xck 1.2 MB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314331533163317331833193320332133223323332433253326332733283329333033313332333333343335333633373338333933403341334233433344334533463347334833493350335133523353335433553356335733583359336033613362336333643365336633673368336933703371337233733374337533763377337833793380338133823383338433853386338733883389339033913392339333943395339633973398339934003401340234033404340534063407340834093410341134123413341434153416341734183419342034213422342334243425342634273428342934303431343234333434343534363437343834393440344134423443344434453446344734483449345034513452345334543455345634573458345934603461346234633464346534663467346834693470347134723473347434753476347734783479348034813482348334843485348634873488348934903491349234933494349534963497349834993500350135023503350435053506350735083509351035113512351335143515351635173518351935203521352235233524352535263527352835293530353135323533353435353536353735383539354035413542354335443545354635473548354935503551355235533554355535563557355835593560356135623563356435653566356735683569357035713572357335743575357635773578357935803581358235833584358535863587358835893590359135923593359435953596359735983599360036013602360336043605360636073608360936103611361236133614361536163617361836193620362136223623362436253626362736283629363036313632363336343635363636373638363936403641364236433644364536463647364836493650365136523653365436553656365736583659366036613662366336643665366636673668366936703671367236733674367536763677367836793680368136823683368436853686368736883689369036913692369336943695369636973698369937003701370237033704370537063707370837093710371137123713371437153716371737183719372037213722372337243725372637273728372937303731373237333734373537363737373837393740374137423743374437453746374737483749375037513752375337543755375637573758375937603761376237633764376537663767376837693770377137723773377437753776377737783779378037813782378337843785378637873788378937903791379237933794379537963797379837993800380138023803380438053806380738083809381038113812381338143815381638173818381938203821382238233824382538263827382838293830383138323833383438353836383738383839384038413842384338443845384638473848384938503851385238533854385538563857385838593860386138623863386438653866386738683869387038713872387338743875387638773878387938803881388238833884388538863887388838893890389138923893389438953896389738983899390039013902390339043905390639073908390939103911391239133914391539163917391839193920392139223923392439253926392739283929393039313932393339343935393639373938393939403941394239433944394539463947394839493950395139523953395439553956395739583959396039613962396339643965396639673968396939703971397239733974397539763977397839793980398139823983398439853986398739883989399039913992399339943995399639973998399940004001400240034004400540064007400840094010401140124013401440154016401740184019402040214022402340244025402640274028402940304031403240334034403540364037403840394040404140424043404440454046404740484049405040514052405340544055405640574058405940604061406240634064406540664067406840694070407140724073407440754076407740784079408040814082408340844085408640874088408940904091409240934094409540964097409840994100410141024103410441054106410741084109411041114112411341144115411641174118411941204121412241234124412541264127412841294130413141324133413441354136413741384139414041414142414341444145414641474148414941504151415241534154415541564157415841594160416141624163416441654166416741684169417041714172417341744175417641774178417941804181418241834184418541864187418841894190419141924193419441954196419741984199420042014202420342044205420642074208420942104211421242134214421542164217421842194220422142224223422442254226422742284229423042314232423342344235423642374238423942404241424242434244424542464247424842494250425142524253425442554256425742584259426042614262426342644265426642674268426942704271427242734274427542764277427842794280428142824283428442854286428742884289429042914292429342944295429642974298429943004301430243034304430543064307430843094310431143124313431443154316431743184319432043214322432343244325432643274328432943304331433243334334433543364337433843394340434143424343434443454346434743484349435043514352435343544355435643574358435943604361436243634364436543664367436843694370437143724373437443754376437743784379438043814382438343844385438643874388438943904391439243934394439543964397439843994400440144024403440444054406440744084409441044114412441344144415441644174418441944204421442244234424442544264427442844294430443144324433443444354436443744384439444044414442444344444445444644474448444944504451445244534454445544564457445844594460446144624463446444654466446744684469447044714472447344744475447644774478447944804481448244834484448544864487448844894490449144924493449444954496449744984499450045014502450345044505450645074508450945104511451245134514451545164517451845194520452145224523452445254526452745284529453045314532453345344535453645374538453945404541454245434544454545464547454845494550455145524553455445554556455745584559456045614562456345644565456645674568456945704571457245734574457545764577457845794580458145824583458445854586458745884589459045914592459345944595459645974598459946004601460246034604460546064607460846094610461146124613461446154616461746184619462046214622462346244625462646274628462946304631463246334634463546364637463846394640464146424643464446454646464746484649465046514652465346544655465646574658465946604661466246634664466546664667466846694670467146724673467446754676467746784679468046814682468346844685468646874688468946904691469246934694469546964697469846994700470147024703470447054706470747084709471047114712471347144715471647174718471947204721472247234724472547264727472847294730473147324733473447354736473747384739474047414742474347444745474647474748474947504751475247534754475547564757475847594760476147624763476447654766476747684769477047714772477347744775477647774778477947804781478247834784478547864787478847894790479147924793479447954796479747984799480048014802480348044805480648074808480948104811481248134814481548164817481848194820482148224823482448254826482748284829483048314832483348344835483648374838483948404841484248434844484548464847484848494850485148524853485448554856485748584859486048614862486348644865486648674868486948704871487248734874487548764877487848794880488148824883488448854886488748884889489048914892489348944895489648974898489949004901490249034904490549064907490849094910491149124913491449154916491749184919492049214922492349244925492649274928492949304931493249334934493549364937493849394940494149424943494449454946494749484949495049514952495349544955495649574958495949604961496249634964496549664967496849694970497149724973497449754976497749784979498049814982498349844985498649874988498949904991499249934994499549964997499849995000500150025003500450055006500750085009501050115012501350145015501650175018501950205021502250235024502550265027502850295030503150325033503450355036503750385039504050415042504350445045504650475048504950505051505250535054505550565057505850595060506150625063506450655066506750685069507050715072507350745075507650775078507950805081508250835084508550865087508850895090509150925093509450955096509750985099510051015102510351045105510651075108510951105111511251135114511551165117511851195120512151225123512451255126512751285129513051315132513351345135513651375138513951405141514251435144514551465147514851495150515151525153515451555156515751585159516051615162516351645165516651675168516951705171517251735174517551765177517851795180518151825183518451855186518751885189519051915192519351945195519651975198519952005201520252035204520552065207520852095210521152125213521452155216521752185219522052215222522352245225522652275228522952305231523252335234523552365237523852395240524152425243524452455246524752485249525052515252525352545255525652575258525952605261526252635264526552665267526852695270527152725273527452755276527752785279528052815282528352845285528652875288528952905291529252935294529552965297529852995300530153025303530453055306530753085309531053115312531353145315531653175318531953205321532253235324532553265327532853295330533153325333533453355336533753385339534053415342534353445345534653475348534953505351535253535354535553565357535853595360536153625363536453655366536753685369537053715372537353745375537653775378537953805381538253835384538553865387538853895390539153925393539453955396539753985399540054015402540354045405540654075408540954105411541254135414541554165417541854195420542154225423542454255426542754285429543054315432543354345435543654375438543954405441544254435444544554465447544854495450545154525453545454555456545754585459546054615462546354645465546654675468546954705471547254735474547554765477547854795480548154825483548454855486548754885489549054915492549354945495549654975498549955005501550255035504550555065507550855095510551155125513551455155516551755185519552055215522552355245525552655275528552955305531553255335534553555365537553855395540554155425543554455455546554755485549555055515552555355545555555655575558555955605561556255635564556555665567556855695570557155725573557455755576557755785579558055815582558355845585558655875588558955905591559255935594559555965597559855995600560156025603560456055606560756085609561056115612561356145615561656175618561956205621562256235624562556265627562856295630563156325633563456355636563756385639564056415642564356445645564656475648564956505651565256535654565556565657565856595660566156625663566456655666566756685669567056715672567356745675567656775678567956805681568256835684568556865687568856895690569156925693569456955696569756985699570057015702570357045705570657075708570957105711571257135714571557165717571857195720572157225723572457255726572757285729573057315732573357345735573657375738573957405741574257435744574557465747574857495750575157525753575457555756575757585759576057615762576357645765576657675768576957705771577257735774577557765777577857795780578157825783578457855786578757885789579057915792579357945795579657975798579958005801580258035804580558065807580858095810581158125813581458155816581758185819582058215822582358245825582658275828582958305831583258335834583558365837583858395840584158425843584458455846584758485849585058515852585358545855585658575858585958605861586258635864586558665867586858695870587158725873587458755876587758785879588058815882588358845885588658875888588958905891589258935894589558965897589858995900590159025903590459055906590759085909591059115912591359145915591659175918591959205921592259235924592559265927592859295930593159325933593459355936593759385939594059415942594359445945594659475948594959505951595259535954595559565957595859595960596159625963596459655966596759685969597059715972597359745975597659775978597959805981598259835984598559865987598859895990599159925993599459955996599759985999600060016002600360046005600660076008600960106011601260136014601560166017601860196020602160226023602460256026602760286029603060316032603360346035603660376038603960406041604260436044604560466047604860496050605160526053605460556056605760586059606060616062606360646065606660676068606960706071607260736074607560766077607860796080608160826083608460856086608760886089609060916092609360946095609660976098609961006101610261036104610561066107610861096110611161126113611461156116611761186119612061216122612361246125612661276128612961306131613261336134613561366137613861396140614161426143614461456146614761486149615061516152615361546155615661576158615961606161616261636164616561666167616861696170617161726173617461756176617761786179618061816182618361846185618661876188618961906191619261936194619561966197619861996200620162026203620462056206620762086209621062116212621362146215621662176218621962206221622262236224622562266227622862296230623162326233623462356236623762386239624062416242624362446245624662476248624962506251625262536254625562566257625862596260626162626263626462656266626762686269627062716272627362746275627662776278627962806281628262836284628562866287628862896290629162926293629462956296629762986299630063016302630363046305630663076308630963106311631263136314631563166317631863196320632163226323632463256326632763286329633063316332633363346335633663376338633963406341634263436344634563466347634863496350635163526353635463556356635763586359636063616362636363646365636663676368636963706371637263736374637563766377637863796380638163826383638463856386638763886389639063916392639363946395639663976398639964006401640264036404640564066407640864096410641164126413641464156416641764186419642064216422642364246425642664276428642964306431643264336434643564366437643864396440644164426443644464456446644764486449645064516452645364546455645664576458645964606461646264636464646564666467646864696470647164726473647464756476647764786479648064816482648364846485648664876488648964906491649264936494649564966497649864996500650165026503650465056506650765086509651065116512651365146515651665176518651965206521652265236524652565266527652865296530653165326533653465356536653765386539654065416542654365446545654665476548654965506551655265536554655565566557655865596560656165626563656465656566656765686569657065716572657365746575657665776578657965806581658265836584658565866587658865896590659165926593659465956596659765986599660066016602660366046605660666076608660966106611661266136614661566166617661866196620662166226623662466256626662766286629663066316632663366346635663666376638663966406641664266436644664566466647664866496650665166526653665466556656665766586659666066616662666366646665666666676668666966706671667266736674667566766677667866796680668166826683668466856686668766886689669066916692669366946695669666976698669967006701670267036704670567066707670867096710671167126713671467156716671767186719672067216722672367246725672667276728672967306731673267336734673567366737673867396740674167426743674467456746674767486749675067516752675367546755675667576758675967606761676267636764676567666767676867696770677167726773677467756776677767786779678067816782678367846785678667876788678967906791679267936794679567966797679867996800680168026803680468056806680768086809681068116812681368146815681668176818681968206821682268236824682568266827682868296830683168326833683468356836683768386839684068416842684368446845684668476848684968506851685268536854685568566857685868596860686168626863686468656866686768686869687068716872687368746875687668776878687968806881688268836884688568866887688868896890689168926893689468956896689768986899690069016902690369046905690669076908690969106911691269136914691569166917691869196920692169226923692469256926692769286929693069316932693369346935693669376938693969406941694269436944694569466947694869496950695169526953695469556956695769586959696069616962696369646965696669676968696969706971697269736974697569766977697869796980698169826983698469856986698769886989699069916992699369946995699669976998699970007001700270037004700570067007700870097010701170127013701470157016701770187019702070217022702370247025702670277028702970307031703270337034703570367037703870397040704170427043704470457046704770487049705070517052705370547055705670577058705970607061706270637064706570667067706870697070707170727073707470757076707770787079708070817082708370847085708670877088708970907091709270937094709570967097709870997100710171027103710471057106710771087109711071117112711371147115711671177118711971207121712271237124712571267127712871297130713171327133713471357136713771387139714071417142714371447145714671477148714971507151715271537154715571567157715871597160716171627163716471657166716771687169717071717172717371747175717671777178717971807181718271837184718571867187718871897190719171927193719471957196719771987199720072017202720372047205720672077208720972107211721272137214721572167217721872197220722172227223722472257226722772287229723072317232723372347235723672377238723972407241724272437244724572467247724872497250725172527253725472557256725772587259726072617262726372647265726672677268726972707271727272737274727572767277727872797280728172827283728472857286728772887289729072917292729372947295729672977298729973007301730273037304730573067307730873097310731173127313731473157316731773187319732073217322732373247325732673277328732973307331733273337334733573367337733873397340734173427343734473457346734773487349735073517352735373547355735673577358735973607361736273637364736573667367736873697370737173727373737473757376737773787379738073817382738373847385738673877388738973907391739273937394739573967397739873997400740174027403740474057406740774087409741074117412741374147415741674177418741974207421742274237424742574267427742874297430743174327433743474357436743774387439744074417442744374447445744674477448744974507451745274537454745574567457745874597460746174627463746474657466746774687469747074717472747374747475747674777478747974807481748274837484748574867487748874897490749174927493749474957496749774987499750075017502750375047505750675077508750975107511751275137514751575167517751875197520752175227523752475257526752775287529753075317532753375347535753675377538753975407541754275437544754575467547754875497550755175527553755475557556755775587559756075617562756375647565756675677568756975707571757275737574757575767577757875797580758175827583758475857586758775887589759075917592759375947595759675977598759976007601760276037604760576067607760876097610761176127613761476157616761776187619762076217622762376247625762676277628762976307631763276337634763576367637763876397640764176427643764476457646764776487649765076517652765376547655765676577658765976607661766276637664766576667667766876697670767176727673767476757676767776787679768076817682768376847685768676877688768976907691769276937694769576967697769876997700770177027703770477057706770777087709771077117712771377147715771677177718771977207721772277237724772577267727772877297730773177327733773477357736773777387739774077417742774377447745774677477748774977507751775277537754775577567757775877597760776177627763776477657766776777687769777077717772777377747775777677777778777977807781778277837784778577867787778877897790779177927793779477957796779777987799780078017802780378047805780678077808780978107811781278137814781578167817781878197820782178227823782478257826782778287829783078317832783378347835783678377838783978407841784278437844784578467847784878497850785178527853785478557856785778587859786078617862786378647865786678677868786978707871787278737874787578767877787878797880788178827883788478857886788778887889789078917892789378947895789678977898789979007901790279037904790579067907790879097910791179127913791479157916791779187919792079217922792379247925792679277928792979307931793279337934793579367937793879397940794179427943794479457946794779487949795079517952795379547955795679577958795979607961796279637964796579667967796879697970797179727973797479757976797779787979798079817982798379847985798679877988798979907991799279937994799579967997799879998000800180028003800480058006800780088009801080118012801380148015801680178018801980208021802280238024802580268027802880298030803180328033803480358036803780388039804080418042804380448045804680478048804980508051805280538054805580568057805880598060806180628063806480658066806780688069807080718072807380748075807680778078807980808081808280838084808580868087808880898090809180928093809480958096809780988099810081018102810381048105810681078108810981108111811281138114811581168117811881198120812181228123812481258126812781288129813081318132813381348135813681378138813981408141814281438144814581468147814881498150815181528153815481558156815781588159816081618162816381648165816681678168816981708171817281738174817581768177817881798180818181828183818481858186818781888189819081918192819381948195819681978198819982008201820282038204820582068207820882098210821182128213821482158216821782188219822082218222822382248225822682278228822982308231823282338234823582368237823882398240824182428243824482458246824782488249825082518252825382548255825682578258825982608261826282638264826582668267826882698270827182728273827482758276827782788279828082818282828382848285828682878288828982908291829282938294829582968297829882998300830183028303830483058306830783088309831083118312831383148315831683178318831983208321832283238324832583268327832883298330833183328333833483358336833783388339834083418342834383448345834683478348834983508351835283538354835583568357835883598360836183628363836483658366836783688369837083718372837383748375837683778378837983808381838283838384838583868387838883898390839183928393839483958396839783988399840084018402840384048405840684078408840984108411841284138414841584168417841884198420842184228423842484258426842784288429843084318432843384348435843684378438843984408441844284438444844584468447844884498450845184528453845484558456845784588459846084618462846384648465846684678468846984708471847284738474847584768477847884798480848184828483848484858486848784888489849084918492849384948495849684978498849985008501850285038504850585068507850885098510851185128513851485158516851785188519852085218522852385248525852685278528852985308531853285338534853585368537853885398540854185428543854485458546854785488549855085518552855385548555855685578558855985608561856285638564856585668567856885698570857185728573857485758576857785788579858085818582858385848585858685878588858985908591859285938594859585968597859885998600860186028603860486058606860786088609861086118612861386148615861686178618861986208621862286238624862586268627862886298630863186328633863486358636863786388639864086418642864386448645864686478648864986508651865286538654865586568657865886598660866186628663866486658666866786688669867086718672867386748675867686778678867986808681868286838684868586868687868886898690869186928693869486958696869786988699870087018702870387048705870687078708870987108711871287138714871587168717871887198720872187228723872487258726872787288729873087318732873387348735873687378738873987408741874287438744874587468747874887498750875187528753875487558756875787588759876087618762876387648765876687678768876987708771877287738774877587768777877887798780878187828783878487858786878787888789879087918792879387948795879687978798879988008801880288038804880588068807880888098810881188128813881488158816881788188819882088218822882388248825882688278828882988308831883288338834883588368837883888398840884188428843884488458846884788488849885088518852885388548855885688578858885988608861886288638864886588668867886888698870887188728873887488758876887788788879888088818882888388848885888688878888888988908891889288938894889588968897889888998900890189028903890489058906890789088909891089118912891389148915891689178918891989208921892289238924892589268927892889298930893189328933893489358936893789388939894089418942894389448945894689478948894989508951895289538954895589568957895889598960896189628963896489658966896789688969897089718972897389748975897689778978897989808981898289838984898589868987898889898990899189928993899489958996899789988999900090019002900390049005900690079008900990109011901290139014901590169017901890199020902190229023902490259026902790289029903090319032903390349035903690379038903990409041904290439044904590469047904890499050905190529053905490559056905790589059906090619062906390649065906690679068906990709071907290739074907590769077907890799080908190829083908490859086908790889089909090919092909390949095909690979098909991009101910291039104910591069107910891099110911191129113911491159116911791189119912091219122912391249125912691279128912991309131913291339134913591369137913891399140914191429143914491459146914791489149915091519152915391549155915691579158915991609161916291639164916591669167916891699170917191729173917491759176917791789179918091819182918391849185918691879188918991909191919291939194919591969197919891999200920192029203920492059206920792089209921092119212921392149215921692179218921992209221922292239224922592269227922892299230923192329233923492359236923792389239924092419242924392449245924692479248924992509251925292539254925592569257925892599260926192629263926492659266926792689269927092719272927392749275927692779278927992809281928292839284928592869287928892899290929192929293929492959296929792989299930093019302930393049305930693079308930993109311931293139314931593169317931893199320932193229323932493259326932793289329933093319332933393349335933693379338933993409341934293439344934593469347934893499350935193529353935493559356935793589359936093619362936393649365936693679368936993709371937293739374937593769377937893799380938193829383938493859386938793889389939093919392939393949395939693979398939994009401940294039404940594069407940894099410941194129413941494159416941794189419942094219422942394249425942694279428942994309431943294339434943594369437943894399440944194429443944494459446944794489449945094519452945394549455945694579458945994609461946294639464946594669467946894699470947194729473947494759476947794789479948094819482948394849485948694879488948994909491949294939494949594969497949894999500950195029503950495059506950795089509951095119512951395149515951695179518951995209521952295239524952595269527952895299530953195329533953495359536953795389539954095419542954395449545954695479548954995509551955295539554955595569557955895599560956195629563956495659566956795689569957095719572957395749575957695779578957995809581958295839584958595869587958895899590959195929593959495959596959795989599960096019602960396049605960696079608960996109611961296139614961596169617961896199620962196229623962496259626962796289629963096319632963396349635963696379638963996409641964296439644964596469647964896499650965196529653965496559656965796589659966096619662966396649665966696679668966996709671967296739674967596769677967896799680968196829683968496859686968796889689969096919692969396949695969696979698969997009701970297039704970597069707970897099710971197129713971497159716971797189719972097219722972397249725972697279728972997309731973297339734973597369737973897399740974197429743974497459746974797489749975097519752975397549755975697579758975997609761976297639764976597669767976897699770977197729773977497759776977797789779978097819782978397849785978697879788978997909791979297939794979597969797979897999800980198029803980498059806980798089809981098119812981398149815981698179818981998209821982298239824982598269827982898299830983198329833983498359836983798389839984098419842984398449845984698479848984998509851985298539854985598569857985898599860986198629863986498659866986798689869987098719872987398749875987698779878987998809881988298839884988598869887988898899890989198929893989498959896989798989899990099019902990399049905990699079908990999109911991299139914991599169917991899199920992199229923992499259926992799289929993099319932993399349935993699379938993999409941994299439944994599469947994899499950995199529953995499559956995799589959996099619962996399649965996699679968996999709971997299739974997599769977997899799980998199829983998499859986998799889989999099919992999399949995999699979998999910000
  1. 620001,125,1010,265,273,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti."
  2. 620002,125,1010,274,289,1,49,8,"‘‘ Tena hi, bhante, āgametha, yāva maggaṃ paṭiyādemī’’ ti. "
  3. 620003,125,1011,2,24,1,151,20,"Atha kho rājā bimbisāro rājagahassa ca gaṅgāya ca antarā pañcayojanaṃ bhūmiṃ samaṃ katvā, yojane yojane vihāraṃ māpetvā, bhagavato gamanakālaṃ paṭivedesi. "
  4. 620004,125,1011,25,30,1,45,5,Bhagavā pañcahi bhikkhusatehi parivuto pāyāsi.
  5. 620005,125,1011,31,65,1,330,33,"Rājā pañcayojanaṃ maggaṃ pañcavaṇṇehi pupphehi jāṇumattaṃ okirāpetvā dhajapaṭākāpuṇṇaghaṭakadaliādīni ussāpetvā bhagavato dve setacchattāni, ekekassa ca bhikkhussa ekamekaṃ ukkhipāpetvā saddhiṃ attano parivārena pupphagandhādīhi pūjaṃ karonto ekekasmiṃ vihāre bhagavantaṃ vasāpetvā mahādānāni datvā pañcahi divasehi gaṅgātīraṃ nesi. "
  6. 620006,125,1011,66,73,1,66,7,Tattha sabbālaṅkārehi nāvaṃ alaṅkaronto vesālikānaṃ sāsanaṃ pesesi–
  7. 620007,125,1011,74,89,1,73,9,"‘‘ āgato bhagavā, maggaṃ paṭiyādetvā sabbe bhagavato paccuggamanaṃ karothā’’ ti. "
  8. 620008,125,1011,90,123,1,201,28,"Te‘‘ diguṇaṃ pūjaṃ karissāmā’’ ti vesāliyā ca gaṅgāya ca antarā tiyojanaṃ bhūmiṃ samaṃ katvā bhagavato cattāri, ekekassa ca bhikkhuno dve dve setacchattāni sajjetvā pūjaṃ kurumānā gaṅgātīre āgantvā aṭṭhaṃsu. "
  9. 620009,125,1012,2,16,1,120,12,"Bimbisāro dve nāvāyo saṅghāṭetvā, maṇḍapaṃ katvā, pupphadāmādīhi alaṅkaritvā tattha sabbaratanamayaṃ buddhāsanaṃ paññāpesi. "
  10. 620010,125,1012,17,20,1,21,3,Bhagavā tasmiṃ nisīdi.
  11. 620011,125,1012,21,27,1,60,6,Pañcasatā bhikkhūpi nāvaṃ abhiruhitvā yathānurūpaṃ nisīdiṃsu.
  12. 620012,125,1012,28,52,1,140,17,"Rājā bhagavantaṃ anugacchanto galappamāṇaṃ udakaṃ orohitvā‘‘ yāva, bhante, bhagavā āgacchati, tāvāhaṃ idheva gaṅgātīre vasissāmī’’ ti vatvā nivatto. "
  13. 620013,125,1012,53,64,1,103,10,"Upari devatā yāva akaniṭṭhabhavanā pūjamakaṃsu, heṭṭhā gaṅgānivāsino kambalassatarādayo nāgā pūjamakaṃsu. "
  14. 620014,125,1012,65,76,1,97,11,Evaṃ mahatiyā pūjāya bhagavā yojanamattaṃ addhānaṃ gaṅgāya gantvā vesālikānaṃ sīmantaraṃ paviṭṭho.
  15. 620015,125,1013,2,13,1,109,11,Tato licchavirājāno tena bimbisārena katapūjāya diguṇaṃ karontā galappamāṇe udake bhagavantaṃ paccuggacchiṃsu.
  16. 620016,125,1013,14,24,1,114,10,Teneva khaṇena tena muhuttena vijjuppabhāvinaddhandhakāravisaṭakūṭo gaḷagaḷāyanto catūsu disāsu mahāmegho vuṭṭhāsi.
  17. 620017,125,1013,25,32,1,72,7,Atha bhagavatā paṭhamapāde gaṅgātīre nikkhittamatte pokkharavassaṃ vassi.
  18. 620018,125,1013,33,43,1,51,8,"Ye temetukāmā, te eva tementi, atemetukāmā na tementi. "
  19. 620019,125,1013,44,59,1,136,14,"Sabbattha jāṇumattaṃ ūrumattaṃ kaṭimattaṃ galappamāṇaṃ udakaṃ vahati, sabbakuṇapāni udakena gaṅgaṃ pavesitāni parisuddho bhūmibhāgo ahosi. "
  20. 620020,125,1014,2,17,1,126,15,Licchavirājāno bhagavantaṃ antarā yojane yojane vāsāpetvā mahādānāni datvā tīhi divasehi diguṇaṃ pūjaṃ karontā vesāliṃ nayiṃsu.
  21. 620021,125,1014,18,33,1,137,13,"Vesāliṃ sampatte bhagavati sakko devānamindo devasaṅghapurakkhato āgacchi, mahesakkhānaṃ devānaṃ sannipātena amanussā yebhuyyena palāyiṃsu. "
  22. 620022,125,1014,34,39,1,49,5,Bhagavā nagaradvāre ṭhatvā ānandattheraṃ āmantesi–
  23. 620023,125,1014,40,62,1,164,17,"‘‘ imaṃ ānanda, ratanasuttaṃ uggahetvā balikammūpakaraṇāni gahetvā licchavikumārehi saddhiṃ vesāliyā tīsu pākārantaresu vicaranto parittaṃ karohī’’ ti ratanasuttaṃ abhāsi. "
  24. 620024,125,1014,63,88,1,135,18,"Evaṃ‘‘ kena panetaṃ suttaṃ, kadā, kattha, kasmā ca vuttan’’ ti etesaṃ pañhānaṃ vissajjanā vitthārena vesālivatthuto pabhuti porāṇehi vaṇṇiyati. "
  25. 620025,125,1015,2,25,1,234,22,Evaṃ bhagavato vesāliṃ anuppattadivaseyeva vesālinagaradvāre tesaṃ upaddavānaṃ paṭighātatthāya vuttamidaṃ ratanasuttaṃ uggahetvā āyasmā ānando parittatthāya bhāsamāno bhagavato pattena udakaṃ ādāya sabbanagaraṃ abbhukkiranto anuvicari.
  26. 620026,125,1015,26,50,1,151,18,"‘‘ Yaṃ kiñcī’’ ti vuttamatteyeva ca therena ye pubbe apalātā saṅkārakūṭabhittippadesādinissitā amanussā, te catūhi dvārehi palāyiṃsu, dvārāni anokāsāni ahesuṃ. "
  27. 620027,125,1015,51,59,1,62,8,Tato ekacce dvāresu okāsaṃ alabhamānā pākāraṃ bhinditvā palātā.
  28. 620028,125,1015,60,72,1,108,11,"Amanussesu gatamattesu manussānaṃ gattesu rogo vūpasanto, te nikkhamitvā sabbagandhapupphādīhi theraṃ pūjesuṃ. "
  29. 620029,125,1015,73,87,1,145,14,Mahājano nagaramajjhe santhāgāraṃ sabbagandhehi limpitvā vitānaṃ katvā sabbālaṅkārehi alaṅkaritvā tattha buddhāsanaṃ paññāpetvā bhagavantaṃ ānesi.
  30. 620030,125,1016,2,8,1,51,6,Bhagavā santhāgāraṃ pavisitvā paññatte āsane nisīdi.
  31. 620031,125,1016,9,17,1,62,8,Bhikkhusaṅghopi kho rājāno manussā ca patirūpe okāse nisīdiṃsu.
  32. 620032,125,1016,18,28,1,80,10,Sakkopi devānamindo dvīsu devalokesu devaparisāya saddhiṃ upanisīdi aññe ca devā.
  33. 620033,125,1016,29,40,1,109,11,Ānandattheropi sabbaṃ vesāliṃ anuvicaranto ārakkhaṃ katvā vesālinagaravāsīhi saddhiṃ āgantvā ekamantaṃ nisīdi.
  34. 620034,125,1016,41,47,1,52,6,Tattha bhagavā sabbesaṃ tadeva ratanasuttaṃ abhāsīti.
  35. 620035,125,1017,2,17,1,88,10,224. Tattha yānīdha {bhūtānī}ti paṭhamagāthāyaṃ {yānī}ti yādisāni appesakkhāni vā mahesakkhāni vā.
  36. 620036,125,1017,18,27,1,64,7,"{Idhā}ti imasmiṃ padese, tasmiṃ khaṇe sannipatitaṭṭhānaṃ sandhāyāha. "
  37. 620037,125,1017,28,175,1,468,52,"{Bhūtānī}ti kiñcāpi bhūtasaddo‘‘ bhūtasmiṃ pācittiyan’’ ti evamādīsu( pāci.69) vijjamāne,‘‘ bhūtamidanti, bhikkhave, samanupassathā’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.401) khandhapañcake,‘‘ cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetū’’ ti evamādīsu( ma. ni.3.86) catubbidhe pathavīdhātvādirūpe,‘‘ yo ca kālaghaso bhūto’’ ti evamādīsu( jā.1.2.190) khīṇāsave,‘‘ sabbeva nikkhipissanti, bhūtā loke samussayan’’ ti evamādīsu( dī. ni.2.220) sabbasatte,‘‘ bhūtagāmapātabyatāyā’’ ti evamādīsu( pāci.90) rukkhādike,‘‘ bhūtaṃ bhūtato sañjānātī’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.3) cātumahārājikānaṃ heṭṭhā sattanikāyaṃ upādāya vattati. "
  38. 620038,125,1017,176,181,1,40,5,Idha pana avisesato amanussesu daṭṭhabbo.
  39. 620039,125,1018,2,7,1,26,2,{Samāgatānī}ti sannipatitāni.
  40. 620040,125,1018,8,12,1,30,3,{Bhummānī}ti bhūmiyaṃ nibbattāni.
  41. 620041,125,1018,13,16,1,14,2,{Vā}ti vikappane.
  42. 620042,125,1018,17,39,1,123,18,Tena yānīdha bhummāni vā bhūtāni samāgatānīti imamekaṃ vikappaṃ katvā puna dutiyaṃ vikappaṃ kātuṃ‘‘ yāni vā antalikkhe’’ ti āha.
  43. 620043,125,1018,40,51,1,74,10,"Antalikkhe vā yāni bhūtāni nibbattāni, tāni sabbāni idha samāgatānīti attho. "
  44. 620044,125,1018,52,72,1,125,15,"Ettha ca yāmato yāva akaniṭṭhaṃ, tāva nibbattāni bhūtāni ākāse pātubhūtavimānesu nibbattattā‘‘ antalikkhe bhūtānī’’ ti veditabbāni. "
  45. 620045,125,1018,73,100,1,211,22,"Tato heṭṭhā sineruto pabhuti yāva bhūmiyaṃ rukkhalatādīsu adhivatthāni pathaviyañca nibbattāni bhūtāni, tāni sabbāni bhūmiyaṃ bhūmipaṭibaddhesu ca rukkhalatāpabbatādīsu nibbattattā‘‘ bhummāni bhūtānī’’ ti veditabbāni. "
  46. 620046,125,1019,2,33,1,164,23,Evaṃ bhagavā sabbāneva amanussabhūtāni‘‘ bhummāni vā yāni va antalikkhe’’ ti dvīhi padehi vikappetvā puna ekena padena pariggahetvā‘‘ sabbeva bhūtā sumanā bhavantū’’ ti āha.
  47. 620047,125,1019,34,37,1,17,2,{Sabbe}ti anavasesā.
  48. 620048,125,1019,38,45,1,46,5,"{Evā}ti avadhāraṇe, ekampi anapanetvāti adhippāyo. "
  49. 620049,125,1019,46,49,1,16,2,{Bhūtā}ti amanussā.
  50. 620050,125,1019,50,58,1,64,6,"Sumanā {bhavantū}ti sukhitamanā, pītisomanassajātā bhavantūti attho. "
  51. 620051,125,1019,59,64,1,60,4,{Athopī}ti kiccantarasanniyojanatthaṃ vākyopādāne nipātadvayaṃ.
  52. 620052,125,1019,65,81,1,135,14,"Sakkacca suṇantu bhāsitan ti aṭṭhiṃ katvā, manasi katvā, sabbacetaso samannāharitvā dibbasampattilokuttarasukhāvahaṃ mama desanaṃ suṇantu. "
  53. 620053,125,1020,2,71,1,459,47,"Evamettha bhagavā‘‘ yānīdha bhūtāni samāgatānī’’ ti aniyamitavacanena bhūtāni pariggahetvā puna‘‘ bhummāni vā yāni va antalikkhe’’ ti dvidhā vikappetvā tato‘‘ sabbeva bhūtā’’ ti puna ekajjhaṃ katvā‘‘ sumanā bhavantū’’ ti iminā vacanena āsayasampattiyaṃ niyojento‘‘ sakkacca suṇantu bhāsitan’’ ti payogasampattiyaṃ, tathā yonisomanasikārasampattiyaṃ paratoghosasampattiyañca, tathā attasammāpaṇidhisappurisūpanissayasampattīsu samādhipaññāhetusampattīsu ca niyojento gāthaṃ samāpesi. "
  54. 620054,125,1021,2,10,1,28,4,225. Tasmā hi {bhūtā}ti dutiyagāthā.
  55. 620055,125,1021,11,15,1,28,3,Tattha {tasmā}ti kāraṇavacanaṃ.
  56. 620056,125,1021,16,19,1,23,2,{Bhūtā}ti āmantanavacanaṃ.
  57. 620057,125,1021,20,23,1,19,2,{Nisāmethā}ti suṇātha.
  58. 620058,125,1021,24,28,1,17,2,{Sabbe}ti anavasesā .
  59. 620059,125,1021,29,32,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  60. 620060,125,1021,33,51,1,153,16,"Yasmā tumhe dibbaṭṭhānāni tattha upabhogasampadañca pahāya dhammassavanatthaṃ idha samāgatā, na naṭanaccanādidassanatthaṃ, tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbeti. "
  61. 620061,125,1021,52,87,1,300,29,"Atha vā‘‘ sumanā bhavantu sakkacca suṇantū’’ ti vacanena tesaṃ sumanabhāvaṃ sakkaccaṃ sotukamyatañca disvā āha– yasmā tumhe sumanabhāvena attasammāpaṇidhiyonisomanasikārāsayasuddhīhi sakkaccaṃ sotukamyatāya sappurisūpanissayaparatoghosapadaṭṭhānato payogasuddhīhi ca yuttā, tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbeti. "
  62. 620062,125,1021,88,105,1,82,12,"Atha vā yaṃ purimagāthāya ante‘‘ bhāsitan’’ ti vuttaṃ, taṃ kāraṇabhāvena apadisanto āha–"
  63. 620063,125,1021,106,130,1,175,17,"‘‘ yasmā mama bhāsitaṃ nāma atidullabhaṃ aṭṭhakkhaṇaparivajjitassa khaṇassa dullabhattā, anekānisaṃsañca paññākaruṇāguṇena pavattattā, tañcāhaṃ vattukāmo‘ suṇantu bhāsitan’ ti avocaṃ. "
  64. 620064,125,1021,131,144,1,68,11,Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe’’ ti idaṃ iminā gāthāpadena vuttaṃ hoti.
  65. 620065,125,1022,2,19,1,120,13,Evametaṃ kāraṇaṃ niropento attano bhāsitanisāmane niyojetvā nisāmetabbaṃ vattumāraddho‘‘ mettaṃ karotha mānusiyā pajāyā’’ ti.
  66. 620066,125,1022,20,35,1,121,13,"Tassattho– yāyaṃ tīhi upaddavehi upaddutā mānusī pajā, tassā mānusiyā pajāya mittabhāvaṃ hitajjhāsayataṃ paccupaṭṭhāpethāti. "
  67. 620067,125,1022,36,51,1,71,10,"Keci pana‘‘ mānusiyaṃ pajan’’ ti paṭhanti, taṃ bhummatthāsambhavā na yujjati. "
  68. 620068,125,1022,52,60,1,45,7,"Yampi caññe atthaṃ vaṇṇayanti, sopi na yujjati. "
  69. 620069,125,1022,61,78,1,120,15,"Adhippāyo panettha– nāhaṃ buddhoti issariyabalena vadāmi, apica pana tumhākañca imissā ca mānusiyā pajāya hitatthaṃ vadāmi–"
  70. 620070,125,1022,79,88,1,33,5,‘‘ mettaṃ karotha mānusiyā pajāyā’’ ti.
  71. 620071,125,1022,89,91,1,8,2,Ettha ca–
  72. 620072,125,1023,2,12,1,61,8,"‘ ‘ Ye sattasaṇḍaṃ pathaviṃ vijetvā, rājisayo yajamānā anupariyagā; "
  73. 620073,125,1024,2,8,1,56,5,"Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ."
  74. 620074,125,1025,2,12,1,62,8,"‘ ‘ Mettassa cittassa subhāvitassa, kalampi te nānubhavanti soḷasiṃ."
  75. 620075,125,1026,2,13,1,54,8,"‘ ‘ Ekampi ce pāṇamaduṭṭhacitto, mettāyati kusalī tena hoti; "
  76. 620076,125,1027,2,23,1,59,8,"Sabbe ca pāṇe manasānukampī, pahūtamariyo pakaroti puññan’’ ti.( a. ni.8.1)– "
  77. 620077,125,1028,2,14,1,93,11,"Evamādīnaṃ suttānaṃ ekādasānisaṃsānañca vasena ye mettaṃ karonti, tesaṃ mettā hitāti veditabbā."
  78. 620078,125,1029,2,31,1,45,7,"‘ ‘ Devatānukampito poso, sadā bhadrāni passatī’’ ti.( dī. ni.2.153; udā.76; mahāva.286)– "
  79. 620079,125,1030,2,10,1,56,7,"Evamādīnaṃ vasena yesu karīyati, tesampi hitāti veditabbā. "
  80. 620080,125,1031,2,38,1,175,27,"Evaṃ ubhayesampi hitabhāvaṃ dassento‘‘ mettaṃ karotha mānusiyā pajāyā’’ ti vatvā idāni upakārampi dassento āha‘‘ divā ca ratto ca haranti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha appamattā’’ ti. "
  81. 620081,125,1031,39,61,1,168,19,"Tassattho– ye manussā cittakammakaṭṭhakammādīhipi devatā katvā cetiyarukkhādīni ca upasaṅkamitvā devatā uddissa divā baliṃ karonti, kāḷapakkhādīsu ca rattiṃ baliṃ karonti. "
  82. 620082,125,1031,62,87,1,239,23,"Salākabhattādīni vā datvā ārakkhadevatā upādāya yāva brahmadevatānaṃ pattidānaniyyātanena divā baliṃ karonti, chattāropanadīpamālā sabbarattikadhammassavanādīni kārāpetvā pattidānaniyyātanena ca rattiṃ baliṃ karonti, te kathaṃ na rakkhitabbā. "
  83. 620083,125,1031,88,104,1,79,15,"Yato evaṃ divā ca ratto ca tumhe uddissa karonti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha. "
  84. 620084,125,1031,105,125,1,158,18,"Tasmā balikammakāraṇāpi te manusse rakkhatha gopayatha, ahitaṃ tesaṃ apanetha, hitaṃ upanetha appamattā hutvā taṃ kataññubhāvaṃ hadaye katvā niccamanussarantāti. "
  85. 620085,125,1032,2,26,1,203,17,226. Evaṃ devatāsu manussānaṃ upakārakabhāvaṃ dassetvā tesaṃ upaddavavūpasamanatthaṃ buddhādiguṇappakāsanena ca devamanussānaṃ dhammassavanatthaṃ‘‘ yaṃkiñci vittan’’ tiādinā nayena saccavacanaṃ payujjitumāraddho.
  86. 620086,125,1032,27,38,1,92,9,Tattha {yaṃkiñcī}ti aniyamitavasena anavasesaṃ pariyādiyati yaṃkiñci tattha tattha vohārūpagaṃ .
  87. 620087,125,1032,39,42,1,16,3,Vittan ti dhanaṃ.
  88. 620088,125,1032,43,47,1,28,4,Tañhi vittiṃ janetīti vittaṃ.
  89. 620089,125,1032,48,60,1,67,9,"Idha {vā}ti manussalokaṃ niddisati, huraṃ {vā}ti tato paraṃ avasesalokaṃ. "
  90. 620090,125,1032,61,85,1,153,20,Tena ca ṭhapetvā manusse sabbalokaggahaṇe patte‘‘ saggesu vā’’ ti parato vuttattā ṭhapetvā manusse ca sagge ca avasesānaṃ nāgasupaṇṇādīnaṃ gahaṇaṃ veditabbaṃ.
  91. 620091,125,1032,86,109,1,286,21,"Evaṃ imehi dvīhi padehi yaṃ manussānaṃ vohārūpagaṃ alaṅkāraparibhogūpagañca jātarūparajatamuttāmaṇiveḷuriyapavāḷalohitaṅkamasāragallādikaṃ, yañca muttāmaṇivālukatthatāya bhūmiyā ratanamayavimānesu anekayojanasatavitthatesu bhavanesu uppannānaṃ nāgasupaṇṇādīnaṃ vittaṃ, taṃ niddiṭṭhaṃ hoti. "
  92. 620092,125,1033,2,6,1,43,3,Saggesu {vā}ti kāmāvacararūpāvacaradevalokesu.
  93. 620093,125,1033,7,19,1,74,11,"Te hi sobhanena kammena ajīyanti gammantīti saggā, suṭṭhu vā aggātipi saggā. "
  94. 620094,125,1033,20,27,1,37,7,Yan ti yaṃ sassāmikaṃ vā assāmikaṃ vā.
  95. 620095,125,1033,28,49,1,156,16,"Ratanan ti ratiṃ nayati, vahati, janayati, vaḍḍhetīti ratanaṃ, yaṃkiñci cittīkataṃ mahagghaṃ atulaṃ dullabhadassanaṃ anomasattaparibhogañca, tassetaṃ adhivacanaṃ. "
  96. 620096,125,1033,50,51,1,7,1,Yathāha–
  97. 620097,125,1034,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Cittīkataṃ mahagghañca, atulaṃ dullabhadassanaṃ; "
  98. 620098,125,1035,2,10,1,44,5,"Anomasattaparibhogaṃ , ratanaṃ tena vuccatī’’ ti. "
  99. 620099,125,1036,2,9,1,36,5,"Paṇītan ti uttamaṃ, seṭṭhaṃ, atappakaṃ. "
  100. 620100,125,1036,10,37,1,304,24,"Evaṃ iminā gāthāpadena yaṃ saggesu anekayojanasatappamāṇasabbaratanamayavimānesu sudhammavejayantappabhutīsu sassāmikaṃ, yañca buddhuppādavirahena apāyameva paripūrentesu sattesu suññavimānapaṭibaddhaṃ assāmikaṃ, yaṃ vā panaññampi pathavīmahāsamuddahimavantādinissitaṃ assāmikaṃ ratanaṃ, taṃ niddiṭṭhaṃ hoti. "
  101. 620101,125,1037,2,16,1,68,11,"Na no samaṃ atthi {tathāgatenā}ti na -iti paṭisedhe, no -iti avadhāraṇe. "
  102. 620102,125,1037,17,20,1,15,3,Saman ti tulyaṃ.
  103. 620103,125,1037,21,24,1,15,2,{Atthī}ti vijjati.
  104. 620104,125,1037,25,28,1,22,2,{Tathāgatenā}ti buddhena.
  105. 620105,125,1037,29,32,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  106. 620106,125,1037,33,45,1,90,11,"Yaṃ etaṃ vittañca ratanañca pakāsitaṃ, ettha ekampi buddharatanena sadisaṃ ratanaṃ nevatthi. "
  107. 620107,125,1037,46,99,1,390,44,"Yampi hi taṃ cittīkataṭṭhena ratanaṃ, seyyathidaṃ– rañño cakkavattissa cakkaratanaṃ maṇiratanañca, yamhi uppanne mahājano na aññattha cittīkāraṃ karoti, na koci pupphagandhādīni gahetvā yakkhaṭṭhānaṃ vā bhūtaṭṭhānaṃ vā gacchati, sabbopi jano cakkaratanamaṇiratanameva cittiṃ karoti pūjeti, taṃ taṃ varaṃ pattheti, patthitapatthitañcassa ekaccaṃ samijjhati, tampi ratanaṃ buddharatanena samaṃ natthi. "
  108. 620108,125,1037,100,107,1,51,6,"Yadi hi cittīkataṭṭhena ratanaṃ, tathāgatova ratanaṃ. "
  109. 620109,125,1037,108,126,1,107,16,"Tathāgate hi uppanne ye keci mahesakkhā devamanussā, na te aññatra cittīkāraṃ karonti, na kañci aññaṃ pūjenti. "
  110. 620110,125,1037,127,142,1,141,14,"Tathā hi brahmā sahampati sinerumattena ratanadāmena tathāgataṃ pūjesi, yathābalañca aññe devā manussā ca bimbisārakosalarājaanāthapiṇḍikādayo. "
  111. 620111,125,1037,143,160,1,174,16,"Parinibbutampi ca bhagavantaṃ uddissa channavutikoṭidhanaṃ vissajjetvā asokamahārājā sakalajambudīpe caturāsīti vihārasahassāni patiṭṭhāpesi, ko pana vādo aññesaṃ cittīkārānaṃ. "
  112. 620112,125,1037,161,173,1,159,12,Apica kassaññassa parinibbutassāpi jātibodhidhammacakkappavattanaparinibbānaṭṭhānāni paṭimācetiyādīni vā uddissa evaṃ cittīkāragarukāro vattati yathā bhagavato.
  113. 620113,125,1037,174,179,1,52,5,Evaṃ cittīkataṭṭhenāpi tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthi.
  114. 620114,125,1038,2,12,1,66,8,"Tathā yampi taṃ mahagghaṭṭhena ratanaṃ, seyyathidaṃ– kāsikaṃ vatthaṃ. "
  115. 620115,125,1038,13,14,1,7,1,Yathāha–
  116. 620116,125,1038,15,35,1,122,13,"‘‘ jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañcā’’ ti, tampi buddharatanena samaṃ natthi. "
  117. 620117,125,1038,36,43,1,50,6,"Yadi hi mahagghaṭṭhena ratanaṃ, tathāgatova ratanaṃ. "
  118. 620118,125,1038,44,59,1,108,13,"Tathāgato hi yesaṃ paṃsukampi paṭiggaṇhāti, tesaṃ taṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ, seyyathāpi asokassa rañño. "
  119. 620119,125,1038,60,62,1,21,2,Idamassa mahagghatāya.
  120. 620120,125,1038,63,71,1,78,8,Evaṃ mahagghatāvacane cettha dosābhāvasādhakaṃ idaṃ tāva suttapadaṃ veditabbaṃ–
  121. 620121,125,1039,2,16,1,127,12,"‘ ‘ Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ. "
  122. 620122,125,1039,17,20,1,28,3,Idamassa mahagghatāya vadāmi.
  123. 620123,125,1039,21,49,1,97,12,"Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ mahagghaṃ, tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmī’’ ti( a. ni.3.100). "
  124. 620124,125,1040,2,7,1,51,5,Evaṃ mahagghaṭṭhenāpi tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthi.
  125. 620125,125,1041,2,7,1,35,5,Tathā yampi taṃ atulaṭṭhena ratanaṃ.
  126. 620126,125,1041,8,40,1,292,26,"Seyyathidaṃ– rañño cakkavattissa cakkaratanaṃ uppajjati indanīlamaṇimayanābhi sattaratanamayasahassāraṃ pavāḷamayanemi, rattasuvaṇṇamayasandhi, yassa dasannaṃ dasannaṃ arānaṃ upari ekaṃ muṇḍāraṃ hoti vātaṃ gahetvā saddakaraṇatthaṃ, yena kato saddo sukusalappatāḷitapañcaṅgikatūriyasaddo viya hoti. "
  127. 620127,125,1041,41,63,1,151,19,"Yassa nābhiyā ubhosu passesu dve sīhamukhāni honti, abbhantaraṃ sakaṭacakkasseva susiraṃ, tassa kattā vā kāretā vā natthi, kammapaccayena ututo samuṭṭhāti. "
  128. 620128,125,1041,64,127,1,501,56,"Yaṃ rājā dasavidhaṃ cakkavattivattaṃ pūretvā tadahuposathe pannarase puṇṇamadivase sīsaṃnhāto uposathiko uparipāsādavaragato sīlāni sodhento nisinno puṇṇacandaṃ viya sūriyaṃ viya ca uṭṭhentaṃ passati, yassa dvādasayojanato saddo suyyati, yojanato vaṇṇo dissati, yaṃ mahājanena‘‘ dutiyo maññe cando sūriyo vā uṭṭhito’’ ti ativiya kotūhalajātena dissamānaṃ nagarassa upari āgantvā rañño antepurassa pācīnapasse nātiuccaṃ nātinīcaṃ hutvā mahājanassa gandhapupphādīhi pūjetuṃ yuttaṭṭhāne akkhāhataṃ viya tiṭṭhati. "
  129. 620129,125,1042,2,17,1,143,14,"Tadeva anubandhamānaṃ hatthiratanaṃ uppajjati, sabbaseto rattapādo sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo uposathakulā vā chaddantakulā vā āgacchati. "
  130. 620130,125,1042,18,28,1,103,9,"Uposathakulā āgacchanto hi sabbajeṭṭho āgacchati, chaddantakulā sabbakaniṭṭho sikkhitasikkho damathūpeto. "
  131. 620131,125,1042,29,39,1,108,10,So dvādasayojanaṃ parisaṃ gahetvā sakalajambudīpaṃ anusaṃyāyitvā purepātarāsameva sakaṃ rājadhāniṃ āgacchati.
  132. 620132,125,1043,2,14,1,112,11,"Tampi anubandhamānaṃ assaratanaṃ uppajjati, sabbaseto rattapādo kākasīso muñjakeso valāhakassa rājakulā āgacchati. "
  133. 620133,125,1043,15,17,1,33,2,Sesamettha hatthiratanasadisameva.
  134. 620134,125,1044,2,6,1,42,4,Tampi anubandhamānaṃ maṇiratanaṃ uppajjati.
  135. 620135,125,1044,7,45,1,280,30,"So hoti maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato āyāmato cakkanābhisadiso, vepullapabbatā āgacchati, so caturaṅgasamannāgatepi andhakāre rañño dhajaggato yojanaṃ obhāseti, yassobhāsena manussā‘‘ divā’’ ti maññamānā kammante payojenti, antamaso kunthakipillikaṃ upādāya passanti. "
  136. 620136,125,1045,2,7,1,43,4,Tampi anubandhamānaṃ itthiratanaṃ uppajjati.
  137. 620137,125,1045,8,52,1,340,36,"Pakatiaggamahesī vā hoti, uttarakuruto vā āgacchati maddarājakulato vā, atidīghādichadosavivajjitā atikkantā mānusaṃ vaṇṇaṃ appattā dibbaṃ vaṇṇaṃ, yassā rañño sītakāle uṇhāni gattāni honti, uṇhakāle sītāni, satadhā phoṭitatūlapicuno viya samphasso hoti, kāyato candanagandho vāyati, mukhato uppalagandho, pubbuṭṭhāyitādianekaguṇasamannāgatā ca hoti. "
  138. 620138,125,1046,2,25,1,199,20,"Tampi anubandhamānaṃ gahapatiratanaṃ uppajjati rañño pakatikammakaro seṭṭhi, yassa cakkaratane uppannamatte dibbaṃ cakkhu pātubhavati, yena samantato yojanamatte nidhiṃ passati sassāmikampi assāmikampi. "
  139. 620139,125,1046,26,47,1,103,14,"So rājānaṃ upasaṅkamitvā pavāreti‘‘ appossukko tvaṃ, deva, hohi, ahaṃ te dhanena dhanakaraṇīyaṃ karissāmī’’ ti. "
  140. 620140,125,1047,2,22,1,218,18,"Tampi anubandhamānaṃ pariṇāyakaratanaṃ uppajjati rañño pakatijeṭṭhaputto, cakkaratane uppannamatte atirekapaññāveyyattiyena samannāgato hoti, dvādasayojanāya parisāya cetasā cittaṃ parijānitvā niggahapaggahasamattho hoti. "
  141. 620141,125,1047,23,27,1,33,4,So rājānaṃ upasaṅkamitvā pavāreti–
  142. 620142,125,1047,28,44,1,56,9,"‘‘ appossukko tvaṃ, deva, hohi, ahaṃ te rajjaṃ anusāsissāmī’’ ti. "
  143. 620143,125,1047,45,71,1,134,21,"Yaṃ vā panaññampi evarūpaṃ atulaṭṭhena ratanaṃ, yassa na sakkā tulayitvā tīrayitvā aggho kātuṃ‘‘ sataṃ vā sahassaṃ vā agghati koṭiṃ vā’’ ti. "
  144. 620144,125,1047,72,77,1,47,5,Tattha ekaratanampi buddharatanena samaṃ natthi.
  145. 620145,125,1047,78,85,1,47,6,"Yadi hi atulaṭṭhena ratanaṃ, tathāgatova ratanaṃ. "
  146. 620146,125,1047,86,113,1,158,23,Tathāgato hi na sakkā sīlato vā samādhito vā paññādīnaṃ vā aññatarato kenaci tulayitvā tīrayitvā‘‘ ettakaguṇo vā iminā samo vā sappaṭibhāgo vā’’ ti paricchindituṃ.
  147. 620147,125,1047,114,119,1,48,5,Evaṃ atulaṭṭhenāpi tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthi.
  148. 620148,125,1048,2,7,1,45,5,Tathā yampi taṃ dullabhadassanaṭṭhena ratanaṃ.
  149. 620149,125,1048,8,22,1,107,12,"Seyyathidaṃ– dullabhapātubhāvo rājā cakkavatti cakkādīni ca tassa ratanāni, tampi buddharatanena samaṃ natthi. "
  150. 620150,125,1048,23,40,1,132,14,"Yadi hi dullabhadassanaṭṭhena ratanaṃ, tathāgatova ratanaṃ, kuto cakkavattiādīnaṃ ratanattaṃ, yāni ekasmiṃyeva kappe anekāni uppajjanti. "
  151. 620151,125,1048,41,57,1,119,14,"Yasmā pana asaṅkhyeyyepi kappe tathāgatasuñño loko hoti, tasmā tathāgato eva kadāci karahaci uppajjanato dullabhadassano. "
  152. 620152,125,1048,58,62,1,40,4,Vuttaṃ cetaṃ bhagavatā parinibbānasamaye–
  153. 620153,125,1049,2,9,1,24,4,"‘ ‘ Devatā, ānanda, ujjhāyanti–"
  154. 620154,125,1049,10,62,1,287,35,"‘ dūrā ca vatamha āgatā tathāgataṃ dassanāya, kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, ajjeva rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati, ayañca mahesakkho bhikkhu bhagavato purato ṭhito ovārento, na mayaṃ labhāma pacchime kāle tathāgataṃ dassanāyā’’’ ti( dī. ni.2.200). "
  155. 620155,125,1050,2,7,1,58,5,Evaṃ dullabhadassanaṭṭhenapi tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthi.
  156. 620156,125,1051,2,7,1,49,5,Tathā yampi taṃ anomasattaparibhogaṭṭhena ratanaṃ.
  157. 620157,125,1051,8,13,1,45,4,Seyyathidaṃ– rañño cakkavattissa cakkaratanādi.
  158. 620158,125,1051,14,26,1,181,11,Tañhi koṭisatasahassadhanānampi sattabhūmikapāsādavaratale vasantānampi caṇḍālavenanesādarathakārapukkusādīnaṃ nīcakulikānaṃ omakapurisānaṃ supinantepi paribhogatthāya na nibbattati.
  159. 620159,125,1051,27,42,1,172,14,"Ubhato sujātassa pana rañño khattiyasseva paripūritadasavidhacakkavattivattassa paribhogatthāya nibbattanato anomasattaparibhogaṃyeva hoti, tampi buddharatanena samaṃ natthi. "
  160. 620160,125,1051,43,50,1,61,6,"Yadi hi anomasattaparibhogaṭṭhena ratanaṃ, tathāgatova ratanaṃ. "
  161. 620161,125,1051,51,78,1,364,26,"Tathāgato hi loke anomasattasammatānampi anupanissayasampannānaṃ viparītadassanānaṃ pūraṇakassapādīnaṃ channaṃ satthārānaṃ aññesañca evarūpānaṃ supinantepi aparibhogo, upanissayasampannānaṃ pana catuppadāyapi gāthāya pariyosāne arahattamadhigantuṃ samatthānaṃ nibbedhikañāṇadassanānaṃ bāhiyadārucīriyappabhutīnaṃ aññesañca mahākulappasutānaṃ mahāsāvakānaṃ paribhogo. "
  162. 620162,125,1051,79,87,1,99,8,Te hi taṃ dassanānuttariyasavanānuttariyapāricariyānuttariyādīni sādhentā tathā tathā paribhuñjanti.
  163. 620163,125,1051,88,93,1,62,5,Evaṃ anomasattaparibhogaṭṭhenāpi tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthi.
  164. 620164,125,1052,2,7,1,44,5,Yampi taṃ avisesato ratijananaṭṭhena ratanaṃ.
  165. 620165,125,1052,8,13,1,44,4,Seyyathidaṃ– rañño cakkavattissa cakkaratanaṃ.
  166. 620166,125,1052,14,26,1,71,11,"Tañhi disvā rājā cakkavatti attamano hoti, evampi taṃ rañño ratiṃ janeti. "
  167. 620167,125,1052,27,52,1,181,19,"Puna caparaṃ rājā cakkavatti vāmena hatthena suvaṇṇabhiṅkāraṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṃ abbhukkirati‘‘ pavattatu bhavaṃ cakkaratanaṃ, abhivijinātu bhavaṃ cakkaratanan’’ ti. "
  168. 620168,125,1052,53,109,1,472,45,"Tato cakkaratanaṃ pañcaṅgikaṃ viya tūriyaṃ madhurassaraṃ niccharantaṃ ākāsena puratthimaṃ disaṃ gacchati, anvadeva rājā cakkavatti cakkānubhāvena dvādasayojanavitthiṇṇāya caturaṅginiyā senāya nātiuccaṃ nātinīcaṃ uccarukkhānaṃ heṭṭhābhāgena, nīcarukkhānaṃ uparibhāgena, rukkhesu pupphaphalapallavādipaṇṇākāraṃ gahetvā āgatānaṃ hatthato paṇṇākārañca gaṇhanto‘‘ ehi kho mahārājā’’ tievamādinā paramanipaccakārena āgate paṭirājāno‘‘ pāṇo na hantabbo’’ tiādinā nayena anusāsanto gacchati. "
  169. 620169,125,1052,110,130,1,163,19,"Yattha pana rājā bhuñjitukāmo vā divāseyyaṃ vā kappetukāmo hoti, tattha cakkaratanaṃ ākāsā otaritvā udakādisabbakiccakkhame same bhūmibhāge akkhāhataṃ viya tiṭṭhati. "
  170. 620170,125,1052,131,146,1,122,14,"Puna rañño gamanacitte uppanne purimanayeneva saddaṃ karontaṃ gacchati, yaṃ sutvā dvādasayojanikāpi parisā ākāsena gacchati. "
  171. 620171,125,1052,147,161,1,134,13,"Cakkaratanaṃ anupubbena puratthimaṃ samuddaṃ ajjhogāhati, tasmiṃ ajjhogāhante udakaṃ yojanappamāṇaṃ apagantvā bhittīkataṃ viya tiṭṭhati. "
  172. 620172,125,1052,162,167,1,42,5,Mahājano yathākāmaṃ satta ratanāni gaṇhāti.
  173. 620173,125,1052,168,184,1,94,12,Puna rājā suvaṇṇabhiṅkāraṃ gahetvā‘‘ ito paṭṭhāya mama rajjan’’ ti udakena abbhukkiritvā nivattati.
  174. 620174,125,1052,185,194,1,50,7,"Senā purato hoti, cakkaratanaṃ pacchato, rājā majjhe. "
  175. 620175,125,1052,195,199,1,55,4,Cakkaratanassa osakkitosakkitaṭṭhānaṃ udakaṃ paripūrati.
  176. 620176,125,1052,200,205,1,57,5,Eteneva upāyena dakkhiṇapacchimauttarepi samudde gacchati.
  177. 620177,125,1053,2,9,1,74,7,Evaṃ catuddisaṃ anusaṃyāyitvā cakkaratanaṃ tiyojanappamāṇaṃ ākāsaṃ ārohati.
  178. 620178,125,1053,10,36,1,368,22,"Tattha ṭhito rājā cakkaratanānubhāvena vijitaṃ pañcasataparittadīpapaṭimaṇḍitaṃ sattayojanasahassaparimaṇḍalaṃ pubbavidehaṃ, tathā aṭṭhayojanasahassaparimaṇḍalaṃ uttarakuruṃ, sattayojanasahassaparimaṇḍalaṃyeva aparagoyānaṃ, dasayojanasahassaparimaṇḍalaṃ jambudīpañcāti evaṃ catumahādīpadvisahassaparittadīpapaṭimaṇḍitaṃ ekaṃ cakkavāḷaṃ suphullapuṇḍarīkavanaṃ viya oloketi. "
  179. 620179,125,1053,37,43,1,44,6,Evaṃ olokayato cassa anappikā rati uppajjati.
  180. 620180,125,1053,44,54,1,73,9,"Evampi taṃ cakkaratanaṃ rañño ratiṃ janeti, tampi buddharatanasamaṃ natthi. "
  181. 620181,125,1053,55,62,1,52,6,"Yadi hi ratijananaṭṭhena ratanaṃ, tathāgatova ratanaṃ. "
  182. 620182,125,1053,63,67,1,31,4,Kiṃ karissati etaṃ cakkaratanaṃ?
  183. 620183,125,1053,68,106,1,449,30,"Tathāgato hi yassā dibbāya ratiyā cakkaratanādīhi sabbehipi janitā cakkavattirati saṅkhampi kalampi kalabhāgampi na upeti, tatopi ratito uttaritarañca paṇītatarañca attano ovādappatikarānaṃ asaṅkhyeyyānampi devamanussānaṃ paṭhamajjhānaratiṃ, dutiyatatiyacatutthapañcamajjhānaratiṃ, ākāsānañcāyatanaratiṃ, viññāṇañcāyatanaākiñcaññāyatananevasaññānāsaññāyatanaratiṃ, sotāpattimaggaratiṃ, sotāpattiphalaratiṃ, sakadāgāmianāgāmiarahattamaggaphalaratiñca janeti. "
  184. 620184,125,1053,107,112,1,55,5,Evaṃ ratijananaṭṭhenāpi tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthīti.
  185. 620185,125,1054,2,9,1,62,7,Apica ratanaṃ nāmetaṃ duvidhaṃ hoti saviññāṇakaṃ aviññāṇakañca.
  186. 620186,125,1054,10,30,1,192,17,"Tattha aviññāṇakaṃ cakkaratanaṃ maṇiratanaṃ, yaṃ vā panaññampi anindriyabaddhaṃ suvaṇṇarajatādi, saviññāṇakaṃ hatthiratanādi pariṇāyakaratanapariyosānaṃ, yaṃ vā panaññampi evarūpaṃ indriyabaddhaṃ. "
  187. 620187,125,1054,31,36,1,53,5,Evaṃ duvidhe cettha saviññāṇakaratanaṃ aggamakkhāyati.
  188. 620188,125,1054,37,38,1,5,1,Kasmā?
  189. 620189,125,1054,39,47,1,107,7,"Yasmā aviññāṇakaṃ suvaṇṇarajatamaṇimuttādiratanaṃ, saviññāṇakānaṃ hatthiratanādīnaṃ alaṅkāratthāya upanīyati. "
  190. 620190,125,1055,2,7,1,68,4,"Saviññāṇakaratanampi duvidhaṃ tiracchānagataratanaṃ, manussaratanañca. "
  191. 620191,125,1055,8,11,1,36,3,Tattha manussaratanaṃ aggamakkhāyati.
  192. 620192,125,1055,12,13,1,5,1,Kasmā?
  193. 620193,125,1055,14,19,1,59,5,Yasmā tiracchānagataratanaṃ manussaratanassa opavayhaṃ hoti.
  194. 620194,125,1055,20,25,1,54,4,"Manussaratanampi duvidhaṃ itthiratanaṃ, purisaratanañca. "
  195. 620195,125,1055,26,29,1,35,3,Tattha purisaratanaṃ aggamakkhāyati.
  196. 620196,125,1055,30,31,1,5,1,Kasmā?
  197. 620197,125,1055,32,37,1,58,5,Yasmā itthiratanaṃ purisaratanassa paricārikattaṃ āpajjati.
  198. 620198,125,1055,38,43,1,58,4,"Purisaratanampi duvidhaṃ agārikaratanaṃ, anagārikaratanañca. "
  199. 620199,125,1055,44,47,1,38,3,Tattha anagārikaratanaṃ aggamakkhāyati.
  200. 620200,125,1055,48,49,1,5,1,Kasmā?
  201. 620201,125,1055,50,67,1,196,17,Yasmā agārikaratanesu aggo cakkavattīpi sīlādiguṇayuttaṃ anagārikaratanaṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā upaṭṭhahitvā payirupāsitvā ca dibbamānusikā sampattiyo pāpuṇitvā ante nibbānasampattiṃ pāpuṇāti.
  202. 620202,125,1056,2,7,1,54,4,Evaṃ anagārikaratanampi duvidhaṃ– ariyaputhujjanavasena.
  203. 620203,125,1056,8,11,1,42,3,Ariyaratanampi duvidhaṃ sekkhāsekkhavasena.
  204. 620204,125,1056,12,21,1,123,7,"Asekkharatanampi duvidhaṃ sukkhavipassakasamathayānikavasena, samathayānikaratanampi duvidhaṃ sāvakapāramippattaṃ, appattañca. "
  205. 620205,125,1056,22,25,1,41,3,Tattha sāvakapāramippattaṃ aggamakkhāyati.
  206. 620206,125,1056,26,27,1,5,1,Kasmā?
  207. 620207,125,1056,28,29,1,15,1,Guṇamahantatāya.
  208. 620208,125,1056,30,33,1,64,3,Sāvakapāramippattaratanatopi paccekabuddharatanaṃ aggamakkhāyati.
  209. 620209,125,1056,34,35,1,5,1,Kasmā?
  210. 620210,125,1056,36,37,1,15,1,Guṇamahantatāya.
  211. 620211,125,1056,38,49,1,102,10,Sāriputtamoggallānasadisāpi hi anekasatā sāvakā ekassa paccekabuddhassa guṇānaṃ satabhāgampi na upenti.
  212. 620212,125,1056,50,53,1,60,3,Paccekabuddharatanatopi sammāsambuddharatanaṃ aggamakkhāyati.
  213. 620213,125,1056,54,55,1,5,1,Kasmā?
  214. 620214,125,1056,56,57,1,15,1,Guṇamahantatāya.
  215. 620215,125,1056,58,78,1,160,19,Sakalampi hi jambudīpaṃ pūretvā pallaṅkena pallaṅkaṃ ghaṭṭentā nisinnā paccekabuddhā ekassa sammāsambuddhassa guṇānaṃ neva saṅkhaṃ na kalaṃ na kalabhāgaṃ upenti.
  216. 620216,125,1056,79,82,1,24,3,Vuttampi cetaṃ bhagavatā–
  217. 620217,125,1056,83,126,1,72,10,"‘‘ yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā… pe… tathāgato tesaṃ aggamakkhāyatī’’ tiādi( saṃ. ni.5.139; a. ni.4.34;5.32; itivu.90). "
  218. 620218,125,1056,127,133,1,54,6,Evaṃ kenacipi pariyāyena tathāgatasamaṃ ratanaṃ natthi.
  219. 620219,125,1056,134,146,1,47,8,Tenāha bhagavā‘‘ na no samaṃ atthi tathāgatenā’’ ti.
  220. 620220,125,1057,2,49,1,378,41,"Evaṃ bhagavā buddharatanassa aññehi ratanehi asamataṃ vatvā idāni tesaṃ sattānaṃ uppannaupaddavavūpasamanatthaṃ neva jātiṃ na gottaṃ na kolaputtiyaṃ na vaṇṇapokkharatādiṃ nissāya, apica kho avīcimupādāya bhavaggapariyante loke sīlasamādhikkhandhādīhi guṇehi buddharatanassa asadisabhāvaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotū’’ ti. "
  221. 620221,125,1058,2,26,1,141,22,"Tassattho – idampi idha vā huraṃ vā saggesu vā yaṃkiñci atthi vittaṃ vā ratanaṃ vā, tena saddhiṃ tehi tehi guṇehi asamattā buddharatanaṃ paṇītaṃ. "
  222. 620222,125,1058,27,44,1,105,14,"Yadi etaṃ saccaṃ, etena saccena imesaṃ pāṇīnaṃ sotthi hotu, sobhanānaṃ atthitā hotu, arogatā nirupaddavatāti. "
  223. 620223,125,1058,45,77,1,118,17,"Ettha ca yathā‘‘ cakkhuṃ kho, ānanda, suññaṃ attena vā attaniyena vā’’ tievamādīsu( saṃ. ni.4.85) attabhāvena vā attaniyabhāvena vāti attho. "
  224. 620224,125,1058,78,87,1,63,9,Itarathā hi cakkhu attā vā attaniyaṃ vāti appaṭisiddhameva siyā.
  225. 620225,125,1058,88,99,1,83,10,"Evaṃ ratanaṃ paṇītan ti ratanattaṃ paṇītaṃ, ratanabhāvo paṇītoti ayamattho veditabbo. "
  226. 620226,125,1058,100,106,1,43,6,Itarathā hi buddho neva ratananti sijjheyya.
  227. 620227,125,1058,107,116,1,49,8,"Na hi yattha ratanaṃ atthi, taṃ ratananti sijjhati. "
  228. 620228,125,1058,117,141,1,197,22,"Yattha pana cittīkatādiatthasaṅkhātaṃ yena vā tena vā vidhinā sambandhagataṃ ratanattaṃ atthi, yasmā taṃ ratanattamupādāya ratananti paññāpīyati, tasmā tassa ratanattassa atthitāya ratananti sijjhati. "
  229. 620229,125,1058,142,155,1,95,13,Atha vā idampi buddhe ratanan ti imināpi kāraṇena buddhova ratananti evampettha attho veditabbo.
  230. 620230,125,1058,156,167,1,81,10,"Vuttamattāya ca bhagavatā imāya gāthāya rājakulassa sotthi jātā, bhayaṃ vūpasantaṃ. "
  231. 620231,125,1058,168,174,1,70,6,Imissā gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  232. 620232,125,1059,2,19,1,88,10,227. Evaṃ buddhaguṇena saccaṃ vatvā idāni nibbānadhammaguṇena vattumāraddho‘‘ khayaṃ virāgan’’ ti.
  233. 620233,125,1059,20,72,1,286,38,"Tattha yasmā nibbānasacchikiriyāya rāgādayo khīṇā honti parikkhīṇā, yasmā vā taṃ tesaṃ anuppādanirodhakkhayamattaṃ, yasmā ca taṃ rāgādiviyuttaṃ sampayogato ca ārammaṇato ca, yasmā vā tamhi sacchikate rāgādayo accantaṃ virattā honti vigatā viddhastā , tasmā‘‘ khayan’’ ti ca‘‘ virāgan’’ ti ca vuccati. "
  234. 620234,125,1059,73,108,1,178,28,"Yasmā panassa na uppādo paññāyati, na vayo na ṭhitassa aññathattaṃ, tasmā taṃ na jāyati na jīyati na mīyatīti katvā‘‘ amatan’’ ti vuccati, uttamaṭṭhena pana atappakaṭṭhena ca paṇītan ti. "
  235. 620235,125,1059,109,120,1,69,8,"{Yadajjhagā}ti yaṃ ajjhagā vindi, paṭilabhi, attano ñāṇabalena sacchākāsi. "
  236. 620236,125,1059,121,133,1,95,9,"{Sakyamunī}ti sakyakulappasutattā sakyo, moneyyadhammasamannāgatattā muni, sakyo eva muni sakyamuni. "
  237. 620237,125,1059,134,138,1,44,3,{Samāhito}ti ariyamaggasamādhinā samāhitacitto.
  238. 620238,125,1059,139,154,1,117,14,Na tena dhammena samatthi {kiñcī}ti tena khayādināmakena sakyamuninā adhigatena dhammena samaṃ kiñci dhammajātaṃ natthi.
  239. 620239,125,1059,155,190,1,119,15,"Tasmā suttantarepi vuttaṃ‘‘ yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyatī’’ tiādi( a. ni.4.34; itivu.90). "
  240. 620240,125,1060,2,32,1,271,26,Evaṃ bhagavā nibbānadhammassa aññehi dhammehi asamataṃ vatvā idāni tesaṃ sattānaṃ uppannaupaddavavūpasamanatthaṃ khayavirāgāmatapaṇītatāguṇehi nibbānadhammaratanassa asadisabhāvaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotū’’ ti.
  241. 620241,125,1060,33,37,1,47,4,Tassattho purimagāthāya vuttanayeneva veditabbo.
  242. 620242,125,1060,38,44,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  243. 620243,125,1061,2,19,1,95,10,228. Evaṃ nibbānadhammaguṇena saccaṃ vatvā idāni maggadhammaguṇena vattumāraddho‘‘ yaṃ buddhaseṭṭho’’ ti.
  244. 620244,125,1061,20,60,1,115,16,"Tattha‘‘ bujjhitā saccānī’’ tiādinā( mahāni.192; cūḷani. pārāyanatthutigāthāniddesa97; paṭi. ma.1.162) nayena buddho, uttamo pasaṃsanīyo cāti seṭṭho, buddho ca so seṭṭho cāti buddhaseṭṭho. "
  245. 620245,125,1061,61,66,1,66,5,Anubuddhapaccekabuddhasaṅkhātesu vā buddhesu seṭṭhoti buddhaseṭṭho.
  246. 620246,125,1061,67,123,1,206,26,"So buddhaseṭṭho yaṃ parivaṇṇayī,‘‘ aṭṭhaṅgiko ca maggānaṃ, khemaṃ nibbānappattiyā’’ ti( ma. ni.2.215) ca‘‘ ariyaṃ vo, bhikkhave, sammāsamādhiṃ desessāmi saupanisaṃ saparikkhāran’’ ti( ma. ni.3.136) ca evamādinā nayena tattha tattha pasaṃsi pakāsayi. "
  247. 620247,125,1061,124,128,1,52,4,Sucin ti kilesamalasamucchedakaraṇato accantavodānaṃ.
  248. 620248,125,1061,129,143,1,108,9,{Samādhimānantarikaññamāhū}ti yañca attano pavattisamanantaraṃ niyameneva phaladānato‘‘ ānantarikasamādhī’’ ti āhu.
  249. 620249,125,1061,144,153,1,76,9,Na hi maggasamādhiñhi uppanne tassa phaluppattinisedhako koci antarāyo atthi.
  250. 620250,125,1061,154,155,1,7,1,Yathāha–
  251. 620251,125,1062,2,31,1,196,23,"‘ ‘ Ayañca puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno assa, kappassa ca uḍḍayhanavelā assa, neva tāva kappo uḍḍayheyya, yāvāyaṃ puggalo na sotāpattiphalaṃ sacchikaroti, ayaṃ vuccati puggalo ṭhitakappī. "
  252. 620252,125,1062,32,46,1,46,5,Sabbepi maggasamaṅgino puggalā ṭhitakappino’’ ti( pu. pa.17).
  253. 620253,125,1063,2,21,1,154,17,Samādhinā tena samo na {vijjatī}ti tena buddhaseṭṭhaparivaṇṇitena sucinā ānantarikasamādhinā samo rūpāvacarasamādhi vā arūpāvacarasamādhi vā koci na vijjati.
  254. 620254,125,1063,22,23,1,5,1,Kasmā?
  255. 620255,125,1063,24,40,1,176,15,"Tesaṃ bhāvitattā tattha tattha brahmaloke uppannassāpi puna nirayādīsu uppattisambhavato, imassa ca arahattasamādhissa bhāvitattā ariyapuggalassa sabbuppattisamugghātasambhavato. "
  256. 620256,125,1063,41,74,1,109,13,"Tasmā suttantarepi vuttaṃ‘‘ yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ tiādi( a. ni.4.34; itivu.90). "
  257. 620257,125,1064,2,27,1,177,19,Evaṃ bhagavā ānantarikasamādhissa aññehi samādhīhi asamataṃ vatvā idāni purimanayeneva maggadhammaratanassa asadisabhāvaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi dhamme… pe… hotū’’ ti.
  258. 620258,125,1064,28,32,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  259. 620259,125,1064,33,39,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  260. 620260,125,1065,2,19,1,86,10,229. Evaṃ maggadhammaguṇenāpi saccaṃ vatvā idāni saṅghaguṇenāpi vattumāraddho‘‘ ye puggalā’’ ti.
  261. 620261,125,1065,20,25,1,29,4,Tattha {ye}ti aniyametvā uddeso.
  262. 620262,125,1065,26,29,1,15,2,{Puggalā}ti sattā.
  263. 620263,125,1065,30,34,1,30,3,{Aṭṭhā}ti tesaṃ gaṇanaparicchedo.
  264. 620264,125,1065,35,46,1,63,11,Te hi cattāro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitāti aṭṭha honti.
  265. 620265,125,1065,47,56,1,89,8,Sataṃ {pasatthā}ti sappurisehi buddhapaccekabuddhasāvakehi aññehi ca devamanussehi pasatthā.
  266. 620266,125,1065,57,58,1,5,1,Kasmā?
  267. 620267,125,1065,59,60,1,22,1,Sahajātasīlādiguṇayogā.
  268. 620268,125,1065,61,67,1,91,6,Tesañhi campakavakulakusumādīnaṃ sahajātavaṇṇagandhādayo viya sahajātasīlasamādhiādayo guṇā.
  269. 620269,125,1065,68,80,1,99,12,Tena te vaṇṇagandhādisampannāni viya pupphāni devamanussānaṃ sataṃ piyā manāpā pasaṃsanīyā ca honti.
  270. 620270,125,1065,81,92,1,45,7,Tena vuttaṃ‘‘ ye puggalā aṭṭhasataṃ pasatthā’’ ti.
  271. 620271,125,1066,2,8,1,30,5,Atha vā {ye}ti aniyametvā uddeso.
  272. 620272,125,1066,9,12,1,15,2,{Puggalā}ti sattā.
  273. 620273,125,1066,13,17,1,36,4,Aṭṭhasatan ti tesaṃ gaṇanaparicchedo.
  274. 620274,125,1066,18,55,1,313,27,"Te hi ekabījī kolaṃkolo sattakkhattuparamoti tayo sotāpannā, kāmarūpārūpabhavesu adhigatapphalā tayo sakadāgāmino, te sabbepi catunnaṃ paṭipadānaṃ vasena catuvīsati, antarāparinibbāyī, upahaccaparinibbāyī, sasaṅkhāraparinibbāyī, asaṅkhāraparinibbāyī, uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmīti, avihesu pañca, tathā atappasudassasudassīsu. "
  275. 620275,125,1066,56,71,1,140,13,"Akaniṭṭhesu pana uddhaṃsotavajjā cattāroti catuvīsati anāgāmino, sukkhavipassako samathayānikoti dve arahanto, cattāro maggaṭṭhāti catupaññāsa. "
  276. 620276,125,1066,72,80,1,72,8,Te sabbepi saddhādhurapaññādhurānaṃ vasena diguṇā hutvā aṭṭhasataṃ honti.
  277. 620277,125,1066,81,83,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  278. 620278,125,1067,2,31,1,226,26,"Cattāri etāni yugāni {hontī}ti te sabbepi aṭṭha vā aṭṭhasataṃ vāti vitthāravasena uddiṭṭhapuggalā, saṅkhepavasena sotāpattimaggaṭṭho phalaṭṭhoti ekaṃ yugaṃ, evaṃ yāva arahattamaggaṭṭho phalaṭṭhoti ekaṃ yuganti cattāri yugāni honti. "
  279. 620279,125,1067,32,44,1,74,9,Te {dakkhiṇeyyā}ti ettha {te}ti pubbe aniyametvā uddiṭṭhānaṃ niyametvā niddeso.
  280. 620280,125,1067,45,64,1,136,17,"Ye puggalā vitthāravasena aṭṭha vā aṭṭhasataṃ vā, saṅkhepavasena cattāri yugāni hontīti vuttā, sabbepi te dakkhiṇaṃ arahantīti dakkhiṇeyyā. "
  281. 620281,125,1067,65,93,1,193,23,"Dakkhiṇā nāma kammañca kammavipākañca saddahitvā‘‘ esa me idaṃ vejjakammaṃ vā jaṅghapesanikaṃ vā karissatī’’ ti evamādīni anapekkhitvā dīyamāno deyyadhammo, taṃ arahanti nāma sīlādiguṇayuttā puggalā. "
  282. 620282,125,1067,94,107,1,45,8,"Ime ca tādisā, tena vuccanti te‘‘ dakkhiṇeyyā’’ ti. "
  283. 620283,125,1068,2,25,1,143,19,"Sugatassa {sāvakā}ti bhagavā sobhanena gamanena yuttattā, sobhanañca ṭhānaṃ gatattā, suṭṭhu ca gatattā suṭṭhu eva ca gadattā sugato, tassa sugatassa. "
  284. 620284,125,1068,26,31,1,35,5,Sabbepi te vacanaṃ suṇantīti sāvakā.
  285. 620285,125,1068,32,41,1,59,8,"Kāmañca aññepi suṇanti, na pana sutvā kattabbakiccaṃ karonti. "
  286. 620286,125,1068,42,59,1,99,12,"Ime pana sutvā kattabbaṃ dhammānudhammapaṭipattiṃ katvā maggaphalāni pattā, tasmā‘‘ sāvakā’’ ti vuccanti. "
  287. 620287,125,1068,60,74,1,142,13,Etesu dinnāni {mahapphalānī}ti etesu sugatasāvakesu appakānipi dānāni dinnāni paṭiggāhakato dakkhiṇāvisuddhibhāvaṃ upagatattā mahapphalāni honti.
  288. 620288,125,1068,75,78,1,25,3,Tasmā suttantarepi vuttaṃ–
  289. 620289,125,1069,2,52,1,176,23,"‘ ‘ Yāvatā, bhikkhave, saṅghā vā gaṇā vā, tathāgatasāvakasaṅgho tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho… pe… aggo vipāko hotī’’ ti( a. ni.4.34;5.32; itivu.90). "
  290. 620290,125,1070,2,24,1,147,17,Evaṃ bhagavā sabbesampi maggaṭṭhaphalaṭṭhānaṃ vasena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi saṅghe’’ ti.
  291. 620291,125,1070,25,29,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  292. 620292,125,1070,30,36,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  293. 620293,125,1071,2,25,1,179,16,230. Evaṃ maggaṭṭhaphalaṭṭhānaṃ vasena saṅghaguṇena saccaṃ vatvā idāni tato ekacciyānaṃ phalasamāpattisukhamanubhavantānaṃ khīṇāsavapuggalānaṃyeva guṇena vattumāraddho‘‘ ye suppayuttā’’ ti.
  294. 620294,125,1071,26,30,1,33,3,Tattha {ye}ti aniyamituddesavacanaṃ.
  295. 620295,125,1071,31,45,1,124,12,"{Suppayuttā}ti suṭṭhu payuttā, anekavihitaṃ anesanaṃ pahāya suddhājīvitaṃ nissāya vipassanāya attānaṃ payuñjitumāraddhāti attho. "
  296. 620296,125,1071,46,51,1,56,4,Atha vā {suppayuttā}ti parisuddhakāyavacīpayogasamannāgatā.
  297. 620297,125,1071,52,56,1,32,4,Tena tesaṃ sīlakkhandhaṃ dasseti.
  298. 620298,125,1071,57,66,1,66,7,"Manasā {daḷhenā}ti daḷhena manasā, thirasamādhiyuttena cetasāti attho. "
  299. 620299,125,1071,67,71,1,35,4,Tena tesaṃ samādhikkhandhaṃ dasseti.
  300. 620300,125,1071,72,84,1,95,11,{Nikkāmino}ti kāye ca jīvite ca anapekkhā hutvā paññādhurena vīriyena sabbakilesehi katanikkamanā.
  301. 620301,125,1071,85,90,1,49,5,Tena tesaṃ vīriyasampannaṃ paññākkhandhaṃ dasseti.
  302. 620302,125,1072,2,9,1,60,5,{Gotamasāsanamhī}ti gottato gotamassa tathāgatasseva sāsanamhi.
  303. 620303,125,1072,10,20,1,109,10,Tena ito bahiddhā nānappakārampi amaratapaṃ karontānaṃ suppayogādiguṇābhāvato kilesehi nikkamanābhāvaṃ dīpeti.
  304. 620304,125,1072,21,26,1,37,4,{Te}ti pubbe uddiṭṭhānaṃ niddesavacanaṃ.
  305. 620305,125,1072,27,50,1,160,18,"{Pattipattā}ti ettha pattabbāti patti, pattabbā nāma pattuṃ arahā, yaṃ patvā accantayogakkhemino honti, arahattaphalassetaṃ adhivacanaṃ, taṃ pattiṃ pattāti pattipattā. "
  306. 620306,125,1072,51,54,1,18,3,Amatan ti nibbānaṃ.
  307. 620307,125,1072,55,59,1,34,3,{Vigayhā}ti ārammaṇavasena vigāhitvā.
  308. 620308,125,1072,60,63,1,17,2,{Laddhā}ti labhitvā.
  309. 620309,125,1072,64,70,1,47,5,{Mudhā}ti abyayena kākaṇikamattampi byayaṃ akatvā.
  310. 620310,125,1072,71,75,1,56,4,Nibbutin ti paṭippassaddhakilesadarathaṃ phalasamāpattiṃ.
  311. 620311,125,1072,76,79,1,25,2,{Bhuñjamānā}ti anubhavamānā.
  312. 620312,125,1072,80,83,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  313. 620313,125,1072,84,110,1,234,23,"Ye imasmiṃ gotamasāsanamhi sīlasampannattā suppayuttā, samādhisampannattā manasā daḷhena, paññāsampannattā nikkāmino, te imāya sammāpaṭipadāya amataṃ vigayha mudhā laddhā phalasamāpattisaññitaṃ nibbutiṃ bhuñjamānā pattipattā nāma hontīti. "
  314. 620314,125,1073,2,24,1,173,17,Evaṃ bhagavā phalasamāpattisukhamanubhavantānaṃ khīṇāsavapuggalānaṃyeva vasena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati ‘‘ idampi saṅghe’’ ti.
  315. 620315,125,1073,25,29,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  316. 620316,125,1073,30,36,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  317. 620317,125,1074,2,22,1,140,13,231. Evaṃ khīṇāsavapuggalānaṃ guṇena saṅghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni bahujanapaccakkhena sotāpannasseva guṇena vattumāraddho‘‘ yathindakhīlo’’ ti.
  318. 620318,125,1074,23,27,1,27,3,Tattha {yathā}ti upamāvacanaṃ.
  319. 620319,125,1074,28,42,1,143,13,{Indakhīlo}ti nagaradvāranivāraṇatthaṃ ummārabbhantare aṭṭha vā dasa vā hatthe pathaviṃ khaṇitvā ākoṭitassa sāradārumayathambhassetaṃ adhivacanaṃ.
  320. 620320,125,1074,43,46,1,18,3,Pathavin ti bhūmiṃ.
  321. 620321,125,1074,47,52,1,29,4,{Sito}ti anto pavisitvā nissito.
  322. 620322,125,1074,53,56,1,15,2,{Siyā}ti bhaveyya.
  323. 620323,125,1074,57,63,1,43,5,Catubbhi {vātehī}ti catūhi disāhi āgatavātehi.
  324. 620324,125,1074,64,71,1,50,6,{Asampakampiyo}ti kampetuṃ vā cāletuṃ vā asakkuṇeyyo.
  325. 620325,125,1074,72,75,1,25,3,Tathūpaman ti tathāvidhaṃ.
  326. 620326,125,1074,76,79,1,27,3,Sappurisan ti uttamapurisaṃ.
  327. 620327,125,1074,80,83,1,16,2,{Vadāmī}ti bhaṇāmi.
  328. 620328,125,1074,84,95,1,85,10,Yo ariyasaccāni avecca {passatī}ti yo cattāri ariyasaccāni paññāya ajjhogāhetvā passati.
  329. 620329,125,1074,96,101,1,59,5,Tattha ariyasaccāni visuddhimagge vuttanayeneva veditabbāni.
  330. 620330,125,1075,2,25,1,180,20,"Ayaṃ panettha saṅkhepattho– yathā hi indakhīlo gambhīranematāya pathavissito catubbhi vātehi asampakampiyo siyā, imampi sappurisaṃ tathūpamameva vadāmi, yo ariyasaccāni avecca passati. "
  331. 620331,125,1075,26,27,1,5,1,Kasmā?
  332. 620332,125,1075,28,46,1,138,17,"Yasmā sopi indakhīlo viya catūhi vātehi sabbatitthiyavādavātehi asampakampiyo hoti, tamhā dassanā kenaci kampetuṃ vā cāletuṃ vā asakkuṇeyyo. "
  333. 620333,125,1075,47,50,1,25,3,Tasmā suttantarepi vuttaṃ–
  334. 620334,125,1076,2,32,1,193,24,"‘ ‘ Seyyathāpi , bhikkhave, ayokhīlo vā indakhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva naṃ saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. "
  335. 620335,125,1076,33,46,1,57,8,Pacchimāya… pe… dakkhiṇāya… uttarāya cepi… pe… na sampacāleyya.
  336. 620336,125,1076,47,50,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  337. 620337,125,1076,51,58,1,55,5,"Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā indakhīlassa. "
  338. 620338,125,1076,59,104,1,216,35,"Evameva kho, bhikkhave, ye ca kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā‘ idaṃ dukkhanti… pe… paṭipadā’ ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ olokenti‘ ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti passaṃ passatī’ ti. "
  339. 620339,125,1076,105,108,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  340. 620340,125,1076,109,127,1,47,5,"Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānan’’ ti( saṃ. ni.5.1109). "
  341. 620341,125,1077,2,23,1,150,17,Evaṃ bhagavā bahujanapaccakkhassa sotāpannasseva vasena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi saṅghe’’ ti.
  342. 620342,125,1077,24,28,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  343. 620343,125,1077,29,35,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  344. 620344,125,1078,2,20,1,130,15,232. Evaṃ avisesato sotāpannassa guṇena saṅghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni ye te tayo sotāpannā ekabījī kolaṃkolo sattakkhattuparamoti.
  345. 620345,125,1078,21,22,1,7,1,Yathāha–
  346. 620346,125,1079,2,23,1,131,17,"‘ ‘ Idhekacco puggalo tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti… pe… so ekaṃyeva bhavaṃ nibbattitvā dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ ekabījī. "
  347. 620347,125,1079,24,37,1,86,12,"Tathā dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ kolaṃkolo. "
  348. 620348,125,1079,38,61,1,113,13,"Tathā sattakkhattuṃ devesu ca manussesu ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ sattakkhattuparamo’’ ti( pu. pa.31-33). "
  349. 620349,125,1080,2,14,1,84,8,Tesaṃ sabbakaniṭṭhassa sattakkhattuparamassa guṇena vattumāraddho‘‘ ye ariyasaccānī’’ ti.
  350. 620350,125,1080,15,21,1,43,5,Tattha ye {ariyasaccānī}ti etaṃ vuttanayameva.
  351. 620351,125,1080,22,32,1,107,9,{Vibhāvayantī}ti paññāobhāsena saccapaṭicchādakaṃ kilesandhakāraṃ vidhamitvā attano pakāsāni pākaṭāni karonti.
  352. 620352,125,1080,33,44,1,118,9,"{Gambhīrapaññenā}ti appameyyapaññatāya sadevakassapi lokassa ñāṇena alabbhaneyyapatiṭṭhapaññena, sabbaññunāti vuttaṃ hoti. "
  353. 620353,125,1080,45,53,1,75,7,{Sudesitānī}ti samāsabyāsasākalyavekalyādīhi tehi tehi nayehi suṭṭhu desitāni.
  354. 620354,125,1080,54,101,1,397,41,"Kiñcāpi te honti bhusaṃ {pamattā}ti te vibhāvitaariyasaccā puggalā kiñcāpi devarajjacakkavattirajjādippamādaṭṭhānaṃ āgamma bhusaṃ pamattā honti, tathāpi sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhā ṭhapetvā satta bhave anamatagge saṃsāre ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca , tesaṃ niruddhattā atthaṅgatattā na aṭṭhamaṃ bhavaṃ ādiyanti, sattamabhave eva pana vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ pāpuṇantīti. "
  355. 620355,125,1081,2,21,1,132,15,Evaṃ bhagavā sattakkhattuparamavasena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi saṅghe’’ ti.
  356. 620356,125,1081,22,26,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  357. 620357,125,1081,27,33,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  358. 620358,125,1082,2,30,1,206,21,233. Evaṃ sattakkhattuparamassa aṭṭhamaṃ bhavaṃ anādiyanaguṇena saṅghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni tasseva satta bhave ādiyatopi aññehi appahīnabhavādānehi puggalehi visiṭṭhena guṇena vattumāraddho‘‘ sahāvassā’’ ti.
  359. 620359,125,1082,31,35,1,27,3,Tattha {sahāvā}ti saddhiṃyeva.
  360. 620360,125,1082,36,49,1,59,8,{Assā}ti‘‘ na te bhavaṃ aṭṭhamamādiyantī’’ ti vuttesu aññatarassa.
  361. 620361,125,1082,50,53,1,43,2,{Dassanasampadāyā}ti sotāpattimaggasampattiyā.
  362. 620362,125,1082,54,68,1,106,10,Sotāpattimaggo hi nibbānaṃ disvā kattabbakiccasampadāya sabbapaṭhamaṃ nibbānadassanato‘‘ dassanan’’ ti vuccati.
  363. 620363,125,1082,69,78,1,68,8,"Tassa attani pātubhāvo dassanasampadā, tāya dassanasampadāya saha eva. "
  364. 620364,125,1082,79,89,1,68,9,Tayassu dhammā jahitā {bhavantī}ti ettha su iti padapūraṇamatte nipāto.
  365. 620365,125,1082,90,112,1,63,7,"‘‘ Idaṃsu me, sāriputta, mahāvikaṭabhojanasmiṃ hotī’’ tievamādīsu( ma. ni.1.156) viya. "
  366. 620366,125,1082,113,124,1,95,11,Yato sahāvassa dassanasampadāya tayo dhammā jahitā bhavanti pahīnā bhavantīti ayamevettha attho.
  367. 620367,125,1083,2,17,1,98,10,"Idāni jahitadhammadassanatthaṃ āha‘‘ sakkāyadiṭṭhī vicikicchitañca, sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñcī’’ ti. "
  368. 620368,125,1083,18,40,1,191,20,"Tattha sati kāye vijjamāne upādānakkhandhapañcakasaṅkhāte kāye vīsativatthukā diṭṭhi sakkāyadiṭṭhi, satī vā tattha kāye diṭṭhītipi sakkāyadiṭṭhi, yathāvuttappakāre kāye vijjamānā diṭṭhīti attho. "
  369. 620369,125,1083,41,56,1,124,14,"Satiyeva vā kāye diṭṭhītipi sakkāyadiṭṭhi, yathāvuttappakāre kāye vijjamāne rūpādisaṅkhāto attāti evaṃ pavattā diṭṭhīti attho. "
  370. 620370,125,1083,57,63,1,55,6,Tassā ca pahīnattā sabbadiṭṭhigatāni pahīnāniyeva honti.
  371. 620371,125,1083,64,68,1,17,4,Sā hi nesaṃ mūlaṃ.
  372. 620372,125,1083,69,116,1,228,24,"Sabbakilesabyādhivūpasamanato paññā‘‘ cikicchitan’’ ti vuccati, taṃ paññācikicchitaṃ ito vigataṃ, tato vā paññācikicchitā idaṃ vigatanti vicikicchitaṃ,‘‘ satthari kaṅkhatī’’ tiādinā( dha. sa.1008; vibha.915) nayena vuttāya aṭṭhavatthukāya vimatiyā etaṃ adhivacanaṃ. "
  373. 620373,125,1083,117,122,1,50,5,Tassā pahīnattā sabbavicikicchitāni pahīnāni honti.
  374. 620374,125,1083,123,126,1,17,3,Tañhi nesaṃ mūlaṃ.
  375. 620375,125,1083,127,162,1,159,16,‘‘ Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena suddhi vatena suddhī’’ tievamādīsu( dha. sa.1222; vibha.938) āgataṃ gosīlakukkurasīlādikaṃ sīlaṃ govatakukkuravatādikañca vataṃ‘‘ sīlabbatan’’ ti vuccati.
  376. 620376,125,1083,163,170,1,65,7,Tassa pahīnattā sabbampi naggiyamuṇḍikādi amaratapaṃ pahīnaṃ hoti.
  377. 620377,125,1083,171,174,1,17,3,Tañhi tassa mūlaṃ.
  378. 620378,125,1083,175,185,1,41,6,Tena sabbāvasāne vuttaṃ‘‘ yadatthi kiñcī’’ ti.
  379. 620379,125,1083,186,198,1,152,9,"Dukkhadassanasampadāya cettha sakkāyadiṭṭhi, samudayadassanasampadāya vicikicchitaṃ, maggadassananibbānadassanasampadāya sīlabbataṃ pahīyatīti viññātabbaṃ. "
  380. 620380,125,1084,2,29,1,166,19,"234. Evamassa kilesavaṭṭappahānaṃ dassetvā idāni tasmiṃ kilesavaṭṭe sati yena vipākavaṭṭena bhavitabbaṃ, tappahānā tassāpi pahānaṃ dīpento āha‘‘ catūhapāyehi ca vippamutto’’ ti. "
  381. 620381,125,1084,30,43,1,115,12,"Tattha cattāro apāyā nāma nirayatiracchānapettivisayaasurakāyā, tehi esa satta bhave upādiyantopi vippamuttoti attho. "
  382. 620382,125,1085,2,24,1,155,17,"Evamassa vipākavaṭṭappahānaṃ dassetvā idāni yaṃ imassa vipākavaṭṭassa mūlabhūtaṃ kammavaṭṭaṃ, tassāpi pahānaṃ dassento āha‘‘ chaccābhiṭhānāni abhabba kātun’’ ti. "
  383. 620383,125,1085,25,35,1,63,8,"Tattha {abhiṭhānānī}ti oḷārikaṭṭhānāni, tāni esa cha abhabbo kātuṃ. "
  384. 620384,125,1085,36,81,1,218,17,"Tāni ca‘‘ aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso, yaṃ diṭṭhisampanno puggalo mātaraṃ jīvitā voropeyyā’’ tiādinā( a. ni.1.271; ma. ni.3.128; vibha.809) nayena ekakanipāte vuttāni mātughātapitughātaarahantaghātalohituppādasaṅghabhedaaññasatthāruddesakammāni veditabbāni. "
  385. 620385,125,1085,82,98,1,138,15,"Tāni hi kiñcāpi diṭṭhisampanno ariyasāvako kunthakipillikampi jīvitā na voropeti, apica kho pana puthujjanabhāvassa vigarahaṇatthaṃ vuttāni. "
  386. 620386,125,1085,99,111,1,113,11,"Puthujjano hi adiṭṭhisampannattā evaṃmahāsāvajjāni abhiṭhānānipi karoti, dassanasampanno pana abhabbo tāni kātunti. "
  387. 620387,125,1085,112,115,1,54,3,Abhabbaggahaṇañcettha bhavantarepi akaraṇadassanatthaṃ.
  388. 620388,125,1085,116,149,1,217,27,"Bhavantarepi hi esa attano ariyasāvakabhāvaṃ ajānantopi dhammatāya eva etāni vā cha, pakatipāṇātipātādīni vā pañca verāni aññasatthāruddesena saha cha ṭhānāni na karoti, yāni sandhāya ekacce‘‘ chachābhiṭhānānī’’ ti paṭhanti. "
  389. 620389,125,1085,150,154,1,62,4,Matamacchaggāhādayo cettha ariyasāvakagāmadārakānaṃ nidassanaṃ.
  390. 620390,125,1086,2,29,1,200,22,Evaṃ bhagavā satta bhave ādiyatopi ariyasāvakassa aññehi appahīnabhavādānehi puggalehi visiṭṭhaguṇavasena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi saṅghe’’ ti.
  391. 620391,125,1086,30,34,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  392. 620392,125,1086,35,41,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  393. 620393,125,1087,2,53,1,366,39,"235. Evaṃ satta bhave ādiyatopi aññehi appahīnabhavādānehi puggalehi visiṭṭhaguṇavasena saṅghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni‘‘ na kevalaṃ dassanasampanno cha abhiṭhānāni abhabbo kātuṃ, kiṃ pana appamattakampi pāpaṃ kammaṃ katvā tassa paṭicchādanāyapi abhabbo’’ ti pamādavihārinopi dassanasampannassa katapaṭicchādanābhāvaguṇena vattumāraddho‘‘ kiñcāpi so kammaṃ karoti pāpakan’’ ti. "
  394. 620394,125,1088,2,76,1,540,47,"Tassattho – so dassanasampanno kiñcāpi satisammosena pamādavihāraṃ āgamma yaṃ taṃ bhagavatā lokavajjasañciccānatikkamanaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ yaṃ mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, taṃ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamantī’’ ti( cūḷava.385; a. ni.8.19; udā.45), taṃ ṭhapetvā aññaṃ kuṭikārasahaseyyādiṃ vā paṇṇattivajjavītikkamasaṅkhātaṃ buddhapaṭikuṭṭhaṃ kāyena pāpakammaṃ karoti, padasodhammauttarichappañcavācādhammadesanāsamphappalāpapharusavacanādiṃ vā vācāya, uda cetasā vā katthaci lobhadosuppādanajātarūpādisādiyanaṃ cīvarādiparibhogesu apaccavekkhaṇādiṃ vā pāpakammaṃ karoti. "
  395. 620395,125,1088,77,120,1,243,32,"Abhabbo so tassa paṭicchadāya, na so taṃ‘‘ idaṃ akappiyamakaraṇīyan’’ ti jānitvā muhuttampi paṭicchādeti, taṅkhaṇaññeva pana satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu āvi katvā yathādhammaṃ paṭikaroti,‘‘ na puna karissāmī’’ ti evaṃ saṃvaritabbaṃ vā saṃvarati. "
  396. 620396,125,1088,121,122,1,5,1,Kasmā?
  397. 620397,125,1088,123,139,1,155,15,"Yasmā abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā, evarūpaṃ pāpakammaṃ katvā tassa paṭicchādāya diṭṭhanibbānapadassa dassanasampannassa puggalassa abhabbatā vuttāti attho. "
  398. 620398,125,1089,2,3,1,6,1,Kathaṃ –
  399. 620399,125,1090,2,73,1,409,49,"‘ ‘ Seyyathāpi, bhikkhave, daharo kumāro mando uttānaseyyako hatthena vā pādena vā aṅgāraṃ akkamitvā khippameva paṭisaṃharati , evameva kho, bhikkhave, ghammatā esā diṭṭhisampannassa puggalassa, kiñcāpi tathārūpiṃ āpattiṃ āpajjati, yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṃ paññāyati, atha kho naṃ khippameva satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu deseti vivarati uttānīkaroti, desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatī’’ ti( ma. ni.1.496). "
  400. 620400,125,1091,2,23,1,171,17,Evaṃ bhagavā pamādavihārinopi dassanasampannassa katapaṭicchādanābhāvaguṇena saṅgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi saṅghe’’ ti.
  401. 620401,125,1091,24,28,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  402. 620402,125,1091,29,35,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  403. 620403,125,1092,2,41,1,292,31,"236. Evaṃ saṅghapariyāpannānaṃ puggalānaṃ tena tena guṇappakārena saṅghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni yvāyaṃ bhagavatā ratanattayaguṇaṃ dīpentena idha saṅkhepena aññatra ca vitthārena pariyattidhammo desito, tampi nissāya puna buddhādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vattumāraddho‘‘ vanappagumbe yatha phussitagge’’ ti. "
  404. 620404,125,1092,42,66,1,168,16,"Tattha āsannasannivesavavatthitānaṃ rukkhānaṃ samūho vanaṃ, mūlasārapheggutacasākhāpalāsehi pavuḍḍho gumbo pagumbo, vane pagumbo vanappagumbo, svāyaṃ‘‘ vanappagumbe’’ ti vutto . "
  405. 620405,125,1092,67,86,1,107,13,"Evampi hi vattuṃ labbhati‘‘ atthi savitakkasavicāre, atthi avitakkavicāramatte, sukhe dukkhe jīve’’ tiādīsu viya. "
  406. 620406,125,1092,87,90,1,21,2,{Yathā}ti opammavacanaṃ.
  407. 620407,125,1092,91,99,1,78,7,"Phussitāni aggāni assāti phussitaggo, sabbasākhāpasākhāsu sañjātapupphoti attho. "
  408. 620408,125,1092,100,110,1,43,6,So pubbe vuttanayeneva‘‘ phussitagge’’ ti vutto.
  409. 620409,125,1092,111,125,1,90,12,"Gimhāna māse paṭhamasmiṃ {gimhe}ti ye cattāro gimhamāsā, tesaṃ catunnaṃ gimhānaṃ ekasmiṃ māse. "
  410. 620410,125,1092,126,130,1,22,4,Katamasmiṃ māse iti ce?
  411. 620411,125,1092,131,136,1,35,4,"Paṭhamasmiṃ gimhe, citramāseti attho. "
  412. 620412,125,1092,137,154,1,50,9,So hi‘‘ paṭhamagimho’’ ti ca‘‘ bālavasanto’’ ti ca vuccati.
  413. 620413,125,1092,155,159,1,32,4,Tato paraṃ padatthato pākaṭameva.
  414. 620414,125,1093,2,43,1,486,37,"Ayaṃ panettha piṇḍattho– yathā paṭhamagimhanāmake bālavasante nānāvidharukkhagahane vane supupphitaggasākho taruṇarukkhagacchapariyāyanāmo pagumbo ativiya sassiriko hoti, evamevaṃ khandhāyatanādīhi satipaṭṭhānasammappadhānādīhi sīlasamādhikkhandhādīhi vā nānappakārehi atthappabhedapupphehi ativiya sassirikattā tathūpamaṃ nibbānagāmimaggadīpanato nibbānagāmiṃ pariyattidhammavaraṃ neva lābhahetu na sakkārādihetu, kevalañhi mahākaruṇāya abbhussāhitahadayo sattānaṃ paramaṃhitāya adesayīti. "
  415. 620415,125,1093,44,61,1,104,11,"{Paramaṃhitāyā}ti ettha ca gāthābandhasukhatthaṃ anunāsiko, ayaṃ panattho‘‘ paramahitāya nibbānāya adesayī’’ ti. "
  416. 620416,125,1094,2,21,1,151,15,Evaṃ bhagavā imaṃ supupphitaggavanappagumbasadisaṃ pariyattidhammaṃ vatvā idāni tameva nissāya buddhādhiṭṭhānaṃ saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi buddhe’’ ti.
  417. 620417,125,1094,22,35,1,137,12,"Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo, kevalaṃ pana idampi yathāvuttappakārapariyattidhammasaṅkhātaṃ buddhe ratanaṃ paṇītanti yojetabbaṃ. "
  418. 620418,125,1094,36,42,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  419. 620419,125,1095,2,21,1,114,12,237. Evaṃ bhagavā pariyattidhammena buddhādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni lokuttaradhammena vattumāraddho‘‘ varo varaññū’’ ti.
  420. 620420,125,1095,22,45,1,120,16,"Tattha {varo}ti paṇītādhimuttikehi icchito‘‘ aho vata mayampi evarūpā assāmā’’ ti, varaguṇayogato vā varo, uttamo seṭṭhoti attho. "
  421. 620421,125,1095,46,49,1,20,2,{Varaññū}ti nibbānaññū.
  422. 620422,125,1095,50,60,1,89,9,"Nibbānañhi sabbadhammānaṃ uttamaṭṭhena varaṃ, tañcesa bodhimūle sayaṃ paṭivijjhitvā aññāsi. "
  423. 620423,125,1095,61,68,1,121,6,{Varado}ti pañcavaggiyabhaddavaggiyajaṭilādīnaṃ aññesañca devamanussānaṃ nibbedhabhāgiyavāsanābhāgiyavaradhammadāyīti attho.
  424. 620424,125,1095,69,76,1,55,6,{Varāharo}ti varassa maggassa āhaṭattā varāharoti vuccati.
  425. 620425,125,1095,77,95,1,145,17,"So hi bhagavā dīpaṅkarato pabhuti samatiṃsa pāramiyo pūrento pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṃ purāṇaṃ maggavaraṃ āhari, tena varāharoti vuccati. "
  426. 620426,125,1095,96,116,1,192,16,"Apica sabbaññutaññāṇapaṭilābhena varo, nibbānasacchikiriyāya varaññū, sattānaṃ vimuttisukhadānena varado, uttamapaṭipadāharaṇena varāharo, etehi lokuttaraguṇehi adhikassa kassaci abhāvato anuttaro. "
  427. 620427,125,1096,2,20,1,173,12,"Aparo nayo– varo upasamādhiṭṭhānaparipūraṇena, varaññū paññādhiṭṭhānaparipūraṇena, varado cāgādhiṭṭhānaparipūraṇena, varāharo saccādhiṭṭhānaparipūraṇena, varaṃ maggasaccamāharīti. "
  428. 620428,125,1096,21,56,1,332,28,"Tathā varo puññussayena, varaññū paññussayena, varado buddhabhāvatthikānaṃ tadupāyasampadānena, varāharo paccekabuddhabhāvatthikānaṃ tadupāyāharaṇena, anuttaro tattha tattha asadisatāya, attanā vā anācariyako hutvā paresaṃ ācariyabhāvena, dhammavaraṃ adesayi sāvakabhāvatthikānaṃ tadatthāya svākhātatādiguṇayuttassa varadhammassa desanato. "
  429. 620429,125,1096,57,59,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  430. 620430,125,1097,2,23,1,145,17,Evaṃ bhagavā navavidhena lokuttaradhammena attano guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya buddhādhiṭṭhānaṃ saccavacanaṃ payuñjati‘‘ idampi buddhe’’ ti.
  431. 620431,125,1097,24,28,1,39,4,Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo.
  432. 620432,125,1097,29,52,1,140,19,"Kevalaṃ pana yaṃ varaṃ navalokuttaradhammaṃ esa aññāsi, yañca adāsi, yañca āhari, yañca adesayi, idampi buddhe ratanaṃ paṇītanti evaṃ yojetabbaṃ. "
  433. 620433,125,1097,53,59,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  434. 620434,125,1098,2,41,1,316,31,"238. Evaṃ bhagavā pariyattidhammaṃ lokuttaradhammañca nissāya dvīhi gāthāhi buddhādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni ye taṃ pariyattidhammaṃ assosuṃ sutānusārena ca paṭipajjitvā navappakārampi lokuttaradhammaṃ adhigamiṃsu, tesaṃ anupādisesanibbānappattiguṇaṃ nissāya puna saṅghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vattumāraddho‘‘ khīṇaṃ purāṇan’’ ti. "
  435. 620435,125,1098,42,46,1,29,4,Tattha khīṇan ti samucchinnaṃ.
  436. 620436,125,1098,47,50,1,20,3,Purāṇan ti purātanaṃ.
  437. 620437,125,1098,51,55,1,27,4,Navan ti sampati vattamānaṃ.
  438. 620438,125,1098,56,59,1,39,3,Natthisambhavan ti avijjamānapātubhāvaṃ.
  439. 620439,125,1098,60,63,1,30,2,{Virattacittā}ti vigatarāgacittā.
  440. 620440,125,1098,64,69,1,48,5,Āyatike bhavasmin ti anāgatamaddhānaṃ punabbhave.
  441. 620441,125,1098,70,87,1,105,14,"{Te}ti yesaṃ khīṇaṃ purāṇaṃ navaṃ natthisambhavaṃ, ye ca āyatike bhavasmiṃ virattacittā, te khīṇāsavā bhikkhū. "
  442. 620442,125,1098,88,91,1,24,2,{Khīṇabījā}ti ucchinnabījā.
  443. 620443,125,1098,92,95,1,38,2,{Avirūḷhichandā}ti virūḷhichandavirahitā.
  444. 620444,125,1098,96,99,1,22,2,{Nibbantī}ti vijjhāyanti.
  445. 620445,125,1098,100,103,1,21,2,{Dhīrā}ti dhitisampannā.
  446. 620446,125,1098,104,110,1,34,5,Yathāyaṃ {padīpo}ti ayaṃ padīpo viya.
  447. 620447,125,1099,2,5,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  448. 620448,125,1099,6,32,1,266,25,"Yaṃ taṃ sattānaṃ uppajjitvā niruddhampi purāṇaṃ atītakālikaṃ kammaṃ taṇhāsinehassa appahīnattā paṭisandhiāharaṇasamatthatāya akhīṇaṃyeva hoti, taṃ purāṇaṃ kammaṃ yesaṃ arahattamaggena taṇhāsinehassa sositattā agginā daḍḍhabījamiva āyatiṃ vipākadānāsamatthatāya khīṇaṃ. "
  449. 620449,125,1099,33,85,1,350,35,"Yañca nesaṃ buddhapūjādivasena idāni pavattamānaṃ kammaṃ navanti vuccati, tañca taṇhāpahāneneva chinnamūlapādapapupphamiva āyatiṃ phaladānāsamatthatāya yesaṃ natthisambhavaṃ, ye ca taṇhāpahāneneva āyatike bhavasmiṃ virattacittā, te khīṇāsavā bhikkhū‘‘ kammaṃ khettaṃ viññāṇaṃ bījan’’ ti( a. ni.3.77) ettha vuttassa paṭisandhiviññāṇassa kammakkhayeneva khīṇattā khīṇabījā. "
  450. 620450,125,1099,86,125,1,286,31,"Yopi pubbe punabbhavasaṅkhātāya virūḷhiyā chando ahosi, tassāpi samudayappahāneneva pahīnattā pubbe viya cutikāle asambhavena avirūḷhichandā dhitisampannattā dhīrā carimaviññāṇanirodhena yathāyaṃ padīpo nibbuto, evaṃ nibbanti, puna‘‘ rūpino vā arūpino vā’’ ti evamādiṃ paññattipathaṃ accentīti. "
  451. 620451,125,1099,126,140,1,102,13,"Tasmiṃ kira samaye nagaradevatānaṃ pūjanatthāya jālitesu padīpesu eko padīpo vijjhāyi, taṃ dassento āha–"
  452. 620452,125,1099,141,148,1,18,3,‘‘ yathāyaṃ padīpo’’ ti.
  453. 620453,125,1100,2,38,1,290,30,"Evaṃ bhagavā ye taṃ purimāhi dvīhi gāthāhi vuttaṃ pariyattidhammaṃ assosuṃ, sutānusāreneva paṭipajjitvā navappakārampi lokuttaradhammaṃ adhigamiṃsu, tesaṃ anupādisesanibbānappattiguṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saṅghādhiṭṭhānaṃ saccavacanaṃ payuñjanto desanaṃ samāpesi‘‘ idampi saṅghe’’ ti. "
  454. 620454,125,1100,39,56,1,159,16,"Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo, kevalaṃ pana idampi yathāvuttena pakārena khīṇāsavabhikkhūnaṃ nibbānasaṅkhātaṃ saṅghe ratanaṃ paṇītanti evaṃ yojetabbaṃ. "
  455. 620455,125,1100,57,63,1,72,6,Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.
  456. 620456,125,1101,2,13,1,116,10,"Desanāpariyosāne rājakulassa sotthi ahosi, sabbūpaddavā vūpasamiṃsu caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. "
  457. 620457,125,1102,2,4,1,0,0,239-241.
  458. 620458,125,1102,5,40,1,234,26,"Atha sakko devānamindo‘‘ bhagavatā ratanattayaguṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjamānena nāgarassa sotthi katā, mayāpi nāgarassa sotthitthaṃ ratanattayaguṇaṃ nissāya kiñci vattabban’’ ti cintetvā avasāne gāthāttayaṃ abhāsi‘‘ yānīdha bhūtānī’’ ti. "
  459. 620459,125,1102,41,90,1,257,36,"Tattha yasmā buddho yathā lokahitatthāya ussukkaṃ āpannehi āgantabbaṃ, tathā āgatato, yathā ca etehi gantabbaṃ, tathā gatato, yathā vā etehi ājānitabbaṃ, tathā ājānanato, yathā ca jānitabbaṃ, tathā jānanato, yañca tatheva hoti, tassa gadanato ca‘‘ tathāgato’’ ti vuccati. "
  460. 620460,125,1102,91,127,1,271,28,"Yasmā ca so devamanussehi pupphagandhādinā bahinibbattena upakaraṇena, dhammānudhammappaṭipattādinā ca attani nibbattena ativiya pūjito, tasmā sakko devānamindo sabbadevaparisaṃ attanā saddhiṃ sampiṇḍetvā āha‘‘ tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, buddhaṃ namassāma suvatthi hotū’’ ti. "
  461. 620461,125,1103,2,16,1,133,13,"Yasmā pana dhamme maggadhammo yathā yuganandha samathavipassanābalena gantabbaṃ kilesapakkhaṃ samucchindantena, tathā gatoti tathāgato. "
  462. 620462,125,1103,17,37,1,129,14,"Nibbānadhammopi yathā gato paññāya paṭividdho sabbadukkhavighātāya sampajjati, buddhādīhi tathā avagato, tasmā‘‘ tathāgato’’ ti vuccati. "
  463. 620463,125,1103,38,60,1,115,16,"Yasmā ca saṅghopi yathā attahitāya paṭipannehi gantabbaṃ tena tena maggena, tathā gato, tasmā‘‘ tathāgato’’ tveva vuccati. "
  464. 620464,125,1103,61,76,1,120,13,"Tasmā avasesagāthādvayepi tathāgataṃ dhammaṃ namassāma suvatthi hotu, tathāgataṃ saṅghaṃ namassāma suvatthi {hotū}ti vuttaṃ. "
  465. 620465,125,1103,77,79,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  466. 620466,125,1104,2,16,1,117,13,Evaṃ sakko devānamindo imaṃ gāthāttayaṃ bhāsitvā bhagavantaṃ padakkhiṇaṃ katvā devapurameva gato saddhiṃ devaparisāya.
  467. 620467,125,1104,17,29,1,109,11,"Bhagavā pana tadeva ratanasuttaṃ dutiyadivasepi desesi, puna caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. "
  468. 620468,125,1104,30,42,1,85,11,"Evaṃ bhagavā yāva sattamaṃ divasaṃ desesi, divase divase tatheva dhammābhisamayo ahosi. "
  469. 620469,125,1104,43,55,1,72,8,Bhagavā aḍḍhamāsameva vesāliyaṃ viharitvā rājūnaṃ‘‘ gacchāmā’’ ti paṭivedesi.
  470. 620470,125,1104,56,66,1,80,10,Tato rājāno diguṇena sakkārena puna tīhi divasehi bhagavantaṃ gaṅgātīraṃ nayiṃsu.
  471. 620471,125,1104,67,71,1,37,4,Gaṅgāyaṃ nibbattā nāgarājāno cintesuṃ–
  472. 620472,125,1104,72,106,1,237,25,"‘‘ manussā tathāgatassa sakkāraṃ karonti, mayaṃ kiṃ na karissāmā’’ ti suvaṇṇarajatamaṇimayā nāvāyo māpetvā suvaṇṇarajatamaṇimaye eva pallaṅke paññāpetvā pañcavaṇṇapadumasañchannaṃ udakaṃ karitvā‘‘ amhākaṃ anuggahaṃ karothā’’ ti bhagavantaṃ upagatā. "
  473. 620473,125,1104,107,116,1,78,9,Bhagavā adhivāsetvā ratananāvamārūḷho pañca ca bhikkhusatāni sakaṃ sakaṃ nāvaṃ.
  474. 620474,125,1104,117,123,1,69,6,Nāgarājāno bhagavantaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghena nāgabhavanaṃ pavesesuṃ.
  475. 620475,125,1104,124,131,1,59,7,Tatra sudaṃ bhagavā sabbarattiṃ nāgaparisāya dhammaṃ desesi.
  476. 620476,125,1104,132,137,1,58,5,Dutiyadivase dibbehi khādanīyabhojanīyehi mahādānaṃ adaṃsu.
  477. 620477,125,1104,138,142,1,39,4,Bhagavā anumoditvā nāgabhavanā nikkhami.
  478. 620478,125,1105,2,25,1,153,18,"Bhūmaṭṭhā devā‘‘ manussā ca nāgā ca tathāgatassa sakkāraṃ karonti, mayaṃ kiṃ na karissāmā’’ ti cintetvā vanagumbarukkhapabbatādīsu chattātichattāni ukkhipiṃsu. "
  479. 620479,125,1105,26,35,1,76,7,"Eteneva upāyena yāva akaniṭṭhabrahmabhavanaṃ, tāva mahāsakkāraviseso nibbatti. "
  480. 620480,125,1105,36,49,1,124,12,"Bimbisāropi licchavīhi āgatakāle katasakkārato diguṇamakāsi, pubbe vuttanayeneva pañcahi divasehi bhagavantaṃ rājagahaṃ ānesi. "
  481. 620481,125,1106,2,10,1,104,8,Rājagahamanuppatte bhagavati pacchābhattaṃ maṇḍalamāḷe sannipatitānaṃ bhikkhūnaṃ ayamantarakathā udapādi–
  482. 620482,125,1106,11,50,1,274,32,"‘‘ aho buddhassa bhagavato ānubhāvo, yaṃ uddissa gaṅgāya orato ca pārato ca aṭṭhayojano bhūmibhāgo ninnañca thalañca samaṃ katvā vālukāya okiritvā pupphehi sañchanno, yojanappamāṇaṃ gaṅgāya udakaṃ nānāvaṇṇehi padumehi sañchannaṃ, yāva akaniṭṭhabhavanā chattātichattāni ussitānī’’ ti. "
  483. 620483,125,1106,51,63,1,130,12,Bhagavā taṃ pavattiṃ ñatvā gandhakuṭito nikkhamitvā taṅkhaṇānurūpena pāṭihāriyena gantvā maṇḍalamāḷe paññattavarabuddhāsane nisīdi.
  484. 620484,125,1106,64,69,1,36,5,Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi–
  485. 620485,125,1106,70,83,1,51,7,"‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti? "
  486. 620486,125,1106,84,87,1,23,3,Bhikkhū sabbaṃ ārocesuṃ.
  487. 620487,125,1106,88,90,1,17,2,Bhagavā etadavoca–
  488. 620488,125,1106,91,114,1,145,15,"‘‘ na, bhikkhave, ayaṃ pūjāviseso mayhaṃ buddhānubhāvena nibbatto, na nāgadevabrahmānubhāvena, apica kho pubbe appamattakapariccāgānubhāvena nibbatto’’ ti. "
  489. 620489,125,1106,115,117,1,14,2,Bhikkhū āhaṃsu–
  490. 620490,125,1106,118,143,1,110,17,"‘‘ na mayaṃ, bhante, taṃ appamattakaṃ pariccāgaṃ jānāma, sādhu no bhagavā tathā kathetu, yathā mayaṃ taṃ jāneyyāmā’’ ti. "
  491. 620491,125,1107,2,14,1,73,9,"Bhagavā āha– bhūtapubbaṃ, bhikkhave, takkasilāyaṃ saṅkho nāma brāhmaṇo ahosi. "
  492. 620492,125,1107,15,31,1,122,14,"Tassa putto susīmo nāma māṇavo soḷasavassuddesiko vayena, so ekadivasaṃ pitaraṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  493. 620493,125,1107,32,35,1,12,3,Taṃ pitā āha–
  494. 620494,125,1107,36,45,1,18,4,"‘‘ kiṃ, tāta susīmā’’ ti? "
  495. 620495,125,1107,46,48,1,6,2,So āha–
  496. 620496,125,1107,49,62,1,52,7,"‘‘ icchāmahaṃ, tāta, bārāṇasiṃ gantvā sippaṃ uggahetun’’ ti."
  497. 620497,125,1107,63,86,1,111,16,"‘‘ Tena hi, tāta susīma, asuko nāma brāhmaṇo mama sahāyako, tassa santikaṃ gantvā uggaṇhāhī’’ ti kahāpaṇasahassaṃ adāsi. "
  498. 620498,125,1107,87,102,1,140,15,So taṃ gahetvā mātāpitaro abhivādetvā anupubbena bārāṇasiṃ gantvā upacārayuttena vidhinā ācariyaṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā attānaṃ nivedesi.
  499. 620499,125,1107,103,116,1,79,9,Ācariyo‘‘ mama sahāyakassa putto’’ ti māṇavaṃ sampaṭicchitvā sabbaṃ pāhuneyyamakāsi.
  500. 620500,125,1107,117,129,1,113,12,So addhānakilamathaṃ paṭivinodetvā taṃ kahāpaṇasahassaṃ ācariyassa pādamūle ṭhapetvā sippaṃ uggahetuṃ okāsaṃ yāci.
  501. 620501,125,1107,130,134,1,32,4,Ācariyo okāsaṃ katvā uggaṇhāpesi.
  502. 620502,125,1108,2,18,1,167,15,So lahuñca gaṇhanto bahuñca gaṇhanto gahitagahitañca suvaṇṇabhājane pakkhittamiva sīhatelaṃ avinassamānaṃ dhārento dvādasavassikaṃ sippaṃ katipayamāseneva pariyosāpesi.
  503. 620503,125,1108,19,27,1,58,7,"So sajjhāyaṃ karonto ādimajjhaṃyeva passati, no pariyosānaṃ. "
  504. 620504,125,1108,28,32,1,31,4,Atha ācariyaṃ upasaṅkamitvā āha–
  505. 620505,125,1108,33,46,1,63,8,"‘‘ imassa sippassa ādimajjhameva passāmi, pariyosānaṃ na passāmī’’ ti. "
  506. 620506,125,1108,47,49,1,11,2,Ācariyo āha–
  507. 620507,125,1108,50,60,1,22,4,"‘‘ ahampi, tāta, evamevā’’ ti."
  508. 620508,125,1108,61,75,1,53,8,"‘‘ Atha ko, ācariya, imassa sippassa pariyosānaṃ jānātī’’ ti?"
  509. 620509,125,1108,76,90,1,41,7,"‘‘ Isipatane, tāta, isayo atthi, te jāneyyun’’ ti. "
  510. 620510,125,1108,91,101,1,36,5,"Te upasaṅkamitvā‘‘ pucchāmi, ācariyā’’ ti."
  511. 620511,125,1108,102,112,1,26,4,"‘‘ Puccha, tāta, yathāsukhan’’ ti. "
  512. 620512,125,1108,113,119,1,55,6,So isipatanaṃ gantvā paccekabuddhe upasaṅkamitvā pucchi–
  513. 620513,125,1108,120,127,1,31,3,‘‘ ādimajjhapariyosānaṃ jānāthā’’ ti?
  514. 620514,125,1108,128,136,1,17,3,"‘‘ Āmāvuso, jānāmā’’ ti."
  515. 620515,125,1108,137,145,1,24,4,‘‘ Taṃ mampi sikkhāpethā’’ ti.
  516. 620516,125,1108,146,161,1,56,8,"‘‘ Tena, hāvuso, pabbajāhi, na sakkā apabbajitena sikkhitun’’ ti."
  517. 620517,125,1108,162,183,1,81,13,"‘‘ Sādhu, bhante, pabbājetha vā maṃ, yaṃ vā icchatha, taṃ katvā pariyosānaṃ jānāpethā’’ ti. "
  518. 620518,125,1108,184,204,1,132,15,"Te taṃ pabbājetvā kammaṭṭhāne niyojetuṃ asamatthā‘‘ evaṃ te nivāsetabbaṃ, evaṃ pārupitabban’’ tiādinā nayena ābhisamācārikaṃ sikkhāpesuṃ. "
  519. 620519,125,1108,205,213,1,81,8,So tattha sikkhanto upanissayasampannattā na cireneva paccekabodhiṃ abhisambujjhi.
  520. 620520,125,1108,214,225,1,92,7,Sakalabārāṇasiyaṃ‘‘ susīmapaccekabuddho’’ ti pākaṭo ahosi lābhaggayasaggappatto sampannaparivāro.
  521. 620521,125,1108,226,233,1,67,7,So appāyukasaṃvattanikassa kammassa katattā na cireneva parinibbāyi.
  522. 620522,125,1108,234,246,1,106,12,Tassa paccekabuddhā ca mahājanakāyo ca sarīrakiccaṃ katvā dhātuto gahetvā nagaradvāre thūpaṃ patiṭṭhāpesuṃ.
  523. 620523,125,1109,2,44,1,255,33,"Atha kho saṅkho brāhmaṇo‘‘ putto me ciragato, na cassa pavattiṃ jānāmī’’ ti puttaṃ daṭṭhukāmo takkasilāya nikkhamitvā anupubbena bārāṇasiṃ patvā mahājanakāyaṃ sannipatitaṃ disvā‘‘ addhā bahūsu ekopi me puttassa pavattiṃ jānissatī’’ ti cintento upasaṅkamitvā pucchi–"
  524. 620524,125,1109,45,62,1,68,12,"‘‘ susīmo nāma māṇavo idha āgato atthi, api nu tassa pavattiṃ jānāthā’’ ti? "
  525. 620525,125,1109,63,97,1,218,25,"Te‘‘ āma, brāhmaṇa, jānāma, asmiṃ nagare brāhmaṇassa santike tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā paccekabuddhānaṃ santike pabbajitvā paccekabuddho hutvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi, ayamassa thūpo patiṭṭhāpito’’ ti āhaṃsu. "
  526. 620526,125,1109,98,137,1,318,35,"So bhūmiṃ hatthena paharitvā, roditvā ca paridevitvā ca taṃ cetiyaṅgaṇaṃ gantvā tiṇāni uddharitvā uttarasāṭakena vālukaṃ ānetvā, paccekabuddhacetiyaṅgaṇe ākiritvā, kamaṇḍaluto udakena samantato bhūmiṃ paripphositvā vanapupphehi pūjaṃ katvā uttarasāṭakena paṭākaṃ āropetvā thūpassa upari attano chattaṃ bandhitvā pakkāmīti. "
  527. 620527,125,1110,2,12,1,91,10,Evaṃ atītaṃ dassetvā taṃ jātakaṃ paccuppannena anusandhento bhikkhūnaṃ dhammakathaṃ kathesi–
  528. 620528,125,1110,13,75,1,391,50,"‘‘ siyā kho pana vo, bhikkhave, evamassa añño nūna tena samayena saṅkho brāhmaṇo ahosī’’ ti, na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ, ahaṃ tena samayena saṅkho brāhmaṇo ahosiṃ, mayā susīmassa paccekabuddhassa cetiyaṅgaṇe tiṇāni uddhaṭāni, tassa me kammassa nissandena aṭṭhayojanamaggaṃ vigatakhāṇukaṇṭakaṃ katvā samaṃ suddhamakaṃsu, mayā tattha vālukā okiṇṇā, tassa me nissandena aṭṭhayojanamagge vālukaṃ okiriṃsu. "
  529. 620529,125,1110,76,93,1,124,16,"Mayā tattha vanakusumehi pūjā katā, tassa me nissandena navayojanamagge thale ca udake ca nānāpupphehi pupphasantharaṃ akaṃsu. "
  530. 620530,125,1110,94,106,1,97,11,"Mayā tattha kamaṇḍaludakena bhūmi paripphositā, tassa me nissandena vesāliyaṃ pokkharavassaṃ vassi. "
  531. 620531,125,1110,107,128,1,140,18,"Mayā tasmiṃ cetiye paṭākā āropitā, chattañca baddhaṃ, tassa me nissandena yāva akaniṭṭhabhavanā paṭākā ca āropitā, chattātichattāni ca ussitāni. "
  532. 620532,125,1110,129,151,1,149,16,"Iti kho, bhikkhave, ayaṃ mayhaṃ pūjāviseso neva buddhānubhāvena nibbatto, na nāgadevabrahmānubhāvena, apica kho appamattakapariccāgānubhāvena nibbatto’’ ti. "
  533. 620533,125,1110,152,155,1,39,3,Dhammakathāpariyosāne imaṃ gāthamabhāsi–
  534. 620534,125,1111,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Mattāsukhapariccāgā, passe ce vipulaṃ sukhaṃ; "
  535. 620535,125,1112,2,20,1,50,7,"Caje mattāsukhaṃ dhīro, sampassaṃ vipulaṃ sukhan’’ ti.( dha. pa.290); "
  536. 620536,125,1113,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  537. 620537,125,1114,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya ratanasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  538. 620538,125,1115,2,4,1,21,2,2 . Āmagandhasuttavaṇṇanā
  539. 620539,125,1116,2,8,1,44,3,Sāmākaciṅgūlakacīnakāni {cā}ti āmagandhasuttaṃ.
  540. 620540,125,1116,9,11,1,10,2,Kā uppatti?
  541. 620541,125,1116,12,36,1,226,23,"Anuppanne bhagavati āmagandho nāma brāhmaṇo pañcahi māṇavakasatehi saddhiṃ tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā himavantaṃ pavisitvā pabbatantare assamaṃ kārāpetvā vanamūlaphalāhāro hutvā tattha paṭivasati, na kadāci macchamaṃsaṃ khādati. "
  542. 620542,125,1116,37,44,1,70,7,Atha tesaṃ tāpasānaṃ loṇambilādīni aparibhuñjantānaṃ paṇḍurogo uppajji.
  543. 620543,125,1116,45,57,1,80,8,Tato te‘‘ loṇambilādisevanatthāya manussapathaṃ gacchāmā’’ ti paccantagāmaṃ sampattā.
  544. 620544,125,1116,58,85,1,200,19,"Tattha manussā tesu pasīditvā nimantetvā bhojesuṃ, katabhattakiccānaṃ nesaṃ mañcapīṭhaparibhogabhājanapādamakkhanādīni upanetvā‘‘ ettha, bhante, vasatha, mā ukkaṇṭhitthā’’ ti vasanaṭṭhānaṃ dassetvā pakkamiṃsu. "
  545. 620545,125,1116,86,94,1,78,8,Dutiyadivasepi nesaṃ dānaṃ datvā puna gharapaṭipāṭiyā ekekadivasaṃ dānamadaṃsu.
  546. 620546,125,1116,95,115,1,124,13,"Tāpasā catumāsaṃ tattha vasitvā loṇambilādisevanāya thirabhāvappattasarīrā hutvā‘‘ mayaṃ, āvuso, gacchāmā’’ ti manussānaṃ ārocesuṃ. "
  547. 620547,125,1116,116,120,1,36,4,Manussā tesaṃ telataṇḍulādīni adaṃsu.
  548. 620548,125,1116,121,127,1,40,6,Te tāni ādāya attano assamameva agamaṃsu.
  549. 620549,125,1116,128,134,1,52,6,Tañca gāmaṃ tatheva saṃvacchare saṃvacchare āgamiṃsu.
  550. 620550,125,1116,135,149,1,110,13,"Manussāpi tesaṃ āgamanakālaṃ viditvā dānatthāya taṇḍulādīni sajjetvāva acchanti, āgate ca ne tatheva sammānenti. "
  551. 620551,125,1117,2,25,1,225,23,Atha bhagavā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko anupubbena sāvatthiṃ gantvā tattha viharanto tesaṃ tāpasānaṃ upanissayasampattiṃ disvā tato nikkhamma bhikkhusaṅghaparivuto cārikaṃ caramāno anupubbena taṃ gāmaṃ anuppatto.
  552. 620552,125,1117,26,31,1,43,5,Manussā bhagavantaṃ disvā mahādānāni adaṃsu.
  553. 620553,125,1117,32,36,1,28,4,Bhagavā tesaṃ dhammaṃ desesi.
  554. 620554,125,1117,37,54,1,124,14,"Te tāya dhammadesanāya appekacce sotāpannā, ekacce sakadāgāmino, ekacce anāgāmino ahesuṃ, ekacce pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. "
  555. 620555,125,1117,55,59,1,38,4,Bhagavā punadeva sāvatthiṃ paccāgamāsi.
  556. 620556,125,1117,60,66,1,33,6,Atha te tāpasā taṃ gāmaṃ āgamiṃsu.
  557. 620557,125,1117,67,73,1,52,6,Manussā tāpase disvā na pubbasadisaṃ kotūhalamakaṃsu.
  558. 620558,125,1117,74,77,1,20,3,Tāpasā taṃ pucchiṃsu–
  559. 620559,125,1117,78,111,1,174,24,"‘‘ kiṃ, āvuso, ime manussā na pubbasadisā, kiṃ nu kho ayaṃ gāmo rājadaṇḍena upadduto, udāhu dubbhikkhena, udāhu amhehi sīlādiguṇehi sampannataro koci pabbajito imaṃ gāmamanuppatto’’ ti? "
  560. 620560,125,1117,112,114,1,9,2,Te āhaṃsu–
  561. 620561,125,1117,115,143,1,134,18,"‘‘ na, bhante, rājadaṇḍena, na dubbhikkhenāyaṃ gāmo upadduto, apica buddho loke uppanno, so bhagavā bahujanahitāya dhammaṃ desento idhāgato’’ ti. "
  562. 620562,125,1118,2,16,1,56,7,"Taṃ sutvā āmagandhatāpaso‘‘ buddhoti, gahapatayo, vadethā’’ ti?"
  563. 620563,125,1118,17,46,1,136,18,"‘‘ Buddhoti, bhante, vadāmā’’ ti tikkhattuṃ vatvā‘‘ ghosopi kho eso dullabho lokasmiṃ, yadidaṃ buddho’’ ti attamano attamanavācaṃ nicchāretvā pucchi–"
  564. 620564,125,1118,47,62,1,55,10,"‘‘ kiṃ nu kho so buddho āmagandhaṃ bhuñjati, na bhuñjatī’’ ti?"
  565. 620565,125,1118,63,73,1,22,4,"‘‘ Ko, bhante, āmagandho’’ ti?"
  566. 620566,125,1118,74,84,1,41,5,"‘‘ Āmagandho nāma macchamaṃsaṃ, gahapatayo’’ ti."
  567. 620567,125,1118,85,96,1,43,5,"‘‘ Bhagavā, bhante, macchamaṃsaṃ paribhuñjatī’’ ti. "
  568. 620568,125,1118,97,102,1,34,5,Taṃ sutvā tāpaso vippaṭisārī ahosi–
  569. 620569,125,1118,103,114,1,30,6,‘‘ māheva kho pana buddho siyā’’ ti .
  570. 620570,125,1118,115,117,1,12,2,Puna cintesi–
  571. 620571,125,1118,118,133,1,77,10,"‘‘ buddhānaṃ pātubhāvo nāma dullabho, gantvā buddhaṃ disvā pucchitvā jānissāmī’’ ti. "
  572. 620572,125,1118,134,156,1,178,21,"Tato yena bhagavā gato, taṃ maggaṃ manusse pucchitvā vacchagiddhinī gāvī viya turitaturito sabbattha ekarattivāsena sāvatthiṃ anuppatvā jetavanameva pāvisi saddhiṃ sakāya parisāya. "
  573. 620573,125,1118,157,165,1,65,8,Bhagavāpi tasmiṃ samaye dhammadesanatthāya āsane nisinno eva hoti.
  574. 620574,125,1118,166,173,1,77,7,Tāpasā bhagavantaṃ upasaṅkamma tuṇhībhūtā anabhivādetvāva ekamantaṃ nisīdiṃsu.
  575. 620575,125,1118,174,188,1,74,10,Bhagavā‘‘ kacci vo isayo khamanīyan’’ tiādinā nayena tehi saddhiṃ paṭisammodi.
  576. 620576,125,1118,189,199,1,40,5,"Tepi‘‘ khamanīyaṃ, bho gotamā’’ tiādimāhaṃsu. "
  577. 620577,125,1118,200,204,1,33,4,Tato āmagandho bhagavantaṃ pucchi–
  578. 620578,125,1118,205,219,1,45,7,"‘‘ āmagandhaṃ, bho gotama, bhuñjasi, na bhuñjasī’’ ti?"
  579. 620579,125,1118,220,232,1,32,6,"‘‘ Ko so, brāhmaṇa, āmagandho nāmā’’ ti?"
  580. 620580,125,1118,233,242,1,26,4,"‘‘ Macchamaṃsaṃ, bho gotamā’’ ti. "
  581. 620581,125,1118,243,252,1,42,5,"Bhagavā‘‘ na, brāhmaṇa, macchamaṃsaṃ āmagandho. "
  582. 620582,125,1118,253,284,1,168,24,"Apica kho āmagandho nāma sabbe kilesā pāpakā akusalā dhammā’’ ti vatvā‘‘ na, brāhmaṇa, idāni tvameva āmagandhaṃ pucchi, atītepi tisso nāma brāhmaṇo kassapaṃ bhagavantaṃ pucchi. "
  583. 620583,125,1118,285,309,1,152,21,"Evañca so pucchi, evañcassa bhagavā byākāsī’’ ti tissena ca brāhmaṇena kassapena ca bhagavatā vuttagāthāyo eva ānetvā tāhi gāthāhi brāhmaṇaṃ saññāpento āha–"
  584. 620584,125,1118,310,317,1,29,3,‘‘ sāmākaciṅgūlakacīnakāni cā’’ ti.
  585. 620585,125,1118,318,324,1,38,6,Ayaṃ tāva imassa suttassa idha uppatti.
  586. 620586,125,1119,2,22,1,189,19,"Atīte pana kassapo kira bodhisatto aṭṭhāsaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca pāramiyo pūretvā bārāṇasiyaṃ brahmadattassa brāhmaṇassa dhanavatī nāma brāhmaṇī, tassā kucchimhi paṭisandhiṃ aggahesi. "
  587. 620587,125,1119,23,32,1,98,9,Aggasāvakopi taṃ divasaṃyeva devalokā cavitvā anupurohitabrāhmaṇassa pajāpatiyā kucchimhi nibbatti.
  588. 620588,125,1119,33,50,1,132,13,"Evaṃ tesaṃ ekadivasameva paṭisandhiggahaṇañca gabbhavuṭṭhānañca ahosi, ekadivasameva etesaṃ ekassa kassapo, ekassa tissoti nāmamakaṃsu. "
  589. 620589,125,1119,51,58,1,59,7,Te sahapaṃsukīḷanakā dve sahāyā anupubbena vuḍḍhiṃ agamiṃsu.
  590. 620590,125,1119,59,63,1,28,4,Tissassa pitā puttaṃ āṇāpesi–
  591. 620591,125,1119,64,84,1,114,13,"‘‘ ayaṃ, tāta, kassapo nikkhamma pabbajitvā buddho bhavissati, tvampissa santike pabbajitvā bhavanissaraṇaṃ kareyyāsī’’ ti. "
  592. 620592,125,1119,85,107,1,87,12,"So‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā bodhisattassa santikaṃ gantvā‘‘ ubhopi, samma, pabbajissāmā’’ ti āha. "
  593. 620593,125,1119,108,116,1,29,4,Bodhisatto‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇi.
  594. 620594,125,1119,117,124,1,50,6,Tato vuḍḍhiṃ anuppattakālepi tisso bodhisattaṃ āha–
  595. 620595,125,1119,125,138,1,48,7,"‘‘ ehi, samma, pabbajissāmā’’ ti bodhisatto na nikkhami. "
  596. 620596,125,1119,139,159,1,125,16,Tisso‘‘ na tāvassa ñāṇaṃ paripākaṃ gatan’’ ti sayaṃ nikkhamma isipabbajjaṃ pabbajitvā araññe pabbatapāde assamaṃ kārāpetvā vasati.
  597. 620597,125,1119,160,189,1,226,24,"Bodhisattopi aparena samayena ghare ṭhitoyeva ānāpānassatiṃ pariggahetvā cattāri jhānāni abhiññāyo ca uppādetvā pāsādena bodhimaṇḍasamīpaṃ gantvā‘‘ puna pāsādo yathāṭhāneyeva patiṭṭhātū’’ ti adhiṭṭhāsi, so sakaṭṭhāneyeva patiṭṭhāsi. "
  598. 620598,125,1119,190,196,1,50,6,Apabbajitena kira bodhimaṇḍaṃ upagantuṃ na sakkāti.
  599. 620599,125,1119,197,210,1,116,13,So pabbajitvā bodhimaṇḍaṃ patvā nisīditvā satta divase padhānayogaṃ katvā sattahi divasehi sammāsambodhiṃ sacchākāsi.
  600. 620600,125,1120,2,7,1,50,5,Tadā isipatane vīsatisahassā pabbajitā paṭivasanti.
  601. 620601,125,1120,8,15,1,56,7,Atha kassapo bhagavā te āmantetvā dhammacakkaṃ pavattesi.
  602. 620602,125,1120,16,20,1,39,4,Suttapariyosāne sabbeva arahanto ahesuṃ.
  603. 620603,125,1120,21,28,1,71,7,So sudaṃ bhagavā vīsatibhikkhusahassaparivuto tattheva isipatane vasati.
  604. 620604,125,1120,29,36,1,47,7,Kikī ca naṃ kāsirājā catūhi paccayehi upaṭṭhāti.
  605. 620605,125,1120,37,52,1,138,15,Athekadivasaṃ bārāṇasivāsī eko puriso pabbate candanasārādīni gavesanto tissassa tāpasassa assamaṃ patvā taṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  606. 620606,125,1120,53,65,1,39,7,Tāpaso taṃ disvā‘‘ kuto āgatosī’’ ti pucchi.
  607. 620607,125,1120,66,74,1,20,3,"‘‘ Bārāṇasito, bhante’’ ti."
  608. 620608,125,1120,75,83,1,20,4,‘‘ Kā tattha pavattī’’ ti?
  609. 620609,125,1120,84,97,1,52,7,"‘‘ Tattha, bhante, kassapo nāma sammāsambuddho uppanno’’ ti. "
  610. 620610,125,1120,98,103,1,53,5,Tāpaso dullabhavacanaṃ sutvā pītisomanassajāto pucchi–
  611. 620611,125,1120,104,116,1,41,7,"‘‘ kiṃ so āmagandhaṃ bhuñjati, na bhuñjatī’’ ti?"
  612. 620612,125,1120,117,126,1,22,4,"‘‘ Ko bhante, āmagandho’’ ti?"
  613. 620613,125,1120,127,134,1,21,3,‘‘ Macchamaṃsaṃ āvuso’’ ti.
  614. 620614,125,1120,135,146,1,39,5,"‘‘ Bhagavā, bhante, macchamaṃsaṃ bhuñjatī’’ ti. "
  615. 620615,125,1120,147,154,1,47,7,Taṃ sutvā tāpaso vippaṭisārī hutvā puna cintesi–
  616. 620616,125,1120,155,205,1,313,37,"‘‘ gantvā taṃ pucchissāmi, sace‘ āmagandhaṃ paribhuñjāmī’ ti vakkhati, tato naṃ‘ tumhākaṃ, bhante, jātiyā ca kulassa ca gottassa ca ananucchavikametan’ ti nivāretvā tassa santike pabbajitvā bhavanissaraṇaṃ karissāmī’’ ti sallahukaṃ upakaraṇaṃ gahetvā sabbattha ekarattivāsena sāyanhasamaye bārāṇasiṃ patvā isipatanameva pāvisi. "
  617. 620617,125,1120,206,213,1,65,7,Bhagavāpi tasmiṃ samaye dhammadesanatthāya āsane nisinnoyeva hoti.
  618. 620618,125,1120,214,221,1,73,7,Tāpaso bhagavantaṃ upasaṅkamma anabhivādetvā tuṇhībhūto ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  619. 620619,125,1120,222,228,1,49,6,Bhagavā taṃ disvā pubbe vuttanayeneva paṭisammodi.
  620. 620620,125,1120,229,244,1,81,10,"Sopi‘‘ khamanīyaṃ, bho kassapā’’ tiādīni vatvā ekamantaṃ nisīditvā bhagavantaṃ pucchi–"
  621. 620621,125,1120,245,259,1,46,7,"‘‘ āmagandhaṃ, bho kassapa, bhuñjasi, na bhuñjasī’’ ti?"
  622. 620622,125,1120,260,271,1,37,5,"‘‘ Nāhaṃ, brāhmaṇa, āmagandhaṃ bhuñjāmī’’ ti."
  623. 620623,125,1120,272,297,1,123,17,"‘‘ Sādhu, sādhu, bho kassapa, parakuṇapaṃ akhādanto sundaramakāsi, yuttametaṃ bhoto kassapassa jātiyā ca kulassa ca gottassa cā’’ ti. "
  624. 620624,125,1120,298,334,1,228,28,"Tato bhagavā‘‘ ahaṃ kilese sandhāya‘ āmagandhaṃ na bhuñjāmī’ ti vadāmi, brāhmaṇo macchamaṃsaṃ pacceti, yaṃnūnāhaṃ sve gāmaṃ piṇḍāya apavisitvā kikīrañño gehā ābhataṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjeyyaṃ, evaṃ āmagandhaṃ ārabbha kathā pavattissati. "
  625. 620625,125,1120,335,348,1,110,11,Tato brāhmaṇaṃ dhammadesanāya saññāpessāmī’’ ti dutiyadivase kālasseva sarīraparikammaṃ katvā gandhakuṭiṃ pāvisi.
  626. 620626,125,1120,349,371,1,142,17,Bhikkhū gandhakuṭidvāraṃ pihitaṃ disvā‘‘ na bhagavā ajja bhikkhūhi saddhiṃ pavisitukāmo’’ ti ñatvā gandhakuṭiṃ padakkhiṇaṃ katvā piṇḍāya pavisiṃsu.
  627. 620627,125,1121,2,7,1,52,5,Bhagavāpi gandhakuṭito nikkhamma paññattāsane nisīdi.
  628. 620628,125,1121,8,16,1,65,8,Tāpasopi kho pattasākaṃ pacitvā khāditvā bhagavato santike nisīdi.
  629. 620629,125,1121,17,47,1,174,20,"Kikī kāsirājā bhikkhū piṇḍāya carante disvā‘‘ kuhiṃ bhagavā, bhante’’ ti pucchitvā‘‘ vihāre, mahārājā’’ ti ca sutvā nānābyañjanarasamanekamaṃsavikatisampannaṃ bhojanaṃ bhagavato pāhesi. "
  630. 620630,125,1121,48,74,1,169,21,"Amaccā vihāraṃ netvā bhagavato ārocetvā dakkhiṇodakaṃ datvā parivisantā paṭhamaṃ nānāmaṃsavikatisampannaṃ yāguṃ adaṃsu, tāpaso disvā‘‘ khādati nu kho no’’ ti cintento aṭṭhāsi. "
  631. 620631,125,1121,75,83,1,67,8,Bhagavā tassa passatoyeva yāguṃ pivanto maṃsakhaṇḍaṃ mukhe pakkhipi.
  632. 620632,125,1121,84,87,1,19,3,Tāpaso disvā kuddho.
  633. 620633,125,1121,88,112,1,146,17,"Puna yāgupītassa nānārasabyañjanaṃ bhojanamadaṃsu, tampi gahetvā bhuñjantaṃ disvā ativiya kuddho‘‘ macchamaṃsaṃ khādantoyeva‘ na khādāmī’ ti bhaṇatī’’ ti. "
  634. 620634,125,1121,113,131,1,124,14,"Atha bhagavantaṃ katabhattakiccaṃ hatthapāde dhovitvā nisinnaṃ upasaṅkamma‘‘ bho kassapa, musā tvaṃ bhaṇasi, netaṃ paṇḍitakiccaṃ. "
  635. 620635,125,1121,132,166,1,189,26,"Musāvādo hi garahito buddhānaṃ, yepi te pabbatapāde vanamūlaphalādīhi yāpentā isayo vasanti, tepi musā na bhaṇantī’’ ti vatvā puna isīnaṃ guṇe gāthāya vaṇṇento āha‘‘ sāmākaciṅgūlakacīnakāni cā’’ ti. "
  636. 620636,125,1122,2,16,1,72,9,242. Tattha {sāmākā}ti dhunitvā vā sīsāni uccinitvā vā gayhūpagā tiṇadhaññajāti.
  637. 620637,125,1122,17,21,1,48,4,Tathā ciṅgūlakā kaṇavīrapupphasaṇṭhānasīsā honti.
  638. 620638,125,1122,22,27,1,51,4,{Cīnakānī}ti aṭavipabbatapādesu aropitajātā cīnamuggā.
  639. 620639,125,1122,28,32,1,37,4,Pattapphalan ti yaṃkiñci haritapaṇṇaṃ.
  640. 620640,125,1122,33,37,1,33,4,Mūlaphalan ti yaṃkiñci kandamūlaṃ.
  641. 620641,125,1122,38,42,1,41,4,Gavipphalan ti yaṃkiñci rukkhavalliphalaṃ.
  642. 620642,125,1122,43,55,1,128,9,"Mūlaggahaṇena vā kandamūlaṃ, phalaggahaṇena rukkhavalliphalaṃ, gavipphalaggahaṇena udake jātasiṅghātakakaserukādiphalaṃ veditabbaṃ. "
  643. 620643,125,1122,56,64,1,86,8,Dhammena laddhan ti dūteyyapahiṇagamanādimicchājīvaṃ pahāya vane uñchācariyāya laddhaṃ.
  644. 620644,125,1122,65,69,1,20,4,Satan ti santo ariyā.
  645. 620645,125,1122,70,73,1,21,2,{Asnamānā}ti bhuñjamānā.
  646. 620646,125,1122,74,125,1,325,42,"Na kāmakāmā alikaṃ {bhaṇantī}ti te evaṃ amamā apariggahā etāni sāmākādīni bhuñjamānā isayo yathā tvaṃ sādurasādike kāme patthayanto āmagandhaṃ bhuñjantoyeva‘‘ nāhaṃ, brāhmaṇa, āmagandhaṃ bhuñjāmī’’ ti bhaṇanto alikaṃ bhaṇasi, tathā na kāmakāmā alikaṃ bhaṇanti, kāme kāmayantā musā na bhaṇantīti isīnaṃ pasaṃsāya bhagavato nindaṃ dīpeti. "
  647. 620647,125,1123,2,29,1,179,19,243. Evaṃ isīnaṃ pasaṃsāpadesena bhagavantaṃ ninditvā idāni attanā adhippetaṃ nindāvatthuṃ dassetvā nippariyāyeneva bhagavantaṃ nindanto āha‘‘ yadasnamāno’’ ti tattha da-kāro padasandhikaro.
  648. 620648,125,1123,30,115,1,646,68,"Ayaṃ panattho– yaṃ kiñcideva sasamaṃsaṃ vā tittiramaṃsaṃ vā dhovanacchedanādinā pubbaparikammena sukataṃ, pacanavāsanādinā pacchāparikammena suniṭṭhitaṃ, na mātarā na pitarā, apica kho pana‘‘ dakkhiṇeyyo ayan’’ ti maññamānehi dhammakāmehi parehi dinnaṃ, sakkārakaraṇena payataṃ paṇītamalaṅkataṃ, uttamarasatāya ojavantatāya thāmabalabharaṇasamatthatāya ca paṇītaṃ asnamāno āhārayamāno, na kevalañca yaṃkiñci maṃsameva, apica kho pana idampi sālīnamannaṃ vicitakāḷakaṃ sālitaṇḍulodanaṃ paribhuñjamāno so bhuñjasi, kassapa, āmagandhaṃ, so tvaṃ yaṃkiñci maṃsaṃ bhuñjamāno idañca sālīnamannaṃ paribhuñjamāno bhuñjasi, kassapa, āmagandhanti bhagavantaṃ gottena ālapati. "
  649. 620649,125,1124,2,26,1,103,14,244. Evaṃ āhārato bhagavantaṃ ninditvā idāni musāvādaṃ āropetvā nindanto āha‘‘ na āmagandho… pe… susaṅkhatehī’’ ti.
  650. 620650,125,1124,27,55,1,188,21,"Tassattho – pubbe mayā pucchito samāno‘‘ na āmagandho mama kappatī’’ ti icceva tvaṃ bhāsasi, evaṃ ekaṃseneva tvaṃ bhāsasi brahmabandhu brāhmaṇaguṇavirahitajātimattabrāhmaṇāti paribhāsanto bhaṇati. "
  651. 620651,125,1124,56,59,1,32,3,Sālīnamannan ti sālitaṇḍulodanaṃ.
  652. 620652,125,1124,60,63,1,27,2,{Paribhuñjamāno}ti bhuñjamāno.
  653. 620653,125,1124,64,73,1,86,8,Sakuntamaṃsehi {susaṅkhatehī}ti tadā bhagavato abhihaṭaṃ sakuṇamaṃsaṃ niddisanto bhaṇati.
  654. 620654,125,1125,2,25,1,235,21,Evaṃ bhaṇanto eva ca bhagavato heṭṭhā pādatalā pabhuti yāva upari kesaggā sarīramullokento dvattiṃsavaralakkhaṇāsītianubyañjanasampadaṃ byāmappabhāparikkhepañca disvā‘‘ evarūpo mahāpurisalakkhaṇādipaṭimaṇḍitakāyo na musā bhaṇituṃ arahati.
  655. 620655,125,1125,26,41,1,121,14,"Ayaṃ hissa bhavantarepi saccavācānissandeneva uṇṇā bhamukantare jātā odātā mudu tūlasannibhā, ekekāni ca lomakūpesu lomāni. "
  656. 620656,125,1125,42,46,1,34,4,Svāyaṃ kathamidāni musā bhaṇissati.
  657. 620657,125,1125,47,56,1,61,8,"Addhā añño imassa āmagandho bhavissati, yaṃ sandhāya etadavoca–"
  658. 620658,125,1125,57,80,1,131,16,"‘ nāhaṃ, brāhmaṇa, āmagandhaṃ bhuñjāmī’ ti, yaṃnūnāhaṃ etaṃ puccheyyan’’ ti cintetvā sañjātabahumāno gotteneva ālapanto imaṃ gāthāsesaṃ āha–"
  659. 620659,125,1126,2,15,1,62,9,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ kassapa etamatthaṃ, kathaṃpakāro tava āmagandho’’ ti. "
  660. 620660,125,1127,2,16,1,64,7,245. Athassa bhagavā āmagandhaṃ vissajjetuṃ‘‘ pāṇātipāto’’ ti evamādimāha.
  661. 620661,125,1127,17,22,1,29,3,Tattha {pāṇātipāto}ti pāṇavadho.
  662. 620662,125,1127,23,38,1,121,13,"Vadhachedabandhanan ti ettha sattānaṃ daṇḍādīhi ākoṭanaṃ vadho, hatthapādādīnaṃ chedanaṃ chedo, rajjuādīhi bandho bandhanaṃ. "
  663. 620663,125,1127,39,45,1,40,5,Theyyaṃ {musāvādo}ti theyyañca musāvādo ca.
  664. 620664,125,1127,46,61,1,71,8,"{Nikatī}ti‘‘ dassāmi, karissāmī’’ tiādinā nayena āsaṃ uppādetvā nirāsākaraṇaṃ. "
  665. 620665,125,1127,62,67,1,45,4,{Vañcanānī}ti asuvaṇṇaṃ suvaṇṇanti gāhāpanādīni.
  666. 620666,125,1127,68,71,1,52,3,Ajjhenakuttan ti niratthakamanekaganthapariyāpuṇanaṃ.
  667. 620667,125,1127,72,76,1,50,3,{Paradārasevanā}ti parapariggahitāsu cārittāpajjanaṃ.
  668. 620668,125,1127,77,88,1,109,10,Esāmagandho na hi maṃsabhojanan ti esa pāṇātipātādiakusaladhammasamudācāro āmagandho vissagandho kuṇapagandho.
  669. 620669,125,1127,89,91,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  670. 620670,125,1127,92,98,1,85,6,Amanuññattā kilesaasucimissakattā sabbhi jigucchitattā paramaduggandhabhāvāvahattā ca.
  671. 620671,125,1127,99,117,1,116,15,"Ye hi ussannakilesā sattā, te tehi atiduggandhā honti, nikkilesānaṃ matasarīrampi duggandhaṃ na hoti, tasmā esāmagandho. "
  672. 620672,125,1127,118,128,1,96,9,"Maṃsabhojanaṃ pana adiṭṭhamasutamaparisaṅkitañca anavajjaṃ, tasmā na hi maṃsabhojanaṃ āmagandhoti. "
  673. 620673,125,1128,2,57,1,321,45,"246. Evaṃ dhammādhiṭṭhānāya desanāya ekena nayena āmagandhaṃ vissajjetvā idāni yasmā te te sattā tehi tehi āmagandhehi samannāgatā, na eko eva sabbehi, na ca sabbe ekeneva, tasmā nesaṃ te te āmagandhe pakāsetuṃ‘‘ ye idha kāmesu asaññatā janā’’ tiādinā nayena puggalādhiṭṭhānāya tāva desanāya āmagandhe vissajjento dve gāthāyo abhāsi. "
  674. 620674,125,1129,2,20,1,161,17,Tattha ye idha kāmesu asaññatā {janā}ti ye keci idha loke kāmapaṭisevanasaṅkhātesu kāmesu mātimātucchādīsupi mariyādāvirahena bhinnasaṃvaratāya asaṃyatā puthujjanā.
  675. 620675,125,1129,21,34,1,127,12,Rasesu {giddhā}ti jivhāviññeyyesu rasesu giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā rase paribhuñjanti.
  676. 620676,125,1129,35,41,1,104,5,{Asucibhāvamassitā}ti tāya rasagiddhiyā rasapaṭilābhatthāya nānappakāramicchājīvasaṅkhātaasucibhāvamissitā.
  677. 620677,125,1129,42,51,1,72,4,{Natthikadiṭṭhī}ti‘‘ natthi dinnan’’ tiādidasavatthukamicchādiṭṭhisamannāgatā.
  678. 620678,125,1129,52,58,1,43,4,{Visamā}ti visamena kāyakammādinā samannāgatā.
  679. 620679,125,1129,59,63,1,80,3,{Durannayā}ti duviññāpayā sandiṭṭhiparāmāsīādhānaggāhīduppaṭinissaggitāsamannāgatā.
  680. 620680,125,1129,64,88,1,221,19,{Esāmagandho}ti esa etāya gāthāya puggale adhiṭṭhāya niddiṭṭho‘‘ kāmesu asaṃyatatā rasagiddhatā ājīvavipattinatthikadiṭṭhikāyaduccaritādivisamatā durannayabhāvatā’’ ti aparopi pubbe vuttenevatthena chabbidho āmagandho veditabbo.
  681. 620681,125,1129,89,98,1,77,9,Na hi maṃsabhojanan ti maṃsabhojanaṃ pana yathāvuttenevatthena na āmagandhoti.
  682. 620682,125,1130,2,15,1,73,8,"247. Dutiyagāthāyapi ye {lūkhasā}ti ye lūkhā nirasā, attakilamathānuyuttāti attho. "
  683. 620683,125,1130,16,20,1,34,3,{Dāruṇā}ti kakkhaḷā dovacassatāyuttā.
  684. 620684,125,1130,21,30,1,65,6,{Piṭṭhimaṃsikā}ti purato madhuraṃ bhaṇitvā parammukhe avaṇṇabhāsino .
  685. 620685,125,1130,31,48,1,110,12,"Ete hi abhimukhaṃ oloketumasakkontā parammukhānaṃ piṭṭhimaṃsakhādakā viya honti, tena‘‘ piṭṭhimaṃsikā’’ ti vuccanti. "
  686. 620686,125,1130,49,60,1,110,9,"{Mittadduno}ti mittadūhakā, dāradhanajīvitesu vissāsamāpannānaṃ mittānaṃ tattha micchāpaṭipajjanakāti vuttaṃ hoti. "
  687. 620687,125,1130,61,66,1,47,4,{Nikkaruṇā}ti karuṇāvirahitā sattānaṃ anatthakāmā.
  688. 620688,125,1130,67,99,1,152,19,"{Atimānino}ti‘‘ idhekacco jātiyā vā… pe… aññataraññatarena vatthunā pare atimaññati, yo evarūpo māno ketukamyatā cittassā’’ ti( vibha.880) evaṃ vuttena atimānena samannāgatā. "
  689. 620689,125,1130,100,107,1,63,5,"{Adānasīlā}ti adānapakatikā, adānādhimuttā asaṃvibhāgaratāti attho. "
  690. 620690,125,1130,108,128,1,152,18,"Na ca denti {kassacī}ti tāya ca pana adānasīlatāya yācitāpi santā kassaci kiñci na denti, adinnapubbakakule manussasadisā nijjhāmataṇhikapetaparāyaṇā honti. "
  691. 620691,125,1130,129,147,1,82,12,"Keci pana‘‘ ādānasīlā’’ tipi paṭhanti, kevalaṃ gahaṇasīlā, kassaci pana kiñci na dentīti. "
  692. 620692,125,1130,148,190,1,254,29,"Esāmagandho na hi maṃsabhojanan ti esa etāya gāthāya puggale adhiṭṭhāya niddiṭṭho‘‘ lūkhatā, dāruṇatā , piṭṭhimaṃsikatā, mittadūbhitā, nikkaruṇatā, atimānitā, adānasīlatā, adānan’’ ti aparopi pubbe vuttenevatthena aṭṭhavidho āmagandho veditabbo, na hi maṃsabhojananti. "
  693. 620693,125,1131,2,21,1,147,16,248. Evaṃ puggalādhiṭṭhānāya desanāya dve gāthāyo vatvā puna tassa tāpasassa āsayānuparivattanaṃ viditvā dhammādhiṭṭhānāyeva desanāya ekaṃ gāthaṃ abhāsi.
  694. 620694,125,1131,22,27,1,47,5,Tattha kodho uragasutte vuttanayeneva veditabbo.
  695. 620695,125,1131,28,50,1,97,10,"{Mado}ti‘‘ jātimado, gottamado, ārogyamado’’ tiādinā( vibha.832) nayena vibhaṅge vuttappabhedo cittassa majjanabhāvo. "
  696. 620696,125,1131,51,54,1,22,2,{Thambho}ti thaddhabhāvo.
  697. 620697,125,1131,55,64,1,83,7,"{Paccupaṭṭhāpanā}ti paccanīkaṭṭhāpanā, dhammena nayena vuttassa paṭivirujjhitvā ṭhānaṃ. "
  698. 620698,125,1131,65,85,1,99,10,{Māyā}ti‘‘ idhekacco kāyena duccaritaṃ caritvā’’ tiādinā( vibha.894) nayena vibhaṅge vibhattā katapāpapaṭicchādanatā.
  699. 620699,125,1131,86,90,1,33,3,{Usūyā}ti paralābhasakkārādīsu issā.
  700. 620700,125,1131,91,99,1,65,6,"{Bhassasamussayo}ti samussitaṃ bhassaṃ, attukkaṃsanatāti vuttaṃ hoti. "
  701. 620701,125,1131,100,146,1,214,28,"{Mānātimāno}ti‘‘ idhekacco jātiyā vā… pe… aññataraññatarena vatthunā pubbakālaṃ parehi sadisaṃ attānaṃ dahati, aparakālaṃ attānaṃ seyyaṃ dahati, pare hīne dahati, yo evarūpo māno… pe… ketukamyatā cittassā’’ ti( vibha.880) vibhaṅge vibhatto. "
  702. 620702,125,1131,147,152,1,40,4,Asabbhi {santhavo}ti asappurisehi santhavo.
  703. 620703,125,1131,153,170,1,134,16,"Esāmagandho na hi maṃsabhojanan ti esa kodhādi navavidho akusalarāsi pubbe vuttenevatthena āmagandhoti veditabbo, na hi maṃsabhojananti. "
  704. 620704,125,1132,2,21,1,160,16,249. Evaṃ dhammādhiṭṭhānāya desanāya navavidhaṃ āmagandhaṃ dassetvā punapi pubbe vuttanayeneva puggalādhiṭṭhānāya desanāya āmagandhe vissajjento tisso gāthāyo abhāsi.
  705. 620705,125,1132,22,38,1,64,9,Tattha ye {pāpasīlā}ti ye pāpasamācāratāya‘‘ pāpasīlā’’ ti loke pākaṭā.
  706. 620706,125,1132,39,52,1,99,11,"{Iṇaghātasūcakā}ti vasalasutte vuttanayena iṇaṃ gahetvā tassa appadānena iṇaghātā, pesuññena sūcakā ca. "
  707. 620707,125,1132,53,70,1,159,15,"Vohārakūṭā idha {pāṭirūpikā}ti dhammaṭṭaṭṭhāne ṭhitā lañjaṃ gahetvā sāmike parājentā kūṭena vohārena samannāgatattā vohārakūṭā, dhammaṭṭhapaṭirūpakattā pāṭirūpikā. "
  708. 620708,125,1132,71,76,1,21,4,Atha vā {idhā}ti sāsane.
  709. 620709,125,1132,77,80,1,20,2,{Pāṭirūpikā}ti dussīlā.
  710. 620710,125,1132,81,95,1,103,12,"Te hi yasmā nesaṃ iriyāpathasampadādīhi sīlavantapaṭirūpaṃ atthi, tasmā paṭirūpā, paṭirūpā eva pāṭirūpikā. "
  711. 620711,125,1132,96,111,1,137,15,Narādhamā yedha karonti kibbisan ti ye idha loke narādhamā mātāpitūsu buddhapaccekabuddhādīsu ca micchāpaṭipattisaññitaṃ kibbisaṃ karonti.
  712. 620712,125,1132,112,149,1,237,27,"Esāmagandho na hi maṃsabhojanan ti esa etāya gāthāya puggale adhiṭṭhāya niddiṭṭho‘‘ pāpasīlatā, iṇaghātatā, sūcakatā, vohārakūṭatā, pāṭirūpikatā, kibbisakāritā’’ ti aparopi pubbe vuttenevatthena chabbidho āmagandho veditabbo, na hi maṃsabhojananti. "
  713. 620713,125,1133,2,22,1,137,16,250. Ye idha pāṇesu asaññatā {janā}ti ye janā idhaloke pāṇesu yathākāmacāritāya satampi sahassampi māretvā anuddayāmattassāpi akaraṇena asaṃyatā.
  714. 620714,125,1133,23,49,1,160,21,Paresamādāya {vihesamuyyutā}ti paresaṃ santakaṃ ādāya dhanaṃ vā jīvitaṃ vā tato‘‘ mā evaṃ karothā’’ ti yācantānaṃ vā nivārentānaṃ vā pāṇileḍḍudaṇḍādīhi vihesaṃ uyyutā.
  715. 620715,125,1133,50,69,1,101,14,"Pare vā satte samādāya‘‘ ajja dasa, ajja vīsan’’ ti evaṃ samādiyitvā tesaṃ vadhabandhanādīhi vihesamuyyutā. "
  716. 620716,125,1133,70,84,1,127,10,"{Dussīlaluddā}ti nissīlā ca durācārattā , luddā ca kurūrakammantā lohitapāṇitāya, macchaghātakamigabandhakasākuṇikādayo idhādhippetā. "
  717. 620717,125,1133,85,88,1,21,2,{Pharusā}ti pharusavācā.
  718. 620718,125,1133,89,105,1,70,9,"{Anādarā}ti‘‘ idāni na karissāma, viramissāma evarūpā’’ ti evaṃ ādaravirahitā . "
  719. 620719,125,1133,106,150,1,279,35,"Esāmagandho na hi maṃsabhojanan ti esa etāya gāthāya puggale adhiṭṭhāya niddiṭṭho‘‘ pāṇātipāto vadhachedabandhanan’’ tiādinā nayena pubbe vutto ca avutto ca‘‘ pāṇesu asaṃyatatā paresaṃ vihesatā dussīlatā luddatā pharusatā anādaro’’ ti chabbidho āmagandho veditabbo, na hi maṃsabhojananti. "
  720. 620720,125,1133,151,162,1,103,11,Pubbe vuttampi hi sotūnaṃ sotukāmatāya avadhāraṇatāya daḷhīkaraṇatāyāti evamādīhi kāraṇehi puna vuccati.
  721. 620721,125,1133,163,180,1,92,12,"Teneva ca parato vakkhati‘‘ iccetamatthaṃ bhagavā punappunaṃ, akkhāsi naṃ vedayi mantapāragū’’ ti. "
  722. 620722,125,1134,2,46,1,308,32,"251. Etesu giddhā {viruddhātipātino}ti etesu pāṇesu gedhena giddhā, dosena viruddhā, mohena ādīnavaṃ apassantā punappunaṃ ajjhācārappattiyā atipātino, etesu vā‘‘ pāṇātipāto vadhachedabandhanan’’ tiādinā nayena vuttesu pāpakammesu yathāsambhavaṃ ye gedhavirodhātipātasaṅkhātā rāgadosamohā, tehi giddhā viruddhā atipātino ca. "
  723. 620723,125,1134,47,57,1,73,7,"{Niccuyyutā}ti akusalakaraṇe niccaṃ uyyutā, kadāci paṭisaṅkhāya appaṭiviratā. "
  724. 620724,125,1134,58,64,1,30,5,{Peccā}ti asmā lokā paraṃ gantvā.
  725. 620725,125,1134,65,89,1,182,21,"Tamaṃ vajanti ye, patanti sattā nirayaṃ {avaṃsirā}ti ye lokantarikandhakārasaṅkhātaṃ nīcakulatādibhedaṃ vā tamaṃ vajanti, ye ca patanti sattā avīciādibhedaṃ nirayaṃ avaṃsirā adhogatasīsā. "
  726. 620726,125,1134,90,101,1,143,10,{Esāmagandho}ti tesaṃ sattānaṃ tamavajananirayapatanahetu esa gedhavirodhātipātabhedo sabbāmagandhamūlabhūto yathāvuttenatthena tividho āmagandho.
  727. 620727,125,1134,102,110,1,56,8,Na hi maṃsabhojanan ti maṃsabhojanaṃ pana na āmagandhoti.
  728. 620728,125,1135,2,47,1,325,36,"252. Evaṃ bhagavā paramatthato āmagandhaṃ vissajjetvā duggatimaggabhāvañcassa pakāsetvā idāni yasmiṃ macchamaṃsabhojane tāpaso āmagandhasaññī duggatimaggasaññī ca hutvā tassa abhojanena suddhikāmo hutvā taṃ na bhuñjati, tassa ca aññassa ca tathāvidhassa sodhetuṃ asamatthabhāvaṃ dassento‘‘ na macchamaṃsan’’ ti imaṃ chappadaṃ gāthamāha. "
  729. 620729,125,1135,48,66,1,154,15,"Tattha sabbapadāni antimapādena yojetabbāni– na macchamaṃsaṃ sodheti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ, na āhutiyaññamutūpasevanā sodheti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhanti evaṃ. "
  730. 620730,125,1135,67,83,1,107,15,"Ettha ca na macchamaṃsan ti akhādiyamānaṃ macchamaṃsaṃ na sodheti, tathā anāsakattan ti evaṃ porāṇā vaṇṇenti. "
  731. 620731,125,1135,84,112,1,177,21,"Evaṃ pana sundarataraṃ siyā‘‘ na macchamaṃsānaṃ anāsakattaṃ na macchamaṃsānānāsakattaṃ, macchamaṃsānaṃ anāsakattaṃ na sodheti, maccan’’ ti athāpi siyā, evaṃ sante anāsakattaṃ ohīyatīti? "
  732. 620732,125,1135,113,118,1,33,4,"Tañca na, amaratapena saṅgahitattā."
  733. 620733,125,1135,119,137,1,94,14,‘‘ Ye vāpi loke amarā bahū tapā’’ ti ettha hi sabbopi vuttāvaseso attakilamatho saṅgahaṃ gacchatīti.
  734. 620734,125,1135,138,141,1,23,3,Naggiyan ti acelakattaṃ.
  735. 620735,125,1135,142,145,1,22,3,Muṇḍiyan ti muṇḍabhāvo.
  736. 620736,125,1135,146,151,1,34,5,Jaṭājallan ti jaṭā ca rajojallañca.
  737. 620737,125,1135,152,156,1,34,3,{Kharājinānī}ti kharāni ajinacammāni.
  738. 620738,125,1135,157,160,1,37,2,{Aggihuttassupasevanā}ti aggipāricāriyā.
  739. 620739,125,1135,161,165,1,48,3,{Amarā}ti amarabhāvapatthanatāya pavattakāyakilesā.
  740. 620740,125,1135,166,170,1,38,3,{Bahū}ti ukkuṭikappadhānādibhedato aneke.
  741. 620741,125,1135,171,174,1,20,2,{Tapā}ti sarīrasantāpā.
  742. 620742,125,1135,175,178,1,12,2,{Mantā}ti vedā.
  743. 620743,125,1135,179,182,1,22,2,{Āhutī}ti aggihomakammaṃ.
  744. 620744,125,1135,183,189,1,54,5,{Yaññamutūpasevanā}ti assamedhādiyaññā ca utūpasevanā ca.
  745. 620745,125,1135,190,200,1,89,8,"Utūpasevanā nāma gimhe ātapaṭṭhānasevanā, vasse rukkhamūlasevanā, hemante jalappavesasevanā. "
  746. 620746,125,1135,201,214,1,111,13,Na sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhan ti kilesasuddhiyā vā bhavasuddhiyā vā avitiṇṇavicikicchaṃ maccaṃ na sodhenti.
  747. 620747,125,1135,215,224,1,57,8,"Kaṅkhāmale hi sati na visuddho hoti, tvañca sakaṅkhoyevāti. "
  748. 620748,125,1135,225,263,1,190,25,Ettha ca‘‘ avitiṇṇakaṅkhan’’ ti etaṃ‘‘ na macchamaṃsan’’ tiādīni sutvā‘‘ kiṃ nu kho macchamaṃsānaṃ abhojanādinā siyā visuddhimaggo’’ ti tāpasassa kaṅkhāya uppannāya bhagavatā vuttaṃ siyāti no adhippāyo.
  749. 620749,125,1135,264,283,1,102,14,"Yā cassa‘‘ so macchamaṃsaṃ bhuñjatī’’ ti sutvāva buddhe kaṅkhā uppannā, taṃ sandhāyetaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  750. 620750,125,1136,2,25,1,135,15,253. Evaṃ macchamaṃsānāsakattādīnaṃ sodhetuṃ asamatthabhāvaṃ dassetvā idāni sodhetuṃ samatthe dhamme dassento‘‘ sotesu gutto’’ ti imaṃ gāthamāha.
  751. 620751,125,1136,26,31,1,31,4,Tattha {sotesū}ti chasu indriyesu.
  752. 620752,125,1136,32,36,1,41,3,{Gutto}ti indriyasaṃvaraguttiyā samannāgato.
  753. 620753,125,1136,37,40,1,44,3,Ettāvatā indriyasaṃvaraparivārasīlaṃ dasseti.
  754. 620754,125,1136,41,54,1,102,11,"Viditindriyo {care}ti ñātapariññāya chaḷindriyāni viditvā pākaṭāni katvā careyya, vihareyyāti vuttaṃ hoti. "
  755. 620755,125,1136,55,59,1,52,4,Ettāvatā visuddhasīlassa nāmarūpaparicchedaṃ dasseti.
  756. 620756,125,1136,60,66,1,62,5,Dhamme {ṭhito}ti ariyamaggena abhisametabbacatusaccadhamme ṭhito.
  757. 620757,125,1136,67,70,1,29,3,Etena sotāpattibhūmiṃ dasseti.
  758. 620758,125,1136,71,80,1,50,7,Ajjavamaddave {rato}ti ujubhāve ca mudubhāve ca rato.
  759. 620759,125,1136,81,84,1,30,3,Etena sakadāgāmibhūmiṃ dasseti.
  760. 620760,125,1136,85,94,1,105,9,Sakadāgāmī hi kāyavaṅkādikarānaṃ cittathaddhabhāvakarānañca rāgadosānaṃ tanubhāvā ajjavamaddave rato hoti.
  761. 620761,125,1136,95,98,1,29,2,{Saṅgātigo}ti rāgadosasaṅgātigo.
  762. 620762,125,1136,99,102,1,27,3,Etena anāgāmibhūmiṃ dasseti.
  763. 620763,125,1136,103,109,1,76,5,{Sabbadukkhappahīno}ti sabbassa vaṭṭadukkhassa hetuppahānena pahīnasabbadukkho.
  764. 620764,125,1136,110,113,1,28,3,Etena arahattabhūmiṃ dasseti.
  765. 620765,125,1136,114,132,1,136,17,Na lippati diṭṭhasutesu {dhīro}ti so evaṃ anupubbena arahattaṃ patto dhitisampadāya dhīro diṭṭhasutesu dhammesu kenaci kilesena na lippati.
  766. 620766,125,1136,133,148,1,128,13,"Na kevalañca diṭṭhasutesu, mutaviññātesu ca na lippati, aññadatthu paramavisuddhippatto hotīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  767. 620767,125,1137,2,4,1,0,0,254-5.
  768. 620768,125,1137,5,17,1,56,8,Ito paraṃ‘‘ iccetamatthan’’ ti dve gāthā saṅgītikārehi vuttā.
  769. 620769,125,1137,18,41,1,171,20,"Tāsamattho– iti bhagavā kassapo etamatthaṃ punappunaṃ anekāhi gāthāhi dhammādhiṭṭhānāya puggalādhiṭṭhānāya ca desanāya yāva tāpaso aññāsi, tāva so akkhāsi kathesi vitthāresi. "
  770. 620770,125,1137,42,57,1,94,12,"Naṃ vedayi {mantapāragū}ti sopi tañca atthaṃ mantapāragū, vedapāragū, tisso brāhmaṇo vedayi aññāsi. "
  771. 620771,125,1137,58,60,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  772. 620772,125,1137,61,72,1,72,11,Yasmā atthato ca padato ca desanānayato ca citrāhi gāthāhi munī pakāsayi.
  773. 620773,125,1137,73,74,1,6,1,Kīdiso?
  774. 620774,125,1137,75,99,1,174,17,"Nirāmagandho asito durannayo, āmagandhakilesābhāvā nirāmagandho, taṇhādiṭṭhinissayābhāvā asito, bāhiradiṭṭhivasena‘‘ idaṃ seyyo idaṃ varan’’ ti kenaci netuṃ asakkuṇeyyattā durannayo. "
  775. 620775,125,1137,100,129,1,273,26,"Evaṃ pakāsitavato cassa sutvāna buddhassa subhāsitaṃ padaṃ sukathitaṃ dhammadesanaṃ sutvā nirāmagandhaṃ nikkilesayogaṃ, sabbadukkhappanūdanaṃ sabbavaṭṭadukkhappanūdanaṃ, nīcamano nīcacitto hutvā vandi tathāgatassa, tisso brāhmaṇo tathāgatassa pāde pañcapatiṭṭhitaṃ katvā vandi. "
  776. 620776,125,1137,130,147,1,137,15,"Tattheva {pabbajjamarocayitthā}ti tattheva ca naṃ āsane nisinnaṃ kassapaṃ bhagavantaṃ tisso tāpaso pabbajjamarocayittha, ayācīti vuttaṃ hoti. "
  777. 620777,125,1137,148,158,1,30,6,Taṃ bhagavā‘‘ ehi bhikkhū’’ ti āha.
  778. 620778,125,1137,159,180,1,202,20,"So taṅkhaṇaṃyeva aṭṭhaparikkhārayutto hutvā ākāsenāgantvā vassasatikatthero viya bhagavantaṃ vanditvā katipāheneva sāvakapāramiñāṇaṃ paṭivijjhitvā tisso nāma aggasāvako ahosi, puna dutiyo bhāradvājo nāma. "
  779. 620779,125,1137,181,188,1,60,7,Evaṃ tassa bhagavato tissabhāradvājaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi.
  780. 620780,125,1138,2,44,1,273,37,"Amhākaṃ pana bhagavā yā ca tissena brāhmaṇena ādito tisso gāthā vuttā, yā ca kassapena bhagavatā majjhe nava, yā ca tadā saṅgītikārehi ante dve, tā sabbāpi cuddasa gāthā ānetvā paripuṇṇaṃ katvā imaṃ āmagandhasuttaṃ ācariyappamukhānaṃ pañcannaṃ tāpasasatānaṃ āmagandhaṃ byākāsi. "
  781. 620781,125,1138,45,60,1,100,14,Taṃ sutvā so brāhmaṇo tatheva nīcamano hutvā bhagavato pāde vanditvā pabbajjaṃ yāci saddhiṃ parisāya.
  782. 620782,125,1138,61,70,1,31,5,‘‘ Etha bhikkhavo’’ ti bhagavā avoca.
  783. 620783,125,1138,71,83,1,124,12,Te tatheva ehibhikkhubhāvaṃ patvā ākāsenāgantvā bhagavantaṃ vanditvā katipāheneva sabbeva aggaphale arahatte patiṭṭhahiṃsūti.
  784. 620784,125,1139,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  785. 620785,125,1140,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya āmagandhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  786. 620786,125,1141,2,4,1,16,2,3 . Hirisuttavaṇṇanā
  787. 620787,125,1142,2,7,1,28,4,Hiriṃ tarantan ti hirisuttaṃ.
  788. 620788,125,1142,8,10,1,10,2,Kā uppatti?
  789. 620789,125,1142,11,19,1,91,8,Anuppanne bhagavati sāvatthiyaṃ aññataro brāhmaṇamahāsālo aḍḍho ahosi asītikoṭidhanavibhavo.
  790. 620790,125,1142,20,25,1,34,5,Tassa ekaputtako ahosi piyo manāpo.
  791. 620791,125,1142,26,40,1,131,14,So taṃ devakumāraṃ viya nānappakārehi sukhūpakaraṇehi saṃvaḍḍhento taṃ sāpateyyaṃ tassa aniyyātetvāva kālamakāsi saddhiṃ brāhmaṇiyā.
  792. 620792,125,1142,41,52,1,102,11,Tato tassa māṇavassa mātāpitūnaṃ accayena bhaṇḍāgāriko sāragabbhaṃ vivaritvā sāpateyyaṃ niyyātento āha–
  793. 620793,125,1142,53,73,1,100,12,"‘‘ idaṃ te, sāmi, mātāpitūnaṃ santakaṃ, idaṃ ayyakapayyakānaṃ santakaṃ, idaṃ sattakulaparivaṭṭena āgatan’’ ti. "
  794. 620794,125,1142,74,78,1,27,4,Māṇavo dhanaṃ disvā cintesi–
  795. 620795,125,1142,79,97,1,86,13,"‘‘ idaṃ dhanaṃyeva dissati, yehi pana idaṃ sañcitaṃ, te na dissanti, sabbeva maccuvasaṃ gatā. "
  796. 620796,125,1142,98,120,1,128,20,"Gacchantā ca na ito kiñci ādāya agamaṃsu, evaṃ nāma bhoge pahāya gantabbo paraloko, na sakkā kiñci ādāya gantuṃ aññatra sucaritena. "
  797. 620797,125,1142,121,135,1,86,11,"Yaṃnūnāhaṃ imaṃ dhanaṃ pariccajitvā sucaritadhanaṃ gaṇheyyaṃ, yaṃ sakkā ādāya gantun’’ ti. "
  798. 620798,125,1142,136,143,1,54,7,So divase divase satasahassaṃ vissajjento puna cintesi–
  799. 620799,125,1142,144,161,1,86,10,"‘‘ pahūtamidaṃ dhanaṃ, kiṃ iminā evamappakena pariccāgena, yaṃnūnāhaṃ mahādānaṃ dadeyyan’’ ti. "
  800. 620800,125,1142,162,165,1,16,3,So rañño ārocesi–
  801. 620801,125,1142,166,180,1,69,10,"‘‘ mahārāja, mama ghare ettakaṃ dhanaṃ atthi, icchāmi tena mahādānaṃ dātuṃ. "
  802. 620802,125,1142,181,191,1,43,6,"Sādhu, mahārāja, nagare ghosanaṃ kārāpethā’’ ti. "
  803. 620803,125,1142,192,195,1,19,3,Rājā tathā kārāpesi.
  804. 620804,125,1142,196,208,1,84,10,"So āgatāgatānaṃ bhājanāni pūretvā sattahi divasehi sabbadhanamadāsi , datvā ca cintesi–"
  805. 620805,125,1142,209,223,1,73,9,"‘‘ evaṃ mahāpariccāgaṃ katvā ayuttaṃ ghare vasituṃ, yaṃnūnāhaṃ pabbajeyyan’’ ti. "
  806. 620806,125,1142,224,228,1,35,4,Tato parijanassa etamatthaṃ ārocesi.
  807. 620807,125,1142,229,258,1,148,20,"Te‘‘ mā, tvaṃ sāmi,‘ dhanaṃ parikkhīṇan’ ti cintayi, mayaṃ appakeneva kālena nānāvidhehi upāyehi dhanasañcayaṃ karissāmā’’ ti vatvā nānappakārehi taṃ yāciṃsu. "
  808. 620808,125,1142,259,265,1,53,6,So tesaṃ yācanaṃ anādiyitvāva tāpasapabbajjaṃ pabbaji.
  809. 620809,125,1143,2,33,1,139,12,"Tattha aṭṭhavidhā tāpasā– saputtabhariyā, uñchācārikā, sampattakālikā, anaggipakkikā, asmamuṭṭhikā, dantaluyyakā, pavattaphalikā, vaṇṭamuttikā cāti( dī. ni. aṭṭha.1.280). "
  810. 620810,125,1143,34,44,1,107,9,Tattha {saputtabhariyā}ti puttadārena saddhiṃ pabbajitvā kasivaṇijjādīhi jīvikaṃ kappayamānā keṇiyajaṭilādayo.
  811. 620811,125,1143,45,62,1,198,14,"{Uñchācārikā}ti nagaradvāre assamaṃ kārāpetvā tattha khattiyabrāhmaṇakumārādayo sippādīni sikkhāpetvā hiraññasuvaṇṇaṃ paṭikkhipitvā tilataṇḍulādikappiyabhaṇḍapaṭiggāhakā, te saputtabhariyehi seṭṭhatarā. "
  812. 620812,125,1143,63,74,1,89,9,"{Sampattakālikā}ti āhāravelāya sampattaṃ āhāraṃ gahetvā yāpentā, te uñchācārikehi seṭṭhatarā. "
  813. 620813,125,1143,75,85,1,89,8,"{Anaggipakkikā}ti agginā apakkapattaphalāni khāditvā yāpentā, te sampattakālikehi seṭṭhatarā. "
  814. 620814,125,1143,86,114,1,232,25,"{Asmamuṭṭhikā}ti muṭṭhipāsāṇaṃ gahetvā aññaṃ vā kiñci vāsisatthakādiṃ gahetvā vicarantā yadā chātā honti, tadā sampattarukkhato tacaṃ gahetvā khāditvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya cattāro brahmavihāre bhāventi, te anaggipakkikehi seṭṭhatarā. "
  815. 620815,125,1143,115,134,1,186,17,"{Dantaluyyakā}ti muṭṭhipāsāṇādīnipi agahetvā carantā khudākāle sampattarukkhato dantehi uppāṭetvā tacaṃ khāditvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya brahmavihāre bhāventi, te asmamuṭṭhikehi seṭṭhatarā. "
  816. 620816,125,1143,135,160,1,159,20,"{Pavattaphalikā}ti jātassaraṃ vā vanasaṇḍaṃ vā nissāya vasantā yaṃ tattha sare bhisamuḷālādi, yaṃ vā vanasaṇḍe pupphakāle pupphaṃ, phalakāle phalaṃ, tameva khādanti. "
  817. 620817,125,1143,161,174,1,107,12,"Pupphaphale asati antamaso tattha rukkhapapaṭikampi khāditvā vasanti, na tveva āhāratthāya aññatra gacchanti. "
  818. 620818,125,1143,175,184,1,82,7,"Uposathaṅgādhiṭṭhānaṃ brahmavihārabhāvanaṃ ca karonti, te dantaluyyakehi seṭṭhatarā. "
  819. 620819,125,1143,185,198,1,107,11,"Vaṇṭamuttikā nāma vaṇṭamuttāni bhūmiyaṃ patitāni paṇṇāniyeva khādanti, sesaṃ purimasadisameva, te sabbaseṭṭhā. "
  820. 620820,125,1144,2,23,1,176,17,Ayaṃ pana brāhmaṇakulaputto‘‘ tāpasapabbajjāsu aggapabbajjaṃ pabbajissāmī’’ ti vaṇṭamuttikapabbajjameva pabbajitvā himavante dve tayo pabbate atikkamma assamaṃ kārāpetvā paṭivasati.
  821. 620821,125,1144,24,37,1,134,13,Atha bhagavā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko anupubbena sāvatthiṃ gantvā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
  822. 620822,125,1144,38,54,1,130,16,Tena kho pana samayena sāvatthivāsī eko puriso pabbate candanasārādīni gavesanto tassa assamaṃ patvā abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  823. 620823,125,1144,55,66,1,35,7,So taṃ disvā‘‘ kuto āgatosī’’ ti pucchi.
  824. 620824,125,1144,67,75,1,20,3,"‘‘ Sāvatthito, bhante’’ ti."
  825. 620825,125,1144,76,84,1,20,4,‘‘ Kā tattha pavattī’’ ti?
  826. 620826,125,1144,85,99,1,59,8,"‘‘ Tattha, bhante, manussā appamattā dānādīni puññāni karontī’’ ti."
  827. 620827,125,1144,100,108,1,21,4,‘‘ Kassa ovādaṃ sutvā’’ ti?
  828. 620828,125,1144,109,116,1,22,3,‘‘ Buddhassa bhagavato’’ ti.
  829. 620829,125,1144,117,151,1,195,24,"Tāpaso buddhasaddassavanena vimhito‘‘ buddhoti tvaṃ, bho purisa, vadesī’’ ti āmagandhe vuttanayeneva tikkhattuṃ pucchitvā‘‘ ghosopi kho eso dullabho’’ ti attamano bhagavato santikaṃ gantukāmo hutvā cintesi–"
  830. 620830,125,1144,152,169,1,79,12,"‘‘ na yuttaṃ buddhassa santikaṃ tucchameva gantuṃ, kiṃ nu kho gahetvā gaccheyyan’’ ti. "
  831. 620831,125,1144,170,172,1,12,2,Puna cintesi–
  832. 620832,125,1144,173,192,1,105,13,"‘‘ buddhā nāma āmisagarukā na honti, handāhaṃ dhammapaṇṇākāraṃ gahetvā gacchāmī’’ ti cattāro pañhe abhisaṅkhari –"
  833. 620833,125,1145,2,13,1,48,8,"‘ ‘ Kīdiso mitto na sevitabbo, kīdiso mitto sevitabbo; "
  834. 620834,125,1146,2,12,1,47,7,"Kīdiso payogo payuñjitabbo, kiṃ rasānaṃ aggan’’ ti. "
  835. 620835,125,1147,2,13,1,97,11,So te pañhe gahetvā majjhimadesābhimukho pakkamitvā anupubbena sāvatthiṃ patvā jetavanaṃ paviṭṭho.
  836. 620836,125,1147,14,21,1,65,7,Bhagavāpi tasmiṃ samaye dhammadesanatthāya āsane nisinnoyeva hoti.
  837. 620837,125,1147,22,28,1,50,6,So bhagavantaṃ disvā avanditvāva ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  838. 620838,125,1147,29,42,1,52,7,"Bhagavā‘‘ kacci, isi, khamanīyan’’ tiādinā nayena sammodi. "
  839. 620839,125,1147,43,76,1,169,23,"Sopi‘‘ khamanīyaṃ, bho gotamā’’ tiādinā nayena paṭisammoditvā‘‘ yadi buddho bhavissati, manasā pucchite pañhe vācāya eva vissajjessatī’’ ti manasā eva bhagavantaṃ te pañhe pucchi. "
  840. 620840,125,1147,77,91,1,103,13,Bhagavā brāhmaṇena puṭṭho ādipañhaṃ tāva vissajjetuṃ hiriṃ tarantan ti ārabhitvā aḍḍhateyyā gāthāyo āha.
  841. 620841,125,1148,2,15,1,67,9,256. Tāsaṃ attho– hiriṃ tarantan ti hiriṃ atikkamantaṃ ahirikaṃ nillajjaṃ.
  842. 620842,125,1148,16,20,1,39,4,Vijigucchamānan ti asucimiva passamānaṃ.
  843. 620843,125,1148,21,34,1,77,12,"Ahiriko hi hiriṃ jigucchati asucimiva passati, tena naṃ na bhajati na allīyati. "
  844. 620844,125,1148,35,43,1,30,4,Tena vuttaṃ‘‘ vijigucchamānan’’ ti.
  845. 620845,125,1148,44,70,1,142,19,"Tavāhamasmi iti bhāsamānan ti‘‘ ahaṃ, samma, tava sahāyo hitakāmo sukhakāmo, jīvitampi me tuyhaṃ atthāya pariccattan’’ ti evamādinā nayena bhāsamānaṃ. "
  846. 620846,125,1148,71,86,1,126,15,Sayhāni kammāni anādiyantan ti evaṃ bhāsitvāpi ca sayhāni kātuṃ sakkānipi tassa kammāni anādiyantaṃ karaṇatthāya asamādiyantaṃ.
  847. 620847,125,1148,87,101,1,101,13,"Atha vā cittena tattha ādaramattampi akarontaṃ, apica kho pana uppannesu kiccesu byasanameva dassentaṃ. "
  848. 620848,125,1148,102,125,1,110,17,"Neso mamanti iti naṃ {vijaññā}ti taṃ evarūpaṃ‘‘ mittapaṭirūpako eso, neso me mitto’’ ti evaṃ paṇḍito puriso vijāneyya. "
  849. 620849,125,1149,2,17,1,70,10,"257. Ananvayan ti yaṃ atthaṃ dassāmi, karissāmīti ca bhāsati, tena ananugataṃ. "
  850. 620850,125,1149,18,37,1,161,17,Piyaṃ vācaṃ yo mittesu {pakubbatī}ti yo atītānāgatehi padehi paṭisantharanto niratthakena saṅgaṇhanto kevalaṃ byañjanacchāyāmatteneva piyaṃ mittesu vācaṃ pavatteti.
  851. 620851,125,1149,38,67,1,183,21,"Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti {paṇḍitā}ti evarūpaṃ yaṃ bhāsati, taṃ akarontaṃ, kevalaṃ vācāya bhāsamānaṃ‘‘ vacīparamo nāmesa amitto mittapaṭirūpako’’ ti evaṃ paricchinditvā paṇḍitā jānanti. "
  852. 620852,125,1150,2,55,1,295,38,"258. Na so mitto yo sadā appamatto, bhedāsaṅkī {randhamevānupassī}ti yo bhedameva āsaṅkamāno katamadhurena upacārena sadā appamatto viharati, yaṃkiñci assatiyā amanasikārena kataṃ, aññāṇakena vā akataṃ,‘‘ yadā maṃ garahissati, tadā naṃ etena paṭicodessāmī’’ ti evaṃ randhameva anupassati, na so mitto sevitabboti. "
  853. 620853,125,1151,2,27,1,127,17,Evaṃ bhagavā‘‘ kīdiso mitto na sevitabbo’’ ti imaṃ ādipañhaṃ vissajjetvā dutiyaṃ vissajjetuṃ‘‘ yasmiñca setī’’ ti imaṃ upaḍḍhagāthamāha.
  854. 620854,125,1151,28,67,1,276,33,"Tassattho yasmiñca mitte mitto tassa hadayamanupavisitvā sayanena yathā nāma pitu urasi putto‘‘ imassa mayi urasi sayante dukkhaṃ vā anattamanatā vā bhaveyyā’’ tiādīhi aparisaṅkamāno nibbisaṅko hutvā seti, evamevaṃ dāradhanajīvitādīsu vissāsaṃ karonto mittabhāvena nibbisaṅko seti. "
  855. 620855,125,1151,68,80,1,79,11,"Yo ca parehi kāraṇasataṃ kāraṇasahassampi vatvā abhejjo, sa ve mitto sevitabboti. "
  856. 620856,125,1152,2,27,1,116,14,259. Evaṃ bhagavā‘‘ kīdiso mitto sevitabbo’’ ti evaṃ dutiyapañhaṃ vissajjetvā tatiyaṃ vissajjetuṃ‘‘ pāmujjakaraṇan’’ ti gāthamāha.
  857. 620857,125,1152,28,33,1,42,4,Tassattho– pāmujjaṃ karotīti pāmujjakaraṇaṃ.
  858. 620858,125,1152,34,37,1,17,3,Ṭhānan ti kāraṇaṃ.
  859. 620859,125,1152,38,41,1,14,3,Kiṃ pana tanti?
  860. 620860,125,1152,42,43,1,7,1,Vīriyaṃ.
  861. 620861,125,1152,44,49,1,75,5,Tañhi dhammūpasañhitaṃ pītipāmojjasukhamuppādanato pāmujjakaraṇanti vuccati.
  862. 620862,125,1152,50,76,1,78,10,"Yathāha‘‘ svākhāte, bhikkhave, dhammavinaye yo āraddhavīriyo, so sukhaṃ viharatī’’ ti( a. ni.1.319). "
  863. 620863,125,1152,77,80,1,33,3,Pasaṃsaṃ āvahatīti pasaṃsāvahanaṃ.
  864. 620864,125,1152,81,90,1,85,7,"Ādito dibbamānusakasukhānaṃ , pariyosāne nibbānasukhassa āvahanato phalūpacārena sukhaṃ. "
  865. 620865,125,1152,91,94,1,34,3,Phalaṃ paṭikaṅkhamāno phalānisaṃso.
  866. 620866,125,1152,95,98,1,18,2,{Bhāvetī}ti vaḍḍheti.
  867. 620867,125,1152,99,115,1,140,15,"Vahanto porisaṃ dhuran ti purisānucchavikaṃ bhāraṃ ādāya viharanto etaṃ sammappadhānavīriyasaṅkhātaṃ ṭhānaṃ bhāveti, īdiso payogo sevitabboti. "
  868. 620868,125,1153,2,26,1,116,13,260. Evaṃ bhagavā‘‘ kīdiso payogo payuñjitabbo’’ ti tatiyapañhaṃ vissajjetvā catutthaṃ vissajjetuṃ‘‘ pavivekarasan’’ ti gāthamāha.
  869. 620869,125,1153,27,40,1,109,11,"Tattha {paviveko}ti kilesavivekato jātattā aggaphalaṃ vuccati, tassa rasoti assādanaṭṭhena taṃsampayuttaṃ sukhaṃ. "
  870. 620870,125,1153,41,57,1,172,15,"Upasamopi kilesūpasamante jātattā nibbānasaṅkhātaupasamārammaṇattā vā tadeva, dhammapītirasopi ariyadhammato anapetāya nibbānasaṅkhāte dhamme uppannāya pītiyā rasattā tadeva. "
  871. 620871,125,1153,58,83,1,196,22,"Taṃ pavivekarasaṃ upasamassa ca rasaṃ pitvā tadeva dhammapītirasaṃ pivaṃ niddaro hoti nippāpo, pivitvāpi kilesapariḷāhābhāvena niddaro, pivantopi pahīnapāpattā nippāpo hoti, tasmā etaṃ rasānamagganti. "
  872. 620872,125,1153,84,104,1,140,14,"Keci pana‘‘ jhānanibbānapaccavekkhaṇānaṃ kāyacittaupadhivivekānañca vasena pavivekarasādayo tayo eva ete dhammā’’ ti yojenti , purimameva sundaraṃ. "
  873. 620873,125,1153,105,113,1,75,7,Evaṃ bhagavā catutthapañhaṃ vissajjento arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  874. 620874,125,1153,114,123,1,100,9,Desanāpariyosāne brāhmaṇo bhagavato santike pabbajitvā katipāheneva paṭisambhidāppatto arahā ahosīti.
  875. 620875,125,1154,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  876. 620876,125,1155,2,5,1,49,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya hirisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  877. 620877,125,1156,2,5,1,22,3,Paṭhamo bhāgo niṭṭhito.
  878. 620878,125,1157,2,6,1,46,5,Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
  879. 620879,125,1158,2,2,1,14,1,Khuddakanikāye
  880. 620880,125,1159,2,2,1,21,1,Suttanipāta-aṭṭhakathā
  881. 620881,125,1160,2,5,1,0,1,( Dutiyo bhāgo)
  882. 620882,125,1161,2,4,1,9,2,2 . Cūḷavaggo
  883. 620883,125,1162,2,4,1,19,2,4 . Maṅgalasuttavaṇṇanā
  884. 620884,125,1163,2,10,1,30,5,Evaṃ me sutan ti maṅgalasuttaṃ.
  885. 620885,125,1163,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  886. 620886,125,1163,14,31,1,191,16,"Jambudīpe kira tattha tattha nagaradvārasanthāgārasabhādīsu mahājanā sannipatitvā hiraññasuvaṇṇaṃ datvā nānappakāraṃ sītāharaṇādibāhirakakathaṃ kathāpenti, ekekā kathā catumāsaccayena niṭṭhāti. "
  887. 620887,125,1163,32,36,1,41,4,Tattha ekadivasaṃ maṅgalakathā samuṭṭhāsi–
  888. 620888,125,1163,37,60,1,92,15,"‘‘ kiṃ nu kho maṅgalaṃ, kiṃ diṭṭhaṃ maṅgalaṃ, sutaṃ maṅgalaṃ, mutaṃ maṅgalaṃ, ko maṅgalaṃ jānātī’’ ti? "
  889. 620889,125,1164,2,8,1,38,5,Atha diṭṭhamaṅgaliko nāmeko puriso āha–
  890. 620890,125,1164,9,23,1,81,10,"‘‘ ahaṃ maṅgalaṃ jānāmi, diṭṭhaṃ loke maṅgalaṃ, diṭṭhaṃ nāma abhimaṅgalasammataṃ rūpaṃ. "
  891. 620891,125,1164,24,70,1,317,40,"Seyyathidaṃ– idhekacco kālasseva vuṭṭhāya cātakasakuṇaṃ vā passati, beluvalaṭṭhiṃ vā gabbhiniṃ vā kumārake vā alaṅkatapaṭiyatte puṇṇaghaṭaṃ vā allarohitamacchaṃ vā ājaññaṃ vā ājaññarathaṃ vā usabhaṃ vā gāviṃ vā kapilaṃ vā, yaṃ vā panaññampi kiñci evarūpaṃ abhimaṅgalasammataṃ rūpaṃ passati, idaṃ vuccati diṭṭhamaṅgalan’’ ti. "
  892. 620892,125,1164,71,78,1,48,6,"Tassa vacanaṃ ekacce aggahesuṃ, ekacce nāggahesuṃ. "
  893. 620893,125,1164,79,86,1,36,6,"Ye nāggahesuṃ, te tena saha vivadiṃsu. "
  894. 620894,125,1165,2,8,1,36,5,Atha sutamaṅgaliko nāmeko puriso āha–
  895. 620895,125,1165,9,26,1,93,11,"‘‘ cakkhu nāmetaṃ, bho, sucimpi asucimpi passati, tathā sundarampi asundarampi, manāpampi amanāpampi. "
  896. 620896,125,1165,27,52,1,146,21,"Yadi tena diṭṭhaṃ maṅgalaṃ siyā, sabbampi maṅgalaṃ siyā, tasmā na diṭṭhaṃ maṅgalaṃ, apica kho pana sutaṃ maṅgalaṃ, sutaṃ nāma abhimaṅgalasammato saddo. "
  897. 620897,125,1165,53,90,1,265,33,"Seyyathidaṃ– idhekacco kālasseva vuṭṭhāya vaḍḍhāti vā vaḍḍhamānāti vā puṇṇāti vā phussāti vā sumanāti vā sirīti vā sirivaḍḍhāti vā ajja sunakkhattaṃ sumuhuttaṃ sudivasaṃ sumaṅgalanti evarūpaṃ vā yaṃkiñci abhimaṅgalasammataṃ saddaṃ suṇāti, idaṃ vuccati sutamaṅgalan’’ ti. "
  898. 620898,125,1165,91,98,1,50,6,"Tassapi vacanaṃ ekacce aggahesuṃ, ekacce nāggahesuṃ. "
  899. 620899,125,1165,99,106,1,36,6,"Ye nāggahesuṃ, te tena saha vivadiṃsu. "
  900. 620900,125,1166,2,7,1,36,5,Atha mutamaṅgaliko nāmeko puriso āha–
  901. 620901,125,1166,8,19,1,69,9,‘‘ sotampi hi nāmetaṃ bho sādhumpi asādhumpi manāpampi amanāpampi suṇāti.
  902. 620902,125,1166,20,45,1,159,21,"Yadi tena sutaṃ maṅgalaṃ siyā, sabbampi maṅgalaṃ siyā, tasmā na sutaṃ maṅgalaṃ, apica kho pana mutaṃ maṅgalaṃ, mutaṃ nāma abhimaṅgalasammataṃ gandharasaphoṭṭhabbaṃ. "
  903. 620903,125,1166,46,114,1,440,55,"Seyyathidaṃ– idhekacco kālasseva vuṭṭhāya padumagandhādipupphagandhaṃ vā ghāyati, phussadantakaṭṭhaṃ vā khādati, pathaviṃ vā āmasati, haritasassaṃ vā allagomayaṃ vā kacchapaṃ vā tilavāhaṃ vā pupphaṃ vā phalaṃ vā āmasati, phussamattikāya vā sammā limpati, phussasāṭakaṃ vā nivāseti, phussaveṭhanaṃ vā dhāreti, yaṃ vā panaññampi kiñci evarūpaṃ abhimaṅgalasammataṃ gandhaṃ vā ghāyati, rasaṃ vā sāyati, phoṭṭhabbaṃ vā phusati, idaṃ vuccati mutamaṅgalan’’ ti. "
  904. 620904,125,1166,115,122,1,50,6,"Tassapi vacanaṃ ekacce aggahesuṃ, ekacce nāggahesuṃ. "
  905. 620905,125,1167,2,8,1,62,6,Tattha na diṭṭhamaṅgaliko sutamutamaṅgalike asakkhi saññāpetuṃ.
  906. 620906,125,1167,9,14,1,27,5,Na tesaṃ aññataro itare dve.
  907. 620907,125,1167,15,32,1,88,12,"Tesu ca manussesu ye diṭṭhamaṅgalikassa vacanaṃ gaṇhiṃsu, te‘‘ diṭṭhaṃyeva maṅgalan’’ ti gatā. "
  908. 620908,125,1167,33,48,1,80,10,"Ye sutamutamaṅgalikānaṃ vacanaṃ gaṇhiṃsu, te‘‘ sutaṃyeva mutaṃyeva maṅgalan’’ ti gatā. "
  909. 620909,125,1167,49,54,1,49,5,Evamayaṃ maṅgalakathā sakalajambudīpe pākaṭā jātā.
  910. 620910,125,1168,2,19,1,89,12,Atha sakalajambudīpe manussā gumbagumbā hutvā‘‘ kiṃ nu kho maṅgalan’’ ti maṅgalāni cintayiṃsu .
  911. 620911,125,1168,20,29,1,76,9,Tesaṃ manussānaṃ ārakkhadevatā taṃ kathaṃ sutvā tatheva maṅgalāni cintayiṃsu.
  912. 620912,125,1168,30,43,1,100,12,"Tāsaṃ devatānaṃ bhummadevatā mittā honti, atha tato sutvā bhummadevatāpi tatheva maṅgalāni cintayiṃsu. "
  913. 620913,125,1168,44,52,1,85,7,"Tāsampi devatānaṃ ākāsaṭṭhadevatā mittā honti, ākāsaṭṭhadevatānaṃ cātumahārājikadevatā. "
  914. 620914,125,1168,53,71,1,145,16,"Eteneva upāyena yāva sudassīdevatānaṃ akaniṭṭhadevatā mittā honti, atha tato sutvā akaniṭṭhadevatāpi tatheva gumbagumbā hutvā maṅgalāni cintayiṃsu. "
  915. 620915,125,1168,72,77,1,58,5,Evaṃ dasasahassacakkavāḷesu sabbattha maṅgalacintā udapādi.
  916. 620916,125,1168,78,97,1,109,15,Uppannā ca sā‘‘ idaṃ maṅgalaṃ idaṃ maṅgalan’’ ti vinicchiyamānāpi appattā eva vinicchayaṃ dvādasa vassāni aṭṭhāsi.
  917. 620917,125,1168,98,110,1,91,12,Sabbe manussā ca devā ca brahmāno ca ṭhapetvā ariyasāvake diṭṭhasutamutavasena tidhā bhinnā.
  918. 620918,125,1168,111,126,1,88,10,"Ekopi‘‘ idameva maṅgalan’’ ti yathābhuccato niṭṭhaṅgato nāhosi, maṅgalakolāhalaṃ loke uppajji. "
  919. 620919,125,1169,2,15,1,113,8,"Kolāhalaṃ nāma pañcavidhaṃ– kappakolāhalaṃ, cakkavattikolāhalaṃ, buddhakolāhalaṃ, maṅgalakolāhalaṃ, moneyyakolāhalanti. "
  920. 620920,125,1169,16,35,1,186,16,"Tattha kāmāvacaradevā muttasirā vikiṇṇakesā rudammukhā assūni hatthehi puñchamānā rattavatthanivatthā ativiya virūpavesadhārino hutvā,‘‘ vassasatasahassassa accayena kappuṭṭhānaṃ bhavissati. "
  921. 620921,125,1169,36,55,1,151,16,"Ayaṃ loko vinassissati, mahāsamuddo sussissati, ayañca mahāpathavī sineru ca pabbatarājā uḍḍhayhissati vinassissati, yāva brahmalokā lokavināso bhavissati. "
  922. 620922,125,1169,56,89,1,190,22,"Mettaṃ, mārisā, bhāvetha, karuṇaṃ muditaṃ upekkhaṃ, mārisā, bhāvetha, mātaraṃ upaṭṭhahatha, pitaraṃ upaṭṭhahatha, kule jeṭṭhāpacāyino hotha, jāgaratha mā pamādatthā’’ ti manussapathe vicaritvā ārocenti. "
  923. 620923,125,1169,90,93,1,24,3,Idaṃ kappakolāhalaṃ nāma.
  924. 620924,125,1170,2,15,1,106,9,Kāmāvacaradevāyeva ‘‘ vassasatassaccayena cakkavattirājā loke uppajjissatī’’ ti manussapathe vicaritvā ārocenti.
  925. 620925,125,1170,16,19,1,29,3,Idaṃ cakkavattikolāhalaṃ nāma.
  926. 620926,125,1171,2,25,1,194,19,Suddhāvāsā pana devā brahmābharaṇena alaṅkaritvā brahmaveṭhanaṃ sīse katvā pītisomanassajātā buddhaguṇavādino‘‘ vassasahassassa accayena buddho loke uppajjissatī’’ ti manussapathe vicaritvā ārocenti.
  927. 620927,125,1171,26,29,1,25,3,Idaṃ buddhakolāhalaṃ nāma.
  928. 620928,125,1172,2,22,1,143,16,Suddhāvāsā eva devā manussānaṃ cittaṃ ñatvā‘‘ dvādasannaṃ vassānaṃ accayena sammāsambuddho maṅgalaṃ kathessatī’’ ti manussapathe vicaritvā ārocenti.
  929. 620929,125,1172,23,26,1,26,3,Idaṃ maṅgalakolāhalaṃ nāma.
  930. 620930,125,1173,2,24,1,156,17,Suddhāvāsā eva devā‘‘ sattannaṃ vassānaṃ accayena aññataro bhikkhu bhagavatā saddhiṃ samāgamma moneyyapaṭipadaṃ pucchissatī’’ ti manussapathe vicaritvā ārocenti.
  931. 620931,125,1173,25,29,1,26,3,Idaṃ moneyyakolāhalaṃ nāma.
  932. 620932,125,1173,30,41,1,110,11,Imesu pañcasu kolāhalesu diṭṭhamaṅgalādivasena tidhā bhinnesu devamanussesu idaṃ maṅgalakolāhalaṃ loke uppajji.
  933. 620933,125,1174,2,20,1,160,18,Atha devesu ca manussesu ca vicinitvā vicinitvā maṅgalāni alabhamānesu dvādasannaṃ vassānaṃ accayena tāvatiṃsakāyikā devatā saṅgamma samāgamma evaṃ samacintesuṃ–
  934. 620934,125,1174,21,54,1,224,26,"‘‘ seyyathāpi nāma, mārisā, gharasāmiko antogharajanānaṃ, gāmasāmiko gāmavāsīnaṃ, rājā sabbamanussānaṃ, evamevaṃ ayaṃ sakko devānamindo amhākaṃ aggo ca seṭṭho ca yadidaṃ puññena tejena issariyena paññāya dvinnaṃ devalokānaṃ adhipati. "
  935. 620935,125,1174,55,64,1,59,7,Yaṃnūna mayaṃ sakkaṃ devānamindaṃ etamatthaṃ puccheyyāmā’’ ti.
  936. 620936,125,1174,65,80,1,216,15,Tā sakkassa santikaṃ gantvā sakkaṃ devānamindaṃ taṅkhaṇānurūpanivāsanābharaṇasassirikasarīraṃ aḍḍhateyyakoṭiaccharāgaṇaparivutaṃ pāricchattakamūle paṇḍukambalavarāsane nisinnaṃ abhivādetvā ekamantaṃ ṭhatvā etadavocuṃ–
  937. 620937,125,1174,81,107,1,144,18,"‘‘ yagghe, mārisa, jāneyyāsi, etarahi maṅgalapañhā samuṭṭhitā, eke diṭṭhaṃ maṅgalanti vadanti, eke sutaṃ maṅgalanti vadanti, eke mutaṃ maṅgalanti vadanti. "
  938. 620938,125,1174,108,123,1,77,12,"Tattha mayañca aññe ca aniṭṭhaṅgatā, sādhu vata no tvaṃ yāthāvato byākarohī’’ ti. "
  939. 620939,125,1174,124,138,1,79,10,Devarājā pakatiyāpi paññavā‘‘ ayaṃ maṅgalakathā kattha paṭhamaṃ samuṭṭhitā’’ ti āha.
  940. 620940,125,1174,139,149,1,46,6,‘‘ Mayaṃ deva cātumahārājikānaṃ assumhā’’ ti āhaṃsu.
  941. 620941,125,1174,150,169,1,159,12,"Tato cātumahārājikā ākāsaṭṭhadevatānaṃ, ākāsaṭṭhadevatā bhummadevatānaṃ, bhummadevatā manussārakkhadevatānaṃ, manussārakkhadevatā‘‘ manussaloke samuṭṭhitā’’ ti āhaṃsu. "
  942. 620942,125,1175,2,13,1,55,7,Atha devānamindo‘‘ sammāsambuddho kattha vasatī’’ ti pucchi.
  943. 620943,125,1175,14,23,1,26,4,"‘‘ Manussaloke, devā’’ ti āhaṃsu."
  944. 620944,125,1175,24,34,1,34,6,‘‘ Taṃ bhagavantaṃ koci pucchī’’ ti āha.
  945. 620945,125,1175,35,43,1,15,4,‘‘ Na koci devā’’ ti.
  946. 620946,125,1175,44,65,1,149,18,"‘‘ Kiṃ nu kho nāma tumhe mārisā aggiṃ chaḍḍetvā khajjopanakaṃ ujjāletha, ye anavasesamaṅgaladesakaṃ taṃ bhagavantaṃ atikkamitvā maṃ pucchitabbaṃ maññatha? "
  947. 620947,125,1175,66,84,1,113,13,"Āgacchatha, mārisā, taṃ bhagavantaṃ pucchāma, addhā sassirikaṃ pañhabyākaraṇaṃ labhissāmā’’ ti ekaṃ devaputtaṃ āṇāpesi–"
  948. 620948,125,1175,85,93,1,26,4,‘‘ tvaṃ bhagavantaṃ pucchā’’ ti.
  949. 620949,125,1175,94,114,1,211,19,So devaputto taṅkhaṇānurūpena alaṅkārena attānaṃ alaṅkaritvā vijjuriva vijjotamāno devagaṇaparivuto jetavanamahāvihāraṃ āgantvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ ṭhatvā maṅgalapañhaṃ pucchanto gāthāya ajjhabhāsi.
  950. 620950,125,1175,115,122,1,54,7,Bhagavā tassa taṃ pañhaṃ vissajjento imaṃ suttamabhāsi.
  951. 620951,125,1176,2,18,1,167,15,"Tattha evaṃ me sutan tiādīnamattho saṅkhepato kasibhāradvājasuttavaṇṇanāyaṃ vutto, vitthāraṃ pana icchantehi papañcasūdaniyā majjhimaṭṭhakathāyaṃ vuttanayena gahetabbo. "
  952. 620952,125,1176,19,45,1,153,16,"Kasibhāradvājasutte ca‘‘ magadhesu viharati dakkhiṇāgirismiṃ ekanāḷāyaṃ brāhmaṇagāme’’ ti vuttaṃ, idha‘‘ sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ ti. "
  953. 620953,125,1176,46,60,1,76,10,Tasmā‘‘ sāvatthiyan’’ ti imaṃ padaṃ ādiṃ katvā idha apubbapadavaṇṇanaṃ karissāma.
  954. 620954,125,1177,2,8,1,44,5,"Seyyathidaṃ , sāvatthiyan ti evaṃnāmake nagare. "
  955. 620955,125,1177,9,16,1,51,7,Taṃ kira savatthassa nāma isino nivāsaṭṭhānaṃ ahosi.
  956. 620956,125,1177,17,36,1,107,13,"Tasmā yathā kusambassa nivāso kosambī, kākaṇḍassa nivāso kākaṇḍīti, evaṃ itthiliṅgavasena‘‘ sāvatthī’’ ti vuccati. "
  957. 620957,125,1177,37,70,1,151,19,"Porāṇā pana vaṇṇayanti– yasmā tasmiṃ ṭhāne satthasamāyoge‘‘ kiṃbhaṇḍamatthī’’ ti pucchite‘‘ sabbamatthī’’ ti āhaṃsu, tasmā taṃ vacanamupādāya‘‘ sāvatthī’’ ti vuccati. "
  958. 620958,125,1177,71,73,1,18,2,Tassaṃ sāvatthiyaṃ.
  959. 620959,125,1177,74,78,1,31,4,Etenassa gocaragāmo dīpito hoti.
  960. 620960,125,1177,79,92,1,94,11,"Jeto nāma rājakumāro, tena ropitasaṃvaḍḍhitattā tassa jetassa vananti jetavanaṃ, tasmiṃ jetavane. "
  961. 620961,125,1177,93,101,1,68,7,"Anāthānaṃ piṇḍo etasmiṃ atthīti anāthapiṇḍiko, tassa anāthapiṇḍikassa. "
  962. 620962,125,1177,102,107,1,76,5,Anāthapiṇḍikena gahapatinā catupaṇṇāsakoṭipariccāgena niṭṭhāpitārāmeti attho.
  963. 620963,125,1177,108,112,1,46,4,Etenassa pabbajitānurūpanivāsokāso dīpito hoti.
  964. 620964,125,1178,2,10,1,60,5,"{Athā}ti avicchedatthe, {kho}ti adhikārantaranidassanatthe nipāto. "
  965. 620965,125,1178,11,24,1,81,9,Tena avicchinneyeva tattha bhagavato vihāre‘‘ idamadhikārantaraṃ udapādī’’ ti dasseti.
  966. 620966,125,1178,25,27,1,9,2,Kiṃ tanti?
  967. 620967,125,1178,28,31,1,20,2,Aññatarā {devatā}tiādi.
  968. 620968,125,1178,32,36,1,34,3,Tattha {aññatarā}ti aniyamitaniddeso.
  969. 620969,125,1178,37,50,1,49,8,"Sā hi nāmagottato apākaṭā, tasmā‘‘ aññatarā’’ ti vuttā. "
  970. 620970,125,1178,51,56,1,41,4,"Devo eva devatā, itthipurisasādhāraṇametaṃ. "
  971. 620971,125,1178,57,73,1,75,11,"Idha pana puriso eva so devaputto, kintu sādhāraṇanāmavasena‘‘ devatā’’ ti vutto. "
  972. 620972,125,1179,2,10,1,89,6,Abhikkantāya {rattiyā}ti ettha abhikkantasaddo khayasundarābhirūpaabbhanumodanādīsu dissati.
  973. 620973,125,1179,11,26,1,79,9,"Tattha‘‘ abhikkantā, bhante, ratti, nikkhanto paṭhamo yāmo, ciranisinno bhikkhusaṅgho. "
  974. 620974,125,1179,27,55,1,66,8,"Uddisatu, bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan’’ ti evamādīsu( cūḷava.383; a. ni.8.20; udā.45) khaye dissati."
  975. 620975,125,1179,56,80,1,84,11,‘‘ Ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ ti evamādīsu( a. ni.4.100) sundare.
  976. 620976,125,1180,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Ko me vandati pādāni, iddhiyā yasasā jalaṃ; "
  977. 620977,125,1181,2,19,1,44,6,"Abhikkantena vaṇṇena, sabbā obhāsayaṃ disā’’ ti.( vi. va.857)– "
  978. 620978,125,1182,2,4,1,18,2,Evamādīsu abhirūpe.
  979. 620979,125,1182,5,34,1,72,9,"‘‘ Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotamā’’ ti evamādīsu( a. ni.2.16; pārā.15) abbhanumodane. "
  980. 620980,125,1182,35,38,1,15,3,Idha pana khaye.
  981. 620981,125,1182,39,47,1,60,7,"Tena abhikkantāya rattiyā, parikkhīṇāya rattiyāti vuttaṃ hoti. "
  982. 620982,125,1183,2,15,1,129,10,"{Abhikkantavaṇṇā}ti ettha abhikkanta saddo abhirūpe, vaṇṇa saddo pana chavithutikulavaggakāraṇasaṇṭhānappamāṇarūpāyatanādīsu dissati. "
  983. 620983,125,1183,16,41,1,51,6,Tattha‘‘ suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā’’ ti evamādīsu( ma. ni.2.399; su. ni.553) chaviyaṃ.
  984. 620984,125,1183,42,69,1,82,12,"‘‘ Kadā saññūḷhā pana te, gahapati, ime samaṇassa gotamassa vaṇṇā’’ ti evamādīsu( ma. ni.2.77) thutiyaṃ."
  985. 620985,125,1183,70,92,1,49,7,"‘‘ Cattārome, bho gotama, vaṇṇā’’ ti evamādīsu( dī. ni.3.115) kulavagge."
  986. 620986,125,1183,93,116,1,63,9,"‘‘ Atha kena nu vaṇṇena, gandhatthenoti vuccatī’’ ti evamādīsu( saṃ. ni.1.234) kāraṇe."
  987. 620987,125,1183,117,136,1,62,6,‘‘ Mahantaṃ hatthirājavaṇṇaṃ abhinimminitvā’’ ti evamādīsu( saṃ. ni.1.138) saṇṭhāne.
  988. 620988,125,1183,137,147,1,39,6,‘‘ Tayo pattassa vaṇṇā’’ ti evamādīsu pamāṇe.
  989. 620989,125,1183,148,159,1,45,7,‘‘ Vaṇṇo gandho raso ojā’’ ti evamādīsu rūpāyatane.
  990. 620990,125,1183,160,164,1,26,4,So idha chaviyaṃ daṭṭhabbo.
  991. 620991,125,1183,165,170,1,49,5,Tena abhikkantavaṇṇā abhirūpacchavīti vuttaṃ hoti.
  992. 620992,125,1184,2,8,1,99,6,Kevalakappan ti ettha kevala saddo anavasesayebhuyyaabyāmissaanatirekadaḷhatthavisaṃyogādianekattho.
  993. 620993,125,1184,9,35,1,85,9,Tathā hissa‘‘ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyan’’ ti evamādīsu( dī. ni.1.255; pārā.1) anavasesatā attho.
  994. 620994,125,1184,36,57,1,103,11,‘‘ Kevalakappā ca aṅgamāgadhā pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya upasaṅkamissantī’’ ti evamādīsu( mahāva.43) yebhuyyatā.
  995. 620995,125,1184,58,74,1,66,7,‘‘ Kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ ti evamādīsu( vibha.225) abyāmissatā.
  996. 620996,125,1184,75,91,1,63,7,‘‘ Kevalaṃ saddhāmattakaṃ nūna ayamāyasmā’’ ti evamādīsu( mahāva.244) anatirekatā.
  997. 620997,125,1184,92,117,1,113,12,‘‘ Āyasmato bhante anuruddhassa bāhiko nāma saddhivihāriko kevalakappaṃ saṅghabhedāya ṭhito’’ ti evamādīsu( a. ni.4.243) daḷhatthatā.
  998. 620998,125,1184,118,138,1,61,7,‘‘ Kevalī vusitavā uttamapurisoti vuccatī’’ ti evamādīsu( saṃ. ni.3.57) visaṃyogo.
  999. 620999,125,1184,139,144,1,40,5,Idha panassa anavasesato attho adhippeto.
  1000. 621000,125,1185,2,6,1,92,4,Kappa saddo panāyaṃ abhisaddahanavohārakālapaññattichedanavikappalesasamantabhāvādianekattho.
  1001. 621001,125,1185,7,33,1,111,12,"Tathā hissa‘‘ okappaniyametaṃ bhoto gotamassa, yatā taṃ arahato sammāsambuddhassā’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.387) abhisaddahanamattho."
  1002. 621002,125,1185,34,54,1,82,9,"‘‘ Anujānāmi, bhikkhave, pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjitun’’ ti evamādīsu( cūḷava.250) vohāro."
  1003. 621003,125,1185,55,75,1,49,7,‘‘ Yena sudaṃ niccakappaṃ viharāmī’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.387) kālo.
  1004. 621004,125,1185,76,97,1,37,5,‘‘ Iccāyasmā kappo’’ ti evamādīsu( su. ni.1098; cūḷani. kappamāṇavapucchā117) paññatti.
  1005. 621005,125,1185,98,116,1,47,5,‘‘ Alaṅkato kappitakesamassū’’ ti evamādīsu( jā.2.22.1368) chedanaṃ.
  1006. 621006,125,1185,117,131,1,42,5,‘‘ Kappati dvaṅgulakappo’’ ti evamādīsu( cūḷava.446) vikappo.
  1007. 621007,125,1185,132,151,1,40,6,‘‘ Atthi kappo nipajjitun’’ ti evamādīsu( a. ni.8.80) leso.
  1008. 621008,125,1185,152,171,1,58,6,‘‘ Kevalakappaṃ veḷuvanaṃ obhāsetvā’’ ti evamādīsu( saṃ. ni.1.94) samantabhāvo.
  1009. 621009,125,1185,172,177,1,43,5,Idha panassa samantabhāvo atthoti adhippeto.
  1010. 621010,125,1185,178,188,1,89,10,Yato kevalakappaṃ jetavanan ti ettha anavasesaṃ samantato jetavananti evamattho daṭṭhabbo.
  1011. 621011,125,1186,2,17,1,93,12,"{Obhāsetvā}ti ābhāya pharitvā, candimā viya sūriyo viya ca ekobhāsaṃ ekapajjotaṃ karitvāti attho. "
  1012. 621012,125,1187,2,18,1,119,13,"Yena bhagavā {tenupasaṅkamī}ti bhummatthe karaṇavacanaṃ, yato yattha bhagavā, tattha upasaṅkamīti evamettha attho daṭṭhabbo. "
  1013. 621013,125,1187,19,32,1,110,12,"Yena vā kāraṇena bhagavā devamanussehi upasaṅkamitabbo, teneva kāraṇena upasaṅkamīti evampettha attho daṭṭhabbo. "
  1014. 621014,125,1187,33,38,1,40,5,Kena ca kāraṇena bhagavā upasaṅkamitabbo?
  1015. 621015,125,1187,39,44,1,104,5,Nānappakāraguṇavisesādhigamādhippāyena sāduphalūpabhogādhippāyena dijagaṇehi niccaphalitamahārukkho viya.
  1016. 621016,125,1187,45,51,1,34,5,Upasaṅkamīti ca gatāti vuttaṃ hoti.
  1017. 621017,125,1187,52,55,1,45,2,{Upasaṅkamitvā}ti upasaṅkamanapariyosānadīpanaṃ.
  1018. 621018,125,1187,56,68,1,90,12,Atha vā evaṃ gatā tato āsannataraṃ ṭhānaṃ bhagavato samīpasaṅkhātaṃ gantvātipi vuttaṃ hoti.
  1019. 621019,125,1187,69,76,1,67,6,Bhagavantaṃ {abhivādetvā}ti bhagavantaṃ vanditvā paṇamitvā namassitvā.
  1020. 621020,125,1188,2,10,1,67,7,"Ekamantan ti bhāvanapuṃsakaniddeso, ekokāsaṃ ekapassanti vuttaṃ hoti. "
  1021. 621021,125,1188,11,14,1,28,3,Bhummatthe vā upayogavacanaṃ.
  1022. 621022,125,1188,15,25,1,64,7,"{Aṭṭhāsī}ti nisajjādipaṭikkhepo, ṭhānaṃ kappesi, ṭhitā ahosīti attho. "
  1023. 621023,125,1189,2,9,1,42,7,Kathaṃ ṭhitā pana sā ekamantaṃ ṭhitā ahūti?
  1024. 621024,125,1190,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Na pacchato na purato, nāpi āsannadūrato; "
  1025. 621025,125,1191,2,10,1,42,7,"Na kacche nopi paṭivāte, na cāpi oṇatuṇṇate; "
  1026. 621026,125,1192,2,12,1,42,7,"Ime dose vivajjetvā, ekamantaṃ ṭhitā ahū’’ ti. "
  1027. 621027,125,1193,2,9,1,37,6,"Kasmā panāyaṃ aṭṭhāsi eva, na nisīdīti? "
  1028. 621028,125,1193,10,12,1,23,2,Lahuṃ nivattitukāmatāya.
  1029. 621029,125,1193,13,23,1,91,10,Devatā hi kañcideva atthavasaṃ paṭicca sucipuriso viya vaccaṭṭhānaṃ manussalokaṃ āgacchanti.
  1030. 621030,125,1193,24,36,1,101,11,"Pakatiyā panetāsaṃ yojanasatato pabhuti manussaloko duggandhatāya paṭikūlo hoti, na tattha abhiramanti. "
  1031. 621031,125,1193,37,45,1,59,8,Tena sā āgatakiccaṃ katvā lahuṃ nivattitukāmatāya na nisīdi.
  1032. 621032,125,1193,46,60,1,109,12,"Yassa ca gamanādiiriyāpathaparissamassa vinodanatthaṃ nisīdanti, so devānaṃ parissamo natthi, tasmāpi na nisīdi. "
  1033. 621033,125,1193,61,74,1,78,11,"Ye ca mahāsāvakā bhagavantaṃ parivāretvā ṭhitā, te patimānesi, tasmāpi na nisīdi. "
  1034. 621034,125,1193,75,80,1,36,5,Apica bhagavati gāraveneva na nisīdi.
  1035. 621035,125,1193,81,93,1,103,11,"Devānañhi nisīditukāmānaṃ āsanaṃ nibbattati, taṃ anicchamānā nisajjāya cittampi akatvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  1036. 621036,125,1194,2,16,1,81,13,Ekamantaṃ ṭhitā kho sā {devatā}ti evaṃ imehi kāraṇehi ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā.
  1037. 621037,125,1194,17,27,1,106,9,Bhagavantaṃ gāthāya {ajjhabhāsī}ti bhagavantaṃ gāthāya akkharapadaniyamitaganthitena vacanena abhāsīti attho.
  1038. 621038,125,1195,2,10,1,37,3,261. Tattha {bahū}ti aniyamitasaṅkhyāniddeso.
  1039. 621039,125,1195,11,17,1,58,6,Tena anekasatā anekasahassā anekasatasahassāti vuttaṃ hoti.
  1040. 621040,125,1195,18,30,1,75,10,"Dibbantīti devā, pañcahi kāmaguṇehi kīḷanti, attano vā siriyā jotantīti attho. "
  1041. 621041,125,1195,31,35,1,48,4,Apica tividhā devā sammutiupapattivisuddhivasena.
  1042. 621042,125,1195,36,37,1,7,1,Yathāha–
  1043. 621043,125,1196,2,13,1,54,7,"‘ ‘ Devāti tayo devā sammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā. "
  1044. 621044,125,1196,14,22,1,48,6,"Tattha sammutidevā nāma rājāno, deviyo, rājakumārā. "
  1045. 621045,125,1196,23,29,1,59,6,Upapattidevā nāma cātumahārājike deve upādāya taduttaridevā.
  1046. 621046,125,1196,30,46,1,38,5,"Visuddhidevā nāma arahanto vuccantī’’ ti( cūḷani. dhotakamāṇavapucchāniddesa32, pārāyanānugītigāthāniddesa119). "
  1047. 621047,125,1197,2,6,1,32,4,Tesu idha upapattidevā adhippetā.
  1048. 621048,125,1197,7,10,1,23,3,Manuno apaccāti manussā.
  1049. 621049,125,1197,11,18,1,48,6,Porāṇā pana bhaṇanti– manassa ussannatāya manussā.
  1050. 621050,125,1197,19,28,1,68,6,"Te jambudīpakā, aparagoyānakā, uttarakurukā, pubbavidehakāti catubbidhā. "
  1051. 621051,125,1197,29,32,1,26,3,Idha jambudīpakā adhippetā.
  1052. 621052,125,1197,33,42,1,69,8,"Maṅgalanti imehi sattāti maṅgalāni, iddhiṃ vuddhiñca pāpuṇantīti attho. "
  1053. 621053,125,1197,43,46,1,21,3,Acintayun ti cintesuṃ.
  1054. 621054,125,1197,47,52,1,47,4,{Ākaṅkhamānā}ti icchamānā patthayamānā pihayamānā.
  1055. 621055,125,1197,53,65,1,128,11,"Sotthānan ti sotthibhāvaṃ, sabbesaṃ diṭṭhadhammikasamparāyikānaṃ sobhanānaṃ sundarānaṃ kalyāṇānaṃ dhammānamatthitanti vuttaṃ hoti. "
  1056. 621056,125,1197,66,74,1,59,7,{Brūhī}ti desehi pakāsehi ācikkha vivara vibhaja uttānīkarohi.
  1057. 621057,125,1197,75,80,1,59,5,Maṅgalan ti iddhikāraṇaṃ vuddhikāraṇaṃ sabbasampattikāraṇaṃ.
  1058. 621058,125,1197,81,89,1,87,8,Uttaman ti visiṭṭhaṃ pavaraṃ sabbalokahitasukhāvahanti ayaṃ gāthāya anupubbapadavaṇṇanā.
  1059. 621059,125,1198,2,50,1,531,47,Ayaṃ pana piṇḍattho– so devaputto dasasahassacakkavāḷesu devatā maṅgalapañhaṃ sotukāmatāya imasmiṃ ekacakkavāḷe sannipatitvā ekavālaggakoṭiokāsamatte dasapi vīsampi tiṃsampi cattālīsampi paññāsampi saṭṭhipi sattatipi asītipi sukhumattabhāve nimminitvā sabbadevamārabrahmāno siriyā ca tejasā ca adhigayha virocamānaṃ paññattavarabuddhāsane nisinnaṃ bhagavantaṃ parivāretvā ṭhitā disvā tasmiṃ ca samaye anāgatānampi sakalajambudīpakānaṃ manussānaṃ cetasā cetoparivitakkamaññāya sabbadevamanussānaṃ vicikicchāsallasamuddharaṇatthaṃ āha–
  1060. 621060,125,1198,51,94,1,287,34,"‘‘ bahū devā manussā ca, maṅgalāni acintayuṃ, ākaṅkhamānā sotthānaṃ attano sotthibhāvaṃ icchantā, brūhi maṅgalamuttamaṃ, tesaṃ devānaṃ anumatiyā manussānañca anuggahena mayā puṭṭho samāno yaṃ sabbesameva amhākaṃ ekantahitasukhāvahanato uttamaṃ maṅgalaṃ, taṃ no anukampaṃ upādāya brūhi bhagavā’’ ti. "
  1061. 621061,125,1199,2,20,1,75,10,262. Evametaṃ devaputtassa vacanaṃ sutvā bhagavā‘‘ asevanā ca bālānan’’ ti gāthamāha.
  1062. 621062,125,1199,21,26,1,39,4,Tattha {asevanā}ti abhajanā apayirupāsanā.
  1063. 621063,125,1199,27,39,1,97,10,"Bālānan ti balanti assasantīti bālā, assasitapassasitamattena jīvanti, na paññājīvitenāti adhippāyo. "
  1064. 621064,125,1199,40,53,1,112,11,"Tesaṃ bālānaṃ paṇḍitānan ti paṇḍantīti paṇḍitā, sandiṭṭhikasamparāyikesu atthesu ñāṇagatiyā gacchantīti adhippāyo. "
  1065. 621065,125,1199,54,56,1,16,2,Tesaṃ paṇḍitānaṃ.
  1066. 621066,125,1199,57,63,1,57,5,{Sevanā}ti bhajanā payirupāsanā taṃsahāyatā taṃsampavaṅkatā.
  1067. 621067,125,1199,64,67,1,35,2,{Pūjā}ti sakkāragarukāramānanavandanā.
  1068. 621068,125,1199,68,71,1,27,3,Pūjaneyyānan ti pūjārahānaṃ.
  1069. 621069,125,1199,72,96,1,143,21,"Etaṃ maṅgalamuttaman ti yā ca bālānaṃ asevanā, yā ca paṇḍitānaṃ sevanā, yā ca pūjaneyyānaṃ pūjā, taṃ sabbaṃ sampiṇḍetvā āha etaṃ maṅgalamuttamanti. "
  1070. 621070,125,1199,97,115,1,97,13,"Yaṃ tayā puṭṭhaṃ‘‘ brūhi maṅgalamuttaman’’ ti, ettha tāva etaṃ maṅgalamuttamanti gaṇhāhīti vuttaṃ hoti. "
  1071. 621071,125,1199,116,119,1,30,3,Ayametissā gāthāya padavaṇṇanā.
  1072. 621072,125,1200,2,14,1,94,11,Atthavaṇṇanā panassā evaṃ veditabbā– evametaṃ devaputtassa vacanaṃ sutvā bhagavā imaṃ gāthamāha.
  1073. 621073,125,1200,15,26,1,93,8,"Tattha yasmā catubbidhā kathā pucchitakathā, apucchitakathā, sānusandhikathā, ananusandhikathāti. "
  1074. 621074,125,1200,27,79,1,155,22,"Tattha‘‘ pucchāmi taṃ, gotama, bhūripaññaṃ, kathaṃkaro sāvako sādhu hotī’’ ti( su. ni.378) ca,‘‘ kathaṃ nu tvaṃ, mārisa, oghamatarī’’ ti( saṃ. ni.1.1) ca evamādīsu pucchitena kathikā pucchitakathā."
  1075. 621075,125,1200,80,105,1,111,13,"‘‘ Yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato’’ ti evamādīsu( su. ni.767) apucchitena attajjhāsayavaseneva kathitā apucchitakathā. "
  1076. 621076,125,1200,106,135,1,88,10,"Sabbāpi buddhānaṃ kathā‘‘ sanidānāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemī’’ ti( a. ni.3.126; kathā.806) vacanato sānusandhikathā. "
  1077. 621077,125,1200,136,140,1,38,4,Ananusandhikathā imasmiṃ sāsane natthi.
  1078. 621078,125,1200,141,149,1,80,8,Evametāsu kathāsu ayaṃ devaputtena pucchitena bhagavatā kathitattā pucchitakathā.
  1079. 621079,125,1200,150,168,1,145,16,"Pucchitakathāyañca yathā cheko puriso kusalo maggassa, kusalo amaggassa, maggaṃ puṭṭho paṭhamaṃ vijahitabbaṃ ācikkhitvā pacchā gahetabbaṃ ācikkhati–"
  1080. 621080,125,1200,169,192,1,151,17,"‘‘ asukasmiṃ nāma ṭhāne dvedhāpatho hoti, tattha vāmaṃ muñcitvā dakkhiṇaṃ gaṇhathā’’ ti, evaṃ sevitabbāsevitabbesu asevitabbaṃ ācikkhitvā sevitabbaṃ ācikkhati. "
  1081. 621081,125,1200,193,196,1,34,3,Bhagavā ca maggakusalapurisasadiso.
  1082. 621082,125,1200,197,198,1,7,1,Yathāha–
  1083. 621083,125,1201,2,26,1,87,10,"‘ ‘ Puriso maggakusaloti kho, tissa, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassā’’ ti( saṃ. ni.3.84). "
  1084. 621084,125,1202,2,24,1,140,16,"So hi kusalo imassa lokassa, kusalo parassa lokassa, kusalo maccudheyyassa, kusalo amaccudheyyassa, kusalo māradheyyassa, kusalo amāradheyyassāti. "
  1085. 621085,125,1202,25,32,1,63,7,Tasmā paṭhamaṃ asevitabbaṃ ācikkhitvā sevitabbaṃ ācikkhanto āha–
  1086. 621086,125,1202,33,44,1,41,6,"‘‘ asevanā ca bālānaṃ, paṇḍitānañca sevanā’’ ti. "
  1087. 621087,125,1202,45,61,1,131,15,"Vijahitabbamaggo viya hi paṭhamaṃ bālā na sevitabbā na payirupāsitabbā, tato gahetabbamaggo viya paṇḍitā sevitabbā payirupāsitabbāti. "
  1088. 621088,125,1203,2,13,1,95,11,Kasmā pana bhagavatā maṅgalaṃ kathentena paṭhamaṃ bālānaṃ asevanā paṇḍitānañca sevanā kathitāti?
  1089. 621089,125,1203,14,45,1,304,27,"Vuccate– yasmā imaṃ diṭṭhādīsu maṅgaladiṭṭhiṃ bālasevanāya devamanussā gaṇhiṃsu, sā ca amaṅgalaṃ, tasmā nesaṃ taṃ idhalokatthaparalokatthabhañjakaṃ akalyāṇamittasaṃsaggaṃ garahantena ubhayalokatthasādhakañca kalyāṇamittasaṃsaggaṃ pasaṃsantena bhagavatā paṭhamaṃ bālānaṃ asevanā paṇḍitānañca sevanā kathitāti. "
  1090. 621090,125,1204,2,9,1,71,7,Tattha bālā nāma ye keci pāṇātipātādiakusalakammapathasamannāgatā sattā.
  1091. 621091,125,1204,10,13,1,23,3,Te tīhākārehi jānitabbā.
  1092. 621092,125,1204,14,15,1,7,1,Yathāha–
  1093. 621093,125,1204,16,45,1,51,6,"‘‘ tīṇimāni, bhikkhave, bālassa bālalakkhaṇānī’’ ti( a. ni.3.3; ma. ni.3.246) suttaṃ. "
  1094. 621094,125,1204,46,62,1,192,16,Apica pūraṇakassapādayo cha satthāro devadattakokālikakaṭamodakatissakhaṇḍadeviyāputtasamuddadattaciñcamāṇavikādayo atītakāle ca dīghavidassa bhātāti ime aññe ca evarūpā sattā bālāti veditabbā.
  1095. 621095,125,1205,2,36,1,294,32,"Te aggipadittamiva aṅgāraṃ attanā duggahitena attānañca attano vacanakārake ca vināsenti, yathā dīghavidassa bhātā catubuddhantaraṃ saṭṭhiyojanamattena attabhāvena uttāno patito mahāniraye paccati, yathā ca tassa diṭṭhiṃ abhirucikāni pañca kulasatāni tasseva sahabyataṃ upapannāni niraye paccanti. "
  1096. 621096,125,1205,37,39,1,12,2,Vuttaṃ hetaṃ–
  1097. 621097,125,1206,2,39,1,230,28,"‘ ‘ Seyyathāpi, bhikkhave, naḷāgārā vā tiṇāgārā vā aggi mutto kūṭāgārānipi ḍahati ullittāvalittāni nivātāni phusitaggaḷāni pihitavātapānāni, evameva kho, bhikkhave, yāni kānici bhayāni uppajjanti, sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato. "
  1098. 621098,125,1206,40,55,1,63,11,Ye keci upaddavā uppajjanti… pe… ye keci upasaggā… pe… no paṇḍitato.
  1099. 621099,125,1206,56,66,1,55,7,"Iti kho, bhikkhave, sappaṭibhayo bālo, appaṭibhayo paṇḍito. "
  1100. 621100,125,1206,67,90,1,72,9,"Saupaddavo bālo, anupaddavo paṇḍito, saupasaggo bālo, anupasaggo paṇḍito’’ ti( a. ni.3.1). "
  1101. 621101,125,1207,2,14,1,125,10,"Apica pūtimacchasadiso bālo, pūtimacchabandhapattapuṭasadiso hoti tadupasevī, chaḍḍanīyataṃ jigucchanīyatañca āpajjati viññūnaṃ. "
  1102. 621102,125,1207,15,16,1,11,1,Vuttañcetaṃ–
  1103. 621103,125,1208,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Pūtimacchaṃ kusaggena, yo naro upanayhati; "
  1104. 621104,125,1209,2,31,1,40,6,"Kusāpi pūtī vāyanti, evaṃ bālūpasevanā’’ ti.( itivu.76; jā.1.15.183;2.22.1257); "
  1105. 621105,125,1210,2,9,1,63,7,Akittipaṇḍito cāpi sakkena devānamindena vare diyyamāne evamāha–
  1106. 621106,125,1211,2,15,1,43,10,"‘ ‘ Bālaṃ na passe na suṇe, na ca bālena saṃvase; "
  1107. 621107,125,1212,2,9,1,40,6,"Bālenallāpasallāpaṃ , na kare na ca rocaye."
  1108. 621108,125,1213,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kinnu te akaraṃ bālo, vada kassapa kāraṇaṃ; "
  1109. 621109,125,1214,2,8,1,43,5,"Kena kassapa bālassa, dassanaṃ nābhikaṅkhasi."
  1110. 621110,125,1215,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Anayaṃ nayati dummedho, adhurāyaṃ niyuñjati; "
  1111. 621111,125,1216,2,9,1,42,6,"Dunnayo seyyaso hoti, sammā vutto pakuppati; "
  1112. 621112,125,1217,2,23,1,45,8,"Vinayaṃ so na jānāti, sādhu tassa adassanan’’ ti.( jā.1.13.90-92); "
  1113. 621113,125,1218,2,28,1,151,18,Evaṃ bhagavā sabbākārena bālūpasevanaṃ garahanto bālānaṃ asevanaṃ‘‘ maṅgalan’’ ti vatvā idāni paṇḍitasevanaṃ pasaṃsanto‘‘ paṇḍitānañca sevanā maṅgalan’’ ti āha.
  1114. 621114,125,1218,29,40,1,110,10,"Tattha paṇḍitā nāma ye keci pāṇātipātāveramaṇiādidasakusalakammapathasamannāgatā sattā, te tīhākārehi jānitabbā. "
  1115. 621115,125,1218,41,42,1,7,1,Yathāha–
  1116. 621116,125,1218,43,72,1,57,6,"‘‘ tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇānī’’ ti( a. ni.3.3; ma. ni.3.253) vuttaṃ. "
  1117. 621117,125,1218,73,84,1,184,11,Apica buddhapaccekabuddhaasītimahāsāvakā aññe ca tathāgatassa sāvakā sunettamahāgovindavidhurasarabhaṅgamahosadhasutasomanimirāja- ayogharakumāraakittipaṇḍitādayo ca paṇḍitāti veditabbā.
  1118. 621118,125,1219,2,20,1,166,14,"Te bhaye viya rakkhā, andhakāre viya padīpo, khuppipāsādidukkhābhibhave viya annapānādipaṭilābho, attano vacanakarānaṃ sabbabhayaupaddavūpasaggaviddhaṃsanasamatthā honti. "
  1119. 621119,125,1219,21,39,1,140,15,"Tathā hi tathāgataṃ āgamma asaṅkhyeyyā aparimāṇā devamanussā āsavakkhayaṃ pattā, brahmaloke patiṭṭhitā, devaloke patiṭṭhitā, sugatiloke uppannā. "
  1120. 621120,125,1219,40,51,1,106,11,Sāriputtatthere cittaṃ pasādetvā catūhi paccayehi theraṃ upaṭṭhahitvā asīti kulasahassāni sagge nibbattāni.
  1121. 621121,125,1219,52,74,1,231,18,"Tathā mahāmoggallānamahākassapappabhutīsu sabbamahāsāvakesu, sunettassa satthuno sāvakā appekacce brahmaloke uppajjiṃsu, appekacce paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ… pe… appekacce gahapatimahāsālakulānaṃ sahabyataṃ upapajjiṃsu. "
  1122. 621122,125,1219,75,76,1,11,1,Vuttañcetaṃ–
  1123. 621123,125,1220,2,30,1,88,12,"‘ ‘ Natthi, bhikkhave, paṇḍitato bhayaṃ, natthi paṇḍitato upaddavo, natthi paṇḍitato upasaggo’’ ti( a. ni.3.1). "
  1124. 621124,125,1221,2,15,1,151,10,"Apica tagaramālādigandhabhaṇḍasadiso paṇḍito, tagaramālādigandhabhaṇḍapaliveṭhanapattasadiso hoti tadupasevī, bhāvanīyataṃ manuññatañca āpajjati viññūnaṃ. "
  1125. 621125,125,1221,16,17,1,11,1,Vuttañcetaṃ–
  1126. 621126,125,1222,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Tagarañca palāsena, yo naro upanayhati; "
  1127. 621127,125,1223,2,31,1,45,6,"Pattāpi surabhī vāyanti, evaṃ dhīrūpasevanā’’ ti.( itivu.76; jā.1.15.184;2.22.1258); "
  1128. 621128,125,1224,2,9,1,63,7,Akittipaṇḍito cāpi sakkena devānamindena vare diyyamāne evamāha–
  1129. 621129,125,1225,2,12,1,45,8,"‘ ‘ Dhīraṃ passe suṇe dhīraṃ, dhīrena saha saṃvase; "
  1130. 621130,125,1226,2,8,1,42,5,"Dhīrenallāpasallāpaṃ , taṃ kare tañca rocaye."
  1131. 621131,125,1227,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Kinnu te akaraṃ dhīro, vada kassapa kāraṇaṃ; "
  1132. 621132,125,1228,2,8,1,43,5,"Kena kassapa dhīrassa, dassanaṃ abhikaṅkhasi."
  1133. 621133,125,1229,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Nayaṃ nayati medhāvī, adhurāyaṃ na yuñjati; "
  1134. 621134,125,1230,2,10,1,42,7,"Sunayo seyyaso hoti, sammā vutto na kuppati; "
  1135. 621135,125,1231,2,22,1,42,7,"Vinayaṃ so pajānāti, sādhu tena samāgamo’’ ti.( jā.1.13.94-96); "
  1136. 621136,125,1232,2,41,1,243,29,"Evaṃ bhagavā sabbākārena paṇḍitasevanaṃ pasaṃsanto, paṇḍitānaṃ sevanaṃ‘‘ maṅgalan’’ ti vatvā idāni tāya bālānaṃ asevanāya paṇḍitānaṃ sevanāya ca anupubbena pūjaneyyabhāvaṃ upagatānaṃ pūjaṃ pasaṃsanto‘‘ pūjā ca pūjaneyyānaṃ etaṃ maṅgalamuttaman’’ ti āha. "
  1137. 621137,125,1232,42,56,1,128,13,"Tattha pūjaneyyā nāma sabbadosavirahitattā sabbaguṇasamannāgatattā ca buddhā bhagavanto, tato pacchā paccekabuddhā ariyasāvakā ca. "
  1138. 621138,125,1232,57,68,1,97,10,"Tesañhi pūjā appakāpi dīgharattaṃ hitāya sukhāya hoti, sumanamālākāramallikādayo cettha nidassanaṃ. "
  1139. 621139,125,1233,2,5,1,33,3,Tatthekaṃ nidassanamattaṃ bhaṇāma.
  1140. 621140,125,1233,6,15,1,92,9,Bhagavā kira ekadivasaṃ pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi.
  1141. 621141,125,1233,16,35,1,231,19,Atha kho sumanamālākāro rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pupphāni gahetvā gacchanto addasa bhagavantaṃ nagaradvāraṃ anuppattaṃ pāsādikaṃ pasādanīyaṃ dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāsītānubyañjanapaṭimaṇḍitaṃ buddhasiriyā jalantaṃ.
  1142. 621142,125,1233,36,38,1,20,2,Disvānassa etadahosi–
  1143. 621143,125,1233,39,63,1,167,19,"‘‘ rājā pupphāni gahetvā sataṃ vā sahassaṃ vā dadeyya, tañca idhalokamattameva sukhaṃ bhaveyya, bhagavato pana pūjā appameyyaasaṅkhyeyyaphalā dīgharattaṃ hitasukhāvahā hoti. "
  1144. 621144,125,1233,64,88,1,179,21,"Handāhaṃ imehi pupphehi bhagavantaṃ pūjemī’’ ti pasannacitto ekaṃ pupphamuṭṭhiṃ gahetvā bhagavato paṭimukhaṃ khipi, pupphāni ākāsena gantvā bhagavato upari mālāvitānaṃ hutvā aṭṭhaṃsu. "
  1145. 621145,125,1233,89,104,1,114,14,"Mālākāro taṃ ānubhāvaṃ disvā pasannataracitto puna ekaṃ pupphamuṭṭhiṃ khipi, tāni gantvā mālākañcuko hutvā aṭṭhaṃsu. "
  1146. 621146,125,1233,105,115,1,74,9,"Evaṃ aṭṭha pupphamuṭṭhiyo khipi, tāni gantvā pupphakūṭāgāraṃ hutvā aṭṭhaṃsu. "
  1147. 621147,125,1233,116,123,1,54,6,"Bhagavā antokūṭāgāre viya ahosi, mahājanakāyo sannipati. "
  1148. 621148,125,1233,124,129,1,42,5,Bhagavā mālākāraṃ passanto sitaṃ pātvākāsi.
  1149. 621149,125,1233,130,144,1,78,10,Ānandatthero‘‘ na buddhā ahetu appaccayā sitaṃ pātukarontī’’ ti sitakāraṇaṃ pucchi.
  1150. 621150,125,1233,145,147,1,11,2,Bhagavā āha–
  1151. 621151,125,1233,148,172,1,151,18,"‘‘ eso, ānanda, mālākāro imissā pūjāya ānubhāvena satasahassakappe devesu ca manussesu ca saṃsaritvā pariyosāne sumanissaro nāma paccekabuddho bhavissatī’’ ti. "
  1152. 621152,125,1233,173,179,1,56,6,Vacanapariyosāne ca dhammadesanatthaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi–
  1153. 621153,125,1234,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Tañca kammaṃ kataṃ sādhu, yaṃ katvā nānutappati; "
  1154. 621154,125,1235,2,19,1,41,6,"Yassa patīto sumano, vipākaṃ paṭisevatī’’ ti.( dha. pa.68); "
  1155. 621155,125,1236,2,18,1,134,14,"Gāthāpariyosāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi, evaṃ appakāpi tesaṃ pūjā dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotīti veditabbā. "
  1156. 621156,125,1236,19,26,1,46,7,Sā ca āmisapūjāva ko pana vādo paṭipattipūjāya.
  1157. 621157,125,1236,27,45,1,174,17,"Yato ye kulaputtā saraṇagamanena sikkhāpadapaṭiggahaṇena uposathaṅgasamādānena catupārisuddhisīlādīhi ca attano guṇehi bhagavantaṃ pūjenti, ko tesaṃ pūjāya phalaṃ vaṇṇayissati. "
  1158. 621158,125,1236,46,53,1,48,7,Te hi tathāgataṃ paramāya pūjāya pūjentīti vuttā.
  1159. 621159,125,1236,54,55,1,7,1,Yathāha–
  1160. 621160,125,1237,2,35,1,203,27,"‘ ‘ Yo kho, ānanda, bhikkhu vā bhikkhunī vā upāsako vā upāsikā vā dhammānudhammapaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tathāgataṃ sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti apaciyati paramāya pūjāyā’’ ti. "
  1161. 621161,125,1238,2,7,1,76,5,Etenānusārena paccekabuddhaariyasāvakānampi pūjāya hitasukhāvahatā veditabbā.
  1162. 621162,125,1239,2,18,1,148,14,"Apica gahaṭṭhānaṃ kaniṭṭhassa jeṭṭho bhātāpi bhaginīpi pūjaneyyā, puttassa mātāpitaro, kulavadhūnaṃ sāmikasassusasurāti evampettha pūjaneyyā veditabbā. "
  1163. 621163,125,1239,19,26,1,75,7,Etesampi hi pūjā kusaladhammasaṅkhātattā āyuādivaḍḍhihetuttā ca maṅgalameva.
  1164. 621164,125,1239,27,28,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  1165. 621165,125,1240,2,19,1,112,14,"‘ ‘ Te matteyyā bhavissanti petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vattissanti. "
  1166. 621166,125,1240,20,33,1,92,10,"Te tesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissantī’’ tiādi. "
  1167. 621167,125,1241,2,13,1,95,11,Evametissā gāthāya bālānaṃ asevanā paṇḍitānaṃ sevanā pūjaneyyānaṃ pūjāti tīṇi maṅgalāni vuttāni.
  1168. 621168,125,1241,14,35,1,205,17,Tattha bālānaṃ asevanā bālasevanapaccayabhayādiparittāṇena ubhayalokahitahetuttā paṇḍitānaṃ sevanā pūjaneyyānaṃ pūjā ca tāsaṃ phalavibhūtivaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva nibbānasugatihetuttā‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbā.
  1169. 621169,125,1241,36,53,1,112,15,"Ito paraṃ tu mātikaṃ adassetvā eva yaṃ yattha maṅgalaṃ, taṃ vavatthapessāma, tassa ca maṅgalattaṃ vibhāvayissāmāti. "
  1170. 621170,125,1242,2,9,1,57,7,Niṭṭhitā asevanā ca bālānanti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1171. 621171,125,1243,2,59,1,349,44,"263. Evaṃ bhagavā‘‘ brūhi maṅgalamuttaman’’ ti ekaṃ ajjhesitopi appaṃ yācito bahudāyako uḷārapuriso viya ekāya gāthāya tīṇi maṅgalāni vatvā tato uttaripi devatānaṃ sotukāmatāya maṅgalānañca atthitāya yesaṃ yesaṃ yaṃ yaṃ anukūlaṃ, te te satte tattha tattha maṅgale niyojetukāmatāya ca‘‘ patirūpadesavāso cā’’ tiādīhi gāthāhi punapi anekāni maṅgalāni vattumāraddho. "
  1172. 621172,125,1244,2,8,1,49,5,Tattha paṭhamagāthāya tāva {patirūpo}ti anucchaviko.
  1173. 621173,125,1244,9,19,1,71,9,{Deso}ti gāmopi nigamopi nagarampi janapadopi yo koci sattānaṃ nivāsokāso.
  1174. 621174,125,1244,20,24,1,20,3,{Vāso}ti tattha nivāso.
  1175. 621175,125,1244,25,30,1,27,4,{Pubbe}ti purā atītāsu jātīsu.
  1176. 621176,125,1244,31,34,1,29,2,{Katapuññatā}ti upacitakusalatā.
  1177. 621177,125,1244,35,43,1,41,6,"{Attā}ti cittaṃ vuccati, sakalo vā attabhāvo. "
  1178. 621178,125,1244,44,55,1,78,9,"{Sammāpaṇidhī}ti tassa attano sammā paṇidhānaṃ niyuñjanaṃ, ṭhapananti vuttaṃ hoti. "
  1179. 621179,125,1244,56,60,1,43,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayamettha padavaṇṇanā.
  1180. 621180,125,1245,2,21,1,152,17,"Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā patirūpadeso nāma yattha catasso parisā viharanti, dānādīni puññakiriyāvatthūni vattanti, navaṅgaṃ satthu sāsanaṃ dippati. "
  1181. 621181,125,1245,22,34,1,67,8,Tattha nivāso sattānaṃ puññakiriyāya paccayattā‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1182. 621182,125,1245,35,38,1,47,3,Sīhaḷadīpapaviṭṭhakevaṭṭādayo cettha nidassanaṃ.
  1183. 621183,125,1246,2,25,1,267,18,"Aparo nayo– patirūpadeso nāma bhagavato bodhimaṇḍappadeso, dhammacakkappavattitappadeso, dvādasayojanāya parisāya majjhe sabbatitthiyamataṃ bhinditvā yamakapāṭihāriyadassitakaṇḍambarukkhamūlappadeso, devorohanappadeso, yo vā panaññopi sāvatthirājagahādibuddhādivāsappadeso. "
  1184. 621184,125,1246,26,37,1,74,7,Tattha nivāso sattānaṃ chaanuttariyapaṭilābhapaccayato‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1185. 621185,125,1247,2,23,1,120,16,"Aparo nayo– puratthimāya disāya kajaṅgalaṃ nāma nigamo, tassa aparena mahāsālā, tato paraṃ paccantimā janapadā, orato majjhe. "
  1186. 621186,125,1247,24,37,1,91,11,"Dakkhiṇapuratthimāya disāya sallavatī nāma nadī, tato paraṃ paccantimā janapadā, orato majjhe. "
  1187. 621187,125,1247,38,51,1,86,11,"Dakkhiṇāya disāya setakaṇṇikaṃ nāma nigamo, tato paraṃ paccantimā janapadā, orato majjhe. "
  1188. 621188,125,1247,52,65,1,86,11,"Pacchimāya disāya thūṇaṃ nāma brāhmaṇagāmo, tato paraṃ paccantimā janapadā, orato majjhe. "
  1189. 621189,125,1247,66,85,1,84,11,"Uttarāya disāya usiraddhajo nāma pabbato, tato paraṃ paccantimā janapadā , orato majjhe( mahāva.259). "
  1190. 621190,125,1247,86,102,1,128,13,"Ayaṃ majjhimappadeso āyāmena tīṇi yojanasatāni, vitthārena aḍḍhateyyāni, parikkhepena navayojanasatāni honti, eso patirūpadeso nāma. "
  1191. 621191,125,1248,2,38,1,380,33,"Ettha catunnaṃ mahādīpānaṃ dvisahassānaṃ parittadīpānañca issariyādhipaccakārakā cakkavattī uppajjanti, ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ kappasatasahassañca pāramiyo pūretvā sāriputtamahāmoggallānādayo mahāsāvakā uppajjanti, dve asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca pāramiyo pūretvā paccekabuddhā, cattāri aṭṭha soḷasa vā asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca pāramiyo pūretvā sammāsambuddhā ca uppajjanti. "
  1192. 621192,125,1248,39,54,1,129,14,"Tattha sattā cakkavattirañño ovādaṃ gahetvā pañcasu sīlesu patiṭṭhāya saggaparāyaṇā honti, tathā paccekabuddhānaṃ ovāde patiṭṭhāya. "
  1193. 621193,125,1248,55,63,1,84,8,Sammāsambuddhasāvakānaṃ pana ovāde patiṭṭhāya saggaparāyaṇā nibbānaparāyaṇā ca honti.
  1194. 621194,125,1248,64,77,1,66,9,Tasmā tattha vāso imāsaṃ sampattīnaṃ paccayato‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1195. 621195,125,1249,2,12,1,102,9,"Pubbe katapuññatā nāma atītajātiyaṃ buddhapaccekabuddhakhīṇāsave ārabbha upacitakusalatā, sāpi maṅgalaṃ. "
  1196. 621196,125,1249,13,14,1,5,1,Kasmā?
  1197. 621197,125,1249,15,30,1,147,15,Buddhapaccekabuddhe sammukhato dassetvā buddhānaṃ vā buddhasāvakānaṃ vā sammukhā sutāya catuppadikāyapi gāthāya pariyosāne arahattaṃ pāpetīti katvā.
  1198. 621198,125,1249,31,51,1,157,19,"Yo ca manusso pubbe katādhikāro ussannakusalamūlo hoti, so teneva kusalamūlena vipassanaṃ uppādetvā āsavakkhayaṃ pāpuṇāti yathā rājā mahākappino aggamahesī ca. "
  1199. 621199,125,1249,52,63,1,44,7,Tena vuttaṃ‘‘ pubbe ca katapuññatā maṅgalan’’ ti.
  1200. 621200,125,1250,2,17,1,142,13,"Attasammāpaṇidhi nāma idhekacco attānaṃ dussīlaṃ sīle patiṭṭhāpeti, assaddhaṃ saddhāsampadāya patiṭṭhāpeti, macchariṃ cāgasampadāya patiṭṭhāpeti. "
  1201. 621201,125,1250,18,26,1,32,4,Ayaṃ vuccati‘‘ attasammāpaṇidhī’’ ti.
  1202. 621202,125,1250,27,30,1,15,3,Eso ca maṅgalaṃ.
  1203. 621203,125,1250,31,32,1,5,1,Kasmā?
  1204. 621204,125,1250,33,34,1,65,1,Diṭṭhadhammikasamparāyikaverappahānavividhānisaṃsādhigamahetutoti.
  1205. 621205,125,1251,2,22,1,155,16,"Evaṃ imissāpi gāthāya patirūpadesavāso, pubbe ca katapuññatā, attasammāpaṇidhīti tīṇiyeva maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1206. 621206,125,1252,2,9,1,58,6,Niṭṭhitā patirūpadesavāso cāti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1207. 621207,125,1253,2,12,1,55,6,264. Idāni {bāhusaccañcā}ti ettha bāhusaccan ti bahussutabhāvo.
  1208. 621208,125,1253,13,17,1,33,4,Sippan ti yaṃkiñci hatthakosallaṃ.
  1209. 621209,125,1253,18,21,1,31,2,{Vinayo}ti kāyavācācittavinayanaṃ.
  1210. 621210,125,1253,22,26,1,28,3,{Susikkhito}ti suṭṭhu sikkhito.
  1211. 621211,125,1253,27,31,1,26,3,{Subhāsitā}ti suṭṭhu bhāsitā.
  1212. 621212,125,1253,32,35,1,19,2,{Yā}ti aniyamaniddeso.
  1213. 621213,125,1253,36,40,1,21,3,{Vācā}ti girā byappatho.
  1214. 621214,125,1253,41,43,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  1215. 621215,125,1253,44,46,1,21,2,Ayamettha padavaṇṇanā.
  1216. 621216,125,1254,2,81,1,333,37,"Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– bāhusaccaṃ nāma yaṃ taṃ‘‘ sutadharo hoti sutasannicayo’’ ti( ma. ni.1.339; a. ni.4.22) ca‘‘ idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa bahukaṃ sutaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇan’’ ti( a. ni.4.6) ca evamādinā nayena satthusāsanadharattaṃ vaṇṇitaṃ, taṃ akusalappahānakusalādhigamahetuto anupubbena paramatthasaccasacchikiriyahetuto ca‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati. "
  1217. 621217,125,1254,82,84,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  1218. 621218,125,1255,2,37,1,134,17,"‘ ‘ Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhamattānaṃ pariharatī’’ ti( a. ni.7.67). "
  1219. 621219,125,1256,2,4,1,15,2,Aparampi vuttaṃ–
  1220. 621220,125,1257,2,50,1,270,29,"‘ ‘ Dhatānaṃ dhammānaṃ atthamupaparikkhati, atthaṃ upaparikkhato dhammā nijjhānaṃ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussahanto tulayati, tulayanto padahati, padahanto kāyena ceva paramatthasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passatī’’ ti( ma. ni.2.432). "
  1221. 621221,125,1258,2,16,1,94,9,"Apica agārikabāhusaccampi yaṃ anavajjaṃ, taṃ ubhayalokahitasukhāvahanato‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ. "
  1222. 621222,125,1259,2,7,1,45,4,Sippaṃ nāma agārikasippañca anagārikasippañca.
  1223. 621223,125,1259,8,19,1,129,10,"Tattha agārikasippaṃ nāma yaṃ parūparodhavirahitaṃ akusalavivajjitaṃ maṇikārasuvaṇṇakārakammādi, taṃ idhalokatthāvahanato maṅgalaṃ. "
  1224. 621224,125,1259,20,92,1,329,36,"Anagārikasippaṃ nāma cīvaravicāraṇasibbanādi samaṇaparikkhārābhisaṅkharaṇaṃ, yaṃ taṃ‘‘ idha, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hotī’’ tiādinā nayena tattha tattha saṃvaṇṇitaṃ, yaṃ‘‘ nāthakaraṇo dhammo’’ ti( dī. ni.3.345; a. ni.10.17) ca vuttaṃ, taṃ attano ca paresañca ubhayalokahitasukhāvahanato‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ. "
  1225. 621225,125,1260,2,8,1,47,6,Vinayo nāma agārikavinayo ca anagārikavinayo ca.
  1226. 621226,125,1260,9,22,1,159,12,"Tattha agārikavinayo nāma dasaakusalakammapathaviramaṇaṃ, so tattha asaṃkilesāpajjanena ācāraguṇavavatthānena ca susikkhito ubhayalokahitasukhāvahanato maṅgalaṃ. "
  1227. 621227,125,1260,23,31,1,81,7,"Anagārikavinayo nāma sattāpattikkhandhe anāpajjanaṃ, sopi vuttanayeneva susikkhito. "
  1228. 621228,125,1260,32,35,1,38,3,Catupārisuddhisīlaṃ vā anagārikavinayo.
  1229. 621229,125,1260,36,54,1,128,13,"So yathā tattha patiṭṭhāya arahattaṃ pāpuṇāti, evaṃ sikkhanena susikkhito lokiyalokuttarasukhādhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbo. "
  1230. 621230,125,1261,2,7,1,47,5,Subhāsitā vācā nāma musāvādādidosavirahitā vācā.
  1231. 621231,125,1261,8,9,1,7,1,Yathāha–
  1232. 621232,125,1261,10,24,1,58,8,"‘‘ catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hotī’’ ti. "
  1233. 621233,125,1261,25,30,1,36,5,Asamphappalāpā vācā eva vā subhāsitā.
  1234. 621234,125,1261,31,32,1,7,1,Yathāha–
  1235. 621235,125,1262,2,7,1,27,4,"‘ ‘ Subhāsitaṃ uttamamāhu santo, "
  1236. 621236,125,1263,2,7,1,35,5,Dhammaṃ bhaṇe nādhammaṃ taṃ dutiyaṃ;
  1237. 621237,125,1264,2,7,1,32,5,"Piyaṃ bhaṇe nāppiyaṃ taṃ tatiyaṃ, "
  1238. 621238,125,1265,2,26,1,37,6,Saccaṃ bhaṇe nālikaṃ taṃ catutthan’’ ti.( saṃ. ni.1.213; su. ni.452);
  1239. 621239,125,1266,2,11,1,56,5,Ayampi ubhayalokahitasukhāvahanato‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbā.
  1240. 621240,125,1266,12,24,1,95,11,"Yasmā ca ayaṃ vinayapariyāpannā eva, tasmā vinayaggahaṇena etaṃ asaṅgaṇhitvā vinayo saṅgahetabbo. "
  1241. 621241,125,1266,25,40,1,86,11,Athavā kiṃ iminā parissamena paresaṃ dhammadesanāvācā idha‘‘ subhāsitā vācā’’ ti veditabbā.
  1242. 621242,125,1266,41,57,1,105,10,"Sā hi yathā patirūpadesavāso, evaṃ sattānaṃ ubhayalokahitasukhanibbānādhigamapaccayato‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati. "
  1243. 621243,125,1266,58,60,1,6,2,Āha ca–
  1244. 621244,125,1267,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Yaṃ buddho bhāsati vācaṃ, khemaṃ nibbānapattiyā; "
  1245. 621245,125,1268,2,26,1,43,5,"Dukkhassantakiriyāya , sā ve vācānamuttamā’’ ti.( saṃ. ni.1.213; su. ni.456); "
  1246. 621246,125,1269,2,23,1,148,17,"Evaṃ imissā gāthāya bāhusaccaṃ, sippaṃ, vinayo susikkhito, subhāsitā vācāti cattāri maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1247. 621247,125,1270,2,8,1,51,5,Niṭṭhitā bāhusaccañcāti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1248. 621248,125,1271,2,14,1,60,9,265. Idāni mātāpituupaṭṭhānan ti ettha mātu ca pitu cāti mātāpitu.
  1249. 621249,125,1271,15,18,1,26,3,Upaṭṭhānan ti upaṭṭhahanaṃ.
  1250. 621250,125,1271,19,22,1,35,3,Puttānañca dārānañcāti puttadārassa.
  1251. 621251,125,1271,23,25,1,19,2,Saṅgaṇhanaṃ saṅgaho.
  1252. 621252,125,1271,26,29,1,16,3,Na ākulā anākulā.
  1253. 621253,125,1271,30,33,1,20,3,Kammāni eva kammantā.
  1254. 621254,125,1271,34,38,1,38,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ padavaṇṇanā.
  1255. 621255,125,1272,2,14,1,68,10,"Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– mātā nāma janikā vuccati, tathā pitā. "
  1256. 621256,125,1272,15,21,1,95,6,Upaṭṭhānaṃ nāma pādadhovanasambāhanaucchādananhāpanehi catupaccayasampadānena ca upakārakaraṇaṃ.
  1257. 621257,125,1272,22,55,1,282,31,"Tattha yasmā mātāpitaro bahūpakārā puttānaṃ atthakāmā anukampakā, yaṃ puttake bahi kīḷitvā paṃsumakkhitasarīrake āgate disvā paṃsukaṃ puñchitvā matthakaṃ upasiṅghāyantā paricumbantā ca sinehaṃ uppādenti, vassasatampi mātāpitaro sīsena pariharantā puttā tesaṃ paṭikāraṃ kātuṃ asamatthā. "
  1258. 621258,125,1272,56,84,1,174,22,"Yasmā ca te āpādakā posakā imassa lokassa dassetāro brahmasammatā pubbācariyasammatā, tasmā tesaṃ upaṭṭhānaṃ idha pasaṃsaṃ pecca saggasukhañca āvahati, tena‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati. "
  1259. 621259,125,1272,85,87,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  1260. 621260,125,1273,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare; "
  1261. 621261,125,1274,2,8,1,38,5,"Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā."
  1262. 621262,125,1275,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito; "
  1263. 621263,125,1276,2,9,1,39,6,"Annena atha pānena, vatthena sayanena ca."
  1264. 621264,125,1277,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca; "
  1265. 621265,125,1278,2,8,1,40,5,"Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā; "
  1266. 621266,125,1279,2,34,1,45,7,"Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ ti.( a. ni.3.31; itivu.106; jā.2.20.181-183); "
  1267. 621267,125,1280,2,18,1,151,10,"Aparo nayo– upaṭṭhānaṃ nāma bharaṇakiccakaraṇakulavaṃsaṭṭhapanādipañcavidhaṃ, taṃ pāpanivāraṇādipañcavidhadiṭṭhadhammikahitahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ. "
  1268. 621268,125,1280,19,21,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  1269. 621269,125,1281,2,40,1,234,28,"‘ ‘ Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā‘ bhato ne bharissāmi, kiccaṃ nesaṃ karissāmi, kulavaṃsaṃ ṭhapessāmi, dāyajjaṃ paṭipajjissāmi, atha vā pana petānaṃ kālakatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassāmī’ ti . "
  1270. 621270,125,1281,41,86,1,234,27,"Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṃ anukampanti, pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, sippaṃ sikkhāpenti, patirūpena dārena saṃyojenti, samaye dāyajjaṃ niyyādentī’’ ti( dī. ni.3.267). "
  1271. 621271,125,1282,2,36,1,286,28,"Apica yo mātāpitaro tīsu vatthūsu pasāduppādanena sīlasamādāpanena pabbajjāya vā upaṭṭhahati, ayaṃ mātāpituupaṭṭhākānaṃ aggo, tassa taṃ mātāpituupaṭṭhānaṃ mātāpitūhi katassa upakārassa paccupakārabhūtaṃ anekesaṃ diṭṭhadhammikānaṃ samparāyikānañca atthānaṃ padaṭṭhānato‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati. "
  1272. 621272,125,1283,2,17,1,83,10,{Puttadārassā}ti ettha attanā janitā puttāpi dhītaropi‘‘ puttā’’ tveva saṅkhyaṃ gacchanti.
  1273. 621273,125,1283,18,25,1,42,6,{Dārā}ti vīsatiyā bhariyānaṃ yā kāci bhariyā.
  1274. 621274,125,1283,26,34,1,46,7,"Puttā ca dārā ca puttadāraṃ, tassa puttadārassa. "
  1275. 621275,125,1283,35,39,1,38,3,{Saṅgaho}ti sammānanādīhi upakārakaraṇaṃ.
  1276. 621276,125,1283,40,49,1,74,5,Taṃ susaṃvihitakammantatādidiṭṭhadhammikahitahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ.
  1277. 621277,125,1283,50,52,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  1278. 621278,125,1283,53,76,1,90,10,‘‘ pacchimā disā puttadārā veditabbā’’ ti( dī. ni.3.266) ettha uddiṭṭhaṃ puttadāraṃ bhariyāsaddena saṅgaṇhitvā–
  1279. 621279,125,1284,2,22,1,160,15,"‘ ‘ Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā, sammānanāya anavamānanāya anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena. "
  1280. 621280,125,1284,23,70,1,246,29,"Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi sāmikaṃ anukampati, susaṃvihitakammantā ca hoti, saṅgahitaparijanā ca, anaticārinī ca, sambhatañca anurakkhati, dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesū’’ ti( dī. ni.3.269). "
  1281. 621281,125,1285,2,12,1,77,8,Ayaṃ vā aparo nayo– {saṅgaho}ti dhammikāhi dānapiyavācaatthacariyāhi saṅgaṇhanaṃ.
  1282. 621282,125,1285,13,27,1,165,10,"Seyyathidaṃ– uposathadivasesu paribbayadānaṃ, nakkhattadivasesu nakkhattadassāpanaṃ, maṅgaladivasesu maṅgalakaraṇaṃ, diṭṭhadhammikasamparāyikesu atthesu ovādānusāsananti. "
  1283. 621283,125,1285,28,42,1,124,10,Taṃ vuttanayeneva diṭṭhadhammikahitahetuto samparāyikahitahetuto devatāhipi namassanīyabhāvahetuto ca‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ.
  1284. 621284,125,1285,43,46,1,25,3,Yathāha sakko devānamindo–
  1285. 621285,125,1286,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Ye gahaṭṭhā puññakarā, sīlavanto upāsakā; "
  1286. 621286,125,1287,2,22,1,45,7,"Dhammena dāraṃ posenti, te namassāmi mātalī’’ ti.( saṃ. ni.1.264); "
  1287. 621287,125,1288,2,15,1,205,12,Anākulā kammantā nāma kālaññutāya patirūpakāritāya analasatāya uṭṭhānavīriyasampadāya abyasanīyatāya ca kālātikkamanaappatirūpakaraṇākaraṇasithilakaraṇādiākulabhāvavirahitā kasigorakkhavaṇijjādayo kammantā.
  1288. 621288,125,1288,16,36,1,141,16,Ete attano vā puttadārassa vā dāsakammakarānaṃ vā byattatāya evaṃ payojitā diṭṭheva dhamme dhanadhaññavuḍḍhipaṭilābhahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuttā.
  1289. 621289,125,1288,37,39,1,21,2,Vuttañcetaṃ bhagavatā–
  1290. 621290,125,1289,2,30,1,49,8,"‘ ‘ Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanan’’ ti.( su. ni.189; saṃ. ni.1.246) ca;"
  1291. 621291,125,1290,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Na divā soppasīlena, rattimuṭṭhānadessinā; "
  1292. 621292,125,1291,2,9,1,44,6,"Niccaṃ mattena soṇḍena, sakkā āvasituṃ gharaṃ."
  1293. 621293,125,1292,2,9,1,34,5,"‘ ‘ Atisītaṃ atiuṇhaṃ, atisāyamidaṃ ahu; "
  1294. 621294,125,1293,2,8,1,42,5,"Iti vissaṭṭhakammante, atthā accenti māṇave."
  1295. 621295,125,1294,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Yodha sītañca uṇhañca, tiṇā bhiyyo na maññati; "
  1296. 621296,125,1295,2,12,1,43,7,"Karaṃ purisakiccāni, so sukhā na vihāyatī’’ ti. "
  1297. 621297,125,1295,13,23,1,2,1,ca( dī. ni.3.253);
  1298. 621298,125,1296,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Bhoge saṃharamānassa, bhamarasseva irīyato; "
  1299. 621299,125,1297,2,20,1,43,5,"Bhogā sannicayaṃ yanti, vammikovūpacīyatī’’ ti.( dī. ni.3.265)– "
  1300. 621300,125,1298,2,4,1,10,2,Ca evamādi.
  1301. 621301,125,1299,2,31,1,203,24,"Evaṃ imissāpi gāthāya mātupaṭṭhānaṃ, pitupaṭṭhānaṃ, puttadārassa saṅgaho, anākulā ca kammantāti cattāri maṅgalāni vuttāni, puttadārassa saṅgahaṃ vā dvidhā katvā pañca, mātāpituupaṭṭhānaṃ vā ekameva katvā tīṇi. "
  1302. 621302,125,1299,32,37,1,49,5,Maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti.
  1303. 621303,125,1300,2,7,1,57,5,Niṭṭhitā mātāpituupaṭṭhānanti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1304. 621304,125,1301,2,19,1,93,12,"266. Idāni {dānañcā}ti ettha dīyate imināti dānaṃ, attano santakaṃ parassa paṭipādīyatīti vuttaṃ hoti. "
  1305. 621305,125,1301,20,28,1,54,7,"Dhammassa cariyā, dhammā vā anapetā cariyā dhammacariyā. "
  1306. 621306,125,1301,29,39,1,29,5,Ñāyante ‘‘ amhākaṃ ime’’ ti ñātakā.
  1307. 621307,125,1301,40,48,1,59,7,"Na avajjāni anavajjāni, aninditāni agarahitānīti vuttaṃ hoti. "
  1308. 621308,125,1301,49,53,1,38,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ padavaṇṇanā.
  1309. 621309,125,1302,2,16,1,133,13,Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– dānaṃ nāma paraṃ uddissa subuddhipubbikā annādidasadānavatthupariccāgacetanā taṃsampayutto vā alobho.
  1310. 621310,125,1302,17,23,1,42,6,Alobhena hi taṃ vatthuṃ parassa paṭipādeti.
  1311. 621311,125,1302,24,34,1,35,6,Tena vuttaṃ‘‘ dīyate imināti dānan’’ ti.
  1312. 621312,125,1302,35,47,1,107,8,Taṃ bahujanapiyamanāpatādīnaṃ diṭṭhadhammikasamparāyikānaṃ phalavisesānaṃ adhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuttaṃ.
  1313. 621313,125,1302,48,74,1,96,13,‘‘ Dāyako sīha dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo’’ ti evamādīni cettha suttāni( a. ni.5.34) anussaritabbāni.
  1314. 621314,125,1303,2,11,1,57,7,"Aparo nayo– dānaṃ nāma duvidhaṃ āmisadānañca, dhammadānañca. "
  1315. 621315,125,1303,12,15,1,34,3,Tattha āmisadānaṃ vuttappakārameva.
  1316. 621316,125,1303,16,24,1,122,8,Idhalokaparalokadukkhakkhayasukhāvahassa pana sammāsambuddhappaveditassa dhammassa paresaṃ hitakāmatāya desanā dhammadānaṃ.
  1317. 621317,125,1303,25,30,1,38,5,Imesañca dvinnaṃ dānānaṃ etadeva aggaṃ.
  1318. 621318,125,1303,31,32,1,7,1,Yathāha–
  1319. 621319,125,1304,2,8,1,29,4,"‘ ‘ Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti, "
  1320. 621320,125,1305,2,5,1,28,3,Sabbarasaṃ dhammaraso jināti;
  1321. 621321,125,1306,2,5,1,28,3,"Sabbaratiṃ dhammaratī jināti, "
  1322. 621322,125,1307,2,16,1,34,4,Taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jinātī’’ ti.( dha. pa.354);
  1323. 621323,125,1308,2,6,1,41,4,Tattha āmisadānassa maṅgalattaṃ vuttameva.
  1324. 621324,125,1308,7,22,1,92,10,"Dhammadānaṃ pana yasmā atthapaṭisaṃveditādīnaṃ guṇānaṃ padaṭṭhānaṃ, tasmā‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati. "
  1325. 621325,125,1308,23,25,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  1326. 621326,125,1309,2,48,1,176,23,"‘ ‘ Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī cā’’ ti evamādi( dī. ni.3.355; a. ni.5.26). "
  1327. 621327,125,1310,2,5,1,44,3,Dhammacariyā nāma dasakusalakammapathacariyā.
  1328. 621328,125,1310,6,7,1,7,1,Yathāha–
  1329. 621329,125,1310,8,22,1,69,8,"‘‘ tividhaṃ kho, gahapatayo, kāyena dhammacariyāsamacariyā hotī’’ ti evamādi. "
  1330. 621330,125,1310,23,34,1,67,7,Sā panesā dhammacariyā saggalokūpapattihetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbā.
  1331. 621331,125,1310,35,37,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  1332. 621332,125,1310,38,67,1,124,14,"‘‘ dhammacariyāsamacariyāhetu kho, gahapatayo, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ ti( ma. ni.1.441). "
  1333. 621333,125,1311,2,13,1,67,10,Ñātakā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā sambandhā.
  1334. 621334,125,1311,14,39,1,240,21,Tesaṃ bhogapārijuññena vā byādhipārijuññena vā abhihatānaṃ attano samīpaṃ āgatānaṃ yathābalaṃ ghāsacchādanadhanadhaññādīhi saṅgaho pasaṃsādīnaṃ diṭṭhadhammikānaṃ sugatigamanādīnañca samparāyikānaṃ visesādhigamānaṃ hetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1335. 621335,125,1312,2,7,1,116,5,Anavajjāni kammāni nāma uposathaṅgasamādānaveyyāvaccakaraṇaārāmavanaropanasetukaraṇādīni kāyavacīmanosucaritakammāni.
  1336. 621336,125,1312,8,18,1,61,6,Tāni hi nānappakārahitasukhādhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1337. 621337,125,1312,19,61,1,229,27,"‘‘ Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyā’’ ti evamādīni cettha suttāni( a. ni.8.43) anussaritabbāni. "
  1338. 621338,125,1313,2,24,1,153,17,"Evaṃ imissā gāthāya dānaṃ, dhammacariyā, ñātakānaṃ saṅgaho, anavajjāni kammānīti cattāri maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1339. 621339,125,1314,2,7,1,46,5,Niṭṭhitā dānañcāti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1340. 621340,125,1315,2,13,1,43,6,267. Idāni āratī {viratī}ti ettha {āratī}ti āramaṇaṃ.
  1341. 621341,125,1315,14,23,1,52,7,"{Viratī}ti viramaṇaṃ, viramanti vā etāya sattāti virati. "
  1342. 621342,125,1315,24,27,1,14,2,{Pāpā}ti akusalā.
  1343. 621343,125,1315,28,37,1,62,7,"Madanīyaṭṭhena majjaṃ, majjassa pānaṃ majjapānaṃ, tato majjapānā. "
  1344. 621344,125,1315,38,40,1,18,2,Saṃyamanaṃ saṃyamo.
  1345. 621345,125,1315,41,43,1,21,2,Appamajjanaṃ appamādo.
  1346. 621346,125,1315,44,47,1,19,2,{Dhammesū}ti kusalesu.
  1347. 621347,125,1315,48,52,1,38,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ padavaṇṇanā.
  1348. 621348,125,1316,2,14,1,87,11,Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– ārati nāma pāpe ādīnavadassāvino manasā eva anabhirati.
  1349. 621349,125,1316,15,20,1,49,5,Virati nāma kammadvāravasena kāyavācāhi viramaṇaṃ.
  1350. 621350,125,1316,21,30,1,81,9,Sā cesā virati nāma sampattavirati samādānavirati samucchedaviratīti tividhā hoti.
  1351. 621351,125,1316,31,66,1,196,28,"Tattha yā kulaputtassa attano jātiṃ vā kulaṃ vā gottaṃ vā paṭicca‘‘ na me etaṃ patirūpaṃ, yvāhaṃ imaṃ pāṇaṃ haneyyaṃ, adinnaṃ ādiyeyyan’’ tiādinā nayena sampattavatthuto virati, ayaṃ sampattavirati nāma. "
  1352. 621352,125,1316,67,80,1,120,12,"Sikkhāpadasamādānavasena pana pavattā samādānavirati nāma, yassā pavattito pabhuti kulaputto pāṇātipātādīni na samācarati. "
  1353. 621353,125,1316,81,94,1,120,12,"Ariyamaggasampayuttā samucchedavirati nāma, yassā pavattito pabhuti ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. "
  1354. 621354,125,1316,95,121,1,123,16,"Pāpaṃ nāma yaṃ taṃ‘‘ pāṇātipāto kho, gahapatiputta, kammakileso adinnādānaṃ… pe… kāmesumicchācāro… pe… musāvādo’’ ti evaṃ vitthāretvā–"
  1355. 621355,125,1317,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Pāṇātipāto adinnādānaṃ, musāvādo ca vuccati; "
  1356. 621356,125,1318,2,19,1,44,4,"Paradāragamanañceva , nappasaṃsanti paṇḍitā’’ ti.( dī. ni.3.245)– "
  1357. 621357,125,1319,2,11,1,75,8,"Evaṃ gāthāya saṅgahitaṃ kammakilesasaṅkhātaṃ catubbidhaṃ akusalaṃ, tato pāpā. "
  1358. 621358,125,1319,12,25,1,122,9,Sabbāpesā ārati ca virati ca diṭṭhadhammikasamparāyikabhayaverappahānādinānappakāravisesādhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1359. 621359,125,1319,26,41,1,91,9,"‘‘ Pāṇātipātā paṭivirato kho, gahapatiputta, ariyasāvako’’ tiādīni cettha suttāni anussaritabbāni. "
  1360. 621360,125,1320,2,11,1,92,8,Majjapānā ca saṃyamo nāma pubbe vuttasurāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyāvetaṃ adhivacanaṃ.
  1361. 621361,125,1320,12,42,1,217,24,"Yasmā pana majjapāyī atthaṃ na jānāti, dhammaṃ na jānāti, mātupi antarāyaṃ karoti, pitu buddhapaccekabuddhatathāgatasāvakānampi antarāyaṃ karoti, diṭṭheva dhamme garahaṃ, samparāye duggatiṃ, aparāpariyāye ummādañca pāpuṇāti. "
  1362. 621362,125,1320,43,51,1,81,8,Majjapānā pana saṃyato tesaṃ dosānaṃ vūpasamaṃ tabbiparītaguṇasampadañca pāpuṇāti.
  1363. 621363,125,1320,52,63,1,50,7,Tasmā ayaṃ majjapānā saṃyamo‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbo.
  1364. 621364,125,1321,2,24,1,229,20,Kusalesu dhammesu appamādo nāma‘‘ kusalānaṃ vā dhammānaṃ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittachandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṃ anadhiṭṭhānaṃ ananuyogo pamādo.
  1365. 621365,125,1321,25,52,1,160,19,"Yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṃ, ayaṃ vuccati pamādo’’ ti( vibha.846) ettha vuttassa pamādassa paṭipakkhanayena atthato kusalesu dhammesu satiyā avippavāso veditabbo. "
  1366. 621366,125,1321,53,64,1,75,7,So nānappakārakusalādhigamahetuto amatādhigamahetuto ca‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1367. 621367,125,1321,65,109,1,96,12,Tattha‘‘ appamattassa ātāpino’’ ti( ma. ni.2.18-19; a. ni.5.26) ca‘‘ appamādo amatapadan’’ ti( dha. pa.21) ca evamādi satthusāsanaṃ anussaritabbaṃ.
  1368. 621368,125,1322,2,23,1,151,18,"Evaṃ imissā gāthāya pāpā virati, majjapānā saṃyamo, kusalesu dhammesu appamādoti tīṇi maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1369. 621369,125,1323,2,8,1,51,6,Niṭṭhitā āratī viratīti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1370. 621370,125,1324,2,13,1,42,6,268. Idāni gāravo {cā}ti ettha {gāravo}ti garubhāvo.
  1371. 621371,125,1324,14,17,1,20,2,{Nivāto}ti nīcavuttitā.
  1372. 621372,125,1324,18,21,1,19,2,{Santuṭṭhī}ti santoso.
  1373. 621373,125,1324,22,25,1,26,3,Katassa jānanatā kataññutā.
  1374. 621374,125,1324,26,30,1,25,3,{Kālenā}ti khaṇena samayena.
  1375. 621375,125,1324,31,34,1,32,3,Dhammassa savanaṃ dhammassavanaṃ.
  1376. 621376,125,1324,35,39,1,38,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ padavaṇṇanā.
  1377. 621377,125,1325,2,16,1,193,12,Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– gāravo nāma garukārapayogārahesu buddhapaccekabuddhatathāgatasāvakaācariyupajjhāyamātāpitujeṭṭhabhātikabhaginiādīsu yathānurūpaṃ garukāro garukaraṇaṃ sagāravatā.
  1378. 621378,125,1325,17,22,1,42,5,Svāyaṃ gāravo yasmā sugatigamanādīnaṃ hetu.
  1379. 621379,125,1325,23,24,1,7,1,Yathāha–
  1380. 621380,125,1326,2,14,1,61,8,"‘ ‘ Garukātabbaṃ garuṃ karoti, mānetabbaṃ māneti, pūjetabbaṃ pūjeti. "
  1381. 621381,125,1326,15,30,1,106,15,So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati.
  1382. 621382,125,1326,31,62,1,105,15,"No ce kāyassa bhedā… pe… upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati, yattha yattha paccājāyati, uccākulīno hotī’’ ti( ma. ni.3.295). "
  1383. 621383,125,1327,2,4,1,10,2,Yathā cāha–
  1384. 621384,125,1327,5,13,1,36,4,"‘‘ sattime, bhikkhave, aparihāniyā dhammā. "
  1385. 621385,125,1327,14,16,1,12,2,Katame satta?
  1386. 621386,125,1327,17,30,1,21,2,Satthugāravatā’’ tiādi( a. ni.7.32-33).
  1387. 621387,125,1327,31,39,1,25,4,Tasmā‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1388. 621388,125,1328,2,24,1,205,20,"Nivāto nāma nīcamanatā nivātavuttitā, yāya samannāgato puggalo nihatamāno nihatadappo pādapuñchanacoḷakasamo chinnavisāṇusabhasamo uddhaṭadāṭhasappasamo ca hutvā saṇho sakhilo sukhasambhāso hoti, ayaṃ nivāto. "
  1389. 621389,125,1328,25,34,1,52,5,Svāyaṃ yasādiguṇapaṭilābhahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1390. 621390,125,1328,35,37,1,6,2,Āha ca–
  1391. 621391,125,1328,38,59,1,53,7,"‘‘ nivātavutti atthaddho, tādiso labhate yasan’’ ti evamādi( dī. ni.3.273). "
  1392. 621392,125,1329,2,9,1,59,6,"Santuṭṭhi nāma itarītarapaccayasantoso, so dvādasavidho hoti. "
  1393. 621393,125,1329,10,19,1,83,6,"Seyyathidaṃ– cīvare yathālābhasantoso, yathābalasantoso, yathāsāruppasantosoti tividho. "
  1394. 621394,125,1329,20,22,1,18,2,Evaṃ piṇḍapātādīsu.
  1395. 621395,125,1330,2,29,1,168,22,"Tassāyaṃ pabhedavaṇṇanā– idha bhikkhu cīvaraṃ labhati sundaraṃ vā asundaraṃ vā, so teneva yāpeti, aññaṃ na pattheti, labhantopi na gaṇhāti, ayamassa cīvare yathālābhasantoso. "
  1396. 621396,125,1330,30,42,1,70,11,"Atha pana ābādhiko hoti, garuṃ cīvaraṃ pārupanto oṇamati vā kilamati vā. "
  1397. 621397,125,1330,43,57,1,116,13,"So sabhāgena bhikkhunā saddhiṃ taṃ parivattetvā lahukena yāpentopi santuṭṭhova hoti, ayamassa cīvare yathābalasantoso. "
  1398. 621398,125,1330,58,98,1,303,34,"Aparo bhikkhu paṇītapaccayalābhī hoti, so paṭṭacīvarādīnaṃ aññataraṃ mahagghaṃ cīvaraṃ labhitvā‘‘ idaṃ therānaṃ cirapabbajitānaṃ bahussutānañca anurūpan’’ ti tesaṃ datvā attanā saṅkārakūṭā vā aññato vā kutoci nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṃ katvā dhārentopi santuṭṭhova hoti, ayamassa cīvare yathāsāruppasantoso. "
  1399. 621399,125,1331,2,28,1,151,21,"Idha pana bhikkhu piṇḍapātaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā, so teneva yāpeti, aññaṃ na pattheti, labhantopi na gaṇhāti, ayamassa piṇḍapāte yathālābhasantoso. "
  1400. 621400,125,1331,29,59,1,234,26,"Atha pana ābādhiko hoti, lūkhaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjitvā bāḷhaṃ rogātaṅkaṃ pāpuṇāti, so sabhāgassa bhikkhuno taṃ datvā tassa hatthato sappimadhukhīrādīni bhuñjitvā samaṇadhammaṃ karontopi santuṭṭhova hoti, ayamassa piṇḍapāte yathābalasantoso. "
  1401. 621401,125,1331,60,95,1,271,29,"Aparo bhikkhu paṇītaṃ piṇḍapātaṃ labhati, so‘‘ ayaṃ piṇḍapāto therānaṃ cirapabbajitānaṃ aññesañca paṇītapiṇḍapātaṃ vinā ayāpentānaṃ sabrahmacārīnaṃ anurūpo’’ ti tesaṃ datvā attanā piṇḍāya caritvā missakāhāraṃ bhuñjantopi santuṭṭhova hoti, ayamassa piṇḍapāte yathāsāruppasantoso. "
  1402. 621402,125,1332,2,22,1,143,17,"Idha pana bhikkhuno senāsanaṃ pāpuṇāti, so teneva santussati, puna aññaṃ sundaratarampi pāpuṇantaṃ na gaṇhāti, ayamassa senāsane yathālābhasantoso. "
  1403. 621403,125,1332,23,51,1,234,25,"Atha pana ābādhiko hoti, nivātasenāsane vasanto ativiya pittarogādīhi āturīyati, so sabhāgassa bhikkhuno taṃ datvā tassa pāpuṇanake savātasītalasenāsane vasitvā samaṇadhammaṃ karontopi santuṭṭhova hoti, ayamassa senāsane yathābalasantoso. "
  1404. 621404,125,1332,52,92,1,330,32,"Aparo bhikkhu sundaraṃ senāsanaṃ pattampi na sampaṭicchati‘‘ sundarasenāsanaṃ pamādaṭṭhānaṃ, tatra nisinnassa thinamiddhaṃ okkamati, niddābhibhūtassa ca puna paṭibujjhato kāmavitakkā samudācarantī’’ ti, so taṃ paṭikkhipitvā abbhokāsarukkhamūlapaṇṇakuṭīsu yattha katthaci nivasantopi santuṭṭhova hoti, ayamassa senāsane yathāsāruppasantoso. "
  1405. 621405,125,1333,2,29,1,190,23,"Idha pana bhikkhu bhesajjaṃ labhati harītakaṃ vā āmalakaṃ vā, so teneva yāpeti, aññehi laddhaṃ sappimadhuphāṇitādimpi na pattheti, labhantopi na gaṇhāti, ayamassa gilānapaccaye yathālābhasantoso. "
  1406. 621406,125,1333,30,56,1,203,24,"Atha pana ābādhiko telena atthiko phāṇitaṃ labhati, so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa hatthato telena bhesajjaṃ katvā samaṇadhammaṃ karontopi santuṭṭhova hoti, ayamassa gilānapaccaye yathābalasantoso. "
  1407. 621407,125,1333,57,123,1,458,46,"Aparo bhikkhu ekasmiṃ bhājane pūtimuttaharītakaṃ ṭhapetvā ekasmiṃ catumadhuraṃ‘‘ gaṇhatha, bhante, yadicchasī’’ ti vuccamāno sacassa tesaṃ dvinnaṃ aññatarenapi byādhi vūpasammati, atha‘‘ pūtimuttaharītakaṃ nāma buddhādīhi vaṇṇitaṃ, ayañca pūtimuttabhesajjaṃ nissāya pabbajjā, tattha te yāvajīvaṃ ussāho karaṇīyo’’ ti( mahāva.128) vuttanti cintento catumadhurabhesajjaṃ paṭikkhipitvā muttaharītakena bhesajjaṃ karontopi paramasantuṭṭhova hoti, ayamassa gilānapaccaye yathāsāruppasantoso. "
  1408. 621408,125,1334,2,8,1,50,6,Evaṃ pabhedo sabbopeso santoso santuṭṭhīti vuccati.
  1409. 621409,125,1334,9,24,1,159,11,Sā atricchatāpāpicchatāmahicchatādīnaṃ pāpadhammānaṃ pahānādhigamahetuto sugatihetuto ariyamaggasambhārabhāvato cātuddisādibhāvahetuto ca‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbā.
  1410. 621410,125,1334,25,27,1,6,2,Āha ca–
  1411. 621411,125,1335,2,9,1,27,5,"‘ ‘ Cātuddiso appaṭigho ca hoti, "
  1412. 621412,125,1336,2,21,1,35,4,Santussamāno itarītarenā’’ ti.( su. ni.42; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa128) evamādi;
  1413. 621413,125,1337,2,15,1,105,13,Kataññutā nāma appassa vā bahussa vā yena kenaci katassa upakārassa punappunaṃ anussaraṇabhāvena jānanatā.
  1414. 621414,125,1337,16,33,1,121,12,"Apica nerayikādidukkhaparittāṇato puññāni eva pāṇīnaṃ bahūpakārāni, tato tesampi upakārānussaraṇatā‘‘ kataññutā’’ ti veditabbā. "
  1415. 621415,125,1337,34,44,1,78,6,Sā sappurisehi pasaṃsanīyatādinānappakāravisesādhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuttā.
  1416. 621416,125,1337,45,47,1,6,2,Āha ca–
  1417. 621417,125,1337,48,57,1,41,5,"‘‘ dveme, bhikkhave, puggalā dullabhā lokasmiṃ. "
  1418. 621418,125,1337,58,60,1,10,2,Katame dve?
  1419. 621419,125,1337,61,81,1,41,8,"Yo ca pubbakārī, yo ca kataññū katavedī’’ ti( a. ni.2.120). "
  1420. 621420,125,1338,2,21,1,157,17,"Kālena dhammassavanaṃ nāma yasmiṃ kāle uddhaccasahagataṃ cittaṃ hoti, kāmavitakkādīnaṃ vā aññatarena abhibhūtaṃ, tasmiṃ kāle tesaṃ vinodanatthaṃ dhammassavanaṃ. "
  1421. 621421,125,1338,22,32,1,74,9,Apare āhu– pañcame pañcame divase dhammassavanaṃ kālena dhammassavanaṃ nāma.
  1422. 621422,125,1338,33,65,1,101,13,"Yathāha āyasmā anuruddho‘‘ pañcāhikaṃ kho pana mayaṃ, bhante, sabbarattiṃ dhammiyā kathāya sannisīdāmā’’ ti( ma. ni.1.327; mahāva.466). "
  1423. 621423,125,1339,2,25,1,161,18,"Apica yasmiṃ kāle kalyāṇamitte upasaṅkamitvā sakkā hoti attano kaṅkhāpaṭivinodakaṃ dhammaṃ sotuṃ, tasmiṃ kālepi dhammassavanaṃ‘‘ kālena dhammassavanan’’ ti veditabbaṃ. "
  1424. 621424,125,1339,26,27,1,7,1,Yathāha–
  1425. 621425,125,1339,28,49,1,61,7,‘‘ te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhatī’’ tiādi( dī. ni.3.358).
  1426. 621426,125,1339,50,61,1,124,7,Tadetaṃ kālena dhammassavanaṃ nīvaraṇappahānacaturānisaṃsaāsavakkhayādinānappakāravisesādhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ.
  1427. 621427,125,1339,62,63,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  1428. 621428,125,1340,2,40,1,164,23,"‘ ‘ Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbaṃ cetaso samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti, pañcassa nīvaraṇāni tasmiṃ samaye na hontī’’ ti( saṃ. ni.5.219) ca."
  1429. 621429,125,1341,2,29,1,87,11,"‘ ‘ Sotānugatānaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ… pe… suppaṭividdhānaṃ cattāro ānisaṃsā pāṭikaṅkhā’’ ti( a. ni.4.191) ca."
  1430. 621430,125,1342,2,20,1,117,14,"‘ ‘ Cattārome, bhikkhave, dhammā kālena kālaṃ sammā bhāviyamānā sammā anuparivattiyamānā anupubbena āsavānaṃ khayaṃ pāpenti. "
  1431. 621431,125,1342,21,23,1,14,2,Katame cattāro?
  1432. 621432,125,1342,24,40,1,37,5,Kālena dhammassavanan’’ ti ca evamādīni( a. ni.4.147).
  1433. 621433,125,1343,2,24,1,151,17,"Evaṃ imissā gāthāya gāravo, nivāto, santuṭṭhi, kataññutā, kālena dhammassavananti pañca maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1434. 621434,125,1344,2,10,1,58,8,Niṭṭhitā gāravo ca nivāto cāti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1435. 621435,125,1345,2,12,1,39,6,269. Idāni khantī {cā}ti ettha khamanaṃ khanti.
  1436. 621436,125,1345,13,26,1,105,11,"Padakkhiṇaggāhitāya sukhaṃ vaco asminti suvaco, suvacassa kammaṃ sovacassaṃ, sovacassassa bhāvo sovacassatā. "
  1437. 621437,125,1345,27,30,1,26,3,Kilesānaṃ samitattā samaṇā.
  1438. 621438,125,1345,31,34,1,21,3,Dassanan ti pekkhanaṃ.
  1439. 621439,125,1345,35,38,1,33,3,Dhammassa sākacchā dhammasākacchā.
  1440. 621440,125,1345,39,43,1,38,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ padavaṇṇanā.
  1441. 621441,125,1346,2,31,1,223,27,"Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā khanti nāma adhivāsanakkhanti, yāya samannāgato bhikkhu dasahi akkosavatthūhi akkosante, vadhabandhādīhi vā vihiṃsante puggale asuṇanto viya ca apassanto viya ca nibbikāro hoti khantivādī viya. "
  1442. 621442,125,1346,32,33,1,7,1,Yathāha–
  1443. 621443,125,1347,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Ahū atītamaddhānaṃ, samaṇo khantidīpano; "
  1444. 621444,125,1348,2,21,1,44,6,"Taṃ khantiyāyeva ṭhitaṃ, kāsirājā achedayī’’ ti.( jā.1.4.51); "
  1445. 621445,125,1349,2,13,1,79,10,Bhaddakato vā manasi karoti tato uttari aparādhābhāvena āyasmā puṇṇatthero viya.
  1446. 621446,125,1349,14,15,1,7,1,Yathāha–
  1447. 621447,125,1350,2,56,1,212,27,"‘ ‘ Sace maṃ, bhante, sunāparantakā manussā akkosissanti paribhāsissanti, tattha me evaṃ bhavissati‘ bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṃ me nayime pāṇinā pahāraṃ dentī’’’ tiādi( ma. ni.3.396; saṃ. ni.4.88). "
  1448. 621448,125,1351,2,8,1,45,6,Yāya ca samannāgato isīnampi pasaṃsanīyo hoti.
  1449. 621449,125,1351,9,12,1,22,3,Yathāha sarabhaṅgo isi–
  1450. 621450,125,1352,2,9,1,32,6,"‘ ‘ Kodhaṃ vadhitvā na kadāci socati, "
  1451. 621451,125,1353,2,5,1,31,3,Makkhappahānaṃ isayo vaṇṇayanti;
  1452. 621452,125,1354,2,7,1,33,4,"Sabbesaṃ vuttaṃ pharusaṃ khametha, "
  1453. 621453,125,1355,2,19,1,32,5,Etaṃ khantiṃ uttamamāhu santo’’ ti.( jā.2.17.64);
  1454. 621454,125,1356,2,5,1,28,3,Devatānampi pasaṃsanīyo hoti.
  1455. 621455,125,1356,6,9,1,25,3,Yathāha sakko devānamindo–
  1456. 621456,125,1357,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Yo have balavā santo, dubbalassa titikkhati; "
  1457. 621457,125,1358,2,22,1,48,7,"Tamāhu paramaṃ khantiṃ, niccaṃ khamati dubbalo’’ ti.( saṃ. ni.1.250-251); "
  1458. 621458,125,1359,2,5,1,28,3,Buddhānampi pasaṃsanīyo hoti.
  1459. 621459,125,1359,6,8,1,15,2,Yathāha bhagavā–
  1460. 621460,125,1360,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati; "
  1461. 621461,125,1361,2,19,1,48,6,"Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇan’’ ti.( dha. pa.399); "
  1462. 621462,125,1362,2,18,1,96,12,Sā panesā khanti etesañca idha vaṇṇitānaṃ aññesañca guṇānaṃ adhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbā.
  1463. 621463,125,1363,2,25,1,177,19,Sovacassatā nāma sahadhammikaṃ vuccamāne vikkhepaṃ vā tuṇhībhāvaṃ vā guṇadosacintanaṃ vā anāpajjitvā ativiya ādarañca gāravañca nīcamanatañca purakkhatvā‘‘ sādhū’’ ti vacanakaraṇatā.
  1464. 621464,125,1363,26,39,1,107,9,Sā sabrahmacārīnaṃ santikā ovādānusāsanīpaṭilābhahetuto dosappahānaguṇādhigamahetuto ca‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1465. 621465,125,1364,2,21,1,206,13,"Samaṇānaṃ dassanaṃ nāma upasamitakilesānaṃ bhāvitakāyavacīcittapaññānaṃ uttamadamathasamathasamannāgatānaṃ pabbajitānaṃ upasaṅkamanupaṭṭhānaanussaraṇasavanadassanaṃ, sabbampi omakadesanāya‘‘ dassanan’’ ti vuttaṃ. "
  1466. 621466,125,1364,22,30,1,26,4,Taṃ‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ.
  1467. 621467,125,1364,31,32,1,5,1,Kasmā?
  1468. 621468,125,1364,33,34,1,13,1,Bahūpakārattā.
  1469. 621469,125,1364,35,37,1,6,2,Āha ca–
  1470. 621470,125,1364,38,56,1,66,7,"‘‘ dassanampahaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmī’’ tiādi( itivu.104). "
  1471. 621471,125,1364,57,72,1,134,14,"Yato hitakāmena kulaputtena sīlavante bhikkhū gharadvāraṃ sampatte disvā yadi deyyadhammo atthi, yathābalaṃ deyyadhammena patimānetabbā. "
  1472. 621472,125,1364,73,79,1,45,5,"Yadi natthi, pañcapatiṭṭhitaṃ katvā vanditabbā. "
  1473. 621473,125,1364,80,91,1,117,10,"Tasmiṃ asampajjamāne añjaliṃ paggahetvā namassitabbā, tasmimpi asampajjamāne pasannacittena piyacakkhūhi sampassitabbā. "
  1474. 621474,125,1364,92,125,1,272,30,"Evaṃ dassanamūlakenāpi hi puññena anekāni jātisahassāni cakkhumhi rogo vā dāho vā ussadā vā piḷakā vā na honti, vippasannapañcavaṇṇasassirikāni honti cakkhūni ratanavimāne ugghāṭitamaṇikavāṭasadisāni , satasahassakappamattaṃ devesu ca manussesu ca sabbasampattīnaṃ lābhī hoti. "
  1475. 621475,125,1364,126,147,1,239,19,"Anacchariyañcetaṃ, yaṃ manussabhūto sappaññajātiko sammā pavattitena samaṇadassanamayena puññena evarūpaṃ vipākasampattiṃ anubhaveyya, yattha tiracchānagatānampi kevalaṃ saddhāmattakajanitassa samaṇadassanassa evaṃ vipākasampattiṃ vaṇṇayanti–"
  1476. 621476,125,1365,2,6,1,19,3,"‘ ‘ Ulūko maṇḍalakkhiko, "
  1477. 621477,125,1366,2,4,1,24,2,Vediyake ciradīghavāsiko;
  1478. 621478,125,1367,2,6,1,24,4,"Sukhito vata kosiyo ayaṃ, "
  1479. 621479,125,1368,2,5,1,31,3,Kāluṭṭhitaṃ passati buddhavaraṃ.
  1480. 621480,125,1369,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Mayi cittaṃ pasādetvā, bhikkhusaṅghe anuttare; "
  1481. 621481,125,1370,2,9,1,46,6,"Kappānaṃ satasahassāni, duggatiṃ so na gacchati."
  1482. 621482,125,1371,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Devalokā cavitvāna, kusalakammena codito; "
  1483. 621483,125,1372,2,32,1,44,5,"Bhavissati anantañāṇo, somanassoti vissuto’’ ti.( ma. ni. aṭṭha.1.144; khu. pā. aṭṭha.5.10); "
  1484. 621484,125,1373,2,39,1,300,30,"Kālena dhammasākacchā nāma padose vā paccūse vā dve suttantikā bhikkhū aññamaññaṃ suttantaṃ sākacchanti, vinayadharā vinayaṃ, ābhidhammikā abhidhammaṃ , jātakabhāṇakā jātakaṃ, aṭṭhakathikā aṭṭhakathaṃ, līnuddhatavicikicchāparetacittavisodhanatthaṃ vā tamhi tamhi kāle sākacchanti, ayaṃ kālena dhammasākacchā. "
  1485. 621485,125,1373,40,51,1,57,7,Sā āgamabyattiādīnaṃ guṇānaṃ hetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuccatīti.
  1486. 621486,125,1374,2,22,1,153,16,"Evaṃ imissā gāthāya khanti, sovacassatā, samaṇadassanaṃ, kālena dhammasākacchāti cattāri maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1487. 621487,125,1375,2,8,1,48,6,Niṭṭhitā khantī cāti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1488. 621488,125,1376,2,15,1,57,9,270. Idāni tapo {cā}ti ettha pāpake akusale dhamme tapatīti tapo.
  1489. 621489,125,1376,16,27,1,78,9,"Brahmaṃ cariyaṃ, brahmānaṃ vā cariyaṃ brahmacariyaṃ, seṭṭhacariyanti vuttaṃ hoti. "
  1490. 621490,125,1376,28,32,1,44,4,Ariyasaccānaṃ dassanaṃ ariyasaccāna dassanaṃ.
  1491. 621491,125,1376,33,40,1,45,6,"Ariyasaccāni dassanantipi eke, taṃ na sundaraṃ. "
  1492. 621492,125,1376,41,52,1,99,8,"Nikkhantaṃ vānatoti nibbānaṃ, sacchikaraṇaṃ sacchikiriyā, nibbānassa sacchikiriyā nibbānasacchikiriyā. "
  1493. 621493,125,1376,53,57,1,38,4,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ padavaṇṇanā.
  1494. 621494,125,1377,2,17,1,120,13,"Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– tapo nāma abhijjhādomanassādīnaṃ tapanato indriyasaṃvaro, kosajjassa vā tapanato vīriyaṃ. "
  1495. 621495,125,1377,18,24,1,43,6,Tena hi samannāgato puggalo ātāpīti vuccati.
  1496. 621496,125,1377,25,34,1,68,5,Svāyaṃ abhijjhādippahānajhānādipaṭilābhahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbo.
  1497. 621497,125,1378,2,6,1,70,4,Brahmacariyaṃ nāma methunaviratisamaṇadhammasāsanamaggānaṃ adhivacanaṃ.
  1498. 621498,125,1378,7,39,1,97,11,Tathā hi‘‘ abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī hotī’’ ti( dī. ni.1.194; ma. ni.1.292) evamādīsu methunavirati brahmacariyanti vuccati.
  1499. 621499,125,1378,40,63,1,66,8,"‘‘ Bhagavati no, āvuso, brahmacariyaṃ vussatī’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.257) samaṇadhammo."
  1500. 621500,125,1378,64,109,1,139,17,"‘‘ Na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me idaṃ brahmacariyaṃ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṃ bāhujaññan’’ ti evamādīsu( dī. ni.2.168; saṃ. ni.5.822; udā.51) sāsanaṃ."
  1501. 621501,125,1378,110,121,1,56,7,"‘‘ Ayameva kho, bhikkhu, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ. "
  1502. 621502,125,1378,122,139,1,42,5,"Seyyathidaṃ, sammādiṭṭhī’’ ti evamādīsu( saṃ. ni.5.6) maggo. "
  1503. 621503,125,1378,140,149,1,81,9,Idha pana ariyasaccadassanena parato maggassa gahitattā avasesaṃ sabbampi vaṭṭati.
  1504. 621504,125,1378,150,160,1,72,6,Tañcetaṃ uparūpari nānappakāravisesādhigamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ.
  1505. 621505,125,1379,2,12,1,105,9,Ariyasaccāna dassanaṃ nāma kumārapañhe vuttatthānaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayavasena maggadassanaṃ.
  1506. 621506,125,1379,13,22,1,52,5,Taṃ saṃsāradukkhavītikkamahetuto‘‘ maṅgalan’’ ti vuccati.
  1507. 621507,125,1380,2,13,1,67,7,Nibbānasacchikiriyā nāma idha arahattaphalaṃ‘‘ nibbānan’’ ti adhippetaṃ.
  1508. 621508,125,1380,14,27,1,81,9,Tampi hi pañcagativānanena vānasaññitāya taṇhāya nikkhantattā‘‘ nibbānan’’ ti vuccati.
  1509. 621509,125,1380,28,40,1,55,8,Tassa patti vā paccavekkhaṇā vā‘‘ sacchikiriyā’’ ti vuccati.
  1510. 621510,125,1380,41,53,1,97,11,"Itarassa pana nibbānassa ariyasaccānaṃ dassaneneva sacchikiriyā siddhā, tenetaṃ idha na adhippetaṃ. "
  1511. 621511,125,1380,54,64,1,81,6,Evamesā nibbānasacchikiriyā diṭṭhadhammasukhavihārādihetuto‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbā.
  1512. 621512,125,1381,2,22,1,160,16,"Evaṃ imissāpi gāthāya tapo, brahmacariyaṃ, ariyasaccāna dassanaṃ, nibbānasacchikiriyāti cattāri maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1513. 621513,125,1382,2,8,1,46,6,Niṭṭhitā tapo cāti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1514. 621514,125,1383,2,16,1,84,8,271. Idāni phuṭṭhassa {lokadhammehī}ti ettha {phuṭṭhassā}ti phusitassa chupitassa sampattassa.
  1515. 621515,125,1383,17,29,1,77,10,"Loke dhammā lokadhammā, yāva lokappavatti, tāva anivattakā dhammāti vuttaṃ hoti. "
  1516. 621516,125,1383,30,34,1,22,4,Cittan ti mano mānasaṃ.
  1517. 621517,125,1383,35,43,1,45,7,{Yassā}ti navassa vā majjhimassa vā therassa vā.
  1518. 621518,125,1383,44,52,1,33,6,"Na {kampatī}ti na calati, na vedhati. "
  1519. 621519,125,1383,53,57,1,36,4,Asokan ti nissokaṃ abbūḷhasokasallaṃ.
  1520. 621520,125,1383,58,62,1,39,4,Virajan ti vigatarajaṃ viddhaṃsitarajaṃ.
  1521. 621521,125,1383,63,67,1,30,4,Kheman ti abhayaṃ nirupaddavaṃ.
  1522. 621522,125,1383,68,73,1,43,5,Sesaṃ vuttanayamevāti ayaṃ tāva padavaṇṇanā.
  1523. 621523,125,1384,2,42,1,267,31,"Atthavaṇṇanā pana evaṃ veditabbā– phuṭṭhassa lokadhammehi yassa cittaṃ na kampati, yassa lābhālābhādīhi aṭṭhahi lokadhammehi phuṭṭhassa ajjhotthaṭassa cittaṃ na kampati, na calati, na vedhati, tassa taṃ cittaṃ kenaci akampanīyalokuttarabhāvāvahanato‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ. "
  1524. 621524,125,1385,2,9,1,45,7,Kassa pana etehi phuṭṭhassa cittaṃ na kampati?
  1525. 621525,125,1385,10,16,1,39,5,"Arahato khīṇāsavassa, na aññassa kassaci. "
  1526. 621526,125,1385,17,18,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  1527. 621527,125,1386,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Selo yathā ekagghano, vātena na samīrati; "
  1528. 621528,125,1387,2,11,1,44,8,"Evaṃ rūpā rasā saddā, gandhā phassā ca kevalā."
  1529. 621529,125,1388,2,13,1,44,8,"‘ ‘ Iṭṭhā dhammā aniṭṭhā ca, na pavedhenti tādino; "
  1530. 621530,125,1389,2,24,1,48,5,"Ṭhitaṃ cittaṃ vippamuttaṃ, vayañcassānupassatī’’ ti.( a. ni.6.55; mahāva.244); "
  1531. 621531,125,1390,2,6,1,33,4,Asokaṃ nāma khīṇāsavasseva cittaṃ.
  1532. 621532,125,1390,7,33,1,130,16,"Tañhi yo‘‘ soko socanā socitattaṃ antosoko antoparisoko cetaso parinijjhāyitattan’’ tiādinā( vibha.237) nayena vuccati soko, tassa abhāvato asokaṃ. "
  1533. 621533,125,1390,34,41,1,53,6,"Keci nibbānaṃ vadanti, taṃ purimapadena nānusandhiyati. "
  1534. 621534,125,1390,42,51,1,61,8,"Yathā ca asokaṃ, evaṃ virajaṃ khemantipi khīṇāsavasseva cittaṃ. "
  1535. 621535,125,1390,52,62,1,76,9,"Tañhi rāgadosamoharajānaṃ vigatattā virajaṃ, catūhi ca yogehi khemattā khemaṃ. "
  1536. 621536,125,1390,63,83,1,180,16,Yato etaṃ tena tenākārena tamhi tamhi pavattikkhaṇe gahetvā niddiṭṭhavasena tividhampi appavattakkhandhatādilokuttamabhāvāvahanato āhuneyyādibhāvāvahanato ca‘‘ maṅgalan’’ ti veditabbaṃ.
  1537. 621537,125,1391,2,22,1,167,16,"Evaṃ imissā gāthāya aṭṭhalokadhammehi akampitacittaṃ, asokacittaṃ, virajacittaṃ, khemacittanti cattāri maṅgalāni vuttāni, maṅgalattañca nesaṃ tattha tattha vibhāvitamevāti. "
  1538. 621538,125,1392,2,8,1,62,6,Niṭṭhitā phuṭṭhassa lokadhammehīti imissā gāthāya atthavaṇṇanā.
  1539. 621539,125,1393,2,35,1,176,21,272. Evaṃ bhagavā‘‘ asevanā ca bālānan’’ tiādīhi dasahi gāthāhi aṭṭhatiṃsa maṅgalāni kathetvā idāni etāneva attanā vuttamaṅgalāni thunanto‘‘ etādisāni katvānā’’ ti imaṃ avasānagāthamabhāsi.
  1540. 621540,125,1394,2,13,1,87,9,Tassāyaṃ atthavaṇṇanā– {etādisānī}ti etāni īdisāni mayā vuttappakārāni bālānaṃ asevanādīni.
  1541. 621541,125,1394,14,17,1,15,2,{Katvānā}ti katvā.
  1542. 621542,125,1394,18,24,1,42,6,Katvāna katvā karitvāti hi atthato anaññaṃ.
  1543. 621543,125,1394,25,42,1,173,15,"{Sabbatthamaparājitā}ti sabbattha khandhakilesābhisaṅkhāradevaputtamārappabhedesu catūsu paccatthikesu ekenapi aparājitā hutvā, sayameva te cattāro māre parājetvāti vuttaṃ hoti. "
  1544. 621544,125,1394,43,47,1,48,4,Makāro cettha padasandhikaraṇamattoti viññātabbo.
  1545. 621545,125,1395,2,39,1,304,32,"Sabbattha sotthiṃ {gacchantī}ti etādisāni maṅgalāni katvā catūhi mārehi aparājitā hutvā sabbattha idhalokaparalokesu ṭhānacaṅkamanādīsu ca sotthiṃ gacchanti, bālasevanādīhi ye uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā , tesaṃ abhāvā sotthiṃ gacchanti, anupaddutā anupasaṭṭhā khemino appaṭibhayā gacchantīti vuttaṃ hoti. "
  1546. 621546,125,1395,40,45,1,56,5,Anunāsiko cettha gāthābandhasukhatthaṃ vuttoti veditabbo.
  1547. 621547,125,1396,2,11,1,73,9,Taṃ tesaṃ maṅgalamuttaman ti iminā gāthāpādena bhagavā desanaṃ niṭṭhāpesi.
  1548. 621548,125,1396,12,13,1,6,1,Kathaṃ?
  1549. 621549,125,1396,14,38,1,187,22,"Evaṃ devaputta ye etādisāni karonti, te yasmā sabbattha sotthiṃ gacchanti, tasmā taṃ bālānaṃ asevanādi aṭṭhatiṃsavidhampi tesaṃ etādisakārakānaṃ maṅgalaṃ uttamaṃ seṭṭhaṃ pavaranti gaṇhāhīti. "
  1550. 621550,125,1397,2,15,1,157,12,"Evañca bhagavatā niṭṭhāpitāya desanāya pariyosāne koṭisatasahassadevatā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, sotāpattisakadāgāmianāgāmiphalappattānaṃ gaṇanā asaṅkhyeyyā ahosi. "
  1551. 621551,125,1397,16,21,1,48,5,Atha bhagavā dutiyadivase ānandattheraṃ āmantesi–
  1552. 621552,125,1397,22,35,1,73,9,"‘‘ imaṃ, ānanda, rattiṃ aññatarā devatā maṃ upasaṅkamitvā maṅgalapañhaṃ pucchi. "
  1553. 621553,125,1397,36,54,1,104,12,"Athassāhaṃ aṭṭhatiṃsa maṅgalāni abhāsiṃ, uggaṇha, ānanda, imaṃ maṅgalapariyāyaṃ, uggahetvā bhikkhū vācehī’’ ti. "
  1554. 621554,125,1397,55,59,1,30,4,Thero uggahetvā bhikkhū vācesi.
  1555. 621555,125,1397,60,76,1,175,15,"Tayidaṃ ācariyaparamparābhataṃ yāvajjatanā pavattati, evamidaṃ brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitanti veditabbaṃ. "
  1556. 621556,125,1398,2,147,1,1443,118,"Idāni etesveva maṅgalesu ñāṇaparicayapāṭavatthaṃ ayaṃ ādito pabhuti yojanā– evamime idhalokaparalokalokuttarasukhakāmā sattā bālajanasevanaṃ pahāya, paṇḍite nissāya, pūjaneyye pūjentā, patirūpadesavāsena pubbe katapuññatāya ca kusalappavattiyaṃ codiyamānā, attānaṃ sammā paṇidhāya, bāhusaccasippavinayehi alaṅkatattabhāvā, vinayānurūpaṃ subhāsitaṃ bhāsamānā , yāva gihibhāvaṃ na vijahanti, tāva mātāpituupaṭṭhānena porāṇaṃ iṇamūlaṃ visodhayamānā, puttadārasaṅgahena navaṃ iṇamūlaṃ payojayamānā, anākulakammantatāya dhanadhaññādisamiddhiṃ pāpuṇantā, dānena bhogasāraṃ dhammacariyāya jīvitasārañca gahetvā, ñātisaṅgahena sakajanahitaṃ anavajjakammantatāya parajanahitañca karontā, pāpaviratiyā parūpaghātaṃ majjapānasaṃyamena attūpaghātañca vivajjetvā, dhammesu appamādena kusalapakkhaṃ vaḍḍhetvā, vaḍḍhitakusalatāya gihibyañjanaṃ ohāya pabbajitabhāve ṭhitāpi buddhabuddhasāvakupajjhācariyādīsu gāravena nivātena ca vattasampadaṃ ārādhetvā, santuṭṭhiyā paccayagedhaṃ pahāya, kataññutāya sappurisabhūmiyaṃ ṭhatvā, dhammassavanena cittalīnataṃ pahāya, khantiyā sabbaparissaye abhibhavitvā, sovacassatāya sanāthamattānaṃ katvā, samaṇadassanena paṭipattipayogaṃ passantā, dhammasākacchāya kaṅkhāṭṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodetvā, indriyasaṃvaratapena sīlavisuddhiṃ samaṇadhammabrahmacariyena cittavisuddhiṃ tato parā ca catasso visuddhiyo sampādentā, imāya paṭipadāya ariyasaccadassanapariyāyaṃ ñāṇadassanavisuddhiṃ patvā arahattaphalasaṅkhātaṃ nibbānaṃ sacchikaronti. "
  1557. 621557,125,1398,148,160,1,113,12,Yaṃ sacchikatvā sinerupabbato viya vātavuṭṭhīhi aṭṭhahi lokadhammehi avikampamānacittā asokā virajā khemino honti.
  1558. 621558,125,1398,161,175,1,81,12,"Ye ca khemino, te sabbattha ekenāpi aparājitā honti, sabbattha ca sotthiṃ gacchanti. "
  1559. 621559,125,1398,176,178,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  1560. 621560,125,1399,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Etādisāni katvāna, sabbatthamaparājitā; "
  1561. 621561,125,1400,2,12,1,56,7,"Sabbattha sotthiṃ gacchanti, taṃ tesaṃ maṅgalamuttaman’’ ti. "
  1562. 621562,125,1401,2,4,1,43,3,Iti paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  1563. 621563,125,1402,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya maṅgalasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1564. 621564,125,1403,2,4,1,20,2,5 . Sūcilomasuttavaṇṇanā
  1565. 621565,125,1404,2,9,1,31,5,Evaṃ me sutan ti sūcilomasuttaṃ.
  1566. 621566,125,1404,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  1567. 621567,125,1404,13,17,1,46,4,Atthavaṇṇanānayenevassa uppatti āvi bhavissati.
  1568. 621568,125,1404,18,28,1,52,6,Atthavaṇṇanāyañca‘‘ evaṃ me sutan’’ tiādi vuttatthameva.
  1569. 621569,125,1404,29,51,1,148,19,"Gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa {bhavane}ti ettha pana kā gayā, ko ṭaṅkitamañco, kasmā ca bhagavā tassa yakkhassa bhavane viharatīti? "
  1570. 621570,125,1404,52,63,1,65,8,"Vuccate– {gayā}ti gāmopi titthampi vuccati, tadubhayampi idha vaṭṭati. "
  1571. 621571,125,1404,64,86,1,128,17,"Gayāgāmassa hi avidūre dese viharantopi‘‘ gayāyaṃ viharatī’’ ti vuccati, tassa ca gāmassa samīpe avidūre dvārasantike so ṭaṅkitamañco. "
  1572. 621572,125,1404,87,102,1,80,10,"Gayātitthe viharantopi‘‘ gayāyaṃ viharatī’’ ti vuccati, gayātitthe ca so ṭaṅkitamañco. "
  1573. 621573,125,1404,103,114,1,83,9,{Ṭaṅkitamañco}ti catunnaṃ pāsāṇānaṃ upari vitthataṃ pāsāṇaṃ āropetvā kato pāsāṇamañco .
  1574. 621574,125,1404,115,122,1,55,7,Taṃ nissāya yakkhassa bhavanaṃ āḷavakassa bhavanaṃ viya.
  1575. 621575,125,1404,123,161,1,412,37,"Yasmā vā pana bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya buddhacakkhunā lokaṃ volokento sūcilomassa ca kharalomassa cāti dvinnampi yakkhānaṃ sotāpattiphalūpanissayaṃ addasa, tasmā pattacīvaraṃ ādāya antoaruṇeyeva nānādisāhi sannipatitassa janassa kheḷasiṅghāṇikādinānappakārāsucinissandakilinnabhūmibhāgampi taṃ titthappadesaṃ āgantvā tasmiṃ ṭaṅkitamañce nisīdi sūcilomassa yakkhassa bhavane. "
  1576. 621576,125,1404,162,178,1,95,12,Tena vuttaṃ‘‘ ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane’’ ti.
  1577. 621577,125,1405,2,15,1,74,11,"Tena kho pana {samayenā}ti yaṃ samayaṃ bhagavā tattha viharati, tena samayena. "
  1578. 621578,125,1405,16,26,1,66,9,Kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre {atikkamantī}ti.
  1579. 621579,125,1405,27,34,1,35,6,"Ke te yakkhā, kasmā ca atikkamantīti? "
  1580. 621580,125,1405,35,48,1,85,12,Vuccate– tesu tāva eko atīte saṅghassa telaṃ anāpucchā gahetvā attano sarīraṃ makkhesi.
  1581. 621581,125,1405,49,57,1,73,8,So tena kammena niraye paccitvā gayāpokkharaṇitīre yakkhayoniyaṃ nibbatto.
  1582. 621582,125,1405,58,70,1,116,10,"Tasseva cassa kammassa vipākāvasesena virūpāni aṅgapaccaṅgāni ahesuṃ , iṭṭhakacchadanasadisañca kharasamphassaṃ cammaṃ. "
  1583. 621583,125,1405,71,83,1,101,11,"So kira yadā paraṃ bhiṃsāpetukāmo hoti, tadā chadaniṭṭhakasadisāni cammakapālāni ukkhipitvā bhiṃsāpeti. "
  1584. 621584,125,1405,84,92,1,56,8,Evaṃ so kharasamphassattā kharo yakkho tveva nāmaṃ labhi.
  1585. 621585,125,1406,2,16,1,96,13,Itaro kassapassa bhagavato kāle upāsako hutvā māsassa aṭṭha divase vihāraṃ gantvā dhammaṃ suṇāti.
  1586. 621586,125,1406,17,45,1,216,23,"So ekadivasaṃ dhammassavane ghosite saṅghārāmadvāre attano khettaṃ kelāyanto ugghosanaṃ sutvā‘‘ sace nhāyāmi, ciraṃ bhavissatī’’ ti kiliṭṭhagattova uposathāgāraṃ pavisitvā mahagghe bhummattharaṇe anādarena nipajjitvā supi. "
  1587. 621587,125,1406,46,52,1,43,5,"Bhikkhu evāyaṃ, na upāsakoti saṃyuttabhāṇakā. "
  1588. 621588,125,1406,53,65,1,89,12,So tena ca aññena kammena ca niraye paccitvā gayāpokkharaṇiyā tīre yakkhayoniyaṃ nibbatto.
  1589. 621589,125,1406,66,78,1,88,11,"So tassa kammassa vipākāvasesena duddasiko ahosi, sarīre cassa sūcisadisāni lomāni ahesuṃ. "
  1590. 621590,125,1406,79,87,1,60,8,So hi bhiṃsāpetabbake satte sūcīhi vijjhanto viya bhiṃsāpeti.
  1591. 621591,125,1406,88,96,1,59,8,Evaṃ so sūcisadisalomattā sūcilomo yakkho tveva nāmaṃ labhi.
  1592. 621592,125,1406,97,113,1,143,15,Te attano gocaratthāya bhavanato nikkhamitvā muhuttaṃ gantvā gatamaggeneva nivattitvā itaraṃ disābhāgaṃ gacchantā bhagavato avidūre atikkamanti.
  1593. 621593,125,1407,2,9,1,36,6,Atha kho {kharo}ti kasmā te evamāhaṃsu?
  1594. 621594,125,1407,10,14,1,28,4,Kharo samaṇakappaṃ disvā āha.
  1595. 621595,125,1407,15,33,1,92,13,"Sūcilomo pana‘‘ yo bhāyati na so samaṇo, samaṇapaṭirūpakattā pana samaṇako hotī’’ ti evaṃladdhiko. "
  1596. 621596,125,1407,34,53,1,103,14,"Tasmā tādisaṃ bhagavantaṃ maññamāno‘‘ neso samaṇo, samaṇako eso’’ ti sahasāva vatvāpi puna vīmaṃsitukāmo āha–"
  1597. 621597,125,1407,54,61,1,17,3,‘‘ yāvāhaṃ jānāmī’’ ti.
  1598. 621598,125,1407,62,72,1,27,6,‘‘ Atha kho’’ ti evaṃ vatvā tato.
  1599. 621599,125,1407,73,98,1,179,23,"Sūcilomo {yakkho}ti ito pabhuti yāva apica kho te samphasso pāpakoti, tāva uttānatthameva kevalañcettha bhagavato kāyan ti attano kāyaṃ bhagavato upanāmesīti evaṃ sambandho veditabbo. "
  1600. 621600,125,1408,2,15,1,62,8,Tato abhāyantaṃ bhagavantaṃ disvā‘‘ pañhaṃ taṃ samaṇā’’ tiādimāha.
  1601. 621601,125,1408,16,18,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  1602. 621602,125,1408,19,22,1,13,3,So hi cintesi–
  1603. 621603,125,1408,23,56,1,186,26,"‘‘ imināpi nāma me evaṃ kharena amanussasamphassena manusso samāno ayaṃ na bhāyati, handāhaṃ etaṃ buddhavisaye pañhaṃ pucchāmi, addhā ayaṃ tattha na sampāyissati, tato naṃ evaṃ viheṭhessāmī’’ ti. "
  1604. 621604,125,1408,57,69,1,49,8,Bhagavā taṃ sutvā‘‘ na khvāhaṃ taṃ āvuso’’ tiādimāha.
  1605. 621605,125,1408,70,76,1,60,6,Taṃ sabbaṃ āḷavakasutte vuttanayeneva sabbākārehi veditabbaṃ.
  1606. 621606,125,1409,2,21,1,74,12,273. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi‘‘ rāgo ca doso cā’’ ti.
  1607. 621607,125,1409,22,26,1,29,4,Tattha rāgadosā vuttanayā eva.
  1608. 621608,125,1409,27,31,1,32,3,{Kutonidānā}ti kiṃnidānā kiṃhetukā.
  1609. 621609,125,1409,32,41,1,65,7,"{Kuto}ti paccattavacanassa to-ādeso veditabbo, samāse cassa lopābhāvo. "
  1610. 621610,125,1409,42,58,1,89,12,"Atha vā {nidānā}ti jātā uppannāti attho, tasmā kutonidānā, kutojātā, kutouppannāti vuttaṃ hoti. "
  1611. 621611,125,1409,59,111,1,285,35,"Aratī ratī lomahaṃso {kutojā}ti yāyaṃ‘‘ pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu dhammesu arati aratitā anabhirati anabhiramaṇā ukkaṇṭhitā paritassitā’’ ti( vibha.856) evaṃ vibhattā arati, yā ca pañcasu kāmaguṇesu rati, yo ca lomahaṃsasamuṭṭhāpanato‘‘ lomahaṃso’’ tveva saṅkhyaṃ gato cittutrāso. "
  1612. 621612,125,1409,112,119,1,42,6,Ime tayo dhammā kutojā kutojātāti pucchati .
  1613. 621613,125,1409,120,125,1,33,4,Kuto {samuṭṭhāyā}ti kuto uppajjitvā.
  1614. 621614,125,1409,126,136,1,67,7,"{Mano}ti kusalacittaṃ, {vitakkā}ti uragasutte vuttā nava kāmavitakkādayo. "
  1615. 621615,125,1409,137,157,1,171,18,"Kumārakā {dhaṅkamivossajantī}ti yathā gāmadārakā kīḷantā kākaṃ suttena pāde bandhitvā ossajanti khipanti, evaṃ kusalamanaṃ akusalavitakkā kuto samuṭṭhāya ossajantīti pucchati. "
  1616. 621616,125,1410,2,18,1,66,9,274. Athassa bhagavā te pañhe vissajjento‘‘ rāgo cā’’ ti dutiyagāthamabhāsi.
  1617. 621617,125,1410,19,24,1,34,4,Tattha {ito}ti attabhāvaṃ sandhāyāha.
  1618. 621618,125,1410,25,28,1,27,3,Attabhāvanidānā hi rāgadosā.
  1619. 621619,125,1410,29,47,1,166,15,"Aratiratilomahaṃsā ca attabhāvato jātā, kāmavitakkādiakusalavitakkā ca attabhāvatoyeva samuṭṭhāya kusalamano ossajanti, tena tadaññaṃ pakatiādikāraṇaṃ paṭikkhipanto āha–"
  1620. 621620,125,1410,48,57,1,33,5,‘‘ itonidānā itojā ito samuṭṭhāyā’’ ti.
  1621. 621621,125,1410,58,63,1,56,5,Saddasiddhi cettha purimagāthāya vuttanayeneva veditabbā.
  1622. 621622,125,1411,2,4,1,0,0,275-6.
  1623. 621623,125,1411,5,33,1,145,19,"Evaṃ te pañhe vissajjetvā idāni yvāyaṃ‘‘ itonidānā’’ tiādīsu‘‘ attabhāvanidānā attabhāvato jātā attabhāvato samuṭṭhāyā’’ ti attho vutto, taṃ sādhento āha–"
  1624. 621624,125,1411,34,41,1,23,3,‘‘ snehajā attasambhūtā’’ ti.
  1625. 621625,125,1411,42,57,1,135,14,"Ete hi sabbepi rāgādayo vitakkapariyosānā taṇhāsnehena jātā, tathā jāyantā ca pañcupādānakkhandhabhede attabhāvapariyāye attani sambhūtā. "
  1626. 621626,125,1411,58,59,1,6,1,Tenāha–
  1627. 621627,125,1411,60,67,1,23,3,‘‘ snehajā attasambhūtā’’ ti.
  1628. 621628,125,1411,68,79,1,62,7,Idāni tadatthajotikaṃ upamaṃ karoti‘‘ nigrodhasseva khandhajā’’ ti.
  1629. 621629,125,1411,80,87,1,57,6,"Tattha khandhesu jātā khandhajā, pārohānametaṃ adhivacanaṃ. "
  1630. 621630,125,1411,88,91,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  1631. 621631,125,1411,92,125,1,277,30,"Yathā nigrodhassa khandhajā nāma pārohā āporasasinehe sati jāyanti, jāyantā ca tasmiṃyeva nigrodhe tesu tesu sākhappabhedesu sambhavanti, evametepi rāgādayo ajjhattataṇhāsnehe sati jāyanti, jāyantā ca tasmiṃyeva attabhāve tesu tesu cakkhādibhedesu dvārārammaṇavatthūsu sambhavanti. "
  1632. 621632,125,1411,126,138,1,78,8,Tasmā veditabbametaṃ‘‘ attabhāvanidānā attabhāvajā attabhāvasamuṭṭhānā ca ete’’ ti.
  1633. 621633,125,1412,2,15,1,106,12,Avasesadiyaḍḍhagāthāya pana ayaṃ sabbasaṅgāhikā atthavaṇṇanā– evaṃ attasambhūtā ca ete puthū visattā kāmesu.
  1634. 621634,125,1412,16,47,1,259,27,"Rāgopi hi pañcakāmaguṇikādivasena, dosopi āghātavatthādivasena, aratiādayopi tassa tasseva bhedassa vasenāti sabbathā sabbepime kilesā puthū anekappakārā hutvā vatthudvārārammaṇādivasena tesu tesu vatthukāmesu tathā tathā visattā laggā laggitā saṃsibbitvā ṭhitā. "
  1635. 621635,125,1412,48,49,1,6,1,Kimiva?
  1636. 621636,125,1412,50,85,1,247,31,"Māluvāva vitatā vane, yathā vane vitatā māluvā tesu tesu rukkhassa sākhapasākhādibhedesu visattā hoti laggā laggitā saṃsibbitvā ṭhitā, evaṃ puthuppabhedesu vatthukāmesu visattaṃ kilesagaṇaṃ ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ, te naṃ vinodenti suṇohi yakkha . "
  1637. 621637,125,1413,2,10,1,59,7,"Tattha yatonidānan ti bhāvanapuṃsakaniddeso, tena kiṃ dīpeti? "
  1638. 621638,125,1413,11,50,1,254,29,"Ye sattā naṃ kilesagaṇaṃ‘‘ yatonidānaṃ uppajjatī’’ ti evaṃ jānanti, te naṃ‘‘ taṇhāsnehasnehite attabhāve uppajjatī’’ ti ñatvā taṃ taṇhāsnehaṃ ādīnavānupassanādibhāvanāñāṇagginā visosentā vinodenti pajahanti byantīkaronti ca, etaṃ amhākaṃ subhāsitaṃ suṇohi yakkhāti. "
  1639. 621639,125,1413,51,57,1,105,6,Evamettha attabhāvajānanena dukkhapariññaṃ taṇhāsneharāgādikilesagaṇavinodanena samudayappahānañca dīpeti.
  1640. 621640,125,1414,2,13,1,76,10,"Ye ca naṃ vinodenti, te duttaraṃ oghamimaṃ taranti atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāya. "
  1641. 621641,125,1414,14,18,1,49,4,Etena maggabhāvanaṃ nirodhasacchikiriyañca dīpeti.
  1642. 621642,125,1414,19,29,1,58,9,"Ye hi naṃ kilesagaṇaṃ vinodenti, te avassaṃ maggaṃ bhāventi. "
  1643. 621643,125,1414,30,36,1,46,6,Na hi maggabhāvanaṃ vinā kilesavinodanaṃ atthi.
  1644. 621644,125,1414,37,49,1,89,11,"Ye ca maggaṃ bhāventi, te duttaraṃ pakatiñāṇena kāmoghādiṃ catubbidhampi oghamimaṃ taranti. "
  1645. 621645,125,1414,50,53,1,27,3,Maggabhāvanā hi oghataraṇaṃ.
  1646. 621646,125,1414,54,61,1,69,7,Atiṇṇapubban ti iminā dīghena addhunā supinantenapi avītikkantapubbaṃ.
  1647. 621647,125,1414,62,65,1,25,2,{Apunabbhavāyā}ti nibbānāya.
  1648. 621648,125,1414,66,99,1,283,27,"Evamimaṃ catusaccadīpikaṃ gāthaṃ suṇantā‘‘ sutvā dhammaṃ dhārenti, dhatānaṃ dhammānaṃ atthamupaparikkhantī’’ tiādikaṃ kathaṃ subhāviniyā paññāya anukkamamānā te dvepi sahāyakā yakkhā gāthāpariyosāneyeva sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu, pāsādikā ca ahesuṃ suvaṇṇavaṇṇā dibbālaṅkāravibhūsitāti. "
  1649. 621649,125,1415,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  1650. 621650,125,1416,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya sūcilomasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1651. 621651,125,1417,2,8,1,19,3,6 . Kapilasutta-( dhammacariyasutta) -vaṇṇanā
  1652. 621652,125,1418,2,7,1,29,3,Dhammacariyan ti kapilasuttaṃ.
  1653. 621653,125,1418,8,10,1,10,2,Kā uppatti?
  1654. 621654,125,1418,11,23,1,120,12,Hemavatasutte vuttanayeneva parinibbute kassape bhagavati dve kulaputtā bhātaro nikkhamitvā sāvakānaṃ santike pabbajiṃsu.
  1655. 621655,125,1418,24,31,1,40,6,"Jeṭṭho sodhano nāma, kaniṭṭho kapilo nāma. "
  1656. 621656,125,1418,32,40,1,51,7,"Tesaṃ mātā sādhanī nāma, kaniṭṭhabhaginī tāpanā nāma. "
  1657. 621657,125,1418,41,45,1,27,3,Tāpi bhikkhunīsu pabbajiṃsu.
  1658. 621658,125,1418,46,88,1,264,33,"Tato te dvepi hemavatasutte vuttanayeneva‘‘ sāsane kati dhurānī’’ ti pucchitvā sutvā ca jeṭṭho‘‘ vāsadhuraṃ pūressāmī’’ ti pañca vassāni ācariyupajjhāyānaṃ santike vasitvā pañcavasso hutvā yāva arahattaṃ, tāva kammaṭṭhānaṃ sutvā araññaṃ pavisitvā vāyamanto arahattaṃ pāpuṇi. "
  1659. 621659,125,1418,89,106,1,100,12,"Kapilo‘‘ ahaṃ tāva taruṇo, vuḍḍhakāle vāsadhuraṃ paripūressāmī’’ ti ganthadhuraṃ ārabhitvā tepiṭako ahosi. "
  1660. 621660,125,1418,107,117,1,68,9,"Tassa pariyattiṃ nissāya parivāro, parivāraṃ nissāya lābho ca udapādi. "
  1661. 621661,125,1419,2,23,1,172,18,"So bāhusaccamadena matto paṇḍitamānī anaññātepi aññātamānī hutvā parehi vuttaṃ kappiyampi akappiyaṃ, akappiyampi kappiyaṃ, sāvajjampi anavajjaṃ, anavajjampi sāvajjanti bhaṇati. "
  1662. 621662,125,1419,24,55,1,161,20,"So pesalehi bhikkhūhi,‘‘ mā, āvuso kapila, evaṃ avacā’’ tiādinā nayena ovadiyamāno‘‘ tumhe kiṃ jānātha rittamuṭṭhisadisā’’ tiādīhi vacanehi khuṃsento vambhentoyeva carati. "
  1663. 621663,125,1419,56,62,1,60,6,Bhikkhū tassa bhātuno sodhanattherassāpi etamatthaṃ ārocesuṃ.
  1664. 621664,125,1419,63,67,1,26,4,Sopi naṃ upasaṅkamitvā āha–
  1665. 621665,125,1419,68,78,1,59,7,"‘‘ āvuso kapila, sāsanassa āyu nāma tumhādisānaṃ sammāpaṭipatti. "
  1666. 621666,125,1419,79,99,1,111,13,"Mā, āvuso kapila, kappiyampi akappiyaṃ, akappiyampi kappiyaṃ, sāvajjampi anavajjaṃ, anavajjampi sāvajjanti vadehī’’ ti. "
  1667. 621667,125,1419,100,104,1,25,4,So tassapi vacanaṃ nādiyi.
  1668. 621668,125,1419,105,110,1,43,5,Tato naṃ sodhanatthero dvattikkhattuṃ vatvā–
  1669. 621669,125,1420,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Ekavācampi dvivācaṃ, bhaṇeyya anukampako; "
  1670. 621670,125,1421,2,21,1,46,6,"Tatuttariṃ na bhāseyya, dāsovayyassa santike’’ ti.( jā.2.19.34)– "
  1671. 621671,125,1422,2,16,1,65,8,"Parivajjetvā ‘‘ tvameva, āvuso, sakena kammena paññāyissasī’’ ti pakkāmi. "
  1672. 621672,125,1422,17,23,1,41,6,Tato pabhuti naṃ pesalā bhikkhū chaḍḍesuṃ.
  1673. 621673,125,1423,2,36,1,188,22,"So durācāro hutvā durācāraparivuto viharanto ekadivasaṃ‘‘ uposathaṃ osāressāmī’’ ti sīhāsanaṃ abhiruyha citrabījaniṃ gahetvā nisinno‘‘ vattati, āvuso, ettha bhikkhūnaṃ pātimokkho’’ ti tikkhattuṃ āha. "
  1674. 621674,125,1423,37,49,1,43,7,Atheko bhikkhupi‘‘ mayhaṃ vattatī’’ ti na avoca.
  1675. 621675,125,1423,50,57,1,39,7,Na ca tassa tesaṃ vā pātimokkho vattati.
  1676. 621676,125,1423,58,73,1,70,11,Tato so‘‘ pātimokkhe sutepi asutepi vinayo nāma natthī’’ ti āsanā vuṭṭhāsi.
  1677. 621677,125,1423,74,80,1,53,6,Evaṃ kassapassa bhagavato sāsanaṃ osakkāpesi vināsesi.
  1678. 621678,125,1423,81,85,1,39,4,Atha sodhanatthero tadaheva parinibbāyi.
  1679. 621679,125,1423,86,112,1,204,25,"Sopi kapilo evaṃ taṃ sāsanaṃ osakkāpetvā kālakato avīcimahāniraye nibbatti, sāpissa mātā ca bhaginī ca tasseva diṭṭhānugatiṃ āpajjitvā pesale bhikkhū akkosamānā paribhāsamānā kālaṃ katvā niraye nibbattiṃsu. "
  1680. 621680,125,1424,2,43,1,291,35,"Tasmiṃyeva ca kāle pañcasatā purisā gāmaghātādīni katvā corikāya jīvantā janapadamanussehi anubaddhā palāyamānā araññaṃ pavisitvā tattha kiñci gahanaṃ vā paṭisaraṇaṃ vā apassantā avidūre pāsāṇe vasantaṃ aññataraṃ āraññikaṃ bhikkhuṃ disvā vanditvā‘‘ amhākaṃ, bhante, paṭisaraṇaṃ hothā’’ ti bhaṇiṃsu. "
  1681. 621681,125,1424,44,60,1,83,11,"Thero‘‘ tumhākaṃ sīlasadisaṃ paṭisaraṇaṃ natthi, sabbe pañca sīlāni samādiyathā’’ ti āha. "
  1682. 621682,125,1424,61,71,1,45,6,Te‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā sīlāni samādiyiṃsu.
  1683. 621683,125,1424,72,89,1,84,12,"Thero‘‘ tumhe sīlavanto, idāni attano jīvitaṃ vināsentesupi mā mano padūsayitthā’’ ti āha. "
  1684. 621684,125,1424,90,98,1,26,4,Te‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchiṃsu.
  1685. 621685,125,1424,99,113,1,86,14,Atha te jānapadā sampattā ito cito ca maggamānā te core disvā sabbeva jīvitā voropesuṃ.
  1686. 621686,125,1424,114,119,1,45,5,Te kālaṃ katvā kāmāvacaradevaloke nibbattiṃsu.
  1687. 621687,125,1424,120,128,1,64,7,"Tesu jeṭṭhakacoro jeṭṭhakadevaputto ahosi, itare tasseva parivārā. "
  1688. 621688,125,1425,2,29,1,273,25,"Te anulomapaṭilomaṃ saṃsarantā ekaṃ buddhantaraṃ devaloke khepetvā amhākaṃ bhagavato kāle devalokato cavitvā jeṭṭhakadevaputto sāvatthidvāre kevaṭṭagāmo atthi, tattha pañcasatakulajeṭṭhassa kevaṭṭassa pajāpatiyā kucchimhi paṭisandhiṃ aggahesi, itare avasesakevaṭṭapajāpatīnaṃ. "
  1689. 621689,125,1425,30,36,1,70,6,Evaṃ tesaṃ ekadivasaṃyeva paṭisandhiggahaṇañca gabbhavuṭṭhānañca ahosi.
  1690. 621690,125,1425,37,71,1,164,25,Atha kevaṭṭajeṭṭho‘‘ atthi nu kho imasmiṃ gāme aññepi dārakā ajja jātā’’ ti vicinanto te dārake disvā‘‘ ime me puttassa sahāyakā bhavissantī’’ ti sabbesaṃ posāvanikaṃ adāsi.
  1691. 621691,125,1425,72,81,1,65,8,Te sabbe sahāyakā sahapaṃsuṃ kīḷantā anupubbena vayappattā ahesuṃ.
  1692. 621692,125,1425,82,86,1,23,4,Yasojo tesaṃ aggo ahosi.
  1693. 621693,125,1426,2,13,1,96,10,Kapilopi tadā niraye pakkāvasesena aciravatiyā suvaṇṇavaṇṇo duggandhamukho maccho hutvā nibbatti.
  1694. 621694,125,1426,14,30,1,104,12,Athekadivasaṃ sabbepi kevaṭṭadārakā jālāni gahetvā‘‘ macche bandhissāmā’’ ti nadiṃ gantvā jālāni pakkhipiṃsu.
  1695. 621695,125,1426,31,36,1,28,5,Tesaṃ jālaṃ so maccho pāvisi.
  1696. 621696,125,1426,37,43,1,52,6,Taṃ disvā sabbo kevaṭṭagāmo uccāsaddamahāsaddo ahosi–
  1697. 621697,125,1426,44,68,1,130,18,"‘‘ amhākaṃ puttā paṭhamaṃ macche bandhantā suvaṇṇamacchaṃ bandhiṃsu, vuḍḍhi nesaṃ dārakānaṃ, idāni ca no rājā pahūtaṃ dhanaṃ dassatī’’ ti. "
  1698. 621698,125,1426,69,81,1,102,12,Atha te pañcasatāpi dārakasahāyakā macchaṃ nāvāya pakkhipitvā nāvaṃ ukkhipitvā rañño santikaṃ agamaṃsu.
  1699. 621699,125,1426,82,93,1,32,7,Rājā disvā‘‘ kiṃ etaṃ bhaṇe’’ ti āha.
  1700. 621700,125,1426,94,101,1,14,3,‘‘ Maccho devā’’ ti.
  1701. 621701,125,1426,102,120,1,118,14,Rājā suvaṇṇavaṇṇaṃ macchaṃ disvā‘‘ bhagavā etassa vaṇṇakāraṇaṃ jānissatī’’ ti macchaṃ gāhāpetvā bhagavato santikaṃ agamāsi.
  1702. 621702,125,1426,121,127,1,61,6,Macchassa mukhavivaraṇakāle jetavanaṃ ativiya duggandhaṃ hoti.
  1703. 621703,125,1427,2,5,1,23,3,Rājā bhagavantaṃ pucchi–
  1704. 621704,125,1427,6,24,1,77,11,"‘‘ kasmā, bhante, maccho suvaṇṇavaṇṇo jāto, kasmā cassa mukhato duggandho vāyatī’’ ti? "
  1705. 621705,125,1427,25,39,1,89,11,"Ayaṃ, mahārāja, kassapassa bhagavato pāvacane kapilo nāma bhikkhu ahosi, bahussuto āgatāgamo. "
  1706. 621706,125,1427,40,45,1,58,5,Attano vacanaṃ agaṇhantānaṃ bhikkhūnaṃ akkosakaparibhāsako.
  1707. 621707,125,1427,46,50,1,33,4,Tassa ca bhagavato sāsanavināsako.
  1708. 621708,125,1427,51,68,1,113,15,"Yaṃ so tassa bhagavato sāsanaṃ vināsesi, tena kammena avīcimahāniraye nibbatti, vipākāvasesena ca idāni maccho jāto. "
  1709. 621709,125,1427,69,83,1,102,12,"Yaṃ dīgharattaṃ buddhavacanaṃ vācesi, buddhassa vaṇṇaṃ kathesi, tassa nissandena īdisaṃ vaṇṇaṃ paṭilabhi. "
  1710. 621710,125,1427,84,93,1,73,8,"Yaṃ bhikkhūnaṃ akkosakaparibhāsako ahosi, tenassa mukhato duggandho vāyati."
  1711. 621711,125,1427,94,102,1,26,4,‘‘ Ullapāpemi naṃ mahārājā’’ ti?
  1712. 621712,125,1427,103,110,1,14,3,‘‘ Āma bhagavā’’ ti.
  1713. 621713,125,1427,111,116,1,26,4,Atha bhagavā macchaṃ ālapi–
  1714. 621714,125,1427,117,124,1,16,3,‘‘ tvaṃsi kapilo’’ ti?
  1715. 621715,125,1427,125,135,1,26,5,"‘‘ Āma bhagavā, ahaṃ kapilo’’ ti."
  1716. 621716,125,1427,136,143,1,15,3,‘‘ Kuto āgatosī’’ ti?
  1717. 621717,125,1427,144,151,1,28,3,‘‘ Avīcimahānirayato bhagavā’’ ti.
  1718. 621718,125,1427,152,160,1,21,4,‘‘ Sodhano kuhiṃ gato’’ ti?
  1719. 621719,125,1427,161,168,1,22,3,‘‘ Parinibbuto bhagavā’’ ti.
  1720. 621720,125,1427,169,177,1,21,4,‘‘ Sādhanī kuhiṃ gatā’’ ti?
  1721. 621721,125,1427,178,186,1,30,4,‘‘ Mahāniraye nibbattā bhagavā’’ ti.
  1722. 621722,125,1427,187,195,1,20,4,‘‘ Tāpanā kuhiṃ gatā’’ ti?
  1723. 621723,125,1427,196,204,1,30,4,‘‘ Mahāniraye nibbattā bhagavā’’ ti.
  1724. 621724,125,1427,205,214,1,29,5,‘‘ Idāni tvaṃ kuhiṃ gamissasī’’ ti?
  1725. 621725,125,1427,215,222,1,22,3,‘‘ Mahānirayaṃ bhagavā’’ ti.
  1726. 621726,125,1427,223,231,1,80,8,Tāvadeva vippaṭisārābhibhūto nāvaṃ sīsena paharitvā kālakato mahāniraye nibbatti.
  1727. 621727,125,1427,232,236,1,38,4,Mahājano saṃviggo ahosi lomahaṭṭhajāto.
  1728. 621728,125,1427,237,247,1,103,9,Atha bhagavā tattha sampattagahaṭṭhapabbajitaparisāya taṅkhaṇānurūpaṃ dhammaṃ desento imaṃ suttamabhāsi.
  1729. 621729,125,1428,2,4,1,0,0,277-8.
  1730. 621730,125,1428,5,10,1,52,5,Tattha dhammacariyan ti kāyasucaritādi dhammacariyaṃ.
  1731. 621731,125,1428,11,14,1,35,3,Brahmacariyan ti maggabrahmacariyaṃ.
  1732. 621732,125,1428,15,26,1,115,11,Etadāhu vasuttaman ti etaṃ ubhayampi lokiyalokuttaraṃ sucaritaṃ saggamokkhasukhasampāpakattā vasuttamanti āhu ariyā.
  1733. 621733,125,1428,27,36,1,85,8,"Vasuttamaṃ nāma uttamaratanaṃ, anugāmikaṃ attādhīnaṃ rājādīnaṃ asādhāraṇanti adhippāyo. "
  1734. 621734,125,1429,2,34,1,210,23,Ettāvatā ‘‘ gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā sammāpaṭipattiyeva paṭisaraṇan’’ ti dassetvā idāni paṭipattivirahitāya pabbajjāya asārakattadassanena kapilaṃ aññe ca tathārūpe garahanto‘‘ pabbajitopi ce hotī’’ ti evamādimāha.
  1735. 621735,125,1430,2,44,1,344,36,"Tatrāyaṃ atthavaṇṇanā– yo hi koci gihibyañjanāni apanetvā bhaṇḍukāsāvādigahaṇamattaṃ upasaṅkamanena pabbajitopi ce hoti pubbe vuttatthaṃ agārasmā anagāriyaṃ, so ce mukharajātiko hoti pharusavacano, nānappakārāya vihesāya abhiratattā vihesābhirato, hirottappābhāvena magasadisattā mago, jīvitaṃ tassa pāpiyo, tassa evarūpassa jīvitaṃ atipāpaṃ atihīnaṃ. "
  1736. 621736,125,1430,45,46,1,5,1,Kasmā?
  1737. 621737,125,1430,47,54,1,72,7,Yasmā imāya micchāpaṭipattiyā rāgādimanekappakāraṃ rajaṃ vaḍḍheti attano.
  1738. 621738,125,1431,2,53,1,314,38,"279. Na kevalañca imināva kāraṇenassa jīvitaṃ pāpiyo, apica kho pana ayaṃ evarūpo mukharajātikattā kalahābhirato bhikkhu subhāsitassa atthavijānanasammohanena mohadhammena āvuto,‘‘ mā, āvuso kapila, evaṃ avaca, imināpi pariyāyena taṃ gaṇhāhī’’ ti evamādinā nayena pesalehi bhikkhūhi akkhātampi na jānāti dhammaṃ buddhena desitaṃ. "
  1739. 621739,125,1431,54,65,1,73,10,"Yo dhammo buddhena desito, taṃ nānappakārena attano vuccamānampi na jānāti. "
  1740. 621740,125,1431,66,69,1,24,3,Evampissa jīvitaṃ pāpiyo.
  1741. 621741,125,1432,2,33,1,198,21,"280. Tathā so evarūpo vihesābhiratattā vihesaṃ bhāvitattānaṃ bhāvitatte khīṇāsavabhikkhū sodhanattherapabhutike‘‘ na tumhe vinayaṃ jānātha, na suttaṃ na abhidhammaṃ, vuḍḍhapabbajitā’’ tiādinā nayena vihesanto . "
  1742. 621742,125,1432,34,37,1,37,3,Upayogappavattiyañhi idaṃ sāmivacanaṃ.
  1743. 621743,125,1432,38,52,1,82,10,Atha vā yathāvutteneva nayena‘‘ vihesaṃ bhāvitattānaṃ karonto’’ ti pāṭhaseso veditabbo.
  1744. 621744,125,1432,53,57,1,41,4,Evaṃ nippariyāyameva sāmivacanaṃ sijjhati.
  1745. 621745,125,1432,58,82,1,261,22,"Avijjāya {purakkhato}ti bhāvitattavihesane ādīnavadassanapaṭicchādikāya avijjāya purakkhato pesito payojito sesapabbajitānaṃ bhāvitattānaṃ vihesabhāvena pavattaṃ diṭṭheva dhamme cittavibādhanena saṅkilesaṃ, āyatiñca nirayasampāpanena maggaṃ nirayagāminaṃ na jānāti. "
  1746. 621746,125,1433,2,12,1,65,7,281. Ajānanto ca tena maggena catubbidhāpāyabhedaṃ vinipātaṃ samāpanno.
  1747. 621747,125,1433,13,30,1,177,17,Tattha ca vinipāte gabbhā gabbhaṃ tamā tamaṃ ekekanikāye satakkhattuṃ sahassakkhattumpi mātukucchito mātukucchiṃ candimasūriyehipi aviddhaṃsanīyā asurakāyatamā tamañca samāpanno.
  1748. 621748,125,1433,31,46,1,104,14,Sa ve tādisako bhikkhu pecca ito paralokaṃ gantvā ayaṃ kapilamaccho viya nānappakāraṃ dukkhaṃ nigacchati.
  1749. 621749,125,1434,2,7,1,10,2,282. Kiṃ kāraṇā?
  1750. 621750,125,1434,8,62,1,449,47,"Gūthakūpo yathā assa, sampuṇṇo gaṇavassiko, yathā vaccakuṭigūthakūpo gaṇavassiko anekavassiko bahūni vassāni mukhato gūthena pūriyamāno sampuṇṇo assa, so udakakumbhasatehi udakakumbhasahassehi dhoviyamānopi duggandhadubbaṇṇiyānapagamā dubbisodho hoti, evameva yo evarūpo assa dīgharattaṃ saṃkiliṭṭhakammanto gūthakūpo viya gūthena pāpena sampuṇṇattā sampuṇṇo puggalo, so dubbisodho hi sāṅgaṇo, cirakālaṃ tassa aṅgaṇassa vipākaṃ paccanubhontopi na sujjhati. "
  1751. 621751,125,1434,63,74,1,88,11,Tasmā vassagaṇanāya aparimāṇampi kālaṃ sa ve tādisako bhikkhu pecca dukkhaṃ nigacchatīti.
  1752. 621752,125,1434,75,116,1,183,29,"Atha vā ayaṃ imissā gāthāya sambandho– yaṃ vuttaṃ‘‘ sa ve tādisako bhikkhu, pecca dukkhaṃ nigacchatī’’ ti, tatra siyā tumhākaṃ‘‘ sakkā panāyaṃ tathā kātuṃ, yathā pecca dukkhaṃ na nigaccheyyā’’ ti. "
  1753. 621753,125,1434,117,119,1,8,2,Na sakkā.
  1754. 621754,125,1434,120,121,1,5,1,Kasmā?
  1755. 621755,125,1434,122,129,1,28,4,Yasmā gūthakūpo… pe… {sāṅgaṇo}ti.
  1756. 621756,125,1435,2,4,1,0,0,283-4.
  1757. 621757,125,1435,5,44,1,380,32,"Yato paṭikacceva yaṃ evarūpaṃ jānātha, bhikkhavo gehanissitaṃ, yaṃ evarūpaṃ pañcakāmaguṇanissitaṃ jāneyyātha abhūtaguṇapatthanākārappavattāya pāpikāya icchāya samannāgatattā pāpicchaṃ, kāmavitakkādīhi samannāgatattā pāpasaṅkappaṃ, kāyikavītikkamādinā veḷudānādibhedena ca pāpācārena samannāgatattā pāpācāraṃ, vesiyādipāpagocarato pāpagocaraṃ, sabbe samaggā hutvāna abhinibbajjiyātha naṃ. "
  1758. 621758,125,1435,45,90,1,378,38,"Tattha {abhinibbajjiyāthā}ti vivajjeyyātha mā bhajeyyātha, mā cassa abhinibbajjanamatteneva appossukkataṃ āpajjeyyātha, apica kho pana kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha, taṃ kacavarabhūtaṃ puggalaṃ kacavaramiva anapekkhā niddhamatha, kasaṭabhūtañca naṃ khattiyādīnaṃ majjhe paviṭṭhaṃ pabhinnapaggharitakuṭṭhaṃ caṇḍālaṃ viya apakassatha, hatthe vā sīse vā gahetvā nikkaḍḍhatha. "
  1759. 621759,125,1435,91,108,1,148,15,"Seyyathāpi āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ pāpadhammaṃ bāhāya gahetvā bahidvārakoṭṭhakā nikkhāmetvā sūcighaṭikaṃ adāsi, evaṃ apakassathāti dasseti. "
  1760. 621760,125,1435,109,111,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  1761. 621761,125,1435,112,119,1,47,6,"Saṅghārāmo nāma sīlavantānaṃ kato, na dussīlānaṃ. "
  1762. 621762,125,1436,2,4,1,0,0,285-6.
  1763. 621763,125,1436,5,34,1,210,26,"Yato etadeva tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine, yathā hi palāpā anto taṇḍularahitāpi bahi thusehi vīhī viya dissanti, evaṃ pāpabhikkhū anto sīlādivirahitāpi bahi kāsāvādiparikkhārena bhikkhū viya dissanti. "
  1764. 621764,125,1436,35,43,1,24,4,Tasmā‘‘ palāpā’’ ti vuccanti.
  1765. 621765,125,1436,44,56,1,84,9,"Te palāpe vāhetha, opunātha, vidhamatha paramatthato assamaṇe vesamattena samaṇamānine . "
  1766. 621766,125,1436,57,63,1,31,4,Evaṃ niddhamitvāna… pe… patissatā.
  1767. 621767,125,1436,64,72,1,50,6,"Tattha {kappayavho}ti kappetha, karothāti vuttaṃ hoti. "
  1768. 621768,125,1436,73,78,1,42,4,{Patissatā}ti aññamaññaṃ sagāravā sappatissā.
  1769. 621769,125,1436,79,109,1,264,25,"Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ {karissathā}ti athevaṃ tumhe suddhā suddhehi saṃvāsaṃ kappentā, diṭṭhisīlasāmaññatāya samaggā, anupubbena paripākagatāya paññāya nipakā, sabbassevimassa vaṭṭadukkhādino dukkhassa antaṃ karissathāti arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhapesi. "
  1770. 621770,125,1437,2,21,1,231,18,Desanāpariyosāne te pañcasatā kevaṭṭaputtā saṃvegamāpajjitvā dukkhassantakiriyaṃ patthayamānā bhagavato santike pabbajitvā nacirasseva dukkhassantaṃ katvā bhagavatā saddhiṃ āneñjavihārasamāpattidhammaparibhogena ekaparibhogā ahesuṃ.
  1771. 621771,125,1437,22,32,1,92,10,Sā ca nesaṃ evaṃ bhagavatā saddhiṃ ekaparibhogatā udāne vuttayasojasuttavaseneva veditabbāti.
  1772. 621772,125,1438,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  1773. 621773,125,1439,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya kapilasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1774. 621774,125,1440,2,4,1,28,2,7 . Brāhmaṇadhammikasuttavaṇṇanā
  1775. 621775,125,1441,2,8,1,39,5,Evaṃ me sutan ti brāhmaṇadhammikasuttaṃ.
  1776. 621776,125,1441,9,11,1,10,2,Kā uppatti?
  1777. 621777,125,1441,12,25,1,61,9,Ayameva yāssa nidāne‘‘ atha kho sambahulā’’ tiādinā nayena vuttā.
  1778. 621778,125,1441,26,32,1,29,4,Tattha {sambahulā}ti bahū aneke.
  1779. 621779,125,1441,33,36,1,29,2,{Kosalakā}ti kosalaraṭṭhavāsino.
  1780. 621780,125,1441,37,43,1,56,5,{Brāhmaṇamahāsālā}ti jātiyā brāhmaṇā mahāsāratāya mahāsālā.
  1781. 621781,125,1441,44,59,1,95,10,"Yesaṃ kira nidahitvā ṭhapitaṃyeva asītikoṭisaṅkhyaṃ dhanamatthi, te‘‘ brāhmaṇamahāsālā’’ ti vuccanti. "
  1782. 621782,125,1441,60,72,1,45,7,"Ime ca tādisā, tena vuttaṃ‘‘ brāhmaṇamahāsālā’’ ti. "
  1783. 621783,125,1441,73,78,1,52,4,{Jiṇṇā}ti jajjarībhūtā jarāya khaṇḍiccādibhāvamāpāditā.
  1784. 621784,125,1441,79,84,1,46,4,{Vuḍḍhā}ti aṅgapaccaṅgānaṃ vuḍḍhimariyādaṃ pattā.
  1785. 621785,125,1441,85,93,1,71,6,"{Mahallakā}ti jātimahallakatāya samannāgatā, cirakālappasutāti vuttaṃ hoti. "
  1786. 621786,125,1441,94,104,1,66,8,"{Addhagatā}ti addhānaṃ gatā, dve tayo rājaparivaṭṭe atītāti adhippāyo. "
  1787. 621787,125,1441,105,110,1,39,4,Vayo {anuppattā}ti pacchimavayaṃ sampattā.
  1788. 621788,125,1441,111,119,1,60,6,"Apica {jiṇṇā}ti porāṇā, cirakālappavattakulanvayāti vuttaṃ hoti. "
  1789. 621789,125,1441,120,123,1,34,2,{Vuḍḍhā}ti sīlācārādiguṇavuḍḍhiyuttā.
  1790. 621790,125,1441,124,130,1,63,5,{Mahallakā}ti vibhavamahantatāya samannāgatā mahaddhanā mahābhogā.
  1791. 621791,125,1441,131,138,1,81,6,{Addhagatā}ti maggapaṭipannā brāhmaṇānaṃ vatacariyādimariyādaṃ avītikkamma caramānā.
  1792. 621792,125,1441,139,148,1,87,8,Vayo {anuppattā}ti jātivuḍḍhabhāvampi antimavayaṃ anuppattāti evampettha yojanā veditabbā.
  1793. 621793,125,1441,149,151,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  1794. 621794,125,1442,2,11,1,89,8,Bhagavatā saddhiṃ {sammodiṃsū}ti khamanīyādīni pucchantā aññamaññaṃ samappavattamodā ahesuṃ.
  1795. 621795,125,1442,12,57,1,321,32,"Yāya ca‘‘ kacci bhoto gotamassa khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, appābādhaṃ, appātaṅkaṃ, balaṃ, lahuṭṭhānaṃ, phāsuvihāro’’ tiādikāya kathāya sammodiṃsu, taṃ pītipāmojjasaṅkhātasammodajananato sammodituṃ arahato ca sammodanīyaṃ, atthabyañjanamadhuratāya sucirampi kālaṃ sāretuṃ nirantaraṃ pavattetuṃ arahato saritabbabhāvato ca sāraṇīyaṃ. "
  1796. 621796,125,1442,58,88,1,284,25,"Suyyamānasukhato ca sammodanīyaṃ, anussariyamānasukhato sāraṇīyaṃ, tathā byañjanaparisuddhatāya sammodanīyaṃ, atthaparisuddhatāya sāraṇīyanti evaṃ anekehi pariyāyehi sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā pariyosāpetvā niṭṭhāpetvā yenatthena āgatā, taṃ pucchitukāmā ekamantaṃ nisīdiṃsu. "
  1797. 621797,125,1442,89,90,1,3,1,Taṃ–
  1798. 621798,125,1443,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Na pacchato na purato, nāpi āsannadūrato; "
  1799. 621799,125,1444,2,13,1,44,8,"Na passe nāpi paṭivāte, na cāpi oṇatuṇṇate’’ ti."
  1800. 621800,125,1444,14,14,1,0,0,–
  1801. 621801,125,1445,2,7,1,45,4,Ādinā nayena maṅgalasuttavaṇṇanāyaṃ vuttameva.
  1802. 621802,125,1446,2,10,1,69,8,Evaṃ ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ–
  1803. 621803,125,1446,11,18,1,10,3,‘‘ kiṃ tan’’ ti?
  1804. 621804,125,1446,19,27,1,25,4,‘‘ Sandissanti nu kho’’ tiādi.
  1805. 621805,125,1446,28,31,1,25,3,Taṃ sabbaṃ uttānatthameva.
  1806. 621806,125,1446,32,42,1,98,8,"Kevalañhettha brāhmaṇānaṃ {brāhmaṇadhamme}ti desakālādidhamme chaḍḍetvā yo brāhmaṇadhammo, tasmiṃyeva. "
  1807. 621807,125,1446,43,66,1,127,18,"Tena hi {brāhmaṇā}ti yasmā maṃ tumhe yācittha, tasmā brāhmaṇā suṇātha, sotaṃ odahatha, sādhukaṃ manasi karotha, yoniso manasi karotha. "
  1808. 621808,125,1446,67,75,1,66,7,"Tathā payogasuddhiyā suṇātha, āsayasuddhiyā sādhukaṃ manasi karotha. "
  1809. 621809,125,1446,76,90,1,117,13,"Avikkhepena suṇātha, paggahena sādhukaṃ manasi karothātiādinā nayena etesaṃ padānaṃ pubbe avuttopi adhippāyo veditabbo. "
  1810. 621810,125,1446,91,115,1,148,19,"Atha bhagavatā vuttaṃ taṃ vacanaṃ sampaṭicchantā‘‘ evaṃ bho’’ ti kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavato paccassosuṃ, bhagavato vacanaṃ abhimukhā hutvā assosuṃ. "
  1811. 621811,125,1446,116,119,1,20,3,Atha vā paṭissuṇiṃsu.
  1812. 621812,125,1446,120,134,1,87,10,‘‘ Suṇātha sādhukaṃ manasi karothā’’ ti vuttamatthaṃ kattukāmatāya paṭijāniṃsūti vuttaṃ hoti.
  1813. 621813,125,1446,135,141,1,48,6,Atha tesaṃ evaṃ paṭissutavataṃ bhagavā etadavoca–
  1814. 621814,125,1446,142,149,1,10,3,‘‘ kiṃ tan’’ ti?
  1815. 621815,125,1446,150,157,1,20,3,‘‘ Isayo pubbakā’’ tiādi.
  1816. 621816,125,1447,2,12,1,66,6,287. Tattha paṭhamagāthāya tāva {saññatattā}ti sīlasaṃyamena saṃyatacittā.
  1817. 621817,125,1447,13,16,1,35,2,{Tapassino}ti indriyasaṃvaratapayuttā.
  1818. 621818,125,1447,17,23,1,77,6,Attadatthamacārisun ti mantajjhenabrahmavihārabhāvanādiṃ attano atthaṃ akaṃsu.
  1819. 621819,125,1447,24,26,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  1820. 621820,125,1448,2,22,1,125,15,"288. Dutiyagāthādīsupi ayaṃ saṅkhepavaṇṇanā– na pasū brāhmaṇānāsun ti porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ pasū na āsuṃ, na te pasupariggahamakaṃsu. "
  1821. 621821,125,1448,23,42,1,152,16,"Na hiraññaṃ na dhāniyan ti hiraññañca brāhmaṇānaṃ antamaso jatumāsakopi nāhosi , tathā vīhisāliyavagodhūmādi pubbaṇṇāparaṇṇabhedaṃ dhāniyampi tesaṃ nāhosi. "
  1822. 621822,125,1448,43,57,1,151,14,Te hi nikkhittajātarūparajatā asannidhikārakāva hutvā kevalaṃ sajjhāyadhanadhaññā attano mantajjhenasaṅkhāteneva dhanena dhaññena ca samannāgatā ahesuṃ.
  1823. 621823,125,1448,58,73,1,126,14,"Yo cāyaṃ mettādivihāro seṭṭhattā anugāmikattā ca brahmanidhīti vuccati, tañca brahmaṃ nidhimapālayuṃ sadā tassa bhāvanānuyogena. "
  1824. 621824,125,1449,2,20,1,88,14,"289. Evaṃ vihārīnaṃ yaṃ nesaṃ pakataṃ āsi, yaṃ etesaṃ pakataṃ ete brāhmaṇe uddissa kataṃ ahosi. "
  1825. 621825,125,1449,21,39,1,117,14,Dvārabhattaṃ upaṭṭhitan ti‘‘ brāhmaṇānaṃ dassāmā’’ ti sajjetvā tehi tehi dāyakehi attano attano gharadvāre ṭhapitabhattaṃ.
  1826. 621826,125,1449,40,48,1,60,7,"Saddhāpakatan ti saddhāya pakataṃ, saddhādeyyanti vuttaṃ hoti. "
  1827. 621827,125,1449,49,61,1,76,10,"Esānan ti esantīti esā, tesaṃ esānaṃ, esamānānaṃ pariyesamānānanti vuttaṃ hoti. "
  1828. 621828,125,1449,62,66,1,17,2,{Dātave}ti dātabbaṃ.
  1829. 621829,125,1449,67,89,1,158,20,"Tadamaññisun ti taṃ amaññiṃsu, taṃ dvāre sajjetvā ṭhapitaṃ bhattaṃ saddhādeyyaṃ pariyesamānānaṃ etesaṃ brāhmaṇānaṃ dātabbaṃ amaññiṃsu dāyakā janā, na tato paraṃ. "
  1830. 621830,125,1449,90,100,1,83,9,"Anatthikā hi te aññena ahesuṃ, kevalaṃ ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭhāti adhippāyo. "
  1831. 621831,125,1450,2,13,1,111,6,"290. {Nānārattehī}ti nānāvidharāgarattehi vatthehi vicitrattharaṇatthatehi, sayanehi ekabhūmikadvibhūmikādipāsādavarehi. "
  1832. 621832,125,1450,14,18,1,34,3,{Āvasathehī}ti evarūpehi upakaraṇehi.
  1833. 621833,125,1450,19,42,1,139,19,Phītā janapadā raṭṭhā ekekappadesabhūtā janapadā ca keci keci sakalaraṭṭhā ca‘‘ namo brāhmaṇānan’’ ti sāyaṃ pātaṃ brāhmaṇe deve viya namassiṃsu.
  1834. 621834,125,1451,2,23,1,127,16,"291. Te evaṃ namassiyamānā lokena avajjhā brāhmaṇā āsuṃ, na kevalañca avajjhā, ajeyyā vihiṃsitumpi anabhibhavanīyattā ajeyyā ca ahesuṃ. "
  1835. 621835,125,1451,24,26,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  1836. 621836,125,1451,27,32,1,38,4,"Dhammarakkhitā, yasmā dhammena rakkhitā. "
  1837. 621837,125,1451,33,71,1,130,17,"Te hi pañca varasīladhamme rakkhiṃsu,‘‘ dhammo have rakkhati dhammacārin’’ ti( jā.1.10.102;1.15.385) dhammarakkhitā hutvā avajjhā ajeyyā ca ahesunti adhippāyo. "
  1838. 621838,125,1451,72,113,1,253,34,"Na ne koci {nivāresī}ti te brāhmaṇe kulānaṃ dvāresu sabbaso bāhiresu ca abbhantaresu ca sabbadvāresu yasmā tesu piyasammatesu varasīlasamannāgatesu mātāpitūsu viya ativissatthā manussā ahesuṃ, tasmā‘‘ idaṃ nāma ṭhānaṃ tayā na pavisitabban’’ ti na koci nivāresi. "
  1839. 621839,125,1452,2,22,1,161,17,292. Evaṃ dhammarakkhitā kuladvāresu anivāritā carantā aṭṭha ca cattālīsañcāti aṭṭhacattālīsaṃ vassāni kumārabhāvato pabhuti caraṇena komāraṃ brahmacariyaṃ cariṃsu te.
  1840. 621840,125,1452,23,34,1,87,10,"Yepi brāhmaṇacaṇḍālā ahesuṃ, ko pana vādo brahmasamādīsūti evamettha adhippāyo veditabbo. "
  1841. 621841,125,1452,35,48,1,100,12,"Evaṃ brahmacariyaṃ carantā eva hi vijjācaraṇapariyeṭṭhiṃ acaruṃ brāhmaṇā pure, na abrahmacārino hutvā. "
  1842. 621842,125,1452,49,53,1,37,3,Tattha {vijjāpariyeṭṭhī}ti mantajjhenaṃ.
  1843. 621843,125,1452,54,77,1,86,10,Vuttañcetaṃ‘‘ so aṭṭhacattālīsa vassāni komāraṃ brahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno’’ ti( a. ni.5.192).
  1844. 621844,125,1452,78,81,1,32,2,{Caraṇapariyeṭṭhī}ti sīlarakkhaṇaṃ.
  1845. 621845,125,1452,82,94,1,74,7,"‘‘ Vijjācaraṇapariyeṭṭhun’’ tipi pāṭho, vijjācaraṇaṃ pariyesituṃ acarunti attho. "
  1846. 621846,125,1453,2,29,1,180,23,"293. Yathāvuttañca kālaṃ brahmacariyaṃ caritvā tato paraṃ gharāvāsaṃ kappentāpi na brāhmaṇā aññamagamuṃ khattiyaṃ vā vessādīsu aññataraṃ vā, ye ahesuṃ devasamā vā mariyādā vāti adhippāyo. "
  1847. 621847,125,1453,30,45,1,91,14,"Tathā sataṃ vā sahassaṃ vā datvā napi bhariyaṃ kiṇiṃsu te, seyyathāpi etarahi ekacce kiṇanti. "
  1848. 621848,125,1453,46,51,1,32,5,Te hi dhammena dāraṃ pariyesanti.
  1849. 621849,125,1453,52,53,1,6,1,Kathaṃ?
  1850. 621850,125,1453,54,62,1,78,7,Aṭṭhacattālīsaṃ vassāni brahmacariyaṃ caritvā brāhmaṇā kaññābhikkhaṃ āhiṇḍanti–
  1851. 621851,125,1453,63,80,1,86,11,"‘‘ ahaṃ aṭṭhacattālīsa vassāni ciṇṇabrahmacariyo, yadi vayappattā dārikā atthi, detha me’’ ti. "
  1852. 621852,125,1453,81,113,1,176,24,"Tato yassa vayappattā dārikā hoti, so taṃ alaṅkaritvā nīharitvā dvāre ṭhitasseva brāhmaṇassa hatthe udakaṃ āsiñcanto‘‘ imaṃ te, brāhmaṇa, bhariyaṃ posāvanatthāya dammī’’ ti vatvā deti. "
  1853. 621853,125,1454,2,16,1,100,13,"Kasmā pana te evaṃ ciraṃ brahmacariyaṃ caritvāpi dāraṃ pariyesanti, na yāvajīvaṃ brahmacārino hontīti? "
  1854. 621854,125,1454,17,18,1,18,1,Micchādiṭṭhivasena.
  1855. 621855,125,1454,19,22,1,23,3,Tesañhi evaṃdiṭṭhi hoti–
  1856. 621856,125,1454,23,40,1,72,11,"‘‘ yo puttaṃ na uppādeti, so kulavaṃsacchedakaro hoti, tato niraye paccatī’’ ti. "
  1857. 621857,125,1454,41,49,1,69,8,Cattāro kira abhāyitabbaṃ bhāyanti gaṇḍuppādo kikī kuntanī brāhmaṇāti.
  1858. 621858,125,1454,50,62,1,88,10,"Gaṇḍuppādā kira mahāpathaviyā khayabhayena mattabhojino honti, na bahuṃ mattikaṃ khādanti. "
  1859. 621859,125,1454,63,70,1,58,7,Kikī sakuṇikā ākāsapatanabhayena aṇḍassa upari uttānā seti.
  1860. 621860,125,1454,71,79,1,71,8,Kuntanī sakuṇikā pathavikampanabhayena pādehi bhūmiṃ na suṭṭhu akkamati.
  1861. 621861,125,1454,80,84,1,51,4,Brāhmaṇā kulavaṃsūpacchedabhayena dāraṃ pariyesanti.
  1862. 621862,125,1454,85,87,1,10,2,Āha cettha–
  1863. 621863,125,1455,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Gaṇḍuppādo kikī ceva, kuntī brāhmaṇadhammiko; "
  1864. 621864,125,1456,2,12,1,44,7,"Ete abhayaṃ bhāyanti, sammūḷhā caturo janā’’ ti. "
  1865. 621865,125,1457,2,33,1,233,29,"Evaṃ dhammena dāraṃ pariyesitvāpi ca sampiyeneva saṃvāsaṃ saṅgantvā samarocayuṃ, sampiyeneva aññamaññaṃ pemeneva kāyena ca cittena ca missībhūtā saṅghaṭitā saṃsaṭṭhā hutvā saṃvāsaṃ samarocayuṃ, na appiyena na niggahena cāti vuttaṃ hoti. "
  1866. 621866,125,1458,2,45,1,253,34,"294. Evaṃ sampiyeneva saṃvāsaṃ karontāpi ca aññatra {tamhā}ti, yo so utusamayo, yamhi samaye brāhmaṇī brāhmaṇena upagantabbā, aññatra tamhā samayā ṭhapetvā taṃ samayaṃ ututo virataṃ utuveramaṇiṃ pati bhariyaṃ, yāva puna so samayo āgacchati, tāva aṭṭhatvā antarāyeva. "
  1867. 621867,125,1458,46,51,1,38,5,Methunaṃ dhamman ti methunāya dhammāya.
  1868. 621868,125,1458,52,55,1,45,3,Sampadānavacanapattiyā kiretaṃ upayogavacanaṃ.
  1869. 621869,125,1458,56,61,1,32,4,Nāssu {gacchantī}ti neva gacchanti.
  1870. 621870,125,1458,62,71,1,55,8,{Brāhmaṇā}ti ye honti devasamā ca mariyādā cāti adhippāyo.
  1871. 621871,125,1459,2,13,1,51,6,295. Avisesena pana sabbepi brahmacariyañca… pe… avaṇṇayuṃ.
  1872. 621872,125,1459,14,18,1,37,4,Tattha brahmacariyan ti methunavirati.
  1873. 621873,125,1459,19,24,1,36,5,Sīlan ti sesāni cattāri sikkhāpadāni.
  1874. 621874,125,1459,25,34,1,49,7,"Ajjavan ti ujubhāvo, atthato asaṭhatā amāyāvitā ca. "
  1875. 621875,125,1459,35,44,1,56,7,"Maddavan ti mudubhāvo, atthato atthaddhatā anatimānitā ca. "
  1876. 621876,125,1459,45,48,1,21,2,{Tapo}ti indriyasaṃvaro.
  1877. 621877,125,1459,49,54,1,56,5,Soraccan ti suratabhāvo sukhasīlatā appaṭikūlasamācāratā.
  1878. 621878,125,1459,55,60,1,52,4,{Avihiṃsā}ti pāṇiādīhi avihesikajātikatā sakaruṇabhāvo.
  1879. 621879,125,1459,61,64,1,26,2,{Khantī}ti adhivāsanakkhanti.
  1880. 621880,125,1459,65,68,1,21,3,Iccete guṇe avaṇṇayuṃ.
  1881. 621881,125,1459,69,82,1,105,12,"Yepi nāsakkhiṃsu sabbaso paṭipattiyā ārādhetuṃ, tepi tattha sāradassino hutvā vācāya vaṇṇayiṃsu pasaṃsiṃsu. "
  1882. 621882,125,1460,2,32,1,167,21,"296. Evaṃ vaṇṇentānañca yo nesaṃ… pe… nāgamā, yo etesaṃ brāhmaṇānaṃ paramo brahmā ahosi, brahmasamo nāma uttamo brāhmaṇo ahosi, daḷhena parakkamena samannāgatattā daḷhaparakkamo. "
  1883. 621883,125,1460,33,45,1,69,10,"Sa {vā}ti vibhāvane vā-saddo, tena so evarūpo brāhmaṇoti tameva vibhāveti. "
  1884. 621884,125,1460,46,50,1,37,4,Methunaṃ dhamman ti methunasamāpattiṃ.
  1885. 621885,125,1460,51,57,1,40,5,Supinantepi {nāgamā}ti supinepi na agamāsi.
  1886. 621886,125,1461,2,12,1,30,5,297. Tato tassa vattaṃ… pe… avaṇṇayuṃ.
  1887. 621887,125,1461,13,22,1,93,9,Imāya gāthāya navamagāthāya vuttaguṇeyeva ādiantavasena niddisanto devasame brāhmaṇe pakāseti.
  1888. 621888,125,1461,23,43,1,164,19,"Te hi viññujātikā paṇḍitā tassa brahmasamassa brāhmaṇassa vattaṃ anusikkhanti pabbajjāya jhānabhāvanāya ca, te ca ime brahmacariyādiguṇe paṭipattiyā eva vaṇṇayantīti. "
  1889. 621889,125,1461,44,60,1,67,7,Te sabbepi brāhmaṇā pañcakanipāte doṇasutte( a. ni.5.192) vuttanayeneva veditabbā.
  1890. 621890,125,1462,2,10,1,36,5,298. Idāni mariyāde brāhmaṇe dassento āha–
  1891. 621891,125,1462,11,18,1,19,3,‘‘ taṇḍulaṃ sayanan’’ ti.
  1892. 621892,125,1462,19,79,1,424,46,"Tassattho– tesu ye honti mariyādā, te brāhmaṇā sace yaññaṃ kappetukāmā honti, atha āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭiviratattā nānappakārakaṃ taṇḍulañca, mañcapīṭhādibhedaṃ sayanañca, khomādibhedaṃ vatthañca, gosappitilatelādibhedaṃ sappitelañca yāciya dhammena,‘‘ uddissa ariyā tiṭṭhanti, esā ariyāna yācanā’’ ti evaṃ vuttena uddissaṭhānasaṅkhātena dhammena yācitvā, atha yo yaṃ icchati dātuṃ, tena taṃ dinnataṇḍulādiṃ samodhānetvā saṃkaḍḍhitvā."
  1893. 621893,125,1462,80,89,1,34,4,"‘‘ Samudānetvā’’ tipi pāṭho, ekoyevattho. "
  1894. 621894,125,1462,90,97,1,48,6,Tato yaññamakappayun ti tato gahetvā dānamakaṃsu .
  1895. 621895,125,1463,2,20,1,102,14,"299. Karontā ca evametasmiṃ upaṭṭhitasmiṃ dānasaṅkhāte yaññasmiṃ nāssu gāvo haniṃsu te, na te gāviyo haniṃsu. "
  1896. 621896,125,1463,21,26,1,46,5,Gāvīmukhena cettha sabbapāṇā vuttāti veditabbā.
  1897. 621897,125,1463,27,30,1,22,3,Kiṃkāraṇā na haniṃsūti?
  1898. 621898,125,1463,31,32,1,26,1,Brahmacariyādiguṇayuttattā.
  1899. 621899,125,1463,33,44,1,50,9,Apica visesato yathā mātā… pe… nāssu gāvo haniṃsu te.
  1900. 621900,125,1463,45,56,1,79,10,Tattha yāsu jāyanti {osadhā}ti yāsu pittādīnaṃ bhesajjabhūtā pañca gorasā jāyanti.
  1901. 621901,125,1464,2,33,1,191,21,"300. {Annadā}tiādīsu yasmā pañca gorase paribhuñjantānaṃ khudā vūpasammati, balaṃ vaḍḍhati, chavivaṇṇo vippasīdati, kāyikamānasikaṃ sukhaṃ uppajjati , tasmā annadā baladā vaṇṇadā sukhadā cetāti veditabbā. "
  1902. 621902,125,1464,34,36,1,25,2,Sesamettha uttānatthameva.
  1903. 621903,125,1465,2,18,1,95,11,301. Evaṃ te yaññesu gāvo ahanantā puññappabhāvānuggahitasarīrā sukhumālā… pe… sukhamedhittha yaṃ pajā.
  1904. 621904,125,1465,19,33,1,158,11,"Tattha sukhumālā mudutaluṇahatthapādāditāya, mahākāyā ārohapariṇāhasampattiyā, vaṇṇavanto suvaṇṇavaṇṇatāya saṇṭhānayuttatāya ca, yasassino lābhaparivārasampadāya. "
  1905. 621905,125,1465,34,39,1,32,4,Sehi {dhammehī}ti sakehi cārittehi.
  1906. 621906,125,1465,40,63,1,101,13,"Kiccākiccesu {ussukā}ti kiccesu‘‘ idaṃ kātabbaṃ’’, akiccesu‘‘ idaṃ na kātabban’’ ti ussukkamāpannā hutvāti attho. "
  1907. 621907,125,1465,64,94,1,235,28,"Evaṃ te porāṇā brāhmaṇā evarūpā hutvā dassanīyā pasādanīyā lokassa paramadakkhiṇeyyā imāya paṭipattiyā yāva loke avattiṃsu, tāva vigataītibhayupaddavā hutvā nānappakārakaṃ sukhaṃ edhittha pāpuṇi, sukhaṃ vā edhittha sukhaṃ vuḍḍhiṃ agamāsi. "
  1908. 621908,125,1465,95,100,1,32,4,Ayaṃ {pajā}ti sattalokaṃ nidasseti.
  1909. 621909,125,1466,2,4,1,0,0,302-3.
  1910. 621910,125,1466,5,17,1,92,10,Kālaccayena pana sambhinnamariyādabhāvaṃ āpajjitukāmānaṃ tesaṃ āsi vipallāso… pe… bhāgaso mite.
  1911. 621911,125,1466,18,22,1,32,3,Tattha {vipallāso}ti viparītasaññā.
  1912. 621912,125,1466,23,51,1,300,27,"Aṇuto aṇun ti lāmakaṭṭhena parittaṭṭhena appassādaṭṭhena aṇubhūtato kāmaguṇato uppannaṃ jhānasāmaññanibbānasukhāni upanidhāya saṅkhyampi anupagamanena aṇuṃ kāmasukhaṃ, lokuttarasukhaṃ vā upanidhāya aṇubhūtato attanā paṭiladdhalokiyasamāpattisukhato aṇuṃ appakatopi appakaṃ kāmasukhaṃ disvāti adhippāyo. "
  1913. 621913,125,1466,52,57,1,20,4,Rājino {cā}ti rañño ca.
  1914. 621914,125,1466,58,61,1,22,3,Viyākāran ti sampattiṃ.
  1915. 621915,125,1466,62,65,1,35,2,{Ājaññasaṃyutte}ti assājānīyasaṃyutte.
  1916. 621916,125,1466,66,70,1,40,3,{Sukate}ti dārukammalohakammena suniṭṭhite.
  1917. 621917,125,1466,71,77,1,58,4,{Cittasibbane}ti sīhacammādīhi alaṅkaraṇavasena citrasibbane.
  1918. 621918,125,1466,78,81,1,24,2,{Nivesane}ti gharavatthūni.
  1919. 621919,125,1466,82,86,1,35,3,{Nivese}ti tattha patiṭṭhāpitagharāni.
  1920. 621920,125,1466,87,91,1,41,3,{Vibhatte}ti āyāmavitthāravasena vibhattāni.
  1921. 621921,125,1466,92,100,1,81,7,Bhāgaso {mite}ti aṅgaṇadvārapāsādakūṭāgārādivasena koṭṭhāsaṃ koṭṭhāsaṃ katvā mitāni.
  1922. 621922,125,1466,101,104,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  1923. 621923,125,1466,105,135,1,242,26,Tesaṃ brāhmaṇānaṃ aṇuto aṇusaññitaṃ kāmasukhañca rañño byākārañca alaṅkatanāriyo ca vuttappakāre rathe ca nivesane nivese ca disvā dukkhesuyeva etesu vatthūsu‘‘ sukhan’’ ti pavattattā pubbe pavattanekkhammasaññāvipallāsasaṅkhātā viparītasaññā āsi.
  1924. 621924,125,1467,2,15,1,60,7,304. Te evaṃ viparītasaññā hutvā gomaṇḍalaparibyūḷhaṃ… pe… brāhmaṇā.
  1925. 621925,125,1467,16,21,1,51,5,Tattha gomaṇḍalaparibyūḷhan ti goyūthehi parikiṇṇaṃ.
  1926. 621926,125,1467,22,25,1,42,3,Nārīvaragaṇāyutan ti varanārīgaṇasaṃyuttaṃ.
  1927. 621927,125,1467,26,30,1,17,3,Uḷāran ti vipulaṃ .
  1928. 621928,125,1467,31,36,1,51,5,Mānusaṃ bhogan ti manussānaṃ nivesanādibhogavatthuṃ.
  1929. 621929,125,1467,37,52,1,86,10,{Abhijjhāyiṃsū}ti‘‘ aho vatidaṃ amhākaṃ assā’’ ti taṇhaṃ vaḍḍhetvā abhipatthayamānā jhāyiṃsu.
  1930. 621930,125,1468,2,31,1,244,23,"305. Evaṃ abhijjhāyantā ca‘‘ ete manussā sunhātā suvilittā kappitakesamassū āmuttamaṇiābharaṇā pañcahi kāmaguṇehi paricārenti, mayaṃ pana evaṃ tehi namassiyamānāpi sedamalakiliṭṭhagattā parūḷhakacchanakhalomā bhogarahitā paramakāruññataṃ pattā viharāma. "
  1931. 621931,125,1468,32,39,1,76,6,"Ete ca hatthikkhandhaassapiṭṭhisivikāsuvaṇṇarathādīhi vicaranti, mayaṃ pādehi. "
  1932. 621932,125,1468,40,46,1,63,5,"Ete dvibhūmikādipāsādatalesu vasanti, mayaṃ araññarukkhamūlādīsu. "
  1933. 621933,125,1468,47,59,1,108,11,"Ete ca gonakādīhi attharaṇehi atthatāsu varaseyyāsu sayanti, mayaṃ taṭṭikācammakhaṇḍādīni attharitvā bhūmiyaṃ. "
  1934. 621934,125,1468,60,68,1,61,7,"Ete nānārasāni bhojanāni bhuñjanti, mayaṃ uñchācariyāya yāpema. "
  1935. 621935,125,1468,69,138,1,471,53,"Kathaṃ nu kho mayampi etehi sadisā bhaveyyāmā’’ ti cintetvā‘‘ dhanaṃ icchitabbaṃ, na sakkā dhanarahitehi ayaṃ sampatti pāpuṇitun’’ ti ca avadhāretvā vede bhinditvā dhammayutte purāṇamante nāsetvā adhammayutte kūṭamante ganthetvā dhanatthikā okkākarājānamupasaṅkamma sotthivacanādīni payuñjitvā‘‘ amhākaṃ, mahārāja, brāhmaṇavaṃse paveṇiyā āgataṃ porāṇamantapadaṃ atthi, taṃ mayaṃ ācariyamuṭṭhitāya na kassaci bhaṇimhā, taṃ mahārājā sotumarahatī’’ ti ca vatvā assamedhādiyaññaṃ vaṇṇayiṃsu. "
  1936. 621936,125,1468,139,167,1,171,20,"Vaṇṇayitvā ca rājānaṃ ussāhentā‘‘ yaja, mahārāja, evaṃ pahūtadhanadhañño tvaṃ, natthi te yaññasambhāravekallaṃ, evañhi te yajato sattakulaparivaṭṭā sagge uppajjissantī’’ ti avocuṃ. "
  1937. 621937,125,1468,168,189,1,81,15,Tena nesaṃ taṃ pavattiṃ dassento āha bhagavā‘‘ te tattha mante… pe… bahu te dhanan’’ ti.
  1938. 621938,125,1469,2,13,1,72,8,"Tattha {tatthā}ti tasmiṃ, yaṃ bhogamabhijjhāyiṃsu, tannimittanti vuttaṃ hoti. "
  1939. 621939,125,1469,14,18,1,33,4,Nimittatthe hi etaṃ bhummavacanaṃ.
  1940. 621940,125,1469,19,23,1,28,4,Tadupāgamun ti tadā upāgamuṃ.
  1941. 621941,125,1469,24,31,1,77,5,"{Pahūtadhanadhaññosī}ti pahūtadhanadhañño bhavissasi, abhisamparāyanti adhippāyo. "
  1942. 621942,125,1469,32,37,1,59,5,Āsaṃsāyañhi anāgatepi vattamānavacanaṃ icchanti saddakovidā.
  1943. 621943,125,1469,38,42,1,16,2,{Yajassū}ti yajāhi.
  1944. 621944,125,1469,43,53,1,91,9,"Vittaṃ dhanan ti jātarūpādiratanameva vittikāraṇato vittaṃ, samiddhikāraṇato dhananti vuttaṃ. "
  1945. 621945,125,1469,54,79,1,103,11,"Atha vā vittan ti vittikāraṇabhūtameva ābharaṇādi upakaraṇaṃ, yaṃ‘‘ pahūtavittūpakaraṇo’’ tiādīsu( dī. ni.1.331) āgacchati. "
  1946. 621946,125,1469,80,83,1,26,3,Dhanan ti hiraññasuvaṇṇādi.
  1947. 621947,125,1469,84,87,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  1948. 621948,125,1469,88,95,1,49,7,Te brāhmaṇā mante ganthetvā tadā okkākaṃ upāgamuṃ.
  1949. 621949,125,1469,96,97,1,5,1,Kinti?
  1950. 621950,125,1469,98,115,1,83,10,"‘‘ Mahārāja, bahū te vittañca dhanañca, yajassu, āyatimpi pahūtadhanadhañño bhavissasī’’ ti. "
  1951. 621951,125,1470,2,17,1,58,10,306. Evaṃ kāraṇaṃ vatvā saññāpentehi tato ca rājā… pe… adā dhanaṃ.
  1952. 621952,125,1470,18,23,1,24,3,Tattha {saññatto}ti ñāpito.
  1953. 621953,125,1470,24,30,1,63,5,{Rathesabho}ti mahārathesu khattiyesu akampiyaṭṭhena usabhasadiso.
  1954. 621954,125,1470,31,52,1,182,16,"‘‘ Assamedhan’’ tiādīsu assamettha medhantīti assamedho, dvīhi pariyaññehi yajitabbassa ekavīsatiyūpassa ṭhapetvā bhūmiñca purise ca avasesasabbavibhavadakkhiṇassa yaññassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1955. 621955,125,1470,53,66,1,141,12,"Purisamettha medhantīti purisamedho, catūhi pariyaññehi yajitabbassa saddhiṃ bhūmiyā assamedhe vuttavibhavadakkhiṇassa yaññassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1956. 621956,125,1470,67,90,1,212,21,"Sammamettha pāsantīti sammāpāso, divase divase sammaṃ khipitvā tassa patitokāse vediṃ katvā saṃhārimehi yūpādīhi sarassatinadiyā nimuggokāsato pabhuti paṭilomaṃ gacchantena yajitabbassa satrayāgassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1957. 621957,125,1470,91,94,1,30,3,Vājamettha pivantīti vājapeyyo.
  1958. 621958,125,1470,95,104,1,110,9,Ekena pariyaññena sattarasahi pasūhi yajitabbassa beluvayūpassa sattarasakadakkhiṇassa yaññassetaṃ adhivacanaṃ.
  1959. 621959,125,1470,105,123,1,189,17,"Natthi ettha aggaḷāti niraggaḷo, navahi pariyaññehi yajitabbassa saddhiṃ bhūmiyā ca purisehi ca assamedhe vuttavibhavadakkhiṇassa sabbamedhapariyāyanāmassa assamedhavikappassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1960. 621960,125,1470,124,126,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  1961. 621961,125,1471,2,4,1,0,0,307-8.
  1962. 621962,125,1471,5,26,1,87,12,"Idāni yaṃ vuttaṃ‘‘ brāhmaṇānamadā dhanan’’ ti, taṃ dassento‘‘ gāvo sayanañcā’’ ti gāthādvayamāha. "
  1963. 621963,125,1471,27,69,1,304,32,"So hi rājā‘‘ dīgharattaṃ lūkhāhārena kilantā pañca gorase paribhuñjantū’’ ti nesaṃ sapuṅgavāni goyūthāneva adāsi, tathā‘‘ dīgharattaṃ thaṇḍilasāyitāya thūlasāṭakanivāsanena ekaseyyāya pādacārena rukkhamūlādivāsena ca kilantā gonakādiatthatavarasayanādīsu sukhaṃ anubhontū’’ ti nesaṃ mahagghāni sayanādīni ca adāsi. "
  1964. 621964,125,1471,70,75,1,60,5,Evametaṃ nānappakārakaṃ aññañca hiraññasuvaṇṇādidhanaṃ adāsi.
  1965. 621965,125,1471,76,78,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  1966. 621966,125,1471,79,92,1,52,7,‘‘ gāvo sayanañca vatthañca… pe… brāhmaṇānamadā dhanan’’ ti.
  1967. 621967,125,1472,2,4,1,0,0,309-10.
  1968. 621968,125,1472,5,17,1,55,10,Evaṃ tassa rañño santikā te ca tattha… pe… puna mupāgamuṃ.
  1969. 621969,125,1472,18,21,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  1970. 621970,125,1472,22,41,1,168,19,Tassa rañño santikā te brāhmaṇā tesu yāgesu dhanaṃ labhitvā dīgharattaṃ divase divase evameva ghāsacchādanaṃ pariyesitvā nānappakārakaṃ vatthukāma sannidhiṃ samarocayuṃ.
  1971. 621971,125,1472,42,69,1,203,22,"Tato tesaṃ icchāvatiṇṇānaṃ khīrādipañcagorasassādavasena rasataṇhāya otiṇṇacittānaṃ‘‘ khīrādīnipi tāva gunnaṃ sādūni, addhā imāsaṃ maṃsaṃ sādutaraṃ bhavissatī’’ ti evaṃ maṃsaṃ paṭicca bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatha. "
  1972. 621972,125,1472,70,72,1,13,2,Tato cintesuṃ–
  1973. 621973,125,1472,73,89,1,77,10,"‘‘ sace mayaṃ māretvā khādissāma, gārayhā bhavissāma, yaṃnūna mante gantheyyāmā’’ ti. "
  1974. 621974,125,1472,90,108,1,138,17,Atha punapi vedaṃ bhinditvā tadanurūpe te tattha mante ganthetvā te brāhmaṇā tannimittaṃ kūṭamante ganthetvā okkākarājānaṃ puna upāgamiṃsu.
  1975. 621975,125,1472,109,125,1,54,10,Imamatthaṃ bhāsamānā‘‘ yathā āpo ca… pe… bahu te dhanan’’ ti.
  1976. 621976,125,1473,2,6,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  1977. 621977,125,1473,7,24,1,130,14,"Amhākaṃ, mahārāja, mantesu etadāgataṃ yathā āpo hatthadhovanādisabbakiccesu pāṇīnaṃ upayogaṃ gacchati, natthi tesaṃ tatonidānaṃ pāpaṃ. "
  1978. 621978,125,1473,25,26,1,5,1,Kasmā?
  1979. 621979,125,1473,27,36,1,66,8,"Yasmā parikkhāro so hi pāṇinaṃ, upakaraṇatthāya uppannoti adhippāyo. "
  1980. 621980,125,1473,37,59,1,241,19,"Yathā cāyaṃ mahāpathavī gamanaṭṭhānādisabbakiccesu kahāpaṇasaṅkhātaṃ hiraññaṃ suvaṇṇarajatādibhedaṃ dhanaṃ, yavagodhūmādibhedaṃ dhāniyañca, saṃvohārādisabbakiccesu upayogaṃ gacchati, evaṃ gāvo manussānaṃ sabbakiccesu upayogagamanatthāya uppannā. "
  1981. 621981,125,1473,60,75,1,85,14,"Tasmā etā hanitvā nānappakārake yāge yajassu bahu te vittaṃ, yajassu bahu te dhanan ti. "
  1982. 621982,125,1474,2,4,1,0,0,311-12.
  1983. 621983,125,1474,5,26,1,91,16,"Evaṃ purimanayeneva tato ca rājā… pe… aghātayi, yaṃ tato pubbe kañci sattaṃ na pādā… pe… ghātayi. "
  1984. 621984,125,1474,27,56,1,177,22,"Tadā kira brāhmaṇā yaññāvāṭaṃ gāvīnaṃ pūretvā maṅgalausabhaṃ bandhitvā rañño mūlaṃ netvā‘‘ mahārāja, gomedhayaññaṃ yajassu, evaṃ te brahmalokassa maggo visuddho bhavissatī’’ ti āhaṃsu. "
  1985. 621985,125,1474,57,66,1,81,9,Rājā katamaṅgalakicco khaggaṃ gahetvā puṅgavena saha anekasatasahassā gāvo māresi.
  1986. 621986,125,1474,67,77,1,89,9,"Brāhmaṇā yaññāvāṭe maṃsāni chinditvā khādiṃsu, pītakodātarattakambale ca pārupitvā māresuṃ. "
  1987. 621987,125,1474,78,84,1,44,6,Tadupādāya kira gāvo pārute disvā ubbijjanti.
  1988. 621988,125,1474,85,87,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  1989. 621989,125,1474,88,99,1,21,5,‘‘ na pādā… pe… ghātayī’’ ti.
  1990. 621990,125,1475,2,61,1,339,42,"313. Tato {devā}ti evaṃ tasmiṃ rājini gāviyo ghātetumāraddhe atha tadanantarameva taṃ goghātakaṃ disvā ete cātumahārājikādayo devā ca, {pitaro}ti brāhmaṇesu laddhavohārā brahmāno ca, sakko devānamindo ca, pabbatapādanivāsino dānavayakkhasaññitā asurarakkhasā ca‘‘ adhammo adhammo’’ ti evaṃ vācaṃ nicchārentā‘‘ dhi manussā, dhi manussā’’ ti ca vadantā pakkanduṃ. "
  1991. 621991,125,1475,62,75,1,95,12,"Evaṃ bhūmito pabhuti so saddo muhuttena yāva brahmalokā agamāsi, ekadhikkāraparipuṇṇo loko ahosi. "
  1992. 621992,125,1475,76,78,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  1993. 621993,125,1475,79,90,1,66,10,"Yaṃ satthaṃ nipatī gave, yasmā gāvimhi satthaṃ nipatīti vuttaṃ hoti. "
  1994. 621994,125,1476,2,38,1,184,28,"314. Na kevalañca devādayo pakkanduṃ, ayamaññopi loke anattho udapādi– ye hi te tayo rogā pure āsuṃ, icchā anasanaṃ jarā, kiñci kiñcideva patthanataṇhā ca khudā ca paripākajarā cāti vuttaṃ hoti. "
  1995. 621995,125,1476,39,50,1,101,9,"Te pasūnañca samārambhā, aṭṭhānavutimāgamuṃ, cakkhurogādinā bhedena aṭṭhanavutibhāvaṃ pāpuṇiṃsūti attho. "
  1996. 621996,125,1477,2,18,1,61,9,315. Idāni bhagavā taṃ pasusamārambhaṃ nindanto āha‘‘ eso adhammo’’ ti.
  1997. 621997,125,1477,19,53,1,253,30,"Tassattho eso pasusamārambhasaṅkhāto kāyadaṇḍādīnaṃ tiṇṇaṃ daṇḍānaṃ aññataradaṇḍabhūto dhammato apetattā adhammo okkanto ahu, pavatto āsi, so ca kho tato pabhuti pavattattā purāṇo, yassa okkamanato pabhuti kenaci pādādinā ahiṃsanato adūsikāyo gāvo haññanti. "
  1998. 621998,125,1477,54,63,1,74,9,Yā ghātentā dhammā dhaṃsanti cavanti parihāyanti yājakā yaññayājino janāti.
  1999. 621999,125,1478,2,16,1,74,9,"316. Evameso {aṇudhammo}ti evaṃ eso lāmakadhammo hīnadhammo, adhammoti vuttaṃ hoti. "
  2000. 622000,125,1478,17,34,1,74,11,"Yasmā vā ettha dānadhammopi appako atthi , tasmā taṃ sandhāyāha‘‘ aṇudhammo’’ ti. "
  2001. 622001,125,1478,35,42,1,50,6,{Porāṇo}ti tāva cirakālato pabhuti pavattattā porāṇo.
  2002. 622002,125,1478,43,49,1,50,5,Viññūhi pana garahitattā {viññūgarahito}ti veditabbo.
  2003. 622003,125,1478,50,62,1,74,10,"Yasmā ca viññugarahito, tasmā yattha edisakaṃ passati, yājakaṃ garahatī jano. "
  2004. 622004,125,1478,63,64,1,6,1,Kathaṃ?
  2005. 622005,125,1478,65,82,1,98,12,"‘‘ Abbudaṃ brāhmaṇehi uppāditaṃ, gāvo vadhitvā maṃsaṃ khādantī’’ ti evamādīni vatvāti ayamettha anussavo. "
  2006. 622006,125,1479,2,13,1,57,7,317. Evaṃ dhamme {viyāpanne}ti evaṃ porāṇe brāhmaṇadhamme naṭṭhe.
  2007. 622007,125,1479,14,26,1,57,7,"‘‘ Viyāvatte’’ tipi pāṭho, viparivattitvā aññathā bhūteti attho. "
  2008. 622008,125,1479,27,39,1,77,11,Vibhinnā {suddavessikā}ti pubbe samaggā viharantā suddā ca vessā ca te vibhinnā.
  2009. 622009,125,1479,40,48,1,59,7,Puthū vibhinnā {khattiyā}ti khattiyāpi bahū aññamaññaṃ bhinnā.
  2010. 622010,125,1479,49,68,1,158,17,"Patiṃ {bhariyāvamaññathā}ti bhariyā ca gharāvāsatthaṃ issariyabale ṭhapitā puttabalādīhi upetā hutvā patiṃ avamaññatha, paribhavi avamaññi na sakkaccaṃ upaṭṭhāsi. "
  2011. 622011,125,1480,2,18,1,83,11,318. Evaṃ aññamaññaṃ vibhinnā samānā khattiyā brahmabandhū ca… pe… kāmānaṃ vasamanvagun ti.
  2012. 622012,125,1480,19,36,1,122,16,"Khattiyā ca brāhmaṇā ca ye caññe vessasuddā yathā saṅkaraṃ nāpajjanti, evaṃ attano attano gottena rakkhitattā gottarakkhitā. "
  2013. 622013,125,1480,37,71,1,204,26,"Te sabbepi taṃ jātivādaṃ niraṃkatvā,‘‘ ahaṃ khattiyo, ahaṃ brāhmaṇo’’ ti etaṃ sabbampi nāsetvā pañcakāmaguṇasaṅkhātānaṃ kāmānaṃ vasaṃ anvaguṃ āsattaṃ pāpuṇiṃsu, kāmahetu na kiñci akattabbaṃ nākaṃsūti vuttaṃ hoti. "
  2014. 622014,125,1481,2,68,1,384,42,"Evamettha bhagavā‘‘ isayo pubbakā’’ tiādīhi navahi gāthāhi porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ vaṇṇaṃ bhāsitvā‘‘ yo nesaṃ paramo’’ ti gāthāya brahmasamaṃ,‘‘ tassa vattamanusikkhantā’’ ti gāthāya devasamaṃ,‘‘ taṇḍulaṃ sayanan’’ tiādikāhi catūhi gāthāhi mariyādaṃ,‘‘ tesaṃ āsi vipallāso’’ tiādīhi sattarasahi gāthāhi sambhinnamariyādaṃ, tassa vippaṭipattiyā devādīnaṃ pakkandanādidīpanatthañca dassetvā desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  2015. 622015,125,1481,69,73,1,36,4,Brāhmaṇacaṇḍālo pana idha avuttoyeva.
  2016. 622016,125,1481,74,75,1,5,1,Kasmā?
  2017. 622017,125,1481,76,79,1,24,3,Yasmā vipattiyā akāraṇaṃ.
  2018. 622018,125,1481,80,90,1,96,7,"Brāhmaṇadhammasampattiyā hi brahmasamadevasamamariyādā kāraṇaṃ honti, vipattiyā sambhinnamariyādo. "
  2019. 622019,125,1481,91,107,1,83,7,Ayaṃ pana doṇasutte( a. ni.5.192) vuttappakāro brāhmaṇacaṇḍālo brāhmaṇadhammavipattiyāpi akāraṇaṃ.
  2020. 622020,125,1481,108,109,1,5,1,Kasmā?
  2021. 622021,125,1481,110,113,1,25,3,Vipanne dhamme uppannattā.
  2022. 622022,125,1481,114,119,1,40,5,Tasmā taṃ adassetvāva desanaṃ niṭṭhāpesi.
  2023. 622023,125,1481,120,125,1,42,5,Etarahi pana sopi brāhmaṇacaṇḍālo dullabho.
  2024. 622024,125,1481,126,130,1,36,4,Evamayaṃ brāhmaṇānaṃ dhammo vinaṭṭho.
  2025. 622025,125,1481,131,134,1,22,3,Tenevāha doṇo brāhmaṇo–
  2026. 622026,125,1481,135,150,1,59,9,"‘‘ evaṃ sante mayaṃ, bho gotama, brāhmaṇacaṇḍālampi na pūremā’’ ti. "
  2027. 622027,125,1481,151,153,1,24,2,Sesamettha vuttanayameva.
  2028. 622028,125,1482,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2029. 622029,125,1483,2,5,1,61,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya brāhmaṇadhammikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2030. 622030,125,1484,2,8,1,19,3,8 . Dhammasutta-( nāvāsutta) -vaṇṇanā
  2031. 622031,125,1485,2,19,1,57,8,"319. Yasmā hi dhamman ti dhammasuttaṃ,‘‘ nāvāsuttan’’ tipi vuccati. "
  2032. 622032,125,1485,20,22,1,10,2,Kā uppatti?
  2033. 622033,125,1485,23,29,1,54,6,Idaṃ suttaṃ āyasmantaṃ sāriputtattheraṃ ārabbha vuttaṃ.
  2034. 622034,125,1485,30,40,1,82,9,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana dvinnaṃ aggasāvakānaṃ uppattito pabhuti veditabbo. "
  2035. 622035,125,1485,41,56,1,124,13,Seyyathidaṃ– anuppanne kira bhagavati dve aggasāvakā ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ kappasatasahassañca pāramiyo pūretvā devaloke nibbattā.
  2036. 622036,125,1485,57,80,1,218,21,"Tesaṃ paṭhamo cavitvā rājagahassa avidūre upatissagāmo nāma brāhmaṇānaṃ bhogagāmo atthi, tattha saṭṭhiadhikapañcakoṭisatadhanavibhavassa gāmasāmino brāhmaṇassa rūpasārī nāma brāhmaṇī, tassā kucchiyaṃ paṭisandhiṃ aggahesi. "
  2037. 622037,125,1485,81,88,1,64,7,Dutiyo tassevāvidūre kolitagāmo nāma brāhmaṇānaṃ bhogagāmo atthi.
  2038. 622038,125,1485,89,103,1,128,13,"Tattha tathārūpavibhavasseva gāmasāmino brāhmaṇassa moggallānī nāma brāhmaṇī, tassā kucchiyaṃ taṃ divasameva paṭisandhiṃ aggahesi. "
  2039. 622039,125,1485,104,110,1,69,6,Evaṃ tesaṃ ekadivasameva paṭisandhiggahaṇañca gabbhavuṭṭhānañca ahosi.
  2040. 622040,125,1485,111,125,1,106,12,"Ekadivaseyeva ca nesaṃ ekassa upatissagāme jātattā upatisso, ekassa kolitagāme jātattā {kolito}ti nāmamakaṃsu. "
  2041. 622041,125,1486,2,16,1,114,12,"Te sahapaṃsuṃ kīḷantā sahāyakā anupubbena vuḍḍhiṃ pāpuṇiṃsu, ekamekassa ca pañcapañcamāṇavakasatāni parivārā ahesuṃ. "
  2042. 622042,125,1486,17,25,1,63,8,Te uyyānaṃ vā nadītitthaṃ vā gacchantā saparivārāyeva gacchanti.
  2043. 622043,125,1486,26,33,1,64,6,"Eko pañcahi suvaṇṇasivikāsatehi, dutiyo pañcahi ājaññarathasatehi. "
  2044. 622044,125,1486,34,41,1,53,7,Tadā ca rājagahe kālānukālaṃ giraggasamajjo nāma hoti.
  2045. 622045,125,1486,42,54,1,162,12,Sāyanhasamaye nagaravemajjhe yattha sakalaaṅgamagadhavāsino abhiññātā khattiyakumārādayo sannipatitvā supaññattesu mañcapīṭhādīsu nisinnā samajjavibhūtiṃ passanti.
  2046. 622046,125,1486,55,65,1,79,10,Atha te sahāyakā tena parivārena saddhiṃ tattha gantvā paññattāsanesu nisīdiṃsu.
  2047. 622047,125,1486,66,84,1,129,14,Tato upatisso samajjavibhūtiṃ passanto mahājanakāyaṃ sannipatitaṃ disvā‘‘ ettako janakāyo vassasataṃ appatvāva marissatī’’ ti cintesi.
  2048. 622048,125,1486,85,95,1,70,9,"Tassa maraṇaṃ āgantvā nalāṭante patiṭṭhitaṃ viya ahosi, tathā kolitassa. "
  2049. 622049,125,1486,96,108,1,99,11,"Tesaṃ anekappakāresu naṭesu naccantesu dassanamattepi cittaṃ na nami, aññadatthu saṃvegoyeva udapādi. "
  2050. 622050,125,1487,2,15,1,105,12,Atha vuṭṭhite samajje pakkantāya parisāya sakaparivārena pakkantesu tesu sahāyesu kolito upatissaṃ pucchi–
  2051. 622051,125,1487,16,30,1,59,7,"‘‘ kiṃ, samma, nāṭakādidassanena tava pamodanamattampi nāhosī’’ ti? "
  2052. 622052,125,1487,31,39,1,55,8,So tassa taṃ pavattiṃ ārocetvā tampi tatheva paṭipucchi.
  2053. 622053,125,1487,40,58,1,79,12,"Sopi tassa attano pavattiṃ ārocetvā‘‘ ehi, samma, pabbajitvā amataṃ gavesāmā’’ ti āha."
  2054. 622054,125,1487,59,69,1,39,6,‘‘ Sādhu sammā’’ ti upatisso taṃ sampaṭicchi.
  2055. 622055,125,1487,70,78,1,67,8,Tato dvepi janā taṃ sampattiṃ chaḍḍetvā punadeva rājagahamanuppattā.
  2056. 622056,125,1487,79,87,1,61,8,Tena ca samayena rājagahe sañcayo nāma paribbājako paṭivasati.
  2057. 622057,125,1487,88,101,1,119,13,Te tassa santike pañcahi māṇavakasatehi saddhiṃ pabbajitvā katipāheneva tayo vede sabbañca paribbājakasamayaṃ uggahesuṃ.
  2058. 622058,125,1487,102,111,1,92,9,Te tesaṃ satthānaṃ ādimajjhapariyosānaṃ upaparikkhantā pariyosānaṃ adisvā ācariyaṃ pucchiṃsu–
  2059. 622059,125,1487,112,138,1,135,18,"‘‘ imesaṃ satthānaṃ ādimajjhaṃ dissati, pariyosānaṃ pana na dissati‘ idaṃ nāma imehi satthehi pāpuṇeyyāti, yato uttari pāpuṇitabbaṃ natthī’’’ ti. "
  2060. 622060,125,1487,139,141,1,8,2,Sopi āha–
  2061. 622061,125,1487,142,153,1,50,7,‘‘ ahampi tesaṃ tathāvidhaṃ pariyosānaṃ na passāmī’’ ti.
  2062. 622062,125,1487,154,156,1,9,2,Te āhaṃsu–
  2063. 622063,125,1487,157,168,1,44,7,‘‘ tena hi mayaṃ imesaṃ pariyosānaṃ gavesāmā’’ ti.
  2064. 622064,125,1487,169,179,1,39,6,Te ācariyo‘‘ yathāsukhaṃ gavesathā’’ ti āha.
  2065. 622065,125,1487,180,190,1,73,10,Evaṃ te tena anuññātā amataṃ gavesamānā āhiṇḍantā jambudīpe pākaṭā ahesuṃ.
  2066. 622066,125,1487,191,198,1,65,7,Tehi khattiyapaṇḍitādayo pañhaṃ puṭṭhā uttaruttariṃ na sampāyanti.
  2067. 622067,125,1487,199,227,1,95,17,"‘‘ Upatisso kolito’’ ti vutte pana‘‘ ke ete, na kho mayaṃ jānāmā’’ ti bhaṇantā natthi, evaṃ vissutā ahesuṃ. "
  2068. 622068,125,1488,2,13,1,124,11,Evaṃ tesu amatapariyesanaṃ caramānesu amhākaṃ bhagavā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko anupubbena rājagahamanuppatto.
  2069. 622069,125,1488,14,28,1,139,13,"Te ca paribbājakā sakalajambudīpaṃ caritvā tiṭṭhatu amataṃ, antamaso pariyosānapañhavissajjanamattampi alabhantā punadeva rājagahaṃ agamaṃsu. "
  2070. 622070,125,1488,29,50,1,137,15,"Atha kho āyasmā assaji pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvāti yāva tesaṃ pabbajjā, tāva sabbaṃ pabbajjākkhandhake( mahāva.60) āgatanayeneva vitthārato daṭṭhabbaṃ. "
  2071. 622071,125,1489,2,13,1,96,10,Evaṃ pabbajitesu tesu dvīsu sahāyakesu āyasmā sāriputto aḍḍhamāsena sāvakapāramīñāṇaṃ sacchākāsi.
  2072. 622072,125,1489,14,44,1,200,24,"So yadā assajittherena saddhiṃ ekavihāre vasati, tadā bhagavato upaṭṭhānaṃ gantvā anantaraṃ therassa upaṭṭhānaṃ gacchati‘‘ pubbācariyo me ayamāyasmā, etamahaṃ nissāya bhagavato sāsanaṃ aññāsin’’ ti gāravena. "
  2073. 622073,125,1489,45,67,1,158,20,"Yadā pana assajittherena saddhiṃ ekavihāre na vasati, tadā yassaṃ disāyaṃ thero vasati, taṃ disaṃ oloketvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā añjaliṃ paggayha namassati. "
  2074. 622074,125,1489,68,74,1,43,6,Taṃ disvā keci bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ–
  2075. 622075,125,1489,75,90,1,82,10,"‘‘ sāriputto aggasāvako hutvā disaṃ namassati, ajjāpi maññe brāhmaṇadiṭṭhi appahīnā’’ ti. "
  2076. 622076,125,1489,91,104,1,126,13,Atha bhagavā dibbāya sotadhātuyā taṃ kathāsallāpaṃ sutvā paññattavarabuddhāsane nisinnaṃyeva attānaṃ dassento bhikkhū āmantesi–
  2077. 622077,125,1489,105,119,1,51,7,"‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti ? "
  2078. 622078,125,1489,120,124,1,26,4,Te taṃ pavattiṃ ācikkhiṃsu.
  2079. 622079,125,1489,125,163,1,227,27,"Tato bhagavā‘‘ na, bhikkhave, sāriputto disaṃ namassati, yaṃ nissāya sāsanaṃ aññāsi, taṃ attano ācariyaṃ vandati namassati sammāneti, ācariyapūjako, bhikkhave, sāriputto’’ ti vatvā tattha sannipatitānaṃ dhammadesanatthaṃ imaṃ suttamabhāsi. "
  2080. 622080,125,1490,2,25,1,199,21,"Tattha yasmā hi dhammaṃ puriso {vijaññā}ti yato puggalā piṭakattayappabhedaṃ pariyattidhammaṃ vā, pariyattiṃ sutvā adhigantabbaṃ navalokuttarappabhedaṃ paṭivedhadhammaṃ vā puriso vijaññā jāneyya vedeyya."
  2081. 622081,125,1490,26,36,1,27,5,"‘‘ Yassā’’ tipi pāṭho, so evattho. "
  2082. 622082,125,1490,37,65,1,217,25,"Indaṃva naṃ devatā {pūjayeyyā}ti yathā sakkaṃ devānamindaṃ dvīsu devalokesu devatā pūjenti, evaṃ so puggalo taṃ puggalaṃ kālasseva vuṭṭhāya upāhanaomuñcanādiṃ sabbaṃ vattapaṭivattaṃ karonto pūjeyya sakkareyya garukareyya. "
  2083. 622083,125,1490,66,68,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2084. 622084,125,1490,69,107,1,331,31,"So pūjito… pe… pātukaroti dhammaṃ, so ācariyo evaṃ pūjito tasmiṃ antevāsimhi pasannacitto pariyattipaṭivedhavasena bahussuto desanāvaseneva pariyattidhammañca, desanaṃ sutvā yathānusiṭṭhaṃ paṭipattiyā adhigantabbaṃ paṭivedhadhammañca pātukaroti deseti, desanāya vā pariyattidhammaṃ, upamāvasena attanā adhigatapaṭivedhadhammaṃ pātukaroti. "
  2085. 622085,125,1491,2,19,1,131,13,320. Tadaṭṭhikatvāna nisamma {dhīro}ti evaṃ pasannena ācariyena pātukataṃ dhammaṃ aṭṭhikatvāna suṇitvā upadhāraṇasamatthatāya dhīro puriso.
  2086. 622086,125,1491,20,28,1,100,7,Dhammānudhammaṃ {paṭipajjamāno}ti lokuttaradhammassa anulomattā anudhammabhūtaṃ vipassanaṃ bhāvayamāno.
  2087. 622087,125,1491,29,51,1,181,19,"Viññū vibhāvī nipuṇo ca {hotī}ti viññutāsaṅkhātāya paññāya adhigamena viññū, vibhāvetvā paresampi pākaṭaṃ katvā ñāpanasamatthatāya vibhāvī, paramasukhumatthapaṭivedhatāya nipuṇo ca hoti. "
  2088. 622088,125,1491,52,66,1,112,13,Yo tādisaṃ bhajati {appamatto}ti yo tādisaṃ pubbe vuttappakāraṃ bahussutaṃ appamatto tappasādanaparo hutvā bhajati.
  2089. 622089,125,1492,2,20,1,103,11,321. Evaṃ paṇḍitācariyasevanaṃ pasaṃsitvā idāni bālācariyasevanaṃ nindanto‘‘ khuddañca bālan’’ ti imaṃ gāthamāha.
  2090. 622090,125,1492,21,30,1,72,8,"Tattha khuddan ti khuddena kāyakammādinā samannāgataṃ, paññābhāvato bālaṃ. "
  2091. 622091,125,1492,31,34,1,49,3,Anāgatatthan ti anadhigatapariyattipaṭivedhatthaṃ.
  2092. 622092,125,1492,35,41,1,59,6,Usūyakan ti issāmanakatāya antevāsikassa vuḍḍhiṃ asahamānaṃ.
  2093. 622093,125,1492,42,45,1,28,3,Sesamettha pākaṭameva padato.
  2094. 622094,125,1492,46,62,1,146,15,"Adhippāyato pana yo bahucīvarādilābhī ācariyo antevāsikānaṃ cīvarādīni na sakkoti dātuṃ, dhammadāne pana aniccadukkhānattavacanamattampi na sakkoti. "
  2095. 622095,125,1492,63,97,1,155,17,Etehi khuddatādidhammehi samannāgatattā taṃ khuddaṃ bālaṃ anāgatatthaṃ usūyakaṃ ācariyaṃ upasevamāno‘‘ pūtimacchaṃ kusaggenā’’ ti( itivu.76; jā.1.15.183) vuttanayena sayampi bālo hoti.
  2096. 622096,125,1492,98,122,1,182,22,"Tasmā idha sāsane kiñci appamattakampi pariyattidhammaṃ paṭivedhadhammaṃ vā avibhāvayitvā ca avijānitvā ca yassa dhammesu kaṅkhā, taṃ ataritvā maraṇaṃ upetīti evamassa attho veditabbo. "
  2097. 622097,125,1493,2,4,1,0,0,322-3.
  2098. 622098,125,1493,5,16,1,67,7,Idāni tassevatthassa pākaṭakaraṇatthaṃ‘‘ yathā naro’’ ti gāthādvayamāha.
  2099. 622099,125,1493,17,21,1,22,4,Tattha āpagan ti nadiṃ.
  2100. 622100,125,1493,22,25,1,23,3,Mahodakan ti bahuudakaṃ.
  2101. 622101,125,1493,26,38,1,53,9,"Salilan ti ito cito ca gataṃ, vitthiṇṇanti vuttaṃ hoti."
  2102. 622102,125,1493,39,49,1,30,5,"‘‘ Saritan’’ tipi pāṭho, so evattho. "
  2103. 622103,125,1493,50,57,1,49,6,"Sīghasotan ti hārahārikaṃ, vegavatinti vuttaṃ hoti. "
  2104. 622104,125,1493,58,77,1,94,14,Kiṃ {so}ti ettha‘‘ so vuyhamāno’’ ti iminā ca sokārena tassa narassa niddiṭṭhattā nipātamatto sokāro.
  2105. 622105,125,1493,78,96,1,72,13,"Kiṃ sūti vuttaṃ hoti yathā‘‘ na bhavissāmi nāma so, vinassissāmi nāma so’’ ti. "
  2106. 622106,125,1493,97,102,1,35,5,Dhamman ti pubbe vuttaṃ duvidhameva.
  2107. 622107,125,1493,103,107,1,35,4,Anisāmayatthan ti anisāmetvā atthaṃ.
  2108. 622108,125,1493,108,111,1,28,3,Sesamettha pākaṭameva padato.
  2109. 622109,125,1494,2,23,1,165,21,Adhippāyato pana yathā yo kocideva naro vuttappakāraṃ nadiṃ otaritvā tāya nadiyā vuyhamāno anusotagāmī sotameva anugacchanto pare pāratthike kiṃ sakkhati pāraṃ netuṃ.
  2110. 622110,125,1494,24,31,1,18,3,‘‘ Sakkatī’’ tipi pāṭho.
  2111. 622111,125,1494,32,56,1,226,24,Tatheva duvidhampi dhammaṃ attano paññāya avibhāvayitvā bahussutānañca santike atthaṃ anisāmetvā sayaṃ avibhāvitattā ajānanto anisāmitattā ca avitiṇṇakaṅkho pare kiṃ sakkhati nijjhāpetuṃ pekkhāpetunti evamettha attho daṭṭhabbo.
  2112. 622112,125,1494,57,80,1,78,8,"‘‘ So vata, cunda, attanā palipapalipanno’’ tiādikañcettha( ma. ni.1.87) suttapadaṃ anussaritabbaṃ. "
  2113. 622113,125,1495,2,4,1,0,0,324-5.
  2114. 622114,125,1495,5,39,1,232,26,Evaṃ bālasevanāya bālassa paraṃ nijjhāpetuṃ asamatthatāya pākaṭakaraṇatthaṃ upamaṃ vatvā idāni‘‘ yo tādisaṃ bhajati appamatto’’ ti ettha vuttassa paṇḍitassa pare nijjhāpetuṃ samatthatāya pākaṭakaraṇatthaṃ‘‘ yathāpi nāvan’’ ti gāthādvayamāha.
  2115. 622115,125,1495,40,44,1,30,3,Tattha {phiyenā}ti dabbipadarena.
  2116. 622116,125,1495,45,48,1,21,2,{Rittenā}ti veḷudaṇḍena.
  2117. 622117,125,1495,49,53,1,23,3,{Tatthā}ti tassaṃ nāvāyaṃ.
  2118. 622118,125,1495,54,61,1,87,6,{Tatrūpayaññū}ti tassā nāvāya āharaṇapaṭiharaṇādiupāyajānanena maggapaṭipādanena upāyaññū.
  2119. 622119,125,1495,62,66,1,47,4,Sikkhitasikkhatāya sukusalahatthatāya ca kusalo.
  2120. 622120,125,1495,67,69,1,41,2,Uppannupaddavapaṭikārasamatthatāya mutīmā.
  2121. 622121,125,1495,70,76,1,47,5,{Vedagū}ti vedasaṅkhātehi catūhi maggañāṇehi gato.
  2122. 622122,125,1495,77,82,1,47,4,{Bhāvitatto}ti tāyeva maggabhāvanāya bhāvitacitto.
  2123. 622123,125,1495,83,87,1,31,3,{Bahussuto}ti pubbe vuttanayeneva.
  2124. 622124,125,1495,88,94,1,53,4,{Avedhadhammo}ti aṭṭhahi lokadhammehi akampaniyasabhāvo.
  2125. 622125,125,1495,95,103,1,82,7,{Sotāvadhānūpanisūpapanne}ti sotaodahanena ca maggaphalānaṃ upanissayena ca upapanne.
  2126. 622126,125,1495,104,106,1,24,2,Sesaṃ uttānapadatthameva.
  2127. 622127,125,1495,107,113,1,62,6,Adhippāyayojanāpi sakkā purimanayeneva jānitunti na vitthāritā.
  2128. 622128,125,1496,2,26,1,144,15,326. Evaṃ paṇḍitassa pare nijjhāpetuṃ samatthabhāvapākaṭakaraṇatthaṃ upamaṃ vatvā tassā paṇḍitasevanāya niyojento‘‘ tasmā have’’ ti imaṃ avasānagāthamāha.
  2129. 622129,125,1496,27,40,1,111,11,"Tatrāyaṃ saṅkhepattho– yasmā upanissayasampannā paṇḍitasevanena visesaṃ pāpuṇanti, tasmā have sappurisaṃ bhajetha. "
  2130. 622130,125,1496,41,44,1,27,3,Kīdisaṃ sappurisaṃ bhajetha?
  2131. 622131,125,1496,45,54,1,95,8,"Medhāvinañceva bahussutañca, paññāsampattiyā ca medhāvinaṃ vuttappakārasutadvayena ca bahussutaṃ. "
  2132. 622132,125,1496,55,81,1,267,26,Tādisañhi bhajamāno tena bhāsitassa dhammassa aññāya atthaṃ evaṃ ñatvā ca yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāno tāya paṭipattiyā paṭivedhavasena viññātadhammo so maggaphalanibbānappabhedaṃ lokuttara sukhaṃ labhetha adhigaccheyya pāpuṇeyyāti arahattanikūṭena desanaṃ samāpesīti.
  2133. 622133,125,1497,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2134. 622134,125,1498,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya dhammasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2135. 622135,125,1499,2,4,1,19,2,9 . Kiṃsīlasuttavaṇṇanā
  2136. 622136,125,1500,2,9,1,23,2,327. {Kiṃsīlo}ti kiṃsīlasuttaṃ.
  2137. 622137,125,1500,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  2138. 622138,125,1500,13,33,1,234,20,Āyasmato sāriputtassa gihisahāyako eko therasseva pituno vaṅgantabrāhmaṇassa sahāyassa brāhmaṇassa putto saṭṭhikoṭiadhikaṃ pañcasatakoṭidhanaṃ pariccajitvā āyasmato sāriputtattherassa santike pabbajitvā sabbaṃ buddhavacanaṃ pariyāpuṇi.
  2139. 622139,125,1500,34,44,1,75,9,"Tassa thero bahuso ovaditvā kammaṭṭhānamadāsi, so tena visesaṃ nādhigacchati. "
  2140. 622140,125,1500,45,72,1,132,19,Tato thero‘‘ buddhaveneyyo eso’’ ti ñatvā taṃ ādāya bhagavato santikaṃ gantvā taṃ bhikkhuṃ ārabbha puggalaṃ aniyametvā‘‘ kiṃsīlo’’ ti pucchi.
  2141. 622141,125,1500,73,78,1,33,5,Athassa bhagavā tato paraṃ abhāsi.
  2142. 622142,125,1500,79,88,1,69,7,"Tattha {kiṃsīlo}ti kīdisena vārittasīlena samannāgato, kīdisapakatiko vā. "
  2143. 622143,125,1500,89,94,1,38,4,{Kiṃsamācāro}ti kīdisena cārittena yutto.
  2144. 622144,125,1500,95,103,1,53,7,Kāni kammāni brūhayan ti kāni kāyakammādīni vaḍḍhento.
  2145. 622145,125,1500,104,114,1,71,9,Naro sammā {niviṭṭhassā}ti abhirato naro sāsane sammā patiṭṭhito bhaveyya.
  2146. 622146,125,1500,115,124,1,79,8,Uttamatthañca {pāpuṇe}ti sabbatthānaṃ uttamaṃ arahattañca pāpuṇeyyāti vuttaṃ hoti.
  2147. 622147,125,1501,2,43,1,252,24,"328. Tato bhagavā‘‘ sāriputto aḍḍhamāsūpasampanno sāvakapāramippatto, kasmā ādikammikaputhujjanapañhaṃ pucchatī’’ ti āvajjento‘‘ saddhivihārikaṃ ārabbhā’’ ti ñatvā pucchāya vuttaṃ cārittasīlaṃ avibhajitvāva tassa sappāyavasena dhammaṃ desento‘‘ vuḍḍhāpacāyī’’ tiādimāha. "
  2148. 622148,125,1502,2,12,1,68,7,"Tattha paññāvuḍḍho, guṇavuḍḍho, jātivuḍḍho, vayovuḍḍhoti cattāro vuḍḍhā. "
  2149. 622149,125,1502,13,22,1,110,9,Jātiyā hi daharopi bahussuto bhikkhu appassutamahallakabhikkhūnamantare bāhusaccapaññāya vuḍḍhattā paññāvuḍḍho.
  2150. 622150,125,1502,23,33,1,112,9,"Tassa hi santike mahallakabhikkhūpi buddhavacanaṃ pariyāpuṇanti, ovādavinicchayapañhavissajjanāni ca paccāsīsanti. "
  2151. 622151,125,1502,34,40,1,55,6,Tathā daharopi bhikkhu adhigamasampanno guṇavuḍḍho nāma.
  2152. 622152,125,1502,41,50,1,87,9,Tassa hi ovāde patiṭṭhāya mahallakāpi vipassanāgabbhaṃ gahetvā arahattaphalaṃ pāpuṇanti.
  2153. 622153,125,1502,51,62,1,96,11,Tathā daharopi rājā khattiyo muddhāvasitto brāhmaṇo vā sesajanassa vandanārahato jātivuḍḍho nāma.
  2154. 622154,125,1502,63,68,1,38,5,Sabbo pana paṭhamajāto vayovuḍḍho nāma.
  2155. 622155,125,1502,69,83,1,140,13,"Tattha yasmā paññāya sāriputtattherassa sadiso natthi ṭhapetvā bhagavantaṃ, tathā guṇenapi aḍḍhamāsena sabbasāvakapāramīñāṇassa paṭividdhattā. "
  2156. 622156,125,1502,84,100,1,108,14,"Jātiyāpi so brāhmaṇamahāsālakule uppanno, tasmā tassa bhikkhuno vayena samānopi so imehi tīhi kāraṇehi vuḍḍho. "
  2157. 622157,125,1502,101,109,1,66,8,Imasmiṃ panatthe paññāguṇehi eva vuḍḍhabhāvaṃ sandhāya bhagavā āha–
  2158. 622158,125,1502,110,116,1,15,2,‘‘ vuḍḍhāpacāyī’’ ti.
  2159. 622159,125,1502,117,132,1,138,14,"Tasmā tādisānaṃ vuḍḍhānaṃ apacitikaraṇena vuḍḍhāpacāyī, tesameva vuḍḍhānaṃ lābhādīsu usūyavigamena anusūyako ca siyāti ayamādipādassa attho. "
  2160. 622160,125,1503,2,37,1,225,29,"Kālaññū {cassā}ti ettha pana rāge uppanne tassa vinodanatthāya garūnaṃ dassanaṃ gacchantopi kālaññū, dose… mohe… kosajje uppanne tassa vinodanatthāya garūnaṃ dassanaṃ gacchantopi kālaññū, yato evaṃ kālaññū ca assa garūnaṃ dassanāya. "
  2161. 622161,125,1503,38,42,1,40,4,Dhammiṃ kathan ti samathavipassanāyuttaṃ.
  2162. 622162,125,1503,43,46,1,18,3,Erayitan ti vuttaṃ.
  2163. 622163,125,1503,47,60,1,90,11,"{Khaṇaññū}ti tassā kathāya khaṇavedī, dullabho vā ayaṃ īdisāya kathāya savanakkhaṇoti jānanto. "
  2164. 622164,125,1503,61,68,1,47,6,Suṇeyya {sakkaccā}ti taṃ kathaṃ sakkaccaṃ suṇeyya.
  2165. 622165,125,1503,69,79,1,96,9,"Na kevalañca tameva, aññānipi buddhaguṇādipaṭisaṃyuttāni subhāsitāni sakkaccameva suṇeyyāti attho. "
  2166. 622166,125,1504,2,57,1,459,41,"329.‘‘ Kālaññū cassa garūnaṃ dassanāyā’’ ti ettha vuttanayañca attano uppannarāgādivinodanakālaṃ ñatvāpi garūnaṃ santikaṃ gacchanto kālena gacche garūnaṃ sakāsaṃ,‘‘ ahaṃ kammaṭṭhāniko dhutaṅgadharo cā’’ ti katvā na cetiyavandanabodhiyaṅgaṇabhikkhācāramaggaatimajjhanhikavelādīsu yattha katthaci ṭhitamācariyaṃ disvā paripucchanatthāya upasaṅkameyya, sakasenāsane pana attano āsane nisinnaṃ vūpasantadarathaṃ sallakkhetvā kammaṭṭhānādividhipucchanatthaṃ upasaṅkameyyāti attho. "
  2167. 622167,125,1504,58,71,1,178,13,Evaṃ upasaṅkamantopi ca thambhaṃ niraṃkatvā nivātavutti thaddhabhāvakaraṃ mānaṃ vināsetvā nīcavutti pādapuñchanacoḷakachinnavisāṇusabhauddhatadāṭhasappasadiso hutvā upasaṅkameyya.
  2168. 622168,125,1504,72,83,1,53,9,Atha tena garunā vuttaṃ atthaṃ dhammaṃ… pe… samācare ca.
  2169. 622169,125,1504,84,87,1,22,3,Atthan ti bhāsitatthaṃ.
  2170. 622170,125,1504,88,91,1,22,3,Dhamman ti pāḷidhammaṃ.
  2171. 622171,125,1504,92,95,1,17,3,Saṃyaman ti sīlaṃ.
  2172. 622172,125,1504,96,99,1,43,3,Brahmacariyan ti avasesasāsanabrahmacariyaṃ.
  2173. 622173,125,1504,100,124,1,198,21,"Anussare ceva samācare {cā}ti atthaṃ kathitokāse anussareyya, dhammaṃ saṃyamaṃ brahmacariyaṃ kathitokāse anussareyya, anussaraṇamatteneva ca atussanto taṃ sabbampi samācare samācareyya samādāya vatteyya. "
  2174. 622174,125,1504,125,132,1,56,7,Tāsaṃ kathānaṃ attani pavattane ussukkaṃ kareyyāti attho.
  2175. 622175,125,1504,133,138,1,30,5,Evaṃ karonto hi kiccakaro hoti.
  2176. 622176,125,1505,2,13,1,76,8,330. Tato parañca dhammārāmo dhammarato dhamme ṭhito dhammavinicchayaññū bhaveyya.
  2177. 622177,125,1505,14,29,1,100,12,"Sabbapadesu cettha {dhammo}ti samathavipassanā, ārāmo ratīti ekova attho, dhamme ārāmo assāti dhammārāmo. "
  2178. 622178,125,1505,30,38,1,40,6,"Dhamme rato, na aññaṃ pihetīti dhammarato. "
  2179. 622179,125,1505,39,43,1,30,4,Dhamme ṭhito dhammaṃ vattanato.
  2180. 622180,125,1505,44,60,1,91,10,"Dhammavinicchayaṃ jānāti‘‘ idaṃ udayañāṇaṃ idaṃ vayañāṇan’’ ti dhammavinicchayaññū, evarūpo assa. "
  2181. 622181,125,1505,61,90,1,270,22,"Atha yāyaṃ rājakathāditiracchānakathā taruṇavipassakassa bahiddhārūpādīsu abhinandanuppādanena taṃ samathavipassanādhammaṃ sandūseti, tasmā‘‘ dhammasandosavādo’’ ti vuccati, taṃ nevācare dhammasandosavādaṃ, aññadatthu āvāsagocarādisappāyāni sevanto tacchehi nīyetha subhāsitehi. "
  2182. 622182,125,1505,91,102,1,108,9,"Samathavipassanāpaṭisaṃyuttānevettha tacchāni, tathārūpehi subhāsitehi nīyetha nīyeyya, kālaṃ khepeyyāti attho. "
  2183. 622183,125,1506,2,32,1,182,19,331. Idāni‘‘ dhammasandosavādan’’ ti ettha atisaṅkhepena vuttaṃ samathavipassanāyuttassa bhikkhuno upakkilesaṃ pākaṭaṃ karonto tadaññenapi upakkilesena saddhiṃ‘‘ hassaṃ jappan’’ ti imaṃ gāthamāha.
  2184. 622184,125,1506,33,35,1,15,2,Hāsantipi pāṭho.
  2185. 622185,125,1506,36,58,1,186,18,"Vipassakena hi bhikkhunā hasanīyasmiṃ vatthusmiṃ sitamattameva kātabbaṃ, niratthakakathājappo na bhāsitabbo, ñātibyasanādīsu paridevo na kātabbo, khāṇukaṇṭakādimhi manopadoso na uppādetabbo. "
  2186. 622186,125,1506,59,101,1,296,32,"Māyākatan ti vuttā māyā, tividhaṃ kuhanaṃ, paccayesu giddhi, jātiādīhi māno, paccanīkasātatāsaṅkhāto sārambho, pharusavacanalakkhaṇaṃ kakkasaṃ, rāgādayo kasāvā, adhimattataṇhālakkhaṇā {mucchā}ti ime ca dosā sukhakāmena aṅgārakāsu viya, sucikāmena gūthaṭhānaṃ viya, jīvitukāmena āsivisādayo viya ca pahātabbā. "
  2187. 622187,125,1506,102,109,1,79,7,Hitvā ca ārogyamadādivigamā vītamadena cittavikkhepābhāvā ṭhitattena caritabbaṃ.
  2188. 622188,125,1506,110,119,1,86,9,Evaṃ paṭipanno hi sabbupakkilesaparisuddhāya bhāvanāya na cirasseva arahattaṃ pāpuṇāti.
  2189. 622189,125,1506,120,122,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  2190. 622190,125,1506,123,134,1,28,5,‘‘ hassaṃ jappaṃ… pe… ṭhitatto’’ ti.
  2191. 622191,125,1507,2,71,1,426,48,"332. Idāni yvāyaṃ‘‘ hassaṃ jappan’’ tiādinā nayena upakkileso vutto, tena samannāgato bhikkhu yasmā sāhaso hoti avīmaṃsakārī, ratto rāgavasena duṭṭho dosavasena gacchati, pamatto ca hoti kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya asātaccakārī, tathārūpassa ca‘‘ suṇeyya sakkacca subhāsitānī’’ tiādinā nayena vutto ovādo niratthako, tasmā imassa saṃkilesassa puggalādhiṭṭhānāya desanāya sutādivuddhipaṭipakkhabhāvaṃ dassento‘‘ viññātasārānī’’ ti imaṃ gāthamāha. "
  2192. 622192,125,1508,2,12,1,85,8,"Tassattho – yāni hetāni samathavipassanāpaṭisaṃyuttāni subhāsitāni, tesaṃ vijānanaṃ sāro. "
  2193. 622193,125,1508,13,50,1,246,30,"Yadi viññātāni sādhu, atha saddamattameva gahitaṃ, na kiñci kataṃ hoti, yena etāni sutamayena ñāṇena viññāyanti, taṃ sutaṃ, etañca sutamayañāṇaṃ viññātasamādhisāraṃ, tesu viññātesu dhammesu yo samādhi cittassāvikkhepo tathattāya paṭipatti, ayamassa sāro. "
  2194. 622194,125,1508,51,57,1,43,6,Na hi vijānanamatteneva koci attho sijjhati.
  2195. 622195,125,1508,58,75,1,128,14,"Yo panāyaṃ naro rāgādivasena vattanato sāhaso , kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya asātaccakāritāya pamatto, so saddamattaggāhīyeva hoti. "
  2196. 622196,125,1508,76,89,1,114,12,"Tena tassa atthavijānanābhāvato sā subhāsitavijānanapaññā ca, tathattāya paṭipattiyā abhāvato sutañca na vaḍḍhatīti. "
  2197. 622197,125,1509,2,17,1,118,11,333. Evaṃ pamattānaṃ sattānaṃ paññāparihāniṃ sutaparihāniñca dassetvā idāni appamattānaṃ tadubhayasārādhigamaṃ dassento āha–
  2198. 622198,125,1509,18,30,1,31,6,‘‘ dhamme ca ye… pe… sāramajjhagū’’ ti.
  2199. 622199,125,1509,31,36,1,56,5,Tattha ariyappavedito dhammo nāma samathavipassanādhammo.
  2200. 622200,125,1509,37,45,1,72,8,Ekopi hi buddho samathavipassanādhammaṃ adesetvā parinibbuto nāma natthi.
  2201. 622201,125,1509,46,82,1,283,33,"Tasmā etasmiṃ dhamme ca ye ariyappavedite ratā niratā appamattā sātaccānuyogino, anuttarā te vacasā manasā kammunā ca, te catubbidhena vacīsucaritena tividhena manosucaritena tividhena kāyasucaritena ca samannāgatattā vacasā manasā kammunā ca anuttarā, avasesasattehi asamā aggāvisiṭṭhā. "
  2202. 622202,125,1509,83,89,1,69,6,Ettāvatā saddhiṃ pubbabhāgasīlena ariyamaggasampayuttaṃ sīlaṃ dasseti.
  2203. 622203,125,1509,90,128,1,265,33,"Evaṃ parisuddhasīlā te santisoraccasamādhisaṇṭhitā, sutassa paññāya ca sāramajjhagū, ye ariyappavedite dhamme ratā, te na kevalaṃ vācādīhi anuttarā honti, apica kho pana santisoracce samādhimhi ca saṇṭhitā hutvā sutassa paññāya ca sāramajjhagū adhigatā icceva veditabbā. "
  2204. 622204,125,1509,129,131,1,22,2,Āsaṃsāyaṃ bhūtavacanaṃ.
  2205. 622205,125,1509,132,151,1,161,15,"Tattha {santī}ti nibbānaṃ, soraccan ti sundare ratabhāvena yathābhūtapaṭivedhikā paññā, santiyā soraccanti santisoraccaṃ, nibbānārammaṇāya maggapaññāyetaṃ adhivacanaṃ. "
  2206. 622206,125,1509,152,156,1,38,3,{Samādhī}ti taṃsampayuttova maggasamādhi.
  2207. 622207,125,1509,157,161,1,31,3,{Saṇṭhitā}ti tadubhaye patiṭṭhitā.
  2208. 622208,125,1509,162,166,1,44,4,Sutapaññānaṃ sāraṃ nāma arahattaphalavimutti.
  2209. 622209,125,1509,167,170,1,33,3,Vimuttisārañhi idaṃ brahmacariyaṃ.
  2210. 622210,125,1510,2,29,1,266,21,"Evamettha bhagavā dhammena pubbabhāgapaṭipadaṃ,‘‘ anuttarā vacasā’’ tiādīhi sīlakkhandhaṃ, santisoraccasamādhīhi paññākkhandhasamādhikkhandheti tīhipi imehi khandhehi aparabhāgapaṭipadañca dassetvā sutapaññāsārena akuppavimuttiṃ dassento arahattanikūṭena desanaṃ samāpesi. "
  2211. 622211,125,1510,30,42,1,102,12,Desanāpariyosāne ca so bhikkhu sotāpattiphalaṃ patvā puna na cirasseva aggaphale arahatte patiṭṭhāsīti.
  2212. 622212,125,1511,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2213. 622213,125,1512,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya kiṃsīlasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2214. 622214,125,1513,2,4,1,19,2,10 . Uṭṭhānasuttavaṇṇanā
  2215. 622215,125,1514,2,10,1,26,2,334. {Uṭṭhahathā}ti uṭṭhānasuttaṃ.
  2216. 622216,125,1514,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  2217. 622217,125,1514,14,33,1,214,19,Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharanto rattiṃ jetavanavihāre vasitvā pubbaṇhasamayaṃ bhikkhusaṅghaparivuto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pācīnadvārena nagarā nikkhamitvā migāramātupāsādaṃ agamāsi divāvihāratthāya.
  2218. 622218,125,1514,34,48,1,155,13,"Āciṇṇaṃ kiretaṃ bhagavato rattiṃ jetavanavihāre vasitvā migāramātupāsāde divāvihārūpagamanaṃ, rattiñca migāramātupāsāde vasitvā jetavane divāvihārūpagamanaṃ. "
  2219. 622219,125,1514,49,50,1,5,1,Kasmā?
  2220. 622220,125,1514,51,56,1,67,5,Dvinnaṃ kulānaṃ anuggahatthāya mahāpariccāgaguṇaparidīpanatthāya ca.
  2221. 622221,125,1514,57,68,1,93,10,"Migāramātupāsādassa ca heṭṭhā pañca kūṭāgāragabbhasatāni honti, yesu pañcasatā bhikkhū vasanti. "
  2222. 622222,125,1514,69,81,1,94,11,"Tattha yadā bhagavā heṭṭhāpāsāde vasati, tadā bhikkhū bhagavato gāravena uparipāsādaṃ nāruhanti. "
  2223. 622223,125,1514,82,97,1,126,14,"Taṃ divasaṃ pana bhagavā uparipāsāde kūṭāgāragabbhaṃ pāvisi, tena heṭṭhāpāsāde pañcapi gabbhasatāni pañcasatā bhikkhū pavisiṃsu. "
  2224. 622224,125,1514,98,110,1,82,11,Te ca sabbeva navā honti adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ uddhatā unnaḷā pākatindriyā.
  2225. 622225,125,1514,111,154,1,282,35,"Te pavisitvā divāseyyaṃ supitvā sāyaṃ uṭṭhāya mahātale sannipatitvā‘‘ ajja bhattagge tuyhaṃ kiṃ ahosi, tvaṃ kattha agamāsi, ahaṃ āvuso kosalarañño gharaṃ, ahaṃ anāthapiṇḍikassa, tattha evarūpo ca evarūpo ca bhojanavidhi ahosī’’ ti nānappakāraṃ āmisakathaṃ kathentā uccāsaddamahāsaddā ahesuṃ. "
  2226. 622226,125,1515,2,23,1,125,16,"Bhagavā taṃ saddaṃ sutvā‘‘ ime mayā saddhiṃ vasantāpi evaṃ pamattā, aho ayuttakārino’’ ti mahāmoggallānattherassa āgamanaṃ cintesi. "
  2227. 622227,125,1515,24,35,1,97,11,Tāvadeva āyasmā mahāmoggallāno bhagavato cittaṃ ñatvā iddhiyā āgamma pādamūle vandamānoyeva ahosi.
  2228. 622228,125,1515,36,40,1,25,4,Tato naṃ bhagavā āmantesi–
  2229. 622229,125,1515,41,57,1,62,9,"‘‘ ete te, moggallāna, sabrahmacārino pamattā, sādhu ne saṃvejehī’’ ti."
  2230. 622230,125,1515,58,84,1,212,22,‘‘ Evaṃ bhante’’ ti kho so āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭissuṇitvā tāvadeva āpokasiṇaṃ samāpajjitvā karīsabhūmiyaṃ ṭhitaṃ mahāpāsādaṃ nāvaṃ viya mahāvāto pādaṅguṭṭhakena kampesi saddhiṃ patiṭṭhitapathavippadesena.
  2231. 622231,125,1515,85,96,1,92,11,Atha te bhikkhū bhītā vissaraṃ karontā sakasakacīvarāni chaḍḍetvā catūhi dvārehi nikkhamiṃsu.
  2232. 622232,125,1515,97,114,1,117,15,"Bhagavā tesaṃ attānaṃ dassento aññena dvārena gandhakuṭiṃ pavisanto viya ahosi, te bhagavantaṃ disvā vanditvā aṭṭhaṃsu . "
  2233. 622233,125,1515,115,142,1,91,13,"Bhagavā‘‘ kiṃ, bhikkhave, bhītatthā’’ ti pucchi, te‘‘ ayaṃ, bhante, migāramātupāsādo kampito’’ ti āhaṃsu ."
  2234. 622234,125,1515,143,153,1,25,4,"‘‘ Jānātha, bhikkhave, kenā’’ ti?"
  2235. 622235,125,1515,154,163,1,19,4,"‘‘ Na jānāma, bhante’’ ti. "
  2236. 622236,125,1515,164,187,1,182,17,"Atha bhagavā‘‘ tumhādisānaṃ, bhikkhave, muṭṭhassatīnaṃ asampajānānaṃ pamādavihārīnaṃ saṃvegajananatthaṃ moggallānena kampito’’ ti vatvā tesaṃ bhikkhūnaṃ dhammadesanatthaṃ imaṃ suttamabhāsi. "
  2237. 622237,125,1516,2,13,1,71,9,"Tattha {uṭṭhahathā}ti āsanā uṭṭhahatha ghaṭatha vāyamatha, mā kusītā hotha. "
  2238. 622238,125,1516,14,20,1,65,5,{Nisīdathā}ti pallaṅkaṃ ābhujitvā kammaṭṭhānānuyogatthāya nisīdatha.
  2239. 622239,125,1516,21,33,1,87,10,Ko attho supitena {vo}ti ko tumhākaṃ anupādāparinibbānatthāya pabbajitānaṃ supitena attho.
  2240. 622240,125,1516,34,41,1,42,7,Na hi sakkā supantena koci attho pāpuṇituṃ.
  2241. 622241,125,1516,42,86,1,458,42,"Āturānañhi kā niddā, sallaviddhāna ruppatan ti yatra ca nāma appakepi sarīrappadese uṭṭhitena cakkhurogādinā rogena āturānaṃ ekadvaṅgulamattampi paviṭṭhena ayasallaaṭṭhisalladantasallavisāṇasallakaṭṭhasallānaṃ aññatarena sallena ruppamānānaṃ manussānaṃ niddā natthi, tattha tumhākaṃ sakalacittasarīrasantānaṃ bhañjitvā uppannehi nānappakārakilesarogehi āturānañhi kā niddā rāgasallādīhi ca pañcahi sallehi antohadayaṃ pavisiya viddhattā sallaviddhānaṃ ruppataṃ. "
  2242. 622242,125,1517,2,16,1,78,11,335. Evaṃ vatvā puna bhagavā bhiyyosomattāya te bhikkhū ussāhento saṃvejento ca āha–
  2243. 622243,125,1517,17,27,1,25,4,‘‘ uṭṭhahatha… pe… vasānuge’’ ti.
  2244. 622244,125,1517,28,40,1,96,9,"Tatrāyaṃ sādhippāyayojanā atthavaṇṇanā– evaṃ kilesasallaviddhānañhi vo, bhikkhave, kālo pabujjhituṃ. "
  2245. 622245,125,1517,41,43,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2246. 622246,125,1517,44,86,1,281,32,"Maṇḍapeyyamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ, satthā sammukhībhūto, ito pubbe pana vo dīgharattaṃ suttaṃ, girīsu suttaṃ, nadīsu suttaṃ, samesu suttaṃ, visamesu suttaṃ, rukkhaggesupi suttaṃ adassanā ariyasaccānaṃ, tasmā tassā niddāya antakiriyatthaṃ uṭṭhahatha nisīdatha daḷhaṃ sikkhatha santiyā. "
  2247. 622247,125,1518,2,6,1,38,4,Tattha purimapādassattho vuttanayo eva.
  2248. 622248,125,1518,7,22,1,124,10,"Dutiyapāde pana {santī}ti tisso santiyo– accantasanti, tadaṅgasanti, sammutisantīti, nibbānavipassanādiṭṭhigatānametaṃ adhivacanaṃ. "
  2249. 622249,125,1518,23,38,1,125,13,"Idha pana accantasanti nibbānamadhippetaṃ, tasmā nibbānatthaṃ daḷhaṃ sikkhatha, asithilaparakkamā hutvā sikkhathāti vuttaṃ hoti. "
  2250. 622250,125,1518,39,41,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2251. 622251,125,1518,42,80,1,214,29,"Mā vo pamatte viññāya, maccurājā amohayittha vasānuge , mā tumhe‘‘ pamattā ete’’ ti evaṃ ñatvā maccurājapariyāyanāmo māro vasānuge amohayittha, yathā tassa vasaṃ gacchatha, evaṃ vasānuge karonto mā amohayitthāti vuttaṃ hoti. "
  2252. 622252,125,1519,2,44,1,285,32,"336. Yato tassa vasaṃ anupagacchantā yāya devā manussā ca… pe… samappitā, yāya devā ca manussā ca atthikā rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbatthikā, taṃ rūpādiṃ sitā nissitā allīnā hutvā tiṭṭhanti, taratha samatikkamatha etaṃ nānappakāresu visayesu visaṭavitthiṇṇavisālattā visattikaṃ bhavabhogataṇhaṃ. "
  2253. 622253,125,1519,45,55,1,71,9,"Khaṇo vo mā upaccagā, ayaṃ tumhākaṃ samaṇadhammakaraṇakkhaṇo mā atikkami. "
  2254. 622254,125,1519,56,90,1,218,27,"Yesañhi ayamevarūpo khaṇo atikkamati, ye ca imaṃ khaṇaṃ atikkamanti, te khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā, nirassādaṭṭhena nirayasaññite catubbidhepi apāye patiṭṭhitā‘‘ akataṃ vata no kalyāṇan’’ tiādinā nayena socanti. "
  2255. 622255,125,1520,2,30,1,149,21,337. Evaṃ bhagavā te bhikkhū ussāhetvā saṃvejetvā ca idāni tesaṃ taṃ pamādavihāraṃ vigarahitvā sabbeva te appamāde niyojento‘‘ pamādo rajo’’ ti imaṃ gāthamāha.
  2256. 622256,125,1520,31,40,1,66,7,"Tattha {pamādo}ti saṅkhepato sativippavāso, so cittamalinaṭṭhena rajo. "
  2257. 622257,125,1520,41,52,1,90,9,"Taṃ pamādamanupatito pamādānupatito, pamādānupatitattā aparāparuppanno pamādo eva, sopi rajo. "
  2258. 622258,125,1520,53,60,1,36,7,Na hi kadāci pamādo nāma arajo atthi.
  2259. 622259,125,1520,61,64,1,15,3,Tena kiṃ dīpeti?
  2260. 622260,125,1520,65,78,1,65,9,Mā tumhe‘‘ daharā tāva mayaṃ pacchā jānissāmā’’ ti vissāsamāpajjittha.
  2261. 622261,125,1520,79,105,1,192,23,"Daharakālepi hi pamādo rajo, majjhimakālepi therakālepi pamādānupatitattā mahārajo saṅkārakūṭo eva hoti, yathā ghare ekadvedivasiko rajo rajo eva, vaḍḍhamāno pana gaṇavassiko saṅkārakūṭo eva hoti. "
  2262. 622262,125,1520,106,130,1,244,23,"Evaṃ santepi pana paṭhamavaye buddhavacanaṃ pariyāpuṇitvā itaravayesu samaṇadhammaṃ karonto, paṭhamavaye vā pariyāpuṇitvā majjhimavaye suṇitvā pacchimavaye samaṇadhammaṃ karontopi bhikkhu pamādavihārī na hoti appamādānulomapaṭipadaṃ paṭipannattā. "
  2263. 622263,125,1520,131,154,1,174,20,"Yo pana sabbavayesu pamādavihārī divāseyyaṃ āmisakathañca anuyutto, seyyathāpi tumhe, tasseva so paṭhamavaye pamādo rajo, itaravayesu pamādānupatito mahāpamādo ca mahārajo evāti. "
  2264. 622264,125,1521,2,10,1,59,7,Evaṃ tesaṃ pamādavihāraṃ vigarahitvā appamāde niyojento āha–
  2265. 622265,125,1521,11,47,1,278,28,"‘‘ appamādena vijjāya, abbahe sallamattano’’ ti, tassattho– yasmā evameso sabbadāpi pamādo rajo, tasmā satiavippavāsasaṅkhātena appamādena āsavānaṃ khayañāṇasaṅkhātāya ca vijjāya paṇḍito kulaputto uddhare attano hadayanissitaṃ rāgādipañcavidhaṃ sallanti arahattanikūṭena desanaṃ samāpesi. "
  2266. 622266,125,1521,48,62,1,155,14,Desanāpariyosāne saṃvegamāpajjitvā tameva dhammadesanaṃ manasi karitvā paccavekkhamānā vipassanaṃ ārabhitvā pañcasatāpi te bhikkhū arahatte patiṭṭhahiṃsūti.
  2267. 622267,125,1522,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2268. 622268,125,1523,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya uṭṭhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2269. 622269,125,1524,2,4,1,18,2,11 . Rāhulasuttavaṇṇanā
  2270. 622270,125,1525,2,11,1,35,3,338. Kacci {abhiṇhasaṃvāsā}ti rāhulasuttaṃ.
  2271. 622271,125,1525,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  2272. 622272,125,1525,15,37,1,174,18,Bhagavā sammāsambodhiṃ abhisambujjhitvā bodhimaṇḍato anupubbena kapilavatthuṃ gantvā tattha rāhulakumārena‘‘ dāyajjaṃ me samaṇa dehī’’ ti dāyajjaṃ yācito sāriputtattheraṃ āṇāpesi–
  2273. 622273,125,1525,38,45,1,26,3,‘‘ rāhulakumāraṃ pabbājehī’’ ti.
  2274. 622274,125,1525,46,58,1,57,5,Taṃ sabbaṃ khandhakaṭṭhakathāyaṃ( mahāva. aṭṭha.105) vuttanayeneva gahetabbaṃ.
  2275. 622275,125,1525,59,71,1,127,11,"Evaṃ pabbajitaṃ pana rāhulakumāraṃ vuḍḍhippattaṃ sāriputtattherova upasampādesi, mahāmoggallānatthero assa kammavācācariyo ahosi. "
  2276. 622276,125,1525,72,104,1,202,26,"Taṃ bhagavā‘‘ ayaṃ kumāro jātiādisampanno, so jātigottakulavaṇṇapokkharatādīni nissāya mānaṃ vā madaṃ vā mā akāsī’’ ti daharakālato pabhuti yāva na ariyabhūmiṃ pāpuṇi, tāva ovadanto abhiṇhaṃ imaṃ suttamabhāsi. "
  2277. 622277,125,1525,105,123,1,110,14,Tasmā cetaṃ suttapariyosānepi vuttaṃ‘‘ itthaṃ sudaṃ bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatī’’ ti.
  2278. 622278,125,1525,124,166,1,290,33,"Tattha paṭhamagāthāyaṃ ayaṃ saṅkhepattho‘‘ kacci tvaṃ, rāhula, abhiṇhaṃ saṃvāsahetu jātiādīnaṃ aññatarena vatthunā na paribhavasi paṇḍitaṃ, ñāṇapadīpassa dhammadesanāpadīpassa ca dhāraṇato ukkādhāro manussānaṃ kacci apacito tayā, kacci niccaṃ pūjito tayā’’ ti āyasmantaṃ sāriputtaṃ sandhāya bhaṇati. "
  2279. 622279,125,1526,2,34,1,145,21,339. Evaṃ vutte āyasmā rāhulo‘‘ nāhaṃ bhagavā nīcapuriso viya saṃvāsahetu mānaṃ vā madaṃ vā karomī’’ ti dīpento imaṃ paṭigāthamāha‘‘ nāhaṃ abhiṇhasaṃvāsā’’ ti.
  2280. 622280,125,1526,35,38,1,17,3,Sā uttānatthā eva.
  2281. 622281,125,1527,2,15,1,74,9,340. Tato naṃ bhagavā uttariṃ ovadanto pañca {kāmaguṇe}tiādikā avasesagāthāyo āha.
  2282. 622282,125,1527,16,82,1,385,51,"Tattha yasmā pañca kāmaguṇā sattānaṃ piyarūpā piyajātikā ativiya sattehi icchitā patthitā , mano ca nesaṃ ramayanti, te cāyasmā rāhulo hitvā saddhāya gharā nikkhanto, na rājābhinīto, na corābhinīto, na iṇaṭṭo, na bhayaṭṭo, na jīvikāpakato, tasmā naṃ bhagavā‘‘ pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame, saddhāya gharā nikkhammā’’ ti samuttejetvā imassa nekkhammassa patirūpāya paṭipattiyā niyojento āha–"
  2283. 622283,125,1527,83,90,1,25,3,‘‘ dukkhassantakaro bhavā’’ ti.
  2284. 622284,125,1528,2,18,1,88,12,"Tattha siyā‘‘ nanu cāyasmā dāyajjaṃ patthento balakkārena pabbājito, atha kasmā bhagavā āha–"
  2285. 622285,125,1528,19,30,1,56,6,‘ saddhāya gharā nikkhammā’’’ ti vuccate– nekkhammādhimuttattā.
  2286. 622286,125,1528,31,60,1,290,29,Ayañhi āyasmā dīgharattaṃ nekkhammādhimutto padumuttarasammāsambuddhassa puttaṃ uparevataṃ nāma sāmaṇeraṃ disvā saṅkho nāma nāgarājā hutvā satta divase dānaṃ datvā tathābhāvaṃ patthetvā tato pabhuti patthanāsampanno abhinīhārasampanno satasahassakappe pāramiyo pūretvā antimabhavaṃ upapanno.
  2287. 622287,125,1528,61,65,1,45,4,Evaṃ nekkhammādhimuttatañcassa bhagavā jānāti.
  2288. 622288,125,1528,66,69,1,34,3,Tathāgatabalaññatarañhi etaṃ ñāṇaṃ.
  2289. 622289,125,1528,70,72,1,9,2,Tasmā āha–
  2290. 622290,125,1528,73,81,1,27,4,‘‘ saddhāya gharā nikkhammā’’ ti.
  2291. 622291,125,1528,82,93,1,97,11,Atha vā dīgharattaṃ saddhāyeva gharā nikkhamma idāni dukkhassantakaro bhavāti ayamettha adhippāyo.
  2292. 622292,125,1529,2,20,1,104,11,341. Idānissa ādito pabhuti vaṭṭadukkhassa antakiriyāya paṭipattiṃ dassetuṃ‘‘ mitte bhajassu kalyāṇe’’ tiādimāha.
  2293. 622293,125,1529,21,36,1,112,14,"Tattha sīlādīhi adhikā kalyāṇamittā nāma, te bhajanto himavantaṃ nissāya mahāsālā mūlādīhi viya sīlādīhi vaḍḍhati. "
  2294. 622294,125,1529,37,38,1,6,1,Tenāha–
  2295. 622295,125,1529,39,47,1,25,4,‘‘ mitte bhajassu kalyāṇe’’ ti.
  2296. 622296,125,1529,48,71,1,194,19,"Pantañca sayanāsanaṃ, vivittaṃ appanigghosan ti yañca sayanāsanaṃ pantaṃ dūraṃ vivittaṃ appākiṇṇaṃ appanigghosaṃ, yattha migasūkarādisaddena araññasaññā uppajjati, tathārūpaṃ sayanāsanañca bhajassu. "
  2297. 622297,125,1529,72,83,1,89,9,"Mattaññū hohi {bhojane}ti pamāṇaññū hohi, paṭiggahaṇamattaṃ paribhogamattañca jānāhīti attho. "
  2298. 622298,125,1529,84,122,1,306,34,"Tattha paṭiggahaṇamattaññunā deyyadhammepi appe dāyakepi appaṃ dātukāme appameva gahetabbaṃ, deyyadhamme appe dāyake pana bahuṃ dātukāmepi appameva gahetabbaṃ, deyyadhamme pana bahutare dāyakepi appaṃ dātukāme appameva gahetabbaṃ, deyyadhammepi bahutare dāyakepi bahuṃ dātukāme attano balaṃ jānitvā gahetabbaṃ. "
  2299. 622299,125,1529,123,137,1,144,14,Apica mattāyeva vaṇṇitā bhagavatāti paribhogamattaññunā puttamaṃsaṃ viya akkhabbhañjanamiva ca yoniso manasi karitvā bhojanaṃ paribhuñjitabbanti.
  2300. 622300,125,1530,2,37,1,289,27,"342. Evamimāya gāthāya brahmacariyassa upakārabhūtāya kalyāṇamittasevanāya niyojetvā senāsanabhojanamukhena ca paccayaparibhogapārisuddhisīle samādapetvā idāni yasmā cīvarādīsu taṇhāya micchāājīvo hoti, tasmā taṃ paṭisedhetvā ājīvapārisuddhisīle samādapento‘‘ cīvare piṇḍapāte cā’’ ti imaṃ gāthamāha. "
  2301. 622301,125,1530,38,42,1,31,3,Tattha {paccaye}ti gilānappaccaye.
  2302. 622302,125,1530,43,50,1,61,6,{Etesū}ti etesu catūsu cīvarādīsu bhikkhūnaṃ taṇhuppādavatthūsu.
  2303. 622303,125,1530,51,82,1,262,25,"Taṇhaṃ {mākāsī}ti‘‘ hirikopīnapaṭicchādanādiatthameva te cattāro paccayā niccāturānaṃ purisānaṃ paṭikārabhūtā jajjaragharassevimassa atidubbalassa kāyassa upatthambhabhūtā’’ tiādinā nayena ādīnavaṃ passanto taṇhaṃ mā janesi, ajanento anuppādento viharāhīti vuttaṃ hoti. "
  2304. 622304,125,1530,83,85,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2305. 622305,125,1530,86,90,1,19,3,Mā lokaṃ punarāgami.
  2306. 622306,125,1530,91,101,1,73,10,Etesu hi taṇhaṃ karonto taṇhāya ākaḍḍhiyamāno punapi imaṃ lokaṃ āgacchati.
  2307. 622307,125,1530,102,115,1,70,12,"So tvaṃ etesu taṇhaṃ mākāsi, evaṃ sante na puna imaṃ lokaṃ āgamissasīti. "
  2308. 622308,125,1531,2,24,1,146,17,"Evaṃ vutte āyasmā rāhulo‘‘ cīvare taṇhaṃ mākāsīti maṃ bhagavā āhā’’ ti cīvarapaṭisaṃyuttāni dve dhutaṅgāni samādiyi paṃsukūlikaṅgañca, tecīvarikaṅgañca."
  2309. 622309,125,1531,25,50,1,186,16,"‘‘ Piṇḍapāte taṇhaṃ mākāsīti maṃ bhagavā āhā’’ ti piṇḍapātapaṭisaṃyuttāni pañca dhutaṅgāni samādiyi– piṇḍapātikaṅgaṃ, sapadānacārikaṅgaṃ, ekāsanikaṅgaṃ, pattapiṇḍikaṅgaṃ, khalupacchābhattikaṅganti."
  2310. 622310,125,1531,51,79,1,185,17,"‘‘ Senāsane taṇhaṃ mākāsīti maṃ bhagavā āhā’’ ti senāsanapaṭisaṃyuttāni cha dhutaṅgāni samādiyi– āraññikaṅgaṃ, abbhokāsikaṅgaṃ, rukkhamūlikaṅgaṃ, yathāsanthatikaṅgaṃ, sosānikaṅgaṃ, nesajjikaṅganti."
  2311. 622311,125,1531,80,107,1,192,21,"‘‘ Gilānappaccaye taṇhaṃ mākāsīti maṃ bhagavā āhā’’ ti sabbappaccayesu yathālābhaṃ yathābalaṃ yathāsāruppanti tīhi santosehi santuṭṭho ahosi, yathā taṃ subbaco kulaputto padakkhiṇaggāhī anusāsaninti. "
  2312. 622312,125,1532,2,23,1,149,14,343. Evaṃ bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ ājīvapārisuddhisīle samādapetvā idāni avasesasīle samathavipassanāsu ca samādapetuṃ‘‘ saṃvuto pātimokkhasmin’’ tiādimāha.
  2313. 622313,125,1532,24,31,1,59,7,Tattha saṃvuto pātimokkhasmin ti ettha bhavassūti pāṭhaseso.
  2314. 622314,125,1532,32,41,1,60,7,"{Bhavā}ti antimapadena vā sambandho veditabbo, tathā dutiyapade. "
  2315. 622315,125,1532,42,50,1,79,7,"Evametehi dvīhi vacanehi pātimokkhasaṃvarasīle, indriyasaṃvarasīle ca samādapesi. "
  2316. 622316,125,1532,51,55,1,41,4,Pākaṭavasena cettha pañcindriyāni vuttāni.
  2317. 622317,125,1532,56,62,1,55,6,Lakkhaṇato pana chaṭṭhampi vuttaṃyeva hotīti veditabbaṃ.
  2318. 622318,125,1532,63,80,1,199,15,"Sati kāyagatā {tyatthū}ti evaṃ catupārisuddhisīle patiṭṭhitassa tuyhaṃ catudhātuvavatthānacatubbidhasampajaññānāpānassatiāhārepaṭikūlasaññābhāvanādibhedā kāyagatā sati atthu bhavatu, bhāvehi nanti attho. "
  2319. 622319,125,1532,81,90,1,90,8,Nibbidābahulo {bhavā}ti saṃsāravaṭṭe ukkaṇṭhanabahulo sabbaloke anabhiratasaññī hohīti attho.
  2320. 622320,125,1533,2,19,1,108,10,344. Ettāvatā nibbedhabhāgiyaṃ upacārabhūmiṃ dassetvā idāni appanābhūmiṃ dassento‘‘ nimittaṃ parivajjehī’’ tiādimāha.
  2321. 622321,125,1533,20,25,1,46,5,Tattha nimittan ti rāgaṭṭhāniyaṃ subhanimittaṃ.
  2322. 622322,125,1533,26,31,1,31,5,Teneva naṃ parato visesento āha–
  2323. 622323,125,1533,32,39,1,24,3,‘‘ subhaṃ rāgūpasañhitan’’ ti.
  2324. 622324,125,1533,40,44,1,39,3,{Parivajjehī}ti amanasikārena pariccajāhi.
  2325. 622325,125,1533,45,60,1,107,13,"Asubhāya cittaṃ {bhāvehī}ti yathā saviññāṇake aviññāṇake vā kāye asubhabhāvanā sampajjati, evaṃ cittaṃ bhāvehi. "
  2326. 622326,125,1533,61,69,1,75,7,"Ekaggaṃ susamāhitan ti upacārasamādhinā ekaggaṃ, appanāsamādhinā susamāhitaṃ. "
  2327. 622327,125,1533,70,80,1,53,9,"Yathā te īdisaṃ cittaṃ hoti, tathā naṃ bhāvehīti attho. "
  2328. 622328,125,1534,2,17,1,71,7,345. Evamassa appanābhūmiṃ dassetvā vipassanaṃ dassento‘‘ animittan’’ tiādimāha.
  2329. 622329,125,1534,18,30,1,108,11,Tattha animittañca {bhāvehī}ti evaṃ nibbedhabhāgiyena samādhinā samāhitacitto vipassanaṃ bhāvehīti vuttaṃ hoti.
  2330. 622330,125,1534,31,50,1,149,14,Vipassanā hi‘‘ aniccānupassanāñāṇaṃ niccanimittato vimuccatīti animitto vimokkho’’ tiādinā nayena rāganimittādīnaṃ vā aggahaṇena animittavohāraṃ labhati.
  2331. 622331,125,1534,51,52,1,7,1,Yathāha–
  2332. 622332,125,1535,2,16,1,88,10,"‘ ‘ So khvāhaṃ, āvuso, sabbanimittānaṃ amanasikārā animittaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharāmi. "
  2333. 622333,125,1535,17,40,1,73,10,"Tassa mayhaṃ, āvuso, iminā vihārena viharato nimittānusāri viññāṇaṃ hotī’’ ti( saṃ. ni.4.340). "
  2334. 622334,125,1536,2,43,1,223,20,"{Mānānusayamujjahā}ti imāya animittabhāvanāya aniccasaññaṃ paṭilabhitvā‘‘ aniccasaññino, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti, anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇātī’’ ti evamādinā( a. ni.9.3; udā.31) anukkamena mānānusayaṃ ujjaha pajaha pariccajāhīti attho. "
  2335. 622335,125,1536,44,76,1,345,29,"Tato mānābhisamayā, upasanto {carissasī}ti athevaṃ ariyamaggena mānassa abhisamayā khayā vayā pahānā paṭinissaggā upasanto nibbuto sītibhūto sabbadarathapariḷāhavirahito yāva anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāsi, tāva suññatānimittāppaṇihitānaṃ aññataraññatarena phalasamāpattivihārena carissasi viharissasīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  2336. 622336,125,1537,2,14,1,63,8,Tato paraṃ‘‘ itthaṃ sudaṃ bhagavā’’ tiādi saṅgītikārakānaṃ vacanaṃ.
  2337. 622337,125,1537,15,26,1,59,10,"Tattha itthaṃ sudan ti itthaṃ su idaṃ, evamevāti vuttaṃ hoti. "
  2338. 622338,125,1537,27,29,1,25,2,Sesamettha uttānatthameva.
  2339. 622339,125,1537,30,43,1,161,13,Evaṃ ovadiyamāno cāyasmā rāhulo paripākagatesu vimuttiparipācaniyesu dhammesu cūḷarāhulovādasuttapariyosāne anekehi devatāsahassehi saddhiṃ arahatte patiṭṭhāsīti.
  2340. 622340,125,1538,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2341. 622341,125,1539,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya rāhulasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2342. 622342,125,1540,2,8,1,26,3,12 . Nigrodhakappasutta-( vaṅgīsasutta) -vaṇṇanā
  2343. 622343,125,1541,2,16,1,64,8,"Evaṃ me sutan ti nigrodhakappasuttaṃ,‘‘ vaṅgīsasuttan’’ tipi vuccati. "
  2344. 622344,125,1541,17,19,1,10,2,Kā uppatti?
  2345. 622345,125,1541,20,24,1,26,4,Ayameva yāssa nidāne vuttā.
  2346. 622346,125,1541,25,40,1,106,12,"Tattha evaṃ {me}tiādīni vuttatthāneva, yato tāni aññāni ca tathāvidhāni chaḍḍetvā avuttanayameva vaṇṇayissāma. "
  2347. 622347,125,1541,41,46,1,37,4,Aggāḷave {cetiye}ti āḷaviyaṃ aggacetiye.
  2348. 622348,125,1541,47,56,1,93,9,Anuppanne hi bhagavati aggāḷavagotamakādīni anekāni cetiyāni ahesuṃ yakkhanāgādīnaṃ bhavanāni.
  2349. 622349,125,1541,57,69,1,81,11,"Tāni uppanne bhagavati manussā vināsetvā vihāre akaṃsu, teneva ca nāmena vohariṃsu. "
  2350. 622350,125,1541,70,77,1,57,6,Tato aggāḷavacetiyasaṅkhāte vihāre viharatīti vuttaṃ hoti.
  2351. 622351,125,1541,78,91,1,79,9,"Āyasmato {vaṅgīsassā}ti ettha {āyasmā}ti piyavacanaṃ, {vaṅgīso}ti tassa therassa nāmaṃ. "
  2352. 622352,125,1541,92,115,1,171,21,"So jātito pabhuti evaṃ veditabbo– so kira paribbājakassa putto paribbājikāya kucchimhi jāto aññataraṃ vijjaṃ jānāti, yassānubhāvena chavasīsaṃ ākoṭetvā sattānaṃ gatiṃ jānāti. "
  2353. 622353,125,1541,116,128,1,91,12,Manussāpi sudaṃ attano ñātīnaṃ kālakatānaṃ susānato sīsāni ānetvā taṃ tesaṃ gatiṃ pucchanti.
  2354. 622354,125,1541,129,140,1,50,6,"So‘‘ asukaniraye nibbatto, asukamanussaloke’’ ti vadati. "
  2355. 622355,125,1541,141,148,1,40,7,Te tena vimhitā tassa bahuṃ dhanaṃ denti.
  2356. 622356,125,1541,149,154,1,36,5,Evaṃ so sakalajambudīpe pākaṭo ahosi.
  2357. 622357,125,1542,2,13,1,145,11,So satasahassakappaṃ pūritapāramī abhinīhārasampanno pañcahi purisasahassehi parivuto gāmanigamajanapadarājadhānīsu vicaranto sāvatthiṃ anuppatto.
  2358. 622358,125,1542,14,33,1,183,18,"Tena ca samayena bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, sāvatthivāsino purebhattaṃ dānaṃ datvā pacchābhattaṃ sunivatthā supārutā pupphagandhādīni gahetvā dhammassavanatthāya jetavanaṃ gacchanti. "
  2359. 622359,125,1542,34,46,1,49,8,So te disvā‘‘ mahājanakāyo kuhiṃ gacchatī’’ ti pucchi.
  2360. 622360,125,1542,47,50,1,21,3,Athassa te ācikkhiṃsu–
  2361. 622361,125,1542,51,67,1,71,10,"‘‘ buddho loke uppanno, so bahujanahitāya dhammaṃ deseti, tattha gacchāmā’’ ti. "
  2362. 622362,125,1542,68,78,1,81,10,Sopi tehi saddhiṃ saparivāro gantvā bhagavatā saddhiṃ sammoditvā ekamantaṃ nisīdi.
  2363. 622363,125,1542,79,83,1,25,4,Atha naṃ bhagavā āmantesi–
  2364. 622364,125,1542,84,104,1,91,13,"‘‘ kiṃ, vaṅgīsa, jānāsi kira tādisaṃ vijjaṃ, yāya sattānaṃ chavasīsāni ākoṭetvā gatiṃ pavedesī’’ ti?"
  2365. 622365,125,1542,105,116,1,25,5,"‘‘ Evaṃ, bho gotama, jānāmī’’ ti. "
  2366. 622366,125,1542,117,138,1,114,16,"Bhagavā niraye nibbattassa sīsaṃ āharāpetvā dassesi, so nakhena ākoṭetvā‘‘ niraye nibbattassa sīsaṃ bho gotamā’’ ti āha. "
  2367. 622367,125,1542,139,148,1,67,8,"Evaṃ sabbagatinibbattānaṃ sīsāni dassesi, sopi tatheva ñatvā ārocesi. "
  2368. 622368,125,1542,149,160,1,71,9,"Athassa bhagavā khīṇāsavasīsaṃ dassesi, so punappunaṃ ākoṭetvā na aññāsi. "
  2369. 622369,125,1542,161,182,1,95,13,"Tato bhagavā‘‘ avisayo te ettha vaṅgīsa, mameveso visayo, khīṇāsavasīsan’’ ti vatvā imaṃ gāthamabhāsi–"
  2370. 622370,125,1543,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Gatī migānaṃ pavanaṃ, ākāso pakkhinaṃ gati; "
  2371. 622371,125,1544,2,18,1,47,7,"Vibhavo gati dhammānaṃ, nibbānaṃ arahato gatī’’ ti.( pari.339); "
  2372. 622372,125,1545,2,19,1,58,11,"Vaṅgīso gāthaṃ sutvā‘‘ imaṃ me, bho gotama, vijjaṃ dehī’’ ti āha. "
  2373. 622373,125,1545,20,31,1,51,7,Bhagavā‘‘ nāyaṃ vijjā apabbajitānaṃ sampajjatī’’ ti āha.
  2374. 622374,125,1545,32,55,1,80,16,"So‘‘ pabbājetvā vā maṃ, bho gotama, yaṃ vā icchasi, taṃ katvā imaṃ vijjaṃ dehī’’ ti āha. "
  2375. 622375,125,1545,56,66,1,69,9,"Tadā ca bhagavato nigrodhakappatthero samīpe hoti, taṃ bhagavā āṇāpesi–"
  2376. 622376,125,1545,67,79,1,39,6,"‘‘ tena hi, nigrodhakappa, imaṃ pabbājehī’’ ti. "
  2377. 622377,125,1545,80,85,1,49,5,So taṃ pabbājetvā tacapañcakakammaṭṭhānaṃ ācikkhi.
  2378. 622378,125,1545,86,91,1,49,5,Vaṅgīso anupubbena paṭisambhidāppatto arahā ahosi.
  2379. 622379,125,1545,92,120,1,114,13,"Etadagge ca bhagavatā niddiṭṭho‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ paṭibhānavantānaṃ yadidaṃ vaṅgīso’’ ti( a. ni.1.212). "
  2380. 622380,125,1546,2,13,1,119,11,Evaṃ samudāgatassa āyasmato vaṅgīsassa upajjhāyo vajjāvajjādiupanijjhāyanena evaṃ laddhavohāro nigrodhakappo nāma thero.
  2381. 622381,125,1546,14,32,1,101,12,"{Kappo}ti tassa therassa nāmaṃ, nigrodhamūle pana arahattaṃ adhigatattā‘‘ nigrodhakappo’’ ti bhagavatā vutto. "
  2382. 622382,125,1546,33,38,1,33,5,Tato naṃ bhikkhūpi evaṃ voharanti.
  2383. 622383,125,1546,39,43,1,32,4,Sāsane thirabhāvaṃ pattoti thero.
  2384. 622384,125,1546,44,53,1,75,8,Aggāḷave cetiye aciraparinibbuto {hotī}ti tasmiṃ cetiye aciraparinibbuto hoti.
  2385. 622385,125,1546,54,69,1,137,13,"Rahogatassa {paṭisallīnassā}ti gaṇamhā vūpakaṭṭhattā rahogatassa kāyena, paṭisallīnassa cittena tehi tehi visayehi paṭinivattitvā sallīnassa. "
  2386. 622386,125,1546,70,79,1,63,8,Evaṃ cetaso parivitakko {udapādī}ti iminā ākārena vitakko uppajji.
  2387. 622387,125,1546,80,83,1,20,3,Kasmā pana udapādīti.
  2388. 622388,125,1546,84,87,1,31,3,Asammukhattā diṭṭhāsevanattā ca.
  2389. 622389,125,1546,88,104,1,161,14,"Ayañhi tassa parinibbānakāle na sammukhā ahosi, diṭṭhapubbañcānena assa hatthakukkuccādipubbāsevanaṃ, tādisañca akhīṇāsavānampi hoti khīṇāsavānampi pubbaparicayena. "
  2390. 622390,125,1547,2,30,1,264,26,"Tathā hi piṇḍolabhāradvājo pacchābhattaṃ divāvihāratthāya udenassa uyyānameva gacchati pubbe rājā hutvā tattha paricāresīti iminā pubbaparicayena, gavampatitthero tāvatiṃsabhavane suññaṃ devavimānaṃ gacchati devaputto hutvā tattha paricāresīti iminā pubbaparicayena. "
  2391. 622391,125,1547,31,45,1,128,13,Pilindavaccho bhikkhū vasalavādena samudācarati abbokiṇṇāni pañca jātisatāni brāhmaṇo hutvā tathā abhāsīti iminā pubbaparicayena.
  2392. 622392,125,1547,46,69,1,128,17,"Tasmā asammukhattā diṭṭhāsevanattā cassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi‘‘ parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinibbuto’’ ti. "
  2393. 622393,125,1547,70,73,1,25,3,Tato paraṃ uttānatthameva.
  2394. 622394,125,1547,74,84,1,64,9,Ekaṃsaṃ cīvaraṃ {katvā}ti ettha pana puna saṇṭhāpanena evaṃ vuttaṃ.
  2395. 622395,125,1547,85,91,1,55,6,Ekaṃsanti ca vāmaṃsaṃ pārupitvā ṭhitassetaṃ adhivacanaṃ.
  2396. 622396,125,1547,92,104,1,86,11,"Yato yathā vāmaṃsaṃ pārupitvā ṭhitaṃ hoti, tathā cīvaraṃ katvāti evamassattho veditabbo. "
  2397. 622397,125,1547,105,107,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  2398. 622398,125,1548,2,19,1,88,11,"346. Anomapaññan ti omaṃ vuccati parittaṃ lāmakaṃ, na omapaññaṃ, anomapaññaṃ, mahāpaññanti attho. "
  2399. 622399,125,1548,20,29,1,64,7,"Diṭṭheva {dhamme}ti paccakkhameva, imasmiṃyeva attabhāveti vā attho. "
  2400. 622400,125,1548,30,34,1,42,4,Vicikicchānan ti evarūpānaṃ parivitakkānaṃ.
  2401. 622401,125,1548,35,38,1,13,2,{Ñāto}ti pākaṭo.
  2402. 622402,125,1548,39,47,1,82,6,{Yasassī}ti lābhaparivārasampanno {abhinibbutatto}ti guttacitto apariḍayhamānacitto vā.
  2403. 622403,125,1549,2,25,1,113,15,"347. Tayā katan ti nigrodhamūle nisinnattā‘‘ nigrodhakappo’’ ti vadatā tayā katanti yathā attanā upalakkheti, tathā bhaṇati. "
  2404. 622404,125,1549,26,40,1,82,13,"Bhagavā pana na nisinnattā eva taṃ tathā ālapi, apica kho tattha arahattaṃ pattattā. "
  2405. 622405,125,1549,41,46,1,36,4,{Brāhmaṇassā}ti jātiṃ sandhāya bhaṇati.
  2406. 622406,125,1549,47,51,1,38,4,So kira brāhmaṇamahāsālakulā pabbajito.
  2407. 622407,125,1549,52,57,1,35,4,Namassaṃ {acarī}ti namassamāno vihāsi.
  2408. 622408,125,1549,58,68,1,84,8,"{Mutyapekkho}ti nibbānasaṅkhātaṃ vimuttiṃ apekkhamāno, nibbānaṃ patthentoti vuttaṃ hoti. "
  2409. 622409,125,1549,69,73,1,38,3,{Daḷhadhammadassī}ti bhagavantaṃ ālapati.
  2410. 622410,125,1549,74,82,1,61,7,"Daḷhadhammo hi nibbānaṃ abhijjanaṭṭhena, tañca bhagavā dasseti. "
  2411. 622411,125,1549,83,92,1,33,5,Tasmā taṃ‘‘ daḷhadhammadassī’’ ti āha.
  2412. 622412,125,1550,2,10,1,44,5,348. Sakyā tipi bhagavantameva kulanāmena ālapati.
  2413. 622413,125,1550,11,19,1,70,7,Mayampi {sabbe}ti niravasesaparisaṃ saṅgaṇhitvā attānaṃ dassento bhaṇati.
  2414. 622414,125,1550,20,25,1,59,5,Samantacakkhū tipi bhagavantameva sabbaññutaññāṇena ālapati.
  2415. 622415,125,1550,26,33,1,50,6,{Samavaṭṭhitā}ti sammā avaṭṭhitā ābhogaṃ katvā ṭhitā.
  2416. 622416,125,1550,34,37,1,12,2,{No}ti amhākaṃ.
  2417. 622417,125,1550,38,44,1,51,4,{Savanāyā}ti imassa pañhassa veyyākaraṇassavanatthāya.
  2418. 622418,125,1550,45,48,1,19,2,{Sotā}ti sotindriyāni.
  2419. 622419,125,1550,49,55,1,56,5,Tuvaṃ no satthā {tvamanuttarosī}ti thutivacanamattamevetaṃ.
  2420. 622420,125,1551,2,19,1,122,12,"349. Chindeva no vicikicchan ti akusalavicikicchāya nibbicikiccho so, vicikicchāpatirūpakaṃ pana taṃ parivitakkaṃ sandhāyevamāha. "
  2421. 622421,125,1551,20,67,1,271,38,"Brūhi metan ti brūhi me etaṃ, yaṃ mayā yācitosi‘‘ taṃ sāvakaṃ sakya, mayampi sabbe aññātumicchāmā’’ ti, brūvanto ca taṃ brāhmaṇaṃ parinibbutaṃ vedaya bhūripañña majjheva no bhāsa, parinibbutaṃ ñatvā mahāpaññaṃ bhagavā majjheva amhākaṃ sabbesaṃ bhāsa, yathā sabbeva mayaṃ jāneyyāma. "
  2422. 622422,125,1551,68,75,1,55,6,Sakkova devāna {sahassanetto}ti idaṃ pana thutivacanameva.
  2423. 622423,125,1551,76,97,1,161,18,"Apicassa ayaṃ adhippāyo– yathā sakko sahassanetto devānaṃ majjhe tehi sakkaccaṃ sampaṭicchitavacano bhāsati, evaṃ amhākaṃ majjhe amhehi sampaṭicchitavacano bhāsāti. "
  2424. 622424,125,1552,2,15,1,77,9,350. Ye {kecī}ti imampi gāthaṃ bhagavantaṃ thunantoyeva vattukāmataṃ janetuṃ bhaṇati.
  2425. 622425,125,1552,16,47,1,151,19,Tassattho ye keci abhijjhādayo ganthā tesaṃ appahāne mohavicikicchānaṃ pahānābhāvato‘‘ mohamaggā’’ ti ca‘‘ aññāṇapakkhā’’ ti ca‘‘ vicikicchaṭṭhānā’’ ti ca vuccanti.
  2426. 622426,125,1552,48,58,1,84,10,Sabbe te tathāgataṃ patvā tathāgatassa desanābalena viddhaṃsitā na bhavanti nassanti.
  2427. 622427,125,1552,59,61,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2428. 622428,125,1552,62,75,1,124,12,"Cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ, yasmā tathāgato sabbaganthavidhamanapaññācakkhujananato narānaṃ paramaṃ cakkhunti vuttaṃ hoti. "
  2429. 622429,125,1553,2,16,1,73,10,351. No ce hi {jātū}ti imampi gāthaṃ thunantoyeva vattukāmataṃ janentova bhaṇati.
  2430. 622430,125,1553,17,21,1,27,3,Tattha {jātū}ti ekaṃsavacanaṃ.
  2431. 622431,125,1553,22,26,1,31,3,{Puriso}ti bhagavantaṃ sandhāyāha.
  2432. 622432,125,1553,27,31,1,46,3,{Jotimanto}ti paññājotisamannāgatā sāriputtādayo.
  2433. 622433,125,1553,32,50,1,117,15,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yadi bhagavā yathā puratthimādibhedo vāto abbhaghanaṃ vihanati, evaṃ desanāvegena kilese na vihaneyya . "
  2434. 622434,125,1553,51,63,1,90,11,"Tathā yathā abbhaghanena nivuto loko tamova hoti ekandhakāro, evaṃ aññāṇanivutopi tamovassa. "
  2435. 622435,125,1553,64,75,1,70,10,"Yepi ime dāni jotimanto khāyanti sāriputtādayo, tepi narā na tapeyyunti. "
  2436. 622436,125,1554,2,12,1,47,6,352. Dhīrā {cā}ti imampi gāthaṃ purimanayeneva bhaṇati.
  2437. 622437,125,1554,13,23,1,78,9,"Tassattho dhīrā ca paṇḍitā purisā pajjotakarā bhavanti, paññāpajjotaṃ uppādenti. "
  2438. 622438,125,1554,24,38,1,105,13,Tasmā ahaṃ taṃ vīra padhānavīriyasamannāgato bhagavā tatheva maññe dhīroti ca pajjotakarotveva ca maññāmi.
  2439. 622439,125,1554,39,58,1,156,17,"Mayañhi vipassinaṃ sabbadhamme yathābhūtaṃ passantaṃ bhagavantaṃ jānantā eva upāgamumhā, tasmā parisāsu no āvikarohi kappaṃ, nigrodhakappaṃ ācikkha pakāsehīti. "
  2440. 622440,125,1555,2,11,1,47,6,353. Khippan ti imampi gāthaṃ purimanayeneva bhaṇati.
  2441. 622441,125,1555,12,24,1,86,11,"Tassattho khippaṃ giraṃ eraya lahuṃ acirāyamāno vacanaṃ bhāsa, vagguṃ manoramaṃ bhagavā. "
  2442. 622442,125,1555,25,52,1,274,25,"Yathā suvaṇṇahaṃso gocarapaṭikkanto jātassaravanasaṇḍaṃ disvā gīvaṃ paggayha uccāretvā rattatuṇḍena saṇikaṃ ataramāno vagguṃ giraṃ nikūjati nicchāreti, evameva tvampi saṇikaṃ nikūja, iminā mahāpurisalakkhaṇaññatarena bindussarena suvikappitena suṭṭhuvikappitena abhisaṅkhatena. "
  2443. 622443,125,1555,53,63,1,72,9,Ete mayaṃ sabbeva ujugatā avikkhittamānasā hutvā tava nikūjitaṃ {suṇomā}ti.
  2444. 622444,125,1556,2,12,1,57,6,354. Pahīnajātimaraṇan ti imampi gāthaṃ purimanayeneva bhaṇati.
  2445. 622445,125,1556,13,20,1,35,6,"Tattha na sesetīti aseso, taṃ asesaṃ. "
  2446. 622446,125,1556,21,28,1,65,7,Sotāpannādayo viya kiñci asesetvā pahīnajātimaraṇanti vuttaṃ hoti.
  2447. 622447,125,1556,29,34,1,37,4,{Niggayhā}ti suṭṭhu yācitvā nibandhitvā.
  2448. 622448,125,1556,35,38,1,25,3,Dhonan ti dhutasabbapāpaṃ.
  2449. 622449,125,1556,39,43,1,32,3,{Vadessāmī}ti kathāpessāmi dhammaṃ.
  2450. 622450,125,1556,44,64,1,116,18,"Na kāmakāro hi puthujjanānan ti puthujjanānameva hi kāmakāro natthi, yaṃ patthenti ñātuṃ vā vattuṃ vā, taṃ na sakkonti. "
  2451. 622451,125,1556,65,74,1,85,9,Saṅkheyyakāro ca tathāgatānan ti tathāgatānaṃ pana vīmaṃsakāro paññāpubbaṅgamā kiriyā.
  2452. 622452,125,1556,75,86,1,60,10,"Te yaṃ patthenti ñātuṃ vā vattuṃ vā, taṃ sakkontīti adhippāyo. "
  2453. 622453,125,1557,2,17,1,68,7,355. Idāni taṃ saṅkheyyakāraṃ pakāsento‘‘ sampannaveyyākaraṇan’’ ti gāthamāha.
  2454. 622454,125,1557,18,52,1,267,27,"Tassattho– tathā hi tava bhagavā idaṃ samujjupaññassa tattha tattha samuggahītaṃ vuttaṃ pavattitaṃ sampannaveyyākaraṇaṃ,‘‘ santatimahāmatto sattatālamattaṃ abbhuggantvā parinibbāyissati, suppabuddho sakko sattame divase pathaviṃ pavisissatī’’ ti evamādīsu aviparītaṃ diṭṭhaṃ. "
  2455. 622455,125,1557,53,68,1,115,13,"Tato pana suṭṭhutaraṃ añjaliṃ paṇāmetvā āha– ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito, ayamaparopi añjalī suṭṭhutaraṃ paṇāmito. "
  2456. 622456,125,1557,69,80,1,64,10,Mā {mohayī}ti mā no akathanena mohayi jānaṃ jānanto kappassa gatiṃ.
  2457. 622457,125,1557,81,85,1,32,3,{Anomapaññā}ti bhagavantaṃ ālapati.
  2458. 622458,125,1558,2,16,1,74,10,356. Parovaran ti imaṃ pana gāthaṃ aparenapi pariyāyena amohanameva yācanto āha.
  2459. 622459,125,1558,17,24,1,73,7,Tattha parovaran ti lokiyalokuttaravasena sundarāsundaraṃ dūresantikaṃ vā.
  2460. 622460,125,1558,25,28,1,32,3,Ariyadhamman ti catusaccadhammaṃ.
  2461. 622461,125,1558,29,32,1,23,2,{Viditvā}ti paṭivijjhitvā.
  2462. 622462,125,1558,33,38,1,36,5,Jānan ti sabbaṃ ñeyyadhammaṃ jānanto.
  2463. 622463,125,1558,39,53,1,99,12,"{Vācābhikaṅkhāmī}ti yathā ghammani ghammatatto puriso kilanto tasito vāriṃ, evaṃ te vācaṃ abhikaṅkhāmi. "
  2464. 622464,125,1558,54,63,1,75,8,Sutaṃ {pavassā}ti sutasaṅkhātaṃ saddāyatanaṃ pavassa pagghara muñca pavattehi.
  2465. 622465,125,1558,64,78,1,77,9,"‘‘ Sutassa vassā’’ tipi pāṭho, vuttappakārassa saddāyatanassa vuṭṭhiṃ vassāti attho. "
  2466. 622466,125,1559,2,12,1,46,6,"357. Idāni yādisaṃ vācaṃ abhikaṅkhati, taṃ pakāsento–"
  2467. 622467,125,1560,2,7,1,31,4,"‘ ‘ Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ acarī, "
  2468. 622468,125,1561,2,6,1,30,4,Kappāyano kaccissa taṃ amoghaṃ;
  2469. 622469,125,1562,2,6,1,26,4,"Nibbāyi so ādu saupādiseso, "
  2470. 622470,125,1563,2,10,1,31,6,Yathā vimutto ahu taṃ suṇomā’’ ti.
  2471. 622471,125,1563,11,11,1,0,0,–
  2472. 622472,125,1564,2,4,1,9,1,Gāthamāha .
  2473. 622473,125,1564,5,11,1,47,5,Tattha {kappāyano}ti kappameva pūjāvasena bhaṇati.
  2474. 622474,125,1564,12,31,1,105,13,"Yathā {vimutto}ti‘‘ kiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā yathā asekkhā, udāhu upādisesāya yathā sekkhā’’ ti pucchati. "
  2475. 622475,125,1564,32,34,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  2476. 622476,125,1565,2,12,1,53,7,358. Evaṃ dvādasahi gāthāhi yācito bhagavā taṃ viyākaronto–
  2477. 622477,125,1566,2,12,1,30,5,"‘ ‘ Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe,( iti bhagavā) "
  2478. 622478,125,1567,2,5,1,34,3,Kaṇhassa sotaṃ dīgharattānusayitaṃ;
  2479. 622479,125,1568,2,6,1,26,4,"Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ, "
  2480. 622480,125,1569,2,8,1,32,4,Iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho’’ ti.
  2481. 622481,125,1569,9,9,1,0,0,–
  2482. 622482,125,1570,2,3,1,9,1,Gāthamāha .
  2483. 622483,125,1570,4,36,1,239,25,"Tattha purimapadassa tāva attho– yāpi imasmiṃ nāmarūpe kāmataṇhādibhedā taṇhādīgharattaṃ appahīnaṭṭhena anusayitā kaṇhanāmakassa mārassa‘‘ sotan’’ tipi vuccati, taṃ kaṇhassa sotabhūtaṃ dīgharattānusayitaṃ idha nāmarūpe taṇhaṃ kappāyano chindīti. "
  2484. 622484,125,1570,37,44,1,50,6,Iti {bhagavā}ti idaṃ panettha saṅgītikārānaṃ vacanaṃ.
  2485. 622485,125,1570,45,63,1,126,16,"Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesan ti so taṃ taṇhaṃ chetvā asesaṃ jātimaraṇaṃ atāri, anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyīti dasseti. "
  2486. 622486,125,1570,64,91,1,240,24,"Iccabravī bhagavā {pañcaseṭṭho}ti vaṅgīsena puṭṭho bhagavā etadavoca pañcannaṃ paṭhamasissānaṃ pañcavaggiyānaṃ seṭṭho, pañcahi vā saddhādīhi indriyehi, sīlādīhi vā dhammakkhandhehi ativisiṭṭhehi cakkhūhi ca seṭṭhoti saṅgītikārānamevidaṃ vacanaṃ. "
  2487. 622487,125,1571,2,18,1,80,9,359. Evaṃ vutte bhagavato bhāsitamabhinandamānaso vaṅgīso‘‘ esa sutvā’’ tiādigāthāyo āha.
  2488. 622488,125,1571,19,42,1,205,21,"Tattha paṭhamagāthāya {isisattamā}ti bhagavā isi ca sattamo ca uttamaṭṭhena vipassīsikhīvessabhūkakusandhakoṇāgamanakassapanāmake cha isayo attanā saha satta karonto pātubhūtotipi isisattamo, taṃ ālapanto āha. "
  2489. 622489,125,1571,43,61,1,112,15,"Na maṃ {vañcesī}ti yasmā parinibbuto, tasmā tassa parinibbutabhāvaṃ icchantaṃ maṃ na vañcesi, na visaṃvādesīti attho. "
  2490. 622490,125,1571,62,64,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  2491. 622491,125,1572,2,24,1,103,13,"360. Dutiyagāthāya yasmā mutyapekkho vihāsi, tasmā taṃ sandhāyāha‘‘ yathāvādī tathākārī, ahu buddhassa sāvako’’ ti. "
  2492. 622492,125,1572,25,33,1,66,8,Maccuno jālaṃ tatan ti tebhūmakavaṭṭe vitthataṃ mārassa taṇhājālaṃ.
  2493. 622493,125,1572,34,37,1,22,2,{Māyāvino}ti bahumāyassa.
  2494. 622494,125,1572,38,61,1,129,16,"‘‘ Tathā māyāvino’’ tipi keci paṭhanti, tesaṃ yo anekāhi māyāhi anekakkhattumpi bhagavantaṃ upasaṅkami, tassa tathā māyāvinoti adhippāyo. "
  2495. 622495,125,1573,2,9,1,27,3,361. Tatiyagāthāya {ādī}ti kāraṇaṃ.
  2496. 622496,125,1573,10,13,1,21,2,{Upādānassā}ti vaṭṭassa.
  2497. 622497,125,1573,14,38,1,165,19,"Vaṭṭañhi upādātabbaṭṭhena idha‘‘ upādānan’’ ti vuttaṃ, tasseva upādānassa ādiṃ avijjātaṇhādibhedaṃ kāraṇaṃ addasa kappoti evaṃ vattuṃ vaṭṭati bhagavāti adhippāyena vadati. "
  2498. 622498,125,1573,39,44,1,28,4,Accagā {vatā}ti atikkanto vata.
  2499. 622499,125,1573,45,54,1,83,8,"Maccudheyyan ti maccu ettha dhiyatīti maccudheyyaṃ, tebhūmakavaṭṭassetaṃ adhivacanaṃ. "
  2500. 622500,125,1573,55,62,1,58,7,Taṃ suduttaraṃ maccudheyyaṃ accagā vatāti vedajāto bhaṇati.
  2501. 622501,125,1573,63,65,1,23,2,Sesamettha pākaṭamevāti.
  2502. 622502,125,1574,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2503. 622503,125,1575,2,5,1,58,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya nigrodhakappasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2504. 622504,125,1576,2,8,1,31,3,13 . Sammāparibbājanīyasutta-( mahāsamayasutta) -vaṇṇanā
  2505. 622505,125,1577,2,23,1,114,10,"362. Pucchāmi muniṃ pahūtapaññan ti sammāparibbājanīyasuttaṃ,‘‘ mahāsamayasuttan’’ tipi vuccati mahāsamayadivase kathitattā. "
  2506. 622506,125,1577,24,26,1,10,2,Kā uppatti?
  2507. 622507,125,1577,27,29,1,20,2,Pucchāvasikā uppatti.
  2508. 622508,125,1577,30,47,1,108,12,"Nimmitabuddhena hi puṭṭho bhagavā imaṃ suttamabhāsi, taṃ saddhiṃ pucchāya‘‘ sammāparibbājanīyasuttan’’ ti vuccati. "
  2509. 622509,125,1577,48,58,1,87,9,"Ayamettha saṅkhepo, vitthārato pana sākiyakoliyānaṃ uppattito pabhuti porāṇehi vaṇṇīyati. "
  2510. 622510,125,1578,2,13,1,93,10,Tatrāyaṃ uddesamaggavaṇṇanā– paṭhamakappikānaṃ kira rañño mahāsammatassa rojo nāma putto ahosi.
  2511. 622511,125,1578,14,46,1,246,23,"Rojassa vararojo, vararojassa kalyāṇo, kalyāṇassa varakalyāṇo, varakalyāṇassa mandhātā, mandhātussa varamandhātā, varamandhātussa uposatho, uposathassa varo, varassa upavaro, upavarassa maghadevo, maghadevassa paramparā caturāsīti khattiyasahassāni ahesuṃ. "
  2512. 622512,125,1578,47,52,1,36,5,Tesaṃ parato tayo okkākavaṃsā ahesuṃ.
  2513. 622513,125,1578,53,68,1,78,10,"Tesu tatiyaokkākassa pañca mahesiyo ahesuṃ– hatthā, cittā, jantu, jālinī, visākhāti. "
  2514. 622514,125,1578,69,74,1,41,5,Ekekissā pañca pañca itthisatāni parivārā.
  2515. 622515,125,1578,75,86,1,69,7,"Sabbajeṭṭhāya cattāro puttā– okkāmukho, karakaṇḍu, hatthiniko, sinipuroti; "
  2516. 622516,125,1578,87,99,1,53,7,"pañca dhītaro– piyā, suppiyā, ānandā, vijitā, vijitasenāti. "
  2517. 622517,125,1578,100,106,1,38,6,Evaṃ sā nava putte labhitvā kālamakāsi.
  2518. 622518,125,1579,2,11,1,78,9,Atha rājā aññaṃ daharaṃ abhirūpaṃ rājadhītaraṃ ānetvā aggamahesiṭṭhāne ṭhapesi.
  2519. 622519,125,1579,12,18,1,35,6,Sāpi jantuṃ nāma ekaṃ puttaṃ vijāyi.
  2520. 622520,125,1579,19,25,1,56,6,Taṃ jantukumāraṃ pañcamadivase alaṅkaritvā rañño dassesi.
  2521. 622521,125,1579,26,31,1,32,5,Rājā tuṭṭho mahesiyā varaṃ adāsi.
  2522. 622522,125,1579,32,39,1,49,7,Sā ñātakehi saddhiṃ mantetvā puttassa rajjaṃ yāci.
  2523. 622523,125,1579,40,53,1,58,8,"Rājā‘‘ nassa vasali, mama puttānaṃ antarāyamicchasī’’ ti nādāsi. "
  2524. 622524,125,1579,54,74,1,93,13,"Sā punappunaṃ raho rājānaṃ paritosetvā‘‘ na, mahārāja, musāvādo vaṭṭatī’’ tiādīni vatvā yācati eva. "
  2525. 622525,125,1579,75,79,1,24,4,Atha rājā putte āmantesi–
  2526. 622526,125,1579,80,95,1,80,11,"‘‘ ahaṃ, tātā, tumhākaṃ kaniṭṭhaṃ jantukumāraṃ disvā tassa mātuyā sahasā varaṃ adāsiṃ. "
  2527. 622527,125,1579,96,102,1,38,5,Sā puttassa rajjaṃ pariṇāmetuṃ icchati.
  2528. 622528,125,1579,103,115,1,80,10,Tumhe mamaccayena āgantvā rajjaṃ kāreyyāthā’’ ti aṭṭhahi amaccehi saddhiṃ uyyojesi.
  2529. 622529,125,1579,116,123,1,58,7,Te bhaginiyo ādāya caturaṅginiyā senāya nagarā nikkhamiṃsu.
  2530. 622530,125,1579,124,142,1,107,13,"‘‘ Kumārā pituaccayena āgantvā rajjaṃ kāressanti, gacchāma ne upaṭṭhahāmā’’ ti cintetvā bahū manussā anubandhiṃsu. "
  2531. 622531,125,1579,143,154,1,91,8,"Paṭhamadivase yojanamattā senā ahosi, dutiyadivase dviyojanamattā, tatiyadivase tiyojanamattā. "
  2532. 622532,125,1579,155,157,1,15,2,Kumārā cintesuṃ–
  2533. 622533,125,1579,158,194,1,210,27,"‘‘ mahā ayaṃ balakāyo, sace mayaṃ kañci sāmantarājānaṃ akkamitvā janapadaṃ gaṇhissāma, sopi no na pahossati, kiṃ paresaṃ pīḷaṃ katvā laddharajjena, mahā jambudīpo, araññe nagaraṃ māpessāmā’’ ti himavantābhimukhā agamiṃsu. "
  2534. 622534,125,1580,2,17,1,138,14,"Tattha nagaramāpanokāsaṃ pariyesamānā himavati kapilo nāma ghoratapo tāpaso paṭivasati pokkharaṇitīre mahāsākasaṇḍe, tassa vasanokāsaṃ gatā. "
  2535. 622535,125,1580,18,28,1,64,10,So te disvā pucchitvā sabbaṃ pavattiṃ sutvā tesu anukampaṃ akāsi.
  2536. 622536,125,1580,29,45,1,106,15,"So kira bhummajālaṃ nāma vijjaṃ jānāti, yāya uddhaṃ asītihatthe ākāse ca heṭṭhā bhūmiyañca guṇadose passati. "
  2537. 622537,125,1580,46,56,1,96,9,"Athekasmiṃ padese sūkaramigā sīhabyagghādayo tāsetvā paripātenti, maṇḍūkamūsikā sappe bhiṃsāpenti. "
  2538. 622538,125,1580,57,72,1,74,11,So te disvā‘‘ ayaṃ bhūmippadeso pathavīaggan’’ ti tasmiṃ padese assamaṃ māpesi.
  2539. 622539,125,1580,73,77,1,22,4,Tato so rājakumāre āha–
  2540. 622540,125,1580,78,93,1,55,10,"‘‘ sace mama nāmena nagaraṃ karotha, demi vo imaṃ okāsan’’ ti. "
  2541. 622541,125,1580,94,97,1,20,3,Te tathā paṭijāniṃsu.
  2542. 622542,125,1580,98,132,1,187,26,Tāpaso‘‘ imasmiṃ okāse ṭhatvā caṇḍālaputtopi cakkavattiṃ balena atisetī’’ ti vatvā‘‘ assame rañño gharaṃ māpetvā nagaraṃ māpethā’’ ti taṃ okāsaṃ datvā sayaṃ avidūre pabbatapāde assamaṃ katvā vasi.
  2543. 622543,125,1580,133,153,1,118,15,Tato kumārā tattha nagaraṃ māpetvā kapilassa vutthokāse katattā‘‘ kapilavatthū’’ ti nāmaṃ āropetvā tattha nivāsaṃ kappesuṃ.
  2544. 622544,125,1581,2,19,1,90,13,"Atha amaccā‘‘ ime kumārā vayappattā, yadi nesaṃ pitā santike bhaveyya, so āvāhavivāhaṃ kāreyya. "
  2545. 622545,125,1581,20,31,1,62,9,Idāni pana amhākaṃ bhāro’’ ti cintetvā kumārehi saddhiṃ mantesuṃ.
  2546. 622546,125,1581,32,53,1,118,14,"Kumārā‘‘ amhākaṃ sadisā khattiyadhītaro na passāma, tāsampi bhaginīnaṃ sadise khattiyakumāre, jātisambhedañca na karomā’’ ti. "
  2547. 622547,125,1581,54,62,1,85,8,Te jātisambhedabhayena jeṭṭhabhaginiṃ mātuṭṭhāne ṭhapetvā avasesāhi saṃvāsaṃ kappesuṃ.
  2548. 622548,125,1581,63,86,1,97,16,"Tesaṃ pitā taṃ pavattiṃ sutvā‘‘ sakyā vata, bho kumārā, paramasakyā vata, bho kumārā’’ ti udānaṃ udānesi. "
  2549. 622549,125,1581,87,91,1,26,4,Ayaṃ tāva sakyānaṃ uppatti.
  2550. 622550,125,1581,92,95,1,24,3,Vuttampi cetaṃ bhagavatā–
  2551. 622551,125,1582,2,14,1,55,9,"‘ ‘ Atha kho, ambaṭṭha, rājā okkāko amacce pārisajje āmantesi–"
  2552. 622552,125,1582,15,27,1,43,8,"‘ kahaṃ nu kho, bho, etarahi kumārā sammantī’ ti. "
  2553. 622553,125,1582,28,40,1,86,9,"Atthi, deva, himavantapasse pokkharaṇiyā tīre mahāsākasaṇḍo, tatthetarahi kumārā sammanti. "
  2554. 622554,125,1582,41,48,1,65,7,Te jātisambhedabhayā sakāhi bhaginīhi saddhiṃ saṃvāsaṃ kappentīti.
  2555. 622555,125,1582,49,58,1,44,7,"Atha kho, ambaṭṭha, rājā okkāko udānaṃ udānesi–"
  2556. 622556,125,1582,59,100,1,125,20,"‘ sakyā vata, bho kumārā, paramasakyā vata, bho kumārā’ ti, tadagge kho pana , ambaṭṭha, sakyā paññāyanti, so ca sakyānaṃ pubbapuriso’’ ti( dī. ni.1.267). "
  2557. 622557,125,1583,2,11,1,83,8,"Tato nesaṃ jeṭṭhabhaginiyā kuṭṭharogo udapādi, koviḷārapupphasadisāni gattāni ahesuṃ. "
  2558. 622558,125,1583,12,50,1,297,33,Rājakumārā‘‘ imāya saddhiṃ ekato nisajjaṭṭhānabhojanādīni karontānampi upari esa rogo saṅkamatī’’ ti cintetvā uyyānakīḷaṃ gacchantā viya taṃ yāne āropetvā araññaṃ pavisitvā pokkharaṇiṃ khaṇāpetvā taṃ tattha khādanīyabhojanīyehi saddhiṃ pakkhipitvā upari padaraṃ paṭicchādāpetvā paṃsuṃ datvā pakkamiṃsu.
  2559. 622559,125,1583,51,99,1,392,46,"Tena ca samayena rāmo nāma rājā kuṭṭharogī orodhehi ca nāṭakehi ca jigucchiyamāno tena saṃvegena jeṭṭhaputtassa rajjaṃ datvā araññaṃ pavisitvā tattha paṇṇamūlaphalāni paribhuñjanto nacirasseva arogo suvaṇṇavaṇṇo hutvā, ito cito ca vicaranto mahantaṃ susirarukkhaṃ disvā tassabbhantare soḷasahatthappamāṇaṃ taṃ kolāpaṃ sodhetvā, dvārañca vātapānañca katvā nisseṇiṃ bandhitvā tattha vāsaṃ kappesi. "
  2560. 622560,125,1583,100,109,1,71,9,So aṅgārakaṭāhe aggiṃ katvā rattiṃ vissarañca sussarañca suṇanto sayati.
  2561. 622561,125,1583,110,131,1,128,16,"So‘‘ asukasmiṃ padese sīho saddamakāsi, asukasmiṃ byaggho’’ ti sallakkhetvā pabhāte tattha gantvā vighāsamaṃsaṃ ādāya pacitvā khādati. "
  2562. 622562,125,1584,2,8,1,51,6,Athekadivasaṃ so paccūsasamaye aggiṃ jāletvā nisīdi.
  2563. 622563,125,1584,9,23,1,106,13,Tena ca samayena tassā rājadhītāya gandhaṃ ghāyitvā byaggho taṃ padesaṃ khaṇitvā padaratthare vivaramakāsi.
  2564. 622564,125,1584,24,31,1,51,7,Tena vivarena sā byagghaṃ disvā bhītā vissaramakāsi.
  2565. 622565,125,1584,32,56,1,90,16,So taṃ saddaṃ sutvā‘‘ itthisaddo eso’’ ti ca sallakkhetvā pātova tattha gantvā‘‘ ko etthā’’ ti āha.
  2566. 622566,125,1584,57,64,1,16,3,‘‘ Mātugāmo sāmī’’ ti.
  2567. 622567,125,1584,65,71,1,11,2,‘‘ Nikkhamā’’ ti.
  2568. 622568,125,1584,72,79,1,16,3,‘‘ Na nikkhamāmī’’ ti.
  2569. 622569,125,1584,80,87,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  2570. 622570,125,1584,88,95,1,21,3,‘‘ Khattiyakaññā ahan’’ ti.
  2571. 622571,125,1584,96,101,1,37,5,Evaṃ sobbhe nikhātāpi mānameva karoti.
  2572. 622572,125,1584,102,126,1,103,16,So sabbaṃ pucchitvā‘‘ ahampi khattiyo’’ ti jātiṃ ācikkhitvā‘‘ ehi dāni khīre pakkhittasappi viya jātan’’ ti āha.
  2573. 622573,125,1584,127,140,1,51,8,"Sā‘‘ kuṭṭharoginīmhi sāmi, na sakkā nikkhamitun’’ ti āha. "
  2574. 622574,125,1584,141,166,1,173,21,So‘‘ katakammo dāni ahaṃ sakkā tikicchitun’’ ti nisseṇiṃ datvā taṃ uddharitvā attano vasanokāsaṃ netvā sayaṃ paribhuttabhesajjāni eva datvā nacirasseva arogaṃ suvaṇṇavaṇṇamakāsi.
  2575. 622575,125,1584,167,172,1,32,5,So tāya saddhiṃ saṃvāsaṃ kappesi.
  2576. 622576,125,1584,173,186,1,95,12,"Sā paṭhamasaṃvāseneva gabbhaṃ gaṇhitvā dve putte vijāyi, punapi dveti evaṃ soḷasakkhattuṃ vijāyi. "
  2577. 622577,125,1584,187,192,1,32,5,Evaṃ te dvattiṃsa bhātaro ahesuṃ.
  2578. 622578,125,1584,193,199,1,55,6,Te anupubbena vuḍḍhippatte pitā sabbasippāni sikkhāpesi.
  2579. 622579,125,1585,2,17,1,104,13,Athekadivasaṃ eko rāmarañño nagaravāsī pabbate ratanāni gavesanto taṃ padesaṃ āgato rājānaṃ disvā aññāsi.
  2580. 622580,125,1585,18,29,1,27,5,"‘‘ Jānāmahaṃ, deva, tumhe’’ ti āha."
  2581. 622581,125,1585,30,49,1,56,11,‘‘ Kuto tvaṃ āgatosī’’ ti ca tena puṭṭho‘‘ nagarato devā’’ ti āha.
  2582. 622582,125,1585,50,56,1,36,6,Tato naṃ rājā sabbaṃ pavattiṃ pucchi.
  2583. 622583,125,1585,57,63,1,44,6,Evaṃ tesu samullapamānesu te dārakā āgamiṃsu.
  2584. 622584,125,1585,64,76,1,33,8,So te disvā‘‘ ime ke devā’’ ti pucchi.
  2585. 622585,125,1585,77,85,1,17,4,‘‘ Puttā me bhaṇe’’ ti.
  2586. 622586,125,1585,86,104,1,82,11,"‘‘ Imehi dāni, deva, dvattiṃsakumārehi parivuto vane kiṃ karissasi, ehi rajjamanusāsā’’ ti?"
  2587. 622587,125,1585,105,116,1,27,5,"‘‘ Alaṃ, bhaṇe, idheva sukhan’’ ti. "
  2588. 622588,125,1585,117,131,1,71,10,So‘‘ laddhaṃ dāni me kathāpābhatan’’ ti nagaraṃ gantvā rañño puttassārocesi.
  2589. 622589,125,1585,132,148,1,93,12,Rañño putto‘‘ pitaraṃ ānessāmī’’ ti caturaṅginiyā senāya tattha gantvā nānappakārehi pitaraṃ yāci.
  2590. 622590,125,1585,149,164,1,49,9,"Sopi‘‘ alaṃ, tāta kumāra, idheva sukhan’’ ti neva icchi. "
  2591. 622591,125,1585,165,213,1,260,35,"Tato rājaputto‘‘ na dāni rājā āgantuṃ icchati, handassa idheva nagaraṃ māpemī’’ ti cintetvā taṃ kolarukkhaṃ uddharitvā gharaṃ katvā nagaraṃ māpetvā kolarukkhaṃ apanetvā katattā‘‘ kolanagaran’’ ti ca byagghapathe katattā‘‘ byagghapajjan’’ ti cāti dve nāmāni āropetvā agamāsi. "
  2592. 622592,125,1586,2,8,1,35,5,Tato vayappatte kumāre mātā āṇāpesi–
  2593. 622593,125,1586,9,25,1,77,10,"‘‘ tātā, tumhākaṃ kapilavatthuvāsino sakyā mātulā honti, dhītaro nesaṃ gaṇhathā’’ ti. "
  2594. 622594,125,1586,26,45,1,158,18,"Te yaṃ divasaṃ khattiyakaññāyo nadīkīḷanaṃ gacchanti, taṃ divasaṃ gantvā nadītitthaṃ uparundhitvā nāmāni sāvetvā patthitā patthitā rājadhītaro gahetvā agamaṃsu. "
  2595. 622595,125,1586,46,61,1,63,10,"Sakyarājāno sutvā‘‘ hotu bhaṇe, amhākaṃ ñātakā evā’’ ti tuṇhī ahesuṃ. "
  2596. 622596,125,1586,62,65,1,22,3,Ayaṃ koliyānaṃ uppatti.
  2597. 622597,125,1587,2,33,1,208,23,"Evaṃ tesaṃ sākiyakoliyānaṃ aññamaññaṃ āvāhavivāhaṃ karontānaṃ āgato vaṃso yāva sīhahanurājā, tāva vitthārato veditabbo– sīhahanurañño kira pañca puttā ahesuṃ – suddhodano, amitodano, dhotodano, sakkodano, sukkodanoti. "
  2598. 622598,125,1587,34,75,1,489,41,Tesu suddhodane rajjaṃ kārayamāne tassa pajāpatiyā añjanarañño dhītāya mahāmāyādeviyā kucchimhi pūritapāramī mahāpuriso jātakanidāne vuttanayena tusitapurā cavitvā paṭisandhiṃ gahetvā anupubbena katamahābhinikkhamano sammāsambodhiṃ abhisambujjhitvā pavattitavaradhammacakko anukkamena kapilavatthuṃ gantvā suddhodanamahārājādayo ariyaphale patiṭṭhāpetvā janapadacārikaṃ pakkamitvā punapi aparena samayena paccāgantvā pannarasahi bhikkhusatehi saddhiṃ kapilavatthusmiṃ viharati nigrodhārāme.
  2599. 622599,125,1588,2,11,1,73,9,Tattha viharante ca bhagavati sākiyakoliyānaṃ udakaṃ paṭicca kalaho ahosi.
  2600. 622600,125,1588,12,13,1,6,1,Kathaṃ?
  2601. 622601,125,1588,14,24,1,79,9,Nesaṃ kira ubhinnampi kapilapurakoliyapurānaṃ antare rohiṇī nāma nadī pavattati.
  2602. 622602,125,1588,25,32,1,39,6,"Sā kadāci appodakā hoti, kadāci mahodakā. "
  2603. 622603,125,1588,33,43,1,87,10,Appodakakāle setuṃ katvā sākiyāpi koliyāpi attano attano sassapāyanatthaṃ udakaṃ ānenti.
  2604. 622604,125,1588,44,80,1,276,31,"Tesaṃ manussā ekadivasaṃ setuṃ karontā aññamaññaṃ bhaṇḍantā‘‘ are tumhākaṃ rājakulaṃ bhaginīhi saddhiṃ saṃvāsaṃ kappesi kukkuṭasoṇasiṅgālāditiracchānā viya, tumhākaṃ rājakulaṃ susirarukkhe vāsaṃ kappesi pisācillikā viyā’’ ti evaṃ jātivādena khuṃsetvā attano attano rājūnaṃ ārocesuṃ. "
  2605. 622605,125,1588,81,87,1,52,6,Te kuddhā yuddhasajjā hutvā rohiṇīnadītīraṃ sampattā.
  2606. 622606,125,1588,88,92,1,32,4,Evaṃ sāgarasadisaṃ balaṃ aṭṭhāsi.
  2607. 622607,125,1589,2,23,1,102,14,"Atha bhagavā‘‘ ñātakā kalahaṃ karonti, handa, ne vāressāmī’’ ti ākāsenāgantvā dvinnaṃ senānaṃ majjhe aṭṭhāsi. "
  2608. 622608,125,1589,24,29,1,38,5,Tampi āvajjetvā sāvatthito āgatoti eke.
  2609. 622609,125,1589,30,45,1,42,6,Evaṃ ṭhatvā ca pana attadaṇḍasuttaṃ( su. ni.941 ādayo) abhāsi.
  2610. 622610,125,1589,46,59,1,111,12,"Taṃ sutvā sabbe saṃvegappattā āvudhāni chaḍḍetvā bhagavantaṃ namassamānā aṭṭhaṃsu, mahagghañca āsanaṃ paññāpesuṃ. "
  2611. 622611,125,1589,60,100,1,130,13,"Bhagavā oruyha paññattāsane nisīditvā‘‘ kuṭhārīhattho puriso’’ tiādikaṃ phandanajātakaṃ( jā.1.13.14),‘‘ vandāmi taṃ kuñjarā’’ tiādikaṃ laṭukikajātakaṃ( jā.1.5.39)."
  2612. 622612,125,1590,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Sammodamānā gacchanti, jālamādāya pakkhino; "
  2613. 622613,125,1591,2,23,1,44,8,"Yadā te vivadissanti, tadā ehinti me vasan’’ ti.( jā.1.1.33)– "
  2614. 622614,125,1592,2,13,1,103,11,Imaṃ vaṭṭakajātakañca kathetvā puna tesaṃ cirakālappavattaṃ ñātibhāvaṃ dassento imaṃ mahāvaṃsaṃ kathesi.
  2615. 622615,125,1592,14,27,1,51,9,Te‘‘ pubbe kira mayaṃ ñātakā evā’’ ti ativiya pasīdiṃsu.
  2616. 622616,125,1592,28,39,1,110,10,"Tato sakyā aḍḍhateyyakumārasate, koliyā aḍḍhateyyakumārasateti pañca kumārasate bhagavato parivāratthāya adaṃsu. "
  2617. 622617,125,1592,40,52,1,52,8,Bhagavā tesaṃ pubbahetuṃ disvā‘‘ etha bhikkhavo’’ ti āha.
  2618. 622618,125,1592,53,63,1,101,10,Te sabbe iddhiyā nibbattaaṭṭhaparikkhārayuttā ākāse abbhuggantvā āgamma bhagavantaṃ vanditvā aṭṭhaṃsu.
  2619. 622619,125,1592,64,69,1,34,5,Bhagavā te ādāya mahāvanaṃ agamāsi.
  2620. 622620,125,1592,70,80,1,77,9,"Tesaṃ pajāpatiyo dūte pāhesuṃ, te tāhi nānappakārehi palobhiyamānā ukkaṇṭhiṃsu. "
  2621. 622621,125,1592,81,103,1,118,12,Bhagavā tesaṃ ukkaṇṭhitabhāvaṃ ñatvā himavantaṃ dassetvā tattha kuṇālajātakakathāya( jā.2.21.289 kuṇālajātakaṃ) tesaṃ anabhiratiṃ vinodetukāmo āha–
  2622. 622622,125,1592,104,115,1,34,5,"‘‘ diṭṭhapubbo vo, bhikkhave, himavā’’ ti?"
  2623. 622623,125,1592,116,123,1,13,3,‘‘ Na bhagavā’’ ti.
  2624. 622624,125,1592,124,158,1,183,22,"‘‘ Etha, bhikkhave, pekkhathā’’ ti attano iddhiyā te ākāsena nento‘‘ ayaṃ suvaṇṇapabbato, ayaṃ rajatapabbato, ayaṃ maṇipabbato’’ ti nānappakāre pabbate dassetvā kuṇāladahe manosilātale paccuṭṭhāsi. "
  2625. 622625,125,1592,159,177,1,124,12,"Tato‘‘ himavante sabbe catuppadabahuppadādibhedā tiracchānagatā pāṇā āgacchantu, sabbesañca pacchato kuṇālasakuṇo’’ ti adhiṭṭhāsi. "
  2626. 622626,125,1592,178,208,1,146,18,"Āgacchante ca te jātināmaniruttivasena vaṇṇento‘‘ ete, bhikkhave, haṃsā, ete koñcā , ete cakkavākā, karavīkā, hatthisoṇḍakā, pokkharasātakā’’ ti tesaṃ dassesi. "
  2627. 622627,125,1593,2,20,1,213,17,Te vimhitahadayā passantā sabbapacchato āgacchantaṃ dvīhi dijakaññāhi mukhatuṇḍakena ḍaṃsitvā gahitakaṭṭhavemajjhe nisinnaṃ sahassadijakaññāparivāraṃ kuṇālasakuṇaṃ disvā acchariyabbhutacittajātā bhagavantaṃ āhaṃsu–
  2628. 622628,125,1593,21,34,1,52,7,"‘‘ kacci, bhante, bhagavāpi idha kuṇālarājā bhūtapubbo’’ ti?"
  2629. 622629,125,1593,35,44,1,39,5,"‘‘ Āma, bhikkhave, mayāvesa kuṇālavaṃso kato. "
  2630. 622630,125,1593,45,72,1,155,21,"Atīte hi mayaṃ cattāro janā idha vasimhā– nārado devilo isi, ānando gijjharājā, puṇṇamukho phussakokilo, ahaṃ kuṇālo sakuṇo’’ ti sabbaṃ mahākuṇālajātakaṃ kathesi. "
  2631. 622631,125,1593,73,82,1,80,9,Taṃ sutvā tesaṃ bhikkhūnaṃ purāṇadutiyikāyo ārabbha uppannā anabhirati vūpasantā.
  2632. 622632,125,1593,83,103,1,143,17,"Tato tesaṃ bhagavā saccakathaṃ kathesi, kathāpariyosāne sabbapacchimako sotāpanno, sabbauparimo anāgāmī ahosi, ekopi puthujjano vā arahā vā natthi. "
  2633. 622633,125,1593,104,111,1,45,7,Tato bhagavā te ādāya punadeva mahāvane oruhi.
  2634. 622634,125,1593,112,119,1,53,7,Āgacchamānā ca te bhikkhū attanova iddhiyā āgacchiṃsu.
  2635. 622635,125,1594,2,9,1,55,7,Atha nesaṃ bhagavā uparimaggatthāya puna dhammaṃ desesi.
  2636. 622636,125,1594,10,16,1,58,6,Te pañcasatāpi vipassanaṃ ārabhitvā arahatte patiṭṭhahiṃsu.
  2637. 622637,125,1594,17,28,1,58,7,Paṭhamaṃ patto paṭhamameva agamāsi‘‘ bhagavato ārocessāmī’’ ti.
  2638. 622638,125,1594,29,46,1,93,12,"Āgantvā ca‘‘ abhiramāmahaṃ bhagavā, na ukkaṇṭhāmī’’ ti vatvā bhagavantaṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. "
  2639. 622639,125,1594,47,57,1,107,10,Evaṃ te sabbepi anukkamena āgantvā bhagavantaṃ parivāretvā nisīdiṃsu jeṭṭhamāsauposathadivase sāyanhasamaye.
  2640. 622640,125,1594,58,83,1,274,21,Tato pañcasatakhīṇāsavaparivutaṃ varabuddhāsane nisinnaṃ bhagavantaṃ ṭhapetvā asaññasatte ca arūpabrahmāno ca sakaladasasahassacakkavāḷe avasesadevatādayo maṅgalasuttavaṇṇanāyaṃ vuttanayena sukhumattabhāve nimminitvā samparivāresuṃ‘‘ vicitrapaṭibhānaṃ dhammadesanaṃ sossāmā’’ ti.
  2641. 622641,125,1594,84,110,1,198,21,Tattha cattāro khīṇāsavabrahmāno samāpattito vuṭṭhāya brahmagaṇaṃ apassantā‘‘ kuhiṃ gatā’’ ti āvajjetvā tamatthaṃ ñatvā pacchā āgantvā okāsaṃ alabhamānā cakkavāḷamuddhani ṭhatvā paccekagāthāyo abhāsiṃsu.
  2642. 622642,125,1594,111,112,1,7,1,Yathāha–
  2643. 622643,125,1595,2,10,1,57,7,‘ ‘ Atha kho catunnaṃ suddhāvāsakāyikānaṃ devatānaṃ etadahosi–
  2644. 622644,125,1595,11,28,1,138,14,"‘ ayaṃ, kho, bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi. "
  2645. 622645,125,1595,29,40,1,96,10,Dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca .
  2646. 622646,125,1595,41,75,1,109,12,"Yaṃnūna mayampi yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma, upasaṅkamitvā bhagavato santike paccekaṃ gāthaṃ bhāseyyāmā’’’ ti( dī. ni.2.331; saṃ. ni.1.37). "
  2647. 622647,125,1596,2,6,1,44,4,Sabbaṃ sagāthāvagge vuttanayeneva veditabbaṃ.
  2648. 622648,125,1596,7,21,1,108,14,Evaṃ gantvā ca tattha eko brahmā puratthimacakkavāḷamuddhani okāsaṃ labhitvā tattha ṭhito imaṃ gāthaṃ abhāsi–
  2649. 622649,125,1597,2,8,1,24,4,‘ ‘ Mahāsamayo pavanasmiṃ… pe…
  2650. 622650,125,1598,2,25,1,30,3,Dakkhitāye aparājitasaṅghan’’ ti.( dī. ni.2.332; saṃ. ni.1.37);
  2651. 622651,125,1599,2,9,1,74,7,Imañcassa gāthaṃ bhāsamānassa pacchimacakkavāḷapabbate ṭhito saddaṃ assosi.
  2652. 622652,125,1600,2,14,1,97,12,Dutiyo pacchimacakkavāḷamuddhani okāsaṃ labhitvā tattha ṭhito taṃ gāthaṃ sutvā imaṃ gāthaṃ abhāsi–
  2653. 622653,125,1601,2,9,1,30,5,‘ ‘ Tatra bhikkhavo samādahaṃsu… pe…
  2654. 622654,125,1602,2,26,1,30,4,Indriyāni rakkhanti paṇḍitā’’ ti.( dī. ni.2.332; saṃ. ni.1.37);
  2655. 622655,125,1603,2,14,1,97,12,Tatiyo dakkhiṇacakkavāḷamuddhani okāsaṃ labhitvā tattha ṭhito taṃ gāthaṃ sutvā imaṃ gāthaṃ abhāsi–
  2656. 622656,125,1604,2,33,1,44,8,‘ ‘ Chetvā khīlaṃ chetvā palighaṃ… pe… susunāgā’’ ti.( dī. ni.2.332; saṃ. ni.1.37);
  2657. 622657,125,1605,2,13,1,96,11,Catuttho uttaracakkavāḷamuddhani okāsaṃ labhitvā tattha ṭhito taṃ gāthaṃ sutvā imaṃ gāthamabhāsi–
  2658. 622658,125,1606,2,11,1,33,7,‘ ‘ Ye keci buddhaṃ saraṇaṃ gatāse… pe…
  2659. 622659,125,1607,2,25,1,27,3,Devakāyaṃ paripūressantī’’ ti.( dī. ni.2.332; saṃ. ni.1.37);
  2660. 622660,125,1608,2,9,1,57,6,Tassapi taṃ saddaṃ dakkhiṇacakkavāḷamuddhani ṭhito assosi.
  2661. 622661,125,1608,10,24,1,105,13,"Evaṃ tadā ime cattāro brahmāno parisaṃ thometvā ṭhitā ahesuṃ, mahābrahmāno ekacakkavāḷaṃ chādetvā aṭṭhaṃsu. "
  2662. 622662,125,1609,2,9,1,52,6,Atha bhagavā devaparisaṃ oloketvā bhikkhūnaṃ ārocesi –
  2663. 622663,125,1609,10,28,1,126,13,"‘‘ yepi te, bhikkhave, ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etapparamāyeva devatā sannipatitā ahesuṃ. "
  2664. 622664,125,1609,29,56,1,193,20,"Seyyathāpi mayhaṃ etarahi, yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etapparamāyeva devatā sannipatitā bhavissanti seyyathāpi mayhaṃ etarahī’’ ti. "
  2665. 622665,125,1609,57,73,1,86,11,"Tato taṃ devaparisaṃ bhabbābhabbavasena dvidhā vibhaji‘‘ ettakā bhabbā, ettakā abhabbā’’ ti. "
  2666. 622666,125,1609,74,106,1,207,22,"Tattha‘‘ abhabbaparisā buddhasatepi dhammaṃ desente na bujjhati, bhabbaparisā sakkā bodhetun’’ ti ñatvā puna bhabbapuggale cariyavasena chadhā vibhaji‘‘ ettakā rāgacaritā, ettakā dosa-moha-vitakka-saddhā-buddhicaritā’’ ti. "
  2667. 622667,125,1609,107,126,1,126,15,Evaṃ cariyavasena pariggahetvā‘‘ assā parisāya kīdisā dhammadesanā sappāyā’’ ti dhammakathaṃ vicinitvā puna taṃ parisaṃ manasākāsi–
  2668. 622668,125,1609,127,142,1,78,8,"‘‘ attajjhāsayena nu kho jāneyya, parajjhāsayena, aṭṭhuppattivasena, pucchāvasenā’’ ti. "
  2669. 622669,125,1609,143,187,1,205,28,"Tato‘‘ pucchāvasena jāneyyā’’ ti ñatvā‘‘ pañhaṃ pucchituṃ samattho atthi, natthī’’ ti puna sakalaparisaṃ āvajjetvā‘‘ natthi kocī’’ ti ñatvā‘‘ sace ahameva pucchitvā ahameva vissajjeyyaṃ, evamassā parisāya sappāyaṃ na hoti. "
  2670. 622670,125,1609,188,198,1,125,10,Yaṃnūnāhaṃ nimmitabuddhaṃ māpeyyanti pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya manomayiddhiyā abhisaṅkharitvā nimmitabuddhaṃ māpesi.
  2671. 622671,125,1609,199,210,1,118,9,Sabbaṅgapaccaṅgī lakkhaṇasampanno pattacīvaradharo ālokitavilokitādisampanno hotū’’ ti adhiṭṭhānacittena saha pāturahosi.
  2672. 622672,125,1609,211,248,1,140,17,"So pācīnalokadhātuto āgantvā bhagavato samasame āsane nisinno evaṃ āgantvā yāni bhagavatā imamhi samāgame cariyavasena cha suttāni( su. ni.854 ādayo,868 ādayo,884 ādayo,901 ādayo,921 ādayo) kathitāni. "
  2673. 622673,125,1609,249,258,1,108,8,Seyyathidaṃ– purābhedasuttaṃ kalahavivādasuttaṃ cūḷabyūhaṃ mahābyūhaṃ tuvaṭakaṃ idameva sammāparibbājanīyanti.
  2674. 622674,125,1609,259,279,1,146,15,Tesu rāgacaritadevatānaṃ sappāyavasena kathetabbassa imassa suttassa pavattanatthaṃ pañhaṃ pucchanto‘‘ pucchāmi muniṃ pahūtapaññan’’ ti imaṃ gāthamāha.
  2675. 622675,125,1610,2,6,1,33,4,Tattha pahūtapaññan ti mahāpaññaṃ.
  2676. 622676,125,1610,7,10,1,25,3,Tiṇṇan ti caturoghatiṇṇaṃ.
  2677. 622677,125,1610,11,14,1,28,3,Pāraṅgatan ti nibbānappattaṃ.
  2678. 622678,125,1610,15,19,1,53,4,Parinibbutan ti saupādisesanibbānavasena parinibbutaṃ.
  2679. 622679,125,1610,20,24,1,42,4,Ṭhitattan ti lokadhammehi akampanīyacittaṃ.
  2680. 622680,125,1610,25,34,1,71,8,Nikkhamma gharā panujja {kāme}ti vatthukāme panuditvā gharāvāsā nikkhamma.
  2681. 622681,125,1610,35,57,1,151,20,"Kathaṃ bhikkhu sammā so loke {paribbajeyyā}ti so bhikkhu kathaṃ loke sammā paribbajeyya vihareyya anupalitto lokena hutvā, lokaṃ atikkameyyāti vuttaṃ hoti. "
  2682. 622682,125,1610,58,60,1,24,2,Sesamettha vuttanayameva.
  2683. 622683,125,1611,2,44,1,309,32,"363. Atha bhagavā yasmā āsavakkhayaṃ appatvā loke sammā paribbajanto nāma natthi, tasmā tasmiṃ rāgacaritādivasena pariggahite sabbapuggalasamūhe taṃ taṃ tesaṃ tesaṃ samānadosānaṃ devatāgaṇānaṃ āciṇṇadosappahānatthaṃ‘‘ yassa maṅgalā’’ ti ārabhitvā arahattanikūṭeneva khīṇāsavapaṭipadaṃ pakāsento pannarasa gāthāyo abhāsi. "
  2684. 622684,125,1612,2,11,1,93,8,Tattha paṭhamagāthāya tāva {maṅgalā}ti maṅgalasutte vuttānaṃ diṭṭhamaṅgalādīnametaṃ adhivacanaṃ.
  2685. 622685,125,1612,12,18,1,49,5,{Samūhatā}ti suṭṭhu ūhatā paññāsatthena samucchinnā.
  2686. 622686,125,1612,19,33,1,79,9,{Uppātā}ti‘‘ ukkāpātadisāḍāhādayo evaṃ vipākā hontī’’ ti evaṃ pavattā uppātābhinivesā.
  2687. 622687,125,1612,34,74,1,229,30,"{Supinā}ti‘‘ pubbaṇhasamaye supinaṃ disvā idaṃ nāma hoti, majjhanhikādīsu idaṃ, vāmapassena sayatā diṭṭhe idaṃ nāma hoti, dakkhiṇapassādīhi idaṃ, supinante candaṃ disvā idaṃ nāma hoti, sūriyādayo disvā idan’’ ti evaṃ pavattā supinābhinivesā. "
  2688. 622688,125,1612,75,91,1,110,11,{Lakkhaṇā}ti daṇḍalakkhaṇavatthalakkhaṇādipāṭhaṃ paṭhitvā‘‘ iminā idaṃ nāma hotī’’ ti evaṃ pavattā lakkhaṇābhinivesā.
  2689. 622689,125,1612,92,97,1,45,5,Te sabbepi brahmajāle vuttanayeneva veditabbā.
  2690. 622690,125,1612,98,108,1,84,8,So {maṅgaladosavippahīno}ti aṭṭhatiṃsa mahāmaṅgalāni ṭhapetvā avasesā maṅgaladosā nāma.
  2691. 622691,125,1612,109,117,1,62,7,"Yassa panete maṅgalādayo samūhatā, so maṅgaladosavippahīno hoti. "
  2692. 622692,125,1612,118,132,1,131,13,"Atha vā maṅgalānañca uppātādidosānañca pahīnattā maṅgaladosavippahīno hoti, na maṅgalādīhi suddhiṃ pacceti ariyamaggassa adhigatattā. "
  2693. 622693,125,1612,133,146,1,89,12,"Tasmā sammā so loke paribbajeyya, so khīṇāsavo sammā loke paribbajeyya anupalitto lokenāti. "
  2694. 622694,125,1613,2,25,1,158,18,"364. Dutiyagāthāya rāgaṃ vinayetha mānusesu, dibbesu kāmesu cāpi {bhikkhū}ti mānusesu ca dibbesu ca kāmaguṇesu anāgāmimaggena anuppattidhammataṃ nento rāgaṃ vinayetha. "
  2695. 622695,125,1613,26,48,1,205,22,Atikkamma bhavaṃ samecca dhamman ti evaṃ rāgaṃ vinetvā tato paraṃ arahattamaggena sabbappakārato pariññābhisamayādayo sādhento catusaccabhedampi samecca dhammaṃ imāya paṭipadāya tividhampi atikkamma bhavaṃ.
  2696. 622696,125,1613,49,57,1,47,7,Sammā {so}ti sopi bhikkhu sammā loke paribbajeyya.
  2697. 622697,125,1614,2,14,1,70,5,365. Tatiyagāthāya‘‘ anurodhavirodhavippahīno’’ ti sabbavatthūsu pahīnarāgadoso.
  2698. 622698,125,1614,15,31,1,86,11,Sesaṃ vuttanayameva sabbagāthāsu ca‘‘ sopi bhikkhu sammā loke paribbajeyyā’’ ti yojetabbaṃ.
  2699. 622699,125,1614,32,38,1,56,6,Ito parañhi yojanampi avatvā avuttanayameva vaṇṇayissāma.
  2700. 622700,125,1615,2,15,1,113,9,"366. Catutthagāthāya sattasaṅkhāravasena duvidhaṃ piyañca appiyañca veditabbaṃ, tattha chandarāgapaṭighappahānena hitvā. "
  2701. 622701,125,1615,16,23,1,52,6,{Anupādāyā}ti catūhi upādānehi kañci dhammaṃ aggahetvā.
  2702. 622702,125,1615,24,38,1,125,12,Anissito {kuhiñcī}ti aṭṭhasatabhedena taṇhānissayena dvāsaṭṭhibhedena diṭṭhinissayena ca kuhiñci rūpādidhamme bhave vā anissito.
  2703. 622703,125,1615,39,55,1,164,14,"Saṃyojaniyehi {vippamutto}ti sabbepi tebhūmakadhammā dasavidhasaṃyojanassa visayattā saṃyojaniyā, tehi sabbappakārato maggabhāvanāya pariññātattā ca vippamuttoti attho. "
  2704. 622704,125,1615,56,69,1,126,11,"Paṭhamapādena cettha rāgadosappahānaṃ vuttaṃ, dutiyena upādānanissayābhāvo, tatiyena sesākusalehi akusalavatthūhi ca vippamokkho. "
  2705. 622705,125,1615,70,83,1,110,11,"Paṭhamena vā rāgadosappahānaṃ, dutiyena tadupāyo, tatiyena tesaṃ pahīnattā saṃyojaniyehi vippamokkhoti veditabbo. "
  2706. 622706,125,1616,2,9,1,40,3,367. Pañcamagāthāya {upadhīsū}ti khandhupadhīsu.
  2707. 622707,125,1616,10,16,1,40,5,Ādānan ti ādātabbaṭṭhena teyeva vuccanti.
  2708. 622708,125,1616,17,30,1,67,8,{Anaññaneyyo}ti aniccādīnaṃ sudiṭṭhattā‘‘ idaṃ seyyo’’ ti kenaci anetabbo.
  2709. 622709,125,1616,31,33,1,24,2,Sesaṃ uttānapadatthameva.
  2710. 622710,125,1616,34,55,1,150,18,"Idaṃ vuttaṃ hoti– ādānesu catutthamaggena sabbaso chandarāgaṃ vinetvā so vinītachandarāgo, tesu upadhīsu na sārameti, sabbe upadhī asārakatteneva passati. "
  2711. 622711,125,1616,56,78,1,125,18,Tato tesu duvidhenapi nissayena anissito aññena vā kenaci‘‘ idaṃ seyyo’’ ti anetabbo khīṇāsavo bhikkhu sammā so loke paribbajeyya.
  2712. 622712,125,1617,2,15,1,92,9,368. Chaṭṭhagāthāya {aviruddho}ti etesaṃ tiṇṇaṃ duccaritānaṃ pahīnattā sucaritehi saddhiṃ aviruddho.
  2713. 622713,125,1617,16,22,1,49,6,Viditvā dhamman ti maggena catusaccadhammaṃ ñatvā.
  2714. 622714,125,1617,23,28,1,76,4,{Nibbānapadābhipatthayāno}ti anupādisesaṃ khandhaparinibbānapadaṃ patthayamāno.
  2715. 622715,125,1617,29,31,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  2716. 622716,125,1618,2,11,1,57,5,369. Sattamagāthāya {akkuṭṭho}ti dasahi akkosavatthūhi abhisatto.
  2717. 622717,125,1618,12,19,1,43,6,Na {sandhiyethā}ti na upanayhetha na kuppeyya.
  2718. 622718,125,1618,20,41,1,105,15,Laddhā parabhojanaṃ na {majje}ti parehi dinnaṃ saddhādeyyaṃ labhitvā‘‘ ahaṃ ñāto yasassī lābhī’’ ti na majjeyya.
  2719. 622719,125,1618,42,44,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  2720. 622720,125,1619,2,9,1,37,4,370. Aṭṭhamagāthāya lobhan ti visamalobhaṃ.
  2721. 622721,125,1619,10,13,1,27,3,Bhavan ti kāmabhavādibhavaṃ.
  2722. 622722,125,1619,14,19,1,39,5,Evaṃ dvīhi padehi bhavabhogataṇhā vuttā.
  2723. 622723,125,1619,20,27,1,47,6,"Purimena vā sabbāpi taṇhā, pacchimena kammabhavo. "
  2724. 622724,125,1619,28,38,1,100,9,Virato chedanabandhanā {cā}ti evametesaṃ kammakilesānaṃ pahīnattā parasattachedanabandhanā ca viratoti.
  2725. 622725,125,1619,39,41,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2726. 622726,125,1620,2,21,1,169,15,371. Navamagāthāya sāruppaṃ attano {viditvā}ti attano bhikkhubhāvassa patirūpaṃ anesanādiṃ pahāya sammāesanādiājīvasuddhiṃ aññañca sammāpaṭipattiṃ tattha patiṭṭhahanena viditvā.
  2727. 622727,125,1620,22,27,1,30,5,Na hi ñātamatteneva kiñci hoti.
  2728. 622728,125,1620,28,32,1,40,4,Yathātathiyan ti yathātathaṃ yathābhūtaṃ.
  2729. 622729,125,1620,33,43,1,85,8,"Dhamman ti khandhāyatanādibhedaṃ yathābhūtañāṇena, catusaccadhammaṃ vā maggena viditvā. "
  2730. 622730,125,1620,44,46,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  2731. 622731,125,1621,2,27,1,134,18,"372. Dasamagāthāya so nirāso {anāsisāno}ti yassa ariyamaggena vināsitattā anusayā ca na santi, akusalamūlā ca samūhatā, so nirāso nittaṇho hoti. "
  2732. 622732,125,1621,28,34,1,48,6,Tato āsāya abhāvena kañci rūpādidhammaṃ nāsīsati.
  2733. 622733,125,1621,35,43,1,26,4,Tenāha‘‘ nirāso anāsisāno’’ ti.
  2734. 622734,125,1621,44,46,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2735. 622735,125,1622,2,9,1,45,3,373. Ekādasamagāthāya {āsavakhīṇo}ti khīṇacaturāsavo.
  2736. 622736,125,1622,10,13,1,32,2,{Pahīnamāno}ti pahīnanavavidhamāno.
  2737. 622737,125,1622,14,18,1,51,4,Rāgapathan ti rāgavisayabhūtaṃ tebhūmakadhammajātaṃ.
  2738. 622738,125,1622,19,23,1,38,3,{Upātivatto}ti pariññāpahānehi atikkanto.
  2739. 622739,125,1622,24,32,1,69,7,{Danto}ti sabbadvāravisevanaṃ hitvā ariyena damathena dantabhūmiṃ patto.
  2740. 622740,125,1622,33,37,1,43,3,{Parinibbuto}ti kilesaggivūpasamena sītibhūto.
  2741. 622741,125,1622,38,40,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2742. 622742,125,1623,2,19,1,159,12,"374. Dvādasamagāthāya {saddho}ti buddhādiguṇesu parappaccayavirahitattā sabbākārasampannena aveccappasādena samannāgato, na parassa saddhāya paṭipattiyaṃ gamanabhāvena. "
  2743. 622743,125,1623,20,21,1,7,1,Yathāha–
  2744. 622744,125,1623,22,44,1,54,8,‘‘ na khvāhaṃ ettha bhante bhagavato saddhāya gacchāmī’’ ti( a. ni.5.34).
  2745. 622745,125,1623,45,49,1,55,3,{Sutavā}ti vositasutakiccattā paramatthikasutasamannāgato.
  2746. 622746,125,1623,50,62,1,120,10,"{Niyāmadassī}ti saṃsārakantāramūḷhe loke amatapuragāmino sammattaniyāmabhūtassa maggassa dassāvī, diṭṭhamaggoti vuttaṃ hoti. "
  2747. 622747,125,1623,63,80,1,136,15,"Vaggagatesu na {vaggasārī}ti vaggagatā nāma dvāsaṭṭhidiṭṭhigatikā aññamaññaṃ paṭilomattā, evaṃ vaggāhi diṭṭhīhi gatesu sattesu na vaggasārī–"
  2748. 622748,125,1623,81,95,1,73,9,"‘‘ idaṃ ucchijjissati, idaṃ tatheva bhavissatī’’ ti evaṃ diṭṭhivasena agamanato. "
  2749. 622749,125,1623,96,103,1,54,6,"Paṭighan ti paṭighātakaṃ, cittavighātakanti vuttaṃ hoti. "
  2750. 622750,125,1623,104,105,1,19,1,Dosavisesanamevetaṃ.
  2751. 622751,125,1623,106,109,1,17,2,{Vineyyā}ti vinetvā.
  2752. 622752,125,1623,110,112,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2753. 622753,125,1624,2,11,1,72,5,375. Terasamagāthāya {saṃsuddhajino}ti saṃsuddhena arahattamaggena vijitakileso.
  2754. 622754,125,1624,12,15,1,41,2,{Vivaṭṭacchado}ti vivaṭarāgadosamohachadano.
  2755. 622755,125,1624,16,22,1,44,4,Dhammesu {vasī}ti catusaccadhammesu vasippatto.
  2756. 622756,125,1624,23,44,1,96,16,"Na hissa sakkā te dhammā yathā ñātā kenaci aññathā kātuṃ, tena khīṇāsavo‘‘ dhammesu vasī’’ ti vuccati. "
  2757. 622757,125,1624,45,58,1,81,10,"{Pāragū}ti pāraṃ vuccati nibbānaṃ, taṃ gato, saupādisesavasena adhigatoti vuttaṃ hoti. "
  2758. 622758,125,1624,59,62,1,26,2,{Anejo}ti apagatataṇhācalano.
  2759. 622759,125,1624,63,81,1,146,14,"{Saṅkhāranirodhañāṇakusalo}ti saṅkhāranirodho vuccati nibbānaṃ, tamhi ñāṇaṃ ariyamaggapaññā, tattha kusalo, catukkhattuṃ bhāvitattā chekoti vuttaṃ hoti. "
  2760. 622760,125,1625,2,12,1,69,6,376. Cuddasamagāthāya {atītesū}ti pavattiṃ patvā atikkantesu pañcakkhandhesu.
  2761. 622761,125,1625,13,19,1,50,5,{Anāgatesū}ti pavattiṃ appattesu pañcakkhandhesu eva.
  2762. 622762,125,1625,20,34,1,70,9,{Kappātīto}ti‘‘ ahaṃ maman’’ ti kappanaṃ sabbampi vā taṇhādiṭṭhikappaṃ atīto.
  2763. 622763,125,1625,35,45,1,65,7,"Aticca {suddhipañño}ti atīva suddhipañño, atikkamitvā vā suddhipañño. "
  2764. 622764,125,1625,46,48,1,15,2,Kiṃ atikkamitvā?
  2765. 622765,125,1625,49,50,1,11,1,Addhattayaṃ.
  2766. 622766,125,1625,51,75,1,209,21,"Arahā hi yvāyaṃ avijjāsaṅkhārasaṅkhāto atīto addhā, jātijarāmaraṇasaṅkhāto anāgato addhā, viññāṇādibhavapariyanto paccuppanno ca addhā, taṃ sabbampi atikkamma kaṅkhaṃ vitaritvā paramasuddhippattapañño hutvā ṭhito. "
  2767. 622767,125,1625,76,85,1,34,5,Tena vuccati‘‘ aticca suddhipañño’’ ti.
  2768. 622768,125,1625,86,89,1,33,2,{Sabbāyatanehī}ti dvādasahāyatanehi.
  2769. 622769,125,1625,90,94,1,23,4,Arahā hi evaṃ kappātīto.
  2770. 622770,125,1625,95,104,1,68,9,Kappātītattā aticca suddhipaññattā ca āyatiṃ na kiñci āyatanaṃ upeti.
  2771. 622771,125,1625,105,106,1,6,1,Tenāha–
  2772. 622772,125,1625,107,114,1,27,3,‘‘ sabbāyatanehi vippamutto’’ ti.
  2773. 622773,125,1626,2,26,1,127,15,"377. Pannarasamagāthāya aññāya padan ti ye te‘‘ saccānaṃ caturo padā’’ ti vuttā, tesu ekekapadaṃ pubbabhāgasaccavavatthāpanapaññāya ñatvā. "
  2774. 622774,125,1626,27,36,1,74,9,Samecca dhamman ti tato paraṃ catūhi ariyamaggehi catusaccadhammaṃ samecca.
  2775. 622775,125,1626,37,48,1,118,11,Vivaṭaṃ disvāna pahānamāsavānan ti atha paccavekkhaṇañāṇena āsavakkhayasaññitaṃ nibbānaṃ vivaṭaṃ pākaṭamanāvaṭaṃ disvā.
  2776. 622776,125,1626,49,70,1,214,19,"Sabbupadhīnaṃ {parikkhayā}ti sabbesaṃ khandhakāmaguṇakilesābhisaṅkhārabhedānaṃ upadhīnaṃ parikkhīṇattā katthaci asajjamāno bhikkhu sammā so loke paribbajeyya vihareyya, anallīyanto lokaṃ gaccheyyāti desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  2777. 622777,125,1627,2,21,1,73,11,378. Tato so nimmito dhammadesanaṃ thomento‘‘ addhā hi bhagavā’’ ti imaṃ gāthamāha.
  2778. 622778,125,1627,22,49,1,223,25,"Tattha yo so evaṃ {vihārī}ti yo so maṅgalādīni samūhanitvā sabbamaṅgaladosappahānavihārī, yopi so dibbamānusakesu kāmesu rāgaṃ vineyya bhavātikkamma dhammābhisamayavihārīti evaṃ tāya tāya gāthāya niddiṭṭhabhikkhuṃ dassento āha. "
  2779. 622779,125,1627,50,52,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  2780. 622780,125,1627,53,87,1,160,25,Ayaṃ pana yojanā– addhā hi bhagavā tatheva etaṃ yaṃ tvaṃ‘‘ yassa maṅgalā samūhatā’’ tiādīni vatvā tassā tassā gāthāya pariyosāne‘‘ sammā so loke paribbajeyyā’’ ti avaca.
  2781. 622781,125,1627,88,90,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2782. 622782,125,1627,91,110,1,112,17,"Yo so evaṃvihārī bhikkhu, so uttamena damathena danto, sabbāni ca dasapi saṃyojanāni caturo ca yoge vītivatto hoti. "
  2783. 622783,125,1627,111,127,1,131,15,"Tasmā sammā so loke paribbajeyya, natthi me ettha vicikicchāti iti desanāthomanagāthampi vatvā arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  2784. 622784,125,1627,128,137,1,128,8,"Suttapariyosāne koṭisatasahassadevatānaṃ aggaphalappatti ahosi, sotāpattisakadāgāmianāgāmiphalappattā pana gaṇanato asaṅkhyeyyāti. "
  2785. 622785,125,1628,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  2786. 622786,125,1629,2,3,1,54,2,Suttanipāta-aṭṭhakathāya sammāparibbājanīyasuttavaṇṇanā
  2787. 622787,125,1630,2,3,1,8,1,Niṭṭhitā .
  2788. 622788,125,1631,2,4,1,20,2,14 . Dhammikasuttavaṇṇanā
  2789. 622789,125,1632,2,9,1,31,5,Evaṃ me sutan ti dhammikasuttaṃ.
  2790. 622790,125,1632,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  2791. 622791,125,1632,13,25,1,88,12,Tiṭṭhamāne kira bhagavati lokanāthe dhammiko nāma upāsako ahosi nāmena ca paṭipattiyā ca.
  2792. 622792,125,1632,26,36,1,99,10,So kira saraṇasampanno sīlasampanno bahussuto piṭakattayadharo anāgāmī abhiññālābhī ākāsacārī ahosi.
  2793. 622793,125,1632,37,46,1,55,8,"Tassa parivārā pañcasatā upāsakā, tepi tādisā eva ahesuṃ. "
  2794. 622794,125,1632,47,55,1,105,8,Tassekadivasaṃ uposathikassa rahogatassa paṭisallīnassa majjhimayāmāvasānasamaye evaṃ parivitakko udapādi–
  2795. 622795,125,1632,56,65,1,54,5,‘‘ yaṃnūnāhaṃ agāriyaanagāriyānaṃ paṭipadaṃ puccheyyan’’ ti.
  2796. 622796,125,1632,66,78,1,98,11,"So pañcahi upāsakasatehi parivuto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā tamatthaṃ pucchi, bhagavā cassa byākāsi. "
  2797. 622797,125,1632,79,88,1,73,7,"Tattha pubbe vaṇṇitasadisaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ, apubbaṃ vaṇṇayissāma. "
  2798. 622798,125,1633,2,14,1,74,8,379. Tattha paṭhamagāthāya tāva {kathaṃkaro}ti kathaṃ karonto kathaṃ paṭipajjanto.
  2799. 622799,125,1633,15,22,1,47,6,Sādhu {hotī}ti sundaro anavajjo atthasādhano hoti.
  2800. 622800,125,1633,23,28,1,37,4,{Upāsakāse}ti upāsakāicceva vuttaṃ hoti.
  2801. 622801,125,1633,29,31,1,23,2,Sesamatthato pākaṭameva.
  2802. 622802,125,1633,32,54,1,128,19,"Ayaṃ pana yojanā– yo vā agārā anagārameti pabbajati, ye vā agārino upāsakā, etesu duvidhesu sāvakesu kathaṃkaro sāvako sādhu hotīti. "
  2803. 622803,125,1634,2,4,1,0,0,380-1.
  2804. 622804,125,1634,5,18,1,85,9,Idāni evaṃ puṭṭhassa bhagavato byākaraṇasamatthataṃ dīpento‘‘ tuvañhī’’ ti gāthādvayamāha.
  2805. 622805,125,1634,19,23,1,30,4,Tattha gatin ti ajjhāsayagatiṃ.
  2806. 622806,125,1634,24,27,1,23,3,Parāyaṇan ti nipphattiṃ.
  2807. 622807,125,1634,28,33,1,39,5,Atha vā gatin ti nirayādipañcappabhedaṃ.
  2808. 622808,125,1634,34,49,1,99,13,"Parāyaṇan ti gatito paraṃ ayanaṃ gativippamokkhaṃ parinibbānaṃ, na catthi {tulyo}ti tayā sadiso natthi. "
  2809. 622809,125,1634,50,75,1,185,22,"Sabbaṃ tuvaṃ ñāṇamavecca dhammaṃ, pakāsesi satte {anukampamāno}ti tvaṃ bhagavā yadatthi ñeyyaṃ nāma, taṃ anavasesaṃ avecca paṭivijjhitvā satte anukampamāno sabbaṃ ñāṇañca dhammañca pakāsesi. "
  2810. 622810,125,1634,76,94,1,101,16,"Yaṃ yaṃ yassa hitaṃ hoti, taṃ taṃ tassa āvikāsiyeva desesiyeva, na te atthi ācariyamuṭṭhīti vuttaṃ hoti. "
  2811. 622811,125,1634,95,105,1,82,8,"Virocasi {vimalo}ti dhūmarajādivirahito viya cando, rāgādimalābhāvena vimalo virocasi. "
  2812. 622812,125,1634,106,108,1,25,2,Sesamettha uttānatthameva.
  2813. 622813,125,1635,2,26,1,121,16,"382. Idāni yesaṃ tadā bhagavā dhammaṃ desesi, te devaputte kittetvā bhagavantaṃ pasaṃsanto‘‘ āgañchī te santike’’ ti gāthādvayamāha. "
  2814. 622814,125,1635,27,43,1,92,13,Tattha nāgarājā erāvaṇo {nāmā}ti ayaṃ kira erāvaṇo nāma devaputto kāmarūpī dibbe vimāne vasati.
  2815. 622815,125,1635,44,61,1,129,16,"So yadā sakko uyyānakīḷaṃ gacchati, tadā diyaḍḍhasatayojanaṃ kāyaṃ abhinimminitvā tettiṃsa kumbhe māpetvā erāvaṇo nāma hatthī hoti. "
  2816. 622816,125,1635,62,126,1,370,46,"Tassa ekekasmiṃ kumbhe dve dve dantā honti, ekekasmiṃ dante satta satta pokkharaṇiyo, ekekissā pokkharaṇiyā satta satta paduminiyo, ekekissā paduminiyā satta satta pupphāni, ekekasmiṃ pupphe satta satta pattāni, ekekasmiṃ patte satta satta accharāyo naccanti padumaccharāyotveva vissutā sakkassa nāṭakitthiyo, yā ca vimānavatthusmimpi‘‘ bhamanti kaññā padumesu sikkhitā’’ ti( vi. va.1034) āgatā. "
  2817. 622817,125,1635,127,142,1,153,14,"Tesaṃ pana tettisaṃkumbhānaṃ majjhe sudassanakumbho nāma tiṃsayojanamatto hoti, tattha yojanappamāṇo maṇipallaṅko tiyojanubbedhe pupphamaṇḍape attharīyati. "
  2818. 622818,125,1635,143,149,1,74,6,Tattha sakko devānamindo accharāsaṅghaparivuto dibbasampattiṃ paccanubhoti.
  2819. 622819,125,1635,150,161,1,92,11,Sakke pana devānaminde uyyānakīḷāto paṭinivatte puna taṃ rūpaṃ saṃharitvāna devaputtova hoti.
  2820. 622820,125,1635,162,164,1,14,2,Taṃ sandhāyāha–
  2821. 622821,125,1635,165,176,1,43,7,‘‘ āgañchi te santike nāgarājā erāvaṇo nāmā’’ ti.
  2822. 622822,125,1635,177,190,1,57,8,Jinoti {sutvā}ti‘‘ vijitapāpadhammo esa bhagavā’’ ti evaṃ sutvā.
  2823. 622823,125,1635,191,202,1,75,9,"Sopi tayā {mantayitvā}ti tayā saddhiṃ mantayitvā, pañhaṃ pucchitvāti adhippāyo. "
  2824. 622824,125,1635,203,210,1,40,5,"{Ajjhagamā}ti adhiagamā, gatoti vuttaṃ hoti. "
  2825. 622825,125,1635,211,229,1,98,13,Sādhūti sutvāna {patītarūpo}ti taṃ pañhaṃ sutvā‘‘ sādhu bhante’’ ti abhinanditvā tuṭṭharūpo gatoti attho.
  2826. 622826,125,1636,2,26,1,143,17,"383. Rājāpi taṃ vessavaṇo {kuvero}ti ettha so yakkho rañjanaṭṭhena rājā, visāṇāya rājadhāniyā rajjaṃ kāretīti vessavaṇo, purimanāmena {kuvero}ti veditabbo. "
  2827. 622827,125,1636,27,41,1,110,14,So kira kuvero nāma brāhmaṇamahāsālo hutvā dānādīni puññāni katvā visāṇāya rājadhāniyā adhipati hutvā nibbatto.
  2828. 622828,125,1636,42,51,1,33,5,Tasmā‘‘ kuvero vessavaṇo’’ ti vuccati.
  2829. 622829,125,1636,52,54,1,26,2,Vuttañcetaṃ āṭānāṭiyasutte–
  2830. 622830,125,1637,2,35,1,107,16,"‘ ‘ Kuverassa kho pana, mārisa, mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī, tasmā kuvero mahārājā‘ vessavaṇo’ ti pavuccatī’’ ti( dī. ni.3.291)– "
  2831. 622831,125,1638,2,4,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  2832. 622832,125,1639,2,33,1,190,24,"Tattha siyā– kasmā pana dūratare tāvatiṃsabhavane vasanto erāvaṇo paṭhamaṃ āgato, vessavaṇo pacchā, ekanagareva vasanto ayaṃ upāsako sabbapacchā, kathañca so tesaṃ āgamanaṃ aññāsi, yena evamāhāti? "
  2833. 622833,125,1639,34,67,1,313,27,Vuccate– vessavaṇo kira tadā anekasahassapavāḷapallaṅkaṃ dvādasayojanaṃ nārivāhanaṃ abhiruyha pavāḷakuntaṃ uccāretvā dasasahassakoṭiyakkhehi parivuto‘‘ bhagavantaṃ pañhaṃ pucchissāmī’’ ti ākāsaṭṭhakavimānāni pariharitvā maggena maggaṃ āgacchanto veḷukaṇḍakanagare nandamātāya upāsikāya nivesanassa uparibhāgaṃ sampatto.
  2834. 622834,125,1639,68,82,1,117,10,"Upāsikāya ayamānubhāvo– parisuddhasīlā hoti, niccaṃ vikālabhojanā paṭiviratā, piṭakattayadhārinī, anāgāmiphale patiṭṭhitā. "
  2835. 622835,125,1639,83,97,1,153,14,Sā tamhi samaye sīhapañjaraṃ ugghāṭetvā utuggahaṇatthāya māluteritokāse ṭhatvā aṭṭhakapārāyanavagge parimaṇḍalehi padabyañjanehi madhurena sarena bhāsati.
  2836. 622836,125,1639,98,137,1,274,30,"Vessavaṇo tattheva yānāni ṭhapetvā yāva upāsikā‘‘ idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye paricārakasoḷasannaṃ brāhmaṇānan’’ ti nigamanaṃ abhāsi, tāva sabbaṃ sutvā vaggapariyosāne suvaṇṇamurajasadisaṃ mahantaṃ gīvaṃ paggahetvā‘‘ sādhu sādhu bhaginī’’ ti sādhukāramadāsi. "
  2837. 622837,125,1639,138,147,1,18,5,Sā‘‘ ko etthā’’ ti āha.
  2838. 622838,125,1639,148,156,1,25,4,‘‘ Ahaṃ bhagini vessavaṇo’’ ti.
  2839. 622839,125,1639,157,165,1,54,7,"Upāsikā kira paṭhamaṃ sotāpannā ahosi, pacchā vessavaṇo. "
  2840. 622840,125,1639,166,174,1,75,8,Taṃ so dhammato sahodarabhāvaṃ sandhāya upāsikaṃ bhaginivādena samudācarati.
  2841. 622841,125,1639,175,204,1,126,19,"Upāsikāya ca‘‘ vikālo, bhātika bhadramukha, yassa dāni kālaṃ maññasī’’ ti vutto‘‘ ahaṃ bhagini tayi pasanno pasannākāraṃ karomī’’ ti āha. "
  2842. 622842,125,1639,205,222,1,107,15,"Tena hi bhadramukha, mama khette nipphannaṃ sāliṃ kammakarā āharituṃ na sakkonti, taṃ tava parisāya āṇāpehīti. "
  2843. 622843,125,1639,223,233,1,34,6,So‘‘ sādhu bhaginī’’ ti yakkhe āṇāpesi.
  2844. 622844,125,1639,234,238,1,39,4,Te aḍḍhaterasa koṭṭhāgārasatāni pūresuṃ.
  2845. 622845,125,1639,239,258,1,93,13,"Tato pabhuti koṭṭhāgāraṃ ūnaṃ nāma nāhosi,‘‘ nandamātu koṭṭhāgāraṃ viyā’’ ti loke nidassanaṃ ahosi. "
  2846. 622846,125,1639,259,264,1,53,5,Vessavaṇo koṭṭhāgārāni pūretvā bhagavantaṃ upasaṅkami.
  2847. 622847,125,1639,265,274,1,29,5,Bhagavā‘‘ vikāle āgatosī’’ ti āha.
  2848. 622848,125,1639,275,279,1,29,4,Atha bhagavato sabbaṃ ārocesi.
  2849. 622849,125,1639,280,288,1,80,8,Iminā kāraṇena āsannatarepi cātumahārājikabhavane vasanto vessavaṇo pacchā āgato.
  2850. 622850,125,1639,289,301,1,74,11,"Erāvaṇassa pana na kiñci antarā karaṇīyaṃ ahosi, tena so paṭhamataraṃ āgato. "
  2851. 622851,125,1640,2,36,1,330,32,"Ayaṃ pana upāsako kiñcāpi anāgāmī pakatiyāva ekabhattiko, tathāpi tadā uposathadivasoti katvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya sāyanhasamayaṃ sunivattho supāruto pañcasataupāsakaparivuto jetavanaṃ gantvā dhammadesanaṃ sutvā attano gharaṃ āgamma tesaṃ upāsakānaṃ saraṇasīlauposathānisaṃsādibhedaṃ upāsakadhammaṃ kathetvā te upāsake uyyojesi. "
  2852. 622852,125,1640,37,46,1,107,9,Tesañca tasseva ghare muṭṭhihatthappamāṇapādakāni pañca kappiyamañcasatāni pāṭekkovarakesu paññattāni honti.
  2853. 622853,125,1640,47,58,1,86,10,"Te attano attano ovarakaṃ pavisitvā samāpattiṃ appetvā nisīdiṃsu, upāsakopi tathevākāsi. "
  2854. 622854,125,1640,59,69,1,107,9,"Tena ca samayena sāvatthinagare sattapaññāsa kulasatasahassāni vasanti, manussagaṇanāya aṭṭhārasakoṭimanussā. "
  2855. 622855,125,1640,70,78,1,96,8,Tena paṭhamayāme hatthiassamanussabherisaddādīhi sāvatthinagaraṃ mahāsamuddo viya ekasaddaṃ hoti.
  2856. 622856,125,1640,79,84,1,49,4,Majjhimayāmasamanantare so saddo paṭippassambhati .
  2857. 622857,125,1640,85,155,1,456,52,"Tamhi kāle upāsako samāpattito vuṭṭhāya attano guṇe āvajjetvā‘‘ yenāhaṃ maggasukhena phalasukhena sukhito viharāmi, idaṃ sukhaṃ kaṃ nissāya laddhan’’ ti cintetvā‘‘ bhagavantaṃ nissāyā’’ ti bhagavati cittaṃ pasādetvā‘‘ bhagavā etarahi katamena vihārena viharatī’’ ti āvajjento dibbena cakkhunā erāvaṇavessavaṇe disvā dibbāya sotadhātuyā dhammadesanaṃ sutvā cetopariyañāṇena tesaṃ pasannacittataṃ ñatvā‘‘ yaṃnūnāhampi bhagavantaṃ ubhayahitaṃ paṭipadaṃ puccheyyan’’ ti cintesi. "
  2858. 622858,125,1640,156,167,1,75,10,"Tasmā so ekanagare vasantopi sabbapacchā āgato, evañca nesaṃ āgamanaṃ aññāsi. "
  2859. 622859,125,1640,168,169,1,6,1,Tenāha–
  2860. 622860,125,1640,170,186,1,60,10,‘‘ āgañchi te santike nāgarājā… pe… so cāpi sutvāna patītarūpo’’ ti.
  2861. 622861,125,1641,2,21,1,116,12,384. Idāni ito bahiddhā lokasammatehi samaṇabrāhmaṇehi ukkaṭṭhabhāvena bhagavantaṃ pasaṃsanto‘‘ ye kecime’’ ti gāthādvayamāha.
  2862. 622862,125,1641,22,39,1,140,15,"Tattha {titthiyā}ti nandavacchasaṃkiccehi ādipuggalehi tīhi titthakarehi kate diṭṭhititthe jātā, tesaṃ sāsane pabbajitā pūraṇādayo cha satthāro. "
  2863. 622863,125,1641,40,78,1,202,27,"Tattha nāṭaputto nigaṇṭho, avasesā ājīvakāti te sabbe dassento āha‘‘ ye kecime titthiyā vādasīlā’’ ti,‘‘ mayaṃ sammā paṭipannā, aññe micchā paṭipannā’’ ti evaṃ vādakaraṇasīlā lokaṃ mukhasattīhi vitudantā vicaranti. "
  2864. 622864,125,1641,79,86,1,50,6,Ājīvakā {vā}ti te ekajjhamuddiṭṭhe bhinditvā dasseti.
  2865. 622865,125,1641,87,90,1,26,2,{Nātitarantī}ti nātikkamanti.
  2866. 622866,125,1641,91,102,1,64,8,"{Sabbe}ti aññepi ye keci titthiyasāvakādayo, tepi pariggaṇhanto āha."
  2867. 622867,125,1641,103,135,1,217,26,"‘‘ Ṭhito vajantaṃ viyā’’ ti yathā koci ṭhito gativikalo sīghagāminaṃ purisaṃ gacchantaṃ nātitareyya, evaṃ te paññāgatiyā abhāvena te te atthappabhede bujjhituṃ asakkontā ṭhitā, atijavanapaññaṃ bhagavantaṃ nātitarantīti attho. "
  2868. 622868,125,1642,2,31,1,245,23,"385. Brāhmaṇā vādasīlā vuddhā {cā}ti ettāvatā caṅkītārukkhapokkharasātijāṇussoṇiādayo dasseti, api brāhmaṇā santi {kecī}ti iminā majjhimāpi daharāpi kevalaṃ brāhmaṇā santi atthi upalabbhanti kecīti evaṃ assalāyanavāseṭṭhaambaṭṭhauttaramāṇavakādayo dasseti. "
  2869. 622869,125,1642,32,52,1,99,14,"{Atthabaddhā}ti‘‘ api nu kho imaṃ pañhaṃ byākareyya, imaṃ kaṅkhaṃ chindeyyā’’ ti evaṃ atthabaddhā bhavanti. "
  2870. 622870,125,1642,53,71,1,119,13,Ye cāpi aññeti aññepi ye‘‘ mayaṃ vādino’’ ti evaṃ maññamānā vicaranti khattiyapaṇḍitabrāhmaṇabrahmadevayakkhādayo aparimāṇā.
  2871. 622871,125,1642,72,78,1,46,6,Tepi sabbe tayi atthabaddhā bhavantīti dasseti.
  2872. 622872,125,1643,2,4,1,0,0,386-7.
  2873. 622873,125,1643,5,23,1,126,14,Evaṃ nānappakārehi bhagavantaṃ pasaṃsitvā idāni dhammeneva taṃ pasaṃsitvā dhammakathaṃ yācanto‘‘ ayañhi dhammo’’ ti gāthādvayamāha.
  2874. 622874,125,1643,24,32,1,64,6,Tattha ayañhi {dhammo}ti sattatiṃsa bodhipakkhiyadhamme sandhāyāha.
  2875. 622875,125,1643,33,37,1,28,3,{Nipuṇo}ti saṇho duppaṭivijjho.
  2876. 622876,125,1643,38,53,1,84,9,"{Sukho}ti paṭividdho samāno lokuttarasukhamāvahati, tasmā sukhāvahattā‘‘ sukho’’ ti vuccati. "
  2877. 622877,125,1643,54,57,1,21,2,{Suppavutto}ti sudesito.
  2878. 622878,125,1643,58,62,1,33,3,{Sussūsamānā}ti sotukāmamhāti attho.
  2879. 622879,125,1643,63,71,1,38,7,Taṃ no {vadā}ti taṃ dhammaṃ amhākaṃ vada.
  2880. 622880,125,1643,72,85,1,44,8,"‘‘ Tvaṃ no’’ tipi pāṭho, tvaṃ amhākaṃ vadāti attho. "
  2881. 622881,125,1643,86,99,1,93,11,"Sabbepime {bhikkhavo}ti taṅkhaṇaṃ nisinnāni kira pañca bhikkhusatāni honti, tāni dassento yācati. "
  2882. 622882,125,1643,100,108,1,46,7,Upāsakā {cāpī}ti attano parivāre aññe ca dasseti.
  2883. 622883,125,1643,109,111,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  2884. 622884,125,1644,2,20,1,95,11,388. Atha bhagavā anagāriyapaṭipadaṃ tāva dassetuṃ bhikkhū āmantetvā‘‘ suṇātha me bhikkhavo’’ tiādimāha.
  2885. 622885,125,1644,21,49,1,194,24,"Tattha dhammaṃ dhutaṃ tañca carātha {sabbe}ti kilese dhunātīti dhuto, evarūpaṃ kilesadhunanakaṃ paṭipadādhammaṃ sāvayāmi vo, tañca mayā sāvitaṃ sabbe caratha paṭipajjatha, mā pamāditthāti vuttaṃ hoti. "
  2886. 622886,125,1644,50,53,1,34,3,Iriyāpathan ti gamanādicatubbidhaṃ.
  2887. 622887,125,1644,54,58,1,57,4,Pabbajitānulomikan ti samaṇasāruppaṃ satisampajaññayuttaṃ.
  2888. 622888,125,1644,59,63,1,50,4,Araññe kammaṭṭhānānuyogavasena pavattamevāti apare.
  2889. 622889,125,1644,64,71,1,39,6,Sevetha nan ti taṃ iriyāpathaṃ bhajeyya .
  2890. 622890,125,1644,72,75,1,23,2,{Atthadaso}ti hitānupassī.
  2891. 622891,125,1644,76,79,1,17,2,{Mutīmā}ti buddhimā.
  2892. 622892,125,1644,80,83,1,29,3,Sesamettha gāthāya pākaṭameva.
  2893. 622893,125,1645,2,27,1,163,20,"389. No ve {vikāle}ti evaṃ pabbajitānulomikaṃ iriyāpathaṃ sevamāno ca divāmajjhanhikavītikkamaṃ upādāya vikāle na careyya bhikkhu, yuttakāle eva pana gāmaṃ piṇḍāya careyya. "
  2894. 622894,125,1645,28,30,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2895. 622895,125,1645,31,44,1,114,12,"Akālacāriñhi sajanti saṅgā, akālacāriṃ puggalaṃ rāgasaṅgādayo aneke saṅgā sajanti parissajanti upaguhanti allīyanti. "
  2896. 622896,125,1645,45,62,1,99,14,"Tasmā vikāle na caranti buddhā, tasmā ye catusaccabuddhā ariyapuggalā, na te vikāle piṇḍāya carantīti. "
  2897. 622897,125,1645,63,77,1,138,13,"Tena kira samayena vikālabhojanasikkhāpadaṃ appaññattaṃ hoti, tasmā dhammadesanāvasenevettha puthujjanānaṃ ādīnavaṃ dassento imaṃ gāthamāha. "
  2898. 622898,125,1645,78,89,1,69,10,"Ariyā pana saha maggapaṭilābhā eva tato paṭiviratā honti, esā dhammatā. "
  2899. 622899,125,1646,2,28,1,100,15,390. Evaṃ vikālacariyaṃ paṭisedhetvā‘‘ kāle carantenapi evaṃ caritabban’’ ti dassento āha‘‘ rūpā ca saddā cā’’ ti.
  2900. 622900,125,1646,29,58,1,172,17,"Tassattho– ye te rūpādayo nānappakārakaṃ madaṃ janentā satte sammadayanti, tesu piṇḍapātapārisuddhisuttādīsu( ma. ni.3.438 ādayo) vuttanayena chandaṃ vinodetvā yuttakāleneva pātarāsaṃ paviseyyāti. "
  2901. 622901,125,1646,59,67,1,55,7,"Ettha ca pāto asitabboti pātarāso, piṇḍapātassetaṃ nāmaṃ. "
  2902. 622902,125,1646,68,84,1,64,11,"Yo yattha labbhati, so padesopi taṃ yogena‘‘ pātarāso’’ ti idha vutto. "
  2903. 622903,125,1646,85,95,1,72,9,"Yato piṇḍapātaṃ labhati, taṃ okāsaṃ gaccheyyāti evamettha attho veditabbo. "
  2904. 622904,125,1647,2,8,1,13,2,391. Evaṃ paviṭṭho–
  2905. 622905,125,1648,2,8,1,32,5,"‘ ‘ Piṇḍañca bhikkhu samayena laddhā, "
  2906. 622906,125,1649,2,6,1,26,4,Eko paṭikkamma raho nisīde;
  2907. 622907,125,1650,2,6,1,30,4,"Ajjhattacintī na mano bahiddhā, "
  2908. 622908,125,1651,2,6,1,28,2,Nicchāraye saṅgahitattabhāvo’’.
  2909. 622909,125,1652,2,20,1,95,13,"Tattha piṇḍan ti missakabhikkhaṃ, sā hi tato tato samodhānetvā sampiṇḍitaṭṭhena‘‘ piṇḍo’’ ti vuccati. "
  2910. 622910,125,1652,21,24,1,30,2,{Samayenā}ti antomajjhanhikakāle.
  2911. 622911,125,1652,25,32,1,58,6,Eko {paṭikkammā}ti kāyavivekaṃ sampādento adutiyo nivattitvā.
  2912. 622912,125,1652,33,39,1,61,5,{Ajjhattacintī}ti tilakkhaṇaṃ āropetvā khandhasantānaṃ cintento.
  2913. 622913,125,1652,40,52,1,75,10,Na mano bahiddhā {nicchāraye}ti bahiddhā rūpādīsu rāgavasena cittaṃ na nīhare.
  2914. 622914,125,1652,53,57,1,38,3,{Saṅgahitattabhāvo}ti suṭṭhu gahitacitto.
  2915. 622915,125,1653,2,8,1,17,3,392. Evaṃ viharanto ca–
  2916. 622916,125,1654,2,8,1,26,5,"‘ ‘ Sacepi so sallape sāvakena, "
  2917. 622917,125,1655,2,7,1,29,5,Aññena vā kenaci bhikkhunā vā;
  2918. 622918,125,1656,2,5,1,29,3,"Dhammaṃ paṇītaṃ tamudāhareyya, "
  2919. 622919,125,1657,2,8,1,27,4,Na pesuṇaṃ nopi parūpavādaṃ’’.
  2920. 622920,125,1658,2,5,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  2921. 622921,125,1658,6,33,1,238,25,"So yogāvacaro kiñcideva sotukāmatāya upagatena sāvakena vā kenaci aññatitthiyagahaṭṭhādinā vā idheva pabbajitena bhikkhunā vā saddhiṃ sacepi sallape, atha yvāyaṃ maggaphalādipaṭisaṃyutto dasakathāvatthubhedo vā atappakaṭṭhena paṇīto dhammo. "
  2922. 622922,125,1658,34,48,1,104,13,"Taṃ dhammaṃ paṇītaṃ udāhareyya, aññaṃ pana pisuṇavacanaṃ vā parūpavādaṃ vā appamattakampi na udāhareyyāti. "
  2923. 622923,125,1659,2,18,1,57,9,393. Idāni tasmiṃ parūpavāde dosaṃ dassento āha‘‘ vādañhi eke’’ ti.
  2924. 622924,125,1659,19,44,1,209,22,"Tassattho– idhekacce moghapurisā parūpavādasañhitaṃ nānappakāraṃ viggāhikakathābhedaṃ vādaṃ paṭiseniyan ti virujjhanti, yujjhitukāmā hutvā senāya paṭimukhaṃ gacchantā viya honti, te mayaṃ lāmakapaññe na pasaṃsāma. "
  2925. 622925,125,1659,45,47,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  2926. 622926,125,1659,48,66,1,119,16,"Tato tato ne pasajanti saṅgā, yasmā te tādisake puggale tato tato vacanapathato samuṭṭhāya vivādasaṅgā sajanti allīyanti. "
  2927. 622927,125,1659,67,70,1,20,3,Kiṃ kāraṇā sajantīti?
  2928. 622928,125,1659,71,89,1,121,16,"Cittañhi te tattha gamenti dūre, yasmā te paṭiseniyantā cittaṃ tattha gamenti, yattha gataṃ samathavipassanānaṃ dūre hotīti. "
  2929. 622929,125,1660,2,4,1,0,0,394-5.
  2930. 622930,125,1660,5,25,1,107,14,Evaṃ parittapaññānaṃ pavattiṃ dassetvā idāni mahāpaññānaṃ pavattiṃ dassento āha‘‘ piṇḍaṃ vihāraṃ… pe… sāvako’’ ti.
  2931. 622931,125,1660,26,36,1,86,9,"Tattha vihārena patissayo, sayanāsanena mañcapīṭhanti tīhipi padehi senāsanameva vuttaṃ. "
  2932. 622932,125,1660,37,40,1,14,3,Āpan ti udakaṃ.
  2933. 622933,125,1660,41,46,1,63,5,Saṅghāṭirajūpavāhanan ti paṃsumalādino saṅghāṭirajassa dhovanaṃ.
  2934. 622934,125,1660,47,86,1,161,18,Sutvāna dhammaṃ sugatena desitan ti sabbāsavasaṃvarādīsu‘‘ paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṃ paṭisevati sītassa paṭighātāyā’’ tiādinā( ma. ni.1.23; a. ni.6.58) nayena bhagavatā desitaṃ dhammaṃ sutvā.
  2935. 622935,125,1660,87,155,1,367,40,"Saṅkhāya seve {varapaññasāvako}ti etaṃ idha piṇḍanti vuttaṃ piṇḍapātaṃ, vihārādīhi vuttaṃ senāsanaṃ, āpamukhena dassitaṃ gilānapaccayaṃ, saṅghāṭiyā cīvaranti catubbidhampi paccayaṃ saṅkhāya‘‘ yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā’’ tiādinā( ma. ni.1.23; a. ni.6.58) nayena paccavekkhitvā seve varapaññasāvako, sevituṃ sakkuṇeyya varapaññassa tathāgatassa sāvako sekkho vā puthujjano vā, nippariyāyena ca arahā. "
  2936. 622936,125,1660,156,202,1,119,13,"So hi caturāpasseno‘‘ saṅkhāyekaṃ paṭisevati, saṅkhāyekaṃ adhivāseti, saṅkhāyekaṃ parivajjeti, saṅkhāyekaṃ vinodetī’’ ti( dī. ni.3.308; ma. ni.2.168; a. ni.10.20) vutto. "
  2937. 622937,125,1660,203,222,1,104,15,"Yassā ca saṅkhāya seve varapaññasāvako, tasmā hi piṇḍe… pe… yathā pokkhare vāribindu, tathā hotīti veditabbo. "
  2938. 622938,125,1661,2,22,1,147,13,396. Evaṃ khīṇāsavapaṭipattiṃ dassento arahattanikūṭena anagāriyapaṭipadaṃ niṭṭhāpetvā idāni agāriyapaṭipadaṃ dassetuṃ‘‘ gahaṭṭhavattaṃ pana vo’’ tiādimāha.
  2939. 622939,125,1661,23,29,1,49,5,Tattha paṭhamagāthāya tāva {sāvako}ti agāriyasāvako.
  2940. 622940,125,1661,30,32,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  2941. 622941,125,1661,33,47,1,90,13,Ayaṃ pana yojanā– yo mayā ito pubbe kevalo abyāmisso sakalo paripuṇṇo bhikkhudhammo kathito.
  2942. 622942,125,1661,48,57,1,86,9,Esa khettavatthuādipariggahehi sapariggahena na labbhā phassetuṃ na sakkā adhigantunti.
  2943. 622943,125,1662,2,20,1,87,11,397. Evaṃ tassa bhikkhudhammaṃ paṭisedhetvā gahaṭṭhadhammameva dassento āha‘‘ pāṇaṃ na hane’’ ti.
  2944. 622944,125,1662,21,30,1,98,8,"Tattha purimaḍḍhena tikoṭiparisuddhā pāṇātipātāveramaṇi vuttā, pacchimaḍḍhena sattesu hitapaṭipatti. "
  2945. 622945,125,1662,31,55,1,109,8,Tatiyapādo cettha khaggavisāṇasutte( su. ni.35 ādayo) catutthapāde thāvaratasabhedo mettasuttavaṇṇanāyaṃ( su. ni.143 ādayo) sabbappakārato vaṇṇito.
  2946. 622946,125,1662,56,58,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  2947. 622947,125,1662,59,75,1,111,14,Uppaṭipāṭiyā pana yojanā kātabbā– tasathāvaresu sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ na hane na ghātayeyya nānujaññāti.
  2948. 622948,125,1662,76,94,1,63,10,‘‘ Nidhāya daṇḍan’’ ti ito vā paraṃ‘‘ vatteyyā’’ ti pāṭhaseso āharitabbo.
  2949. 622949,125,1662,95,100,1,38,5,Itarathā hi na pubbenāparaṃ sandhiyati.
  2950. 622950,125,1663,2,19,1,85,10,398. Evaṃ paṭhamasikkhāpadaṃ dassetvā idāni dutiyasikkhāpadaṃ dassento āha‘‘ tato adinnan’’ ti.
  2951. 622951,125,1663,20,27,1,32,6,Tattha {kiñcī}ti appaṃ vā bahuṃ vā.
  2952. 622952,125,1663,28,35,1,25,5,{Kvacī}ti gāme vā araññe vā.
  2953. 622953,125,1663,36,39,1,22,2,{Sāvako}ti agāriyasāvako.
  2954. 622954,125,1663,40,49,1,41,4,{Bujjhamāno}ti‘‘ parasantakamidan’’ ti jānamāno.
  2955. 622955,125,1663,50,63,1,100,11,"Sabbaṃ adinnaṃ {parivajjayeyyā}ti evañhi paṭipajjamāno sabbaṃ adinnaṃ parivajjeyya, no aññathāti dīpeti. "
  2956. 622956,125,1663,64,67,1,35,3,Sesamettha vuttanayañca pākaṭañcāti.
  2957. 622957,125,1664,2,20,1,119,11,399. Evaṃ dutiyasikkhāpadampi tikoṭiparisuddhaṃ dassetvā ukkaṭṭhaparicchedato pabhuti tatiyaṃ dassento āha‘‘ abrahmacariyan’’ ti.
  2958. 622958,125,1664,21,25,1,31,3,Tattha {asambhuṇanto}ti asakkonto.
  2959. 622959,125,1665,2,17,1,55,7,400. Idāni catutthasikkhāpadaṃ dassento āha‘‘ sabhaggato vā’’ ti.
  2960. 622960,125,1665,18,22,1,36,3,Tattha {sabhaggato}ti santhāgārādigato.
  2961. 622961,125,1665,23,26,1,27,2,{Parisaggato}ti pūgamajjagato.
  2962. 622962,125,1665,27,30,1,35,3,Sesamettha vuttanayañca pākaṭañcāti.
  2963. 622963,125,1666,2,19,1,93,10,401. Evaṃ catutthasikkhāpadampi tikoṭiparisuddhaṃ dassetvā pañcamaṃ dassento āha‘‘ majjañca pānan’’ ti.
  2964. 622964,125,1666,20,27,1,58,7,Tattha majjañca pānan ti gāthābandhasukhatthaṃ evaṃ vuttaṃ.
  2965. 622965,125,1666,28,38,1,44,6,Ayaṃ panattho‘‘ majjapānañca na samācareyyā’’ ti.
  2966. 622966,125,1666,39,44,1,45,5,Dhammaṃ iman ti imaṃ majjapānaveramaṇīdhammaṃ.
  2967. 622967,125,1666,45,48,1,35,3,Ummādanantan ti ummādanapariyosānaṃ.
  2968. 622968,125,1666,49,59,1,83,9,"Yo hi sabbalahuko majjapānassa vipāko, so manussabhūtassa ummattakasaṃvattaniko hoti. "
  2969. 622969,125,1666,60,68,1,42,7,Iti naṃ {viditvā}ti iti naṃ majjapānaṃ ñatvā.
  2970. 622970,125,1666,69,72,1,35,3,Sesamettha vuttanayañca pākaṭañcāti.
  2971. 622971,125,1667,2,29,1,201,20,402. Evaṃ pañcamasikkhāpadampi tikoṭiparisuddhaṃ dassetvā idāni purimasikkhāpadānampi majjapānameva saṃkilesakarañca bhedakarañca dassetvā daḷhataraṃ tato veramaṇiyaṃ niyojento āha‘‘ madā hi pāpāni karontī’’ ti.
  2972. 622972,125,1667,30,34,1,22,3,Tattha {madā}ti madahetu.
  2973. 622973,125,1667,35,39,1,30,4,Hi kāro padapūraṇamatte nipāto.
  2974. 622974,125,1667,40,46,1,53,5,Pāpāni {karontī}ti pāṇātipātādīni sabbākusalāni karonti.
  2975. 622975,125,1667,47,54,1,55,7,Ummādanaṃ mohanan ti paraloke ummādanaṃ ihaloke mohanaṃ.
  2976. 622976,125,1667,55,57,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  2977. 622977,125,1668,2,4,1,0,0,403-4.
  2978. 622978,125,1668,5,22,1,106,12,Ettāvatā agāriyasāvakassa niccasīlaṃ dassetvā idāni uposathaṅgāni dassento ‘‘ pāṇaṃ na hane’’ ti gāthādvayamāha.
  2979. 622979,125,1668,23,27,1,41,3,Tattha {abrahmacariyā}ti aseṭṭhacariyabhūtā.
  2980. 622980,125,1668,28,31,1,34,2,{Methunā}ti methunadhammasamāpattito.
  2981. 622981,125,1668,32,46,1,100,12,"Rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanan ti rattimpi na bhuñjeyya, divāpi kālātikkantabhojanaṃ na bhuñjeyya. "
  2982. 622982,125,1668,47,56,1,83,9,Na ca gandhan ti ettha gandhaggahaṇena vilepanacuṇṇādīnipi gahitānevāti veditabbāni.
  2983. 622983,125,1668,57,60,1,20,2,{Mañce}ti kappiyamañce.
  2984. 622984,125,1668,61,66,1,48,4,{Santhate}ti taṭṭikādīhi kappiyattharaṇehi atthate.
  2985. 622985,125,1668,67,71,1,42,4,Chamāyaṃ pana gonakādisanthatāyapi vaṭṭati.
  2986. 622986,125,1668,72,80,1,57,7,"Aṭṭhaṅgikan ti pañcaṅgikaṃ viya tūriyaṃ, na aṅgavinimuttaṃ. "
  2987. 622987,125,1668,81,85,1,41,3,{Dukkhantagunā}ti vaṭṭadukkhassa antagatena.
  2988. 622988,125,1668,86,88,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  2989. 622989,125,1668,89,94,1,49,5,Pacchimaḍḍhuṃ pana saṅgītikārakehi vuttantipi āhu.
  2990. 622990,125,1669,2,20,1,81,11,405. Evaṃ uposathaṅgāni dassetvā idāni uposathakālaṃ dassento āha‘‘ tato ca pakkhassā’’ ti.
  2991. 622991,125,1669,21,27,1,36,4,Tattha {tato}ti padapūraṇamatte nipāto.
  2992. 622992,125,1669,28,52,1,177,19,"Pakkhassupavassuposathan ti evaṃ parapadena yojetabbaṃ‘‘ pakkhassa cātuddasiṃ pañcadasiṃ aṭṭhaminti ete tayo divase upavassa uposathaṃ, etaṃ aṭṭhaṅgikauposathaṃ upagamma vasitvā’’ ti. "
  2993. 622993,125,1669,53,76,1,150,16,"{Pāṭihāriyapakkhañcā}ti ettha pana vassūpanāyikāya purimabhāge āsāḷhamāso, antovassaṃ tayo māsā, kattikamāsoti ime pañca māsā‘‘ pāṭihāriyapakkho’’ ti vuccanti. "
  2994. 622994,125,1669,77,81,1,42,4,Āsāḷhakattikaphagguṇamāsā tayo evāti apare.
  2995. 622995,125,1669,82,91,1,130,9,Pakkhuposathadivasānaṃ purimapacchimadivasavasena pakkhe pakkhe terasīpāṭipadasattamīnavamīsaṅkhātā cattāro cattāro divasāti apare.
  2996. 622996,125,1669,92,97,1,26,4,"Yaṃ ruccati, taṃ gahetabbaṃ. "
  2997. 622997,125,1669,98,103,1,39,5,Sabbaṃ vā pana puññakāmīnaṃ bhāsitabbaṃ.
  2998. 622998,125,1669,104,116,1,154,12,Evametaṃ pāṭihāriyapakkhañca pasannamānaso susamattarūpaṃ suparipuṇṇarūpaṃ ekampi divasaṃ apariccajanto aṭṭhaṅgupetaṃ uposathaṃ upavassāti sambandhitabbaṃ.
  2999. 622999,125,1670,2,28,1,115,18,"406. Evaṃ uposathakālaṃ dassetvā idāni tesu kālesu etaṃ uposathaṃ upavassa yaṃ kātabbaṃ, taṃ dassento āha‘‘ tato ca pāto’’ ti. "
  3000. 623000,125,1670,29,41,1,72,9,"Etthāpi {tato}ti padapūraṇamatte nipāto, anantaratthe vā, athāti vuttaṃ hoti. "
  3001. 623001,125,1670,42,45,1,31,2,{Pāto}ti aparajjudivasapubbabhāge.
  3002. 623002,125,1670,46,49,1,36,2,{Upavutthuposatho}ti upavasitauposatho.
  3003. 623003,125,1670,50,53,1,23,2,{Annenā}ti yāgubhattādinā.
  3004. 623004,125,1670,54,57,1,25,2,{Pānenā}ti aṭṭhavidhapānena.
  3005. 623005,125,1670,58,65,1,55,5,"{Anumodamāno}ti anupamodamāno, nirantaraṃ modamānoti attho. "
  3006. 623006,125,1670,66,75,1,66,8,"Yathārahan ti attano anurūpena, yathāsatti yathābalanti vuttaṃ hoti. "
  3007. 623007,125,1670,76,80,1,36,3,{Saṃvibhajethā}ti bhājeyya patimāneyya.
  3008. 623008,125,1670,81,83,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  3009. 623009,125,1671,2,27,1,166,17,407. Evaṃ upavutthuposathassa kiccaṃ vatvā idāni yāvajīvikaṃ garuvattaṃ ājīvapārisuddhiñca kathetvā tāya paṭipadāya adhigantabbaṭṭhānaṃ dassento āha‘‘ dhammena mātāpitaro’’ ti.
  3010. 623010,125,1671,28,34,1,40,4,Tattha {dhammenā}ti dhammaladdhena bhogena .
  3011. 623011,125,1671,35,38,1,18,2,{Bhareyyā}ti poseyya.
  3012. 623012,125,1671,39,59,1,148,15,"Dhammikaṃ so vaṇijjan ti sattavaṇijjā, satthavaṇijjā, visavaṇijjā, maṃsavaṇijjā, surāvaṇijjāti imā pañca adhammavaṇijjā vajjetvā avasesā dhammikavaṇijjā. "
  3013. 623013,125,1671,60,67,1,70,7,Vaṇijjāmukhena cettha kasigorakkhādi aparopi dhammiko vohāro saṅgahito.
  3014. 623014,125,1671,68,69,1,19,1,Sesamuttānatthameva.
  3015. 623015,125,1671,70,90,1,176,18,"Ayaṃ pana yojanā– so niccasīlauposathasīladānadhammasamannāgato ariyasāvako payojaye dhammikaṃ vaṇijjaṃ, tato laddhena ca dhammato anapetattā dhammena bhogena mātāpitaro bhareyya. "
  3016. 623016,125,1671,91,127,1,265,34,"Atha so gihī evaṃ appamatto ādito pabhuti vuttaṃ imaṃ vattaṃ vattayanto kāyassa bhedā ye te attano ābhāya andhakāraṃ vidhametvā ālokakaraṇena sayampabhāti laddhanāmā cha kāmāvacaradevā, te sayampabhe nāma deve upeti bhajati allīyati, tesaṃ nibbattaṭṭhāne nibbattatīti. "
  3017. 623017,125,1672,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  3018. 623018,125,1673,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya dhammikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3019. 623019,125,1674,2,8,1,50,6,"Niṭṭhito ca dutiyo vaggo atthavaṇṇanānayato, nāmena "
  3020. 623020,125,1675,2,3,1,11,1,Cūḷavaggoti .
  3021. 623021,125,1676,2,4,1,9,2,3 . Mahāvaggo
  3022. 623022,125,1677,2,4,1,20,2,1 . Pabbajjāsuttavaṇṇanā
  3023. 623023,125,1678,2,12,1,39,3,408. Pabbajjaṃ {kittayissāmī}ti pabbajjāsuttaṃ.
  3024. 623024,125,1678,13,15,1,10,2,Kā uppatti?
  3025. 623025,125,1678,16,24,1,75,8,Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante āyasmato ānandassa parivitakko udapādi–
  3026. 623026,125,1678,25,38,1,79,10,"‘‘ sāriputtādīnaṃ mahāsāvakānaṃ pabbajjā kittitā, taṃ bhikkhū ca upāsakā ca jānanti. "
  3027. 623027,125,1678,39,48,1,47,6,"Bhagavato pana akittitā, yaṃnūnāhaṃ kitteyyan’’ ti. "
  3028. 623028,125,1678,49,61,1,112,12,So jetavanavihāre āsane nisīditvā cittabījaniṃ gahetvā bhikkhūnaṃ bhagavato pabbajjaṃ kittento imaṃ suttamabhāsi.
  3029. 623029,125,1679,2,11,1,63,8,"Tattha yasmā pabbajjaṃ kittentena yathā pabbaji, taṃ kittetabbaṃ. "
  3030. 623030,125,1679,12,25,1,82,11,"Yathā ca pabbaji, taṃ kittentena yathā vīmaṃsamāno pabbajjaṃ rocesi, taṃ kittetabbaṃ. "
  3031. 623031,125,1679,26,42,1,62,8,Tasmā‘‘ pabbajjaṃ kittayissāmī’’ ti vatvā‘‘ yathā pabbajī’’ tiādimāha.
  3032. 623032,125,1679,43,50,1,59,6,{Cakkhumā}ti pañcahi cakkhūhi cakkhumā cakkhusampannoti attho.
  3033. 623033,125,1679,51,53,1,26,2,Sesamādigāthāya uttānameva.
  3034. 623034,125,1680,2,22,1,65,9,409. Idāni‘‘ yathā vīmaṃsamāno’’ ti tamatthaṃ pakāsento āha‘‘ sambādhoyan’’ ti.
  3035. 623035,125,1680,23,31,1,88,7,Tattha {sambādho}ti puttadārādisampīḷanena kilesasampīḷanena ca kusalakiriyāya okāsarahito.
  3036. 623036,125,1680,32,40,1,70,7,"Rajassāyatanan ti kambojādayo viya assādīnaṃ, rāgādirajassa uppattideso. "
  3037. 623037,125,1680,41,47,1,60,5,{Abbhokāso}ti vuttasambādhapaṭipakkhabhāvena ākāso viya vivaṭā.
  3038. 623038,125,1680,48,94,1,438,37,"Iti disvāna {pabbajī}ti iti gharāvāsapabbajjāsu byādhijarāmaraṇehi suṭṭhutaraṃ codiyamānahadayo ādīnavamānisaṃsañca vīmaṃsitvā, mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā , anomānadītīre khaggena kese chinditvā, tāvadeva ca dvaṅgulamattasaṇṭhitasamaṇasāruppakesamassu hutvā ghaṭikārena brahmunā upanīte aṭṭha parikkhāre gahetvā‘‘ evaṃ nivāsetabbaṃ pārupitabban’’ ti kenaci ananusiṭṭho anekajātisahassapavattitena attano pabbajjāciṇṇeneva sikkhāpiyamāno pabbaji. "
  3039. 623039,125,1680,95,112,1,146,17,Ekaṃ kāsāvaṃ nivāsetvā ekaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ekaṃ cīvaraṃ khandhe karitvā mattikāpattaṃ aṃse ālaggetvā pabbajitavesaṃ adhiṭṭhāsīti vuttaṃ hoti.
  3040. 623040,125,1680,113,115,1,21,2,Sesamettha uttānameva.
  3041. 623041,125,1681,2,27,1,156,16,410. Evaṃ bhagavato pabbajjaṃ kittetvā tato paraṃ pabbajitapaṭipattiṃ anomānadītīraṃ hitvā padhānāya gamanañca pakāsetuṃ‘‘ pabbajitvāna kāyenā’’ tiādiṃ sabbamabhāsi.
  3042. 623042,125,1681,28,36,1,68,7,Tattha kāyena pāpakammaṃ {vivajjayī}ti tividhaṃ kāyaduccaritaṃ vajjesi.
  3043. 623043,125,1681,37,41,1,44,4,Vacīduccaritan ti catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ.
  3044. 623044,125,1681,42,49,1,62,6,Ājīvaṃ {parisodhayī}ti micchājīvaṃ hitvā sammājīvameva pavattayi.
  3045. 623045,125,1682,2,14,1,101,9,411. Evaṃ ājīvaṭṭhamakasīlaṃ sodhetvā anomānadītīrato tiṃsayojanappamāṇaṃ sattāhena agamā rājagahaṃ buddho.
  3046. 623046,125,1682,15,33,1,116,16,"Tattha kiñcāpi yadā rājagahaṃ agamāsi, tadā buddho na hoti, tathāpi buddhassa pubbacariyāti katvā evaṃ vattuṃ labbhati–"
  3047. 623047,125,1682,34,48,1,67,9,"‘‘ idha rājā jāto, idha rajjaṃ aggahesī’’ tiādi lokiyavohāravacanaṃ viya. "
  3048. 623048,125,1682,49,56,1,58,7,Magadhānan ti magadhānaṃ janapadassa nagaranti vuttaṃ hoti.
  3049. 623049,125,1682,57,62,1,32,5,Giribbajan ti idampi tassa nāmaṃ.
  3050. 623050,125,1682,63,80,1,123,12,"Tañhi paṇḍavagijjhakūṭavebhāraisigilivepullanāmakānaṃ pañcannaṃ girīnaṃ majjhe vajo viya ṭhitaṃ, tasmā‘‘ giribbajan’’ ti vuccati. "
  3051. 623051,125,1682,81,88,1,53,6,Piṇḍāya {abhihāresī}ti bhikkhatthāya tasmiṃ nagare cari.
  3052. 623052,125,1682,89,94,1,34,5,So kira nagaradvāre ṭhatvā cintesi–
  3053. 623053,125,1682,95,117,1,137,17,"‘‘ sacāhaṃ rañño bimbisārassa attano āgamanaṃ nivedeyyaṃ,‘ suddhodanassa putto siddhattho nāma kumāro āgato’ ti bahumpi me paccayaṃ abhihareyya. "
  3054. 623054,125,1682,118,146,1,210,24,"Na kho pana me taṃ patirūpaṃ pabbajitassa ārocetvā paccayagahaṇaṃ, handāhaṃ piṇḍāya carāmī’’ ti devadattiyaṃ paṃsukūlacīvaraṃ pārupitvā mattikāpattaṃ gahetvā pācīnadvārena nagaraṃ pavisitvā anugharaṃ piṇḍāya acari. "
  3055. 623055,125,1682,147,150,1,20,3,Tenāha āyasmā ānando–
  3056. 623056,125,1682,151,158,1,21,3,‘‘ piṇḍāya abhihāresī’’ ti.
  3057. 623057,125,1682,159,167,1,83,7,{Ākiṇṇavaralakkhaṇo}ti sarīre ākiritvā viya ṭhapitavaralakkhaṇo vipulavaralakkhaṇo vā.
  3058. 623058,125,1682,168,177,1,31,5,Vipulampi hi‘‘ ākiṇṇan’’ ti vuccati.
  3059. 623059,125,1682,178,179,1,7,1,Yathāha–
  3060. 623060,125,1682,180,205,1,43,5,"‘‘ ākiṇṇaluddo puriso, dhāticelaṃva makkhito’’ ti( jā.1.6.118;1.9.106). "
  3061. 623061,125,1682,206,208,1,19,2,Vipulaluddoti attho.
  3062. 623062,125,1683,2,16,1,78,10,412. {Tamaddasā}ti tato kira purimāni satta divasāni nagare nakkhattaṃ ghositaṃ ahosi.
  3063. 623063,125,1683,17,32,1,73,10,"Taṃ divasaṃ pana‘‘ nakkhattaṃ vītivattaṃ, kammantā payojetabbā’’ ti bheri cari. "
  3064. 623064,125,1683,33,37,1,33,4,Atha mahājano rājaṅgaṇe sannipati.
  3065. 623065,125,1683,38,55,1,119,13,Rājāpi‘‘ kammantaṃ saṃvidahissāmī’’ ti sīhapañjaraṃ vivaritvā balakāyaṃ passanto taṃ piṇḍāya abhihārentaṃ mahāsattaṃ addasa.
  3066. 623066,125,1683,56,59,1,20,3,Tenāha āyasmā ānando–
  3067. 623067,125,1683,60,70,1,44,5,"‘‘ tamaddasā bimbisāro, pāsādasmiṃ patiṭṭhito’’ ti. "
  3068. 623068,125,1683,71,78,1,51,6,Imamatthaṃ {abhāsathā}ti imaṃ atthaṃ amaccānaṃ abhāsi.
  3069. 623069,125,1684,2,13,1,53,7,413. Idāni taṃ tesaṃ amaccānaṃ bhāsitamatthaṃ dassento āha–
  3070. 623070,125,1684,14,21,1,14,3,‘‘ imaṃ bhonto’’ ti.
  3071. 623071,125,1684,22,34,1,66,10,"Tattha iman ti so rājā bodhisattaṃ dasseti, {bhonto}ti amacce ālapati. "
  3072. 623072,125,1684,35,38,1,20,2,{Nisāmethā}ti passatha.
  3073. 623073,125,1684,39,42,1,31,2,{Abhirūpo}ti dassanīyaṅgapaccaṅgo.
  3074. 623074,125,1684,43,46,1,30,2,{Brahmā}ti ārohapariṇāhasampanno.
  3075. 623075,125,1684,47,50,1,27,2,{Sucī}ti parisuddhachavivaṇṇo.
  3076. 623076,125,1684,51,54,1,19,2,{Caraṇenā}ti gamanena.
  3077. 623077,125,1685,2,4,1,0,0,414-5.
  3078. 623078,125,1685,5,14,1,53,7,{Nīcakulāmivā}ti nīcakulā iva pabbajito na hotīti attho.
  3079. 623079,125,1685,15,17,1,21,2,Makāro padasandhikaro.
  3080. 623080,125,1685,18,34,1,112,14,"Kuhiṃ bhikkhu {gamissatī}ti ayaṃ bhikkhu kuhiṃ gamissati, ajja kattha vasissatīti jānituṃ rājadūtā sīghaṃ gacchantu. "
  3081. 623081,125,1685,35,42,1,49,7,Dassanakāmā hi mayaṃ assāti iminā adhippāyena āha.
  3082. 623082,125,1685,43,48,1,46,4,"Guttadvāro okkhittacakkhutāya, susaṃvuto satiyā. "
  3083. 623083,125,1685,49,56,1,65,6,"Guttadvāro vā satiyā, susaṃvuto pāsādikena saṅghāṭicīvaradhāraṇena. "
  3084. 623084,125,1686,2,25,1,129,15,416. Khippaṃ pattaṃ {apūresī}ti sampajānattā patissatattā ca adhikaṃ agaṇhanto‘‘ alaṃ ettāvatā’’ ti ajjhāsayapūraṇena khippaṃ pattaṃ apūresi.
  3085. 623085,125,1686,26,36,1,82,8,"{Munī}ti monatthāya paṭipannattā appattamunibhāvopi muniicceva vutto, lokavohārena vā. "
  3086. 623086,125,1686,37,48,1,54,7,Lokiyā hi amonasampattampi pabbajitaṃ‘‘ munī’’ ti bhaṇanti.
  3087. 623087,125,1686,49,55,1,43,5,Paṇḍavaṃ {abhihāresī}ti taṃ pabbataṃ abhiruhi.
  3088. 623088,125,1686,56,70,1,65,10,So kira manusse pucchi‘‘ imasmiṃ nagare pabbajitā kattha vasantī’’ ti.
  3089. 623089,125,1686,71,83,1,64,7,Athassa te‘‘ paṇḍavassa upari puratthābhimukhapabbhāre’’ ti ārocesuṃ.
  3090. 623090,125,1686,84,98,1,71,10,Tasmā tameva paṇḍavaṃ abhihāresi‘‘ ettha vāso bhavissatī’’ ti evaṃ cintetvā.
  3091. 623091,125,1687,2,4,1,0,0,419-23.
  3092. 623092,125,1687,5,19,1,102,13,Byagghusabhova sīhova {girigabbhare}ti giriguhāyaṃ byaggho viya usabho viya sīho viya ca nisinnoti attho.
  3093. 623093,125,1687,20,32,1,84,11,"Ete hi tayo seṭṭhā vigatabhayabheravā girigabbhare nisīdanti, tasmā evaṃ upamaṃ akāsi. "
  3094. 623094,125,1687,33,37,1,53,3,{Bhaddayānenā}ti hatthiassarathasivikādinā uttamayānena.
  3095. 623095,125,1687,38,50,1,83,10,"Sayānabhūmiṃ {yāyitvā}ti yāvatikā bhūmi hatthiassādinā yānena sakkā gantuṃ, taṃ gantvā. "
  3096. 623096,125,1687,51,58,1,41,5,"{Āsajjā}ti patvā, samīpamassa gantvāti attho. "
  3097. 623097,125,1687,59,62,1,16,2,{Upāvisī}ti nisīdi.
  3098. 623098,125,1687,63,66,1,22,2,{Yuvā}ti yobbanasampanno.
  3099. 623099,125,1687,67,71,1,22,3,{Daharo}ti jātiyā taruṇo.
  3100. 623100,125,1687,72,76,1,44,3,Paṭhamuppattiko {susū}ti tadubhayavisesanameva.
  3101. 623101,125,1687,77,81,1,22,3,Yuvā {susū}ti atiyobbano.
  3102. 623102,125,1687,82,87,1,51,4,{Paṭhamuppattiko}ti paṭhameneva yobbanavesena uṭṭhito.
  3103. 623103,125,1687,88,98,1,58,9,Daharo {cāsī}ti sati ca daharatte susu bālako viya khāyasīti.
  3104. 623104,125,1688,2,4,1,0,0,424-5.
  3105. 623105,125,1688,5,10,1,33,4,Anīkaggan ti balakāyaṃ senāmukhaṃ.
  3106. 623106,125,1688,11,26,1,81,11,"Dadāmi bhoge {bhuñjassū}ti ettha‘‘ ahaṃ te aṅgamagadhesu yāvicchasi, tāva dadāmi bhoge. "
  3107. 623107,125,1688,27,39,1,88,10,Taṃ tvaṃ sobhayanto anīkaggaṃ nāgasaṅghapurakkhato bhuñjassū’’ ti evaṃ sambandho veditabbo.
  3108. 623108,125,1688,40,61,1,104,15,"Ujuṃ janapado {rājā}ti‘‘ dadāmi bhoge bhuñjassu, jātiṃ akkhāhi pucchito’’ ti evaṃ kira vutto mahāpuriso cintesi–"
  3109. 623109,125,1688,62,83,1,134,17,"‘‘ sace ahaṃ rajjena atthiko assaṃ, cātumahārājikādayopi maṃ attano attano rajjena nimanteyyuṃ, gehe ṭhito eva vā cakkavattirajjaṃ kāreyyaṃ. "
  3110. 623110,125,1688,84,89,1,31,5,Ayaṃ pana rājā ajānanto evamāha–
  3111. 623111,125,1688,90,112,1,104,13,"‘ handāhaṃ, taṃ jānāpemī’’’ ti bāhaṃ uccāretvā attano āgatadisābhāgaṃ niddisanto‘‘ ujuṃ janapado rājā’’ tiādimāha. "
  3112. 623112,125,1688,113,121,1,73,6,Tattha himavantassa {passato}ti bhaṇanto sassasampattivekallābhāvaṃ dasseti.
  3113. 623113,125,1688,122,136,1,116,12,"Himavantañhi nissāya pāsāṇavivarasambhavā mahāsālāpi pañcahi vuddhīhi vaḍḍhanti, kimaṅgaṃ pana khette vuttāni sassāni. "
  3114. 623114,125,1688,137,149,1,125,10,"Dhanavīriyena {sampanno}ti bhaṇanto sattahi ratanehi avekallattaṃ, pararājūhi atakkanīyaṃ vīrapurisādhiṭṭhitabhāvañcassa dasseti. "
  3115. 623115,125,1688,150,156,1,58,5,Kosalesu {niketino}ti bhaṇanto navakarājabhāvaṃ paṭikkhipati.
  3116. 623116,125,1688,157,162,1,33,5,Navakarājā hi niketīti na vuccati.
  3117. 623117,125,1688,163,176,1,84,12,"Yassa pana ādikālato pabhuti anvayavasena so eva janapado nivāso, so niketīti vuccati. "
  3118. 623118,125,1688,177,191,1,64,9,"Tathārūpo ca rājā suddhodano, yaṃ sandhāyāha‘‘ kosalesu niketino’’ ti. "
  3119. 623119,125,1688,192,196,1,40,4,Tena anvayāgatampi bhogasampattiṃ dīpeti.
  3120. 623120,125,1689,2,39,1,178,24,"426. Ettāvatā attano bhogasampattiṃ dīpetvā‘‘ ādiccā nāma gottena, sākiyā nāma jātiyā’’ ti iminā jātisampattiñca ācikkhitvā yaṃ vuttaṃ raññā‘‘ dadāmi bhoge bhuñjassū’’ ti, taṃ paṭikkhipanto āha–"
  3121. 623121,125,1689,40,52,1,48,7,"‘‘ tamhā kulā pabbajitomhi, na kāme abhipatthayan’’ ti. "
  3122. 623122,125,1689,53,69,1,153,15,"Yadi hi ahaṃ kāme abhipatthayeyyaṃ, na īdisaṃ dhanavīriyasampannaṃ dvāsītisahassavīrapurisasamākulaṃ kulaṃ chaḍḍetvā pabbajeyyanti ayaṃ kirettha adhippāyo. "
  3123. 623123,125,1690,2,15,1,77,10,427. Evaṃ rañño vacanaṃ paṭikkhipitvā tato paraṃ attano pabbajjāhetuṃ dassento āha–
  3124. 623124,125,1690,16,27,1,49,6,"‘‘ kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato’’ ti. "
  3125. 623125,125,1690,28,37,1,42,5,Etaṃ‘‘ pabbajitomhī’’ ti iminā sambandhitabbaṃ.
  3126. 623126,125,1690,38,43,1,21,3,Tattha {daṭṭhū}ti disvā .
  3127. 623127,125,1690,44,61,1,111,16,"Sesamettha ito purimagāthāsu ca yaṃ yaṃ na vicāritaṃ, taṃ taṃ sabbaṃ uttānatthattā eva na vicāritanti veditabbaṃ. "
  3128. 623128,125,1690,62,71,1,77,9,Evaṃ attano pabbajjāhetuṃ vatvā padhānatthāya gantukāmo rājānaṃ āmantento āha–
  3129. 623129,125,1690,72,84,1,44,7,"‘‘ padhānāya gamissāmi, ettha me rañjatī mano’’ ti. "
  3130. 623130,125,1690,85,115,1,218,24,"Tassattho– yasmāhaṃ, mahārāja, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato pabbajito, tasmā taṃ paramatthanekkhammaṃ nibbānāmataṃ sabbadhammānaṃ aggaṭṭhena padhānaṃ patthento padhānatthāya gamissāmi, ettha me padhāne rañjati mano, na kāmesūti. "
  3131. 623131,125,1690,116,122,1,36,6,Evaṃ vutte kira rājā bodhisattaṃ āha–
  3132. 623132,125,1690,123,160,1,215,25,"‘‘ pubbeva metaṃ, bhante, sutaṃ‘ suddhodanarañño kira putto siddhatthakumāro cattāri pubbanimittāni disvā pabbajitvā buddho bhavissatī’ ti, sohaṃ, bhante, tumhākaṃ adhimuttiṃ disvā evaṃpasanno‘ addhā buddhattaṃ pāpuṇissathā’ ti. "
  3133. 623133,125,1690,161,174,1,67,9,"Sādhu, bhante, buddhattaṃ patvā paṭhamaṃ mama vijitaṃ okkameyyāthā’’ ti. "
  3134. 623134,125,1691,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  3135. 623135,125,1692,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya pabbajjāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3136. 623136,125,1693,2,4,1,19,2,2 . Padhānasuttavaṇṇanā
  3137. 623137,125,1694,2,11,1,42,5,428. Taṃ maṃ padhānapahitattan ti padhānasuttaṃ.
  3138. 623138,125,1694,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  3139. 623139,125,1694,15,31,1,84,11,"‘‘ Padhānāya gamissāmi, ettha me rañjatī mano’’ ti āyasmā ānando pabbajjāsuttaṃ niṭṭhāpesi. "
  3140. 623140,125,1694,32,36,1,37,4,Bhagavā gandhakuṭiyaṃ nisinno cintesi–
  3141. 623141,125,1694,37,53,1,93,11,"‘‘ mayā chabbassāni padhānaṃ patthayamānena dukkarakārikā katā, taṃ ajja bhikkhūnaṃ kathessāmī’’ ti. "
  3142. 623142,125,1694,54,70,1,105,12,Atha gandhakuṭito nikkhamitvā buddhāsane nisinno‘‘ taṃ maṃ padhānapahitattan’’ ti ārabhitvā imaṃ suttamabhāsi.
  3143. 623143,125,1695,2,10,1,55,8,Tattha taṃ man ti dvīhipi vacanehi attānameva niddisati.
  3144. 623144,125,1695,11,17,1,71,6,Padhānapahitattan ti nibbānatthāya pesitacittaṃ pariccattaattabhāvaṃ vā.
  3145. 623145,125,1695,18,24,1,43,5,Nadiṃ nerañjaraṃ {patī}ti lakkhaṇaṃ niddisati.
  3146. 623146,125,1695,25,29,1,45,4,Lakkhaṇañhi padhānapahitattāya nerañjarā nadī.
  3147. 623147,125,1695,30,33,1,28,3,Teneva cettha upayogavacanaṃ.
  3148. 623148,125,1695,34,48,1,66,9,"Ayaṃ panattho‘‘ nadiyā nerañjarāyā’’ ti, nerañjarāya tīreti vuttaṃ hoti. "
  3149. 623149,125,1695,49,53,1,33,3,{Viparakkammā}ti atīva parakkamitvā.
  3150. 623150,125,1695,54,58,1,40,3,Jhāyantan ti appāṇakajjhānamanuyuñjantaṃ .
  3151. 623151,125,1695,59,67,1,71,7,Yogakkhemassa {pattiyā}ti catūhi yogehi khemassa nibbānassa adhigamatthaṃ.
  3152. 623152,125,1696,2,8,1,13,2,429. {Namucī}ti māro.
  3153. 623153,125,1696,9,30,1,104,15,"So hi attano visayā nikkhamitukāme devamanusse na muñcati, antarāyaṃ nesaṃ karoti, tasmā‘‘ namucī’’ ti vuccati. "
  3154. 623154,125,1696,31,36,1,37,5,Karuṇaṃ vācan ti anuddayāyuttaṃ vācaṃ.
  3155. 623155,125,1696,37,42,1,35,4,Bhāsamāno {upāgamī}ti idaṃ uttānameva.
  3156. 623156,125,1696,43,46,1,18,3,Kasmā pana upāgato?
  3157. 623157,125,1696,47,51,1,34,4,Mahāpuriso kira ekadivasaṃ cintesi–
  3158. 623158,125,1696,52,72,1,99,14,"‘‘ sabbadā āhāraṃ pariyesamāno jīvite sāpekkho hoti, na ca sakkā jīvite sāpekkhena amataṃ adhigantun’’ ti . "
  3159. 623159,125,1696,73,82,1,58,8,"Tato āhārupacchedāya paṭipajji, tena kiso dubbaṇṇo ca ahosi. "
  3160. 623160,125,1696,83,116,1,156,23,"Atha māro‘‘ ayaṃ sambodhāya maggo hoti, na hotīti ajānanto atighoraṃ tapaṃ karoti, kadāci mama visayaṃ atikkameyyā’’ ti bhīto‘‘ idañcidañca vatvā vāressāmī’’ ti āgato. "
  3161. 623161,125,1696,117,118,1,8,1,Tenevāha–
  3162. 623162,125,1696,119,131,1,45,7,"‘‘ kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṃ tavā’’ ti. "
  3163. 623163,125,1697,2,12,1,57,7,430. Evañca pana vatvā athassa maraṇasantikabhāvaṃ sāvento āha–
  3164. 623164,125,1697,13,24,1,45,6,"‘‘ sahassabhāgo maraṇassa, ekaṃso tava jīvitan’’ ti. "
  3165. 623165,125,1697,25,31,1,47,5,Tassattho– sahassaṃ bhāgānaṃ assāti sahassabhāgo.
  3166. 623166,125,1697,32,35,1,5,2,Ko so ?
  3167. 623167,125,1697,36,39,1,29,3,Maraṇassa paccayoti pāṭhaseso.
  3168. 623168,125,1697,40,43,1,17,3,Eko aṃsoti ekaṃso.
  3169. 623169,125,1697,44,66,1,136,19,"Idaṃ vuttaṃ hoti– ayaṃ appāṇakajjhānādisahassabhāgo tava maraṇassa paccayo, tato pana te eko eva bhāgo jīvitaṃ, evaṃ santike maraṇaṃ tavāti. "
  3170. 623170,125,1697,67,85,1,95,14,Evaṃ maraṇassa santikabhāvaṃ sāvetvā atha naṃ jīvite samussāhento āha‘‘ jīva bho jīvitaṃ seyyo’’ ti.
  3171. 623171,125,1697,86,89,1,17,3,Kathaṃ seyyoti ce.
  3172. 623172,125,1697,90,94,1,22,3,Jīvaṃ puññāni {kāhasī}ti.
  3173. 623173,125,1698,2,11,1,42,6,431. Atha attanā sammatāni puññāni dassento āha–
  3174. 623174,125,1698,12,21,1,29,5,‘‘ carato ca te brahmacariyan’’ ti.
  3175. 623175,125,1698,22,33,1,81,10,"Tattha brahmacariyan ti kālena kālaṃ methunaviratiṃ sandhāyāha, yaṃ tāpasā karonti. "
  3176. 623176,125,1698,34,37,1,19,2,{Jūhato}ti juhantassa.
  3177. 623177,125,1698,38,40,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  3178. 623178,125,1699,2,14,1,65,8,432. Duggo {maggo}ti imaṃ pana aḍḍhagāthaṃ padhānavicchandaṃ janento āha.
  3179. 623179,125,1699,15,34,1,187,15,"Tattha appāṇakajjhānādigahanattā dukkhena gantabboti duggo, dukkhitakāyacittena kattabbattā dukkaro, santikamaraṇena tādisenāpi pāpuṇituṃ asakkuṇeyyato {durabhisambhavo}ti evamattho veditabbo. "
  3180. 623180,125,1699,35,49,1,94,12,"Ito paraṃ imā gāthā bhaṇaṃ māro, aṭṭhā buddhassa {santike}ti ayamupaḍḍhagāthā saṅgītikārehi vuttā. "
  3181. 623181,125,1699,50,52,1,19,2,Sakalagāthāpīti eke.
  3182. 623182,125,1699,53,65,1,102,12,Bhagavatā eva pana paraṃ viya attānaṃ niddisantena sabbamettha evaṃjātikaṃ vuttanti ayamamhākaṃ khanti.
  3183. 623183,125,1699,66,70,1,22,3,Tattha {aṭṭhā}ti aṭṭhāsi.
  3184. 623184,125,1699,71,73,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  3185. 623185,125,1700,2,20,1,109,11,"433. Chaṭṭhagāthāya {yenatthenā}ti ettha paresaṃ antarāyakaraṇena attano atthena tvaṃ, pāpima, āgatosīti ayamadhippāyo . "
  3186. 623186,125,1700,21,23,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  3187. 623187,125,1701,2,25,1,84,12,434.‘‘ Jīvaṃ puññāni kāhasī’’ ti idaṃ pana vacanaṃ paṭikkhipanto‘‘ aṇumattopī’’ ti imaṃ gāthamāha.
  3188. 623188,125,1701,26,35,1,65,8,Tattha {puññenā}ti vaṭṭagāmiṃ mārena vuttaṃ puññaṃ sandhāya bhaṇati.
  3189. 623189,125,1701,36,38,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  3190. 623190,125,1702,2,28,1,98,15,435. Idāni‘‘ ekaṃso tava jīvitan’’ ti idaṃ vacanaṃ ārabbha māraṃ santajjento‘‘ atthi saddhā’’ ti imaṃ gāthamāha.
  3191. 623191,125,1702,29,85,1,407,45,"Tatrāyamadhippāyo– are, māra, yo anuttare santivarapade assaddho bhaveyya, saddhopi vā kusīto, saddho āraddhavīriyo samānopi vā duppañño, taṃ tvaṃ jīvitamanupucchamāno sobheyyāsi, mayhaṃ pana anuttare santivarapade okappanasaddhā atthi, tathā kāyikacetasikamasithilaparakkamatāsaṅkhātaṃ vīriyaṃ, vajirūpamā paññā ca mama vijjati, so tvaṃ evaṃ maṃ pahitattaṃ uttamajjhāsayaṃ kiṃ jīvamanupucchasi, kasmā jīvitaṃ pucchasi. "
  3192. 623192,125,1702,86,97,1,48,9,Paññā ca {mamā}ti ettha ca saddena sati samādhi ca.
  3193. 623193,125,1702,98,115,1,129,16,"Evaṃ sante yehi pañcahi indriyehi samannāgatā nibbānaṃ pāpuṇanti, tesu ekenāpi avirahitaṃ evaṃ maṃ pahitattaṃ kiṃ jīvamanupucchasi? "
  3194. 623194,125,1702,116,131,1,48,6,"Nanu– ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ( dha. pa.112). "
  3195. 623195,125,1702,132,146,1,43,4,"Paññavantassa jhāyino, passato udayabbayanti( dha. pa.111,113). "
  3196. 623196,125,1703,2,4,1,0,0,436-8.
  3197. 623197,125,1703,5,18,1,86,9,Evaṃ māraṃ santajjetvā attano dehacittappavattiṃ dassento‘‘ nadīnamapī’’ pi gāthāttayamāha.
  3198. 623198,125,1703,19,21,1,21,2,Tamatthato pākaṭameva.
  3199. 623199,125,1703,22,49,1,210,23,"Ayaṃ pana adhippāyavaṇṇanā – yvāyaṃ mama sarīre appāṇakajjhānavīriyavegasamuṭṭhito vāto vattati, loke gaṅgāyamunādīnaṃ nadīnampi sotāni ayaṃ visosaye, kiñca me evaṃ pahitattassa catunāḷimattaṃ lohitaṃ na upasoseyya. "
  3200. 623200,125,1703,50,97,1,351,40,"Na kevalañca me lohitameva sussati, apica kho pana tamhi lohite sussamānamhi baddhābaddhabhedaṃ sarīrānugataṃ pittaṃ, asitapītādipaṭicchādakaṃ catunāḷimattameva semhañca, kiñcāparaṃ tattakameva muttañca ojañca sussati, tesu ca sussamānesu maṃsānipi khīyanti, tassa me evaṃ anupubbena maṃsesu khīyamānesu bhiyyo cittaṃ pasīdati, na tveva tappaccayā saṃsīdati. "
  3201. 623201,125,1703,98,117,1,105,14,"So tvaṃ īdisaṃ cittamajānanto sarīramattameva disvā bhaṇasi‘‘ kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṃ tavā’’ ti. "
  3202. 623202,125,1703,118,167,1,316,45,"Na kevalañca me cittameva pasīdati, apica kho pana bhiyyo sati ca paññā ca samādhi mama tiṭṭhati, aṇumattopi pamādo vā sammoho vā cittavikkhepo vā natthi, tassa mayhaṃ evaṃ viharato ye keci samaṇabrāhmaṇā atītaṃ vā addhānaṃ anāgataṃ vā etarahi vā opakkamikā vedanā vedayanti, tāsaṃ nidassanabhūtaṃ pattassa uttamavedanaṃ. "
  3203. 623203,125,1703,168,195,1,180,22,"Yathā aññesaṃ dukkhena phuṭṭhānaṃ sukhaṃ, sītena uṇhaṃ, uṇhena sītaṃ, khudāya bhojanaṃ, pipāsāya phuṭṭhānaṃ udakaṃ apekkhate cittaṃ, evaṃ pañcasu kāmaguṇesu ekakāmampi nāpekkhake cittaṃ."
  3204. 623204,125,1703,196,221,1,132,18,"‘‘ Aho vatāhaṃ subhojanaṃ bhuñjitvā sukhaseyyaṃ sayeyyan’’ ti īdisenākārena mama cittaṃ na uppannaṃ, passa, tvaṃ māra, sattassa suddhatan ti. "
  3205. 623205,125,1704,2,4,1,0,0,439-41.
  3206. 623206,125,1704,5,36,1,184,23,Evaṃ attano suddhataṃ dassetvā‘‘ nivāressāmi tan’’ ti āgatassa mārassa manorathabhañjanatthaṃ mārasenaṃ kittetvā tāya aparājitabhāvaṃ dassento‘‘ kāmā te paṭhamā senā’’ tiādikā cha gāthāyo āha.
  3207. 623207,125,1705,2,24,1,195,21,"Tattha yasmā āditova agāriyabhūte satte vatthukāmesu kilesakāmā mohayanti, te abhibhuyya anagāriyabhāvaṃ upagatānaṃ pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu dhammesu arati uppajjati. "
  3208. 623208,125,1705,25,48,1,53,7,"Vuttañcetaṃ‘‘ pabbajitena kho, āvuso, abhirati dukkarā’’ ti ( saṃ. ni.4.331). "
  3209. 623209,125,1705,49,69,1,150,16,"Tato te parapaṭibaddhajīvikattā khuppipāsā bādheti, tāya bādhitānaṃ pariyesana taṇhā cittaṃ kilamayati, atha nesaṃ kilantacittānaṃ thinamiddhaṃ okkamati. "
  3210. 623210,125,1705,70,136,1,604,56,"Tato visesamanadhigacchantānaṃ durabhisambhavesu araññavanapatthesu senāsanesu viharataṃ utrāsasaññitā bhīru jāyati, tesaṃ ussaṅkitaparisaṅkitānaṃ dīgharattaṃ vivekarasamanassādayamānānaṃ viharataṃ‘‘ na siyā nu kho esa maggo’’ ti paṭipattiyaṃ vicikicchā uppajjati, taṃ vinodetvā viharataṃ appamattakena visesādhigamena mānamakkhathambhā jāyanti, tepi vinodetvā viharataṃ tato adhikataraṃ visesādhigamaṃ nissāya lābhasakkārasilokā uppajjanti, lābhādimucchitā dhammapatirūpakāni pakāsentā micchāyasaṃ adhigantvā tattha ṭhitā jātiādīhi attānaṃ ukkaṃsenti, paraṃ vambhenti, tasmā kāmādīnaṃ paṭhamasenādibhāvo veditabbo. "
  3211. 623211,125,1706,2,4,1,0,0,442-3.
  3212. 623212,125,1706,5,23,1,146,17,"Evametaṃ dasavidhaṃ senaṃ uddisitvā yasmā sā kaṇhadhammasamannāgatattā kaṇhassa namucino upakārāya saṃvattati, tasmā naṃ tava senāti niddisanto āha–"
  3213. 623213,125,1706,24,35,1,42,6,"‘‘ esā namuci te senā, kaṇhassābhippahārinī’’ ti. "
  3214. 623214,125,1706,36,45,1,80,7,"Tattha {abhippahārinī}ti samaṇabrāhmaṇānaṃ ghātanī nippothanī, antarāyakarīti attho. "
  3215. 623215,125,1706,46,78,1,177,29,"Na naṃ asūro jināti, jetvā ca labhate sukhan ti evaṃ tava senaṃ asūro kāye ca jīvite ca sāpekkho puriso na jināti, sūro pana jināti, jetvā ca maggasukhaṃ phalasukhañca adhigacchati. "
  3216. 623216,125,1706,79,92,1,78,11,"Yasmā ca labhate sukhaṃ, tasmā sukhaṃ patthayamāno ahampi esa muñjaṃ {parihare}ti. "
  3217. 623217,125,1706,93,112,1,157,18,"Saṅgāmāvacarā anivattino purisā attano anivattanakabhāvaviññāpanatthaṃ sīse vā dhaje vā āvudhe vā muñjatiṇaṃ bandhanti, taṃ ayampi pariharaticceva maṃ dhārehi. "
  3218. 623218,125,1706,113,149,1,228,31,"Tava senāya parājitassa dhiratthu mama jīvitaṃ, tasmā evaṃ dhārehi– saṅgāme me mataṃ seyyo, yañce jīve parājito, yena jīvitena parājito jīve, tasmā jīvitā tayā sammāpaṭipannānaṃ antarāyakarena saddhiṃ saṅgāme mataṃ mama seyyoti attho. "
  3219. 623219,125,1707,2,9,1,22,4,444. Kasmā mataṃ seyyoti ce?
  3220. 623220,125,1707,10,39,1,213,23,"Yasmā pagāḷhettha… pe… subbatā, ettha kāmādikāya attukkaṃsanaparavambhanapariyosānāya tava senāya pagāḷhā nimuggā anupaviṭṭhā eke samaṇabrāhmaṇā na dissanti, sīlādīhi guṇehi nappakāsanti, andhakāraṃ paviṭṭhā viya honti. "
  3221. 623221,125,1707,40,77,1,246,29,"Ete evaṃ pagāḷhā samānā sacepi kadāci ummujjitvā nimujjanapuriso viya‘‘ sāhu saddhā’’ tiādinā nayena ummujjanti, tathāpi tāya senāya ajjhotthaṭattā tañca maggaṃ na jānanti khemaṃ nibbānagāmīnaṃ, sabbepi buddhapaccekabuddhādayo yena gacchanti {subbatā}ti. "
  3222. 623222,125,1707,78,88,1,57,10,Imaṃ pana gāthaṃ sutvā māro puna kiñci avatvā eva pakkāmi.
  3223. 623223,125,1708,2,4,1,0,0,445-6.
  3224. 623224,125,1708,5,61,1,482,47,"Pakkante pana tasmiṃ mahāsatto tāya dukkarakārikāya kiñcipi visesaṃ anadhigacchanto anukkamena‘‘ siyā nu kho añño maggo bodhāyā’’ tiādīni cintetvā oḷārikāhāraṃ āhāretvā, balaṃ gahetvā, visākhapuṇṇamadivase pageva sujātāya pāyāsaṃ paribhuñjitvā, bhadravanasaṇḍe divāvihāraṃ nisīditvā, tattha aṭṭha samāpattiyo nibbattento divasaṃ vītināmetvā sāyanhasamaye mahābodhimaṇḍābhimukho gantvā sotthiyena dinnā aṭṭha tiṇamuṭṭhiyo bodhimūle vikiritvā dasasahassalokadhātudevatāhi katasakkārabahumāno–"
  3225. 623225,125,1709,2,13,1,42,9,"‘ ‘ Kāmaṃ taco ca nhāru ca, aṭṭhi ca avasissatu; "
  3226. 623226,125,1710,2,10,1,42,5,"Upasussatu nissesaṃ, sarīre maṃsalohitan’’ ti."
  3227. 623227,125,1710,11,11,1,0,0,–
  3228. 623228,125,1711,2,19,1,125,13,Caturaṅgavīriyaṃ adhiṭṭhahitvā‘‘ na dāni buddhattaṃ apāpuṇitvā pallaṅkaṃ bhindissāmī’’ ti paṭiññaṃ katvā aparājitapallaṅke nisīdi.
  3229. 623229,125,1711,20,79,1,451,47,"Taṃ ñatvā māro pāpimā‘‘ ajja siddhattho paṭiññaṃ katvā nisinno, ajjeva dānissa sā paṭiññā paṭibāhitabbā’’ ti bodhimaṇḍato yāva cakkavāḷamāyataṃ dvādasayojanavitthāraṃ uddhaṃ navayojanamuggataṃ mārasenaṃ samuṭṭhāpetvā diyaḍḍhayojanasatappamāṇaṃ girimekhalaṃ hatthirājānaṃ āruyha bāhusahassaṃ māpetvā nānāvudhāni gahetvā‘‘ gaṇhatha, hanatha, paharathā’’ ti bhaṇanto āḷavakasutte vuttappakārā vuṭṭhiyo māpesi, tā mahāpurisaṃ patvā tattha vuttappakārā eva sampajjiṃsu. "
  3230. 623230,125,1711,80,100,1,110,14,"Tato vajiraṅkusena hatthiṃ kumbhe paharitvā mahāpurisassa samīpaṃ netvā‘‘ uṭṭhehi, bho siddhattha, pallaṅkā’’ ti āha. "
  3231. 623231,125,1711,101,126,1,107,16,Mahāpuriso‘‘ na uṭṭhahāmi mārā’’ ti vatvā taṃ dhajiniṃ samantā vilokento imā gāthāyo abhāsi‘‘ samantā dhajinin’’ ti.
  3232. 623232,125,1712,2,7,1,24,4,Tattha dhajinin ti senaṃ.
  3233. 623233,125,1712,8,11,1,18,3,Yuttan ti uyyuttaṃ.
  3234. 623234,125,1712,12,15,1,39,3,Savāhanan ti girimekhalanāgarājasahitaṃ.
  3235. 623235,125,1712,16,29,1,71,10,"{Paccuggacchāmī}ti abhimukho upari gamissāmi, so ca kho tejeneva, na kāyena. "
  3236. 623236,125,1712,30,31,1,5,1,Kasmā?
  3237. 623237,125,1712,32,46,1,84,13,"Mā maṃ ṭhānā acāvayi, maṃ etasmā ṭhānā aparājitapallaṅkā māro mā cālesīti vuttaṃ hoti. "
  3238. 623238,125,1712,47,55,1,48,6,"{Nappasahatī}ti sahituṃ na sakkoti, nābhibhavati vā. "
  3239. 623239,125,1712,56,61,1,40,5,Āmaṃ pattan ti kācajātaṃ mattikābhājanaṃ.
  3240. 623240,125,1712,62,65,1,17,2,{Asmanā}ti pāsāṇena.
  3241. 623241,125,1712,66,68,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  3242. 623242,125,1713,2,4,1,0,0,447-8.
  3243. 623243,125,1713,5,29,1,130,16,Idāni‘‘ etaṃ te mārasenaṃ bhinditvā tato paraṃ vijitasaṅgāmo sampattadhammarājābhiseko idaṃ karissāmī’’ ti dassento āha‘‘ vasīkaritvā’’ ti.
  3244. 623244,125,1713,30,43,1,129,12,Tattha vasīkaritvā saṅkappan ti maggabhāvanāya sabbaṃ micchāsaṅkappaṃ pahāya sammāsaṅkappasseva pavattanena vasīkaritvā saṅkappaṃ.
  3245. 623245,125,1713,44,65,1,197,21,Satiñca sūpatiṭṭhitan ti kāyādīsu catūsu ṭhānesu attano satiñca suṭṭhu upaṭṭhitaṃ karitvā evaṃ vasīkatasaṅkappo suppatiṭṭhitassati raṭṭhā raṭṭhaṃ vicarissāmi devamanussabhede puthū sāvake vinayanto.
  3246. 623246,125,1713,66,80,1,78,11,"Atha mayā vinīyamānā te appamattā… pe… na socare, taṃ nibbānāmatamevāti adhippāyo. "
  3247. 623247,125,1714,2,4,1,0,0,449-51.
  3248. 623248,125,1714,5,11,1,31,6,Atha māro imā gāthāyo sutvā āha–
  3249. 623249,125,1714,12,23,1,44,7,‘‘ evarūpaṃ pakkhaṃ disvā na bhāyasi bhikkhū’’ ti?
  3250. 623250,125,1714,24,35,1,22,5,"‘‘ Āma, māra, na bhāyāmī’’ ti."
  3251. 623251,125,1714,36,44,1,19,4,‘‘ Kasmā na bhāyasī’’ ti?
  3252. 623252,125,1714,45,53,1,35,4,‘‘ Dānādīnaṃ pāramipuññānaṃ katattā’’ ti.
  3253. 623253,125,1714,54,64,1,36,6,‘‘ Ko etaṃ jānāti dānādīni tvamakāsī’’ ti?
  3254. 623254,125,1714,65,91,1,175,20,"‘‘ Kiṃ ettha pāpima sakkhikiccena, apica ekasmiṃyeva bhave vessantaro hutvā yaṃ dānamadāsiṃ, tassānubhāvena sattakkhattuṃ chahi pakārehi sañjātakampā ayaṃ mahāpathavīyeva sakkhī’’ ti. "
  3255. 623255,125,1714,92,112,1,151,19,"Evaṃ vutte udakapariyantaṃ katvā mahāpathavī kampi bheravasaddaṃ muñcamānā, yaṃ sutvā māro asanihato viya bhīto dhajaṃ paṇāmetvā palāyi saddhiṃ parisāya. "
  3256. 623256,125,1714,113,136,1,131,16,Atha mahāpuriso tīhi yāmehi tisso vijjā sacchikatvā aruṇuggamane‘‘ anekajātisaṃsāraṃ… pe… taṇhānaṃ khayamajjhagā’’ ti imaṃ udānaṃ udānesi.
  3257. 623257,125,1714,137,155,1,103,13,"Māro udānasaddena āgantvā‘‘ ayaṃ‘ buddho ahan’ ti paṭijānāti, handa naṃ anubandhāmi ābhisamācārikaṃ passituṃ. "
  3258. 623258,125,1714,156,180,1,163,20,"Sacassa kiñci kāyena vā vācāya vā khalitaṃ bhavissati, viheṭhessāmi nan’’ ti pubbe bodhisattabhūmiyaṃ chabbassāni anubandhitvā buddhattaṃ pattaṃ ekaṃ vassaṃ anubandhi. "
  3259. 623259,125,1714,181,196,1,86,11,Tato bhagavato kiñci khalitaṃ apassanto‘‘ satta vassānī’’ ti imā nibbejanīyagāthāyo abhāsi.
  3260. 623260,125,1715,2,7,1,32,5,Tattha otāran ti randhaṃ vivaraṃ.
  3261. 623261,125,1715,8,11,1,29,3,Nādhigacchissan ti nādhigamiṃ.
  3262. 623262,125,1715,12,15,1,30,3,Medavaṇṇan ti medapiṇḍasadisaṃ.
  3263. 623263,125,1715,16,21,1,35,4,{Anupariyagā}ti parito parito agamāsi.
  3264. 623264,125,1715,22,25,1,16,3,Mudun ti mudukaṃ.
  3265. 623265,125,1715,26,29,1,25,2,{Vindemā}ti adhigaccheyyāma.
  3266. 623266,125,1715,30,33,1,20,2,{Assādanā}ti sādubhāvo.
  3267. 623267,125,1715,34,38,1,23,3,{Vāyasetto}ti vāyaso etto.
  3268. 623268,125,1715,39,41,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  3269. 623269,125,1716,2,20,1,136,16,"Ayaṃ pana yojanā– satta vassāni bhagavantaṃ otārāpekkho anubandhiṃ katthaci avijahanto padāpadaṃ, evaṃ anubandhitvāpi ca otāraṃ nādhigamiṃ. "
  3270. 623270,125,1716,21,103,1,566,65,"Sohaṃ yathā nāma medavaṇṇaṃ pāsāṇaṃ medasaññī vāyaso ekasmiṃ passe mukhatuṇḍakena vijjhitvā assādaṃ avindamāno‘‘ appeva nāma ettha mudu vindema, api ito assādanā siyā’’ ti samantā tatheva vijjhanto anupariyāyitvā katthaci assādaṃ aladdhā‘‘ pāsāṇovāyan’’ ti nibbijja pakkameyya, evamevāhaṃ bhagavantaṃ kāyakammādīsu attano parittapaññāmukhatuṇḍakena vijjhanto samantā anupariyagā‘‘ appeva nāma katthaci aparisuddhakāyasamācārādimudubhāvaṃ vindema, kutoci assādanā siyā’’ ti, te dāni mayaṃ assādaṃ alabhamānā kākova selamāsajja nibbijjāpema gotamaṃ āsajja tato gotamā nibbijja apemāti. "
  3271. 623271,125,1716,104,114,1,84,10,Evaṃ vadato kira mārassa satta vassāni nipphalaparissamaṃ nissāya balavasoko udapādi.
  3272. 623272,125,1716,115,122,1,70,7,Tenassa visīdamānaṅgapaccaṅgassa beluvapaṇḍu nāma vīṇā kacchato patitā.
  3273. 623273,125,1716,123,138,1,97,13,"Yā sakiṃ kusalehi vāditā cattāro māse madhurassaraṃ muñcati, yaṃ gahetvā sakko pañcasikhassa adāsi. "
  3274. 623274,125,1716,139,144,1,28,5,Taṃ so patamānampi na bujjhi.
  3275. 623275,125,1716,145,147,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  3276. 623276,125,1717,2,4,1,0,0,452.
  3277. 623277,125,1718,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Tassa sokaparetassa, vīṇā kacchā abhassatha; "
  3278. 623278,125,1719,2,11,1,47,6,"Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathā’’ ti. "
  3279. 623279,125,1720,2,9,1,55,6,"Saṅgītikārakā āhaṃsūti eke, amhākaṃ panetaṃ nakkhamatīti. "
  3280. 623280,125,1721,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  3281. 623281,125,1722,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya padhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3282. 623282,125,1723,2,4,1,21,2,3 . Subhāsitasuttavaṇṇanā
  3283. 623283,125,1724,2,9,1,32,5,Evaṃ me sutan ti subhāsitasuttaṃ.
  3284. 623284,125,1724,10,13,1,28,3,Attajjhāsayato cassa uppatti.
  3285. 623285,125,1724,14,26,1,128,11,"Bhagavā hi subhāsitappiyo, so attano subhāsitasamudācārappakāsanena sattānaṃ dubbhāsitasamudācāraṃ paṭisedhento imaṃ suttamabhāsi. "
  3286. 623286,125,1724,27,33,1,46,6,Tattha evaṃ me sutan tiādi saṅgītikāravacanaṃ.
  3287. 623287,125,1724,34,50,1,84,12,"Tattha tatra kho bhagavā… pe… bhadanteti te {bhikkhū}ti etaṃ apubbaṃ, sesaṃ vuttanayameva. "
  3288. 623288,125,1724,51,58,1,68,5,Tasmā apubbapadavaṇṇanatthamidaṃ vuccati– {tatrā}ti desakālaparidīpanaṃ.
  3289. 623289,125,1724,59,74,1,84,12,"Tañhi yaṃ samayaṃ viharati, tatra samaye, yasmiñca ārāme viharati, tatra ārāmeti dīpeti. "
  3290. 623290,125,1724,75,79,1,34,4,Bhāsitabbayutte vā desakāle dīpeti.
  3291. 623291,125,1724,80,89,1,49,9,Na hi bhagavā ayutte dese kāle vā dhammaṃ bhāsati.
  3292. 623292,125,1724,90,108,1,44,7,"‘‘ Akālo kho, tāva, bāhiyā’’ tiādi( udā.10) cettha sādhakaṃ. "
  3293. 623293,125,1724,109,115,1,52,5,{Kho}ti padapūraṇamatte avadhāraṇādikālatthe vā nipāto.
  3294. 623294,125,1724,116,119,1,29,2,{Bhagavā}ti lokagaruparidīpanaṃ.
  3295. 623295,125,1724,120,122,1,44,2,Bhikkhūti kathāsavanayuttapuggalaparidīpanaṃ.
  3296. 623296,125,1724,123,128,1,34,4,{Āmantesī}ti ālapi abhāsi sambodhesi.
  3297. 623297,125,1725,2,5,1,35,2,{Bhikkhavo}ti āmantanākāraparidīpanaṃ.
  3298. 623298,125,1725,6,9,1,47,3,Tañca bhikkhanasīlatādiguṇayogasiddhattā vuttaṃ.
  3299. 623299,125,1725,10,18,1,80,7,Tena nesaṃ hīnādhikajanasevitaṃ vuttiṃ pakāsento uddhatadīnabhāvaniggahaṃ karoti.
  3300. 623300,125,1725,19,47,1,251,23,"‘‘ Bhikkhavo’’ ti iminā ca karuṇāvipphārasommahadayanayananipātapubbaṅgamena vacanena te attano mukhābhimukhe karitvā teneva kathetukamyatādīpakena vacanena tesaṃ sotukamyataṃ janeti, teneva ca sambodhanatthena vacanena sādhukasavanamanasikārepi te niyojeti. "
  3301. 623301,125,1725,48,51,1,46,3,Sādhukasavanamanasikārāyattā hi sāsanasampatti.
  3302. 623302,125,1725,52,60,1,67,8,Aparesupi devamanussesu vijjamānesu kasmā bhikkhū eva āmantesīti ce?
  3303. 623303,125,1725,61,62,1,37,1,Jeṭṭhaseṭṭhāsannasadāsannihitabhāvato.
  3304. 623304,125,1725,63,70,1,58,6,"Sabbaparisasādhāraṇā hi ayaṃ dhammadesanā, na pāṭipuggalikā. "
  3305. 623305,125,1725,71,85,1,135,13,"Parisāya ca jeṭṭhā bhikkhū paṭhamuppannattā, seṭṭhā anagāriyabhāvaṃ ādiṃ katvā satthu cariyānuvidhāyakattā sakalasāsanapaṭiggāhakattā ca. "
  3306. 623306,125,1725,86,96,1,80,9,"Āsannā tattha nisinnesu satthu santikattā, sadā sannihitā satthu santikāvacarattā. "
  3307. 623307,125,1725,97,105,1,71,8,Tena bhagavā sabbaparisasādhāraṇaṃ dhammaṃ desento bhikkhū eva āmantesi.
  3308. 623308,125,1725,106,117,1,86,10,Apica bhājanaṃ te imāya kathāya yathānusiṭṭhaṃ paṭipattisabbhāvatotipi te eva āmantesi.
  3309. 623309,125,1725,118,121,1,31,2,{Bhadante}ti gāravādhivacanametaṃ.
  3310. 623310,125,1725,122,135,1,85,11,"Te {bhikkhū}ti ye bhagavā āmantesi, te evaṃ bhagavantaṃ ālapantā bhagavato paccassosunti. "
  3311. 623311,125,1726,2,10,1,44,6,Catūhi {aṅgehī}ti catūhi kāraṇehi avayavehi vā.
  3312. 623312,125,1726,11,16,1,57,5,Musāvādāveramaṇiādīni hi cattāri subhāsitavācāya kāraṇāni.
  3313. 623313,125,1726,17,24,1,55,6,"Saccavacanādayo cattāro avayavā, kāraṇatthe ca aṅgasaddo. "
  3314. 623314,125,1726,25,32,1,55,5,"{Catūhī}ti nissakkavacanaṃ hoti, avayavatthe karaṇavacanaṃ. "
  3315. 623315,125,1726,33,39,1,42,5,{Samannāgatā}ti samanuāgatā pavattā yuttā ca.
  3316. 623316,125,1726,40,43,1,22,2,{Vācā}ti samullapanavācā.
  3317. 623317,125,1726,44,90,1,73,13,"Yā sā‘‘ vācā girā byappatho’’ ti( dha. sa.636) ca,‘‘ nelā kaṇṇasukhā’’ ti( dī. ni.1.9; ma. ni.3.14) ca evamādīsu āgacchati. "
  3318. 623318,125,1726,91,181,1,262,40,"Yā pana‘‘ vācāya ce kataṃ kamman’’ ti( dha. sa. aṭṭha.1 kāyakammadvāra) evaṃ viññatti ca,‘‘ yā catūhi vacīduccaritehi ārati virati… pe… ayaṃ vuccati sammāvācā’’ ti ( dha. sa.299; vibha.206) evaṃ virati ca,‘‘ pharusavācā, bhikkhave, āsevitā bhāvitā bahulīkatā nirayasaṃvattanikā hotī’’ ti( a. ni.8.40) evaṃ cetanā ca vācāti āgacchati, sā idha na adhippetā. "
  3319. 623319,125,1726,182,183,1,5,1,Kasmā?
  3320. 623320,125,1726,184,185,1,13,1,Abhāsitabbato.
  3321. 623321,125,1726,186,192,1,36,5,Subhāsitā {hotī}ti suṭṭhu bhāsitā hoti.
  3322. 623322,125,1726,193,196,1,29,3,Tenassā atthāvahanataṃ dīpeti.
  3323. 623323,125,1726,197,203,1,33,5,Na {dubbhāsitā}ti na duṭṭhu bhāsitā.
  3324. 623324,125,1726,204,207,1,33,3,Tenassā anatthānāvahanataṃ dīpeti.
  3325. 623325,125,1726,208,211,1,42,2,{Anavajjā}ti vajjasaṅkhātarāgādidosavirahitā.
  3326. 623326,125,1726,212,216,1,46,4,Tenassā kāraṇasuddhiṃ vuttadosābhāvañca dīpeti.
  3327. 623327,125,1726,217,221,1,30,3,Ananuvajjā {cā}ti anuvādavimuttā.
  3328. 623328,125,1726,222,225,1,33,3,Tenassā sabbākārasampattiṃ dīpeti.
  3329. 623329,125,1726,226,229,1,22,3,Viññūnan ti paṇḍitānaṃ.
  3330. 623330,125,1726,230,235,1,42,5,Tena nindāpasaṃsāsu bālā appamāṇāti dīpeti.
  3331. 623331,125,1727,2,6,1,38,3,Katamehi {catūhī}ti kathetukamyatāpucchā.
  3332. 623332,125,1727,7,11,1,21,3,{Idhā}ti imasmiṃ sāsane.
  3333. 623333,125,1727,12,18,1,41,4,"{Bhikkhave}ti yesaṃ kathetukāmo, tadālapanaṃ. "
  3334. 623334,125,1727,19,22,1,52,2,{Bhikkhū}ti vuttappakāravācābhāsanakapuggalanidassanaṃ.
  3335. 623335,125,1727,23,31,1,95,7,Subhāsitaṃyeva {bhāsatī}ti puggalādhiṭṭhānāya desanāya catūsu vācaṅgesu aññataraṅganiddesavacanaṃ.
  3336. 623336,125,1727,32,38,1,63,6,No dubbhāsitan ti tasseva vācaṅgassa paṭipakkhabhāsananivāraṇaṃ.
  3337. 623337,125,1727,39,50,1,56,7,Tena‘‘ musāvādādayopi kadāci vattabbā’’ ti diṭṭhiṃ nisedheti.
  3338. 623338,125,1727,51,73,1,122,13,"‘‘ No dubbhāsitan’’ ti iminā vā micchāvācappahānaṃ dīpeti,‘‘ subhāsitan’’ ti iminā pahīnamicchāvācena satā bhāsitabbavacanalakkhaṇaṃ. "
  3339. 623339,125,1727,74,81,1,44,5,"Tathā pāpassa akaraṇaṃ, kusalassa upasampadaṃ . "
  3340. 623340,125,1727,82,88,1,67,6,Aṅgaparidīpanatthaṃ pana abhāsitabbaṃ pubbe avatvā bhāsitabbamevāha.
  3341. 623341,125,1727,89,93,1,29,3,Esa nayo {dhammaṃyevā}tiādīsupi.
  3342. 623342,125,1728,2,39,1,258,27,"Ettha ca‘‘ subhāsitaṃyeva bhāsati no dubbhāsitan’’ ti iminā pisuṇadosarahitaṃ samaggakaraṇavacanaṃ vuttaṃ,‘‘ dhammaṃyeva bhāsati no adhamman’’ ti iminā samphadosarahitaṃ dhammato anapetaṃ mantāvacanaṃ vuttaṃ, itarehi dvīhi pharusālikarahitāni piyasaccavacanāni vuttāni. "
  3343. 623343,125,1728,40,51,1,73,10,Imehi {kho}tiādinā pana tāni aṅgāni paccakkhato dassento taṃ vācaṃ nigameti.
  3344. 623344,125,1728,52,94,1,254,29,"Visesato cettha‘‘ imehi kho, bhikkhave , catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hotī’’ ti bhaṇanto yadaññe paṭiññādīhi avayavehi nāmādīhi padehi liṅgavacanavibhattikālakārakādīhi sampattīhi ca samannāgataṃ vācaṃ‘‘ subhāsitan’’ ti maññanti, taṃ dhammato paṭisedheti. "
  3345. 623345,125,1728,95,104,1,98,9,Avayavādisampannāpi hi pesuññādisamannāgatā vācā dubbhāsitāva hoti attano paresañca anatthāvahattā.
  3346. 623346,125,1728,105,120,1,159,14,"Imehi pana catūhi aṅgehi samannāgatā sacepi milakkhubhāsāpariyāpannā ghaṭaceṭikāgītikapariyāpannā vā hoti, tathāpi subhāsitā eva lokiyalokuttarahitasukhāvahattā. "
  3347. 623347,125,1728,121,139,1,198,18,Sīhaḷadīpe maggapasse sassaṃ rakkhantiyā sīhaḷaceṭikāya sīhaḷakeneva jātijarāmaraṇapaṭisaṃyuttaṃ gītaṃ gāyantiyā sutvā maggaṃ gacchantā saṭṭhimattā vipassakabhikkhū cettha arahattaṃ pattā nidassanaṃ.
  3348. 623348,125,1728,140,151,1,110,11,Tathā tisso nāma āraddhavipassako bhikkhu padumasarasamīpena gacchanto padumasare padumāni bhañjitvā bhañjitvā–
  3349. 623349,125,1729,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Pāto phullaṃ kokanadaṃ, sūriyālokena bhajjiyate; "
  3350. 623350,125,1730,2,11,1,53,6,"Evaṃ manussattagatā sattā, jarābhivegena maddīyantī’’ ti."
  3351. 623351,125,1730,12,12,1,0,0,–
  3352. 623352,125,1731,2,24,1,165,21,"Imaṃ gītaṃ gāyantiyā ceṭikāya sutvā arahattaṃ patto, buddhantare ca aññataro puriso sattahi puttehi saddhiṃ vanā āgamma aññatarāya itthiyā musalena taṇḍule koṭṭentiyā–"
  3353. 623353,125,1732,2,10,1,49,5,"‘ ‘ Jarāya parimadditaṃ etaṃ, milātachavicammanissitaṃ; "
  3354. 623354,125,1733,2,8,1,44,5,"Maraṇena bhijjati etaṃ, maccussa ghasamāmisaṃ."
  3355. 623355,125,1734,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Kimīnaṃ ālayaṃ etaṃ, nānākuṇapena pūritaṃ; "
  3356. 623356,125,1735,2,11,1,50,6,"Asucissa bhājanaṃ etaṃ, kadalikkhandhasamaṃ idan’’ ti."
  3357. 623357,125,1735,12,12,1,0,0,–
  3358. 623358,125,1736,2,18,1,104,14,"Imaṃ gītikaṃ sutvā saha puttehi paccekabodhiṃ patto, aññe ca īdisehi upāyehi ariyabhūmiṃ pattā nidassanaṃ. "
  3359. 623359,125,1736,19,49,1,218,24,"Anacchariyaṃ panetaṃ, yaṃ bhagavatā āsayānusayakusalena‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā nayena vuttā gāthāyo sutvā pañcasatā bhikkhū arahattaṃ pāpuṇiṃsu, aññe ca khandhāyatanādipaṭisaṃyuttā kathā sutvā aneke devamanussāti. "
  3360. 623360,125,1736,50,71,1,141,15,"Evaṃ imehi catūhi aṅgehi samannāgatā vācā sacepi milakkhubhāsāpariyāpannā, ghaṭaceṭikāgītikapariyāpannā vā hoti, tathāpi‘‘ subhāsitā’’ ti veditabbā. "
  3361. 623361,125,1736,72,86,1,128,13,"Subhāsitattā eva ca anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ atthatthikānaṃ kulaputtānaṃ atthapaṭisaraṇānaṃ, no byañjanapaṭisaraṇānanti. "
  3362. 623362,125,1737,2,10,1,57,6,Idamavoca {bhagavā}ti idaṃ subhāsitalakkhaṇaṃ bhagavā avoca.
  3363. 623363,125,1737,11,27,1,102,14,"Idaṃ vatvāna sugato, athāparaṃ etadavoca {satthā}ti idañca lakkhaṇaṃ vatvā atha aññampi etaṃ avoca satthā. "
  3364. 623364,125,1737,28,34,1,61,6,Idāni vattabbagāthaṃ dassetvā sabbametaṃ saṅgītikārakā āhaṃsu.
  3365. 623365,125,1737,35,41,1,52,6,Tattha aparan ti gāthābandhavacanaṃ sandhāya vuccati.
  3366. 623366,125,1737,42,53,1,112,10,Taṃ duvidhaṃ hoti– pacchā āgataparisaṃ assavanasussavanaādhāraṇadaḷhīkaraṇādīni vā sandhāya tadatthadīpakameva ca.
  3367. 623367,125,1737,54,81,1,130,15,"Pubbe kenaci kāraṇena parihāpitassa atthassa dīpanena atthavisesadīpakañca‘‘ purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe’’ tiādīsu( su. ni.662) viya. "
  3368. 623368,125,1737,82,85,1,28,3,Idha pana tadatthadīpakameva.
  3369. 623369,125,1738,2,9,1,25,3,453. Tattha {santo}ti buddhādayo.
  3370. 623370,125,1738,10,21,1,46,7,Te hi subhāsitaṃ‘‘ uttamaṃ seṭṭhan’’ ti vaṇṇayanti.
  3371. 623371,125,1738,22,32,1,75,10,Dutiyaṃ tatiyaṃ catutthan ti idaṃ pana pubbe niddiṭṭhakkamaṃ upādāya vuttaṃ.
  3372. 623372,125,1738,33,39,1,61,6,Gāthāpariyosāne pana vaṅgīsatthero bhagavato subhāsite pasīdi.
  3373. 623373,125,1739,2,23,1,111,15,"So yaṃ pasannākāraṃ akāsi, yañca vacanaṃ bhagavā abhāsi, taṃ dassentā saṅgītikārakā‘‘ atha kho āyasmā’’ tiādimāhaṃsu. "
  3374. 623374,125,1739,24,33,1,43,7,Tattha paṭibhāti man ti mama bhāgo pakāsati .
  3375. 623375,125,1739,34,40,1,36,6,Paṭibhātu tan ti tava bhāgo pakāsatu.
  3376. 623376,125,1739,41,44,1,25,2,{Sāruppāhī}ti anucchavikāhi.
  3377. 623377,125,1739,45,48,1,20,2,{Abhitthavī}ti pasaṃsi.
  3378. 623378,125,1740,2,11,1,36,5,454. Na {tāpaye}ti vippaṭisārena na tāpeyya.
  3379. 623379,125,1740,12,19,1,48,6,Na {vihiṃseyyā}ti aññamaññaṃ bhindanto na bādheyya.
  3380. 623380,125,1740,20,28,1,41,7,Sā ve {vācā}ti sā vācā ekaṃseneva subhāsitā.
  3381. 623381,125,1740,29,33,1,42,4,Ettāvatā apisuṇavācāya bhagavantaṃ thometi.
  3382. 623382,125,1741,2,13,1,69,7,455. {Paṭinanditā}ti haṭṭhena hadayena paṭimukhaṃ gantvā nanditā sampiyāyitā.
  3383. 623383,125,1741,14,41,1,209,25,"Yaṃ anādāya pāpāni, paresaṃ bhāsate piyan ti yaṃ vācaṃ bhāsanto paresaṃ pāpāni appiyāni paṭikkūlāni pharusavacanāni anādāya atthabyañjanamadhuraṃ piyameva vacanaṃ bhāsati, taṃ piyavācameva bhāseyyāti vuttaṃ hoti. "
  3384. 623384,125,1741,42,47,1,49,5,Imāya gāthāya piyavacanena bhagavantaṃ abhitthavi.
  3385. 623385,125,1742,2,9,1,31,3,456. {Amatā}ti amatasadisā sādubhāvena.
  3386. 623386,125,1742,10,36,1,47,7,Vuttampi cetaṃ‘‘ saccaṃ have sādutaraṃ rasānan’’ ti( saṃ. ni.1.73; su. ni.184).
  3387. 623387,125,1742,37,40,1,30,3,Nibbānāmatapaccayattā vā amatā.
  3388. 623388,125,1742,41,64,1,126,19,"Esa dhammo {sanantano}ti yāyaṃ saccavācā nāma, esa porāṇo dhammo cariyā paveṇī, idameva hi porāṇānaṃ āciṇṇaṃ, na te alikaṃ bhāsiṃsu. "
  3389. 623389,125,1742,65,66,1,8,1,Tenevāha–
  3390. 623390,125,1742,67,82,1,48,9,"‘‘ sacce atthe ca dhamme ca, ahu santo patiṭṭhitā’’ ti. "
  3391. 623391,125,1742,83,92,1,67,9,Tattha sacce patiṭṭhitattā eva attano ca paresañca atthe patiṭṭhitā.
  3392. 623392,125,1742,93,101,1,62,8,Atthe patiṭṭhitattā eva ca dhamme patiṭṭhitā hontīti veditabbā.
  3393. 623393,125,1742,102,107,1,47,5,Paraṃ vā dvayaṃ saccavisesanamicceva veditabbaṃ.
  3394. 623394,125,1742,108,110,1,16,2,Sacce patiṭṭhitā.
  3395. 623395,125,1742,111,112,1,6,1,Kīdise?
  3396. 623396,125,1742,113,127,1,89,13,"Atthe ca dhamme ca, yaṃ paresaṃ atthato anapetattā atthaṃ anuparodhaṃ karotīti vuttaṃ hoti. "
  3397. 623397,125,1742,128,141,1,101,12,"Satipi ca anuparodhakaratte dhammato anapetattā dhammaṃ, yaṃ dhammikameva atthaṃ sādhetīti vuttaṃ hoti. "
  3398. 623398,125,1742,142,147,1,50,5,Imāya gāthāya saccavacanena bhagavantaṃ abhitthavi.
  3399. 623399,125,1743,2,9,1,30,4,457. Kheman ti abhayaṃ nirupaddavaṃ.
  3400. 623400,125,1743,10,13,1,18,3,Kena kāraṇenāti ce?
  3401. 623401,125,1743,14,26,1,114,10,"Nibbānappattiyā dukkhassantakiriyāya, yasmā kilesanibbānaṃ pāpeti, vaṭṭadukkhassa ca antakiriyāya saṃvattatīti attho. "
  3402. 623402,125,1743,27,53,1,209,22,"Atha vā yaṃ buddho nibbānappattiyā dukkhassantakiriyāyāti dvinnaṃ nibbānadhātūnamatthāya khemamaggappakāsanato khemaṃ vācaṃ bhāsati, sā ve {vācānamuttamā}ti sā vācā sabbavācānaṃ seṭṭhāti evamettha attho veditabbo. "
  3403. 623403,125,1743,54,64,1,119,10,Imāya gāthāya mantāvacanena bhagavantaṃ abhitthavanto arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesīti ayamettha apubbapadavaṇṇanā.
  3404. 623404,125,1743,65,68,1,32,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbanti.
  3405. 623405,125,1744,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  3406. 623406,125,1745,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya subhāsitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3407. 623407,125,1746,2,8,1,21,3,4 . Pūraḷāsasutta-( sundarikabhāradvājasutta) -vaṇṇanā
  3408. 623408,125,1747,2,8,1,31,5,Evaṃ me sutan ti pūraḷāsasuttaṃ.
  3409. 623409,125,1747,9,11,1,10,2,Kā uppatti?
  3410. 623410,125,1747,12,49,1,313,32,"Bhagavā pacchābhattakiccāvasāne buddhacakkhunā lokaṃ volokento sundarikabhāradvājabrāhmaṇaṃ arahattassa upanissayasampannaṃ disvā‘‘ tattha mayi gate kathā pavattissati, tato kathāvasāne dhammadesanaṃ sutvā esa brāhmaṇo pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇissatī’’ ti ca ñatvā tattha gantvā kathaṃ samuṭṭhāpetvā imaṃ suttamabhāsi. "
  3411. 623411,125,1748,2,9,1,52,7,Tattha evaṃ me sutan tiādi saṅgītikārakānaṃ vacanaṃ.
  3412. 623412,125,1748,10,21,1,73,9,"Kiṃjacco bhavan tiādi tassa brāhmaṇassa, na brāhmaṇo {nomhī}tiādi bhagavato. "
  3413. 623413,125,1748,22,32,1,51,6,Taṃ sabbampi samodhānetvā‘‘ pūraḷāsasuttan’’ ti vuccati.
  3414. 623414,125,1748,33,46,1,106,11,"Tattha vuttasadisaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ, avuttaṃ vaṇṇayissāma, tañca kho uttānatthāni padāni anāmasantā. "
  3415. 623415,125,1748,47,53,1,44,5,{Kosalesū}ti kosalā nāma jānapadino rājakumārā.
  3416. 623416,125,1748,54,66,1,58,8,Tesaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhisaddena‘‘ kosalā’’ ti vuccati.
  3417. 623417,125,1748,67,70,1,24,3,Tasmiṃ kosalesu janapade.
  3418. 623418,125,1748,71,97,1,165,21,"Keci pana‘‘ yasmā pubbe mahāpanādaṃ rājakumāraṃ nānānāṭakādīni disvā sitamattampi akarontaṃ sutvā rājā āṇāpesi‘ yo mama puttaṃ hasāpeti, sabbābharaṇehi naṃ alaṅkaromī’ ti. "
  3419. 623419,125,1748,98,103,1,47,5,Tato naṅgalāni chaḍḍetvā mahājanakāyo sannipati.
  3420. 623420,125,1748,104,113,1,85,9,Te ca manussā atirekasattavassāni nānākīḷikādayo dassentāpi taṃ nāsakkhiṃsu hasāpetuṃ.
  3421. 623421,125,1748,114,124,1,61,8,"Tato sakko devanaṭaṃ pesesi, so dibbanāṭakaṃ dassetvā hasāpesi. "
  3422. 623422,125,1748,125,132,1,59,7,Atha te manussā attano attano vasanokāsābhimukhā pakkamiṃsu.
  3423. 623423,125,1748,133,149,1,94,12,"Te paṭipathe mittasuhajjādayo disvā paṭisanthāramakaṃsu‘ kacci bho kusalaṃ, kacci bho kusalan’ ti . "
  3424. 623424,125,1748,150,169,1,77,13,Tasmā taṃ‘ kusalan’ ti saddaṃ upādāya so padeso‘ kosalo’ ti vuccatī’’ ti vaṇṇayanti.
  3425. 623425,125,1748,170,178,1,62,7,Sundarikāya nadiyā {tīre}ti sundarikāti evaṃnāmikāya nadiyā tīre.
  3426. 623426,125,1749,2,22,1,162,19,Tena kho {panā}ti yena samayena bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ vinetukāmo gantvā tassā nadiyā tīre sasīsaṃ pārupitvā rukkhamūle nisajjāsaṅkhātena iriyāpathavihārena viharati.
  3427. 623427,125,1749,23,41,1,118,15,"{Sundarikabhāradvājo}ti so brāhmaṇo tassā nadiyā tīre vasati aggiñca juhati, bhāradvājoti cassa gottaṃ, tasmā evaṃ vuccati. "
  3428. 623428,125,1749,42,47,1,39,4,Aggiṃ {juhatī}ti āhutipakkhipanena jāleti.
  3429. 623429,125,1749,48,55,1,80,5,Aggihuttaṃ {paricaratī}ti agyāyatanaṃ sammajjanūpalepanabalikammādinā payirupāsati.
  3430. 623430,125,1749,56,72,1,101,15,Ko nu kho imaṃ habyasesaṃ {bhuñjeyyā}ti so kira brāhmaṇo aggimhi juhitvā avasesaṃ pāyāsaṃ disvā cintesi–
  3431. 623431,125,1749,73,85,1,72,9,"‘‘ aggimhi tāva pakkhittapāyāso mahābrahmunā bhutto, ayaṃ pana avaseso atthi. "
  3432. 623432,125,1749,86,113,1,175,22,"Taṃ yadi brahmuno mukhato jātassa brāhmaṇasseva dadeyyaṃ, evaṃ me pitarā saha puttopi santappito bhaveyya, suvisodhito ca brahmalokagāmimaggo assa, handāhaṃ brāhmaṇaṃ gavesāmī’’ ti. "
  3433. 623433,125,1749,114,119,1,59,5,Tato brāhmaṇadassanatthaṃ uṭṭhāyāsanā catuddisā anuvilokesi–
  3434. 623434,125,1749,120,131,1,38,7,‘‘ ko nu kho imaṃ habyasesaṃ bhuñjeyyā’’ ti.
  3435. 623435,125,1750,2,8,1,59,5,Aññatarasmiṃ {rukkhamūle}ti tasmiṃ vanasaṇḍe seṭṭharukkhamūle.
  3436. 623436,125,1750,9,15,1,42,6,Sasīsaṃ pārutan ti saha sīsena pārutakāyaṃ.
  3437. 623437,125,1750,16,28,1,106,11,"Kasmā pana bhagavā evamakāsi, kiṃ nārāyanasaṅkhātabalopi hutvā nāsakkhi himapātaṃ sītavātañca paṭibāhitunti? "
  3438. 623438,125,1750,29,31,1,16,2,Atthetaṃ kāraṇaṃ.
  3439. 623439,125,1750,32,64,1,208,25,"Na hi buddhā sabbaso kāyapaṭijagganaṃ karonti eva, apica bhagavā‘‘ āgate brāhmaṇe sīsaṃ vivarissāmi, maṃ disvā brāhmaṇo kathaṃ pavattessati, athassa kathānusārena dhammaṃ desessāmī’’ ti kathāpavattanatthaṃ evamakāsi. "
  3440. 623440,125,1750,65,99,1,209,25,"Disvāna vāmena… pe… {tenupasaṅkamī}ti so kira bhagavantaṃ disvā brāhmaṇo‘‘ ayaṃ sasīsaṃ pārupitvā sabbarattiṃ padhānamanuyutto, imassa dakkhiṇodakaṃ datvā imaṃ habyasesaṃ dassāmī’’ ti brāhmaṇasaññī hutvā eva upasaṅkami. "
  3441. 623441,125,1750,100,119,1,89,14,"Muṇḍo ayaṃ bhavaṃ, muṇḍako ayaṃ bhavan ti sīse vivaritamatteva kesantaṃ disvā‘‘ muṇḍo’’ ti āha. "
  3442. 623442,125,1750,120,135,1,73,10,Tato suṭṭhutaraṃ olokento parittampi sikhaṃ adisvā hīḷento‘‘ muṇḍako’’ ti āha.
  3443. 623443,125,1750,136,141,1,35,5,Evarūpā hi nesaṃ brāhmaṇānaṃ diṭṭhi.
  3444. 623444,125,1750,142,157,1,88,12,"Tato {vā}ti yattha ṭhito addasa, tamhā padesā {muṇḍāpī}ti kenaci kāraṇena muṇḍitasīsāpi honti. "
  3445. 623445,125,1751,2,41,1,88,15,"458. Na brāhmaṇo {nomhī}ti ettha na kāro paṭisedhe, no kāro avadhāraṇe‘‘ na no saman’’ tiādīsu( khu. pā.6.3; su. ni.226) viya. "
  3446. 623446,125,1751,42,46,1,31,4,Tena nevamhi brāhmaṇoti dasseti.
  3447. 623447,125,1751,47,52,1,29,4,Na {rājaputto}ti khattiyo namhi.
  3448. 623448,125,1751,53,58,1,28,4,Na {vessāyano}ti vessopi namhi.
  3449. 623449,125,1751,59,74,1,106,14,Udakoci {nomhī}ti aññopi suddo vā caṇḍālo vā koci na homīti evaṃ ekaṃseneva jātivādasamudācāraṃ paṭikkhipati.
  3450. 623450,125,1751,75,76,1,5,1,Kasmā?
  3451. 623451,125,1751,77,87,1,87,10,Mahāsamuddaṃ pattā viya hi nadiyo pabbajjūpagatā kulaputtā jahanti purimāni nāmagottāni.
  3452. 623452,125,1751,88,99,1,29,2,Pahārādasuttañcettha( a. ni.8.19) sādhakaṃ.
  3453. 623453,125,1751,100,106,1,62,6,Evaṃ jātivādaṃ paṭikkhipitvā yathābhūtamattānaṃ āvikaronto āha–
  3454. 623454,125,1751,107,120,1,60,8,"‘‘ gottaṃ pariññāya puthujjanānaṃ, akiñcano manta carāmi loke’’ ti. "
  3455. 623455,125,1751,121,125,1,28,4,Kathaṃ gottaṃ pariññāsīti ce?
  3456. 623456,125,1751,126,139,1,95,12,"Bhagavā hi tīhi pariññāhi pañcakkhandhe pariññāsi, tesu ca pariññātesu gottaṃ pariññātameva hoti. "
  3457. 623457,125,1751,140,151,1,95,10,Rāgādikiñcanānaṃ pana abhāvena so akiñcano mantā jānitvā ñāṇānuparivattīhi kāyakammādīhi carati.
  3458. 623458,125,1751,152,153,1,6,1,Tenāha–
  3459. 623459,125,1751,154,164,1,17,4,‘‘ gottaṃ… pe… loke’’ ti.
  3460. 623460,125,1751,165,172,1,36,6,"Mantā vuccati paññā, tāya cesa carati. "
  3461. 623461,125,1751,173,174,1,8,1,Tenevāha–
  3462. 623462,125,1751,175,186,1,47,7,‘‘ mantaṃ carāmi loke’’ ti chandavasena rassaṃ katvā.
  3463. 623463,125,1752,2,4,1,0,0,459-60.
  3464. 623464,125,1752,5,25,1,129,16,Evaṃ attānaṃ āvikatvā idāni‘‘ evaṃ oḷārikaṃ liṅgampi disvā pucchitabbāpucchitabbaṃ na jānāsī’’ ti brāhmaṇassa upārambhaṃ āropento āha–
  3465. 623465,125,1752,26,36,1,30,4,‘‘ saṅghāṭivāsī… pe… gottapañhan’’ ti.
  3466. 623466,125,1752,37,55,1,111,12,"Ettha ca chinnasaṅghaṭitaṭṭhena tīṇipi cīvarāni‘‘ saṅghāṭī’’ ti adhippetāni, tāni nivāseti paridahatīti saṅghāṭivāsī. "
  3467. 623467,125,1752,56,62,1,34,4,"{Agaho}ti ageho, nittaṇhoti adhippāyo. "
  3468. 623468,125,1752,63,73,1,128,9,"Nivāsāgāraṃ pana bhagavato jetavane mahāgandhakuṭikarerimaṇḍalamāḷakosambakuṭicandanamālādianekappakāraṃ, taṃ sandhāya na yujjati. "
  3469. 623469,125,1752,74,81,1,56,5,"{Nivuttakeso}ti apanītakeso, ohāritakesamassūti vuttaṃ hoti. "
  3470. 623470,125,1752,82,89,1,59,5,"{Abhinibbutatto}ti atīva vūpasantapariḷāhacitto, guttacitto vā. "
  3471. 623471,125,1752,90,100,1,97,9,Alippamāno idha {māṇavehī}ti upakaraṇasinehassa pahīnattā manussehi alitto asaṃsaṭṭho ekantavivitto.
  3472. 623472,125,1752,101,130,1,181,22,"Akallaṃ maṃ {brāhmaṇā}ti yvāhaṃ evaṃ saṅghāṭivāsī… pe… alippamāno idha māṇavehi, taṃ maṃ tvaṃ, brāhmaṇa, pākatikāni nāmagottāni atītaṃ pabbajitaṃ samānaṃ appatirūpaṃ gottapañhaṃ pucchasīti. "
  3473. 623473,125,1753,2,25,1,107,16,"Evaṃ vutte upārambhaṃ mocento brāhmaṇo āha– pucchanti ve, bho brāhmaṇā, brāhmaṇebhi saha‘‘ brāhmaṇo no bhavan’’ ti. "
  3474. 623474,125,1753,26,33,1,40,6,Tattha brāhmaṇo {no}ti brāhmaṇo nūti attho.
  3475. 623475,125,1753,34,42,1,43,7,Idaṃ vuttaṃ hoti– nāhaṃ bho akallaṃ pucchāmi.
  3476. 623476,125,1753,43,66,1,141,18,"Amhākañhi brāhmaṇasamaye brāhmaṇā brāhmaṇehi saha samāgantvā‘‘ brāhmaṇo nu bhavaṃ, bhāradvājo nu bhavan’’ ti evaṃ jātimpi gottampi pucchanti evāti. "
  3477. 623477,125,1754,2,4,1,0,0,461-2.
  3478. 623478,125,1754,5,15,1,98,10,Evaṃ vutte bhagavā brāhmaṇassa cittamudubhāvakaraṇatthaṃ mantesu attano pakataññutaṃ pakāsento āha–
  3479. 623479,125,1754,16,30,1,49,8,‘‘ brāhmaṇo hi ce tvaṃ brūsi… pe… catuvīsatakkharan’’ ti.
  3480. 623480,125,1754,31,58,1,140,19,"Tassattho– sace tvaṃ‘‘ brāhmaṇo ahaṃ’’ ti brūsi, mañca abrāhmaṇaṃ brūsi, tasmā bhavantaṃ sāvittiṃ pucchāmi tipadaṃ catuvīsatakkharaṃ, taṃ me brūhīti. "
  3481. 623481,125,1754,59,91,1,256,26,"Ettha ca bhagavā paramatthavedānaṃ tiṇṇaṃ piṭakānaṃ ādibhūtaṃ paramatthabrāhmaṇehi sabbabuddhehi pakāsitaṃ atthasampannaṃ byañjanasampannañca‘‘ buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmī’’ ti imaṃ ariyasāvittiṃ sandhāya pucchati. "
  3482. 623482,125,1754,92,119,1,150,20,"Yadipi hi brāhmaṇo aññaṃ vadeyya, addhā naṃ bhagavā‘‘ nāyaṃ, brāhmaṇa, ariyassa vinaye sāvittīti vuccatī’’ ti tassa asārakattaṃ dassetvā idheva patiṭṭhāpeyya. "
  3483. 623483,125,1754,120,191,1,426,47,"Brāhmaṇo pana‘‘ sāvittiṃ pucchāmi tipadaṃ catuvīsatakkharan’’ ti idaṃ attano samayasiddhaṃ sāvittilakkhaṇabyañjanakaṃ brahmassarena nicchāritavacanaṃ sutvāva‘‘ addhāyaṃ samaṇo brāhmaṇasamaye niṭṭhaṃ gato, ahaṃ pana aññāṇena‘ abrāhmaṇo ayan’ ti paribhaviṃ, sādhurūpo mantapāragū brāhmaṇova eso’’ ti niṭṭhaṃ gantvā‘‘ handa naṃ yaññavidhiṃ dakkhiṇeyyavidhiñca pucchāmī’’ ti tamatthaṃ pucchanto‘‘ kiṃnissitā… pe… loke’’ ti imaṃ visamagāthāpadattayamāha. "
  3484. 623484,125,1754,192,211,1,132,18,Tassattho– kiṃnissitā kimadhippāyā kiṃ patthentā isayo ca khattiyā ca brāhmaṇā ca aññe ca manujā devatānaṃ atthāya yaññaṃ akappayiṃsu.
  3485. 623485,125,1754,212,216,1,41,3,{Yaññamakappayiṃsū}ti makāro padasandhikaro.
  3486. 623486,125,1754,217,221,1,33,3,{Akappayiṃsū}ti saṃvidahiṃsu akaṃsu.
  3487. 623487,125,1754,222,238,1,122,14,{Puthū}ti bahū annapānadānādinā bhedena anekappakāre puthū vā isayo manujā khattiyā brāhmaṇā ca kiṃnissitā yaññamakappayiṃsu.
  3488. 623488,125,1754,239,246,1,61,7,Kathaṃ nesaṃ taṃ kammaṃ samijjhatīti iminādhippāyena pucchati.
  3489. 623489,125,1755,2,14,1,63,7,463. Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto‘‘ yadantagū vedagū yaññakāle.
  3490. 623490,125,1755,15,24,1,60,7,Yassāhutiṃ labhe tassijjheti brūmī’’ ti idaṃ sesapadadvayamāha.
  3491. 623491,125,1755,25,54,1,108,13,"Tattha {yadantagū}ti yo antagū, okārassa akāro, dakāro ca padasandhikaro‘‘ asādhāraṇamaññesan’’ tiādīsu( khu. pā.8.9) makāro viya. "
  3492. 623492,125,1755,55,103,1,373,41,"Ayaṃ pana attho– yo vaṭṭadukkhassa tīhi pariññāhi antagatattā antagū, catūhi ca maggañāṇavedehi kilese vijjhitvā gatattā vedagū, so yassa isimanujakhattiyabrāhmaṇānaṃ aññatarassa yaññakāle yasmiṃ kismiñci āhāre paccupaṭṭhite antamaso vanapaṇṇamūlaphalādimhipi āhutiṃ labhe, tato kiñci deyyadhammaṃ labheyya, tassa taṃ yaññakammaṃ ijjhe samijjheyya, mahapphalaṃ bhaveyyāti {brūmī}ti. "
  3493. 623493,125,1756,2,27,1,209,17,464. Atha brāhmaṇo taṃ bhagavato paramatthayogagambhīraṃ atimadhuragiranibbikārasarasampannaṃ desanaṃ sutvā sarīrasampattisūcitañcassa sabbaguṇasampattiṃ sambhāvayamāno pītisomanassajāto‘‘ addhā hi tassā’’ ti gāthamāha.
  3494. 623494,125,1756,28,37,1,62,7,"Tattha iti {brāhmaṇo}ti saṅgītikārānaṃ vacanaṃ, sesaṃ brāhmaṇassa. "
  3495. 623495,125,1756,38,62,1,184,21,"Tassattho– addhā hi tassa mayhaṃ hutamijjhe, ayaṃ ajja deyyadhammo ijjhissati samijjhissati mahapphalo bhavissati yaṃ tādisaṃ vedagumaddasāma, yasmā tādisaṃ bhavantarūpaṃ vedaguṃ addasāma. "
  3496. 623496,125,1756,63,70,1,29,6,"Tvaññeva hi so vedagū, na añño. "
  3497. 623497,125,1756,71,87,1,138,16,Ito pubbe pana tumhādisānaṃ vedagūnaṃ antagūnañca adassanena amhādisānaṃ yaññe paṭiyattaṃ añño jano bhuñjati pūraḷāsaṃ carukañca pūvañcāti.
  3498. 623498,125,1757,2,29,1,171,19,"465. Tato bhagavā attani pasannaṃ vacanapaṭiggahaṇasajjaṃ brāhmaṇaṃ viditvā yathāssa suṭṭhu pākaṭā honti, evaṃ nānappakārehi dakkhiṇeyye pakāsetukāmo‘‘ tasmātiha tvan’’ ti gāthamāha. "
  3499. 623499,125,1757,30,50,1,101,14,"Tassattho– yasmā mayi pasannosi, tasmā pana iha tvaṃ, brāhmaṇa, upasaṅkamma {pucchā}ti attānaṃ dassento āha. "
  3500. 623500,125,1757,51,88,1,346,32,"Idāni ito pubbaṃ atthenaatthikapadaṃ parapadena sambandhitabbaṃ– atthena atthiko tassa atthatthikabhāvassa anurūpaṃ kilesaggivūpasamena santaṃ, kodhadhūmavigamena vidhūmaṃ, dukkhābhāvena anīghaṃ, anekavidhaāsābhāvena nirāsaṃ appevidha ekaṃsena idha ṭhitova idha vā sāsane abhivinde lacchasi adhigacchissasi sumedhaṃ varapaññaṃ khīṇāsavadakkhiṇeyyanti. "
  3501. 623501,125,1757,89,112,1,149,20,"Atha vā yasmā mayi pasannosi, tasmātiha, tvaṃ brāhmaṇa, atthena atthiko samāno upasaṅkamma puccha santaṃ vidhūmaṃ anīghaṃ nirāsanti attānaṃ dassento āha. "
  3502. 623502,125,1757,113,122,1,95,9,Evaṃ pucchanto appevidha abhivinde sumedhaṃ khīṇāsavadakkhiṇeyyanti evampettha yojanā veditabbā.
  3503. 623503,125,1758,2,11,1,58,6,466. Atha brāhmaṇo yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāno bhagavantaṃ āha–
  3504. 623504,125,1758,12,24,1,31,6,‘‘ yaññe ratohaṃ… pe… brūhi metan’’ ti.
  3505. 623505,125,1758,25,31,1,38,6,Tattha yañño yāgo dānanti atthato ekaṃ.
  3506. 623506,125,1758,32,52,1,107,16,"Tasmā dānarato ahaṃ, tāya eva dānārāmatāya dānaṃ dātukāmo, na pana jānāmi, evaṃ ajānantaṃ anusāsatu maṃ bhavaṃ. "
  3507. 623507,125,1758,53,65,1,98,12,Anusāsanto ca uttāneneva nayena yattha hutaṃ ijjhate brūhi metanti evamettha atthayojanā veditabbā.
  3508. 623508,125,1758,66,73,1,22,3,‘‘ Yathāhutan’’ tipi pāṭho.
  3509. 623509,125,1759,2,9,1,29,4,467. Athassa bhagavā vattukāmo āha–
  3510. 623510,125,1759,10,21,1,23,5,‘‘ tena hi… pe… desessāmī’’ ti.
  3511. 623511,125,1759,22,35,1,67,9,Ohitasotassa cassa anusāsanatthaṃ tāva‘‘ mā jātiṃ pucchī’’ ti gāthamāha.
  3512. 623512,125,1759,36,49,1,89,11,"Tattha mā jātiṃ {pucchī}ti yadi hutasamiddhiṃ dānamahapphalataṃ paccāsīsasi, jātiṃ mā puccha. "
  3513. 623513,125,1759,50,53,1,37,3,Akāraṇañhi dakkhiṇeyyavicāraṇāya jāti.
  3514. 623514,125,1759,54,62,1,60,7,Caraṇañca {pucchā}ti apica kho sīlādiguṇabhedaṃ caraṇaṃ puccha.
  3515. 623515,125,1759,63,66,1,36,3,Etañhi dakkhiṇeyyavicāraṇāya kāraṇaṃ.
  3516. 623516,125,1760,2,6,1,43,4,Idānissa tamatthaṃ vibhāvento nidassanamāha–
  3517. 623517,125,1760,7,16,1,34,5,‘‘ kaṭṭhā have jāyati jātavedo’’ tiādi.
  3518. 623518,125,1760,17,44,1,176,23,"Tatrāyamadhippāyo– idha kaṭṭhā aggi jāyati, na ca so sālādikaṭṭhā jāto eva aggikiccaṃ karoti, sāpānadoṇiādikaṭṭhā jāto na karoti, apica kho attano acciādiguṇasampannattā eva karoti. "
  3519. 623519,125,1760,45,75,1,233,27,"Evaṃ na brāhmaṇakulādīsu jāto eva dakkhiṇeyyo hoti, caṇḍālakulādīsu jāto na hoti, apica kho nīcākulīnopi uccākulīnopi khīṇāsava muni dhitimā hirīnisedho ājāniyo hoti, imāya dhitihiripamukhāya guṇasampattiyā jātimā uttamadakkhiṇeyyo hoti. "
  3520. 623520,125,1760,76,85,1,50,8,"So hi dhitiyā guṇe dhārayati, hiriyā dose nisedheti. "
  3521. 623521,125,1760,86,98,1,47,8,Vuttañcetaṃ‘‘ hiriyā hi santo na karonti pāpan’’ ti.
  3522. 623522,125,1760,99,102,1,13,3,Tena te brūmi–
  3523. 623523,125,1761,2,11,1,32,6,"‘ ‘ Mā jātiṃ pucchī caraṇañca puccha, "
  3524. 623524,125,1762,2,6,1,27,4,Kaṭṭhā have jāyati jātavedo;
  3525. 623525,125,1763,2,5,1,25,3,"Nīcākulīnopi munī dhitīmā, "
  3526. 623526,125,1764,2,8,1,27,4,Ājāniyo hoti hirīnisedho’’ ti.
  3527. 623527,125,1764,9,9,1,0,0,–
  3528. 623528,125,1765,2,19,1,60,6,"Esa saṅkhepo, vitthāro pana assalāyanasuttānusārena( ma. ni.2.401 ādayo) veditabbo. "
  3529. 623529,125,1766,2,29,1,144,17,"468. Evametaṃ bhagavā cātuvaṇṇisuddhiyā anusāsitvā idāni yattha hutaṃ ijjhate, yathā ca hutaṃ ijjhate, tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ saccena danto’’ tiādigāthamāha. "
  3530. 623530,125,1766,30,34,1,34,3,Tattha {saccenā}ti paramatthasaccena.
  3531. 623531,125,1766,35,39,1,22,4,Tañhi patto danto hoti.
  3532. 623532,125,1766,40,41,1,6,1,Tenāha–
  3533. 623533,125,1766,42,49,1,16,3,‘‘ saccena danto’’ ti.
  3534. 623534,125,1766,50,55,1,40,4,Damasā {upeto}ti indriyadamena samannāgato.
  3535. 623535,125,1766,56,69,1,83,11,"{Vedantagū}ti vedehi vā kilesānaṃ antaṃ gato, vedānaṃ vā antaṃ catutthamaggañāṇaṃ gato. "
  3536. 623536,125,1766,70,75,1,66,4,{Vūsitabrahmacariyo}ti puna vasitabbābhāvato vutthamaggabrahmacariyo.
  3537. 623537,125,1766,76,95,1,178,17,"Kālena tamhi habyaṃ {pavecche}ti attano deyyadhammaṭṭhitakālaṃ tassa sammukhībhāvakālañca upalakkhetvā tena kālena tādise dakkhiṇeyye deyyadhammaṃ paveccheyya, paveseyya paṭipādeyya. "
  3538. 623538,125,1767,2,4,1,0,0,469-71.
  3539. 623539,125,1767,5,11,1,34,5,{Kāme}ti vatthukāme ca kilesakāme ca.
  3540. 623540,125,1767,12,20,1,73,6,"{Susamāhitindriyā}ti suṭṭhu samāhitaindriyā, avikkhittaindriyāti vuttaṃ hoti. "
  3541. 623541,125,1767,21,38,1,114,15,"Candova rāhuggahaṇā {pamuttā}ti yathā cando rāhuggahaṇā, evaṃ kilesaggahaṇā pamuttā ye atīva bhāsanti ceva tapanti ca. "
  3542. 623542,125,1767,39,42,1,19,2,{Satā}ti satisampannā.
  3543. 623543,125,1767,43,46,1,34,2,{Mamāyitānī}ti taṇhādiṭṭhimamāyitāni.
  3544. 623544,125,1768,2,14,1,51,8,472. Yo kāme {hitvā}ti ito pabhuti attānaṃ sandhāya vadati.
  3545. 623545,125,1768,15,21,1,37,5,Tattha kāme {hitvā}ti kilesakāme pahāya.
  3546. 623546,125,1768,22,28,1,58,5,{Abhibhuyyacārī}ti tesaṃ pahīnattā vatthukāme abhibhuyyacārī.
  3547. 623547,125,1768,29,41,1,81,11,"Jātimaraṇassa antaṃ nāma nibbānaṃ vuccati, tañca yo vedi attano paññābalena aññāsi. "
  3548. 623548,125,1768,42,68,1,260,23,"Udakarahado {vā}ti ye ime anotattadaho kaṇṇamuṇḍadaho rathakāradaho chaddantadaho kuṇāladaho mandākinidaho sīhappapātadahoti himavati satta mahārahadā aggisūriyasantāpehi asamphuṭṭhattā niccaṃ sītalā, tesaṃ aññataro udakarahadova sīto parinibbutakilesapariḷāhattā. "
  3549. 623549,125,1769,2,8,1,12,2,473. {Samo}ti tulyo.
  3550. 623550,125,1769,9,13,1,30,3,{Samehī}ti vipassiādīhi buddhehi.
  3551. 623551,125,1769,14,24,1,39,6,Te hi paṭivedhasamattā‘‘ samā’’ ti vuccanti.
  3552. 623552,125,1769,25,41,1,156,13,"Natthi tesaṃ paṭivedhenādhigantabbesu guṇesu, pahātabbesu vā dosesu vemattatā , addhānaāyukulappamāṇābhinikkhamanapadhānabodhirasmīhi pana nesaṃ vemattatā hoti. "
  3553. 623553,125,1769,42,59,1,157,15,"Tathā hi te heṭṭhimaparicchedena catūhi asaṅkhyeyyehi kappasatasahassena ca pāramiyo pūrenti, uparimaparicchedena soḷasahi asaṅkhyeyyehi kappasatasahassena ca. "
  3554. 623554,125,1769,60,63,1,27,3,Ayaṃ nesaṃ addhānavemattatā.
  3555. 623555,125,1769,64,71,1,97,6,"Heṭṭhimaparicchedena ca vassasatāyukakāle uppajjanti, uparimaparicchedena vassasatasahassāyukakāle. "
  3556. 623556,125,1769,72,75,1,23,3,Ayaṃ nesaṃ āyuvemattatā.
  3557. 623557,125,1769,76,81,1,42,5,Khattiyakule vā brāhmaṇakule vā uppajjanti.
  3558. 623558,125,1769,82,84,1,18,2,Ayaṃ kulavemattatā.
  3559. 623559,125,1769,85,93,1,76,7,"Uccā vā honti aṭṭhāsītihatthappamāṇā, nīcā vā pannarasaaṭṭhārasahatthappamāṇā. "
  3560. 623560,125,1769,94,96,1,20,2,Ayaṃ pamāṇavemattatā.
  3561. 623561,125,1769,97,101,1,49,4,Hatthiassarathasivikādīhi nikkhamanti vehāsena vā.
  3562. 623562,125,1769,102,119,1,141,13,"Tathā hi vipassikakusandhā assarathena nikkhamiṃsu, sikhīkoṇāgamanā hatthikkhandhena, vessabhū sivikāya, kassapo vehāsena, sakyamuni assapiṭṭhiyā. "
  3563. 623563,125,1769,120,122,1,23,2,Ayaṃ nekkhammavemattatā.
  3564. 623564,125,1769,123,144,1,133,13,"Sattāhaṃ vā padhānamanuyuñjanti, aḍḍhamāsaṃ, māsaṃ, dvemāsaṃ, temāsaṃ, catumāsaṃ, pañcamāsaṃ, chamāsaṃ, ekavassaṃ dviticatupañcachavassāni vā. "
  3565. 623565,125,1769,145,147,1,21,2,Ayaṃ padhānavemattatā.
  3566. 623566,125,1769,148,155,1,54,7,Assattho vā bodhirukkho hoti nigrodhādīnaṃ vā aññataro.
  3567. 623567,125,1769,156,158,1,19,2,Ayaṃ bodhivemattatā.
  3568. 623568,125,1769,159,161,1,31,2,Byāmāsītianantapabhāyuttā honti.
  3569. 623569,125,1769,162,187,1,226,22,"Tattha byāmappabhā vā asītippabhā vā sabbesaṃ samānā, anantappabhā pana dūrampi gacchati āsannampi, ekagāvutaṃ dvigāvutaṃ yojanaṃ anekayojanaṃ cakkavāḷapariyantampi, maṅgalassa buddhassa sarīrappabhā dasasahassacakkavāḷaṃ agamāsi. "
  3570. 623570,125,1769,188,200,1,90,10,"Evaṃ santepi manasā cintāyattāva sabbabuddhānaṃ, yo yattakamicchati, tassa tattakaṃ gacchati. "
  3571. 623571,125,1769,201,203,1,19,2,Ayaṃ rasmivemattatā.
  3572. 623572,125,1769,204,227,1,135,17,"Imā aṭṭha vemattatā ṭhapetvā avasesesu paṭivedhenādhigantabbesu guṇesu, pahātabbesu vā dosesu natthi nesaṃ viseso, tasmā‘‘ samā’’ ti vuccanti. "
  3573. 623573,125,1769,228,231,1,21,3,Evametehi samo samehi.
  3574. 623574,125,1770,2,12,1,66,7,"Visamehi {dūre}ti na samā visamā, paccekabuddhādayo avasesasabbasattā. "
  3575. 623575,125,1770,13,17,1,30,4,Tehi visamehi asadisatāya dūre.
  3576. 623576,125,1770,18,38,1,165,18,"Sakalajambudīpaṃ pūretvā pallaṅkena pallaṅkaṃ saṅghaṭṭetvā nisinnā paccekabuddhāpi hi guṇehi ekassa sammāsambuddhassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ , ko pana vādo sāvakādīsu. "
  3577. 623577,125,1770,39,40,1,6,1,Tenāha–
  3578. 623578,125,1770,41,48,1,16,3,‘‘ visamehi dūre’’ ti.
  3579. 623579,125,1770,49,55,1,47,5,Tathāgato {hotī}ti ubhayapadehi dūreti yojetabbaṃ.
  3580. 623580,125,1770,56,59,1,28,2,{Anantapañño}ti aparimitapañño.
  3581. 623581,125,1770,60,71,1,99,10,"Lokiyamanussānañhi paññaṃ upanidhāya aṭṭhamakassa paññā adhikā, tassa paññaṃ upanidhāya sotāpannassa. "
  3582. 623582,125,1770,72,95,1,173,21,"Evaṃ yāva arahato paññaṃ upanidhāya paccekabuddhassa paññā adhikā, paccekabuddhassa paññaṃ pana upanidhāya tathāgatassa paññā adhikāti na vattabbā, anantā icceva pana vattabbā. "
  3583. 623583,125,1770,96,97,1,6,1,Tenāha–
  3584. 623584,125,1770,98,104,1,14,2,‘‘ anantapañño’’ ti.
  3585. 623585,125,1770,105,109,1,37,3,{Anūpalitto}ti taṇhādiṭṭhilepehi alitto.
  3586. 623586,125,1770,110,119,1,42,8,Idha vā huraṃ {vā}ti idhaloke vā paraloke vā.
  3587. 623587,125,1770,120,129,1,56,8,Yojanā panettha– samo samehi visamehi dūre tathāgato hoti.
  3588. 623588,125,1770,130,131,1,5,1,Kasmā?
  3589. 623589,125,1770,132,144,1,80,11,"Yasmā anantapañño anupalitto idha vā huraṃ vā, tena tathāgato arahati pūraḷāsanti. "
  3590. 623590,125,1771,2,21,1,120,14,474. Yamhi na {māyā}ti ayaṃ pana gāthā aññā ca īdisā māyādidosayuttesu brāhmaṇesu dakkhiṇeyyasaññāpahānatthaṃ vuttāti veditabbā.
  3591. 623591,125,1771,22,34,1,63,7,Tattha {amamo}ti sattasaṅkhāresu‘‘ idaṃ mamā’’ ti pahīnamamāyitabhāvo.
  3592. 623592,125,1772,2,8,1,33,3,475. Nivesanan ti taṇhādiṭṭhinivesanaṃ.
  3593. 623593,125,1772,9,26,1,71,12,"Tena hi mano tīsu bhavesu nivisati, tena taṃ‘‘ nivesanaṃ manaso’’ ti vuccati. "
  3594. 623594,125,1772,27,34,1,51,7,Tattheva vā nivisati taṃ hitvā gantuṃ asamatthatāya.
  3595. 623595,125,1772,35,43,1,27,4,Tenapi‘‘ nivesanan’’ ti vuccati.
  3596. 623596,125,1772,44,52,1,55,6,"{Pariggahā}ti taṇhādiṭṭhiyo eva, tāhi pariggahitadhammā vā. "
  3597. 623597,125,1772,53,56,1,20,2,{Kecī}ti appamattakāpi.
  3598. 623598,125,1772,57,65,1,75,7,{Anupādiyāno}ti tesaṃ nivesanapariggahānaṃ abhāvā kañci dhammaṃ anupādiyamāno.
  3599. 623599,125,1773,2,7,1,23,2,476. Samāhito maggasamādhinā.
  3600. 623600,125,1773,8,11,1,17,2,{Udatārī}ti uttiṇṇo.
  3601. 623601,125,1773,12,18,1,46,5,Dhammaṃ {caññāsī}ti sabbañca ñeyyadhammaṃ aññāsi.
  3602. 623602,125,1773,19,23,1,37,3,Paramāya {diṭṭhiyā}ti sabbaññutaññāṇena.
  3603. 623603,125,1774,2,10,1,60,3,477. {Bhavāsavā}ti bhavataṇhājhānanikantisassatadiṭṭhisahagatā rāgā.
  3604. 623604,125,1774,11,14,1,11,2,{Vacī}ti vācā.
  3605. 623605,125,1774,15,19,1,24,3,{Kharā}ti kakkhaḷā pharusā.
  3606. 623606,125,1774,20,23,1,18,2,{Vidhūpitā}ti daḍḍhā.
  3607. 623607,125,1774,24,27,1,22,2,{Atthagatā}ti atthaṅgatā.
  3608. 623608,125,1774,28,34,1,40,5,Na {santī}ti vidhūpitattā atthaṅgatattā ca.
  3609. 623609,125,1774,35,43,1,69,7,Ubhayehi pana ubhayaṃ yojetabbaṃ {sabbadhī}ti sabbesu khandhāyatanādīsu.
  3610. 623610,125,1775,2,9,1,28,3,478. {Mānasattesū}ti mānena laggesu.
  3611. 623611,125,1775,10,17,1,59,6,Dukkhaṃ {pariññāyā}ti vaṭṭadukkhaṃ tīhi pariññāhi parijānitvā.
  3612. 623612,125,1775,18,26,1,69,7,"Sakhettavatthun ti sahetupaccayaṃ, saddhiṃ kammakilesehīti vuttaṃ hoti. "
  3613. 623613,125,1776,2,10,1,34,4,479. Āsaṃ {anissāyā}ti taṇhaṃ anallīyitvā.
  3614. 623614,125,1776,11,15,1,26,2,{Vivekadassī}ti nibbānadassī.
  3615. 623615,125,1776,16,20,1,32,4,Paravediyan ti parehi ñāpetabbaṃ.
  3616. 623616,125,1776,21,26,1,61,4,{Diṭṭhimupātivatto}ti dvāsaṭṭhibhedampi micchādiṭṭhiṃ atikkanto.
  3617. 623617,125,1776,27,34,1,51,5,"{Ārammaṇā}ti paccayā, punabbhavakāraṇānīti vuttaṃ hoti. "
  3618. 623618,125,1777,2,9,1,34,3,480. {Paroparā}ti varāvarā sundarāsundarā.
  3619. 623619,125,1777,10,16,1,31,5,"Parā vā bāhirā, aparā ajjhattikā. "
  3620. 623620,125,1777,17,21,1,30,3,{Sameccā}ti ñāṇena paṭivijjhitvā.
  3621. 623621,125,1777,22,26,1,33,3,{Dhammā}ti khandhāyatanādayo dhammā.
  3622. 623622,125,1777,27,36,1,90,7,"Upādānakhaye {vimutto}ti nibbāne nibbānārammaṇato vimutto, nibbānārammaṇavimuttilābhīti attho. "
  3623. 623623,125,1778,2,10,1,75,4,481. {Saṃyojanaṃjātikhayantadassī}ti saṃyojanakkhayantadassī jātikkhayantadassī ca.
  3624. 623624,125,1778,11,19,1,86,7,"Saṃyojanakkhayantena cettha saupādisesā nibbānadhātu, jātikkhayantena anupādisesā vuttā. "
  3625. 623625,125,1778,20,25,1,65,5,Khayantoti hi accantakhayassa samucchedappahānassetaṃ adhivacanaṃ.
  3626. 623626,125,1778,26,39,1,63,8,Anunāsikalopo cettha‘‘ vivekajaṃ pītisukhan’’ tiādīsu viya na kato.
  3627. 623627,125,1778,40,44,1,21,3,{Yopānudī}ti yo apanudi.
  3628. 623628,125,1778,45,51,1,38,5,"Rāgapathan ti rāgārammaṇaṃ, rāgameva vā. "
  3629. 623629,125,1778,52,65,1,66,9,Rāgopi hi duggatīnaṃ pathattā‘‘ rāgapatho’’ ti vuccati kammapatho viya.
  3630. 623630,125,1778,66,73,1,64,6,Suddho nidoso vimalo {akāco}ti parisuddhakāyasamācārāditāya suddho.
  3631. 623631,125,1778,74,88,1,52,8,"Yehi‘‘ rāgadosā ayaṃ pajā, dosadosā, mohadosā’’ ti vuccati. "
  3632. 623632,125,1778,89,92,1,19,3,Tesaṃ abhāvā nidoso.
  3633. 623633,125,1778,93,98,1,52,4,"Aṭṭhapurisamalavigamā vimalo, upakkilesābhāvato akāco. "
  3634. 623634,125,1778,99,109,1,46,6,Upakkiliṭṭho hi upakkilesena‘‘ sakāco’’ ti vuccati.
  3635. 623635,125,1778,110,121,1,76,9,"Suddho vā yasmā niddoso, niddosatāya vimalo, bāhiramalābhāvena vimalattā akāco. "
  3636. 623636,125,1778,122,132,1,27,5,Samalo hi ‘‘ sakāco’’ ti vuccati.
  3637. 623637,125,1778,133,141,1,38,7,"Vimalattā vā āguṃ na karoti, tena akāco. "
  3638. 623638,125,1778,142,152,1,45,6,Āgukiriyā hi upaghātakaraṇato‘‘ kāco’’ ti vuccati.
  3639. 623639,125,1779,2,22,1,136,15,"482. Attano attānaṃ {nānupassatī}ti ñāṇasampayuttena cittena vipassanto attano khandhesu aññaṃ attānaṃ nāma na passati, khandhamattameva passati. "
  3640. 623640,125,1779,23,50,1,152,20,"Yā cāyaṃ‘‘ attanāva attānaṃ sañjānāmī’’ ti tassa saccato thetato diṭṭhi uppajjati, tassā abhāvā attano attānaṃ nānupassati, aññadatthu paññāya khandhe passati. "
  3641. 623641,125,1779,51,73,1,190,19,"Maggasamādhinā samāhito, kāyavaṅkādīnaṃ abhāvā ujjugato, lokadhammehi akampanīyato ṭhitatto, taṇhāsaṅkhātāya ejāya pañcannaṃ cetokhilānañca aṭṭhaṭṭhānāya kaṅkhāya ca abhāvā anejo akhilo akaṅkho. "
  3642. 623642,125,1780,2,12,1,65,5,"483. {Mohantarā}ti mohakāraṇā mohapaccayā, sabbakilesānametaṃ adhivacanaṃ. "
  3643. 623643,125,1780,13,19,1,57,5,Sabbesu dhammesu ca {ñāṇadassī}ti sacchikatasabbaññutaññāṇo.
  3644. 623644,125,1780,20,38,1,83,12,"Tañhi sabbesu dhammesu ñāṇaṃ, tañca bhagavā passi,‘‘ adhigataṃ me’’ ti sacchikatvā vihāsi. "
  3645. 623645,125,1780,39,50,1,45,7,Tena vuccati‘‘ sabbesu dhammesu ca ñāṇadassī’’ ti.
  3646. 623646,125,1780,51,54,1,22,3,Sambodhin ti arahattaṃ.
  3647. 623647,125,1780,55,59,1,46,4,Anuttaran ti paccekabuddhasāvakehi asādhāraṇaṃ.
  3648. 623648,125,1780,60,66,1,42,6,Sivan ti khemaṃ nirupaddavaṃ sassirikaṃ vā.
  3649. 623649,125,1780,67,70,1,21,2,{Yakkhassā}ti purisassa.
  3650. 623650,125,1780,71,74,1,17,2,{Suddhī}ti vodānatā.
  3651. 623651,125,1780,75,86,1,121,9,"Ettha hi mohantarābhāvena sabbadosābhāvo, tena saṃsārakāraṇasamucchedo antimasarīradhāritā, ñāṇadassitāya sabbaguṇasambhavo. "
  3652. 623652,125,1780,87,96,1,73,8,"Tena anuttarā sambodhipatti, ito parañca pahātabbamadhigantabbaṃ vā natthi. "
  3653. 623653,125,1780,97,98,1,6,1,Tenāha–
  3654. 623654,125,1780,99,107,1,28,4,‘‘ ettāvatā yakkhassa suddhī’’ ti.
  3655. 623655,125,1781,2,21,1,96,12,484. Evaṃ vutte brāhmaṇo bhiyyosomattāya bhagavati pasanno pasannākāraṃ karonto āha‘‘ hutañca mayhan’’ ti.
  3656. 623656,125,1781,22,43,1,110,18,"Tassattho– yamahaṃ ito pubbe brahmānaṃ ārabbha aggimhi ajuhaṃ, taṃ me hutaṃ saccaṃ vā hoti, alikaṃ vāti na jānāmi. "
  3657. 623657,125,1781,44,56,1,85,11,"Ajja pana idaṃ hutañca mayhaṃ hutamatthu saccaṃ, saccahutameva atthūti yācanto bhaṇati. "
  3658. 623658,125,1781,57,69,1,80,10,"Yaṃ tādisaṃ vedagunaṃ alatthaṃ, yasmā idheva ṭhito bhavantarūpaṃ vedaguṃ alatthaṃ. "
  3659. 623659,125,1781,70,96,1,153,22,"Brahmā hi sakkhi, paccakkhameva hi tvaṃ brahmā, yato paṭiggaṇhātu me bhagavā, paṭiggahetvā ca bhuñjatu me bhagavā pūraḷāsan ti taṃ habyasesaṃ upanāmento āha. "
  3660. 623660,125,1782,2,10,1,62,5,487. Atha bhagavā kasibhāradvājasutte vuttanayena gāthādvayamabhāsi.
  3661. 623661,125,1782,11,52,1,218,29,"Tato brāhmaṇo‘‘ ayaṃ attanā na icchati, kampi caññaṃ sandhāya‘ kevalinaṃ mahesiṃ khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ annena pānena upaṭṭhahassū’ ti bhaṇatī’’ ti evaṃ gāthāya atthaṃ asallakkhetvā taṃ ñātukāmo āha‘‘ sādhāhaṃ bhagavā’’ ti. "
  3662. 623662,125,1782,53,58,1,33,4,Tattha {sādhū}ti āyācanatthe nipāto.
  3663. 623663,125,1782,59,66,1,34,5,"{Tathā}ti yena tvamāha, tena pakārena. "
  3664. 623664,125,1782,67,70,1,20,3,Vijaññan ti jāneyyaṃ.
  3665. 623665,125,1782,71,79,1,72,8,Yan ti yaṃ dakkhiṇeyyaṃ yaññakāle pariyesamāno upaṭṭhaheyyanti pāṭhaseso.
  3666. 623666,125,1782,80,83,1,16,2,{Pappuyyā}ti patvā.
  3667. 623667,125,1782,84,89,1,27,5,Tava sāsanan ti tava ovādaṃ.
  3668. 623668,125,1782,90,93,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti.
  3669. 623669,125,1782,94,106,1,87,12,Sādhāhaṃ bhagavā tava ovādaṃ āgamma tathā vijaññaṃ ārocehi me taṃ kevalinanti adhippāyo.
  3670. 623670,125,1782,107,127,1,138,17,"Yo dakkhiṇaṃ bhuñjeyya mādisassa, yaṃ cāhaṃ yaññakāle pariyesamāno upaṭṭhaheyyaṃ, tathārūpaṃ me dakkhiṇeyyaṃ dassehi, sace tvaṃ na bhuñjasīti. "
  3671. 623671,125,1783,2,4,1,0,0,488-90.
  3672. 623672,125,1783,5,20,1,97,11,Athassa bhagavā pākaṭena nayena tathārūpaṃ dakkhiṇeyyaṃ dassento‘‘ sārambhā yassā’’ ti gāthāttayamāha.
  3673. 623673,125,1783,21,42,1,150,18,"Tattha sīmantānaṃ vinetāran ti {sīmā}ti mariyādā sādhujanavutti, tassā antā pariyosānā aparabhāgāti katvā sīmantā vuccanti kilesā, tesaṃ vinetāranti attho. "
  3674. 623674,125,1783,43,53,1,71,9,"Sīmantāti buddhaveneyyā sekkhā ca puthujjanā ca, tesaṃ vinetārantipi eke. "
  3675. 623675,125,1783,54,67,1,60,9,Jātimaraṇakovidan ti‘‘ evaṃ jāti evaṃ maraṇan’’ ti ettha kusalaṃ.
  3676. 623676,125,1783,68,74,1,60,5,"Moneyyasampannan ti paññāsampannaṃ, kāyamoneyyādisampannaṃ vā. "
  3677. 623677,125,1783,75,92,1,117,14,"Bhakuṭiṃ {vinayitvānā}ti yaṃ ekacce dubbuddhino yācakaṃ disvā bhakuṭiṃ karonti, taṃ vinayitvā, pasannamukhā hutvāti attho. "
  3678. 623678,125,1783,93,97,1,35,3,{Pañjalikā}ti paggahitaañjalino hutvā.
  3679. 623679,125,1784,2,17,1,64,8,491. Atha brāhmaṇo bhagavantaṃ thomayamāno‘‘ buddho bhavan’’ ti gāthamāha.
  3680. 623680,125,1784,18,35,1,116,13,"Tattha {āyāgo}ti āyajitabbo, tato tato āgamma vā yajitabbametthātipi āyāgo, deyyadhammānaṃ adhiṭṭhānabhūtoti vuttaṃ hoti . "
  3681. 623681,125,1784,36,51,1,109,14,"Sesamettha ito purimagāthāsu ca yaṃ na vaṇṇitaṃ, taṃ sakkā avaṇṇitampi jānitunti uttānatthattāyeva na vaṇṇitaṃ. "
  3682. 623682,125,1784,52,57,1,50,5,Ito paraṃ pana kasibhāradvājasutte vuttanayamevāti.
  3683. 623683,125,1785,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  3684. 623684,125,1786,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya pūraḷāsasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3685. 623685,125,1787,2,4,1,17,2,5 . Māghasuttavaṇṇanā
  3686. 623686,125,1788,2,9,1,28,5,Evaṃ me sutan ti māghasuttaṃ.
  3687. 623687,125,1788,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  3688. 623688,125,1788,13,17,1,26,4,Ayameva yāssa nidāne vuttā.
  3689. 623689,125,1788,18,24,1,41,6,Ayañhi māgho māṇavo dāyako ahosi dānapati.
  3690. 623690,125,1788,25,26,1,13,1,Tassetadahosi–
  3691. 623691,125,1788,27,50,1,158,17,"‘‘ sampattakapaṇaddhikādīnaṃ dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti, udāhu noti samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāmi, samaṇo kira gotamo atītānāgatapaccuppannaṃ jānātī’’ ti. "
  3692. 623692,125,1788,51,55,1,35,4,So bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pucchi.
  3693. 623693,125,1788,56,60,1,35,4,Bhagavā cassa pucchānurūpaṃ byākāsi.
  3694. 623694,125,1788,61,75,1,99,10,Tayidaṃ saṅgītikārānaṃ brāhmaṇassa bhagavatoti tiṇṇampi vacanaṃ samodhānetvā‘‘ māghasuttan’’ ti vuccati.
  3695. 623695,125,1789,2,7,1,35,4,Tattha {rājagahe}ti evaṃnāmake nagare.
  3696. 623696,125,1789,8,18,1,65,6,Tañhi mandhātumahāgovindādīhi pariggahitattā‘‘ rājagahan’’ ti vuccati.
  3697. 623697,125,1789,19,22,1,28,3,Aññepettha pakāre vaṇṇayanti.
  3698. 623698,125,1789,23,29,1,34,5,"Kiṃ tehi, nāmametaṃ tassa nagarassa? "
  3699. 623699,125,1789,30,48,1,130,16,"Taṃ panetaṃ buddhakāle ca cakkavattikāle ca nagaraṃ hoti, sesakāle suññaṃ hoti yakkhapariggahitaṃ, tesaṃ vasantavanaṃ hutvā tiṭṭhati. "
  3700. 623700,125,1789,49,53,1,42,4,Evaṃ gocaragāmaṃ dassetvā nivāsaṭṭhānamāha–
  3701. 623701,125,1789,54,61,1,21,3,‘‘ gijjhakūṭe pabbate’’ ti.
  3702. 623702,125,1789,62,82,1,101,14,"So ca gijjhā tassa kūṭesu vasiṃsu, gijjhasadisāni vāssa kūṭāni, tasmā‘‘ gijjhakūṭo’’ ti vuccatīti veditabbo. "
  3703. 623703,125,1790,2,15,1,57,9,Atha kho… pe… {avocā}ti ettha {māgho}ti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ.
  3704. 623704,125,1790,16,25,1,67,7,"{Māṇavo}ti antevāsivāsaṃ anatītabhāvena vuccati, jātiyā pana mahallako."
  3705. 623705,125,1790,26,36,1,43,6,‘‘ Pubbāciṇṇavasenā’’ ti eke piṅgiyo māṇavo viya.
  3706. 623706,125,1790,37,50,1,77,9,So hi vīsavassasatikopi pubbāciṇṇavasena‘‘ piṅgiyo māṇavo’’ tveva saṅkhaṃ agamāsi.
  3707. 623707,125,1790,51,53,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  3708. 623708,125,1791,2,20,1,79,12,"Ahañhi , bho gotama… pe… {pasavāmī}ti ettha dāyako {dānapatī}ti dāyako ceva dānapati ca. "
  3709. 623709,125,1791,21,38,1,99,15,"Yo hi aññassa santakaṃ tenāṇatto deti, sopi dāyako hoti, tasmiṃ pana dāne issariyābhāvato na dānapati. "
  3710. 623710,125,1791,39,44,1,34,5,Ayaṃ pana attano santakaṃyeva deti.
  3711. 623711,125,1791,45,46,1,6,1,Tenāha–
  3712. 623712,125,1791,47,60,1,36,6,"‘‘ ahañhi, bho gotama , dāyako dānapatī’’ ti. "
  3713. 623713,125,1791,61,77,1,132,15,"Ayameva hi ettha attho, aññatra pana antarantarā maccherena abhibhuyyamāno dāyako anabhibhūto dānapatītiādināpi nayena vattuṃ vaṭṭati. "
  3714. 623714,125,1791,78,95,1,128,11,{Vadaññū}ti yācakānaṃ vacanaṃ jānāmi vuttamatteyeva‘‘ ayamidamarahati ayamidan’’ ti purisavisesāvadhāraṇena bahūpakārabhāvagahaṇena vā.
  3715. 623715,125,1791,96,100,1,24,3,{Yācayogo}ti yācituṃ yutto.
  3716. 623716,125,1791,101,114,1,81,12,"Yo hi yācake disvāva bhakuṭiṃ katvā pharusavacanādīni bhaṇati, so na yācayogo hoti. "
  3717. 623717,125,1791,115,120,1,28,5,Ahaṃ pana na tādisoti dīpeti.
  3718. 623718,125,1791,121,129,1,80,6,"{Dhammenā}ti adinnādānanikativañcanādīni vajjetvā bhikkhācariyāya, yācanāyāti attho. "
  3719. 623719,125,1791,130,153,1,169,21,"Yācanā hi brāhmaṇānaṃ bhogapariyesane dhammo, yācamānānañca nesaṃ parehi anuggahakāmehi dinnā bhogā dhammaladdhā nāma dhammādhigatā ca honti, so ca tathā pariyesitvā labhi. "
  3720. 623720,125,1791,154,155,1,6,1,Tenāha–
  3721. 623721,125,1791,156,168,1,47,6,‘‘ dhammena bhoge pariyesāmi… pe… dhammādhigatehī’’ ti.
  3722. 623722,125,1791,169,183,1,97,11,"Bhiyyopi {dadāmī}ti tato uttaripi dadāmi, pamāṇaṃ natthi, ettha laddhabhogappamāṇena dadāmīti dasseti. "
  3723. 623723,125,1792,2,6,1,28,3,{Tagghā}ti ekaṃsavacane nipāto.
  3724. 623724,125,1792,7,15,1,101,8,Ekaṃseneva hi sabbabuddhapaccekabuddhasāvakehi pasatthaṃ dānaṃ antamaso tiracchānagatānampi dīyamānaṃ.
  3725. 623725,125,1792,16,30,1,64,9,"Vuttañcetaṃ‘‘ sabbattha vaṇṇitaṃ dānaṃ, na dānaṃ garahitaṃ kvacī’’ ti. "
  3726. 623726,125,1792,31,37,1,45,6,Tasmā bhagavāpi ekaṃseneva taṃ pasaṃsanto āha–
  3727. 623727,125,1792,38,50,1,33,6,‘‘ taggha tvaṃ māṇava… pe… pasavasī’’ ti.
  3728. 623728,125,1792,51,53,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  3729. 623729,125,1792,54,73,1,126,15,Evaṃ bhagavatā‘‘ bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ ti vuttepi dakkhiṇeyyato dakkhiṇāvisuddhiṃ sotukāmo brāhmaṇo uttari bhagavantaṃ pucchi.
  3730. 623730,125,1792,74,76,1,18,2,Tenāhu saṅgītikārā–
  3731. 623731,125,1792,77,89,1,55,8,‘‘ atha kho māgho māṇavo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsī’’ ti.
  3732. 623732,125,1792,90,93,1,25,3,Taṃ atthato vuttanayameva.
  3733. 623733,125,1793,2,18,1,113,11,"492. Pucchāmahan tiādigāthāsu pana vadaññun ti vacanaviduṃ, sabbākārena sattānaṃ vuttavacanādhippāyaññunti vuttaṃ hoti. "
  3734. 623734,125,1793,19,25,1,55,5,{Sujjhe}ti dakkhiṇeyyavasena suddhaṃ mahapphalaṃ bhaveyya.
  3735. 623735,125,1793,26,58,1,248,27,"Yojanā panettha– yo yācayogo dānapati gahaṭṭho puññatthiko hutvā paresaṃ annapānaṃ dadaṃ yajati, na aggimhi āhutimattaṃ pakkhipanto, tañca kho puññapekkhova na paccupakārakalyāṇakittisaddādiapekkho, tassa evarūpassa yajamānassa hutaṃ kathaṃ sujjheyyāti? "
  3736. 623736,125,1794,2,24,1,136,16,"493. Ārādhaye dakkhiṇeyyebhi {tādī}ti tādiso yācayogo dakkhiṇeyyehi ārādhaye sampādaye sodhaye, mahapphalaṃ taṃ hutaṃ kareyya, na aññathāti attho. "
  3737. 623737,125,1794,25,37,1,62,8,Imināssa‘‘ kathaṃ hutaṃ yajamānassa sujjhe’’ iccetaṃ byākataṃ hoti.
  3738. 623738,125,1795,2,25,1,132,18,"494. Akkhāhi me bhagavā {dakkhiṇeyye}ti ettha yo yācayogo dadaṃ paresaṃ yajati, tassa me bhagavā dakkhiṇeyye akkhāhīti evaṃ yojanā veditabbā. "
  3739. 623739,125,1796,2,22,1,95,12,495. Athassa bhagavā nānappakārehi nayehi dakkhiṇeyye pakāsento‘‘ ye ve asattā’’ tiādikā gāthāyo abhāsi.
  3740. 623740,125,1796,23,28,1,40,4,Tattha {asattā}ti rāgādisaṅgavasena alaggā.
  3741. 623741,125,1796,29,32,1,28,2,{Kevalino}ti pariniṭṭhitakiccā.
  3742. 623742,125,1796,33,36,1,20,2,{Yatattā}ti guttacittā.
  3743. 623743,125,1797,2,4,1,0,0,496-7.
  3744. 623744,125,1797,5,19,1,115,11,"Dantā anuttarena damathena, vimuttā paññācetovimuttīhi, anīghā āyatiṃ vaṭṭadukkhābhāvena, nirāsā sampati kilesābhāvena. "
  3745. 623745,125,1797,20,27,1,79,7,Imissā pana gāthāya dutiyagāthā bhāvanānubhāvappakāsananayena vuttāti veditabbā.
  3746. 623746,125,1797,28,74,1,217,28,"‘‘ Bhāvanānuyogamanuyuttassa, bhikkhave, bhikkhuno viharato kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya‘ aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā’ ti( a. ni.7.71), atha khvāssa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatī’’ ti idaṃ cettha suttaṃ sādhakaṃ. "
  3747. 623747,125,1798,2,4,1,0,0,498-502.
  3748. 623748,125,1798,5,21,1,75,11,Rāgañca… pe… yesu na māyā… pe… na taṇhāsu {upātipannā}ti kāmataṇhādīsu nādhimuttā.
  3749. 623749,125,1798,22,25,1,21,2,{Vitareyyā}ti vitaritvā.
  3750. 623750,125,1798,26,30,1,28,2,{Taṇhā}ti rūpataṇhādichabbidhā .
  3751. 623751,125,1798,31,37,1,40,5,{Bhavābhavāyā}ti sassatāya vā ucchedāya vā.
  3752. 623752,125,1798,38,47,1,76,8,"Atha vā bhavassa abhavāya bhavābhavāya, punabbhavābhinibbattiyāti vuttaṃ hoti. "
  3753. 623753,125,1798,48,64,1,67,11,Idha vā huraṃ {vā}ti idaṃ pana‘‘ kuhiñci loke’’ ti imassa vitthāravacanaṃ.
  3754. 623754,125,1799,2,17,1,68,7,"504. Ye vītarāgā… pe… {samitāvino}ti samitavanto, kilesavūpasamakārinoti attho. "
  3755. 623755,125,1799,18,22,1,31,4,Samitāvitattā ca vītarāgā akopā.
  3756. 623756,125,1799,23,38,1,96,13,"Idha {vippahāyā}ti idhaloke vattamāne khandhe vihāya, tato paraṃ yesaṃ gamanaṃ natthīti vuttaṃ hoti. "
  3757. 623757,125,1799,39,59,1,97,15,"Ito paraṃ‘‘ ye kāme hitvā agahā caranti, susaññatattā tasaraṃva ujjun’’ ti imampi gāthaṃ keci paṭhanti. "
  3758. 623758,125,1800,2,4,1,0,0,506-8.
  3759. 623759,125,1800,5,8,1,15,2,{Jahitvā}ti hitvā.
  3760. 623760,125,1800,9,18,1,32,4,"‘‘ Jahitvānā’’ tipi pāṭho, ayamevattho. "
  3761. 623761,125,1800,19,30,1,74,10,{Attadīpā}ti attano guṇe eva attano dīpaṃ katvā vicarantā khīṇāsavā vuccanti.
  3762. 623762,125,1800,31,37,1,41,5,Ye {hetthā}ti hakāro nipāto padapūraṇamatte.
  3763. 623763,125,1800,38,55,1,148,15,"Ayaṃ panattho– ye ettha khandhāyatanādisantāne yathā idaṃ khandhāyatanādi tathā jānanti, yaṃsabhāvaṃ taṃsabhāvaṃyeva sañjānanti aniccādivasena jānantā. "
  3764. 623764,125,1800,56,71,1,96,13,"Ayamantimā natthi {punabbhavo}ti ayaṃ no antimā jāti, idāni natthi punabbhavoti evañca ye jānantīti. "
  3765. 623765,125,1801,2,14,1,57,8,509. Yo {vedagū}ti idāni attānaṃ sandhāya bhagavā imaṃ gāthamāha.
  3766. 623766,125,1801,15,21,1,49,4,Tattha {satimā}ti chasatatavihārasatiyā samannāgato.
  3767. 623767,125,1801,22,26,1,33,3,{Sambodhipatto}ti sabbaññutaṃ patto.
  3768. 623768,125,1801,27,34,1,70,7,Saraṇaṃ bahūnan ti bahūnaṃ devamanussānaṃ bhayavihiṃsanena saraṇabhūto.
  3769. 623769,125,1802,2,11,1,44,6,510. Evaṃ dakkhiṇeyye sutvā attamano brāhmaṇo āha–
  3770. 623770,125,1802,12,19,1,15,3,‘‘ addhā amoghā’’ ti.
  3771. 623771,125,1802,20,46,1,163,24,"Tattha tvañhettha jānāsi yathā tathā idan ti tvañhi ettha loke idaṃ sabbampi ñeyyaṃ yathā tathā jānāsi yāthāvato jānāsi, yādisaṃ taṃ tādisameva jānāsīti vuttaṃ hoti. "
  3772. 623772,125,1802,47,71,1,138,21,"Tathā hi te vidito esa {dhammo}ti tathā hi te esā dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā suppaṭividdhatā yaṃ yaṃ icchasi, taṃ taṃ jānāsīti adhippāyo. "
  3773. 623773,125,1803,2,27,1,178,18,511. Evaṃ so brāhmaṇo bhagavantaṃ pasaṃsitvā dakkhiṇeyyasampadāya yaññasampadaṃ ñatvā dāyakasampadāyapi taṃ chaḷaṅgaparipūraṃ yaññasampadaṃ sotukāmo‘‘ yo yācayogo’’ ti uttaripañhaṃ pucchi.
  3774. 623774,125,1803,28,42,1,89,12,"Tatrāyaṃ yojanā– yo yācayogo dadaṃ paresaṃ yajati, tassa akkhāhi me bhagavā yaññasampadanti. "
  3775. 623775,125,1804,2,11,1,37,5,512. Athassa bhagavā dvīhi gāthāhi akkhāsi.
  3776. 623776,125,1804,12,28,1,106,13,"Tatthāyaṃ atthayojanā– yajassu māgha, yajamāno ca sabbattha vippasādehi cittaṃ, tīsupi kālesu cittaṃ pasādehi. "
  3777. 623777,125,1804,29,32,1,13,3,Evaṃ te yāyaṃ–
  3778. 623778,125,1805,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Pubbeva dānā sumano, dadaṃ cittaṃ pasādaye; "
  3779. 623779,125,1806,2,28,1,43,7,"Datvā attamano hoti, esā yaññassa sampadā’’ ti.( a. ni.6.37; pe. va.305)– "
  3780. 623780,125,1807,2,9,1,49,6,"Yaññasampadā vuttā, tāya sampanno yañño bhavissati. "
  3781. 623781,125,1807,10,20,1,41,6,Tattha siyā‘‘ kathaṃ cittaṃ pasādetabban’’ ti?
  3782. 623782,125,1807,21,22,1,13,1,Dosappahānena.
  3783. 623783,125,1807,23,26,1,24,3,Kathaṃ dosappahānaṃ hoti?
  3784. 623784,125,1807,27,28,1,16,1,Yaññārammaṇatāya.
  3785. 623785,125,1807,29,67,1,355,34,"Ayañhi ārammaṇaṃ yajamānassa yañño ettha patiṭṭhāya jahāti dosaṃ, ayañhi sattesu mettāpubbaṅgamena sammādiṭṭhipadīpavihatamohandhakārena cittena yajamānassa deyyadhammasaṅkhāto yañño ārammaṇaṃ hoti, so ettha yaññe ārammaṇavasena pavattiyā patiṭṭhāya deyyadhammapaccayaṃ lobhaṃ, paṭiggāhakapaccayaṃ kodhaṃ, tadubhayanidānaṃ mohanti evaṃ tividhampi jahāti dosaṃ. "
  3786. 623786,125,1807,68,105,1,343,34,"So evaṃ bhogesu vītarāgo, sattesu ca pavineyya dosaṃ tappahāneneva pahīnapañcanīvaraṇo anukkamena upacārappanābhedaṃ aparimāṇasattapharaṇena ekasatte vā anavasesapharaṇena appamāṇaṃ mettaṃ cittaṃ bhāvento puna bhāvanāvepullatthaṃ, rattindivaṃ satataṃ sabbairiyāpathesu appamatto hutvā tameva mettajjhānasaṅkhātaṃ sabbā disā pharate appamaññan ti. "
  3787. 623787,125,1808,2,43,1,285,29,514. Atha brāhmaṇo taṃ mettaṃ‘‘ brahmalokamaggo ayan’’ ti ajānanto kevalaṃ attano visayātītaṃ mettābhāvanaṃ sutvā suṭṭhutaraṃ sañjātasabbaññusambhāvano bhagavati attanā brahmalokādhimuttattā brahmalokūpapattimeva ca suddhiṃ muttiñca maññamāno brahmalokamaggaṃ pucchanto‘‘ ko sujjhatī’’ ti gāthamāha.
  3788. 623788,125,1808,44,50,1,51,6,Tatra ca brahmalokagāmiṃ puññaṃ karontaṃ sandhāyāha–
  3789. 623789,125,1808,51,69,1,56,9,"‘‘ ko sujjhati muccatī’’ ti, akarontaṃ sandhāya‘‘ bajjhatī cā’’ ti. "
  3790. 623790,125,1808,70,74,1,25,3,{Kenattanā}ti kena kāraṇena.
  3791. 623791,125,1808,75,82,1,50,6,Sakkhi {brahmajjadiṭṭho}ti brahmā ajja sakkhi diṭṭho.
  3792. 623792,125,1808,83,91,1,69,8,Saccan ti bhagavato brahmasamattaṃ ārabbha accādarena sapathaṃ karoti.
  3793. 623793,125,1808,92,98,1,48,5,Kathaṃ {upapajjatī}ti accādareneva punapi pucchati.
  3794. 623794,125,1808,99,103,1,28,3,{Jutimā}ti bhagavantaṃ ālapati.
  3795. 623795,125,1809,2,27,1,171,22,"Tattha yasmā yo bhikkhu mettāya tikacatukkajjhānaṃ uppādetvā tameva pādakaṃ katvā vipassanto arahattaṃ pāpuṇāti, so sujjhati muccati ca, tathārūpo ca brahmalokaṃ na gacchati. "
  3796. 623796,125,1809,28,47,1,105,14,"Yo pana mettāya tikacatukkajjhānaṃ uppādetvā‘‘ santā esā samāpattī’’ tiādinā nayena taṃ assādeti, so bajjhati. "
  3797. 623797,125,1809,48,70,1,166,20,"Aparihīnajjhāno ca teneva jhānena brahmalokaṃ gacchati, tasmā bhagavā yo sujjhati muccati ca, tassa brahmalokagamanaṃ ananujānanto anāmasitvāva taṃ puggalaṃ yo bajjhati. "
  3798. 623798,125,1809,71,88,1,102,13,Tassa tena jhānena brahmalokagamanaṃ dassento brāhmaṇassa sappāyena nayena‘‘ yo yajatī’’ ti imaṃ gāthamāha.
  3799. 623799,125,1810,2,10,1,44,5,515. Tattha tividhan ti tikālappasādaṃ sandhāyāha.
  3800. 623800,125,1810,11,15,1,32,4,Tena dāyakato aṅgattayaṃ dasseti.
  3801. 623801,125,1810,16,31,1,146,14,Ārādhaye dakkhiṇeyyebhi {tādī}ti tañca so tādiso tividhasampattisādhako puggalo tividhaṃ yaññasampadaṃ dakkhiṇeyyehi khīṇāsavehi sādheyya sampādeyya.
  3802. 623802,125,1810,32,36,1,38,4,Iminā paṭiggāhakato aṅgattayaṃ dasseti.
  3803. 623803,125,1810,37,62,1,234,22,Evaṃ yajitvā sammā {yācayogo}ti evaṃ mettajjhānapadaṭṭhānabhāvena chaḷaṅgasamannāgataṃ yaññaṃ sammā yajitvā so yācayogo tena chaḷaṅgayaññūpanissayena mettajjhānena upapajjati brahmalokanti {brūmī}ti brāhmaṇaṃ samussāhento desanaṃ samāpesi.
  3804. 623804,125,1810,63,66,1,33,3,Sesaṃ sabbagāthāsu uttānatthameva.
  3805. 623805,125,1810,67,71,1,33,4,Ito parañca pubbe vuttanayamevāti.
  3806. 623806,125,1811,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  3807. 623807,125,1812,2,5,1,50,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya māghasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3808. 623808,125,1813,2,4,1,19,2,6 . Sabhiyasuttavaṇṇanā
  3809. 623809,125,1814,2,8,1,30,5,Evaṃ me sutan ti sabhiyasuttaṃ.
  3810. 623810,125,1814,9,11,1,10,2,Kā uppatti?
  3811. 623811,125,1814,12,16,1,26,4,Ayameva yāssa nidāne vuttā.
  3812. 623812,125,1814,17,23,1,69,6,Atthavaṇṇanākkamepi cassa pubbasadisaṃ pubbe vuttanayeneva veditabbaṃ.
  3813. 623813,125,1814,24,33,1,65,8,"Yaṃ pana apubbaṃ, taṃ uttānatthāni padāni pariharantā vaṇṇayissāma. "
  3814. 623814,125,1814,34,42,1,61,7,Veḷuvane {kalandakanivāpe}ti veḷuvanan ti tassa uyyānassa nāmaṃ.
  3815. 623815,125,1814,43,66,1,139,16,"Taṃ kira veḷūhi ca parikkhittaṃ ahosi aṭṭhārasahatthena ca pākārena, gopuradvāraṭṭālakayuttaṃ nīlobhāsaṃ manoramaṃ, tena‘‘ veḷuvanan’’ ti vuccati. "
  3816. 623816,125,1814,67,79,1,65,7,"Kalandakānañcettha nivāpaṃ adaṃsu, tena‘‘ kalandakanivāpo’’ ti vuccati. "
  3817. 623817,125,1814,80,84,1,30,4,Kalandakā nāma kāḷakā vuccanti.
  3818. 623818,125,1814,85,96,1,88,11,Pubbe kira aññataro rājā tattha uyyānakīḷanatthaṃ āgato surāmadena matto divāseyyaṃ supi.
  3819. 623819,125,1814,97,111,1,77,10,Parijanopissa‘‘ sutto rājā’’ ti pupphaphalādīhi palobhiyamāno ito cito ca pakkāmi.
  3820. 623820,125,1814,112,121,1,91,9,Atha surāgandhena aññatarasmā susirarukkhā kaṇhasappo nikkhamitvā rañño abhimukho āgacchati.
  3821. 623821,125,1814,122,137,1,90,11,Taṃ disvā rukkhadevatā‘‘ rañño jīvitaṃ dassāmī’’ ti kāḷakavesena āgantvā kaṇṇamūle saddamakāsi.
  3822. 623822,125,1814,138,143,1,34,4,"Rājā paṭibujjhi, kaṇhasappo nivatto. "
  3823. 623823,125,1814,144,165,1,113,15,"So taṃ disvā‘‘ imāya mama kāḷakāya jīvitaṃ dinnan’’ ti kāḷakānaṃ tattha nivāpaṃ paṭṭhapesi, abhayaghosanañca ghosāpesi. "
  3824. 623824,125,1814,166,178,1,55,8,Tasmā taṃ tato pabhuti‘‘ kalandakanivāpo’’ ti saṅkhaṃ gataṃ.
  3825. 623825,125,1815,2,16,1,96,10,"Sabhiyassa {paribbājakassā}ti {sabhiyo}ti tassa nāmaṃ, {paribbājako}ti bāhira pabbajjaṃ upādāya vuccati. "
  3826. 623826,125,1815,17,44,1,144,21,"Purāṇasālohitāya {devatāyā}ti na mātā na pitā, apica kho panassa mātā viya pitā viya ca hitajjhāsayattā so devaputto‘‘ purāṇasālohitā devatā’’ ti vutto. "
  3827. 623827,125,1815,45,72,1,284,26,"Parinibbute kira kassape bhagavati patiṭṭhite suvaṇṇacetiye tayo kulaputtā sammukhasāvakānaṃ santike pabbajitvā cariyānurūpāni kammaṭṭhānāni gahetvā paccantajanapadaṃ gantvā araññāyatane samaṇadhammaṃ karonti, antarantarā ca cetiyavandanatthāya dhammassavanatthāya ca nagaraṃ gacchanti. "
  3828. 623828,125,1815,73,91,1,139,17,"Aparena ca samayena tāvatakampi araññe vippavāsaṃ arocayamānā tattheva appamattā vihariṃsu, evaṃ viharantāpi na ca kiñci visesaṃ adhigamiṃsu. "
  3829. 623829,125,1815,92,95,1,16,3,Tato nesaṃ ahosi–
  3830. 623830,125,1815,96,133,1,233,29,"‘‘ mayaṃ piṇḍāya gacchantā jīvite sāpekkhā homa, jīvite sāpekkhena ca na sakkā lokuttaradhammo adhigantuṃ, puthujjanakālakiriyāpi dukkhā, handa mayaṃ nisseṇiṃ bandhitvā pabbataṃ abhiruyha kāye ca jīvite ca anapekkhā samaṇadhammaṃ karomā’’ ti. "
  3831. 623831,125,1815,134,137,1,15,3,Te tathā akaṃsu.
  3832. 623832,125,1816,2,10,1,93,8,Atha nesaṃ mahāthero upanissayasampannattā tadaheva chaḷabhiññāparivāraṃ arahattaṃ sacchākāsi.
  3833. 623833,125,1816,11,36,1,214,24,So iddhiyā himavantaṃ gantvā anotatte mukhaṃ dhovitvā uttarakurūsu piṇḍāya caritvā katabhattakicco puna aññampi padesaṃ gantvā pattaṃ pūretvā anotattaudakañca nāgalatādantapoṇañca gahetvā tesaṃ santikaṃ āgantvā āha–
  3834. 623834,125,1816,37,63,1,167,18,"‘‘ passathāvuso mamānubhāvaṃ, ayaṃ uttarakuruto piṇḍapāto, idaṃ himavantato udakadantapoṇaṃ ābhataṃ, imaṃ bhuñjitvā samaṇadhammaṃ karotha, evāhaṃ tumhe sadā upaṭṭhahissāmī’’ ti. "
  3835. 623835,125,1816,64,68,1,19,4,Te taṃ sutvā āhaṃsu–
  3836. 623836,125,1816,69,94,1,116,16,"‘‘ tumhe, bhante, katakiccā, tumhehi saha sallāpamattampi amhākaṃ papañco, mā dāni tumhe puna amhākaṃ santikaṃ āgamitthā’’ ti. "
  3837. 623837,125,1816,95,102,1,58,7,So kenaci pariyāyena te sampaṭicchāpetuṃ asakkonto pakkāmi.
  3838. 623838,125,1817,2,9,1,57,7,Tato tesaṃ eko dvīhatīhaccayena pañcābhiñño anāgāmī ahosi.
  3839. 623839,125,1817,10,19,1,57,8,"Sopi tatheva akāsi, itarena ca paṭikkhitto tatheva agamāsi. "
  3840. 623840,125,1817,20,34,1,126,14,So taṃ paṭikkhipitvā vāyamanto pabbataṃ āruhanadivasato sattame divase kiñci visesaṃ anadhigantvāva kālakato devaloke nibbatti.
  3841. 623841,125,1817,35,43,1,73,7,"Khīṇāsavattheropi taṃ divasameva parinibbāyi, anāgāmī suddhāvāsesu uppajji. "
  3842. 623842,125,1817,44,60,1,178,16,Devaputto chasu kāmāvacaradevalokesu anulomapaṭilomena dibbasampattiṃ anubhavitvā amhākaṃ bhagavato kāle devalokā cavitvā aññatarissā paribbājikāya kucchimhi paṭisandhiṃ aggahesi.
  3843. 623843,125,1817,61,81,1,122,15,"Sā kira aññatarassa khattiyassa dhītā, taṃ mātāpitaro‘‘ amhākaṃ dhītā samayantaraṃ jānātū’’ ti ekassa paribbājakassa niyyātesuṃ. "
  3844. 623844,125,1817,82,88,1,56,6,Tasseko antevāsiko paribbājako tāya saddhiṃ vippaṭipajji.
  3845. 623845,125,1817,89,93,1,21,4,Sā tena gabbhaṃ gaṇhi.
  3846. 623846,125,1817,94,99,1,44,5,Taṃ gabbhiniṃ disvā paribbājikā nikkaḍḍhiṃsu.
  3847. 623847,125,1817,100,116,1,83,11,"Sā aññattha gacchantī antarāmagge sabhāyaṃ vijāyi, tenassa‘‘ sabhiyo’’ tveva nāmaṃ akāsi. "
  3848. 623848,125,1817,117,141,1,244,24,Sopi sabhiyo vaḍḍhitvā paribbājakapabbajjaṃ pabbajitvā nānāsatthāni uggahetvā mahāvādī hutvā vādakkhittatāya sakalajambudīpe vicaranto attano sadisaṃ vādiṃ adisvā nagaradvāre assamaṃ kārāpetvā khattiyakumārādayo sippaṃ sikkhāpento tattha vasati.
  3849. 623849,125,1818,2,11,1,100,9,Atha bhagavā pavattitavaradhammacakko anupubbena rājagahaṃ āgantvā veḷuvane viharati kalandakanivāpe.
  3850. 623850,125,1818,12,17,1,35,5,Sabhiyo pana buddhuppādaṃ na jānāti.
  3851. 623851,125,1818,18,96,1,426,53,"Atha so suddhāvāsabrahmā samāpattito vuṭṭhāya‘‘ imāhaṃ visesaṃ kassānubhāvena patto’’ ti āvajjento kassapassa bhagavato sāsane samaṇadhammakiriyaṃ te ca sahāye anussaritvā‘‘ tesu eko parinibbuto, eko idāni katthā’’ ti āvajjento‘‘ devalokā cavitvā jambudīpe uppanno buddhuppādampi na jānātī’’ ti ñatvā‘‘ handa naṃ buddhupasevanāya niyojemī’’ ti vīsati pañhe abhisaṅkharitvā rattibhāge tassa assamamāgamma ākāse ṭhatvā‘‘ sabhiya, sabhiyā’’ ti pakkosi. "
  3852. 623852,125,1818,97,108,1,84,11,So niddāyamāno tikkhattuṃ taṃ saddaṃ sutvā nikkhamma obhāsaṃ disvā pañjaliko aṭṭhāsi.
  3853. 623853,125,1818,109,113,1,19,4,Tato taṃ brahmā āha–
  3854. 623854,125,1818,114,126,1,59,9,"‘‘ ahaṃ sabhiya tavatthāya vīsati pañhe āhariṃ, te tvaṃ uggaṇha. "
  3855. 623855,125,1818,127,146,1,98,16,"Yo ca te samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti, tassa santike brahmacariyaṃ careyyāsī’’ ti. "
  3856. 623856,125,1818,147,161,1,84,10,Imaṃ devaputtaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ‘‘ purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā hontī’’ ti.
  3857. 623857,125,1818,162,169,1,46,5,"{Uddiṭṭhā}ti uddesamatteneva vuttā, na vibhaṅgena. "
  3858. 623858,125,1819,2,10,1,62,8,Evaṃ vutte ca ne sabhiyo ekavacaneneva padapaṭipāṭiyā uggahesi.
  3859. 623859,125,1819,11,18,1,52,7,Atha so brahmā jānantopi tassa buddhuppādaṃ nācikkhi.
  3860. 623860,125,1819,19,27,1,56,6,‘‘ Atthaṃ gavesamāno paribbājako sayameva satthāraṃ ñassati.
  3861. 623861,125,1819,28,39,1,78,9,Ito bahiddhā ca samaṇabrāhmaṇānaṃ tucchabhāvan’’ ti iminā panādhippāyena evamāha–
  3862. 623862,125,1819,40,52,1,29,6,‘‘ yo te sabhiya… pe… careyyāsī’’ ti.
  3863. 623863,125,1819,53,82,1,208,24,"Theragāthāsu pana catukkanipāte sabhiyattherāpadānaṃ vaṇṇentā bhaṇanti‘‘ sā cassa mātā attano vippaṭipattiṃ cintetvā taṃ jigucchamānā jhānaṃ uppādetvā brahmaloke uppannā, tāya brahmadevatāya te pañhā uddiṭṭhā’’ ti. "
  3864. 623864,125,1820,2,8,1,42,5,Ye {te}ti idāni vattabbānaṃ uddesapaccuddeso.
  3865. 623865,125,1820,9,18,1,76,8,{Samaṇabrāhmaṇā}ti pabbajjūpagamanena lokasammutiyā ca samaṇā ceva brāhmaṇā ca.
  3866. 623866,125,1820,19,22,1,20,2,{Saṅghino}ti gaṇavanto.
  3867. 623867,125,1820,23,36,1,54,7,"{Gaṇino}ti satthāro,‘‘ sabbaññuno mayan’’ ti evaṃ paṭiññātāro. "
  3868. 623868,125,1820,37,42,1,70,4,{Gaṇācariyā}ti uddesaparipucchādivasena pabbajitagahaṭṭhagaṇassa ācariyā.
  3869. 623869,125,1820,43,51,1,45,6,"{Ñātā}ti abhiññātā, vissutā pākaṭāti vuttaṃ hoti. "
  3870. 623870,125,1820,52,55,1,33,2,{Yasassino}ti lābhaparivārasampannā.
  3871. 623871,125,1820,56,65,1,96,8,{Titthakarā}ti tesaṃ diṭṭhānugatiṃ āpajjantehi otaritabbānaṃ ogāhitabbānaṃ diṭṭhititthānaṃ kattāro.
  3872. 623872,125,1820,66,81,1,82,10,Sādhusammatā {bahujanassā}ti‘‘ sādhavo ete santo sappurisā’’ ti evaṃ bahujanassa sammatā.
  3873. 623873,125,1821,2,10,1,52,7,Seyyathidan ti katame teti ce-iccetasmiṃ atthe nipāto.
  3874. 623874,125,1821,11,18,1,31,4,"{Pūraṇo}ti nāmaṃ, {kassapo}ti gottaṃ. "
  3875. 623875,125,1821,19,28,1,42,7,"So kira jātiyā dāso, dāsasataṃ pūrento jāto. "
  3876. 623876,125,1821,29,37,1,29,4,Tenassa‘‘ pūraṇo’’ ti nāmamakaṃsu.
  3877. 623877,125,1821,38,54,1,88,11,"Palāyitvā pana naggesu pabbajitvā‘‘ kassapo ahan’’ ti gottaṃ uddisi, sabbaññutañca paccaññāsi. "
  3878. 623878,125,1821,55,64,1,53,7,"{Makkhalī}ti nāmaṃ, gosālāya jātattā gosālo tipi vuccati. "
  3879. 623879,125,1821,65,76,1,68,9,"Sopi kira jātiyā dāso eva, palāyitvā pabbaji, sabbaññutañca paccaññāsi. "
  3880. 623880,125,1821,77,94,1,105,12,"{Ajito}ti nāmaṃ, appicchatāya kesakambalaṃ dhāreti, tena kesakambalo tipi vuccati, sopi sabbaññutaṃ paccaññāsi . "
  3881. 623881,125,1821,95,102,1,34,4,"{Pakudho}ti nāmaṃ, {kaccāyano}ti gottaṃ. "
  3882. 623882,125,1821,103,113,1,95,9,"Appicchavasena udake jīvasaññāya ca nhānamukhadhovanādi paṭikkhitto, sopi sabbaññutaṃ paccaññāsi. "
  3883. 623883,125,1821,114,130,1,95,11,"{Sañcayo}ti nāmaṃ, belaṭṭho panassa pitā, tasmā {belaṭṭhaputto}ti vuccati, sopi sabbaññutaṃ paccaññāsi. "
  3884. 623884,125,1821,131,139,1,56,5,"{Nigaṇṭho}ti pabbajjānāmena, {nāṭaputto}ti pitunāmena vuccati. "
  3885. 623885,125,1821,140,152,1,76,10,"Nāṭoti kira nāmassa pitā, tassa puttoti nāṭaputto, sopi sabbaññutaṃ paccaññāsi. "
  3886. 623886,125,1821,153,156,1,46,3,Sabbepi pañcasatapañcasatasissaparivārā ahesuṃ.
  3887. 623887,125,1821,157,162,1,20,4,{Te}ti te cha satthāro.
  3888. 623888,125,1821,163,169,1,26,5,Te {pañhe}ti te vīsati pañhe.
  3889. 623889,125,1821,170,175,1,20,4,{Te}ti te cha satthāro.
  3890. 623890,125,1821,176,181,1,29,4,Na {sampāyantī}ti na sampādenti.
  3891. 623891,125,1821,182,186,1,37,4,Kopan ti cittacetasikānaṃ āvilabhāvaṃ.
  3892. 623892,125,1821,187,194,1,82,6,"Dosan ti paduṭṭhacittataṃ, tadubhayampetaṃ mandatikkhabhedassa kodhassevādhivacanaṃ. "
  3893. 623893,125,1821,195,202,1,49,6,"Appaccayan ti appatītatā, domanassanti vuttaṃ hoti. "
  3894. 623894,125,1821,203,210,1,56,5,"{Pātukarontī}ti kāyavacīvikārena pakāsenti, pākaṭaṃ karonti. "
  3895. 623895,125,1822,2,5,1,24,2,{Hīnāyā}ti gahaṭṭhabhāvāya.
  3896. 623896,125,1822,6,20,1,99,10,Gahaṭṭhabhāvo hi pabbajjaṃ upanidhāya sīlādiguṇahīnato hīnakāmasukhapaṭisevanato vā‘‘ hīno’’ ti vuccati.
  3897. 623897,125,1822,21,23,1,13,2,Uccā pabbajjā.
  3898. 623898,125,1822,24,27,1,21,2,{Āvattitvā}ti osakkitvā.
  3899. 623899,125,1822,28,33,1,40,5,Kāme paribhuñjeyyan ti kāme paṭiseveyyaṃ.
  3900. 623900,125,1822,34,41,1,70,7,Iti kirassa sabbaññupaṭiññānampi pabbajitānaṃ tucchakattaṃ disvā ahosi.
  3901. 623901,125,1822,42,52,1,108,10,Uppannaparivitakkavaseneva ca āgantvā punappunaṃ vīmaṃsamānassa atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi–
  3902. 623902,125,1822,53,84,1,97,19,‘‘ ayampi kho samaṇo’’ ti ca‘‘ yepi kho te bhonto’’ ti ca‘‘ samaṇo kho daharoti na uññātabbo’’ ti cāti evamādi.
  3903. 623903,125,1822,85,90,1,40,4,Tattha {jiṇṇā}tiādīni padāni vuttanayāneva.
  3904. 623904,125,1822,91,96,1,44,4,{Therā}ti attano samaṇadhamme thirabhāvappattā.
  3905. 623905,125,1822,97,118,1,107,13,"{Rattaññū}ti ratanaññū,‘‘ nibbānaratanaṃ jānāma mayan’’ ti evaṃ sakāya paṭiññāya lokenāpi sammatā, bahurattividū vā. "
  3906. 623906,125,1822,119,123,1,41,4,Ciraṃ pabbajitānaṃ etesanti cirapabbajitā.
  3907. 623907,125,1822,124,137,1,69,10,"Na {uññātabbo}ti na avajānitabbo, na nīcaṃ katvā jānitabboti vuttaṃ hoti. "
  3908. 623908,125,1822,138,156,1,85,12,"Na {paribhotabbo}ti na paribhavitabbo,‘‘ kimesa ñassatī’’ ti evaṃ na gahetabboti vuttaṃ hoti. "
  3909. 623909,125,1823,2,20,1,153,14,516. Kaṅkhī {vecikicchī}ti sabhiyo bhagavatā saddhiṃ sammodamāno evaṃ bhagavato rūpasampattidamūpasamasūcitaṃ sabbaññutaṃ sambhāvayamāno vigatuddhacco hutvā āha–
  3910. 623910,125,1823,21,28,1,20,3,‘‘ kaṅkhī vecikicchī’’ ti.
  3911. 623911,125,1823,29,44,1,83,11,Tattha‘‘ labheyyaṃ nu kho imesaṃ byākaraṇan’’ ti evaṃ pañhānaṃ byākaraṇakaṅkhāya kaṅkhī.
  3912. 623912,125,1823,45,60,1,71,11,‘‘ Ko nu kho imassimassa ca pañhassa attho’’ ti evaṃ vicikicchāya vecikicchī.
  3913. 623913,125,1823,61,77,1,132,14,"Dubbalavicikicchāya vā tesaṃ pañhānaṃ atthe kaṅkhanato kaṅkhī, balavatiyā vicinanto kicchatiyeva, na sakkoti sanniṭṭhātunti vecikicchī. "
  3914. 623914,125,1823,78,82,1,37,3,{Abhikaṅkhamāno}ti ativiya patthayamāno.
  3915. 623915,125,1823,83,88,1,37,4,{Tesantakaro}ti tesaṃ pañhānaṃ antakaro.
  3916. 623916,125,1823,89,107,1,73,12,Bhavantova evaṃ bhavāhīti dassento āha‘‘ pañhe me puṭṭho… pe… byākarohi me’’ ti.
  3917. 623917,125,1823,108,114,1,28,5,Tattha pañhe {me}ti pañhe mayā.
  3918. 623918,125,1823,115,118,1,17,2,{Puṭṭho}ti pucchito.
  3919. 623919,125,1823,119,128,1,70,8,Anupubban ti pañhapaṭipāṭiyā anudhamman ti atthānurūpaṃ pāḷiṃ āropento.
  3920. 623920,125,1823,129,134,1,31,4,Byākarohi {me}ti mayhaṃ byākarohi.
  3921. 623921,125,1824,2,14,1,65,8,517. {Dūrato}ti so kira ito cito cāhiṇḍanto sattayojanasatamaggato āgato.
  3922. 623922,125,1824,15,40,1,100,15,"Tenāha– bhagavā‘‘ dūrato āgatosī’’ ti, kassapassa bhagavato vā sāsanato āgatattā‘‘ dūrato āgatosī’’ ti naṃ āha. "
  3923. 623923,125,1825,2,13,1,62,8,518. Puccha man ti imāya panassa gāthāya sabbaññupavāraṇaṃ pavāreti.
  3924. 623924,125,1825,14,19,1,36,4,Tattha {manasicchasī}ti manasā icchasi.
  3925. 623925,125,1826,2,8,1,28,6,Yaṃ vatāhan ti yaṃ vata ahaṃ.
  3926. 623926,125,1826,9,13,1,44,3,{Attamano}ti pītipāmojjasomanassehi phuṭacitto.
  3927. 623927,125,1826,14,21,1,37,5,{Udaggo}ti kāyena cittena ca abbhunnato .
  3928. 623928,125,1826,22,28,1,37,6,Idaṃ pana padaṃ na sabbapāṭhesu atthi.
  3929. 623929,125,1826,29,37,1,44,7,"Idāni yehi dhammehi attamano, te dassento āha–"
  3930. 623930,125,1826,38,45,1,29,3,‘‘ pamudito pītisomanassajāto’’ ti.
  3931. 623931,125,1827,2,11,1,39,6,519. Kiṃ pattinan ti kiṃ pattaṃ kimadhigataṃ.
  3932. 623932,125,1827,12,15,1,23,3,Soratan ti suvūpasantaṃ.
  3933. 623933,125,1827,16,27,1,43,6,"‘‘ Suratan’’ tipi pāṭho, suṭṭhu uparatanti attho. "
  3934. 623934,125,1827,28,31,1,17,3,Dantan ti damitaṃ.
  3935. 623935,125,1827,32,38,1,36,4,"{Buddho}ti vibuddho, buddhaboddhabbo vā. "
  3936. 623936,125,1827,39,51,1,86,12,Evaṃ sabhiyo ekekāya gāthāya cattāro cattāro katvā pañcahi gāthāhi vīsati pañhe pucchi.
  3937. 623937,125,1827,52,64,1,99,11,Bhagavā panassa ekamekaṃ pañhaṃ ekamekāya gāthāya katvā arahattanikūṭeneva vīsatiyā gāthāhi byākāsi.
  3938. 623938,125,1828,2,34,1,151,19,"520. Tattha yasmā bhinnakileso paramatthabhikkhu, so ca nibbānappatto hoti, tasmā assa‘‘ kiṃ pattinamāhu bhikkhunan’’ ti imaṃ pañhaṃ byākaronto‘‘ pajjenā’’ tiādimāha. "
  3939. 623939,125,1828,35,65,1,287,25,"Tassattho– yo attanā bhāvitena maggena parinibbānagato kilesaparinibbānaṃ patto, parinibbānagatattā eva ca vitiṇṇakaṅkho vipattisampattihānibuddhiucchedasassataapuññapuññabhedaṃ vibhavañca bhavañca vippahāya, maggavāsaṃ vusitavā {khīṇapunabbhavo}ti ca etesaṃ thutivacanānaṃ araho, so bhikkhūti. "
  3940. 623940,125,1829,2,27,1,176,17,"521. Yasmā pana vippaṭipattito suṭṭhu uparatabhāvena nānappakārakilesavūpasamena ca sorato hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ sabbattha upekkhako’’ tiādinā nayena dutiyapañhabyākaraṇamāha. "
  3941. 623941,125,1829,28,78,1,321,38,"Tassattho– yo sabbattha rūpādīsu ārammaṇesu‘‘ cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti, na dummano’’ ti evaṃ pavattāya chaḷaṅgupekkhāya upekkhako, vepullappattāya satiyā satimā, na so hiṃsati neva hiṃsati kañci tasathāvarādibhedaṃ sattaṃ sabbaloke sabbasmimpi loke, tiṇṇoghattā tiṇṇo, samitapāpattā samaṇo, āvilasaṅkappappahānā anāvilo. "
  3942. 623942,125,1829,79,106,1,251,24,"Yassa cime rāgadosamohamānadiṭṭhikilesaduccaritasaṅkhātā sattussadā keci oḷārikā vā sukhumā vā na santi, so imāya upekkhāvihāritāya sativepullatāya ahiṃsakatāya ca vippaṭipattito suṭṭhu uparatabhāvena iminā oghādinānappakārakilesavūpasamena ca {sorato}ti. "
  3943. 623943,125,1830,2,25,1,123,15,"522. Yasmā ca bhāvitindriyo nibbhayo nibbikāro danto hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ yassindriyānī’’ ti gāthāya tatiyapañhaṃ byākāsi. "
  3944. 623944,125,1830,26,88,1,532,53,"Tassattho– yassa cakkhādīni chaḷindriyāni gocarabhāvanāya aniccāditilakkhaṇaṃ āropetvā vāsanābhāvanāya satisampajaññagandhaṃ gāhāpetvā ca bhāvitāni, tāni ca kho yathā ajjhattaṃ gocarabhāvanāya, evaṃ pana bahiddhā ca {sabbaloke}ti yattha yattha indriyānaṃ vekallatā vekallatāya vā sambhavo, tattha tattha nābhijjhādivasena {bhāvitānī}ti evaṃ nibbijjha ñatvā paṭivijjhitvā imaṃ parañca lokaṃ sakasantatikkhandhalokaṃ parasantatikkhandhalokañca adandhamaraṇaṃ maritukāmo kālaṃ kaṅkhati, jīvitakkhayakālaṃ āgameti patimāneti, na bhāyati maraṇassa. "
  3945. 623945,125,1830,89,91,1,13,2,Yathāha thero–
  3946. 623946,125,1831,2,20,1,45,8,"‘ ‘ Maraṇe me bhayaṃ natthi, nikanti natthi jīvite’’;( Theragā.20);"
  3947. 623947,125,1832,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Nābhikaṅkhāmi maraṇaṃ, nābhikaṅkhāmi jīvitaṃ; "
  3948. 623948,125,1833,2,17,1,46,6,"Kālañca paṭikaṅkhāmi, nibbisaṃ bhatako yathā’’ ti.( theragā.606); "
  3949. 623949,125,1834,2,10,1,48,7,Bhāvito sa {danto}ti evaṃ bhāvitindriyo so dantoti.
  3950. 623950,125,1835,2,26,1,128,16,"523. Yasmā pana buddho nāma buddhisampanno kilesaniddā vibuddho ca, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ kappānī’’ ti gāthāya catutthapañhaṃ byākāsi. "
  3951. 623951,125,1835,27,31,1,30,3,Tattha {kappānī}ti taṇhādiṭṭhiyo.
  3952. 623952,125,1835,32,44,1,49,8,Tā hi tathā tathā vikappanato‘‘ kappānī’’ ti vuccanti.
  3953. 623953,125,1835,45,49,1,36,3,{Viceyyā}ti aniccādibhāvena sammasitvā.
  3954. 623954,125,1835,50,53,1,19,2,{Kevalānī}ti sakalāni.
  3955. 623955,125,1835,54,58,1,20,4,Saṃsāran ti yo cāyaṃ–
  3956. 623956,125,1836,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Khandhānañca paṭipāṭi, dhātuāyatanāna ca; "
  3957. 623957,125,1837,2,10,1,45,5,"Abbocchinnaṃ vattamānā, saṃsāroti pavuccatī’’ ti."
  3958. 623958,125,1837,11,11,1,0,0,–
  3959. 623959,125,1838,2,11,1,69,7,"Evaṃ khandhādipaṭipāṭisaṅkhāto saṃsāro, taṃ saṃsārañca kevalaṃ viceyya. "
  3960. 623960,125,1838,12,23,1,95,11,Ettāvatā khandhānaṃ mūlabhūtesu kammakilesesu khandhesu cāti evaṃ tīsupi vaṭṭesu vipassanaṃ āha.
  3961. 623961,125,1838,24,36,1,86,11,Dubhayaṃ cutūpapātan ti sattānaṃ cutiṃ upapātanti imañca ubhayaṃ viceyya ñatvāti attho.
  3962. 623962,125,1838,37,40,1,25,3,Etena cutūpapātañāṇaṃ āha.
  3963. 623963,125,1838,41,52,1,119,11,Vigatarajamanaṅgaṇaṃ visuddhan ti rāgādirajānaṃ vigamā aṅgaṇānaṃ abhāvā malānañca vigamā vigatarajamanaṅgaṇaṃ visuddhaṃ.
  3964. 623964,125,1838,53,58,1,36,5,Pattaṃ jātikhayan ti nibbānaṃ pattaṃ.
  3965. 623965,125,1838,59,78,1,187,19,Tamāhu buddhan ti taṃ imāya lokuttaravipassanāya cutūpapātañāṇabhedāya buddhiyā sampannattā imāya ca vigatarajāditāya kilesaniddā vibuddhattā tāya paṭipadāya jātikkhayaṃ pattaṃ buddhamāhu.
  3966. 623966,125,1839,2,28,1,107,12,Atha vā kappāni viceyya {kevalānī}ti‘‘ anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe amutrāsin’’ tiādinā( itivu.99; pārā.12) nayena vicinitvāti attho.
  3967. 623967,125,1839,29,31,1,22,2,Etena paṭhamavijjamāha.
  3968. 623968,125,1839,32,55,1,138,18,Saṃsāraṃ dubhayaṃ cutūpapātan ti sattānaṃ cutiṃ upapātanti imañca ubhayaṃ saṃsāraṃ ‘‘ ime vata bhonto sattā’’ tiādinā nayena vicinitvāti attho.
  3969. 623969,125,1839,56,58,1,21,2,Etena dutiyavijjamāha.
  3970. 623970,125,1839,59,61,1,25,2,Avasesena tatiyavijjamāha.
  3971. 623971,125,1839,62,69,1,62,7,Āsavakkhayañāṇena hi vigatarajāditā ca nibbānappatti ca hotīti.
  3972. 623972,125,1839,70,77,1,70,7,Tamāhu buddhan ti evaṃ vijjattayabhedabuddhisampannaṃ taṃ buddhamāhūti.
  3973. 623973,125,1840,2,32,1,217,22,"525. Evaṃ paṭhamagāthāya vuttapañhe vissajjetvā dutiyagāthāya vuttapañhesupi yasmā brahmabhāvaṃ seṭṭhabhāvaṃ patto paramatthabrāhmaṇo bāhitasabbapāpo hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ bāhitvā’’ ti gāthāya paṭhamaṃ pañhaṃ byākāsi. "
  3974. 623974,125,1840,33,45,1,84,10,"Tassattho– yo catutthamaggena bāhitvā sabbapāpakāni ṭhitatto, ṭhito icceva vuttaṃ hoti. "
  3975. 623975,125,1840,46,80,1,302,25,"Bāhitapāpattā eva ca vimalo, vimalabhāvaṃ brahmabhāvaṃ seṭṭhabhāvaṃ patto, paṭippassaddhasamādhivikkhepakarakilesamalena aggaphalasamādhinā sādhusamāhito, saṃsārahetusamatikkamena saṃsāramaticca pariniṭṭhitakiccatāya kevalī, so taṇhādiṭṭhīhi anissitattā asito, lokadhammehi nibbikārattā‘‘ tādī’’ ti ca pavuccati. "
  3976. 623976,125,1840,81,87,1,38,6,Evaṃ thutiraho sa brahmā so brāhmaṇoti.
  3977. 623977,125,1841,2,30,1,161,21,"526. Yasmā pana samitapāpatāya samaṇo, nhātapāpatāya nhātako, āgūnaṃ akaraṇena ca nāgoti pavuccati, tasmā tamatthaṃ dassento tato aparāhi tīhi gāthāhi tayo pañhe byākāsi. "
  3978. 623978,125,1841,31,38,1,51,6,Tattha {samitāvī}ti ariyamaggena kilese sametvā ṭhito.
  3979. 623979,125,1841,39,46,1,56,6,Samaṇo pavuccate {tathattā}ti tathārūpo samaṇo pavuccatīti.
  3980. 623980,125,1841,47,58,1,91,10,"Ettāvatā pañho byākato hoti, sesaṃ tasmiṃ samaṇe sabhiyassa bahumānajananatthaṃ thutivacanaṃ. "
  3981. 623981,125,1841,59,83,1,168,21,"Yo hi samitāvī, so puññapāpānaṃ apaṭisandhikaraṇena pahāya puññapāpaṃ rajānaṃ vigamena virajo, aniccādivasena ñatvā imaṃ parañca lokaṃ jātimaraṇaṃ upātivatto tādi ca hoti. "
  3982. 623982,125,1842,2,36,1,288,27,"527. Ninhāya… pe… {nhātako}ti ettha pana yo ajjhattabahiddhāsaṅkhāte sabbasmimpi āyatanaloke ajjhattabahiddhārammaṇavasena uppattirahāni sabbapāpakāni maggañāṇena ninhāya dhovitvā tāya ninhātapāpakatāya taṇhādiṭṭhikappehi kappiyesu devamanussesu kappaṃ na eti, taṃ nhātakamāhūti evamattho daṭṭhabbo. "
  3983. 623983,125,1843,2,24,1,123,16,"528. Catutthagāthāyapi āguṃ na karoti kiñci {loke}ti yo loke appamattakampi pāpasaṅkhātaṃ āguṃ na karoti, nāgo pavuccate tathattāti . "
  3984. 623984,125,1843,25,33,1,60,7,"Ettāvatā pañho byākato hoti, sesaṃ pubbanayeneva thutivacanaṃ. "
  3985. 623985,125,1843,34,65,1,213,28,"Yo hi maggena pahīnaāguttā āguṃ na karoti, so kāmayogādike sabbayoge dasasaññojanabhedāni ca sabbabandhanāni visajja jahitvā sabbattha khandhādīsu kenaci saṅgena na sajjati, dvīhi ca vimuttīhi vimutto, tādi ca hotīti. "
  3986. 623986,125,1844,2,20,1,107,11,530. Evaṃ dutiyagāthāya vuttapañhe vissajjetvā tatiyagāthāya vuttapañhesupi yasmā‘‘ khettānī’’ ti āyatanāni vuccanti.
  3987. 623987,125,1844,21,22,1,7,1,Yathāha–
  3988. 623988,125,1844,23,42,1,61,6,‘‘ cakkhupetaṃ cakkhāyatanaṃpetaṃ… pe… khettampetaṃ vatthupetan’’ ti( dha. sa.596-598).
  3989. 623989,125,1844,43,80,1,316,31,"Tāni vijeyya vijetvā abhibhavitvā, viceyya vā aniccādibhāvena vicinitvā upaparikkhitvā kevalāni anavasesāni, visesato pana saṅgahetubhūtaṃ dibbaṃ mānusakañca brahmakhettaṃ, yaṃ dibbaṃ dvādasāyatanabhedaṃ tathā mānusakañca, yañca brahmakhettaṃ chaḷāyatane cakkhāyatanādidvādasāyatanabhedaṃ, taṃ sabbampi vijeyya viceyya vā. "
  3990. 623990,125,1844,81,91,1,102,9,"Yato yadetaṃ sabbesaṃ khettānaṃ mūlabandhanaṃ avijjābhavataṇhādi, tasmā sabbakhettamūlabandhanā pamutto. "
  3991. 623991,125,1844,92,112,1,120,15,"Evametesaṃ khettānaṃ vijitattā vicinitattā vā khettajino nāma hoti, tasmā‘‘ khettānī’’ ti imāya gāthāya paṭhamapañhaṃ byākāsi. "
  3992. 623992,125,1844,113,141,1,92,13,"Tattha keci‘‘ kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho’’ ti( a. ni.3.77) vacanato kammāni khettānīti vadanti. "
  3993. 623993,125,1844,142,160,1,144,16,"Dibbaṃ mānusakañca brahmakhettan ti ettha ca devūpagaṃ kammaṃ dibbaṃ, manussūpagaṃ kammaṃ mānusakaṃ, brahmūpagaṃ kammaṃ brahmakhettanti vaṇṇayanti. "
  3994. 623994,125,1844,161,163,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  3995. 623995,125,1845,2,36,1,166,21,"531. Yasmā pana sakaṭṭhena kosasadisattā‘‘ kosānī’’ ti kammāni vuccanti, tesañca lunanā samucchedanā kusalo hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ kosānī’’ ti gāthāya dutiyapañhaṃ byākāsi. "
  3996. 623996,125,1845,37,59,1,261,19,"Tassattho– lokiyalokuttaravipassanāya visayato kiccato ca aniccādibhāvena kusalākusalakammasaṅkhātāni kosāni viceyya kevalāni, visesato pana saṅgahetubhūtaṃ aṭṭhakāmāvacarakusalacetanābhedaṃ dibbaṃ mānusakañca navamahaggatakusalacetanābhedañca brahmakosaṃ viceyya. "
  3997. 623997,125,1845,60,83,1,153,17,"Tato imāya maggabhāvanāya avijjābhavataṇhādibhedā sabbakosānaṃ mūlabandhanā pamutto, evametesaṃ kosānaṃ lunanā‘‘ kusalo’’ ti pavuccati, tathattā tādī ca hotīti. "
  3998. 623998,125,1845,84,102,1,110,13,Atha vā sattānaṃ dhammānañca nivāsaṭṭhena asikosasadisattā‘‘ kosānī’’ ti tayo bhavā dvādasāyatanāni ca veditabbāni.
  3999. 623999,125,1845,103,106,1,24,3,Evamettha yojanā kātabbā.
  4000. 624000,125,1846,2,48,1,206,28,"532. Yasmā ca na kevalaṃ paṇḍatīti imināva‘‘ paṇḍito’’ ti vuccati, apica kho pana paṇḍarāni ito upagato pavicayapaññāya allīnotipi‘‘ paṇḍito’’ ti vuccati, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ dubhayānī’’ ti gāthāya tatiyapañhaṃ byākāsi . "
  4001. 624001,125,1846,49,59,1,71,8,Tassattho– ajjhattaṃ bahiddhā {cā}ti evaṃ ubhayāni aniccādibhāvena viceyya.
  4002. 624002,125,1846,60,63,1,21,2,{Paṇḍarānī}ti āyatanāni.
  4003. 624003,125,1846,64,92,1,202,24,"Tāni hi pakatiparisuddhattā ruḷhiyā ca evaṃ vuccanti, tāni viceyya imāya paṭipattiyā niddhantamalattā suddhipañño {paṇḍito}ti pavuccati tathattā, yasmā tāni paṇḍarāni paññāya ito hoti, sesamassa thutivacanaṃ. "
  4004. 624004,125,1846,93,105,1,77,11,"So hi pāpapuññasaṅkhātaṃ kaṇhasukkaṃ upātivatto tādī ca hoti, tasmā evaṃ thuto. "
  4005. 624005,125,1847,2,42,1,170,24,"533. Yasmā pana‘‘ monaṃ vuccati ñāṇaṃ, yā paññā pajānanā… pe… sammādiṭṭhi, tena ñāṇena samannāgato munī’’ ti vuttaṃ, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ asatañcā’’ ti gāthāya catutthapañhaṃ byākāsi. "
  4006. 624006,125,1847,43,74,1,263,28,"Tassattho– yvāyaṃ akusalakusalappabhedo asatañca satañca dhammo, taṃ ajjhattaṃ {bahiddhā}ti imasmiṃ sabbaloke pavicayañāṇena asatañca satañca ñatvā dhammaṃ tassa ñātattā eva rāgādibhedato sattavidhaṃ saṅgaṃ taṇhādiṭṭhibhedato duvidhaṃ jālañca aticca atikkamitvā ṭhito. "
  4007. 624007,125,1847,75,81,1,57,6,So tena monasaṅkhātena pavicayañāṇena samannāgatattā muni.
  4008. 624008,125,1847,82,88,1,50,5,Devamanussehi {pūjanīyo}ti idaṃ panassa thutivacanaṃ.
  4009. 624009,125,1847,89,99,1,68,9,"So hi khīṇāsavamunittā devamanussānaṃ pūjāraho hoti, tasmā evaṃ thuto. "
  4010. 624010,125,1848,2,24,1,164,18,"535. Evaṃ tatiyagāthāya vuttapañhe vissajjetvā catutthagāthāya vuttapañhesupi yasmā yo catūhi maggañāṇavedehi kilesakkhayaṃ karonto gato, so paramatthato vedagū nāma hoti. "
  4011. 624011,125,1848,25,36,1,104,10,"Yo ca sabbasamaṇabrāhmaṇānaṃ satthasaññitāni vedāni, tāyeva maggabhāvanāya kiccato aniccādivasena viceyya. "
  4012. 624012,125,1848,37,78,1,221,28,"Tattha chandarāgappahānena tameva sabbaṃ vedamaticca yā vedapaccayā vā aññathā vā uppajjanti vedanā , tāsu sabbavedanāsu vītarāgo hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ idaṃ pattinan’’ ti avatvā‘‘ vedānī’’ ti gāthāya paṭhamapañhaṃ byākāsi. "
  4013. 624013,125,1848,79,100,1,150,19,"Yasmā vā yo pavicayapaññāya vedāni viceyya, tattha chandarāgappahānena sabbaṃ vedamaticca vattati, so satthasaññitāni vedāni gato ñāto atikkanto ca hoti. "
  4014. 624014,125,1848,101,112,1,71,10,"Yo vedanāsu vītarāgo, sopi vedanāsaññitāni vedāni gato atikkanto ca hoti. "
  4015. 624015,125,1848,113,133,1,110,15,"Vedāni gatotipi vedagū, tasmā tampi atthaṃ dassento‘‘ idaṃ pattinan’’ ti avatvā imāya gāthāya paṭhamapañhaṃ byākāsi. "
  4016. 624016,125,1849,2,83,1,537,61,"536. Yasmā pana dutiyapañhe‘‘ anuvidito’’ ti anubuddho vuccati, so ca anuvicca papañcanāmarūpaṃ ajjhattaṃ attano santāne taṇhāmānadiṭṭhibhedaṃ papañcaṃ tappaccayā nāmarūpañca aniccānupassanādīhi anuvicca anuviditvā, na kevalañca ajjhattaṃ, bahiddhā ca rogamūlaṃ, parasantāne ca imassa nāmarūparogassa mūlaṃ avijjābhavataṇhādiṃ, tameva vā papañcaṃ anuvicca tāya bhāvanāya sabbesaṃ rogānaṃ mūlabandhanā, sabbasmā vā rogānaṃ mūlabandhanā, avijjābhavataṇhādibhedā, tasmā eva vā papañcā pamutto hoti, tasmā taṃ dassento‘‘ anuviccā’’ ti gāthāya dutiyapañhaṃ byākāsi. "
  4017. 624017,125,1850,2,54,1,276,34,"537.‘‘ Kathañca vīriyavā’’ ti ettha pana yasmā yo ariyamaggena sabbapāpakehi virato, tathā viratattā ca āyatiṃ apaṭisandhitāya nirayadukkhaṃ aticca ṭhito vīriyavāso vīriyaniketo, so khīṇāsavo‘‘ vīriyavā’’ ti vattabbataṃ arahati, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ virato’’ ti gāthāya tatiyapañhaṃ byākāsi. "
  4018. 624018,125,1850,55,62,1,50,6,Padhānavā dhīro {tādī}ti imāni panassa thutivacanāni.
  4019. 624019,125,1850,63,77,1,109,11,"So hi padhānavā maggajhānapadhānena, dhīro kilesārividdhaṃsanasamatthatāya, tādī nibbikāratāya, tasmā evaṃ thuto. "
  4020. 624020,125,1850,78,81,1,23,3,Sesaṃ yojetvā vattabbaṃ.
  4021. 624021,125,1851,2,70,1,298,44,"538.‘‘ Ājāniyo kinti nāma hotī’’ ti ettha pana yasmā pahīnasabbavaṅkadoso kāraṇākāraṇaññū asso vā hatthī vā‘‘ ājāniyo hotī’’ ti loke vuccati, na ca tassa sabbaso te dosā pahīnā eva, khīṇāsavassa pana te pahīnā, tasmā so‘‘ ājāniyo’’ ti paramatthato vattabbataṃ arahatīti dassento‘‘ yassā’’ ti gāthāya catutthapañhaṃ byākāsi. "
  4022. 624022,125,1851,71,86,1,137,13,Tassattho– ajjhattaṃ bahiddhā {cā}ti evaṃ ajjhattabahiddhāsaññojanasaṅkhātāni yassa assu lunāni bandhanāni paññāsatthena chinnāni padālitāni.
  4023. 624023,125,1851,87,134,1,292,40,"Saṅgamūlan ti yāni tesu tesu vatthūsu saṅgassa sajjanāya anatikkamanāya mūlaṃ honti, atha vā yassa assu lunāni rāgādīni bandhanāni yāni ajjhattaṃ bahiddhā ca saṅgamūlāni honti, so sabbasmā saṅgānaṃ mūlabhūtā sabbasaṅgānaṃ vā mūlabhūtā bandhanā pamutto‘‘ ājāniyo’’ ti vuccati, tathattā tādi ca hotīti. "
  4024. 624024,125,1852,2,21,1,160,14,"540. Evaṃ catutthagāthāya vuttapañhe vissajjetvā pañcamagāthāya vuttapañhesupi yasmā yaṃ chandajjhenamattena akkharacintakā sottiyaṃ vaṇṇayanti, vohāramattasottiyo so. "
  4025. 624025,125,1852,22,50,1,152,19,"Ariyo pana bāhusaccena nissutapāpatāya ca paramatthasottiyo hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ idaṃ pattinan’’ ti avatvā‘‘ sutvā’’ ti gāthāya paṭhamapañhaṃ byākāsi. "
  4026. 624026,125,1852,51,93,1,355,38,"Tassattho– yo imasmiṃ loke sutamayapaññākiccavasena sutvā kātabbakiccavasena vā sutvā vipassanūpagaṃ sabbadhammaṃ aniccādivasena abhiññāya sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci, imāya paṭipadāya kilese kilesaṭṭhāniye ca dhamme abhibhavitvā abhibhūti saṅkhaṃ gato, taṃ sutvā sabbadhammaṃ abhiññāya loke sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci, abhibhuṃ sutavattā sottiyoti āhu. "
  4027. 624027,125,1852,94,125,1,210,25,"Yasmā ca yo akathaṃkathī kilesabandhanehi vimutto, rāgādīhi īghehi anīgho ca hoti sabbadhi sabbesu dhammesu khandhāyatanādīsu, tasmā taṃ akathaṃkathiṃ vimuttaṃ anīghaṃ sabbadhi nissutapāpakattāpi‘‘ sottiyo’’ ti āhūti. "
  4028. 624028,125,1853,2,16,1,72,9,"541. Yasmā pana hitakāmena janena araṇīyato ariyo hoti, abhigamanīyatoti attho. "
  4029. 624029,125,1853,17,35,1,84,13,"Tasmā yehi guṇehi so araṇīyo hoti, te dassentā‘‘ chetvā’’ ti gāthāya dutiyapañhaṃ byākāsi. "
  4030. 624030,125,1853,36,64,1,195,24,"Tassattho– cattāri āsavāni dve ca ālayāni paññāsatthena chetvā vidvā viññū vibhāvī catumaggañāṇī so punabbhavavasena na upeti gabbhaseyyaṃ, kañci yoniṃ na upagacchati, kāmādibhedañca saññaṃ tividhaṃ. "
  4031. 624031,125,1853,65,80,1,140,13,"Kāmaguṇasaṅkhātañca paṅkaṃ panujja panuditvā taṇhādiṭṭhikappānaṃ aññatarampi kappaṃ na eti, evaṃ āsavacchedādiguṇasamannāgataṃ tamāhu {ariyo}ti. "
  4032. 624032,125,1853,81,99,1,119,17,"Yasmā vā pāpakehi ārakattā ariyo hoti anaye ca anirīyanā, tasmā tampi atthaṃ dassento imāya gāthāya dutiyapañhaṃ byākāsi. "
  4033. 624033,125,1853,100,131,1,176,27,"Āsavādayo hi pāpakā dhammā anayasammatā, te cānena chinnā panunnā, na ca tehi kampati, iccassa te ārakā honti, na ca tesu irīyati tasmā ārakāssa honti pāpakā dhammāti imināpatthena. "
  4034. 624034,125,1853,132,142,1,78,10,Anaye na irīyatīti imināpatthena tamāhu ariyoti ca evampettha yojanā veditabbā.
  4035. 624035,125,1853,143,159,1,85,12,‘‘ Vidvā so na upeti gabbhaseyyan’’ ti idaṃ pana imasmiṃ atthavikappe thutivacanameva hoti.
  4036. 624036,125,1854,2,40,1,151,22,"542.‘‘ Kathaṃ caraṇavā’’ ti ettha pana yasmā caraṇehi pattabbaṃ patto‘‘ caraṇavā’’ ti vattabbataṃ arahati, tasmā taṃ dassento‘‘ yo idhā’’ ti gāthāya tatiyapañhaṃ byākāsi. "
  4037. 624037,125,1854,41,48,1,34,6,Tattha yo {idhā}ti yo imasmiṃ sāsane.
  4038. 624038,125,1854,49,62,1,56,4,{Caraṇesū}ti sīlādīsu hemavatasutte( su. ni.153 ādayo) vuttapannarasadhammesu.
  4039. 624039,125,1854,63,65,1,25,2,Nimittatthe bhummavacanaṃ.
  4040. 624040,125,1854,66,70,1,28,3,{Pattipatto}ti pattabbaṃ patto.
  4041. 624041,125,1854,71,80,1,82,9,Yo caraṇanimittaṃ caraṇahetu caraṇapaccayā pattabbaṃ arahattaṃ pattoti vuttaṃ hoti.
  4042. 624042,125,1854,81,91,1,63,8,Caraṇavā {so}ti so imāya caraṇehi pattabbapattiyā caraṇavā hotīti.
  4043. 624043,125,1854,92,99,1,50,6,"Ettāvatā pañho byākato hoti, sesamassa thutivacanaṃ. "
  4044. 624044,125,1854,100,124,1,148,20,"Yo hi caraṇehi pattipatto, so kusalo ca hoti cheko, sabbadā ca ājānāti nibbānadhammaṃ , niccaṃ nibbānaninnacittatāya sabbattha ca khandhādīsu na sajjati. "
  4045. 624045,125,1854,125,136,1,61,9,"Dvīhi ca vimuttīhi vimuttacitto hoti, paṭighā yassa na {santī}ti. "
  4046. 624046,125,1855,2,25,1,131,15,"543. Yasmā pana kammādīnaṃ paribbājanena paribbājako nāma hoti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ dukkhavepakkan’’ ti gāthāya catutthapañhaṃ byākāsi. "
  4047. 624047,125,1855,26,34,1,64,7,"Tattha vipāko eva vepakkaṃ, dukkhaṃ vepakkamassāti dukkhavepakkaṃ. "
  4048. 624048,125,1855,35,39,1,54,4,Pavattidukkhajananato sabbampi tedhātukakammaṃ vuccati.
  4049. 624049,125,1855,40,43,1,16,3,Uddhan ti atītaṃ.
  4050. 624050,125,1855,44,47,1,15,2,{Adho}ti anāgataṃ.
  4051. 624051,125,1855,48,53,1,34,4,Tiriyaṃ vāpi {majjhe}ti paccuppannaṃ.
  4052. 624052,125,1855,54,72,1,71,12,"Tañhi na uddhaṃ na adho, tiriyaṃ ubhinnañca antarā, tena‘‘ majjhe’’ ti vuttaṃ. "
  4053. 624053,125,1855,73,78,1,40,3,{Paribbājayitvā}ti nikkhāmetvā niddhametvā .
  4054. 624054,125,1855,79,84,1,44,4,{Pariññacārī}ti paññāya paricchinditvā caranto.
  4055. 624055,125,1855,85,88,1,27,3,Ayaṃ tāva apubbapadavaṇṇanā.
  4056. 624056,125,1855,89,116,1,254,25,"Ayaṃ pana adhippāyayojanā– yo tiyaddhapariyāpannampi dukkhajanakaṃ yadatthi kiñci kammaṃ, taṃ sabbampi ariyamaggena taṇhāvijjāsinehe sosento apaṭisandhijanakabhāvakaraṇena paribbājayitvā tathā paribbājitattā eva ca taṃ kammaṃ pariññāya caraṇato pariññacārī. "
  4057. 624057,125,1855,117,137,1,173,17,"Na kevalañca kammameva, māyaṃ mānamathopi lobhakodhaṃ imepi dhamme pahānapariññāya pariññacārī, pariyantamakāsi nāmarūpaṃ, nāmarūpassa ca pariyantamakāsi paribbājesi iccevattho. "
  4058. 624058,125,1855,138,143,1,51,5,Imesaṃ kammādīnaṃ paribbājanena taṃ paribbājakamāhu.
  4059. 624059,125,1855,144,148,1,39,4,Pattipattanti idaṃ panassa thutivacanaṃ.
  4060. 624060,125,1856,2,26,1,137,15,"544. Evaṃ pañhabyākaraṇena tuṭṭhassa pana sabhiyassa‘‘ yāni ca tīṇī’’ tiādīsu abhitthavanagāthāsu {osaraṇānī}ti ogahaṇāni titthāni, diṭṭhiyoti attho. "
  4061. 624061,125,1856,27,48,1,194,19,"Tāni yasmā sakkāyadiṭṭhiyā saha brahmajāle vuttadvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni gahetvā tesaṭṭhi honti, yasmā ca tāni aññatitthiyasamaṇānaṃ pavādabhūtāni satthāni sitāni upadisitabbavasena, na uppattivasena. "
  4062. 624062,125,1856,49,85,1,235,24,"Uppattivasena pana yadetaṃ‘‘ itthī puriso’’ ti saññakkharaṃ vohāranāmaṃ, yā cāyaṃ micchāparivitakkānussavādivasena‘‘ evarūpena attanā bhavitabban’’ ti bālānaṃ viparītasaññā uppajjati, tadubhayanissitāni tesaṃ vasena uppajjanti, na attapaccakkhāni. "
  4063. 624063,125,1856,86,96,1,82,10,Tāni ca bhagavā vineyya vinayitvā oghatamagā oghatamaṃ oghandhakāraṃ agā atikkanto.
  4064. 624064,125,1856,97,123,1,76,14,"‘‘ Oghantamagā’’ tipi pāṭho, oghānaṃ antaṃ agā, tasmā āha‘‘ yāni ca tīṇi… pe… tamagā’’ ti. "
  4065. 624065,125,1857,2,27,1,136,16,"545. Tato paraṃ vaṭṭadukkhassa antaṃ pārañca nibbānaṃ tappattiyā dukkhābhāvato tappaṭipakkhato ca taṃ sandhāyāha,‘‘ antagūsi pāragū dukkhassā’’ ti. "
  4066. 624066,125,1857,28,49,1,105,15,"Atha vā pāragū bhagavā nibbānaṃ gatattā, taṃ ālapanto āha,‘‘ pāragū antagūsi dukkhassā’’ ti ayamettha sambandho. "
  4067. 624067,125,1857,50,56,1,47,6,Sammā ca buddho sāmañca buddhoti sammāsambuddho.
  4068. 624068,125,1857,57,67,1,56,8,"Taṃ {maññe}ti tameva maññāmi, na aññanti accādarena bhaṇati. "
  4069. 624069,125,1857,68,73,1,52,4,{Jutimā}ti paresampi andhakāravidhamanena jutisampanno.
  4070. 624070,125,1857,74,81,1,65,5,{Mutimā}ti aparappaccayañeyyañāṇasamatthāya mutiyā paññāya sampanno.
  4071. 624071,125,1857,82,85,1,25,2,{Pahūtapañño}ti anantapañño.
  4072. 624072,125,1857,86,88,1,31,2,Idha sabbaññutaññāṇamadhippetaṃ.
  4073. 624073,125,1857,89,93,1,32,3,{Dukkhassantakarā}ti āmantento āha.
  4074. 624074,125,1857,94,100,1,34,6,Atāresi man ti kaṅkhāto maṃ tāresi.
  4075. 624075,125,1858,2,4,1,0,0,546-9.
  4076. 624076,125,1858,5,10,1,43,4,Yaṃ {me}tiādigāthāya namakkārakaraṇaṃ bhaṇati.
  4077. 624077,125,1858,11,17,1,58,6,Tattha kaṅkhittan ti vīsatipañhanissitaṃ atthaṃ sandhāyāha.
  4078. 624078,125,1858,18,23,1,25,5,So hi tena kaṅkhito ahosi.
  4079. 624079,125,1858,24,27,1,25,2,{Monapathesū}ti ñāṇapathesu.
  4080. 624080,125,1858,28,36,1,51,6,"{Vinaḷīkatā}ti vigatanaḷā katā, ucchinnāti vuttaṃ hoti. "
  4081. 624081,125,1858,37,53,1,80,10,"Nāga {nāgassā}ti ekaṃ āmantanavacanaṃ, ekassa‘‘ bhāsato anumodantī’’ ti iminā sambandho."
  4082. 624082,125,1858,54,61,1,26,3,‘‘ Dhammadesanan’’ ti pāṭhaseso.
  4083. 624083,125,1858,62,69,1,38,6,Sabbe {devā}ti ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā ca.
  4084. 624084,125,1858,70,86,1,111,13,"{Nāradapabbatā}ti tepi kira dve devagaṇā paññavanto, tepi anumodantīti sabbaṃ pasādena ca namakkārakaraṇaṃ bhaṇati . "
  4085. 624085,125,1859,2,4,1,0,0,550-53.
  4086. 624086,125,1859,5,18,1,72,9,Anumodanārahaṃ byākaraṇasampadaṃ sutvā‘‘ namo te’’ ti añjaliṃ paggahetvā āha.
  4087. 624087,125,1859,19,23,1,36,3,{Purisājaññā}ti purisesu jātisampannaṃ.
  4088. 624088,125,1859,24,42,1,148,14,"{Paṭipuggalo}ti paṭibhāgo puggalo tuvaṃ buddho catusaccapaṭivedhena, satthā anusāsaniyā satthavāhatāya ca, mārābhibhū catumārābhibhavena, muni buddhamuni. "
  4089. 624089,125,1859,43,47,1,54,3,{Upadhī}ti khandhakilesakāmaguṇābhisaṅkhārabhedā cattāro.
  4090. 624090,125,1859,48,51,1,17,2,{Vaggū}ti abhirūpaṃ.
  4091. 624091,125,1859,52,66,1,90,12,"Puññe {cā}ti lokiye na limpasi tesaṃ akaraṇena, pubbe katānampi vā āyatiṃ phalūpabhogābhāvena. "
  4092. 624092,125,1859,67,70,1,33,3,Taṃnimittena vā taṇhādiṭṭhilepena.
  4093. 624093,125,1859,71,80,1,79,8,Vandati {satthuno}ti evaṃ bhaṇanto gopphakesu pariggahetvā pañcapatiṭṭhitaṃ vandi.
  4094. 624094,125,1860,2,6,1,36,3,{Aññatitthiyapubbo}ti aññatitthiyo eva.
  4095. 624095,125,1860,7,10,1,19,2,{Ākaṅkhatī}ti icchati.
  4096. 624096,125,1860,11,14,1,31,2,{Āraddhacittā}ti abhirādhitacittā.
  4097. 624097,125,1860,15,31,1,134,14,"Apica mettha puggalavemattatā {viditā}ti apica mayā ettha aññatitthiyānaṃ parivāse puggalanānattaṃ viditaṃ, na sabbeneva parivasitabbanti. "
  4098. 624098,125,1860,32,36,1,27,4,Kena pana na parivasitabbaṃ?
  4099. 624099,125,1860,37,46,1,58,7,"Aggiyehi jaṭilehi, sākiyena jātiyā, liṅgaṃ vijahitvā āgatena. "
  4100. 624100,125,1860,47,58,1,93,10,"Avijahitvā āgatopi ca yo maggaphalapaṭilābhāya hetusampanno hoti, tādisova sabhiyo paribbājako. "
  4101. 624101,125,1860,59,89,1,186,20,"Tasmā bhagavā‘‘ tava pana, sabhiya, titthiyavattapūraṇatthāya parivāsakāraṇaṃ natthi, atthatthiko tvaṃ‘ maggaphalapaṭilābhāya hetusampanno’ ti viditametaṃ mayā’’ ti tassa pabbajjaṃ anujānanto āha–"
  4102. 624102,125,1860,90,100,1,39,5,‘‘ apica mettha puggalavemattatā viditā’’ ti.
  4103. 624103,125,1860,101,114,1,54,9,Sabhiyo pana attano ādaraṃ dassento āha‘‘ sace bhante’’ ti.
  4104. 624104,125,1860,115,131,1,122,15,"Taṃ sabbaṃ aññañca tathārūpaṃ uttānatthattā pubbe vuttanayattā ca idha na vaṇṇitaṃ, yato pubbe vaṇṇitānusārena veditabbanti. "
  4105. 624105,125,1861,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  4106. 624106,125,1862,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya sabhiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  4107. 624107,125,1863,2,4,1,16,2,7 . Selasuttavaṇṇanā
  4108. 624108,125,1864,2,9,1,27,5,Evaṃ me sutan ti selasuttaṃ.
  4109. 624109,125,1864,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  4110. 624110,125,1864,13,17,1,26,4,Ayameva yāssa nidāne vuttā.
  4111. 624111,125,1864,18,24,1,69,6,Atthavaṇṇanākkamepi cassa pubbasadisaṃ pubbe vuttanayeneva veditabbaṃ.
  4112. 624112,125,1864,25,34,1,65,8,"Yaṃ pana apubbaṃ, taṃ uttānatthāni padāni pariharantā vaṇṇayissāma. "
  4113. 624113,125,1864,35,57,1,104,15,"{Aṅguttarāpesū}ti aṅgā eva so janapado, gaṅgāya pana yā uttarena āpo, tāsaṃ avidūrattā‘‘ uttarāpo’’ tipi vuccati. "
  4114. 624114,125,1864,58,62,1,31,4,Kataragaṅgāya uttarena yā āpoti?
  4115. 624115,125,1864,63,64,1,15,1,Mahāmahīgaṅgāya.
  4116. 624116,125,1865,2,14,1,103,11,Tatrāyaṃ tassā nadiyā āvibhāvatthaṃ ādito pabhuti vaṇṇanā– ayaṃ kira jambudīpo dasasahassayojanaparimāṇo.
  4117. 624117,125,1865,15,28,1,83,9,Tattha catusahassayojanaparimāṇo padeso udakena ajjhotthaṭo‘‘ samuddo’’ ti saṅkhaṃ gato.
  4118. 624118,125,1865,29,32,1,37,3,Tisahassayojanapamāṇe manussā vasanti.
  4119. 624119,125,1865,33,42,1,143,9,Tisahassayojanapamāṇe himavā patiṭṭhito ubbedhena pañcayojanasatiko caturāsītisahassakūṭehi paṭimaṇḍito samantato sandamānapañcasatanadīvicitto.
  4120. 624120,125,1865,43,55,1,158,12,Yattha āyāmavitthārena gambhīratāya ca paññāsapaññāsayojanā diyaḍḍhayojanasataparimaṇḍalā pūraḷāsasuttavaṇṇanāyaṃ vuttā anotattādayo satta mahāsarā patiṭṭhitā.
  4121. 624121,125,1866,2,17,1,117,11,"Tesu anotatto sudassanakūṭaṃ, citrakūṭaṃ, kāḷakūṭaṃ, gandhamādanakūṭaṃ, kelāsakūṭanti imehi pañcahi pabbatehi parikkhitto. "
  4122. 624122,125,1866,18,50,1,333,26,"Tattha sudassanakūṭaṃ suvaṇṇamayaṃ dviyojanasatubbedhaṃ antovaṅkaṃ kākamukhasaṇṭhānaṃ tameva saraṃ paṭicchādetvā ṭhitaṃ, citrakūṭaṃ sabbaratanamayaṃ, kāḷakūṭaṃ añjanamayaṃ, gandhamādanakūṭaṃ sānumayaṃ abbhantare muggavaṇṇaṃ nānappakāraosadhasañchannaṃ kāḷapakkhuposathadivase ādittamiva aṅgāraṃ jalantaṃ tiṭṭhati, kelāsakūṭaṃ rajatamayaṃ. "
  4123. 624123,125,1866,51,58,1,77,7,Sabbāni sudassanena samānubbedhasaṇṭhānāni tameva saraṃ paṭicchādetvā ṭhitāni.
  4124. 624124,125,1866,59,69,1,71,9,"Sabbāni devānubhāvena nāgānubhāvena ca vassanti, nadiyo ca tesu sandanti. "
  4125. 624125,125,1866,70,75,1,41,5,Taṃ sabbampi udakaṃ anotattameva pavisati.
  4126. 624126,125,1866,76,90,1,106,13,"Candimasūriyā dakkhiṇena vā uttarena vā gacchantā pabbatantarena taṃ obhāsenti, ujuṃ gacchantā na obhāsenti. "
  4127. 624127,125,1866,91,100,1,37,5,Tenevassa‘‘ anotattan’’ ti saṅkhā udapādi.
  4128. 624128,125,1867,2,21,1,202,16,"Tattha manoharasilātalāni nimmacchakacchapāni phalikasadisanimmalūdakāni nahānatitthāni suppaṭiyattāni honti, yesu buddhapaccekabuddhakhīṇāsavā isigaṇā ca nhāyanti, devayakkhādayo ca uyyānakīḷikaṃ kīḷanti. "
  4129. 624129,125,1868,2,20,1,121,14,"Catūsu cassa passesu sīhamukhaṃ, hatthimukhaṃ, assamukhaṃ, usabhamukhanti cattāri mukhāni honti, yehi catasso nadiyo sandanti. "
  4130. 624130,125,1868,21,29,1,82,7,"Sīhamukhena nikkhantanadītīre sīhā bahutarā honti, hatthimukhādīhi hatthiassausabhā. "
  4131. 624131,125,1868,30,45,1,163,15,Puratthimadisato nikkhantanadī anotattaṃ tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā itarā tisso nadiyo anupagamma pācīnahimavanteneva amanussapathaṃ gantvā mahāsamuddaṃ pavisati.
  4132. 624132,125,1868,46,61,1,167,15,Pacchimadisato ca uttaradisato ca nikkhantanadiyopi tatheva padakkhiṇaṃ katvā pacchimahimavanteneva uttarahimavanteneva ca amanussapathaṃ gantvā mahāsamuddaṃ pavisanti.
  4133. 624133,125,1868,62,94,1,285,30,"Dakkhiṇadisato nikkhantanadī pana taṃ tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā dakkhiṇena ujukaṃ pāsāṇapiṭṭheneva saṭṭhiyojanāni gantvā pabbataṃ paharitvā vuṭṭhāya pariṇāhena tigāvutapamāṇā udakadhārā hutvā ākāsena saṭṭhi yojanāni gantvā tiyaggaḷe nāma pāsāṇe patitā, pāsāṇo udakadhārāvegena bhinno. "
  4134. 624134,125,1868,95,101,1,56,6,Tatra paññāsayojanapamāṇā tiyaggaḷā nāma pokkharaṇī jātā.
  4135. 624135,125,1868,102,110,1,66,8,Pokkharaṇiyā kūlaṃ bhinditvā pāsāṇaṃ pavisiya saṭṭhi yojanāni gatā.
  4136. 624136,125,1868,111,127,1,157,16,Tato ghanapathaviṃ bhinditvā umaṅgena saṭṭhi yojanāni gantvā viñjhaṃ nāma tiracchānapabbataṃ paharitvā hatthatale pañcaṅgulisadisā pañcadhārā hutvā pavattati.
  4137. 624137,125,1868,128,142,1,75,9,Sā tikkhattuṃ anotattaṃ padakkhiṇaṃ katvā gataṭṭhāne‘‘ āvaṭṭagaṅgā’’ ti vuccati .
  4138. 624138,125,1868,143,155,1,70,8,Ujukaṃ pāsāṇapiṭṭhena saṭṭhi yojanāni gataṭṭhāne‘‘ kaṇhagaṅgā’’ ti vuccati.
  4139. 624139,125,1868,156,167,1,56,7,Ākāsena saṭṭhi yojanāni gataṭṭhāne‘‘ ākāsagaṅgā’’ ti vuccati.
  4140. 624140,125,1868,168,177,1,64,5,Tiyaggaḷapāsāṇe paññāsayojanokāse‘‘ tiyaggaḷapokkharaṇī’’ ti vuccati.
  4141. 624141,125,1868,178,192,1,82,10,Kūlaṃ bhinditvā pāsāṇaṃ pavisiya saṭṭhi yojanāni gataṭṭhāne‘‘ bahalagaṅgā’’ ti vuccati.
  4142. 624142,125,1868,193,206,1,77,9,Pathaviṃ bhinditvā umaṅgena saṭṭhi yojanāni gataṭṭhāne‘‘ umaṅgagaṅgā’’ ti vuccati.
  4143. 624143,125,1868,207,230,1,128,15,"Viñjhaṃ nāma tiracchānapabbataṃ paharitvā pañcadhārā hutvā pavattaṭṭhāne‘‘ gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī’’ ti pañcadhā vuccati. "
  4144. 624144,125,1868,231,236,1,44,5,Evametā pañca mahāgaṅgā himavatā sambhavanti.
  4145. 624145,125,1868,237,253,1,65,11,"Tāsu yā ayaṃ pañcamī mahī nāma, sā idha‘‘ mahāmahīgaṅgā’’ ti adhippetā. "
  4146. 624146,125,1868,254,271,1,83,12,"Tassā gaṅgāya uttarena yā āpo, tāsaṃ avidūrattā so janapado‘‘ aṅguttarāpo’’ ti veditabbo. "
  4147. 624147,125,1868,272,275,1,29,3,Tasmiṃ janapade aṅguttarāpesu.
  4148. 624148,125,1869,2,8,1,42,4,Cārikaṃ {caramāno}ti addhānagamanaṃ kurumāno .
  4149. 624149,125,1869,9,17,1,61,7,"Tattha bhagavato duvidhā cārikā turitacārikā, aturitacārikā ca. "
  4150. 624150,125,1869,18,25,1,61,7,Tattha dūrepi bhabbapuggale disvā sahasā gamanaṃ turitacārikā.
  4151. 624151,125,1869,26,29,1,40,3,Sā mahākassapapaccuggamanādīsu daṭṭhabbā.
  4152. 624152,125,1869,30,43,1,118,11,"Taṃ paccuggacchanto hi bhagavā muhutteneva tigāvutaṃ agamāsi, āḷavakadamanatthaṃ tiṃsayojanaṃ, tathā aṅgulimālassatthāya. "
  4153. 624153,125,1869,44,56,1,119,9,"Pukkusātissa pana pañcattālīsayojanaṃ, mahākappinassa vīsayojanasataṃ, dhaniyassatthāya sattayojanasataṃ addhānaṃ agamāsi. "
  4154. 624154,125,1869,57,60,1,22,3,Ayaṃ turitacārikā nāma.
  4155. 624155,125,1869,61,69,1,100,8,Gāmanigamanagarapaṭipāṭiyā pana piṇḍapātacariyādīhi lokaṃ anuggaṇhantassa gamanaṃ aturitacārikā nāma.
  4156. 624156,125,1869,70,73,1,19,3,Ayaṃ idha adhippetā.
  4157. 624157,125,1869,74,77,1,21,3,Evaṃ cārikaṃ caramāno.
  4158. 624158,125,1869,78,83,1,36,4,{Mahatā}ti saṅkhyāmahatā guṇamahatā ca.
  4159. 624159,125,1869,84,87,1,30,2,{Bhikkhusaṅghenā}ti samaṇagaṇena.
  4160. 624160,125,1869,88,101,1,94,11,"{Aḍḍhateḷasehī}ti aḍḍhena teḷasahi, dvādasahi satehi paññāsāya ca bhikkhūhi saddhinti vuttaṃ hoti. "
  4161. 624161,125,1869,102,119,1,70,10,Yena… pe… {tadavasarī}ti āpaṇabahulatāya so nigamo‘‘ āpaṇo’’ tveva nāmaṃ labhi.
  4162. 624162,125,1869,120,125,1,55,5,Tasmiṃ kira vīsatiāpaṇamukhasahassāni vibhattāni ahesuṃ.
  4163. 624163,125,1869,126,146,1,141,18,"Yena disābhāgena maggena vā so aṅguttarāpānaṃ raṭṭhassa nigamo osaritabbo, tena avasari tadavasari agamāsi, taṃ nigamaṃ anupāpuṇīti vuttaṃ hoti. "
  4164. 624164,125,1870,2,10,1,47,6,"Keṇiyo {jaṭilo}ti keṇiyoti nāmena, jaṭiloti tāpaso. "
  4165. 624165,125,1870,11,31,1,176,19,"So kira brāhmaṇamahāsālo, dhanarakkhaṇatthāya pana tāpasapabbajjaṃ samādāya rañño paṇṇākāraṃ datvā bhūmibhāgaṃ gahetvā tattha assamaṃ kāretvā vasati kulasahassassa nissayo hutvā. "
  4166. 624166,125,1870,32,43,1,80,10,Assamepi cassa eko tālarukkho divase divase ekaṃ suvaṇṇaphalaṃ muñcatīti vadanti.
  4167. 624167,125,1870,44,59,1,113,14,"So divā kāsāyāni dhāreti jaṭā ca bandhati, rattiṃ yathāsukhaṃ pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti. "
  4168. 624168,125,1870,60,63,1,32,2,{Sakyaputto}ti uccākulaparidīpanaṃ.
  4169. 624169,125,1870,64,82,1,154,15,"Sakyakulā {pabbajito}ti saddhāya pabbajitabhāvaparidīpanaṃ, kenaci pārijuññena anabhibhūto aparikkhīṇaṃyeva taṃ kulaṃ pahāya saddhāya pabbajitoti vuttaṃ hoti. "
  4170. 624170,125,1870,83,96,1,90,11,"Taṃ kho {panā}ti itthambhūtākhyānatthe upayogavacanaṃ, tassa kho pana bhoto gotamassāti attho. "
  4171. 624171,125,1870,97,104,1,53,5,"{Kalyāṇo}ti kalyāṇaguṇasamannāgato, seṭṭhoti vuttaṃ hoti. "
  4172. 624172,125,1870,105,110,1,36,4,{Kittisaddo}ti kittiyeva thutighoso vā.
  4173. 624173,125,1871,2,32,1,152,24,"Itipi so {bhagavā}ti ādimhi pana ayaṃ tāva yojanā– so bhagavā itipi arahaṃ, itipi sammāsambuddho… pe… itipi bhagavāti, iminā ca iminā ca kāraṇenāti vuttaṃ hoti. "
  4174. 624174,125,1871,33,52,1,135,17,"Tattha ārakattā, arīnaṃ arānañca hatattā paccayādīnaṃ arahattā, pāpakaraṇe rahābhāvāti imehi tāva kāraṇehi so bhagavā arahan ti veditabbo. "
  4175. 624175,125,1871,53,63,1,88,10,Ārakā hi so sabbakilesehi maggena savāsanānaṃ kilesānaṃ viddhaṃsitattāti ārakattā arahaṃ.
  4176. 624176,125,1871,64,72,1,59,8,Te cānena kilesārayo maggena hatāti arīnaṃ hatattāpi arahaṃ.
  4177. 624177,125,1871,73,86,1,167,11,"Yañcetaṃ avijjābhavataṇhāmayanābhi, puññādiabhisaṅkhārānaṃ jarāmaraṇanemi, āsavasamudayamayena akkhena vijjhitvā tibhavarathe samāyojitaṃ anādikālapavattaṃ saṃsāracakkaṃ. "
  4178. 624178,125,1871,87,102,1,153,14,Tassānena bodhimaṇḍe vīriyapādehi sīlapathaviyaṃ patiṭṭhāya saddhāhatthena kammakkhayakarañāṇapharasuṃ gahetvā sabbe arā hatāti arānaṃ hatattātipi arahaṃ .
  4179. 624179,125,1871,103,112,1,101,9,Aggadakkhiṇeyyattā ca cīvarādipaccaye sakkāragarukārādīni ca arahatīti paccayādīnaṃ arahattāpi arahaṃ.
  4180. 624180,125,1871,113,131,1,130,17,"Yathā ca loke keci paṇḍitamānino bālā asilokabhayena raho pāpaṃ karonti, evaṃ nāyaṃ kadāci karotīti pāpakaraṇe rahābhāvatopi arahaṃ. "
  4181. 624181,125,1871,132,134,1,11,2,Hoti cettha–
  4182. 624182,125,1872,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Ārakattā hatattā ca, kilesārīna so muni; "
  4183. 624183,125,1873,2,6,1,37,3,"Hatasaṃsāracakkāro , paccayādīna cāraho; "
  4184. 624184,125,1874,2,13,1,46,8,"Na raho karoti pāpāni, arahaṃ tena pavuccatī’’ ti. "
  4185. 624185,125,1875,2,7,1,47,5,Sammā sāmañca saccānaṃ buddhattā sammāsambuddho.
  4186. 624186,125,1875,8,16,1,85,7,Atisayavisuddhāhi vijjāhi abbhuttamena caraṇena ca samannāgatattā vijjācaraṇasampanno.
  4187. 624187,125,1875,17,28,1,79,10,Sobhanagamanattā sundaraṃ ṭhānaṃ gatattā suṭṭhu gatattā sammā gadattā ca sugato.
  4188. 624188,125,1875,29,32,1,33,3,Sabbathāpi viditalokattā lokavidū.
  4189. 624189,125,1875,33,52,1,146,16,"So hi bhagavā sabhāvato samudayato nirodhato nirodhūpāyatoti sabbathā khandhāyatanādibhedaṃ saṅkhāralokaṃ avedi,‘‘ eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā. "
  4190. 624190,125,1875,53,57,1,24,4,Dve lokā nāmañca rūpañca.
  4191. 624191,125,1875,58,62,1,22,4,Tayo lokā tisso vedanā.
  4192. 624192,125,1875,63,67,1,26,4,Cattāro lokā cattāro āhārā.
  4193. 624193,125,1875,68,71,1,30,3,Pañca lokā pañcupādānakkhandhā.
  4194. 624194,125,1875,72,77,1,35,5,Cha lokā cha ajjhattikāni āyatanāni.
  4195. 624195,125,1875,78,82,1,32,4,Satta lokā satta viññāṇaṭṭhitiyo.
  4196. 624196,125,1875,83,87,1,27,4,Aṭṭha lokā aṭṭha lokadhammā.
  4197. 624197,125,1875,88,92,1,24,4,Nava lokā nava sattāvāsā.
  4198. 624198,125,1875,93,96,1,22,3,Dasa lokā dasāyatanāni.
  4199. 624199,125,1875,97,100,1,28,3,Dvādasa lokā dvādasāyatanāni.
  4200. 624200,125,1875,101,121,1,69,9,Aṭṭhārasa lokā aṭṭhārasa dhātuyo’’ ti( paṭi. ma.1.112) evaṃ sabbathā saṅkhāralokaṃ avedi.
  4201. 624201,125,1875,122,150,1,217,24,"Sattānaṃ āsayaṃ jānāti, anusayaṃ jānāti, caritaṃ jānāti, adhimuttiṃ jānāti, apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye bhabbe abhabbe satte jānātīti sabbathā sattalokaṃ avedi. "
  4202. 624202,125,1875,151,174,1,189,22,"Tathā ekaṃ cakkavāḷaṃ āyāmato vitthārato ca yojanānaṃ dvādasa satasahassāni tīṇi sahassāni aḍḍhapañcamāni ca satāni, parikkhepato chattiṃsa satasahassāni dasa sahassāni aḍḍhuḍḍhāni ca satāni. "
  4203. 624203,125,1876,2,3,1,6,1,Tattha –
  4204. 624204,125,1877,2,8,1,38,5,"Duve satasahassāni, cattāri nahutāni ca; "
  4205. 624205,125,1878,2,7,1,42,4,"Ettakaṃ bahalattena, saṅkhātāyaṃ vasundharā. "
  4206. 624206,125,1879,2,9,1,41,5,"Cattāri satasahassāni, aṭṭheva nahutāni ca; "
  4207. 624207,125,1880,2,8,1,42,5,"Ettakaṃ bahalattena, jalaṃ vāte patiṭṭhitaṃ. "
  4208. 624208,125,1881,2,7,1,38,4,"Nava satasahassāni, māluto nabhamuggato; "
  4209. 624209,125,1882,2,11,1,42,6,"Saṭṭhi ceva sahassāni, esā lokassa saṇṭhiti’’. "
  4210. 624210,125,1883,2,6,1,30,4,Evaṃ saṇṭhite cettha yojanānaṃ–
  4211. 624211,125,1884,2,7,1,41,4,"Caturāsīti sahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave; "
  4212. 624212,125,1885,2,8,1,38,4,"Accuggato tāvadeva, sineru pabbatuttamo. "
  4213. 624213,125,1886,2,8,1,41,4,"Tato upaḍḍhupaḍḍhena, pamāṇena yathākkamaṃ; "
  4214. 624214,125,1887,2,6,1,39,3,"Ajjhogāḷhuggatā dibbā, nānāratanacittitā. "
  4215. 624215,125,1888,2,7,1,38,4,"Yugandharo īsadharo, karavīko sudassano; "
  4216. 624216,125,1889,2,8,1,40,5,"Nemindharo vinatako, assakaṇṇo giri brahā. "
  4217. 624217,125,1890,2,8,1,38,5,"Ete satta mahāselā, sinerussa samantato; "
  4218. 624218,125,1891,2,5,1,35,2,"Mahārājānamāvāsā , devayakkhanisevitā. "
  4219. 624219,125,1892,2,8,1,40,5,"Yojanānaṃ satānucco, himavā pañca pabbato; "
  4220. 624220,125,1893,2,7,1,38,4,"Yojanānaṃ sahassāni, tīṇi āyatavitthato. "
  4221. 624221,125,1894,2,6,1,38,3,"Caturāsītisahassehi , kūṭehi paṭimaṇḍito; "
  4222. 624222,125,1895,2,4,1,41,2,Tipañcayojanakkhandha-parikkhepā nagavhayā.
  4223. 624223,125,1896,2,4,1,40,2,Paññāsayojanakkhandha-sākhāyāmā samantato;
  4224. 624224,125,1897,2,7,1,39,4,"Sattayojanavitthiṇṇā , tāvadeva ca uggatā. "
  4225. 624225,125,1898,2,8,1,39,4,"Jambū yassānubhāvena, jambudīpo pakāsito; "
  4226. 624226,125,1899,2,7,1,39,4,"Dve asītisahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave. "
  4227. 624227,125,1900,2,6,1,37,3,"Accuggato tāvadeva, cakkavāḷasiluccayo; "
  4228. 624228,125,1901,2,10,1,45,5,"Parikkhipitvā taṃ sabbaṃ, cakkavāḷamayaṃ ṭhito’’. "
  4229. 624229,125,1902,2,17,1,156,12,"Tattha candamaṇḍalaṃ ekūnapaññāsayojanaṃ, sūriyamaṇḍalaṃ paññāsayojanaṃ, tāvatiṃsabhavanaṃ dasasahassayojanaṃ, tathā asurabhavanaṃ avīcimahānirayo jambudīpo ca. "
  4230. 624230,125,1902,18,26,1,80,6,"Aparagoyānaṃ sattasahassayojanaṃ, tathā pubbavideho, uttarakuru aṭṭhasahassayojano. "
  4231. 624231,125,1902,27,31,1,61,4,Ekameko cettha mahādīpo pañcasatapañcasataparittadīpaparivāro.
  4232. 624232,125,1902,32,38,1,42,6,Taṃ sabbampi ekaṃ cakkavāḷaṃ ekā lokadhātu.
  4233. 624233,125,1902,39,41,1,34,2,Cakkavāḷantaresu lokantarikanirayā.
  4234. 624234,125,1902,42,54,1,101,11,"Evaṃ anantāni cakkavāḷāni anantā lokadhātuyo, anantena buddhañāṇena aññāsīti sabbathā okāsalokaṃ avedi. "
  4235. 624235,125,1902,55,59,1,24,4,Evaṃ so bhagavā sabbathā.
  4236. 624236,125,1902,60,63,1,34,3,Viditalokattā lokavidūti veditabbo.
  4237. 624237,125,1903,2,9,1,58,7,Attano pana guṇehi visiṭṭhatarassa kassaci abhāvā anuttaro.
  4238. 624238,125,1903,10,15,1,64,5,Vicittehi vinayanūpāyehi purisadamme sāretīti purisadammasārathi.
  4239. 624239,125,1903,16,24,1,81,6,Diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthehi yathārahaṃ anusāsati nitthāreti cāti satthā.
  4240. 624240,125,1903,25,36,1,125,10,"Devamanussaggahaṇaṃ ukkaṭṭhaparicchedavasena bhabbapuggalapariggahavasena ca kataṃ, nāgādikepi pana esa lokiyatthena anusāsati. "
  4241. 624241,125,1903,37,45,1,70,7,"Yadatthi neyyaṃ nāma, sabbassa buddhattā vimokkhantikañāṇavasena buddho. "
  4242. 624242,125,1903,46,49,1,12,3,Yato pana so–
  4243. 624243,125,1904,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Bhagyavā bhaggavā yutto, bhagehi ca vibhattavā; "
  4244. 624244,125,1905,2,11,1,44,6,"Bhattavā vantagamano, bhavesu bhagavā tato’’ ti. "
  4245. 624245,125,1906,2,17,1,67,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthārato panetāni padāni visuddhimagge( visuddhi.1.124-125) vuttāni. "
  4246. 624246,125,1907,2,10,1,38,8,So imaṃ lokan ti so bhagavā imaṃ lokaṃ.
  4247. 624247,125,1907,11,14,1,25,3,Idāni vattabbaṃ nidasseti.
  4248. 624248,125,1907,15,19,1,61,4,Sadevakan tiādīni kasibhāradvājaāḷavakasuttesu vuttanayāneva.
  4249. 624249,125,1907,20,25,1,31,5,Sayan ti sāmaṃ aparaneyyo hutvā.
  4250. 624250,125,1907,26,29,1,19,2,{Abhiññā}ti abhiññāya.
  4251. 624251,125,1907,30,34,1,30,3,{Sacchikatvā}ti paccakkhaṃ katvā.
  4252. 624252,125,1907,35,40,1,34,4,{Pavedetī}ti bodheti ñāpeti pakāseti.
  4253. 624253,125,1907,41,60,1,126,16,So dhammaṃ deseti… pe… pariyosānakalyāṇan ti so bhagavā sattesu kāruññataṃ paṭicca anuttaraṃ vivekasukhaṃ hitvāpi dhammaṃ deseti.
  4254. 624254,125,1907,61,70,1,66,9,Tañca kho appaṃ vā bahuṃ vā desento ādikalyāṇādippakārameva deseti.
  4255. 624255,125,1907,71,72,1,6,1,Kathaṃ?
  4256. 624256,125,1907,73,85,1,133,10,"Ekagāthāpi hi samantabhaddakattā dhammassa paṭhamapādena ādikalyāṇā, dutiyatatiyapādehi majjhekalyāṇā, pacchimapādena pariyosānakalyāṇā. "
  4257. 624257,125,1907,86,96,1,94,8,"Ekānusandhikaṃ suttaṃ nidānena ādikalyāṇaṃ, nigamanena pariyosānakalyāṇaṃ, sesena majjhekalyāṇaṃ. "
  4258. 624258,125,1907,97,106,1,97,7,"Nānānusandhikaṃ paṭhamānusandhinā ādikalyāṇaṃ, pacchimena pariyosānakalyāṇaṃ, sesehi majjhekalyāṇaṃ. "
  4259. 624259,125,1907,107,119,1,130,10,"Sakalopi sāsanadhammo attano atthabhūtena sīlena ādikalyāṇo, samathavipassanāmaggaphalehi majjhekalyāṇo, nibbānena pariyosānakalyāṇo. "
  4260. 624260,125,1907,120,129,1,91,7,"Sīlasamādhīhi vā ādikalyāṇo, vipassanāmaggehi majjhekalyāṇo, phalanibbānehi pariyosānakalyāṇo. "
  4261. 624261,125,1907,130,140,1,103,7,"Buddhasubodhitāya vā ādikalyāṇo, dhammasudhammatāya majjhekalyāṇo, saṅghasuppaṭipattiyā pariyosānakalyāṇo . "
  4262. 624262,125,1907,141,156,1,137,12,"Taṃ sutvā tathattāya paṭipannena adhigantabbāya abhisambodhiyā vā ādikalyāṇo, paccekabodhiyā majjhekalyāṇo, sāvakabodhiyā pariyosānakalyāṇo . "
  4263. 624263,125,1907,157,182,1,297,23,"Suyyamāno cesa nīvaraṇādivikkhambhanato savanenapi kalyāṇameva āvahatīti ādikalyāṇo, paṭipajjamāno samathavipassanāsukhāvahanato paṭipattiyāpi kalyāṇameva āvahatīti majjhekalyāṇo, tathā paṭipanno ca paṭipattiphale niṭṭhite tādibhāvāvahanato paṭipattiphalenapi kalyāṇameva āvahatīti pariyosānakalyāṇo. "
  4264. 624264,125,1907,183,193,1,106,8,"Nāthappabhavattā ca pabhavasuddhiyā ādikalyāṇo, atthasuddhiyā majjhekalyāṇo, kiccasuddhiyā pariyosānakalyāṇo. "
  4265. 624265,125,1907,194,203,1,73,9,Yato appaṃ vā bahuṃ vā desento ādikalyāṇādippakārameva desetīti veditabbo.
  4266. 624266,125,1908,2,25,1,208,20,"Sātthaṃ sabyañjanan ti evamādīsu pana yasmā imaṃ dhammaṃ desento sāsanabrahmacariyaṃ maggabrahmacariyañca pakāseti, nānānayehi dīpeti, tañca yathāsambhavaṃ atthasampattiyā sātthaṃ, byañjanasampattiyā sabyañjanaṃ. "
  4267. 624267,125,1908,26,31,1,141,4,"Saṅkāsanapakāsanavivaraṇavibhajanauttānīkaraṇapaññattiatthapadasamāyogato sātthaṃ, akkharapadabyañjanākāraniruttiniddesasampattiyā sabyañjanaṃ. "
  4268. 624268,125,1908,32,37,1,91,4,"Atthagambhīratāpaṭivedhagambhīratāhi sātthaṃ, dhammagambhīratādesanāgambhīratāhi sabyañjanaṃ. "
  4269. 624269,125,1908,38,43,1,88,4,"Atthapaṭibhānapaṭisambhidāvisayato sātthaṃ, dhammaniruttipaṭisambhidāvisayato sabyañjanaṃ. "
  4270. 624270,125,1908,44,51,1,99,6,"Paṇḍitavedanīyato sarikkhakajanappasādakanti sātthaṃ, saddheyyato lokiyajanappasādakanti sabyañjanaṃ. "
  4271. 624271,125,1908,52,57,1,51,4,"Gambhīrādhippāyato sātthaṃ, uttānapadato sabyañjanaṃ. "
  4272. 624272,125,1908,58,66,1,110,7,"Upanetabbassābhāvato sakalaparipuṇṇabhāvena kevalaparipuṇṇaṃ, apanetabbassa abhāvato niddosabhāvena parisuddhaṃ. "
  4273. 624273,125,1908,67,74,1,96,7,Sikkhattayapariggahitattā brahmabhūtehi seṭṭhehi caritabbato tesañca cariyabhāvato brahmacariyaṃ.
  4274. 624274,125,1908,75,89,1,62,8,Tasmā‘‘ sātthaṃ sabyañjanaṃ… pe… brahmacariyaṃ pakāsetī’’ ti vuccati.
  4275. 624275,125,1909,2,25,1,203,19,"Apica yasmā sanidānaṃ sauppattikañca desento ādikalyāṇaṃ deseti, vineyyānaṃ anurūpato atthassa aviparītatāya hetudāharaṇayogato ca majjhekalyāṇaṃ , sotūnaṃ saddhāpaṭilābhena nigamanena ca pariyosānakalyāṇaṃ. "
  4276. 624276,125,1909,26,31,1,38,5,Evaṃ desento ca brahmacariyaṃ pakāseti.
  4277. 624277,125,1909,32,74,1,362,30,"Tañca paṭipattiyā adhigamabyattito sātthaṃ, pariyattiyā āgamabyattito sabyañjanaṃ, sīlādipañcadhammakkhandhayuttato kevalaparipuṇṇaṃ, nirupakkilesato nittharaṇatthāya pavattito lokāmisanirapekkhato ca parisuddhaṃ, seṭṭhaṭṭhena brahmabhūtānaṃ buddhapaccekabuddhasāvakānaṃ cariyato brahmacariyanti vuccati, tasmāpi‘‘ so dhammaṃ deseti… pe… brahmacariyaṃ pakāsetī’’ ti vuccati. "
  4278. 624278,125,1910,2,14,1,70,10,"Sādhu kho {panā}ti sundaraṃ kho pana, atthāvahaṃ sukhāvahanti vuttaṃ hoti. "
  4279. 624279,125,1910,15,19,1,46,3,Dhammiyā {kathāyā}ti pānakānisaṃsapaṭisaṃyuttāya.
  4280. 624280,125,1910,20,26,1,53,6,Ayañhi keṇiyo sāyanhasamaye bhagavato āgamanaṃ assosi.
  4281. 624281,125,1910,27,48,1,166,17,‘‘ Tucchahattho bhagavantaṃ dassanāya gantuṃ lajjamāno vikālabhojanā viratānampi pānakaṃ kappatī’’ ti cintetvā pañcahi kājasatehi susaṅkhataṃ badarapānaṃ gāhāpetvā agamāsi.
  4282. 624282,125,1910,49,76,1,133,17,"Yathāha bhesajjakkhandhake‘‘ atha kho keṇiyassa jaṭilassa etadahosi, kiṃ nu kho ahaṃ samaṇassa gotamassa harāpeyyan’’ ti( mahāva.300) sabbaṃ veditabbaṃ. "
  4283. 624283,125,1910,77,148,1,451,35,"Tato naṃ bhagavā yathā sekkhasutte( ma. ni.2.22 ādayo) sākiye āvasathānisaṃsapaṭisaṃyuttāya kathāya, gosiṅgasālavane( ma. ni.1.325 ādayo) tayo kulaputte sāmaggirasānisaṃsapaṭisaṃyuttāya, rathavinīte( ma. ni.1.252 ādayo) jātibhūmake bhikkhū dasakathāvatthupaṭisaṃyuttāya, evaṃ taṅkhaṇānurūpāya pānakānisaṃsapaṭisaṃyuttāya kathāya pānakadānānisaṃsaṃ sandassesi, tathārūpānaṃ puññānaṃ punapi kattabbatāya niyojento samādapesi, abbhussāhaṃ janento samuttejesi, sandiṭṭhikasamparāyikena phalavisesena pahaṃsento sampahaṃsesi. "
  4284. 624284,125,1910,149,161,1,42,6,Tenāha‘‘ dhammiyā kathāya… pe… sampahaṃsesī’’ ti.
  4285. 624285,125,1910,162,174,1,108,11,"So bhiyyosomattāya bhagavati pasanno bhagavantaṃ nimantesi, bhagavā cassa tikkhattuṃ paṭikkhipitvā adhivāsesi. "
  4286. 624286,125,1910,175,192,1,67,10,Tenāha‘‘ atha kho keṇiyo jaṭilo… pe… adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvenā’’ ti.
  4287. 624287,125,1911,2,6,1,35,4,Kimatthaṃ pana paṭikkhipi bhagavāti?
  4288. 624288,125,1911,7,22,1,150,13,"Punappunaṃ yācanāya cassa puññavuḍḍhi bhavissati, bahutarañca paṭiyādessati, tato aḍḍhatelasānaṃ bhikkhusatānaṃ paṭiyattaṃ aḍḍhasoḷasannaṃ pāpuṇissatīti. "
  4289. 624289,125,1911,23,28,1,29,5,Kuto aparāni tīṇi satānīti ce?
  4290. 624290,125,1911,29,43,1,108,13,"Appaṭiyatteyeva hi bhatte selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi saddhiṃ pabbajissati, taṃ disvā bhagavā evamāhāti. "
  4291. 624291,125,1911,44,50,1,34,5,{Mittāmacce}ti mitte ca kammakare ca.
  4292. 624292,125,1911,51,59,1,78,6,{Ñātisālohite}ti samānalohite ekayonisambandhe puttadhītādayo avasesabandhave ca.
  4293. 624293,125,1911,60,63,1,12,2,Yenāti yasmā.
  4294. 624294,125,1911,64,67,1,11,2,{Me}ti mayhaṃ.
  4295. 624295,125,1911,68,72,1,38,4,Kāyaveyyāvaṭikan ti kāyena veyyāvaccaṃ.
  4296. 624296,125,1911,73,78,1,51,4,Maṇḍalamāḷaṃ {paṭiyādetī}ti setavitānamaṇḍapaṃ karoti.
  4297. 624297,125,1912,2,6,1,46,4,Tiṇṇaṃ vedānan ti irubbedayajubbedasāmavedānaṃ.
  4298. 624298,125,1912,7,13,1,52,6,Saha nighaṇḍunā ca keṭubhena ca sanighaṇḍukeṭubhānaṃ.
  4299. 624299,125,1912,14,19,1,61,4,{Nighaṇḍū}ti nāmanighaṇḍurukkhādīnaṃ vevacanappakāsakaṃ satthaṃ.
  4300. 624300,125,1912,20,26,1,56,6,Keṭubhan ti kiriyākappavikappo kavīnaṃ upakārāya satthaṃ.
  4301. 624301,125,1912,27,30,1,42,3,Saha akkharappabhedena sākkharappabhedānaṃ.
  4302. 624302,125,1912,31,37,1,38,5,{Akkharappabhedo}ti sikkhā ca nirutti ca.
  4303. 624303,125,1912,38,58,1,158,16,Itihāsapañcamānan ti athabbanavedaṃ catutthaṃ katvā‘‘ itiha āsa itiha āsā’’ ti īdisavacanapaṭisaṃyutto purāṇakathāsaṅkhāto itihāso pañcamo etesanti itihāsapañcamā.
  4304. 624304,125,1912,59,61,1,23,2,Tesaṃ itihāsapañcamānaṃ.
  4305. 624305,125,1912,62,70,1,69,8,Padaṃ tadavasesañca byākaraṇaṃ ajjheti vedeti cāti padako veyyākaraṇo.
  4306. 624306,125,1912,71,87,1,181,15,"Lokāyate vitaṇḍavādasatthe mahāpurisalakkhaṇādhikāre ca dvādasasahasse mahāpurisalakkhaṇasatthe anūno paripūrakārīti lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo, avayo na hotīti vuttaṃ hoti. "
  4307. 624307,125,1912,88,99,1,64,11,Avayo nāma yo tāni atthato ca ganthato ca sandhāretuṃ na sakkoti.
  4308. 624308,125,1913,2,15,1,123,11,"Jaṅghāya hitaṃ vihāraṃ jaṅghāvihāraṃ, cirāsanādijanitaṃ parissamaṃ vinodetuṃ jaṅghāpasāraṇatthaṃ adīghacārikanti vuttaṃ hoti. "
  4309. 624309,125,1913,16,20,1,32,3,{Anucaṅkamamāno}ti caṅkamamāno eva.
  4310. 624310,125,1913,21,27,1,36,5,{Anuvicaramāno}ti ito cito ca caramāno.
  4311. 624311,125,1913,28,35,1,56,6,Keṇiyassa jaṭilassa {assamo}ti keṇiyassa assamaṃ nivesanaṃ.
  4312. 624312,125,1913,36,39,1,20,2,{Āvāho}ti kaññāgahaṇaṃ.
  4313. 624313,125,1913,40,43,1,19,2,{Vivāho}ti kaññādānaṃ.
  4314. 624314,125,1913,44,47,1,23,2,{Mahāyañño}ti mahāyajanaṃ.
  4315. 624315,125,1913,48,52,1,27,3,{Māgadho}ti magadhānaṃ issaro.
  4316. 624316,125,1913,53,57,1,37,4,Mahatiyā senāya samannāgatattā seniyo.
  4317. 624317,125,1913,58,64,1,59,5,"Bimbīti suvaṇṇaṃ, tasmā sārasuvaṇṇasadisavaṇṇatāya bimbisāro. "
  4318. 624318,125,1913,65,72,1,35,6,So me {nimantito}ti so mayā nimantito.
  4319. 624319,125,1914,2,11,1,92,9,Atha brāhmaṇo pubbe katādhikārattā buddhasaddaṃ sutvāva amatenevābhisitto vimhayarūpattā āha–
  4320. 624320,125,1914,12,23,1,29,5,"‘‘ buddhoti, bho keṇiya, vadesī’’ ti. "
  4321. 624321,125,1914,24,28,1,32,4,Itaro yathābhūtaṃ ācikkhanto āha–
  4322. 624322,125,1914,29,40,1,27,5,"‘‘ buddhoti, bho sela, vadāmī’’ ti. "
  4323. 624323,125,1914,41,50,1,63,8,"Tato naṃ punapi daḷhīkaraṇatthaṃ pucchi, itaropi tatheva ārocesi. "
  4324. 624324,125,1914,51,58,1,68,6,Atha kappasatasahassehipi buddhasaddassa dullabhabhāvaṃ dassento āha–
  4325. 624325,125,1914,59,71,1,51,8,‘‘ ghosopi kho eso dullabho lokasmiṃ yadidaṃ buddho’’ ti.
  4326. 624326,125,1914,72,81,1,45,8,"Tattha yadidan ti nipāto, yo esoti vuttaṃ hoti. "
  4327. 624327,125,1915,2,39,1,169,25,"Atha brāhmaṇo buddhasaddaṃ sutvā‘‘ kiṃ nu kho so saccameva buddho, udāhu nāmamattamevassa buddho’’ ti vīmaṃsitukāmo cintesi, abhāsi eva vā‘‘ āgatāni kho pana… pe… vivaṭṭacchado’’ ti. "
  4328. 624328,125,1915,40,48,1,24,4,Tattha‘‘ mantesū’’ ti vedesu.
  4329. 624329,125,1915,49,75,1,163,17,‘‘ Tathāgato kira uppajjissatī’’ ti paṭikacceva suddhāvāsadevā brāhmaṇavesena lakkhaṇāni pakkhipitvā vede vācenti‘‘ tadanusārena mahesakkhā sattā tathāgataṃ jānissantī’’ ti.
  4330. 624330,125,1915,76,81,1,49,5,Tena pubbe vedesu mahāpurisalakkhaṇāni āgacchanti.
  4331. 624331,125,1915,82,91,1,68,8,"Parinibbute pana tathāgate kamena antaradhāyanti, tena etarahi natthi. "
  4332. 624332,125,1915,92,97,1,71,3,{Mahāpurisassā}ti paṇidhisamādānañāṇasamādānakaruṇādiguṇamahato purisassa .
  4333. 624333,125,1915,98,104,1,29,5,Dveva {gatiyo}ti dve eva niṭṭhā.
  4334. 624334,125,1915,105,181,1,225,26,"Kāmañcāyaṃ gatisaddo‘‘ pañca kho imā, sāriputta, gatiyo’’ tiādīsu( ma. ni.1.153) bhavabhede,‘‘ gatī migānaṃ pavanan’’ tiādīsu( pari.339) nivāsaṭṭhāne,‘‘ evaṃ adhimattagatimanto’’ tiādīsu( ma. ni.1.161) paññāyaṃ,‘‘ gatigatan’’ tiādīsu( cūḷava.204) visaṭabhāve vattati, idha pana niṭṭhāyaṃ veditabbo. "
  4335. 624335,125,1915,182,195,1,82,12,"Tattha kiñcāpi yehi lakkhaṇehi samannāgato rājā hoti cakkavatti, na tehi eva buddho. "
  4336. 624336,125,1915,196,201,1,43,5,Jātisāmaññato pana tāniyeva tānīti vuccanti.
  4337. 624337,125,1915,202,211,1,35,5,Tasmā vuttaṃ‘‘ yehi samannāgatassā’’ ti.
  4338. 624338,125,1916,2,9,1,43,6,Sace agāraṃ {ajjhāvasatī}ti yadi agāre vasati.
  4339. 624339,125,1916,10,21,1,87,10,Rājā hoti {cakkavattī}ti catūhi acchariyadhammehi saṅgahavatthūhi ca lokaṃ rañjanato rājā.
  4340. 624340,125,1916,22,42,1,139,16,"Cakkaratanaṃ vatteti, catūhi sampatticakkehi, vattati, tehi ca paraṃ vatteti, parahitāya ca iriyāpathacakkānaṃ vatto etasmiṃ atthīti cakkavatti. "
  4341. 624341,125,1916,43,50,1,47,6,"Ettha ca rājāti sāmaññaṃ, cakkavattīti visesanaṃ. "
  4342. 624342,125,1916,51,59,1,56,7,"Dhammena caratīti dhammiko, ñāyena samena vattatīti attho. "
  4343. 624343,125,1916,60,66,1,47,6,Dhammena rajjaṃ labhitvā rājā jātoti dhammarājā.
  4344. 624344,125,1916,67,73,1,68,5,"Parahitadhammakaraṇena vā dhammiko, attahitadhammakaraṇena dhammarājā. "
  4345. 624345,125,1916,74,84,1,102,9,"Caturantāya issaroti cāturanto, catusamuddantāya cattubbidhadīpavibhūsitāya ca pathaviyā issaroti attho. "
  4346. 624346,125,1916,85,92,1,70,7,Ajjhattaṃ kodhādipaccatthike bahiddhā ca sabbarājāno vijesīti vijitāvī.
  4347. 624347,125,1916,93,115,1,196,18,"{Janapadatthāvariyappatto}ti janapade dhuvabhāvaṃ thāvarabhāvaṃ patto, na sakkā kenaci cāletuṃ, janapado vā tamhi thāvariyappatto anussukko sakammanirato acalo asampavedhītipi janapadatthāvariyappatto. "
  4348. 624348,125,1917,2,11,1,50,7,"Seyyathidan ti nipāto, tassa etāni katamānīti attho. "
  4349. 624349,125,1917,12,23,1,98,9,Cakkaratanaṃ… pe… pariṇāyakaratanameva sattaman ti tāni sabbappakārato ratanasuttavaṇṇanāyaṃ vuttāni.
  4350. 624350,125,1917,24,40,1,171,13,"Tesu ayaṃ cakkavattirājā cakkaratanena ajitaṃ jināti, hatthiassaratanehi vijite yathāsukhamanuvicarati, pariṇāyakaratanena vijitamanurakkhati, sesehi upabhogasukhamanubhavati. "
  4351. 624351,125,1917,41,56,1,168,12,"Paṭhamena cassa ussāhasattiyogo, hatthiassagahapatiratanehi pabhusattiyogo, pariṇāyakaratanena mantasattiyogo suparipuṇṇo hoti, itthimaṇiratanehi ca tividhasattiyogaphalaṃ. "
  4352. 624352,125,1917,57,63,1,62,5,"So itthimaṇiratanehi bhogasukhamanubhoti, sesehi issariyasukhaṃ. "
  4353. 624353,125,1917,64,78,1,187,11,"Visesato cassa purimāni tīṇi adosakusalamūlajanitakammānubhāvena sampajjanti, majjhimāni alobhakusalamūlajanitakammānubhāvena, pacchimamekaṃ amohakusalamūlajanitakammānubhāvenāti veditabbaṃ. "
  4354. 624354,125,1918,2,5,1,31,3,Parosahassan ti atirekasahassaṃ.
  4355. 624355,125,1918,6,9,1,21,2,{Sūrā}ti abhīrukajātikā.
  4356. 624356,125,1918,10,16,1,45,4,"{Vīraṅgarūpā}ti devaputtasadisakāyā, evaṃ tāveke. "
  4357. 624357,125,1918,17,33,1,105,13,"Ayaṃ panettha sabhāvo {vīrā}ti uttamasūrā vuccanti, vīrānaṃ aṅgaṃ vīraṅgaṃ, vīrakāraṇaṃ vīriyanti vuttaṃ hoti. "
  4358. 624358,125,1918,34,43,1,71,8,"Vīraṅgaṃ rūpaṃ etesanti vīraṅgarūpā, vīriyamayasarīrā viyāti vuttaṃ hoti. "
  4359. 624359,125,1918,44,55,1,91,9,"{Parasenappamaddanā}ti sace paṭimukhaṃ tiṭṭheyya parasenā, taṃ pamaddituṃ samatthāti adhippāyo. "
  4360. 624360,125,1918,56,84,1,54,6,{Dhammenā}ti‘‘ pāṇo na hantabbo’’ tiādinā( dī. ni.2.244; ma. ni.3.257) pañcasīladhammena.
  4361. 624361,125,1918,85,105,1,214,19,Arahaṃ hoti sammāsambuddho loke {vivaṭṭacchado}ti ettha rāgadosamohamānadiṭṭhiavijjāduccaritachadanehi sattahi paṭicchanne kilesandhakāre loke taṃ chadanaṃ vivaṭṭetvā samantato sañjātāloko hutvā ṭhitoti vivaṭṭacchado.
  4362. 624362,125,1918,106,116,1,77,9,"Tattha paṭhamena padena pūjārahatā, dutiyena tassā hetu yasmā sammāsambuddhoti. "
  4363. 624363,125,1918,117,123,1,56,5,Tatiyena buddhattahetu vivaṭṭacchadatā vuttāti veditabbā.
  4364. 624364,125,1918,124,137,1,89,12,"Atha vā vivaṭṭo ca vicchado cāti vivaṭṭacchado, vaṭṭarahito chadanarahito cāti vuttaṃ hoti. "
  4365. 624365,125,1918,138,148,1,105,10,Tena arahaṃ vaṭṭābhāvena sammāsambuddho chadanābhāvenāti evaṃ purimapadadvayasseva hetudvayaṃ vuttaṃ hoti.
  4366. 624366,125,1918,149,161,1,98,9,"Dutiyena vesārajjena cettha purimasiddhi, paṭhamena dutiyasiddhi, tatiyacatutthehi tatiyasiddhi hoti. "
  4367. 624367,125,1918,162,172,1,89,8,"Purimañca dhammacakkhuṃ, dutiyaṃ buddhacakkhuṃ, tatiyaṃ samantacakkhuṃ sādhetīti veditabbaṃ. "
  4368. 624368,125,1919,2,7,1,38,5,Idāni bhagavato santikaṃ gantukāmo āha–
  4369. 624369,125,1919,8,20,1,35,6,‘‘ kahaṃ pana bho… pe… sammāsambuddho’’ ti.
  4370. 624370,125,1919,21,29,1,47,6,Evaṃ {vutte}tiādīsu {yenesā}ti yena disābhāgena esā.
  4371. 624371,125,1919,30,33,1,35,2,{Nīlavanarājī}ti nīlavaṇṇarukkhapanti.
  4372. 624372,125,1919,34,37,1,28,3,Vanaṃ kira meghapantisadisaṃ.
  4373. 624373,125,1919,38,46,1,45,7,"Yattha bhagavā tadā vihāsi, taṃ niddisanto āha–"
  4374. 624374,125,1919,47,58,1,31,5,"‘‘ yenesā bho, sela, nīlavanarājī’’ ti. "
  4375. 624375,125,1919,59,74,1,73,10,"Tattha‘‘ so viharatī’’ ti ayaṃ panettha pāṭhaseso, bhummatthe vā karaṇavacanaṃ. "
  4376. 624376,125,1919,75,80,1,30,5,Pade padan ti padasamīpe padaṃ.
  4377. 624377,125,1919,81,84,1,30,3,Tena turitagamanaṃ paṭisedheti.
  4378. 624378,125,1919,85,99,1,74,11,"Durāsadā {hī}ti kāraṇaṃ āha, yasmā te durāsadā, tasmā evaṃ bhonto āgacchantūti. "
  4379. 624379,125,1919,100,105,1,29,5,Kiṃ pana kāraṇā durāsadāti ce?
  4380. 624380,125,1919,106,108,1,14,2,Sīhāva ekacarā.
  4381. 624381,125,1919,109,118,1,65,8,"Yathā hi sīhā sahāyakiccābhāvato ekacarā, evaṃ tepi vivekakāmatāya."
  4382. 624382,125,1919,119,131,1,56,8,‘‘ Yadā cāhan’’ tiādinā pana te māṇavake upacāraṃ sikkhāpeti.
  4383. 624383,125,1919,132,143,1,59,9,"Tattha mā {opātethā}ti mā pavesetha, mā kathethāti vuttaṃ hoti. "
  4384. 624384,125,1919,144,157,1,82,10,"{Āgamentū}ti paṭimānentu, yāva kathā pariyosānaṃ gacchati, tāva tuṇhī bhavantūti attho. "
  4385. 624385,125,1920,2,5,1,18,2,{Samannesī}ti gavesi.
  4386. 624386,125,1920,6,13,1,45,5,"{Yebhuyyenā}ti bahukāni addasa, appakāni nāddasa. "
  4387. 624387,125,1920,14,30,1,52,10,"Tato yāni na addasa , tāni dīpento āha‘‘ ṭhapetvā dve’’ ti. "
  4388. 624388,125,1920,31,44,1,59,8,{Kaṅkhatī}ti kaṅkhaṃ uppādeti patthanaṃ‘‘ aho vata passeyyan’’ ti.
  4389. 624389,125,1920,45,55,1,67,9,{Vicikicchatī}ti tato tato tāni vicinanto kicchati na sakkoti daṭṭhuṃ.
  4390. 624390,125,1920,56,63,1,57,6,{Nādhimuccatī}ti tāya vicikicchāya sanniṭṭhānaṃ na gacchati.
  4391. 624391,125,1920,64,79,1,75,9,Na {sampasīdatī}ti tato‘‘ paripuṇṇalakkhaṇo ayan’’ ti bhagavati pasādaṃ nāpajjati.
  4392. 624392,125,1920,80,97,1,138,14,"Kaṅkhāya vā sudubbalavimati vuttā, vicikicchāya majjhimā, anadhimuccanatāya balavatī, asampasādena tehi tīhi dhammehi cittassa kālussiyabhāvo. "
  4393. 624393,125,1921,2,6,1,35,3,{Kosohite}ti vatthikosena paṭicchanne.
  4394. 624394,125,1921,7,10,1,22,2,{Vatthaguyhe}ti aṅgajāte.
  4395. 624395,125,1921,11,18,1,85,7,Bhagavato hi varavāraṇasseva kosohitaṃ vatthaguyhaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ padumagabbhasamānaṃ.
  4396. 624396,125,1921,19,35,1,137,15,Taṃ so vatthapaṭicchannattā apassanto antomukhagatāya ca jivhāya pahūtabhāvaṃ asallakkhento tesu dvīsu lakkhaṇesu kaṅkhī ahosi vicikicchī.
  4397. 624397,125,1921,36,40,1,26,4,Tathārūpan ti kathaṃ rūpaṃ?
  4398. 624398,125,1921,41,60,1,77,7,"Kimettha amhehi vattabbaṃ, vuttametaṃ nāgasenatthereneva milindaraññā puṭṭhena( mi. pa.4.3.3)–"
  4399. 624399,125,1922,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Dukkaraṃ, bhante nāgasena, bhagavatā katanti. "
  4400. 624400,125,1922,12,15,1,14,2,"Kiṃ, mahārājāti? "
  4401. 624401,125,1922,16,33,1,184,16,"Mahājanena hirikaraṇokāsaṃ brahmāyubrāhmaṇassa ca antevāsiuttarassa ca bāvarissa antevāsīnaṃ soḷasannaṃ brāhmaṇānañca selassa brāhmaṇassa antevāsīnaṃ tisatamāṇavānañca dassesi, bhanteti. "
  4402. 624402,125,1922,34,55,1,170,16,"Na, mahārāja, bhagavā guyhaṃ dasseti, chāyaṃ bhagavā dasseti, iddhiyā abhisaṅkharitvā nivāsananivatthaṃ kāyabandhanabaddhaṃ cīvarapārutaṃ chāyārūpakamattaṃ dasseti, mahārājāti. "
  4403. 624403,125,1922,56,64,1,46,7,"Chāyārūpe diṭṭhe sati diṭṭho eva nanu, bhanteti. "
  4404. 624404,125,1922,65,78,1,112,10,"Tiṭṭhatetaṃ, mahārāja, hadayarūpaṃ disvā bujjhanakasatto bhaveyya, hadayamaṃsaṃ nīharitvā dasseyya sammāsambuddhoti. "
  4405. 624405,125,1922,79,98,1,26,4,"Kallosi, bhante, nāgasenā’’ ti( mi. pa.4.3.3). "
  4406. 624406,125,1923,2,5,1,22,2,{Ninnāmetvā}ti nīharitvā.
  4407. 624407,125,1923,6,17,1,119,9,"Kaṇṇasotānumasanena cettha dīghabhāvo, nāsikāsotānumasanena tanubhāvo, nalāṭacchādanena puthulabhāvo pakāsitoti veditabbo. "
  4408. 624408,125,1923,18,22,1,55,4,Ācariyapācariyānan ti ācariyānañceva ācariyācariyānañca.
  4409. 624409,125,1923,23,28,1,24,4,Sake {vaṇṇe}ti attano guṇe.
  4410. 624410,125,1924,2,13,1,80,6,554. {Paripuṇṇakāyo}ti lakkhaṇehi paripuṇṇatāya ahīnaṅgapaccaṅgatāya ca paripuṇṇasarīro .
  4411. 624411,125,1924,14,17,1,28,2,{Surucī}ti sundarasarīrappabho.
  4412. 624412,125,1924,18,24,1,65,5,{Sujāto}ti ārohapariṇāhasampattiyā saṇṭhānasampattiyā ca sunibbatto.
  4413. 624413,125,1924,25,37,1,108,11,{Cārudassano}ti sucirampi passantānaṃ atittijanakaṃ appaṭikūlaṃ ramaṇīyaṃ cāru eva dassanaṃ assāti cārudassano.
  4414. 624414,125,1924,38,49,1,48,6,Keci pana bhaṇanti‘‘ cārudassanoti sundaranetto’’ ti.
  4415. 624415,125,1924,50,53,1,33,2,{Suvaṇṇavaṇṇo}ti suvaṇṇasadisavaṇṇo.
  4416. 624416,125,1924,54,57,1,13,2,{Asī}ti bhavasi.
  4417. 624417,125,1924,58,61,1,27,3,Etaṃ sabbapadehi yojetabbaṃ.
  4418. 624418,125,1924,62,66,1,32,3,{Susukkadāṭho}ti suṭṭhu sukkadāṭho.
  4419. 624419,125,1924,67,75,1,72,8,Bhagavato hi dāṭhāhi candakiraṇā viya ativiya paṇḍararaṃsiyo niccharanti.
  4420. 624420,125,1924,76,77,1,6,1,Tenāha–
  4421. 624421,125,1924,78,84,1,17,2,‘‘ susukkadāṭhosī’’ ti.
  4422. 624422,125,1925,2,12,1,72,6,555. {Mahāpurisalakkhaṇā}ti pubbe vuttabyañjanāneva vacanantarena nigamento āha.
  4423. 624423,125,1926,2,15,1,77,9,556. Idāni tesu lakkhaṇesu attano abhirucitehi lakkhaṇehi bhagavantaṃ thunanto āha–
  4424. 624424,125,1926,16,22,1,19,2,‘‘ pasannanetto’’ tiādi.
  4425. 624425,125,1926,23,39,1,168,12,"Bhagavā hi pañcavaṇṇapasādasampattiyā pasannanetto, paripuṇṇacandamaṇḍalasadisamukhattā sumukho, ārohapariṇāhasampattiyā brahā, bahmujugattatāya uju, jutimantatāya patāpavā. "
  4426. 624426,125,1926,40,58,1,92,13,"Yampi cettha pubbe vuttaṃ, taṃ‘‘ majjhe samaṇasaṅghassā’’ ti iminā pariyāyena thunatā puna vuttaṃ. "
  4427. 624427,125,1926,59,63,1,22,4,Īdiso hi evaṃ virocati.
  4428. 624428,125,1926,64,67,1,24,3,Esa nayo uttaragāthāyapi.
  4429. 624429,125,1927,2,4,1,0,0,557-8.
  4430. 624430,125,1927,5,8,1,38,2,{Uttamavaṇṇino}ti uttamavaṇṇasampannassa.
  4431. 624431,125,1927,9,12,1,28,2,{Jambusaṇḍassā}ti jambudīpassa.
  4432. 624432,125,1927,13,24,1,81,10,"Pākaṭena issariyaṃ vaṇṇayanto āha, apica cakkavatti catunnampi dīpānaṃ issaro hoti. "
  4433. 624433,125,1928,2,8,1,23,2,559. {Khattiyā}ti jātikhattiyā.
  4434. 624434,125,1928,9,12,1,15,2,{Bhojā}ti bhogiyā.
  4435. 624435,125,1928,13,19,1,31,5,{Rājāno}ti ye keci rajjaṃ kārentā.
  4436. 624436,125,1928,20,24,1,27,3,{Anuyantā}ti anugāmino sevakā.
  4437. 624437,125,1928,25,34,1,64,7,"{Rājābhirājā}ti rājūnaṃ pūjaniyo rājā hutvā, cakkavattīti adhippāyo. "
  4438. 624438,125,1928,35,40,1,44,4,{Manujindo}ti manussādhipati paramissaro hutvā.
  4439. 624439,125,1929,2,36,1,156,22,"560. Evaṃ vutte bhagavā‘‘ ye te bhavanti arahanto sammāsambuddhā, te sake vaṇṇe bhaññamāne attānaṃ pātukarontī’’ ti imaṃ selassa manorathaṃ pūrento āha‘‘ rājāhamasmī’’ ti. "
  4440. 624440,125,1929,37,90,1,319,42,"Tatrāyamadhippāyo– yaṃ kho maṃ tvaṃ sela yācasi‘‘ rājā arahasi bhavituṃ cakkavattī’’ ti, ettha appossukko hoti, rājāhamasmi, sati ca rājatte yathā añño rājā samānopi yojanasataṃ vā anusāsati, dve tīṇi vā cattāri vā pañca vā yojanasatāni yojanasahassaṃ vā cakkavatti hutvāpi catudīpapariyantamattaṃ vā, nāhamevaṃ paricchinnavisayo. "
  4441. 624441,125,1929,91,101,1,99,10,Ahañhi dhammarājā anuttaro bhavaggato avīcipariyantaṃ katvā tiriyaṃ appameyyā lokadhātuyo anusāsāmi.
  4442. 624442,125,1929,102,110,1,51,7,"Yāvatā hi apadadvipadādibhedā sattā, ahaṃ tesaṃ aggo. "
  4443. 624443,125,1929,111,124,1,66,11,Na hi me koci sīlena vā… pe… vimuttiñāṇadassanena vā paṭibhāgo atthi.
  4444. 624444,125,1929,125,177,1,266,26,"Svāhaṃ evaṃ dhammarājā anuttaro anuttareneva catusatipaṭṭhānādibhedabodhipakkhiyasaṅkhātena dhammena cakkaṃ vattemi‘‘ idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’’ tiādinā āṇācakkaṃ,‘‘ idaṃ kho pana, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccan’’ tiādinā ( saṃ. ni.5.1081; mahāva.14) pariyattidhammena dhammacakkameva vā. "
  4445. 624445,125,1929,178,193,1,88,12,Cakkaṃ appaṭivattiyan ti yaṃ cakkaṃ appaṭivattiyaṃ hoti samaṇena vā… pe… kenaci lokasminti.
  4446. 624446,125,1930,2,4,1,0,0,561-2.
  4447. 624447,125,1930,5,21,1,121,12,Evaṃ attānaṃ āvikarontaṃ bhagavantaṃ disvā pītisomanassajāto selo daḷhikaraṇatthaṃ‘‘ sambuddho paṭijānāsī’’ ti gāthādvayamāha.
  4448. 624448,125,1930,22,37,1,113,13,"Tattha ko nu {senāpatī}ti dhammarañño bhoto, dhammena pavattitassa dhammacakkassa anuppavattako senāpati koti pucchi. "
  4449. 624449,125,1931,2,30,1,155,20,"563. Tena ca samayena bhagavato dakkhiṇapasse āyasmā sāriputto nisinno hoti suvaṇṇapuñjo viya siriyā sobhamāno, taṃ dassento bhagavā‘‘ mayā pavattitan’’ ti gāthamāha. "
  4450. 624450,125,1931,31,42,1,82,10,"Tattha anujāto tathāgatan ti tathāgatahetu anujāto, tathāgatena hetunā jātoti attho. "
  4451. 624451,125,1932,2,19,1,53,10,564. Evaṃ‘‘ ko nu senāpatī’’ ti pañhaṃ byākaritvā yaṃ selo āha–
  4452. 624452,125,1932,20,53,1,154,19,"‘‘ sambuddho paṭijānāsī’’ ti, tatra naṃ nikkaṅkhaṃ kātukāmo‘‘ nāhaṃ paṭiññāmatteneva paṭijānāmi, apicāhaṃ iminā kāraṇena buddho’’ ti ñāpetuṃ‘‘ abhiññeyyan’’ ti gāthamāha. "
  4453. 624453,125,1932,54,61,1,41,7,Tattha abhiññeyyan ti vijjā ca vimutti ca.
  4454. 624454,125,1932,62,74,1,145,11,"Maggasaccasamudayasaccāni pana bhāvetabbapahātabbāni, hetuvacanena pana phalasiddhito tesaṃ phalāni nirodhasaccadukkhasaccānipi vuttāneva bhavanti. "
  4455. 624455,125,1932,75,84,1,82,8,"Yato sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, pariññeyyaṃ pariññātanti evampettha vuttameva hoti. "
  4456. 624456,125,1932,85,103,1,127,13,Evaṃ catusaccabhāvanāphalañca vijjāvimuttiṃ dassento‘‘ bujjhitabbaṃ bujjhitvā buddho jātosmī’’ ti yuttena hetunā buddhattaṃ sādheti.
  4457. 624457,125,1933,2,4,1,0,0,565-7.
  4458. 624458,125,1933,5,20,1,118,11,Evaṃ nippariyāyena attānaṃ pātukatvā attani kaṅkhāvitaraṇatthaṃ brāhmaṇaṃ abhittharayamāno‘‘ vinayassū’’ ti gāthāttayamāha.
  4459. 624459,125,1933,21,25,1,48,3,Tattha {sallakatto}ti rāgasallādisattasallakattano.
  4460. 624460,125,1933,26,29,1,25,2,{Brahmabhūto}ti seṭṭhabhūto.
  4461. 624461,125,1933,30,39,1,51,7,"{Atitulo}ti tulaṃ atīto upamaṃ atīto, nirūpamoti attho. "
  4462. 624462,125,1933,40,81,1,128,15,{Mārasenappamaddano}ti‘‘ kāmā te paṭhamā senā’’ tiādikāya‘‘ pare ca avajānātī’’ ti( su. ni.440; mahāni.28; cūḷani. nandamāṇavapucchāniddesa47) evaṃ vuttāya māraparisasaṅkhātāya mārasenāya pamaddano.
  4463. 624463,125,1933,82,86,1,76,3,{Sabbāmitte}ti khandhakilesābhisaṅkhāramaccudevaputtamārādike sabbapaccatthike.
  4464. 624464,125,1933,87,92,1,32,4,{Vasīkatvā}ti attano vase vattetvā.
  4465. 624465,125,1933,93,97,1,26,3,{Akutobhayo}ti kutoci abhayo.
  4466. 624466,125,1934,2,4,1,0,0,568-70.
  4467. 624467,125,1934,5,29,1,174,19,Evaṃ vutte selo brāhmaṇo tāvadeva bhagavati sañjātappasādo pabbajjāpekkho hutvā‘‘ imaṃ bhavanto’’ ti gāthāttayamāha yathā taṃ paripākagatāya upanissayasampattiyā sammā codiyamāno.
  4468. 624468,125,1934,30,35,1,46,4,Tattha {kaṇhābhijātiko}ti caṇḍālādinīcakule jāto.
  4469. 624469,125,1935,2,26,1,129,17,571. Tato tepi māṇavakā tatheva pabbajjāpekkhā hutvā‘‘ etañce ruccati bhoto’’ ti gāthamāhaṃsu yathā taṃ tena saddhiṃ katādhikārā kulaputtā.
  4470. 624470,125,1936,2,21,1,90,12,572. Atha selo tesu māṇavakesu tuṭṭhacitto te dassento pabbajjaṃ yācamāno‘‘ brāhmaṇā’’ ti gāthamāha.
  4471. 624471,125,1937,2,58,1,417,46,"573. Tato bhagavā yasmā selo atīte padumuttarassa bhagavato sāsane tesaṃyeva tiṇṇaṃ purisasatānaṃ gaṇaseṭṭho hutvā tehi saddhiṃ pariveṇaṃ kārāpetvā dānādīni puññāni ca katvā kamena devamanussasampattiṃ anubhavamāno pacchime bhave tesaṃyeva ācariyo hutvā nibbatto, tañca nesaṃ kammaṃ vimuttiparipākāya paripakkaṃ ehibhikkhubhāvassa ca upanissayabhūtaṃ, tasmā te sabbeva ehibhikkhupabbajjāya pabbājento‘‘ svākkhātan’’ ti gāthamāha. "
  4472. 624472,125,1937,59,63,1,33,4,Tattha sandiṭṭhikan ti paccakkhaṃ.
  4473. 624473,125,1937,64,70,1,65,6,Akālikan ti maggānantaraphaluppattito na kālantare pattabbaphalaṃ.
  4474. 624474,125,1937,71,74,1,19,2,{Yatthā}ti yannimittā.
  4475. 624475,125,1937,75,85,1,109,10,Maggabrahmacariyanimittā hi pabbajjā appamattassa sativippavāsavirahitassa tīsu sikkhāsu sikkhato amoghā hoti.
  4476. 624476,125,1937,86,87,1,6,1,Tenāha–
  4477. 624477,125,1937,88,98,1,25,4,‘‘ svākkhātaṃ… pe… sikkhato’’ ti.
  4478. 624478,125,1938,2,13,1,44,7,Evañca vatvā‘‘ etha bhikkhavo’’ ti bhagavā avoca.
  4479. 624479,125,1938,14,21,1,68,7,Te sabbe pattacīvaradharā hutvā ākāsenāgamma bhagavantaṃ abhivādesuṃ.
  4480. 624480,125,1938,22,40,1,94,12,Evamimaṃ tesaṃ ehibhikkhubhāvaṃ sandhāya saṅgītikārā‘‘ alattha kho selo… pe… upasampadan’’ ti āhaṃsu.
  4481. 624481,125,1939,2,6,1,25,3,Bhuttāvin ti bhuttavantaṃ.
  4482. 624482,125,1939,7,15,1,66,7,"Onītapattapāṇin ti pattato onītapāṇiṃ, apanītahatthanti vuttaṃ hoti. "
  4483. 624483,125,1939,16,25,1,39,5,Tattha‘‘ upagantvā’’ ti pāṭhaseso daṭṭhabbo.
  4484. 624484,125,1939,26,33,1,53,7,Itarathā hi bhagavantaṃ ekamantaṃ nisīdīti na yujjati.
  4485. 624485,125,1940,2,12,1,71,6,574. {Aggihuttamukhā}ti bhagavā keṇiyassa cittānukūlavasena anumodanto evamāha.
  4486. 624486,125,1940,13,26,1,83,9,Tattha aggiparicariyaṃ vinā brāhmaṇānaṃ yaññābhāvato‘‘ aggihuttamukhā yaññā’’ ti vuttaṃ.
  4487. 624487,125,1940,27,31,1,40,3,Aggihuttaseṭṭhā aggihuttapadhānāti attho.
  4488. 624488,125,1940,32,45,1,76,9,Vede sajjhāyantehi paṭhamaṃ sajjhāyitabbato sāvittī‘‘ chandaso mukhan’’ ti vuttā.
  4489. 624489,125,1940,46,56,1,40,6,Manussānaṃ seṭṭhato rājā‘‘ mukhan’’ ti vutto.
  4490. 624490,125,1940,57,69,1,55,8,Nadīnaṃ ādhārato paṭisaraṇato ca sāgaro‘‘ mukhan’’ ti vutto.
  4491. 624491,125,1940,70,93,1,120,15,Candayogavasena‘‘ ajja kattikā ajja rohinī’’ ti sañjānanato ālokakaraṇato sommabhāvato ca‘‘ nakkhattānaṃ mukhaṃ cando’’ ti vutto.
  4492. 624492,125,1940,94,105,1,49,7,Tapantānaṃ aggattā ādicco‘‘ tapataṃ mukhan’’ ti vutto.
  4493. 624493,125,1940,106,128,1,139,17,"Dakkhiṇeyyānaṃ pana aggattā visesena tasmiṃ samaye buddhappamukhaṃ saṅghaṃ sandhāya‘‘ puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ, saṅgho ve yajataṃ mukhan’’ ti vutto. "
  4494. 624494,125,1940,129,134,1,40,5,Tena saṅgho puññassa āyamukhanti dasseti.
  4495. 624495,125,1941,2,10,1,41,5,576. Yaṃ taṃ saraṇan ti aññabyākaraṇagāthamāha.
  4496. 624496,125,1941,11,35,1,156,20,"Tassattho – pañcahi cakkhūhi cakkhumā bhagavā, yasmā mayaṃ ito aṭṭhame divase taṃ saraṇaṃ agamamha, tasmā sattarattena tava sāsane anuttarena damathena dantamha. "
  4497. 624497,125,1941,36,40,1,27,4,Aho te saraṇassa ānubhāvoti.
  4498. 624498,125,1942,2,4,1,0,0,577-8.
  4499. 624499,125,1942,5,14,1,70,9,Tato paraṃ bhagavantaṃ dvīhi gāthāhi thunitvā tatiyāya vandanaṃ yācati–
  4500. 624500,125,1943,2,4,1,0,0,579.
  4501. 624501,125,1944,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā; "
  4502. 624502,125,1945,2,12,1,44,7,"Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno’’ ti. "
  4503. 624503,125,1946,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  4504. 624504,125,1947,2,5,1,49,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya selasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  4505. 624505,125,1948,2,4,1,17,2,8 . Sallasuttavaṇṇanā
  4506. 624506,125,1949,2,10,1,24,3,580. Animittan ti sallasuttaṃ.
  4507. 624507,125,1949,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  4508. 624508,125,1949,14,23,1,59,8,"Bhagavato kira upaṭṭhāko eko upāsako, tassa putto kālamakāsi. "
  4509. 624509,125,1949,24,29,1,44,5,So puttasokābhibhūto sattāhaṃ nirāhāro ahosi.
  4510. 624510,125,1949,30,39,1,79,9,Taṃ anukampanto bhagavā tassa gharaṃ gantvā sokavinodanatthaṃ imaṃ suttamabhāsi.
  4511. 624511,125,1950,2,6,1,46,4,Tattha animattan ti kiriyākāranimittavirahitaṃ.
  4512. 624512,125,1950,7,33,1,147,19,"Yathā hi‘‘ yadāhaṃ akkhiṃ vā nikhaṇissāmi, bhamukaṃ vā ukkhipissāmi, tena nimittena taṃ bhaṇḍaṃ avaharā’’ tiādīsu kiriyākāranimittamatthi, na evaṃ jīvite. "
  4513. 624513,125,1950,34,56,1,76,16,"Na hi sakkā laddhuṃ‘‘ yāvāhaṃ idaṃ vā idaṃ vā karomi, tāva tvaṃ jīva, mā mīyā’’ ti. "
  4514. 624514,125,1950,57,80,1,123,19,Anaññātan ti ato eva na sakkā ekaṃsena aññātuṃ‘‘ ettakaṃ vā ettakaṃ vā kālaṃ iminā jīvitabban’’ ti gatiyā āyupariyantavasena vā.
  4515. 624515,125,1950,81,94,1,86,11,"Yathā hi cātumahārājikādīnaṃ parimitaṃ āyu, na tathā maccānaṃ, evampi ekaṃsena anaññātaṃ. "
  4516. 624516,125,1951,2,8,1,71,6,Kasiran ti anekapaccayapaṭibaddhavuttibhāvato kicchaṃ na sukhayāpanīyaṃ.
  4517. 624517,125,1951,9,23,1,143,9,"Tathā hi taṃ assāsapaṭibaddhañca, passāsapaṭibaddhañca, mahābhūtapaṭibaddhañca, kabaḷīkārāhārapaṭibaddhañca, usmāpaṭibaddhañca, viññāṇapaṭibaddhañca. "
  4518. 624518,125,1951,24,29,1,40,5,Anassasantopi hi na jīvati apassasantopi.
  4519. 624519,125,1951,30,42,1,110,11,Catūsu ca dhātūsu kaṭṭhamukhādiāsīvisadaṭṭho viya kāyo pathavīdhātuppakopena tāva thaddho hoti kaliṅgarasadiso.
  4520. 624520,125,1951,43,44,1,7,1,Yathāha–
  4521. 624521,125,1952,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Patthaddho bhavatī kāyo, daṭṭho kaṭṭhamukhena vā; "
  4522. 624522,125,1953,2,20,1,46,5,"Pathavīdhātuppakopena , hoti kaṭṭhamukheva so’’ ti.( dha. sa. aṭṭha.584); "
  4523. 624523,125,1954,2,8,1,87,6,Āpodhātuppakopena pūtibhāvaṃ āpajjitvā paggharitapubbamaṃsalohito aṭṭhicammāvaseso hoti.
  4524. 624524,125,1954,9,10,1,7,1,Yathāha–
  4525. 624525,125,1955,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Pūtiko bhavatī kāyo, daṭṭho pūtimukhena vā; "
  4526. 624526,125,1956,2,20,1,40,5,"Āpodhātuppakopena , hoti pūtimukheva so’’ ti.( dha. sa. aṭṭha.584); "
  4527. 624527,125,1957,2,8,1,67,6,Tejodhātuppakopena aṅgārakāsuyaṃ pakkhitto viya samantā pariḍayhati.
  4528. 624528,125,1957,9,10,1,7,1,Yathāha–
  4529. 624529,125,1958,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Santatto bhavatī kāyo, daṭṭho aggimukhena vā; "
  4530. 624530,125,1959,2,20,1,41,5,"Tejodhātuppakopena , hoti aggimukheva so’’ ti.( dha. sa. aṭṭha.584); "
  4531. 624531,125,1960,2,10,1,98,8,Vāyodhātuppakopena sañchijjamānasandhibandhano pāsāṇehi koṭṭetvā sañcuṇṇiyamānaṭṭhiko viya ca hoti.
  4532. 624532,125,1960,11,12,1,7,1,Yathāha–
  4533. 624533,125,1961,2,11,1,46,7,"‘ ‘ Sañchinno bhavatī kāyo, daṭṭho satthamukhena vā; "
  4534. 624534,125,1962,2,20,1,43,5,"Vāyodhātuppakopena , hoti satthamukheva so’’ ti.( dha. sa. aṭṭha.584); "
  4535. 624535,125,1963,2,6,1,39,4,Dhātuppakopabyāpannakāyopi ca na jīvati.
  4536. 624536,125,1963,7,20,1,98,12,"Yadā pana tā dhātuyo aññamaññaṃ patiṭṭhānādikiccaṃ sādhentāpi samaṃ vahanti, tadā jīvitaṃ pavattati. "
  4537. 624537,125,1963,21,24,1,35,3,Evaṃ mahābhūtapaṭibaddhañca jīvitaṃ.
  4538. 624538,125,1963,25,32,1,68,7,Dubbhikkhādīsu pana āhārupacchedena sattānaṃ jīvitakkhayo pākaṭo eva.
  4539. 624539,125,1963,33,36,1,40,3,Evaṃ kabaḷīkārāhārapaṭibaddhañca jīvitaṃ.
  4540. 624540,125,1963,37,46,1,86,9,Tathā asitapītādiparipāke kammajateje khīṇe sattā jīvitakkhayaṃ pāpuṇantāpi pākaṭā eva.
  4541. 624541,125,1963,47,50,1,30,3,Evaṃ usmāpaṭibaddhañca jīvitaṃ.
  4542. 624542,125,1963,51,63,1,90,12,Viññāṇe pana niruddhe niruddhato pabhuti sattānaṃ na hoti jīvitanti evampi loke pākaṭameva.
  4543. 624543,125,1963,64,67,1,33,3,Evaṃ viññāṇapaṭibaddhañca jīvitaṃ.
  4544. 624544,125,1963,68,72,1,58,4,Evaṃ anekapaccayapaṭibaddhavuttibhāvato kasiraṃ veditabbaṃ.
  4545. 624545,125,1964,2,17,1,116,12,"{Parittañcā}ti appakaṃ, devānaṃ jīvitaṃ upanidhāya tiṇagge ussāvabindusadisaṃ, cittakkhaṇato uddhaṃ abhāvena vā parittaṃ. "
  4546. 624546,125,1964,18,43,1,159,22,"Atidīghāyukopi hi satto atītena cittena jīvittha na jīvati na jīvissati, anāgatena jīvissati na jīvati na jīvittha, paccuppannena jīvati na jīvittha na jīvissati. "
  4547. 624547,125,1964,44,45,1,11,1,Vuttañcetaṃ–
  4548. 624548,125,1965,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Jīvitaṃ attabhāvo ca, sukhadukkhā ca kevalā; "
  4549. 624549,125,1966,2,7,1,38,4,"Ekacittasamāyuttā , lahuso vattate khaṇo."
  4550. 624550,125,1967,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Cullāsītisahassāni , kappā tiṭṭhanti ye marū; "
  4551. 624551,125,1968,2,18,1,45,7,"Natveva tepi jīvanti, dvīhi cittehi saṃyutā’’ ti.( mahāni.10); "
  4552. 624552,125,1969,2,15,1,186,13,Tañca dukkhena saṃyutan ti tañca jīvitaṃ evaṃ animittamanaññātaṃ kasiraṃ parittañca samānampi sītuṇhaḍaṃsamakasādisamphassakhuppipāsāsaṅkhāradukkhavipariṇāmadukkhadukkhadukkhehi saṃyutaṃ.
  4553. 624553,125,1969,16,19,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  4554. 624554,125,1969,20,40,1,122,16,"Yasmā īdisaṃ maccānaṃ jīvitaṃ, tasmā tvaṃ yāva taṃ parikkhayaṃ na gacchati, tāva dhammacariyameva brūhaya, mā puttamanusocāti. "
  4555. 624555,125,1970,2,25,1,99,14,"581. Athāpi maññeyyāsi‘‘ sabbūpakaraṇehi puttaṃ anurakkhantassāpi me so mato, tena socāmī’’ ti, evampi mā soci. "
  4556. 624556,125,1970,26,49,1,122,21,"Na hi so upakkamo atthi, yena jātā na miyyare, na hi sakkā kenaci upakkamena jātā sattā mā marantūti rakkhitunti vuttaṃ hoti. "
  4557. 624557,125,1970,50,98,1,211,33,"Tato yasmā so‘‘ jaraṃ patvā nāma, bhante, maraṇaṃ anurūpaṃ, atidaharo me putto mato’’ ti cintesi, tasmā āha‘‘ jarampi patvā maraṇaṃ, evaṃdhammā hi pāṇino’’ ti, jaraṃ patvāpi appatvāpi maraṇaṃ, natthi ettha niyamoti vuttaṃ hoti. "
  4558. 624558,125,1971,2,16,1,68,7,582. Idāni tamatthaṃ nidassanena sādhento‘‘ phalānamiva pakkānan’’ tiādimāha.
  4559. 624559,125,1971,17,65,1,383,45,"Tassattho– yathā phalānaṃ pakkānaṃ yasmā sūriyuggamanato pabhuti sūriyātapena santappamāne rukkhe pathaviraso ca āporaso ca pattato sākhaṃ sākhato khandhaṃ khandhato mūlanti evaṃ anukkamena mūlato pathavimeva pavisati, ogamanato pabhuti pana pathavito mūlaṃ mūlato khandhanti evaṃ anukkamena sākhāpattapallavādīni puna ārohati, evaṃ ārohanto ca paripākagate phale vaṇṭamūlaṃ na pavisati. "
  4560. 624560,125,1971,66,72,1,56,6,Atha sūriyātapena tappamāne vaṇṭamūle pariḷāho uppajjati.
  4561. 624561,125,1971,73,91,1,105,16,"Tena tāni phalāni pāto pāto niccakālaṃ patanti, nesaṃ pāto patanato bhayaṃ hoti, patanā bhayaṃ hotīti attho. "
  4562. 624562,125,1971,92,99,1,44,6,Evaṃ jātānaṃ maccānaṃ niccaṃ maraṇato bhayaṃ .
  4563. 624563,125,1971,100,103,1,27,3,Pakkaphalasadisā hi sattāti.
  4564. 624564,125,1972,2,4,1,0,0,583-6.
  4565. 624565,125,1972,5,18,1,48,7,Kiñca bhiyyo‘‘ yathāpi kumbhakārassa… pe… jīvitan’’ ti.
  4566. 624566,125,1972,19,52,1,107,20,"Tasmā‘‘ daharā ca… pe… parāyaṇā’’ ti evaṃ gaṇha, evañca gahetvā‘‘ tesaṃ maccu… pe… ñātī vā pana ñātake’’ ti evampi gaṇha. "
  4567. 624567,125,1972,53,71,1,80,14,"Yasmā ca na pitā tāyate puttaṃ, ñātī vā pana ñātake, tasmā pekkhataṃyeva… pe… nīyati. "
  4568. 624568,125,1973,2,39,1,193,26,"Tattha ayaṃ yojanā– passamānānaṃyeva ñātīnaṃ‘‘ amma, tātā’’ tiādinā nayena puthu anekappakārakaṃ lālapataṃyeva maccānaṃ ekameko macco yathā go vajjho evaṃ nīyati, evaṃ passa, upāsaka, yāva atāṇo lokoti. "
  4569. 624569,125,1974,2,38,1,188,26,"587. Tattha ye buddhapaccekabuddhādayo dhitisampannā, te‘‘ evamabbhāhato loko maccunā ca jarāya ca, so na sakkā kenaci parittāṇaṃ kātun’’ ti yasmā jānanti, tasmā dhīrā na socanti viditvā lokapariyāyaṃ. "
  4570. 624570,125,1974,39,46,1,48,7,Imaṃ lokasabhāvaṃ ñatvā na socantīti vuttaṃ hoti.
  4571. 624571,125,1975,2,13,1,36,6,588. Tvaṃ pana yassa maggaṃ… pe… paridevasi.
  4572. 624572,125,1975,14,17,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  4573. 624573,125,1975,18,39,1,146,20,"Yassa mātukucchiṃ āgatassa āgatamaggaṃ vā ito cavitvā aññattha gatassa gatamaggaṃ vā na jānāsi, tassa ime ubho ante asampassaṃ niratthaṃ paridevasi. "
  4574. 624574,125,1975,40,48,1,57,8,Dhīrā pana te passantā viditvā lokapariyāyaṃ na socantīti.
  4575. 624575,125,1976,2,24,1,108,11,589. Idāni‘‘ niratthaṃ paridevasī’’ ti ettha vuttaparidevanāya niratthakabhāvaṃ sādhento‘‘ paridevayamāno ce’’ tiādimāha.
  4576. 624576,125,1976,25,34,1,62,7,"Tattha {udabbahe}ti ubbaheyya dhāreyya, attani sañjaneyyāti attho. "
  4577. 624577,125,1976,35,42,1,57,7,Sammūḷho hiṃsamattānan ti sammūḷho hutvā attānaṃ bādhento.
  4578. 624578,125,1976,43,58,1,95,13,"Kayirā ce naṃ {vicakkhaṇo}ti yadi tādiso kañci atthaṃ udabbahe, vicakkhaṇopi naṃ paridevaṃ kareyya. "
  4579. 624579,125,1977,2,38,1,187,28,"590. Na hi {ruṇṇenā}ti etthāyaṃ yojanā– na pana koci ruṇṇena vā sokena vā cetaso santiṃ pappoti, apica kho pana rodato socato ca bhiyyo assa uppajjate dukkhaṃ, sarīrañca dubbaṇṇiyādīhi {upahaññatī}ti. "
  4580. 624580,125,1978,2,22,1,91,15,"591. Na tena {petā}ti tena paridevanena kālakatā na pālenti na yāpenti, na taṃ tesaṃ upakārāya hoti. "
  4581. 624581,125,1978,23,26,1,27,3,Tasmā niratthā paridevanāti.
  4582. 624582,125,1979,2,11,1,40,5,"592. Na kevalañca niratthā, anatthampi āvahati. "
  4583. 624583,125,1979,12,13,1,5,1,Kasmā?
  4584. 624584,125,1979,14,21,1,35,4,Yasmā sokamappajahaṃ … pe… vasamanvagū.
  4585. 624585,125,1979,22,26,1,32,3,Tattha {anutthunanto}ti anusocanto.
  4586. 624586,125,1979,27,31,1,24,3,{Vasamanvagū}ti vasaṃ gato.
  4587. 624587,125,1980,2,22,1,111,11,593. Evampi niratthakattaṃ anatthāvahattañca sokassa dassetvā idāni sokavinayatthaṃ ovadanto ‘‘ aññepi passā’’ tiādimāha.
  4588. 624588,125,1980,23,32,1,62,7,"Tattha {gamine}ti gamike, paralokagamanasajje ṭhiteti vuttaṃ hoti. "
  4589. 624589,125,1980,33,40,1,63,6,Phandantevidha {pāṇino}ti maraṇabhayena phandamāneyeva idha satte.
  4590. 624590,125,1981,2,20,1,72,9,"594. Yena {yenā}ti yenākārena maññanti‘‘ dīghāyuko bhavissati, arogo bhavissatī’’ ti. "
  4591. 624591,125,1981,21,33,1,62,10,"Tato taṃ aññathāyeva hoti, so evaṃ maññito maratipi, rogīpi hoti. "
  4592. 624592,125,1981,34,48,1,112,11,"Etādiso ayaṃ vinābhāvo maññitappaccanīkena hoti, passa, upāsaka, lokasabhāvanti evamettha adhippāyayojanā veditabbā. "
  4593. 624593,125,1982,2,13,1,57,7,596. Arahato {sutvā}ti imaṃ evarūpaṃ arahato dhammadesanaṃ sutvā.
  4594. 624594,125,1982,14,39,1,116,19,"Neso labbhā mayā {itī}ti so peto‘‘ idāni mayā puna jīvatū’’ ti na labbhā iti parijānanto, vineyya paridevitanti vuttaṃ hoti. "
  4595. 624595,125,1983,2,7,1,12,2,597. Kiñca bhiyyo–
  4596. 624596,125,1983,8,19,1,35,5,‘‘ yathā saraṇamādittaṃ… pe… dhaṃsaye’’ ti.
  4597. 624597,125,1983,20,33,1,112,10,"Tattha dhīro dhitisampadāya, sapañño sābhāvikapaññāya, paṇḍito bāhusaccapaññāya, kusalo cintakajātikatāya veditabbo. "
  4598. 624598,125,1983,34,37,1,49,3,Cintāmayasutamayabhāvanāmayapaññāhi vā yojetabbaṃ.
  4599. 624599,125,1984,2,4,1,0,0,598-9.
  4600. 624600,125,1984,5,14,1,47,6,"Na kevalañca sokameva, paridevaṃ… pe… sallamattano. "
  4601. 624601,125,1984,15,19,1,25,4,Tattha pajappan ti taṇhaṃ.
  4602. 624602,125,1984,20,23,1,29,3,Domanassan ti cetasikadukkhaṃ.
  4603. 624603,125,1984,24,27,1,16,2,{Abbahe}ti uddhare.
  4604. 624604,125,1984,28,36,1,75,8,Sallan ti etameva tippakāraṃ dunnīharaṇaṭṭhena antovijjhanaṭṭhena ca sallaṃ.
  4605. 624605,125,1984,37,42,1,40,5,Pubbe vuttaṃ sattavidhaṃ rāgādisallaṃ vā.
  4606. 624606,125,1984,43,54,1,85,9,Etasmiñhi abbūḷhe salle abbūḷhasallo… pe… nibbutoti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  4607. 624607,125,1984,55,60,1,37,4,Tattha {asito}ti taṇhādiṭṭhīhi anissito.
  4608. 624608,125,1984,61,64,1,20,2,{Pappuyyā}ti pāpuṇitvā.
  4609. 624609,125,1984,65,75,1,62,9,"Sesaṃ idha ito pubbe vuttattā uttānatthameva, tasmā na vaṇṇitaṃ. "
  4610. 624610,125,1985,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  4611. 624611,125,1986,2,5,1,50,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya sallasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  4612. 624612,125,1987,2,4,1,20,2,9 . Vāseṭṭhasuttavaṇṇanā
  4613. 624613,125,1988,2,10,1,31,5,Evaṃ me sutan ti vāseṭṭhasuttaṃ.
  4614. 624614,125,1988,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  4615. 624615,125,1988,14,26,1,105,12,Ayameva yāssa nidāne vuttā atthavaṇṇanaṃ panassa vuttanayāni uttānatthāni ca padāni pariharantā karissāma.
  4616. 624616,125,1988,27,31,1,28,3,{Icchānaṅgalo}ti gāmassa nāmaṃ.
  4617. 624617,125,1988,32,38,1,60,5,Brāhmaṇamahāsālānaṃ caṅkī tārukkho {todeyyo}ti vohāranāmametaṃ.
  4618. 624618,125,1988,39,43,1,35,3,Pokkharasāti {jāṇussoṇī}ti nemittikaṃ.
  4619. 624619,125,1988,44,64,1,149,19,"Tesu kira eko himavantapasse pokkharaṇiyā padume nibbatto, aññataro tāpaso taṃ padumaṃ gahetvā tattha sayitaṃ dārakaṃ disvā saṃvaḍḍhetvā rañño dassesi. "
  4620. 624620,125,1988,65,75,1,51,6,Pokkhare sayitattā‘‘ pokkharasātī’’ ti cassa nāmamakāsi.
  4621. 624621,125,1988,76,79,1,28,3,Ekassa ṭhānantare nemittikaṃ.
  4622. 624622,125,1988,80,89,1,68,8,"Tena kira jāṇussoṇināmakaṃ purohitaṭṭhānaṃ laddhaṃ, so teneva paññāyi. "
  4623. 624623,125,1989,2,12,1,88,10,Te sabbepi aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā kasmā icchānaṅgale paṭivasantīti?
  4624. 624624,125,1989,13,14,1,32,1,Vedasajjhāyanaparivīmaṃsanatthaṃ.
  4625. 624625,125,1989,15,27,1,133,12,Tena kira samayena kosalajanapade vedakā brāhmaṇā vedānaṃ sajjhāyakaraṇatthañca atthūpaparikkhaṇatthañca tasmiṃyeva gāme sannipatanti.
  4626. 624626,125,1989,28,36,1,66,8,Tena tepi antarantarā attano bhogagāmato āgamma tattha paṭivasanti.
  4627. 624627,125,1990,2,8,1,56,6,Vāseṭṭhabhāradvājānan ti vāseṭṭhassa ca bhāradvājassa ca.
  4628. 624628,125,1990,9,28,1,150,17,"{Ayamantarākathā}ti yaṃ attano sahāyakabhāvānurūpaṃ kathaṃ kathentā anuvicariṃsu, tassā kathāya antarā vemajjheyeva ayaṃ aññā kathā udapādīti vuttaṃ hoti. "
  4629. 624629,125,1990,29,39,1,96,8,"{Saṃsuddhagahaṇiko}ti saṃsuddhakucchiko, saṃsuddhāya brāhmaṇiyā eva kucchismiṃ nibbattoti adhippāyo."
  4630. 624630,125,1990,40,56,1,62,8,‘‘ Samavepākiniyā gahaṇiyā’’ tiādīsu hi udaraggi‘‘ gahaṇī’’ ti vuccati.
  4631. 624631,125,1990,57,60,1,20,3,Idha pana mātukucchi.
  4632. 624632,125,1990,61,74,1,70,11,"Yāva {sattamā}ti mātu mātā, pitu pitāti evaṃ paṭilomena yāva satta jātiyo. "
  4633. 624633,125,1990,75,96,1,117,18,"Ettha ca pitāmaho ca pitāmahī ca pitāmahā, tathā mātāmaho ca mātāmahī ca mātāmahā, pitāmahā ca mātāmahā ca pitāmahāyeva. "
  4634. 624634,125,1990,97,100,1,31,3,Pitāmahānaṃ yugaṃ pitāmahayugaṃ.
  4635. 624635,125,1990,101,104,1,20,3,Yugan ti āyuppamāṇaṃ.
  4636. 624636,125,1990,105,112,1,63,6,"Abhilāpamattameva cetaṃ, atthato pana pitāmahāyeva pitāmahayugaṃ. "
  4637. 624637,125,1990,113,127,1,52,8,{Akkhitto}ti jātiṃ ārabbha‘‘ kiṃ so’’ ti kenaci anavaññāto .
  4638. 624638,125,1990,128,132,1,50,3,{Anupakkuṭṭho}ti jātisandosavādena anupakkuṭṭhapubbo.
  4639. 624639,125,1990,133,136,1,28,2,{Vatasampanno}ti ācārasampanno.
  4640. 624640,125,1990,137,146,1,61,8,"Saññāpetun ti ñāpetuṃ bodhetuṃ, nirantaraṃ kātunti vuttaṃ hoti. "
  4641. 624641,125,1990,147,150,1,16,2,{Āyāmā}ti gacchāma.
  4642. 624642,125,1991,2,24,1,99,13,600. {Anuññātapaṭiññātā}ti ‘‘ tevijjā tumhe’’ ti evaṃ mayaṃ ācariyehi ca anuññātā attanā ca paṭijānimhāti attho.
  4643. 624643,125,1991,25,28,1,14,2,{Asmā}ti bhavāma.
  4644. 624644,125,1991,29,33,1,17,3,{Ubho}ti dvepi janā.
  4645. 624645,125,1991,34,53,1,172,16,"Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ {māṇavo}ti ahaṃ pokkharasātissa jeṭṭhantevāsī aggasisso, ayaṃ tārukkhassāti adhippāyena bhaṇati ācariyasampattiṃ attano sampattiñca dīpento. "
  4646. 624646,125,1992,2,8,1,23,3,601. Tevijjānan ti tivedānaṃ.
  4647. 624647,125,1992,9,12,1,22,2,{Kevalino}ti niṭṭhaṅgatā.
  4648. 624648,125,1992,13,17,1,21,3,{Asmase}ti amha bhavāma.
  4649. 624649,125,1992,18,23,1,38,5,Idāni taṃ kevalibhāvaṃ vitthārento āha–
  4650. 624650,125,1992,24,34,1,22,4,‘‘ padakasmā… pe… sādisā’’ ti.
  4651. 624651,125,1992,35,39,1,19,3,Tattha {jappe}ti vede.
  4652. 624652,125,1992,40,44,1,45,3,{Kammunā}ti dasavidhena kusalakammapathakammunā.
  4653. 624653,125,1992,45,61,1,80,12,Ayañhi pubbe sattavidhaṃ kāyavacīkammaṃ sandhāya‘‘ yato kho bho sīlavā hotī’’ ti āha.
  4654. 624654,125,1992,62,72,1,48,6,Tividhaṃ manokammaṃ sandhāya‘‘ vatasampanno’’ ti āha.
  4655. 624655,125,1992,73,78,1,38,5,Tena samannāgato hi ācārasampanno hoti.
  4656. 624656,125,1993,2,4,1,0,0,602-5.
  4657. 624657,125,1993,5,10,1,36,5,Idāni taṃ vacanantarena dassento āha–
  4658. 624658,125,1993,11,19,1,23,4,‘‘ ahañca kammunā brūmī’’ ti.
  4659. 624659,125,1993,20,27,1,49,6,"Khayātītan ti ūnabhāvaṃ atītaṃ, paripuṇṇanti attho. "
  4660. 624660,125,1993,28,31,1,17,2,{Peccā}ti upagantvā.
  4661. 624661,125,1993,32,36,1,25,3,{Namassantī}ti namo karonti.
  4662. 624662,125,1993,37,52,1,140,14,"Cakkhuṃ loke samuppannan ti avijjandhakāre loke, taṃ andhakāraṃ vidhamitvā lokassa diṭṭhadhammikādiatthasandassanena cakkhu hutvā samuppannaṃ. "
  4663. 624663,125,1994,2,15,1,71,9,606. Evaṃ abhitthavitvā vāseṭṭhena yācito bhagavā dvepi jane saṅgaṇhanto āha–
  4664. 624664,125,1994,16,25,1,32,5,‘‘ tesaṃ vo ahaṃ byakkhissan’’ tiādi.
  4665. 624665,125,1994,26,30,1,34,4,Tattha byakkhissan ti byākarissāmi.
  4666. 624666,125,1994,31,52,1,175,19,"Anupubban ti tiṭṭhatu tāva brāhmaṇacintā, kīṭapaṭaṅgatiṇarukkhato pabhuti vo anupubbaṃ byakkhissanti evamettha adhippāyo veditabbo, evaṃ vitthārakathāya vinetabbā hi te māṇavakā. "
  4667. 624667,125,1994,53,56,1,30,3,Jātivibhaṅgan ti jātivitthāraṃ.
  4668. 624668,125,1994,57,69,1,80,11,Aññamaññā hi {jātiyo}ti tesaṃ tesañhi pāṇānaṃ jātiyo aññā aññā nānappakārāti attho.
  4669. 624669,125,1995,2,21,1,98,11,607. Tato pāṇānaṃ jātivibhaṅge kathetabbe‘‘ tiṇarukkhepi jānāthā’’ ti anupādinnakānaṃ tāva kathetuṃ āraddho.
  4670. 624670,125,1995,22,25,1,19,3,Taṃ kimatthamiti ce?
  4671. 624671,125,1995,26,28,1,27,2,Upādinnesu sukhañāpanatthaṃ.
  4672. 624672,125,1995,29,37,1,62,8,Anupādinnesu hi jātibhede gahite upādinnesu so pākaṭataro hoti.
  4673. 624673,125,1995,38,43,1,42,5,Tattha tiṇāni nāma antopheggūni bahisārāni.
  4674. 624674,125,1995,44,48,1,47,4,Tasmā tālanāḷikerādayopi tiṇasaṅgahaṃ gacchanti.
  4675. 624675,125,1995,49,53,1,31,4,Rukkhā nāma bahipheggū antosārā.
  4676. 624676,125,1995,54,59,1,30,5,Tiṇāni ca rukkhā ca tiṇarukkhā.
  4677. 624677,125,1995,60,64,1,35,4,Te upayogabahuvacanena dassento āha–
  4678. 624678,125,1995,65,72,1,23,3,‘‘ tiṇarukkhepi jānāthā’’ ti.
  4679. 624679,125,1995,73,90,1,69,11,"Na cāpi {paṭijānare}ti‘‘ mayaṃ tiṇā, mayaṃ rukkhā’’ ti evampi na paṭijānanti. "
  4680. 624680,125,1995,91,103,1,107,11,Liṅgaṃ jātimayan ti apaṭijānantānampi ca tesaṃ jātimayameva saṇṭhānaṃ attano mūlabhūtatiṇādisadisameva hoti.
  4681. 624681,125,1995,104,106,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  4682. 624682,125,1995,107,117,1,55,8,"Aññamaññā hi jātiyo, yasmā aññā tiṇajāti, aññā rukkhajāti; "
  4683. 624683,125,1995,118,126,1,62,7,"tiṇesupi aññā tālajāti, aññā nāḷikerajātīti evaṃ vitthāretabbaṃ. "
  4684. 624684,125,1996,2,5,1,15,3,Tena kiṃ dīpeti?
  4685. 624685,125,1996,6,21,1,99,14,"Yaṃ jātivasena nānā hoti, taṃ attano paṭiññaṃ paresaṃ vā upadesaṃ vināpi aññajātito visesena gayhati. "
  4686. 624686,125,1996,22,49,1,164,24,"Yadi ca jātiyā brāhmaṇo bhaveyya, sopi attano paṭiññaṃ paresaṃ vā upadesaṃ vinā khattiyato vessasuddato vā visesena gayheyya, na ca gayhati, tasmā na jātiyā brāhmaṇoti. "
  4687. 624687,125,1996,50,65,1,85,11,Parato pana‘‘ yathā etāsu jātīsū’’ ti imāya gāthāya etamatthaṃ vacībhedeneva āvikarissati.
  4688. 624688,125,1997,2,20,1,86,11,608. Evaṃ anupādinnesu jātibhedaṃ dassetvā upādinnesu taṃ dassento‘‘ tato kīṭe’’ ti evamādimāha.
  4689. 624689,125,1997,21,25,1,20,3,Tattha {kīṭā}ti kimayo.
  4690. 624690,125,1997,26,30,1,21,2,{Paṭaṅgā}ti paṭaṅgāyeva.
  4691. 624691,125,1997,31,38,1,64,6,Yāva {kunthakipillike}ti kunthakipillikaṃ pariyantaṃ katvāti attho.
  4692. 624692,125,1998,2,8,1,28,2,609. {Khuddake}ti kāḷakakaṇḍakādayo.
  4693. 624693,125,1998,9,12,1,26,2,{Mahallake}ti sasabiḷārādayo.
  4694. 624694,125,1998,13,17,1,22,4,Sabbe hi te anekavaṇṇā.
  4695. 624695,125,1999,2,14,1,56,7,"610. {Pādūdare}ti udarapāde, udaraṃyeva yesaṃ pādāti vuttaṃ hoti. "
  4696. 624696,125,1999,15,34,1,98,13,"{Dīghapiṭṭhike}ti sappānañhi sīsato yāva naṅguṭṭhā piṭṭhi eva hoti, tena te‘‘ dīghapiṭṭhikā’’ ti vuccanti. "
  4697. 624697,125,1999,35,38,1,34,3,Tepi anekappakārā āsīvisādibhedena.
  4698. 624698,125,2000,2,10,1,21,3,611. {Odake}ti udakamhi jāte.
  4699. 624699,125,2000,11,14,1,43,3,Macchāpi anekappakārā rohitamacchādibhedena.
  4700. 624700,125,2001,2,8,1,15,2,612. {Pakkhī}ti sakuṇe.
  4701. 624701,125,2001,9,20,1,44,7,Te hi pakkhānaṃ atthitāya‘‘ pakkhī’’ ti vuccanti.
  4702. 624702,125,2001,21,24,1,25,3,Pattehi yantīti pattayānā.
  4703. 624703,125,2001,25,28,1,28,3,Vehāse gacchantīti vihaṅgamā.
  4704. 624704,125,2001,29,32,1,31,3,Tepi anekappakārā kākādibhedena.
  4705. 624705,125,2002,2,25,1,128,15,"613. Evaṃ thalajalākāsagocarānaṃ pāṇānaṃ jātibhedaṃ dassetvā idāni yenādhippāyena taṃ dassesi, taṃ āvikaronto‘‘ yathā etāsū’’ ti gāthamāha. "
  4706. 624706,125,2002,26,31,1,65,5,Tassattho saṅkhepato pubbe vuttādhippāyavaṇṇanāvaseneva veditabbo.
  4707. 624707,125,2003,2,4,1,0,0,614-6.
  4708. 624708,125,2003,5,21,1,76,10,"Vitthārato panettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ sayameva dassento‘‘ na kesehī’’ tiādimāha. "
  4709. 624709,125,2003,22,42,1,98,14,"Tatrāyaṃ yojanā– yaṃ vuttaṃ‘‘ natthi manussesu liṅgaṃ jātimayaṃ puthū’’ ti, taṃ evaṃ natthīti veditabbaṃ. "
  4710. 624710,125,2003,43,48,1,23,3,"Seyyathidaṃ, na {kesehī}ti. "
  4711. 624711,125,2003,49,71,1,127,17,"Na hi‘‘ brāhmaṇānaṃ īdisā kesā honti, khattiyānaṃ īdisā’’ ti niyamo atthi yathā hatthiassamigādīnanti iminā nayena sabbaṃ yojetabbaṃ. "
  4712. 624712,125,2003,72,85,1,94,11,"Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu {jātisū}ti idaṃ pana vuttassevatthassa nigamananti veditabbaṃ. "
  4713. 624713,125,2003,86,114,1,174,22,"Tassa yojanā– tadeva yasmā imehi kesādīhi natthi manussesu liṅgaṃ jātimayaṃ puthu, tasmā veditabbametaṃ‘‘ brāhmaṇādibhedesu manussesu liṅgaṃ jātimayaṃ neva yathā aññāsu jātīsū’’ ti. "
  4714. 624714,125,2004,2,25,1,111,15,"617. Idāni evaṃ jātibhede asantepi brāhmaṇo khattiyoti idaṃ nānattaṃ yathā jātaṃ, taṃ dassetuṃ‘‘ paccattan’’ ti gāthamāha. "
  4715. 624715,125,2004,26,41,1,127,13,Tassattho– etaṃ tiracchānānaṃ viya yonisiddhameva kesādisaṇṭhānānattaṃ manussesu brāhmaṇādīnaṃ attano attano sarīresu na vijjati.
  4716. 624716,125,2004,42,59,1,153,15,"Avijjamānepi pana etasmiṃ yadetaṃ brāhmaṇo khattiyoti nānattavidhānapariyāyaṃ vokāraṃ, taṃ vokārañca manussesu samaññāya pavuccati, vohāramattena vuccatīti. "
  4717. 624717,125,2005,2,4,1,0,0,619-625.
  4718. 624718,125,2005,5,20,1,124,13,"Ettāvatā bhagavā bhāradvājassa vādaṃ niggahetvā idāni yadi jātiyā brāhmaṇo bhaveyya, ājīvasīlācāravipannopi brāhmaṇo bhaveyya. "
  4719. 624719,125,2005,21,51,1,187,25,"Yasmā pana porāṇā brāhmaṇā tassa brāhmaṇabhāvaṃ na icchanti loke ca aññepi paṇḍitamanussā, tasmā vāseṭṭhassa vādapaggahaṇatthaṃ taṃ dassento‘‘ yo hi koci manussesū’’ tiādikā aṭṭha gāthāyo āha. "
  4720. 624720,125,2005,52,60,1,58,7,"Tattha gorakkhan ti khettarakkhaṃ, kasikammanti vuttaṃ hoti. "
  4721. 624721,125,2005,61,74,1,46,8,"Pathavī hi‘‘ go’’ ti vuccati, tappabhedo ca khettaṃ. "
  4722. 624722,125,2005,75,78,1,42,2,{Puthusippenā}ti tantavāyakammādinānāsippena.
  4723. 624723,125,2005,79,82,1,19,3,Vohāran ti vaṇijjaṃ.
  4724. 624724,125,2005,83,87,1,34,3,{Parapessenā}ti paresaṃ veyyāvaccena.
  4725. 624725,125,2005,88,96,1,56,7,"Issatthan ti āvudhajīvikaṃ, usuñca sattiñcāti vuttaṃ hoti. "
  4726. 624726,125,2005,97,100,1,29,2,{Porohiccenā}ti purohitakammena.
  4727. 624727,125,2006,2,23,1,145,17,"626. Evaṃ brāhmaṇasamayena ca lokavohārena ca ājīvasīlācāravipannassa abrāhmaṇabhāvaṃ sādhetvā evaṃ sante na jātiyā brāhmaṇo, guṇehi pana brāhmaṇo hoti. "
  4728. 624728,125,2006,24,56,1,172,26,"Tasmā yattha yattha kule jāto yo guṇavā, so brāhmaṇo, ayamettha ñāyoti evametaṃ ñāyaṃ atthato āpādetvā puna tadeva ñāyaṃ vacībhedena pakāsento āha‘‘ na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmī’’ ti. "
  4729. 624729,125,2007,2,90,1,440,51,"Tassattho – ahaṃ pana yvāyaṃ catūsu yonīsu yattha katthaci jāto, tatrāpi vā visesena yo brāhmaṇasamaññitāya mātari sambhūto, taṃ yonijaṃ mattisambhavaṃ yā cāyaṃ‘‘ ubhato sujāto’’ tiādinā( dī. ni.1.303; ma. ni.2.424) nayena brāhmaṇehi brāhmaṇassa parisuddhauppattimaggasaṅkhātā yoni kathīyati,‘‘ saṃsuddhagahaṇiko’’ ti iminā ca mātusampatti, tatopi jātasambhūtattā‘‘ yonijo mattisambhavo’’ ti ca vuccati, tampi yonijaṃ mattisambhavaṃ iminā ca yonijamattisambhavamattena brāhmaṇaṃ na brūmi . "
  4730. 624730,125,2007,91,92,1,5,1,Kasmā?
  4731. 624731,125,2007,93,113,1,102,15,"Yasmā‘‘ bho bho’’ ti vacanamattena aññehi sakiñcanehi visiṭṭhattā bhovādī nāma so hoti, sace hoti sakiñcano. "
  4732. 624732,125,2007,114,132,1,148,16,"Yo panāyaṃ yattha katthaci kule jātopi rāgādikiñcanābhāvena akiñcano, sabbagahaṇapaṭinissaggena ca anādāno, akiñcanaṃ anādānaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. "
  4733. 624733,125,2007,133,134,1,5,1,Kasmā?
  4734. 624734,125,2007,135,137,1,18,2,Yasmā bāhitapāpoti.
  4735. 624735,125,2008,2,8,1,12,2,627. Kiñca bhiyyo–
  4736. 624736,125,2008,9,18,1,49,5,‘‘ sabbasaṃyojanaṃ chetvā’’ tiādikā sattavīsati gāthā.
  4737. 624737,125,2008,19,24,1,47,5,Tattha sabbasaṃyojanan ti dasavidhaṃ saṃyojanaṃ.
  4738. 624738,125,2008,25,31,1,35,5,Na {paritassatī}ti taṇhāya na tassati.
  4739. 624739,125,2008,32,48,1,127,15,"Tamahan ti taṃ ahaṃ rāgādīnaṃ saṅgānaṃ atikkantattā saṅgātigaṃ, catunnampi yogānaṃ abhāvena visaṃyuttaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4740. 624740,125,2009,2,10,1,41,5,628. Naddhin ti nayhanabhāvena pavattaṃ kodhaṃ.
  4741. 624741,125,2009,11,16,1,43,5,Varattan ti bandhanabhāvena pavattaṃ taṇhaṃ.
  4742. 624742,125,2009,17,38,1,214,20,"Sandānaṃ sahanukkaman ti anusayānukkamasahitaṃ dvāsaṭṭhidiṭṭhisandānaṃ, idaṃ sabbampi chinditvā ṭhitaṃ avijjāpalighassa ukkhittattā ukkhittapalighaṃ catunnaṃ saccānnaṃ buddhattā buddhaṃ ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4743. 624743,125,2010,2,37,1,296,29,"629. {Aduṭṭho}ti evaṃ dasahi akkosavatthūhi akkosañca pāṇiādīhi pothanañca andubandhanādīhi bandhanañca yo akuddhamānaso hutvā adhivāsesi, khantibalena samannāgatattā khantībalaṃ, punappunaṃ uppattiyā anīkabhūtena teneva khantībalānīkena samannāgatattā balānīkaṃ taṃ evarūpaṃ ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4744. 624744,125,2011,2,27,1,199,18,"630. Vatantan ti dhutavatena samannāgataṃ, catupārisuddhisīlena sīlavantaṃ, taṇhāussadābhāvena anussadaṃ, chaḷindriyadamanena dantaṃ, koṭiyaṃ ṭhitena attabhāvena antimasārīraṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4745. 624745,125,2012,2,27,1,120,18,"631. Yo na {limpatī}ti evameva yo abbhantare duvidhepi kāme na limpati, tasmiṃ kāme na saṇṭhāti, tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4746. 624746,125,2013,2,8,1,28,2,632. {Dukkhassā}ti khandhadukkhassa.
  4747. 624747,125,2013,9,22,1,110,12,Pannabhāran ti ohitakkhandhabhāraṃ catūhi yogehi sabbakilesehi vā visaṃyuttaṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho.
  4748. 624748,125,2014,2,48,1,288,32,"633. Gambhīrapaññan ti gambhīresu khandhādīsu pavattāya paññāya samannāgataṃ, dhammojapaññāya medhāviṃ,‘‘ ayaṃ duggatiyā, ayaṃ sugatiyā, ayaṃ nibbānassa maggo, ayaṃ amaggo’’ ti evaṃ magge amagge ca chekatāya maggāmaggassa kovidaṃ, arahattasaṅkhātaṃ uttamatthamanuppattaṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4749. 624749,125,2015,2,10,1,82,5,634. Asaṃsaṭṭhan ti dassanasavanasamullāpaparibhogakāyasaṃsaggānaṃ abhāvena asaṃsaṭṭhaṃ.
  4750. 624750,125,2015,11,19,1,58,8,Ubhayan ti gihīhi ca anagārehi cāti ubhayehipi asaṃsaṭṭhaṃ.
  4751. 624751,125,2015,20,30,1,69,9,"Anokasārin ti anālayacāriṃ, taṃ evarūpaṃ ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4752. 624752,125,2016,2,9,1,30,3,635. {Nidhāyā}ti nikkhipitvā oropetvā.
  4753. 624753,125,2016,10,19,1,73,8,Tasesu thāvaresu {cā}ti taṇhātāsena tasesu taṇhābhāvena thiratāya thāvaresu.
  4754. 624754,125,2016,20,42,1,142,19,"Yo na {hantī}ti yo evaṃ sabbasattesu vigatapaṭighatāya nikkhittadaṇḍo neva kañci sayaṃ hanati, na aññena ghāteti, tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4755. 624755,125,2017,2,49,1,331,37,"636. Aviruddhan ti āghātavasena viruddhesupi lokiyamahājanesu āghātābhāvena aviruddhaṃ, hatthagate daṇḍe vā satthe vā avijjamānepi paresaṃ pahāradānato aviratattā attadaṇḍesu janesu nibbutaṃ nikkhittadaṇḍaṃ, pañcannaṃ khandhānaṃ‘‘ ahaṃ maman’’ ti gahitattā sādānesu, tassa gahaṇassa abhāvena anādānaṃ taṃ evarūpaṃ ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4756. 624756,125,2018,2,32,1,183,23,"637. {Āraggā}ti yassete rāgādayo ayañca paraguṇamakkhaṇalakkhaṇo makkho āraggā sāsapo viya papatito, yathā sāsapo āragge na santiṭṭhati, evaṃ citte na tiṭṭhati, tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4757. 624757,125,2019,2,8,1,22,3,638. Akakkasan ti apharusaṃ.
  4758. 624758,125,2019,9,12,1,29,3,Viññāpanin ti atthaviññāpaniṃ.
  4759. 624759,125,2019,13,16,1,16,3,Saccan ti bhūtaṃ.
  4760. 624760,125,2019,17,26,1,60,7,{Nābhisaje}ti yāya girāya aññaṃ kujjhāpanavasena na laggāpeyya.
  4761. 624761,125,2019,27,32,1,41,5,Khīṇāsavo nāma evarūpameva giraṃ bhāseyya.
  4762. 624762,125,2019,33,38,1,38,5,Tasmā tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho.
  4763. 624763,125,2020,2,34,1,196,25,"639. Sāṭakābharaṇādīsu dīghaṃ vā rassaṃ vā, maṇimuttādīsu aṇuṃ vā thūlaṃ vā mahagghaappagghavasena subhaṃ vā asubhaṃ vā yo puggalo imasmiṃ loke parapariggahitaṃ nādiyati, tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4764. 624764,125,2021,2,8,1,22,3,640. Nirāsāsan ti nittaṇhaṃ.
  4765. 624765,125,2021,9,17,1,70,8,Visaṃyuttan ti sabbakilesehi viyuttaṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho.
  4766. 624766,125,2022,2,8,1,13,2,641. {Ālayā}ti taṇhā.
  4767. 624767,125,2022,9,19,1,99,9,Aññāya {akathaṃkathī}ti aṭṭha vatthūni yathābhūtaṃ jānitvā aṭṭhavatthukāya vicikicchāya nibbicikiccho.
  4768. 624768,125,2022,20,30,1,93,10,Amatogadhamanuppattan ti amataṃ nibbānaṃ ogahetvā anuppattaṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho.
  4769. 624769,125,2023,2,13,1,48,7,642. {Ubho}ti dvepi puññāni pāpāni ca chaḍḍetvāti attho.
  4770. 624770,125,2023,14,18,1,29,4,Saṅgan ti rāgādibhedaṃ saṅgaṃ.
  4771. 624771,125,2023,19,22,1,20,2,{Upaccagā}ti atikkanto.
  4772. 624772,125,2023,23,37,1,123,12,"Tamahaṃ vaṭṭamūlasokena asokaṃ, abbhantare rāgarajādīnaṃ abhāvena virajaṃ, nirupakkilesatāya suddhaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4773. 624773,125,2024,2,8,1,31,3,643. Vimalan ti abbhādimalavirahitaṃ.
  4774. 624774,125,2024,9,12,1,25,3,Suddhan ti nirupakkilesaṃ.
  4775. 624775,125,2024,13,16,1,28,3,Vippasannan ti pasannacittaṃ.
  4776. 624776,125,2024,17,20,1,34,3,Anāvilan ti kilesāvilattavirahitaṃ.
  4777. 624777,125,2024,21,30,1,87,9,Nandībhavaparikkhīṇan ti tīsu bhavesu parikkhīṇataṇhaṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho.
  4778. 624778,125,2025,2,51,1,333,40,"644. Yo bhikkhu imaṃ rāgapalipatha ñceva kilesa dugga ñca saṃsāra vaṭṭañca catunnaṃ saccānaṃ appaṭivijjhanaka moha ñca atīto, cattāro oghe tiṇṇo hutvā pāraṃ anuppatto, duvidhena jhānena jhāyī, taṇhāya abhāvena anejo, kathaṃkathāya abhāvena akathaṃkathī, upādānānaṃ abhāvena anupādiyitvā kilesanibbānena nibbuto, tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4779. 624779,125,2026,2,25,1,137,17,"645. Yo puggalo, idha loke, ubhopi kāme hitvā anāgāro hutvā paribbajati, taṃ parikkhīṇakāmañceva parikkhīṇabhavañca ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4780. 624780,125,2027,2,29,1,181,21,"646. Yo idha loke chadvārikaṃ taṇhaṃ jahitvā gharāvāsena anatthiko anāgāro hutvā paribbajati, taṇhāya ceva bhavassa ca parikkhīṇattā taṇhābhavaparikkhīṇaṃ tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4781. 624781,125,2028,2,12,1,59,7,647. Mānusakaṃ yogan ti mānusakaṃ āyuñceva pañcavidhakāmaguṇe ca.
  4782. 624782,125,2028,13,16,1,22,3,Dibbayogepi eseva nayo.
  4783. 624783,125,2028,17,35,1,120,16,"{Upaccagā}ti yo mānusakaṃ yogaṃ hitvā dibbaṃ atikkanto, taṃ sabbehi catūhi yogehi visaṃyuttaṃ ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4784. 624784,125,2029,2,8,1,27,3,648. Ratin ti pañcakāmaguṇaratiṃ.
  4785. 624785,125,2029,9,13,1,35,4,Aratin ti araññavāse ukkaṇṭhitattaṃ.
  4786. 624786,125,2029,14,36,1,156,19,"Sītibhūtan ti nibbutaṃ, nirupadhin ti nirupakkilesaṃ, vīran ti taṃ evarūpaṃ sabbaṃ khandhalokaṃ abhibhavitvā ṭhitaṃ vīriyavantaṃ ahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4787. 624787,125,2030,2,33,1,200,24,"649. Yo {vedī}ti yo sattānaṃ sabbākārena cutiñca paṭisandhiñca pākaṭaṃ katvā jānāti, tamahaṃ alaggatāya asattaṃ, paṭipattiyā suṭṭhu gatattā sugataṃ, catunnaṃ saccānaṃ buddhatāya buddhaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4788. 624788,125,2031,2,24,1,132,16,"650. {Yassā}ti yassete devādayo gatiṃ na jānanti, tamahaṃ āsavānaṃ khīṇatāya khīṇāsavaṃ, kilesehi ārakattā arahantaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4789. 624789,125,2032,2,8,1,22,2,651. {Pure}ti atītakkhandhesu.
  4790. 624790,125,2032,9,12,1,18,2,{Pacchā}ti anāgatesu.
  4791. 624791,125,2032,13,16,1,22,2,{Majjhe}ti paccuppannesu.
  4792. 624792,125,2032,17,24,1,64,7,Kiñcanan ti yassetesu ṭhānesu taṇhāgāhasaṅkhātaṃ kiñcanaṃ natthi.
  4793. 624793,125,2032,25,28,1,33,3,Tamahaṃ rāgakiñcanādīhi akiñcanaṃ.
  4794. 624794,125,2032,29,36,1,60,7,Kassaci gahaṇassa abhāvena anādānaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho.
  4795. 624795,125,2033,2,35,1,261,24,"652. Acchambhitattena usabhasadisatāya usabhaṃ, uttamaṭṭhena pavaraṃ, vīriyasampattiyā vīraṃ, mahantānaṃ sīlakkhandhādīnaṃ esitattā mahesiṃ, tiṇṇaṃ mārānaṃ vijitattā vijitāvinaṃ, ninhātakilesatāya nhātakaṃ, catusaccabuddhatāya buddhaṃ taṃ evarūpaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4796. 624796,125,2034,2,29,1,186,20,"653. Yo pubbenivāsaṃ pākaṭaṃ katvā jānāti, chabbīsatidevalokabhedaṃ saggaṃ, catubbidhaṃ apāyañca dibbacakkhunā passati, atho jātikkhaya saṅkhātaṃ arahattaṃ patto, tamahaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho. "
  4797. 624797,125,2035,2,45,1,179,26,"654. Evaṃ bhagavā guṇato brāhmaṇaṃ vatvā‘‘ ye‘ jātito brāhmaṇo’ ti abhinivesaṃ karonti, te idaṃ vohāramattaṃ ajānantā, sā ca nesaṃ diṭṭhi duddiṭṭhī’’ ti dassento‘‘ samaññā hesā’’ ti gāthādvayamāha. "
  4798. 624798,125,2035,46,47,1,9,1,Tassattho–
  4799. 624799,125,2035,48,67,1,126,13,"‘‘ yadidaṃ brāhmaṇo khattiyo bhāradvājo vāseṭṭho’’ ti nāmagottaṃ pakappitaṃ, samaññā hesā lokasmiṃ, paññattivohāramattanti veditabbaṃ. "
  4800. 624800,125,2035,68,69,1,5,1,Kasmā?
  4801. 624801,125,2035,70,76,1,45,5,Yasmā sammuccā samudāgataṃ samanuññāya āgataṃ.
  4802. 624802,125,2035,77,84,1,67,7,Tañhi tattha tattha jātakāleyevassa ñātisālohitehi pakappitaṃ kataṃ.
  4803. 624803,125,2035,85,110,1,90,16,"No cetaṃ evaṃ pakappeyyuṃ, na koci kañci disvā‘‘ ayaṃ brāhmaṇo’’ ti vā‘‘ bhāradvājo’’ ti vā jāneyya. "
  4804. 624804,125,2036,2,48,1,316,31,"655. Evaṃ pakappitañcetaṃ dīgharattamanusayitaṃ diṭṭhigatamajānataṃ,‘‘ pakappitaṃ nāmagottaṃ, nāmagottamattametaṃ saṃvohāratthaṃ pakappitan’’ ti ajānantānaṃ sattānaṃ hadaye dīgharattaṃ diṭṭhigatamanusayitaṃ, tassa anusayitattā taṃ nāmagottaṃ ajānantā te pabruvanti‘‘ jātiyā hoti brāhmaṇo’’ ti, ajānantāyeva evaṃ vadantīti vuttaṃ hoti. "
  4805. 624805,125,2037,2,4,1,0,0,656-7.
  4806. 624806,125,2037,5,43,1,205,26,"Evaṃ‘‘ ye‘ jātito brāhmaṇo’ ti abhinivesaṃ karonti, te idaṃ vohāramattamajānantā, sā ca nesaṃ diṭṭhi duddiṭṭhī’’ ti dassetvā idāni nippariyāyameva jātivādaṃ paṭikkhipanto kammavādañca niropento‘‘ na jaccā’’ tiādimāha. "
  4807. 624807,125,2037,44,68,1,127,15,"Tattha‘‘ kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo’’ ti imissā upaḍḍhagāthāya atthavitthāraṇatthaṃ‘‘ kassako kammunā’’ tiādi vuttaṃ. "
  4808. 624808,125,2037,69,74,1,65,4,Tattha {kammunā}ti paccuppannena kasikammādinibbattakacetanākammunā.
  4809. 624809,125,2038,2,18,1,83,8,659. {Paṭiccasamuppādadassā}ti‘‘ iminā paccayena evaṃ hotī’’ ti evaṃ paṭiccasamuppādadassāvino.
  4810. 624810,125,2038,19,35,1,146,14,"{Kammavipākakovidā}ti sammānāvamānārahe kule kammavasena uppatti hoti, aññāpi hīnapaṇītatā hīnapaṇīte kamme vipaccamāne hotīti evaṃ kammavipākakusalā. "
  4811. 624811,125,2039,2,39,1,100,17,"660.‘‘ Kammunāvattatī’’ ti gāthāya pana‘‘ loko’’ ti vā‘‘ pajā’’ ti vā‘‘ sattā’’ ti vā ekoyeva attho, vacanamattameva nānaṃ. "
  4812. 624812,125,2039,40,73,1,122,16,Purimapadena cettha ‘‘ atthi brahmā mahābrahmā… pe… seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānan’’ ti( dī. ni.1.42) imissā diṭṭhiyā nisedho veditabbo.
  4813. 624813,125,2039,74,86,1,68,11,"Kammunā hi vattati tāsu tāsu gatīsu uppajjati loko, tassa ko sajitāti? "
  4814. 624814,125,2039,87,110,1,171,17,"Dutiyena‘‘ evaṃ kammunā uppannopi ca pavattiyampi atītapaccuppannabhedena kammunā eva pavattati, sukhadukkhāni paccanubhonto hīnapaṇītādibhāvaṃ āpajjanto pavattatī’’ ti dasseti. "
  4815. 624815,125,2039,111,130,1,115,14,"Tatiyena tamevatthaṃ nigameti‘‘ evaṃ sabbathāpi kammanibandhanā sattā kammeneva baddhā hutvā pavattanti, na aññathā’’ ti. "
  4816. 624816,125,2039,131,138,1,60,6,Catutthena tamatthaṃ upamāya vibhāveti rathassāṇīva {yāyato}ti.
  4817. 624817,125,2039,139,165,1,164,23,"Yathā rathassa yāyato āṇi nibandhanaṃ hoti, na tāya anibaddho yāti, evaṃ lokassa uppajjato ca pavattato ca kammaṃ nibandhanaṃ, na tena anibaddho uppajjati nappavattati. "
  4818. 624818,125,2040,2,23,1,107,13,"661. Idāni yasmā evaṃ kammanibandhano loko, tasmā seṭṭhena kammunā seṭṭhabhāvaṃ dassento‘‘ tapenā’’ ti gāthādvayamāha. "
  4819. 624819,125,2040,24,28,1,32,3,Tattha {tapenā}ti indriyasaṃvarena.
  4820. 624820,125,2040,29,33,1,58,3,{Brahmacariyenā}ti sikkhānissitena vuttāvasesaseṭṭhacariyena.
  4821. 624821,125,2040,34,37,1,18,2,{Saṃyamenā}ti sīlena.
  4822. 624822,125,2040,38,41,1,16,2,{Damenā}ti paññāya.
  4823. 624823,125,2040,42,48,1,54,6,Etena seṭṭhaṭṭhena brahmabhūtena kammunā brāhmaṇo hoti.
  4824. 624824,125,2040,49,50,1,5,1,Kasmā?
  4825. 624825,125,2040,51,62,1,80,10,"Yasmā etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ, yasmā etaṃ kammaṃ uttamo brāhmaṇabhāvoti vuttaṃ hoti."
  4826. 624826,125,2040,63,83,1,103,13,"‘‘ Brahmānan’’ tipi pāṭho, tassattho– brahmaṃ ānetīti brahmānaṃ, brahmabhāvaṃ āneti āvahati detīti vuttaṃ hoti. "
  4827. 624827,125,2041,2,9,1,33,3,662. Dutiyagāthāya {santo}ti santakileso.
  4828. 624828,125,2041,10,17,1,33,6,Brahmā {sakko}ti brahmā ca sakko ca.
  4829. 624829,125,2041,18,41,1,121,20,"Yo evarūpo, so na kevalaṃ brāhmaṇo, apica kho brahmā ca sakko ca so vijānataṃ paṇḍitānaṃ, evaṃ vāseṭṭha jānāhīti vuttaṃ hoti. "
  4830. 624830,125,2041,42,44,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  4831. 624831,125,2042,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  4832. 624832,125,2043,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya vāseṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  4833. 624833,125,2044,2,4,1,20,2,10 . Kokālikasuttavaṇṇanā
  4834. 624834,125,2045,2,10,1,31,5,Evaṃ me sutan ti kokālikasuttaṃ.
  4835. 624835,125,2045,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  4836. 624836,125,2045,14,20,1,57,6,Imassa suttassa uppatti atthavaṇṇanāyameva āvi bhavissati.
  4837. 624837,125,2045,21,28,1,55,7,Atthavaṇṇanāya cassa evaṃ me sutan tiādi vuttanayameva.
  4838. 624838,125,2045,29,42,1,69,11,"Atha kho {kokāliko}ti ettha pana ko ayaṃ kokāliko, kasmā ca upasaṅkamīti? "
  4839. 624839,125,2045,43,67,1,165,18,"Vuccate– ayaṃ kira kokālikaraṭṭhe kokālikanagare kokālikaseṭṭhissa putto pabbajitvā pitarā kārāpite vihāreyeva paṭivasati‘‘ cūḷakokāliko’’ ti nāmena, na devadattassa sisso. "
  4840. 624840,125,2045,68,78,1,43,6,So hi brāhmaṇaputto‘‘ mahākokāliko’’ ti paññāyi.
  4841. 624841,125,2046,2,30,1,263,28,Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante dve aggasāvakā pañcamattehi bhikkhusatehi saddhiṃ janapadacārikaṃ caramānā upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya vivekavāsaṃ vasitukāmā te bhikkhū uyyojetvā attano pattacīvaramādāya tasmiṃ janapade taṃ nagaraṃ patvā taṃ vihāraṃ agamaṃsu.
  4842. 624842,125,2046,31,38,1,50,7,Tattha te kokālikena saddhiṃ sammoditvā taṃ āhaṃsu–
  4843. 624843,125,2046,39,54,1,59,9,"‘‘ āvuso, mayaṃ idha temāsaṃ vasissāma, mā kassaci āroceyyāsī’’ ti. "
  4844. 624844,125,2046,55,70,1,83,11,So‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā temāse atīte itaradivasaṃ pageva nagaraṃ pavisitvā ārocesi–
  4845. 624845,125,2046,71,88,1,84,12,"‘‘ tumhe aggasāvake idhāgantvā vasamāne na jānittha, na te koci paccayenāpi nimantetī’’ ti. "
  4846. 624846,125,2046,89,101,1,44,6,"Nagaravāsino‘‘ kasmā no, bhante, nārocayitthā’’ ti. "
  4847. 624847,125,2046,102,114,1,70,10,"Kiṃ ārocitena, kiṃ nāddasatha dve bhikkhū vasante, nanu ete aggasāvakāti. "
  4848. 624848,125,2046,115,123,1,81,8,Te khippaṃ sannipatitvā sappiguḷavatthādīni ānetvā kokālikassa purato nikkhipiṃsu.
  4849. 624849,125,2046,124,126,1,10,2,So cintesi–
  4850. 624850,125,2046,127,159,1,169,21,"‘‘ paramappicchā aggasāvakā‘ payuttavācāya uppanno lābho’ ti ñatvā na sādiyissanti, asādiyantā addhā‘ āvāsikassa dethā’ ti bhaṇissanti, handāhaṃ imaṃ lābhaṃ gāhāpetvā gacchāmī’’ ti . "
  4851. 624851,125,2046,160,192,1,175,23,"So tathā akāsi, therā disvāva payuttavācāya uppannabhāvaṃ ñatvā‘‘ ime paccayā neva amhākaṃ na kokālikassa vaṭṭantī’’ ti cintetvā‘‘ āvāsikassa dethā’’ ti avatvā paṭikkhipitvā pakkamiṃsu. "
  4852. 624852,125,2046,193,209,1,88,12,Tena kokāliko‘‘ kathañhi nāma attanā aggaṇhantā mayhampi na dāpesun’’ ti domanassaṃ uppādesi.
  4853. 624853,125,2047,2,7,1,30,4,Te bhagavato santikaṃ agamaṃsu.
  4854. 624854,125,2047,8,19,1,78,10,"Bhagavā ca pavāretvā sace attanā janapadacārikaṃ na gacchati, aggasāvake peseti–"
  4855. 624855,125,2047,20,38,1,55,6,"‘‘ caratha, bhikkhave, cārikaṃ bahujanahitāyā’’ tiādīni( mahāva.32) vatvā . "
  4856. 624856,125,2047,39,41,1,24,2,Idamāciṇṇaṃ tathāgatānaṃ.
  4857. 624857,125,2047,42,49,1,45,7,Tena kho pana samayena attanā agantukāmo hoti.
  4858. 624858,125,2047,50,55,1,30,5,Atha kho ime punadeva uyyojesi–
  4859. 624859,125,2047,56,67,1,38,5,"‘‘ gacchatha, bhikkhave, caratha cārikan’’ ti. "
  4860. 624860,125,2047,68,80,1,103,12,Te pañcamattehi bhikkhusatehi saddhiṃ cārikaṃ caramānā anupubbena tasmiṃ raṭṭhe tameva nagaraṃ agamaṃsu.
  4861. 624861,125,2047,81,97,1,130,15,"Nāgarā there sañjānitvā saha parikkhārehi dānaṃ sajjetvā nagaramajjhe maṇḍapaṃ katvā dānaṃ adaṃsu, therānañca parikkhāre upanāmesuṃ. "
  4862. 624862,125,2047,98,102,1,37,4,Therā gahetvā bhikkhusaṅghassa adaṃsu.
  4863. 624863,125,2047,103,107,1,26,4,Taṃ disvā kokāliko cintesi–
  4864. 624864,125,2047,108,131,1,155,16,"‘‘ ime pubbe appicchā ahesuṃ, idāni lobhābhibhūtā pāpicchā jātā, pubbepi appicchasantuṭṭhapavivittasadisā maññe, ime pāpicchā asantaguṇaparidīpakā pāpabhikkhū’’ ti. "
  4865. 624865,125,2047,132,173,1,277,31,"So there upasaṅkamitvā‘‘ āvuso, tumhe pubbe appicchā santuṭṭhā pavivittā viya ahuvattha, idāni panattha pāpabhikkhū jātā’’ ti vatvā pattacīvaramādāya tāvadeva taramānarūpo nikkhamitvā gantvā‘‘ bhagavato etamatthaṃ ārocessāmī’’ ti sāvatthābhimukho gantvā anupubbena bhagavantaṃ upasaṅkami. "
  4866. 624866,125,2047,174,180,1,44,5,"Ayamettha kokāliko, iminā kāraṇena upasaṅkami. "
  4867. 624867,125,2047,181,195,1,71,10,Tena vuttaṃ‘‘ atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkamī’’ tiādi.
  4868. 624868,125,2048,2,9,1,62,7,Bhagavā taṃ turitaturitaṃ āgacchantaṃ disvāva āvajjetvā aññāsi–
  4869. 624869,125,2048,10,18,1,32,4,‘‘ aggasāvake akkositukāmo āgato’’ ti.
  4870. 624870,125,2048,19,47,1,122,17,"‘‘ Sakkā nu kho paṭisedhetun’’ ti ca āvajjento‘‘ na sakkā, theresu aparajjhitvā āgato, ekaṃsena padumaniraye uppajjissatī’’ ti addasa. "
  4871. 624871,125,2048,48,75,1,193,19,Evaṃ disvāpi pana‘‘ sāriputtamoggallānepi nāma garahantaṃ sutvā na nisedhetī’’ ti parūpavādamocanatthaṃ ariyūpavādassa mahāsāvajjabhāvadassanatthañca‘‘ mā hevan’’ tiādinā nayena tikkhattuṃ paṭisedhesi.
  4872. 624872,125,2048,76,87,1,52,10,"Tattha mā hevan ti mā evamāha, mā evaṃ abhaṇīti attho. "
  4873. 624873,125,2048,88,91,1,17,2,{Pesalā}ti piyasīlā.
  4874. 624874,125,2048,92,99,1,52,5,"{Saddhāyiko}ti saddhāgamakaro, pasādāvahoti vuttaṃ hoti. "
  4875. 624875,125,2048,100,113,1,63,7,"{Paccayiko}ti paccayakaro,‘‘ evametan’’ ti sanniṭṭhāvahoti vuttaṃ hoti. "
  4876. 624876,125,2049,2,24,1,174,19,{Acirapakkantassā}ti pakkantassa sato na cireneva sabbo kāyo phuṭo {ahosī}ti kesaggamattampi okāsaṃ avajjetvā sakalasarīraṃ aṭṭhīni bhinditvā uggatāhi pīḷakāhi ajjhotthaṭaṃ ahosi.
  4877. 624877,125,2049,25,46,1,171,19,"Tattha yasmā buddhānubhāvena tathārūpaṃ kammaṃ buddhānaṃ sammukhībhāve vipākaṃ na deti, dassanūpacāre pana vijahitamatte deti, tasmā tassa acirapakkantassa pīḷakā uṭṭhahiṃsu. "
  4878. 624878,125,2049,47,57,1,48,6,Teneva vuttaṃ‘‘ acirapakkantassa ca kokālikassā’’ ti.
  4879. 624879,125,2049,58,64,1,35,6,Atha kasmā tattheva na aṭṭhāsīti ce?
  4880. 624880,125,2049,65,66,1,14,1,Kammānubhāvena.
  4881. 624881,125,2049,67,78,1,69,10,"Okāsakatañhi kammaṃ avassaṃ vipaccati, taṃ tassa tattha ṭhātuṃ na deti. "
  4882. 624882,125,2049,79,84,1,48,5,So kammānubhāvena codiyamāno uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
  4883. 624883,125,2049,85,89,1,29,2,{Kaḷāyamattiyo}ti caṇakamattiyo .
  4884. 624884,125,2049,90,93,1,43,2,{Beluvasalāṭukamattiyo}ti taruṇabeluvamattiyo.
  4885. 624885,125,2049,94,97,1,23,2,{Pabhijjiṃsū}ti bhijjiṃsu.
  4886. 624886,125,2049,98,104,1,51,6,Tāsu bhinnāsu sakalasarīraṃ panasapakkaṃ viya ahosi.
  4887. 624887,125,2049,105,113,1,80,8,So pakkena gattena anayabyasanaṃ patvā dukkhābhibhūto jetavanadvārakoṭṭhake sayi.
  4888. 624888,125,2049,114,139,1,148,18,"Atha dhammassavanatthaṃ āgatāgatā manussā taṃ disvā‘‘ dhi kokālika, dhi kokālika, ayuttamakāsi, attanoyeva mukhaṃ nissāya anayabyasanaṃ pattosī’’ ti āhaṃsu. "
  4889. 624889,125,2049,140,155,1,133,13,"Tesaṃ sutvā ārakkhadevatā dhikkāraṃ akaṃsu, ārakkhadevatānaṃ ākāsaṭṭhadevatāti iminā upāyena yāva akaniṭṭhabhavanā ekadhikkāro udapādi. "
  4890. 624890,125,2050,2,14,1,94,12,Tadā ca turū nāma bhikkhu kokālikassa upajjhāyo anāgāmiphalaṃ patvā suddhāvāsesu nibbatto hoti.
  4891. 624891,125,2050,15,26,1,114,11,Sopi samāpattiyā vuṭṭhito taṃ dhikkāraṃ sutvā āgamma kokālikaṃ ovadi sāriputtamoggallānesu cittappasādajananatthaṃ.
  4892. 624892,125,2050,27,38,1,91,11,So tassāpi vacanaṃ aggahetvā aññadatthu tameva aparādhetvā kālaṃ katvā padumaniraye uppajji.
  4893. 624893,125,2050,39,40,1,6,1,Tenāha–
  4894. 624894,125,2050,41,55,1,55,8,‘‘ atha kho kokāliko bhikkhu tenevābādhena… pe… āghātetvā’’ ti.
  4895. 624895,125,2051,2,16,1,89,12,"Atha kho brahmā {sahampatī}ti ko ayaṃ brahmā, kasmā ca bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavocāti? "
  4896. 624896,125,2051,17,39,1,129,17,"Ayaṃ kassapassa bhagavato sāsane sahako nāma bhikkhu anāgāmī hutvā suddhāvāsesu uppanno, tattha naṃ‘‘ sahampati brahmā’’ ti sañjānanti. "
  4897. 624897,125,2051,40,54,1,98,11,"So pana‘‘ ahaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā padumanirayaṃ kittessāmi, tato bhagavā bhikkhūnaṃ ārocessati. "
  4898. 624898,125,2051,55,74,1,163,15,"Kathānusandhikusalā bhikkhū tatthāyuppamāṇaṃ pucchissanti, bhagavā ācikkhanto ariyūpavāde ādīnavaṃ pakāsessatī’’ ti iminā kāraṇena bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavoca. "
  4899. 624899,125,2051,75,82,1,47,6,"Bhagavā tatheva akāsi, aññataropi bhikkhu pucchi. "
  4900. 624900,125,2051,83,93,1,44,6,Tena ca puṭṭho‘‘ seyyathāpi bhikkhū’’ tiādimāha.
  4901. 624901,125,2052,2,33,1,207,25,"Tattha {vīsatikhāriko}ti māgadhakena patthena cattāro patthā kosalaraṭṭhe eko pattho hoti, tena patthena cattāro patthā āḷhakaṃ, cattāri āḷhakāni doṇaṃ, catudoṇā mānikā, catumānikā khārī, tāya khāriyā vīsatikhāriko. "
  4902. 624902,125,2052,34,37,1,22,2,{Tilavāho}ti tilasakaṭaṃ.
  4903. 624903,125,2052,38,59,1,121,15,"Abbudo {nirayo}ti abbudo nāma koci paccekanirayo natthi, avīcimhiyeva abbudagaṇanāya paccanokāso pana‘‘ abbudo nirayo’’ ti vutto. "
  4904. 624904,125,2052,60,64,1,23,4,Esa nayo nirabbudā dīsu.
  4905. 624905,125,2053,2,44,1,311,33,"Tattha vassagaṇanāpi evaṃ veditabbā – yatheva hi sataṃ satasahassāni koṭi hoti, evaṃ sataṃ satasahassakoṭiyo pakoṭi nāma hoti, sataṃ satasahassapakoṭiyo koṭippakoṭi nāma, sataṃ satasahassakoṭippakoṭiyo nahutaṃ, sataṃ satasahassanahutāni ninnahutaṃ, sataṃ satasahassaninnahutāni ekaṃ abbudaṃ, tato vīsatiguṇaṃ nirabbudaṃ. "
  4906. 624906,125,2053,45,48,1,18,3,Esa nayo sabbattha.
  4907. 624907,125,2053,49,74,1,127,16,"Keci pana‘‘ tattha tattha paridevanānattenapi kammakaraṇanānattenapi imāni nāmāni laddhānī’’ ti vadanti, apare‘‘ sītanarakā eva ete’’ ti. "
  4908. 624908,125,2054,2,8,1,67,6,Athāparan ti tadatthavisesatthadīpakaṃ gāthābandhaṃ sandhāya vuttaṃ.
  4909. 624909,125,2054,9,35,1,188,20,"Pāṭhavasena vuttavīsatigāthāsu hi ettha‘‘ sataṃ sahassānan’’ ti ayamekā eva gāthā vuttatthadīpikā, sesā visesatthadīpikā eva, avasāne gāthādvayameva pana mahāaṭṭhakathāyaṃ vinicchitapāṭhe natthi. "
  4910. 624910,125,2054,36,43,1,28,3,Tenāvocumha‘‘ vīsatigāthāsū’’ ti.
  4911. 624911,125,2055,2,11,1,61,5,663. Tattha {kuṭhārī}ti attacchedakaṭṭhena kuṭhārisadisā pharusavācā.
  4912. 624912,125,2055,12,18,1,57,5,{Chindatī}ti kusalamūlasaṅkhātaṃ attano mūlaṃyeva nikantati.
  4913. 624913,125,2056,2,8,1,23,3,664. Nindiyan ti ninditabbaṃ.
  4914. 624914,125,2056,9,26,1,108,15,"Taṃ vā nindati yo {pasaṃsiyo}ti yo uttamaṭṭhena pasaṃsāraho puggalo, taṃ vā so pāpicchatādīni āropetvā garahati. "
  4915. 624915,125,2056,27,30,1,20,2,{Vicinātī}ti upacināti.
  4916. 624916,125,2056,31,34,1,18,3,Kalin ti aparādhaṃ.
  4917. 624917,125,2057,2,10,1,25,4,665. Ayaṃ {kalī}ti ayaṃ aparādho.
  4918. 624918,125,2057,11,14,1,27,2,{Akkhesū}ti jūtakīḷanaakkhesu.
  4919. 624919,125,2057,15,24,1,68,8,Sabbassāpi sahāpi {attanā}ti sabbena attano dhanenapi attanāpi saddhiṃ.
  4920. 624920,125,2057,25,36,1,95,9,"Sugatesū pi suṭṭhu gatattā, sundarañca ṭhānaṃ gatattā sugatanāmakesu buddhapaccekabuddhasāvakesu. "
  4921. 624921,125,2057,37,43,1,35,5,Manaṃ {padosaye}ti yo manaṃ padūseyya.
  4922. 624922,125,2057,44,51,1,52,7,Tassāyaṃ manopadoso eva mahattaro kalīti vuttaṃ hoti.
  4923. 624923,125,2058,2,6,1,5,1,666. Kasmā?
  4924. 624924,125,2058,7,36,1,165,23,"Yasmā sataṃ sahassānaṃ… pe… pāpakaṃ, yasmā vassagaṇanāya ettako so kālo, yaṃ kālaṃ ariyagarahī vācaṃ manañca paṇidhāya pāpakaṃ nirayaṃ upeti, tattha paccatīti vuttaṃ hoti. "
  4925. 624925,125,2058,37,41,1,42,4,Idañhi saṅkhepena padumaniraye āyuppamāṇaṃ.
  4926. 624926,125,2059,2,30,1,119,16,"667. Idāni aparenapi nayena‘‘ ayameva mahattaro kali, yo sugatesu manaṃ padūsaye’’ ti imamatthaṃ vibhāvento‘‘ abhūtavādī’’ ti ādimāha. "
  4927. 624927,125,2059,31,36,1,47,4,Tattha {abhūtavādī}ti ariyūpavādavasena alikavādī.
  4928. 624928,125,2059,37,40,1,20,3,Nirayan ti padumādiṃ.
  4929. 624929,125,2059,41,50,1,66,8,Pecca samā {bhavantī}ti ito paṭigantvā nirayūpapattiyā samā bhavanti.
  4930. 624930,125,2059,51,54,1,19,2,{Paratthā}ti paraloke.
  4931. 624931,125,2060,2,12,1,31,4,668. Kiñca bhiyyo– yo {appaduṭṭhassā}ti.
  4932. 624932,125,2060,13,24,1,97,8,"Tattha manopadosābhāvena appaduṭṭho, avijjāmalābhāvena suddho, pāpicchābhāvena {anaṅgaṇo}ti veditabbo. "
  4933. 624933,125,2060,25,33,1,72,7,"Appaduṭṭhattā vā suddhassa, suddhattā anaṅgaṇassāti evampettha yojetabbaṃ. "
  4934. 624934,125,2061,2,16,1,103,11,669. Evaṃ sugatesu manopadosassa mahattarakalibhāvaṃ sādhetvā idāni vāritavatthugāthā nāma cuddasa gāthā āha.
  4935. 624935,125,2061,17,32,1,92,10,"Imā kira kokālikaṃ mīyamānameva ovadantenāyasmatā mahāmoggallānena vuttā,‘‘ mahābrahmunā’’ ti eke. "
  4936. 624936,125,2061,33,47,1,83,10,Tāsaṃ iminā suttena saddhiṃ ekasaṅgahatthaṃ ayamuddeso‘‘ yo lobhaguṇe anuyutto’’ tiādi.
  4937. 624937,125,2061,48,66,1,118,13,"Tattha paṭhamagāthāya tāva‘‘ guṇo’’ ti niddiṭṭhattā anekakkhattuṃ pavattattā vā lobhoyeva lobhaguṇo, taṇhāyetaṃ adhivacanaṃ. "
  4938. 624938,125,2061,67,73,1,51,5,{Avadaññū}ti avacanaññū buddhānampi ovādaṃ aggahaṇena.
  4939. 624939,125,2061,74,77,1,33,2,{Maccharī}ti pañcavidhamacchariyena.
  4940. 624940,125,2061,78,83,1,48,4,Pesuṇiyaṃ {anuyutto}ti aggasāvakānaṃ bhedakāmatāya.
  4941. 624941,125,2061,84,86,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  4942. 624942,125,2061,87,113,1,191,22,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yo, āvuso kokālika, tumhādiso anuyuttalobhataṇhāya lobhaguṇe anuyutto assaddho kadariyo avadaññū maccharī pesuṇiyaṃ anuyutto, so vacasā paribhāsati aññaṃ abhāsaneyyampi puggalaṃ. "
  4943. 624943,125,2061,114,125,1,41,6,Tena taṃ vadāmi ‘‘ mukhaduggā’’ ti gāthāttayaṃ.
  4944. 624944,125,2062,2,34,1,203,19,"670. Tassāyaṃ anuttānapadattho– mukhadugga mukhavisama, vibhūta vigatabhūta, alikavādi, anariya asappurisa, bhūnahu bhūtihanaka, vuḍḍhināsaka, purisanta antimapurisa, kali alakkhipurisa, avajāta buddhassa avajātaputta. "
  4945. 624945,125,2063,2,10,1,44,4,671. {Rajamākirasī}ti kilesarajaṃ attani pakkhipasi.
  4946. 624946,125,2063,11,14,1,18,3,Papatan ti sobbhaṃ.
  4947. 624947,125,2063,15,25,1,30,5,"‘‘ Papātan’’ tipi pāṭho, so evattho."
  4948. 624948,125,2063,26,36,1,39,5,"‘‘ Papadan’’ tipi pāṭho, mahānirayanti attho. "
  4949. 624949,125,2064,2,17,1,63,11,"672. Eti hatan ti ettha ha -iti nipāto, tan ti taṃ kusalākusalakammaṃ. "
  4950. 624950,125,2064,18,27,1,50,8,"Atha vā hatan ti gataṃ paṭipannaṃ, upacitanti attho. "
  4951. 624951,125,2064,28,34,1,36,5,{Suvāmī}ti sāmi tassa kammassa katattā.
  4952. 624952,125,2064,35,46,1,58,10,"So hi taṃ kammaṃ labhateva, nāssa taṃ nassatīti vuttaṃ hoti. "
  4953. 624953,125,2064,47,58,1,51,8,"Yasmā ca labhati, tasmā dukkhaṃ mando… pe… kibbisakārī. "
  4954. 624954,125,2065,2,19,1,80,9,"673. Idāni yaṃ dukkhaṃ mando passati, taṃ pakāsento‘‘ ayosaṅkusamāhataṭṭhānan’’ tiādimāha. "
  4955. 624955,125,2065,20,95,1,397,43,"Tattha purimaupaḍḍhagāthāya tāva attho– yaṃ taṃ ayosaṅkusamāhataṭṭhānaṃ sandhāya bhagavatā‘‘ tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ karontī’’ ti( ma. ni.3.250; a. ni.3.36) vuttaṃ, taṃ upeti, evaṃ upento ca tattheva ādittāya lohapathaviyā nipajjāpetvā nirayapālehi pañcasu ṭhānesu ākoṭiyamānaṃ tattaṃ khilasaṅkhātaṃ tiṇhadhāramayasūlamupeti, yaṃ sandhāya bhagavatā vuttaṃ‘‘ tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamentī’’ tiādi. "
  4956. 624956,125,2065,96,128,1,231,26,"Tato parā upaḍḍhagāthā anekāni vassasahassāni tattha paccitvā pakkāvasesānubhavanatthaṃ anupubbena khārodakanadītīraṃ gatassa yaṃ taṃ‘‘ tattaṃ ayoguḷaṃ mukhe pakkhipanti, tattaṃ tambalohaṃ mukhe āsiñcantī’’ ti vuttaṃ, taṃ sandhāya vuttaṃ. "
  4957. 624957,125,2065,129,133,1,18,3,Tattha {ayo}ti lohaṃ.
  4958. 624958,125,2065,134,137,1,32,3,Guḷasannibhan ti beluvasaṇṭhānaṃ.
  4959. 624959,125,2065,138,146,1,57,6,"Ayogahaṇena cettha tambalohaṃ, itarena ayoguḷaṃ veditabbaṃ. "
  4960. 624960,125,2065,147,150,1,29,3,Patirūpan ti katakammānurūpaṃ.
  4961. 624961,125,2066,2,25,1,104,14,"674. Tato parāsu gāthāsu na hi {vaggū}ti‘‘ gaṇhatha, paharathā’’ tiādīni vadantā nirayapālā madhuravācaṃ na vadanti. "
  4962. 624962,125,2066,26,43,1,129,13,"{Nābhijavantī}ti na sumukhabhāvena abhimukhā javanti, na sumukhā upasaṅkamanti, anayabyasanamāvahantā eva upasaṅkamantīti vuttaṃ hoti. "
  4963. 624963,125,2066,44,60,1,104,14,"Na {tāṇamupentī}ti tāṇaṃ leṇaṃ paṭisaraṇaṃ hutvā na upagacchanti, gaṇhantā hanantā eva upentīti vuttaṃ hoti. "
  4964. 624964,125,2066,61,73,1,100,11,Aṅgāre santhate {sayantī}ti aṅgārapabbataṃ āropitā samānā anekāni vassasahassāni santhate aṅgāre senti.
  4965. 624965,125,2066,74,82,1,73,8,Ginisampajjalitan ti samantato jalitaṃ sabbadisāsu ca sampajjalitaṃ aggiṃ.
  4966. 624966,125,2066,83,89,1,48,5,{Pavisantī}ti mahāniraye pakkhittā samānā ogāhanti.
  4967. 624967,125,2066,90,117,1,90,13,"Mahānirayo nāma yo so‘‘ catukkaṇṇo’’ ti( a. ni.3.36) vutto, naṃ yojanasate ṭhatvā passataṃ akkhīni bhijjanti. "
  4968. 624968,125,2067,2,15,1,75,9,675. Jālena ca {onahiyānā}ti ayojālena paliveṭhetvā migaluddakā migaṃ viya hananti.
  4969. 624969,125,2067,16,19,1,32,3,Idaṃ devadūte avuttakammakāraṇaṃ.
  4970. 624970,125,2067,20,37,1,122,12,Andhaṃva {timisamāyantī}ti andhakaraṇena andhameva bahalandhakārattā‘‘ timisan’’ ti saññitaṃ dhūmaroruvaṃ nāma narakaṃ gacchanti.
  4971. 624971,125,2067,38,54,1,79,11,"Tatra kira nesaṃ kharadhūmaṃ ghāyitvā akkhīni bhijjanti, tena‘‘ andhaṃvā’’ ti vuttaṃ. "
  4972. 624972,125,2067,55,67,1,84,11,Taṃ vitatañhi yathā {mahikāyo}ti tañca andhatimisaṃ mahikāyo viya vitataṃ hotīti attho.
  4973. 624973,125,2067,68,75,1,21,3,‘‘ Vitthatan’’ tipi pāṭho.
  4974. 624974,125,2067,76,79,1,37,3,Idampi devadūte avuttakammakāraṇameva.
  4975. 624975,125,2068,2,18,1,138,13,676. Atha lohamayan ti ayaṃ pana lohakumbhī pathavipariyantikā catunahutādhikāni dveyojanasatasahassāni gambhīrā samatittikā tatralohapūrā hoti.
  4976. 624976,125,2068,19,28,1,65,9,Paccanti hi tāsu cirarattan ti tāsu kumbhīsu dīgharattaṃ paccanti.
  4977. 624977,125,2068,29,33,1,25,2,{Agginisamāsū}ti aggisamāsu .
  4978. 624978,125,2068,34,48,1,106,11,"{Samuppilavāte}ti samuppilavantā , sakimpi uddhaṃ sakimpi adho gacchamānā pheṇuddehakaṃ paccantīti vuttaṃ hoti. "
  4979. 624979,125,2068,49,53,1,37,4,Devadūte vuttanayeneva taṃ veditabbaṃ.
  4980. 624980,125,2069,2,9,1,50,3,677. {Pubbalohitamisse}ti pubbalohitamissāya lohakumbhiyā.
  4981. 624981,125,2069,10,14,1,20,4,Tattha kin ti tattha.
  4982. 624982,125,2069,15,21,1,32,6,Yaṃ yaṃ disakan ti disaṃ vidisaṃ.
  4983. 624983,125,2069,22,25,1,19,2,{Adhisetī}ti gacchati.
  4984. 624984,125,2069,26,41,1,68,10,"‘‘ Abhisetī’’ tipi pāṭho, tattha yaṃ yaṃ disaṃ allīyati apassayatīti attho. "
  4985. 624985,125,2069,42,45,1,21,2,{Kilissatī}ti bādhīyati.
  4986. 624986,125,2069,46,57,1,38,6,"‘‘ Kilijjatī’’ tipi pāṭho, pūti hotīti attho. "
  4987. 624987,125,2069,58,64,1,48,5,{Samphusamāno}ti tena pubbalohitena phuṭṭho samāno.
  4988. 624988,125,2069,65,68,1,34,3,Idampi devadūte avuttakammakāraṇaṃ.
  4989. 624989,125,2070,2,10,1,31,3,678. {Puḷavāvasathe}ti puḷavānaṃ āvāse.
  4990. 624990,125,2070,11,29,1,124,13,"Ayampi lohakumbhīyeva devadūte‘‘ gūthanirayo’’ ti vuttā, tattha patitassa sūcimukhapāṇā chaviādīni chinditvā aṭṭhimiñjaṃ khādanti. "
  4991. 624991,125,2070,30,40,1,55,9,Gantuṃ na hi {tīramapatthī}ti apagantuṃ na hi tīraṃ atthi.
  4992. 624992,125,2070,41,50,1,34,4,"‘‘ Tīravamatthī’’ tipi pāṭho, soyevattho. "
  4993. 624993,125,2070,51,60,1,32,5,Tīrameva ettha‘‘ tīravan’’ ti vuttaṃ.
  4994. 624994,125,2070,61,81,1,151,18,"Sabbasamā hi {samantakapallā}ti yasmā tassā kumbhiyā uparibhāgepi nikujjitattā sabbattha samā samantato kaṭāhā, tasmā apagantuṃ tīraṃ natthīti vuttaṃ hoti. "
  4995. 624995,125,2071,2,8,1,36,3,679. Asipattavanaṃ devadūte vuttanayameva.
  4996. 624996,125,2071,9,28,1,144,17,"Tañhi dūrato ramaṇīyaṃ ambavanaṃ viya dissati, athettha lobhena nerayikā pavisanti, tato nesaṃ vāteritāni pattāni patitvā aṅgapaccaṅgāni chindanti. "
  4997. 624997,125,2071,29,30,1,6,1,Tenāha–
  4998. 624998,125,2071,31,39,1,32,4,‘‘ taṃ pavisanti samucchidagattā’’ ti.
  4999. 624999,125,2071,40,46,1,45,6,Taṃ pavisanti tato suṭṭhu chinnagattā hontīti.
  5000. 625000,125,2071,47,87,1,339,36,"Jivhaṃ baḷisena gahetvā ārajayārajayā {vihanantī}ti tattha asipattavane vegena dhāvitvā patitānaṃ musāvādīnaṃ nerayikānaṃ nirayapālā jivhaṃ baḷisena nikkaḍḍhitvā yathā manussā allacammaṃ bhūmiyaṃ pattharitvā khilehi ākoṭenti, evaṃ ākoṭetvā pharasūhi phāletvā phāletvā ekamekaṃ koṭiṃ chindetvā vihananti, chinnachinnā koṭi punappunaṃ samuṭṭhāti."
  5001. 625001,125,2071,88,99,1,54,6,"‘‘ Āracayāracayā’’ tipi pāṭho, āviñchitvā āviñchitvāti attho. "
  5002. 625002,125,2071,100,103,1,34,3,Etampi devadūte avuttakammakāraṇaṃ.
  5003. 625003,125,2072,2,26,1,57,8,680. Vetaraṇin ti devadūte‘‘ mahatī khārodakā nadī’’ ti( ma. ni.3.269) vuttanadiṃ.
  5004. 625004,125,2072,27,33,1,39,6,Sā kira gaṅgā viya udakabharitā dissati.
  5005. 625005,125,2072,34,39,1,48,5,Athettha nhāyissāma pivissāmāti nerayikā patanti.
  5006. 625006,125,2072,40,48,1,89,7,"Tiṇhadhārakhuradhāran ti tiṇhadhāraṃ khuradhāraṃ, tikkhadhārakhuradhāravatinti vuttaṃ hoti. "
  5007. 625007,125,2072,49,73,1,136,18,"Tassā kira nadiyā uddhamadho ubhayatīresu ca tiṇhadhārā khurā paṭipāṭiyā ṭhapitā viya tiṭṭhanti, tena sā‘‘ tiṇhadhārā khuradhārā’’ ti vuccati. "
  5008. 625008,125,2072,74,80,1,60,6,Taṃ tiṇhadhārakhuradhāraṃ udakāsāya upenti allīyantīti attho.
  5009. 625009,125,2072,81,91,1,69,10,Evaṃ upentā ca pāpakammena coditā tattha mandā papatanti bālāti attho.
  5010. 625010,125,2073,2,18,1,50,8,681. Sāmā {sabalā}ti etaṃ parato‘‘ soṇā’’ ti iminā yojetabbaṃ.
  5011. 625011,125,2073,19,27,1,53,7,Sāmavaṇṇā kammāsavaṇṇā ca soṇā khādantīti vuttaṃ hoti .
  5012. 625012,125,2073,28,31,1,26,2,{Kākolagaṇā}ti kaṇhakākagaṇā.
  5013. 625013,125,2073,32,45,1,56,7,"{Paṭigiddhā}ti suṭṭhu sañjātagedhā hutvā,‘‘ mahāgijjhā’’ ti eke. "
  5014. 625014,125,2073,46,58,1,48,6,"{Kulalā}ti kulalapakkhino,‘‘ senānametaṃ nāman’’ ti eke. "
  5015. 625015,125,2073,59,62,1,19,2,{Vāyasā}ti akaṇhakākā.
  5016. 625016,125,2073,63,66,1,34,3,Idampi devadūte avuttakammakāraṇaṃ.
  5017. 625017,125,2073,67,81,1,109,13,"Tattha vuttānipi pana kānici idha na vuttāni, tāni etesaṃ purimapacchimabhāgattā vuttāneva hontīti veditabbāni. "
  5018. 625018,125,2074,2,18,1,77,9,682. Idāni sabbamevetaṃ narakavuttiṃ dassetvā ovadanto‘‘ kicchā vatāyan’’ ti gāthamāha.
  5019. 625019,125,2074,19,33,1,101,12,"Tassattho– kicchā vata ayaṃ idha narake nānappakārakammakaraṇabhedā vutti, yaṃ jano phusati kibbisakārī. "
  5020. 625020,125,2074,34,48,1,142,14,Tasmā idha jīvitasese jīvitasantatiyā vijjamānāya idha loke ṭhitoyeva samāno saraṇagamanādikusaladhammānuṭṭhānena kiccakaro naro siyā bhaveyya.
  5021. 625021,125,2074,49,63,1,125,12,"Kiccakaro bhavantopi ca sātaccakāritāvaseneva bhaveyya, na pamajje muhuttampi na pamādamāpajjeyyāti ayamettha samuccayavaṇṇanā. "
  5022. 625022,125,2074,64,78,1,113,13,"Yasmā pana vuttāvasesāni padāni pubbe vuttanayattā uttānatthattā ca suviññeyyāneva, tasmā anupadavaṇṇanā na katāti. "
  5023. 625023,125,2075,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5024. 625024,125,2076,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya kokālikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5025. 625025,125,2077,2,4,1,18,2,11 . Nālakasuttavaṇṇanā
  5026. 625026,125,2078,2,9,1,25,2,685. {Ānandajāte}ti nālakasuttaṃ.
  5027. 625027,125,2078,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  5028. 625028,125,2078,13,47,1,305,30,Padumuttarassa kira bhagavato sāvakaṃ moneyyapaṭipadaṃ paṭipannaṃ disvā tathattaṃ abhikaṅkhamāno tato pabhuti kappasatasahassaṃ pāramiyo pūretvā asitassa isino bhāgineyyo nālako nāma tāpaso bhagavantaṃ dhammacakkappavattitadivasato sattame divase‘‘ aññātametan’’ tiādīhi dvīhi gāthāhi moneyyapaṭipadaṃ pucchi.
  5029. 625029,125,2078,48,61,1,64,9,Tassa bhagavā‘‘ moneyyaṃ te upaññissan’’ tiādinā nayena taṃ byākāsi.
  5030. 625030,125,2078,62,81,1,161,18,Parinibbute pana bhagavati saṅgītiṃ karontenāyasmatā mahākassapena āyasmā ānando tameva moneyyapaṭipadaṃ puṭṭho yena yadā ca samādapito nālako bhagavantaṃ pucchi .
  5031. 625031,125,2078,82,97,1,90,11,Taṃ sabbaṃ pākaṭaṃ katvā dassetukāmo‘‘ ānandajāte’’ tiādikā vīsati vatthugāthāyo vatvā abhāsi.
  5032. 625032,125,2078,98,107,1,36,5,Taṃ sabbampi‘‘ nālakasuttan’’ ti vuccati.
  5033. 625033,125,2079,2,7,1,45,4,Tattha {ānandajāte}ti samiddhijāte vuddhippatte.
  5034. 625034,125,2079,8,11,1,15,2,{Patīte}ti tuṭṭhe.
  5035. 625035,125,2079,12,17,1,29,4,Atha vā {ānandajāte}ti pamudite.
  5036. 625036,125,2079,18,21,1,22,2,{Patīte}ti somanassajāte.
  5037. 625037,125,2079,22,25,1,28,2,{Sucivasane}ti akiliṭṭhavasane.
  5038. 625038,125,2079,26,35,1,70,9,Devānañhi kapparukkhanibbattāni vasanāni rajaṃ vā malaṃ vā na gaṇhanti.
  5039. 625039,125,2079,36,50,1,84,9,Dussaṃ {gahetvā}ti idha dussasadisattā‘‘ dussan’’ ti laddhavohāraṃ dibbavatthaṃ ukkhipitvā.
  5040. 625040,125,2079,51,57,1,50,5,Asito {isī}ti kaṇhasarīravaṇṇattā evaṃladdhanāmo isi.
  5041. 625041,125,2079,58,61,1,29,2,{Divāvihāre}ti divāvihāraṭṭhāne.
  5042. 625042,125,2079,62,65,1,23,3,Sesaṃ padato uttānameva.
  5043. 625043,125,2080,2,18,1,151,15,Sambandhato pana– ayaṃ kira suddhodanassa pitu sīhahanurañño purohito suddhodanassapi anabhisittakāle sippācariyo hutvā abhisittakāle purohitoyeva ahosi.
  5044. 625044,125,2080,19,31,1,109,12,Tassa sāyaṃ pātaṃ rājupaṭṭhānaṃ āgatassa rājā daharakāle viya nipaccakāraṃ akatvā añjalikammamattameva karoti.
  5045. 625045,125,2080,32,37,1,44,4,Dhammatā kiresā pattābhisekānaṃ sakyarājūnaṃ.
  5046. 625046,125,2080,38,49,1,55,7,Purohito tena nibbijjitvā‘‘ pabbajjāmahaṃ mahārājā’’ ti āha.
  5047. 625047,125,2080,50,74,1,108,17,"Rājā tassa nicchayaṃ ñatvā‘‘ tena hi, ācariya, mameva uyyāne vasitabbaṃ, yathā te ahaṃ abhiṇhaṃ passeyyan’’ ti yāci. "
  5048. 625048,125,2080,75,97,1,165,18,So‘‘ evaṃ hotū’’ ti paṭissuṇitvā tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā raññā upaṭṭhahiyamāno uyyāneyeva vasanto kasiṇaparikammaṃ katvā aṭṭha samāpattiyo pañcābhiññāyo ca nibbattesi.
  5049. 625049,125,2080,98,110,1,115,11,So tato pabhuti rājakule bhattakiccaṃ katvā himavantacātumahārājikabhavanādīnaṃ aññataraṃ gantvā divāvihāraṃ karoti.
  5050. 625050,125,2080,111,139,1,306,28,Athekadivasaṃ tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā ratanavimānaṃ pavisitvā dibbaratanapallaṅke nisinno samādhisukhaṃ anubhavitvā sāyanhasamayaṃ vuṭṭhāya vimānadvāre ṭhatvā ito cito ca vilokento saṭṭhiyojanāya mahāvīthiyā celukkhepaṃ katvā bodhisattaguṇapasaṃsitāni thutivacanāni vatvā kīḷante sakkappamukhe deve addasa.
  5051. 625051,125,2080,140,143,1,20,3,Tenāha āyasmā ānando–
  5052. 625052,125,2080,144,154,1,27,4,‘‘ ānandajāte… pe… divāvihāre’’ ti.
  5053. 625053,125,2081,2,15,1,40,8,686. Tato so evaṃ disvāna deve… pe… kiṃ paṭicca.
  5054. 625054,125,2081,16,20,1,30,3,Tattha {udagge}ti abbhunnatakāye.
  5055. 625055,125,2081,21,26,1,31,4,Cittiṃ {karitvānā}ti ādaraṃ katvā.
  5056. 625056,125,2081,27,30,1,22,2,{Kalyarūpo}ti tuṭṭharūpo.
  5057. 625057,125,2081,31,33,1,20,2,Sesaṃ uttānatthameva.
  5058. 625058,125,2082,2,16,1,48,6,687. Idāni ‘‘ yadāpi āsī’’ tiādigāthā uttānasambandhā eva.
  5059. 625059,125,2082,17,24,1,51,6,Padattho pana paṭhamagāthāya tāva {saṅgamo}ti saṅgāmo.
  5060. 625060,125,2082,25,30,1,28,5,Jayo surānan ti devānaṃ jayo.
  5061. 625061,125,2083,2,22,1,200,19,Tassāvibhāvatthaṃ ayamanupubbikathā veditabbā– sakko kira magadharaṭṭhe macalagāmavāsī tettiṃsamanussaseṭṭho magho nāma māṇavo hutvā satta vattapadāni pūretvā tāvatiṃsabhavane nibbatti saddhiṃ parisāya.
  5062. 625062,125,2083,23,44,1,126,14,"Tato pubbadevā‘‘ āgantukadevaputtā āgatā, sakkāraṃ nesaṃ karissāmā’’ ti vatvā dibbapadumāni upanāmesuṃ, upaḍḍharajjena ca nimantesuṃ. "
  5063. 625063,125,2083,45,57,1,119,12,Sakko upaḍḍharajjena asantuṭṭho sakaparisaṃ saññāpetvā ekadivasaṃ surāmadamatte te pāde gahetvā sinerupabbatapāde khipi.
  5064. 625064,125,2083,58,67,1,128,9,Tesaṃ sinerussa heṭṭhimatale dasasahassayojanaṃ asurabhavanaṃ nibbatti pāricchattakapaṭicchannabhūtāya citrapāṭaliyā upasobhitaṃ.
  5065. 625065,125,2083,68,101,1,170,25,"Tato te satiṃ paṭilabhitvā tāvatiṃsabhavanaṃ apassantā‘‘ aho re naṭṭhā mayaṃ pānamadadosena, na dāni mayaṃ suraṃ pivimhā, asuraṃ pivimhā, na dānimhā surā, asurā dāni jātamhā’’ ti. "
  5066. 625066,125,2083,102,125,1,109,15,Tato pabhuti‘‘ asurā’’ icceva uppannasamaññā hutvā‘‘ handa dāni devehi saddhiṃ saṅgāmemā’’ ti sineruṃ parito ārohiṃsu.
  5067. 625067,125,2083,126,141,1,123,15,Tato sakko asure yuddhena abbhuggantvā punapi samudde pakkhipitvā catūsu dvāresu attanā sadisaṃ indapaṭimaṃ māpetvā ṭhapesi.
  5068. 625068,125,2083,142,159,1,98,13,Tato asurā‘‘ appamatto vatāyaṃ sakko niccaṃ rakkhanto tiṭṭhatī’’ ti cintetvā punadeva nagaraṃ agamiṃsu.
  5069. 625069,125,2083,160,170,1,83,10,Tato devā attano jayaṃ ghosentā mahāvīthiyaṃ celukkhepaṃ karontā nakkhattaṃ kīḷiṃsu.
  5070. 625070,125,2083,171,195,1,160,20,Atha asito atītānāgate cattālīsakappe anussarituṃ samatthatāya‘‘ kiṃ nu kho imehi pubbepi evaṃ kīḷitapubban’’ ti āvajjento taṃ devāsurasaṅgāme devavijayaṃ disvā āha–
  5071. 625071,125,2084,2,9,1,26,5,"‘ ‘ Yadāpi āsī asurehi saṅgamo, "
  5072. 625072,125,2085,2,6,1,27,4,Jayo surānaṃ asurā parājitā;
  5073. 625073,125,2086,2,8,1,30,4,Tadāpi netādiso lomahaṃsano’’ ti.
  5074. 625074,125,2087,2,9,1,47,7,Tasmimpi kāle etādiso lomahaṃsano pamodo na āsi.
  5075. 625075,125,2087,10,23,1,84,12,Kimabbhutaṃ daṭṭhu marū {pamoditā}ti ajja pana kiṃ abbhutaṃ disvā evaṃ devā pamuditāti.
  5076. 625076,125,2088,2,12,1,55,5,688. Dutiyagāthāya {seḷentī}ti mukhena usseḷanasaddaṃ muñcanti.
  5077. 625077,125,2088,13,24,1,86,8,"Gāyanti nānāvidhāni gītāni, vādayanti aṭṭhasaṭṭhi tūriyasahassāni, {phoṭentī}ti apphoṭenti. "
  5078. 625078,125,2088,25,36,1,87,11,Pucchāmi vohan ti attanā āvajjetvā ñātuṃ samatthopi tesaṃ vacanaṃ sotukāmatāya pucchati.
  5079. 625079,125,2088,37,41,1,41,3,{Merumuddhavāsine}ti sinerumuddhani vasante.
  5080. 625080,125,2088,42,57,1,167,12,"Sinerussa hi heṭṭhimatale dasayojanasahassaṃ asurabhavanaṃ, majjhimatale dvisahassaparittadīpaparivārā cattāro mahādīpā, uparimatale dasayojanasahassaṃ tāvatiṃsabhavanaṃ. "
  5081. 625081,125,2088,58,67,1,39,5,Tasmā devā‘‘ merumuddhavāsino’’ ti vuccanti.
  5082. 625082,125,2088,68,77,1,55,7,"{Mārisā}ti deve āmanteti, nidukkhā nirābādhāti vuttaṃ hoti. "
  5083. 625083,125,2089,2,22,1,149,14,"689. Athassa tamatthaṃ ārocentehi devehi vuttāya tatiyagāthāya {bodhisatto}ti bujjhanakasatto, sammāsambodhiṃ gantuṃ araho satto {ratanavaro}ti vararatanabhūto. "
  5084. 625084,125,2089,23,30,1,43,6,Tenamha {tuṭṭhā}ti tena kāraṇena mayaṃ tuṭṭhā.
  5085. 625085,125,2089,31,46,1,108,14,"So hi buddhattaṃ patvā tathā dhammaṃ desessati, yathā mayañca aññe ca devagaṇā sekkhāsekkhabhūmiṃ pāpuṇissāma. "
  5086. 625086,125,2089,47,64,1,128,16,"Manussāpissa dhammaṃ sutvā ye na sakkhissanti parinibbātuṃ, te dānādīni katvā devaloke paripūressantīti ayaṃ kira nesaṃ adhippāyo. "
  5087. 625087,125,2089,65,99,1,201,24,"Tattha‘‘ tuṭṭhā kalyarūpā’’ ti kiñcāpi idaṃ padadvayaṃ atthato abhinnaṃ, tathāpi‘‘ kimabbhutaṃ daṭṭhu marū pamoditā, kiṃ devasaṅgho atiriva kalyarūpo’’ ti imassa pañhadvayassa vissajjanatthaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  5088. 625088,125,2090,2,22,1,158,15,"690. Idāni yena adhippāyena bodhisatte jāte tuṭṭhā ahesuṃ, taṃ āvikarontehi vuttāya catutthagāthāya sattaggahaṇena devamanussaggahaṇaṃ, pajāgahaṇena sesagatiggahaṇaṃ. "
  5089. 625089,125,2090,23,30,1,55,7,Evaṃ dvīhi padehi pañcasupi gatīsu seṭṭhabhāvaṃ dasseti.
  5090. 625090,125,2090,31,39,1,65,7,"Tiracchānāpi hi sīhādayo asantāsādiguṇayuttā, tepi ayameva atiseti. "
  5091. 625091,125,2090,40,48,1,28,4,Tasmā‘‘ pajānamuttamo’’ ti vutto.
  5092. 625092,125,2090,49,67,1,140,15,"Devamanussesu pana ye attahitāya paṭipannādayo cattāro puggalā, tesu ubhayahitapaṭipanno aggapuggalo ayaṃ, naresu ca usabhasadisattā narāsabho. "
  5093. 625093,125,2090,68,73,1,47,5,Tenassa thutiṃ bhaṇantā idampi padadvayamāhaṃsu.
  5094. 625094,125,2091,2,13,1,57,7,691. Pañcamagāthāya taṃ saddan ti taṃ devehi vuttavacanasaddaṃ.
  5095. 625095,125,2091,14,17,1,15,2,{Avasarī}ti otari.
  5096. 625096,125,2091,18,23,1,30,5,Tada bhavanan ti tadā bhavanaṃ.
  5097. 625097,125,2092,2,11,1,49,5,692. Chaṭṭhagāthāya {tato}ti asitassa vacanato anantaraṃ.
  5098. 625098,125,2092,12,20,1,51,6,"{Ukkāmukhevā}ti ukkāmukhe eva, mūsāmukheti vuttaṃ hoti. "
  5099. 625099,125,2092,21,31,1,96,8,"Sukusalasampahaṭṭhan ti sukusalena suvaṇṇakārena saṅghaṭṭitaṃ, saṅghaṭṭentena tāpitanti adhippāyo. "
  5100. 625100,125,2092,32,35,1,29,3,Daddallamānan ti vijjotamānaṃ.
  5101. 625101,125,2092,36,43,1,65,6,{Asitavhayassā}ti asitanāmassa dutiyena nāmena kaṇhadevilassa isino.
  5102. 625102,125,2093,2,14,1,71,7,"693. Sattamagāthāya tārāsabhaṃ {vā}ti tārānaṃ usabhasadisaṃ, candanti adhippāyo. "
  5103. 625103,125,2093,15,18,1,37,3,Visuddhan ti abbhādiupakkilesarahitaṃ.
  5104. 625104,125,2093,19,23,1,23,3,{Saradarivā}ti sarade iva.
  5105. 625105,125,2093,24,30,1,54,5,{Ānandajāto}ti savanamatteneva uppannāya pītiyā pītijāto.
  5106. 625106,125,2093,31,38,1,41,7,Alattha pītin ti disvā punapi pītiṃ labhi.
  5107. 625107,125,2094,2,15,1,114,10,694. Tato paraṃ bodhisattassa devehi sadā payujjamānasakkāradīpanatthaṃ vuttaaṭṭhamagāthāya anekasākhan ti anekasalākaṃ.
  5108. 625108,125,2094,16,19,1,55,3,Sahassamaṇḍalan ti rattasuvaṇṇamayasahassamaṇḍalayuttaṃ.
  5109. 625109,125,2094,20,23,1,28,3,Chattan ti dibbasetacchattaṃ.
  5110. 625110,125,2094,24,30,1,53,5,{Vītipatantī}ti sarīraṃ bījamānā patanuppatanaṃ karonti.
  5111. 625111,125,2095,2,9,1,27,3,695. Navamagāthāya {jaṭī}ti jaṭilo.
  5112. 625112,125,2095,10,17,1,58,6,{Kaṇhasirivhayo}ti kaṇhasaddena ca sirisaddena ca avhayamāno.
  5113. 625113,125,2095,18,32,1,66,9,"Taṃ kira‘‘ sirikaṇho’’ tipi avhayanti āmantenti, ālapantīti vuttaṃ hoti. "
  5114. 625114,125,2095,33,36,1,27,2,{Paṇḍukambale}ti rattakambale.
  5115. 625115,125,2095,37,50,1,59,8,"Adhikārato cettha‘‘ kumāran’’ ti vattabbaṃ, pāṭhaseso vā kātabbo. "
  5116. 625116,125,2095,51,62,1,58,7,Purimagāthāya ca ahatthapāsagataṃ sandhāya‘‘ disvā’’ ti vuttaṃ.
  5117. 625117,125,2095,63,78,1,79,10,"Idha pana hatthapāsagataṃ paṭiggahaṇatthaṃ upanītaṃ, tasmā puna vacanaṃ‘‘ disvā’’ ti. "
  5118. 625118,125,2095,79,103,1,138,15,"Purimaṃ vā dassanapītilābhāpekkhaṃ gāthāvasāne‘‘ vipulamalattha pītin’’ ti vacanato, idaṃ paṭiggahāpekkhaṃ avasāne‘‘ sumano paṭiggahe’’ ti vacanato. "
  5119. 625119,125,2095,104,109,1,58,4,"Purimañca kumārasambandhameva, idaṃ setacchattasambandhampi. "
  5120. 625120,125,2095,110,130,1,152,15,{Disvā}ti satasahassagghanake gandhārarattakambale suvaṇṇanikkhaṃ viya kumāraṃ‘‘ chattaṃ marū’’ ti ettha vuttappakāraṃ setacchattaṃ dhāriyantaṃ muddhani disvā.
  5121. 625121,125,2095,131,144,1,60,9,Keci pana‘‘ idaṃ mānusakaṃ chattaṃ sandhāya vuttan’’ ti bhaṇanti.
  5122. 625122,125,2095,145,154,1,105,8,"Yatheva hi devā, evaṃ manussāpi chattacāmaramorahatthatālavaṇṭavāḷabījanihatthā mahāpurisaṃ upagacchantīti. "
  5123. 625123,125,2095,155,170,1,81,11,"Evaṃ santepi na tassa vacanena kocipi atisayo atthi, tasmā yathāvuttameva sundaraṃ. "
  5124. 625124,125,2095,171,176,1,39,4,{Paṭiggahe}ti ubhohi hatthehi paṭiggahesi.
  5125. 625125,125,2095,177,182,1,37,5,Isiṃ kira vandāpetuṃ kumāraṃ upanesuṃ.
  5126. 625126,125,2095,183,189,1,55,6,Athassa pādā parivattitvā isissa matthake patiṭṭhahiṃsu.
  5127. 625127,125,2095,190,197,1,56,7,So tampi acchariyaṃ disvā udaggacitto sumano paṭiggahesi.
  5128. 625128,125,2096,2,15,1,85,8,"696. Dasamagāthāyaṃ {jigīsako}ti jigīsanto magganto pariyesanto, upaparikkhantoti vuttaṃ hoti. "
  5129. 625129,125,2096,16,22,1,54,5,{Lakkhaṇamantapāragū}ti lakkhaṇānaṃ vedānañca pāraṃ gato.
  5130. 625130,125,2096,23,27,1,28,4,Anuttarāyan ti anuttaro ayaṃ.
  5131. 625131,125,2096,28,52,1,181,20,So kira attano abhimukhāgatesu mahāsattassa pādatalesu cakkāni disvā tadanusārena sesalakkhaṇāni jigīsanto sabbaṃ lakkhaṇasampattiṃ disvā‘‘ addhāyaṃ buddho bhavissatī’’ ti ñatvā evamāha.
  5132. 625132,125,2097,2,11,1,61,6,697. Ekādasāyaṃ athattano gamanan ti paṭisandhivasena arūpagamanaṃ.
  5133. 625133,125,2097,12,38,1,191,21,Akalyarūpo gaḷayati {assukānī}ti taṃ attano arūpūpapattiṃ anussaritvā‘‘ na dānāhaṃ assa dhammadesanaṃ sotuṃ lacchāmī’’ ti atuṭṭharūpo balavasokābhibhavena domanassajāto hutvā assūni pāteti gaḷayati.
  5134. 625134,125,2097,39,46,1,19,3,‘‘ Garayatī’’ tipi pāṭho.
  5135. 625135,125,2097,47,60,1,78,11,"Yadi panesa rūpabhave cittaṃ nameyya, kiṃ tattha na uppajjeyya, yenevaṃ rodatīti? "
  5136. 625136,125,2097,61,70,1,53,8,"Na na uppajjeyya, akusalatāya panetaṃ vidhiṃ na jānāti. "
  5137. 625137,125,2097,71,78,1,80,7,Evaṃ santepi domanassuppattiyevassa ayuttā samāpattilābhena vikkhambhitattāti ce?
  5138. 625138,125,2097,79,83,1,22,3,"Na, vikkhambhitattā eva. "
  5139. 625139,125,2097,84,95,1,100,10,"Maggabhāvanāya samucchinnā hi kilesā na uppajjanti, samāpattilābhīnaṃ pana balavapaccayena uppajjanti. "
  5140. 625140,125,2097,96,102,1,58,6,Uppanne kilese parihīnajjhānattā kutassa arūpagamananti ce?
  5141. 625141,125,2097,103,105,1,26,2,Appakasirena punādhigamato.
  5142. 625142,125,2097,106,132,1,192,20,"Samāpattilābhino hi uppanne kilese balavavītikkamaṃ anāpajjantā vūpasantamatteyeva kilesavege puna taṃ visesaṃ appakasirenevādhigacchanti,‘‘ parihīnavisesā ime’’ tipi duviññeyyā honti, tādiso ca eso. "
  5143. 625143,125,2097,133,147,1,79,12,No ce kumāre bhavissati {antarāyo}ti na bhavissati nu kho imasmiṃ kumāre antarāyo.
  5144. 625144,125,2098,2,14,1,52,9,698. Dvādasāyaṃ na orakāyan ti ayaṃ orako paritto na hoti.
  5145. 625145,125,2098,15,19,1,47,4,Uttaragāthāya vattabbaṃ buddhabhāvaṃ sandhāyāha.
  5146. 625146,125,2099,2,10,1,44,4,699. Terasāyaṃ sambodhiyaggan ti sabbaññutaññāṇaṃ.
  5147. 625147,125,2099,11,27,1,106,11,"Tañhi aviparītabhāvena sammā bujjhanato sambodhi, katthaci āvaraṇābhāvena sabbañāṇuttamato‘‘ aggan’’ ti vuccati. "
  5148. 625148,125,2099,28,31,1,24,2,{Phusissatī}ti pāpuṇissati.
  5149. 625149,125,2099,32,35,1,34,2,{Paramavisuddhadassī}ti nibbānadassī.
  5150. 625150,125,2099,36,39,1,39,3,Tañhi ekantavisuddhattā paramavisuddhaṃ.
  5151. 625151,125,2099,40,44,1,32,3,{Vitthārikassā}ti vitthārikaṃ assa.
  5152. 625152,125,2099,45,48,1,24,3,Brahmacariyan ti sāsanaṃ.
  5153. 625153,125,2100,2,17,1,79,9,"700. Cuddasāyaṃ {athantarā}ti antarāyeva assa, sambodhippattito orato evāti vuttaṃ hoti. "
  5154. 625154,125,2100,18,23,1,24,5,Na sossan ti na suṇissaṃ.
  5155. 625155,125,2100,24,27,1,30,2,{Asamadhurassā}ti asamavīriyassa.
  5156. 625156,125,2100,28,31,1,12,2,{Aṭṭo}ti āturo.
  5157. 625157,125,2100,32,37,1,34,4,Byasanaṃ {gato}ti sukhavināsaṃ patto.
  5158. 625158,125,2100,38,45,1,54,5,"{Aghāvī}ti dukkhito, sabbaṃ domanassuppādameva sandhāyāha. "
  5159. 625159,125,2100,46,50,1,23,4,Domanassena hi so āturo.
  5160. 625160,125,2100,51,58,1,62,6,"Tañcassa sukhabyasanato byasanaṃ, sukhavināsanatoti vuttaṃ hoti. "
  5161. 625161,125,2100,59,64,1,37,5,Tena ca so cetasikaaghabhūtena aghāvī.
  5162. 625162,125,2101,2,11,1,48,5,701. Pannarasāyaṃ vipulaṃ {janetvānā}ti vipulaṃ janetvā.
  5163. 625163,125,2101,12,15,1,16,3,Ayameva vā pāṭho.
  5164. 625164,125,2101,16,19,1,17,2,{Niggamā}ti niggato.
  5165. 625165,125,2101,20,35,1,95,14,"Evaṃ niggato ca so bhāgineyyaṃ sayan ti sakaṃ bhāgineyyaṃ, attano bhaginiyā puttanti vuttaṃ hoti. "
  5166. 625166,125,2101,36,70,1,221,25,{Samādapesī}ti attano appāyukabhāvaṃ ñatvā kaniṭṭhabhaginiyā ca puttassa nālakassa māṇavakassa upacitapuññataṃ attano balena ñatvā‘‘ vuḍḍhippatto pamādampi āpajjeyyā’’ ti naṃ anukampamāno bhaginiyā gharaṃ gantvā‘‘ kahaṃ nālako’’ ti.
  5167. 625167,125,2101,71,81,1,21,4,"‘‘ Bahi, bhante, kīḷatī’’ ti."
  5168. 625168,125,2101,82,96,1,88,10,‘‘ Ānetha nan’’ ti āṇāpetvā taṅkhaṇaṃyeva tāpasapabbajjaṃ pabbājetvā samādapesi ovadi anusāsi.
  5169. 625169,125,2101,97,98,1,6,1,Kathaṃ?
  5170. 625170,125,2101,99,111,1,53,6,‘‘ Buddhoti ghosaṃ… pe… brahmacariyan’’ ti soḷasamagāthamāha.
  5171. 625171,125,2102,2,11,1,32,5,702. Tattha yada {parato}ti yadā parato.
  5172. 625172,125,2102,12,24,1,91,11,"Dhammamaggan ti paramadhammassa nibbānassa maggaṃ, dhammaṃ vā aggaṃ saha paṭipadāya nibbānaṃ. "
  5173. 625173,125,2102,25,29,1,23,4,Tasmin ti tassa santike.
  5174. 625174,125,2102,30,33,1,30,3,Brahmacariyan ti samaṇadhammaṃ.
  5175. 625175,125,2103,2,21,1,141,13,"703. Sattarasāyaṃ {tādinā}ti tassaṇṭhitena, tasmiṃ samaye kilesavikkhambhane samādhilābhe ca sati vikkhambhitakilesena samāhitacittena cāti adhippāyo. "
  5176. 625176,125,2103,22,54,1,189,22,Anāgate {paramavisuddhadassinā}ti‘‘ ayaṃ nālako anāgate kāle bhagavato santike paramavisuddhaṃ nibbānaṃ passissatī’’ ti evaṃ diṭṭhattā so isi iminā pariyāyena‘‘ anāgate paramavisuddhadassī’’ ti vutto.
  5177. 625177,125,2103,55,58,1,34,3,Tena anāgate paramavisuddhadassinā.
  5178. 625178,125,2103,59,64,1,60,4,{Upacitapuññasañcayo}ti padumuttarato pabhuti katapuññasañcayo.
  5179. 625179,125,2103,65,68,1,24,3,Patikkhan ti āgamayamāno.
  5180. 625180,125,2103,69,74,1,39,4,{Parivasī}ti pabbajitvā tāpasavesena vasi.
  5181. 625181,125,2103,75,79,1,41,3,{Rakkhitindriyo}ti rakkhitasotindriyo hutvā.
  5182. 625182,125,2103,80,101,1,123,16,"So kira tato pabhuti udake na nimujji‘‘ udakaṃ pavisitvā sotindriyaṃ vināseyya, tato dhammassavanabāhiro bhaveyyan’’ ti cintetvā. "
  5183. 625183,125,2104,2,45,1,307,34,"704. Aṭṭhārasāyaṃ sutvāna ghosan ti so nālako evaṃ parivasanto anupubbena bhagavatā sambodhiṃ patvā bārāṇasiyaṃ dhammacakke pavattite taṃ‘‘ bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ, sammāsambuddho vata so bhagavā uppanno’’ tiādinā nayena jinavaracakkavattane pavattaghosaṃ attano atthakāmāhi devatāhi āgantvā ārocitaṃ sutvā. "
  5184. 625184,125,2104,46,78,1,243,27,"Gantvāna disvā isinisabhan ti sattāhaṃ devatāhi moneyyakolāhale kayiramāne sattame divase isipatanaṃ gantvā‘‘ nālako āgamissati, tassa dhammaṃ desessāmī’’ ti iminā ca abhisandhinā varabuddhāsane nisinnaṃ disvā nisabhasadisaṃ isinisabhaṃ bhagavantaṃ. "
  5185. 625185,125,2104,79,85,1,45,5,{Pasanno}ti saha dassaneneva pasannacitto hutvā.
  5186. 625186,125,2104,86,93,1,53,6,"Moneyyaseṭṭhan ti ñāṇuttamaṃ, maggañāṇanti vuttaṃ hoti. "
  5187. 625187,125,2104,94,102,1,66,7,Samāgate asitāvhayassa {sāsane}ti asitassa isino ovādakāle anuppatte.
  5188. 625188,125,2104,103,105,1,7,2,Tena hi–
  5189. 625189,125,2104,106,128,1,128,16,"‘‘ yadā vivarati dhammamaggaṃ, tadā gantvā samayaṃ paripucchamāno carassu tasmiṃ bhagavati brahmacariyan’’ ti anusiṭṭho, ayañca so kālo. "
  5190. 625190,125,2104,129,131,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  5191. 625191,125,2104,132,140,1,32,4,‘‘ samāgate asitāvhayassa sāsane’’ ti.
  5192. 625192,125,2104,141,143,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  5193. 625193,125,2105,2,5,1,28,3,Ayaṃ tāva vatthugāthāvaṇṇanā.
  5194. 625194,125,2106,2,11,1,49,6,705. Pucchāgāthādvaye aññātametan ti viditaṃ mayā etaṃ.
  5195. 625195,125,2106,12,15,1,25,3,Yathātathan ti aviparītaṃ.
  5196. 625196,125,2106,16,18,1,12,2,Ko adhippāyo?
  5197. 625197,125,2106,19,63,1,228,29,"Yaṃ asito‘‘ sambodhiyaggaṃ phusissatāyaṃ kumāro’’ ti ñatvā‘‘ buddhoti ghosaṃ yada parato suṇosi, sambodhippatto vivarati dhammamaggan’’ ti maṃ avaca, tadetaṃ mayā asitassa vacanaṃ ajja bhagavantaṃ sakkhiṃ disvā‘‘ yathātathamevā’’ ti aññātanti. "
  5198. 625198,125,2106,64,69,1,20,5,Taṃ tan ti tasmā taṃ.
  5199. 625199,125,2106,70,77,1,64,7,Sabbadhammāna pāragun ti hemavatasutte vuttanayena chahi ākārehi.
  5200. 625200,125,2106,78,80,1,24,2,Sabbadhammānaṃ pāragataṃ.
  5201. 625201,125,2107,2,13,1,59,5,"706. {Anagāriyupetassā}ti anagāriyaṃ upetassa, pabbajitassāti attho. "
  5202. 625202,125,2107,14,22,1,88,7,Bhikkhācariyaṃ {jigīsato}ti ariyehi āciṇṇaṃ anupakkiliṭṭhaṃ bhikkhācariyaṃ pariyesamānassa.
  5203. 625203,125,2107,23,27,1,28,4,Moneyyan ti munīnaṃ santakaṃ.
  5204. 625204,125,2107,28,32,1,32,4,Uttamaṃ padan ti uttamapaṭipadaṃ.
  5205. 625205,125,2107,33,35,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  5206. 625206,125,2108,2,20,1,91,11,707. Athassa evaṃ puṭṭho bhagavā‘‘ moneyyaṃ te upaññissan’’ tiādinā nayena moneyyapaṭipadaṃ byākāsi.
  5207. 625207,125,2108,21,29,1,64,7,"Tattha upaññissan ti upaññāpeyyaṃ, vivareyyaṃ paññāpeyyanti attho. "
  5208. 625208,125,2108,30,41,1,100,11,Dukkaraṃ durabhisambhavan ti kātuñca dukkhaṃ kayiramānañca sambhavituṃ sahituṃ dukkhanti vuttaṃ hoti.
  5209. 625209,125,2108,42,69,1,208,24,"Ayaṃ panettha adhippāyo– ahaṃ te moneyyaṃ paññāpeyyaṃ, yadi naṃ kātuṃ vā abhisambhotuṃ vā sukhaṃ bhaveyya, evaṃ pana dukkaraṃ durabhisambhavaṃ puthujjanakālato pabhuti kiliṭṭhacittaṃ anuppādetvā paṭipajjitabbato. "
  5210. 625210,125,2108,70,81,1,66,11,Tathā hi naṃ ekassa buddhassa ekova sāvako karoti ca sambhoti cāti.
  5211. 625211,125,2109,2,28,1,168,20,"Evaṃ bhagavā moneyyassa dukkarabhāvaṃ durabhisambhavatañca dassento nālakassa ussāhaṃ janetvā tamassa vattukāmo āha‘‘ handa te naṃ pavakkhāmi, santhambhassu daḷho bhavā’’ ti. "
  5212. 625212,125,2109,29,34,1,35,4,Tattha {handā}ti byavasāyatthe nipāto.
  5213. 625213,125,2109,35,43,1,50,7,Te naṃ {pavakkhāmī}ti tuyhaṃ taṃ moneyyaṃ pavakkhāmi.
  5214. 625214,125,2109,44,50,1,80,5,{Santhambhassū}ti dukkarakaraṇasamatthena vīriyūpatthambhena attānaṃ upatthambhaya.
  5215. 625215,125,2109,51,58,1,78,6,Daḷho {bhavā}ti durabhisambhavasahanasamatthāya asithilaparakkamatāya thiro hoti.
  5216. 625216,125,2109,59,63,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  5217. 625217,125,2109,64,83,1,164,17,"Yasmā tvaṃ upacitapuññasambhāro, tasmāhaṃ ekantabyavasitova hutvā evaṃ dukkaraṃ durabhisambhavampi samānaṃ tuyhaṃ taṃ moneyyaṃ pavakkhāmi, santhambhassu daḷho bhavāti. "
  5218. 625218,125,2110,2,25,1,174,16,708. Evaṃ paramasallekhaṃ moneyyavattaṃ vattukāmo nālakaṃ santhambhane daḷhībhāve ca niyojetvā paṭhamaṃ tāva gāmūpanibaddhakilesappahānaṃ dassento‘‘ samānabhāgan’’ ti upaḍḍhagāthamāha.
  5219. 625219,125,2110,26,32,1,59,6,Tattha samānabhāgan ti samabhāgaṃ ekasadisaṃ ninnānākaraṇaṃ.
  5220. 625220,125,2110,33,37,1,40,4,Akkuṭṭhavanditan ti akkosañca vandanañca.
  5221. 625221,125,2111,2,18,1,89,11,"Idāni yathā taṃ samānabhāgaṃ kayirati, taṃ upāyaṃ dassento‘‘ manopadosan’’ ti upaḍḍhagāthamāha. "
  5222. 625222,125,2111,19,42,1,127,16,"Tassattho– akkuṭṭho manopadosaṃ rakkheyya, vandito santo anuṇṇato care, raññāpi vandito samāno‘‘ maṃ vandatī’’ ti uddhaccaṃ nāpajjeyya. "
  5223. 625223,125,2112,2,16,1,67,6,709. Idāni araññūpanibaddhakilesappahānaṃ dassento‘‘ uccāvacā’’ ti gāthamāha.
  5224. 625224,125,2112,17,35,1,165,15,"Tassattho– araññasaññite dāyepi iṭṭhāniṭṭhavasena uccāvacā nānappakārā ārammaṇā niccharanti, cakkhādīnaṃ āpāthamāgacchanti, te ca kho aggisikhūpamā pariḷāhajanakaṭṭhena. "
  5225. 625225,125,2112,36,73,1,312,26,"Yathā vā ḍayhamāne vane aggisikhā nānappakāratāya uccāvacā niccharanti, sadhūmāpi, vidhūmāpi, nīlāpi, pītāpi, rattāpi, khuddakāpi, mahantāpi, evaṃ sīhabyagghamanussāmanussavividhavihaṅgavirutapupphaphalapallavādibhedavasena nānappakāratāya dāye uccāvacā ārammaṇā niccharanti bhiṃsanakāpi, rajanīyāpi, dosanīyāpi, mohanīyāpi. "
  5226. 625226,125,2112,74,75,1,6,1,Tenāha–
  5227. 625227,125,2112,76,86,1,42,5,"‘‘ uccāvacā niccharanti, dāye aggisikhūpamā’’ ti. "
  5228. 625228,125,2112,87,119,1,249,30,"Evaṃ niccharantesu ca uccāvacesu ārammaṇesu yā kāci uyyānavanacārikaṃ gatā samānā pakatiyā vā vanacāriniyo kaṭṭhahārikādayo rahogataṃ disvā hasitalapitaruditadunnivatthādīhi nāriyo muniṃ palobhenti, tā su taṃ mā palobhayuṃ, tā nāriyo taṃ mā palobhayuṃ. "
  5229. 625229,125,2112,120,128,1,46,7,"Yathā na palobhenti, tathā karohīti vuttaṃ hoti. "
  5230. 625230,125,2113,2,4,1,0,0,710-11.
  5231. 625231,125,2113,5,27,1,127,16,Evamassa bhagavā gāme ca araññe ca paṭipattividhiṃ dassetvā idāni sīlasaṃvaraṃ dassento‘‘ virato methunā dhammā’’ ti gāthādvayamāha.
  5232. 625232,125,2113,28,42,1,98,13,Tattha hitvā kāme {paropare}ti methunadhammato avasesepi sundare ca asundare ca pañca kāmaguṇe hitvā.
  5233. 625233,125,2113,43,48,1,44,5,Tappahānena hi methunavirati susampannā hoti.
  5234. 625234,125,2113,49,50,1,6,1,Tenāha–
  5235. 625235,125,2113,51,59,1,22,4,‘‘ hitvā kāme paropare’’ ti.
  5236. 625236,125,2113,60,62,1,19,2,Ayamettha adhippāyo.
  5237. 625237,125,2113,63,86,1,119,14,"‘‘ Aviruddho’’ tiādīni pana padāni‘‘ na haneyya, na ghātaye’’ ti ettha vuttāya pāṇātipātāveramaṇiyā sampattidassanatthaṃ vuttāni. "
  5238. 625238,125,2113,87,160,1,528,61,"Tatrāyaṃ saṅkhepavaṇṇanā– parapakkhiyesu pāṇesu aviruddho, attapakkhiyesu asāratto, sabbepi sataṇhanittaṇhatāya tasathāvare pāṇe jīvitukāmatāya amaritukāmatāya sukhakāmatāya dukkhapaṭikūlatāya ca‘‘ yathā ahaṃ tathā ete’’ ti attasamānatāya tesu virodhaṃ vinento teneva pakārena‘‘ yathā ete tathā ahan’’ ti paresaṃ samānatāya ca attani anurodhaṃ vinento evaṃ ubhayathāpi anurodhavirodhavippahīno hutvā maraṇapaṭikūlatāya attānaṃ upamaṃ katvā pāṇesu ye keci tase vā thāvare vā pāṇe na haneyya sāhatthikādīhi payogehi, na ghātaye āṇattikādīhīti. "
  5239. 625239,125,2114,2,30,1,190,16,712. Evamassa methunaviratipāṇātipātaviratimukhena saṅkhepato pātimokkhasaṃvarasīlaṃ vatvā‘‘ hitvā kāme’’ tiādīhi indriyasaṃvarañca dassetvā idāni ājīvapārisuddhiṃ dassento‘‘ hitvā icchañcā’’ tiādimāha.
  5240. 625240,125,2114,31,63,1,203,24,"Tassattho– yāyaṃ taṇhā ekaṃ laddhā dutiyaṃ icchati, dve laddhā tatiyaṃ, satasahassaṃ laddhā taduttarimpi icchatīti evaṃ appaṭiladdhavisayaṃ icchanato‘‘ icchā’’ ti vuccati, yo cāyaṃ paṭiladdhavisayalubbhano lobho. "
  5241. 625241,125,2114,64,96,1,267,29,"Taṃ hitvā icchañca lobhañca yattha satto puthujjano, yasmiṃ cīvarādipaccaye tehi icchālobhehi puthujjano satto laggo paṭibaddho tiṭṭhati, tattha taṃ ubhayampi hitvā paccayatthaṃ ājīvapārisuddhiṃ avirodhento ñāṇacakkhunā cakkhumā hutvā imaṃ moneyyapaṭipadaṃ paṭipajjeyya. "
  5242. 625242,125,2114,97,116,1,158,17,"Evañhi paṭipanno tareyya narakaṃ imaṃ, duppūraṇaṭṭhena narakasaññitaṃ micchājīvahetubhūtaṃ imaṃ paccayataṇhaṃ tareyya, imāya vā paṭipadāya tareyyāti vuttaṃ hoti. "
  5243. 625243,125,2115,2,28,1,191,18,"713. Evaṃ paccayataṇhāpahānamukhena ājīvapārisuddhiṃ dassetvā idāni bhojane mattaññutāmukhena paccayaparibhogasīlaṃ tadanusārena ca yāva arahattappatti, tāva paṭipadaṃ dassento‘‘ ūnūdaro’’ ti gāthamāha. "
  5244. 625244,125,2115,29,39,1,85,9,Tassattho– dhammena samena laddhesu itarītaracīvarādīsu paccayesu āhāraṃ tāva āhārento–
  5245. 625245,125,2116,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Cattāro pañca ālope, abhutvā udakaṃ pive; "
  5246. 625246,125,2117,2,16,1,44,5,"Alaṃ phāsuvihārāya, pahitattassa bhikkhuno’’ ti.( theragā.983)– "
  5247. 625247,125,2118,2,17,1,125,12,"Vuttanayena ūnaudaro assa, na vātabharitabhastā viya uddhumātudaro, bhattasammadapaccayā thinamiddhaṃ parihareyyāti vuttaṃ hoti. "
  5248. 625248,125,2118,18,38,1,119,15,"Ūnūdaro hontopi ca mitāhāro assa bhojane mattaññū,‘‘ neva davāyā’’ tiādinā paccavekkhaṇena guṇato dosato ca paricchinnāhāro. "
  5249. 625249,125,2118,39,47,1,101,8,Evaṃ mitāhāro samānopi paccayadhutaṅgapariyattiadhigamavasena catubbidhāya appicchatāya appiccho assa.
  5250. 625250,125,2118,48,56,1,78,8,Ekaṃsena hi moneyyapaṭipadaṃ paṭipannena bhikkhunā evaṃ appicchena bhavitabbaṃ.
  5251. 625251,125,2118,57,64,1,67,7,Tattha ekekasmiṃ paccaye tīhi santosehi santussanā paccayappicchatā.
  5252. 625252,125,2118,65,78,1,83,9,Dhutaṅgadharasseva sato‘‘ dhutavāti maṃ pare jānantū’’ ti anicchanatā dhutaṅgappicchatā.
  5253. 625253,125,2118,79,95,1,109,11,Bahussutasseva sato‘‘ bahussutoti maṃ pare jānantū’’ ti anicchanatā pariyattiappicchatā majjhantikattherassa viya.
  5254. 625254,125,2118,96,112,1,108,12,Adhigamasampannasseva sato‘‘ adhigato ayaṃ kusalaṃ dhammanti maṃ pare jānantū’’ ti anicchanatā adhigamappicchatā.
  5255. 625255,125,2118,113,118,1,38,5,Sā ca arahattādhigamato oraṃ veditabbā.
  5256. 625256,125,2118,119,122,1,38,3,Arahattādhigamatthañhi ayaṃ paṭipadāti.
  5257. 625257,125,2118,123,132,1,67,8,Evaṃ appicchopi ca arahattamaggena taṇhāloluppaṃ hitvā alolupo assa.
  5258. 625258,125,2118,133,162,1,196,27,"Evaṃ alolupo hi sadā icchāya nicchāto aniccho hoti nibbuto, yāya icchāya chātā honti sattā khuppipāsāturā viya atittā, tāya icchāya aniccho hoti anicchattā ca nicchāto hoti anāturo paramatittippatto. "
  5259. 625259,125,2118,163,172,1,100,9,Evaṃ nicchātattā nibbuto hoti vūpasantasabbakilesapariḷāhoti evamettha uppaṭipāṭiyā yojanā veditabbā.
  5260. 625260,125,2119,2,28,1,188,18,"714. Evaṃ yāva arahattappatti, tāvapaṭipadaṃ kathetvā idāni taṃ paṭipadaṃ paṭipannassa bhikkhuno arahattappattiniṭṭhaṃ dhutaṅgasamādānaṃ senāsanavattañca kathento‘‘ sa piṇḍacāran’’ ti gāthādvayamāha. "
  5261. 625261,125,2119,29,41,1,80,11,Tattha sa piṇḍacāraṃ {caritvā}ti so bhikkhu bhikkhaṃ caritvā bhattakiccaṃ vā katvā.
  5262. 625262,125,2119,42,49,1,65,6,{Vanantamabhihāraye}ti apapañcito gihipapañcena vanaṃ eva gaccheyya.
  5263. 625263,125,2119,50,57,1,53,7,Upaṭṭhito rukkhamūlasmin ti rukkhamūle ṭhito vā hutvā.
  5264. 625264,125,2119,58,68,1,59,8,"{Āsanūpagato}ti āsanaṃ upagato vā hutvā, nisinnoti vuttaṃ hoti. "
  5265. 625265,125,2119,69,73,1,33,3,{Munī}ti moneyyapaṭipadaṃ paṭipanno.
  5266. 625266,125,2119,74,86,1,59,8,Ettha ca‘‘ piṇḍacāraṃ caritvā’’ ti iminā piṇḍapātikaṅgaṃ vuttaṃ.
  5267. 625267,125,2119,87,106,1,171,17,"Yasmā pana ukkaṭṭhapiṇḍapātiko sapadānacārī ekāsaniko pattapiṇḍiko khalupacchābhattiko ca hotiyeva, tecīvarikapaṃsukūlampi ca samādiyateva, tasmā imānipi cha vuttāneva honti."
  5268. 625268,125,2119,107,136,1,138,15,"‘‘ Vanantamabhihāraye’’ ti iminā pana āraññikaṅgaṃ vuttaṃ,‘‘ upaṭṭhito rukkhamūlasmin’’ ti iminā rukkhamūlikaṅgaṃ,‘‘ āsanūpagato’’ ti iminā nesajjikaṅgaṃ. "
  5269. 625269,125,2119,137,150,1,154,13,Yathākkamaṃ pana etesaṃ anulomattā abbhokāsikayathāsanthatikasosānikaṅgāni vuttāniyeva hontīti evametāya gāthāya terasa dhutaṅgāni nālakattherassa kathesi.
  5270. 625270,125,2120,2,20,1,148,13,715. Sa jhānapasuto {dhīro}ti so anuppannassa jhānassa uppādanena uppannassa āvajjanasamāpajjanādhiṭṭhānavuṭṭhānapaccavekkhaṇehi ca jhānesu pasuto anuyutto.
  5271. 625271,125,2120,21,24,1,21,2,{Dhīro}ti dhitisampanno.
  5272. 625272,125,2120,25,38,1,83,10,"Vanante ramito {siyā}ti vane abhirato siyā, gāmantasenāsane nābhirameyyāti vuttaṃ hoti. "
  5273. 625273,125,2120,39,60,1,196,18,"Jhāyetha rukkhamūlasmiṃ, attānamabhitosayan ti na kevalaṃ lokiyajjhānapasutoyeva siyā, apica kho tasmiṃyeva rukkhamūle sotāpattimaggādisampayuttena lokuttarajjhānenāpi attānaṃ atīva tosento jhāyetha. "
  5274. 625274,125,2120,61,70,1,73,8,"Paramassāsappattiyā hi lokuttarajjhāneneva cittaṃ atīva tussati, na aññena. "
  5275. 625275,125,2120,71,72,1,6,1,Tenāha–
  5276. 625276,125,2120,73,79,1,21,2,‘‘ attānamabhitosayan’’ ti.
  5277. 625277,125,2120,80,86,1,77,6,Evamimāya gāthāya jhānapasutatāya vanantasenāsanābhiratiṃ arahattañca kathesi.
  5278. 625278,125,2121,2,24,1,158,18,"716. Idāni yasmā imaṃ dhammadesanaṃ sutvā nālakatthero vanantamabhihāretvā nirāhāropi paṭipadāpūraṇe atīva ussukko ahosi, nirāhārena ca samaṇadhammaṃ kātuṃ na sakkā. "
  5279. 625279,125,2121,25,39,1,101,12,"Tathā karontassa hi jīvitaṃ nappavattati, kilese pana anuppādentena āhāro pariyesitabbo, ayamettha ñāyo. "
  5280. 625280,125,2121,40,67,1,204,22,"Tasmā tassa bhagavā aparāparesupi divasesu piṇḍāya caritabbaṃ, kilesā pana na uppādetabbāti dassanatthaṃ arahattappattiniṭṭhaṃyeva bhikkhācāravattaṃ kathento‘‘ tato ratyā vivasāne’’ tiādikā cha gāthāyo abhāsi. "
  5281. 625281,125,2121,68,84,1,103,10,"Tattha {tato}ti‘‘ sa piṇḍacāraṃ caritvā, vanantamabhihāraye’’ ti ettha vuttapiṇḍacāravanantābhihārato uttaripi. "
  5282. 625282,125,2121,85,93,1,60,6,"Ratyā {vivasāne}ti rattisamatikkame, dutiyadivaseti vuttaṃ hoti. "
  5283. 625283,125,2121,94,110,1,167,14,"{Gāmantamabhihāraye}ti ābhisamācārikavattaṃ katvā yāva bhikkhācāravelā, tāva vivekamanubrūhetvā gatapaccāgatavatte vuttanayena kammaṭṭhānaṃ manasi karonto gāmaṃ gaccheyya. "
  5284. 625284,125,2121,111,156,1,241,33,"Avhānaṃ {nābhinandeyyā}ti‘‘ bhante, amhākaṃ ghare bhuñjitabban’’ ti nimantanaṃ,‘‘ deti nu kho na deti nu kho sundaraṃ nu kho deti asundaraṃ nu kho detī’’ ti evarūpaṃ vitakkaṃ bhojanañca paṭipadāpūrako bhikkhu nābhinandeyya, nappaṭiggaṇheyyāti vuttaṃ hoti. "
  5285. 625285,125,2121,157,179,1,148,19,"Yadi pana balakkārena pattaṃ gahetvā pūretvā denti, paribhuñjitvā samaṇadhammo kātabbo, dhutaṅgaṃ na kuppati, tadupādāya pana taṃ gāmaṃ na pavisitabbaṃ. "
  5286. 625286,125,2121,180,202,1,182,17,"Abhihārañca {gāmato}ti sace gāmaṃ paviṭṭhassa pātisatehipi bhattaṃ abhiharanti , tampi nābhinandeyya, tato ekasitthampi nappaṭiggaṇheyya, aññadatthu gharapaṭipāṭiyā piṇḍapātameva careyyāti. "
  5287. 625287,125,2122,2,33,1,180,24,"717. Na munī gāmamāgamma, kulesu sahasā {care}ti so ca monatthāya paṭipannako muni gāmaṃ gato samāno kulesu sahasā na care, sahasokitādiananulomikaṃ gihisaṃsaggaṃ na āpajjeyyāti vuttaṃ hoti. "
  5288. 625288,125,2122,34,49,1,136,13,"Ghāsesanaṃ chinnakatho, na vācaṃ payutaṃ {bhaṇe}ti chinnakatho viya hutvā obhāsaparikathānimittaviññattipayuttaṃ ghāsesanavācaṃ na bhaṇeyya. "
  5289. 625289,125,2122,50,58,1,62,6,"Sace ākaṅkheyya, gilāno samāno gelaññapaṭibāhanatthāya bhaṇeyya. "
  5290. 625290,125,2122,59,71,1,123,11,"Senāsanatthāya vā viññattiṃ ṭhapetvā obhāsaparikathānimittapayuttaṃ, avasesapaccayatthāya pana agilāno neva kiñci bhaṇeyyāti. "
  5291. 625291,125,2123,2,4,1,0,0,718-9.
  5292. 625292,125,2123,5,76,1,458,56,"Alatthaṃ yadidan ti imissā pana gāthāya ayamattho– gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho appamattakepi kismiñci laddhe‘‘ alatthaṃ yaṃ idaṃ sādhū’’ ti cintetvā aladdhe‘‘ nālatthaṃ kusalan’’ ti tampi‘‘ sundaran’’ ti cintetvā ubhayeneva lābhālābhena so tādī nibbikāro hutvā rukkhaṃvupanivattati, yathāpi puriso phalagavesī rukkhaṃ upagamma phalaṃ laddhāpi aladdhāpi ananunīto appaṭihato majjhattoyeva hutvā gacchati, evaṃ kulaṃ upagamma lābhaṃ laddhāpi aladdhāpi majjhattova hutvā gacchatīti. "
  5293. 625293,125,2123,77,82,1,33,4,Sa {pattapāṇī}ti gāthā uttānatthāva.
  5294. 625294,125,2124,2,19,1,126,12,720. {Uccāvacā}ti imissā gāthāya sambandho– evaṃ bhikkhācāravattasampanno hutvāpi tāvatakeneva tuṭṭhiṃ anāpajjitvā paṭipadaṃ ārodheyya.
  5295. 625295,125,2124,20,22,1,24,2,Paṭipattisārañhi sāsanaṃ.
  5296. 625296,125,2124,23,31,1,29,6,Sā cāyaṃ uccāvacā… pe… mutan ti.
  5297. 625297,125,2124,32,41,1,85,8,Tassattho– sā cāyaṃ maggapaṭipadā uttamanihīnabhedato uccāvacā buddhasamaṇena pakāsitā.
  5298. 625298,125,2124,42,50,1,68,7,"Sukhāpaṭipadā hi khippābhiññā uccā, dukkhāpaṭipadā dandhābhiññā avacā. "
  5299. 625299,125,2124,51,58,1,37,6,"Itarā dve ekenaṅgena uccā, ekena avacā. "
  5300. 625300,125,2124,59,67,1,39,7,"Paṭhamā eva vā uccā, itarā tissopi avacā. "
  5301. 625301,125,2124,68,78,1,63,10,Tāya cetāya uccāya avacāya vā paṭipadāya na pāraṃ diguṇaṃ yanti.
  5302. 625302,125,2124,79,95,1,68,10,"‘‘ Duguṇan’’ ti vā pāṭho, ekamaggena dvikkhattuṃ nibbānaṃ na yantīti attho. "
  5303. 625303,125,2124,96,97,1,5,1,Kasmā?
  5304. 625304,125,2124,98,107,1,54,8,"Yena maggena ye kilesā pahīnā, tesaṃ puna appahātabbato. "
  5305. 625305,125,2124,108,111,1,33,3,Etena parihānadhammābhāvaṃ dīpeti.
  5306. 625306,125,2124,112,123,1,81,11,Nayidaṃ ekaguṇaṃ mutan ti tañca idaṃ pāraṃ ekakkhattuṃyeva phusanārahampi na hoti.
  5307. 625307,125,2124,124,125,1,5,1,Kasmā?
  5308. 625308,125,2124,126,129,1,39,3,Ekena maggena sabbakilesappahānābhāvato.
  5309. 625309,125,2124,130,134,1,40,4,Etena ekamaggeneva arahattābhāvaṃ dīpeti.
  5310. 625310,125,2125,2,18,1,60,8,721. Idāni paṭipadānisaṃsaṃ dassento‘‘ yassa ca visatā’’ ti gāthamāha.
  5311. 625311,125,2125,19,49,1,270,27,"Tassattho– yassa ca evaṃ paṭipannassa bhikkhuno tāya paṭipadāya pahīnattā aṭṭhasatataṇhāvicaritabhāvena visatattā visatā taṇhā natthi, tassa kilesasotacchedena chinnasotassa kusalākusalappahānena kiccākiccappahīnassa rāgajo vā dosajo vā appamattakopi pariḷāho na {vijjatī}ti. "
  5312. 625312,125,2126,2,13,1,60,8,722. Idāni yasmā imā gāthāyo sutvā nālakattherassa cittaṃ udapādi–
  5313. 625313,125,2126,14,49,1,160,21,"‘‘ yadi ettakaṃ moneyyaṃ sukaraṃ na dukkaraṃ, sakkā appakasirena pūretun’’ ti, tasmāssa bhagavā‘‘ dukkarameva moneyyan’’ ti dassento puna‘‘ moneyyaṃ te upaññissan’’ tiādimāha. "
  5314. 625314,125,2126,50,58,1,59,7,"Tattha upaññissan ti upaññāpeyyaṃ, kathayissanti vuttaṃ hoti. "
  5315. 625315,125,2126,59,64,1,38,4,Khuradhārā upamā assāti khuradhārūpamo .
  5316. 625316,125,2126,65,68,1,16,2,{Bhave}ti bhaveyya.
  5317. 625317,125,2126,69,71,1,12,2,Ko adhippāyo?
  5318. 625318,125,2126,72,80,1,70,8,Moneyyaṃ paṭipanno bhikkhu khuradhāraṃ upamaṃ katvā paccayesu vatteyya.
  5319. 625319,125,2126,81,101,1,151,17,"Yathā madhudiddhaṃ khuradhāraṃ lihanto, chedato, jivhaṃ rakkhati, evaṃ dhammena laddhe paccaye paribhuñjanto cittaṃ kilesuppattito rakkheyyāti vuttaṃ hoti. "
  5320. 625320,125,2126,102,116,1,137,14,Paccayā hi parisuddhena ñāyena laddhuñca anavajjaparibhogena paribhuñjituñca na sukhena sakkāti bhagavā paccayanissitameva bahuso bhaṇati.
  5321. 625321,125,2126,117,136,1,149,17,"Jivhāya tālumāhacca, udare saññato {siyā}ti jivhāya tāluṃ uppīḷetvāpi rasataṇhaṃ vinodento kiliṭṭhena maggena uppannapaccaye asevanto udare saṃyato siyā. "
  5322. 625322,125,2127,2,18,1,98,11,723. Alīnacitto ca {siyā}ti niccaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya aṭṭhitakāritāya akusītacitto ca bhaveyya.
  5323. 625323,125,2127,19,29,1,73,9,Na cāpi bahu {cintaye}ti ñātijanapadāmaravitakkavasena ca bahuṃ na cinteyya.
  5324. 625324,125,2127,30,45,1,155,13,"Nirāmagandho asito, {brahmacariyaparāyaṇo}ti nikkileso ca hutvā taṇhādiṭṭhīhi kismiñci bhave anissito sikkhāttayasakalasāsanabrahmacariyaparāyaṇo eva bhaveyya. "
  5325. 625325,125,2128,2,4,1,0,0,724-5.
  5326. 625326,125,2128,5,8,1,27,2,{Ekāsanassā}ti vivittāsanassa.
  5327. 625327,125,2128,9,13,1,41,4,Āsanamukhena cettha sabbairiyāpathā vuttā.
  5328. 625328,125,2128,14,21,1,71,7,Yato sabbairiyāpathesu ekībhāvassa sikkheyyāti vuttaṃ hotīti veditabbaṃ.
  5329. 625329,125,2128,22,25,1,36,3,Ekāsanassāti ca sampadānavacanametaṃ.
  5330. 625330,125,2128,26,38,1,134,9,"Samaṇūpāsanassa {cā}ti samaṇehi upāsitabbassa aṭṭhatiṃsārammaṇabhāvanānuyogassa, samaṇānaṃ vā upāsanabhūtassa aṭṭhatiṃsārammaṇabhedasseva. "
  5331. 625331,125,2128,39,45,1,53,5,"Idampi sampadānavacanameva, upāsanatthanti vuttaṃ hoti. "
  5332. 625332,125,2128,46,56,1,79,9,"Ettha ca ekāsanena kāyaviveko, samaṇūpāsanena cittaviveko vutto hotīti veditabbo. "
  5333. 625333,125,2128,57,70,1,81,9,Ekattaṃ monamakkhātan ti evamidaṃ kāyacittavivekavasena‘‘ ekattaṃ monan’’ ti akkhātaṃ.
  5334. 625334,125,2128,71,91,1,103,14,"Eko ce {abhiramissasī}ti idaṃ pana uttaragāthāpekkhaṃ padaṃ,‘‘ atha bhāhisi dasadisā’’ ti iminā assa sambandho. "
  5335. 625335,125,2129,2,6,1,32,3,{Bhāhisī}ti bhāsissasi pakāsessasi.
  5336. 625336,125,2129,7,16,1,75,9,Imaṃ paṭipadaṃ bhāvento sabbadisāsu kittiyā pākaṭo bhavissasīti vuttaṃ hoti.
  5337. 625337,125,2129,17,61,1,315,38,"Sutvā dhīrānan tiādīnaṃ pana catunnaṃ padānaṃ ayamattho– yena ca kittighosena bhāhisi dasadisā taṃ dhīrānaṃ jhāyīnaṃ kāmacāginaṃ nighosaṃ sutvā atha tvaṃ tena uddhaccaṃ anāpajjitvā bhiyyo hiriñca saddhañca kareyyāsi, tena ghosena harāyamāno‘‘ niyyānikapaṭipadā ayan’’ ti saddhaṃ uppādetvā uttari paṭipattimeva brūheyyāsi. "
  5338. 625338,125,2129,62,69,1,40,6,{Māmako}ti evañhi sante mama sāvako hotīti.
  5339. 625339,125,2130,2,43,1,186,26,"726. Taṃ {nadīhī}ti yaṃ taṃ mayā‘‘ hiriñca saddhañca bhiyyo kubbethā’’ ti vadatā‘‘ uddhaccaṃ na kātabban’’ ti vuttaṃ, taṃ iminā nadīnidassanenāpi jānātha, tabbipariyāyañca sobbhesu ca padaresu ca jānātha. "
  5340. 625340,125,2130,44,48,1,19,2,{Sobbhesū}ti mātikāsu .
  5341. 625341,125,2130,49,52,1,17,2,{Padaresū}ti darīsu.
  5342. 625342,125,2130,53,54,1,6,1,Kathaṃ?
  5343. 625343,125,2130,55,63,1,46,6,"Saṇantā yanti kusobbhā, tuṇhī yanti {mahodadhī}ti. "
  5344. 625344,125,2130,64,101,1,235,30,"Kusobbhā hi sobbhapadarādibhedā sabbāpi kunnadiyo saṇantā saddaṃ karontā uddhatā hutvā yanti, gaṅgādibhedā pana mahānadiyo tuṇhī yanti, evaṃ‘‘ moneyyaṃ pūremī’’ ti uddhato hoti amāmako, māmako pana hiriñca saddhañca uppādetvā nīcacittova hoti. "
  5345. 625345,125,2131,2,4,1,0,0,727-9.
  5346. 625346,125,2131,5,14,1,35,5,Kiñca bhiyyo– yadūnakaṃ… pe… {paṇḍito}ti.
  5347. 625347,125,2131,15,46,1,194,24,"Tattha siyā– sace aḍḍhakumbhūpamo bālo saṇantatāya, rahado pūrova paṇḍito santatāya, atha kasmā buddhasamaṇo evaṃ dhammadesanābyāvaṭo hutvā bahuṃ bhāsatīti iminā sambandhena‘‘ yaṃ samaṇo’’ ti gāthamāha. "
  5348. 625348,125,2131,47,77,1,194,25,"Tassattho– yaṃ buddhasamaṇo bahuṃ bhāsati upetaṃ atthasañhitaṃ, atthupetaṃ dhammupetañca hitena ca saṃhitaṃ, taṃ na uddhaccena, apica kho jānaṃ so dhammaṃ deseti divasampi desento nippapañcova hutvā. "
  5349. 625349,125,2131,78,83,1,42,5,Tassa hi sabbaṃ vacīkammaṃ ñāṇānuparivatti.
  5350. 625350,125,2131,84,105,1,109,16,"Evaṃ desento ca‘‘ idamassa hitaṃ idamassa hitan’’ ti nānappakārato jānaṃ so bahu bhāsati, na kevalaṃ bahubhāṇitāya. "
  5351. 625351,125,2131,106,123,1,123,15,"Avasānagāthāya sambandho– evaṃ tāva sabbaññutaññāṇena samannāgato buddhasamaṇo jānaṃ so dhammaṃ deseti, jānaṃ so bahu bhāsati. "
  5352. 625352,125,2131,124,147,1,141,20,"Tena desitaṃ pana dhammaṃ nibbedhabhāgiyeneva ñāṇena yo ca jānaṃ saṃyatatto, jānaṃ na bahu bhāsati, sa muni monamarahati, sa muni monamajjhagāti. "
  5353. 625353,125,2131,148,168,1,128,18,"Tassattho– taṃ dhammaṃ jānanto saṃyatatto guttacitto hutvā yaṃ bhāsitaṃ sattānaṃ hitasukhāvahaṃ na hoti, taṃ jānaṃ na bahu bhāsati. "
  5354. 625354,125,2131,169,177,1,78,8,So evaṃvidho monatthaṃ paṭipannako muni moneyyapaṭipadāsaṅkhātaṃ monaṃ arahati.
  5355. 625355,125,2131,178,195,1,143,16,"Na kevalañca arahatiyeva, apica kho pana sa muni arahattamaggañāṇasaṅkhātaṃ monaṃ ajjhagā icceva veditabboti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  5356. 625356,125,2132,2,12,1,76,10,Taṃ sutvā nālakatthero tīsu ṭhānesu appiccho ahosi dassane savane pucchāyāti.
  5357. 625357,125,2132,13,36,1,134,17,"So hi desanāpariyosāne pasannacitto bhagavantaṃ vanditvā vanaṃ paviṭṭho, puna‘‘ aho vatāhaṃ bhagavantaṃ passeyyan’’ ti lolabhāvaṃ na janesi. "
  5358. 625358,125,2132,37,40,1,27,3,Ayamassa dassane appicchatā.
  5359. 625359,125,2132,41,55,1,69,10,Tathā‘‘ aho vatāhaṃ puna dhammadesanaṃ suṇeyyan’’ ti lolabhāvaṃ na janesi.
  5360. 625360,125,2132,56,59,1,26,3,Ayamassa savane appicchatā.
  5361. 625361,125,2132,60,74,1,74,10,Tathā‘‘ aho vatāhaṃ puna moneyyapaṭipadaṃ puccheyyan’’ ti lolabhāvaṃ na janesi.
  5362. 625362,125,2132,75,78,1,28,3,Ayamassa pucchāya appicchatā.
  5363. 625363,125,2133,2,27,1,156,22,"So evaṃ appiccho samāno pabbatapādaṃ pavisitvā ekavanasaṇḍe dve divasāni na vasi , ekarukkhamūle dve divasāni na nisīdi, ekagāme dve divasāni piṇḍāya na pāvisi. "
  5364. 625364,125,2133,28,42,1,107,12,"Iti vanato vanaṃ, rukkhato rukkhaṃ, gāmato gāmaṃ āhiṇḍanto anurūpapaṭipadaṃ paṭipajjitvā aggaphale patiṭṭhāsi. "
  5365. 625365,125,2133,43,65,1,155,20,"Atha yasmā moneyyapaṭipadaṃ ukkaṭṭhaṃ katvā pūrento bhikkhu satteva māsāni jīvati, majjhimaṃ katvā pūrento satta vassāni, mandaṃ katvā pūrento soḷasa vassāni. "
  5366. 625366,125,2133,66,97,1,299,29,"Ayañca ukkaṭṭhaṃ katvā pūresi, tasmā satta māse ṭhatvā attano āyusaṅkhāraparikkhayaṃ ñatvā nhāyitvā nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā diguṇaṃ saṅghāṭiṃ pārupitvā dasabalābhimukho pañcapatiṭṭhitaṃ vanditvā añjaliṃ paggahetvā hiṅgulakapabbataṃ nissāya ṭhitakova anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi. "
  5367. 625367,125,2133,98,113,1,144,15,Tassa parinibbutabhāvaṃ ñatvā bhagavā bhikkhusaṅghena saddhiṃ tattha gantvā sarīrakiccaṃ katvā dhātuyo gāhāpetvā cetiyaṃ patiṭṭhāpetvā agamāsīti.
  5368. 625368,125,2134,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5369. 625369,125,2135,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya nālakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5370. 625370,125,2136,2,4,1,28,2,12 . Dvayatānupassanāsuttavaṇṇanā
  5371. 625371,125,2137,2,8,1,39,5,Evaṃ me sutan ti dvayatānupassanāsuttaṃ.
  5372. 625372,125,2137,9,11,1,10,2,Kā uppatti?
  5373. 625373,125,2137,12,16,1,38,4,Imassa suttassa attajjhāsayato uppatti.
  5374. 625374,125,2137,17,23,1,44,6,Attajjhāsayena hi bhagavā imaṃ suttaṃ desesi.
  5375. 625375,125,2137,24,32,1,69,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro panassa atthavaṇṇanāyameva āvi bhavissati. "
  5376. 625376,125,2137,33,40,1,43,6,Tattha evaṃ me sutan tiādīni vuttanayāneva.
  5377. 625377,125,2137,41,46,1,53,4,{Pubbārāme}ti sāvatthinagarassa puratthimadisāyaṃ ārāme.
  5378. 625378,125,2137,47,66,1,119,14,Migāramātu {pāsāde}ti ettha visākhā upāsikā attano sasurena migārena seṭṭhinā mātuṭṭhāne ṭhapitattā‘‘ migāramātā’’ ti vuccati.
  5379. 625379,125,2137,67,92,1,187,20,"Tāya migāramātuyā navakoṭiagghanakaṃ mahālatāpiḷandhanaṃ vissajjetvā kārāpito pāsādo heṭṭhā ca upari ca pañca pañca gabbhasatāni katvā sahassakūṭāgāragabbho, so‘‘ migāramātupāsādo’’ ti vuccati. "
  5380. 625380,125,2137,93,96,1,24,3,Tasmiṃ migāramātu pāsāde.
  5381. 625381,125,2138,2,20,1,121,16,"Tena kho pana samayena {bhagavā}ti yaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiṃ nissāya pubbārāme migāramātu pāsāde viharati, tena samayena. "
  5382. 625382,125,2138,21,30,1,64,7,"{Tadahuposathe}ti tasmiṃ ahu uposathe, uposathadivaseti vuttaṃ hoti. "
  5383. 625383,125,2138,31,36,1,73,4,{Pannarase}ti idaṃ uposathaggahaṇena sampattāvasesuposathapaṭikkhepavacanaṃ.
  5384. 625384,125,2138,37,53,1,167,14,"Puṇṇāya puṇṇamāya {rattiyā}ti pannarasadivasattā divasagaṇanāya abbhādiupakkilesavirahattā rattiguṇasampattiyā ca puṇṇattā puṇṇāya, paripuṇṇacandattā puṇṇamāya ca rattiyā. "
  5385. 625385,125,2138,54,58,1,48,3,{Bhikkhusaṅghaparivuto}ti bhikkhusaṅghena parivuto.
  5386. 625386,125,2138,59,72,1,128,12,Abbhokāse nisinno {hotī}ti migāramātu ratanapāsādapariveṇe abbhokāse upari appaṭicchanne okāse paññattavarabuddhāsane nisinno hoti.
  5387. 625387,125,2138,73,95,1,134,17,"Tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtan ti atīva tuṇhībhūtaṃ, yato yato vā anuviloketi , tato tato tuṇhībhūtaṃ, tuṇhībhūtaṃ vācāya, puna tuṇhībhūtaṃ kāyena. "
  5388. 625388,125,2138,96,134,1,338,30,"Bhikkhusaṅghaṃ {anuviloketvā}ti taṃ parivāretvā nisinnaṃ anekasahassabhikkhuparimāṇaṃ tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ‘‘ ettakā ettha sotāpannā, ettakā sakadāgāmino, ettakā anāgāmino ettakā āraddhavipassakā kalyāṇaputhujjanā, imassa bhikkhusaṅghassa kīdisī dhammadesanā sappāyā’’ ti sappāyadhammadesanāparicchedanatthaṃ ito cito ca viloketvā. "
  5389. 625389,125,2139,2,24,1,173,17,"Ye te, bhikkhave, kusalā {dhammā}ti ye te ārogyaṭṭhena anavajjaṭṭhena iṭṭhaphalaṭṭhena kosallasambhūtaṭṭhena ca kusalā sattatiṃsabodhipakkhiyadhammā, tajjotakā vā pariyattidhammā. "
  5390. 625390,125,2139,25,41,1,143,12,"Ariyā niyyānikā {sambodhagāmino}ti upagantabbaṭṭhena ariyā, lokato niyyānaṭṭhena niyyānikā, sambodhasaṅkhātaṃ arahattaṃ gamanaṭṭhena sambodhagāmino. "
  5391. 625391,125,2139,42,75,1,178,25,"Tesaṃ vo bhikkhave… pe… savanāya, tesaṃ bhikkhave kusalānaṃ… pe… sambodhagāmīnaṃ kā upanisā, kiṃ kāraṇaṃ, kiṃ payojanaṃ tumhākaṃ savanāya, kimatthaṃ tumhe te dhamme suṇāthāti vuttaṃ hoti. "
  5392. 625392,125,2139,76,86,1,94,8,Yāvadeva dvayatānaṃ dhammānaṃ yathābhūtaṃ {ñāṇāyā}ti ettha {yāvadevā}ti paricchedāvadhāraṇavacanaṃ.
  5393. 625393,125,2139,87,98,1,61,9,"Dve avayavā etesanti dvayā, dvayā eva dvayatā, tesaṃ dvayatānaṃ."
  5394. 625394,125,2139,99,106,1,20,3,‘‘ Dvayānan’’ tipi pāṭho.
  5395. 625395,125,2139,107,111,1,36,3,Yathābhūtaṃ {ñāṇāyā}ti aviparītañāṇāya.
  5396. 625396,125,2139,112,115,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  5397. 625397,125,2139,116,137,1,187,18,"Yadetaṃ lokiyalokuttarādibhedena dvidhā vavatthitānaṃ dhammānaṃ vipassanāsaṅkhātaṃ yathābhūtañāṇaṃ, etadatthāya na ito bhiyyoti, savanena hi ettakaṃ hoti, taduttari visesādhigamo bhāvanāyāti. "
  5398. 625398,125,2139,138,159,1,110,15,"Kiñca dvayataṃ {vadethā}ti ettha pana sace, vo bhikkhave, siyā, kiñca tumhe, bhante, dvayataṃ vadethāti ayamadhippāyo. "
  5399. 625399,125,2139,160,170,1,44,6,Padattho pana‘‘ kiñca dvayatābhāvaṃ vadethā’’ ti.
  5400. 625400,125,2140,2,17,1,58,9,( 1) Tato bhagavā dvayataṃ dassento‘‘ idaṃ dukkhan’’ ti evamādimāha.
  5401. 625401,125,2140,18,51,1,249,27,"Tattha dvayatānaṃ catusaccadhammānaṃ‘‘ idaṃ dukkhaṃ, ayaṃ dukkhasamudayo’’ ti evaṃ lokiyassa ekassa avayavassa sahetukassa vā dukkhassa dassanena ayaṃ ekānupassanā, itarā lokuttarassa dutiyassa avayavassa saupāyassa vā nirodhassa dassanena dutiyānupassanā. "
  5402. 625402,125,2140,52,59,1,69,6,"Paṭhamā cettha tatiyacatutthavisuddhīhi hoti, dutiyā pañcamavisuddhiyā. "
  5403. 625403,125,2140,60,84,1,193,19,"Evaṃ sammā {dvayatānupassino}ti iminā vuttanayena sammā dvayadhamme anupassantassa satiyā avippavāsena appamattassa, kāyikacetasikavīriyātāpena ātāpino kāye ca jīvite ca nirapekkhattā , pahitattassa. "
  5404. 625404,125,2140,85,88,1,26,3,Pāṭikaṅkhan ti icchitabbaṃ.
  5405. 625405,125,2140,89,96,1,52,6,Diṭṭheva dhamme {aññā}ti asmiṃyeva attabhāve arahattaṃ.
  5406. 625406,125,2140,97,118,1,141,15,"Sati vā upādisese {anāgāmitā}ti‘‘ upādisesan’’ ti punabbhavavasena upādātabbakkhandhasesaṃ vuccati, tasmiṃ vā sati anāgāmibhāvo paṭikaṅkhoti dasseti. "
  5407. 625407,125,2140,119,131,1,106,11,"Tattha kiñcāpi heṭṭhimaphalānipi evaṃ dvayatānupassinova honti, uparimaphalesu pana ussāhaṃ janento evamāha. "
  5408. 625408,125,2141,2,6,1,37,3,{Idamavocā}tiādi saṅgītikārānaṃ vacanaṃ.
  5409. 625409,125,2141,7,19,1,52,7,"Tattha idan ti‘‘ ye te, bhikkhave’’ tiādivuttanidassanaṃ. "
  5410. 625410,125,2141,20,31,1,64,7,Etan ti idāni‘‘ ye dukkhan’’ ti evamādivattabbagāthābandhanidassanaṃ.
  5411. 625411,125,2141,32,61,1,213,24,"Imā ca gāthā catusaccadīpakattā vuttatthadīpikā eva, evaṃ santepi gāthārucikānaṃ pacchā āgatānaṃ pubbe vuttaṃ asamatthatāya anuggahetvā‘‘ idāni yadi vadeyya sundaran’’ ti ākaṅkhantānaṃ vikkhittacittānañca atthāya vuttā. "
  5412. 625412,125,2141,62,75,1,120,11,"Visesatthadīpikā vāti avipassake vipassake ca dassetvā tesaṃ vaṭṭavivaṭṭadassanato, tasmā visesatthadassanatthameva vuttā. "
  5413. 625413,125,2141,76,81,1,34,5,Esa nayo ito parampi gāthāvacanesu.
  5414. 625414,125,2142,2,11,1,35,5,730. Tattha yattha {cā}ti nibbānaṃ dasseti.
  5415. 625415,125,2142,12,26,1,107,11,"Nibbāne hi dukkhaṃ sabbaso uparujjhati, sabbappakāraṃ uparujjhati, sahetukaṃ uparujjhati, asesañca uparujjhati. "
  5416. 625416,125,2142,27,33,1,40,6,Tañca maggan ti tañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ.
  5417. 625417,125,2143,2,4,1,0,0,731-3.
  5418. 625418,125,2143,5,20,1,147,12,"Cetovimuttihīnā te, atho {paññāvimuttiyā}ti ettha arahattaphalasamādhi rāgavirāgā cetovimutti, arahattaphalapaññā avijjāvirāgā paññāvimuttīti veditabbā. "
  5419. 625419,125,2143,21,39,1,212,17,"Taṇhācaritena vā appanājhānabalena kilese vikkhambhetvā adhigataṃ arahattaphalaṃ rāgavirāgā cetovimutti, diṭṭhicaritena upacārajjhānamattaṃ nibbattetvā vipassitvā adhigataṃ arahattaphalaṃ avijjāvirāgā paññāvimutti. "
  5420. 625420,125,2143,40,51,1,116,10,"Anāgāmiphalaṃ vā kāmarāgaṃ sandhāya rāgavirāgā cetovimutti, arahattaphalaṃ sabbappakārato avijjāvirāgā paññāvimuttīti. "
  5421. 625421,125,2143,52,57,1,46,3,{Antakiriyāyā}ti vaṭṭadukkhassa antakaraṇatthāya .
  5422. 625422,125,2143,58,72,1,98,11,"{Jātijarūpagā}ti jātijaraṃ upagatā, jātijarāya vā upagatā, na parimuccanti jātijarāyāti evaṃ veditabbā. "
  5423. 625423,125,2143,73,77,1,35,4,Sesamettha ādito pabhuti pākaṭameva.
  5424. 625424,125,2143,78,91,1,108,12,Gāthāpariyosāne ca saṭṭhimattā bhikkhū taṃ desanaṃ uggahetvā vipassitvā tasmiṃyeva āsane arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  5425. 625425,125,2143,92,97,1,29,4,"Yathā cettha, evaṃ sabbavāresu."
  5426. 625426,125,2144,2,20,1,92,12,( 2) Ato eva bhagavā‘‘ siyā aññenapi pariyāyenā’’ tiādinā nayena nānappakārato dvayatānupassanaṃ āha.
  5427. 625427,125,2144,21,26,1,52,4,Tattha dutiyavāre {upadhipaccayā}ti sāsavakammapaccayā.
  5428. 625428,125,2144,27,36,1,40,5,Sāsavakammañhi idha‘‘ upadhī’’ ti adhippetaṃ.
  5429. 625429,125,2144,37,46,1,75,7,"{Asesavirāganirodhā}ti asesaṃ virāgena nirodhā, asesavirāgasaṅkhātā vā nirodhā. "
  5430. 625430,125,2145,2,8,1,27,2,734. {Upadhinidānā}ti kammapaccayā.
  5431. 625431,125,2145,9,21,1,80,7,Dukkhassa {jātippabhavānupassī}ti vaṭṭadukkhassa jātikāraṇaṃ‘‘ upadhī’’ ti anupassanto.
  5432. 625432,125,2145,22,24,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  5433. 625433,125,2145,25,33,1,65,8,Evaṃ ayampi vāro cattāri saccāni dīpetvā arahattanikūṭeneva vutto.
  5434. 625434,125,2145,34,39,1,26,4,"Yathā cāyaṃ, evaṃ sabbavārā."
  5435. 625435,125,2146,2,10,1,69,5,( 3) Tattha tatiyavāre {avijjāpaccayā}ti bhavagāmikammasambhāraavijjāpaccayā.
  5436. 625436,125,2146,11,15,1,38,4,Dukkhaṃ pana sabbattha vaṭṭadukkhameva.
  5437. 625437,125,2147,2,14,1,94,8,735. Jātimaraṇasaṃsāran ti khandhanibbattiṃ jātiṃ khandhabhedaṃ maraṇaṃ khandhapaṭipāṭiṃ saṃsārañca.
  5438. 625438,125,2147,15,19,1,26,3,{Vajantī}ti gacchanti upenti.
  5439. 625439,125,2147,20,26,1,74,6,Itthabhāvaññathābhāvan ti imaṃ manussabhāvaṃ ito avasesaaññanikāyabhāvañca.
  5440. 625440,125,2147,27,30,1,19,2,{Gatī}ti paccayabhāvo.
  5441. 625441,125,2148,2,11,1,30,6,736. Avijjā hāyan ti avijjā hi ayaṃ.
  5442. 625442,125,2148,12,24,1,87,11,Vijjāgatā ca ye {sattā}ti ye ca arahattamaggavijjāya kilese vijjhitvā gatā khīṇāsavasattā.
  5443. 625443,125,2148,25,26,1,19,1,Sesamuttānatthameva.
  5444. 625444,125,2149,2,9,1,64,4,( 4) Catutthavāre {saṅkhārapaccayā}ti puññāpuññāneñjābhisaṅkhārapaccayā.
  5445. 625445,125,2150,2,4,1,0,0,738-9.
  5446. 625446,125,2150,5,15,1,74,8,"Etamādīnavaṃ {ñatvā}ti yadidaṃ dukkhaṃ saṅkhārapaccayā, etaṃ ādīnavanti ñatvā. "
  5447. 625447,125,2150,16,28,1,123,10,"{Sabbasaṅkhārasamathā}ti sabbesaṃ vuttappakārānaṃ saṅkhārānaṃ maggañāṇena samathā, upahatatāya phalasamatthatāyāti vuttaṃ hoti. "
  5448. 625448,125,2150,29,34,1,47,5,Saññānan ti kāmasaññādīnaṃ maggeneva uparodhanā.
  5449. 625449,125,2150,35,44,1,61,8,Etaṃ ñatvā yathātathan ti etaṃ dukkhakkhayaṃ aviparītaṃ ñatvā.
  5450. 625450,125,2150,45,48,1,25,2,{Sammaddasā}ti sammādassanā.
  5451. 625451,125,2150,49,57,1,64,6,"{Sammadaññāyā}ti saṅkhataṃ aniccādito, asaṅkhatañca niccādito ñatvā. "
  5452. 625452,125,2150,58,61,1,31,3,Mārasaṃyogan ti tebhūmakavaṭṭaṃ.
  5453. 625453,125,2150,62,63,1,19,1,Sesamuttānatthameva.
  5454. 625454,125,2151,2,10,1,68,4,( 5) Pañcamavāre {viññāṇapaccayā}ti kammasahajātaabhisaṅkhāraviññāṇapaccayā.
  5455. 625455,125,2152,2,8,1,19,2,741. {Nicchāto}ti nittaṇho.
  5456. 625456,125,2152,9,14,1,50,4,{Parinibbuto}ti kilesaparinibbānena parinibbuto hoti.
  5457. 625457,125,2152,15,17,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  5458. 625458,125,2153,2,10,1,78,5,( 6) Chaṭṭhavāre {phassapaccayā}ti abhisaṅkhāraviññāṇasampayuttaphassapaccayāti attho.
  5459. 625459,125,2153,11,19,1,77,8,Evaṃ ettha padapaṭipāṭiyā vattabbāni nāmarūpasaḷāyatanāni avatvā phasso vutto.
  5460. 625460,125,2153,20,34,1,123,13,"Tāni hi rūpamissakattā kammasampayuttāneva na honti, idañca vaṭṭadukkhaṃ kammato vā sambhaveyya kammasampayuttadhammato vāti. "
  5461. 625461,125,2154,2,4,1,0,0,742-3.
  5462. 625462,125,2154,5,8,1,36,3,Bhavasotānusārinan ti taṇhānusārinaṃ.
  5463. 625463,125,2154,9,14,1,38,4,{Pariññāyā}ti tīhi pariññāhi parijānitvā.
  5464. 625464,125,2154,15,19,1,35,3,{Aññāyā}ti arahattamaggapaññāya ñatvā.
  5465. 625465,125,2154,20,26,1,48,5,Upasame {ratā}ti phalasamāpattivasena nibbāne ratā.
  5466. 625466,125,2154,27,30,1,31,2,{Phassābhisamayā}ti phassanirodhā.
  5467. 625467,125,2154,31,33,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  5468. 625468,125,2155,2,10,1,56,4,( 7) Sattamavāre {vedanāpaccayā}ti kammasampayuttavedanāpaccayā.
  5469. 625469,125,2156,2,4,1,0,0,744-5.
  5470. 625470,125,2156,5,10,1,44,4,Adukkhamasukhaṃ {sahā}ti adukkhamasukhena saha.
  5471. 625471,125,2156,11,30,1,119,13,"Etaṃ dukkhanti {ñatvānā}ti etaṃ sabbaṃ vedayitaṃ‘‘ dukkhakāraṇan’’ ti ñatvā, vipariṇāmaṭṭhitiaññāṇadukkhatāhi vā dukkhaṃ ñatvā. "
  5472. 625472,125,2156,31,34,1,29,3,Mosadhamman ti nassanadhammaṃ.
  5473. 625473,125,2156,35,39,1,42,4,Palokinan ti jarāmaraṇehi palujjanadhammaṃ.
  5474. 625474,125,2156,40,46,1,50,5,Phussa {phussā}ti udayabbayañāṇena phusitvā phusitvā.
  5475. 625475,125,2156,47,53,1,40,6,Vayaṃ passan ti ante bhaṅgameva passanto.
  5476. 625476,125,2156,54,67,1,78,11,"Evaṃ tattha {vijānatī}ti evaṃ tā vedanā vijānāti, tattha vā dukkhabhāvaṃ vijānāti. "
  5477. 625477,125,2156,68,77,1,75,8,Vedanānaṃ {khayā}ti tato paraṃ maggañāṇena kammasampayuttānaṃ vedanānaṃ khayā.
  5478. 625478,125,2156,78,79,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5479. 625479,125,2157,2,10,1,52,4,( 8) Aṭṭhamavāre {taṇhāpaccayā}ti kammasambhārataṇhāpaccayā .
  5480. 625480,125,2158,2,18,1,96,12,"747. Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavan ti etaṃ dukkhassa sambhavaṃ taṇhāya ādīnavaṃ ñatvā. "
  5481. 625481,125,2158,19,20,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5482. 625482,125,2159,2,9,1,55,4,( 9) Navamavāre {upādānapaccayā}ti kammasambhāraupādānapaccayā.
  5483. 625483,125,2160,2,4,1,0,0,748-9.
  5484. 625484,125,2160,5,10,1,36,3,{Bhavo}ti vipākabhavo khandhapātubhāvo.
  5485. 625485,125,2160,11,18,1,55,7,Bhūto dukkhan ti bhūto sambhūto vaṭṭadukkhaṃ nigacchati.
  5486. 625486,125,2160,19,38,1,99,14,"Jātassa maraṇan ti yatrāpi‘‘ bhūto sukhaṃ nigacchatī’’ ti bālā maññanti, tatrāpi dukkhameva dassento āha–"
  5487. 625487,125,2160,39,47,1,23,4,‘‘ jātassa maraṇaṃ hotī’’ ti.
  5488. 625488,125,2160,48,61,1,124,12,Dutiyagāthāya yojanā– aniccādīhi sammadaññāya paṇḍitā upādānakkhayā jātikkhayaṃ nibbānaṃ abhiññāya na gacchanti punabbhavanti.
  5489. 625489,125,2161,2,9,1,56,4,( 10) Dasamavāre {ārambhapaccayā}ti kammasampayuttavīriyapaccayā.
  5490. 625490,125,2162,2,11,1,50,5,751. Anārambhe {vimuttino}ti anārambhe nibbāne vimuttassa.
  5491. 625491,125,2162,12,13,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5492. 625492,125,2163,2,9,1,55,4,( 11) Ekādasamavāre {āhārapaccayā}ti kammasampayuttāhārapaccayā.
  5493. 625493,125,2163,10,22,1,72,8,"Aparo nayo– catubbidhā sattā rūpūpagā, vedanūpagā, saññūpagā, saṅkhārūpagāti. "
  5494. 625494,125,2163,23,29,1,71,6,Tattha ekādasavidhāya kāmadhātuyā sattā rūpūpagā kabaḷīkārāhārasevanato.
  5495. 625495,125,2163,30,36,1,64,6,Rūpadhātuyā sattā aññatra asaññehi vedanūpagā phassāhārasevanato.
  5496. 625496,125,2163,37,44,1,87,6,Heṭṭhā tividhāya arūpadhātuyā sattā saññūpagā saññābhinibbattamanosañcetanāhārasevanato .
  5497. 625497,125,2163,45,49,1,68,4,Bhavagge sattā saṅkhārūpagā saṅkhārābhinibbattaviññāṇāhārasevanatoti.
  5498. 625498,125,2163,50,59,1,66,8,"Evampi yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ āhārapaccayāti veditabbaṃ. "
  5499. 625499,125,2164,2,8,1,19,3,755. Ārogyan ti nibbānaṃ.
  5500. 625500,125,2164,9,39,1,170,20,"Saṅkhāya {sevī}ti cattāro paccaye paccavekkhitvā sevamāno,‘‘ pañcakkhandhā dvādasāyatanāni aṭṭhārasadhātuyo’’ ti evaṃ vā lokaṃ saṅkhāya‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti ñāṇena sevamāno. "
  5501. 625501,125,2164,40,44,1,34,3,{Dhammaṭṭho}ti catusaccadhamme ṭhito.
  5502. 625502,125,2164,45,66,1,70,12,Saṅkhyaṃ {nopetī}ti‘‘ devo’’ ti vā‘‘ manusso’’ ti vā ādikaṃ saṅkhyaṃ na gacchati.
  5503. 625503,125,2164,67,68,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5504. 625504,125,2165,2,13,1,102,7,( 12) Dvādasamavāre {iñjitapaccayā}ti taṇhāmānadiṭṭhikammakilesaiñjitesu yato kutoci kammasambhāriñjitapaccayā.
  5505. 625505,125,2166,2,10,1,30,4,757. Ejaṃ {vossajjā}ti taṇhaṃ cajitvā.
  5506. 625506,125,2166,11,19,1,68,7,Saṅkhāre {uparundhiyā}ti kammaṃ kammasampayutte ca saṅkhāre nirodhetvā.
  5507. 625507,125,2166,20,21,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5508. 625508,125,2167,2,29,1,123,15,( 13) Terasamavāre nissitassa calitan ti taṇhāya taṇhādiṭṭhimānehi vā khandhe nissitassa sīhasutte( saṃ. ni.3.78) devānaṃ viya bhayacalanaṃ hoti.
  5509. 625509,125,2167,30,31,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5510. 625510,125,2168,2,11,1,53,6,( 14) Cuddasamavāre {rūpehī}ti rūpabhavehi rūpasamāpattīhi vā.
  5511. 625511,125,2168,12,17,1,38,4,{Arūpā}ti arūpabhavā arūpasamāpattiyo vā.
  5512. 625512,125,2168,18,21,1,18,2,{Nirodho}ti nibbānaṃ.
  5513. 625513,125,2169,2,18,1,107,11,"761. {Maccuhāyino}ti maraṇamaccu kilesamaccu devaputtamaccuhāyino, tividhampi taṃ maccuṃ hitvā gāminoti vuttaṃ hoti. "
  5514. 625514,125,2169,19,20,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5515. 625515,125,2170,2,10,1,43,6,( 15) Pannarasamavāre yan ti nāmarūpaṃ sandhāyāha.
  5516. 625516,125,2170,11,23,1,83,8,Tañhi lokena dhuvasubhasukhattavasena‘‘ idaṃ saccan’’ ti upanijjhāyitaṃ diṭṭhamālokitaṃ.
  5517. 625517,125,2170,24,32,1,63,7,"Tadamariyānan ti idaṃ ariyānaṃ, anunāsikaikāralopaṃ katvā vuttaṃ. "
  5518. 625518,125,2170,33,44,1,63,9,"Etaṃ {musā}ti etaṃ dhuvādivasena gahitampi musā, na tādisaṃ hotīti. "
  5519. 625519,125,2170,45,50,1,31,5,Puna yan ti nibbānaṃ sandhāyāha.
  5520. 625520,125,2170,51,64,1,77,9,Tañhi lokena rūpavedanādīnamabhāvato‘‘ idaṃ musā natthi kiñcī’’ ti upanijjhāyitaṃ.
  5521. 625521,125,2170,65,94,1,231,22,"Tadamariyānaṃ etaṃ saccan ti taṃ idaṃ ariyānaṃ etaṃ nikkilesasaṅkhātā subhabhāvā, pavattidukkhapaṭipakkhasaṅkhātā sukhabhāvā, accantasantisaṅkhātā niccabhāvā ca anapagamanena paramatthato‘‘ saccan’’ ti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ. "
  5522. 625522,125,2171,2,4,1,0,0,762-3.
  5523. 625523,125,2171,5,11,1,49,6,Anattani attamānin ti anattani nāmarūpe attamāniṃ.
  5524. 625524,125,2171,12,26,1,70,9,Idaṃ saccanti {maññatī}ti idaṃ nāmarūpaṃ dhuvādivasena‘‘ saccan’’ ti maññati.
  5525. 625525,125,2171,27,49,1,92,16,"Yena yena {hī}ti yena yena rūpe vā vedanāya vā‘‘ mama rūpaṃ, mama vedanā’’ tiādinā nayena maññanti. "
  5526. 625526,125,2171,50,59,1,55,9,Tato tan ti tato maññitākārā taṃ nāmarūpaṃ hoti aññathā.
  5527. 625527,125,2171,60,62,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  5528. 625528,125,2171,63,79,1,85,13,"Tañhi tassa musā hoti, yasmā taṃ yathāmaññitākārā musā hoti, tasmā aññathā hotīti attho. "
  5529. 625529,125,2171,80,84,1,22,4,Kasmā pana musā hotīti?
  5530. 625530,125,2171,85,100,1,122,12,"Mosadhammañhi ittaraṃ, yasmā yaṃ ittaraṃ parittapaccupaṭṭhānaṃ, taṃ mosadhammaṃ nassanadhammaṃ hoti, tathārūpañca nāmarūpanti. "
  5531. 625531,125,2171,101,104,1,29,2,{Saccābhisamayā}ti saccāvabodhā.
  5532. 625532,125,2171,105,106,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5533. 625533,125,2172,2,10,1,54,6,( 16) Soḷasamavāre yan ti chabbidhamiṭṭhārammaṇaṃ sandhāyāha.
  5534. 625534,125,2172,11,25,1,93,9,Tañhi lokena salabhamacchamakkaṭādīhi padīpabaḷisalepādayo viya‘‘ idaṃ sukhan’’ ti upanijjhāyitaṃ.
  5535. 625535,125,2172,26,70,1,175,23,"Tadamariyānaṃ etaṃ dukkhan ti taṃ idaṃ ariyānaṃ‘‘ kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittan’’ tiādinā( su. ni.50; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa136) nayena‘‘ etaṃ dukkhan’’ ti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ. "
  5536. 625536,125,2172,71,76,1,34,5,Puna yan ti nibbānameva sandhāyāha.
  5537. 625537,125,2172,77,87,1,52,6,Tañhi lokena kāmaguṇābhāvā‘‘ dukkhan’’ ti upanijjhāyitaṃ.
  5538. 625538,125,2172,88,104,1,103,12,Tadamariyānan ti taṃ idaṃ ariyānaṃ paramatthasukhato‘‘ etaṃ sukhan’’ ti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ.
  5539. 625539,125,2173,2,4,1,0,0,765-6.
  5540. 625540,125,2173,5,8,1,18,2,{Kevalā}ti anavasesā.
  5541. 625541,125,2173,9,13,1,24,3,{Iṭṭhā}ti icchitā patthitā.
  5542. 625542,125,2173,14,17,1,12,2,{Kantā}ti piyā.
  5543. 625543,125,2173,18,21,1,23,2,{Manāpā}ti manavuḍḍhikarā.
  5544. 625544,125,2173,22,31,1,63,8,Yāvatatthīti {vuccatī}ti yāvatā ete cha ārammaṇā atthīti vuccanti.
  5545. 625545,125,2173,32,34,1,24,2,Vacanabyattayo veditabbo.
  5546. 625546,125,2173,35,42,1,32,5,Ete {vo}ti ettha {vo}ti nipātamattaṃ.
  5547. 625547,125,2174,2,4,1,0,0,767-8.
  5548. 625548,125,2174,5,23,1,117,12,"Sukhanti diṭṭhamariyehi, sakkāyassuparodhanan ti‘‘ sukha’’ miti ariyehi pañcakkhandhanirodho diṭṭho, nibbānanti vuttaṃ hoti. "
  5549. 625549,125,2174,24,30,1,49,5,Paccanīkamidaṃ {hotī}ti paṭilomamidaṃ dassanaṃ hoti.
  5550. 625550,125,2174,31,38,1,48,6,"Passatan ti passantānaṃ, paṇḍitānanti vuttaṃ hoti. "
  5551. 625551,125,2174,39,47,1,45,7,Yaṃ {pare}ti ettha yan ti vatthukāme sandhāyāha.
  5552. 625552,125,2174,48,54,1,30,5,Puna yaṃ {pare}ti ettha nibbānaṃ.
  5553. 625553,125,2175,2,4,1,0,0,769-71.
  5554. 625554,125,2175,5,9,1,23,3,{Passā}ti sotāraṃ ālapati.
  5555. 625555,125,2175,10,13,1,25,3,Dhamman ti nibbānadhammaṃ.
  5556. 625556,125,2175,14,20,1,54,5,{Sampamūḷhetthaviddasū}ti sampamūḷhā ettha aviddasū bālā.
  5557. 625557,125,2175,21,23,1,21,2,Kiṃkāraṇaṃ sampamūḷhā?
  5558. 625558,125,2175,24,46,1,144,17,"Nivutānaṃ tamo hoti , andhakāro apassataṃ , bālānaṃ avijjāya nivutānaṃ otthaṭānaṃ andhabhāvakaraṇo tamo hoti, yena nibbānadhammaṃ daṭṭhuṃ na sakkonti. "
  5559. 625559,125,2175,47,62,1,115,13,"Satañca vivaṭaṃ hoti, āloko {passatāmivā}ti satañca sappurisānaṃ paññādassanena passataṃ ālokova vivaṭaṃ hoti nibbānaṃ. "
  5560. 625560,125,2175,63,104,1,308,34,"Santike na vijānanti, magā {dhammassakovidā}ti yaṃ attano sarīre tacapañcakamattaṃ paricchinditvā anantarameva adhigantabbato, attano khandhānaṃ vā nirodhamattato santike nibbānaṃ, taṃ evaṃ santike santampi na vijānanti magabhūtā janā maggāmaggadhammassa saccadhammassa vā akovidā, sabbathā bhavarāga… pe… susambudho. "
  5561. 625561,125,2175,105,110,1,55,4,Tattha {māradheyyānupannehī}ti tebhūmakavaṭṭaṃ anupannehi.
  5562. 625562,125,2176,2,19,1,69,9,772. Pacchimagāthāya sambandho‘‘ evaṃ asusambudhaṃ ko nu aññatra mariyehī’’ ti.
  5563. 625563,125,2176,20,53,1,286,30,"Tassattho– ṭhapetvā ariye ko nu añño nibbānapadaṃ jānituṃ arahati, yaṃ padaṃ catutthena ariyamaggena sammadaññāya anantarameva anāsavā hutvā kilesaparinibbānena parinibbanti, sammadaññāya vā anāsavā hutvā ante anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbantīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  5564. 625564,125,2177,2,5,1,21,2,{Attamanā}ti tuṭṭhamanā.
  5565. 625565,125,2177,6,9,1,26,3,Abhinandun ti abhinandiṃsu.
  5566. 625566,125,2177,10,17,1,62,7,Imasmiñca pana veyyākaraṇasmin ti imasmiṃ soḷasame veyyākaraṇe.
  5567. 625567,125,2177,18,21,1,24,2,{Bhaññamāne}ti bhaṇiyamāne.
  5568. 625568,125,2177,22,24,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  5569. 625569,125,2178,2,26,1,243,23,"Evaṃ sabbesupi soḷasasu veyyākaraṇesu saṭṭhimatte saṭṭhimatte katvā saṭṭhiadhikānaṃ navannaṃ bhikkhusatānaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsu, soḷasakkhattuṃ cattāri cattāri katvā catusaṭṭhi saccānettha veneyyavasena nānappakārato desitānīti. "
  5570. 625570,125,2179,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5571. 625571,125,2180,2,3,1,52,2,Suttanipāta-aṭṭhakathāya dvayatānupassanāsuttavaṇṇanā
  5572. 625572,125,2181,2,3,1,9,1,Niṭṭhittā .
  5573. 625573,125,2182,2,8,1,50,6,"Niṭṭhito ca tatiyo vaggo atthavaṇṇanānayato, nāmena "
  5574. 625574,125,2183,2,3,1,11,1,Mahāvaggoti .
  5575. 625575,125,2184,2,4,1,12,2,4 . Aṭṭhakavaggo
  5576. 625576,125,2185,2,4,1,16,2,1 . Kāmasuttavaṇṇanā
  5577. 625577,125,2186,2,12,1,32,3,773. Kāmaṃ {kāmayamānassā}ti kāmasuttaṃ.
  5578. 625578,125,2186,13,15,1,10,2,Kā uppatti?
  5579. 625579,125,2186,16,36,1,139,16,Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante aññataro brāhmaṇo sāvatthiyā jetavanassa ca antare aciravatīnadītīre‘‘ yavaṃ vapissāmī’’ ti khettaṃ kasati.
  5580. 625580,125,2186,37,45,1,74,8,Bhagavā bhikkhusaṅghaparivuto piṇḍāya pavisanto taṃ disvā āvajjento addasa–
  5581. 625581,125,2186,46,63,1,116,12,"‘‘ assa brāhmaṇassa yavā vinassissantī’’ ti, puna upanissayasampattiṃ āvajjento cassa sotāpattiphalassa upanissayaṃ addasa."
  5582. 625582,125,2186,64,83,1,85,11,‘‘ Kadā pāpuṇeyyā’’ ti āvajjento‘‘ sasse vinaṭṭhe sokābhibhūto dhammadesanaṃ sutvā’’ ti addasa.
  5583. 625583,125,2186,84,86,1,12,2,Tato cintesi–
  5584. 625584,125,2186,87,100,1,75,10,"‘‘ sacāhaṃ tadā eva brāhmaṇaṃ upasaṅkamissāmi, na me ovādaṃ sotabbaṃ maññissati. "
  5585. 625585,125,2186,101,125,1,136,19,"Nānārucikā hi brāhmaṇā, handa, naṃ ito pabhutiyeva saṅgaṇhāmi, evaṃ mayi muducitto hutvā tadā ovādaṃ sossatī’’ ti brāhmaṇaṃ upasaṅkamitvā āha–"
  5586. 625586,125,2186,126,136,1,22,4,"‘‘ kiṃ, brāhmaṇa, karosī’’ ti. "
  5587. 625587,125,2186,137,169,1,166,22,"Brāhmaṇo‘‘ evaṃ uccākulīno samaṇo gotamo mayā saddhiṃ paṭisanthāraṃ karotī’’ ti tāvatakeneva bhagavati pasannacitto hutvā‘‘ khettaṃ, bho gotama, kasāmi yavaṃ vapissāmī’’ ti āha. "
  5588. 625588,125,2186,170,173,1,28,3,Atha sāriputtatthero cintesi–
  5589. 625589,125,2186,174,202,1,190,22,"‘‘ bhagavā brāhmaṇena saddhiṃ paṭisanthāraṃ akāsi, na ca ahetu appaccayā tathāgatā evaṃ karonti, handāhampi tena saddhiṃ paṭisanthāraṃ karomī’’ ti brāhmaṇaṃ upasaṅkamitvā tatheva paṭisanthāramakāsi. "
  5590. 625590,125,2186,203,209,1,50,6,Evaṃ mahāmoggallānatthero sesā ca asīti mahāsāvakā.
  5591. 625591,125,2186,210,214,1,29,4,Brāhmaṇo atīva attamano ahosi.
  5592. 625592,125,2187,2,17,1,137,15,Atha bhagavā sampajjamānepi sasse ekadivasaṃ katabhattakicco sāvatthito jetavanaṃ gacchanto maggā okkamma brāhmaṇassa santikaṃ gantvā āha–
  5593. 625593,125,2187,18,29,1,36,5,"‘‘ sundaraṃ te, brāhmaṇa, yavakkhettan’’ ti."
  5594. 625594,125,2187,30,49,1,79,10,"‘‘ Evaṃ, bho gotama, sundaraṃ, sace sampajjissati, tumhākampi saṃvibhāgaṃ karissāmī’’ ti. "
  5595. 625595,125,2187,50,54,1,41,4,Athassa catumāsaccayena yavā nipphajjiṃsu.
  5596. 625596,125,2187,55,72,1,95,13,Tassa‘‘ ajja vā sve vā lāyissāmī’’ ti ussukkaṃ kurumānasseva mahāmegho uṭṭhahitvā sabbarattiṃ vassi.
  5597. 625597,125,2187,73,80,1,45,7,Aciravatī nadī pūrā āgantvā sabbaṃ yavaṃ vahi.
  5598. 625598,125,2187,81,104,1,145,17,"Brāhmaṇo sabbarattiṃ anattamano hutvā pabhāte nadītīraṃ gato sabbaṃ sassavipattiṃ disvā‘‘ vinaṭṭhomhi, kathaṃ dāni jīvissāmī’’ ti balavasokaṃ uppādesi . "
  5599. 625599,125,2187,105,128,1,181,18,Bhagavāpi tameva rattiṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento‘‘ ajja brāhmaṇassa dhammadesanākālo’’ ti ñatvā bhikkhācāravattena sāvatthiṃ pavisitvā brāhmaṇassa gharadvāre aṭṭhāsi.
  5600. 625600,125,2187,129,150,1,145,17,Brāhmaṇo bhagavantaṃ disvā‘‘ sokābhibhūtaṃ maṃ assāsetukāmo samaṇo gotamo āgato’’ ti cintetvā āsanaṃ paññāpetvā pattaṃ gahetvā bhagavantaṃ nisīdāpesi.
  5601. 625601,125,2187,151,155,1,34,4,Bhagavā jānantova brāhmaṇaṃ pucchi–
  5602. 625602,125,2187,156,165,1,36,5,‘‘ kiṃ brāhmaṇa paduṭṭhacitto vihāsī’’ ti?
  5603. 625603,125,2187,166,176,1,54,8,"Āma, bho gotama, sabbaṃ me yavakkhettaṃ udakena vūḷhanti. "
  5604. 625604,125,2187,177,192,1,75,10,"Atha bhagavā‘‘ na, brāhmaṇa, vipanne domanassaṃ, sampanne ca somanassaṃ kātabbaṃ. "
  5605. 625605,125,2187,193,209,1,118,14,Kāmā hi nāma sampajjantipi vipajjantipī’’ ti vatvā tassa brāhmaṇassa sappāyaṃ ñatvā dhammadesanāvasena imaṃ suttamabhāsi.
  5606. 625606,125,2187,210,225,1,103,9,"Tattha saṅkhepato padatthasambandhamattameva vaṇṇayissāma, vitthāro pana niddese( mahāni.1) vuttanayeneva veditabbo. "
  5607. 625607,125,2187,226,235,1,50,8,"Yathā ca imasmiṃ sutte, evaṃ ito paraṃ sabbasuttesu. "
  5608. 625608,125,2188,2,11,1,95,7,"Tattha kāman ti manāpiyarūpāditebhūmakadhammasaṅkhātaṃ vatthukāmaṃ, {kāmayamānassā}ti icchamānassa. "
  5609. 625609,125,2188,12,32,1,127,18,"Tassa ce taṃ {samijjhatī}ti tassa kāmayamānassa sattassa taṃ kāmasaṅkhātaṃ vatthu samijjhati ce, sace so taṃ labhatīti vuttaṃ hoti. "
  5610. 625610,125,2188,33,40,1,46,6,Addhā pītimano {hotī}ti ekaṃsaṃ tuṭṭhacitto hoti.
  5611. 625611,125,2188,41,44,1,17,2,{Laddhā}ti labhitvā.
  5612. 625612,125,2188,45,48,1,13,2,{Macco}ti satto.
  5613. 625613,125,2188,49,53,1,24,3,{Yadicchatī}ti yaṃ icchati.
  5614. 625614,125,2189,2,17,1,79,10,"774. Tassa ce {kāmayānassā}ti tassa puggalassa kāme icchamānassa, kāmena vā yāyamānassa. "
  5615. 625615,125,2189,18,22,1,28,2,{Chandajātassā}ti jātataṇhassa.
  5616. 625616,125,2189,23,26,1,18,2,{Jantuno}ti sattassa.
  5617. 625617,125,2189,27,35,1,44,7,Te kāmā {parihāyantī}ti te kāmā parihāyanti ce.
  5618. 625618,125,2189,36,45,1,69,8,Sallaviddhova {ruppatī}ti atha ayomayādinā sallena viddho viya pīḷīyati.
  5619. 625619,125,2190,2,23,1,139,17,775. Tatiyagāthāya saṅkhepattho– yo pana ime kāme tattha chandarāgavikkhambhanena vā samucchedena vā attano pādena sappassa siraṃ iva parivajjeti.
  5620. 625620,125,2190,24,38,1,101,13,So bhikkhu sabbaṃ lokaṃ visaritvā ṭhitattā loke visattikā saṅkhātaṃ taṇhaṃ sato hutvā {samativattatī}ti.
  5621. 625621,125,2191,2,4,1,0,0,776-8.
  5622. 625622,125,2191,5,61,1,413,51,"Tato parāsaṃ tissannaṃ gāthānaṃ ayaṃ saṅkhepattho– yo etaṃ sālikkhettādiṃ khettaṃ vā gharavatthādiṃ vatthuṃ vā kahāpaṇasaṅkhātaṃ hiraññaṃ vā goassabhedaṃ gavāssaṃ vā itthisaññikā thiyo vā ñātibandhavādī bandhū vā aññe vā manāpiyarūpādī puthu kāme anugijjhati, taṃ puggalaṃ abala saṅkhātā kilesā balīyanti sahanti maddanti, saddhābalādivirahena vā abalaṃ taṃ puggalaṃ abalā kilesā balīyanti, abalattā balīyantīti attho. "
  5623. 625623,125,2191,62,91,1,225,27,"Atha taṃ kāmagiddhaṃ kāme rakkhantaṃ pariyesantañca sīhādayo ca pākaṭa parissayā kāyaduccaritādayo ca apākaṭa parissayā maddanti, tato apākaṭaparissayehi abhibhūtaṃ taṃ puggalaṃ jātiādi dukkhaṃ bhinnaṃ nāvaṃ udakaṃ viya anveti. "
  5624. 625624,125,2191,92,106,1,163,14,Tasmā kāyagatāsatiādibhāvanāya jantu sadā sato hutvā vikkhambhanasamucchedavasena rūpādīsu vatthukāmesu sabbappakārampi kilesakāmaṃ parivajjento kāmāni parivajjaye.
  5625. 625625,125,2191,107,118,1,94,11,Evaṃ te kāme pahāya tappahānakaramaggeneva catubbidhampi tare oghaṃ tareyya tarituṃ sakkuṇeyya.
  5626. 625626,125,2191,119,158,1,344,34,"Tato yathā puriso udakagarukaṃ nāvaṃ siñcitvā lahukāya nāvāya appakasireneva pāragū bhaveyya, pāraṃ gaccheyya, evameva attabhāvanāvaṃ kilesūdakagarukaṃ siñcitvā lahukena attabhāvena pāragū bhaveyya, sabbadhammapāraṃ nibbānaṃ gato bhaveyya, arahattappattiyā gaccheyya ca, anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbātīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  5627. 625627,125,2191,159,167,1,71,7,Desanāpariyosāne brāhmaṇo ca brāhmaṇī ca sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsūti.
  5628. 625628,125,2192,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5629. 625629,125,2193,2,5,1,49,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya kāmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5630. 625630,125,2194,2,4,1,22,2,2 . Guhaṭṭhakasuttavaṇṇanā
  5631. 625631,125,2195,2,11,1,33,4,779. Satto guhāyan ti guhaṭṭhakasuttaṃ.
  5632. 625632,125,2195,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  5633. 625633,125,2195,15,34,1,169,18,"Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante āyasmā piṇḍolabhāradvājo kosambiyaṃ gaṃṅgātīre āvaṭṭakaṃ nāma utenassa uyyānaṃ, tattha agamāsi sītale padese divāvihāraṃ nisīditukāmo. "
  5634. 625634,125,2195,35,45,1,126,10,Aññadāpi cāyaṃ gacchateva tattha pubbāsevanena yathā gavampatitthero tāvatiṃsabhavananti vuttanayametaṃ vaṅgīsasuttavaṇṇanāyaṃ.
  5635. 625635,125,2195,46,55,1,75,9,So tattha gaṅgātīre sītale rukkhamūle samāpattiṃ appetvā divāvihāraṃ nisīdi.
  5636. 625636,125,2195,56,75,1,155,19,Rājāpi kho uteno taṃ divasaṃyeva uyyānakīḷikaṃ gantvā bahudeva divasabhāgaṃ naccagītādīhi uyyāne kīḷitvā pānamadamatto ekissā itthiyā aṅke sīsaṃ katvā sayi.
  5637. 625637,125,2195,76,108,1,214,24,Sesitthiyo‘‘ sutto rājā’’ ti uṭṭhahitvā uyyāne pupphaphalādīni gaṇhantiyo theraṃ disvā hirottappaṃ upaṭṭhāpetvā‘‘ mā saddaṃ akatthā’’ ti aññamaññaṃ nivāretvā appasaddā upasaṅkamitvā vanditvā theraṃ samparivāretvā nisīdiṃsu.
  5638. 625638,125,2195,109,127,1,86,13,"Thero samāpattito vuṭṭhāya tāsaṃ dhammaṃ desesi, tā tuṭṭhā‘‘ sādhu sādhū’’ ti vatvā suṇanti. "
  5639. 625639,125,2196,2,21,1,106,15,Rañño sīsaṃ aṅkenādāya nisinnitthī‘‘ imā maṃ ohāya kīḷantī’’ ti tāsu issāpakatā ūruṃ cāletvā rājānaṃ pabodhesi.
  5640. 625640,125,2196,22,35,1,65,9,Rājā paṭibujjhitvā itthāgāraṃ apassanto‘‘ kuhiṃ imā vasaliyo’’ ti āha.
  5641. 625641,125,2196,36,38,1,6,2,Sā āha–
  5642. 625642,125,2196,39,52,1,48,7,‘‘ tumhesu abahukatā‘ samaṇaṃ ramayissāmā’ ti gatā’’ ti.
  5643. 625643,125,2196,53,57,1,31,4,So kuddho therābhimukho agamāsi.
  5644. 625644,125,2196,58,79,1,111,15,"Tā itthiyo rājānaṃ disvā ekaccā uṭṭhahiṃsu, ekaccā‘‘ mahārāja, pabbajitassa santike dhammaṃ suṇāmā’’ ti na uṭṭhahiṃsu. "
  5645. 625645,125,2196,80,95,1,74,10,So tena bhiyyosomattāya kuddho theraṃ avanditvāva‘‘ kimatthaṃ āgatosī’’ ti āha.
  5646. 625646,125,2196,96,103,1,23,3,‘‘ Vivekatthaṃ mahārājā’’ ti.
  5647. 625647,125,2196,104,125,1,91,13,So‘‘ vivekatthāya āgatā evaṃ itthāgāraparivutā nisīdantī’’ ti vatvā‘‘ tava vivekaṃ kathehī’’ ti āha.
  5648. 625648,125,2196,126,139,1,71,9,Thero visāradopi vivekakathāya‘‘ nāyaṃ aññātukāmo pucchatī’’ ti tuṇhī ahosi.
  5649. 625649,125,2196,140,160,1,133,15,"Rājā‘‘ sace na kathesi, tambakipillikehi taṃ khādāpessāmī’’ ti aññatarasmiṃ asokarukkhe tambakipillikapuṭaṃ gaṇhanto attanova upari vikiri. "
  5650. 625650,125,2196,161,169,1,62,8,So sarīraṃ puñchitvā aññaṃ puṭaṃ gahetvā therābhimukho agamāsi.
  5651. 625651,125,2196,170,190,1,112,14,"Thero‘‘ sacāyaṃ rājā mayi aparajjheyya , apāyābhimukho bhaveyyā’’ ti taṃ anukampamāno iddhiyā ākāsaṃ abbhuggantvā gato. "
  5652. 625652,125,2197,2,6,1,19,3,Tato itthiyo āhaṃsu–
  5653. 625653,125,2197,7,31,1,148,17,"‘‘ mahārāja, aññe rājāno īdisaṃ pabbajitaṃ disvā pupphagandhādīhi pūjenti, tvaṃ tambakipillikapuṭena āsādetuṃ āraddho ahosi, kulavaṃsaṃ nāsetuṃ uṭṭhito’’ ti. "
  5654. 625654,125,2197,32,40,1,52,8,So attano dosaṃ ñatvā tuṇhī hutvā uyyānapālaṃ pucchi–
  5655. 625655,125,2197,41,50,1,37,5,‘‘ aññampi divasaṃ thero idhāgacchatī’’ ti?
  5656. 625656,125,2197,51,59,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti. "
  5657. 625657,125,2197,60,68,1,43,7,"Tena hi yadā āgacchati, tadā me āroceyyāsīti. "
  5658. 625658,125,2197,69,74,1,33,5,So ekadivasaṃ there āgate ārocesi.
  5659. 625659,125,2197,75,84,1,70,9,Rājāpi theraṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ pucchitvā pāṇehi saraṇaṃ gato ahosi.
  5660. 625660,125,2197,85,96,1,118,11,Tambakipillikapuṭena āsāditadivase pana thero ākāsenāgantvā puna pathaviyaṃ nimujjitvā bhagavato gandhakuṭiyaṃ ummujji.
  5661. 625661,125,2197,97,119,1,119,16,"Bhagavāpi kho dakkhiṇena passena sato sampajāno sīhaseyyaṃ kappayamāno theraṃ disvā‘‘ kiṃ, bhāradvāja, akāle āgatosī’’ ti āha. "
  5662. 625662,125,2197,120,133,1,54,9,Thero‘‘ āma bhagavā’’ ti vatvā sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocesi.
  5663. 625663,125,2197,134,156,1,152,18,Taṃ sutvā bhagavā‘‘ kiṃ karissati tassa vivekakathā kāmaguṇagiddhassā’’ ti vatvā dakkhiṇena passena nipanno eva therassa dhammadesanatthaṃ imaṃ suttamabhāsi.
  5664. 625664,125,2198,2,6,1,20,3,Tattha {satto}ti laggo.
  5665. 625665,125,2198,7,10,1,15,3,Guhāyan ti kāye.
  5666. 625666,125,2198,11,23,1,54,8,Kāyo hi rāgādīnaṃ vāḷānaṃ vasanokāsato‘‘ guhā’’ ti vuccati.
  5667. 625667,125,2198,24,29,1,55,4,{Bahunābhichanno}ti bahunā rāgādikilesajālena abhicchanno.
  5668. 625668,125,2198,30,33,1,30,3,Etena ajjhattabandhanaṃ vuttaṃ.
  5669. 625669,125,2198,34,38,1,33,4,Tiṭṭhan ti rāgādivasena tiṭṭhanto.
  5670. 625670,125,2198,39,42,1,12,2,{Naro}ti satto.
  5671. 625671,125,2198,43,49,1,45,5,Mohanasmiṃ {pagāḷho}ti mohanaṃ vuccati kāmaguṇā.
  5672. 625672,125,2198,50,59,1,51,7,"Ettha hi devamanussā muyhanti, tesu ajjhogāḷho hutvā . "
  5673. 625673,125,2198,60,63,1,30,3,Etena bahiddhābandhanaṃ vuttaṃ.
  5674. 625674,125,2198,64,78,1,94,13,Dūre vivekā hi tathāvidho {so}ti so tathārūpo naro tividhāpi kāyavivekādikā vivekā dūre anāsanne.
  5675. 625675,125,2198,79,80,1,9,1,Kiṃkāraṇā?
  5676. 625676,125,2198,81,96,1,77,14,"Kāmā hi loke na hi suppahāyā, yasmā loke kāmā suppahāyā na hontīti vuttaṃ hoti. "
  5677. 625677,125,2199,2,28,1,128,15,780. Evaṃ paṭhamagāthāya‘‘ dūre vivekā tathāvidho’’ ti sādhetvā puna tathāvidhānaṃ sattānaṃ dhammataṃ āvikaronto‘‘ icchānidānā’’ ti gāthamāha.
  5678. 625678,125,2199,29,33,1,32,3,Tattha {icchānidānā}ti taṇhāhetukā.
  5679. 625679,125,2199,34,39,1,51,4,{Bhavasātabaddhā}ti sukhavedanādimhi bhavasāte baddhā.
  5680. 625680,125,2199,40,55,1,96,12,"Te {duppamuñcā}ti te bhavasātavatthubhūtā dhammā, te vā tattha baddhā icchānidānā sattā duppamocayā. "
  5681. 625681,125,2199,56,65,1,48,8,Na hi {aññamokkhā}ti aññena ca mocetuṃ na sakkonti.
  5682. 625682,125,2199,66,73,1,41,6,"Kāraṇavacanaṃ vā etaṃ, te sattā duppamuñcā. "
  5683. 625683,125,2199,74,75,1,5,1,Kasmā?
  5684. 625684,125,2199,76,81,1,31,5,Yasmā aññena mocetabbā na honti.
  5685. 625685,125,2199,82,91,1,61,8,"Yadi pana muñceyyuṃ, sakena thāmena muñceyyunti ayamassa attho. "
  5686. 625686,125,2199,92,102,1,64,9,Pacchā pure vāpi {apekkhamānā}ti anāgate atīte vā kāme apekkhamānā.
  5687. 625687,125,2199,103,117,1,111,14,Imeva kāme purimeva jappanti ime vā paccuppanne kāme purime vā duvidhepi atītānāgate balavataṇhāya patthayamānā.
  5688. 625688,125,2199,118,152,1,159,24,"Imesañca dvinnaṃ padānaṃ‘‘ te duppamuñcā na hi aññamokkhā’’ ti iminā saha sambandho veditabbo, itarathā‘‘ apekkhamānā jappaṃ kiṃ karonti kiṃ vā katā’’ ti na paññāyeyyuṃ. "
  5689. 625689,125,2200,2,4,1,0,0,781-2.
  5690. 625690,125,2200,5,34,1,180,21,Evaṃ paṭhamagāthāya‘‘ dūre vivekā tathāvidho’’ ti sādhetvā dutiyagāthāya ca tathāvidhānaṃ sattānaṃ dhammataṃ āvikatvā idāni nesaṃ pāpakammakaraṇaṃ āvikaronto‘‘ kāmesu giddhā’’ ti gāthamāha.
  5691. 625691,125,2200,35,53,1,181,17,Tassattho– te sattā kāmesu paribhogataṇhāya giddhā pariyesanādimanuyuttattā pasutā sammohamāpannattā pamūḷhā avagamanatāya maccharitāya buddhādīnaṃ vacanaṃ anādiyanatāya ca avadāniyā.
  5692. 625692,125,2200,54,70,1,106,11,Kāyavisamādimhi visame niviṭṭhā antakāle maraṇadukkhūpanītā‘‘ kiṃsū bhavissāma ito cutāse’’ ti {paridevayantī}ti.
  5693. 625693,125,2200,71,83,1,48,8,"Yasmā etadeva, tasmā hi sikkhetha… pe… māhu {dhīrā}ti. "
  5694. 625694,125,2200,84,90,1,41,5,Tattha {sikkhethā}ti tisso sikkhā āpajjeyya.
  5695. 625695,125,2200,91,96,1,27,3,{Idhevā}ti imasmiṃyeva sāsane.
  5696. 625696,125,2200,97,98,1,15,1,Sesamuttānameva.
  5697. 625697,125,2201,2,21,1,76,11,"783. Idāni ye tathā na karonti, tesaṃ byasanappattiṃ dassento‘‘ passāmī’’ ti gāthamāha. "
  5698. 625698,125,2201,22,27,1,42,4,Tattha {passāmī}ti maṃsacakkhuādīhi pekkhāmi.
  5699. 625699,125,2201,28,31,1,17,2,{Loke}ti apāyādimhi.
  5700. 625700,125,2201,32,38,1,42,6,Pariphandamānan ti ito cito ca phandamānaṃ.
  5701. 625701,125,2201,39,44,1,29,5,Pajaṃ iman ti imaṃ sattakāyaṃ.
  5702. 625702,125,2201,45,53,1,60,7,"Taṇhagatan ti taṇhāya gataṃ abhibhūtaṃ, nipātitanti adhippāyo. "
  5703. 625703,125,2201,54,57,1,23,2,{Bhavesū}ti kāmabhavādīsu.
  5704. 625704,125,2201,58,63,1,29,4,Hīnā {narā}ti hīnakammantā narā.
  5705. 625705,125,2201,64,71,1,62,6,Maccumukhe {lapantī}ti antakāle sampatte maraṇamukhe paridevanti.
  5706. 625706,125,2201,72,75,1,27,2,{Avītataṇhāse}ti avigatataṇhā.
  5707. 625707,125,2201,76,79,1,28,2,{Bhavābhavesū}ti kāmabhavādīsu.
  5708. 625708,125,2201,80,89,1,66,7,"Atha vā {bhavābhavesū}ti bhavabhavesu, punappunabhavesūti vuttaṃ hoti. "
  5709. 625709,125,2202,2,24,1,103,14,"784. Idāni yasmā avītataṇhā evaṃ phandanti ca lapanti ca, tasmā taṇhāvinaye samādapento‘‘ mamāyite’’ ti gāthamāha. "
  5710. 625710,125,2202,25,37,1,70,7,Tattha {mamāyite}ti taṇhādiṭṭhimamattehi‘‘ maman’’ ti pariggahite vatthusmiṃ.
  5711. 625711,125,2202,38,44,1,30,4,{Passathā}ti sotāre ālapanto āha.
  5712. 625712,125,2202,45,49,1,24,3,{Etampī}ti etampi ādīnavaṃ.
  5713. 625713,125,2202,50,52,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  5714. 625714,125,2203,2,39,1,256,29,"785. Evamettha paṭhamagāthāya assādaṃ, tato parāhi catūhi ādīnavañca dassetvā idāni saupāyaṃ nissaraṇaṃ nissaraṇānisaṃsañca dassetuṃ sabbāhi vā etāhi kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesañca dassetvā idāni nekkhamme ānisaṃsaṃ dassetuṃ‘‘ ubhosu antesū’’ ti gāthādvayamāha. "
  5715. 625715,125,2203,40,46,1,66,6,Tattha ubhosu antesūti phassaphassasamudayādīsu dvīsu paricchedesu.
  5716. 625716,125,2203,47,52,1,38,5,Vineyya chandan ti chandarāgaṃ vinetvā.
  5717. 625717,125,2203,53,74,1,190,17,"Phassaṃ {pariññāyā}ti cakkhusamphassādiphassaṃ, phassānusārena vā taṃsampayutte sabbepi arūpadhamme, tesaṃ vatthudvārārammaṇavasena rūpadhamme cāti sakalampi nāmarūpaṃ tīhi pariññāhi parijānitvā. "
  5718. 625718,125,2203,75,80,1,44,4,{Anānugiddho}ti rūpādīsu sabbadhammesu agiddho.
  5719. 625719,125,2203,81,90,1,63,7,"Yadattagarahī {tadakubbamāno}ti yaṃ attanā garahati, taṃ akurumāno. "
  5720. 625720,125,2203,91,110,1,134,18,Nalippatī diṭṭhasutesu {dhīro}ti so evarūpo dhitisampanno dhīro diṭṭhesu ca sutesu ca dhammesu dvinnaṃ lepānaṃ ekenapi lepena na lippati.
  5721. 625721,125,2203,111,115,1,46,4,Ākāsamiva nirupalitto accantavodānappatto hoti.
  5722. 625722,125,2204,2,89,1,735,75,"786. Saññaṃ {pariññā}ti gāthāya pana ayaṃ saṅkhepattho– na kevalañca phassameva, apica kho pana kāmasaññādibhedaṃ saññampi, saññānusārena vā pubbe vuttanayeneva nāmarūpaṃ tīhi pariññāhi parijānitvā imāya paṭipadāya catubbidhampi vitareyya oghaṃ, tato so tiṇṇogho taṇhādiṭṭhi pariggahesu taṇhādiṭṭhilepappahānena nopalitto khīṇāsava muni rāgādisallānaṃ abbūḷhattā abbūḷhasallo sativepullappattiyā appamatto caraṃ, pubbabhāge vā appamatto caraṃ tena appamādacārena abbūḷhasallo hutvā sakaparattabhāvādibhedaṃ nāsīsatī lokamimaṃ parañca, aññadatthu carimacittanirodhā nirupādāno jātavedova parinibbātīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi dhammanettiṭṭhapanameva karonto, na uttariṃ imāya desanāya maggaṃ vā phalaṃ vā uppādesi khīṇāsavassa desitattāti. "
  5723. 625723,125,2205,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5724. 625724,125,2206,2,5,1,55,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya guhaṭṭhakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5725. 625725,125,2207,2,4,1,24,2,3 . Duṭṭhaṭṭhakasuttavaṇṇanā
  5726. 625726,125,2208,2,12,1,44,4,787. Vadanti ve {duṭṭhamanāpī}ti duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ.
  5727. 625727,125,2208,13,15,1,10,2,Kā uppatti?
  5728. 625728,125,2208,16,30,1,141,13,Ādigāthāya tāva uppatti– munisuttanayena bhagavato bhikkhusaṅghassa ca uppannalābhasakkāraṃ asahamānā titthiyā sundariṃ paribbājikaṃ uyyojesuṃ.
  5729. 625729,125,2208,31,36,1,53,5,Sā kira janapadakalyāṇī setavatthaparibbājikāva ahosi.
  5730. 625730,125,2208,37,51,1,166,14,Sā sunhātā sunivatthā mālāgandhavilepanavibhūsitā bhagavato dhammaṃ sutvā sāvatthivāsīnaṃ jetavanato nikkhamanavelāya sāvatthito nikkhamitvā jetavanābhimukhī gacchati.
  5731. 625731,125,2208,52,90,1,255,29,Manussehi ca‘‘ kuhiṃ gacchasī’’ ti pucchitā‘‘ samaṇaṃ gotamaṃ sāvake cassa ramayituṃ gacchāmī’’ ti vatvā jetavanadvārakoṭṭhake vicaritvā jetavanadvārakoṭṭhake pidahite nagaraṃ pavisitvā pabhāte puna jetavanaṃ gantvā gandhakuṭisamīpe pupphāni vicinantī viya carati .
  5732. 625732,125,2208,91,105,1,87,10,Buddhupaṭṭhānaṃ āgatehi ca manussehi‘‘ kimatthaṃ āgatāsī’’ ti pucchitā yaṃkiñcideva bhaṇati.
  5733. 625733,125,2208,106,144,1,284,34,Evaṃ aḍḍhamāsamatte vītikkante titthiyā taṃ jīvitā voropetvā parikhātaṭe nikkhipitvā pabhāte‘‘ sundariṃ na passāmā’’ ti kolāhalaṃ katvā rañño ca ārocetvā tena anuññātā jetavanaṃ pavisitvā vicinantā viya taṃ nikkhittaṭṭhānā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā nagaraṃ abhiharitvā upakkosaṃ akaṃsu.
  5734. 625734,125,2208,145,154,1,39,4,Sabbaṃ pāḷiyaṃ( udā.38) āgatanayeneva veditabbaṃ.
  5735. 625735,125,2209,2,42,1,264,31,"Bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento‘‘ titthiyā ajja ayasaṃ uppādessantī’’ ti ñatvā‘‘ tesaṃ saddahitvā mādise cittaṃ pakopetvā mahājano apāyābhimukho mā ahosī’’ ti gandhakuṭidvāraṃ pidahitvā antogandhakuṭiyaṃyeva acchi, na nagaraṃ piṇḍāya pāvisi. "
  5736. 625736,125,2209,43,50,1,61,7,Bhikkhū pana dvāraṃ pidahitaṃ disvā pubbasadisameva pavisiṃsu.
  5737. 625737,125,2209,51,56,1,45,5,Manussā bhikkhū disvā nānappakārehi akkosiṃsu.
  5738. 625738,125,2209,57,87,1,151,21,"Atha āyasmā ānando bhagavato taṃ pavattiṃ ārocetvā‘‘ titthiyehi, bhante, mahāayaso uppādito, na sakkā idha vasituṃ, vipulo jambudīpo, aññattha gacchāmā’’ ti āha. "
  5739. 625739,125,2209,88,94,1,47,6,Tatthapi ayase uṭṭhite kuhiṃ gamissasi ānandāti?
  5740. 625740,125,2209,95,103,1,24,4,‘‘ Aññaṃ nagaraṃ bhagavā’’ ti.
  5741. 625741,125,2209,104,140,1,191,23,"Atha bhagavā‘‘ āgamehi, ānanda, sattāhamevāyaṃ saddo bhavissati, sattāhaccayena yehi ayaso kato, tesaṃyeva upari patissatī’’ ti vatvā ānandattherassa dhammadesanatthaṃ‘‘ vadanti ve’’ ti imaṃ gāthamabhāsi. "
  5742. 625742,125,2210,2,9,1,56,5,Tattha {vadantī}ti bhagavantaṃ bhikkhusaṅghañca upavadanti.
  5743. 625743,125,2210,10,35,1,165,20,"Duṭṭhamanāpi eke athopi ve {saccamanā}ti ekacce duṭṭhacittā, ekacce tathasaññinopi hutvā, titthiyā duṭṭhacittā, ye tesaṃ vacanaṃ sutvā saddahiṃsu, te saccamanāti adhippāyo. "
  5744. 625744,125,2210,36,43,1,42,6,Vādañca jātan ti etaṃ akkosavādaṃ uppannaṃ.
  5745. 625745,125,2210,44,55,1,66,10,Muni no {upetī}ti akārakatāya ca akuppanatāya ca buddhamuni na upeti.
  5746. 625746,125,2210,56,71,1,104,14,Tasmā munī natthi khilo {kuhiñcī}ti tena kāraṇena ayaṃ muni rāgādikhilehi natthi khilo kuhiñcīti veditabbo.
  5747. 625747,125,2211,2,27,1,113,15,"788. Imañca gāthaṃ vatvā bhagavā ānandattheraṃ pucchi,‘‘ evaṃ khuṃsetvā vambhetvā vuccamānā bhikkhū, ānanda, kiṃ vadantī’’ ti. "
  5748. 625748,125,2211,28,31,1,18,3,Na kiñci bhagavāti.
  5749. 625749,125,2211,32,83,1,224,31,"‘‘ Na, ānanda,‘ ahaṃ sīlavā’ ti sabbattha tuṇhī bhavitabbaṃ, loke hi nābhāsamānaṃ jānanti missaṃ bālehi paṇḍitan’’ ti vatvā,‘‘ bhikkhū, ānanda, te manusse evaṃ paṭicodentū’’ ti dhammadesanatthāya‘‘ abhūtavādī nirayaṃ upetī’’ ti imaṃ gāthamabhāsi. "
  5750. 625750,125,2211,84,89,1,31,5,Thero taṃ uggahetvā bhikkhū āha–
  5751. 625751,125,2211,90,100,1,46,6,‘‘ manussā tumhehi imāya gāthāya paṭicodetabbā’’ ti.
  5752. 625752,125,2211,101,104,1,20,3,Bhikkhū tathā akaṃsu.
  5753. 625753,125,2211,105,108,1,27,3,Paṇḍitamanussā tuṇhī ahesuṃ.
  5754. 625754,125,2211,109,129,1,143,19,"Rājāpi rājapurise sabbato pesetvā yesaṃ dhuttānaṃ lañjaṃ datvā titthiyā taṃ mārāpesuṃ, te gahetvā niggayha taṃ pavattiṃ ñatvā titthiye paribhāsi. "
  5755. 625755,125,2211,130,146,1,89,11,"Manussāpi titthiye disvā leḍḍunā paharanti, paṃsunā okiranti‘‘ bhagavato ayasaṃ uppādesun’’ ti. "
  5756. 625756,125,2211,147,168,1,105,14,"Ānandatthero taṃ disvā bhagavato ārocesi, bhagavā therassa imaṃ gāthamabhāsi‘‘ sakañhi diṭṭhiṃ… pe… vadeyyā’’ ti. "
  5757. 625757,125,2212,2,40,1,257,31,"Tassattho – yāyaṃ diṭṭhi titthiyajanassa‘‘ sundariṃ māretvā samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ avaṇṇaṃ pakāsetvā etenupāyena laddhaṃ sakkāraṃ sādiyissāmā’’ ti, so taṃ diṭṭhiṃ kathaṃ atikkameyya, atha kho so ayaso tameva titthiyajanaṃ paccāgato taṃ diṭṭhiṃ accetuṃ asakkontaṃ. "
  5758. 625758,125,2212,41,76,1,236,30,"Yo vā sassatādivādī, sopi sakaṃ diṭṭhiṃ kathaṃ accayeyya tena diṭṭhicchandena anunīto tāya ca diṭṭhiruciyā niviṭṭho, apica kho pana sayaṃ samattāni pakubbamāno attanāva paripuṇṇāni tāni diṭṭhigatāni karonto yathā jāneyya, tatheva {vadeyyā}ti. "
  5759. 625759,125,2213,2,18,1,106,12,789. Atha rājā sattāhaccayena taṃ kuṇapaṃ chaḍḍāpetvā sāyanhasamayaṃ vihāraṃ gantvā bhagavantaṃ abhivādetvā āha–
  5760. 625760,125,2213,19,34,1,60,9,"‘‘ nanu, bhante, īdise ayase uppanne mayhampi ārocetabbaṃ siyā’’ ti. "
  5761. 625761,125,2213,35,72,1,170,23,"Evaṃ vutte bhagavā,‘‘ na, mahārāja,‘ ahaṃ sīlavā guṇasampanno’ ti paresaṃ ārocetuṃ ariyānaṃ patirūpan’’ ti vatvā tassā aṭṭhuppattiyaṃ‘‘ yo attano sīlavatānī’’ ti avasesagāthāyo abhāsi. "
  5762. 625762,125,2214,2,10,1,72,7,Tattha {sīlavatānī}ti pātimokkhādīni sīlāni āraññikādīni dhutaṅgavatāni ca.
  5763. 625763,125,2214,11,14,1,23,2,{Anānupuṭṭho}ti apucchito.
  5764. 625764,125,2214,15,18,1,13,2,{Pāvā}ti vadati.
  5765. 625765,125,2214,19,47,1,146,21,"Anariyadhammaṃ kusalā tamāhu, yo ātumānaṃ sayameva {pāvā}ti yo evaṃ attānaṃ sayameva vadati, tassa taṃ vādaṃ‘‘ anariyadhammo eso’’ ti kusalā evaṃ kathenti. "
  5766. 625766,125,2215,2,12,1,57,5,"790. {Santo}ti rāgādikilesavūpasamena santo, tathā abhinibbutatto. "
  5767. 625767,125,2215,13,35,1,148,16,"Itihanti sīlesu {akatthamāno}ti‘‘ ahamasmi sīlasampanno’’ tiādinā nayena iti sīlesu akatthamāno, sīlanimittaṃ attūpanāyikaṃ vācaṃ abhāsamānoti vuttaṃ hoti. "
  5768. 625768,125,2215,36,53,1,107,12,Tamariyadhammaṃ kusalā {vadantī}ti tassa taṃ akatthanaṃ‘‘ ariyadhammo eso’’ ti buddhādayo khandhādikusalā vadanti.
  5769. 625769,125,2215,54,82,1,165,22,"Yassussadā natthi kuhiñci {loke}ti yassa khīṇāsavassa rāgādayo satta ussadā kuhiñci loke natthi, tassa taṃ akatthanaṃ‘‘ ariyadhammo eso’’ ti evaṃ kusalā vadantīti sambandho. "
  5770. 625770,125,2216,2,15,1,97,10,791. Evaṃ khīṇāsavapaṭipattiṃ dassetvā idāni diṭṭhigatikānaṃ titthiyānaṃ paṭipattiṃ rañño dassento āha–
  5771. 625771,125,2216,16,23,1,21,3,‘‘ pakappitā saṅkhatā’’ ti.
  5772. 625772,125,2216,24,28,1,30,3,Tattha {pakappitā}ti parikappitā.
  5773. 625773,125,2216,29,32,1,29,2,{Saṅkhatā}ti paccayābhisaṅkhatā.
  5774. 625774,125,2216,33,38,1,37,4,{Yassā}ti yassa kassaci diṭṭhigatikassa.
  5775. 625775,125,2216,39,42,1,17,2,{Dhammā}ti diṭṭhiyo.
  5776. 625776,125,2216,43,47,1,24,3,{Purakkhatā}ti purato katā.
  5777. 625777,125,2216,48,51,1,19,2,{Santī}ti saṃvijjanti.
  5778. 625778,125,2216,52,55,1,19,2,{Avīvadātā}ti avodātā.
  5779. 625779,125,2216,56,112,1,439,48,"Yadattani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppapaṭiccasantin ti yassete diṭṭhidhammā purakkhatā avodātā santi, so evaṃvidho yasmā attani tassā diṭṭhiyā diṭṭhidhammikañca sakkārādiṃ, samparāyikañca gativisesādiṃ ānisaṃsaṃ passati, tasmā tañca ānisaṃsaṃ, tañca kuppatāya ca paṭiccasamuppannatāya ca sammutisantitāya ca kuppapaṭiccasantisaṅkhātaṃ diṭṭhiṃ nissitova hoti, so tannissitattā attānaṃ vā ukkaṃseyya pare vā vambheyya abhūtehipi guṇadosehi. "
  5780. 625780,125,2217,2,16,1,55,9,792. Evaṃ nissitena ca diṭṭhīnivesā… pe… ādiyatī ca dhamman ti.
  5781. 625781,125,2217,17,22,1,67,4,Tattha {diṭṭhīnivesā}ti idaṃsaccābhinivesasaṅkhātāni diṭṭhinivesanāni.
  5782. 625782,125,2217,23,31,1,49,7,Na hi {svātivattā}ti sukhena ativattitabbā na honti.
  5783. 625783,125,2217,32,50,1,168,18,Dhammesu niccheyya samuggahītan ti dvāsaṭṭhidiṭṭhidhammesu taṃ taṃ samuggahitaṃ abhiniviṭṭhaṃ dhammaṃ nicchinitvā pavattattā diṭṭhinivesā na hi svātivattāti vuttaṃ hoti.
  5784. 625784,125,2217,51,91,1,343,37,"Tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhamman ti yasmā na hi svātivattā , tasmā naro tesuyeva diṭṭhinivesanesu ajasīlagosīlakukkurasīlapañcātapamaruppapātaukkuṭikappadhānakaṇṭakāpassayādibhedaṃ satthāradhammakkhānagaṇādibhedañca taṃ taṃ dhammaṃ nirassati ca ādiyati ca jahati ca gaṇhāti ca vanamakkaṭo viya taṃ taṃ sākhanti vuttaṃ hoti. "
  5785. 625785,125,2217,92,106,1,113,14,Evaṃ nirassanto ca ādiyanto ca anavaṭṭhitacittattā asantehipi guṇadosehi attano vā parassa vā yasāyasaṃ uppādeyya.
  5786. 625786,125,2218,2,20,1,102,12,"793. Yo panāyaṃ sabbadiṭṭhigatādidosadhunanāya paññāya samannāgatattā dhono, tassa dhonassa hi… pe… anūpayo so. "
  5787. 625787,125,2218,21,24,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  5788. 625788,125,2218,25,85,1,439,54,"Dhonadhammasamannāgamā dhonassa dhutasabbapāpassa arahato katthaci loke tesu tesu bhavesu pakappitā diṭṭhi natthi, so tassā diṭṭhiyā abhāvena, yāya ca attanā kataṃ pāpakammaṃ paṭicchādentā titthiyā māyāya mānena vā etaṃ agatiṃ gacchanti, tampi māyañca mānañca pahāya dhono rāgādīnaṃ dosānaṃ kena gaccheyya, diṭṭhadhamme samparāye vā nirayādīsu gativisesesu kena saṅkhaṃ gaccheyya, anūpayo so, so hi taṇhādiṭṭhiupayānaṃ dvinnaṃ abhāvena anūpayoti. "
  5789. 625789,125,2219,2,23,1,79,14,"794. Yo pana tesaṃ dvinnaṃ bhāvena upayo hoti, so upayo hi… pe… diṭṭhimidheva sabban ti. "
  5790. 625790,125,2219,24,28,1,33,3,Tattha {upayo}ti taṇhādiṭṭhinissito.
  5791. 625791,125,2219,29,54,1,84,16,Dhammesu upeti vādan ti‘‘ ratto’’ ti vā‘‘ duṭṭho’’ ti vā evaṃ tesu tesu dhammesu upeti vādaṃ.
  5792. 625792,125,2219,55,95,1,215,30,"Anūpayaṃ kena kathaṃ {vadeyyā}ti taṇhādiṭṭhipahānena anūpayaṃ khīṇāsavaṃ kena rāgena vā dosena vā kathaṃ‘‘ ratto’’ ti vā‘‘ duṭṭho’’ ti vā vadeyya, evaṃ anupavajjo ca so kiṃ titthiyā viya katapaṭicchādako bhavissatīti adhippāyo. "
  5793. 625793,125,2219,96,116,1,128,18,"Attā nirattā na hi tassa {atthī}ti tassa hi attadiṭṭhi vā ucchedadiṭṭhi vā natthi, gahaṇaṃ muñcanaṃ vāpi attanirattasaññitaṃ natthi. "
  5794. 625794,125,2219,117,120,1,21,3,Kiṃkāraṇā natthīti ce?
  5795. 625795,125,2219,121,141,1,147,17,"Adhosi so diṭṭhimidheva sabbaṃ, yasmā so idheva attabhāve ñāṇavātena sabbaṃ diṭṭhigataṃ adhosi, pajahi, vinodesīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  5796. 625796,125,2219,142,149,1,57,7,Taṃ sutvā rājā attamano bhagavantaṃ abhivādetvā pakkāmīti.
  5797. 625797,125,2220,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5798. 625798,125,2221,2,5,1,57,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya duṭṭhaṭṭhakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5799. 625799,125,2222,2,4,1,24,2,4 . Suddhaṭṭhakasuttavaṇṇanā
  5800. 625800,125,2223,2,10,1,37,4,795. Passāmi suddhan ti suddhaṭṭhakasuttaṃ.
  5801. 625801,125,2223,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  5802. 625802,125,2223,14,27,1,134,13,Atīte kira kassapassa bhagavato kāle bārāṇasivāsī aññataro kuṭumbiko pañcahi sakaṭasatehi paccantajanapadaṃ agamāsi bhaṇḍaggahaṇatthaṃ.
  5803. 625803,125,2223,28,37,1,70,9,Tattha vanacarakena saddhiṃ mittaṃ katvā tassa paṇṇākāraṃ datvā pucchi–
  5804. 625804,125,2223,38,50,1,43,6,"‘‘ kacci, te samma, candanasāraṃ diṭṭhapubban’’ ti?"
  5805. 625805,125,2223,51,88,1,214,26,"‘‘ Āma sāmī’’ ti ca vutte teneva saddhiṃ candanavanaṃ pavisitvā sabbasakaṭāni candanasārassa pūretvā tampi vanacarakaṃ‘‘ yadā, samma, bārāṇasiṃ āgacchasi, tadā candanasāraṃ gahetvā āgaccheyyāsī’’ ti vatvā bārāṇasiṃyeva agamāsi. "
  5806. 625806,125,2223,89,98,1,77,9,Athāparena samayena sopi vanacarako candanasāraṃ gahetvā tassa gharaṃ agamāsi.
  5807. 625807,125,2223,99,127,1,170,21,"So taṃ disvā sabbaṃ paṭisanthāraṃ katvā sāyanhasamaye candanasāraṃ pisāpetvā samuggaṃ pūretvā‘‘ gaccha, samma, nhāyitvā āgacchā’’ ti attano purisena saddhiṃ nhānatitthaṃ pesesi. "
  5808. 625808,125,2223,128,134,1,40,6,Tena ca samayena bārāṇasiyaṃ ussavo hoti.
  5809. 625809,125,2223,135,150,1,140,14,Atha bārāṇasivāsino pātova dānaṃ datvā sāyaṃ suddhavatthanivatthā mālāgandhādīni gahetvā kassapassa bhagavato mahācetiyaṃ vandituṃ gacchanti.
  5810. 625810,125,2223,151,164,1,56,9,So vanacarako te disvā‘‘ mahājano kuhiṃ gacchatī’’ ti pucchi.
  5811. 625811,125,2223,165,176,1,55,7,‘‘ Vihāraṃ cetiyavandanatthāyā’’ ti ca sutvā sayampi agamāsi.
  5812. 625812,125,2223,177,194,1,153,17,Tattha manusse haritālamanosilādīhi nānappakārehi cetiye pūjaṃ karonte disvā kiñci citraṃ kātuṃ ajānanto taṃ candanaṃ gahetvā mahācetiye suvaṇṇiṭṭhakānaṃ.
  5813. 625813,125,2223,195,199,1,36,4,Upari kaṃsapātimattaṃ maṇḍalaṃ akāsi.
  5814. 625814,125,2223,200,205,1,57,5,Atha tattha sūriyuggamanavelāyaṃ sūriyarasmiyo uṭṭhahiṃsu.
  5815. 625815,125,2223,206,227,1,97,15,"So taṃ disvā pasīdi, patthanañca akāsi‘‘ yattha yattha nibbattāmi, īdisā me rasmiyo ure uṭṭhahantū’’ ti. "
  5816. 625816,125,2223,228,233,1,35,5,So kālaṃ katvā tāvatiṃsesu nibbatti.
  5817. 625817,125,2223,234,254,1,114,14,"Tassa ure rasmiyo uṭṭhahiṃsu, candamaṇḍalaṃ viyassa uramaṇḍalaṃ virocati,‘‘ candābho devaputto’’ tveva ca naṃ sañjāniṃsu. "
  5818. 625818,125,2224,2,23,1,203,20,"So tāya sampattiyā chasu devalokesu anulomapaṭilomato ekaṃ buddhantaraṃ khepetvā amhākaṃ bhagavati uppanne sāvatthiyaṃ brāhmaṇamahāsālakule nibbatti, tathevassa ure candamaṇḍalasadisaṃ rasmimaṇḍalaṃ ahosi. "
  5819. 625819,125,2224,24,49,1,136,17,Nāmakaraṇadivase cassa maṅgalaṃ katvā brāhmaṇā taṃ maṇḍalaṃ disvā‘‘ dhaññapuññalakkhaṇo ayaṃ kumāro’’ ti vimhitā‘‘ candābho’’ tveva nāmaṃ akaṃsu.
  5820. 625820,125,2224,50,87,1,233,26,"Taṃ vayappattaṃ brāhmaṇā gahetvā alaṅkaritvā rattakañcukaṃ pārupāpetvā rathe āropetvā‘‘ mahābrahmā ayan’’ ti pūjetvā‘‘ yo candābhaṃ passati, so yasadhanādīni labhati, samparāyañca saggaṃ gacchatī’’ ti ugghosentā gāmanigamarājadhānīsu āhiṇḍanti. "
  5821. 625821,125,2224,88,114,1,140,18,"Gatagataṭṭhāne manussā‘‘ esa kira bho candābho nāma, yo etaṃ passati, so yasadhanasaggādīni labhatī’’ ti uparūpari āgacchanti, sakalajambudīpo cali. "
  5822. 625822,125,2224,115,128,1,97,12,"Brāhmaṇā tucchahatthakānaṃ āgatānaṃ na dassenti, sataṃ vā sahassaṃ vā gahetvā āgatānameva dassenti. "
  5823. 625823,125,2224,129,137,1,71,8,Evaṃ candābhaṃ gahetvā anuvicarantā brāhmaṇā kamena sāvatthiṃ anuppattā.
  5824. 625824,125,2225,2,16,1,139,14,Tena ca samayena bhagavā pavattitavaradhammacakko anupubbena sāvatthiṃ āgantvā sāvatthiyaṃ viharati jetavane bahujanahitāya dhammaṃ desento.
  5825. 625825,125,2225,17,29,1,101,11,"Atha candābho sāvatthiṃ patvā samuddapakkhantakunnadī viya apākaṭo ahosi, candābhoti bhaṇantopi natthi. "
  5826. 625826,125,2225,30,47,1,112,12,So sāyanhasamaye mahājanakāyaṃ mālāgandhādīni ādāya jetavanābhimukhaṃ gacchantaṃ disvā‘‘ kuhiṃ gacchathā’’ ti pucchi.
  5827. 625827,125,2225,48,74,1,150,20,"‘‘ Buddho loke uppanno, so bahujanahitāya dhammaṃ deseti, taṃ sotuṃ jetavanaṃ gacchāmā’’ ti ca tesaṃ vacanaṃ sutvā sopi brāhmaṇagaṇaparivuto tattheva agamāsi. "
  5828. 625828,125,2225,75,83,1,69,8,Bhagavā ca tasmiṃ samaye dhammasabhāyaṃ varabuddhāsane nisinnova hoti.
  5829. 625829,125,2225,84,97,1,111,12,"Candābho bhagavantaṃ upasaṅkamma madhurapaṭisanthāraṃ katvā ekamantaṃ nisīdi, tāvadeva cassa so āloko antarahito. "
  5830. 625830,125,2225,98,105,1,66,7,Buddhālokassa hi samīpe asītihatthabbhantare añño āloko nābhibhoti.
  5831. 625831,125,2225,106,121,1,69,10,"So‘‘ āloko me naṭṭho’’ ti nisīditvāva uṭṭhāsi, uṭṭhahitvā ca gantumāraddho. "
  5832. 625832,125,2225,122,127,1,28,5,Atha naṃ aññataro puriso āha–
  5833. 625833,125,2225,128,141,1,54,8,"‘‘ kiṃ bho candābha, samaṇassa gotamassa bhīto gacchasī’’ ti. "
  5834. 625834,125,2225,142,181,1,288,34,"Nāhaṃ bhīto gacchāmi, apica me imassa tejena āloko na sampajjatīti punadeva bhagavato purato nisīditvā pādatalā paṭṭhāya yāva kesaggā rūparaṃsilakkhaṇādisampattiṃ disvā‘‘ mahesakkho samaṇo gotamo, mama ure appamattako āloko uṭṭhito, tāvatakenapi maṃ gahetvā brāhmaṇā sakalajambudīpaṃ vicaranti. "
  5835. 625835,125,2225,182,206,1,202,20,"Evaṃ varalakkhaṇasampattisamannāgatassa samaṇassa gotamassa neva māno uppanno, addhā ayaṃ anomaguṇasamannāgato bhavissati satthā devamanussānan’’ ti ativiya pasannacitto bhagavantaṃ vanditvā pabbajjaṃ yāci. "
  5836. 625836,125,2225,207,211,1,32,4,Bhagavā aññataraṃ theraṃ āṇāpesi–
  5837. 625837,125,2225,212,219,1,16,3,‘‘ pabbājehi nan’’ ti.
  5838. 625838,125,2225,220,225,1,49,5,So taṃ pabbājetvā tacapañcakakammaṭṭhānaṃ ācikkhi.
  5839. 625839,125,2225,226,241,1,83,11,So vipassanaṃ ārabhitvā na cireneva arahattaṃ patvā‘‘ candābhatthero’’ ti vissuto ahosi.
  5840. 625840,125,2225,242,258,1,80,12,"Taṃ ārabbha bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ‘‘ kiṃ nu kho, āvuso, ye candābhaṃ addasaṃsu. "
  5841. 625841,125,2225,259,278,1,108,15,"Te yasaṃ vā dhanaṃ vā labhiṃsu, saggaṃ vā gacchiṃsu, visuddhiṃ vā pāpuṇiṃsu tena cakkhudvārikarūpadassanenā’’ ti. "
  5842. 625842,125,2225,279,284,1,47,5,Bhagavā tassaṃ aṭṭhuppattiyaṃ imaṃ suttamabhāsi.
  5843. 625843,125,2226,2,15,1,75,9,"Tattha paṭhamagāthāya tāvattho– na, bhikkhave, evarūpena dassanena suddhi hoti. "
  5844. 625844,125,2226,16,77,1,353,45,"Apica kho kilesamalinattā asuddhaṃ, kilesarogānaṃ avigamā sarogameva candābhaṃ brāhmaṇaṃ aññaṃ vā evarūpaṃ disvā diṭṭhigatiko bālo abhijānāti‘‘ passāmi suddhaṃ paramaṃ arogaṃ, tena ca diṭṭhisaṅkhātena dassanena saṃsuddhi narassa hotī’’ ti, so evaṃ abhijānanto taṃ dassanaṃ‘‘ paraman’’ ti ñatvā tasmiṃ dassane suddhānupassī samāno taṃ dassanaṃ‘‘ maggañāṇan’’ ti pacceti. "
  5845. 625845,125,2226,78,83,1,27,5,Taṃ pana maggañāṇaṃ na hoti.
  5846. 625846,125,2226,84,85,1,6,1,Tenāha–
  5847. 625847,125,2226,86,95,1,34,5,‘‘ diṭṭhena ce suddhī’’ ti dutiyagāthaṃ.
  5848. 625848,125,2227,2,15,1,77,9,796. Tassattho– tena rūpadassanasaṅkhātena diṭṭhena yadi kilesa suddhi narassa hoti.
  5849. 625849,125,2227,16,24,1,47,8,Tena vā ñāṇena so yadi jātiādi dukkhaṃ pajahāti.
  5850. 625850,125,2227,25,46,1,148,19,"Evaṃ sante ariyamaggato aññena asuddhimaggeneva so sujjhati, rāgādīhi upadhīhi saupadhiko eva samāno sujjhatīti āpannaṃ hoti, na ca evaṃvidho sujjhati. "
  5851. 625851,125,2227,47,78,1,151,22,"Tasmā diṭṭhī hi naṃ pāva tathā vadānaṃ, sā naṃ diṭṭhiyeva‘‘ micchādiṭṭhiko ayan’’ ti katheti diṭṭhianurūpaṃ‘‘ sassato loko’’ tiādinā nayena tathā tathā vadanti. "
  5852. 625852,125,2228,2,9,1,25,3,797. Na {brāhmaṇo}ti tatiyagāthā.
  5853. 625853,125,2228,10,41,1,293,28,"Tassattho– yo pana bāhitapāpattā brāhmaṇo hoti, so maggena adhigatāsavakkhayo khīṇāsavabrāhmaṇo ariyamaggañāṇato aññena abhimaṅgalasammatarūpasaṅkhāte diṭṭhe tathāvidhasaddasaṅkhāte sute avītikkamasaṅkhāte sīle hatthivatādibhede vate pathaviādibhede mute ca uppannena micchāñāṇena suddhiṃ na āha. "
  5854. 625854,125,2228,42,46,1,46,4,Sesamassa brāhmaṇassa vaṇṇabhaṇanatthaṃ vuttaṃ.
  5855. 625855,125,2228,47,71,1,187,21,"So hi tedhātuka puññe sabbasmiñca pāpe anūpalitto, tassa pahīnattā attadiṭṭhiyā yassa kassaci vā gahaṇassa pahīnattā attañjaho, puññābhisaṅkhārādīnaṃ akaraṇato nayidha {pakubbamāno}ti vuccati. "
  5856. 625856,125,2228,72,77,1,29,5,Tasmā naṃ evaṃ pasaṃsanto āha.
  5857. 625857,125,2228,78,98,1,139,17,"Sabbasseva cassa purimapādena sambandho veditabbo– puññe ca pāpe ca anūpalitto, attañjaho nayidha pakubbamāno, na brāhmaṇo aññato suddhimāhāti. "
  5858. 625858,125,2229,2,31,1,163,21,"798. Evaṃ na brāhmaṇo aññato suddhimāhāti vatvā idāni ye diṭṭhigatikā aññato suddhiṃ bruvanti, tesaṃ tassā diṭṭhiyā anibbāhakabhāvaṃ dassento‘‘ purimaṃ pahāyā’’ ti gāthamāha. "
  5859. 625859,125,2229,32,44,1,89,11,Tassattho– te hi aññato suddhivādā samānāpi yassā diṭṭhiyā appahīnattā gahaṇamuñcanaṃ hoti.
  5860. 625860,125,2229,45,73,1,199,27,"Tāya purimaṃ satthārādiṃ pahāya aparaṃ nissitā ejā saṅkhātāya taṇhāya anugatā abhibhūtā rāgādibhedaṃ na taranti saṅgaṃ, tañca atarantā taṃ taṃ dhammaṃ uggaṇhanti ca nirassajanti ca makkaṭova sākhan ti. "
  5861. 625861,125,2230,2,29,1,95,16,"799. Pañcamagāthāya sambandho– yo ca so‘‘ diṭṭhī hi naṃ pāva tathā vadānan’’ ti vutto, so sayaṃ samādāyāti. "
  5862. 625862,125,2230,30,34,1,21,4,Tattha sayan ti sāmaṃ.
  5863. 625863,125,2230,35,38,1,18,2,{Samādāyā}ti gahetvā.
  5864. 625864,125,2230,39,42,1,23,2,{Vatānī}ti hatthivatādīni.
  5865. 625865,125,2230,43,50,1,61,7,Uccāvacan ti aparāparaṃ hīnapaṇītaṃ vā satthārato satthārādiṃ.
  5866. 625866,125,2230,51,55,1,32,3,{Saññasatto}ti kāmasaññādīsu laggo.
  5867. 625867,125,2230,56,69,1,113,13,Vidvā ca vedehi samecca dhamman ti paramatthavidvā ca arahā catūhi maggañāṇavedehi catusaccadhammaṃ abhisameccāti.
  5868. 625868,125,2230,70,72,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  5869. 625869,125,2231,2,34,1,192,26,"800. Sa sabbadhammesu visenibhūto, yaṃ kiñci diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ {vā}ti so bhūripañño khīṇāsavo yaṃ kiñci diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā mutaṃ vā tesu sabbadhammesu mārasenaṃ vināsetvā ṭhitabhāvena visenibhūto. "
  5870. 625870,125,2231,35,40,1,39,5,Tamevadassin ti taṃ evaṃ visuddhadassiṃ.
  5871. 625871,125,2231,41,48,1,66,7,Vivaṭaṃ carantan ti taṇhacchadanādivigamena vivaṭaṃ hutvā carantaṃ.
  5872. 625872,125,2231,49,69,1,139,18,"Kenīdha lokasmiṃ {vikappayeyyā}ti kena idha loke taṇhākappena vā diṭṭhikappena vā koci vikappeyya, tesaṃ vā pahīnattā rāgādinā pubbe vuttenāti. "
  5873. 625873,125,2232,2,15,1,55,8,801. Na {kappayantī}ti gāthāya sambandho attho ca– kiñca bhiyyo?
  5874. 625874,125,2232,16,37,1,198,20,"Te hi tādisā santo dvinnaṃ kappānaṃ purekkhārānañca kenaci na kappayanti na purekkharonti, paramatthaaccantasuddhiadhigatattā anaccantasuddhiṃyeva akiriyasassatadiṭṭhiṃ accanta suddhīti na te vadanti. "
  5875. 625875,125,2232,38,53,1,153,14,Ādānaganthaṃ gathitaṃ {visajjā}ti catubbidhampi rūpādīnaṃ ādāyakattā ādānaganthaṃ attano cittasantāne gathitaṃ baddhaṃ ariyamaggasatthena visajja chinditvā.
  5876. 625876,125,2232,54,56,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  5877. 625877,125,2233,2,11,1,53,5,802. {Sīmātigo}ti gāthā ekapuggalādhiṭṭhānāya desanāya vuttā.
  5878. 625878,125,2233,12,52,1,322,36,"Pubbasadiso eva panassā sambandho, so evaṃ atthavaṇṇanāya saddhiṃ veditabbo– kiñca bhiyyo so īdiso bhūripañño catunnaṃ kilesasīmānaṃ atītattā sīmātigo bāhitapāpattā ca brāhmaṇo, itthambhūtassa ca tassa natthi paracittapubbenivāsañāṇehi ñatvā vā maṃsacakkhudibbacakkhūhi disvā vā kiñci samuggahītaṃ, abhiniviṭṭhanti vuttaṃ hoti. "
  5879. 625879,125,2233,53,63,1,68,8,"So ca kāmarāgābhāvato na rāgarāgī, rūpārūparāgābhāvato na virāgaratto . "
  5880. 625880,125,2233,64,81,1,97,12,Yato evaṃvidhassa‘‘ idaṃ paran’’ ti kiñci idha uggahitaṃ {natthī}ti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  5881. 625881,125,2234,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5882. 625882,125,2235,2,5,1,57,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya suddhaṭṭhakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5883. 625883,125,2236,2,4,1,24,2,5 . Paramaṭṭhakasuttavaṇṇanā
  5884. 625884,125,2237,2,11,1,39,3,803. Paramanti {diṭṭhīsū}ti paramaṭṭhakasuttaṃ.
  5885. 625885,125,2237,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  5886. 625886,125,2237,15,39,1,150,19,"Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante nānātitthiyā sannipatitvā attano attano diṭṭhiṃ dīpentā‘‘ idaṃ paramaṃ, idaṃ paraman’’ ti kalahaṃ katvā rañño ārocesuṃ. "
  5887. 625887,125,2237,40,53,1,74,9,Rājā sambahule jaccandhe sannipātāpetvā‘‘ imesaṃ hatthiṃ dassethā’’ ti āṇāpesi.
  5888. 625888,125,2237,54,67,1,75,9,Rājapurisā andhe sannipātāpetvā hatthiṃ purato sayāpetvā‘‘ passathā’’ ti āhaṃsu.
  5889. 625889,125,2237,68,73,1,39,5,Te hatthissa ekamekaṃ aṅgaṃ parāmasiṃsu.
  5890. 625890,125,2237,74,103,1,101,16,"Tato raññā‘‘ kīdiso, bhaṇe, hatthī’’ ti puṭṭho yo soṇḍaṃ parāmasi, so‘‘ seyyathāpi, mahārāja, naṅgalīsā’’ ti bhaṇi. "
  5891. 625891,125,2237,104,133,1,129,18,"Ye dantādīni parāmasiṃsu, te itaraṃ‘‘ mā bho rañño purato musā bhaṇī’’ ti paribhāsitvā‘‘ seyyathāpi, mahārāja, bhittikhilo’’ tiādīni āhaṃsu. "
  5892. 625892,125,2237,134,148,1,64,10,Rājā taṃ sabbaṃ sutvā‘‘ īdiso tumhākaṃ samayo’’ ti titthiye uyyojesi.
  5893. 625893,125,2237,149,156,1,57,7,Aññataro piṇḍacāriko taṃ pavattiṃ ñatvā bhagavato ārocesi.
  5894. 625894,125,2237,157,193,1,253,29,"Bhagavā tassaṃ aṭṭhuppattiyaṃ bhikkhū āmantetvā‘‘ yathā, bhikkhave, jaccandhā hatthiṃ ajānantā taṃ taṃ aṅgaṃ parāmasitvā vivadiṃsu, evaṃ titthiyā vimokkhantikadhammaṃ ajānantā taṃ taṃ diṭṭhiṃ parāmasitvā vivadantī’’ ti vatvā dhammadesanatthaṃ imaṃ suttamabhāsi. "
  5895. 625895,125,2238,2,20,1,96,13,Tattha paraman ti diṭṭhīsu {paribbasāno}ti‘‘ idaṃ paraman’’ ti gahetvā sakāya sakāya diṭṭhiyā vasamāno.
  5896. 625896,125,2238,21,29,1,56,7,Yaduttari {kurute}ti yaṃ attano satthārādiṃ seṭṭhaṃ karoti.
  5897. 625897,125,2238,30,50,1,92,15,Hīnāti aññe tato {sabbamāhā}ti taṃ attano satthārādiṃ ṭhapetvā tato aññe sabbe‘‘ hīnā ime’’ ti āha.
  5898. 625898,125,2238,51,61,1,75,9,Tasmā vivādāni {avītivatto}ti tena kāraṇena so diṭṭhikalahe avītivattova hoti.
  5899. 625899,125,2239,2,26,1,152,18,804. Dutiyagāthāya attho– evaṃ avītivatto ca yaṃ diṭṭhe sute sīlavate {mute}ti etesu vatthūsu uppannadiṭṭhisaṅkhāte attani pubbe vuttappakāraṃ ānisaṃsaṃ passati.
  5900. 625900,125,2239,27,47,1,120,15,Tadeva so tattha sakāya diṭṭhiyā ānisaṃsaṃ‘‘ idaṃ seṭṭhan’’ ti abhinivisitvā aññaṃ sabbaṃ parasatthārādikaṃ nihīnato passati.
  5901. 625901,125,2240,2,30,1,173,22,"805. Tatiyagāthāya attho– evaṃ passato cassa yaṃ attano satthārādiṃ nissito aññaṃ parasatthārādiṃ hīnaṃ passati taṃ pana dassanaṃ ganthameva kusalā vadanti, bandhananti vuttaṃ hoti . "
  5902. 625902,125,2240,31,48,1,109,15,"Yasmā etadeva, tasmā hi diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ vā sīlabbataṃ bhikkhu na nissayeyya, nābhiniveseyyāti vuttaṃ hoti. "
  5903. 625903,125,2241,2,28,1,153,20,"806. Catutthagāthāya attho– na kevalaṃ diṭṭhasutādiṃ na nissayeyya, apica kho pana asañjātaṃ uparūpari diṭṭhimpi lokasmiṃ na kappayeyya, na janeyyāti vuttaṃ hoti. "
  5904. 625904,125,2241,29,30,1,7,1,Kīdisaṃ?
  5905. 625905,125,2241,31,48,1,105,15,"Ñāṇena vā sīlavatena vāpi, samāpattiñāṇādinā ñāṇena vā sīlavatena vā yā kappiyati, etaṃ diṭṭhiṃ na kappeyya. "
  5906. 625906,125,2241,49,70,1,133,18,"Na kevalañca diṭṭhiṃ na kappayeyya, apica kho pana mānenapi jātiādīhi vatthūhi samoti attānamanūpaneyya, hīno na maññetha visesi {vāpī}ti. "
  5907. 625907,125,2242,2,33,1,194,26,"807. Pañcamagāthāya attho– evañhi diṭṭhiṃ akappento amaññamāno ca attaṃ pahāya anupādiyāno idha vā yaṃ pubbe gahitaṃ, taṃ pahāya aparaṃ aggaṇhanto tasmimpi vuttappakāre ñāṇe duvidhaṃ nissayaṃ no karoti. "
  5908. 625908,125,2242,34,58,1,190,23,"Akaronto ca sa ve viyattesu nānādiṭṭhivasena bhinnesu sattesu na vaggasārī chandādivasena agacchanadhammo hutvā dvāsaṭṭhiyā diṭṭhīsu kiñcipi diṭṭhiṃ na pacceti, na paccāgacchatīti vuttaṃ hoti. "
  5909. 625909,125,2243,2,4,1,0,0,808-10.
  5910. 625910,125,2243,5,24,1,106,14,"Idāni yo so imāya gāthāya vutto khīṇāsavo, tassa vaṇṇabhaṇanatthaṃ‘‘ yassūbhayante’’ tiādikā tisso gāthāyo āha. "
  5911. 625911,125,2243,25,30,1,43,4,Tattha {ubhayante}ti pubbe vuttaphassādibhede.
  5912. 625912,125,2243,31,34,1,15,2,{Paṇidhī}ti taṇhā.
  5913. 625913,125,2243,35,38,1,31,2,{Bhavābhavāyā}ti punappunabhavāya.
  5914. 625914,125,2243,39,50,1,78,10,Idha vā huraṃ {vā}ti sakattabhāvādibhede idha vā parattabhāvādibhede parattha vā.
  5915. 625915,125,2243,51,56,1,29,4,Diṭṭhe {vā}ti diṭṭhasuddhiyā vā.
  5916. 625916,125,2243,57,61,1,17,3,Esa nayo sutādīsu.
  5917. 625917,125,2243,62,66,1,32,3,{Saññā}ti saññāsamuṭṭhāpikā diṭṭhi.
  5918. 625918,125,2243,67,86,1,115,13,Dhammāpi tesaṃ na {paṭicchitāse}ti dvāsaṭṭhidiṭṭhigatadhammāpi tesaṃ‘‘ idameva saccaṃ moghamaññan’’ ti evaṃ na paṭicchitā.
  5919. 625919,125,2243,87,107,1,124,18,"Pāraṅgato na pacceti {tādī}ti nibbānapāraṃ gato tena tena maggena pahīne kilese puna nāgacchati, pañcahi ca ākārehi tādī hotīti. "
  5920. 625920,125,2243,108,110,1,18,2,Sesaṃ pākaṭamevāti.
  5921. 625921,125,2244,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5922. 625922,125,2245,2,5,1,57,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya paramaṭṭhakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5923. 625923,125,2246,2,4,1,16,2,6 . Jarāsuttavaṇṇanā
  5924. 625924,125,2247,2,11,1,32,5,811. Appaṃ vata jīvitan ti jarāsuttaṃ.
  5925. 625925,125,2247,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  5926. 625926,125,2247,15,36,1,251,20,"Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ vassaṃ vasitvā yāni tāni buddhānaṃ sarīrārogyasampādanaṃ anuppannasikkhāpadapaññāpanaṃ veneyyadamanaṃ tathārūpāya aṭṭhuppattiyā jātakādikathanantiādīni janapadacārikānimittāni, tāni samavekkhitvā janapadacārikaṃ pakkāmi. "
  5927. 625927,125,2247,37,45,1,70,8,Anupubbena cārikaṃ caramāno sāyaṃ sāketaṃ anuppatto añjanavanaṃ pāvisi.
  5928. 625928,125,2247,46,77,1,259,26,"Sāketavāsino sutvā‘‘ akālo idāni bhagavantaṃ dassanāyā’’ ti vibhātāya rattiyā mālāgandhādīni gahetvā bhagavato santikaṃ gantvā pūjanavandanasammodanādīni katvā parivāretvā aṭṭhaṃsu yāva bhagavato gāmappavesanavelā, atha bhagavā bhikkhusaṅghaparivuto piṇḍāya pāvisi. "
  5929. 625929,125,2247,78,86,1,74,8,Taṃ aññataro sāketako brāhmaṇamahāsālo nagarā nikkhanto nagaradvāre addasa.
  5930. 625930,125,2247,87,103,1,88,10,"Disvā puttasinehaṃ uppādetvā‘‘ ciradiṭṭhosi, putta, mayā’’ ti paridevayamāno abhimukho agamāsi. "
  5931. 625931,125,2247,104,107,1,25,3,Bhagavā bhikkhū saññāpesi–
  5932. 625932,125,2247,108,126,1,62,10,"‘‘ ayaṃ, bhikkhave, brāhmaṇo yaṃ icchati, taṃ karotu, na vāretabbo’’ ti. "
  5933. 625933,125,2248,2,32,1,167,23,"Brāhmaṇopi vacchagiddhinīva gāvī āgantvā bhagavato kāyaṃ purato ca pacchato ca dakkhiṇato ca vāmato cāti samantā āliṅgi‘‘ ciradiṭṭhosi, putta, ciraṃ vinā ahosī’’ ti bhaṇanto. "
  5934. 625934,125,2248,33,44,1,61,10,"Yadi pana so tathā kātuṃ na labheyya, hadayaṃ phāletvā mareyya. "
  5935. 625935,125,2248,45,48,1,20,3,So bhagavantaṃ avoca–
  5936. 625936,125,2248,49,67,1,99,12,"‘‘ bhagavā tumhehi saddhiṃ āgatabhikkhūnaṃ ahameva bhikkhaṃ dātuṃ samattho, mameva anuggahaṃ karothā’’ ti. "
  5937. 625937,125,2248,68,71,1,31,3,Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
  5938. 625938,125,2248,72,80,1,68,8,Brāhmaṇo bhagavato pattaṃ gahetvā purato gacchanto brāhmaṇiyā pesesi–
  5939. 625939,125,2248,81,92,1,38,6,"‘‘ putto me āgato, āsanaṃ paññāpetabban’’ ti. "
  5940. 625940,125,2248,93,121,1,182,22,"Sā tathā katvā āgamanaṃ passantī ṭhitā bhagavantaṃ antaravīthiyaṃyeva disvā puttasinehaṃ uppādetvā‘‘ ciradiṭṭhosi, putta, mayā’’ ti pādesu gahetvā roditvā gharaṃ atinetvā sakkaccaṃ bhojesi. "
  5941. 625941,125,2248,122,126,1,36,4,Bhuttāvino brāhmaṇo pattaṃ apanāmesi.
  5942. 625942,125,2248,127,138,1,86,10,"Bhagavā tesaṃ sappāyaṃ viditvā dhammaṃ desesi, desanāpariyosāne ubhopi sotāpannā ahesuṃ. "
  5943. 625943,125,2248,139,142,1,24,3,Atha bhagavantaṃ yāciṃsu–
  5944. 625944,125,2248,143,162,1,91,12,"‘‘ yāva, bhante, bhagavā imaṃ nagaraṃ upanissāya viharati, amhākaṃyeva ghare bhikkhā gahetabbā’’ ti. "
  5945. 625945,125,2248,163,176,1,71,9,Bhagavā‘‘ na buddhā evaṃ ekaṃ nibaddhaṭṭhānaṃyeva gacchantī’’ ti paṭikkhipi.
  5946. 625946,125,2248,177,179,1,9,2,Te āhaṃsu–
  5947. 625947,125,2248,180,202,1,125,16,"‘‘ tena hi, bhante, bhikkhusaṅghena saddhiṃ piṇḍāya caritvāpi tumhe idheva bhattakiccaṃ katvā dhammaṃ desetvā vihāraṃ gacchathā’’ ti. "
  5948. 625948,125,2248,203,209,1,40,5,Bhagavā tesaṃ anuggahatthāya tathā akāsi.
  5949. 625949,125,2248,210,221,1,69,7,Manussā brāhmaṇañca brāhmaṇiñca‘‘ buddhapitā buddhamātā’’ tveva vohariṃsu.
  5950. 625950,125,2248,222,232,1,38,6,Tampi kulaṃ‘‘ buddhakulan’’ ti nāmaṃ labhi.
  5951. 625951,125,2249,2,5,1,31,3,Ānandatthero bhagavantaṃ pucchi–
  5952. 625952,125,2249,6,26,1,90,13,"‘‘ ahaṃ bhagavato mātāpitaro jānāmi, ime pana kasmā vadanti‘ ahaṃ buddhamātā ahaṃ buddhapitā’’’ ti. "
  5953. 625953,125,2249,27,29,1,11,2,Bhagavā āha–
  5954. 625954,125,2249,30,54,1,145,18,"‘‘ nirantaraṃ me, ānanda, brāhmaṇī ca brāhmaṇo ca pañca jātisatāni mātāpitaro ahesuṃ, pañca jātisatāni mātāpitūnaṃ jeṭṭhakā, pañca jātisatāni kaniṭṭhakā. "
  5955. 625955,125,2249,55,63,1,50,6,Te pubbasineheneva kathentī’’ ti imañca gāthamabhāsi–
  5956. 625956,125,2250,2,10,1,40,5,"‘ ‘ Pubbeva sannivāsena, paccuppannahitena vā; "
  5957. 625957,125,2251,2,22,1,44,7,"Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ, uppalaṃva yathodake’’ ti.( jā.1.2.174); "
  5958. 625958,125,2252,2,12,1,87,10,Tato bhagavā sākete yathābhirantaṃ viharitvā puna cārikaṃ caramāno sāvatthimeva agamāsi.
  5959. 625959,125,2252,13,28,1,144,15,Sopi brāhmaṇo ca brāhmaṇī ca bhikkhū upasaṅkamitvā patirūpaṃ dhammadesanaṃ sutvā sesamagge pāpuṇitvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyiṃsu.
  5960. 625960,125,2252,29,41,1,59,7,Nagare brāhmaṇā sannipatiṃsu‘‘ amhākaṃ ñātake sakkarissāmā’’ ti.
  5961. 625961,125,2252,42,55,1,101,9,Sotāpannasakadāgāmianāgāmino upāsakāpi sannipatiṃsu upāsikāyo ca‘‘ amhākaṃ sahadhammike sakkarissāmā’’ ti.
  5962. 625962,125,2252,56,64,1,78,8,Te sabbepi kambalakūṭāgāraṃ āropetvā mālāgandhādīhi pūjentā nagarā nikkhāmesuṃ.
  5963. 625963,125,2253,2,31,1,237,25,Bhagavāpi taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento tesaṃ parinibbānabhāvaṃ ñatvā‘‘ tattha mayi gate dhammadesanaṃ sutvā bahujanassa dhammābhisamayo bhavissatī’’ ti ñatvā pattacīvaramādāya sāvatthito āgantvā āḷāhanameva pāvisi.
  5964. 625964,125,2253,32,46,1,82,10,Manussā disvā‘‘ mātāpitūnaṃ sarīrakiccaṃ kātukāmo bhagavā āgato’’ ti vanditvā aṭṭhaṃsu.
  5965. 625965,125,2253,47,54,1,64,7,Nāgarāpi kūṭāgāraṃ pūjentā āḷāhanaṃ ānetvā bhagavantaṃ pucchiṃsu–
  5966. 625966,125,2253,55,63,1,39,4,‘‘ gahaṭṭhaariyasāvakā kathaṃ pūjetabbā’’ ti.
  5967. 625967,125,2253,64,83,1,113,14,"Bhagavā‘‘ yathā asekkhā pūjiyanti, tathā pūjetabbā ime’’ ti adhippāyena tesaṃ asekkhamunibhāvaṃ dīpento imaṃ gāthamāha–"
  5968. 625968,125,2254,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Ahiṃsakā ye munayo, niccaṃ kāyena saṃvutā; "
  5969. 625969,125,2255,2,22,1,50,9,"Te yanti accutaṃ ṭhānaṃ, yattha gantvā na socare’’ ti.( dha. pa.225); "
  5970. 625970,125,2256,2,10,1,72,8,Tañca parisaṃ oloketvā taṅkhaṇānurūpaṃ dhammaṃ desento imaṃ suttamabhāsi.
  5971. 625971,125,2257,2,24,1,143,17,Tattha appaṃ vata jīvitaṃ idan ti‘‘ idaṃ vata manussānaṃ jīvitaṃ appaṃ parittaṃ ṭhitiparittatāya sarasaparittatāyā’’ ti sallasuttepi vuttanayametaṃ.
  5972. 625972,125,2257,25,33,1,64,7,Oraṃ vassasatāpi {miyyatī}ti vassasatā oraṃ kalalādikālepi miyyati.
  5973. 625973,125,2257,34,38,1,31,3,{Aticcā}ti vassasataṃ atikkamitvā.
  5974. 625974,125,2257,39,44,1,35,4,Jarasāpi {miyyatī}ti jarāyapi miyyati.
  5975. 625975,125,2258,2,4,1,0,0,812-6.
  5976. 625976,125,2258,5,8,1,31,2,{Mamāyite}ti mamāyitavatthukāraṇā.
  5977. 625977,125,2258,9,22,1,113,11,"Vinābhāvasantamevidan ti santavinābhāvaṃ vijjamānavinābhāvameva idaṃ, na sakkā avinābhāvena bhavitunti vuttaṃ hoti. "
  5978. 625978,125,2258,23,36,1,81,11,"{Māmako}ti mama upāsako bhikkhu vāti saṅkhaṃ gato, buddhādīni vā vatthūni mamāyamāno. "
  5979. 625979,125,2258,37,42,1,37,5,Saṅgatan ti samāgataṃ diṭṭhapubbaṃ vā.
  5980. 625980,125,2258,43,47,1,24,4,Piyāyitan ti piyaṃ kataṃ.
  5981. 625981,125,2258,48,69,1,150,15,"Nāmaṃyevāvasissati akkheyyan ti sabbaṃ rūpādidhammajātaṃ pahīyati, nāmamattameva tu avasissati‘‘ buddharakkhito, dhammarakkhito’’ ti evaṃ saṅkhātuṃ kathetuṃ. "
  5982. 625982,125,2258,70,73,1,24,2,{Munayo}ti khīṇāsavamunayo.
  5983. 625983,125,2258,74,77,1,29,2,{Khemadassino}ti nibbānadassino.
  5984. 625984,125,2259,2,12,1,72,6,817. Sattamagāthā evaṃ maraṇabbhāhate loke anurūpapaṭipattidassanatthaṃ vuttā.
  5985. 625985,125,2259,13,22,1,68,8,Tattha {patilīnacarassā}ti tato tato patilīnaṃ cittaṃ katvā carantassa.
  5986. 625986,125,2259,23,28,1,45,4,{Bhikkhuno}ti kalyāṇaputhujjanassa sekkhassa vā.
  5987. 625987,125,2259,29,49,1,136,17,"Sāmaggiyamāhu tassa taṃ, yo attānaṃ bhavane na {dassaye}ti tassetaṃ patirūpamāhu, yo evaṃpaṭipanno nirayādibhede bhavane attānaṃ na dasseyya. "
  5988. 625988,125,2259,50,56,1,44,6,Evañhi so imamhā maraṇā mucceyyāti adhippāyo.
  5989. 625989,125,2260,2,4,1,0,0,818-20.
  5990. 625990,125,2260,5,27,1,114,17,"Idāni yo‘‘ attānaṃ bhavane na dassaye’’ ti evaṃ khīṇāsavo vibhāvito, tassa vaṇṇabhaṇanatthaṃ ito parā tisso gāthāyo āha. "
  5991. 625991,125,2260,28,33,1,38,4,Tattha {sabbatthā}ti dvādasasu āyatanesu.
  5992. 625992,125,2260,34,56,1,141,20,"Yadidaṃ diṭṭhasutaṃ mutesu {vā}ti ettha pana yadidaṃ diṭṭhasutaṃ, ettha vā mutesu vā dhammesu evaṃ muni na upalimpatīti evaṃ sambandho veditabbo. "
  5993. 625993,125,2260,57,85,1,169,24,"Dhono na hi tena maññati, yadidaṃ diṭṭhasutaṃ mutesu {vā}ti atrāpi yadidaṃ diṭṭhasuttaṃ, tena vatthunā na maññati, mutesu vā dhammesu na maññatīti evameva sambandho veditabbo. "
  5994. 625994,125,2260,86,93,1,31,6,Na hi so rajjati no {virajjatī}ti.
  5995. 625995,125,2260,94,115,1,124,15,"Bālaputhujjanā viya na rajjati, kalyāṇaputhujjanasekkhā viya na virajjati, rāgassa pana khīṇattā‘‘ virāgo’’ tveva saṅkhaṃ gacchati. "
  5996. 625996,125,2260,116,119,1,28,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭamevāti.
  5997. 625997,125,2260,120,125,1,68,5,Desanāpariyosāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosīti.
  5998. 625998,125,2261,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  5999. 625999,125,2262,2,5,1,49,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya jarāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6000. 626000,125,2263,2,4,1,25,2,7 . Tissametteyyasuttavaṇṇanā
  6001. 626001,125,2264,2,10,1,41,2,821. {Methunamanuyuttassā}ti tissametteyyasuttaṃ.
  6002. 626002,125,2264,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  6003. 626003,125,2264,14,24,1,85,10,Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante tissametteyyā nāma dve sahāyā sāvatthiṃ agamaṃsu.
  6004. 626004,125,2264,25,39,1,91,10,Te sāyanhasamayaṃ mahājanaṃ jetavanābhimukhaṃ gacchantaṃ disvā‘‘ kuhiṃ gacchathā’’ ti pucchiṃsu.
  6005. 626005,125,2264,40,69,1,125,18,"Tato tehi‘‘ buddho loke uppanno, bahujanahitāya dhammaṃ deseti, taṃ sotuṃ jetavanaṃ gacchāmā’’ ti vutte ‘‘ mayampi sossāmā’’ ti agamaṃsu. "
  6006. 626006,125,2264,70,78,1,86,8,Te avañjhadhammadesakassa bhagavato dhammadesanaṃ sutvā parisantare nisinnāva cintesuṃ–
  6007. 626007,125,2264,79,90,1,53,7,‘‘ na sakkā agāramajjhe ṭhitenāyaṃ dhammo paripūretun’’ ti.
  6008. 626008,125,2264,91,97,1,52,6,Atha pakkante mahājane bhagavantaṃ pabbajjaṃ yāciṃsu.
  6009. 626009,125,2264,98,109,1,51,7,Bhagavā‘‘ ime pabbājehī’’ ti aññataraṃ bhikkhuṃ āṇāpesi.
  6010. 626010,125,2264,110,117,1,72,7,So te pabbājetvā tacapañcakakammaṭṭhānaṃ datvā araññavāsaṃ gantumāraddho.
  6011. 626011,125,2264,118,121,1,19,3,Metteyyo tissaṃ āha–
  6012. 626012,125,2264,122,135,1,52,7,"‘‘ āvuso, upajjhāyo araññaṃ gacchati, mayampi gacchāmā’’ ti. "
  6013. 626013,125,2264,136,156,1,96,14,"Tisso‘‘ alaṃ āvuso, bhagavato dassanaṃ dhammassavanañca ahaṃ pihemi, gaccha tvan’’ ti vatvā na agamāsi. "
  6014. 626014,125,2264,157,170,1,117,13,Metteyyo upajjhāyena saha gantvā araññe samaṇadhammaṃ karonto na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi saddhiṃ ācariyupajjhāyehi.
  6015. 626015,125,2264,171,175,1,42,4,Tissassāpi jeṭṭhabhātā byādhinā kālamakāsi.
  6016. 626016,125,2264,176,188,1,74,11,"So taṃ sutvā attano gāmaṃ agamāsi, tatra naṃ ñātakā palobhetvā uppabbājesuṃ. "
  6017. 626017,125,2264,189,194,1,52,5,Metteyyopi ācariyupajjhāyehi saddhiṃ sāvatthiṃ āgato.
  6018. 626018,125,2264,195,204,1,77,9,Atha bhagavā vutthavasso janapadacārikaṃ caramāno anupubbena taṃ gāmaṃ pāpuṇi.
  6019. 626019,125,2264,205,243,1,239,30,"Tattha metteyyo bhagavantaṃ vanditvā‘‘ imasmiṃ, bhante, gāme mama gihisahāyo atthi, muhuttaṃ tāva āgametha anukampaṃ upādāyā’’ ti vatvā gāmaṃ pavisitvā taṃ bhagavato santikaṃ ānetvā ekamantaṃ ṭhito tassatthāya ādigāthāya bhagavantaṃ pañhaṃ pucchi. "
  6020. 626020,125,2264,244,249,1,46,5,Tassa bhagavā byākaronto avasesagāthāyo abhāsi.
  6021. 626021,125,2264,250,253,1,25,3,Ayamassa suttassa uppatti.
  6022. 626022,125,2265,2,6,1,54,3,Tattha {methunamanuyuttassā}ti methunadhammasamāyuttassa.
  6023. 626023,125,2265,7,10,1,13,2,{Itī}ti evamāha.
  6024. 626024,125,2265,11,20,1,53,6,"{Āyasmā}ti piyavacanametaṃ, {tisso}ti nāmaṃ tassa therassa. "
  6025. 626025,125,2265,21,25,1,20,4,So hi tissoti nāmena.
  6026. 626026,125,2265,26,34,1,49,6,"{Metteyyo}ti gottaṃ, gottavaseneva cesa pākaṭo ahosi. "
  6027. 626027,125,2265,35,47,1,60,8,Tasmā aṭṭhuppattiyaṃ vuttaṃ‘‘ tissametteyyā nāma dve sahāyā’’ ti.
  6028. 626028,125,2265,48,51,1,21,3,Vighātan ti upaghātaṃ.
  6029. 626029,125,2265,52,55,1,15,2,{Brūhī}ti ācikkha.
  6030. 626030,125,2265,56,63,1,47,5,"{Mārisā}ti piyavacanametaṃ, nidukkhāti vuttaṃ hoti. "
  6031. 626031,125,2265,64,71,1,42,7,Sutvāna tava sāsanan ti tava vacanaṃ sutvā.
  6032. 626032,125,2265,72,80,1,68,7,Viveke {sikkhissāmase}ti sahāyaṃ ārabbha dhammadesanaṃ yācanto bhaṇati.
  6033. 626033,125,2265,81,84,1,26,3,So pana sikkhitasikkhoyeva.
  6034. 626034,125,2266,2,14,1,71,8,822. Mussate vāpi sāsanan ti pariyattipaṭipattito duvidhampi sāsanaṃ nassati.
  6035. 626035,125,2266,15,18,1,23,2,{Vāpī}ti padapūraṇamattaṃ.
  6036. 626036,125,2266,19,30,1,75,10,"Etaṃ tasmiṃ anāriyan ti tasmiṃ puggale etaṃ anariyaṃ, yadidaṃ micchāpaṭipadā. "
  6037. 626037,125,2267,2,17,1,85,10,823. Eko pubbe {caritvānā}ti pabbajjāsaṅkhātena vā gaṇavossaggaṭṭhena vā pubbe eko viharitvā.
  6038. 626038,125,2267,18,40,1,160,19,"Yānaṃ bhantaṃva taṃ loke, hīnamāhu puthujjanan ti taṃ vibbhantakaṃ puggalaṃ yathā hatthiyānādiyānaṃ adantaṃ visamaṃ ārohati, ārohakampi bhañjati, papātepi papatati. "
  6039. 626039,125,2267,41,55,1,136,13,"Evaṃ kāyaduccaritādivisamārohanena narakādīsu, atthabhañjanena jātipapātādīsu papatanena ca yānaṃ bhantaṃva āhu hīnaṃ puthujjanañca āhūti. "
  6040. 626040,125,2268,2,4,1,0,0,824-5.
  6041. 626041,125,2268,5,12,1,39,6,Yaso kitti {cā}ti lābhasakkāro pasaṃsā ca.
  6042. 626042,125,2268,13,16,1,22,2,{Pubbe}ti pabbajitabhāve.
  6043. 626043,125,2268,17,32,1,78,14,Hāyate vāpi tassa {sā}ti tassa vibbhantakassa sato so ca yaso sā ca kitti hāyati.
  6044. 626044,125,2268,33,44,1,69,10,Etampi {disvā}ti etampi pubbe yasakittīnaṃ bhāvaṃ pacchā ca hāniṃ disvā.
  6045. 626045,125,2268,45,52,1,55,6,Sikkhetha methunaṃ {vippahātave}ti tisso sikkhā sikkhetha.
  6046. 626046,125,2268,53,55,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6047. 626047,125,2268,56,62,1,55,5,"Methunaṃ vippahātave, methunappahānatthāyāti vuttaṃ hoti. "
  6048. 626048,125,2268,63,75,1,54,8,"Yo hi methunaṃ na vippajahati, saṅkappehi… pe… tathāvidho . "
  6049. 626049,125,2268,76,80,1,27,3,Tattha {pareto}ti samannāgato.
  6050. 626050,125,2268,81,86,1,48,5,Paresaṃ nigghosan ti upajjhāyādīnaṃ nindāvacanaṃ.
  6051. 626051,125,2268,87,92,1,25,4,Maṅku {hotī}ti dummano hoti.
  6052. 626052,125,2269,2,10,1,34,5,826. Ito parā gāthā pākaṭasambandhā eva.
  6053. 626053,125,2269,11,15,1,33,3,Tāsu {satthānī}ti kāyaduccaritādīni.
  6054. 626054,125,2269,16,28,1,59,8,Tāni hi attano paresañca chedanaṭṭhena‘‘ satthānī’’ ti vuccanti.
  6055. 626055,125,2269,29,35,1,54,6,Tesu cāyaṃ visesato codito musāvacanasatthāneva karoti–
  6056. 626056,125,2269,36,45,1,39,5,‘‘ iminā kāraṇenāhaṃ vibbhanto’’ ti bhaṇanto.
  6057. 626057,125,2269,46,47,1,8,1,Tenevāha–
  6058. 626058,125,2269,48,59,1,44,6,"‘‘ esa khvassa mahāgedho, mosavajjaṃ pagāhatī’’ ti. "
  6059. 626059,125,2269,60,67,1,33,6,Tattha esa {khvassā}ti esa kho assa.
  6060. 626060,125,2269,68,71,1,25,2,{Mahāgedho}ti mahābandhanaṃ.
  6061. 626061,125,2269,72,74,1,11,2,Katamoti ce?
  6062. 626062,125,2269,75,83,1,73,7,"Yadidaṃ mosavajjaṃ pagāhati, svāssa musāvādajjhogāho mahāgedhoti veditabbo. "
  6063. 626063,125,2270,2,18,1,137,12,827. Mandova {parikissatī}ti pāṇavadhādīni karonto tatonidānañca dukkhamanubhonto bhogapariyesanarakkhanāni ca karonto momūho viya parikilissati.
  6064. 626064,125,2271,2,4,1,0,0,828-9.
  6065. 626065,125,2271,5,46,1,205,30,"‘‘ Etamādīnavaṃ ñatvā, muni pubbāpare idhā’’ ti etaṃ‘‘ yaso kitti ca yā pubbe, hāyatevāpi tassa sā’’ ti ito pabhuti vutte pubbāpare idha imasmiṃ sāsane pubbato apare samaṇabhāvato vibbhantakabhāve ādīnavaṃ muni ñatvā. "
  6066. 626066,125,2271,47,62,1,117,12,"Etadariyānamuttaman ti yadidaṃ vivekacariyā , etaṃ buddhādīnaṃ ariyānaṃ uttamaṃ, tasmā vivekaññeva sikkhethāti adhippāyo. "
  6067. 626067,125,2271,63,88,1,116,19,"Na tena seṭṭho {maññethā}ti tena ca vivekena na attānaṃ‘‘ seṭṭho ahan’’ ti maññeyya, tena thaddho na bhaveyyāti vuttaṃ hoti. "
  6068. 626068,125,2272,2,10,1,51,4,830. {Rittassā}ti vivittassa kāyaduccaritādīhi virahitassa.
  6069. 626069,125,2272,11,30,1,164,17,"Oghatiṇṇassa pihayanti, kāmesu gadhitā {pajā}ti vatthukāmesu laggā sattā tassa caturoghatiṇṇassa pihayanti iṇāyikā viya āṇaṇyassāti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. "
  6070. 626070,125,2272,31,39,1,85,8,Desanāpariyosāne tisso sotāpattiphalaṃ patvā pacchā pabbajitvā arahattaṃ sacchākāsīti.
  6071. 626071,125,2273,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6072. 626072,125,2274,2,5,1,58,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya tissametteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6073. 626073,125,2275,2,4,1,18,2,8 . Pasūrasuttavaṇṇanā
  6074. 626074,125,2276,2,11,1,28,3,831. Idheva {suddhī}ti pasūrasuttaṃ.
  6075. 626075,125,2276,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  6076. 626076,125,2276,15,78,1,412,51,"Bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante pasūro nāma paribbājako mahāvādī, so‘‘ ahamasmi sakalajambudīpe vādena aggo, tasmā yathā jambudīpassa jambupaññāṇaṃ, evaṃ mamāpi bhavituṃ arahatī’’ ti jambusākhaṃ dhajaṃ katvā sakalajambudīpe paṭivādaṃ anāsādento anupubbena sāvatthiṃ āgantvā nagaradvāre vālikatthalaṃ katvā tattha sākhaṃ ussāpetvā‘‘ yo mayā saddhiṃ vādaṃ kātuṃ samattho, so imaṃ sākhaṃ bhañjatū’’ ti vatvā nagaraṃ pāvisi. "
  6077. 626077,125,2276,79,84,1,39,5,Taṃ ṭhānaṃ mahājano parivāretvā aṭṭhāsi.
  6078. 626078,125,2276,85,94,1,74,9,Tena ca samayena āyasmā sāriputto bhattakiccaṃ katvā sāvatthito nikkhamati.
  6079. 626079,125,2276,95,101,1,40,6,So taṃ disvā sambahule gāmadārake pucchi–
  6080. 626080,125,2276,102,114,1,39,7,"‘‘ kiṃ etaṃ dārakā’’ ti, te sabbaṃ ācikkhiṃsu."
  6081. 626081,125,2276,115,138,1,106,16,"‘‘ Tena hi naṃ tumhe uddharitvā pādehi bhañjatha,‘ vādatthiko vihāraṃ āgacchatū’ ti ca bhaṇathā’’ ti vatvā pakkāmi. "
  6082. 626082,125,2277,2,20,1,109,13,Paribbājako piṇḍāya caritvā katabhattakicco āgantvā uddharitvā bhaggaṃ sākhaṃ disvā‘‘ kenidaṃ kāritan’’ ti pucchi.
  6083. 626083,125,2277,21,67,1,298,34,‘‘ Buddhasāvakena sāriputtenā’’ ti ca vutte pamudito hutvā‘‘ ajja mama jayaṃ samaṇassa ca parājayaṃ paṇḍitā passantū’’ ti pañhavīmaṃsake kāraṇike ānetuṃ sāvatthiṃ pavisitvā vīthisiṅghāṭakacaccaresu vicaranto‘‘ samaṇassa gotamassa aggasāvakena saha vāde paññāpaṭibhānaṃ sotukāmā bhonto nikkhamantū’’ ti ugghosesi.
  6084. 626084,125,2277,68,82,1,83,10,‘‘ Paṇḍitānaṃ vacanaṃ sossāmā’’ ti sāsane pasannāpi appasannāpi bahū manussā nikkhamiṃsu.
  6085. 626085,125,2277,83,98,1,91,11,Tato pasūro mahājanaparivuto‘‘ evaṃ vutte evaṃ bhaṇissāmī’’ tiādīni vitakkento vihāraṃ agamāsi.
  6086. 626086,125,2277,99,114,1,105,11,Thero‘‘ vihāre uccāsaddamahāsaddo janabyākulañca mā ahosī’’ ti jetavanadvārakoṭṭhake āsanaṃ paññāpetvā nisīdi.
  6087. 626087,125,2278,2,20,1,88,11,"Paribbājako theraṃ upasaṅkamitvā‘‘ tvaṃ, bho, pabbajita, mayhaṃ jambudhajaṃ bhañjāpesī’’ ti āha."
  6088. 626088,125,2278,21,43,1,64,12,"‘‘ Āma paribbājakā’’ ti ca vutte‘‘ hotu no, bho, kāci kathāpavattī’’ ti āha."
  6089. 626089,125,2278,44,69,1,89,13,"‘‘ Hotu paribbājakā’’ ti ca therena sampaṭicchite‘‘ tvaṃ, samaṇa, puccha, ahaṃ vissajjessāmī’’ ti āha. "
  6090. 626090,125,2278,70,89,1,73,11,"Tato naṃ thero avaca‘‘ kiṃ, paribbājaka, dukkaraṃ pucchā, udāhu vissajjanan’’ ti. "
  6091. 626091,125,2278,90,98,1,47,6,"Vissajjanaṃ bho, pabbajita, pucchāya kiṃ dukkaraṃ. "
  6092. 626092,125,2278,99,105,1,34,6,Taṃ yo hi koci yaṃkiñci pucchatīti.
  6093. 626093,125,2278,106,138,1,154,21,"‘‘ Tena hi, paribbājaka, tvaṃ puccha, ahaṃ vissajjessāmī’’ ti evaṃ vutte paribbājako‘‘ sādhurūpo bhikkhu ṭhāne sākhaṃ bhañjāpesī’’ ti vimhitacitto hutvā theraṃ pucchi–"
  6094. 626094,125,2278,139,147,1,20,4,‘‘ ko purisassa kāmo’’ ti.
  6095. 626095,125,2278,148,167,1,40,6,‘‘ Saṅkapparāgo purisassa kāmo’’ ti( a. ni.6.63) thero āha.
  6096. 626096,125,2278,168,177,1,64,9,So taṃ sutvā there viruddhasaññī hutvā parājayaṃ āropetukāmo āha–
  6097. 626097,125,2278,178,193,1,68,9,"‘‘ citravicitrārammaṇaṃ pana bho, pabbajita, purisassa kāmaṃ na vadesī’’ ti?"
  6098. 626098,125,2278,194,205,1,28,5,"‘‘ Āma, paribbājaka, na vademī’’ ti. "
  6099. 626099,125,2278,206,226,1,122,16,Tato naṃ paribbājako yāva tikkhattuṃ paṭiññaṃ kārāpetvā‘‘ suṇantu bhonto samaṇassa vāde dosan’’ ti pañhavīmaṃsake ālapitvā āha–
  6100. 626100,125,2278,227,240,1,57,7,"‘‘ bho, pabbajita, tumhākaṃ sabrahmacārino araññe viharantī’’ ti?"
  6101. 626101,125,2278,241,251,1,28,4,"‘‘ Āma, paribbājaka, viharantī’’ ti."
  6102. 626102,125,2278,252,263,1,57,7,‘‘ Te tattha viharantā kāmavitakkādayo vitakke vitakkentī’’ ti?
  6103. 626103,125,2278,264,276,1,47,6,"‘‘ Āma, paribbājaka, puthujjanā sahasā vitakkentī’’ ti."
  6104. 626104,125,2278,277,284,1,32,5,‘‘ Yadi evaṃ tesaṃ samaṇabhāvo kuto?
  6105. 626105,125,2278,285,298,1,74,11,Nanu te agārikā kāmabhogino hontī’’ ti evañca pana vatvā athāparaṃ etadavoca–
  6106. 626106,125,2279,2,12,1,31,8,"‘ ‘ Na te ve kāmā yāni citrāni loke, "
  6107. 626107,125,2280,2,5,1,28,3,Saṅkapparāgañca vadesi kāmaṃ;
  6108. 626108,125,2281,2,5,1,27,3,"Saṅkappayaṃ akusale vitakke, "
  6109. 626109,125,2282,2,23,1,33,5,Bhikkhupi te hessati kāmabhogī’’ ti.( saṃ. ni. aṭṭha.1.1.34);
  6110. 626110,125,2283,2,9,1,49,7,Atha thero paribbājakassa vāde dosaṃ dassento āha–
  6111. 626111,125,2283,10,27,1,86,10,"‘‘ kiṃ, paribbājaka, saṅkapparāgaṃ purisassa kāmaṃ na vadesi, citravicitrārammaṇaṃ vadesī’’ ti?"
  6112. 626112,125,2283,28,38,1,20,4,"‘‘ Āma, bho, pabbajitā’’ ti. "
  6113. 626113,125,2283,39,61,1,120,16,"Tato naṃ thero yāva tikkhattuṃ paṭiññaṃ kārāpetvā‘‘ suṇātha, āvuso, paribbājakassa vāde dosan’’ ti pañhavīmaṃsake ālapitvā āha–"
  6114. 626114,125,2283,62,73,1,33,6,"‘‘ āvuso pasūra, tava satthā atthī’’ ti?"
  6115. 626115,125,2283,74,84,1,22,4,"‘‘ Āma, pabbajita, atthī’’ ti."
  6116. 626116,125,2283,85,98,1,69,8,‘‘ So cakkhuviññeyyaṃ rūpārammaṇaṃ passati saddārammaṇādīni vā sevatī’’ ti?
  6117. 626117,125,2283,99,109,1,23,4,"‘‘ Āma, pabbajita, sevatī’’ ti."
  6118. 626118,125,2283,110,131,1,104,16,"‘‘ Yadi evaṃ tassa satthubhāvo kuto, nanu so agāriko kāmabhogī hotī’’ ti evañca pana vatvā athāparaṃ etadavoca–"
  6119. 626119,125,2284,2,10,1,28,7,"‘ ‘ Te ve kāmā yāni citrāni loke, "
  6120. 626120,125,2285,2,6,1,29,4,Saṅkapparāgaṃ na vadesi kāmaṃ;
  6121. 626121,125,2286,2,6,1,26,3,"Passanto rūpāni manoramāni, "
  6122. 626122,125,2287,2,5,1,26,3,Suṇanto saddāni manoramāni.
  6123. 626123,125,2288,2,7,1,28,4,"‘ ‘ Ghāyanto gandhāni manoramāni, "
  6124. 626124,125,2289,2,5,1,25,3,Sāyanto rasāni manoramāni;
  6125. 626125,125,2290,2,5,1,28,3,"Phusanto phassāni manoramāni, "
  6126. 626126,125,2291,2,9,1,32,5,Satthāpi te hessati kāmabhogī’’ ti.
  6127. 626127,125,2292,2,81,1,567,61,"Evaṃ vutte nippaṭibhāno paribbājako‘‘ ayaṃ pabbajito mahāvādī, imassa santike pabbajitvā vādasatthaṃ sikkhissāmī’’ ti sāvatthiṃ pavisitvā pattacīvaraṃ pariyesitvā jetavanaṃ paviṭṭho tattha lāludāyiṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ kāyūpapannaṃ sarīrākārākappesu samantapāsādikaṃ disvā‘‘ ayaṃ bhikkhu mahāpañño mahāvādī’’ ti mantvā tassa santike pabbajitvā taṃ vādena niggahetvā saliṅgena taṃyeva titthāyatanaṃ pakkamitvā puna‘‘ samaṇena gotamena saddhiṃ vādaṃ karissāmī’’ ti sāvatthiyaṃ purimanayeneva ugghosetvā mahājanaparivuto‘‘ evaṃ samaṇaṃ gotamaṃ niggahessāmī’’ tiādīni vadanto jetavanaṃ agamāsi. "
  6128. 626128,125,2292,82,94,1,84,8,Jetavanadvārakoṭṭhake adhivatthā devatā‘‘ ayaṃ abhājanabhūto’’ ti mukhabandhamassa akāsi.
  6129. 626129,125,2292,95,101,1,45,6,So bhagavantaṃ upasaṅkamitvā mūgo viya nisīdi.
  6130. 626130,125,2292,102,132,1,134,18,"Manussā‘‘ idāni pucchissati, idāni pucchissatī’’ ti tassa mukhaṃ ulloketvā‘‘ vadehi, bho pasūra, vadehi, bho pasūrā’’ ti uccāsaddamahāsaddā ahesuṃ. "
  6131. 626131,125,2292,133,150,1,103,13,Atha bhagavā‘‘ kiṃ pasūro vadissatī’’ ti vatvā tattha sampattaparisāya dhammadesanatthaṃ imaṃ suttaṃ abhāsi.
  6132. 626132,125,2293,2,20,1,139,17,Tattha paṭhamagāthāya tāva ayaṃ saṅkhepo– ime diṭṭhigatikā attano diṭṭhiṃ sandhāya idheva suddhī iti vādayanti nāññesu dhammesu visuddhimāhu.
  6133. 626133,125,2293,21,51,1,157,21,Evaṃ sante attano satthārādīni nissitā tattheva‘‘ esa vādo subho’’ ti evaṃ subhaṃ vadānā hutvā puthū samaṇabrāhmaṇā‘‘ sassato loko’’ tiādīsu paccekasaccesu niviṭṭhā.
  6134. 626134,125,2294,2,13,1,36,6,832. Evaṃ niviṭṭhā ca– te {vādakāmā}ti gāthā.
  6135. 626135,125,2294,14,38,1,120,19,"Tattha bālaṃ dahantī mithu aññamaññan ti‘‘ ayaṃ bālo ayaṃ bālo’’ ti evaṃ dvepi janā aññamaññaṃ bālaṃ dahanti, bālato passanti. "
  6136. 626136,125,2294,39,50,1,82,11,Vadanti te aññasitā kathojjan ti te aññamaññaṃ satthārādiṃ nissitā kalahaṃ vadanti.
  6137. 626137,125,2294,51,67,1,98,11,Pasaṃsakāmā kusalā {vadānā}ti pasaṃsatthikā ubhopi‘‘ mayaṃ kusalavādā paṇḍitavādā’’ ti evaṃsaññino hutvā.
  6138. 626138,125,2295,2,18,1,62,11,833. Evaṃ vadānesu ca tesu eko niyamato eva– yutto kathāyan ti gāthā.
  6139. 626139,125,2295,19,25,1,46,6,Tattha yutto kathāyan ti vivādakathāya ussukko.
  6140. 626140,125,2295,26,48,1,142,17,Pasaṃsamicchaṃ vinighāti {hotī}ti attano pasaṃsaṃ icchanto‘‘ kathaṃ nu kho niggahessāmī’’ tiādinā nayena pubbeva sallāpā kathaṃkathī vinighātī hoti.
  6141. 626141,125,2295,49,67,1,115,13,"Apāhatasmin ti pañhavīmaṃsakehi‘‘ atthāpagataṃ te bhaṇitaṃ, byañjanāpagataṃ te bhaṇitan’’ tiādinā nayena apahārite vāde. "
  6142. 626142,125,2295,68,79,1,73,10,Nindāya so {kuppatī}ti evaṃ apāhatasmiñca vāde uppannāya nindāya so kuppati.
  6143. 626143,125,2295,80,85,1,41,4,{Randhamesī}ti parassa randhameva gavesanto.
  6144. 626144,125,2296,2,17,1,58,10,"834. Na kevalañca kuppati, apica kho pana yamassa vādan ti gāthā. "
  6145. 626145,125,2296,18,26,1,76,8,Tattha parihīnamāhu apāhatan ti atthabyañjanādito apāhataṃ parihīnaṃ vadanti.
  6146. 626146,125,2296,27,41,1,71,9,{Paridevatī}ti tato nimittaṃ so‘‘ aññaṃ mayā āvajjitan’’ tiādīhi vippalapati.
  6147. 626147,125,2296,42,53,1,43,6,{Socatī}ti‘‘ tassa jayo’’ tiādīni ārabbha socati.
  6148. 626148,125,2296,54,71,1,98,12,Upaccagā manti {anutthunātī}ti‘‘ so maṃ vādena vādaṃ atikkanto’’ tiādinā nayena suṭṭhutaraṃ vippalapati.
  6149. 626149,125,2297,2,14,1,66,8,835. Ete vivādā {samaṇesū}ti ettha pana samaṇā vuccanti bāhiraparibbājakā.
  6150. 626150,125,2297,15,31,1,125,15,Etesu ugghāti nighāti {hotī}ti etesu vādesu jayaparājayādivasena cittassa ugghātaṃ nighātañca pāpuṇanto ugghātī nighātī ca hoti.
  6151. 626151,125,2297,32,37,1,37,5,Virame kathojjan ti pajaheyya kalahaṃ.
  6152. 626152,125,2297,38,49,1,77,10,Na haññadatthatthi {pasaṃsalābhā}ti na hi ettha pasaṃsalābhato añño attho atthi.
  6153. 626153,125,2298,2,4,1,0,0,836-7.
  6154. 626154,125,2298,5,52,1,272,38,"Chaṭṭhagāthāya attho– yasmā ca na haññadatthatthi pasaṃsalābhā, tasmā paramaṃ lābhaṃ labhantopi‘‘ sundaro ayan’’ ti tattha diṭṭhiyā pasaṃsito vā pana hoti taṃ vādaṃ parisāya majjhe dīpetvā, tato so tena jayatthena tuṭṭhiṃ vā dantavidaṃsakaṃ vā āpajjanto hasati, mānena ca uṇṇamati. "
  6155. 626155,125,2298,53,55,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6156. 626156,125,2298,56,70,1,78,12,"Yasmā taṃ jayatthaṃ pappuyya yathāmāno jāto, evaṃ uṇṇamato ca yā {uṇṇatī}ti gāthā. "
  6157. 626157,125,2298,71,90,1,113,14,Tattha mānātimānaṃ vadate {paneso}ti eso pana taṃ uṇṇatiṃ‘‘ vighātabhūmī’’ ti abujjhamāno mānañca atimānañca vadatiyeva.
  6158. 626158,125,2299,2,20,1,76,11,838. Evaṃ vāde dosaṃ dassetvā idāni tassa vādaṃ asampaṭicchanto‘‘ sūro’’ ti gāthamāha.
  6159. 626159,125,2299,21,29,1,65,6,"Tattha {rājakhādāyā}ti rājakhādanīyena, bhattavetanenāti vuttaṃ hoti. "
  6160. 626160,125,2299,30,44,1,119,13,"Abhigajjameti paṭisūramicchan ti yathā so paṭisūraṃ icchanto abhigajjanto eti, evaṃ diṭṭhigatiko diṭṭhigatikanti dasseti. "
  6161. 626161,125,2299,45,58,1,59,10,"Yeneva so, tena {palehī}ti yena so tuyhaṃ paṭisūro, tena gaccha. "
  6162. 626162,125,2299,59,80,1,128,17,"Pubbeva natthi yadidaṃ {yudhāyā}ti yaṃ pana idaṃ kilesajātaṃ yuddhāya siyā, taṃ etaṃ pubbeva natthi, bodhimūleyeva pahīnanti dasseti. "
  6163. 626163,125,2299,81,83,1,29,2,Sesagāthā pākaṭasambandhāyeva.
  6164. 626164,125,2300,2,4,1,0,0,839-40.
  6165. 626165,125,2300,5,9,1,30,3,Tattha {vivādayantī}ti vivadanti.
  6166. 626166,125,2300,10,13,1,30,2,{Paṭisenikattā}ti paṭilomakārako.
  6167. 626167,125,2300,14,18,1,35,3,{Visenikatvā}ti kilesasenaṃ vināsetvā.
  6168. 626168,125,2300,19,26,1,40,5,Kiṃ {labhetho}ti paṭimallaṃ kiṃ labhissasi.
  6169. 626169,125,2300,27,32,1,33,4,{Pasūrā}ti taṃ paribbājakaṃ ālapati.
  6170. 626170,125,2300,33,39,1,34,5,Yesīdha {natthī}ti yesaṃ idha natthi.
  6171. 626171,125,2301,2,19,1,59,10,841. Pavitakkan ti‘‘ jayo nu kho me bhavissatī’’ ti ādīni vitakkento.
  6172. 626172,125,2301,20,29,1,76,8,Dhonena yugaṃ {samāgamā}ti dhutakilesena buddhena saddhiṃ yugaggāhaṃ samāpanno.
  6173. 626173,125,2301,30,51,1,154,19,"Na hi tvaṃ sakkhasi {sampayātave}ti kotthukādayo viya sīhādīhi, dhonena saha yugaṃ gahetvā ekapadampi sampayātuṃ yugaggāhameva vā sampādetuṃ na sakkhissasīti. "
  6174. 626174,125,2301,52,55,1,28,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭamevāti.
  6175. 626175,125,2302,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6176. 626176,125,2303,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya pasūrasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6177. 626177,125,2304,2,4,1,21,2,9 . Māgaṇḍiyasuttavaṇṇanā
  6178. 626178,125,2305,2,10,1,33,4,842. Disvāna taṇhan ti māgaṇḍiyasuttaṃ.
  6179. 626179,125,2305,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  6180. 626180,125,2305,14,43,1,304,28,Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharanto paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento kurūsu kammāsadhammanigamavāsino māgaṇḍiyassa nāma brāhmaṇassa sapajāpatikassa arahattūpanissayaṃ disvā tāvadeva sāvatthito tattha gantvā kammāsadhammassa avidūre aññatarasmiṃ vanasaṇḍe nisīdi suvaṇṇobhāsaṃ muñcamāno.
  6181. 626181,125,2305,44,66,1,139,18,Māgaṇḍiyopi taṅkhaṇaṃ tattha mukhadhovanatthaṃ gato suvaṇṇobhāsaṃ disvā‘‘ kiṃ idan’’ ti ito cito ca pekkhamāno bhagavantaṃ disvā attamano ahosi.
  6182. 626182,125,2305,67,78,1,79,10,"Tassa kira dhītā suvaṇṇavaṇṇā, taṃ bahū khattiyakumārādayo vārayantā na labhanti. "
  6183. 626183,125,2305,79,91,1,69,8,Brāhmaṇo evaṃladdhiko hoti‘‘ samaṇasseva naṃ suvaṇṇavaṇṇassa dassāmī’’ ti.
  6184. 626184,125,2305,92,110,1,86,13,"So bhagavantaṃ disvā‘‘ ayaṃ me dhītāya samānavaṇṇo, imassa naṃ dassāmī’’ ti cittaṃ uppādesi. "
  6185. 626185,125,2305,111,115,1,28,4,Tasmā disvāva attamano ahosi.
  6186. 626186,125,2305,116,122,1,37,6,So vegena gharaṃ gantvā brāhmaṇiṃ āha–
  6187. 626187,125,2305,123,142,1,90,13,"‘‘ bhoti bhoti mayā dhītāya samānavaṇṇo puriso diṭṭho, alaṅkarohi dārikaṃ, tassa naṃ dassāmā’’ ti. "
  6188. 626188,125,2305,143,154,1,117,10,Brāhmaṇiyā dārikaṃ gandhodakena nhāpetvā vatthapupphālaṅkārādīhi alaṅkarontiyā eva bhagavato bhikkhācāravelā sampattā.
  6189. 626189,125,2305,155,160,1,42,5,Atha bhagavā kammāsadhammaṃ piṇḍāya pāvisi.
  6190. 626190,125,2306,2,9,1,57,7,Tepi kho dhītaraṃ gahetvā bhagavato nisinnokāsaṃ agamaṃsu.
  6191. 626191,125,2306,10,22,1,104,12,Tattha bhagavantaṃ adisvā brāhmaṇī ito cito ca vilokentī bhagavato nisajjaṭṭhānaṃ tiṇasanthārakaṃ addasa.
  6192. 626192,125,2306,23,30,1,71,7,Buddhānañca adhiṭṭhānabalena nisinnokāso padanikkhepo ca abyākulā honti.
  6193. 626193,125,2306,31,34,1,16,3,Sā brāhmaṇaṃ āha–
  6194. 626194,125,2306,35,46,1,34,5,"‘‘ esa, brāhmaṇa, tassa tiṇasanthāro’’ ti?"
  6195. 626195,125,2306,47,55,1,12,3,"‘‘ Āma, bhotī’’ ti."
  6196. 626196,125,2306,56,70,1,58,8,"‘‘ Tena hi, brāhmaṇa, amhākaṃ āgamanakammaṃ na sampajjissatī’’ ti."
  6197. 626197,125,2306,71,78,1,14,3,‘‘ Kasmā bhotī’’ ti?
  6198. 626198,125,2306,79,94,1,67,8,"‘‘ Passa, brāhmaṇa, abyākulo tiṇasanthāro, neso kāmabhogino paribhutto’’ ti. "
  6199. 626199,125,2306,95,109,1,66,9,"Brāhmaṇo‘‘ mā, bhoti maṅgale pariyesiyamāne avamaṅgalaṃ abhaṇī’’ ti āha. "
  6200. 626200,125,2306,110,129,1,108,15,Punapi brāhmaṇī ito cito ca vicarantī bhagavato padanikkhepaṃ disvā brāhmaṇaṃ āha‘‘ ayaṃ tassa padanikkhepo’’ ti?
  6201. 626201,125,2306,130,138,1,12,3,"‘‘ Āma, bhotī’’ ti."
  6202. 626202,125,2306,139,154,1,58,8,"‘‘ Passa, brāhmaṇa, padanikkhepaṃ, nāyaṃ satto kāmesu gadhito’’ ti."
  6203. 626203,125,2306,155,170,1,66,11,‘‘ Kathaṃ tvaṃ bhoti jānāsī’’ ti ca vuttā attano ñāṇabalaṃ dassentī āha–
  6204. 626204,125,2307,2,11,1,33,6,"‘ ‘ Rattassa hi ukkuṭikaṃ padaṃ bhave, "
  6205. 626205,125,2308,2,6,1,33,4,Duṭṭhassa hoti anukaḍḍhitaṃ padaṃ;
  6206. 626206,125,2309,2,5,1,29,3,"Mūḷhassa hoti sahasānupīḷitaṃ, "
  6207. 626207,125,2310,2,39,1,36,4,Vivaṭṭacchadassa idamīdisaṃ padan’’ ti.( a. ni. aṭṭha.1.1.260-261; dha. pa. aṭṭha.1.2 sāmāvatīvatthu; visuddhi.1.45);
  6208. 626208,125,2311,2,13,1,85,10,"Ayañcarahi tesaṃ kathā vippakatā, atha bhagavā katabhattakicco tameva vanasaṇḍaṃ āgato. "
  6209. 626209,125,2311,14,22,1,89,8,Brāhmaṇī bhagavato varalakkhaṇakhacitaṃ byāmappabhāparikkhittaṃ rūpaṃ disvā brāhmaṇaṃ āha–
  6210. 626210,125,2311,23,34,1,27,5,"‘‘ esa tayā, brāhmaṇa, diṭṭho’’ ti?"
  6211. 626211,125,2311,35,42,1,12,3,‘‘ Āma bhotī’’ ti.
  6212. 626212,125,2311,43,59,1,90,11,"‘‘ Āgatakammaṃ na sampajjissateva, evarūpo nāma kāme paribhuñjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ ti. "
  6213. 626213,125,2311,60,66,1,55,6,Tesaṃ evaṃ vadantānaññeva bhagavā tiṇasanthārake nisīdi.
  6214. 626214,125,2311,67,109,1,275,33,"Atha brāhmaṇo dhītaraṃ vāmena hatthena gahetvā kamaṇḍaluṃ dakkhiṇena hatthena gahetvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā‘‘ bho, pabbajita, tvañca suvaṇṇavaṇṇo ayañca dārikā, anucchavikā esā tava, imāhaṃ bhoto bhariyaṃ posāvanatthāya dammī’’ ti vatvā bhagavato santikaṃ gantvā dātukāmo aṭṭhāsi. "
  6215. 626215,125,2311,110,127,1,97,13,Bhagavā brāhmaṇaṃ anālapitvā aññena saddhiṃ sallapamāno viya‘‘ disvāna taṇhan’’ ti imaṃ gāthaṃ abhāsi.
  6216. 626216,125,2312,2,34,1,277,29,"Tassattho – ajapālanigrodhamūle nānārūpāni nimminitvā abhikāmamāgataṃ māradhītaraṃ disvāna taṇhaṃ aratiṃ ragañca chandamattampi me methunasmiṃ nāhosi, kimevidaṃ imissā dārikāya muttakarīsapuṇṇaṃ rūpaṃ disvā bhavissati sabbathā pādāpi naṃ samphusituṃ na icche, kutonena saṃvasitunti. "
  6217. 626217,125,2313,2,36,1,177,24,"843. Tato māgaṇḍiyo‘‘ pabbajitā nāma mānusake kāme pahāya dibbakāmatthāya pabbajanti, ayañca dibbepi kāme na icchati, idampi itthiratanaṃ, kā nu assa diṭṭhī’’ ti pucchituṃ dutiyaṃ gāthamāha. "
  6218. 626218,125,2313,37,51,1,97,13,"Tattha etādisaṃ ce ratanan ti dibbitthiratanaṃ sandhāya bhaṇati, nārin ti attano dhītaraṃ sandhāya. "
  6219. 626219,125,2313,52,62,1,71,9,Diṭṭhigataṃ sīlavataṃ nu jīvitan ti diṭṭhiñca sīlañca vatañca jīvitañca.
  6220. 626220,125,2313,63,71,1,73,8,Bhavūpapattiñca vadesi kīdisan ti attano bhavūpapattiñca kīdisaṃ vadasīti.
  6221. 626221,125,2314,2,12,1,71,7,844. Ito parā dve gāthā visajjanapucchānayena pavattattā pākaṭasambandhāyeva.
  6222. 626222,125,2314,13,43,1,184,22,"Tāsu paṭhamagāthāya saṅkhepattho– tassa mayhaṃ, māgaṇḍiya, dvāsaṭṭhidiṭṭhigata dhammesu nicchinitvā‘‘ idameva saccaṃ, moghamaññan’’ ti evaṃ idaṃ vadāmīti samuggahitaṃ na hoti natthi na vijjati. "
  6223. 626223,125,2314,44,46,1,9,1,Kiṃkāraṇā ?
  6224. 626224,125,2314,47,63,1,156,16,Ahañhi passanto diṭṭhīsu ādīnavaṃ kañci diṭṭhiṃ aggahetvā saccāni pavicinanto ajjhattaṃ rāgādīnaṃ santibhāvena ajjhattasanti saṅkhātaṃ nibbānameva addasanti.
  6225. 626225,125,2315,2,26,1,179,19,845. Dutiyagāthāya saṅkhepattho– yāni māni diṭṭhigatāni tehi tehi sattehi vinicchinitvā gahitattā {vinicchayā}ti ca attano paccayehi abhisaṅkhatabhāvādinā nayena pakappitāni cāti vuccanti.
  6226. 626226,125,2315,27,48,1,151,19,"Te tvaṃ muni diṭṭhigatadhamme aggahetvā ajjhattasantīti yametamatthaṃ brūsi, ācikkha me, kathaṃ nu dhīrehi paveditaṃ kathaṃ pakāsitaṃ dhīrehi taṃ padanti. "
  6227. 626227,125,2316,2,28,1,121,17,"846. Athassa bhagavā yathā yena upāyena taṃ padaṃ dhīrehi pakāsitaṃ, taṃ upāyaṃ sapaṭipakkhaṃ dassento‘‘ na diṭṭhiyā’’ ti gāthamāha. "
  6228. 626228,125,2316,29,39,1,86,6,Tattha‘‘ na diṭṭhiyā’’ tiādīhi diṭṭhisutiaṭṭhasamāpattiñāṇabāhirasīlabbatāni paṭikkhipati.
  6229. 626229,125,2316,40,67,1,148,19,‘‘ Suddhimāhā’’ ti ettha vuttaṃ āha -saddaṃ sabbattha nakārena saddhiṃ yojetvā purisabyattayaṃ katvā‘‘ diṭṭhiyā suddhiṃ nāhaṃ kathemī’’ ti evamattho veditabbo.
  6230. 626230,125,2316,68,73,1,32,4,"Yathā cettha, evaṃ uttarapadesupi. "
  6231. 626231,125,2316,74,84,1,69,9,Tattha ca adiṭṭhiyā {nāhā}ti dasavatthukaṃ sammādiṭṭhiṃ vinā na kathemi.
  6232. 626232,125,2316,85,91,1,38,5,Tathā {assutiyā}ti navaṅgaṃ savanaṃ vinā.
  6233. 626233,125,2316,92,97,1,44,4,{Añāṇā}ti kammassa katasaccānulomikañāṇaṃ vinā.
  6234. 626234,125,2316,98,102,1,33,3,{Asīlatā}ti pātimokkhasaṃvaraṃ vinā.
  6235. 626235,125,2316,103,107,1,27,3,{Abbatā}ti dhutaṅgavataṃ vinā.
  6236. 626236,125,2316,108,118,1,78,9,Nopi {tenā}ti tesu ekamekena diṭṭhiādimattenāpi no kathemīti evamattho veditabbo.
  6237. 626237,125,2316,119,138,1,176,17,"Ete ca nissajja {anuggahāyā}ti ete ca purime diṭṭhiādibhede kaṇhapakkhiye dhamme samugghātakaraṇena nissajja, pacchime adiṭṭhiādibhede sukkapakkhiye atammayatāpajjanena anuggahāya. "
  6238. 626238,125,2316,139,164,1,190,22,"Santo anissāya bhavaṃ na {jappe}ti imāya paṭipattiyā rāgādivūpasamena santo cakkhādīsu kañci dhammaṃ anissāya ekampi bhavaṃ apihetuṃ apatthetuṃ samattho siyā, ayamassa ajjhattasantīti adhippāyo. "
  6239. 626239,125,2317,2,19,1,70,10,847. Evaṃ vutte vacanatthaṃ asallakkhento māgaṇḍiyo‘‘ no ce kirā’’ ti gāthamāha.
  6240. 626240,125,2317,20,23,1,31,3,Tattha diṭṭhādīni vuttanayāneva.
  6241. 626241,125,2317,24,29,1,49,5,Kaṇhapakkhiyāniyeva pana sandhāya ubhayatrāpi āha.
  6242. 626242,125,2317,30,49,1,94,15,Āha-saddaṃ pana nocekira-saddena yojetvā‘‘ no ce kirāha no ce kira kathesī’’ ti evaṃ attho daṭṭhabbo.
  6243. 626243,125,2317,50,56,1,31,5,"Momuhan ti atimūḷhaṃ, mohanaṃ vā. "
  6244. 626244,125,2317,57,60,1,18,2,{Paccentī}ti jānanti.
  6245. 626245,125,2318,2,20,1,88,11,848. Athassa bhagavā taṃ diṭṭhiṃ nissāya pucchaṃ paṭikkhipanto‘‘ diṭṭhiñca nissāyā’’ ti gāthamāha.
  6246. 626246,125,2318,21,62,1,282,34,"Tassattho– tvaṃ, māgaṇḍiya, diṭṭhiṃ nissāya punappunaṃ pucchamāno yāni te diṭṭhigatāni samuggahitāni, tesveva samuggahītesu evaṃ pamohaṃ āgato, ito ca mayā vuttaajjhattasantito paṭipattito dhammadesanato vā aṇumpi yuttasaññaṃ na passasi, tena kāraṇena tvaṃ imaṃ dhammaṃ momuhato passasīti. "
  6247. 626247,125,2319,2,28,1,163,19,849. Evaṃ samuggahitesu pamohena māgaṇḍiyassa vivādāpattiṃ dassetvā idāni tesu aññesu ca dhammesu vigatappamohassa attano nibbivādataṃ dassento‘‘ samo visesī’’ ti gāthamāha.
  6248. 626248,125,2319,29,49,1,111,17,"Tassattho – yo evaṃ tividhamānena vā diṭṭhiyā vā maññati, so tena mānena tāya diṭṭhiyā tena vā puggalena vivadeyya. "
  6249. 626249,125,2319,50,68,1,99,16,"Yo pana amhādiso imāsu tīsu vidhāsu avikampamāno, samo visesīti na tassa hoti, na ca hīnoti pāṭhaseso. "
  6250. 626250,125,2320,2,12,1,32,5,850. Kiñca bhiyyo– saccanti {so}ti gāthā.
  6251. 626251,125,2320,13,57,1,233,32,"Tassattho– so evarūpo pahīnamānadiṭṭhiko mādiso bāhitapāpattādinā nayena brāhmaṇo‘‘ idameva saccan’’ ti kiṃ vadeyya kiṃ vatthuṃ bhaṇeyya, kena vā kāraṇena bhaṇeyya,‘‘ mayhaṃ saccaṃ, tuyhaṃ musā’’ ti vā kena mānena diṭṭhiyā puggalena vā vivadeyya? "
  6252. 626252,125,2320,58,84,1,170,20,"Yasmiṃ mādise khīṇāsave‘‘ sadisohamasmī’’ ti pavattiyā samaṃ vā, itaradvayabhāvena pavattiyā visamaṃ vā maññitaṃ natthi, so samānādīsu kena vādaṃ paṭisaṃyujeyya paṭipphareyyāti. "
  6253. 626253,125,2320,85,94,1,51,7,Nanu ekaṃseneva evarūpo puggalo– okaṃ {pahāyā}ti gāthā?
  6254. 626254,125,2321,2,15,1,86,8,851. Tattha okaṃ {pahāyā}ti rūpavatthādiviññāṇassa okāsaṃ tatra chandarāgappahānena chaḍḍetvā.
  6255. 626255,125,2321,16,21,1,56,4,{Aniketasārī}ti rūpanimittaniketādīni taṇhāvasena asaranto.
  6256. 626256,125,2321,22,30,1,59,7,Gāme akubbaṃ muni {santhavānī}ti gāme gihisanthavāni akaronto.
  6257. 626257,125,2321,31,38,1,62,6,Kāmehi {ritto}ti kāmesu chandarāgābhāvena sabbakāmehi puthubhūto.
  6258. 626258,125,2321,39,44,1,51,4,{Apurekkharāno}ti āyatiṃ attabhāvaṃ anabhinibbattento.
  6259. 626259,125,2321,45,56,1,77,10,Kathaṃ na viggayha janena {kayirā}ti janena saddhiṃ viggāhikakathaṃ na katheyya.
  6260. 626260,125,2321,57,64,1,31,5,So evarūpo– yehi {vivitto}ti gāthā.
  6261. 626261,125,2322,2,10,1,31,4,852. Tattha {yehī}ti yehi diṭṭhigatehi.
  6262. 626262,125,2322,11,16,1,33,4,Vivitto {vicareyyā}ti ritto careyya.
  6263. 626263,125,2322,17,47,1,105,16,Na tāni uggayha vadeyya {nāgo}ti‘‘ āguṃ na karotī’’ tiādinā( cūḷani. bhadrāvudhamāṇavapucchāniddesa70; pārāyanānugītigāthāniddesa102) nayena nāgo tāni diṭṭhigatāni uggahetvā na vadeyya.
  6264. 626264,125,2322,48,59,1,82,10,"Jalambujan ti jalasaññite ambumhi jātaṃ kaṇṭakanāḷaṃ vārijaṃ, padumanti vuttaṃ hoti. "
  6265. 626265,125,2322,60,86,1,172,24,"Yathā jalena paṅkena ca nūpalittan ti taṃ padumaṃ yathā jalena ca paṅkena ca anupalittaṃ hoti, evaṃ muni santivādo {agiddho}ti evaṃ ajjhattasantivādo muni gedhābhāvena agiddho. "
  6266. 626266,125,2322,87,104,1,92,14,Kāme ca loke ca {anūpalitto}ti duvidhepi kāme apāyādike ca loke dvīhipi lepehi anupalitto hoti.
  6267. 626267,125,2323,2,12,1,30,5,853. Kiñca bhiyyo– na {vedagū}ti gāthā.
  6268. 626268,125,2323,13,34,1,128,18,"Tattha na vedagū {diṭṭhiyāyako}ti catumaggavedagū mādiso diṭṭhiyāyako na hoti, diṭṭhiyā gacchanto vā, taṃ sārato paccento vā na hoti. "
  6269. 626269,125,2323,35,45,1,77,8,"Tattha vacanattho– yāyatīti yāyako, karaṇavacanena diṭṭhiyā yātīti diṭṭhiyāyako. "
  6270. 626270,125,2323,46,51,1,55,5,Upayogatthe sāmivacanena diṭṭhiyā yātītipi diṭṭhiyāyako.
  6271. 626271,125,2323,52,63,1,66,10,Na mutiyā sa {mānametī}ti mutarūpādibhedāya mutiyāpi so mānaṃ na eti.
  6272. 626272,125,2323,64,78,1,81,12,"Na hi tammayo {so}ti taṇhādiṭṭhivasena tammayo hoti tapparāyaṇo, ayaṃ pana na tādiso. "
  6273. 626273,125,2323,79,94,1,107,15,Na kammunā nopi sutena neyyoti puññābhisaṅkhārādinā kammunā vā sutasuddhiādinā sutena vā so netabbo na hoti.
  6274. 626274,125,2323,95,106,1,97,10,Anūpanīto sa {nivesanesū}ti so dvinnampi upayānaṃ pahīnattā sabbesu taṇhādiṭṭhinivesanesu anūpanīto.
  6275. 626275,125,2323,107,114,1,45,5,Tassa ca evaṃvidhassa– {saññāvirattassā}ti gāthā.
  6276. 626276,125,2324,2,11,1,82,5,854. Tattha {saññāvirattassā}ti nekkhammasaññāpubbaṅgamāya bhāvanāya pahīnakāmādisaññassa.
  6277. 626277,125,2324,12,17,1,55,5,Iminā padena ubhatobhāgavimutto samathayāniko adhippeto.
  6278. 626278,125,2324,18,25,1,74,5,{Paññāvimuttassā}ti vipassanāpubbaṅgamāya bhāvanāya sabbakilesehi vimuttassa.
  6279. 626279,125,2324,26,29,1,31,3,Iminā sukkhavipassako adhippeto.
  6280. 626280,125,2324,30,62,1,230,27,"Saññañca diṭṭhiñca ye aggahesuṃ, te ghaṭṭayantā vicaranti {loke}ti ye kāmasaññādikaṃ saññaṃ aggahesuṃ, te visesato gahaṭṭhā kāmādhikaraṇaṃ, ye ca diṭṭhiṃ aggahesuṃ, te visesato pabbajitā dhammādhikaraṇaṃ aññamaññaṃ ghaṭṭentā vicarantīti. "
  6281. 626281,125,2324,63,70,1,53,6,"Sesamettha yaṃ avuttaṃ, taṃ vuttānusāreneva veditabbaṃ. "
  6282. 626282,125,2324,71,79,1,73,8,Desanāpariyosāne brāhmaṇo ca brāhmaṇī ca pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsūti.
  6283. 626283,125,2325,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6284. 626284,125,2326,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya māgaṇḍiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6285. 626285,125,2327,2,4,1,21,2,10 . Purābhedasuttavaṇṇanā
  6286. 626286,125,2328,2,10,1,29,2,855. {Kathaṃdassī}ti purābhedasuttaṃ.
  6287. 626287,125,2328,11,13,1,10,2,Kā uppatti?
  6288. 626288,125,2328,14,26,1,166,12,Imassa suttassa ito paresañca pañcannaṃ kalahavivādacūḷabyūhamahābyūhatuvaṭakaattadaṇḍasuttānaṃ sammāparibbājanīyassa uppattiyaṃ vuttanayeneva sāmaññato uppatti vuttā.
  6289. 626289,125,2328,27,70,1,388,38,"Visesato pana yatheva tasmiṃ mahāsamaye rāgacaritadevatānaṃ sappāyavasena dhammaṃ desetuṃ nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā sammāparibbājanīyasuttamabhāsi, evaṃ tasmiṃyeva mahāsamaye‘‘ kiṃ nu kho purā sarīrabhedā kattabban’’ ti uppannacittānaṃ devatānaṃ cittaṃ ñatvā tāsaṃ anuggahatthaṃ aḍḍhateḷasabhikkhusataparivāraṃ nimmitabuddhaṃ ākāsena ānetvā tena attānaṃ pucchāpetvā imaṃ suttamabhāsi. "
  6290. 626290,125,2329,2,18,1,110,12,"Tattha pucchāya tāva so nimmito {kathaṃdassī}ti adhipaññaṃ {kathaṃsīlo}ti adhisīlaṃ, {upasanto}ti adhicittaṃ pucchati. "
  6291. 626291,125,2329,19,21,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  6292. 626292,125,2330,2,36,1,215,22,"856. Vissajjane pana bhagavā sarūpena adhipaññādīni avissajjetvāva adhipaññādippabhāvena yesaṃ kilesānaṃ upasamā‘‘ upasanto’’ ti vuccati, nānādevatānaṃ āsayānulomena tesaṃ upasamameva dīpento‘‘ vītataṇho’’ tiādikā gāthāyo abhāsi. "
  6293. 626293,125,2330,37,53,1,87,12,Tattha ādito aṭṭhannaṃ gāthānaṃ‘‘ taṃ brūmi upasanto’’ ti imāya gāthāya sambandho veditabbo.
  6294. 626294,125,2330,54,68,1,66,10,Tato parāsaṃ‘‘ sa ve santoti vuccatī’’ ti iminā sabbapacchimena padena.
  6295. 626295,125,2331,2,14,1,83,9,Anupadavaṇṇanānayena ca– vītataṇho purā {bhedā}ti yo sarīrabhedā pubbameva pahīnataṇho.
  6296. 626296,125,2331,15,19,1,57,3,{Pubbamantamanissito}ti atītaddhādibhedaṃ pubbantamanissito.
  6297. 626297,125,2331,20,33,1,85,8,{Vemajjhenupasaṅkheyyo}ti paccuppannepi addhani‘‘ ratto’’ tiādinā nayena na upasaṅkhātabbo.
  6298. 626298,125,2331,34,54,1,155,19,"Tassa natthi purakkhatan ti tassa arahato dvinnaṃ purekkhārānaṃ abhāvā anāgate addhani purakkhatampi natthi, taṃ brūmi upasantoti evamettha yojanā veditabbā. "
  6299. 626299,125,2331,55,58,1,18,3,Esa nayo sabbattha.
  6300. 626300,125,2331,59,66,1,67,7,Ito paraṃ pana yojanaṃ adassetvā anuttānapadavaṇṇanaṃyeva karissāma.
  6301. 626301,125,2332,2,11,1,43,5,857. {Asantāsī}ti tena tena alābhakena asantasanto.
  6302. 626302,125,2332,12,17,1,36,3,{Avikatthī}ti sīlādīhi avikatthanasīlo .
  6303. 626303,125,2332,18,22,1,34,2,{Akukkuco}ti hatthakukkucādivirahito .
  6304. 626304,125,2332,23,28,1,47,5,Mantabhāṇīti mantāya pariggahetvā vācaṃ bhāsitā.
  6305. 626305,125,2332,29,32,1,28,2,{Anuddhato}ti uddhaccavirahito.
  6306. 626306,125,2332,33,45,1,76,11,Sa ve {vācāyato}ti so vācāya yato saṃyato catudosavirahitaṃ vācaṃ bhāsitā hoti.
  6307. 626307,125,2333,2,8,1,20,2,858. {Nirāsattī}ti nittaṇho.
  6308. 626308,125,2333,9,16,1,83,6,Vivekadassī {phassesū}ti paccuppannesu cakkhusamphassādīsu attādibhāvavivekaṃ passati.
  6309. 626309,125,2333,17,27,1,67,9,Diṭṭhīsu ca na {nīyatī}ti dvāsaṭṭhidiṭṭhīsu kāyaci diṭṭhiyā na nīyati.
  6310. 626310,125,2334,2,11,1,43,5,859. {Patilīno}ti rāgādīnaṃ pahīnattā tato apagato.
  6311. 626311,125,2334,12,17,1,40,4,{Akuhako}ti avimhāpako tīhi kuhanavatthūhi.
  6312. 626312,125,2334,18,26,1,58,6,"{Apihālū}ti apihanasīlo, patthanātaṇhāya rahitoti vuttaṃ hoti. "
  6313. 626313,125,2334,27,30,1,33,2,{Amaccharī}ti pañcamaccheravirahito.
  6314. 626314,125,2334,31,34,1,37,2,{Appagabbho}ti kāyapāgabbhiyādivirahito.
  6315. 626315,125,2334,35,41,1,61,5,{Ajeguccho}ti sampannasīlāditāya ajegucchanīyo asecanako manāpo.
  6316. 626316,125,2334,42,52,1,71,9,Pesuṇeyye ca no {yuto}ti dvīhi ākārehi upasaṃharitabbe pisuṇakamme ayutto.
  6317. 626317,125,2335,2,11,1,65,5,860. Sātiyesu {anassāvī}ti sātavatthūsu kāmaguṇesu taṇhāsanthavavirahito.
  6318. 626318,125,2335,12,17,1,41,4,{Saṇho}ti saṇhehi kāyakammādīhi samannāgato.
  6319. 626319,125,2335,18,22,1,63,3,{Paṭibhānavā}ti pariyattiparipucchādhigamapaṭibhānehi samannāgato.
  6320. 626320,125,2335,23,31,1,54,7,Na {saddho}ti sāmaṃ adhigatadhammaṃ na kassaci saddahati.
  6321. 626321,125,2335,32,41,1,58,8,Na {virajjatī}ti khayā rāgassa virattattā idāni na virajjati.
  6322. 626322,125,2336,2,13,1,65,7,861. Lābhakamyā na {sikkhatī}ti na lābhapatthanāya suttantādīni sikkhati.
  6323. 626323,125,2336,14,30,1,114,13,"Aviruddho ca taṇhāya, rasesu {nānugijjhatī}ti virodhābhāvena ca aviruddho hutvā taṇhāya mūlarasādīsu gedhaṃ nāpajjati. "
  6324. 626324,125,2337,2,9,1,40,3,862. {Upekkhako}ti chaḷaṅgupekkhāya samannāgato.
  6325. 626325,125,2337,10,13,1,31,2,{Sato}ti kāyānupassanādisatiyutto.
  6326. 626326,125,2338,2,8,1,30,2,863. {Nissayanā}ti taṇhādiṭṭhinissayā.
  6327. 626327,125,2338,9,16,1,51,7,Ñatvā dhamman ti aniccādīhi ākārehi dhammaṃ jānitvā.
  6328. 626328,125,2338,17,23,1,39,5,{Anissito}ti evaṃ tehi nissayehi anissito.
  6329. 626329,125,2338,24,38,1,103,13,Tena aññatra dhammañāṇā natthi nissayānaṃ abhāvoti dīpeti bhavāya vibhavāya {vā}ti sassatāya ucchedāya vā.
  6330. 626330,125,2339,2,17,1,72,9,864. Taṃ brūmi {upasanto}ti taṃ evarūpaṃ ekekagāthāya vuttaṃ upasantoti kathemi.
  6331. 626331,125,2339,18,28,1,82,10,Atarī so visattikan ti so imaṃ visatādibhāvena visattikāsaṅkhātaṃ mahātaṇhaṃ atari.
  6332. 626332,125,2340,2,19,1,63,10,865. Idāni tameva upasantaṃ pasaṃsanto āha‘‘ na tassa puttā’’ ti evamādi.
  6333. 626333,125,2340,20,24,1,31,4,Tattha puttā atrajādayo cattāro.
  6334. 626334,125,2340,25,31,1,59,6,Ettha ca puttapariggahādayo puttādināmena vuttāti veditabbā.
  6335. 626335,125,2340,32,43,1,62,10,"Te hissa na vijjanti, tesaṃ vā abhāvena puttādayo na vijjantīti. "
  6336. 626336,125,2341,2,30,1,166,22,"866. Yena naṃ vajjuṃ puthujjanā, atho {samaṇabrāhmaṇā}ti yena taṃ rāgādinā vajjena puthujjanā sabbepi devamanussā ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇā ca ratto vā duṭṭho vāti, vadeyyuṃ. "
  6337. 626337,125,2341,31,49,1,127,17,Taṃ tassa apurakkhatan ti taṃ rāgādivajjaṃ tassa arahato apurakkhataṃ tasmā vādesu {nejatī}ti taṃ kāraṇā nindāvacanesu na kampati.
  6338. 626338,125,2342,2,22,1,88,12,867. Na ussesu {vadate}ti visiṭṭhesu attānaṃ antokatvā‘‘ ahaṃ visiṭṭho’’ ti atimānavasena na vadati.
  6339. 626339,125,2342,23,27,1,22,4,Esa nayo itaresu dvīsu.
  6340. 626340,125,2342,28,38,1,58,9,Kappaṃ neti {akappiyo}ti so evarūpo duvidhampi kappaṃ na eti.
  6341. 626341,125,2342,39,40,1,5,1,Kasmā?
  6342. 626342,125,2342,41,47,1,40,5,"Yasmā akappiyo, pahīnakappoti vuttaṃ hoti. "
  6343. 626343,125,2343,2,9,1,30,4,868. Sakan ti mayhanti pariggahitaṃ.
  6344. 626344,125,2343,10,20,1,54,9,Asatā ca na {socatī}ti avijjamānādinā asatā ca na socati.
  6345. 626345,125,2343,21,31,1,69,9,Dhammesu ca na {gacchatī}ti sabbesu dhammesu chandādivasena na gacchati.
  6346. 626346,125,2343,32,50,1,99,13,Sa ve santoti {vuccatī}ti so evarūpo naruttamo‘‘ santo’’ ti vuccatīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  6347. 626347,125,2343,51,59,1,93,7,"Desanāpariyosāne koṭisatasahassadevatānaṃ arahattappatti ahosi, sotāpannādīnaṃ gaṇanā natthīti. "
  6348. 626348,125,2344,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6349. 626349,125,2345,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya purābhedasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6350. 626350,125,2346,2,4,1,24,2,11 . Kalahavivādasuttavaṇṇanā
  6351. 626351,125,2347,2,14,1,46,5,869. Kuto pahūtā kalahā {vivādā}ti kalahavivādasuttaṃ.
  6352. 626352,125,2347,15,17,1,10,2,Kā uppatti?
  6353. 626353,125,2347,18,51,1,262,27,"Idampi tasmiṃyeva mahāsamaye‘‘ kuto nu, kho, kalahādayo aṭṭha dhammā pavattantī’’ ti uppannacittānaṃ ekaccānaṃ devatānaṃ te dhamme āvikātuṃ purimanayeneva nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā vuttaṃ tattha pucchāvissajjanakkamena ṭhitattā sabbagāthā pākaṭasambandhāyeva. "
  6354. 626354,125,2348,2,20,1,124,16,Anuttānapadavaṇṇanā panetāsaṃ evaṃ veditabbā– kutopahūtā kalahā {vivādā}ti kalaho ca tassa pubbabhāgo vivādo cāti ime kuto jātā.
  6355. 626355,125,2348,21,30,1,69,8,Paridevasokā sahamaccharā {cā}ti paridevasokā ca maccharā ca kutopahūtā.
  6356. 626356,125,2348,31,42,1,66,10,Mānātimānā sahapesuṇā {cā}ti mānā ca atimānā ca pesuṇā ca kutopahūtā.
  6357. 626357,125,2348,43,49,1,34,5,{Te}ti te sabbepi aṭṭha kilesadhammā.
  6358. 626358,125,2348,50,60,1,65,9,Tadiṅgha {brūhī}ti taṃ mayā pucchitamatthaṃ brūhi yācāmi taṃ ahanti.
  6359. 626359,125,2348,61,66,1,28,4,Yācanattho hi {iṅghā}ti nipāto.
  6360. 626360,125,2349,2,9,1,31,3,870. {Piyappahūtā}ti piyavatthuto jātā.
  6361. 626361,125,2349,10,20,1,32,5,Yutti panettha niddese( mahāni.98) vuttā eva.
  6362. 626362,125,2349,21,34,1,110,11,"Maccherayuttā kalahā {vivādā}ti iminā kalahavivādādīnaṃ na kevalaṃ piyavatthumeva, macchariyampi paccayaṃ dasseti. "
  6363. 626363,125,2349,35,42,1,61,7,Kalahavivādasīsena cettha sabbepi te dhammā vuttāti veditabbā.
  6364. 626364,125,2349,43,51,1,53,7,"Yathā ca etesaṃ macchariyaṃ, tathā pesuṇānañca vivādaṃ. "
  6365. 626365,125,2349,52,53,1,6,1,Tenāha–
  6366. 626366,125,2349,54,62,1,27,4,‘‘ vivādajātesu ca pesuṇānī’’ ti.
  6367. 626367,125,2350,2,25,1,94,15,871. Piyāsu lokasmiṃ kutonidānā ye cāpi lobhā vicaranti {loke}ti‘‘ piyā pahūtā kalahā’’ ti ye ettha vuttā.
  6368. 626368,125,2350,26,54,1,185,25,"Te piyā lokasmiṃ kutonidānā, na kevalañca piyā, ye cāpi khattiyādayo lobhā vicaranti lobhahetukā lobhenābhibhūtā vicaranti, tesaṃ so lobho ca kutonidānoti dve atthe ekāya pucchāya pucchati. "
  6369. 626369,125,2350,55,66,1,49,10,Āsā ca niṭṭhā {cā}ti āsā ca tassā āsāya samiddhi ca.
  6370. 626370,125,2350,67,81,1,88,12,"Ye samparāyāya narassa {hontī}ti ye narassa samparāyāya honti, parāyanā hontīti vuttaṃ hoti. "
  6371. 626371,125,2350,82,85,1,19,3,Ekā evāyampi pucchā.
  6372. 626372,125,2351,2,9,1,44,2,872. {Chandānidānānī}ti kāmacchandādichandanidānāni.
  6373. 626373,125,2351,10,28,1,120,16,Ye cāpi lobhā {vicarantī}ti ye cāpi khattiyādayo lobhā vicaranti tesaṃ lobhopi chandanidānoti dvepi atthe ekato vissajjeti.
  6374. 626374,125,2351,29,35,1,42,5,{Itonidānā}ti chandanidānā evāti vuttaṃ hoti.
  6375. 626375,125,2351,36,57,1,83,9,‘‘ Kutonidānā kutonidānā’’ ti( su. ni.273) etesu ca saddasiddhi sūcilomasutte vuttanayeneva veditabbā.
  6376. 626376,125,2352,2,8,1,34,2,873. {Vinicchayā}ti taṇhādiṭṭhivinicchayā.
  6377. 626377,125,2352,9,30,1,130,18,"Ye vāpi dhammā samaṇena {vuttā}ti ye ca aññepi kodhādīhi sampayuttā, tathārūpā vā akusalā dhammā buddhasamaṇena vuttā, te kutopahūtāti. "
  6378. 626378,125,2353,2,11,1,52,5,874. Tamūpanissāya pahoti {chando}ti taṃ sukhadukkhavedanaṃ.
  6379. 626379,125,2353,12,18,1,87,6,Tadubhayavatthusaṅkhātaṃ sātāsātaṃ upanissāya saṃyogaviyogapatthanāvasena chando pahoti.
  6380. 626380,125,2353,19,33,1,68,10,Ettāvatā‘‘ chando nu lokasmiṃ kutonidāno’’ ti ayaṃ pañho vissajjito hoti.
  6381. 626381,125,2353,34,43,1,63,8,Rūpesu disvā vibhavaṃ {bhavañcā}ti rūpesu vayañca uppādañca disvā.
  6382. 626382,125,2353,44,66,1,154,17,Vinicchayaṃ kubbati jantu {loke}ti apāyādike loke ayaṃ jantu bhogādhigamanatthaṃ taṇhāvinicchayaṃ‘‘ attā me uppanno’’ tiādinā nayena diṭṭhivinicchayañca kurute.
  6383. 626383,125,2353,67,77,1,32,5,Yutti panettha niddese( mahāni.102) vuttā eva.
  6384. 626384,125,2353,78,91,1,65,9,Ettāvatā‘‘ vinicchayā cāpi kutopahūtā’’ ti ayaṃ pañho vissajjito hoti.
  6385. 626385,125,2354,2,18,1,96,12,875. Etepi dhammā dvayameva {sante}ti etepi kodhādayo dhammā sātāsātadvaye sante eva pahonti uppajjanti.
  6386. 626386,125,2354,19,29,1,34,5,Uppatti ca nesaṃ niddese( mahāni.103) vuttāyeva.
  6387. 626387,125,2354,30,34,1,38,4,Ettāvatā tatiyapañhopi vissajjito hoti.
  6388. 626388,125,2354,35,48,1,103,12,"Idāni yo evaṃ vissajjitesu etesu pañhesu kathaṃkathī bhaveyya, tassa kathaṃkathāpahānūpāyaṃ dassento āha–"
  6389. 626389,125,2354,49,64,1,100,10,"‘‘ kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe’’ ti, ñāṇadassanañāṇādhigamanatthaṃ tisso sikkhā sikkheyyāti vuttaṃ hoti. "
  6390. 626390,125,2354,65,67,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6391. 626391,125,2354,68,72,1,29,4,Ñatvā pavuttā samaṇena dhammā.
  6392. 626392,125,2354,73,83,1,68,9,"Buddhasamaṇena hi ñatvāva dhammā vuttā, natthi tassa dhammesu aññāṇaṃ. "
  6393. 626393,125,2354,84,105,1,132,18,"Attano pana ñāṇābhāvena te ajānanto na jāneyya, na desanā dosena, tasmā kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe, ñatvā pavuttā samaṇena dhammāti. "
  6394. 626394,125,2355,2,4,1,0,0,876-7.
  6395. 626395,125,2355,5,16,1,80,9,Sātaṃ asātañca {kutonidānā}ti ettha sātaṃ asātanti sukhadukkhavedanā eva adhippetā.
  6396. 626396,125,2355,17,24,1,34,6,Na bhavanti {hete}ti na bhavanti ete.
  6397. 626397,125,2355,25,39,1,112,14,Vibhavaṃ bhavañcāpi yametamatthaṃ etaṃ me pabrūhi yatonidānan ti sātāsātānaṃ vibhavaṃ bhavañca etampi yaṃ atthaṃ.
  6398. 626398,125,2355,40,43,1,24,3,Liṅgabyattayo ettha kato.
  6399. 626399,125,2355,44,61,1,95,15,"Idaṃ pana vuttaṃ hoti– sātāsātānaṃ vibhavo bhavo cāti yo esa attho, evaṃ me pabrūhi yatonidānanti. "
  6400. 626400,125,2355,62,73,1,99,9,Ettha ca sātāsātānaṃ vibhavabhavavatthukā vibhavabhavadiṭṭhiyo eva vibhavabhavāti atthato veditabbā.
  6401. 626401,125,2355,74,96,1,115,12,"Tathā hi imassa pañhassa vissajjanapakkhe‘‘ bhavadiṭṭhipi phassanidānā, vibhavadiṭṭhipi phassanidānā’’ ti niddese( mahāni.105) vuttaṃ. "
  6402. 626402,125,2355,97,100,1,27,3,Itonidānan ti phassanidānaṃ.
  6403. 626403,125,2356,2,18,1,97,12,878. Kismiṃ vibhūte na phusanti {phassā}ti kismiṃ vītivatte cakkhusamphassādayo pañca phassā na phusanti.
  6404. 626404,125,2357,2,12,1,72,6,879. Nāmañca rūpañca {paṭiccā}ti sampayuttakanāmaṃ vatthārammaṇarūpañca paṭicca.
  6405. 626405,125,2357,13,25,1,73,11,Rūpe vibhūte na phusanti {phassā}ti rūpe vītivatte pañca phassā na phusanti.
  6406. 626406,125,2358,2,10,1,38,4,880. Kathaṃ {sametassā}ti kathaṃ paṭipannassa.
  6407. 626407,125,2358,11,20,1,46,8,"Vibhoti rūpan ti rūpa vibhavati, na bhaveyya vā. "
  6408. 626408,125,2358,21,27,1,48,5,Sukhaṃ {dukhañcā}ti iṭṭhāniṭṭhaṃ rūpameva pucchati.
  6409. 626409,125,2359,2,18,1,78,11,"881. Na {saññasaññī}ti yathā sametassa vibhoti rūpaṃ, so pakatisaññāya saññīpi na hoti. "
  6410. 626410,125,2359,19,32,1,88,12,Na {visaññasaññī}ti visaññāyapi virūpāya saññāya saññī na hoti ummattako vā khittacitto vā.
  6411. 626411,125,2359,33,43,1,72,9,Nopi {asaññī}ti saññāvirahitopi na hoti nirodhasamāpanno vā asaññasatto vā.
  6412. 626412,125,2359,44,69,1,99,10,Na {vibhūtasaññī}ti‘‘ sabbaso rūpasaññānan’’ tiādinā( dha sa.265; vibha.602) nayena samatikkantasaññīpi na hoti arūpajjhānalābhī.
  6413. 626413,125,2359,70,95,1,173,19,Evaṃ sametassa vibhoti rūpan ti etasmiṃ saññasaññitādibhāve aṭṭhatvā yadetaṃ vuttaṃ‘‘ so evaṃ samāhite citte… pe… ākāsānañcāyatanasamāpattipaṭilābhatthāya cittaṃ abhinīharatī’’ ti.
  6414. 626414,125,2359,96,101,1,48,5,Evaṃ sametassa arūpamaggasamaṅgino vibhoti rūpaṃ.
  6415. 626415,125,2359,102,117,1,117,13,"Saññānidānā hi {papañcasaṅkhā}ti evaṃ paṭipannassāpi yā saññā, tannidānā taṇhādiṭṭhipapañcā appahīnā eva hontīti dasseti. "
  6416. 626416,125,2360,2,4,1,0,0,882-3.
  6417. 626417,125,2360,5,15,1,61,8,"Ettāvataggaṃ nu vadanti, heke yakkhassa suddhiṃ idha paṇḍitāse. "
  6418. 626418,125,2360,16,38,1,162,20,"Udāhu aññampi vadanti {etto}ti ettāvatā nu idha paṇḍitā samaṇabrāhmaṇā aggaṃ suddhiṃ sattassa vadanti, udāhu aññampi etto arūpasamāpattito adhikaṃ vadantīti pucchati. "
  6419. 626419,125,2360,39,51,1,107,11,Ettāvataggampi vadanti {heke}ti eke sassatavādā samaṇabrāhmaṇā paṇḍitamānino ettāvatāpi aggaṃ suddhiṃ vadanti.
  6420. 626420,125,2360,52,63,1,81,10,Tesaṃ paneke samayaṃ {vadantī}ti tesaṃyeva eke ucchedavādā samayaṃ ucchedaṃ vadanti.
  6421. 626421,125,2360,64,71,1,57,6,Anupādisese kusalā {vadānā}ti anupādisese kusalavādā samānā.
  6422. 626422,125,2361,2,18,1,83,10,884. Ete ca ñatvā {upanissitā}ti ete ca diṭṭhigatike sassatucchedadiṭṭhiyo nissitāti ñatvā.
  6423. 626423,125,2361,19,32,1,78,12,Ñatvā munī nissaye so {vimaṃsī}ti nissaye ca ñatvā so vīmaṃsī paṇḍito buddhamuni.
  6424. 626424,125,2361,33,40,1,52,6,Ñatvā {vimutto}ti dukkhāniccādito dhamme ñatvā vimutto.
  6425. 626425,125,2361,41,52,1,100,10,Bhavābhavāya na {sametī}ti punappunaṃ upapattiyā na samāgacchatīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  6426. 626426,125,2361,53,57,1,64,4,Desanāpariyosāne purābhedasutte vuttasadisoyevābhisamayo ahosīti.
  6427. 626427,125,2362,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6428. 626428,125,2363,2,5,1,57,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya kalahavivādasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6429. 626429,125,2364,2,4,1,21,2,12 . Cūḷabyūhasuttavaṇṇanā
  6430. 626430,125,2365,2,4,1,0,0,885-6.
  6431. 626431,125,2365,5,9,1,45,2,{Sakaṃsakaṃdiṭṭhiparibbasānā}ti cūḷabyūhasuttaṃ.
  6432. 626432,125,2365,10,12,1,10,2,Kā uppatti?
  6433. 626433,125,2365,13,53,1,287,32,"Idampi tasmiṃyeva mahāsamaye‘‘ sabbepi ime diṭṭhigatikā‘ sādhurūpamhā’ ti bhaṇanti, kiṃ nu kho sādhurūpāva ime attanoyeva diṭṭhiyā patiṭṭhahanti, udāhu aññampi diṭṭhiṃ gaṇhantī’’ ti uppannacittānaṃ ekaccānaṃ devatānaṃ tamatthaṃ pakāsetuṃ purimanayeneva nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā vuttaṃ. "
  6434. 626434,125,2366,2,7,1,40,5,Tattha ādito dvepi gāthā pucchāgāthāyeva.
  6435. 626435,125,2366,8,15,1,66,6,Tāsu {sakaṃsakaṃdiṭṭhiparibbasānā}ti attano attano diṭṭhiyā vasamānā.
  6436. 626436,125,2366,16,39,1,124,16,"Viggayha nānā kusalā {vadantī}ti diṭṭhibalaggāhaṃ gahetvā, tattha‘‘ kusalāmhā’’ ti paṭijānamānā puthu puthu vadanti ekaṃ na vadanti. "
  6437. 626437,125,2366,40,60,1,111,18,"Yo evaṃ jānāti sa vedi dhammaṃ idaṃ paṭikosamakevalī {so}ti tañca diṭṭhiṃ sandhāya yo evaṃ jānāti, so dhammaṃ vedi. "
  6438. 626438,125,2366,61,67,1,42,6,Idaṃ pana paṭikkosanto hīno hotīti vadanti.
  6439. 626439,125,2366,68,71,1,11,2,{Bālo}ti hīno.
  6440. 626440,125,2366,72,75,1,17,2,{Akkusalo}ti avidvā.
  6441. 626441,125,2367,2,4,1,0,0,887-8.
  6442. 626442,125,2367,5,9,1,33,4,Idāni tisso vissajjanagāthā honti.
  6443. 626443,125,2367,10,16,1,62,6,Tā purimaḍḍhena vuttamatthaṃ pacchimaḍḍhena paṭibyūhitvā ṭhitā.
  6444. 626444,125,2367,17,32,1,79,11,Tena byūhena uttarasuttato ca appakattā idaṃ suttaṃ‘‘ cūḷabyūhan’’ ti nāmaṃ labhati.
  6445. 626445,125,2367,33,40,1,44,7,Tattha parassa ce dhamman ti parassa diṭṭhiṃ.
  6446. 626446,125,2367,41,51,1,60,9,Sabbeva {bālā}ti evaṃ sante sabbeva ime bālā hontīti adhippāyo.
  6447. 626447,125,2367,52,54,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6448. 626448,125,2367,55,61,1,58,6,Sabbevime diṭṭhiparibbasānāti sandiṭṭhiyā ceva na vīvadātā.
  6449. 626449,125,2367,62,84,1,142,20,Saṃsuddhapaññā kusalā {mutīmā}ti sakāya diṭṭhiyā na vivadātā na vodātā saṃkiliṭṭhāva samānā saṃsuddhapaññā ca kusalā ca mutimanto ca te honti ce.
  6450. 626450,125,2367,85,97,1,47,8,Atha vā‘‘ sandiṭṭhiyā ce pana vīvadātā’’ tipi pāṭho.
  6451. 626451,125,2367,98,109,1,78,10,Tassattho– sakāya pana diṭṭhiyā vodātā saṃsuddhapaññā kusalā mutimanto honti ce.
  6452. 626452,125,2367,110,121,1,56,10,Na tesaṃ {kocī}ti evaṃ sante tesaṃ ekopi hīnapañño na hoti.
  6453. 626453,125,2367,122,123,1,9,1,Kiṃkāraṇā?
  6454. 626454,125,2367,124,132,1,48,7,"Diṭṭhī hi tesampi tathā samattā, yathā itaresanti. "
  6455. 626455,125,2368,2,32,1,125,21,"889. Na vāhametan ti gāthāya saṅkhepattho– yaṃ te mithu dve dve janā aññamaññaṃ‘‘ bālo’’ ti āhu, ahaṃ etaṃ tathiyaṃ tacchanti neva brūmi. "
  6456. 626456,125,2368,33,34,1,9,1,Kiṃkāraṇā?
  6457. 626457,125,2368,35,50,1,71,11,Yasmā sabbe te sakaṃ sakaṃ diṭṭhiṃ‘‘ idameva saccaṃ moghamaññan’’ ti akaṃsu.
  6458. 626458,125,2368,51,62,1,38,7,Tena ca kāraṇena paraṃ‘‘ bālo’’ ti dahanti.
  6459. 626459,125,2368,63,79,1,44,8,Ettha ca‘‘ tathiyan’’ ti‘‘ kathivan’’ ti dvepi pāṭhā.
  6460. 626460,125,2369,2,13,1,58,7,890. Yamāhūti pucchāgāthāya yaṃ diṭṭhisaccaṃ tathiyanti eke āhu.
  6461. 626461,125,2370,2,14,1,63,9,891. Ekañhi saccan ti vissajjanagāthāya ekaṃ saccaṃ nirodho maggo vā.
  6462. 626462,125,2370,15,27,1,72,12,Yasmiṃ pajā no vivade pajānan ti yamhi sacce pajānanto pajā no vivadeyya.
  6463. 626463,125,2370,28,33,1,31,4,Sayaṃ {thunantī}ti attanā vadanti.
  6464. 626464,125,2371,2,12,1,44,5,892. Kasmā {nū}ti pucchāgāthāya {pavādiyāse}ti vādino.
  6465. 626465,125,2371,13,23,1,76,9,Udāhu te {takkamanussarantī}ti te vādino udāhu attano takkamattaṃ anugacchanti.
  6466. 626466,125,2372,2,18,1,100,10,893. Na {hevā}ti vissajjanagāthāya aññatra saññāya {niccānī}ti ṭhapetvā saññāmattena niccanti gahitaggahaṇāni.
  6467. 626467,125,2372,19,27,1,77,7,Takkañca diṭṭhīsu {pakappayitvā}ti attano micchāsaṅkappamattaṃ diṭṭhīsu janetvā.
  6468. 626468,125,2372,28,52,1,115,14,"Yasmā pana diṭṭhīsu vitakkaṃ janentā diṭṭhiyopi janenti, tasmā niddese vuttaṃ‘‘ diṭṭhigatāni janenti sañjanentī’’ tiādi( mahāni.121). "
  6469. 626469,125,2373,2,4,1,0,0,894-5.
  6470. 626470,125,2373,5,22,1,132,13,Idāni evaṃ nānāsaccesu asantesu takkamattamanussarantānaṃ diṭṭhigatikānaṃ vippaṭipattiṃ dassetuṃ‘‘ diṭṭhe sute’’ tiādikā gāthāyo abhāsi.
  6471. 626471,125,2373,23,30,1,49,5,"Tattha {diṭṭhe}ti diṭṭhaṃ, diṭṭhasuddhinti adhippāyo. "
  6472. 626472,125,2373,31,34,1,17,3,Esa nayo sutādīsu.
  6473. 626473,125,2373,35,47,1,106,11,Ete ca nissāya {vimānadassī}ti ete diṭṭhidhamme nissayitvā suddhibhāvasaṅkhātaṃ vimānaṃ asammānaṃ passantopi.
  6474. 626474,125,2373,48,77,1,175,23,"Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno, bālo paro akkusaloti {cāhā}ti evaṃ vimānadassīpi tasmiṃ diṭṭhivinicchaye ṭhatvā tuṭṭhijāto hāsajāto hutvā‘‘ paro hīno ca avidvā cā’’ ti evaṃ vadatiyeva. "
  6475. 626475,125,2373,78,84,1,25,4,Evaṃ sante {yenevā}ti gāthā.
  6476. 626476,125,2373,85,90,1,37,4,Tattha {sayamattanā}ti sayameva attānaṃ.
  6477. 626477,125,2373,91,94,1,19,2,{Vimānetī}ti garahati.
  6478. 626478,125,2373,95,106,1,59,9,"Tadeva {pāvā}ti tadeva vacanaṃ diṭṭhiṃ vadati, taṃ vā puggalaṃ. "
  6479. 626479,125,2374,2,43,1,224,27,"896. {Atisāradiṭṭhiyā}ti gāthāyattho– so evaṃ tāya lakkhaṇātisāriniyā atisāradiṭṭhiyā samatto puṇṇo uddhumāto, tena ca diṭṭhimānena matto‘‘ paripuṇṇo ahaṃ kevalī’’ ti evaṃ paripuṇṇamānī sayameva attānaṃ manasā‘‘ ahaṃ paṇḍito’’ ti abhisiñcati. "
  6480. 626480,125,2374,44,45,1,9,1,Kiṃkāraṇā?
  6481. 626481,125,2374,46,53,1,34,6,Diṭṭhī hi sā tassa tathā {samattā}ti.
  6482. 626482,125,2375,2,15,1,52,8,897. Parassa {ce}ti gāthāya sambandho attho ca– kiñca bhiyyo?
  6483. 626483,125,2375,16,30,1,62,10,Yo so vinicchaye ṭhatvā pahassamāno‘‘ bālo paro akkusalo’’ ti cāha.
  6484. 626484,125,2375,31,42,1,56,10,Tassa parassa ce hi vacasā so tena vuccamāno nihīno hoti.
  6485. 626485,125,2375,43,53,1,60,9,"Tumo sahā hoti nihīnapañño, sopi teneva saha nihīnapañño hoti. "
  6486. 626486,125,2375,54,64,1,26,6,Sopi hi naṃ‘‘ bālo’’ ti vadati.
  6487. 626487,125,2375,65,77,1,66,11,"Athassa vacanaṃ appamāṇaṃ, so pana sayameva vedagū ca dhīro ca hoti. "
  6488. 626488,125,2375,78,85,1,38,7,Evaṃ sante na koci bālo samaṇesu atthi.
  6489. 626489,125,2375,86,92,1,36,6,Sabbepi hi te attano icchāya paṇḍitā.
  6490. 626490,125,2376,2,13,1,38,6,898. Aññaṃ {ito}ti gāthāya sambandho attho ca–
  6491. 626491,125,2376,14,41,1,99,18,"‘‘ atha ce sayaṃ vedagū hoti dhīro, na koci bālo samaṇesu atthī’’ ti evañhi vuttepi siyā kassaci‘‘ kasmā’’ ti. "
  6492. 626492,125,2376,42,79,1,244,32,"Tattha vuccate– yasmā aññaṃ ito yābhivadanti dhammaṃ aparaddhā suddhimakevalī te, evampi titthiyā puthuso vadanti, ye ito aññaṃ diṭṭhiṃ abhivadanti, ye aparaddhā viraddhā suddhimaggaṃ, akevalino ca teti evaṃ puthutitthiyā yasmā vadantīti vuttaṃ hoti. "
  6493. 626493,125,2376,80,84,1,26,4,Kasmā panevaṃ vadantīti ce?
  6494. 626494,125,2376,85,96,1,80,10,"Sandiṭṭhirāgena hi te bhirattā, yasmā sakena diṭṭhirāgena abhirattāti vuttaṃ hoti. "
  6495. 626495,125,2377,2,4,1,0,0,899-900.
  6496. 626496,125,2377,5,13,1,41,7,Evaṃ abhirattā ca– idheva suddhin ti gāthā.
  6497. 626497,125,2377,14,22,1,53,6,Tattha {sakāyane}ti sakamagge daḷhaṃ {vadānā}ti daḷhavādā.
  6498. 626498,125,2377,23,79,1,347,45,"Evañca daḷhavādesu tesu yo koci titthiyo sakāyane vāpi daḷhaṃ vadāno kamettha bāloti paraṃ daheyya, saṅkhepato tattha sassatucchedasaṅkhāte vitthārato vā natthikaissarakāraṇaniyatādibhede sake āyatane‘‘ idameva saccan’’ ti daḷhaṃ vadāno kaṃ paraṃ ettha diṭṭhigate‘‘ bālo’’ ti saha dhammena passeyya, nanu sabbopi tassa matena paṇḍito eva suppaṭipanno eva ca. "
  6499. 626499,125,2377,80,106,1,152,21,"Evaṃ sante ca sayameva so medhagamāvaheyya paraṃ vadaṃ bālamasuddhidhammaṃ, sopi paraṃ‘‘ bālo ca asuddhidhammo ca ayan’’ ti vadanto attanāva kalahaṃ āvaheyya. "
  6500. 626500,125,2377,107,108,1,5,1,Kasmā?
  6501. 626501,125,2377,109,118,1,58,9,Yasmā sabbopi tassa matena paṇḍito eva suppaṭipanno eva ca.
  6502. 626502,125,2378,2,23,1,144,17,"901. Evaṃ sabbathāpi vinicchaye ṭhatvā sayaṃ pamāya uddhaṃsa lokasmiṃ vivādameti, diṭṭhiyaṃ ṭhatvā sayañca satthārādīni minitvā so bhiyyo vivādametīti. "
  6503. 626503,125,2378,24,42,1,148,17,Evaṃ pana vinicchayesu ādīnavaṃ ñatvā ariyamaggena hitvāna sabbāni vinicchayāni na medhagaṃ kubbati jantu {loke}ti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  6504. 626504,125,2378,43,48,1,64,5,Desanāpariyosāne purābhedasutte vuttasadiso evābhisamayo ahosīti.
  6505. 626505,125,2379,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6506. 626506,125,2380,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya cūḷabyūhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6507. 626507,125,2381,2,4,1,21,2,13 . Mahābyūhasuttavaṇṇanā
  6508. 626508,125,2382,2,11,1,27,3,902. Ye {kecime}ti mahābyūhasuttaṃ.
  6509. 626509,125,2382,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  6510. 626510,125,2382,15,45,1,228,25,"Idampi tasmiṃyeva mahāsamaye‘‘ kiṃ nu kho ime diṭṭhiparibbasānā viññūnaṃ santikā nindameva labhanti, udāhu pasaṃsampī’’ ti uppannacittānaṃ ekaccānaṃ devatānaṃ tamatthaṃ āvikātuṃ purimanayena nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā vuttaṃ. "
  6511. 626511,125,2382,46,54,1,53,6,"Tattha {anvānayantī}ti anu ānayanti, punappunaṃ āharanti. "
  6512. 626512,125,2383,2,48,1,265,35,"903. Idāni yasmā te‘‘ idameva saccan’’ ti vadantā diṭṭhigatikā vādino kadāci katthaci pasaṃsampi labhanti, yaṃ etaṃ pasaṃsāsaṅkhātaṃ vādaphalaṃ, taṃ appaṃ rāgādīnaṃ samāya samatthaṃ na hoti, ko pana vādo dutiye nindāphale, tasmā etamatthaṃ dassento imaṃ tāva vissajjanagāthamāha."
  6513. 626513,125,2383,49,64,1,63,10,"‘‘ Appañhi etaṃ na alaṃ samāya, duve vivādassa phalāni brūmī’’ tiādi. "
  6514. 626514,125,2383,65,77,1,81,10,"Tattha duve vivādassa {phalānī}ti nindā pasaṃsā ca, jayaparājayādīni vā taṃsabhāgāni. "
  6515. 626515,125,2383,78,97,1,90,13,"Etampi {disvā}ti‘‘ nindā aniṭṭhā eva, pasaṃsā nālaṃ samāyā’’ ti etampi vivādaphale ādīnavaṃ disvā. "
  6516. 626516,125,2383,98,111,1,74,8,Khemābhipassaṃ avivādabhūmin ti avivādabhūmiṃ nibbānaṃ‘‘ kheman’’ ti passamāno.
  6517. 626517,125,2384,2,12,1,36,5,904. Evañhi avivadamāno– yā {kācimā}ti gāthā.
  6518. 626518,125,2384,13,17,1,27,3,Tattha {sammutiyo}ti diṭṭhiyo.
  6519. 626519,125,2384,18,21,1,29,2,{Puthujjā}ti puthujjanasambhavā.
  6520. 626520,125,2384,22,39,1,106,15,"So upayaṃ {kimeyyā}ti so upagantabbaṭṭhena upayaṃ rūpādīsu ekampi dhammaṃ kiṃ upeyya, kena vā kāraṇena upeyya. "
  6521. 626521,125,2384,40,47,1,65,6,Diṭṭhe sute {khantimakubbamāno}ti diṭṭhasutasuddhīsu pemaṃ akaronto.
  6522. 626522,125,2385,2,12,1,33,5,905. Ito bāhirā pana– {sīluttamā}ti gāthā.
  6523. 626523,125,2385,13,59,1,265,34,"Tassattho– sīlaṃyeva‘‘ uttaman’’ ti maññamānā sīluttamā eke bhonto saṃyamamattena suddhiṃ vadanti, hatthivatādiñca vataṃ samādāya upaṭṭhitā, idheva diṭṭhiyaṃ assa satthuno suddhin ti bhavūpanītā bhavajjhositā samānā vadanti, apica te kusalā vadānā‘‘ kusalā mayan’’ ti evaṃ vādā. "
  6524. 626524,125,2386,2,19,1,66,11,906. Evaṃ sīluttamesu ca tesu tathā paṭipanno yo koci– sace {cuto}ti gāthā.
  6525. 626525,125,2386,20,40,1,158,17,"Tassattho– sace tato sīlavatato paravicchandanena vā anabhisambhuṇanto vā cuto hoti, so taṃ sīlabbatādikammaṃ puññābhisaṅkhārādikammaṃ vā virādhayitvā pavedhatī. "
  6526. 626526,125,2386,41,54,1,90,12,"Na kevalañca vedhati, apica kho taṃ sīlabbatasuddhiṃ pajappatī ca vippalapati patthayatī ca. "
  6527. 626527,125,2386,55,56,1,6,1,Kimiva?
  6528. 626528,125,2386,57,61,1,30,4,Satthāva hīno pavasaṃ gharamhā.
  6529. 626529,125,2386,62,73,1,75,11,Gharamhā pavasanto satthato hīno yathā taṃ gharaṃ vā satthaṃ vā pattheyyāti.
  6530. 626530,125,2387,2,17,1,86,11,907. Evaṃ pana sīluttamānaṃ vedhakāraṇaṃ ariyasāvako– sīlabbataṃ vāpi pahāya sabban ti gāthā.
  6531. 626531,125,2387,18,23,1,54,5,Tattha sāvajjanavajjan ti sabbākusalaṃ lokiyakusalañca.
  6532. 626532,125,2387,24,36,1,113,10,"Etaṃ suddhiṃ asuddhinti {apatthayāno}ti pañcakāmaguṇādibhedaṃ etaṃ suddhiṃ, akusalādibhedaṃ asuddhiñca apatthayamāno. "
  6533. 626533,125,2387,37,45,1,50,7,Virato {care}ti suddhiyā asuddhiyā ca virato careyya.
  6534. 626534,125,2387,46,50,1,35,3,{Santimanuggahāyā}ti diṭṭhiṃ agahetvā.
  6535. 626535,125,2388,2,30,1,187,21,908. Evaṃ ito bāhirake sīluttame saṃyamena visuddhivāde tesaṃ vighātaṃ sīlabbatappahāyino arahato ca paṭipattiṃ dassetvā idāni aññathāpi suddhivāde bāhirake dassento‘‘ tamūpanissāyā’’ ti gāthamāha.
  6536. 626536,125,2388,31,54,1,215,20,"Tassattho– santaññepi samaṇabrāhmaṇā, te jigucchitaṃ amarantapaṃ vā diṭṭhasuddhiādīsu vā aññataraññataraṃ upanissāya akiriyadiṭṭhiyā vā uddhaṃsarā hutvā bhavābhavesu avītataṇhāse suddhimanutthunanti vadanti kathentīti. "
  6537. 626537,125,2389,2,27,1,200,21,"909. Evaṃ tesaṃ avītataṇhānaṃ suddhiṃ anutthunantānaṃ yopi suddhippattameva attānaṃ maññeyya, tassapi avītataṇhattā bhavābhavesu taṃ taṃ vatthuṃ patthayamānassa hi jappitāni punappunaṃ hontiyevāti adhippāyo. "
  6538. 626538,125,2389,28,33,1,36,5,Taṇhā hi āsevitā taṇhaṃ vaḍḍhayateva.
  6539. 626539,125,2389,34,50,1,123,14,"Na kevalañca jappitāni, pavedhitaṃ vāpi pakappitesu, taṇhādiṭṭhīhi cassa pakappitesu vatthūsu pavedhitampi hotīti vuttaṃ hoti. "
  6540. 626540,125,2389,51,68,1,127,15,"Bhavābhavesu pana vītataṇhattā āyatiṃ cutūpapāto idha yassa natthi, sakena vedheyya kuhiṃva {jappe}ti ayametissā gāthāya sambandho. "
  6541. 626541,125,2389,69,72,1,27,3,Sesaṃ niddese vuttanayameva.
  6542. 626542,125,2390,2,4,1,0,0,910-11.
  6543. 626543,125,2390,5,9,1,20,2,{Yamāhū}ti pucchāgāthā.
  6544. 626544,125,2390,10,36,1,145,20,"Idāni yasmā ekopi ettha vādo sacco natthi, kevalaṃ diṭṭhimattakena hi te vadanti, tasmā tamatthaṃ dassento‘‘ sakañhī’’ ti imaṃ tāva vissajjanagāthamāha. "
  6545. 626545,125,2390,37,41,1,26,4,Tattha sammutin ti diṭṭhiṃ.
  6546. 626546,125,2391,2,29,1,136,18,912. Evametesu sakaṃ dhammaṃ paripuṇṇaṃ bruvantesu aññassa pana dhammaṃ‘‘ hīnan’’ ti vadantesu yassa kassaci– parassa ce vambhayitena {hīno}ti gāthā.
  6547. 626547,125,2391,30,44,1,88,12,"Tassattho– yadi parassa ninditakāraṇā hīno bhaveyya, na koci dhammesu visesi aggo bhaveyya. "
  6548. 626548,125,2391,45,47,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6549. 626549,125,2391,48,64,1,97,14,"Puthū hi aññassa vadanti dhammaṃ, nihīnato sabbeva te samhi daḷhaṃ vadānā sakadhamme daḷhavādā eva. "
  6550. 626550,125,2392,2,11,1,34,4,913. Kiñca bhiyyo– {saddhammapūjā}ti gāthā.
  6551. 626551,125,2392,12,25,1,90,11,"Tassattho– te ca titthiyā yathā pasaṃsanti sakāyanāni, saddhammapūjāpi nesaṃ tatheva vattati. "
  6552. 626552,125,2392,26,31,1,37,5,Te hi ativiya satthārādīni sakkaronti.
  6553. 626553,125,2392,32,44,1,69,11,"Tattha yadi te pamāṇā siyuṃ, evaṃ sante sabbeva vādā tathiyā bhaveyyuṃ. "
  6554. 626554,125,2392,45,47,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6555. 626555,125,2392,48,60,1,69,10,"Suddhī hi nesaṃ paccattameva, na sā aññatra sijjhati, nāpi paramatthato. "
  6556. 626556,125,2392,61,67,1,65,6,Attani diṭṭhigāhamattameva hi taṃ tesaṃ parapaccayaneyyabuddhīnaṃ.
  6557. 626557,125,2393,2,19,1,87,11,"914. Yo vā pana viparīto bāhitapāpattā brāhmaṇo, tassa– na brāhmaṇassa {paraneyyamatthī}ti gāthā. "
  6558. 626558,125,2393,20,64,1,172,22,"Tassattho– brāhmaṇassa hi‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā( dha. pa.277; netti.5) nayena sudiṭṭhattā parena netabbaṃ ñāṇaṃ natthi, diṭṭhi dhammesu‘‘ idameva saccan’’ ti nicchinitvā samuggahīta mpi natthi. "
  6559. 626559,125,2393,65,78,1,97,12,"Taṃkāraṇā so diṭṭhikalahāni atīto, na ca so seṭṭhato passati dhammamaññaṃ aññatra satipaṭṭhānādīhi. "
  6560. 626560,125,2394,2,42,1,231,30,"915. {Jānāmī}ti gāthāya sambandho attho ca– evaṃ tāva paramatthabrāhmaṇo na hi seṭṭhato passati dhammamaññaṃ, aññe pana titthiyā paracittañāṇādīhi jānantā passantāpi‘‘ jānāmi passāmi tatheva etan’’ ti evaṃ vadantāpi ca diṭṭhiyā suddhiṃ paccenti. "
  6561. 626561,125,2394,43,44,1,5,1,Kasmā?
  6562. 626562,125,2394,45,93,1,336,42,"Yasmā tesu ekopi addakkhi ce addasa cepi tena paracittañāṇādinā yathābhūtaṃ atthaṃ, kiñhi tumassa tena tassa tena dassanena kiṃ kataṃ, kiṃ dukkhapariññā sādhitā, udāhu samudayapahānādīnaṃ aññataraṃ, yato sabbathāpi atikkamitvā ariyamaggaṃ te titthiyā aññeneva vadanti suddhiṃ, atikkamitvā vā te titthiye buddhādayo aññeneva vadanti suddhinti. "
  6563. 626563,125,2395,2,12,1,40,6,916. Passaṃ {naro}ti gāthāya sambandho attho ca.
  6564. 626564,125,2395,13,15,1,12,2,Kiñca bhiyyo?
  6565. 626565,125,2395,16,39,1,150,21,"Yvāyaṃ paracittañāṇādīhi addakkhi, so passaṃ naro dakkhati nāmarūpaṃ, na tato paraṃ disvāna vā ñassati tānimeva nāmarūpāni niccato sukhato vā na aññathā. "
  6566. 626566,125,2395,40,63,1,140,21,"So evaṃ passanto kāmaṃ bahuṃ passatu appakaṃ vā nāmarūpaṃ niccato sukhato ca, athassa evarūpena dassanena na hi tena suddhiṃ kusalā {vadantī}ti. "
  6567. 626567,125,2396,2,58,1,291,40,"917. {Nivissavādī}ti gāthāya sambandho attho ca– tena ca dassanena suddhiyā asatiyāpi yo‘‘ jānāmi passāmi tatheva etan’’ ti evaṃ nivissavādī, etaṃ vā dassanaṃ paṭicca diṭṭhiyā suddhiṃ paccento‘‘ idameva saccan’’ ti evaṃ nivissavādī, so subbinayo na hoti taṃ tathā pakappitaṃ abhisaṅkhataṃ diṭṭhiṃ purekkharāno. "
  6568. 626568,125,2396,59,93,1,195,26,"So hi yaṃ satthārādiṃ nissito, tattheva subhaṃ vadāno suddhiṃ vado,‘‘ parisuddhavādo parisuddhadassano vā ahan’’ ti attānaṃ maññamāno tattha tathaddasā so, tattha sakāya diṭṭhiyā aviparītameva so addasa. "
  6569. 626569,125,2396,94,108,1,84,12,"Yathā sā diṭṭhi pavattati, tatheva naṃ addasa, na aññathā passituṃ icchatīti adhippāyo. "
  6570. 626570,125,2397,2,17,1,88,10,918. Evaṃ pakappitaṃ diṭṭhiṃ purekkharānesu titthiyesu– na brāhmaṇo kappamupeti {saṅkhā}ti gāthā.
  6571. 626571,125,2397,18,25,1,40,5,"Tattha {saṅkhā}ti saṅkhāya, jānitvāti attho. "
  6572. 626572,125,2397,26,31,1,58,4,Napi {ñāṇabandhū}ti samāpattiñāṇādinā akatataṇhādiṭṭhibandhu.
  6573. 626573,125,2397,32,43,1,67,10,Tattha viggaho– nāpi assa ñāṇena kato bandhu atthīti napi ñāṇabandhu.
  6574. 626574,125,2397,44,47,1,27,2,{Sammutiyo}ti diṭṭhisammutiyo.
  6575. 626575,125,2397,48,51,1,29,2,{Puthujjā}ti puthujjanasambhavā.
  6576. 626576,125,2397,52,64,1,79,10,"Uggahaṇanti {maññe}ti uggahaṇanti aññe, aññe tā sammutiyo uggaṇhantīti vuttaṃ hoti. "
  6577. 626577,125,2398,2,12,1,38,5,919. Kiñca bhiyyo– vissajja {ganthānī}ti gāthā.
  6578. 626578,125,2398,13,27,1,90,11,"Tattha {anuggaho}ti uggahaṇavirahito, sopi nāssa uggahoti anuggaho, na vā uggaṇhātīti anuggaho. "
  6579. 626579,125,2399,2,15,1,41,6,920. Kiñca bhiyyo– so evarūpo– {pubbāsave}ti gāthā.
  6580. 626580,125,2399,16,23,1,65,6,Tattha {pubbāsave}ti atītarūpādīni ārabbha uppajjamānadhamme kilese.
  6581. 626581,125,2399,24,29,1,52,4,{Nave}ti paccuppannarūpādīni ārabbha uppajjamānadhamme.
  6582. 626582,125,2399,30,36,1,40,5,Na {chandagū}ti chandādivasena na gacchati.
  6583. 626583,125,2399,37,42,1,48,4,{Anattagarahī}ti katākatavasena attānaṃ agarahanto.
  6584. 626584,125,2400,2,13,1,45,6,921. Evaṃ anattagarahī ca– sa {sabbadhammesū}ti gāthā.
  6585. 626585,125,2400,14,28,1,84,9,Tattha {sabbadhammesū}ti dvāsaṭṭhidiṭṭhidhammesu‘‘ yaṃ kiñci diṭṭhaṃ vā’’ ti evaṃpabhedesu.
  6586. 626586,125,2400,29,32,1,24,2,{Pannabhāro}ti patitabhāro.
  6587. 626587,125,2400,33,43,1,59,9,"Na kappetīti na kappiyo, duvidhampi kappaṃ na karotīti attho. "
  6588. 626588,125,2400,44,51,1,66,6,{Nūparato}ti puthujjanakalyāṇakasekkhā viya uparatisamaṅgīpi na hoti.
  6589. 626589,125,2400,52,56,1,22,3,Na {patthiyo}ti nittaṇho.
  6590. 626590,125,2400,57,66,1,61,8,"Taṇhā hi patthiyatīti patthiyā, nāssa patthiyāti na patthiyoti. "
  6591. 626591,125,2400,67,73,1,42,6,Sesaṃ tattha tattha pākaṭamevāti na vuttaṃ.
  6592. 626592,125,2400,74,84,1,105,9,"Evaṃ arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne purābhedasutte vuttasadiso evābhisamayo ahosīti. "
  6593. 626593,125,2401,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6594. 626594,125,2402,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya mahābyūhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6595. 626595,125,2403,2,4,1,20,2,14 . Tuvaṭakasuttavaṇṇanā
  6596. 626596,125,2404,2,11,1,30,4,922. Pucchāmi tan ti tuvaṭakasuttaṃ.
  6597. 626597,125,2404,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  6598. 626598,125,2404,15,38,1,182,19,Idampi tasmiṃyeva mahāsamaye‘‘ kā nu kho arahattappattiyā paṭipattī’’ ti uppannacittānaṃ ekaccānaṃ devatānaṃ tamatthaṃ pakāsetuṃ purimanayeneva nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā vuttaṃ.
  6599. 626599,125,2405,2,11,1,78,8,Tattha ādigāthāya tāva {pucchāmī}ti ettha adiṭṭhajotanādivasena pucchā vibhajitā.
  6600. 626600,125,2405,12,16,1,39,4,Ādiccabandhun ti ādiccassa gottabandhuṃ.
  6601. 626601,125,2405,17,22,1,45,4,Vivekaṃ {santipadañcā}ti vivekañca santipadañca.
  6602. 626602,125,2405,23,35,1,76,10,"Kathaṃ {disvā}ti kena kāraṇena disvā, kathaṃ pavattadassano hutvāti vuttaṃ hoti. "
  6603. 626603,125,2406,2,38,1,226,26,"923. Atha bhagavā yasmā yathā passanto kilese uparundhati, tathā pavattadassano hutvā parinibbāti, tasmā tamatthaṃ āvikaronto nānappakārena taṃ devaparisaṃ kilesappahāne niyojento‘‘ mūlaṃ papañcasaṅkhāyā’’ ti ārabhitvā pañca gāthā abhāsi. "
  6604. 626604,125,2407,2,12,1,83,9,Tattha ādigāthāya tāva saṅkhepattho– papañcāti saṅkhātattā papañcā eva papañcasaṅkhā.
  6605. 626605,125,2407,13,27,1,102,12,"Tassā avijjādayo kilesā mūlaṃ, taṃ papañcasaṅkhāya mūlaṃ {asmī}ti pavattamānañca sabbaṃ mantāya uparundhe. "
  6606. 626606,125,2407,28,42,1,97,13,"Yā kāci ajjhattaṃ taṇhā upajjeyyuṃ, tāsaṃ vinayā sadā sato sikkhe upaṭṭhitassati hutvā sikkheyyāti. "
  6607. 626607,125,2408,2,24,1,130,15,924. Evaṃ tāva paṭhamagāthāya eva tisikkhāyuttaṃ desanaṃ arahattanikūṭena desetvā puna mānappahānavasena desetuṃ‘‘ yaṃ kiñcī’’ ti gāthamāha.
  6608. 626608,125,2408,25,48,1,171,22,Tattha yaṃ kiñci dhammamabhijaññā ajjhattan ti yaṃ kiñci uccākulīnatādikaṃ attano guṇaṃ jāneyya atha vāpi {bahiddhā}ti atha vā bahiddhāpi ācariyupajjhāyānaṃ vā guṇaṃ jāneyya.
  6609. 626609,125,2408,49,59,1,55,9,Na tena thāmaṃ {kubbethā}ti tena guṇena thāmaṃ na kareyya.
  6610. 626610,125,2409,2,17,1,58,8,925. Idānissa akaraṇavidhiṃ dassento‘‘ seyyo na tenā’’ ti gāthamāha.
  6611. 626611,125,2409,18,68,1,209,30,"Tassattho– tena ca mānena‘‘ seyyohan’’ ti vā‘‘ nīcohan’’ ti vā‘‘ sarikkhohan’’ ti vāpi na maññeyya, tehi ca uccākulīnatādīhi guṇehi phuṭṭho anekarūpehi‘‘ ahaṃ uccākulā pabbajito’’ tiādinā nayena attānaṃ vikappento na tiṭṭheyya. "
  6612. 626612,125,2410,2,18,1,98,9,926. Evaṃ mānappahānavasenapi desetvā idāni sabbakilesūpasamavasenapi desetuṃ‘‘ ajjhattamevā’’ ti gāthamāha.
  6613. 626613,125,2410,19,26,1,67,6,Tattha {ajjhattamevupasame}ti attani eva rāgādisabbakilese upasameyya.
  6614. 626614,125,2410,27,40,1,98,12,Na aññato bhikkhu {santimeseyyā}ti ṭhapetvā ca satipaṭṭhānādīni aññena upāyena santiṃ na pariyeseyya.
  6615. 626615,125,2410,41,48,1,34,6,Kuto nirattā {vā}ti nirattā kuto eva.
  6616. 626616,125,2411,2,19,1,86,10,927. Idāni ajjhattaṃ upasantassa khīṇāsavassa tādibhāvaṃ dassento‘‘ majjhe yathā’’ ti gāthamāha.
  6617. 626617,125,2411,20,60,1,298,34,"Tassattho– yathā mahāsamuddassa uparimaheṭṭhimabhāgānaṃ vemajjhasaṅkhāte catuyojanasahassappamāṇe majjhe pabbatantare ṭhitassa vā majjhe samuddassa ūmi na jāyati, ṭhitova so hoti avikampamāno, evaṃ anejo khīṇāsavo lābhādīsu ṭhito assa avikampamāno, so tādiso rāgādi ussadaṃ bhikkhu na kareyya {kuhiñcī}ti. "
  6618. 626618,125,2412,2,24,1,144,15,928. Idāni etaṃ arahattanikūṭena desitaṃ dhammadesanaṃ abbhanumodanto tassa ca arahattassa ādipaṭipadaṃ pucchanto nimmitabuddho‘‘ akittayī’’ ti gāthamāha.
  6619. 626619,125,2412,25,29,1,25,3,Tattha {akittayī}ti ācikkhi.
  6620. 626620,125,2412,30,37,1,64,6,{Vivaṭacakkhū}ti vivaṭehi anāvaraṇehi pañcahi cakkhūhi samannāgato.
  6621. 626621,125,2412,38,44,1,56,6,Sakkhidhamman ti sayaṃ abhiññātaṃ attapaccakkhaṃ dhammaṃ.
  6622. 626622,125,2412,45,48,1,38,3,Parissayavinayan ti parissayavinayanaṃ.
  6623. 626623,125,2412,49,55,1,42,5,Paṭipadaṃ {vadehī}ti idāni paṭipattiṃ vadehi.
  6624. 626624,125,2412,56,69,1,58,8,{Bhaddante}ti‘‘ bhaddaṃ tava atthū’’ ti bhagavantaṃ ālapanto āha.
  6625. 626625,125,2412,70,79,1,60,9,Atha vā bhaddaṃ sundaraṃ tava paṭipadaṃ vadehīti vuttaṃ hoti.
  6626. 626626,125,2412,80,89,1,69,9,Pātimokkhaṃ atha vāpi samādhin ti tameva paṭipadaṃ bhinditvā pucchati.
  6627. 626627,125,2412,90,95,1,36,5,Paṭipadanti etena vā maggaṃ pucchati.
  6628. 626628,125,2412,96,100,1,33,4,Itarehi sīlaṃ samādhiñca pucchati.
  6629. 626629,125,2413,2,4,1,0,0,929-30.
  6630. 626630,125,2413,5,35,1,198,23,"Athassa bhagavā yasmā indriyasaṃvaro sīlassa rakkhā , yasmā vā iminā anukkamena desiyamānā ayaṃ desanā tāsaṃ devatānaṃ sappāyā, tasmā indriyasaṃvarato pabhuti paṭipadaṃ dassento‘‘ cakkhūhī’’ tiādimāraddho. "
  6631. 626631,125,2413,36,45,1,79,8,Tattha cakkhūhi neva {lolassā}ti adiṭṭhadakkhitabbādivasena cakkhūhi lolo nevassa.
  6632. 626632,125,2413,46,53,1,61,7,Gāmakathāya āvaraye sotan ti tiracchānakathāto sotaṃ āvareyya.
  6633. 626633,125,2413,54,56,1,23,2,Phassenāti rogaphassena.
  6634. 626634,125,2413,57,66,1,88,8,Bhavañca {nābhijappeyyā}ti tassa phassassa vinodanatthāya kāmabhavādibhavañca na pattheyya.
  6635. 626635,125,2413,67,86,1,165,16,"Bheravesu ca na {sampavedheyyā}ti tassa phassassa paccayabhūtesu sīhabyagghādīsu bheravesu ca na sampavedheyya, avasesesu vā ghānindriyamanindriyavisayesu nappavedheyya. "
  6636. 626636,125,2413,87,92,1,39,5,Evaṃ paripūro indriyasaṃvaro vutto hoti.
  6637. 626637,125,2413,93,113,1,109,16,Purimehi vā indriyasaṃvaraṃ dassetvā iminā‘‘ araññe vasatā bheravaṃ disvā vā sutvā vā na vedhitabban’’ ti dasseti.
  6638. 626638,125,2414,2,30,1,146,20,931. Laddhā na sannidhiṃ {kayirā}ti etesaṃ annādīnaṃ yaṃkiñci dhammena labhitvā‘‘ araññe ca senāsane vasatā sadā dullabhan’’ ti cintetvā sannidhiṃ na kareyya.
  6639. 626639,125,2415,2,15,1,55,8,932. Jhāyī na {pādalolassā}ti jhānābhirato ca na pādalolo assa.
  6640. 626640,125,2415,16,22,1,67,5,Virame kukkuccā {nappamajjeyyā}ti hatthakukkuccādikukkuccaṃ vinodeyya.
  6641. 626641,125,2415,23,26,1,37,3,Sakkaccakāritāya cettha nappamajjeyya.
  6642. 626642,125,2416,2,14,1,82,9,933. Tandiṃ māyaṃ hassaṃ khiḍḍan ti ālasiyañca māyañca hassañca kāyikacetasikakhiḍḍañca.
  6643. 626643,125,2416,15,19,1,31,4,Savibhūsan ti saddhiṃ vibhūsāya.
  6644. 626644,125,2417,2,4,1,0,0,934-7.
  6645. 626645,125,2417,5,8,1,38,3,Āthabbaṇan ti āthabbaṇikamantappayogaṃ.
  6646. 626646,125,2417,9,12,1,24,3,Supinan ti supinasatthaṃ.
  6647. 626647,125,2417,13,16,1,28,3,Lakkhaṇan ti maṇilakkhaṇādiṃ.
  6648. 626648,125,2417,17,21,1,24,3,No {vidahe}ti nappayojeyya.
  6649. 626649,125,2417,22,26,1,29,4,Virutan ti migādīnaṃ vassitaṃ.
  6650. 626650,125,2417,27,30,1,21,3,Pesuṇiyan ti pesuññaṃ.
  6651. 626651,125,2417,31,42,1,97,10,{Kayavikkaye}ti pañcahi sahadhammikehi saddhiṃ vañcanāvasena vā udayapatthanāvasena vā na tiṭṭheyya.
  6652. 626652,125,2417,43,57,1,112,13,Upavādaṃ bhikkhu na {kareyyā}ti upavādakare kilese anibbattento attani parehi samaṇabrāhmaṇehi upavādaṃ na janeyya.
  6653. 626653,125,2417,58,66,1,62,7,Gāme ca {nābhisajjeyyā}ti gāme ca gihisaṃsaggādīhi nābhisajjeyya.
  6654. 626654,125,2417,67,75,1,63,7,Lābhakamyā janaṃ na {lapayeyyā}ti lābhakāmatāya janaṃ nālapayeyya.
  6655. 626655,125,2417,76,85,1,57,7,"Payuttan ti cīvarādīhi sampayuttaṃ , tadatthaṃ vā payojitaṃ. "
  6656. 626656,125,2418,2,4,1,0,0,938-9.
  6657. 626657,125,2418,5,12,1,42,6,Mosavajje na {nīyethā}ti musāvāde na nīyetha.
  6658. 626658,125,2418,13,16,1,19,2,{Jīvitenā}ti jīvikāya.
  6659. 626659,125,2418,17,39,1,164,21,"Sutvā rusito bahuṃ vācaṃ, samaṇānaṃ vā puthujanānan ti rusito ghaṭṭito parehi tesa samaṇānaṃ vā khattiyādibhedānaṃ vā aññesaṃ puthujanānaṃ bahumpi aniṭṭhavācaṃ sutvā. "
  6660. 626660,125,2418,40,45,1,29,4,Na {paṭivajjā}ti na paṭivadeyya.
  6661. 626661,125,2418,46,48,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  6662. 626662,125,2418,49,53,1,27,4,Na hi santo paṭisenikaronti.
  6663. 626663,125,2419,2,12,1,59,6,940. Etañca {dhammamaññāyā}ti sabbametaṃ yathāvuttaṃ dhammaṃ ñatvā.
  6664. 626664,125,2419,13,16,1,20,3,Vicinan ti vicinanto.
  6665. 626665,125,2419,17,25,1,57,7,Santīti nibbutiṃ {ñatvā}ti nibbutiṃ rāgādīnaṃ santīti ñatvā.
  6666. 626666,125,2420,2,15,1,48,7,941. Kiṃkāraṇā nappamajjeiti ce– abhibhū hi {so}ti gāthā.
  6667. 626667,125,2420,16,21,1,38,4,Tattha {abhibhū}ti rūpādīnaṃ abhibhavitā.
  6668. 626668,125,2420,22,26,1,30,3,{Anabhibhūto}ti tehi anabhibhūto.
  6669. 626669,125,2420,27,32,1,68,4,{Sakkhidhammamanītihamadassī}ti paccakkhameva anītihaṃ dhammamaddakkhi.
  6670. 626670,125,2420,33,41,1,65,7,Sadā {namassamanusikkhe}ti sadā namassanto tisso sikkhāyo sikkheyya.
  6671. 626671,125,2420,42,45,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  6672. 626672,125,2421,2,92,1,515,52,"Kevalaṃ pana ettha‘‘ cakkhūhi neva lolo’’ tiādīhi indriyasaṃvaro,‘‘ annānamatho pānānan’’ tiādīhi sannidhipaṭikkhepamukhena paccayapaṭisevanasīlaṃ, methunamosavajjapesuṇiyādīhi pātimokkhasaṃvarasīlaṃ,‘‘ āthabbaṇaṃ supinaṃ lakkhaṇan’’ tiādīhi ājīvapārisuddhisīlaṃ,‘‘ jhāyī assā’’ ti iminā samādhi,‘‘ vicinaṃ bhikkhū’’ ti iminā paññā,‘‘ sadā sato sikkhe’’ ti iminā puna saṅkhepato tissopi sikkhā,‘‘ atha āsanesu sayanesu, appasaddesu bhikkhu vihareyya, niddaṃ na bahulīkareyyā’’ tiādīhi sīlasamādhipaññānaṃ upakārāpakārasaṅgaṇhanavinodanāni vuttānīti. "
  6673. 626673,125,2421,93,106,1,149,12,"Evaṃ bhagavā nimmitassa paripuṇṇapaṭipadaṃ vatvā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne purābhedasutte vuttasadisoyevābhisamayo ahosīti. "
  6674. 626674,125,2422,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6675. 626675,125,2423,2,5,1,53,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya tuvaṭakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6676. 626676,125,2424,2,4,1,21,2,15 . Attadaṇḍasuttavaṇṇanā
  6677. 626677,125,2425,2,12,1,41,5,942. Attadaṇḍā bhayaṃ jātan ti attadaṇḍasuttaṃ.
  6678. 626678,125,2425,13,15,1,10,2,Kā uppatti?
  6679. 626679,125,2425,16,48,1,212,26,"Yo so sammāparibbājanīyasuttassa uppattiyaṃ vuccamānāya sākiyakoliyānaṃ udakaṃ paṭicca kalaho vaṇṇito, taṃ ñatvā bhagavā‘‘ ñātakā kalahaṃ karonti, handa ne vāressāmī’’ ti dvinnaṃ senānaṃ majjhe ṭhatvā imaṃ suttamabhāsi. "
  6680. 626680,125,2426,2,36,1,253,30,"Tattha paṭhamagāthāyattho– yaṃ lokassa diṭṭhadhammikaṃ vā samparāyikaṃ vā bhayaṃ jātaṃ, taṃ sabbaṃ attadaṇḍā bhayaṃ jātaṃ attano duccaritakāraṇā jātaṃ, evaṃ santepi janaṃ passatha medhagaṃ, imaṃ sākiyādijanaṃ passatha aññamaññaṃ medhagaṃ hiṃsakaṃ bādhakanti. "
  6681. 626681,125,2426,37,66,1,198,22,"Evaṃ taṃ paṭiviruddhaṃ vippaṭipannaṃ janaṃ paribhāsitvā attano sammāpaṭipattidassanena tassa saṃvegaṃ janetuṃ āha ‘‘ saṃvegaṃ kittayissāmi, yathā saṃvijitaṃ mayā’’ ti, pubbe bodhisatteneva satāti adhippāyo. "
  6682. 626682,125,2427,2,18,1,70,8,"943. Idāni yathānena saṃvijitaṃ, taṃ pakāraṃ dassento‘‘ phandamānan’’ tiādimāha. "
  6683. 626683,125,2427,19,24,1,42,5,Tattha phandamānan ti taṇhādīhi kampamānaṃ.
  6684. 626684,125,2427,25,28,1,20,2,{Appodake}ti appaudake.
  6685. 626685,125,2427,29,39,1,77,9,Aññamaññehi byāruddhe {disvā}ti nānāsatte ca aññamaññehi saddhiṃ viruddhe disvā.
  6686. 626686,125,2427,40,46,1,38,5,Maṃ {bhayamāvisī}ti maṃ bhayaṃ paviṭṭhaṃ.
  6687. 626687,125,2428,2,15,1,78,9,944. Samantamasāro {loko}ti nirayaṃ ādiṃ katvā samantato loko asāro niccasārādirahito.
  6688. 626688,125,2428,16,24,1,51,7,Disā sabbā {sameritā}ti sabbā disā aniccatāya kampitā.
  6689. 626689,125,2428,25,31,1,45,5,Icchaṃ {bhavanamattano}ti attano tāṇaṃ icchanto.
  6690. 626690,125,2428,32,40,1,70,8,Nāddasāsiṃ anositan ti kiñci ṭhānaṃ jarādīhi anajjhāvutthaṃ nāddakkhiṃ.
  6691. 626691,125,2429,2,28,1,150,21,"945. Osānetveva byāruddhe, disvā me aratī {ahū}ti yobbaññādīnaṃ osāne eva antagamake eva vināsake eva jarādīhi byāruddhe āhatacitte satte disvā arati me ahosi. "
  6692. 626692,125,2429,29,37,1,50,7,Athettha sallan ti atha etesu sattesu rāgādisallaṃ.
  6693. 626693,125,2429,38,41,1,31,3,Hadayanissitan ti cittanissitaṃ.
  6694. 626694,125,2430,2,20,1,56,8,946.‘‘ Kathaṃānubhāvaṃ sallan’’ ti ce– yena sallena {otiṇṇo}ti gāthā.
  6695. 626695,125,2430,21,30,1,84,8,Tattha disā sabbā {vidhāvatī}ti sabbā duccaritadisāpi puratthimādidisāvidisāpi dhāvati.
  6696. 626696,125,2430,31,52,1,115,18,"Tameva sallamabbuyha, na dhāvati na {sīdatī}ti tameva sallaṃ uddharitvā tā ca disā na dhāvati, caturoghe ca na sīdatīti. "
  6697. 626697,125,2431,2,19,1,99,11,"947. Evaṃmahānubhāvena sallena otiṇṇesvapi ca sattesu– tattha sikkhānugīyanti, yāni loke {gadhitānī}ti gāthā. "
  6698. 626698,125,2431,20,56,1,202,25,"Tassattho– ye loke pañca kāmaguṇā paṭilābhāya gijjhantīti katvā‘‘ gadhitānī’’ ti vuccanti, cirakālāsevitattā vā‘‘ gadhitānī’’ ti vuccanti, tattha taṃ nimittaṃ hatthisikkhādikā anekā sikkhā kathīyanti uggayhanti vā. "
  6699. 626699,125,2431,57,85,1,188,25,"Passatha yāva pamatto vāyaṃ loko, yato paṇḍito kulaputto tesu vā gadhitesu tāsu vā sikkhāsu adhimutto na siyā, aññadatthu aniccādidassanena nibbijjha sabbaso kāme attano nibbānameva {sikkhe}ti. "
  6700. 626700,125,2432,2,20,1,69,9,"948. Idāni yathā nibbānāya sikkhitabbaṃ, taṃ dassento‘‘ sacco siyā’’ tiādimāha. "
  6701. 626701,125,2432,21,29,1,66,7,Tattha {sacco}ti vācāsaccena ñāṇasaccena maggasaccena ca samannāgato.
  6702. 626702,125,2432,30,33,1,26,2,{Rittapesuṇo}ti pahīnapesuṇo.
  6703. 626703,125,2432,34,37,1,24,3,Vevicchan ti macchariyaṃ.
  6704. 626704,125,2433,2,17,1,102,12,949. Niddaṃ tandiṃ sahe thīnan ti pacalāyikañca kāyālasiyañca cittālasiyañcāti ime tayo dhamme abhibhaveyya.
  6705. 626705,125,2433,18,21,1,33,2,{Nibbānamanaso}ti nibbānaninnacitto.
  6706. 626706,125,2434,2,4,1,0,0,950-51.
  6707. 626707,125,2434,5,10,1,48,4,{Sāhasā}ti rattassa rāgacariyādibhedā sāhasakaraṇā.
  6708. 626708,125,2434,11,16,1,50,4,Purāṇaṃ {nābhinandeyyā}ti atītarūpādiṃ nābhinandeyya.
  6709. 626709,125,2434,17,20,1,18,2,{Nave}ti paccuppanne.
  6710. 626710,125,2434,21,24,1,23,2,{Hiyyamāne}ti vinassamāne.
  6711. 626711,125,2434,25,33,1,46,7,Ākāsaṃ na sito {siyā}ti taṇhānissito na bhaveyya.
  6712. 626712,125,2434,34,45,1,45,7,Taṇhā hi rūpādīnaṃ ākāsanato‘‘ ākāso’’ ti vuccati.
  6713. 626713,125,2435,2,16,1,35,7,952.‘‘ Kiṃkāraṇā ākāsaṃ na sito siyā’’ ti ce–
  6714. 626714,125,2435,17,25,1,21,4,‘‘ gedhaṃ brūmī’’ ti gāthā.
  6715. 626715,125,2435,26,43,1,92,12,Tassattho– ahañhi imaṃ ākāsasaṅkhātaṃ taṇhaṃ rūpādīsu gijjhanato gedhaṃ brūmi‘‘ gedho’’ ti vadāmi.
  6716. 626716,125,2435,44,110,1,270,36,"Kiñca bhiyyo– avahananaṭṭhena‘‘ ogho’’ ti ca ājavanaṭṭhena‘‘ ājavan’’ ti ca‘‘ idaṃ mayhaṃ, idaṃ mayhan’’ ti jappakāraṇato‘‘ jappanan’’ ti ca dummuñcanaṭṭhena‘‘ ārammaṇan’’ ti ca kampakaraṇena‘‘ pakampanan’’ ti ca brūmi, esā ca lokassa palibodhaṭṭhena duratikkamanīyaṭṭhena ca kāmapaṅko {duraccayo}ti."
  6717. 626717,125,2435,111,131,1,57,12,‘‘ Ākāsaṃ na sito siyā’’ ti evaṃ vutte vā‘‘ kimetaṃ ākāsan’’ ti ce?
  6718. 626718,125,2435,132,135,1,14,2,Gedhaṃ {brūmī}ti.
  6719. 626719,125,2435,136,141,1,40,5,Evampi tassā gāthāya sambandho veditabbo.
  6720. 626720,125,2435,142,148,1,41,5,Tattha padayojanā– ākāsanti gedhaṃ brūmīti.
  6721. 626721,125,2435,149,153,1,30,4,Tathā yvāyaṃ mahoghoti vuccati.
  6722. 626722,125,2435,154,174,1,107,15,"Taṃ brūmi, ājavaṃ brūmi, jappanaṃ brūmi, pakampanaṃ brūmi, yvāyaṃ sadevake loke kāmapaṅko duraccayo, taṃ brūmīti. "
  6723. 626723,125,2436,2,14,1,65,7,953. Evametaṃ gedhādipariyāyaṃ ākāsaṃ anissito– saccā {avokkammā}ti gāthā.
  6724. 626724,125,2436,15,44,1,179,22,"Tassattho– pubbe vuttā tividhāpi saccā avokkamma moneyyappattiyā {munī}ti saṅkhyaṃ gato nibbānatthale tiṭṭhati brāhmaṇo, sa ve evarūpo sabbāni āyatanāni nissajjitvā‘‘ santo’’ ti vuccatīti. "
  6725. 626725,125,2437,2,14,1,32,6,954. Kiñca bhiyyo– sa ve {vidvā}ti gāthā.
  6726. 626726,125,2437,15,22,1,60,7,Tattha ñatvā dhamman ti aniccādinayena saṅkhatadhammaṃ ñatvā.
  6727. 626727,125,2437,23,35,1,85,11,Sammā so loke {iriyāno}ti asammāiriyanakarānaṃ kilesānaṃ pahānā sammā so loke iriyamāno.
  6728. 626728,125,2438,2,13,1,35,6,955. Evaṃ apihento ca– yodha {kāme}ti gāthā.
  6729. 626729,125,2438,14,24,1,74,9,Tattha saṅgan ti sattavidhaṃ saṅgañca yo accatari {nājjhetī}ti nābhijjhāyati.
  6730. 626730,125,2439,2,18,1,68,10,"956. Tasmā tumhesupi yo evarūpo hotumicchati, taṃ vadāmi– yaṃ {pubbe}ti gāthā. "
  6731. 626731,125,2439,19,29,1,84,9,Tattha yaṃ {pubbe}ti atīte saṅkhāre ārabbha uppajjanadhammaṃ kilesajātaṃ atītakammañca.
  6732. 626732,125,2439,30,41,1,90,11,Pacchā te māhu kiñcanan ti anāgatepi saṅkhāre ārabbha uppajjanadhammaṃ rāgādikiñcanaṃ māhu.
  6733. 626733,125,2439,42,52,1,67,9,Majjhe ce no {gahessasī}ti paccuppanne rūpādidhammepi na gahessasi ce.
  6734. 626734,125,2440,2,22,1,101,13,957. Evaṃ‘‘ upasanto carissasī’’ ti arahattappattiṃ dassetvā idāni arahato thutivasena ito parā gāthāyo abhāsi.
  6735. 626735,125,2440,23,41,1,83,12,"Tattha {sabbaso}ti gāthāya mamāyitan ti mamattakaraṇaṃ,‘‘ mama idan’’ ti gahitaṃ vā vatthu. "
  6736. 626736,125,2440,42,51,1,60,8,Asatā ca na {socatī}ti avijjamānakāraṇā asantakāraṇā na socati.
  6737. 626737,125,2440,52,58,1,31,5,Na {jīyatī}ti jānimpi na gacchati.
  6738. 626738,125,2441,2,4,1,0,0,958-9.
  6739. 626739,125,2441,5,12,1,33,5,Kiñca bhiyyo– yassa {natthī}ti gāthā.
  6740. 626740,125,2441,13,19,1,42,5,Tattha kiñcanan ti kiñci rūpādidhammajātaṃ.
  6741. 626741,125,2441,20,26,1,30,4,Kiñca bhiyyo– {aniṭṭhurī}ti gāthā.
  6742. 626742,125,2441,27,31,1,27,3,Tattha {aniṭṭhurī}ti anissukī.
  6743. 626743,125,2441,32,40,1,28,4,‘‘ Aniddhurī’’ tipi keci paṭhanti.
  6744. 626744,125,2441,41,49,1,52,6,"Sabbadhī {samo}ti sabbattha samo, upekkhakoti adhippāyo. "
  6745. 626745,125,2441,50,54,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  6746. 626746,125,2441,55,82,1,164,22,"Yo so‘‘ natthi me’’ ti na socati, tamahaṃ avikampinaṃ puggalaṃ puṭṭho samāno aniṭṭhurī ananugiddho anejo sabbadhi samoti imaṃ tasmiṃ puggale catubbidhamānisaṃsaṃ brūmīti. "
  6747. 626747,125,2442,2,11,1,29,4,960. Kiñca bhiyyo– {anejassā}ti gāthā.
  6748. 626748,125,2442,12,19,1,57,6,Tattha {nisaṅkhatī}ti puññābhisaṅkhārādīsu yo koci saṅkhāro.
  6749. 626749,125,2442,20,35,1,70,10,"So hi yasmā nisaṅkhariyati nisaṅkharoti vā, tasmā‘‘ nisaṅkhatī’’ ti vuccati. "
  6750. 626750,125,2442,36,42,1,49,4,{Viyārambhā}ti vividhā puññābhisaṅkhārādikā ārambhā.
  6751. 626751,125,2442,43,50,1,54,6,Khemaṃ passati {sabbadhī}ti sabbattha abhayameva passati.
  6752. 626752,125,2443,2,11,1,31,5,961. Evaṃ passanto na {samesū}ti gāthā.
  6753. 626753,125,2443,12,29,1,96,12,Tattha na {vadate}ti‘‘ sadisohamasmī’’ tiādinā mānavasena samesupi attānaṃ na vadati omesupi ussesupi.
  6754. 626754,125,2443,30,39,1,55,8,Nādeti na {nirassatī}ti rūpādīsu kañci dhammaṃ na gaṇhāti;
  6755. 626755,125,2443,40,42,1,13,2,na nissajjati.
  6756. 626756,125,2443,43,46,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  6757. 626757,125,2443,47,66,1,168,17,"Evaṃ arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne pañcasatā sākiyakumārā ca koliyakumārā ca ehibhikkhupabbajjāya pabbajitā, te gahetvā bhagavā mahāvanaṃ pāvisīti. "
  6758. 626758,125,2444,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6759. 626759,125,2445,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya attadaṇḍasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6760. 626760,125,2446,2,4,1,21,2,16 . Sāriputtasuttavaṇṇanā
  6761. 626761,125,2447,2,19,1,61,7,"962. Na me {diṭṭho}ti sāriputtasuttaṃ,‘‘ therapañhasuttan’’ tipi vuccati. "
  6762. 626762,125,2447,20,22,1,10,2,Kā uppatti?
  6763. 626763,125,2447,23,106,1,840,70,"Imassa suttassa uppatti– rājagahakassa seṭṭhissa candanaghaṭikāya paṭilābhaṃ ādiṃ katvā tāya candanaghaṭikāya katassa pattassa ākāse ussāpanaṃ āyasmato piṇḍolabhāradvājassa iddhiyā pattaggahaṇaṃ, tasmiṃ vatthusmiṃ sāvakānaṃ iddhipaṭikkhepo, titthiyānaṃ bhagavatā saddhiṃ pāṭihāriyaṃ kattukāmatā, pāṭihāriyakaraṇaṃ, bhagavato sāvatthigamanaṃ, titthiyānubandhanaṃ, sāvatthiyaṃ pasenadino buddhūpagamanaṃ kaṇḍambapātubhāvo, catunnaṃ parisānaṃ titthiyajayatthaṃ pāṭihāriyakaraṇussukkanivāraṇaṃ, yamakapāṭihāriyakaraṇaṃ, katapāṭihāriyassa bhagavato tāvatiṃsabhavanagamanaṃ, tattha temāsaṃ dhammadesanā, āyasmatā mahāmoggallānattherena yācitassa devalokato saṅkassanagare orohaṇanti imāni vatthūni antarantare ca jātakāni vitthāretvā yāva dasasahassacakkavāḷadevatāhi pūjiyamāno bhagavā majjhe maṇimayena sopānena saṅkassanagare oruyha sopānakaḷevare aṭṭhāsi–"
  6764. 626764,125,2448,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Ye jhānappasutā dhīrā, nekkhammūpasame ratā; "
  6765. 626765,125,2449,2,19,1,48,6,"Devāpi tesaṃ pihayanti, sambuddhānaṃ satīmatan’’ ti.( dha. pa.181)– "
  6766. 626766,125,2450,2,6,1,42,4,Imissā dhammapadagāthāya vuccamānāya vuttā.
  6767. 626767,125,2450,7,22,1,120,13,"Sopānakaḷevare ṭhitaṃ pana bhagavantaṃ sabbapaṭhamaṃ āyasmā sāriputto vandi, tato uppalavaṇṇā bhikkhunī, athāparo janakāyo. "
  6768. 626768,125,2450,23,26,1,21,3,Tatra bhagavā cintesi–
  6769. 626769,125,2450,27,59,1,208,24,"‘‘ imissaṃ parisati moggallāno iddhiyā aggoti pākaṭo, anuruddho dibbacakkhunā, puṇṇo dhammakathikattena, sāriputtaṃ panāyaṃ parisā na kenaci guṇena evaṃ aggoti jānāti, yaṃnūnāhaṃ sāriputtaṃ paññāguṇena pakāseyyan’’ ti. "
  6770. 626770,125,2450,60,64,1,25,4,Atha theraṃ pañhaṃ pucchi.
  6771. 626771,125,2450,65,77,1,99,9,"Thero bhagavatā pucchitaṃ pucchitaṃ puthujjanapañhaṃ, sekkhapañhaṃ, asekkhapañhañca, sabbaṃ vissajjesi. "
  6772. 626772,125,2450,78,90,1,36,7,Tadā naṃ jano‘‘ paññāya aggo’’ ti aññāsi .
  6773. 626773,125,2450,91,109,1,84,13,"Atha bhagavā‘‘ sāriputto na idāneva paññāya aggo, atītepi paññāya aggo’’ ti jātakaṃ ānesi. "
  6774. 626774,125,2451,2,8,1,61,6,Atīte parosahassā isayo vanamūlaphalāhārā pabbatapāde vasanti.
  6775. 626775,125,2451,9,17,1,52,6,"Tesaṃ ācariyassa ābādho uppajji, upaṭṭhānāni vattanti. "
  6776. 626776,125,2451,18,33,1,104,10,"Jeṭṭhantevāsī‘‘ sappāyabhesajjaṃ āharissāmi, ācariyaṃ appamattā upaṭṭhahathā’’ ti vatvā manussapathaṃ agamāsi. "
  6777. 626777,125,2451,34,38,1,37,4,Tasmiṃ anāgateyeva ācariyo kālamakāsi.
  6778. 626778,125,2451,39,51,1,67,8,Taṃ‘‘ idāni kālaṃ karissatī’’ ti antevāsikā samāpattimārabbha pucchiṃsu.
  6779. 626779,125,2451,52,55,1,39,3,So ākiñcaññāyatanasamāpattiṃ sandhāyāha–
  6780. 626780,125,2451,56,74,1,66,9,"‘‘ natthi kiñcī’’ ti, antevāsino‘‘ natthi ācariyassa adhigamo’’ ti aggahesuṃ. "
  6781. 626781,125,2451,75,92,1,95,13,Atha jeṭṭhantevāsī bhesajjaṃ ādāya āgantvā taṃ kālakataṃ disvā ācariyaṃ‘‘ kiñci pucchitthā’’ ti āha.
  6782. 626782,125,2451,93,109,1,64,10,"Āma pucchimhā,‘‘ natthi kiñcī’’ ti āha, na kiñci ācariyena adhigatanti. "
  6783. 626783,125,2451,110,119,1,77,8,"Natthi kiñcīti vadanto ācariyo ākiñcaññāyatanaṃ pavedesi, sakkātabbo ācariyoti."
  6784. 626784,125,2452,2,6,1,26,3,"‘ ‘ Parosahassampi samāgatānaṃ, "
  6785. 626785,125,2453,2,6,1,30,4,Kandeyyuṃ te vassasataṃ apaññā;
  6786. 626786,125,2454,2,6,1,26,4,"Ekopi seyyo puriso sapañño, "
  6787. 626787,125,2455,2,19,1,32,5,Yo bhāsitassa vijānāti atthan’’ ti.( jā.1.1.99);
  6788. 626788,125,2456,2,33,1,225,26,Kathite ca pana bhagavatā jātake āyasmā sāriputto attano saddhivihārikānaṃ pañcannaṃ bhikkhusatānamatthāya sappāyasenāsanagocarasīlavatādīni pucchituṃ‘‘ na me diṭṭho ito pubbe’’ ti imaṃ thutigāthaṃ ādiṃ katvā aṭṭha gāthāyo abhāsi.
  6789. 626789,125,2456,34,40,1,51,6,Tamatthaṃ vissajjento bhagavā tato parā sesagāthāti.
  6790. 626790,125,2457,2,10,1,53,7,Tattha ito {pubbe}ti ito saṅkassanagare otaraṇato pubbe.
  6791. 626791,125,2457,11,14,1,23,2,{Vagguvado}ti sundaravado.
  6792. 626792,125,2457,15,27,1,91,10,"Tusitā {gaṇimāgato}ti tusitakāyā cavitvā mātukucchiṃ āgatattā tusitā āgato, gaṇācariyattā gaṇī. "
  6793. 626793,125,2457,28,39,1,93,11,Santuṭṭhaṭṭhena vā tusitasaṅkhātā devalokā gaṇiṃ āgato tusitānaṃ vā arahantānaṃ gaṇiṃ āgatoti.
  6794. 626794,125,2458,2,15,1,95,10,963. Dutiyagāthāya sadevakassa lokassa yathā dissatīti sadevakassa lokassa viya manussānampi dissati.
  6795. 626795,125,2458,16,26,1,71,8,Yathā vā dissatīti tacchato aviparītato dissati {cakkhumā}ti uttamacakkhu.
  6796. 626796,125,2458,27,31,1,30,3,{Eko}ti pabbajjāsaṅkhātādīhi eko.
  6797. 626797,125,2458,32,35,1,26,3,Ratin ti nekkhammaratiādiṃ.
  6798. 626798,125,2459,2,13,1,74,8,964. Tatiyagāthāya bahūnamidha baddhānan ti idha bahūnaṃ khattiyādīnaṃ sissānaṃ.
  6799. 626799,125,2459,14,43,1,162,22,"Sissā hi ācariye paṭibaddhavuttittā‘‘ baddhā’’ ti vuccanti atthi pañhena āgaman ti atthiko pañhena āgatomhi, atthikānaṃ vā pañhena āgamanaṃ, pañhena atthi āgamanaṃ vāti. "
  6800. 626800,125,2460,2,14,1,86,8,965. Catutthagāthāya {vijigucchato}ti jātiādīhi aṭṭīyato rittamāsanan ti vivittaṃ mañcapīṭhaṃ.
  6801. 626801,125,2460,15,24,1,78,8,Pabbatānaṃ guhāsu {vā}ti pabbataguhāsu vā rittamāsanaṃ bhajatoti sambandhitabbaṃ.
  6802. 626802,125,2461,2,9,1,40,3,966. Pañcamagāthāya {uccāvacesū}ti hīnapaṇītesu.
  6803. 626803,125,2461,10,14,1,32,3,{Sayanesū}ti vihārādīsu senāsanesu.
  6804. 626804,125,2461,15,22,1,51,6,Kīvanto tattha {bheravā}ti kittakā tattha bhayakāraṇā.
  6805. 626805,125,2461,23,34,1,40,6,"‘‘ Kuvanto’’ tipi pāṭho, kūjantoti cassa attho. "
  6806. 626806,125,2461,35,39,1,31,4,Na pana pubbenāparaṃ sandhiyati.
  6807. 626807,125,2462,2,11,1,48,5,967. Chaṭṭhagāthāya katī {parissayā}ti kittakā upaddavā.
  6808. 626808,125,2462,12,16,1,24,4,Agataṃ disan ti nibbānaṃ.
  6809. 626809,125,2462,17,25,1,57,7,Tañhi agatapubbattā agataṃ tathā niddisitabbato disā cāti .
  6810. 626810,125,2462,26,35,1,27,5,Tena vuttaṃ‘‘ agataṃ disan’’ ti.
  6811. 626811,125,2462,36,39,1,27,2,{Abhisambhave}ti abhibhaveyya.
  6812. 626812,125,2462,40,43,1,20,2,{Pantamhī}ti pariyante.
  6813. 626813,125,2463,2,4,1,0,0,968-9.
  6814. 626814,125,2463,5,14,1,69,8,Sattamagāthāya kyāssa byappathayo {assū}ti kīdisāni tassa vacanāni assu.
  6815. 626815,125,2463,15,21,1,49,5,Aṭṭhamagāthāya ekodi {nipako}ti ekaggacitto paṇḍito.
  6816. 626816,125,2464,2,30,1,221,20,970. Evaṃ āyasmatā sāriputtena tīhi gāthāhi bhagavantaṃ thometvā pañcahi gāthāhi– pañcasatānaṃ sissānamatthāya senāsanagocarasīlavatādīni pucchito bhagavā tamatthaṃ pakāsetuṃ‘‘ vijigucchamānassā’’ tiādinā nayena vissajjanamāraddho.
  6817. 626817,125,2464,31,65,1,253,30,"Tattha paṭhamagāthāya tāvattho– jātiādīhi vijigucchamānassa rittāsanaṃ sayanaṃ sevato ce sambodhikāmassa sāriputta, bhikkhuno yadidaṃ phāsu yo phāsuvihāro yathānudhammaṃ yo ca anudhammo, taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ yathā pajānanto vadeyya, evaṃ vadāmīti. "
  6818. 626818,125,2465,2,12,1,66,6,971. Dutiyagāthāya {pariyantacārī}ti sīlādīsu catūsu pariyantesu caramāno.
  6819. 626819,125,2465,13,17,1,57,4,Ḍaṃsādhipātānan ti piṅgalamakkhikānañca sesamakkhikānañca.
  6820. 626820,125,2465,18,33,1,73,10,"Sesamakkhikā hi tato tato adhipatitvā khādanti, tasmā‘‘ adhipātā’’ ti vuccanti. "
  6821. 626821,125,2465,34,38,1,35,3,Manussaphassānan ti corādiphassānaṃ.
  6822. 626822,125,2466,2,12,1,72,7,972. Tatiyagāthāya paradhammikā nāma satta sahadhammikavajjā sabbepi bāhirakā.
  6823. 626823,125,2466,13,17,1,37,3,{Kusalānuesī}ti kusaladhamme anvesamāno.
  6824. 626824,125,2467,2,10,1,45,3,973. Catutthagāthāya {ātaṅkaphassenā}ti rogaphassena.
  6825. 626825,125,2467,11,16,1,32,5,Sītaṃ atuṇhan ti sītañca uṇhañca.
  6826. 626826,125,2467,17,29,1,77,11,So tehi phuṭṭho {bahudhā}ti so tehi ātaṅkādīhi anekehi ākārehi phuṭṭho samānopi.
  6827. 626827,125,2467,30,34,1,45,3,{Anoko}ti abhisaṅkhāraviññāṇādīnaṃ anokāsabhūto.
  6828. 626828,125,2468,2,36,1,163,19,974. Evaṃ‘‘ bhikkhuno vijigucchato’’ tiādīhi tīhi gāthāhi puṭṭhamatthaṃ vissajjetvā idāni‘‘ kyāssa byappathayo’’ tiādinā nayena puṭṭhaṃ vissajjento‘‘ theyyaṃ na kāre’’ tiādimāha.
  6829. 626829,125,2468,37,42,1,24,3,Tattha {phasse}ti phareyya .
  6830. 626830,125,2468,43,62,1,104,13,"Yadāvilattaṃ manaso {vijaññā}ti yaṃ cittassa āvilattaṃ vijāneyya, taṃ sabbaṃ‘‘ kaṇhassa pakkho’’ ti vinodayeyya. "
  6831. 626831,125,2469,2,19,1,105,12,"975. Mūlampi tesaṃ palikhañña {tiṭṭhe}ti tesaṃ kodhātimānānaṃ yaṃ avijjādikaṃ mūlaṃ, tampi palikhaṇitvā tiṭṭheyya. "
  6832. 626832,125,2469,20,35,1,128,13,"Addhā bhavanto {abhisambhaveyyā}ti evaṃ piyappiyaṃ abhibhavanto ekaṃseneva abhibhaveyya, na tatra sithilaṃ parakkameyyāti adhippāyo. "
  6833. 626833,125,2470,2,11,1,45,5,976. Paññaṃ {purakkhatvā}ti paññaṃ pubbaṅgamaṃ katvā.
  6834. 626834,125,2470,12,17,1,42,4,{Kalyāṇapītī}ti kalyāṇāya pītiyā samannāgato.
  6835. 626835,125,2470,18,26,1,84,7,Caturo sahetha {paridevadhamme}ti anantaragāthāya vuccamāne paridevanīyadhamme saheyya.
  6836. 626836,125,2471,2,10,1,32,4,977. Kiṃsū {asissāmī}ti kiṃ bhuñjissāmi.
  6837. 626837,125,2471,11,18,1,37,7,Kuvaṃ vā asissan ti kuhiṃ vā asissāmi.
  6838. 626838,125,2471,19,34,1,97,14,"Dukkhaṃ vata settha kvajja sessan ti imaṃ rattiṃ dukkhaṃ sayiṃ, ajja āgamanarattiṃ kattha sayissaṃ. "
  6839. 626839,125,2471,35,46,1,76,9,"Ete {vitakke}ti ete piṇḍapātanissite dve, senāsananissite dveti cattāro vitakke. "
  6840. 626840,125,2471,47,51,1,41,3,{Aniketacārī}ti apalibodhacārī nittaṇhacārī.
  6841. 626841,125,2472,2,19,1,121,13,978. {Kāle}ti piṇḍapātakāle piṇḍapātasaṅkhātaṃ annaṃ vā cīvarakāle cīvarasaṅkhātaṃ vasanaṃ vā laddhā dhammena samenāti adhippāyo.
  6842. 626842,125,2472,20,31,1,64,10,Mattaṃ so {jaññā}ti paṭiggahaṇe ca paribhoge ca so pamāṇaṃ jāneyya.
  6843. 626843,125,2472,32,39,1,37,5,"{Idhā}ti sāsane, nipātamattameva vā etaṃ. "
  6844. 626844,125,2472,40,49,1,67,8,"Tosanatthan ti santosatthaṃ, etadatthaṃ mattaṃ jāneyyāti vuttaṃ hoti. "
  6845. 626845,125,2472,50,59,1,47,8,So tesu {gutto}ti so bhikkhu tesu paccayesu gutto.
  6846. 626846,125,2472,60,70,1,85,7,"{Yatacārī}ti saṃyatavihāro , rakkhitiriyāpatho rakkhitakāyavacīmanodvāro cāti vuttaṃ hoti."
  6847. 626847,125,2472,71,80,1,30,4,"‘‘ Yaticārī’’ tipi pāṭho, soyevattho. "
  6848. 626848,125,2472,81,88,1,38,5,"{Rusito}ti rosito, ghaṭṭitoti vuttaṃ hoti. "
  6849. 626849,125,2473,2,12,1,66,6,979. {Jhānānuyutto}ti anupannuppādanena uppannāsevanena ca jhāne anuyutto.
  6850. 626850,125,2473,13,19,1,75,5,Upekkhamārabbha {samāhitatto}ti catutthajjhānupekkhaṃ uppādetvā samāhitacitto.
  6851. 626851,125,2473,20,36,1,138,11,"Takkāsayaṃ {kukkucciyūpachinde}ti kāmavitakkādiṃ takkañca , kāmasaññādiṃ tassa takkassa āsayañca, hatthakukkuccādiṃ kukkucciyañca upacchindeyya. "
  6852. 626852,125,2474,2,18,1,104,12,980. Cudito vacībhi {satimābhinande}ti upajjhāyādīhi vācāhi codito samāno satimā hutvā taṃ codanaṃ abhinandeyya.
  6853. 626853,125,2474,19,26,1,57,7,Vācaṃ pamuñce kusalan ti ñāṇasamuṭṭhitaṃ vācaṃ pamuñceyya.
  6854. 626854,125,2474,27,36,1,81,9,Nātivelan ti ativelaṃ pana vācaṃ kālavelañca sīlavelañca atikkantaṃ nappamuñceyya.
  6855. 626855,125,2474,37,40,1,34,2,{Janavādadhammāyā}ti janavādakathāya.
  6856. 626856,125,2474,41,47,1,35,5,Na {cetayeyyā}ti cetanaṃ na uppādeyya.
  6857. 626857,125,2475,2,11,1,35,6,981. Athāparan ti atha idāni ito parampi.
  6858. 626858,125,2475,12,18,1,40,5,Pañca {rajānī}ti rūparāgādīni pañca rajāni.
  6859. 626859,125,2475,19,31,1,94,11,Yesaṃ satīmā vinayāya {sikkhe}ti yesaṃ upaṭṭhitassati hutvā vinayanatthaṃ tisso sikkhā sikkheyya.
  6860. 626860,125,2475,32,45,1,60,10,"Evaṃ sikkhanto hi rūpesu… pe… phassesu sahetha rāgaṃ, na aññeti. "
  6861. 626861,125,2476,2,16,1,66,9,982. Tato so tesaṃ vinayāya sikkhanto anukkamena– etesu {dhammesū}ti gāthā.
  6862. 626862,125,2476,17,21,1,23,3,Tattha {etesū}ti rūpādīsu.
  6863. 626863,125,2476,22,50,1,182,22,"Kālena so sammā dhammaṃ {parivīmaṃsamāno}ti so bhikkhu yvāyaṃ‘‘ uddhate citte samādhissa kālo’’ tiādinā nayena kālo vutto, tena kālena sabbaṃ saṅkhatadhammaṃ aniccādinayena parivīmaṃsamāno. "
  6864. 626864,125,2476,51,61,1,72,9,Ekodibhūto vihane tamaṃ {so}ti so ekaggacitto sabbaṃ mohāditamaṃ vihaneyya.
  6865. 626865,125,2476,62,65,1,20,3,Natthi ettha saṃsayo.
  6866. 626866,125,2476,66,69,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  6867. 626867,125,2477,2,7,1,48,5,Evaṃ bhagavā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi.
  6868. 626868,125,2477,8,18,1,111,9,"Desanāpariyosāne pañcasatā bhikkhū arahattaṃ pattā, tiṃsakoṭisaṅkhyānañca devamanussānaṃ dhammābhisamayo ahosīti. "
  6869. 626869,125,2478,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  6870. 626870,125,2479,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya sāriputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6871. 626871,125,2480,2,8,1,52,6,"Niṭṭhito ca catuttho vaggo atthavaṇṇanānayato, nāmena "
  6872. 626872,125,2481,2,3,1,14,1,Aṭṭhakavaggoti .
  6873. 626873,125,2482,2,4,1,13,2,5 . Pārāyanavaggo
  6874. 626874,125,2483,2,2,1,18,1,Vatthugāthāvaṇṇanā
  6875. 626875,125,2484,2,14,1,51,5,983. Kosalānaṃ purā {rammā}ti pārāyanavaggassa vatthugāthā.
  6876. 626876,125,2484,15,34,1,129,16,"Tāsaṃ uppatti– atīte kira bārāṇasivāsī eko rukkhavaḍḍhakī sake ācariyake adutiyo, tassa soḷasa sissā, ekamekassa sahassaṃ antevāsikā. "
  6877. 626877,125,2484,35,73,1,303,34,"Evaṃ te sattarasādhikasoḷasasahassā ācariyantevāsino sabbepi bārāṇasiṃ upanissāya jīvikaṃ kappentā pabbatasamīpaṃ gantvā rukkhe gahetvā tattheva nānāpāsādavikatiyo niṭṭhāpetvā kullaṃ bandhitvā gaṅgāya bārāṇasiṃ ānetvā sace rājā atthiko hoti, rañño, ekabhūmikaṃ vā… pe… sattabhūmikaṃ vā pāsādaṃ yojetvā denti. "
  6878. 626878,125,2484,74,81,1,44,6,"No ce, aññesampi vikiṇitvā puttadāraṃ posenti. "
  6879. 626879,125,2484,82,105,1,142,18,"Atha nesaṃ ekadivasaṃ ācariyo‘‘ na sakkā vaḍḍhakikammena niccaṃ jīvikaṃ kappetuṃ, dukkarañhi jarākāle etaṃ kamman’’ ti cintetvā antevāsike āmantesi–"
  6880. 626880,125,2484,106,117,1,42,5,"‘‘ tātā, udumbarādayo, appasārarukkhe ānethā’’ ti. "
  6881. 626881,125,2484,118,127,1,33,5,Te‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā ānayiṃsu.
  6882. 626882,125,2484,128,137,1,69,9,So tehi kaṭṭhasakuṇaṃ katvā tassa abbhantaraṃ pavisitvā yantaṃ pūresi.
  6883. 626883,125,2484,138,149,1,93,11,Kaṭṭhasakuṇo supaṇṇarājā viya ākāsaṃ laṅghitvā vanassa upari caritvā antevāsīnaṃ purato oruhi.
  6884. 626884,125,2484,150,154,1,22,4,Atha ācariyo sisse āha–
  6885. 626885,125,2484,155,184,1,157,19,"‘‘ tātā, īdisāni kaṭṭhavāhanāni katvā sakkā sakalajambudīpe rajjaṃ gahetuṃ, tumhepi, tātā, etāni karotha, rajjaṃ gahetvā jīvissāma, dukkhaṃ vaḍḍhakisippena jīvitun’’ ti. "
  6886. 626886,125,2484,185,190,1,37,5,Te tathā katvā ācariyassa paṭivedesuṃ.
  6887. 626887,125,2484,191,195,1,19,4,Tato ne ācariyo āha–
  6888. 626888,125,2484,196,207,1,30,5,"‘‘ katamaṃ, tātā, rajjaṃ gaṇhāmā’’ ti?"
  6889. 626889,125,2484,208,215,1,25,3,‘‘ Bārāṇasirajjaṃ ācariyā’’ ti.
  6890. 626890,125,2484,216,246,1,144,19,"‘‘ Alaṃ, tātā, mā etaṃ rucci, mayañhi taṃ gahetvāpi‘ vaḍḍhakirājā vaḍḍhakiyuvarājā’ ti vaḍḍhakivādā na muccissāma, mahanto jambudīpo, aññattha gacchāmā’’ ti. "
  6891. 626891,125,2485,2,19,1,156,15,"Tato saputtadārā kaṭṭhavāhanāni , abhiruhitvā sajjāvudhā hutvā himavantābhimukhā gantvā himavati aññataraṃ nagaraṃ pavisitvā rañño nivesaneyeva paccuṭṭhahaṃsu. "
  6892. 626892,125,2485,20,27,1,52,7,Te tattha rajjaṃ gahetvā ācariyaṃ rajje abhisiñciṃsu.
  6893. 626893,125,2485,28,38,1,36,6,So‘‘ kaṭṭhavāhano rājā’’ ti pākaṭo ahosi.
  6894. 626894,125,2485,39,56,1,89,10,"Tampi nagaraṃ tena gahitattā‘‘ kaṭṭhavāhananagaran’’ tveva nāmaṃ labhi, tathā sakalaraṭṭhampi . "
  6895. 626895,125,2485,57,69,1,86,11,"Kaṭṭhavāhano rājā dhammiko ahosi, tathā yuvarājā amaccaṭṭhānesu ca ṭhapitā soḷasa sissā. "
  6896. 626896,125,2485,70,81,1,97,11,Taṃ raṭṭhaṃ raññā catūhi saṅgahavatthūhi saṅgayhamānaṃ ativiya iddhaṃ phītaṃ nirupaddavañca ahosi.
  6897. 626897,125,2485,82,100,1,104,13,"Nāgarā jānapadā rājānañca rājaparisañca ativiya mamāyiṃsu‘‘ bhaddako no rājā laddho, bhaddikā rājaparisā’’ ti. "
  6898. 626898,125,2486,2,13,1,118,11,Athekadivasaṃ majjhimadesato vāṇijā bhaṇḍaṃ gahetvā kaṭṭhavāhananagaraṃ āgamaṃsu paṇṇākārañca gahetvā rājānaṃ passiṃsu.
  6899. 626899,125,2486,14,24,1,36,6,Rājā‘‘ kuto āgatatthā’’ ti sabbaṃ pucchi.
  6900. 626900,125,2486,25,32,1,18,3,‘‘ Bārāṇasito devā’’ ti.
  6901. 626901,125,2486,33,38,1,35,5,So tattha sabbaṃ pavattiṃ pucchitvā–
  6902. 626902,125,2486,39,51,1,54,8,‘‘ tumhākaṃ raññā saddhiṃ mama mittabhāvaṃ karothā’’ ti āha.
  6903. 626903,125,2486,52,60,1,26,4,Te‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchiṃsu.
  6904. 626904,125,2486,61,71,1,75,10,So tesaṃ paribbayaṃ datvā gamanakāle sampatte puna ādarena vatvā vissajjesi.
  6905. 626905,125,2486,72,78,1,40,6,Te bārāṇasiṃ gantvā tassa rañño ārocesuṃ.
  6906. 626906,125,2486,79,105,1,146,18,Rājā‘‘ kaṭṭhavāhanaraṭṭhā āgatānaṃ vāṇijakānaṃ ajjatagge suṅkaṃ muñcāmī’’ ti bheriṃ carāpetvā‘‘ atthu me kaṭṭhavāhano mitto’’ ti dvepi adiṭṭhamittā ahesuṃ.
  6907. 626907,125,2486,106,111,1,44,5,Kaṭṭhavāhanopi ca sakanagare bheriṃ carāpesi–
  6908. 626908,125,2486,112,128,1,86,11,"‘‘ ajjatagge bārāṇasito āgatānaṃ vāṇijakānaṃ suṅkaṃ muñcāmi, paribbayo ca nesaṃ dātabbo’’ ti. "
  6909. 626909,125,2486,129,156,1,160,22,"Tato bārāṇasirājā kaṭṭhavāhanassa lekhaṃ pesesi‘‘ sace tasmiṃ janapade daṭṭhuṃ vā sotuṃ vā araharūpaṃ kiñci acchariyaṃ uppajjati, amhepi dakkhāpetu ca sāvetu cā’’ ti. "
  6910. 626910,125,2486,157,161,1,33,4,Sopissa tatheva paṭilekhaṃ pesesi.
  6911. 626911,125,2486,162,176,1,134,13,Evaṃ tesaṃ katikaṃ katvā vasantānaṃ kadāci kaṭṭhavāhanassa atimahagghā accantasukhumā kambalā uppajjiṃsu bālasūriyarasmisadisā vaṇṇena.
  6912. 626912,125,2486,177,218,1,288,33,Te disvā rājā‘‘ mama sahāyassa pesemī’’ ti dantakārehi aṭṭha dantakaraṇḍake likhāpetvā tesu karaṇḍakesu te kambale pakkhipitvā lākhācariyehi bahi lākhāgoḷakasadise kārāpetvā aṭṭhapi lākhāgoḷake samugge pakkhipitvā vatthena veṭhetvā rājamuddikāya lañchetvā‘‘ bārāṇasirañño dethā’’ ti amacce pesesi.
  6913. 626913,125,2486,219,231,1,74,8,Lekhañca adāsi‘‘ ayaṃ paṇṇākāro nagaramajjhe amaccaparivutena pekkhitabbo’’ ti.
  6914. 626914,125,2487,2,6,1,30,4,Te gantvā bārāṇasirañño adaṃsu.
  6915. 626915,125,2487,7,44,1,279,32,So lekhaṃ vācetvā amacce sannipātetvā nagaramajjhe rājaṅgaṇe lañchanaṃ bhinditvā paliveṭhanaṃ apanetvā samuggaṃ vivaritvā aṭṭha lākhāgoḷake disvā‘‘ mama sahāyo lākhāgoḷakehi kīḷanakabālakānaṃ viya mayhaṃ lākhāgoḷake pesesī’’ ti maṅku hutvā ekaṃ lākhāgoḷakaṃ attano nisinnāsane pahari.
  6916. 626916,125,2487,45,54,1,67,8,"Tāvadeva lākhā paripati, dantakaraṇḍako vivaraṃ datvā dvebhāgo ahosi. "
  6917. 626917,125,2487,55,64,1,67,9,So abbhantare kambalaṃ disvā itarepi vivari sabbattha tatheva ahosi.
  6918. 626918,125,2487,65,71,1,59,6,Ekameko kambalo dīghato soḷasahattho vitthārato aṭṭhahattho.
  6919. 626919,125,2487,72,79,1,61,6,Pasārite kambale rājaṅgaṇaṃ sūriyappabhāya obhāsitamiva ahosi.
  6920. 626920,125,2487,80,108,1,174,21,"Taṃ disvā mahājano aṅguliyo vidhuni, celukkhepañca akāsi,‘‘ amhākaṃ rañño adiṭṭhasahāyo kaṭṭhavāhanarājā evarūpaṃ paṇṇākāraṃ pesesi, yuttaṃ evarūpaṃ mittaṃ kātun’’ ti attamano ahosi. "
  6921. 626921,125,2487,109,119,1,77,9,"Rājā vohārike pakkosāpetvā ekamekaṃ kambalaṃ agghāpesi, sabbepi anagghā ahesuṃ. "
  6922. 626922,125,2487,120,122,1,12,2,Tato cintesi–
  6923. 626923,125,2487,123,151,1,146,20,"‘‘ pacchā pesentena paṭhamaṃ pesitapaṇṇākārato atirekaṃ pesetuṃ vaṭṭati, sahāyena ca me anaggho paṇṇākāro pesito, kiṃ nu, kho, ahaṃ sahāyassa peseyyan’’ ti? "
  6924. 626924,125,2487,152,161,1,64,8,Tena ca samayena kassapo bhagavā uppajjitvā bārāṇasiyaṃ viharati.
  6925. 626925,125,2487,162,165,1,20,3,Atha rañño etadahosi–
  6926. 626926,125,2487,166,181,1,110,10,"‘‘ vatthuttayaratanato aññaṃ uttamaratanaṃ natthi, handāhaṃ vatthuttayaratanassa uppannabhāvaṃ sahāyassa pesemī’’ ti. "
  6927. 626927,125,2487,182,183,1,2,1,So–
  6928. 626928,125,2488,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Buddho loke samuppanno, hitāya sabbapāṇinaṃ; "
  6929. 626929,125,2489,2,8,1,43,5,"Dhammo loke samuppanno, sukhāya sabbapāṇinaṃ; "
  6930. 626930,125,2490,2,11,1,49,6,"Saṅgho loke samuppanno, puññakkhettaṃ anuttaran’’ ti."
  6931. 626931,125,2490,12,12,1,0,0,–
  6932. 626932,125,2491,2,77,1,687,64,"Imaṃ gāthaṃ, yāva arahattaṃ, tāva ekabhikkhussa paṭipattiñca suvaṇṇapaṭṭe jātihiṅgulakena likhāpetvā sattaratanamaye samugge pakkhipitvā taṃ samuggaṃ maṇimaye samugge, maṇimayaṃ masāragallamaye, masāragallamayaṃ lohitaṅgamaye, lohitaṅgamayaṃ, suvaṇṇamaye, suvaṇṇamayaṃ rajatamaye, rajatamayaṃ dantamaye, dantamayaṃ sāramaye, sāramayaṃ samuggaṃ peḷāya pakkhipitvā peḷaṃ dussena veṭhetvā lañchetvā mattavaravāraṇaṃ sovaṇṇaddhajaṃ sovaṇṇālaṅkāra hemajālasañchannaṃ kāretvā tassupari pallaṅkaṃ paññāpetvā pallaṅke peḷaṃ āropetvā setacchattena dhāriyamānena sabbagandhapupphādīhi pūjāya kariyamānāya sabbatāḷāvacarehi thutisatāni gāyamānehi yāva attano rajjasīmā, tāva maggaṃ alaṅkārāpetvā sayameva nesi. "
  6933. 626933,125,2491,78,84,1,48,6,Tatra ca ṭhatvā sāmantarājūnaṃ paṇṇākāraṃ pesesi–
  6934. 626934,125,2491,85,96,1,45,6,‘‘ evaṃ sakkarontehi ayaṃ paṇṇākāro pesetabbo’’ ti .
  6935. 626935,125,2491,97,110,1,85,12,"Taṃ sutvā te te rājāno paṭimaggaṃ āgantvā yāva kaṭṭhavāhanassa rajjasīmā, tāva nayiṃsu. "
  6936. 626936,125,2492,2,66,1,468,53,"Kaṭṭhavāhanopi sutvā paṭimaggaṃ āgantvā tatheva pūjento nagaraṃ pavesetvā amacce ca nāgare ca sannipātāpetvā rājaṅgaṇe paliveṭhanadussaṃ apanetvā peḷaṃ vivaritvā peḷāya samuggaṃ passitvā anupubbena sabbasamugge vivaritvā suvaṇṇapaṭṭe lekhaṃ passitvā‘‘ kappasatasahassehi atidullabhaṃ mama sahāyo paṇṇākāraratanaṃ pesesī’’ ti attamano hutvā‘‘ asutapubbaṃ vata suṇimhā‘ buddho loke uppanno’ ti, yaṃnūnāhaṃ gantvā buddhañca passeyyaṃ dhammañca suṇeyyan’’ ti cintetvā amacce āmantesi–"
  6937. 626937,125,2492,67,82,1,71,8,"‘‘ buddhadhammasaṅgharatanāni kira loke uppannāni, kiṃ kātabbaṃ maññathā’’ ti . "
  6938. 626938,125,2492,83,85,1,9,2,Te āhaṃsu–
  6939. 626939,125,2492,86,102,1,62,9,"‘‘ idheva tumhe, mahārāja, hotha, mayaṃ gantvā pavattiṃ jānissāmā’’ ti. "
  6940. 626940,125,2493,2,27,1,144,19,"Tato soḷasasahassaparivārā soḷasa amaccā rājānaṃ abhivādetvā‘‘ yadi buddho loke uppanno puna dassanaṃ natthi, yadi na uppanno, āgamissāmā’’ ti niggatā. "
  6941. 626941,125,2493,28,42,1,68,10,Rañño pana bhāgineyyo pacchā rājānaṃ vanditvā‘‘ ahampi gacchāmī’’ ti āha.
  6942. 626942,125,2493,43,53,1,63,9,"Tāta, tvaṃ tattha buddhuppādaṃ ñatvā puna āgantvā mama ārocehīti. "
  6943. 626943,125,2493,54,63,1,34,5,So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā agamāsi.
  6944. 626944,125,2493,64,71,1,58,7,Te sabbepi sabbattha ekarattivāsena gantvā bārāṇasiṃ pattā.
  6945. 626945,125,2493,72,77,1,42,5,Asampattesveva ca tesu bhagavā parinibbāyi.
  6946. 626946,125,2493,78,94,1,83,11,"Te‘‘ ko buddho, kuhiṃ buddho’’ ti sakalavihāraṃ āhiṇḍantā sammukhasāvake disvā pucchiṃsu. "
  6947. 626947,125,2493,95,105,1,41,6,Te nesaṃ‘‘ buddho parinibbuto’’ ti ācikkhiṃsu.
  6948. 626948,125,2493,106,133,1,126,17,"Te‘‘ aho dūraddhānaṃ āgantvā dassanamattampi na labhimhā’’ ti paridevamānā‘‘ kiṃ, bhante, koci bhagavatā dinnaovādo atthī’’ ti pucchiṃsu. "
  6949. 626949,125,2493,134,153,1,143,13,"Āma, upāsakā atthi, saraṇattaye patiṭṭhātabbaṃ, pañcasīlāni samādātabbāni, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho upavasitabbo, dānaṃ dātabbaṃ, pabbajitabbanti. "
  6950. 626950,125,2493,154,162,1,58,8,Te sutvā taṃ bhāgineyyaṃ amaccaṃ ṭhapetvā sabbe pabbajiṃsu.
  6951. 626951,125,2493,163,168,1,69,5,Bhāgineyyo paribhogadhātuṃ gahetvā kaṭṭhavāhanaraṭṭhābhimukho pakkāmi.
  6952. 626952,125,2493,169,172,1,46,3,Paribhogadhātu nāma bodhirukkhapattacīvarādīni.
  6953. 626953,125,2493,173,203,1,203,25,"Ayaṃ pana bhagavato dhammakaraṇaṃ dhammadharaṃ vinayadharamekaṃ therañca gahetvā pakkāmi, anupubbena ca nagaraṃ gantvā‘‘ buddho loke uppanno ca parinibbutto cā’’ ti rañño ārocetvā bhagavatā dinnovādaṃ ācikkhi. "
  6954. 626954,125,2493,204,230,1,243,25,Rājā theraṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā vihāraṃ kārāpetvā cetiyaṃ patiṭṭhāpetvā bodhirukkhaṃ ropetvā saraṇattaye pañcasu ca niccasīlesu patiṭṭhāya aṭṭhaṅgupetaṃ uposathaṃ upavasanto dānādīni dento yāvatāyukaṃ ṭhatvā kāmāvacaradevaloke nibbatti.
  6955. 626955,125,2493,231,240,1,92,9,Tepi soḷasasahassā pabbajitvā puthujjanakālakiriyaṃ katvā tasseva rañño parivārā sampajjiṃsu.
  6956. 626956,125,2494,2,39,1,258,30,"Te ekaṃ buddhantaraṃ devaloke khepetvā amhākaṃ bhagavati anuppanneyeva devalokato cavitvā ācariyo pasenadirañño pitu purohitassa putto jāto nāmena‘‘ bāvarī’’ ti, tīhi mahāpurisalakkhaṇehi samannāgato tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū, pituno ca accayena purohitaṭṭhāne aṭṭhāsi. "
  6957. 626957,125,2494,40,46,1,76,6,Avasesāpi soḷasādhikasoḷasasahassā tattheva sāvatthiyā brāhmaṇakule nibbattā.
  6958. 626958,125,2494,47,64,1,137,16,"Tesu soḷasa jeṭṭhantevāsino bāvarissa santike sippaṃ uggahesuṃ, itare soḷasasahassā tesaṃyeva santiketi evaṃ te punapi sabbe samāgacchiṃsu. "
  6959. 626959,125,2494,65,72,1,61,6,"Mahākosalarājāpi kālamakāsi, tato pasenadiṃ rajje abhisiñciṃsu. "
  6960. 626960,125,2494,73,77,1,29,4,Bāvarī tassāpi purohito ahosi.
  6961. 626961,125,2494,78,86,1,51,7,Rājā pitarā dinnañca aññañca bhogaṃ bāvarissa adāsi.
  6962. 626962,125,2494,87,94,1,48,7,So hi daharakāle tasseva santike sippaṃ uggahesi.
  6963. 626963,125,2494,95,99,1,25,4,Tato bāvarī rañño ārocesi–
  6964. 626964,125,2494,100,108,1,27,3,"‘‘ pabbajissāmahaṃ, mahārājā’’ ti."
  6965. 626965,125,2494,109,126,1,67,11,"‘‘ Ācariya, tumhesu ṭhitesu mama pitā ṭhito viya hoti, mā pabbajitthā’’ ti."
  6966. 626966,125,2494,127,137,1,29,4,"‘‘ Alaṃ, mahārāja, pabbajissāmī’’ ti. "
  6967. 626967,125,2494,138,153,1,82,11,Rājā vāretuṃ asakkonto‘‘ sāyaṃ pātaṃ mama dassanaṭṭhāne rājuyyāne pabbajathā’’ ti yāci.
  6968. 626968,125,2494,154,168,1,132,13,"Ācariyo soḷasasahassaparivārehi soḷasahi sissehi saddhiṃ tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā rājuyyāne vasi, rājā catūhi paccayehi upaṭṭhahati. "
  6969. 626969,125,2494,169,173,1,36,4,Sāyaṃ pātañcassa upaṭṭhānaṃ gacchati.
  6970. 626970,125,2495,2,6,1,40,4,Athekadivasaṃ antevāsino ācariyaṃ āhaṃsu–
  6971. 626971,125,2495,7,26,1,125,13,"‘‘ nagarasamīpe vāso nāma mahāpalibodho, vijanasampātaṃ ācariya okāsaṃ gacchāma, pantasenāsanavāso nāma bahūpakāro pabbajitānan’’ ti. "
  6972. 626972,125,2495,27,37,1,45,6,Ācariyo‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā rañño ārocesi.
  6973. 626973,125,2495,38,63,1,153,20,"Rājā tikkhattuṃ vāretvā vāretuṃ asakkonto dvesatasahassāni kahāpaṇāni datvā dve amacce āṇāpesi‘‘ yattha isigaṇo vāsaṃ icchati, tattha assamaṃ katvā dethā’’ ti. "
  6974. 626974,125,2495,64,73,1,121,8,Tato ācariyo soḷasādhikasoḷasasahassajaṭilaparivuto amaccehi anuggahamāno uttarajanapadā dakkhiṇajanapadābhimukho agamāsi.
  6975. 626975,125,2495,74,85,1,96,11,Tamatthaṃ gahetvā āyasmā ānando saṅgītikāle pārāyanavaggassa nidānaṃ āropento imā gāthāyo abhāsi.
  6976. 626976,125,2496,2,12,1,71,8,"Tattha kosalānaṃ {purā}ti kosalaraṭṭhassa nagarā, sāvatthitoti vuttaṃ hoti. "
  6977. 626977,125,2496,13,20,1,67,6,"Ākiñcaññan ti akiñcanabhāvaṃ, pariggahūpakaraṇavivekanti vuttaṃ hoti. "
  6978. 626978,125,2497,2,30,1,166,21,"984. So assakassa visaye , aḷakassa {samāsane}ti so brāhmaṇo assakassa ca aḷakassa cāti dvinnampi rājūnaṃ samāsanne visaye āsanne raṭṭhe, dvinnampi raṭṭhānaṃ majjheti adhippāyo. "
  6979. 626979,125,2497,31,37,1,40,5,Godhāvarī {kūle}ti godhāvariyā nadiyā kūle.
  6980. 626980,125,2497,38,54,1,156,14,"Yattha godhāvarī dvidhā bhijjitvā tiyojanappamāṇaṃ antaradīpamakāsi sabbaṃ kapiṭṭhavanasañchannaṃ, yattha pubbesarabhaṅgādayo vasiṃsu, tasmiṃ deseti adhippāyo. "
  6981. 626981,125,2497,55,70,1,86,11,So kira taṃ padesaṃ disvā‘‘ ayaṃ pubbasamaṇālayo pabbajitasāruppan’’ ti amaccānaṃ nivedesi.
  6982. 626982,125,2497,71,79,1,80,7,"Amaccā bhūmiggahaṇatthaṃ assakarañño satasahassaṃ, aḷakarañño satasahassaṃ adaṃsu. "
  6983. 626983,125,2497,80,89,1,84,9,Te tañca padesaṃ aññañca dviyojanamattanti sabbampi pañcayojanamattaṃ padesaṃ adaṃsu.
  6984. 626984,125,2497,90,96,1,40,6,Tesaṃ kira rajjasīmantare so padeso hoti.
  6985. 626985,125,2497,97,109,1,100,12,Amaccā tattha assamaṃ kāretvā sāvatthito ca aññampi dhanaṃ āharāpetvā gocaragāmaṃ nivesetvā agamaṃsu.
  6986. 626986,125,2497,110,121,1,60,9,Uñche na ca phalena {cā}ti uñchācariyāya ca vanamūlaphalena ca.
  6987. 626987,125,2497,122,136,1,53,9,"Tasmā vuttaṃ‘‘ tasseva upanissāya, gāmo ca vipulo ahū’’ ti. "
  6988. 626988,125,2498,2,21,1,111,13,"985. Tattha {tassā}ti tassa godhāvarīkūlassa, tassa vā brāhmaṇassa upayogatthe cetaṃ sāmivacanaṃ, taṃ upanissāyāti attho. "
  6989. 626989,125,2498,22,50,1,167,21,"Tato jātena āyena, {mahāyaññamakappayī}ti tasmiṃ gāme kasikammādinā satasahassaṃ āyo uppajji, taṃ gahetvā kuṭumbikā rañño assakassa santikaṃ agamaṃsu‘‘ sādiyatu devo āyan’’ ti. "
  6990. 626990,125,2498,51,63,1,46,7,"So‘‘ nāhaṃ sādiyāmi, ācariyasseva upanethā’’ ti āha. "
  6991. 626991,125,2498,64,70,1,50,6,Ācariyopi taṃ attano aggahetvā dānayaññaṃ akappayi.
  6992. 626992,125,2498,71,76,1,42,5,Evaṃ so saṃvacchare saṃvacchare dānamadāsi.
  6993. 626993,125,2499,2,27,1,159,20,986. Mahāyaññan ti gāthāyattho– so evaṃ saṃvacchare saṃvacchare dānayaññaṃ yajanto ekasmiṃ saṃvacchare taṃ mahāyaññaṃ yajitvā tato gāmā nikkhamma puna pāvisi assamaṃ.
  6994. 626994,125,2499,28,43,1,74,10,Paviṭṭho ca paṇṇasālaṃ pavisitvā‘‘ suṭṭhu dinnan’’ ti dānaṃ anumajjanto nisīdi.
  6995. 626995,125,2499,44,79,1,227,27,"Evaṃ tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi taruṇāya brāhmaṇiyā ghare kammaṃ akātukāmāya‘‘ eso, brāhmaṇa, bāvarī godhāvarītīre anusaṃvaccharaṃ satasahassaṃ vissajjeti, gaccha tato pañcasatāni yācitvā dāsiṃ me ānehī’’ ti pesito añño āgañchi {brāhmaṇo}ti. "
  6996. 626996,125,2500,2,4,1,0,0,987-8.
  6997. 626997,125,2500,5,23,1,129,14,"{Ugghaṭṭapādo}ti maggagamanena ghaṭṭapādatalo, paṇhikāya vā paṇhikaṃ, gopphakena vā gopphakaṃ, jaṇṇukena vā jaṇṇukaṃ āhacca ghaṭṭapādo. "
  6998. 626998,125,2500,24,45,1,93,13,"Sukhañca kusalaṃ {pucchī}ti sukhañca kusalañca pucchi‘‘ kacci te, brāhmaṇa, sukhaṃ, kacci kusalan’’ ti. "
  6999. 626999,125,2501,2,4,1,0,0,989-91.
  7000. 627000,125,2501,5,9,1,32,3,{Anujānāhī}ti anumaññāhi saddahāhi.
  7001. 627001,125,2501,10,13,1,23,2,{Sattadhā}ti sattavidhena.
  7002. 627002,125,2501,14,43,1,285,28,{Abhisaṅkharitvā}ti gomayavanapupphakusatiṇādīni ādāya sīghaṃ sīghaṃ bāvarissa assamadvāraṃ gantvā gomayena bhūmiṃ upalimpitvā pupphāni vikiritvā tiṇāni santharitvā vāmapādaṃ kamaṇḍalūdakena dhovitvā sattapādamattaṃ gantvā attano pādatale parāmasanto evarūpaṃ kuhanaṃ katvāti vuttaṃ hoti.
  7003. 627003,125,2501,44,63,1,105,13,"Bheravaṃ so {akittayī}ti bhayajanakaṃ vacanaṃ akittayi,‘‘ sace me yācamānassā’’ ti imaṃ gāthamabhāsīti adhippāyo. "
  7004. 627004,125,2501,64,67,1,24,2,{Dukkhito}ti domanassajāto.
  7005. 627005,125,2502,2,4,1,0,0,992-4.
  7006. 627006,125,2502,5,16,1,72,9,{Ussussatī}ti tassa taṃ vacanaṃ kadāci saccaṃ bhaveyyāti maññamāno sussati .
  7007. 627007,125,2502,17,23,1,37,5,{Devatā}ti assame adhivatthā devatā eva.
  7008. 627008,125,2502,24,32,1,48,7,Muddhani muddhapāte {vā}ti muddhe vā muddhapāte vā.
  7009. 627009,125,2503,2,4,1,0,0,995-6.
  7010. 627010,125,2503,5,12,1,37,6,Bhotī carahi {jānātī}ti bhotī ce jānāti.
  7011. 627011,125,2503,13,16,1,32,2,{Muddhādhipātañcā}ti muddhapātañca.
  7012. 627012,125,2503,17,22,1,27,4,{Ñāṇametthā}ti ñāṇaṃ me ettha.
  7013. 627013,125,2504,2,8,1,30,2,998. {Purā}ti ekūnatiṃsavassavayakāle.
  7014. 627014,125,2504,9,19,1,90,10,Bāvaribrāhmaṇe pana godhāvarītīre vasamāne aṭṭhannaṃ vassānaṃ accayena buddho loke udapādi.
  7015. 627015,125,2504,20,23,1,17,2,{Apacco}ti anuvaṃso.
  7016. 627016,125,2505,2,18,1,86,10,"999. {Sabbābhiññābalappatto}ti sabbābhiññāya balappatto, sabbā vā abhiññāyo ca balāni ca patto. "
  7017. 627017,125,2505,19,26,1,48,5,{Vimutto}ti ārammaṇaṃ katvā pavattiyā vimuttacitto.
  7018. 627018,125,2506,2,4,1,0,0,1001-3.
  7019. 627019,125,2506,5,9,1,19,3,{Sokassā}ti soko assa.
  7020. 627020,125,2506,10,13,1,23,2,{Pahūtapañño}ti mahāpañño.
  7021. 627021,125,2506,14,20,1,63,5,{Varabhūrimedhaso}ti uttamavipulapañño bhūte abhiratavarapañño vā.
  7022. 627022,125,2506,21,28,1,44,5,"{Vidhuro}ti vigatadhuro, appaṭimoti vuttaṃ hoti. "
  7023. 627023,125,2507,2,4,1,0,0,1004-9.
  7024. 627024,125,2507,5,8,1,24,2,{Mantapārage}ti vedapārage.
  7025. 627025,125,2507,9,15,1,43,5,{Passavho}ti passatha ajānatan ti ajānantānaṃ.
  7026. 627026,125,2507,16,19,1,21,2,{Lakkhaṇā}ti lakkhaṇāni.
  7027. 627027,125,2507,20,27,1,48,5,"{Byākkhātā}ti kathitāni, vitthāritānīti vuttaṃ hoti. "
  7028. 627028,125,2507,28,35,1,45,5,"{Samattā}ti samattāni, paripuṇṇānīti vuttaṃ hoti. "
  7029. 627029,125,2507,36,41,1,40,4,Dhammena {manusāsatī}ti dhammena anusāsati.
  7030. 627030,125,2508,2,21,1,80,12,1011. Jātiṃ gottañca lakkhaṇan ti‘‘ kīva ciraṃ jāto’’ ti mama jātiñca gottañca lakkhaṇañca.
  7031. 627031,125,2508,22,31,1,48,8,Mante {sisse}ti mayā paricitavede ca mama sisse ca.
  7032. 627032,125,2508,32,40,1,58,7,Manasāyeva {pucchathā}ti ime satta pañhe citteneva pucchatha.
  7033. 627033,125,2509,2,4,1,0,0,1013-8.
  7034. 627034,125,2509,5,11,1,49,5,{Tissametteyyo}ti ekoyeva esa nāmagottavasena vutto.
  7035. 627035,125,2509,12,15,1,14,2,{Dubhayo}ti ubho.
  7036. 627036,125,2509,16,21,1,37,4,{Paccekagaṇino}ti visuṃ visuṃ gaṇavanto.
  7037. 627037,125,2509,22,29,1,64,6,{Pubbavāsanavāsitā}ti pubbe kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā.
  7038. 627038,125,2509,30,32,1,43,2,Gatapaccāgatavattapuññavāsanāya vāsitacittā.
  7039. 627039,125,2509,33,41,1,62,7,"Puramāhissatin ti māhissatināmikaṃ puraṃ, nagaranti vuttaṃ hoti. "
  7040. 627040,125,2509,42,49,1,49,6,"Tañca nagaraṃ paviṭṭhāti adhippāyo, evaṃ sabbattha. "
  7041. 627041,125,2509,50,54,1,31,4,Gonaddhan ti godhapurassa nāmaṃ.
  7042. 627042,125,2509,55,67,1,58,7,"Vanasavhayan ti pavananagaraṃ vuccati,‘‘ vanasāvatthin’’ ti eke. "
  7043. 627043,125,2509,68,83,1,122,14,"Evaṃ vanasāvatthito kosambiṃ, kosambito ca sāketaṃ anuppattānaṃ kira tesaṃ soḷasannaṃ jaṭilānaṃ chayojanamattā parisā ahosi. "
  7044. 627044,125,2510,2,34,1,183,23,"1019. Atha bhagavā‘‘ bāvarissa jaṭilā mahājanaṃ saṃvaḍḍhentā āgacchanti, na ca tāva nesaṃ indriyāni paripākaṃ gacchanti, nāpi ayaṃ deso sappāyo, magadhakhette pana tesaṃ pāsāṇakacetiyaṃ sappāyaṃ. "
  7045. 627045,125,2510,35,60,1,197,20,"Tatra hi mayi dhammaṃ desente mahājanassa dhammābhisamayo bhavissati, sabbanagarāni ca pavisitvā āgacchantā bahutarena janena āgamissantī’’ ti bhikkhusaṅghaparivuto sāvatthito rājagahābhimukho agamāsi. "
  7046. 627046,125,2510,61,138,1,242,32,"Tepi jaṭilā sāvatthiṃ āgantvā vihāraṃ pavisitvā‘‘ ko buddho, kuhiṃ buddho’’ ti vicinantā gandhakuṭimūlaṃ gantvā bhagavato padanikkhepaṃ disvā‘‘ rattassa hi ukkuṭikaṃ padaṃ bhave… pe… vivaṭṭacchadassa idamīdisaṃ padan’’ ti( a. ni. aṭṭha.1.1.260-261; dha. pa. aṭṭha.1.20 sāmāvatīvatthu; visuddhi.1.45)‘‘ sabbaññu buddho’’ ti niṭṭhaṃ gatā. "
  7047. 627047,125,2510,139,148,1,108,9,Bhagavāpi anupubbena setabyakapilavatthuādīni nagarāni pavisitvā mahājanaṃ saṃvaḍḍhento pāsāṇakacetiyaṃ gato.
  7048. 627048,125,2510,149,159,1,100,10,Jaṭilāpi tāvadeva sāvatthito nikkhamitvā sabbāni tāni nagarāni pavisitvā pāsāṇakacetiyameva agamaṃsu.
  7049. 627049,125,2510,160,169,1,55,6,"Tena vuttaṃ‘‘ kosambiñcāpi sāketaṃ, sāvatthiñca puruttamaṃ. "
  7050. 627050,125,2510,170,175,1,29,3,Setabyaṃ kapilavatthun’’ tiādi.
  7051. 627051,125,2511,2,12,1,59,7,1020. Tattha māgadhaṃ puran ti magadhapuraṃ rājagahanti adhippāyo.
  7052. 627052,125,2511,13,22,1,67,9,Pāsāṇakaṃ cetiyan ti mahato pāsāṇassa upari pubbe devaṭṭhānaṃ ahosi.
  7053. 627053,125,2511,23,28,1,34,5,Uppanne pana bhagavati vihāro jāto.
  7054. 627054,125,2511,29,40,1,53,7,So teneva purimavohārena‘‘ pāsāṇakaṃ cetiyan’’ ti vuccati.
  7055. 627055,125,2512,2,34,1,189,24,"1021. Tasitovudakan ti te hi jaṭilā vegasā bhagavantaṃ anubandhamānā sāyaṃ gatamaggaṃ pāto, pāto gatamaggañca sāyaṃ gacchantā‘‘ ettha bhagavā’’ ti sutvā ativiya pītipāmojjajātā taṃ cetiyaṃ abhiruhiṃsu. "
  7056. 627056,125,2512,35,44,1,36,5,Tena vuttaṃ‘‘ turitā pabbatamāruhun’’ ti.
  7057. 627057,125,2513,2,48,1,300,34,1024. Ekamantaṃ ṭhito {haṭṭho}ti tasmiṃ pāsāṇake cetiye sakkena māpitamahāmaṇḍape nisinnaṃ bhagavantaṃ disvā‘‘ kacci isayo khamanīyan’’ tiādinā nayena bhagavatā paṭisammodanīye kate‘‘ khamanīyaṃ bho gotamā’’ tiādīhi sayampi paṭisanthāraṃ katvā ajito jeṭṭhantevāsī ekamantaṃ ṭhito haṭṭhacitto hutvā manopañhe pucchi.
  7058. 627058,125,2514,2,16,1,41,6,1025. Tattha {ādissā}ti‘‘ kativasso’’ ti evaṃ uddissa.
  7059. 627059,125,2514,17,29,1,54,8,Jammanan ti‘‘ amhākaṃ ācariyassa jātiṃ brūhī’’ ti pucchati.
  7060. 627060,125,2514,30,33,1,24,3,Pāramin ti niṭṭhāgamanaṃ.
  7061. 627061,125,2515,2,4,1,0,0,1026-7.
  7062. 627062,125,2515,5,11,1,48,5,Vīsaṃ vassasatan ti vīsativassādhikaṃ vassasataṃ.
  7063. 627063,125,2515,12,15,1,29,2,{Lakkhaṇe}ti mahāpurisalakkhaṇe.
  7064. 627064,125,2515,16,32,1,104,14,Etasmiṃ ito paresu ca itihāsādīsu anavayoti adhippāyo parapadaṃ vā ānetvā tesu pāramiṃ gatoti yojetabbaṃ.
  7065. 627065,125,2515,33,41,1,82,7,Pañcasatāni {vācetī}ti pakatialasadummedhamāṇavakānaṃ pañcasatāni sayaṃ mante vāceti.
  7066. 627066,125,2515,42,51,1,62,7,"{Sadhamme}ti eke brāhmaṇadhamme, tevijjake pāvacaneti vuttaṃ hoti. "
  7067. 627067,125,2516,2,22,1,97,12,"1028. Lakkhaṇānaṃ pavicayan ti lakkhaṇānaṃ vitthāraṃ,‘‘ katamāni tānissa gatte tīṇi lakkhaṇānī’’ ti pucchati. "
  7068. 627068,125,2517,2,4,1,0,0,1030-31.
  7069. 627069,125,2517,5,17,1,99,10,{Pucchañhī}ti pucchamānaṃ kametaṃ {paṭibhāsatī}ti devādīsu kaṃ puggalaṃ etaṃ pañhavacanaṃ paṭibhāsatīti.
  7070. 627070,125,2518,2,4,1,0,0,1032-33.
  7071. 627071,125,2518,5,22,1,105,13,Evaṃ brāhmaṇo pañcannaṃ pañhānaṃ veyyākaraṇaṃ sutvā avasese dve pucchanto‘‘ muddhaṃ muddhādhipātañcā’’ ti āha.
  7072. 627072,125,2518,23,35,1,56,8,Athassa bhagavā te byākaronto‘‘ avijjā muddhā’’ ti gāthamāha.
  7073. 627073,125,2518,36,54,1,90,13,"Tattha yasmā catūsu saccesu aññāṇabhūtā avijjā saṃsārassa sīsaṃ, tasmā‘‘ avijjā muddhā’’ ti āha. "
  7074. 627074,125,2518,55,76,1,203,16,"Yasmā ca arahattamaggavijjā attanā sahajātehi saddhāsatisamādhikattukamyatāchandavīriyehi samannāgatā indriyānaṃ ekarasaṭṭhabhāvamupagatattā taṃ muddhaṃ adhipāteti, tasmā‘‘ dhijjā muddhādhipātinī’’ tiādimāha. "
  7075. 627075,125,2519,2,4,1,0,0,1034-8.
  7076. 627076,125,2519,5,22,1,136,15,"Tato vedena {mahatā}ti atha imaṃ pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā uppannāya mahāpītiyā santhambhitvā alīnabhāvaṃ, kāyacittānaṃ udaggaṃ patvāti attho. "
  7077. 627077,125,2519,23,33,1,35,6,Patitvā ca‘‘ bāvarī’’ ti imaṃ gāthamāha.
  7078. 627078,125,2519,34,45,1,50,7,Atha naṃ anukampamāno bhagavā‘‘ sukhito’’ ti gāthamāha.
  7079. 627079,125,2519,46,57,1,51,7,Vatvā ca‘‘ bāvarissa cā’’ ti sabbaññupavāraṇaṃ pavāresi.
  7080. 627080,125,2519,58,63,1,48,5,Tattha sabbesan ti anavasesānaṃ soḷasasahassānaṃ.
  7081. 627081,125,2519,64,83,1,119,17,"Tattha pucchi tathāgatan ti tattha pāsāṇake cetiye, tattha vā parisāya, tesu vā pavāritesu ajito paṭhamaṃ pañhaṃ pucchīti. "
  7082. 627082,125,2519,84,87,1,31,3,Sesaṃ sabbagāthāsu pākaṭamevāti.
  7083. 627083,125,2520,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7084. 627084,125,2521,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya vatthugāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
  7085. 627085,125,2522,2,4,1,17,2,1 . Ajitasuttavaṇṇanā
  7086. 627086,125,2523,2,14,1,39,5,1039. Tasmiṃ pana pañhe {nivuto}ti paṭicchādito.
  7087. 627087,125,2523,15,23,1,59,7,Kissābhilepanaṃ {brūsī}ti kiṃ assa lokassa abhilepanaṃ vadesi.
  7088. 627088,125,2524,2,14,1,73,8,1040. Vevicchā pamādā {nappakāsatī}ti macchariyahetu ca pamādahetu ca nappakāsati.
  7089. 627089,125,2524,15,24,1,64,8,"Macchariyaṃ hissa dānādiguṇehi pakāsituṃ na deti, pamādo sīlādīhi. "
  7090. 627090,125,2524,25,34,1,77,9,Jappābhilepanan ti taṇhā assa lokassa makkaṭalepo viya makkaṭassa abhilepanaṃ.
  7091. 627091,125,2524,35,39,1,29,4,Dukkhan ti jātiādikaṃ dukkhaṃ.
  7092. 627092,125,2525,2,14,1,71,8,1041. Savanti sabbadhi {sotā}ti sabbesu rūpādiāyatanesu taṇhādikā sotā sandanti.
  7093. 627093,125,2525,15,23,1,47,8,Kiṃ nivāraṇan ti tesaṃ kiṃ āvaraṇaṃ kā rakkhāti?
  7094. 627094,125,2525,24,32,1,59,7,Saṃvaraṃ {brūhī}ti taṃ tesaṃ nivāraṇasaṅkhātaṃ saṃvaraṃ brūhi.
  7095. 627095,125,2525,33,36,1,31,3,Etena sāvasesappahānaṃ pucchati.
  7096. 627096,125,2525,37,47,1,70,9,Kena sotā {pidhiyyare}ti kena dhammena ete sotā pidhiyyanti pacchijjanti.
  7097. 627097,125,2525,48,51,1,32,3,Etena anavasesappahānaṃ pucchati.
  7098. 627098,125,2526,2,10,1,38,5,1042. Sati tesaṃ nivāraṇan ti vipassanāyuttā.
  7099. 627099,125,2526,11,19,1,69,8,Kusalānaṃ dhammānaṃ gatiyo samannesamānā sati tesaṃ sotānaṃ nivāraṇaṃ.
  7100. 627100,125,2526,20,30,1,75,9,Sotānaṃ saṃvaraṃ {brūmī}ti tamevāhaṃ satiṃ sotānaṃ saṃvaraṃ brūmīti adhippāyo.
  7101. 627101,125,2526,31,42,1,109,10,Paññāyete {pidhiyyare}ti rūpādīsu pana aniccatādipaṭivedhasādhikāya maggapaññāya ete sotā sabbaso pidhiyyantīti.
  7102. 627102,125,2527,2,37,1,180,26,"1043. Paññā {cevā}ti pañhagāthāya, yā cāyaṃ tayā vuttā paññā yā ca sati, yañca tadavasesaṃ nāmarūpaṃ, etaṃ sabbampi kattha nirujjhati, etaṃ me pañhaṃ puṭṭho {brūhī}ti evaṃ saṅkhepattho veditabbo. "
  7103. 627103,125,2528,2,18,1,95,12,"1044. Vissajjanagāthāya panassa yasmā paññāsatiyo nāmeneva saṅgahaṃ gacchanti, tasmā tā visuṃ na vuttā. "
  7104. 627104,125,2528,19,64,1,235,32,"Ayamettha saṅkhepattho– yaṃ maṃ tvaṃ, ajita, etaṃ pañhaṃ apucchi‘‘ katthetaṃ uparujjhatī’’ ti, taṃ te yattha nāmañca rūpañca asesaṃ uparujjhati, taṃ vadanto vadāmi , tassa, tassa hi viññāṇassa nirodhena saheva apubbaṃ acarimaṃ etthetaṃ uparujjhati. "
  7105. 627105,125,2528,65,74,1,72,8,"Ettheva viññāṇanirodhe nirujjhati etaṃ, viññāṇanirodhā tassa nirodho hoti. "
  7106. 627106,125,2528,75,79,1,29,4,Taṃ nātivattatīti vuttaṃ hoti.
  7107. 627107,125,2529,2,60,1,311,36,"1045. Ettāvatā ca‘‘ dukkhamassa mahabbhayan’’ ti iminā pakāsitaṃ dukkhasaccaṃ,‘‘ yāni sotānī’’ ti iminā samudayasaccaṃ paññāyete pidhiyyareti iminā maggasaccaṃ,‘‘ asesaṃ uparujjhatī’’ ti iminā nirodhasaccanti evaṃ cattāri saccāni sutvāpi ariyabhūmiṃ anadhigato puna sekhāsekhapaṭipadaṃ pucchanto‘‘ ye ca saṅkhātadhammāse’’ ti gāthamāha. "
  7108. 627108,125,2529,61,70,1,84,7,"Tattha {saṅkhātadhammā}ti aniccādivasena parivīmaṃsitadhammā, arahataṃ etaṃ adhivacanaṃ. "
  7109. 627109,125,2529,71,77,1,48,5,{Sekhā}ti sīlādīni sikkhamānā avasesā ariyapuggalā.
  7110. 627110,125,2529,78,82,1,22,3,{Puthū}ti bahū sattajanā.
  7111. 627111,125,2529,83,99,1,108,15,Tesaṃ me nipako iriyaṃ puṭṭho {pabrūhī}ti tesaṃ me sekhāsekhānaṃ nipako paṇḍito tvaṃ puṭṭho paṭipattiṃ brūhīti.
  7112. 627112,125,2530,2,26,1,141,16,"1046. Athassa bhagavā yasmā sekhena kāmacchandanīvaraṇaṃ ādiṃ katvā sabbakilesā pahātabbā eva, tasmā‘‘ kāmesū’’ ti upaḍḍhagāthāya sekhapaṭipadaṃ dasseti. "
  7113. 627113,125,2530,27,47,1,132,14,Tassattho– vatthu‘‘ kāmesu’’ kilesakāmena nābhigijjheyya kāyaduccaritādayo ca manaso āvilabhāvakare dhamme pajahanto manasā nāvilo {siyā}ti.
  7114. 627114,125,2530,48,78,1,260,25,"Yasmā pana asekho aniccādivasena sabbasaṅkhārādīnaṃ paritulitattā kusalo sabbadhammesu kāyānupassanāsatiādīhi ca sato sakkāyadiṭṭhiādīnaṃ bhinnattā bhikkhubhāvaṃ patto ca hutvā sabbiriyāpathesu paribbajati, tasmā‘‘ kusalo’’ ti upaḍḍhagāthāya asekhapaṭipadaṃ dasseti. "
  7115. 627115,125,2530,79,82,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7116. 627116,125,2531,2,19,1,165,15,"Evaṃ bhagavā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne ajito arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsisahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. "
  7117. 627117,125,2531,20,30,1,101,9,Saha arahattappattiyā ca āyasmato ajitassa antevāsisahassassa ca ajinajaṭāvākacīrādīni antaradhāyiṃsu.
  7118. 627118,125,2531,31,41,1,109,9,"Sabbeva iddhimayapattacīvaradharā, dvaṅgulakesā ehibhikkhū hutvā bhagavantaṃ namassamānā pañjalikā nisīdiṃsūti. "
  7119. 627119,125,2532,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7120. 627120,125,2533,2,5,1,50,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya ajitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7121. 627121,125,2534,2,4,1,25,2,2 . Tissametteyyasuttavaṇṇanā
  7122. 627122,125,2535,2,11,1,38,3,1047. Kodha {santussito}ti tissametteyyasuttaṃ.
  7123. 627123,125,2535,12,14,1,10,2,Kā uppatti?
  7124. 627124,125,2535,15,19,1,38,4,Sabbasuttānaṃ pucchāvasikā eva uppatti.
  7125. 627125,125,2535,20,36,1,93,12,Te hi brāhmaṇā‘‘ katāvakāsā pucchavho’’ ti bhagavatā pavāritattā attano attano saṃsayaṃ pucchiṃsu.
  7126. 627126,125,2535,37,43,1,38,6,Puṭṭho puṭṭho ca tesaṃ bhagavā byākāsi.
  7127. 627127,125,2535,44,48,1,47,4,Evaṃ pucchāvasikānevetāni suttānīti veditabbāni.
  7128. 627128,125,2536,2,33,1,105,14,"Niṭṭhite pana ajitapañhe‘‘ kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ ti( su. ni.1124; cūḷani. piṅgiyamāṇavapucchā144) evaṃ mogharājā pucchituṃ ārabhi. "
  7129. 627129,125,2536,34,60,1,108,16,"Taṃ‘‘ na tāvassa indriyāni paripākaṃ gatānī’’ ti ñatvā bhagavā‘‘ tiṭṭha tvaṃ, mogharāja, añño pucchatū’’ ti paṭikkhipi. "
  7130. 627130,125,2536,61,73,1,63,8,Tato tissametteyyo attano saṃsayaṃ pucchanto‘‘ kodhā’’ ti gāthamāha.
  7131. 627131,125,2536,74,81,1,40,6,Tattha kodha {santussito}ti ko idha tuṭṭho.
  7132. 627132,125,2536,82,85,1,33,2,{Iñjitā}ti taṇhādiṭṭhivipphanditāni.
  7133. 627133,125,2536,86,91,1,41,4,{Ubhantamabhiññāyā}ti ubho ante abhijānitvā.
  7134. 627134,125,2536,92,99,1,37,6,Mantā na {lippatī}ti paññāya na lippati.
  7135. 627135,125,2537,2,4,1,0,0,1048-9.
  7136. 627136,125,2537,5,15,1,58,6,Tassetamatthaṃ byākaronto bhagavā‘‘ kāmesū’’ ti gāthādvayamāha.
  7137. 627137,125,2537,16,30,1,126,12,"Tattha kāmesu {brahmacariyavā}ti kāmanimittaṃ brahmacariyavā, kāmesu ādīnavaṃ disvā maggabrahmacariyena samannāgatoti vuttaṃ hoti. "
  7138. 627138,125,2537,31,43,1,56,6,"Ettāvatā santusitaṃ dasseti,‘‘ vītataṇho’’ tiādīhi aniñjitaṃ . "
  7139. 627139,125,2537,44,53,1,82,8,Tattha saṅkhāya {nibbuto}ti aniccādivasena dhamme vīmaṃsitvā rāgādinibbānena nibbuto.
  7140. 627140,125,2537,54,59,1,43,5,Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā pākaṭameva.
  7141. 627141,125,2538,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7142. 627142,125,2538,9,21,1,126,11,"Desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsisahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. "
  7143. 627143,125,2538,22,24,1,23,2,Sesaṃ pubbasadisamevāti.
  7144. 627144,125,2539,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7145. 627145,125,2540,2,5,1,58,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya tissametteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7146. 627146,125,2541,2,4,1,19,2,3 . Puṇṇakasuttavaṇṇanā
  7147. 627147,125,2542,2,10,1,23,3,1050. Anejan ti puṇṇakasuttaṃ.
  7148. 627148,125,2542,11,16,1,55,5,Imampi purimanayeneva mogharājānaṃ paṭikkhipitvā vuttaṃ.
  7149. 627149,125,2542,17,21,1,44,4,Tattha mūladassāvin ti akusalamūlādidassāviṃ.
  7150. 627150,125,2542,22,26,1,24,3,{Isayo}ti isināmakā jaṭilā.
  7151. 627151,125,2542,27,30,1,22,3,Yaññan ti deyyadhammaṃ.
  7152. 627152,125,2542,31,34,1,25,2,{Akappayiṃsū}ti pariyesanti.
  7153. 627153,125,2543,2,9,1,33,3,1051. {Āsīsamānā}ti rūpādīni patthayamānā.
  7154. 627154,125,2543,10,19,1,78,8,"Itthattan ti itthabhāvañca patthayamānā, manussādibhāvaṃ icchantāti vuttaṃ hoti. "
  7155. 627155,125,2543,20,25,1,26,4,Jaraṃ {sitā}ti jaraṃ nissitā.
  7156. 627156,125,2543,26,30,1,43,4,Jarāmukhena cettha sabbavaṭṭadukkhaṃ vuttaṃ.
  7157. 627157,125,2543,31,38,1,67,7,Tena vaṭṭadukkhanissitā tato aparimuccamānā eva kappayiṃsūti dīpeti.
  7158. 627158,125,2544,2,19,1,99,12,"1052. Kaccissu te bhagavā yaññapathe appamattā, atāruṃ jātiñca jarañca {mārisā}ti ettha yaññoyeva yaññapatho. "
  7159. 627159,125,2544,20,32,1,88,11,Idaṃ vuttaṃ hoti– kacci te yaññe appamattā hutvā yaññaṃ kappayantā vaṭṭadukkhamatariṃsūti.
  7160. 627160,125,2545,2,9,1,38,3,1053. {Āsīsantī}ti rūpapaṭilābhādayo patthenti.
  7161. 627161,125,2545,10,23,1,71,8,{Thomayantī}ti‘‘ suyiṭṭhaṃ suci dinnan’’ tiādinā nayena yaññādīni pasaṃsanti.
  7162. 627162,125,2545,24,29,1,48,4,{Abhijappantī}ti rūpādipaṭilābhāya vācaṃ bhindanti.
  7163. 627163,125,2545,30,33,1,15,2,{Juhantī}ti denti.
  7164. 627164,125,2545,34,62,1,165,21,"Kāmābhijappanti paṭicca lābhan ti rūpādipaṭilābhaṃ paṭicca punappunaṃ kāme eva abhijappanti,‘‘ aho vata amhākaṃ siyun’’ ti vadanti, taṇhañca tattha vaḍḍhentīti vuttaṃ hoti. "
  7165. 627165,125,2545,63,66,1,23,2,{Yājayogā}ti yāgādhimuttā.
  7166. 627166,125,2545,67,84,1,153,15,"{Bhavarāgarattā}ti evamimehi āsīsanādīhi bhavarāgeneva rattā, bhavarāgarattā vā hutvā etāni āsīsanādīni karontā nātariṃsu jātiādivaṭṭadukkhaṃ na uttariṃsūti. "
  7167. 627167,125,2546,2,4,1,0,0,1054-5.
  7168. 627168,125,2546,5,12,1,41,6,{Athakocarahī}ti atha idāni ko añño atārīti.
  7169. 627169,125,2546,13,17,1,28,3,{Saṅkhāyā}ti ñāṇena vīmaṃsitvā.
  7170. 627170,125,2546,18,32,1,93,12,"{Paroparānī}ti parāni ca orāni ca, parattabhāvasakattabhāvādīni parāni ca orāni cāti vuttaṃ hoti. "
  7171. 627171,125,2546,33,36,1,38,2,{Vidhūmo}ti kāyaduccaritādidhūmavirahito.
  7172. 627172,125,2546,37,41,1,27,2,{Anīgho}ti rāgādiīghavirahito .
  7173. 627173,125,2546,42,50,1,43,7,Atāri {so}ti so evarūpo arahā jātijaraṃ atāri.
  7174. 627174,125,2546,51,53,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  7175. 627175,125,2547,2,9,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7176. 627176,125,2547,10,22,1,123,11,"Desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsisahassena, aññesañca anekasatānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. "
  7177. 627177,125,2547,23,25,1,23,2,Sesaṃ vuttasadisamevāti.
  7178. 627178,125,2548,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7179. 627179,125,2549,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya puṇṇakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7180. 627180,125,2550,2,4,1,19,2,4 . Mettagūsuttavaṇṇanā
  7181. 627181,125,2551,2,10,1,29,4,1056. Pucchāmi tan ti mettagusuttaṃ.
  7182. 627182,125,2551,11,35,1,93,16,Tattha maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattan ti‘‘ ayaṃ vedagū’’ ti ca‘‘ bhāvitatto’’ ti ca evaṃ taṃ maññāmi.
  7183. 627183,125,2552,2,15,1,67,8,"1057. {Apucchasī}ti ettha a -iti padapūraṇamatte nipāto, pucchasicceva attho. "
  7184. 627184,125,2552,16,26,1,71,9,"Pavakkhāmi yathā pajānan ti yathā pajānanto ācikkhati, evaṃ ācikkhissāmi. "
  7185. 627185,125,2552,27,34,1,83,6,Upadhinidānā pabhavanti {dukkhā}ti taṇhādiupadhinidānā jātiādidukkhavisesā pabhavanti.
  7186. 627186,125,2553,2,15,1,62,8,1058. Evaṃ upadhinidānato pabhavantesu dukkhesu– yo ve {avidvā}ti gāthā.
  7187. 627187,125,2553,16,22,1,49,6,Tattha pajānan ti saṅkhāre aniccādivasena jānanto.
  7188. 627188,125,2553,23,35,1,80,7,Dukkhassa {jātippabhavānupassī}ti vaṭṭadukkhassa jātikāraṇaṃ‘‘ upadhī’’ ti anupassanto.
  7189. 627189,125,2554,2,9,1,38,3,1059. {Sokapariddavañcā}ti sokañca paridevañca.
  7190. 627190,125,2554,10,28,1,105,16,"Tathā hi te vidito esa {dhammo}ti yathā yathā sattā jānanti, tathā tathā paññāpanavasena vidito esa dhammoti. "
  7191. 627191,125,2555,2,4,1,0,0,1060-61.
  7192. 627192,125,2555,5,14,1,87,8,Kittayissāmi te dhamman ti nibbānadhammaṃ nibbānagāminipaṭipadādhammañca te desayissāmi.
  7193. 627193,125,2555,15,24,1,62,7,"Diṭṭhe {dhamme}ti diṭṭhe dukkhādidhamme, imasmiṃyeva vā attabhāve. "
  7194. 627194,125,2555,25,28,1,26,3,Anītihan ti attapaccakkhaṃ.
  7195. 627195,125,2555,29,45,1,82,11,Yaṃ {viditvā}ti yaṃ dhammaṃ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā nayena sammasanto viditvā.
  7196. 627196,125,2555,46,55,1,80,8,Tañcāhaṃ {abhinandāmī}ti taṃ vuttapakāradhammajotakaṃ tava vacanaṃ ahaṃ patthayāmi.
  7197. 627197,125,2555,56,61,1,52,5,Dhammamuttaman ti tañca dhammamuttamaṃ abhinandāmīti.
  7198. 627198,125,2556,2,25,1,122,14,"1062. Uddhaṃ adho tiriyañcāpi {majjhe}ti ettha uddhan ti anāgataddhā vuccati, {adho}ti atītaddhā, tiriyañcāpi {majjhe}ti paccuppannaddhā. "
  7199. 627199,125,2556,26,52,1,190,23,"Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇan ti etesu uddhādīsu taṇhañca diṭṭhinivesanañca abhisaṅkhāraviññāṇañca panudehi, panuditvā ca bhave na tiṭṭhe, evaṃ sante duvidhepi bhave na tiṭṭheyya. "
  7200. 627200,125,2556,53,71,1,141,16,"Evaṃ tāva panujjasaddassa panudehīti imasmiṃ atthavikappe sambandho, panuditvāti etasmiṃ pana atthavikappe bhave na tiṭṭheti ayameva sambandho. "
  7201. 627201,125,2556,72,81,1,81,9,Etāni nandinivesanaviññāṇāni panuditvā duvidhepi bhave na tiṭṭheyyāti vuttaṃ hoti.
  7202. 627202,125,2557,2,4,1,0,0,1063-4.
  7203. 627203,125,2557,5,14,1,55,7,Etāni vinodetvā bhave atiṭṭhanto eso– {evaṃvihārī}ti gāthā.
  7204. 627204,125,2557,15,24,1,59,7,"Tattha {idhevā}ti imasmiṃyeva sāsane, imasmiṃyeva vā attabhāve. "
  7205. 627205,125,2557,25,32,1,60,7,Sukittitaṃ gotamanūpadhīkan ti ettha anupadhikan ti nibbānaṃ.
  7206. 627206,125,2557,33,38,1,37,5,Taṃ sandhāya bhagavantaṃ ālapanto āha–
  7207. 627207,125,2557,39,46,1,30,3,‘‘ sukittitaṃ gotamanūpadhīkan’’ ti.
  7208. 627208,125,2558,2,14,1,44,7,1065. Na kevalaṃ dukkhameva pahāsi– te {cāpī}ti gāthā.
  7209. 627209,125,2558,15,22,1,36,6,"Tattha aṭṭhitan ti sakkaccaṃ, sadā vā. "
  7210. 627210,125,2558,23,30,1,39,6,Taṃ taṃ {namassāmī}ti tasmā taṃ namassāmi.
  7211. 627211,125,2558,31,34,1,19,2,{Sameccā}ti upagantvā.
  7212. 627212,125,2558,35,40,1,31,4,{Nāgā}ti bhagavantaṃ ālapanto āha.
  7213. 627213,125,2559,2,36,1,164,22,1066. Idāni taṃ bhagavā‘‘ addhā hi bhagavā pahāsi dukkhan’’ ti evaṃ tena brāhmaṇena viditopi attānaṃ anupanetvāva pahīnadukkhena puggalena ovadanto‘‘ yaṃ brāhmaṇan’’ ti gāthamāha.
  7214. 627214,125,2559,37,67,1,171,22,"Tassattho– yaṃ tvaṃ abhijānanto‘‘ ayaṃ bāhitapāpattā brāhmaṇo, vedehi gatattā vedagū, kiñcanābhāvena akiñcano, kāmesu ca bhavesu ca asattattā kāmabhave asatto’’ ti jaññā jāneyyāsi. "
  7215. 627215,125,2559,68,80,1,58,11,"Addhā hi so imaṃ oghaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho. "
  7216. 627216,125,2560,2,13,1,32,6,1067. Kiñca bhiyyo– vidvā ca {yo}ti gāthā.
  7217. 627217,125,2560,14,22,1,41,6,"Tattha {idhā}ti imasmiṃ sāsane, attabhāve vā. "
  7218. 627218,125,2560,23,26,1,21,2,{Visajjā}ti vossajjitvā.
  7219. 627219,125,2560,27,30,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7220. 627220,125,2561,2,9,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7221. 627221,125,2561,10,16,1,59,6,Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7222. 627222,125,2562,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7223. 627223,125,2563,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya mettagūsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7224. 627224,125,2564,2,4,1,19,2,5 . Dhotakasuttavaṇṇanā
  7225. 627225,125,2565,2,4,1,0,0,1068-9.
  7226. 627226,125,2565,5,10,1,29,4,Pucchāmi tan ti dhotakasuttaṃ.
  7227. 627227,125,2565,11,16,1,43,4,Tattha {vācābhikaṅkhāmī}ti vācaṃ abhikaṅkhāmi.
  7228. 627228,125,2565,17,25,1,77,7,Sikkhe {nibbānamattano}ti attano rāgādīnaṃ nibbānatthāya adhisīlādīni sikkheyya.
  7229. 627229,125,2565,26,30,1,18,3,{Ito}ti mama mukhato.
  7230. 627230,125,2566,2,20,1,107,11,1070. Evaṃ vutte attamano dhotako bhagavantaṃ abhitthavamāno kathaṃkathāpamokkhaṃ yācanto‘‘ passāmahan’’ ti gāthamāha.
  7231. 627231,125,2566,21,28,1,64,6,Tattha passāmahaṃ {devamanussaloke}ti passāmi ahaṃ devamanussaloke.
  7232. 627232,125,2566,29,36,1,42,6,Taṃ taṃ {namassāmī}ti taṃ evarūpaṃ namassāmi.
  7233. 627233,125,2566,37,40,1,18,2,{Pamuñcā}ti pamocehi.
  7234. 627234,125,2567,2,18,1,96,9,1071. Athassa bhagavā attādhīnameva kathaṃkathāpamokkhaṃ oghataraṇamukhena dassento‘‘ nāhan’’ ti gāthamāha.
  7235. 627235,125,2567,19,33,1,86,12,"Tattha nāhaṃ {sahissāmī}ti ahaṃ na sahissāmi na sakkhissāmi, na vāyamissāmīti vuttaṃ hoti. "
  7236. 627236,125,2567,34,37,1,22,2,{Pamocanāyā}ti pamācetuṃ.
  7237. 627237,125,2567,38,41,1,25,3,Kathaṃkathin ti sakaṅkhaṃ.
  7238. 627238,125,2567,42,45,1,18,2,{Taresī}ti tareyyāsi.
  7239. 627239,125,2568,2,4,1,0,0,1072-5.
  7240. 627240,125,2568,5,21,1,105,12,Evaṃ vutte attamanataro dhotako bhagavantaṃ abhitthavamāno anusāsaniṃ yācanto‘‘ anusāsa brahme’’ ti gāthamāha.
  7241. 627241,125,2568,22,26,1,33,3,Tattha {brahmā}ti seṭṭhavacanametaṃ.
  7242. 627242,125,2568,27,31,1,33,4,Tena bhagavantaṃ āmantayamāno āha–
  7243. 627243,125,2568,32,40,1,17,3,‘‘ anusāsa brahme’’ ti .
  7244. 627244,125,2568,41,44,1,50,3,Vivekadhamman ti sabbasaṅkhāravivekanibbānadhammaṃ.
  7245. 627245,125,2568,45,49,1,43,3,{Abyāpajjamāno}ti nānappakārataṃ anāpajjamāno.
  7246. 627246,125,2568,50,55,1,28,4,Idheva {santo}ti idheva samāno.
  7247. 627247,125,2568,56,59,1,16,2,{Asito}ti anissito.
  7248. 627248,125,2568,60,67,1,45,7,Ito parā dve gāthā mettagusutte vuttanayā eva.
  7249. 627249,125,2568,68,76,1,50,7,"Kevalañhi tattha dhammaṃ, idha santinti ayaṃ viseso. "
  7250. 627250,125,2568,77,90,1,102,10,"Tatiyagāthāyapi pubbaḍḍhaṃ tattha vutanayameva aparaḍḍhe {saṅgo}ti sajjanaṭṭhānaṃ, laggananti vuttaṃ hoti. "
  7251. 627251,125,2568,91,94,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7252. 627252,125,2569,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7253. 627253,125,2569,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7254. 627254,125,2570,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7255. 627255,125,2571,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya dhotakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7256. 627256,125,2572,2,4,1,19,2,6 . Upasīvasuttavaṇṇanā
  7257. 627257,125,2573,2,10,1,25,4,1076. Eko ahan ti upasīvasuttaṃ.
  7258. 627258,125,2573,11,16,1,38,5,Tattha mahantamoghan ti mahantaṃ oghaṃ.
  7259. 627259,125,2573,17,24,1,42,6,{Anissito}ti puggalaṃ vā dhammaṃ vā anissito.
  7260. 627260,125,2573,25,30,1,24,4,No {visahāmī}ti na sakkomi.
  7261. 627261,125,2573,31,34,1,21,3,Ārammaṇan ti nissayaṃ.
  7262. 627262,125,2573,35,44,1,48,8,Yaṃ {nissito}ti yaṃ puggalaṃ vā dhammaṃ vā nissito.
  7263. 627263,125,2574,2,31,1,166,21,"1077. Idāni yasmā so brāhmaṇo ākiñcaññāyatanalābhī tañca santampi nissayaṃ na jānāti, tenassa bhagavā tañca nissayaṃ uttari ca niyyānapathaṃ dassento‘‘ ākiñcaññan’’ ti gāthamāha. "
  7264. 627264,125,2574,32,43,1,107,10,Tattha {pekkhamāno}ti taṃ ākiñcaññāyatanasamāpattiṃ sato samāpajjitvā vuṭṭhahitvā ca aniccādivasena passamāno.
  7265. 627265,125,2574,44,58,1,72,9,Natthīti {nissāyā}ti taṃ‘‘ natthi kiñcī’’ ti pavattasamāpattiṃ ārammaṇaṃ katvā.
  7266. 627266,125,2574,59,70,1,92,11,Tarassu oghan ti tato pabhuti pavattāya vipassanāya yathānurūpaṃ catubbidhampi oghaṃ tarassu.
  7267. 627267,125,2574,71,74,1,23,2,{Kathāhī}ti kathaṃkathāhi.
  7268. 627268,125,2574,75,83,1,74,7,Taṇhakkhayaṃ {nattamahābhipassā}ti rattindivaṃ nibbānaṃ vibhūtaṃ katvā passa.
  7269. 627269,125,2574,84,87,1,41,3,Etenassa diṭṭhadhammasukhavihāraṃ katheti.
  7270. 627270,125,2575,2,4,1,0,0,1078-9.
  7271. 627271,125,2575,5,26,1,98,13,Idāni‘‘ kāme pahāyā’’ ti sutvā vikkhambhanavasena attanā pahīne kāme sampassamāno‘‘ sabbesū’’ ti gāthamāha.
  7272. 627272,125,2575,27,38,1,70,10,Tattha hitvā maññan ti aññaṃ tato heṭṭhā chabbidhampi samāpattiṃ hitvā.
  7273. 627273,125,2575,39,46,1,69,6,Saññāvimokkhe {parame}ti sattasu saññāvimokkhesu uttame ākiñcaññāyatane.
  7274. 627274,125,2575,47,62,1,113,13,Tiṭṭhe nu so tattha {anānuyāyī}ti so puggalo tattha ākiñcaññāyatanabrahmaloke avigacchamāno tiṭṭheyya nūti pucchati.
  7275. 627275,125,2575,63,69,1,78,6,Athassa bhagavā saṭṭhikappasahassamattaṃyeva ṭhānaṃ anujānanto tatiyagāthamāha.
  7276. 627276,125,2576,2,21,1,92,12,1080. Evaṃ tassa tattha ṭhānaṃ sutvā idānissa sassatucchedabhāvaṃ pucchanto‘‘ tiṭṭhe ce’’ ti gāthamāha.
  7277. 627277,125,2576,22,31,1,69,8,"Tattha pūgampi vassānan ti anekasaṅkhyampi vassānaṃ, gaṇarāsinti attho."
  7278. 627278,125,2576,32,53,1,134,15,"‘‘ Pūgampi vassānī’’ tipi pāṭho, tattha vibhattibyattayena sāmivacanassa paccattavacanaṃ kattabbaṃ, pūganti vā etassa bahūnīti attho vattabbo."
  7279. 627279,125,2576,54,65,1,52,6,"‘‘ Pūgānī’’ ti vāpi paṭhanti, purimapāṭhoyeva sabbasundaro. "
  7280. 627280,125,2576,66,86,1,161,17,"Tattheva so sīti siyā {vimutto}ti so puggalo tatthevākiñcaññāyatane nānādukkhehi vimutto sītibhāvappatto bhaveyya, nibbānappatto sassato hutvā tiṭṭheyyāti adhippāyo. "
  7281. 627281,125,2576,87,105,1,174,16,"Cavetha viññāṇaṃ {tathāvidhassā}ti udāhu tathāvidhassa viññāṇaṃ anupādāya parinibbāyeyyāti ucchedaṃ pucchati, paṭisandhiggahaṇatthaṃ vāpi bhaveyyāti paṭisandhimpi tassa pucchati. "
  7282. 627282,125,2577,2,23,1,131,14,1081. Athassa bhagavā ucchedasassataṃ anupagamma tattha uppannassa ariyasāvakassa anupādāya parinibbānaṃ dassento‘‘ accī yathā’’ ti gāthamāha.
  7283. 627283,125,2577,24,30,1,38,5,Tattha atthaṃ {paletī}ti atthaṃ gacchati.
  7284. 627284,125,2577,31,47,1,65,12,Na upeti saṅkhan ti‘‘ asukaṃ nāma disaṃ gato’’ ti vohāraṃ na gacchati.
  7285. 627285,125,2577,48,89,1,310,35,"Evaṃ munī nāmakāyā {vimutto}ti evaṃ tattha uppanno sekkhamuni pakatiyā pubbeva rūpakāyā vimutto tattha catutthamaggaṃ nibbattetvā dhammakāyassa pariññātattā puna nāmakāyāpi vimutto ubhatobhāgavimutto khīṇāsavo hutvā anupādāparinibbānasaṅkhātaṃ atthaṃ paleti, na upeti saṅkhaṃ‘‘ khattiyo vā brāhmaṇo vā’’ ti evamādikaṃ. "
  7286. 627286,125,2578,2,27,1,89,13,1082. Idāni ‘‘ atthaṃ paletī’’ ti sutvā tassa yoniso atthaṃ asallakkhento‘‘ atthaṅgato so’’ ti gāthamāha.
  7287. 627287,125,2578,28,48,1,133,18,"Tassattho– so atthaṅgato udāhu natthi, udāhu ve sassatiyā sassatabhāvena arogo avipariṇāmadhammo soti evaṃ taṃ me munī sādhu viyākarohi. "
  7288. 627288,125,2578,49,51,1,11,2,Kiṃ kāraṇaṃ?
  7289. 627289,125,2578,52,59,1,31,6,Tathā hi te vidito esa {dhammo}ti.
  7290. 627290,125,2579,2,18,1,70,8,1083. Athassa bhagavā tathā avattabbataṃ dassento‘‘ atthaṅgatassā’’ ti gāthamāha.
  7291. 627291,125,2579,19,23,1,44,3,Tattha {atthaṅgatassā}ti anupādāparinibbutassa.
  7292. 627292,125,2579,24,29,1,39,4,Na {pamāṇamatthī}ti rūpādippamāṇaṃ natthi.
  7293. 627293,125,2579,30,38,1,45,8,Yena naṃ vajjun ti yena rāgādinā naṃ vadeyyuṃ.
  7294. 627294,125,2579,39,44,1,44,4,Sabbesu {dhammesū}ti sabbesu khandhādidhammesu.
  7295. 627295,125,2579,45,48,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7296. 627296,125,2580,2,8,1,50,6,Evaṃ bhagavā imaṃ suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7297. 627297,125,2580,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7298. 627298,125,2581,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7299. 627299,125,2582,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya upasīvasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7300. 627300,125,2583,2,4,1,17,2,7 . Nandasuttavaṇṇanā
  7301. 627301,125,2584,2,4,1,0,0,1084-5.
  7302. 627302,125,2584,5,10,1,24,3,Santi {loke}ti nandasuttaṃ.
  7303. 627303,125,2584,11,68,1,372,44,"Tattha paṭhamagāthāya attho– loke khattiyādayo janā ājīvakanigaṇṭhādike sandhāya‘‘ santi munayo’’ ti vadanti, tayidaṃ {kathaṃsū}ti kiṃ nu kho te samāpattiñāṇādinā ñāṇena uppannattā ñāṇūpapannaṃ no muniṃ vadanti, evaṃvidhaṃ nu vadanti, udāhu ve nānappakārakena lūkhajīvitasaṅkhātena jīvitenūpapannan ti athassa bhagavā tadubhayaṃ paṭikkhipitvā muniṃ dassento‘‘ na diṭṭhiyā’’ ti gāthamāha. "
  7304. 627304,125,2585,2,4,1,0,0,1086-7.
  7305. 627305,125,2585,5,24,1,82,11,Idāni‘‘ diṭṭhādīhi suddhī’’ ti vadantānaṃ vāde kaṅkhāpahānatthaṃ‘‘ ye kecime’’ ti pucchati.
  7306. 627306,125,2585,25,29,1,40,3,Tattha {anekarūpenā}ti kotūhalamaṅgalādinā.
  7307. 627307,125,2585,30,39,1,60,8,Tattha yatā {carantā}ti tattha sakāya diṭṭhiyā guttā viharantā.
  7308. 627308,125,2585,40,47,1,61,7,Athassa tathā suddhiabhāvaṃ dīpento bhagavā dutiyaṃ gāthamāha.
  7309. 627309,125,2586,2,4,1,0,0,1088-90.
  7310. 627310,125,2586,5,27,1,73,13,"Evaṃ‘‘ nātariṃsū’’ ti sutvā idāni yo atari, taṃ sotukāmo‘‘ ye kecime’’ ti pucchati. "
  7311. 627311,125,2586,28,36,1,73,7,Athassa bhagavā oghatiṇṇamukhena jātijarātiṇṇe dassento tatiyaṃ gāthamāha.
  7312. 627312,125,2586,37,42,1,34,4,Tattha {nivutā}ti ovuṭā pariyonaddhā.
  7313. 627313,125,2586,43,47,1,19,3,{Yesīdhā}ti yesu idha.
  7314. 627314,125,2586,48,53,1,29,5,Ettha ca su -iti nipātamattaṃ.
  7315. 627315,125,2586,54,61,1,52,6,Taṇhaṃ {pariññāyā}ti tīhi pariññāhi taṇhaṃ parijānitvā.
  7316. 627316,125,2586,62,67,1,45,5,Sesaṃ sabbattha pubbe vuttanayattā pākaṭameva.
  7317. 627317,125,2587,2,22,1,138,14,"Evaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne pana nando bhagavato bhāsitaṃ abhinandamāno‘‘ etābhinandāmī’’ ti gāthamāha. "
  7318. 627318,125,2587,23,30,1,55,7,Idhāpi ca pubbe vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7319. 627319,125,2588,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7320. 627320,125,2589,2,5,1,50,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya nandasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7321. 627321,125,2590,2,4,1,18,2,8 . Hemakasuttavaṇṇanā
  7322. 627322,125,2591,2,4,1,0,0,1091-4.
  7323. 627323,125,2591,5,11,1,26,4,Ye me {pubbe}ti hemakasuttaṃ.
  7324. 627324,125,2591,12,25,1,82,12,Tattha ye me pubbe {viyākaṃsū}ti ye bāvariādayo pubbe mayhaṃ sakaṃ laddhiṃ viyākaṃsu.
  7325. 627325,125,2591,26,31,1,44,4,Huraṃ {gotamasāsanā}ti gotamasāsanā pubbataraṃ.
  7326. 627326,125,2591,32,39,1,62,7,Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanan ti sabbaṃ taṃ kāmavitakkādivaḍḍhanaṃ.
  7327. 627327,125,2591,40,43,1,34,3,Taṇhānigghātanan ti taṇhāvināsanaṃ.
  7328. 627328,125,2591,44,56,1,61,8,Athassa bhagavā taṃ dhammaṃ ācikkhanto‘‘ idhā’’ ti gāthādvayamāha.
  7329. 627329,125,2591,57,79,1,151,17,Tattha etadaññāya ye {satā}ti etaṃ nibbānapadamaccutaṃ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā nayena vipassantā anupubbena jānitvā ye kāyānupassanāsatiādīhi satā.
  7330. 627330,125,2591,80,89,1,87,6,"{Diṭṭhadhammābhinibbutā}ti viditadhammattā, diṭṭhadhammattā, rāgādinibbānena ca abhinibbutā. "
  7331. 627331,125,2591,90,93,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7332. 627332,125,2592,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7333. 627333,125,2592,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7334. 627334,125,2593,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7335. 627335,125,2594,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya hemakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7336. 627336,125,2595,2,4,1,19,2,9 . Todeyyasuttavaṇṇanā
  7337. 627337,125,2596,2,11,1,27,3,1095. Yasmiṃ {kāmā}ti todeyyasuttaṃ.
  7338. 627338,125,2596,12,23,1,74,9,Tattha vimokkho tassa {kīdiso}ti tassa kīdiso vimokkho icchitabboti pucchati .
  7339. 627339,125,2596,24,31,1,65,7,Idāni tassa aññavimokkhābhāvaṃ dassento bhagavā dutiyaṃ gāthamāha.
  7340. 627340,125,2596,32,41,1,57,8,Tattha vimokkho tassa {nāparo}ti tassa añño vimokkho natthi.
  7341. 627341,125,2597,2,4,1,0,0,1097-8.
  7342. 627342,125,2597,5,28,1,105,15,Evaṃ‘‘ taṇhakkhayo eva vimokkho’’ ti vuttepi tamatthaṃ asallakkhento‘‘ nirāsaso so uda āsasāno’’ ti puna pucchati.
  7343. 627343,125,2597,29,41,1,95,11,Tattha uda {paññakappī}ti udāhu samāpattiñāṇādinā ñāṇena taṇhākappaṃ vā diṭṭhikappaṃ vā kappayati.
  7344. 627344,125,2597,42,48,1,48,6,Athassa bhagavā taṃ ācikkhanto dutiyaṃ gāthamāha.
  7345. 627345,125,2597,49,56,1,35,6,Tattha {kāmabhave}ti kāme ca bhave ca.
  7346. 627346,125,2597,57,60,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7347. 627347,125,2598,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7348. 627348,125,2598,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7349. 627349,125,2599,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7350. 627350,125,2600,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya todeyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7351. 627351,125,2601,2,4,1,17,2,10 . Kappasuttavaṇṇanā
  7352. 627352,125,2602,2,10,1,30,4,1099. Majjhe sarasmin ti kappasuttaṃ.
  7353. 627353,125,2602,11,20,1,92,9,Tattha majjhe sarasmin ti purimapacchimakoṭipaññāṇābhāvato majjhabhūte saṃsāreti vuttaṃ hoti.
  7354. 627354,125,2602,21,24,1,26,3,Tiṭṭhatan ti tiṭṭhamānānaṃ.
  7355. 627355,125,2602,25,35,1,61,9,Yathāyidaṃ nāparaṃ {siyā}ti yathā idaṃ dukkhaṃ puna na bhaveyya.
  7356. 627356,125,2603,2,4,1,0,0,1101-2.
  7357. 627357,125,2603,5,12,1,57,7,Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto tisso gāthāyo abhāsi.
  7358. 627358,125,2603,13,17,1,38,4,Tattha akiñcanan ti kiñcanapaṭipakkhaṃ.
  7359. 627359,125,2603,18,25,1,63,6,"Anādānan ti ādānapaṭipakkhaṃ, kiñcanādānavūpasamanti vuttaṃ hoti. "
  7360. 627360,125,2603,26,33,1,61,6,"Anāparan ti aparapaṭibhāgadīpavirahitaṃ, seṭṭhanti vuttaṃ hoti. "
  7361. 627361,125,2603,34,47,1,72,11,Na te mārassa {paddhagū}ti te mārassa paddhacarā paricārakā sissā na honti.
  7362. 627362,125,2603,48,51,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7363. 627363,125,2604,2,14,1,112,12,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7364. 627364,125,2605,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7365. 627365,125,2606,2,5,1,50,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya kappasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7366. 627366,125,2607,2,4,1,21,2,11 . Jatukaṇṇisuttavaṇṇanā
  7367. 627367,125,2608,2,4,1,0,0,1103-4.
  7368. 627368,125,2608,5,10,1,29,3,Sutvānahan ti jatukaṇṇisuttaṃ.
  7369. 627369,125,2608,11,31,1,123,16,Tattha sutvānahaṃ vīramakāmakāmin ti ahaṃ‘‘ itipi so bhagavā’’ tiādinā nayena vīraṃ kāmānaṃ akāmanato akāmakāmiṃ buddhaṃ sutvā.
  7370. 627370,125,2608,32,38,1,55,6,Akāmamāgaman ti nikkāmaṃ bhagavantaṃ pucchituṃ āgatomhi.
  7371. 627371,125,2608,39,42,1,43,2,{Sahajanettā}ti sahajātasabbaññutaññāṇacakkhu.
  7372. 627372,125,2608,43,46,1,27,3,Yathātacchan ti yathātathaṃ.
  7373. 627373,125,2608,47,53,1,31,5,Brūhi {me}ti puna yācanto bhaṇati.
  7374. 627374,125,2608,54,63,1,62,8,"Yācanto hi sahassakkhattumpi bhaṇeyya, ko pana vādo dvikkhattuṃ. "
  7375. 627375,125,2608,64,71,1,50,6,Tejī {tejasā}ti tejena samannāgato tejasā abhibhuyya.
  7376. 627376,125,2608,72,84,1,103,12,Yamahaṃ vijaññaṃ jātijarāya idha vippahānan ti yamahaṃ jātijarānaṃ pahānabhūtaṃ dhammaṃ idheva jāneyyaṃ.
  7377. 627377,125,2609,2,4,1,0,0,1105-7.
  7378. 627378,125,2609,5,12,1,58,7,Athassa bhagavā taṃ dhammamācikkhanto tisso gāthāyo abhāsi.
  7379. 627379,125,2609,13,28,1,88,10,Tattha nekkhammaṃ daṭṭhu {khemato}ti nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ‘‘ kheman’’ ti disvā.
  7380. 627380,125,2609,29,33,1,38,4,Uggahitan ti taṇhādiṭṭhivasena gahitaṃ.
  7381. 627381,125,2609,34,43,1,56,7,"Nirattaṃ {vā}ti nirassitabbaṃ vā, muñcitabbanti vuttaṃ hoti. "
  7382. 627382,125,2609,44,51,1,29,6,Mā te {vijjitthā}ti mā te ahosi.
  7383. 627383,125,2609,52,59,1,47,7,Kiñcanan ti rāgādikiñcanaṃ vāpi te mā vijjittha.
  7384. 627384,125,2609,60,66,1,44,5,{Pubbe}ti atīte saṅkhāre ārabbha uppannakilesā.
  7385. 627385,125,2609,67,72,1,37,4,{Brāhmaṇā}ti bhagavā jatukaṇṇiṃ ālapati.
  7386. 627386,125,2609,73,76,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7387. 627387,125,2610,2,9,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7388. 627388,125,2610,10,16,1,59,6,Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7389. 627389,125,2611,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7390. 627390,125,2612,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya jatukaṇṇisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7391. 627391,125,2613,2,4,1,23,2,12 . Bhadrāvudhasuttavaṇṇanā
  7392. 627392,125,2614,2,4,1,0,0,1108-9.
  7393. 627393,125,2614,5,9,1,30,3,Okañjahan ti bhadrāvudhasuttaṃ.
  7394. 627394,125,2614,10,15,1,32,5,Tattha okañjahan ti ālayaṃ jahaṃ.
  7395. 627395,125,2614,16,19,1,35,3,Taṇhacchidan ti chataṇhākāyacchidaṃ.
  7396. 627396,125,2614,20,24,1,32,4,Anejan ti lokadhammesu nikkampaṃ.
  7397. 627397,125,2614,25,28,1,41,3,Nandiñjahan ti anāgatarūpādipatthanājahaṃ.
  7398. 627398,125,2614,29,38,1,53,8,Ekā eva hi taṇhā thutivasena idha nānappakārato vuttā.
  7399. 627399,125,2614,39,42,1,32,3,Kappañjahan ti duvidhakappajahaṃ.
  7400. 627400,125,2614,43,47,1,25,3,{Abhiyāce}ti ativiya yācāmi.
  7401. 627401,125,2614,48,64,1,127,15,Sutvāna nāgassa apanamissanti {ito}ti nāgassa tava bhagavā vacanaṃ sutvā ito pāsāṇakacetiyato bahū janā pakkamissantīti adhippāyo.
  7402. 627402,125,2614,65,72,1,54,6,Janapadehi {saṅgatā}ti aṅgādīhi janapadehi idha samāgatā.
  7403. 627403,125,2614,73,77,1,27,3,{Viyākarohī}ti dhammaṃ desehi.
  7404. 627404,125,2615,2,13,1,64,8,1110. Athassa āsayānulomena dhammaṃ desento bhagavā dve gāthāyo abhāsi.
  7405. 627405,125,2615,14,24,1,80,9,"Tattha ādānataṇhan ti rūpādīnaṃ ādāyikaṃ gahaṇataṇhaṃ, taṇhupādānanti vuttaṃ hoti. "
  7406. 627406,125,2615,25,34,1,68,8,Yaṃ yañhi {lokasmimupādiyantī}ti etesu uddhādibhedesu yaṃ yaṃ gaṇhanti.
  7407. 627407,125,2615,35,46,1,134,11,Teneva māro anveti jantun ti teneva upādānapaccayanibbattakammābhisaṅkhāranibbattavasena paṭisandhikkhandhamāro taṃ sattaṃ anugacchati.
  7408. 627408,125,2616,2,14,1,70,9,1111. Tasmā pajānan ti tasmā etamādīnavaṃ aniccādivasena vā saṅkhāre jānanto.
  7409. 627409,125,2616,15,34,1,149,18,"Ādānasatte iti pekkhamāno, pajaṃ imaṃ maccudheyye visattan ti ādātabbaṭṭhena ādānesu rūpādīsu satte sabbaloke imaṃ pajaṃ maccudheyye laggaṃ pekkhamāno. "
  7410. 627410,125,2616,35,57,1,193,21,Ādānasatte vā ādānābhiniviṭṭhe puggale ādānasaṅgahetuñca imaṃ pajaṃ maccudheyye laggaṃ tato vītikkamituṃ asamatthaṃ iti pekkhamāno kiñcanaṃ sabbaloke na uppādiyethāti sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7411. 627411,125,2617,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7412. 627412,125,2617,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7413. 627413,125,2618,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7414. 627414,125,2619,2,5,1,56,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya bhadrāvudhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7415. 627415,125,2620,2,4,1,17,2,13 . Udayasuttavaṇṇanā
  7416. 627416,125,2621,2,4,1,0,0,1112-3.
  7417. 627417,125,2621,5,9,1,21,3,Jhāyin ti udayasuttaṃ.
  7418. 627418,125,2621,10,16,1,64,6,Tattha aññāvimokkhan ti paññānubhāvanijjhātaṃ vimokkhaṃ pucchati.
  7419. 627419,125,2621,17,30,1,128,11,"Atha bhagavā yasmā udayo catutthajjhānalābhī, tasmāssa paṭiladdhajjhānavasena nānappakārato aññāvimokkhaṃ dassento gāthādvayamāha. "
  7420. 627420,125,2621,31,43,1,118,11,"Tattha pahānaṃ kāmacchandānan ti yamidaṃ paṭhamajjhānaṃ nibbattentassa kāmacchandappahānaṃ, tampi aññāvimokkhaṃ pabrūmi. "
  7421. 627421,125,2621,44,47,1,28,3,Evaṃ sabbapadāni yojetabbāni.
  7422. 627422,125,2622,2,9,1,63,4,1114. Upekkhāsatisaṃsuddhan ti catutthajjhānaupekkhāsatīhi saṃsuddhaṃ.
  7423. 627423,125,2622,10,21,1,123,11,Dhammatakkapurejavan ti iminā tasmiṃ catutthajjhānavimokkhe ṭhatvā jhānaṅgāni vipassitvā adhigataṃ arahattavimokkhaṃ vadati.
  7424. 627424,125,2622,22,28,1,84,6,Arahattavimokkhassa hi maggasampayuttasammāsaṅkappādibhedo dhammatakko purejavo hoti.
  7425. 627425,125,2622,29,30,1,6,1,Tenāha–
  7426. 627426,125,2622,31,37,1,23,2,‘‘ dhammatakkapurejavan’’ ti.
  7427. 627427,125,2622,38,57,1,145,15,Avijjāya pabhedanan ti etameva ca aññāvimokkhaṃ avijjāpabhedanasaṅkhātaṃ nibbānaṃ nissāya jātattā kāraṇopacārena‘‘ avijjāya pabhedanan’’ ti pabrūmīti.
  7428. 627428,125,2623,2,4,1,0,0,1115-6.
  7429. 627429,125,2623,5,28,1,122,15,Evaṃ avijjāpabhedanavacanena vuttaṃ nibbānaṃ sutvā‘‘ taṃ kissa vippahānena vuccatī’’ ti pucchanto‘‘ kiṃsu saṃyojano’’ ti gāthamāha.
  7430. 627430,125,2623,29,35,1,38,5,Tattha kiṃsu {saṃyojano}ti kiṃ saṃyojano.
  7431. 627431,125,2623,36,39,1,28,3,Vicāraṇan ti vicaraṇakāraṇaṃ.
  7432. 627432,125,2623,40,48,1,63,7,Kissassa {vippahānenā}ti kiṃ nāmakassa assa dhammassa vippahānena.
  7433. 627433,125,2623,49,61,1,64,7,Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto‘‘ nandisaṃyojano’’ ti gāthamāha.
  7434. 627434,125,2623,62,68,1,48,5,Tattha {vitakkassā}ti kāmavitakkādiko vitakko assa.
  7435. 627435,125,2624,2,4,1,0,0,1117-8.
  7436. 627436,125,2624,5,18,1,67,9,Idāni tassa nibbānassa maggaṃ pucchanto‘‘ kathaṃ satassā’’ ti gāthamāha.
  7437. 627437,125,2624,19,23,1,39,4,Tattha viññāṇan ti abhisaṅkhāraviññāṇaṃ.
  7438. 627438,125,2624,24,35,1,56,7,Athassa maggaṃ kathento bhagavā‘‘ ajjhattañcā’’ ti gāthamāha.
  7439. 627439,125,2624,36,43,1,47,6,Tattha evaṃ {satassā}ti evaṃ satassa sampajānassa.
  7440. 627440,125,2624,44,47,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7441. 627441,125,2625,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7442. 627442,125,2625,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7443. 627443,125,2626,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7444. 627444,125,2627,2,5,1,50,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya udayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7445. 627445,125,2628,2,4,1,18,2,14 . Posālasuttavaṇṇanā
  7446. 627446,125,2629,2,4,1,0,0,1119-20.
  7447. 627447,125,2629,5,10,1,25,4,Yo atītan ti posālasuttaṃ.
  7448. 627448,125,2629,11,30,1,98,14,Tattha yo atītaṃ {ādisatī}ti yo bhagavā attano ca paresañca‘‘ ekampi jātin’’ tiādibhedaṃ atītaṃ ādisati.
  7449. 627449,125,2629,31,34,1,46,2,{Vibhūtarūpasaññissā}ti samatikkantarūpasaññissa.
  7450. 627450,125,2629,35,43,1,112,5,"{Sabbakāyappahāyino}ti tadaṅgavikkhambhanavasena sabbarūpakāyappahāyino, pahīnarūpabhavapaṭisandhikassāti adhippāyo. "
  7451. 627451,125,2629,44,61,1,109,11,"Natthi kiñcīti {passato}ti viññāṇābhāvavipassanena‘‘ natthi kiñcī’’ ti passato, ākiñcaññāyatanalābhinoti vuttaṃ hoti. "
  7452. 627452,125,2629,62,69,1,56,6,Ñāṇaṃ {sakkānupucchāmī}ti sakkāti bhagavantaṃ ālapanto āha.
  7453. 627453,125,2629,70,77,1,54,6,"Tassa puggalassa ñāṇaṃ pucchāmi, kīdisaṃ pucchitabbanti. "
  7454. 627454,125,2629,78,88,1,70,8,"Kathaṃ {neyyo}ti kathaṃ so netabbo, kathamassa uttariñāṇaṃ uppādetabbanti. "
  7455. 627455,125,2630,2,16,1,99,11,1121. Athassa bhagavā tādise puggale attano appaṭihatañāṇataṃ pakāsetvā taṃ ñāṇaṃ byākātuṃ gāthādvayamāha.
  7456. 627456,125,2630,17,33,1,151,14,"Tattha viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, abhijānaṃ {tathāgato}ti abhisaṅkhāravasena catasso paṭisandhivasena sattāti evaṃ sabbā viññāṇaṭṭhitiyo abhijānanto tathāgato. "
  7457. 627457,125,2630,34,52,1,115,12,Tiṭṭhantamenaṃ {jānātī}ti kammābhisaṅkhāravasena tiṭṭhantaṃ etaṃ puggalaṃ jānāti‘‘ āyatiṃ ayaṃ evaṃgatiko bhavissatī’’ ti.
  7458. 627458,125,2630,53,57,1,42,4,Vimuttan ti ākiñcaññāyatanādīsu adhimuttaṃ.
  7459. 627459,125,2630,58,61,1,24,3,Tapparāyaṇan ti tammayaṃ.
  7460. 627460,125,2631,2,19,1,97,9,1122. Ākiñcaññasambhavaṃ {ñatvā}ti ākiñcaññāyatanajanakaṃ kammābhisaṅkhāraṃ ñatvā‘‘ kinti palibodho ayan’’ ti.
  7461. 627461,125,2631,20,34,1,86,12,"Nandī saṃyojanaṃ {itī}ti yā ca tattha arūparāgasaṅkhātā nandī, tañca saṃyojanaṃ iti ñatvā. "
  7462. 627462,125,2631,35,46,1,107,10,Tato tattha {vipassatī}ti tato ākiñcaññāyatanasamāpattito vuṭṭhahitvā taṃ samāpattiṃ aniccādivasena vipassati.
  7463. 627463,125,2631,47,61,1,109,13,Etaṃ ñāṇaṃ tathaṃ {tassā}ti etaṃ tassa puggalassa evaṃ vipassato anukkameneva uppannaṃ arahattañāṇaṃ aviparītaṃ.
  7464. 627464,125,2631,62,65,1,25,2,{Vusīmato}ti vusitavantassa.
  7465. 627465,125,2631,66,69,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7466. 627466,125,2632,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7467. 627467,125,2632,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7468. 627468,125,2633,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7469. 627469,125,2634,2,5,1,51,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya posālasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7470. 627470,125,2635,2,4,1,21,2,15 . Mogharājasuttavaṇṇanā
  7471. 627471,125,2636,2,10,1,32,4,1123. Dvāhaṃ sakkan ti mogharājasuttaṃ.
  7472. 627472,125,2636,11,17,1,30,6,Tattha dvāhan ti dve vāre ahaṃ.
  7473. 627473,125,2636,18,29,1,92,11,So hi pubbe ajitasuttassa ca tissametteyyasuttassa ca avasāne dvikkhattuṃ bhagavantaṃ pucchi.
  7474. 627474,125,2636,30,37,1,55,6,Bhagavā panassa indriyaparipākaṃ āgamayamāno na byākāsi.
  7475. 627475,125,2636,38,39,1,6,1,Tenāha–
  7476. 627476,125,2636,40,48,1,28,4,‘‘ dvāhaṃ sakkaṃ apucchissan’’ ti.
  7477. 627477,125,2636,49,67,1,150,17,"Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutan ti yāvatatiyañca sahadhammikaṃ puṭṭho visuddhidevabhūto isi bhagavā sammāsambuddho byākarotīti evaṃ me sutaṃ. "
  7478. 627478,125,2636,68,72,1,36,4,Godhāvarītīreyeva kira so evamassosi.
  7479. 627479,125,2636,73,74,1,6,1,Tenāha–
  7480. 627480,125,2636,75,83,1,23,4,‘‘ byākarotīti me sutan’’ ti.
  7481. 627481,125,2637,2,9,1,23,3,1124. Ayaṃ {loko}ti manussaloko.
  7482. 627482,125,2637,10,16,1,32,5,Paro {loko}ti taṃ ṭhapetvā avaseso.
  7483. 627483,125,2637,17,47,1,185,18,"{Sadevako}ti brahmalokaṃ ṭhapetvā avaseso upapattidevasammutidevayutto,‘‘ brahmaloko sadevako’’ ti etaṃ vā‘‘ sadevake loke’’ tiādinayanidassanamattaṃ, tena sabbopi tathāvuttappakāro loko veditabbo. "
  7484. 627484,125,2638,2,17,1,127,11,"1125. Evaṃ abhikkantadassāvin ti evaṃ aggadassāviṃ, sadevakassa lokassa ajjhāsayādhimuttigatiparāyaṇādīni passituṃ samatthanti dasseti. "
  7485. 627485,125,2639,2,18,1,135,12,1126. Suññato lokaṃ {avekkhassū}ti avasiyapavattasallakkhaṇavasena vā tucchasaṅkhārasamanupassanāvasena vāti dvīhi kāraṇehi suññato lokaṃ passa.
  7486. 627486,125,2639,19,24,1,48,4,Attānudiṭṭhiṃ {ūhaccā}ti sakkāyadiṭṭhiṃ uddharitvā.
  7487. 627487,125,2639,25,28,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7488. 627488,125,2640,2,8,1,52,6,Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  7489. 627489,125,2640,9,15,1,59,6,Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  7490. 627490,125,2641,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7491. 627491,125,2642,2,5,1,54,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya mogharājasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7492. 627492,125,2643,2,4,1,19,2,16 . Piṅgiyasuttavaṇṇanā
  7493. 627493,125,2644,2,9,1,28,2,1127. {Jiṇṇohamasmī}ti piṅgiyasuttaṃ.
  7494. 627494,125,2644,10,38,1,172,20,"Tattha jiṇṇohamasmi abalo {vītavaṇṇo}ti so kira brāhmaṇo jarābhibhūto vīsavassasatiko jātiyā, dubbalo ca‘‘ idha padaṃ karissāmī’’ ti aññattheva karoti, vinaṭṭhapurimacchavivaṇṇo ca . "
  7495. 627495,125,2644,39,40,1,6,1,Tenāha–
  7496. 627496,125,2644,41,49,1,31,4,‘‘ jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo’’ ti.
  7497. 627497,125,2644,50,63,1,96,12,Māhaṃ nassaṃ momuho {antarāvā}ti māhaṃ tuyhaṃ dhammaṃ asacchikatvā antarāyeva avidvā hutvā anassiṃ.
  7498. 627498,125,2644,64,83,1,138,18,"Jātijarāya idha vippahānan ti idheva tava pādamūle pāsāṇake vā cetiya jātijarāya vippahānaṃ nibbānadhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ, taṃ me ācikkha. "
  7499. 627499,125,2645,2,31,1,143,17,1128. Idāni yasmā piṅgiyo kāye sāpekkhatāya‘‘ jiṇṇohamasmī’’ ti gāthamāha tenassa bhagavā kāye sinehappahānatthaṃ‘‘ disvāna rūpesu vihaññamāne’’ ti gāthamāha.
  7500. 627500,125,2645,32,37,1,36,4,Tattha {rūpesū}ti rūpahetu rūpapaccayā.
  7501. 627501,125,2645,38,42,1,42,3,{Vihaññamāne}ti kammakāraṇādīhi upahaññamāne.
  7502. 627502,125,2645,43,52,1,73,8,Ruppanti {rūpesū}ti cakkhurogādīhi ca rūpahetuyeva janā ruppanti bādhīyanti.
  7503. 627503,125,2646,2,4,1,0,0,1129-30.
  7504. 627504,125,2646,5,31,1,180,22,Evaṃ bhagavatā yāva arahattaṃ tāva kathitaṃ paṭipattiṃ sutvāpi piṅgiyo jarādubbalatāya visesaṃ anadhigantvāva puna‘‘ disā catasso’’ ti imāya gāthāya bhagavantaṃ thomento desanaṃ yācati.
  7505. 627505,125,2646,32,48,1,88,11,"Athassa bhagavā punapi yāva arahattaṃ, tāva paṭipadaṃ dassento‘‘ taṇhādhipanne’’ ti gāthamāha. "
  7506. 627506,125,2646,49,52,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  7507. 627507,125,2647,2,7,1,47,5,Imampi suttaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desesi.
  7508. 627508,125,2647,8,13,1,51,5,Desanāpariyosāne ca piṅgiyo anāgāmiphale patiṭṭhāsi.
  7509. 627509,125,2647,14,18,1,27,4,So kira antarantarā cintesi–
  7510. 627510,125,2647,19,34,1,77,11,‘‘ evaṃ vicitrapaṭibhānaṃ nāma desanaṃ na labhi mayhaṃ mātulo bāvarī savanāyā’’ ti.
  7511. 627511,125,2647,35,40,1,50,5,Tena sinehavikkhepena arahattaṃ pāpuṇituṃ nāsakkhi.
  7512. 627512,125,2647,41,46,1,52,5,Antevāsino panassa sahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  7513. 627513,125,2647,47,51,1,55,4,Sabbeva iddhimayapattacīvaradharā ehibhikkhavo ahesunti.
  7514. 627514,125,2648,2,3,1,39,2,Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7515. 627515,125,2649,2,5,1,52,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya piṅgiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7516. 627516,125,2650,2,2,1,26,1,Pārāyanatthutigāthāvaṇṇanā
  7517. 627517,125,2651,2,15,1,70,8,Ito paraṃ saṅgītikārā desanaṃ thomentā‘‘ idamavoca bhagavā’’ tiādimāhaṃsu.
  7518. 627518,125,2651,16,22,1,39,5,Tattha {idamavocā}ti idaṃ parāyanaṃ avoca.
  7519. 627519,125,2651,23,36,1,142,13,Paricārakasoḷasānan ti bāvarissa paricārakena piṅgiyena saha soḷasannaṃ buddhassa vā bhagavato paricārakānaṃ soḷasannanti paricārakasoḷasannaṃ.
  7520. 627520,125,2651,37,42,1,18,4,Te eva ca brāhmaṇā.
  7521. 627521,125,2651,43,61,1,135,18,Tattha soḷasaparisā pana purato ca pacchato ca vāmapassato ca dakkhiṇapassato ca cha cha yojanāni nisinnā ujukena dvādasayojanikā ahosi.
  7522. 627522,125,2651,62,68,1,50,4,{Ajjhiṭṭho}ti yācito {atthamaññāyā}ti pāḷiatthamaññāya.
  7523. 627523,125,2651,69,72,1,27,2,{Dhammamaññāyā}ti pāḷimaññāya.
  7524. 627524,125,2651,73,98,1,155,18,Pārāyanan ti evaṃ imassa dhammapariyāyassa adhivacanaṃ āropetvā tesaṃ brāhmaṇānaṃ nāmāni kittayantā‘‘ ajito tissametteyyo… pe… buddhaseṭṭhaṃ upāgamun’’ ti āhaṃsu.
  7525. 627525,125,2652,2,4,1,0,0,1131-7.
  7526. 627526,125,2652,5,11,1,79,6,Tattha sampannacaraṇan ti nibbānapadaṭṭhānabhūtena pātimokkhasīlādinā sampannaṃ.
  7527. 627527,125,2652,12,15,1,15,3,Isin ti mahesiṃ.
  7528. 627528,125,2652,16,18,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  7529. 627529,125,2652,19,25,1,62,5,Tato paraṃ {brahmacariyamacariṃsū}ti maggabrahmacariyaṃ acariṃsu.
  7530. 627530,125,2652,26,35,1,69,9,Tasmā pārāyanan ti tassa pārabhūtassa nibbānassa ayananti vuttaṃ hoti.
  7531. 627531,125,2653,2,2,1,26,1,Pārāyanānugītigāthāvaṇṇanā
  7532. 627532,125,2654,2,25,1,184,18,"1138. Pārāyanamanugāyissan ti assa ayaṃ sambandho– bhagavatā hi pārāyane desite soḷasasahassā jaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, avasesānañca cuddasakoṭisaṅkhānaṃ devamanussānaṃ dhammābhisamayo ahosi. "
  7533. 627533,125,2654,26,28,1,20,2,Vuttañhetaṃ porāṇehi–
  7534. 627534,125,2655,2,9,1,36,5,"‘ ‘ Tato pāsāṇake ramme, pārāyanasamāgame; "
  7535. 627535,125,2656,2,11,1,42,6,"Amataṃ pāpayī buddho, cuddasa pāṇakoṭiyo’’ ti. "
  7536. 627536,125,2657,2,15,1,119,13,Niṭṭhitāya pana dhammadesanāya tato tato āgatā manussā bhagavato ānubhāvena attano attano gāmanigamādīsveva pāturahesuṃ.
  7537. 627537,125,2657,16,23,1,85,7,Bhagavāpi sāvatthimeva agamāsi paricārakasoḷasādīhi anekehi bhikkhusahassehi parivuto.
  7538. 627538,125,2657,24,29,1,39,5,Tattha piṅgiyo bhagavantaṃ vanditvā āha–
  7539. 627539,125,2657,30,46,1,77,9,"‘‘ gacchāmahaṃ, bhante, bāvarissa buddhuppādaṃ ārocetuṃ, paṭissutañhi tassa mayā’’ ti. "
  7540. 627540,125,2657,47,56,1,96,9,Atha bhagavatā anuññāto ñāṇagamaneneva godhāvarītīraṃ gantvā pādagamanena assamābhimukho agamāsi.
  7541. 627541,125,2657,57,80,1,148,17,Tamenaṃ bāvarī brāhmaṇo maggaṃ olokento nisinno dūratova khārijaṭādivirahitaṃ bhikkhuvesena āgacchantaṃ disvā‘‘ buddho loke uppanno’’ ti niṭṭhaṃ agamāsi.
  7542. 627542,125,2657,81,84,1,24,3,Sampattañcāpi naṃ pucchi–
  7543. 627543,125,2657,85,97,1,34,6,"‘‘ kiṃ, piṅgiya, buddho loke uppanno’’ ti."
  7544. 627544,125,2657,98,119,1,95,13,"‘‘ Āma, brāhmaṇa, uppanno, pāsāṇake cetiye nisinno amhākaṃ dhammaṃ desesi, tamahaṃ tuyhaṃ desessāmī’’ ti. "
  7545. 627545,125,2657,120,129,1,66,9,Tato bāvarī mahatā sakkārena sapariso taṃ pūjetvā āsanaṃ paññāpesi.
  7546. 627546,125,2657,130,139,1,56,5,Tattha nisīditvā piṅgiyo‘‘ pārāyanamanugāyissan’’ tiādimāha.
  7547. 627547,125,2658,2,8,1,49,6,Tattha anugāyissan ti bhagavatā gītaṃ anugāyissaṃ.
  7548. 627548,125,2658,9,17,1,74,7,{Yathāddakkhī}ti yathā sāmaṃ saccābhisambodhena asādhāraṇañāṇena ca addakkhi.
  7549. 627549,125,2658,18,22,1,20,2,{Nikkāmo}ti pahīnakāmo .
  7550. 627550,125,2658,23,36,1,62,8,"‘‘ Nikkamo’’ tipi pāṭho, vīriyavāti attho nikkhanto vā akusalapakkhā. "
  7551. 627551,125,2658,37,44,1,49,5,"{Nibbano}ti kilesavanavirahito, taṇhāvirahito eva vā. "
  7552. 627552,125,2658,45,59,1,78,12,"Kissa hetu musā {bhaṇe}ti yehi kilesehi musā bhaṇeyya, ete tassa pahīnāti dasseti. "
  7553. 627553,125,2658,60,65,1,39,5,Etena brāhmaṇassa savane ussāhaṃ janeti.
  7554. 627554,125,2659,2,4,1,0,0,1139-41.
  7555. 627555,125,2659,5,8,1,33,3,Vaṇṇūpasañhitan ti guṇūpasañhitaṃ.
  7556. 627556,125,2659,9,21,1,54,7,{Saccavhayo}ti‘‘ buddho’’ ti sacceneva avhānena nāmena yutto.
  7557. 627557,125,2659,22,26,1,30,4,Brahmeti taṃ brāhmaṇaṃ ālapati.
  7558. 627558,125,2659,27,30,1,26,3,Kubbanakan ti parittavanaṃ.
  7559. 627559,125,2659,31,38,1,79,6,Bahupphalaṃ {kānanamāvaseyyā}ti anekaphalādivikatibharitaṃ kānanaṃ āgamma vaseyya.
  7560. 627560,125,2659,39,43,1,40,3,{Appadasse}ti bāvaripabhutike parittapaññe.
  7561. 627561,125,2659,44,49,1,45,5,Mahodadhin ti anotattādiṃ mahantaṃ udakarāsiṃ.
  7562. 627562,125,2660,2,4,1,0,0,1142-4.
  7563. 627563,125,2660,5,11,1,25,5,Yeme {pubbe}ti ye ime pubbe.
  7564. 627564,125,2660,12,16,1,29,3,{Tamanudāsino}ti tamonudo āsino.
  7565. 627565,125,2660,17,20,1,24,2,{Bhūripaññāṇo}ti ñāṇadhajo.
  7566. 627566,125,2660,21,24,1,26,2,{Bhūrimedhaso}ti vipulapañño.
  7567. 627567,125,2660,25,34,1,77,8,"Sandiṭṭhikamakālikan ti sāmaṃ passitabbaphalaṃ, na ca kālantare pattabbaphalaṃ. "
  7568. 627568,125,2660,35,38,1,30,3,Anītikan ti kilesaītivirahitaṃ.
  7569. 627569,125,2661,2,4,1,0,0,1145-50.
  7570. 627570,125,2661,5,19,1,45,10,Atha naṃ bāvarī āha‘‘ kiṃ nu tamhā’’ ti dve gāthā.
  7571. 627571,125,2661,20,33,1,76,9,Tato piṅgiyo bhagavato santikā avippavāsameva dīpento‘‘ nāhaṃ tamhā’’ tiādimāha.
  7572. 627572,125,2661,34,47,1,77,11,Passāmi naṃ manasā {cakkhunāvā}ti taṃ buddhaṃ ahaṃ cakkhunā viya manasā passāmi .
  7573. 627573,125,2661,48,55,1,61,7,Namassamāno vivasemi rattin ti namassamānova rattiṃ atināmemi.
  7574. 627574,125,2661,56,70,1,91,12,"Tena teneva {nato}ti yena disābhāgena buddho, tena tenevāhampi nato tanninno tappoṇoti dasseti. "
  7575. 627575,125,2662,2,17,1,102,10,"1151. {Dubbalathāmakassā}ti appathāmakassa, atha vā dubbalassa dutthāmakassa ca balavīriyahīnassāti vuttaṃ hoti. "
  7576. 627576,125,2662,18,37,1,99,15,"Teneva kāyo na {paletī}ti teneva dubbalathāmakattena kāyo na gacchati, yena vā buddho, tena na gacchati."
  7577. 627577,125,2662,38,49,1,31,6,"‘‘ Na paretī’’ tipi pāṭho, so evattho. "
  7578. 627578,125,2662,50,54,1,26,3,{Tatthā}ti buddhassa santike.
  7579. 627579,125,2662,55,58,1,34,2,{Saṅkappayantāyā}ti saṅkappagamanena.
  7580. 627580,125,2662,59,70,1,62,9,"Tena {yutto}ti yena buddho, tena yutto payutto anuyuttoti dasseti. "
  7581. 627581,125,2663,2,11,1,35,4,1152. Paṅke {sayāno}ti kāmakaddame sayamāno.
  7582. 627582,125,2663,12,19,1,60,7,Dīpā dīpaṃ upaplavin ti satthārādito satthārādiṃ abhigacchiṃ.
  7583. 627583,125,2663,20,32,1,107,12,Athaddasāsiṃ sambuddhan ti sohaṃ evaṃ duddiṭṭhiṃ gahetvā anvāhiṇḍanto atha pāsāṇake cetiye buddhamaddakkhiṃ.
  7584. 627584,125,2664,2,19,1,124,14,1153. Imissā gāthāya avasāne piṅgiyassa ca bāvarissa ca indriyaparipākaṃ viditvā bhagavā sāvatthiyaṃ ṭhitoyeva suvaṇṇobhāsaṃ muñci.
  7585. 627585,125,2664,20,58,1,225,29,"Piṅgiyo bāvarissa buddhaguṇe vaṇṇayanto nisinno eva taṃ obhāsaṃ disvā‘‘ kiṃ idan’’ ti vilokento bhagavantaṃ attano purato ṭhitaṃ viya disvā bāvaribrāhmaṇassa‘‘ buddho āgato’’ ti ārocesi, brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā añjaliṃ paggahetvā aṭṭhāsi. "
  7586. 627586,125,2664,59,80,1,144,17,Bhagavāpi obhāsaṃ pharitvā brāhmaṇassa attānaṃ dassento ubhinnampi sappāyaṃ viditvā piṅgiyameva ālapamāno‘‘ yathā ahū vakkalī’’ ti imaṃ gāthamabhāsi.
  7587. 627587,125,2665,2,14,1,85,10,"Tassattho – yathā vakkali tthero saddhādhimutto ahosi, saddhādhurena ca arahattaṃ pāpuṇi. "
  7588. 627588,125,2665,15,30,1,96,14,"Yathā ca soḷasannaṃ eko bhadrāvudho nāma yathā ca āḷavi gotamo, evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ. "
  7589. 627589,125,2665,31,53,1,165,17,Tato saddhāya adhimuccanto‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā nayena vipassanaṃ ārabhitvā maccudheyyassa pāraṃ nibbānaṃ gamissasīti arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi.
  7590. 627590,125,2665,54,60,1,64,6,Desanāpariyosāne piṅgiyo arahatte bāvarī anāgāmiphale patiṭṭhahi.
  7591. 627591,125,2665,61,67,1,55,6,Bāvaribrāhmaṇassa sissā pana pañcasatā sotāpannā ahesuṃ.
  7592. 627592,125,2666,2,4,1,0,0,1154-5.
  7593. 627593,125,2666,5,17,1,60,8,Idāni piṅgiyo attano pasādaṃ pavedento‘‘ esa bhiyyo’’ tiādimāha.
  7594. 627594,125,2666,18,23,1,50,4,Tattha {paṭibhānavā}ti paṭibhānapaṭisambhidāya upeto.
  7595. 627595,125,2666,24,30,1,46,5,Adhideve {abhiññāyā}ti adhidevakare dhamme ñatvā.
  7596. 627596,125,2666,31,45,1,100,13,"Parovaran ti hīnapaṇītaṃ, attano ca parassa ca adhidevattakaraṃ sabbaṃ dhammajātaṃ vedīti vuttaṃ hoti. "
  7597. 627597,125,2666,46,58,1,75,8,Kaṅkhīnaṃ paṭijānatan ti kaṅkhīnaṃyeva sataṃ‘‘ nikkaṅkhamhā’’ ti paṭijānantānaṃ.
  7598. 627598,125,2667,2,9,1,33,4,1156. Asaṃhīran ti rāgādīhi asaṃhāriyaṃ.
  7599. 627599,125,2667,10,14,1,40,4,Asaṃkuppan ti akuppaṃ avipariṇāmadhammaṃ.
  7600. 627600,125,2667,15,19,1,31,4,Dvīhipi padehi nibbānaṃ bhaṇati.
  7601. 627601,125,2667,20,29,1,69,7,Addhā {gamissāmī}ti ekaṃseneva taṃ anupādisesaṃ nibbānadhātuṃ gamissāmi.
  7602. 627602,125,2667,30,40,1,49,8,Na mettha {kaṅkhā}ti natthi me ettha nibbāne kaṅkhā.
  7603. 627603,125,2667,41,56,1,80,11,Evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan ti piṅgiyo‘‘ evameva tvampi pamuñcassu saddhan’’ ti.
  7604. 627604,125,2667,57,71,1,126,14,Iminā bhagavato ovādena attani saddhaṃ uppādetvā saddhādhureneva ca vimuñcitvā taṃ saddhādhimuttataṃ pakāsento bhagavantaṃ āha–
  7605. 627605,125,2667,72,81,1,35,5,‘‘ evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan’’ ti.
  7606. 627606,125,2667,82,97,1,70,10,"Ayamettha adhippāyo‘‘ yathā maṃ tvaṃ avaca, evameva adhimuttaṃ dhārehī’’ ti. "
  7607. 627607,125,2668,2,4,1,43,3,Iti paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
  7608. 627608,125,2669,2,5,1,59,3,Suttanipāta-aṭṭhakathāya soḷasabrāhmaṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7609. 627609,125,2670,2,8,1,51,6,"Niṭṭhito ca pañcamo vaggo atthavaṇṇanānayato, nāmena "
  7610. 627610,125,2671,2,3,1,15,1,Pārāyanavaggoti .
  7611. 627611,125,2672,2,2,1,13,1,Nigamanakathā
  7612. 627612,125,2673,2,6,1,22,4,Ettāvatā ca yaṃ vuttaṃ–
  7613. 627613,125,2674,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Uttamaṃ vandaneyyānaṃ, vanditvā ratanattayaṃ; "
  7614. 627614,125,2675,2,6,1,40,3,"Yo khuddakanikāyamhi, khuddācārappahāyinā."
  7615. 627615,125,2676,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Desito lokanāthena, lokanittharaṇesinā; "
  7616. 627616,125,2677,2,9,1,45,4,"Tassa suttanipātassa, karissāmatthavaṇṇanan’’ ti. "
  7617. 627617,125,2678,2,10,1,114,7,Ettha uragavaggādipañcavaggasaṅgahitassa uragasuttādisattatisuttappabhedassa suttanipātassa atthavaṇṇanā katā hoti.
  7618. 627618,125,2678,11,13,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  7619. 627619,125,2679,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Imaṃ suttanipātassa, karontenatthavaṇṇanaṃ; "
  7620. 627620,125,2680,2,8,1,45,5,"Saddhammaṭṭhitikāmena , yaṃ pattaṃ kusalaṃ mayā."
  7621. 627621,125,2681,2,10,1,44,5,"‘ ‘ Tassānubhāvato khippaṃ, dhamme ariyappavedite; "
  7622. 627622,125,2682,2,12,1,47,7,"Vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ, pāpuṇātu ayaṃ jano’’ ti."
  7623. 627623,125,2683,2,7,1,0,1,( Pariyattippamāṇato catucattālīsamattā bhāṇavārā.)
  7624. 627624,125,2684,2,34,1,652,30,Paramavisuddhasaddhābuddhivīriyappaṭimaṇḍitena sīlācārajjavamaddavādiguṇasamudayasamuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogāhaṇasamatthena paññāveyyattiyasamannāgatena tipiṭakapariyattippabhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihatañāṇappabhāvena mahāveyyākaraṇena karaṇasampattijanitasukhaviniggatamadhurodāravacanalāvaṇṇayuttena yuttamuttavādinā vādīvarena mahākavinā chaḷabhiññāpaṭisambhidādippabhedaguṇapaṭimaṇḍite uttarimanussadhamme suppatiṭṭhitabuddhīnaṃ theravaṃsappadīpānaṃ therānaṃ mahāvihāravāsīnaṃ vaṃsālaṅkārabhūtena vipulavisuddhabuddhinā {buddhaghoso}ti garūhi gahitanāmadheyyena therena katā ayaṃ paramatthajotikā nāma suttanipāta-aṭṭhakathā–
  7625. 627625,125,2685,2,7,1,42,4,"Tāva tiṭṭhatu lokasmiṃ, lokanittharaṇesinaṃ; "
  7626. 627626,125,2686,2,7,1,43,4,"Dassentī kulaputtānaṃ, nayaṃ paññāvisuddhiyā. "
  7627. 627627,125,2687,2,8,1,43,5,"Yāva buddhoti nāmampi, suddhacittassa tādino; "
  7628. 627628,125,2688,2,7,1,42,4,"Lokamhi lokajeṭṭhassa, pavattati mahesinoti. "
  7629. 627629,125,2689,2,4,1,32,2,Suttanipāta-atthavaṇṇanā niṭṭhitāniṭṭhitā
  7630. 627630,126,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
  7631. 627631,126,2,2,2,1,14,1,Khuddakanikāye
  7632. 627632,126,3,2,2,1,22,1,Vimānavatthu-aṭṭhakathā
  7633. 627633,126,4,2,2,1,17,1,Ganthārambhakathā
  7634. 627634,126,5,2,9,1,39,3,"Mahākāruṇikaṃ nāthaṃ, ñeyyasāgarapāraguṃ; "
  7635. 627635,126,6,2,4,1,38,2,Vande nipuṇagambhīra-vicitranayadesanaṃ.
  7636. 627636,126,7,2,7,1,40,4,"Vijjācaraṇasampannā , yena niyyanti lokato; "
  7637. 627637,126,8,2,7,1,46,4,"Vande tamuttamaṃ dhammaṃ, sammāsambuddhapūjitaṃ. "
  7638. 627638,126,9,2,7,1,40,4,"Sīlādiguṇasampanno , ṭhito maggaphalesu yo; "
  7639. 627639,126,10,2,8,1,46,5,"Vande ariyasaṅghaṃ taṃ, puññakkhettaṃ anuttaraṃ. "
  7640. 627640,126,11,2,9,1,41,5,"Vandanājanitaṃ puññaṃ, iti yaṃ ratanattaye; "
  7641. 627641,126,12,2,8,1,43,5,"Hatantarāyo sabbattha, hutvāhaṃ tassa tejasā. "
  7642. 627642,126,13,2,9,1,42,6,"Devatāhi kataṃ puññaṃ, yaṃ yaṃ purimajātisu; "
  7643. 627643,126,14,2,5,1,40,3,Tassa tassa vimānādi-phalasampattibhedato.
  7644. 627644,126,15,2,8,1,41,5,"Pucchāvasena yā tāsaṃ, vissajjanavasena ca; "
  7645. 627645,126,16,2,5,1,40,3,Pavattā desanā kamma-phalapaccakkhakārinī.
  7646. 627646,126,17,2,8,1,38,5,"Vimānavatthu icceva, nāmena vasino pure; "
  7647. 627647,126,18,2,7,1,42,4,"Yaṃ khuddakanikāyasmiṃ, saṅgāyiṃsu mahesayo. "
  7648. 627648,126,19,2,5,1,40,2,"Tassāhamavalambitvā , porāṇaṭṭhakathānayaṃ; "
  7649. 627649,126,20,2,8,1,42,5,"Tattha tattha nidānāni, vibhāvento visesato. "
  7650. 627650,126,21,2,7,1,44,3,"Suvisuddhaṃ asaṃkiṇṇaṃ, nipuṇatthavinicchayaṃ; "
  7651. 627651,126,22,2,6,1,36,3,"Mahāvihāravāsīnaṃ , samayaṃ avilomayaṃ. "
  7652. 627652,126,23,2,7,1,44,4,"Yathābalaṃ karissāmi, atthasaṃvaṇṇanaṃ subhaṃ; "
  7653. 627653,126,24,2,9,1,46,6,"Sakkaccaṃ bhāsato taṃ me, nisāmayatha sādhavoti. "
  7654. 627654,126,25,2,8,1,61,5,Tattha {vimānānī}ti visiṭṭhamānāni devatānaṃ kīḷānivāsaṭṭhānāni.
  7655. 627655,126,25,9,29,1,196,14,"Tāni hi tāsaṃ sucaritakammānubhāvanibbattāni yojanikadviyojanikādipamāṇavisesayuttatāya , nānāratanasamujjalāni vicittavaṇṇasaṇṭhānāni sobhātisayayogena visesato mānanīyatāya ca‘‘ vimānānī’’ ti vuccanti. "
  7656. 627656,126,25,30,45,1,95,10,"Vimānānaṃ vatthu kāraṇaṃ etissāti vimānavatthu,‘‘ pīṭhaṃ te sovaṇṇamayan’’ tiādinayappavattā desanā. "
  7657. 627657,126,25,46,55,1,123,9,Nidassanamattañcetaṃ tāsaṃ devatānaṃ rūpabhogaparivārādisampattiyo taṃnibbattakakammañca nissāya imissā desanāya pavattattā.
  7658. 627658,126,25,56,63,1,74,6,Vipākamukhena vā kammantaramānassa kāraṇabhāvato {vimānavatthū}ti veditabbaṃ.
  7659. 627659,126,26,2,15,1,71,10,"Tayidaṃ kena bhāsitaṃ, kattha bhāsitaṃ, kadā bhāsitaṃ, kasmā ca bhāsitanti? "
  7660. 627660,126,26,16,27,1,79,8,Vuccate – idañhi vimānavatthu duvidhena pavattaṃ– pucchāvasena vissajjanavasena ca.
  7661. 627661,126,26,28,47,1,126,16,"Tattha vissajjanagāthā tāhi tāhi devatāhi bhāsitā, pucchāgāthā pana kāci bhagavatā bhāsitā, kāci sakkādīhi, kāci sāvakehi therehi. "
  7662. 627662,126,26,48,84,1,377,33,"Tatthāpi yebhuyyena yo so kappānaṃ satasahassādhikaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ buddhassa bhagavato aggasāvakabhāvāya puññañāṇasambhāre sambharanto anukkamena sāvakapāramiyo pūretvā, chaḷabhiññācatupaṭisambhidādiguṇavisesaparivārassa, sakalassa sāvakapāramiñāṇassa matthakaṃ patto dutiye aggasāvakaṭṭhāne ṭhito iddhimantesu ca bhagavatā etadagge ṭhapito āyasmā mahāmoggallāno, tena bhāsitā. "
  7663. 627663,126,27,2,40,1,344,34,"Bhāsantena ca paṭhamaṃ tāva lokahitāya devacārikaṃ carantena devaloke devatānaṃ pucchāvasena puna tato manussalokaṃ āgantvā manussānaṃ puññaphalassa paccakkhakaraṇatthaṃ pucchaṃ vissajjanañca ekajjhaṃ katvā bhagavato pavedetvā bhikkhūnaṃ bhāsitā, sakkena pucchāvasena, devatāhi tassa vissajjanavasena bhāsitāpi mahāmoggallānattherassa bhāsitā eva. "
  7664. 627664,126,27,41,70,1,208,24,"Evaṃ bhagavatā therehi ca devatāhi ca pucchāvasena, devatāhi tassā vissajjanavasena ca tattha tattha bhāsitā pacchā dhammavinayaṃ saṅgāyantehi dhammasaṅgāhakehi ekato katvā‘‘ vimānavatthu’’ icceva saṅgahaṃ āropitā. "
  7665. 627665,126,27,71,85,1,82,10,Ayaṃ tāvettha‘‘ kena bhāsitan’’ tiādīnaṃ padānaṃ saṅkhepato sādhāraṇato ca vissajjanā.
  7666. 627666,126,28,2,30,1,223,23,"Vitthārato pana‘‘ kena bhāsitan’’ ti padassa anomadassissa bhagavato pādamūle katapaṇidhānato paṭṭhāya mahātherassa āgamanīyapaṭipadā kathetabbā, sā pana āgamaṭṭhakathāsu tattha tattha vitthāritāti tattha āgatanayeneva veditabbā. "
  7667. 627667,126,28,31,46,1,111,11,Asādhāraṇato‘‘ kattha bhāsitan’’ tiādīnaṃ padānaṃ vissajjanā tassa tassa vimānassa atthavaṇṇanānayeneva āgamissati.
  7668. 627668,126,29,2,51,1,434,45,"Apare pana bhaṇanti– ekadivasaṃ āyasmato mahāmoggallānassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi‘‘ etarahi kho manussā asatipi vatthusampattiyā khettasampattiyā attano ca cittapasādasampattiyā tāni tāni puññāni katvā devaloke nibbattā uḷārasampattiṃ paccanubhonti, yaṃnūnāhaṃ devacārikaṃ caranto tā devatā kāyasakkhiṃ katvā tāhi yathūpacitaṃ puññaṃ yathādhigatañca puññaphalaṃ kathāpetvā tamatthaṃ bhagavato āroceyyaṃ. "
  7669. 627669,126,29,52,91,1,309,34,"Evaṃ me satthā gaganatale puṇṇacandaṃ uṭṭhāpento viya manussānaṃ kammaphalaṃ paccakkhato dassento appakānampi kārānaṃ āyatanagatāya saddhāya vasena uḷāraphalataṃ vibhāvento taṃ taṃ vimānavatthuṃ aṭṭhuppattiṃ katvā mahatiṃ dhammadesanaṃ pavattessati, sā hoti bahujanassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’’ ti . "
  7670. 627670,126,29,92,149,1,526,53,"So āsanā vuṭṭhahitvā rattadupaṭṭaṃ nivāsetvā aparaṃ rattadupaṭṭaṃ ekaṃsaṃ katvā samantato jātihiṅgulikadhārā vijjulatā viya sañjhāpabhānurañjito viya ca jaṅgamo añjanagirisikharo, bhagavantaṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā ekamantaṃ nisinno attano adhippāyaṃ ārocetvā bhagavatā anuññāto uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā, tato vuṭṭhāya iddhibalena taṅkhaṇaññeva tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā tattha tattha tāhi tāhi devatāhi yathūpacitaṃ puññakammaṃ pucchi, tassa tā kathesuṃ. "
  7671. 627671,126,29,150,164,1,108,13,"Tato manussalokaṃ āgantvā taṃ sabbaṃ tattha pavattitaniyāmeneva bhagavato ārocesi, taṃ samanuñño satthā ahosi. "
  7672. 627672,126,29,165,172,1,71,7,Iccetaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya vitthārena dhammaṃ desesīti.
  7673. 627673,126,30,2,33,1,353,29,"Taṃ panetaṃ vimānavatthu vinayapiṭakaṃ suttantapiṭakaṃ abhidhammapiṭakanti tīsu piṭakesu suttantapiṭakapariyāpannaṃ, dīghanikāyo majjhimanikāyo saṃyuttanikāyo aṅguttaranikāyo khuddakanikāyoti pañcasu nikāyesu khuddakanikāyapariyāpannaṃ, suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallanti navasu sāsanaṅgesu gāthāsaṅgahaṃ."
  7674. 627674,126,31,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ, dve sahassāni bhikkhuto; "
  7675. 627675,126,32,2,18,1,46,7,"Caturāsīti sahassāni, ye me dhammā pavattino’’ ti.( theragā.1027)– "
  7676. 627676,126,33,2,8,1,105,6,Evaṃ dhammabhaṇḍāgārikena paṭiññātesu caturāsītiyā dhammakkhandhasahassesu katipayadhammakkhandhasaṅgahaṃ.
  7677. 627677,126,33,9,19,1,127,10,Vaggato pīṭhavaggo cittalatāvaggo pāricchattakavaggo mañjiṭṭhakavaggo mahārathavaggo pāyāsivaggo sunikkhittavaggoti satta vaggā.
  7678. 627678,126,33,20,56,1,236,27,"Vatthuto paṭhame vagge sattarasa vatthūni, dutiye ekādasa, tatiye dasa, catutthe dvādasa , pañcame catuddasa, chaṭṭhe dasa, sattame ekādasāti antaravimānānaṃ aggahaṇe pañcāsīti, gahaṇe pana tevīsasataṃ vatthūni, gāthāto pana diyaḍḍhasahassagāthā. "
  7679. 627679,126,33,57,77,1,104,14,"Tassa vaggesu pīṭhavaggo ādi, vatthūsu sovaṇṇapīṭhavatthu ādi, tassāpi‘‘ pīṭhaṃ te sovaṇṇamayan’’ ti gāthā ādi."
  7680. 627680,126,34,2,4,1,12,2,1 . Itthivimānaṃ
  7681. 627681,126,35,2,4,1,10,2,1 . Pīṭhavaggo
  7682. 627682,126,36,2,4,1,25,2,1 . Paṭhamapīṭhavimānavaṇṇanā
  7683. 627683,126,37,2,39,1,347,33,"Tattha paṭhamavatthussa ayaṃ aṭṭhuppatti– bhagavati sāvatthiyaṃ viharante jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme raññā pasenadinā kosalena buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sattāhaṃ asadisadāne pavattite tadanurūpena anāthapiṇḍikena mahāseṭṭhinā tayo divase, tathā visākhāya mahāupāsikāya mahādāne dinne asadisadānassa pavatti sakalajambudīpe pākaṭā ahosi. "
  7684. 627684,126,37,40,63,1,165,18,"Atha mahājano tattha tattha kathaṃ samuṭṭhāpesi‘‘ kiṃ nu kho evaṃ uḷāravibhavapariccāgeneva dānaṃ mahapphalataraṃ bhavissati, udāhu attano vibhavānurūpapariccāgenāpī’’ ti. "
  7685. 627685,126,37,64,70,1,43,6,Bhikkhū taṃ kathaṃ sutvā bhagavato ārocesuṃ.
  7686. 627686,126,37,71,109,1,347,29,"Bhagavā‘‘ na, bhikkhave, deyyadhammasampattiyāva dānaṃ mahapphalataraṃ bhavissati, atha kho cittapasādasampattiyā ca khettasampattiyā ca, tasmā kuṇḍakamuṭṭhimattampi pilotikāmattampi tiṇapaṇṇasanthāramattampi pūtimuttaharītakamattampi vippasannena cetasā dakkhiṇeyyapuggale patiṭṭhāpitaṃ, tampi mahapphalataraṃ bhavissati mahājutikaṃ mahāvipphāran’’ ti āha. "
  7687. 627687,126,37,110,115,1,37,5,Tathā hi vuttaṃ sakkena devānamindena–
  7688. 627688,126,38,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Natthi citte pasannamhi, appikā nāma dakkhiṇā; "
  7689. 627689,126,39,2,21,1,46,8,"Tathāgate vā sambuddhe, atha vā tassa sāvake’’ ti.( vi. va.804); "
  7690. 627690,126,40,2,8,1,48,6,Sā panesā kathā sakalajambudīpe vitthārikā ahosi.
  7691. 627691,126,40,9,23,1,143,11,"Manussā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ yathāvibhavaṃ dānāni denti, gehaṅgaṇe pānīyaṃ upaṭṭhapenti, dvārakoṭṭhakesu āsanāni ṭhapenti. "
  7692. 627692,126,40,24,47,1,219,22,Tena ca samayena aññataro piṇḍapātacāriko thero pāsādikena abhikkantena paṭikkantena ālokitena vilokitena samiñjitena pasāritena okkhittacakkhu iriyāpathasampanno piṇḍāya caranto upakaṭṭhe kāle aññataraṃ gehaṃ sampāpuṇi.
  7693. 627693,126,40,48,71,1,220,22,Tatthekā kuladhītā saddhā pasannā theraṃ passitvā sañjātagāravabahumānā uḷārapītisomanassaṃ uppādetvā gehaṃ pavesetvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā attano pīṭhaṃ paññāpetvā tassa upari pītakaṃ maṭṭhavatthaṃ attharitvā adāsi.
  7694. 627694,126,40,72,94,1,140,17,"Atha there tattha nisinne‘‘ idaṃ mayhaṃ uttamaṃ puññakkhettaṃ upaṭṭhitan’’ ti pasannacittā yathāvibhavaṃ āhārena parivisi, bījaniñca gahetvā bīji. "
  7695. 627695,126,40,95,103,1,92,8,So thero katabhattakicco āsanadānabhojanadānādipaṭisaṃyuttaṃ dhammiṃ kathaṃ kathetvā pakkāmi.
  7696. 627696,126,40,104,120,1,125,16,Sā itthī taṃ attano dānaṃ tañca dhammakathaṃ paccavekkhantī pītiyā nirantaraṃ phuṭṭhasarīrā hutvā taṃ pīṭhampi therassa adāsi.
  7697. 627697,126,41,2,14,1,114,12,Tato aparena samayena aññatarena rogena phuṭṭhā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane dvādasayojanike kanakavimāne nibbatti.
  7698. 627698,126,41,15,39,1,170,18,"Accharāsahassaṃ cassā parivāro ahosi, pīṭhadānānubhāvena cassā yojaniko kanakapallaṅko nibbatti ākāsacārī sīghajavo upari kūṭāgārasaṇṭhāno, tena taṃ‘‘ pīṭhavimānan’’ ti vuccati. "
  7699. 627699,126,41,40,66,1,259,22,"Tañhi suvaṇṇavaṇṇaṃ vatthaṃ attharitvā dinnattā kammasarikkhataṃ vibhāventaṃ suvaṇṇamayaṃ ahosi, pītivegassa balavabhāvena sīghajavaṃ, dakkhiṇeyyassa cittarucivasena dinnattā yathārucigāmī , pasādasampattiyā uḷāratāya sabbasova pāsādikaṃ sobhātisayayuttañca ahosi. "
  7700. 627700,126,42,2,33,1,335,31,Athekasmiṃ ussavadivase devatāsu yathāsakaṃ dibbānubhāvena uyyānakīḷanatthaṃ nandanavanaṃ gacchantīsu sā devatā dibbavatthanivatthā dibbābharaṇavibhūsitā accharāsahassaparivārā sakabhavanā nikkhamitvā taṃ pīṭhavimānaṃ abhiruyha mahatiyā deviddhiyā mahantena sirisobhaggena samantato cando viya sūriyo viya ca obhāsentī uyyānaṃ gacchati.
  7701. 627701,126,42,34,50,1,144,16,Tena ca samayena āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayeneva devacārikaṃ caranto tāvatiṃsabhavanaṃ upagato tassā devatāya avidūre attānaṃ dassesi.
  7702. 627702,126,42,51,69,1,192,18,Atha sā devatā taṃ disvā samuppannabalavapasādagāravā sahasā pallaṅkato oruyha theraṃ upasaṅkamitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā dasanakhasamodhānasamujjalaṃ añjaliṃ paggayha namassamānā aṭṭhāsi.
  7703. 627703,126,42,70,137,1,520,57,"Thero kiñcāpi tāya aññehi ca sattehi yathūpacitaṃ kusalākusalaṃ attano yathākammūpagañāṇānubhāvena hatthatale ṭhapitaāmalakaṃ viya paññābalabhedena paccakkhato passati, tathāpi yasmā devatānaṃ upapattisamanantarameva‘‘ kuto nu kho ahaṃ cavitvā idhūpapannā, kiṃ nu kho kusalakammaṃ katvā imaṃ sampattiṃ paṭilabhāmī’’ ti atītabhavaṃ yathūpacitañca kammaṃ uddissa yebhuyyena dhammatāsiddhā upadhāraṇā , tassā ca yāthāvato ñāṇaṃ uppajjati, tasmā tāya devatāya katakammaṃ kathāpetvā sadevakassa lokassa kammaphalaṃ paccakkhaṃ kātukāmo– "
  7704. 627704,126,43,2,4,1,0,0,1.
  7705. 627705,126,44,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; "
  7706. 627706,126,45,2,10,1,57,6,"Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbha kūṭaṃ. "
  7707. 627707,126,46,2,4,1,0,0,2.
  7708. 627708,126,47,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  7709. 627709,126,48,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  7710. 627710,126,49,2,4,1,0,0,3.
  7711. 627711,126,50,2,8,1,29,5,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, "
  7712. 627712,126,51,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  7713. 627713,126,52,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  7714. 627714,126,53,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  7715. 627715,126,53,11,12,1,3,1,āha–
  7716. 627716,126,54,2,4,1,0,0,4.
  7717. 627717,126,55,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  7718. 627718,126,56,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  7719. 627719,126,57,2,4,1,0,0,5.
  7720. 627720,126,58,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ; "
  7721. 627721,126,59,2,9,1,56,6,"Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ, yathānubhāvañca adāsi dānaṃ. "
  7722. 627722,126,60,2,4,1,0,0,6.
  7723. 627723,126,61,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  7724. 627724,126,62,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  7725. 627725,126,63,2,4,1,0,0,7.
  7726. 627726,126,64,2,13,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  7727. 627727,126,65,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  7728. 627728,126,66,2,17,1,139,12,1. Tattha pīṭhan ti yaṃkiñci tādisaṃ dārukkhandhampi āpaṇampi balikaraṇapīṭhampi vettāsanampi masārakādivisesanāmaṃ dārumayādiāsanampi vuccati.
  7729. 627729,126,66,18,62,1,136,15,"Tathā hi‘‘ pādapīṭhaṃ pādakathalikan’’ ti( mahāva.209; cūḷava.75) ettha pādaṭhapanayoggaṃ pīṭhādikaṃ dārukkhandhaṃ vuccati,‘‘ pīṭhasappī’’ ti( mi. pa.5.3.1) ettha hatthena gahaṇayoggaṃ."
  7730. 627730,126,66,63,75,1,55,7,‘‘ Pīṭhikā’’ ti pana ekaccesu janapadesu desavohārena āpaṇaṃ.
  7731. 627731,126,66,76,87,1,77,7,‘‘ Bhūtapīṭhikā devakulapīṭhikā’’ ti ettha devatānaṃ balikaraṇaṭṭhānabhūtaṃ pīṭhaṃ.
  7732. 627732,126,66,88,111,1,98,13,"‘‘ Bhaddapīṭhan’’ ti ettha vettalatādīhi upari vītaṃ āsanaṃ, yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ bhaddapīṭhaṃ upānayī’’ ti ."
  7733. 627733,126,66,112,116,1,23,2,‘‘ Supaññattaṃ mañcapīṭhaṃ.
  7734. 627734,126,66,117,134,1,78,10,Mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā kārayamānenā’’ ti( pāci.522) ca ādīsu masārakādibhedaṃ dārumayādiāsanaṃ.
  7735. 627735,126,66,135,143,1,100,8,Idha pana pallaṅkākārasaṇṭhitaṃ devatāya puññānubhāvābhinibbattaṃ yojanikaṃ kanakavimānaṃ veditabbaṃ.
  7736. 627736,126,67,2,34,1,111,15,"{Te}ti te-saddo‘‘ na te sukhaṃ pajānanti, ye na passanti nandanan’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.11,226) ta-saddassa vasena paccattabahuvacane āgato."
  7737. 627737,126,67,35,59,1,39,6,"‘‘ Namo te purisājañña, namo te purisuttama( dī. ni.3.278; su. ni.549). "
  7738. 627738,126,67,60,84,1,81,12,"Namo te buddha vīratthū’’ ti( saṃ. ni.1.90) ca ādīsu tumha-saddassa vasena sampadāne, tuyhanti attho."
  7739. 627739,126,67,85,93,1,29,6,‘‘ Kiṃ te diṭṭhaṃ kinti te sutaṃ.
  7740. 627740,126,67,94,122,1,59,10,"Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā’’ ti( ma. ni.2.400; su. ni.551) ca ādīsu karaṇe."
  7741. 627741,126,67,123,150,1,54,8,‘‘ Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyan’’ tiādīsu( vi. va.1251; jā.1.10.92) sāmiatthe.
  7742. 627742,126,67,151,154,1,26,3,Idhāpi sāmiatthe daṭṭhabbo.
  7743. 627743,126,67,155,158,1,15,3,Tavāti hi attho.
  7744. 627744,126,68,2,46,1,130,17,Sovaṇṇamayan ti ettha suvaṇṇa-saddo‘‘ suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate’’ ti( ma. ni.1.148) ca‘‘ suvaṇṇatā susaratā’’ ti( khu. pā.8.11) ca evamādīsu chavisampattiyaṃ āgato.
  7745. 627745,126,68,47,65,1,43,5,‘‘ Kākaṃ suvaṇṇā parivārayantī’’ tiādīsu( jā.1.1.77) garuḷe.
  7746. 627746,126,68,66,83,1,51,4,‘‘ Suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco’’ tiādīsu( dī. ni.3.200) jātarūpe.
  7747. 627747,126,68,84,88,1,29,4,Idhāpi jātarūpe eva daṭṭhabbo.
  7748. 627748,126,68,89,97,1,73,8,Tañhi buddhānaṃ samānavaṇṇatāya sobhano vaṇṇo etassāti suvaṇṇanti vuccati.
  7749. 627749,126,68,98,110,1,48,7,Suvaṇṇameva sovaṇṇaṃ yathā‘‘ vekataṃ vesaman’’ ti ca.
  7750. 627750,126,68,111,139,1,77,8,"Maya-saddo ca‘‘ anuññātapaṭiññātā, tevijjā mayamasmubho’’ tiādīsu( su. ni.599; ma. ni.2.455) asmadatthe āgato."
  7751. 627751,126,68,140,154,1,62,9,"‘‘ Mayaṃ nissāya hemāya, jātamaṇḍo darī subhā’’ ti ettha paññattiyaṃ."
  7752. 627752,126,68,155,185,1,115,12,"‘‘ Manomayā pītibhakkhā sayaṃpabhā’’ tiādīsu( dī. ni.1.39;3.38) nibbattiatthe, bāhirena paccayena vinā manasāva nibbattāti manomayāti vuttā."
  7753. 627753,126,68,186,204,1,91,9,‘‘ Yaṃnūnāhaṃ sāmaṃ cikkhallaṃ madditvā sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ kareyyan’’ tiādīsu( pārā.84) vikāratthe.
  7754. 627754,126,68,205,222,1,44,4,‘‘ Dānamayaṃ sīlamayan’’ tiādīsu( dī. ni.3.305) padapūraṇamatte.
  7755. 627755,126,68,223,229,1,46,5,"Idhāpi vikāratthe, padapūraṇamatte vā daṭṭhabbo. "
  7756. 627756,126,68,230,254,1,159,17,"Yadā hi suvaṇṇena nibbattaṃ sovaṇṇamayanti ayamattho, tadā suvaṇṇassa vikāro sovaṇṇamayanti vikāratthe maya-saddo daṭṭhabbo,‘‘ nibbattiatthe’’ tipi vattuṃ vaṭṭatiyeva. "
  7757. 627757,126,68,255,268,1,118,12,"Yadā pana suvaṇṇena nibbattaṃ sovaṇṇanti ayamattho, tadā sovaṇṇameva sovaṇṇamayanti padapūraṇamatte maya-saddo daṭṭhabbo. "
  7758. 627758,126,69,2,7,1,40,5,Uḷāran ti paṇītampi seṭṭhampi mahantampi.
  7759. 627759,126,69,8,30,1,76,9,Uḷāra-saddo hi‘‘ pubbenāparaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchatī’’ tiādīsu( saṃ. ni.5.376) paṇīte āgato.
  7760. 627760,126,69,31,54,1,83,10,‘‘ Uḷārāya khalu bhavaṃ vacchāyano samaṇaṃ gotamaṃ pasaṃsāya pasaṃsatī’’ tiādīsu( ma. ni.1.288) seṭṭhe.
  7761. 627761,126,69,55,84,1,49,7,"‘‘ Uḷārabhogā uḷārayasā oḷārikan’’ ti ca ādīsu( dha. sa.894,896; ma. ni.1.244) mahante. "
  7762. 627762,126,69,85,108,1,207,20,"Tampi ca vimānaṃ manuññabhāvena upabhuñjantānaṃ atittikaraṇatthena paṇītaṃ, samantapāsādikatādinā pasaṃsitatāya seṭṭhaṃ, pamāṇamahantatāya ca mahagghatāya ca mahantaṃ, tīhipi atthehi uḷāramevāti vuttaṃ uḷāranti. "
  7763. 627763,126,70,2,9,1,32,5,Manojavan ti ettha {mano}ti cittaṃ.
  7764. 627764,126,70,10,31,1,173,16,"Yadipi mano-saddo sabbesampi kusalākusalābyākatacittānaṃ sādhāraṇavācī,‘‘ manojavan’’ ti pana vuttattā yattha katthaci ārammaṇe pavattanakassa kiriyamayacittassa vasena veditabbaṃ. "
  7765. 627765,126,70,32,44,1,89,11,"Tasmā manaso viya javo etassāti manojavaṃ yathā oṭṭhamukhoti, ativiya sīghagamananti attho. "
  7766. 627766,126,70,45,55,1,76,9,"Mano hi lahuparivattitāya atidūrepi visaye khaṇeneva nipatati, tenāha bhagavā–"
  7767. 627767,126,70,56,101,1,129,16,"‘‘ nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ, yathayidaṃ, bhikkhave, cittan’’ ti( a. ni.1.48)‘‘ dūraṅgamaṃ ekacaran’’ ti( dha. pa.37) ca. "
  7768. 627768,126,70,102,111,1,73,8,{Gacchatī}ti tassā devatāya vasanavimānato uyyānaṃ uddissa ākāsena gacchati.
  7769. 627769,126,71,2,34,1,125,16,"Yenakāman ti ettha kāma-saddo‘‘ kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittan’’ tiādīsu( su. ni.50; theragā.787) manāpiye rūpādivisaye āgato."
  7770. 627770,126,71,35,59,1,41,6,‘‘ Chando kāmo rāgo kāmo’’ tiādīsu( vibha.564; mahāni.1; cūḷani.8 ajitamāṇavapucchāniddesa) chandarāge.
  7771. 627771,126,71,60,80,1,47,5,‘‘ Kilesakāmo kāmupādānan’’ tiādīsu( dha. sa.1219; mahāni.2) sabbasmiṃ lobhe.
  7772. 627772,126,71,81,95,1,56,5,‘‘ Attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāseyyā’’ tiādīsu( pārā.291) gāmadhamme.
  7773. 627773,126,71,96,120,1,68,7,‘‘ Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharantī’’ tiādīsu( ma. ni.1.325; mahāva.466) hitacchande.
  7774. 627774,126,71,121,149,1,62,6,‘‘ Attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṃgamo’’ tiādīsu ( dī. ni.1.221; ma. ni.1.426) seribhāve.
  7775. 627775,126,71,150,163,1,89,11,"Idhāpi seribhāve eva daṭṭhabbo, tasmā yenakāman ti yathāruci, devatāya icchānurūpanti attho. "
  7776. 627776,126,72,2,13,1,171,8,"{Alaṅkate}ti alaṅkatagatte, nānāvidharaṃsijālasamujjalavividharatanavijjotitehi hatthūpagapādūpagādibhedehi saṭṭhisakaṭabhāraparimāṇehi dibbālaṅkārehi vibhūsitasarīreti attho. "
  7777. 627777,126,72,14,17,1,27,3,Sambodhane cetaṃ ekavacanaṃ.
  7778. 627778,126,72,18,29,1,225,8,"{Malyadhare}ti kapparukkhapāricchattakasantānakalatādisambhavehi, suvisuddhacāmīkaravividharatanamayapattakiñjakkhakesarehi, samantato vijjotamānavipphurantakiraṇanikararucirehi dibbakusumehi sumaṇḍitakesahatthāditāya mālābhārinī. "
  7779. 627779,126,72,30,41,1,152,8,"{Suvatthe}ti kappalatānibbattānaṃ, nānāvirāgavaṇṇavisesānaṃ suparisuddhabhāsurappabhānaṃ nivāsanuttariyapaṭicchadādīnaṃ dibbavatthānaṃ vasena sundaravatthe. "
  7780. 627780,126,72,42,45,1,20,2,{Obhāsasī}ti vijjotasi.
  7781. 627781,126,72,46,50,1,26,3,{Vijjurivā}ti vijjulatā viya.
  7782. 627782,126,72,51,54,1,29,3,Abbhakūṭan ti valāhakasikhare.
  7783. 627783,126,72,55,59,1,33,4,Bhummatthe hi etaṃ upayogavacanaṃ.
  7784. 627784,126,72,60,67,1,56,5,"{Obhāsasī}ti vā antogadhahetuatthavacanaṃ, obhāsesīti attho. "
  7785. 627785,126,72,68,80,1,70,8,Imasmiṃ pakkhe‘‘ abbhakūṭan’’ ti upayogatthe eva upayogavacanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  7786. 627786,126,73,2,35,1,362,31,"Ayañhettha attho– yathā nāma sañjhāpabhānurañjitaṃ rattavalāhakasikharaṃ pakatiyāpi obhāsamānaṃ samantato vijjotamānā vijjulatā niccharantī visesato obhāseti, evamevaṃ suparisuddhatapanīyamayaṃ nānāratanasamujjalaṃ pakatipabhassaraṃ imaṃ vimānaṃ tvaṃ sabbālaṅkārehi vibhūsitā sabbaso vijjotayantīhi attano sarīrappabhāhi vatthābharaṇobhāsehi ca visesato obhāsesīti. "
  7787. 627787,126,74,2,20,1,73,8,"Ettha hi‘‘ pīṭhan’’ ti nidassetabbavacanametaṃ ,‘‘ abbhakūṭan’’ ti nidassanavacanaṃ. "
  7788. 627788,126,74,21,29,1,31,4,Tathā‘‘ te’’ ti nidassetabbavacanaṃ.
  7789. 627789,126,74,30,65,1,170,22,"Tañhi‘‘ pīṭhan’’ ti idaṃ apekkhitvā sāmivacanena vuttampi‘‘ alaṅkate malyadhare suvatthe obhāsasī’’ ti imāni padāni apekkhitvā paccattavasena pariṇamati, tasmā‘‘ tvan’’ ti vuttaṃ hoti."
  7790. 627790,126,74,66,73,1,29,3,‘‘ Vijjurivā’’ ti nidassanavacanaṃ.
  7791. 627791,126,74,74,84,1,62,6,‘‘ Obhāsasī’’ ti idaṃ dvinnampi upameyyupamānānaṃ sambandhadassanaṃ.
  7792. 627792,126,74,85,114,1,129,16,"‘‘ Obhāsasī’’ ti hi idaṃ‘‘ tvan’’ ti padaṃ apekkhitvā majjhimapurisavasena vuttaṃ,‘‘ pīṭhan’’ ti idaṃ apekkhitvā paṭhamapurisavasena pariṇamati. "
  7793. 627793,126,74,115,119,1,39,4,Ca-saddo cettha luttaniddiṭṭho daṭṭhabbo.
  7794. 627794,126,74,120,141,1,117,13,‘‘ Gacchati yenakāmaṃ obhāsasī’’ ti ca‘‘ vijjulatobhāsitaṃ abbhakūṭaṃ viyā’’ ti paccattavasena cetaṃ upayogavacanaṃ pariṇamati.
  7795. 627795,126,74,142,161,1,84,10,"Tathā‘‘ pīṭhan’’ ti visesitabbavacanametaṃ,‘‘ te sovaṇṇamayaṃ uḷāran’’ tiādi tassa visesanaṃ. "
  7796. 627796,126,75,2,25,1,120,15,Nanu ca‘‘ sovaṇṇamayan’’ ti vatvā suvaṇṇassa aggalohatāya seṭṭhabhāvato dibbassa ca idhādhippetattā‘‘ uḷāran’’ ti na vattabbanti?
  7797. 627797,126,75,26,30,1,25,3,"Na, kiñci visesasabbhāvato. "
  7798. 627798,126,75,31,59,1,224,21,"Yatheva hi manussaparibhogasuvaṇṇavikatito rasaviddhaṃ seṭṭhaṃ suvisuddhaṃ, tato ākaruppannaṃ, tato yaṃkiñci dibbaṃ seṭṭhaṃ, evaṃ dibbasuvaṇṇepi cāmīkaraṃ, cāmīkarato sātakumbhaṃ, sātakumbhato jambunadaṃ, jambunadato siṅgīsuvaṇṇaṃ. "
  7799. 627799,126,75,60,62,1,18,2,Tañhi sabbaseṭṭhaṃ.
  7800. 627800,126,75,63,66,1,24,3,Tenāha sakko devānamindo–
  7801. 627801,126,76,2,12,1,57,7,"‘ ‘ Mutto muttehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi; "
  7802. 627802,126,77,2,16,1,46,5,"Siṅgīnikkhasavaṇṇo , rājagahaṃ pāvisi bhagavā’’ ti.( mahāva.58); "
  7803. 627803,126,78,2,17,1,46,7,Tasmā ‘‘ sovaṇṇamayan’’ ti vatvāpi‘‘ uḷāran’’ ti vuttaṃ.
  7804. 627804,126,78,18,38,1,112,14,"Atha vā‘‘ uḷāran’’ ti idaṃ na tassa seṭṭhapaṇītabhāvameva sandhāya vuttaṃ, atha kho mahantabhāvampīti vuttovāyamattho . "
  7805. 627805,126,78,39,49,1,55,6,Ettha ca‘‘ pīṭhan’’ tiādi phalassa kammasarikkhatādassanaṃ.
  7806. 627806,126,78,50,80,1,139,16,"Tatthāpi‘‘ sovaṇṇamayan’’ ti iminā tassa vimānassa vatthusampadaṃ dasseti,‘‘ uḷāran’’ ti iminā sobhātisayasampadaṃ,‘‘ manojavan’’ ti iminā gamanasampadaṃ."
  7807. 627807,126,78,81,92,1,76,7,‘‘ Gacchati yenakāman’’ ti iminā sīghajavatāya pīṭhasampattibhāvasampadaṃ dasseti.
  7808. 627808,126,79,2,23,1,88,12,"Atha vā‘‘ sovaṇṇamayan’’ ti iminā tassa paṇītabhāvaṃ dasseti,‘‘ uḷāran’’ ti iminā vepullamahattaṃ."
  7809. 627809,126,79,24,32,1,35,4,‘‘ Manojavan’’ ti iminā ānubhāvamahattaṃ.
  7810. 627810,126,79,33,43,1,51,6,‘‘ Gacchati yenakāman’’ ti iminā vihārasukhattaṃ dasseti.
  7811. 627811,126,79,44,88,1,216,25,"‘‘ Sovaṇṇamayan’’ ti vā iminā tassa abhirūpataṃ vaṇṇapokkharatañca dasseti,‘‘ uḷāran’’ ti iminā dassanīyataṃ pāsādikatañca dasseti,‘‘ manojavan’’ ti iminā sīghasampadaṃ,‘‘ gacchati yenakāman’’ ti iminā katthaci appaṭihatacārataṃ dasseti. "
  7812. 627812,126,80,2,21,1,164,16,"Atha vā taṃ vimānaṃ yassa puññakammassa nissandaphalaṃ, tassa alobhanissandatāya sovaṇṇamayaṃ, adosanissandatāya uḷāraṃ, amohanissandatāya manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ. "
  7813. 627813,126,80,22,37,1,157,12,"Tathā tassa kammassa saddhānissandabhāvena sovaṇṇamayaṃ, paññānissandabhāvena uḷāraṃ, vīriyanissandabhāvena manojavaṃ, samādhinissandabhāvena gacchati yenakāmaṃ. "
  7814. 627814,126,80,38,52,1,177,11,"Saddhāsamādhinissandabhāvena vā sovaṇṇamayaṃ, samādhipaññānissandabhāvena uḷāraṃ, samādhivīriyanissandabhāvena manojavaṃ, samādhisatinissandabhāvena gacchati yenakāmanti veditabbaṃ. "
  7815. 627815,126,81,2,25,1,189,13,"Tattha yathā‘‘ pīṭhan’’ tiādi vimānasampattidassanavasena tassā devatāya puññaphalavibhavasampattikittanaṃ, evaṃ‘‘ alaṅkate’’ tiādi attabhāvasampattidassanavasena puññaphalavibhavasampattikittanaṃ. "
  7816. 627816,126,81,26,46,1,215,17,"Yathā hi susikkhitasippācariyaviracitopi rattasuvaṇṇālaṅkāro vividharaṃsijālasamujjalamaṇiratanakhacito eva sobhati, na kevalo, evaṃ sabbaṅgasampanno caturassasobhanopi attabhāvo sumaṇḍitapasādhitova sobhati, na kevalo. "
  7817. 627817,126,81,47,68,1,84,10,"Tenassā‘‘ alaṅkate’’ tiādinā āharimaṃ sobhāvisesaṃ dasseti,‘‘ obhāsasī’’ ti iminā anāharimaṃ. "
  7818. 627818,126,81,69,77,1,92,7,"Tathā purimena vattamānapaccayanimittaṃ sobhātisayaṃ dasseti, pacchimena atītapaccayanimittaṃ. "
  7819. 627819,126,81,78,86,1,87,7,"Purimena vā tassā upabhogavatthusampadaṃ dasseti, pacchimena upabhuñjanakavatthusampadaṃ. "
  7820. 627820,126,82,2,16,1,60,9,"Etthāha ‘‘ kiṃ pana taṃ vimānaṃ yuttavāhaṃ, udāhu ayuttavāhan’’ ti? "
  7821. 627821,126,82,17,53,1,205,22,"Yadipi devaloke rathavimānāni yuttavāhānipi honti‘‘ sahassayuttaṃ ājaññarathan’’ ti( saṃ. ni.1.264) ādivacanato, te pana devaputtā eva kiccakaraṇakāle vāharūpena attānaṃ dassenti yathā erāvaṇo devaputto kīḷanakāle hatthirūpena. "
  7822. 627822,126,82,54,60,1,47,6,Idaṃ pana aññañca edisaṃ ayuttavāhaṃ daṭṭhabbaṃ.
  7823. 627823,126,83,2,14,1,86,11,"Yadi evaṃ kiṃ tassa vimānassa abbhantarā vāyodhātu gamane visesapaccayo, udāhu bāhirāti? "
  7824. 627824,126,83,15,17,1,23,2,Abbhantarāti gahetabbaṃ.
  7825. 627825,126,83,18,41,1,219,22,"Yathā hi candavimānasūriyavimānādīnaṃ desantaragamane tadupajīvīnaṃ sattānaṃ sādhāraṇakammanibbattaṃ ativiya sīghajavaṃ mahantaṃ vāyumaṇḍalaṃ tāni pelentaṃ pavatteti, na evaṃ taṃ peletvā pavattentī bāhirā vāyodhātu atthi. "
  7826. 627826,126,83,42,50,1,72,8,Yathā ca pana cakkaratanaṃ antosamuṭṭhitāya vāyodhātuyā vasena pavattati.
  7827. 627827,126,83,51,82,1,261,26,"Na hi tassa candavimānādīnaṃ viya bāhirā vāyodhātu peletvā pavattikā atthi rañño cakkavattissa cittavasena‘‘ pavattatu bhavaṃ cakkaratanan’’ tiādivacanasamananantarameva pavattanato, evaṃ tassā devatāya cittavasena attasannissitāya vāyodhātuyā gacchatīti veditabbaṃ. "
  7828. 627828,126,83,83,93,1,43,6,Tena vuttaṃ‘‘ manojavaṃ gacchati yenakāman’’ ti.
  7829. 627829,126,84,2,27,1,159,17,2. Evaṃ paṭhamagāthāya tassā devatāya puññaphalasampattiṃ kittetvā idāni tassā kāraṇabhūtaṃ puññasampadaṃ vibhāvetuṃ‘‘ kena tetādiso vaṇṇo’’ tiādi gāthādvayaṃ vuttaṃ.
  7830. 627830,126,84,28,60,1,121,20,"Tattha {kenā}ti kiṃ-saddo‘‘ kiṃ rājā yo lokaṃ na rakkhati, kiṃ nu kho nāma tumhe maṃ vattabbaṃ maññathā’’ tiādīsu( pārā.424) garahaṇe āgato."
  7831. 627831,126,84,61,87,1,55,5,‘‘ Yaṃkiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannan’’ tiādīsu( ma. ni.1.244; saṃ. ni.3.59) aniyame.
  7832. 627832,126,84,88,114,1,53,7,‘‘ Kiṃ sūdha vittaṃ purisassa seṭṭhan’’ tiādīsu( su. ni.183; saṃ. ni.1.73) pucchāyaṃ.
  7833. 627833,126,84,115,118,1,29,3,Idhāpi pucchāyameva daṭṭhabbo.
  7834. 627834,126,84,119,132,1,54,8,"‘‘ Kenā’’ ti ca hetuatthe karaṇavacanaṃ, kena hetunāti attho. "
  7835. 627835,126,84,133,136,1,9,2,{Te}ti tava.
  7836. 627836,126,84,137,144,1,46,5,"{Etādiso}ti ediso, etarahi yathādissamānoti attho. "
  7837. 627837,126,84,145,175,1,99,14,"{Vaṇṇo}ti vaṇṇa-saddo‘‘ kadā saññūḷhā pana te, gahapati, ime samaṇassa gotamassa vaṇṇā’’ tiādīsu( ma. ni.2.77) guṇe āgato."
  7838. 627838,126,84,176,204,1,108,12,"‘‘ Anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṃ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsatī’’ tiādīsu( dī. ni.1.4) thutiyaṃ."
  7839. 627839,126,84,205,235,1,58,8,"‘‘ Atha kena nu vaṇṇena, gandhathenoti vuccatī’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.234; jā.1.6.116) kāraṇe."
  7840. 627840,126,84,236,250,1,35,5,‘‘ Tayo pattassa vaṇṇā’’ tiādīsu( pārā.602) pamāṇe.
  7841. 627841,126,84,251,280,1,43,6,"‘‘ Cattārome, bho gotama, vaṇṇā’’ tiādīsu( dī. ni.3.115; ma. ni.2.379-380) jātiyaṃ."
  7842. 627842,126,84,281,290,1,58,5,‘‘ Mahantaṃ hatthirājavaṇṇaṃ abhinimminitvā’’ tiādīsu saṇṭhāne.
  7843. 627843,126,84,291,317,1,66,6,"‘‘ Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā’’ tiādīsu( ma. ni.2.399; su. ni.553) chavivaṇṇe. "
  7844. 627844,126,84,318,322,1,31,4,Idhāpi chavivaṇṇe eva daṭṭhabbo.
  7845. 627845,126,84,323,339,1,137,14,"Ayañhettha attho– kena kīdisena puññavisesena hetubhūtena devate, tava etādiso evaṃvidho dvādasayojanāni pharaṇakappabho sarīravaṇṇo jātoti? "
  7846. 627846,126,85,2,20,1,129,17,Kena te idha {mijjhatī}ti kena puññātisayena te idha imasmiṃ ṭhāne idāni tayi labbhamānaṃ uḷāraṃ sucaritaphalaṃ ijjhati nipphajjati.
  7847. 627847,126,85,21,30,1,67,6,"{Uppajjantī}ti nibbattanti, avicchedavasena uparūpari vattantīti attho. "
  7848. 627848,126,85,31,42,1,84,6,{Bhogā}ti paribhuñjitabbaṭṭhena‘‘ bhogā’’ ti laddhanāmā vatthābharaṇādivittūpakaraṇavisesā.
  7849. 627849,126,85,43,63,1,171,16,"{Ye}ti sāmaññena aniyamaniddeso, {kecī}ti pakārabhedaṃ āmasitvā aniyamaniddeso, ubhayenāpi paṇītapaṇītatarādibhede tattha labbhamāne tādise bhoge anavasesato byāpetvā saṅgaṇhāti. "
  7850. 627850,126,85,64,78,1,58,9,Anavasesabyāpako hi ayaṃ niddeso yathā‘‘ ye keci saṅkhārā’’ ti.
  7851. 627851,126,85,79,87,1,49,6,"Manaso {piyā}ti manasā piyāyitabbā, manāpiyāti attho. "
  7852. 627852,126,86,2,19,1,107,13,Ettha ca‘‘ etādiso vaṇṇo’’ ti iminā heṭṭhā vuttavisesā tassā devatāya attabhāvapariyāpannā vaṇṇasampadā dassitā.
  7853. 627853,126,86,20,30,1,99,6,‘‘ Bhogā’’ ti iminā upabhogaparibhogavatthubhūtā dibbarūpasaddagandharasaphoṭṭhabbabhedā kāmaguṇasampadā.
  7854. 627854,126,86,31,42,1,55,7,‘‘ Manaso piyā’’ ti iminā tesaṃ rūpādīnaṃ iṭṭhakantamanāpatā.
  7855. 627855,126,86,43,54,1,76,7,‘‘ Idha mijjhatī’’ ti iminā pana dibbaāyuvaṇṇayasasukhaādhipateyyasampadā dassitā.
  7856. 627856,126,86,55,110,1,271,38,‘‘ Ye keci manaso piyā’’ ti iminā yāni‘‘ so aññe deve dasahi ṭhānehi adhiggaṇhāti dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena dibbehi rūpehi dibbehi saddehi dibbehi gandhehi dibbehi rasehi dibbehi phoṭṭhabbehī’’ ti( saṃ. ni.4.341) sutte āgatāni dasa ṭhānāni.
  7857. 627857,126,86,111,117,1,50,6,Tesaṃ idha anavasesato saṅgaho dassitoti veditabbo.
  7858. 627858,126,87,2,12,1,45,5,"3. {Pucchāmī}ti pañhaṃ karomi, ñātumicchāmīti attho. "
  7859. 627859,126,87,13,24,1,52,8,"Kāmañcetaṃ‘‘ kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati. "
  7860. 627860,126,87,25,42,1,137,14,"Kimakāsi puññaṃ, kenāsi evaṃ jalitānubhāvā’’ ti ca kiṃ-saddaggahaṇeneva atthantarassa asambhavato pucchāvasena gāthāttayaṃ vuttanti viññāyati. "
  7861. 627861,126,87,43,53,1,52,5,Pucchāvisesabhāvañāpanatthaṃ pana‘‘ pucchāmī’’ ti vuttaṃ.
  7862. 627862,126,87,54,105,1,330,34,"Ayañhi pucchā adiṭṭhajotanā tāva na hoti edisassa atthassa mahātherassa adiṭṭhabhāvābhāvato, vimaticchedanāpi na hoti sabbaso samugghātitasaṃsayattā, anumatipucchāpi na hoti‘‘ taṃ kiṃ maññasi rājaññā’’ tiādīsu( dī. ni.2.413) viya anumatigahaṇākārena appavattattā, kathetukamyatāpucchāpi na hoti tassā devatāya kathetukamyatāvasena therena apucchitattā. "
  7863. 627863,126,87,106,110,1,42,4,Visesena pana diṭṭhasaṃsandanāti veditabbā.
  7864. 627864,126,87,111,123,1,75,8,Svāyamattho heṭṭhā aṭṭhuppattikathāyaṃ‘‘ thero kiñcāpī’’ tiādinā vibhāvito eva.
  7865. 627865,126,87,124,127,1,11,3,Tan ti tvaṃ.
  7866. 627866,126,87,128,138,1,106,8,"Tayidaṃ pubbāparāpekkhaṃ, pubbāpekkhatāya upayogekavacanaṃ, parāpekkhatāya pana paccattekavacanaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  7867. 627867,126,88,2,52,1,237,26,"{Devī}ti ettha deva-saddo‘‘ imāni te deva caturāsīti nagarasahassāni kusavatīrājadhānipamukhāni, ettha, deva, chandaṃ karohi jīvite apekkhan’’ ti ca ādīsu( dī. ni.2.266) sammutidevavasena āgato,‘‘ tassa devātidevassa, sāsanaṃ sabbadassino’’ tiādīsu visuddhidevavasena. "
  7868. 627868,126,88,53,61,1,72,8,Visuddhidevānañhi bhagavato atidevabhāve vutte itaresaṃ vutto eva hotīti.
  7869. 627869,126,88,62,82,1,80,7,‘‘ Cātumahārājikā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’’ tiādīsu( dī. ni.3.337) upapattidevavasena.
  7870. 627870,126,88,83,86,1,37,3,Idhāpi upapattidevavaseneva veditabbo.
  7871. 627871,126,88,87,111,1,161,21,"Padatthato pana– dibbati attano puññiddhiyā kīḷati laḷati pañcahi kāmaguṇehi ramati, atha vā heṭṭhā vuttanayena jotati obhāsati, ākāsena vimānena ca gacchatīti devī."
  7872. 627872,126,88,112,122,1,40,6,‘‘ Tvaṃ devī’’ ti sambodhane cetaṃ ekavacanaṃ.
  7873. 627873,126,88,123,133,1,78,8,"{Mahānubhāve}ti uḷārappabhāve, so panassānubhāvo heṭṭhā dvīhi gāthāhi dassitoyeva. "
  7874. 627874,126,89,2,12,1,125,8,"{Manussabhūtā}ti ettha manassa ussannatāya manussā, satisūrabhāvabrahmacariyayogyatādiguṇavasena upacitamānasā ukkaṭṭhaguṇacittā. "
  7875. 627875,126,89,13,16,1,10,3,Ke pana te?
  7876. 627876,126,89,17,19,1,27,2,Jambudīpavāsino sattavisesā.
  7877. 627877,126,89,20,22,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  7878. 627878,126,90,2,17,1,95,12,"‘ ‘ Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi jambudīpakā manussā uttarakuruke manusse adhiggaṇhanti deve ca tāvatiṃse. "
  7879. 627879,126,90,18,20,1,13,2,Katamehi tīhi?
  7880. 627880,126,90,21,39,1,39,5,"Sūrā, satimanto, idha brahmacariyavāso’’ ti( a. ni.9.21). "
  7881. 627881,126,91,2,18,1,120,14,Tathā hi buddhā bhagavanto paccekabuddhā aggasāvakā mahāsāvakā cakkavattino aññe ca mahānubhāvā sattā ettheva uppajjanti.
  7882. 627882,126,91,19,33,1,105,10,Tehi samānarūpāditāya pana saddhiṃ parittadīpavāsīhi itaramahādīpavāsinopi‘‘ manussā’’ tveva paññāyiṃsūti eke.
  7883. 627883,126,92,2,13,1,81,10,Apare pana bhaṇanti– lobhādīhi alobhādīhi ca sahitassa manassa ussannatāya manussā.
  7884. 627884,126,92,14,53,1,305,31,"Ye hi sattā manussajātikā, tesu visesato lobhādayo alobhādayo ca ussannā, te lobhādiussannatāya apāyamaggaṃ, alobhādiussannatāya sugatimaggaṃ nibbānagāmimaggañca pūrenti, tasmā lobhādīhi alobhādīhi ca sahitassa manassa ussannatāya parittadīpavāsīhi saddhiṃ catumahādīpavāsino sattavisesā‘‘ manussā’’ ti vuccantīti. "
  7885. 627885,126,93,2,14,1,51,7,Lokiyā pana‘‘ manuno apaccabhāvena manussā’’ ti vadanti.
  7886. 627886,126,93,15,33,1,121,13,"Manu nāma paṭhamakappiko lokamariyādāya ādibhūto hitāhitavidhāyako sattānaṃ pituṭṭhāniyo, yo sāsane‘‘ mahāsammato’’ ti vuccati. "
  7887. 627887,126,93,34,49,1,97,11,Paccakkhato paramparāya ca tassa ovādānusāsaniyaṃ ṭhitā sattā puttasadisatāya‘‘ manussā’’ ti vuccanti.
  7888. 627888,126,93,50,63,1,46,9,Tato eva hi te māṇavā‘‘ manujā’’ ti ca voharīyanti.
  7889. 627889,126,93,64,72,1,58,7,"Manussesu bhūtā jātā, manussabhāvaṃ vā pattāti manussabhūtā. "
  7890. 627890,126,94,2,33,1,214,24,"Kimakāsi puññan ti kiṃ dānasīlādippabhedesu kīdisaṃ pujjabhāvaphalanibbattanato, yattha sayaṃ uppannaṃ, taṃ santānaṃ punāti visodhetīti ca‘‘ puññan’’ ti laddhanāmaṃ sucaritaṃ kusalakammaṃ akāsi, upacini nibbattesīti attho. "
  7891. 627891,126,94,34,38,1,46,3,{Jalitānubhāvā}ti sabbaso vijjotamānapuññiddhikā.
  7892. 627892,126,95,2,19,1,92,12,"Kasmā panettha‘‘ manussabhūtā kimakāsi puññan’’ ti vuttaṃ, kiṃ aññāsu gatīsu puññakiriyā natthīti? "
  7893. 627893,126,95,20,22,1,9,2,No natthi.
  7894. 627894,126,95,23,43,1,128,13,"Yasmā nirayepi nāma kāmāvacarakusalacittapavatti kadāci labbhateva, kimaṅgaṃ panaññattha, nanu avocumhā‘‘ diṭṭhasaṃsandanā pucchā’’ ti. "
  7895. 627895,126,95,44,64,1,139,16,Tasmā mahāthero manussattabhāve ṭhatvā puññakammaṃ katvā uppannaṃ taṃ disvā bhūtatthavasena pucchanto‘‘ manussabhūtā kimakāsi puññan’’ ti avoca.
  7896. 627896,126,96,2,16,1,166,14,Atha vā aññāsu gatīsu ekantasukhatāya ekantadukkhatāya dukkhabahulatāya ca puññakiriyāya okāso na sulabharūpo sappurisūpanissayādipaccayasamavāyassa sudullabhabhāvato.
  7897. 627897,126,96,17,35,1,196,17,"Kadāci uppajjamānopi yathāvuttakāraṇena uḷāro vipulo na ca hoti, manussagatiyaṃ pana sukhabahulatāya puññakiriyāya okāso sulabharūpo sappurisūpanissayādipaccayasamavāyassa yebhuyyena sulabhabhāvato. "
  7898. 627898,126,96,36,47,1,75,9,"Yañca tattha dukkhaṃ uppajjati, tampi visesato puññakiriyāya upanissayo hoti. "
  7899. 627899,126,96,48,51,1,27,3,Dukkhūpanissayā hi saddhāti.
  7900. 627900,126,96,52,86,1,316,31,"Yathā hi ayoghanena satthake nipphādiyamāne tassa ekantato na aggimhi tāpanaṃ udakena vā temanaṃ chedanakiriyāsamatthatāya visesapaccayo, tāpetvā pana pamāṇayogato udakatemanaṃ tassā visesapaccayo, evameva sattasantānassa ekantadukkhasamaṅgitā dukkhabahulatā ekantasukhasamaṅgitā ca puññakiriyāya na visesapaccayo hoti. "
  7901. 627901,126,96,87,110,1,214,20,"Sati pana dukkhasantāpane pamāṇayogato sukhūpabrūhane ca laddhūpanissayā puññakiriyā uppajjati, uppajjamānā ca mahājutikā mahāvipphārā paṭipakkhachedanasamatthā ca hoti, tasmā manussabhāvo puññakiriyāya visesapaccayo . "
  7902. 627902,126,96,111,121,1,43,6,Tena vuttaṃ‘‘ manussabhūtā kimakāsi puññan’’ ti.
  7903. 627903,126,96,122,124,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  7904. 627904,126,97,2,13,1,54,8,4. Evaṃ pana therena pucchitā sā devatā pañhaṃ vissajjesi.
  7905. 627905,126,97,14,26,1,52,8,Tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ sā devatā attamanā’’ ti gāthā vuttā.
  7906. 627906,126,97,27,31,1,24,4,Kena panāyaṃ gāthā vuttā?
  7907. 627907,126,97,32,33,1,17,1,Dhammasaṅgāhakehi.
  7908. 627908,126,97,34,51,1,62,11,"Tattha {sā}ti yā pubbe‘‘ pucchāmi taṃ devi mahānubhāve’’ ti vuttā, sā. "
  7909. 627909,126,97,52,58,1,49,5,{Devatā}ti devaputtopi brahmāpi devadhītāpi vuccati.
  7910. 627910,126,97,59,100,1,123,16,‘‘ Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.1; khu. pā.5.1) hi devaputto‘‘ devatā’’ ti vutto devoyeva devatāti katvā.
  7911. 627911,126,97,101,115,1,78,9,"Tathā‘‘ tā devatā sattasatā uḷārā, brahmavimānā abhinikkhamitvā’’ tiādīsu brahmāno."
  7912. 627912,126,98,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  7913. 627913,126,99,2,20,1,42,7,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā’’ ti.( vi. va.75)– "
  7914. 627914,126,100,2,4,1,15,2,Ādīsu devadhītā.
  7915. 627915,126,100,5,9,1,30,4,Idhāpi devadhītā eva daṭṭhabbā.
  7916. 627916,126,100,10,15,1,48,4,{Attamanā}ti tuṭṭhamanā pītisomanassehi gahitamanā.
  7917. 627917,126,100,16,27,1,93,11,Pītisomanassasahagatañhi cittaṃ domanassassa anokāsato tehi taṃ sakaṃ katvā gahitaṃ viya hoti.
  7918. 627918,126,100,28,32,1,22,3,{Attamanā}ti vā sakamanā.
  7919. 627919,126,100,33,50,1,126,12,"Anavajjapītisomanassasampayuttañhi cittaṃ sampati āyatiñca taṃsamaṅgino hitasukhāvahato‘‘ sakan’’ ti vattabbataṃ labhati, na itaraṃ. "
  7920. 627920,126,101,2,21,1,131,12,"{Moggallānenā}ti moggallānagottassa brāhmaṇamahāsālassa puttabhāvato so mahāthero gottavasena‘‘ moggallāno’’ ti paññāto, tena moggallānena . "
  7921. 627921,126,101,22,33,1,85,9,"{Pucchitā}ti diṭṭhasaṃsandanavasena pucchitā, attamanā sā devatā pañhaṃ byākāsīti yojanā. "
  7922. 627922,126,101,34,97,1,408,49,"Attamanatā cassā‘‘ tampi nāma parittakampi kammaṃ evaṃ mahatiyā dibbasampattiyā kāraṇaṃ ahosī’’ ti pubbepi sā attano puññaphalaṃ paṭicca antarantarā somanassaṃ paṭisaṃvedeti, idāni pana‘‘ aññatarassa therassa katopi nāma kāro evaṃ uḷāraphalo, ayaṃ pana buddhānaṃ aggasāvako uḷāraguṇo mahānubhāvo , imampi passituṃ nipaccakārañca kātuṃ labhāmi, mama puññaphalapaṭisaṃyuttameva ca pucchaṃ karotī’’ ti dvīhi kāraṇehi uppannā. "
  7923. 627923,126,101,98,108,1,95,10,Evaṃ sañjātabalavapītisomanassā sā therassa vacanaṃ sirasā sampaṭicchitvā pañhaṃ puṭṭhā byākāsi.
  7924. 627924,126,102,2,11,1,63,9,Pañhan ti ñātuṃ icchitaṃ taṃ atthaṃ viyākāsi kathesi vissajjesi.
  7925. 627925,126,102,12,15,1,19,3,Kathaṃ pana byākāsi?
  7926. 627926,126,102,16,22,1,46,4,"{Puṭṭhā}ti puṭṭhākārato, pucchitākārenevāti attho. "
  7927. 627927,126,102,23,42,1,80,11,Ettha hi‘‘ pucchitā’’ ti vatvā puna‘‘ puṭṭhā’’ ti vacanaṃ visesatthaniyamanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  7928. 627928,126,102,43,49,1,46,6,Siddhe hi sati ārambho visesatthañāpakova hoti.
  7929. 627929,126,102,50,53,1,20,3,Ko paneso visesattho?
  7930. 627930,126,102,54,56,1,27,2,Byākaraṇassa pucchānurūpatā.
  7931. 627931,126,102,57,67,1,105,9,"Yañhi kammaphalaṃ dassetvā tassa kāraṇabhūtaṃ kammaṃ pucchitaṃ, tadubhayassa aññamaññānurūpabhāvavibhāvanā. "
  7932. 627932,126,102,68,86,1,127,16,"Yena ca ākārena pucchā pavattā atthato ca byañjanato ca, tadākārassa byākaraṇassa pucchānurūpatā, tathā ceva vissajjanaṃ pavattaṃ. "
  7933. 627933,126,102,87,106,1,72,11,Iti imassa visesassa ñāpanatthaṃ‘‘ pucchitā’’ ti vatvā puna‘‘ puṭṭhā’’ ti vuttaṃ.
  7934. 627934,126,103,2,16,1,95,11,‘ ‘ Pucchitā’’ ti vā tāya devatāya visesanamukhena puṭṭhabhāvassa pañhabyākaraṇassa ca kāraṇakittanaṃ.
  7935. 627935,126,103,17,20,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti–
  7936. 627936,126,103,21,52,1,146,20,"‘‘ kena tetādiso vaṇṇo’’ tiādinā therena pucchīyatīti pucchā, tāya devatāya katakammaṃ, tassā pucchāya kāritā ācikkhitā vāti sā devatā‘‘ pucchitā’’ ti vuttā. "
  7937. 627937,126,103,53,62,1,66,8,"Yasmā pucchitā pucchiyamānassa kammassa kāritā, tasmā pañhaṃ puṭṭhā. "
  7938. 627938,126,103,63,73,1,82,9,"Yasmā ca pucchitā pucchiyamānassa kammassa ācikkhanasabhāvā, tasmā pañhaṃ byākāsīti. "
  7939. 627939,126,103,74,88,1,75,10,Yassa kammassidaṃ phalan ti idaṃ‘‘ pañhan’’ ti vuttassa atthassa sarūpadassanaṃ.
  7940. 627940,126,103,89,111,1,179,20,"Ayaṃ cettha attho– idaṃ pucchantassa pucchiyamānāya ca paccakkhabhūtaṃ anantaraṃ vuttappakāraṃ puññaphalaṃ, yassa kammassa taṃ ñātuṃ icchitattā pañhanti vuttaṃ puññakammaṃ byākāsīti. "
  7941. 627941,126,104,2,10,1,42,4,5. Ahaṃ {manussesū}tiādi pañhassa byākaraṇākāro.
  7942. 627942,126,104,11,17,1,39,6,Tattha ahan ti devatā attānaṃ niddisati.
  7943. 627943,126,104,18,37,1,98,11,‘‘ Manussesū’’ ti vatvā puna‘‘ manussabhūtā’’ ti vacanaṃ tadā attani manussaguṇānaṃ vijjamānatādassanatthaṃ.
  7944. 627944,126,104,38,58,1,178,18,"Yo hi manussajātikova samāno pāṇātipātādiṃ akattabbaṃ katvā daṇḍāraho tattha tattha rājādito hatthacchedādikammakāraṇaṃ pāpuṇanto mahādukkhaṃ anubhavati, ayaṃ manussanerayiko nāma. "
  7945. 627945,126,104,59,78,1,166,16,"Aparo manussajātikova samāno pubbekatakammunā ghāsacchādanampi na labhati, khuppipāsābhibhūto dukkhabahulo katthaci patiṭṭhaṃ alabhamāno vicarati, ayaṃ manussapeto nāma. "
  7946. 627946,126,104,79,103,1,255,23,"Aparo manussajātikova samāno parādhīnavutti paresaṃ bhāraṃ vahanto bhinnamariyādo vā anācāraṃ ācaritvā parehi santajjito maraṇabhayabhīto gahananissito dukkhabahulo vicarati hitāhitaṃ ajānanto niddājighacchādukkhavinodanādiparo, ayaṃ manussatiracchāno nāma. "
  7947. 627947,126,104,104,129,1,258,23,"Yo pana attano hitāhitaṃ jānanto kammaphalaṃ saddahanto hirottappasampanno dayāpanno sabbasattesu saṃvegabahulo akusalakammapathe parivajjento kusalakammapathe samācaranto puññakiriyavatthūni paripūreti, ayaṃ manussadhamme patiṭṭhito paramatthato manusso nāma. "
  7948. 627948,126,104,130,133,1,19,3,Ayampi tādisā ahosi.
  7949. 627949,126,104,134,143,1,37,5,Tena vuttaṃ‘‘ manussesu manussabhūtā’’ ti.
  7950. 627950,126,104,144,152,1,79,8,Manusse sattanikāye manussabhāvaṃ pattā manussadhammañca appahāya ṭhitāti attho.
  7951. 627951,126,105,2,8,1,56,5,"Abbhāgatānan ti abhiāgatānaṃ, sampattaāgantukānanti attho. "
  7952. 627952,126,105,9,14,1,38,5,Duvidhā hi āgantukā atithi abbhāgatoti.
  7953. 627953,126,105,15,22,1,57,6,"Tesu kataparicayo āgantuko atithi, akataparicayo abbhāgato. "
  7954. 627954,126,105,23,35,1,103,11,"Kataparicayo akataparicayopi vā puretaraṃ āgato atithi, bhojanavelāyaṃ upaṭṭhito sampati āgato abbhāgato. "
  7955. 627955,126,105,36,43,1,49,6,"Nimantito vā bhattena atithi, animantito abbhāgato. "
  7956. 627956,126,105,44,65,1,121,15,"Ayaṃ pana akataparicayo animantito sampati āgato ca, taṃ sandhāyāha‘‘ abbhāgatānan’’ ti, garukārena panettha bahuvacanaṃ vuttaṃ. "
  7957. 627957,126,105,66,70,1,29,4,Āsati nisīdati etthāti āsanaṃ.
  7958. 627958,126,105,71,91,1,100,14,"Yaṃkiñci nisīdanayoggaṃ, idha pana pīṭhaṃ adhippetaṃ, tassa ca appakattā anuḷārattā ca‘‘ āsanakan’’ ti āha. "
  7959. 627959,126,105,92,118,1,212,21,"Adāsin ti‘‘ idamassa therassa dinnaṃ mayhaṃ mahapphalaṃ bhavissati mahānisaṃsan’’ ti sañjātasomanassā kammaṃ kammaphalañca saddahitvā tassa therassa paribhogatthāya adāsiṃ, nirapekkhapariccāgavasena pariccajinti attho. "
  7960. 627960,126,106,2,10,1,83,7,"Abhivādayin ti abhivādanamakāsiṃ, pañcapatiṭṭhitena dakkhiṇeyyapuggale vandinti anto. "
  7961. 627961,126,106,11,32,1,116,15,"Vandamānā hi taṃ tāyeva vandanakiriyāya vandiyamānaṃ‘‘ sukhinī hohi, arogā hohī’’ tiādinā āsivādaṃ atthato vadāpesi nāma. "
  7962. 627962,126,106,33,45,1,117,11,Añjalikaṃ akāsin ti dasanakhasamodhānasamujjalaṃ añjaliṃ sirasi paggaṇhantī guṇavisiṭṭhānaṃ apacāyanaṃ akāsinti attho.
  7963. 627963,126,106,46,54,1,69,7,"Yathānubhāvan ti yathābalaṃ, tadā mama vijjamānavibhavānurūpanti attho. "
  7964. 627964,126,106,55,64,1,94,9,Adāsi dānan ti annapānādideyyadhammapariccāgena dakkhiṇeyyaṃ bhojentī dānamayaṃ puññaṃ pasaviṃ.
  7965. 627965,126,107,2,46,1,326,29,"Ettha ca‘‘ ahan’’ ti idaṃ kammassa phalassa ca ekasantatipatitatādassanena sambandhabhāvadassanaṃ,‘‘ manussesu manussabhūtā’’ ti idaṃ tassā puññakiriyāya adhiṭṭhānabhūtasantānavisesadassanaṃ,‘‘ abbhāgatānan’’ ti idaṃ cittasampattidassanañceva khettasampattidassanañca dānassa viya paṭiggahaṇassa ca kiñci anapekkhitvā pavattitabhāvadīpanato."
  7966. 627966,126,107,47,70,1,131,14,"‘‘ Āsanakaṃ adāsiṃ yathānubhāvañca adāsi dānan’’ ti idaṃ bhogasāradānadassanaṃ,‘‘ abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsin’’ ti idaṃ kāyasāradānadassanaṃ. "
  7967. 627967,126,108,2,11,1,44,5,6. {Tenā}ti tena yathāvuttena puññena hetubhūtena.
  7968. 627968,126,108,12,58,1,95,14,"{Me}ti ayaṃ me-saddo‘‘ kicchena me adhigataṃ, halaṃ dāni pakāsitun’’ tiādīsu( dī. ni.2.65; ma. ni.1.281; saṃ. ni.1.172) karaṇe āgato, mayāti attho."
  7969. 627969,126,108,59,94,1,84,11,"‘‘ Sādhu me, bhante, bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetū’’ tiādīsu( saṃ. ni.3.182; a. ni.4.257) sampadāne, mayhanti attho."
  7970. 627970,126,108,95,143,1,128,15,"‘‘ Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato’’ tiādīsu( ma. ni.1.206; saṃ. ni.4.14; a. ni.3.104) sāmiatthe āgato, idhāpi sāmiatthe eva, mamāti attho. "
  7971. 627971,126,108,144,155,1,77,11,Svāyaṃ me-saddo tena me puññenāti ca me etādisoti ca ubhayattha sambandhitabbo.
  7972. 627972,126,108,156,158,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  7973. 627973,126,109,2,12,1,80,10,Evaṃ tāya devatāya pañhe byākate āyasmā mahāmoggallāno vitthārena dhammaṃ desesi.
  7974. 627974,126,109,13,20,1,52,7,Sā desanā saparivārāya tassā devatāya sātthikā ahosi.
  7975. 627975,126,109,21,30,1,69,9,Thero tato manussalokaṃ āgantvā sabbaṃ taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi.
  7976. 627976,126,109,31,39,1,62,7,Bhagavā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi.
  7977. 627977,126,109,40,45,1,32,5,Gāthā eva pana saṅgahaṃ āruḷhāti.
  7978. 627978,126,110,2,4,1,34,2,Paṭhamapīṭhavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7979. 627979,126,111,2,4,1,24,2,2 . Dutiyapīṭhavimānavaṇṇanā
  7980. 627980,126,112,2,8,1,45,5,Pīṭhaṃ te veḷuriyamayan ti dutiyapīṭhavimānaṃ.
  7981. 627981,126,112,9,17,1,68,8,Tassa aṭṭhuppatti ca atthavaṇṇanā ca paṭhame vuttanayeneva veditabbā.
  7982. 627982,126,112,18,43,1,180,24,Ayaṃ pana viseso– sāvatthivāsinī kira ekā itthī attano gehaṃ piṇḍāya paviṭṭhaṃ ekaṃ theraṃ passitvā pasannacittā tassa āsanaṃ dentī attano pīṭhaṃ upari nīlavatthena attharitvā adāsi.
  7983. 627983,126,112,44,51,1,70,7,Tena tassā devaloke nibbattāya veḷuriyamayaṃ pallaṅkavimānaṃ nibbattaṃ.
  7984. 627984,126,112,52,54,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  7985. 627985,126,113,2,4,1,0,0,8.
  7986. 627986,126,114,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Pīṭhaṃ te veḷuriyamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; "
  7987. 627987,126,115,2,9,1,57,6,"Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbha kūṭaṃ. "
  7988. 627988,126,116,2,4,1,0,0,9.
  7989. 627989,126,117,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  7990. 627990,126,118,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  7991. 627991,126,119,2,4,1,0,0,10.
  7992. 627992,126,120,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  7993. 627993,126,121,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  7994. 627994,126,122,2,4,1,0,0,11.
  7995. 627995,126,123,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  7996. 627996,126,124,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  7997. 627997,126,125,2,4,1,0,0,12.
  7998. 627998,126,126,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ; "
  7999. 627999,126,127,2,9,1,56,6,"Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ, yathānubhāvañca adāsi dānaṃ. "
  8000. 628000,126,128,2,4,1,0,0,13.
  8001. 628001,126,129,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8002. 628002,126,130,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8003. 628003,126,131,2,4,1,0,0,14.
  8004. 628004,126,132,2,13,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8005. 628005,126,133,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8006. 628006,126,134,2,9,1,41,4,8. Tattha veḷuriyamayan ti veḷuriyamaṇimayaṃ.
  8007. 628007,126,134,10,17,1,75,7,Veḷuriyamaṇi nāma viḷūrapabbatassa viḷūragāmassa ca avidūre uppajjanakamaṇi.
  8008. 628008,126,134,18,29,1,91,10,"Tassa kira viḷūragāmaṭṭhāne ākaro, viḷūrassa pana avidūre bhavattā veḷuriyanteva paññāyittha. "
  8009. 628009,126,134,30,41,1,120,11,Taṃsadisavaṇṇanibhatāya devalokepissa tatheva nāmaṃ jātaṃ yathā taṃ manussaloke laddhanāmavaseneva devaloke devaputtānaṃ.
  8010. 628010,126,134,42,53,1,81,9,"Taṃ pana mayūragīvavaṇṇaṃ vā hoti, vāyasapattavaṇṇaṃ vā, siniddhaveṇupattavaṇṇaṃ vā. "
  8011. 628011,126,134,54,58,1,37,4,Idha pana mayūragīvavaṇṇaṃ veditabbaṃ.
  8012. 628012,126,134,59,63,1,49,4,Sesaṃ sabbaṃ paṭhamapīṭhavimāne vuttasadisamevāti.
  8013. 628013,126,135,2,4,1,33,2,Dutiyapīṭhavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8014. 628014,126,136,2,4,1,24,2,3 . Tatiyapīṭhavimānavaṇṇanā
  8015. 628015,126,137,2,7,1,44,5,Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayan ti tatiyapīṭhavimānaṃ.
  8016. 628016,126,137,8,12,1,33,4,Tassa vatthu rājagahe samuṭṭhitaṃ.
  8017. 628017,126,137,13,29,1,140,15,Aññataro kira khīṇāsavatthero rājagahe piṇḍāya caritvā bhattaṃ gahetvā upakaṭṭhe kāle bhattakiccaṃ kātukāmo ekaṃ vivaṭadvāragehaṃ upasaṅkami.
  8018. 628018,126,137,30,75,1,297,34,"Tasmiṃ pana gehe gehasāminī itthī saddhā pasannā therassa ākāraṃ sallakkhetvā‘‘ etha, bhante, idha nisīditvā bhattakiccaṃ karothā’’ ti attano bhaddapīṭhaṃ paññāpetvā upari pītavatthaṃ attharitvā nirapekkhapariccāgavasena adāsi,‘‘ idaṃ me puññaṃ āyatiṃ sovaṇṇapīṭhapaṭilābhāya hotū’’ ti patthanañca paṭṭhapesi. "
  8019. 628019,126,137,76,102,1,165,19,"Atha there tattha nisīditvā bhattakiccaṃ katvā pattaṃ dhovitvā uṭṭhāya gacchante ‘‘ bhante, idamāsanaṃ tumhākaṃyeva pariccattaṃ, mayhaṃ anuggahatthaṃ paribhuñjathā’’ ti āha. "
  8020. 628020,126,137,103,111,1,65,8,Thero tassā anukampāya taṃ pīṭhaṃ sampaṭicchitvā saṅghassa dāpesi.
  8021. 628021,126,137,112,127,1,144,14,Sā aparena samayena aññatarena rogena phuṭṭhā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbattītiādi sabbaṃ paṭhamavimānavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ.
  8022. 628022,126,137,128,130,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8023. 628023,126,138,2,4,1,0,0,15.
  8024. 628024,126,139,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; "
  8025. 628025,126,140,2,8,1,56,5,"Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ. "
  8026. 628026,126,141,2,4,1,0,0,16.
  8027. 628027,126,142,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8028. 628028,126,143,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8029. 628029,126,144,2,4,1,0,0,17.
  8030. 628030,126,145,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  8031. 628031,126,146,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8032. 628032,126,147,2,4,1,0,0,18.
  8033. 628033,126,148,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8034. 628034,126,149,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8035. 628035,126,150,2,4,1,0,0,19.
  8036. 628036,126,151,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ, yenamhi evaṃ jalitānubhāvā; "
  8037. 628037,126,152,2,9,1,55,6,"Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. "
  8038. 628038,126,153,2,4,1,0,0,20.
  8039. 628039,126,154,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; "
  8040. 628040,126,155,2,9,1,42,6,"Tassa adāsahaṃ pīṭhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. "
  8041. 628041,126,156,2,4,1,0,0,21.
  8042. 628042,126,157,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8043. 628043,126,158,2,11,1,42,8,"Uppajjantī ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8044. 628044,126,159,2,4,1,0,0,22.
  8045. 628045,126,160,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8046. 628046,126,161,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8047. 628047,126,162,2,33,1,140,15,"19. Yañca pana pañcamagāthāyaṃ purimāya jātiyā {manussaloke}tiādi, ettha jāti-saddo attheva saṅkhatalakkhaṇe‘‘ jāti dvīhi khandhehi saṅgahitā’’ tiādīsu( dhātu.71). "
  8048. 628048,126,162,34,53,1,46,6,Atthi nikāye‘‘ nigaṇṭhā nāma samaṇajātī’’ tiādīsu( a. ni.3.71).
  8049. 628049,126,162,54,79,1,125,14,"Atthi paṭisandhiyaṃ‘‘ yaṃ mātukucchismiṃ paṭhamaṃ cittaṃ uppannaṃ, paṭhamaṃ viññāṇaṃ pātubhūtaṃ, tadupādāya sāvassa jātī’’ tiādīsu( mahāva.124). "
  8050. 628050,126,162,80,99,1,51,6,Atthi kule‘‘ akkhitto anupakuṭṭho jātivādenā’’ tiādīsu( dī. ni.1.303).
  8051. 628051,126,162,100,129,1,54,6,"Atthi pasutiyaṃ‘‘ sampatijāto, ānanda, bodhisatto’’ tiādīsu( dī. ni.2.31; ma. ni.3.207). "
  8052. 628052,126,162,130,158,1,46,7,Atthi bhave‘‘ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo’’ tiādīsu( dī. ni.1.244; ma. ni.1.53).
  8053. 628053,126,162,159,163,1,26,4,Idhāpi bhave eva daṭṭhabbo.
  8054. 628054,126,162,164,173,1,76,9,Tasmā purimāya jātiyā purimasmiṃ bhave anantarātīte purime attabhāveti attho.
  8055. 628055,126,162,174,177,1,30,3,Bhummatthe hidaṃ karaṇavacanaṃ.
  8056. 628056,126,162,178,185,1,56,5,"{Manussaloke}ti manussalokabhave, rājagahaṃ sandhāya vadati. "
  8057. 628057,126,162,186,201,1,71,10,"Okāsaloko hi idha adhippeto, sattaloko pana‘‘ manussesū’’ ti iminā vuttoyeva. "
  8058. 628058,126,163,2,8,1,20,3,20. Addasan ti addakkhiṃ.
  8059. 628059,126,163,9,13,1,38,4,Virajan ti vigatarāgādirajattā virajaṃ.
  8060. 628060,126,163,14,26,1,128,10,"Bhikkhun ti bhinnakilesattā bhikkhuṃ, sabbaso kilesakālussiyābhāvena vippasannacittatāya vippasannaṃ, anāvilasaṅkappatāya anāvilaṃ. "
  8061. 628061,126,163,27,44,1,191,14,"Purimaṃ purimañcettha padaṃ pacchimassa pacchimassa kāraṇavacanaṃ, vigatarāgādirajattā bhinnakilesatāya bhikkhuṃ, bhinnakilesattā kilesakālussiyābhāvena vippasannaṃ, vippasannamanattā anāvilanti. "
  8062. 628062,126,163,45,55,1,88,9,"Pacchimaṃ pacchimaṃ vā padaṃ purimassa purimassa kāraṇavacanaṃ, virajaṃ bhikkhuguṇayogato. "
  8063. 628063,126,163,56,59,1,23,3,Bhinnakileso hi bhikkhu.
  8064. 628064,126,163,60,62,1,26,2,Bhikkhuṃ vippasannabhāvato.
  8065. 628065,126,163,63,67,1,50,4,Kilesakālussiyābhāvena vippasannamānaso hi bhikkhu.
  8066. 628066,126,163,68,71,1,36,2,Vippasannaṃ anāvilasaṅkappabhāvatoti .
  8067. 628067,126,163,72,97,1,103,11,"Rāgarajābhāvena vā‘‘ virajan’’ ti vuttaṃ, dosakālussiyābhāvena‘‘ vippasannan’’ ti, mohabyākulābhāvena‘‘ anāvilan’’ ti. "
  8068. 628068,126,163,98,110,1,61,8,Evaṃbhūto paramatthato bhikkhu nāma hotīti‘‘ bhikkhun’’ ti vuttaṃ.
  8069. 628069,126,163,111,115,1,23,4,Adāsahan ti adāsiṃ ahaṃ.
  8070. 628070,126,163,116,123,1,51,7,Pīṭhan ti tadā mama santike vijjamānaṃ bhaddapīṭhaṃ.
  8071. 628071,126,163,124,130,1,64,5,{Pasannā}ti kammaphalasaddhāya ratanattayasaddhāya ca pasannacittā.
  8072. 628072,126,163,131,143,1,88,11,Sehi {pāṇibhī}ti aññaṃ anāṇāpetvā attano hatthehi upanīya pīṭhaṃ paññāpetvā adāsinti attho.
  8073. 628073,126,164,2,35,1,148,18,"Ettha ca‘‘ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilan’’ ti iminā khettasampattiṃ dasseti,‘‘ pasannā’’ ti iminā cittasampattiṃ,‘‘ sehi pāṇibhī’’ ti iminā payogasampattiṃ. "
  8074. 628074,126,164,36,82,1,282,35,"Tathā ‘‘ pasannā’’ ti iminā sakkaccadānaṃ anupahaccadānanti ca ime dve dānaguṇā dassitā,‘‘ sehi pāṇibhī’’ ti iminā sahatthena dānaṃ anupaviddhadānanti ime dve dānaguṇā dassitā, pītavatthassa attharaṇena nisīdanakālaññutāya cittiṃ katvā dānaṃ kālena dānanti ime dve dānaguṇā dassitāti veditabbā. "
  8075. 628075,126,164,83,86,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  8076. 628076,126,165,2,4,1,33,2,Tatiyapīṭhavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8077. 628077,126,166,2,4,1,26,2,4 . Catutthapīṭhavimānavaṇṇanā
  8078. 628078,126,167,2,7,1,47,5,Pīṭhaṃ te veḷuriyamayan ti catutthapīṭhavimānaṃ.
  8079. 628079,126,167,8,17,1,78,8,"Imassāpi vatthu rājagahe samuṭṭhitaṃ, taṃ dutiyavimāne vuttanayeneva veditabbaṃ. "
  8080. 628080,126,167,18,27,1,85,9,Nīlavatthena hi attharitvā pīṭhassa dinnattā imissāpi vimānaṃ veḷuriyamayaṃ nibbattaṃ.
  8081. 628081,126,167,28,31,1,32,3,Sesaṃ paṭhamavimāne vuttasadisaṃ.
  8082. 628082,126,167,32,34,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8083. 628083,126,168,2,4,1,0,0,23.
  8084. 628084,126,169,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Pīṭhaṃ te veḷuriyamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ; "
  8085. 628085,126,170,2,8,1,56,5,"Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ. "
  8086. 628086,126,171,2,4,1,0,0,24.
  8087. 628087,126,172,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8088. 628088,126,173,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8089. 628089,126,174,2,4,1,0,0,25.
  8090. 628090,126,175,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  8091. 628091,126,176,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8092. 628092,126,177,2,4,1,0,0,26.
  8093. 628093,126,178,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8094. 628094,126,179,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8095. 628095,126,180,2,4,1,0,0,27.
  8096. 628096,126,181,2,13,1,58,8,"‘ ‘ Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ, yenamhi evaṃ jalitānubhāvā; "
  8097. 628097,126,182,2,9,1,55,6,"Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. "
  8098. 628098,126,183,2,4,1,0,0,28.
  8099. 628099,126,184,2,10,1,44,5,"‘ ‘ Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; "
  8100. 628100,126,185,2,9,1,42,6,"Tassa adāsahaṃ pīṭhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. "
  8101. 628101,126,186,2,4,1,0,0,29.
  8102. 628102,126,187,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8103. 628103,126,188,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8104. 628104,126,189,2,4,1,0,0,30.
  8105. 628105,126,190,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8106. 628106,126,191,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8107. 628107,126,192,2,12,1,93,10,Etthāpi hi nīlavatthena attharitvā pīṭhassa dinnattā imissāpi vimānaṃ veḷuriyamayaṃ nibbattaṃ.
  8108. 628108,126,192,13,24,1,50,7,Tenevettha‘‘ pīṭhaṃ te veḷuriyamayan’’ ti ādito āgataṃ.
  8109. 628109,126,192,25,31,1,61,6,Sesaṃ tatiyasadisamevāti tattha vuttanayeneva attho veditabbo.
  8110. 628110,126,193,2,4,1,35,2,Catutthapīṭhavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8111. 628111,126,194,2,4,1,20,2,5 . Kuñjaravimānavaṇṇanā
  8112. 628112,126,195,2,7,1,36,4,Kuñjaro te {varāroho}ti kuñjaravimānaṃ.
  8113. 628113,126,195,8,11,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8114. 628114,126,195,12,17,1,50,5,Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
  8115. 628115,126,195,18,22,1,48,4,Athekadivasaṃ rājagahanagare nakkhattaṃ ghositaṃ.
  8116. 628116,126,195,23,60,1,331,32,"Nāgarā vīthiyo sodhetvā vālukaṃ okiritvā lājapañcamakāni pupphāni vippakiriṃsu, gehadvāre gehadvāre kadaliyo ca puṇṇaghaṭe ca ṭhapesuṃ, yathāvibhavaṃ nānāvirāgavaṇṇavicittā dhajapaṭākādayo ussāpesuṃ, sabbo jano attano attano vibhavānurūpaṃ sumaṇḍitapasādhito nakkhattakīḷaṃ kīḷi, sakalanagaraṃ devanagaraṃ viya alaṅkatapaṭiyattaṃ ahosi. "
  8117. 628117,126,195,61,79,1,201,17,Atha bimbisāramahārājā pubbacārittavasena mahājanassa cittānurakkhaṇatthañca attano rājabhavanato nikkhamitvā mahantena parivārena mahatā rājānubhāvena uḷārena sirisobhaggena nagaraṃ padakkhiṇaṃ karoti.
  8118. 628118,126,196,2,30,1,229,24,Tena ca samayena rājagahavāsinī ekā kuladhītā rañño taṃ vibhavasampattiṃ sirisobhaggaṃ rājānubhāvañca passitvā acchariyabbhutacittajātā‘‘ ayaṃ deviddhisadisā vibhavasampatti kīdisena nu kho kammunā labbhatī’’ ti paṇḍitasammate pucchi.
  8119. 628119,126,196,31,56,1,166,19,"Te tassā kathesuṃ‘‘ bhadde, puññakammaṃ nāma cintāmaṇisadisaṃ kapparukkhasadisaṃ, khettasampattiyā cittasampattiyā ca sati yaṃ yaṃ patthetvā karoti, taṃ taṃ nipphādetiyeva. "
  8120. 628120,126,196,57,80,1,214,16,"Apica āsanadānena uccākulīnatā hoti, annadānena balasampattipaṭilābho, vatthadānena vaṇṇasampattipaṭilābho, yānadānena sukhavisesapaṭilābho, dīpadānena cakkhusampattipaṭilābho, āvāsadānena sabbasampattipaṭilābho hotī’’ ti. "
  8121. 628121,126,196,81,101,1,111,16,Sā taṃ sutvā‘‘ devasampatti ito uḷārā hoti maññe’’ ti tattha cittaṃ ṭhapetvā puññakiriyāya ativiya ussāhajātā ahosi.
  8122. 628122,126,197,2,14,1,126,12,Mātāpitaro cassā ahataṃ vatthayugaṃ navapīṭhaṃ ekaṃ padumakalāpaṃ sappimadhusakkharā taṇḍulakhīrāni ca paribhogatthāya pesesuṃ.
  8123. 628123,126,197,15,92,1,632,62,"Sā tāni disvā‘‘ ahañca dānaṃ dātukāmā, ayañca me deyyadhammo laddho’’ ti tuṭṭhamānasā dutiyadivase dānaṃ sajjentī appodakamadhupāyāsaṃ sampādetvā, tassa parivārabhāvena aññampi bahuṃ khādanīyabhojanīyaṃ paṭiyādetvā dānagge gandhaparibhaṇḍaṃ katvā vikasitapadumapattakiñjakkhakesaropasobhitesu padumesu āsanaṃ paññāpetvā, ahatena setavatthena attharitvā āsanassa catunnaṃ pādānaṃ upari cattāri padumāni mālāguḷañca ṭhapetvā, āsanassa upari vitānaṃ bandhitvā mālādāmaolambakadāmāni olambitvā, āsanassa samantato bhūmiṃ sakesarehi padumapattehi sabbasantharaṃ santharitvā‘‘ dakkhiṇeyye āgate pūjessāmī’’ ti pupphapūritaṃ caṅkoṭakaṃ ekamante ṭhapesi. "
  8124. 628124,126,198,2,24,1,174,17,"Athevaṃ katadānūpakaraṇasaṃvidhānā sīsaṃnhātā suddhavatthanivatthā suddhuttarāsaṅgā velaṃ sallakkhetvā ekaṃ dāsiṃ āṇāpesi‘‘ gaccha je, amhākaṃ tādisaṃ dakkhiṇeyyaṃ pariyesāhī’’ ti. "
  8125. 628125,126,198,25,39,1,119,14,Tena ca samayena āyasmā sāriputto sahassathavikaṃ nikkhipanto viya rājagahe piṇḍāya caranto antaravīthiṃ paṭipanno hoti.
  8126. 628126,126,198,40,57,1,67,12,"Atha sā dāsī theraṃ vanditvā āha‘‘ bhante, tumhākaṃ pattaṃ me dethā’’ ti."
  8127. 628127,126,198,58,70,1,49,8,‘‘ Ekissā upāsikāya anuggahatthaṃ ito ethā’’ ti ca āha.
  8128. 628128,126,198,71,75,1,24,4,Thero tassā pattaṃ adāsi.
  8129. 628129,126,198,76,80,1,24,4,Sā theraṃ gehaṃ pavesesi.
  8130. 628130,126,198,81,116,1,284,29,"Atha sā itthī therassa paccuggamanaṃ katvā āsanaṃ dassetvā‘‘ nisīdatha, bhante, idamāsanaṃ paññattan’’ ti vatvā there tattha nisinne sakesarehi padumapattehi theraṃ pūjayamānā āsanassa samantato okiritvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā sappimadhusakkharāsammissena appodakamadhupāyāsena parivisi. "
  8131. 628131,126,198,117,140,1,162,18,"Parivisantī ca‘‘ imassa me puññassānubhāvena dibbagajakūṭāgārapallaṅkasobhitā dibbasampattiyo hontu, sabbāsu pavattīsu padumā nāma mā vigatā hontū’’ ti patthanaṃ akāsi. "
  8132. 628132,126,198,141,179,1,283,34,Puna there katabhattakicce pattaṃ dhovitvā sappimadhusakkharāhi pūretvā pallaṅke atthataṃ sāṭakaṃ cumbaṭakaṃ katvā therassa hatthe ṭhapetvā there ca anumodanaṃ katvā pakkamante dve purise āṇāpesi‘‘ therassa hatthe pattaṃ imañca pallaṅkaṃ vihāraṃ netvā therassa niyyātetvā āgacchathā’’ ti.
  8133. 628133,126,198,180,183,1,15,3,Te tathā akaṃsu.
  8134. 628134,126,199,2,12,1,104,9,Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane yojanasatubbedhe kanakavimāne nibbatti accharāsahassaparivārā.
  8135. 628135,126,199,13,25,1,202,11,Patthanāvasena cassā pañcayojanubbedho padumamālālaṅkato samantato padumapattakiñjakkhakesaropasobhito manuññadassano sukhasamphasso vividharatanaraṃsijālasamujjalahemābharaṇavibhūsito gajavaro nibbatti.
  8136. 628136,126,199,26,31,1,69,5,Tassūpari yathāvuttasobhātisayayutto yojaniko kanakapallaṅko nibbatti.
  8137. 628137,126,199,32,46,1,148,14,Sā dibbasampattiṃ anubhavantī antarantarā taṃ kuñjaravimānassa upari ratanavicittaṃ pallaṅkaṃ abhiruyha mahatā devatānubhāvena nandanavanaṃ gacchati.
  8138. 628138,126,199,47,64,1,195,15,"Athekasmiṃ ussavadivase devatāsu yathāsakaṃ dibbānubhāvena uyyānakīḷanatthaṃ nandanavanaṃ gacchantīsūtiādinā sabbaṃ paṭhamapīṭhavimānavaṇṇanāyaṃ āgatasadisaṃ, tasmā tattha vuttanayeneva veditabbaṃ. "
  8139. 628139,126,199,65,68,1,15,3,Idha pana thero–
  8140. 628140,126,200,2,4,1,0,0,31.
  8141. 628141,126,201,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Kuñjaro te varāroho, nānāratanakappano; "
  8142. 628142,126,202,2,8,1,45,5,"Ruciro thāmavā javasampanno, ākāsamhi samīhati. "
  8143. 628143,126,203,2,4,1,0,0,32.
  8144. 628144,126,204,2,8,1,42,4,"‘ ‘ Padumi padmapattakkhi, padmuppalajutindharo; "
  8145. 628145,126,205,2,5,1,42,2,"Padmacuṇṇābhikiṇṇaṅgo , soṇṇapokkharamāladhā. "
  8146. 628146,126,206,2,4,1,0,0,33.
  8147. 628147,126,207,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Padumānusaṭaṃ maggaṃ, padmapattavibhūsitaṃ; "
  8148. 628148,126,208,2,9,1,45,6,"Ṭhitaṃ vaggu manugghātī, mitaṃ gacchati vāraṇo. "
  8149. 628149,126,209,2,4,1,0,0,34.
  8150. 628150,126,210,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Tassa pakkamamānassa, soṇṇakaṃsā ratissarā; "
  8151. 628151,126,211,2,9,1,46,6,"Tesaṃ suyyati nigghoso, tūriye pañcaṅgike yathā. "
  8152. 628152,126,212,2,4,1,0,0,35.
  8153. 628153,126,213,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Tassa nāgassa khandhamhi, sucivatthā alaṅkatā; "
  8154. 628154,126,214,2,7,1,41,4,"Mahantaṃ accharāsaṅghaṃ, vaṇṇena atirocasi. "
  8155. 628155,126,215,2,4,1,0,0,36.
  8156. 628156,126,216,2,14,1,43,9,"‘ ‘ Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana; "
  8157. 628157,126,217,2,12,1,46,7,"Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchitā’’ ti."
  8158. 628158,126,217,13,15,1,3,1,– āha;
  8159. 628159,126,218,2,21,1,106,14,"31. Tattha kuñjaro te {varāroho}ti kuñje giritaṭe ramati abhiramati, tattha vā ravati koñcanādaṃ nadanto vicarati. "
  8160. 628160,126,218,22,39,1,134,15,"Kuṃ vā pathaviṃ tadabhighātena jarayatīti kuñjaro, giricarādibhedo manussaloke hatthī, ayaṃ pana kīḷanakāle kuñjarasadisatāya evaṃ vutto. "
  8161. 628161,126,218,40,46,1,34,4,"Āruyhatīti āroho, ārohanīyoti attho. "
  8162. 628162,126,218,47,57,1,59,8,"Varo aggo seṭṭho ārohoti varāroho, uttamayānanti vuttaṃ hoti. "
  8163. 628163,126,218,58,66,1,89,6,"{Nānāratanakappano}ti nānāvidhāni ratanāni etesanti nānāratanā, kumbhālaṅkārādihatthālaṅkārā. "
  8164. 628164,126,218,67,74,1,55,7,Tehi vihito kappanno sannāho yassa so nānāratanakappano.
  8165. 628165,126,218,75,82,1,45,6,"Ruciṃ abhiratiṃ detīti ruciro, manuññoti attho. "
  8166. 628166,126,218,83,89,1,30,4,"{Thāmavā}ti thiro, balavāti attho. "
  8167. 628167,126,218,90,97,1,51,5,"{Javasampanno}ti sampannajavo, sīghajavoti vuttaṃ hoti. "
  8168. 628168,126,218,98,112,1,99,12,"Ākāsamhi {samīhatī}ti ākāse antalikkhe sammā īhati, āruḷhānaṃ khobhaṃ akaronto carati gacchatīti attho. "
  8169. 628169,126,219,2,18,1,90,8,32. {Padumī}ti padumasamānavaṇṇatāya‘‘ paduman’’ ti laddhanāmena kumbhavaṇṇena samannāgatattā padumī.
  8170. 628170,126,219,19,26,1,67,5,"{Padmapattakkhī}ti kamaladalasadisanayane, ālapanametaṃ tassā devatāya. "
  8171. 628171,126,219,27,37,1,147,9,{Padmuppalajutindharo}ti dibbapadumuppalamālālaṅkatasarīratāya tahaṃ tahaṃ vipphurantaṃ vijjotamānaṃ padumuppalajutiṃ dhāretīti padumuppalajutindharo.
  8172. 628172,126,219,38,44,1,74,4,{Padmacuṇṇābhikiṇṇaṅgo}ti padumapattakiñjakkhakesarehi samantato okiṇṇagatto.
  8173. 628173,126,219,45,48,1,46,2,{Soṇṇapokkharamāladhā}ti hemamayakamalamālābhārī.
  8174. 628174,126,220,2,34,1,269,28,"33. Padumānusaṭaṃ maggaṃ padmapattavibhūsitan ti hatthino padanikkhepe padanikkhepe tassa pādaṃ sandhārentehi mahantehi padumehi anusaṭaṃ vippakiṇṇaṃ, nānāvirāgavaṇṇehi tesaṃyeva ca pattehi ito cito ca paribbhamantehi visesato maṇḍitatāya vibhūsitaṃ maggaṃ gacchatīti yojanā. "
  8175. 628175,126,220,35,45,1,79,9,"Ṭhitan ti idaṃ maggavisesanaṃ, padumapattavibhūsitaṃ hutvā ṭhitaṃ magganti attho. "
  8176. 628176,126,220,46,54,1,55,5,"{Vaggū}ti cāru, kiriyāvisesanañcetaṃ, ma-kāro padasandhikaro. "
  8177. 628177,126,220,55,67,1,80,10,"{Anugghātī}ti na ugghāti, attano upari nisinnānaṃ īsakampi khobhaṃ akarontoti attho. "
  8178. 628178,126,220,68,75,1,50,6,"Mitan ti nimmitaṃ, nikkhepapadaṃ vītikkamanti attho. "
  8179. 628179,126,220,76,88,1,59,8,Ayañhettha attho‘‘ vaggu cāru padanikkhepaṃ katvā gacchatī’’ ti.
  8180. 628180,126,220,89,100,1,71,9,"Mitan ti vā parimitaṃ pamāṇayuttaṃ, nātisīghaṃ, nātisaṇikanti vuttaṃ hoti. "
  8181. 628181,126,220,101,104,1,15,2,{Vāraṇo}ti hatthī.
  8182. 628182,126,220,105,117,1,72,8,So hi paccatthikavāraṇato gamanaparikkilesavāraṇato ca‘‘ vāraṇo’’ ti vuccati.
  8183. 628183,126,221,2,24,1,179,16,"34. Tassa pakkamamānassa, soṇṇasaṃkā {ratissarā}ti tassa yathāvuttassa kuñjarassa gacchantassa soṇṇakaṃsā suvaṇṇamayā ghaṇṭā ratissarā ramaṇīyasaddā manuññanigghosā olambantīti adhippāyo. "
  8184. 628184,126,221,25,49,1,217,22,"Tassa hi kuñjarassa ubhosu passesu mahākolambappamāṇā maṇimuttādikhacitā hemamayā anekasatā mahantiyo ghaṇṭā tahaṃ tahaṃ olambamānā pacalanti, yato chekena gandhabbakena payuttavāditato ativiya manoharasaddo niccharati . "
  8185. 628185,126,221,50,63,1,56,8,"Tenāha‘‘ tesaṃ suyyati nigghoso, tūriye pañcaṅgike yathā’’ ti. "
  8186. 628186,126,221,64,96,1,277,29,"Tassattho– yathā nāma ātataṃ vitataṃ ātatavitataṃ ghanaṃ susiranti evaṃ pañcaṅgike tūriye kusalehi vādiyamāne ṭhānuppattiyā mandatāravibhāgaṃ dassentena gāyantena samīrito vāditasaro vaggu rajanīyo nigghoso suyyati, evaṃ tesaṃ sovaṇṇakaṃsānaṃ tapanīyaghaṇṭānaṃ nigghoso suyyatīti. "
  8187. 628187,126,222,2,8,1,23,2,35. {Nāgassā}ti hatthināgassa.
  8188. 628188,126,222,9,14,1,59,5,Mahantan ti sampattimahattenāpi saṅkhyāmahattenāpi mahantaṃ.
  8189. 628189,126,222,15,18,1,34,3,Accharāsaṅghan ti devakaññāsamūhaṃ.
  8190. 628190,126,222,19,22,1,16,2,{Vaṇṇenā}ti rūpena.
  8191. 628191,126,223,2,8,1,26,2,36. {Dānassā}ti dānamayapuññassa.
  8192. 628192,126,223,9,12,1,39,2,{Sīlassā}ti kāyikasaṃvarādisaṃvarasīlassa.
  8193. 628193,126,223,13,15,1,27,2,Vā-saddo avuttavikappanattho.
  8194. 628194,126,223,16,21,1,50,5,Tena abhivādanādiṃ avuttaṃ cārittasīlaṃ saṅgaṇhāti.
  8195. 628195,126,224,2,12,1,68,9,"Evaṃ therena pucchitā sā devatā pañhaṃ vissajjesi, tamatthaṃ dassetuṃ– "
  8196. 628196,126,225,2,4,1,0,0,37.
  8197. 628197,126,226,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8198. 628198,126,227,2,12,1,50,7,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalan’’ ti."
  8199. 628199,126,227,13,13,1,0,0,–
  8200. 628200,126,228,2,12,1,63,9,"Ayaṃ gāthā dhammasaṅgāhakehi vuttā, tassā attho heṭṭhā vutto eva. "
  8201. 628201,126,229,2,4,1,0,0,38.
  8202. 628202,126,230,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Disvāna guṇasampannaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ sataṃ; "
  8203. 628203,126,231,2,7,1,44,4,"Adāsiṃ pupphābhikiṇṇaṃ, āsanaṃ dussasanthataṃ. "
  8204. 628204,126,232,2,4,1,0,0,39.
  8205. 628205,126,233,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Upaḍḍhaṃ padmamālāhaṃ, āsanassa samantato; "
  8206. 628206,126,234,2,8,1,42,5,"Abbhokirissaṃ pattehi, pasannā sehi pāṇibhi. "
  8207. 628207,126,235,2,4,1,0,0,40.
  8208. 628208,126,236,2,12,1,42,7,"‘ ‘ Tassa kammakusalassa, idaṃ me īdisaṃ phalaṃ; "
  8209. 628209,126,237,2,9,1,40,6,"Sakkāro garukāro ca, devānaṃ apacitā ahaṃ. "
  8210. 628210,126,238,2,4,1,0,0,41.
  8211. 628211,126,239,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Yo ve sammāvimuttānaṃ, santānaṃ brahmacārinaṃ; "
  8212. 628212,126,240,2,10,1,42,7,"Pasanno āsanaṃ dajjā, evaṃ nande yathā ahaṃ. "
  8213. 628213,126,241,2,4,1,0,0,42.
  8214. 628214,126,242,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tasmā hi attakāmena, mahattamabhikaṅkhatā; "
  8215. 628215,126,243,2,10,1,43,5,"Āsanaṃ dātabbaṃ hoti, sarīrantimadhārinan’’ ti."
  8216. 628216,126,243,11,14,1,19,2,– devatāya vuttagāthā;
  8217. 628217,126,244,2,16,1,76,9,"38. Tattha guṇasampannan ti sabbehi sāvakaguṇehi samannāgataṃ, tehi vā paripuṇṇaṃ. "
  8218. 628218,126,244,17,21,1,49,4,Etena sāvakapāramiñāṇassa matthakappattiṃ dasseti.
  8219. 628219,126,244,22,36,1,142,13,"Jhāyin ti ārammaṇūpanijjhānaṃ lakkhaṇūpanijjhānanti duvidhenāpi jhānena jhāyanasīlaṃ, tena vā jhāpetabbaṃ sabbasaṃkilesapakkhaṃ jhāpetvā ṭhitaṃ. "
  8220. 628220,126,244,37,42,1,33,5,Tato eva jhāne ratanti jhānarataṃ.
  8221. 628221,126,244,43,52,1,45,7,"Satan ti samānaṃ, santaṃ vā, sappurisanti attho. "
  8222. 628222,126,244,53,61,1,73,7,"Pupphābhikiṇṇan ti pupphehi abhikiṇṇaṃ, kamaladalehi abhippakiṇṇanti attho. "
  8223. 628223,126,244,62,67,1,41,5,Dussasanthatan ti vatthena upari atthataṃ.
  8224. 628224,126,245,2,11,1,52,6,39. Upaḍḍhaṃ padmamālāhan ti upaḍḍhaṃ padumapupphaṃ ahaṃ.
  8225. 628225,126,245,12,20,1,65,7,Āsanassa {samantato}ti therena nisinnassa āsanassa samantā bhūmiyaṃ.
  8226. 628226,126,245,21,25,1,40,4,Abbhokirissan ti abhiokiriṃ abhippakiriṃ.
  8227. 628227,126,245,26,27,1,6,1,Kathaṃ?
  8228. 628228,126,245,28,40,1,106,10,"{Pattehī}ti, tassa upaḍḍhapadumassa visuṃ visuṃ katehi pattehi pupphavassābhivassanakaniyāmena okirinti attho. "
  8229. 628229,126,246,2,41,1,239,27,40. Idaṃ me īdisaṃ phalan ti iminā‘‘ kuñjaro te varāroho’’ tiādinā therena gahitaṃ aggahitañca āyuyasasukharūpādibhedaṃ attano dibbasampattiṃ ekato dassetvā punapi therena aggahitameva attano ānubhāvasampattiṃ dassetuṃ‘‘ sakkāro garukāro’’ tiādimāha.
  8230. 628230,126,246,42,63,1,117,16,"Tena‘‘ na kevalaṃ bhante tumhehi yathāvuttameva idha mayhaṃ puññaphalaṃ, apica kho idaṃ dibbaṃ ādhipateyyampī’’ ti dasseti. "
  8231. 628231,126,246,64,73,1,63,7,"Tattha {sakkāro}ti ādarakiriyā, devehi attano sakkātabbatāti attho. "
  8232. 628232,126,246,74,78,1,30,3,Tathā {garukāro}ti garukātabbatā.
  8233. 628233,126,246,79,82,1,17,3,Devānan ti devehi.
  8234. 628234,126,246,83,86,1,16,2,{Apacitā}ti pūjitā.
  8235. 628235,126,247,2,10,1,61,5,41. Sammāvimuttānan ti suṭṭhu vimuttānaṃ sabbasaṃkilesappahāyīnaṃ.
  8236. 628236,126,247,11,15,1,46,4,Santānan ti santakāyavacīmanokammānaṃ sādhūnaṃ.
  8237. 628237,126,247,16,22,1,71,6,Maggabrahmacariyassa ca sāsanabrahmacariyassa ca ciṇṇattā brahmacārinaṃ.
  8238. 628238,126,247,23,36,1,111,11,Pasanno āsanaṃ {dajjā}ti kammaphalasaddhāya ratanattayasaddhāya ca pasannamānaso hutvā yadi āsanamattampi dadeyya.
  8239. 628239,126,247,37,54,1,107,16,"Evaṃ nande yathā ahan ti yathā ahaṃ tena āsanadānena etarahi nandāmi modāmi, evameva aññopi nandeyya modeyya. "
  8240. 628240,126,248,2,9,1,21,3,42. {Tasmā}ti tena kāraṇena.
  8241. 628241,126,248,10,13,1,21,3,Hi -saddo nipātamattaṃ.
  8242. 628242,126,248,14,18,1,30,3,{Attakāmenā}ti attano hitakāmena.
  8243. 628243,126,248,19,31,1,62,10,"Yo hi attano hitāvahaṃ kammaṃ karoti, na ahitāvahaṃ, so attakāmo. "
  8244. 628244,126,248,32,35,1,26,3,Mahattan ti vipākamahattaṃ.
  8245. 628245,126,248,36,44,1,69,7,"Sarīrantimadhārinan ti antimaṃ dehaṃ dhārentānaṃ, khīṇāsavānanti attho. "
  8246. 628246,126,248,45,71,1,198,22,"Ayañhettha attho– yasmā arahataṃ āsanadānena ahaṃ evaṃ dibbasampattiyā modāmi, tasmā aññenāpi attano abhivuddhiṃ patthayamānena antimasamussaye ṭhitānaṃ āsanaṃ dātabbaṃ, natthi tādisaṃ puññanti dasseti. "
  8247. 628247,126,248,72,74,1,23,2,Tesaṃ vuttasadisamevāti.
  8248. 628248,126,249,2,4,1,29,2,Kuñjaravimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8249. 628249,126,250,2,4,1,24,2,6 . Paṭhamanāvāvimānavaṇṇanā
  8250. 628250,126,251,2,7,1,37,4,Suvaṇṇacchadanaṃ nāvan ti nāvāvimānaṃ.
  8251. 628251,126,251,8,11,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8252. 628252,126,251,12,54,1,329,35,"Bhagavati sāvatthiyaṃ viharante soḷasamattā bhikkhū aññatarasmiṃ gāmakāvāse vasitvā vutthavassā‘‘ bhagavantaṃ passissāma, dhammañca suṇissāmā’’ ti sāvatthiṃ uddissa gimhasamaye addhānamaggaṃ paṭipannā, antarāmagge ca nirudako kantāro, te ca tattha ghammābhitattā kilantā tasitā pānīyaṃ alabhamānā aññatarassa gāmassa avidūrena gacchanti. "
  8253. 628253,126,251,55,63,1,80,8,Tattha aññatarā itthī udakabhājanaṃ gahetvā udakatthāya udapānābhimukhī gacchati.
  8254. 628254,126,251,64,91,1,161,22,"Atha te bhikkhū taṃ disvā‘‘ yatthāyaṃ itthī gacchati, tattha gate pānīyaṃ laddhuṃ sakkā’’ ti pipāsāparetā taṃdisābhimukhā gantvā udapānaṃ disvā tassā avidūre aṭṭhaṃsu. "
  8255. 628255,126,251,92,116,1,148,20,Sā itthī tato udakaṃ gahetvā nivattitukāmā te bhikkhū disvā‘‘ ime ayyā udakena atthikā pipāsitā’’ ti ñatvā garucittīkāraṃ upaṭṭhapetvā udakena nimantesi.
  8256. 628256,126,251,117,134,1,156,17,Te pattathavikato parissāvanaṃ nīharitvā parissāvetvā yāvadatthaṃ pānīyaṃ pivitvā hatthapāde sītale katvā tassā itthiyā pānīyadāne anumodanaṃ vatvā agamaṃsu.
  8257. 628257,126,252,2,15,1,102,12,Sā taṃ puññaṃ hadaye ṭhapetvā antarantarā anussarantī aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti.
  8258. 628258,126,252,16,22,1,67,6,Tassā puññānubhāvena kapparukkhopasobhitaṃ mahantaṃ vimānaṃ uppajji.
  8259. 628259,126,252,23,32,1,125,8,Taṃ vimānaṃ parikkhipitvā muttajālarajatavibhūsitā viya sikatāvakiṇṇapaṇḍarapulinataṭā maṇikkhandhanimmalasalilavāhinī saritā.
  8260. 628260,126,252,33,44,1,115,11,Tassā ubhosu tīresu uyyānavimānadvāre ca mahatī pokkharaṇī pañcavaṇṇapadumasaṇḍamaṇḍitā saha suvaṇṇanāvāya nibbatti.
  8261. 628261,126,252,45,53,1,68,8,Sā tattha dibbasampattiṃ anubhavantī nāvāya kīḷantī laḷantī vicarati.
  8262. 628262,126,252,54,67,1,125,13,Athekadivasaṃ āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto taṃ devadhītaraṃ nāvāya kīḷantiṃ disvā tāya katapuññakammaṃ pucchanto–
  8263. 628263,126,253,2,4,1,0,0,43.
  8264. 628264,126,254,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ, nāri āruyha tiṭṭhasi; "
  8265. 628265,126,255,2,8,1,42,5,"Ogāhasi pokkharaṇiṃ, padmaṃ chindasi pāṇinā. "
  8266. 628266,126,256,2,4,1,0,0,44.
  8267. 628267,126,257,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8268. 628268,126,258,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8269. 628269,126,259,2,4,1,0,0,45.
  8270. 628270,126,260,2,8,1,29,5,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, "
  8271. 628271,126,261,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  8272. 628272,126,262,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  8273. 628273,126,263,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  8274. 628274,126,263,11,13,1,3,1,– āha;
  8275. 628275,126,264,2,9,1,69,7,Tato therena puṭṭhāya devatāya vissajjitākāraṃ dassetuṃ saṅgītikārehi–
  8276. 628276,126,265,2,4,1,0,0,46.
  8277. 628277,126,266,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8278. 628278,126,267,2,12,1,50,7,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalan’’ ti."
  8279. 628279,126,267,13,13,1,0,0,–
  8280. 628280,126,268,2,5,1,16,3,Ayaṃ gāthā vuttā.
  8281. 628281,126,269,2,4,1,0,0,47.
  8282. 628282,126,270,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; "
  8283. 628283,126,271,2,11,1,58,8,"Disvāna bhikkhū tasite kilante, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ. "
  8284. 628284,126,272,2,4,1,0,0,48.
  8285. 628285,126,273,2,14,1,55,9,"‘ ‘ Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti; "
  8286. 628286,126,274,2,9,1,55,6,"Sītodakā tassa bhavanti najjo, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. "
  8287. 628287,126,275,2,4,1,0,0,49.
  8288. 628288,126,276,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā, sītodakā vālukasanthatā nadī; "
  8289. 628289,126,277,2,14,1,58,10,"Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā. "
  8290. 628290,126,278,2,4,1,0,0,50.
  8291. 628291,126,279,2,10,1,57,6,"‘ ‘ Taṃbhūmibhāgehi upetarūpaṃ, vimānaseṭṭhaṃ bhusa sobhamānaṃ; "
  8292. 628292,126,280,2,10,1,57,7,"Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko, etādisaṃ puññakatā labhanti. "
  8293. 628293,126,281,2,4,1,0,0,51.
  8294. 628294,126,282,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8295. 628295,126,283,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8296. 628296,126,284,2,4,1,0,0,52.
  8297. 628297,126,285,2,13,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8298. 628298,126,286,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8299. 628299,126,286,15,15,1,0,0,–
  8300. 628300,126,287,2,5,1,28,3,Ayaṃ devatāya vissajjitākāro.
  8301. 628301,126,288,2,20,1,197,15,43. Tattha suvaṇṇacchadanan ti vicittabhittiviracanehi rattasuvaṇṇamayehi ubhohi passehi paṭicchāditabbhantaratāya ceva nānāratanasamujjalitena kanakamayālaṅkārena upari chāditatāya ca suvaṇṇacchadanaṃ.
  8302. 628302,126,288,21,24,1,14,3,Nāvan ti potaṃ.
  8303. 628303,126,288,25,38,1,71,12,"So hi orato pāraṃ pavati gacchatīti poto, satte netīti nāvāti ca vuccati. "
  8304. 628304,126,288,39,44,1,33,4,{Nārī}ti tassā devadhītāya ālapanaṃ.
  8305. 628305,126,288,45,50,1,25,4,"Narati netīti naro, puriso. "
  8306. 628306,126,288,51,77,1,119,16,"Yathā hi paṭhamapakatibhūto satto itarāya pakatiyā seṭṭhatthena puri setīti‘‘ puriso’’ ti vuccati, evaṃ nayanaṭṭhena ‘‘ naro’’ ti. "
  8307. 628307,126,288,78,87,1,88,8,"Puttabhātubhūtopi hi puggalo mātujeṭṭhabhaginīnaṃ pituṭṭhāne tiṭṭhati, pageva bhattubhūto. "
  8308. 628308,126,288,88,100,1,91,11,"Narassa esāti nārī, ayañca samaññā manussitthīsu pavattā ruḷhivasena itarāsupi tathā vuccati. "
  8309. 628309,126,288,101,125,1,216,19,Ogāhasi pokkharaṇin ti satipi rattuppalanīluppalādike bahuvidhe ratanamaye jalajakusume pokkharasaṅkhātānaṃ dibbapadumānaṃ tattha yebhuyyena atthitāya‘‘ pokkharaṇī’’ ti laddhanāmaṃ dibbasaraṃ jalavihāraratiyā anupavisasi .
  8310. 628310,126,288,126,139,1,172,12,Padmaṃ chindasi {pāṇinā}ti rajatamayanāḷaṃ padumarāgaratanamayapattasaṅghātaṃ kanakamayakaṇṇikākiñjakkhakesaraṃ dibbakamalaṃ līlāravindaṃ kattukāmatāya tava hatthena bhañjasi.
  8311. 628311,126,289,2,8,1,17,2,47. {Tasite}ti pipāsite.
  8312. 628312,126,289,9,16,1,57,6,{Kilante}ti tāya pipāsāya addhānaparissamena ca kilantakāye.
  8313. 628313,126,289,17,25,1,59,6,"{Uṭṭhāyā}ti uṭṭhānavīriyaṃ katvā, ālasiyaṃ anāpajjitvāti attho. "
  8314. 628314,126,290,2,26,1,185,19,"48. Yo {ve}tiādinā yathā ahaṃ, evaṃ aññepi āyatanagatena udakadānapuññena etādisaṃ phalaṃ paṭilabhantīti diṭṭhena adiṭṭhassa anumānavidhiṃ dassentī therena puṭṭhamatthaṃ sādhāraṇato vissajjeti. "
  8315. 628315,126,290,27,35,1,59,7,Tattha {tassā}ti tan ti ca yathāvuttapuññakārinaṃ paccāmasati.
  8316. 628316,126,291,2,9,1,42,3,49. {Anupariyantī}ti anurūpavasena parikkhipanti.
  8317. 628317,126,291,10,16,1,59,6,Tassa vasanaṭṭhānaparikkhipanena sopi parikkhitto nāma hoti.
  8318. 628318,126,291,17,22,1,54,4,{Tilakā}ti bandhujīvakapupphasadisapupphā ekā rukkhajāti.
  8319. 628319,126,291,23,35,1,50,6,"{Uddālakā}ti vātaghātakā, ye‘‘ rājarukkhā’’ tipi vuccanti. "
  8320. 628320,126,292,2,14,1,99,6,"50. {Taṃbhūmibhāgehī}ti tādisehi bhūmibhāgehi, yathāvuttapokkharaṇīnadīuyyānavantehi bhūmipadesehīti attho. "
  8321. 628321,126,292,15,26,1,100,10,"Upetarūpan ti pāsaṃsiyabhāvena upetaṃ, tesaṃ pokkharaṇīādīnaṃ vasena ramaṇīyasannivesanti vuttaṃ hoti. "
  8322. 628322,126,292,27,36,1,78,9,Bhusa sobhamānan ti bhusaṃ ativiya virocamānaṃ vimānaseṭṭhaṃ labhantīti yojanā.
  8323. 628323,126,292,37,39,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  8324. 628324,126,293,2,4,1,33,2,Paṭhamanāvāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8325. 628325,126,294,2,4,1,23,2,7 . Dutiyanāvāvimānavaṇṇanā
  8326. 628326,126,295,2,7,1,43,4,Suvaṇṇacchadanaṃ nāvan ti dutiyanāvāvimānaṃ.
  8327. 628327,126,295,8,11,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8328. 628328,126,295,12,52,1,394,37,"Bhagavati sāvatthiyaṃ viharante aññataro khīṇāsavatthero upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya gāmakāvāse vassaṃ upagantukāmo sāvatthito taṃ gāmaṃ uddissa pacchābhattaṃ addhānamaggapaṭipanno, maggaparissamena kilanto tasito antarāmagge aññataraṃ gāmaṃ sampatto, bahigāme tādisaṃ chāyūdakasampannaṭṭhānaṃ apassanto parissamena ca abhibhuyyamāno cīvaraṃ pārupitvā gāmaṃ pavisitvā dhuragehasseva dvāre aṭṭhāsi. "
  8329. 628329,126,295,53,92,1,184,24,"Tattha aññatarā itthī theraṃ passitvā‘‘ kuto, bhante, āgatatthā’’ ti pucchitvā maggaparissamaṃ pipāsitabhāvañca ñatvā‘‘ etha, bhante’’ ti gehaṃ pavesetvā‘‘ idha nisīdathā’’ ti āsanaṃ paññāpetvā adāsi. "
  8330. 628330,126,295,93,101,1,75,8,Tattha nisinne pādodakaṃ pādabbhañjanatelañca datvā tālavaṇṭaṃ gahetvā bīji.
  8331. 628331,126,295,102,110,1,67,8,Pariḷāhe vūpasante madhuraṃ sītalaṃ sugandhaṃ pānakaṃ yojetvā adāsi.
  8332. 628332,126,295,111,118,1,66,7,Thero taṃ pivitvā paṭippassaddhakilamatho anumodanaṃ katvā pakkāmi.
  8333. 628333,126,295,119,128,1,95,9,Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbattīti sabbaṃ anantaravimānasadisanti veditabbaṃ.
  8334. 628334,126,295,129,132,1,24,3,Gāthāsupi apubbaṃ natthi.
  8335. 628335,126,295,133,135,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8336. 628336,126,296,2,4,1,0,0,53.
  8337. 628337,126,297,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ, nāri āruyha tiṭṭhasi; "
  8338. 628338,126,298,2,8,1,42,5,"Ogāhasi pokkharaṇiṃ, padmaṃ chindasi pāṇinā. "
  8339. 628339,126,299,2,4,1,0,0,54.
  8340. 628340,126,300,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8341. 628341,126,301,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8342. 628342,126,302,2,4,1,0,0,55.
  8343. 628343,126,303,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  8344. 628344,126,304,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8345. 628345,126,305,2,4,1,0,0,56.
  8346. 628346,126,306,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8347. 628347,126,307,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8348. 628348,126,308,2,4,1,0,0,57.
  8349. 628349,126,309,2,12,1,55,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; "
  8350. 628350,126,310,2,11,1,61,8,"Disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ. "
  8351. 628351,126,311,2,4,1,0,0,58.
  8352. 628352,126,312,2,14,1,55,9,"‘ ‘ Yo ve kilantassa pipāsitassa, ṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti; "
  8353. 628353,126,313,2,9,1,55,6,"Sītodakā tassa bhavanti najjo, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. "
  8354. 628354,126,314,2,4,1,0,0,59.
  8355. 628355,126,315,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā, sītodakā vālukasanthatā nadī; "
  8356. 628356,126,316,2,13,1,58,10,"Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā. "
  8357. 628357,126,317,2,4,1,0,0,60.
  8358. 628358,126,318,2,10,1,57,6,"‘ ‘ Taṃbhūmibhāgehi upetarūpaṃ, vimānaseṭṭhaṃ bhusa sobhamānaṃ; "
  8359. 628359,126,319,2,10,1,57,7,"Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko, etādisaṃ puññakatā labhanti. "
  8360. 628360,126,320,2,4,1,0,0,61.
  8361. 628361,126,321,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8362. 628362,126,322,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8363. 628363,126,323,2,4,1,0,0,62.
  8364. 628364,126,324,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8365. 628365,126,325,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8366. 628366,126,326,2,8,1,50,6,Atthavaṇṇanāsupi idha ekova theroti apubbaṃ natthi.
  8367. 628367,126,327,2,4,1,32,2,Dutiyanāvāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8368. 628368,126,328,2,4,1,23,2,8 . Tatiyanāvāvimānavaṇṇanā
  8369. 628369,126,329,2,7,1,43,4,Suvaṇṇacchadanaṃ nāvan ti tatiyanāvāvimānaṃ.
  8370. 628370,126,329,8,11,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8371. 628371,126,329,12,24,1,118,12,Bhagavā janapadacārikaṃ caranto mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ kosalajanapade yena thūṇaṃ nāma brāhmaṇagāmo tadavasari.
  8372. 628372,126,329,25,41,1,93,11,Assosuṃ kho thūṇeyyakā brāhmaṇagahapatikā‘‘ samaṇo kira gotamo amhākaṃ gāmakhettaṃ anuppatto’’ ti .
  8373. 628373,126,329,42,99,1,423,47,"Atha thūṇeyyakā brāhmaṇagahapatikā appasannā micchādiṭṭhikā maccherapakatā‘‘ sace samaṇo gotamo imaṃ gāmaṃ pavisitvā dvīhatīhaṃ vaseyya, sabbaṃ imaṃ janaṃ attano vacane patiṭṭhapeyya, tato brāhmaṇadhammo patiṭṭhaṃ na labheyyā’’ ti tattha bhagavato avāsāya parisakkantā nadītitthesu ṭhapitanāvāyo apanesuṃ, setusaṅkamanāni ca avalañje akaṃsu, tathā papāmaṇḍapādīni, ekaṃ udapānaṃ ṭhapetvā itarāni udapānāni tiṇādīhi pūretvā pidahiṃsu. "
  8374. 628374,126,329,100,133,1,150,22,Tena vuttaṃ udāne( udā.69)‘‘ atha kho thūṇeyyakā brāhmaṇagahapatikā udapānaṃ tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūresuṃ‘ mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū’’’ ti.
  8375. 628375,126,330,2,26,1,204,24,Bhagavā tesaṃ taṃ vippakāraṃ ñatvā te anukampanto saddhiṃ bhikkhusaṅghena ākāsena nadiṃ atikkamitvā gantvā anukkamena thūṇaṃ brāhmaṇagāmaṃ patvā maggā okkamma aññatarasmiṃ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi.
  8376. 628376,126,330,27,35,1,72,8,Tena ca samayena sambahulā udakahāriniyo bhagavato avidūrena atikkamanti.
  8377. 628377,126,330,36,63,1,156,21,"Tasmiñca gāme‘‘ sace samaṇo gotamo idhāgamissati, na tassa paccuggamanādikaṃ kātabbaṃ, gehaṃ āgatassa cassa sāvakānañca bhikkhāpi na dātabbā’’ ti katikā katā hoti. "
  8378. 628378,126,331,2,107,1,814,92,"Tattha aññatarassa brāhmaṇassa dāsī ghaṭena pānīyaṃ gahetvā gacchantī bhagavantaṃ bhikkhusaṅghaparivutaṃ nisinnaṃ disvā bhikkhū ca maggaparissamena kilante tasite ñatvā pasannacittā pānīyaṃ dātukāmā hutvā‘‘ yadipi me gāmavāsino‘ samaṇassa gotamassa na kiñci dātabbaṃ, sāmīcikammampi na kātabban’ ti katikaṃ katvā ṭhitā, evaṃ santepi yadi ahaṃ īdise puññakkhette dakkhiṇeyye labhitvā pānīyadānamattenāpi attano patiṭṭhaṃ na kareyyaṃ, kadāhaṃ ito dukkhajīvitato muccissāmi, kāmaṃ me ayyako sabbepime gāmavāsino maṃ hanantu vā bandhantu vā, īdise puññakkhette pānīyadānaṃ dassāmi evā’’ ti sanniṭṭhānaṃ katvā aññāhi udakahārinīhi vāriyamānāpi jīvite nirapekkhā sīsato pānīyaghaṭaṃ otāretvā ubhohi hatthehi pariggahetvā ekamante ṭhapetvā sañjātapītisomanassā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā pānīyena nimantesi. "
  8379. 628379,126,331,108,126,1,144,17,"Bhagavā tassā cittappasādaṃ oloketvā taṃ anuggaṇhanto pānīyaṃ parissāvetvā hatthapāde dhovitvā pānīyaṃ pivi, ghaṭe udakaṃ parikkhayaṃ na gacchati. "
  8380. 628380,126,331,127,145,1,117,16,"Sā taṃ disvā puna pasannacittā ekassa bhikkhussa adāsi, tathā aparassa aparassāti sabbesampi adāsi, udakaṃ na khīyateva. "
  8381. 628381,126,331,146,152,1,57,6,Sā haṭṭhatuṭṭhā yathāpuṇṇena ghaṭena gehābhimukhī agamāsi.
  8382. 628382,126,331,153,183,1,181,24,"Tassā sāmiko brāhmaṇo pānīyassa dinnabhāvaṃ sutvā‘‘ imāya gāmavattaṃ bhinnaṃ, ahañca gārayho kato’’ ti kodhena pajjalanto taṭataṭāyamāno taṃ bhūmiyaṃ pātetvā hatthehi ca pādehi ca pahari. "
  8383. 628383,126,331,184,197,1,116,12,"Sā tena upakkamena jīvitakkhayaṃ patvā tāvatiṃsabhavane nibbati, vimānaṃ cassā paṭhamanāvāvimāne vuttasadisaṃ uppajji. "
  8384. 628384,126,332,2,22,1,92,14,"Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi‘‘ iṅgha me tvaṃ, ānanda, udapānato pānīyaṃ āharā’’ ti. "
  8385. 628385,126,332,23,42,1,79,12,"Thero‘‘ idāni, bhante, udapāno thūṇeyyakehi dūsito, na sakkā pānīyaṃ āharitun’’ ti āha. "
  8386. 628386,126,332,43,47,1,35,4,Bhagavā dutiyampi tatiyampi āṇāpesi.
  8387. 628387,126,332,48,55,1,63,7,Tatiyavāre thero bhagavato pattaṃ ādāya udapānābhimukho agamāsi.
  8388. 628388,126,332,56,71,1,125,14,"Gacchante there udapāne udakaṃ paripuṇṇaṃ hutvā uttaritvā samantato sandati, sabbaṃ tiṇabhusaṃ upalavitvā sayameva apagacchati. "
  8389. 628389,126,332,72,86,1,123,13,Tena sandamānena salilena uparūpari vaḍḍhantena aññe jalāsaye pūretvā taṃ gāmaṃ parikkhipantena gāmappadeso ajjhottharīyati.
  8390. 628390,126,332,87,98,1,113,10,"Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā brāhmaṇā acchariyabbhutacittajātā bhagavantaṃ khamāpesuṃ, taṅkhaṇaññeva udakogho antaradhāyi. "
  8391. 628391,126,332,99,125,1,287,26,Te bhagavato ca bhikkhusaṅghassa ca nivāsaṭṭhānaṃ saṃvidhāya svātanāya nimantetvā dutiyadivase mahādānaṃ sajjetvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena parivisitvā sabbe thūṇeyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ payirupāsantā nisīdiṃsu.
  8392. 628392,126,333,2,61,1,494,49,"Tena ca samayena sā devatā attano sampattiṃ paccavekkhitvā tassā kāraṇaṃ upadhārentī taṃ‘‘ pānīyadānan’’ ti ñatvā pītisomanassajātā‘‘ handāhaṃ idāneva bhagavantaṃ vandissāmi, sammāpaṭipannesu katānaṃ appakānampi kārānaṃ uḷāraphalatañca manussaloke pākaṭaṃ karissāmī’’ ti ussāhajātā accharāsahassaparivārā uyyānādisahitena vimānena saddhiṃyeva mahatiyā deviddhiyā mahantena devānubhāvena mahājanakāyassa passantasseva āgantvā vimānato oruyha bhagavantaṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. "
  8393. 628393,126,333,62,70,1,69,8,Atha naṃ bhagavā tassā parisāya kammaphalaṃ paccakkhato vibhāvetukāmo–
  8394. 628394,126,334,2,4,1,0,0,63.
  8395. 628395,126,335,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ, nāri āruyha tiṭṭhasi; "
  8396. 628396,126,336,2,8,1,42,5,"Ogāhasi pokkharaṇiṃ, padmaṃ chindasi pāṇinā. "
  8397. 628397,126,337,2,4,1,0,0,64.
  8398. 628398,126,338,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Kūṭāgārā nivesā te, vibhattā bhāgaso mitā; "
  8399. 628399,126,339,2,8,1,40,5,"Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. "
  8400. 628400,126,340,2,4,1,0,0,65.
  8401. 628401,126,341,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8402. 628402,126,342,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8403. 628403,126,343,2,4,1,0,0,66.
  8404. 628404,126,344,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ, "
  8405. 628405,126,345,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8406. 628406,126,345,15,15,1,0,0,–
  8407. 628407,126,346,2,5,1,21,3,Catūhi gāthāhi pucchi.
  8408. 628408,126,347,2,4,1,0,0,67.
  8409. 628409,126,348,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, sambuddheneva pucchitā; "
  8410. 628410,126,349,2,12,1,50,7,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalan’’ ti."
  8411. 628411,126,349,13,13,1,0,0,–
  8412. 628412,126,350,2,4,1,18,2,Saṅgītikārā āhaṃsu.
  8413. 628413,126,351,2,4,1,0,0,68.
  8414. 628414,126,352,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; "
  8415. 628415,126,353,2,11,1,58,8,"Disvāna bhikkhū tasite kilante, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ. "
  8416. 628416,126,354,2,4,1,0,0,69.
  8417. 628417,126,355,2,14,1,55,9,"‘ ‘ Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ, uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti; "
  8418. 628418,126,356,2,9,1,55,6,"Sītodakā tassa bhavanti najjo, pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā. "
  8419. 628419,126,357,2,4,1,0,0,70.
  8420. 628420,126,358,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā, sītodakā vālukasanthatā nadī; "
  8421. 628421,126,359,2,13,1,58,10,"Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā. "
  8422. 628422,126,360,2,4,1,0,0,71.
  8423. 628423,126,361,2,10,1,57,6,"‘ ‘ Taṃbhūmibhāgehi upetarūpaṃ, vimānaseṭṭhaṃ bhusa sobhamānaṃ; "
  8424. 628424,126,362,2,10,1,57,7,"Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko, etādisaṃ puññakatā labhanti. "
  8425. 628425,126,363,2,4,1,0,0,72.
  8426. 628426,126,364,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Kūṭāgārā nivesā me, vibhattā bhāgaso mitā; "
  8427. 628427,126,365,2,8,1,40,5,"Daddallamānā ābhanti, samantā caturo disā. "
  8428. 628428,126,366,2,4,1,0,0,73.
  8429. 628429,126,367,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8430. 628430,126,368,2,11,1,43,8,"Tappajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8431. 628431,126,369,2,4,1,0,0,74.
  8432. 628432,126,370,2,13,1,58,8,"‘ ‘ Akkhāmi te buddha mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8433. 628433,126,371,2,11,1,58,8,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsati; "
  8434. 628434,126,372,2,14,1,61,9,"Etassa kammassa phalaṃ mamedaṃ, atthāya buddho udakaṃ apāyī’’ ti."
  8435. 628435,126,372,15,15,1,0,0,–
  8436. 628436,126,373,2,3,1,17,1,Vissajjanagāthāyo .
  8437. 628437,126,374,2,39,1,229,29,"63. Tattha kiñcāpi sā devatā yadā bhagavā pucchi, tadā taṃ nāvaṃ āruyha na ṭhitā, na pokkharaṇiṃ ogāhati, nāpi padumaṃ chindati, kammānubhāvacoditā pana abhiṇhaṃ jalavihārapasutā tathā karotīti taṃ kiriyāvicchedaṃ dassanavasenevaṃ vuttaṃ. "
  8438. 628438,126,374,40,50,1,69,9,"Ayañca attho na kevalamidheva, atha kho heṭṭhimesupi evameva daṭṭhabbo. "
  8439. 628439,126,375,2,9,1,44,2,72. {Kūṭāgārā}ti suvaṇṇamayakaṇṇikābaddhagehavanto.
  8440. 628440,126,375,10,16,1,38,4,"{Nivesā}ti nivesanāni, kaccharānīti attho. "
  8441. 628441,126,375,17,26,1,31,5,Tenāha‘‘ vibhattā bhāgaso mitā’’ ti.
  8442. 628442,126,375,27,39,1,119,12,Tāni hi catusālabhūtāni aññamaññassa paṭibimbabhūtāni viya paṭivibhattarūpāni samappamāṇatāya bhāgaso mitāni viya honti.
  8443. 628443,126,375,40,44,1,34,3,{Daddallamānā}ti ativiya vijjotamānā.
  8444. 628444,126,375,45,49,1,47,3,{Ābhantī}ti maṇiratanakanakaraṃsijālehi obhāsenti.
  8445. 628445,126,376,2,16,1,75,9,"74. {Mamā}ti idaṃ pubbāparāpekkhaṃ, mama kammassa mama atthāyāti ayañhettha yojanā. "
  8446. 628446,126,376,17,42,1,182,22,"Udakaṃ {apāyī}ti yadetaṃ udakadānaṃ vuttaṃ, etassa puññakammassa idaṃ phalaṃ yāyaṃ dibbasampatti, yasmā mamatthāya sadevake loke aggadakkhiṇeyyo buddho bhagavā mayā dinnaṃ udakaṃ apāyīti. "
  8447. 628447,126,376,43,45,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8448. 628448,126,377,2,11,1,90,9,Evaṃ pasannamānasāya devatāya bhagavā sāmukkaṃsikaṃ dhammadesanaṃ karonto saccāni pakāsesi.
  8449. 628449,126,377,12,21,1,92,8,"Sā desanāpariyosāne sotāpattiphale patiṭṭhahi, sampattaparisāyapi dhammadesanā sātthikā ahosi. "
  8450. 628450,126,378,2,4,1,32,2,Tatiyanāvāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8451. 628451,126,379,2,4,1,17,2,9 . Dīpavimānavaṇṇanā
  8452. 628452,126,380,2,7,1,34,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti dīpavimānaṃ.
  8453. 628453,126,380,8,11,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8454. 628454,126,380,12,39,1,285,26,Bhagavati sāvatthiyaṃ viharante uposathadivase sambahulā upāsakā uposathikā hutvā purebhattaṃ yathāvibhavaṃ dānaṃ datvā kālasseva bhuñjitvā suddhavatthanivatthā suddhuttarāsaṅgā gandhamālādihatthā pacchābhattaṃ vihāraṃ gantvā manobhāvanīye bhikkhū payirupāsitvā sāyanhe dhammaṃ suṇanti.
  8455. 628455,126,380,40,50,1,86,9,"Vihāreyeva vasitukāmānaṃ tesaṃ dhammaṃ suṇantānaṃyeva sūriyo atthaṅgato, andhakāro jāto. "
  8456. 628456,126,380,51,75,1,161,20,Tatthekā aññatarā itthī‘‘ idāni dīpālokaṃ kātuṃ yuttan’’ ti cintetvā attano gehato padīpeyyaṃ āharāpetvā padīpaṃ ujjāletvā dhammāsanassa purato ṭhapetvā dhammaṃ suṇi.
  8457. 628457,126,380,76,86,1,80,10,Sā tena padīpadānena attamanā pītisomanassajātā hutvā vanditvā attano gehaṃ gatā.
  8458. 628458,126,380,87,95,1,66,7,Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane jotirasavimāne nibbatti.
  8459. 628459,126,380,96,107,1,93,11,Sarīrasobhā panassā ativiya pabhassarā aññe deve abhibhavitvā dasa disā obhāsayamānā tiṭṭhati.
  8460. 628460,126,380,108,117,1,96,9,Athekadivasaṃ āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ carantoti sabbaṃ heṭṭhā āgatanayeneva veditabbaṃ.
  8461. 628461,126,380,118,120,1,9,2,Idha pana–
  8462. 628462,126,381,2,4,1,0,0,75.
  8463. 628463,126,382,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  8464. 628464,126,383,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  8465. 628465,126,384,2,4,1,0,0,76.
  8466. 628466,126,385,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8467. 628467,126,386,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8468. 628468,126,387,2,4,1,0,0,77.
  8469. 628469,126,388,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Kena tvaṃ vimalobhāsā, atirocasi devatā; "
  8470. 628470,126,389,2,9,1,40,6,"Kena te sabbagattehi, sabbā obhāsate disā. "
  8471. 628471,126,390,2,4,1,0,0,78.
  8472. 628472,126,391,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  8473. 628473,126,392,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8474. 628474,126,392,15,15,1,0,0,–
  8475. 628475,126,393,2,5,1,21,3,Catūhi gāthāhi pucchi.
  8476. 628476,126,394,2,4,1,0,0,79.
  8477. 628477,126,395,2,12,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8478. 628478,126,396,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8479. 628479,126,397,2,4,1,0,0,80.
  8480. 628480,126,398,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; "
  8481. 628481,126,399,2,8,1,53,5,"Tamandhakāramhi timīsikāyaṃ, padīpakālamhi adāsi dīpaṃ. "
  8482. 628482,126,400,2,4,1,0,0,81.
  8483. 628483,126,401,2,11,1,54,7,"‘ ‘ Yo andhakāramhi timīsikāyaṃ, padīpakālamhi dadāti dīpaṃ; "
  8484. 628484,126,402,2,8,1,55,5,"Uppajjati jotirasaṃ vimānaṃ, pahūtamalyaṃ bahupuṇḍarīkaṃ. "
  8485. 628485,126,403,2,4,1,0,0,82.
  8486. 628486,126,404,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8487. 628487,126,405,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8488. 628488,126,406,2,4,1,0,0,83.
  8489. 628489,126,407,2,10,1,36,5,"‘ ‘ Tenāhaṃ vimalobhāsā, atirocāmi devatā; "
  8490. 628490,126,408,2,9,1,40,6,"Tena me sabbagattehi, sabbā obhāsate disā. "
  8491. 628491,126,409,2,4,1,0,0,84.
  8492. 628492,126,410,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8493. 628493,126,411,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8494. 628494,126,411,15,15,1,0,0,–
  8495. 628495,126,412,2,3,1,10,1,Vissajjesi .
  8496. 628496,126,413,2,44,1,119,14,"75. Tattha abhikkantena {vaṇṇenā}ti ettha abhikkanta-saddo‘‘ abhikkantā, bhante, ratti, nikkhanto paṭhamo yāmo’’ tiādīsu( a. ni.8.20; udā.45; cūḷava.383) khaye āgato."
  8497. 628497,126,413,45,68,1,80,10,‘‘ Ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ tiādīsu( a. ni.4.100) sundare.
  8498. 628498,126,413,69,95,1,60,6,"‘‘ Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante’’ tiādīsu( dī. ni.1.250; pārā.15) abbhanumodane."
  8499. 628499,126,413,96,116,1,59,7,"‘‘ Abhikkantena vaṇṇena, sabbā obhāsayaṃ disā’’ tiādīsu( vi. va.857) abhirūpe. "
  8500. 628500,126,413,117,121,1,29,4,Idhāpi abhirūpe eva daṭṭhabbo.
  8501. 628501,126,413,122,130,1,62,6,"Tasmā {abhikkantenā}ti atikantena atimanāpena, abhirūpenāti attho. "
  8502. 628502,126,413,131,134,1,22,2,{Vaṇṇenā}ti chavivaṇṇena.
  8503. 628503,126,413,135,145,1,65,9,Obhāsentī disā {sabbā}ti sabbāpi dasa disā jotentī ekālokaṃ karontī.
  8504. 628504,126,413,146,157,1,36,7,Kiṃ viyāti āha‘‘ osadhī viya tārakā’’ ti.
  8505. 628505,126,413,158,188,1,181,23,"Ussannā pabhā etāya dhīyati, osadhīnaṃ vā anubalappadāyikāti katvā‘‘ osadhī’’ ti laddhanāmā tārakā yathā samantato ālokaṃ kurumānā tiṭṭhati, evameva tvaṃ sabbā disā obhāsayantī tiṭṭhasīti. "
  8506. 628506,126,414,2,18,1,110,10,"77. {Sabbagattehī}ti sabbehi sarīrāvayavehi, sakalehi aṅgapaccaṅgehi obhāsatīti adhippāyo, hetumhi cetaṃ karaṇavacanaṃ. "
  8507. 628507,126,414,19,26,1,48,6,Sabbā obhāsate {disā}ti sabbāpi dasadisā vijjotati.
  8508. 628508,126,414,27,40,1,67,8,"‘‘ Obhāsare’’ tipi paṭhanti, tesaṃ sabbā disāti bahuvacanameva daṭṭhabbaṃ. "
  8509. 628509,126,415,2,12,1,69,5,"81. {Padīpakālamhī}ti padīpakaraṇakāle, padīpujjalanayogge andhakāreti attho. "
  8510. 628510,126,415,13,27,1,65,8,"Tenāha‘‘ yo andhakāramhi timīsikāyan’’ ti, bahale mahandhakāreti attho. "
  8511. 628511,126,415,28,43,1,119,14,"Dadāti dīpan ti padīpaṃ ujjālento vā anujjālento vā padīpadānaṃ dadāti, padīpopakaraṇāni dakkhiṇeyye uddissa pariccajati. "
  8512. 628512,126,415,44,52,1,87,8,Upapajjati jotirasaṃ vimānan ti paṭisandhiggahaṇavasena jotirasaṃ vimānaṃ upagacchatīti.
  8513. 628513,126,415,53,55,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8514. 628514,126,416,2,25,1,205,22,"Atha yathāpucchite atthe devatāya kathite thero tameva kathaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā dānādikathāya tassā kallacittādibhāvaṃ ñatvā saccāni pakāsesi, saccapariyosāne saparivārā sā devatā sotāpattiphale patiṭṭhahi. "
  8515. 628515,126,416,26,42,1,118,14,"Thero tato āgantvā taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi, bhagavā tasmiṃ vatthusmiṃ sampattaparisāya vitthārena dhammaṃ desesi . "
  8516. 628516,126,416,43,54,1,83,10,"Sā desanā mahājanassa sātthikā jātā, mahājano visesato dīpadāne sakkaccakārī ahosīti. "
  8517. 628517,126,417,2,4,1,26,2,Dīpavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8518. 628518,126,418,2,4,1,25,2,10 . Tiladakkhiṇavimānavaṇṇanā
  8519. 628519,126,419,2,6,1,42,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti tiladakkhiṇavimānaṃ.
  8520. 628520,126,419,7,10,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8521. 628521,126,419,11,17,1,60,6,Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
  8522. 628522,126,419,18,31,1,95,13,Tena ca samayena rājagahe aññatarā itthī gabbhinī tile dhovitvā ātape sukkhāpeti telaṃ kātukāmā.
  8523. 628523,126,419,32,45,1,101,12,"Sā ca parikkhīṇāyukā taṃ divasameva cavanadhammā, nirayasaṃvattanikaṃ cassā kammaṃ okāsaṃ katvā ṭhitaṃ. "
  8524. 628524,126,419,46,73,1,187,22,"Atha naṃ bhagavā paccūsavelāyaṃ lokaṃ volokento dibbacakkhunā disvā cintesi‘‘ ayaṃ itthī ajja kālaṃ katvā niraye nibbattissati, yaṃnūnāhaṃ tilabhikkhāpaṭiggahaṇena taṃ saggūpagaṃ kareyyan’’ ti. "
  8525. 628525,126,419,74,90,1,147,15,So sāvatthito taṅkhaṇeneva rājagahaṃ gantvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahe piṇḍāya caranto anupubbena tassā gehadvāraṃ pāpuṇi.
  8526. 628526,126,419,91,117,1,237,26,Sā itthī bhagavantaṃ passitvā sañjātapītisomanassā sahasā uṭṭhahitvā katañjalī aññaṃ dātabbayuttakaṃ apassantī hatthapāde dhovitvā tile rāsiṃ katvā ubhohi hatthehi pariggahetvā añjalipūraṃ tilaṃ bhagavato patte ākiritvā bhagavantaṃ vandi.
  8527. 628527,126,419,118,131,1,54,8,Taṃ bhagavā anukampamāno ‘‘ sukhinī hohī’’ ti vatvā pakkāmi.
  8528. 628528,126,419,132,144,1,116,12,Sā tassā rattiyā paccūsasamaye kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane dvādasayojanike kanakavimāne suttapabuddhā viya nibbatti.
  8529. 628529,126,420,2,11,1,113,9,Athāyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto taṃ accharāsahassaparivutaṃ mahatiyā deviddhiyā virocamānamupagantvā–
  8530. 628530,126,421,2,4,1,0,0,85.
  8531. 628531,126,422,2,12,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  8532. 628532,126,423,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  8533. 628533,126,424,2,4,1,0,0,86.
  8534. 628534,126,425,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8535. 628535,126,426,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8536. 628536,126,427,2,4,1,0,0,87.
  8537. 628537,126,428,2,8,1,29,5,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, "
  8538. 628538,126,429,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  8539. 628539,126,430,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  8540. 628540,126,431,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  8541. 628541,126,431,11,13,1,6,1,– pucchi;
  8542. 628542,126,432,2,4,1,0,0,88.
  8543. 628543,126,433,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8544. 628544,126,434,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8545. 628545,126,435,2,4,1,0,0,89.
  8546. 628546,126,436,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke. "
  8547. 628547,126,437,2,4,1,0,0,90.
  8548. 628548,126,438,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ; "
  8549. 628549,126,439,2,8,1,39,5,"Āsajja dānaṃ adāsiṃ, akāmā tiladakkhiṇaṃ; "
  8550. 628550,126,440,2,8,1,45,5,"Dakkhiṇeyyassa buddhassa, pasannā sehi pāṇibhi. "
  8551. 628551,126,441,2,4,1,0,0,91.
  8552. 628552,126,442,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8553. 628553,126,443,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8554. 628554,126,444,2,4,1,0,0,92.
  8555. 628555,126,445,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8556. 628556,126,446,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8557. 628557,126,446,15,15,1,0,0,–
  8558. 628558,126,447,2,4,1,13,2,Sā vissajjesi.
  8559. 628559,126,448,2,26,1,78,10,90. Tattha {āsajjā}ti ayaṃ āsajja-saddo‘‘ āsajja naṃ tathāgatan’’ tiādīsu( cūḷava.350) ghaṭṭena āgato.
  8560. 628560,126,448,27,53,1,35,5,‘‘ Āsajja dānaṃ detī’’ tiādīsu( dī. ni.3.336; a. ni.8.31) samāgame.
  8561. 628561,126,448,54,57,1,29,3,Idhāpi samāgameyeva daṭṭhabbo.
  8562. 628562,126,448,58,66,1,53,6,"Tasmā {āsajjā}ti samāgantvā, samavāyena sampatvāti attho. "
  8563. 628563,126,448,67,74,1,15,3,Tenāha‘‘ akāmā’’ ti.
  8564. 628564,126,448,75,99,1,169,18,"Sā hi deyyadhammasaṃvidhānapubbakaṃ purimasiddhaṃ dānasaṅkappaṃ vinā sahasā sampatte bhagavati pavattitaṃ tiladānaṃ sandhāyāha‘‘ āsajja dānaṃ adāsiṃ, akāmā tiladakkhiṇan’’ ti. "
  8565. 628565,126,448,100,102,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8566. 628566,126,449,2,4,1,34,2,Tiladakkhiṇavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8567. 628567,126,450,2,4,1,29,2,11 . Paṭhamapatibbatāvimānavaṇṇanā
  8568. 628568,126,451,2,9,1,47,6,Koñcā mayūrā diviyā ca {haṃsā}ti patibbatāvimānaṃ.
  8569. 628569,126,451,10,13,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8570. 628570,126,451,14,20,1,60,6,Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
  8571. 628571,126,451,21,43,1,178,20,"Tattha aññatarā itthī patibbatā ahosi bhattu anukūlavattinī khamā padakkhiṇaggāhinī, na kuddhāpi paṭippharati, apharusavācā saccavādinī saddhā pasannā yathāvibhavaṃ dānāni ca adāsi. "
  8572. 628572,126,451,44,52,1,66,8,Sā kenacideva rogena phuṭṭhā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti.
  8573. 628573,126,451,53,66,1,134,13,Athāyasmā mahāmoggallāno purimanayeneva devacārikaṃ caranto taṃ devadhītaraṃ mahatiṃ sampattiṃ anubhavantiṃ disvā tassā samīpamupagato.
  8574. 628574,126,451,67,76,1,119,9,Sā accharāsahassaparivutā saṭṭhisakaṭabhārālaṅkārapaṭimaṇḍitattabhāvā therassa pādesu sirasā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  8575. 628575,126,451,77,81,1,38,4,Theropi tāya katapuññakammaṃ pucchanto–
  8576. 628576,126,452,2,4,1,0,0,93.
  8577. 628577,126,453,2,13,1,57,9,"‘ ‘ Koñcā mayūrā diviyā ca haṃsā, vaggussarā kokilā sampatanti; "
  8578. 628578,126,454,2,8,1,62,5,"Pupphābhikiṇṇaṃ rammamidaṃ vimānaṃ, anekacittaṃ naranārisevitaṃ. "
  8579. 628579,126,455,2,4,1,0,0,94.
  8580. 628580,126,456,2,12,1,56,7,"‘ ‘ Tatthacchasi devi mahānubhāve, iddhī vikubbanti anekarūpā; "
  8581. 628581,126,457,2,13,1,61,9,"Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti ca. "
  8582. 628582,126,458,2,4,1,0,0,95.
  8583. 628583,126,459,2,7,1,27,3,"‘ ‘ Deviddhipattāsi mahānubhāve, "
  8584. 628584,126,460,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  8585. 628585,126,461,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  8586. 628586,126,462,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  8587. 628587,126,462,11,13,1,3,1,– āha;
  8588. 628588,126,463,2,4,1,0,0,96.
  8589. 628589,126,464,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8590. 628590,126,465,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8591. 628591,126,466,2,4,1,0,0,97.
  8592. 628592,126,467,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, patibbatānaññamanā ahosiṃ; "
  8593. 628593,126,468,2,9,1,58,6,"Mātāva puttaṃ anurakkhamānā, kuddhāpihaṃ nappharusaṃ avocaṃ. "
  8594. 628594,126,469,2,4,1,0,0,98.
  8595. 628595,126,470,2,12,1,57,8,"‘ ‘ Sacce ṭhitā mosavajjaṃ pahāya, dāne ratā saṅgahitattabhāvā; "
  8596. 628596,126,471,2,10,1,58,7,"Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. "
  8597. 628597,126,472,2,4,1,0,0,99.
  8598. 628598,126,473,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8599. 628599,126,474,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8600. 628600,126,475,2,4,1,0,0,100.
  8601. 628601,126,476,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8602. 628602,126,477,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8603. 628603,126,477,15,15,1,0,0,–
  8604. 628604,126,478,2,5,1,20,3,Sā devatā vissajjesi.
  8605. 628605,126,479,2,18,1,50,7,"93. Tattha {koñcā}ti koñcasakuṇā, ye‘‘ sārasā’’ tipi vuccanti. "
  8606. 628606,126,479,19,22,1,13,2,{Mayūrā}ti morā.
  8607. 628607,126,479,23,26,1,21,2,{Diviyā}ti dibbānubhāvā.
  8608. 628608,126,479,27,42,1,75,10,"Idañhi padaṃ‘‘ diviyā koñcā, diviyā mayūrā’’ tiādinā catūhipi padehi yojetabbaṃ. "
  8609. 628609,126,479,43,46,1,27,2,{Haṃsā}ti suvaṇṇahaṃsādihaṃsā.
  8610. 628610,126,479,47,50,1,25,2,{Vaggussarā}ti madhurassarā.
  8611. 628611,126,479,51,57,1,39,5,{Kokilā}ti kāḷakokilā ceva sukkakokilā ca.
  8612. 628612,126,479,58,68,1,81,8,{Sampatantī}ti devatāya abhiramaṇatthaṃ kīḷantā laḷantā samantato patanti vicaranti.
  8613. 628613,126,479,69,86,1,99,11,Koñcādirūpena hi devatāya ratijananatthaṃ parivārabhūtā devatā kīḷantā laḷantā‘‘ koñcā’’ tiādinā vuttā.
  8614. 628614,126,479,87,92,1,69,5,Pupphābhikiṇṇan ti ganthitāganthitehi nānāvidharatanakusumehi okiṇṇaṃ.
  8615. 628615,126,479,93,99,1,37,5,"Ramman ti ramaṇīyaṃ, manoramanti attho. "
  8616. 628616,126,479,100,109,1,99,9,Anekacittan ti anekehi uyyānakapparukkhapokkharaṇiādīhi vimānesu ca anekehi bhittivisesādīhi cittaṃ.
  8617. 628617,126,479,110,117,1,72,7,Naranārisevitan ti parivārabhūtehi devaputtehi devadhītāhi ca upasevitaṃ.
  8618. 628618,126,480,2,19,1,142,13,94. Iddhī vikubbanti {anekarūpā}ti nānārūpānaṃ vidaṃsanena anekarūpā kammānubhāvasiddhā iddhī vikubbantī vikubbaniddhiyo valañjentī acchasīti yojanā.
  8619. 628619,126,481,2,28,1,154,19,"97. {Anaññamanā}ti patibbatā, patito aññasmiṃ mano etissāti aññamanā, na aññamanāti anaññamanā, mayhaṃ sāmikato aññasmiṃ purise pāpakaṃ cittaṃ na uppādesinti attho. "
  8620. 628620,126,481,29,48,1,133,16,"Mātāva puttaṃ {anurakkhamānā}ti yathā mātā puttaṃ, evaṃ mayhaṃ sāmikaṃ, sabbepi vā satte hitesitāya ahitāpanayanakāmatāya ca anuddayamānā. "
  8621. 628621,126,481,49,68,1,158,18,"Kuddhāpihaṃ nappharusaṃ avocan ti parena kataṃ aphāsukaṃ paṭicca kuddhāpi samānā ahaṃ pharusavacanaṃ na kathesiṃ, aññadatthu piyavacanameva abhāsinti adhippāyo. "
  8622. 628622,126,482,2,10,1,30,4,98. Sacce {ṭhitā}ti sacce patiṭṭhitā.
  8623. 628623,126,482,11,30,1,124,15,"Yasmā musāvādā veramaṇiyā sacce patiṭṭhitā nāma hoti, na kadāci saccavacanamattenāti āha– mosavajjaṃ {pahāyā}ti musāvādaṃ pahāya. "
  8624. 628624,126,482,31,39,1,47,6,"Dāne {ratā}ti dāne abhiratā, yuttappayuttāti attho. "
  8625. 628625,126,482,40,62,1,213,20,"{Saṅgahitattabhāvā}ti saṅgahavatthūhi attānaṃ viya sabhāveneva paresaṃ saṅgaṇhanasīlā annañca pānañca kammaphalasaddhāya pasannacittā sakkaccaṃ cittīkārena adāsiṃ, aññañca vatthādidānaṃ vipulaṃ uḷāraṃ adāsinti yojanā. "
  8626. 628626,126,482,63,65,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8627. 628627,126,483,2,4,1,31,2,Patibbatāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8628. 628628,126,484,2,4,1,28,2,12 . Dutiyapatibbatāvimānavaṇṇanā
  8629. 628629,126,485,2,6,1,42,3,Veḷuriyathambhan ti dutiyapatibbatāvimānaṃ.
  8630. 628630,126,485,7,10,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8631. 628631,126,485,11,34,1,172,21,"Sāvatthiyaṃ kira aññatarā upāsikā patibbatā hutvā saddhā pasannā pañca sīlāni suvisuddhāni katvā rakkhi, yathāvibhavañca dānāni adāsi, sā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane uppajji. "
  8632. 628632,126,485,35,38,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  8633. 628633,126,486,2,4,1,0,0,101.
  8634. 628634,126,487,2,11,1,62,6,"‘ ‘ Veḷuriyathambhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ, vimānamāruyha anekacittaṃ; "
  8635. 628635,126,488,2,9,1,56,6,"Tatthacchasi devi mahānubhāve, uccāvacā iddhi vikubbamānā; "
  8636. 628636,126,489,2,12,1,61,9,"Imā ca te accharāyo samantato, naccanti gāyanti pamodayanti ca. "
  8637. 628637,126,490,2,4,1,0,0,102.
  8638. 628638,126,491,2,6,1,27,3,"‘ ‘ Deviddhipattāsi mahānubhāve, "
  8639. 628639,126,492,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  8640. 628640,126,493,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  8641. 628641,126,494,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  8642. 628642,126,494,11,13,1,6,1,– pucchi;
  8643. 628643,126,495,2,4,1,0,0,103.
  8644. 628644,126,496,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8645. 628645,126,497,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8646. 628646,126,498,2,4,1,0,0,104.
  8647. 628647,126,499,2,11,1,53,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, upāsikā cakkhumato ahosiṃ; "
  8648. 628648,126,500,2,9,1,53,6,"Pāṇātipātā viratā ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ. "
  8649. 628649,126,501,2,4,1,0,0,105.
  8650. 628650,126,502,2,14,1,55,10,"‘ ‘ Amajjapā no ca musā abhāṇiṃ, sakena sāminā ahosiṃ tuṭṭhā; "
  8651. 628651,126,503,2,10,1,58,7,"Annañca pānañca pasannacittā, sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ. "
  8652. 628652,126,504,2,4,1,0,0,106.
  8653. 628653,126,505,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8654. 628654,126,506,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8655. 628655,126,507,2,4,1,0,0,107.
  8656. 628656,126,508,2,9,1,30,5,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, "
  8657. 628657,126,509,2,5,1,28,3,Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ;
  8658. 628658,126,510,2,5,1,26,3,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, "
  8659. 628659,126,511,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  8660. 628660,126,511,11,13,1,10,1,– vissajjesi;
  8661. 628661,126,512,2,9,1,51,4,101. Tattha veḷuriyathambhan ti veḷuriyamaṇimayathambhaṃ.
  8662. 628662,126,512,10,13,1,20,3,Ruciran ti ramaṇīyaṃ.
  8663. 628663,126,512,14,18,1,31,4,Pabhassaran ti ativiya bhāsuraṃ.
  8664. 628664,126,512,19,28,1,43,7,"{Uccāvacā}ti uccā ca avacā ca, vividhāti attho. "
  8665. 628665,126,513,2,4,1,0,0,104-5.
  8666. 628666,126,513,5,10,1,46,4,{Upāsikā}ti saraṇagamanena upāsikālakkhaṇe ṭhitā.
  8667. 628667,126,513,11,12,1,8,1,Vuttañhi–
  8668. 628668,126,514,2,46,1,157,24,"‘ ‘ Yato kho, mahānāma, ariyasāvako buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, ettāvatā kho, mahānāma, ariyasāvako upāsako hotī’’ ti( saṃ. ni.5.1033). "
  8669. 628669,126,515,2,9,1,60,6,{Cakkhumato}ti pañcahi cakkhūhi cakkhumato buddhassa bhagavato.
  8670. 628670,126,515,10,24,1,103,10,Evaṃ upāsikābhāvakittanena āsayasuddhiṃ dassetvā payogasuddhiṃ dassetuṃ‘‘ pāṇātipātā viratā’’ tiādi vuttaṃ.
  8671. 628671,126,515,25,32,1,59,6,Tattha sakena sāminā ahosiṃ {tuṭṭhā}ti micchācārāveramaṇimāha.
  8672. 628672,126,515,33,36,1,28,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttasadisameva.
  8673. 628673,126,516,2,4,1,37,2,Dutiyapatibbatāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8674. 628674,126,517,2,4,1,26,2,13 . Paṭhamasuṇisāvimānavaṇṇanā
  8675. 628675,126,518,2,6,1,36,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti suṇisāvimānaṃ.
  8676. 628676,126,518,7,10,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8677. 628677,126,518,11,47,1,261,30,"Sāvatthiyaṃ aññatarasmiṃ gehe ekā kulasuṇhā gehaṃ piṇḍāya paviṭṭhaṃ khīṇāsavattheraṃ disvā sañjātapītisomanassā‘‘ idaṃ mayhaṃ uttamaṃ puññakkhettaṃ upaṭṭhitan’’ ti attanā laddhaṃ pūvabhāgaṃ ādāya ādarena therassa upanesi, thero taṃ paṭiggahetvā anumodanaṃ katvā gato. "
  8678. 628678,126,518,48,55,1,50,6,Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane uppajji.
  8679. 628679,126,518,56,60,1,35,4,Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttasadisameva.
  8680. 628680,126,518,61,63,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8681. 628681,126,519,2,4,1,0,0,108.
  8682. 628682,126,520,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  8683. 628683,126,521,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  8684. 628684,126,522,2,4,1,0,0,109.
  8685. 628685,126,523,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8686. 628686,126,524,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8687. 628687,126,525,2,4,1,0,0,110.
  8688. 628688,126,526,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  8689. 628689,126,527,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8690. 628690,126,528,2,4,1,0,0,111.
  8691. 628691,126,529,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8692. 628692,126,530,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8693. 628693,126,531,2,4,1,0,0,112.
  8694. 628694,126,532,2,12,1,56,8,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe. "
  8695. 628695,126,533,2,4,1,0,0,113.
  8696. 628696,126,534,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; "
  8697. 628697,126,535,2,9,1,41,6,"Tassa adāsahaṃ pūvaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; "
  8698. 628698,126,536,2,8,1,43,5,"Bhāgaḍḍhabhāgaṃ datvāna, modāmi nandane vane. "
  8699. 628699,126,537,2,4,1,0,0,114.
  8700. 628700,126,538,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8701. 628701,126,539,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8702. 628702,126,540,2,4,1,0,0,115.
  8703. 628703,126,541,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8704. 628704,126,542,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8705. 628705,126,543,2,10,1,32,4,112. Tattha {suṇisā}ti puttassa bhariyā.
  8706. 628706,126,543,11,32,1,65,12,"Itthiyā hi sāmikassa pitā‘‘ sasuro’’ ti vuccati, tassa ca sā‘‘ suṇisā’’ ti. "
  8707. 628707,126,543,33,44,1,44,7,Taṃ sandhāya‘‘ suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe’’ ti.
  8708. 628708,126,544,2,11,1,56,5,113. Bhāgaḍḍhabhāgan ti attanā laddhapaṭivīsato upaḍḍhabhāgaṃ.
  8709. 628709,126,544,12,20,1,56,7,Modāmi nandane {vane}ti therena nandanavane diṭṭhatāya āha.
  8710. 628710,126,544,21,23,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8711. 628711,126,545,2,4,1,28,2,Suṇisāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8712. 628712,126,546,2,4,1,25,2,14 . Dutiyasuṇisāvimānavaṇṇanā
  8713. 628713,126,547,2,7,1,42,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti dutiyasuṇisāvimānaṃ.
  8714. 628714,126,547,8,16,1,63,7,"Ettha pana apubbaṃ natthi, aṭṭhuppattiyaṃ kummāsadānameva viseso. "
  8715. 628715,126,547,17,19,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8716. 628716,126,548,2,4,1,0,0,116.
  8717. 628717,126,549,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  8718. 628718,126,550,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  8719. 628719,126,551,2,4,1,0,0,117.
  8720. 628720,126,552,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8721. 628721,126,553,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8722. 628722,126,554,2,4,1,0,0,118.
  8723. 628723,126,555,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  8724. 628724,126,556,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8725. 628725,126,557,2,4,1,0,0,119.
  8726. 628726,126,558,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8727. 628727,126,559,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8728. 628728,126,560,2,4,1,0,0,120.
  8729. 628729,126,561,2,12,1,56,8,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe. "
  8730. 628730,126,562,2,4,1,0,0,121.
  8731. 628731,126,563,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ, vippasannamanāvilaṃ; "
  8732. 628732,126,564,2,9,1,42,6,"Tassa adāsahaṃ bhāgaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; "
  8733. 628733,126,565,2,8,1,41,5,"Kummāsapiṇḍaṃ datvāna, modāmi nandane vane. "
  8734. 628734,126,566,2,4,1,0,0,122.
  8735. 628735,126,567,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8736. 628736,126,568,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8737. 628737,126,569,2,4,1,0,0,123.
  8738. 628738,126,570,2,13,1,59,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ; "
  8739. 628739,126,571,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  8740. 628740,126,572,2,9,1,33,4,121. Tattha bhāgan ti kummāsakoṭṭhāsaṃ.
  8741. 628741,126,572,10,18,1,31,4,Tenāha‘‘ kummāsapiṇḍaṃ datvānā’’ ti.
  8742. 628742,126,572,19,23,1,30,4,Kummāsoti ca yavakummāso vutto.
  8743. 628743,126,572,24,26,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8744. 628744,126,573,2,4,1,34,2,Dutiyasuṇisāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8745. 628745,126,574,2,4,1,19,2,15 . Uttarāvimānavaṇṇanā
  8746. 628746,126,575,2,6,1,36,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti uttarāvimānaṃ.
  8747. 628747,126,575,7,10,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8748. 628748,126,575,11,16,1,50,5,Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
  8749. 628749,126,575,17,40,1,140,19,"Tena ca samayena puṇṇo nāma duggatapuriso rājagahaseṭṭhiṃ upanissāya jīvati, tassa bhariyā uttarā, uttarā ca nāma dhītāti dve eva gehamānusakā. "
  8750. 628750,126,575,41,54,1,84,9,Athekadivasaṃ rājagahe‘‘ mahājanena sattāhaṃ nakkhattaṃ kīḷitabban’’ ti ghosanaṃ kariṃsu.
  8751. 628751,126,575,55,82,1,141,20,"Taṃ sutvā seṭṭhi pātova āgataṃ puṇṇaṃ‘‘ tāta, amhākaṃ parijano nakkhattaṃ kīḷitukāmo, tvaṃ kiṃ nakkhattaṃ kīḷissasi, udāhu bhatiṃ karissasī’’ ti āha."
  8752. 628752,126,575,83,102,1,103,14,"‘‘ Sāmi, nakkhattaṃ nāma sadhanānaṃ hoti, mama pana gehe svātanāya yāgutaṇḍulānipi natthi, kiṃ me nakkhattena? "
  8753. 628753,126,575,103,109,1,34,5,Goṇe labhanto kasituṃ gamissāmī’ ti.
  8754. 628754,126,575,110,119,1,24,5,‘‘ Tena hi goṇe gaṇhassū’’ ti.
  8755. 628755,126,575,120,154,1,210,27,"So balavagoṇe ca bhaddanaṅgalañca gahetvā‘‘ bhadde, nāgarā nakkhattaṃ kīḷanti, ahaṃ daliddatāya bhatiṃ kātuṃ gamissāmi, mayhampi tāva ajja diguṇaṃ nivāpaṃ pacitvā bhattaṃ āhareyyāsī’’ ti bhariyaṃ vatvā khettaṃ agamāsi. "
  8756. 628756,126,576,2,64,1,412,52,"Sāriputtattheropi sattāhaṃ nirodhasamāpanno tato vuṭṭhāya‘‘ kassa nu kho ajja mayā saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti olokento puṇṇaṃ attano ñāṇajālassa anto paviṭṭhaṃ disvā‘‘ saddho nu kho esa, sakkhissati vā me saṅgahaṃ kātun’’ ti olokento tassa saddhabhāvañca saṅgahaṃ kātuṃ samatthabhāvañca tappaccayā ca tassa mahāsampattipaṭilābhaṃ ñatvā pattacīvaraṃ ādāya tassa kasanaṭṭhānaṃ gantvā āvāṭatīre ekaṃ gumbaṃ olokento aṭṭhāsi. "
  8757. 628757,126,576,65,85,1,137,16,Puṇṇo theraṃ disvāva kasiṃ ṭhapetvā pañcapatiṭṭhitena theraṃ vanditvā‘‘ dantakaṭṭhena attho bhavissatī’’ ti dantakaṭṭhaṃ kappiyaṃ katvā adāsi.
  8758. 628758,126,576,86,92,1,53,6,Athassa thero pattañca parissāvanañca nīharitvā adāsi.
  8759. 628759,126,576,93,107,1,68,10,So‘‘ pānīyena attho bhavissatī’’ ti taṃ ādāya pānīyaṃ parissāvetvā adāsi.
  8760. 628760,126,577,2,35,1,192,25,"Thero cintesi‘‘ ayaṃ paresaṃ pacchimagehe vasati, sacassa gehadvāraṃ gamissāmi, imassa bhariyā maṃ daṭṭhuṃ na sakkhissati, yāvassa bhariyā bhattaṃ ādāya maggaṃ paṭipajjati, tāva idheva bhavissāmī’’ ti. "
  8761. 628761,126,577,36,46,1,85,9,So tattheva thokaṃ vītināmetvā tassā maggāruḷhabhāvaṃ ñatvā antonagarābhimukho pāyāsi.
  8762. 628762,126,577,47,88,1,214,33,"Sā antarāmagge theraṃ disvā cintesi‘‘ appekadāhaṃ deyyadhamme sati ayyaṃ na passāmi, appekadā me ayyaṃ passantiyā deyyadhammo na hoti, ajja pana me ayyo ca diṭṭho, deyyadhammo cāyaṃ atthi, karissati nu kho me saṅgahan’’ ti. "
  8763. 628763,126,577,89,113,1,140,19,"Sā bhattabhājanaṃ otāretvā theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā‘‘ bhante, idaṃ lūkhaṃ vā paṇītaṃ vāti acintetvā dāsassa vo saṅgahaṃ karothā’’ ti āha. "
  8764. 628764,126,577,114,139,1,156,21,Atha thero pattaṃ upanāmetvā tāya ekena hatthena bhājanaṃ dhāretvā ekena hatthena tato bhattaṃ dadamānāya upaḍḍhabhatte dinne‘‘ alan’’ ti hatthena pattaṃ pidahi.
  8765. 628765,126,577,140,181,1,238,28,"Sā‘‘ bhante, ekova paṭivīso, na sakkā dvidhā kātuṃ, tumhākaṃ dāsassa idhalokasaṅgahaṃ akatvā paralokasaṅgahaṃ karotha, niravasesameva dātukāmāmhī’’ ti vatvā sabbamevassa patte patiṭṭhāpetvā‘‘ tumhehi diṭṭhadhammassa bhāginī assan’’ ti patthanaṃ akāsi. "
  8766. 628766,126,577,182,199,1,107,13,Thero‘‘ evaṃ hotū’’ ti vatvā ṭhitakova anumodanaṃ katvā ekasmiṃ udakaphāsukaṭṭhāne nisīditvā bhattakiccaṃ akāsi.
  8767. 628767,126,577,200,206,1,52,6,Sāpi paṭinivattitvā taṇḍule pariyesitvā bhattaṃ paci.
  8768. 628768,126,578,2,17,1,137,15,Puṇṇopi aḍḍhakarīsamattaṃ ṭhānaṃ kasitvā jighacchaṃ sahituṃ asakkonto goṇe vissajjetvā ekaṃ rukkhachāyaṃ pavisitvā maggaṃ olokento nisīdi.
  8769. 628769,126,578,18,97,1,466,59,"Athassa bhariyā bhattamādāya gacchamānā taṃ disvāva‘‘ esa jighacchāpīḷito maṃ olokento nisinno, sace maṃ‘ ativiya cirāyī’ ti tajjetvā patodalaṭṭhiyā paharissati, mayā katakammaṃ niratthakaṃ bhavissati, paṭikaccevassa ārocessāmī’’ ti cintetvā evamāha‘‘ sāmi, ajjekadivasaṃ cittaṃ pasādehi, mā mayā katakammaṃ niratthakaṃ kari, ahaṃ pātova te bhattaṃ āharantī antarāmagge dhammasenāpatiṃ disvā tava bhattaṃ tassa datvā puna gehaṃ gantvā bhattaṃ pacitvā āgatā, pasādehi, sāmi, cittan’’ ti. "
  8770. 628770,126,578,98,148,1,285,38,"So‘‘ kiṃ vadesi, bhadde’’ ti pucchitvā puna tamatthaṃ sutvā‘‘ bhadde , sādhu vata te kataṃ mama bhattaṃ ayyassa dadamānāya, mayāpissa ajja pātova dantakaṭṭhañca mukhodakañca dinnan’’ ti pasannamānaso taṃ vacanaṃ abhinanditvā ussūre laddhabhattatāya kilantakāyo tassā aṅke sīsaṃ katvā niddaṃ okkami. "
  8771. 628771,126,579,2,14,1,118,12,Athassa pātova kasitaṭṭhānaṃ paṃsucuṇṇaṃ upādāya sabbaṃ rattasuvaṇṇaṃ hutvā kaṇikārapuppharāsi viya sobhamānaṃ aṭṭhāsi.
  8772. 628772,126,579,15,44,1,162,23,"So pabuddho oloketvā bhariyaṃ āha‘‘ bhadde, etaṃ mayā kasitaṭṭhānaṃ sabbaṃ mama suvaṇṇaṃ hutvā paññāyati, kiṃ nu kho me atiussūre laddhabhattatāya akkhīni bhamantī’’ ti."
  8773. 628773,126,579,45,55,1,34,5,"‘‘ Sāmi, mayhampi evameva paññāyatī’’ ti. "
  8774. 628774,126,579,56,127,1,441,56,"So uṭṭhāya tattha gantvā ekaṃ piṇḍaṃ gahetvā naṅgalasīse paharitvā suvaṇṇabhāvaṃ ñatvā‘‘ aho ayyassa dhammasenāpatissa dinnadāne ajjeva vipāko dassito, na kho pana sakkā ettakaṃ dhanaṃ paṭicchādetvā paribhuñjitun’’ ti bhariyāya ābhataṃ bhattapātiṃ suvaṇṇassa pūretvā rājakulaṃ gantvā raññā katokāso pavisitvā rājānaṃ abhivādetvā‘‘ kiṃ tātā’’ ti vutte‘‘ deva, ajja mayā kasitaṭṭhānaṃ sabbaṃ suvaṇṇarāsimeva hutvā ṭhitaṃ, suvaṇṇaṃ āharāpetuṃ vaṭṭatī’’ ti āha."
  8775. 628775,126,579,128,135,1,12,3,‘‘ Kosi tvan’’ ti?
  8776. 628776,126,579,136,143,1,16,3,‘‘ Puṇṇo nāmāhan’’ ti.
  8777. 628777,126,579,144,154,1,25,6,‘‘ Kiṃ pana te ajja katan’’ ti?
  8778. 628778,126,579,155,173,1,115,13,"‘‘ Dhammasenāpatissa me pātova dantakaṭṭhañca mukhodakañca dinnaṃ, bhariyāyapi me mayhaṃ āhaṭabhattaṃ tasseva dinnan’’ ti. "
  8779. 628779,126,580,2,29,1,108,17,"Taṃ sutvā rājā‘‘ ajjeva kira bho dhammasenāpatissa dinnadāne vipāko dassito’’ ti vatvā ‘‘ tāta, kiṃ karomī’’ ti pucchi."
  8780. 628780,126,580,30,40,1,55,6,‘‘ Bahūni sakaṭasahassāni pahiṇitvā suvaṇṇaṃ āharāpethā’’ ti.
  8781. 628781,126,580,41,44,1,20,3,Rājā sakaṭāni pahiṇi.
  8782. 628782,126,580,45,58,1,72,9,Rājapurisesu‘‘ rañño santakan’’ ti gaṇhantesu gahitaṃ gahitaṃ mattikāva hoti.
  8783. 628783,126,580,59,84,1,93,15,"Tehi gantvā rañño ārocite‘‘ tātā, tumhehi kinti vatvā gahitan’’ ti puā‘‘ tumhākaṃ santakan’’ ti āhaṃsu. "
  8784. 628784,126,580,85,102,1,65,10,"Tena hi, tātā, puna gacchatha,‘‘ puṇṇassa santakan’’ ti vatvā gaṇhathāti. "
  8785. 628785,126,580,103,111,1,50,7,Te tathā kariṃsu gahitaṃ gahitaṃ suvaṇṇameva ahosi.
  8786. 628786,126,580,112,122,1,71,9,"Taṃ sabbaṃ āharitvā rājaṅgaṇe rāsiṃ akaṃsu, asītihatthubbedho rāsi ahosi. "
  8787. 628787,126,580,123,138,1,79,11,Rājā nāgare sannipātāpetvā āha‘‘ imasmiṃ nagare atthi kassaci ettakaṃ suvaṇṇan’’ ti?
  8788. 628788,126,580,139,147,1,14,3,"‘‘ Natthi, devā’’ ti."
  8789. 628789,126,580,148,157,1,28,5,‘‘ Kiṃ panassa dātuṃ vaṭṭatī’’ ti?
  8790. 628790,126,580,158,166,1,22,3,"‘‘ Seṭṭhicchattaṃ, devā’’ ti. "
  8791. 628791,126,580,167,182,1,86,11,Rājā‘‘ bahudhanaseṭṭhi nāma hotū’’ ti mahantena bhogena saddhiṃ tassa seṭṭhicchattaṃ adāsi.
  8792. 628792,126,581,2,23,1,83,14,"Atha naṃ so āha‘‘ mayaṃ, deva, ettakaṃ kālaṃ parakule vasimhā, vasanaṭṭhānaṃ no dethā’’ ti. "
  8793. 628793,126,581,24,39,1,99,13,"Tena hi passa, esa gumbo paññāyati, etaṃ harāpetvā gehaṃ kārehīti purāṇaseṭṭhissa gehaṭṭhānaṃ ācikkhi. "
  8794. 628794,126,581,40,55,1,156,15,So tasmiṃ ṭhāne katipāheneva gehaṃ kārāpetvā gehapavesanamaṅgalañca chattamaṅgalañca ekatova karonto sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ adāsi.
  8795. 628795,126,581,56,63,1,61,7,Athassa satthā dānānumodanaṃ karonto anupubbiṃ kathaṃ kathesi.
  8796. 628796,126,581,64,76,1,93,12,Dhammakathāvasāne puṇṇaseṭṭhi ca bhariyā cassa dhītā ca uttarāti tayopi janā sotāpannā ahesuṃ.
  8797. 628797,126,582,2,9,1,71,7,Aparabhāge rājagahaseṭṭhi puṇṇaseṭṭhino dhītaraṃ attano puttassa vāresi.
  8798. 628798,126,582,10,43,1,134,23,"So‘‘ nāhaṃ dassāmī’’ ti vutto‘‘ mā evaṃ karotu, ettakaṃ kālaṃ amhe nissāya vasanteneva te sampatti laddhā, detu me puttassa te dhītaran’’ ti āha. "
  8799. 628799,126,582,44,66,1,104,16,"So‘‘ micchādiṭṭhikā tumhe, mama dhītā tīhi ratanehi vinā vasituṃ na sakkoti, nevassa dhītaraṃ dassāmī’’ ti āha. "
  8800. 628800,126,582,67,86,1,104,14,"Atha naṃ bahū seṭṭhigahapatikādayo kulaputtā‘‘ mā tena saddhiṃ vissāsaṃ bhindi, dehissa dhītaran’’ ti yāciṃsu. "
  8801. 628801,126,582,87,94,1,62,7,So tesaṃ vacanaṃ sampaṭicchitvā āsāḷhipuṇṇamāya dhītaraṃ adāsi.
  8802. 628802,126,582,95,130,1,228,30,"Sā patikulaṃ gatakālato paṭṭhāya bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upasaṅkamituṃ dānaṃ vā dātuṃ dhammaṃ vā sotuṃ nālattha, evaṃ aḍḍhatiyesu māsesu vītivattesu attano santike ṭhite paricārike pucchi‘‘ idāni kittakaṃ antovassaṃ avasiṭṭhan’’ ti?"
  8803. 628803,126,582,131,139,1,17,3,"‘‘ Aḍḍhamāso, ayye’’ ti. "
  8804. 628804,126,582,140,180,1,252,31,"Sā mātāpitūnaṃ sāsanaṃ pahiṇi‘‘ kasmā maṃ evarūpe bandhanāgāre pakkhipiṃsu, varaṃ tumhehi maṃ lakkhaṇāhataṃ katvā paresaṃ dāsiṃ sāvetuṃ, na evarūpassa micchādiṭṭhikassa kulassa dātuṃ, āgatakālato paṭṭhāya bhikkhudassanādīsu ekampi puññaṃ kātuṃ na labhāmī’’ ti. "
  8805. 628805,126,582,181,227,1,264,34,"Athassā pitā‘‘ dukkhitā vata me dhītā’’ ti anattamanataṃ pavedetvā pañcadasa kahāpaṇasahassāni pesesi,‘‘ imasmiṃ nagare sirimā nāma gaṇikā atthi, devasikaṃ sahassaṃ gaṇhāti, imehi kahāpaṇehi taṃ ānetvā sāmikassa niyyādetvā sayaṃ yathāruci puññāni karotū’’ ti sāsanañca pahiṇi. "
  8806. 628806,126,582,228,264,1,181,26,"Uttarā tathā katvā sāmikena sirimaṃ disvā‘‘ kimidan’’ ti vutte‘‘ sāmi, imaṃ aḍḍhamāsaṃ mama sahāyikā tumhe paricaratu, ahaṃ pana imaṃ aḍḍhamāsaṃ dānañceva dātukāmā dhammañca sotukāmā’’ ti āha. "
  8807. 628807,126,582,265,278,1,64,9,So taṃ abhirūpaṃ itthiṃ disvā uppannasineho‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchi.
  8808. 628808,126,583,2,62,1,357,44,"Uttarāpi kho buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā‘‘ bhante, imaṃ aḍḍhamāsaṃ aññattha agantvā idheva bhikkhā gahetabbā’’ ti satthu paṭiññaṃ gahetvā‘‘ ito dāni paṭṭhāya yāva mahāpavāraṇā, tāva satthāraṃ upaṭṭhātuṃ dhammañca sotuṃ labhissāmī’’ ti tuṭṭhamānasā‘‘ evaṃ yāguṃ pacatha, evaṃ bhattaṃ pacatha, evaṃ pūvaṃ pacathā’’ ti mahānase sabbakiccāni saṃvidahantī vicarati. "
  8809. 628809,126,583,63,121,1,356,42,"Athassā sāmiko‘‘ sve mahāpavāraṇā bhavissatī’’ ti mahānasābhimukho vātapāne ṭhatvā‘‘ kiṃ nu kho karontī sā andhabālā vicaratī’’ ti oloketvā taṃ sedakilinnaṃ chārikāya okiṇṇaṃ aṅgāramasimakkhitaṃ tathā saṃvidahitvā vicaramānaṃ disvā‘‘ aho andhabālā evarūpe ṭhāne imaṃ sirisampattiṃ nānubhavati,‘‘ muṇḍakasamaṇe upaṭṭhahissāmī’ ti tuṭṭhacittā vicaratī’’ ti hasitvā apagañchi. "
  8810. 628810,126,584,2,41,1,197,30,"Tasmiṃ apagate tassa santike ṭhitā sirimā‘‘ kiṃ nu kho oloketvā esa hasatī’’ ti teneva vātapānena olokentī uttaraṃ disvā‘‘ imaṃ oloketvā iminā hasitaṃ, addhā imassa etāya saddhiṃ santhavo atthī’’ ti cintesi. "
  8811. 628811,126,584,42,64,1,156,18,Sā kira aḍḍhamāsaṃ tasmiṃ gehe bāhirakaitthī hutvā vasamānāpi taṃ sampattiṃ anubhavamānā attano bāhirakaitthibhāvaṃ ajānitvā‘‘ ahaṃ gharasāminī’’ ti saññamakāsi.
  8812. 628812,126,584,65,89,1,166,18,Sā uttarāya āghātaṃ bandhitvā‘‘ dukkhamassā uppādessāmī’’ ti pāsādā oruyha mahānasaṃ pavisitvā pūvapacanaṭṭhāne pakkuthitaṃ sappiṃ kaṭacchunā ādāya uttarābhimukhaṃ pāyāsi.
  8813. 628813,126,584,90,147,1,308,45,"Uttarā taṃ āgacchantiṃ disvā‘‘ mama sahāyikāya mayhaṃ upakāro kato, cakkavāḷaṃ atisambādhaṃ, brahmaloko atinīcako, mama pana sahāyikāya guṇova mahanto, ahampi etaṃ nissāya dānañca dātuṃ dhammañca sotuṃ labhiṃ, sace mama etissāya upari kodho atthi, idaṃ sappi maṃ dahatu, sace natthi, mā maṃ dahatū’’ ti taṃ mettāya phari. "
  8814. 628814,126,584,148,156,1,68,8,Tāya tassā matthake āsiñcitampi pakkuthitasappi sītodakaṃ viya ahosi.
  8815. 628815,126,584,157,208,1,296,41,"Atha naṃ‘‘ idaṃ sītalaṃ bhavissatī’’ ti puna kaṭacchukaṃ pūretvā ādāya āgacchantiṃ uttarāya dāsiyo disvā‘‘ are dubbinīte na tvaṃ amhākaṃ ayyāya upari pakkasappiṃ āsiñcituṃ anucchavikā’’ ti santajjentiyo ito cito ca uṭṭhāya hatthehi ca pādehi ca pothetvā bhūmiyaṃ pātesuṃ, uttarā vārentīpi vāretuṃ nāsakkhi. "
  8816. 628816,126,584,209,233,1,149,20,Atha sā upari ṭhatvā sabbā dāsiyo paṭibāhitvā‘‘ kissa te evarūpaṃ bhāriyaṃ kammaṃ katan’’ ti sirimaṃ ovaditvā uṇhodakena nhāpetvā satapākatelena abbhañji.
  8817. 628817,126,585,2,39,1,258,32,"Tasmiṃ khaṇe sā attano bāhirakitthibhāvaṃ ñatvā cintesi‘‘ mayā bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ sāmikassa hasitamattakāraṇā imissā upari pakkasappiṃ āsiñcantiyā, ayaṃ‘ gaṇhatha nan’ ti dāsiyo na āṇāpetvā maṃ viheṭhanakālepi sabbā dāsiyo paṭibāhitvā mayhaṃ kattabbameva akāsi. "
  8818. 628818,126,585,40,66,1,114,18,"Sacāhaṃ imaṃ na khamāpessāmi, muddhā me sattadhā phaleyyā’’ ti tassā pādamūle nipajjitvā‘‘ ayye, khamāhi me dosan’’ ti āha."
  8819. 628819,126,585,67,80,1,54,8,"‘‘ Ahaṃ sappitikā dhītā, pitari me khamāpite khamissāmī’’ ti."
  8820. 628820,126,585,81,94,1,51,7,"‘‘ Hotu, ayye, pitarampi te puṇṇaseṭṭhiṃ khamāpessāmī’’ ti."
  8821. 628821,126,585,95,111,1,82,11,"‘‘ Puṇṇo mama vaṭṭe janakapitā, vivaṭṭe janakapitari khamāpite pana ahaṃ khamissāmī’’ ti."
  8822. 628822,126,585,112,122,1,32,6,‘‘ Ko pana te vivaṭṭe janakapitā’’ ti?
  8823. 628823,126,585,123,129,1,17,2,‘‘ Sammāsambuddho’’ ti.
  8824. 628824,126,585,130,144,1,56,9,"‘‘ Mayhaṃ tena saddhiṃ vissāso natthi, ahaṃ kiṃ karissāmī’’ ti?"
  8825. 628825,126,585,145,165,1,112,14,"‘‘ Satthā sve bhikkhusaṅghaṃ ādāya idhāgamissati, tvaṃ yathāladdhaṃ sakkāraṃ gahetvā idheva āgantvā taṃ khamāpehī’’ ti. "
  8826. 628826,126,585,166,206,1,306,34,"Sā‘‘ sādhu, ayye’’ ti uṭṭhāya attano gehaṃ gantvā pañcasataparicārikitthiyo āṇāpetvā nānāvidhāni khādanīyabhojanīyāni ceva sūpeyyāni ca sampādetvā punadivase taṃ sakkāraṃ ādāya uttarāya gehaṃ āgantvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa patte patiṭṭhāpetuṃ avisahantī aṭṭhāsi, taṃ sabbaṃ gahetvā uttarāva saṃvidahi. "
  8827. 628827,126,586,2,11,1,76,8,Sirimāpi satthu bhattakiccāvasāne saddhiṃ parivārena satthu pādamūle nipajji.
  8828. 628828,126,586,12,24,1,40,8,Atha naṃ satthā pucchi‘‘ ko te aparādho’’ ti.
  8829. 628829,126,586,25,44,1,110,16,"‘‘ Bhante mayā hiyyo idaṃ nāma kataṃ, atha me sahāyikā maṃ viheṭhayamānā dāsiyo nivāretvā mayhaṃ upakārameva akāsi. "
  8830. 628830,126,586,45,65,1,96,15,"Sāhaṃ imissā guṇaṃ jānitvā imaṃ khamāpesiṃ, atha maṃ esā‘ tumhesu khamāpitesu khamissāmī’ ti āhā’’ ti."
  8831. 628831,126,586,66,74,1,19,4,‘‘ Evaṃ kira uttare’’ ti.
  8832. 628832,126,586,75,89,1,51,8,"‘‘ Āma, bhante, sīse me sahāyikāya pakkasappi āsittan’’ ti."
  8833. 628833,126,586,90,99,1,25,5,‘‘ Atha tayā kiṃ cintitan’’ ti?
  8834. 628834,126,586,100,148,1,245,36,"‘‘ Cakkavāḷaṃ atisambādhaṃ, brahmaloko atinīcako, mama sahāyikāya guṇova mahanto, ahañhi etaṃ nissāya dānañca dātuṃ dhammañca sotuṃ alatthaṃ, sace me imissā upari kodho atthi, idaṃ maṃ dahatu, no ce, mā dahatū’’ ti evaṃ cintetvā imaṃ mettāya phariṃ, bhanteti. "
  8835. 628835,126,586,149,161,1,53,8,"Satthā‘‘ sādhu sādhu, uttare, evaṃ kodhaṃ jinituṃ vaṭṭati. "
  8836. 628836,126,586,162,187,1,173,18,"Kodhano hi nāma akkodhena, akkosako anakkosantena, paribhāsako aparibhāsantena , thaddhamaccharī attano santakassa dānena, musāvādī saccavacanena jinitabbo’’ ti imamatthaṃ dassento–"
  8837. 628837,126,587,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Akkodhena jine kodhaṃ, asādhuṃ sādhunā jine; "
  8838. 628838,126,588,2,18,1,43,5,"Jine kadariyaṃ dānena, saccenālikavādinan’’ ti.( dha. pa.223)– "
  8839. 628839,126,589,2,8,1,56,6,Imaṃ gāthaṃ vatvā gāthāpariyosāne catusaccakathaṃ abhāsi.
  8840. 628840,126,589,9,27,1,151,16,"Saccapariyosāne uttarā sakadāgāmiphale patiṭṭhahi, sāmiko ca sasuro ca sassu ca sotāpattiphalaṃ sacchikariṃsu, sirimāpi pañcasataparivārā sotāpannā ahosi. "
  8841. 628841,126,589,28,34,1,54,6,Aparabhāge uttarā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane uppajji.
  8842. 628842,126,589,35,45,1,92,9,Athāyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayeneva devacārikaṃ caranto uttaraṃ devadhītaraṃ disvā–
  8843. 628843,126,590,2,4,1,0,0,124.
  8844. 628844,126,591,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  8845. 628845,126,592,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  8846. 628846,126,593,2,4,1,0,0,125.
  8847. 628847,126,594,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  8848. 628848,126,595,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8849. 628849,126,596,2,4,1,0,0,126.
  8850. 628850,126,597,2,9,1,29,5,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, "
  8851. 628851,126,598,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  8852. 628852,126,599,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  8853. 628853,126,600,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  8854. 628854,126,600,11,13,1,10,1,– paṭipucchi;
  8855. 628855,126,601,2,4,1,0,0,127.
  8856. 628856,126,602,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  8857. 628857,126,603,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  8858. 628858,126,604,2,4,1,0,0,128.
  8859. 628859,126,605,2,12,1,59,8,"‘ ‘ Issā ca maccheramatho paḷāso, nāhosi mayhaṃ gharamāvasantiyā; "
  8860. 628860,126,606,2,8,1,57,5,"Akkodhanā bhattu vasānuvattinī, uposathe niccahamappamattā. "
  8861. 628861,126,607,2,4,1,0,0,129.
  8862. 628862,126,608,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; "
  8863. 628863,126,609,2,5,1,39,2,"Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. "
  8864. 628864,126,610,2,4,1,0,0,130.
  8865. 628865,126,611,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; "
  8866. 628866,126,612,2,8,1,40,5,"Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. "
  8867. 628867,126,613,2,4,1,0,0,131.
  8868. 628868,126,614,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; "
  8869. 628869,126,615,2,10,1,39,7,"Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. "
  8870. 628870,126,616,2,4,1,0,0,132.
  8871. 628871,126,617,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; "
  8872. 628872,126,618,2,7,1,38,4,"Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. "
  8873. 628873,126,619,2,4,1,0,0,133.
  8874. 628874,126,620,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Sāhaṃ sakena sīlena, yasasā ca yasassinī; "
  8875. 628875,126,621,2,8,1,41,5,"Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitā camhināmayā. "
  8876. 628876,126,622,2,4,1,0,0,134.
  8877. 628877,126,623,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati; "
  8878. 628878,126,624,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā. "
  8879. 628879,126,625,2,4,1,0,0,135.
  8880. 628880,126,626,2,13,1,58,8,"‘ ‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ; "
  8881. 628881,126,627,2,14,1,61,9,"Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  8882. 628882,126,627,15,15,1,0,0,–
  8883. 628883,126,628,2,5,1,22,2,Devatāpissa vissajjesi.
  8884. 628884,126,629,2,29,1,116,17,"126. Mama ca, bhante, vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi‘‘ uttarā nāma bhante, upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatī’’ ti. "
  8885. 628885,126,629,30,47,1,122,14,"Anacchariyaṃ kho panetaṃ, bhante, yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale byākareyya, taṃ bhagavā sakadāgāmiphale byākāsīti. "
  8886. 628886,126,630,2,53,1,413,42,"128. Tattha issā ca maccheramatho paḷāso, nāhosi mayhaṃ {gharamāvasantiyā}ti yā ca agāramajjhe vasantīnaṃ aññāsaṃ itthīnaṃ sampattiādivisayā parasampattiusūyanalakkhaṇā issā, yañca tāvakālikādivasenāpi kiñci yācantānaṃ adātukāmatāya attasampattinigūhanalakkhaṇaṃ macchariyaṃ , yo ca kulapadesādinā parehi yugaggāhalakkhaṇo paḷāso uppajjati, so tividhopi pāpadhammo gehe ṭhitāya mayhaṃ satipi paccayasamavāye nāhosi na uppajji. "
  8887. 628887,126,630,54,58,1,59,3,{Akkodhanā}ti khantimettānuddayasampannatāya akujjhanasabhāvā.
  8888. 628888,126,630,59,70,1,115,9,"Bhattu {vasānuvattinī}ti pubbuṭṭhānapacchānipātanādinā sāmikassa anukūlabhāvena vase vattanasīlā, manāpacārinīti attho. "
  8889. 628889,126,630,71,79,1,88,7,Uposathe {niccahamappamattā}ti ahaṃ uposathasīlarakkhaṇe niccaṃ appamattā appamādavihārinī.
  8890. 628890,126,631,2,27,1,130,16,"129. Tameva uposathe appamādaṃ dassentī yesu divasesu taṃ rakkhitabbaṃ, yādisaṃ yathā ca rakkhitabbaṃ, taṃ dassetuṃ‘‘ cātuddasin’’ tiādimāha. "
  8891. 628891,126,631,28,38,1,89,9,"Tattha cātuddasiṃ pañcadasin ti pakkhassāti sambandho, accantasaṃyoge cetaṃ upayogavacanaṃ. "
  8892. 628892,126,631,39,48,1,47,7,Yā ca pakkhassa {aṭṭhamī}ti ettha {cā}ti vacanaseso.
  8893. 628893,126,631,49,71,1,210,17,"{Pāṭihāriyapakkhañcā}ti paṭiharaṇakapakkhañca, cātuddasīpañcadasīaṭṭhamīnaṃ yathākkamaṃ ādito antato cāti pavesananikkhamanavasena uposathasīlassa paṭiharitabbaṃ pakkhañca , terasī pāṭipadā sattamī navamī cāti attho. "
  8894. 628894,126,631,72,80,1,93,8,Aṭṭhaṅgasusamāgatan ti pāṇātipātāveramaṇīādīhi aṭṭhahaṅgehi eva suṭṭhu samāgataṃ samannāgataṃ.
  8895. 628895,126,632,2,8,1,23,3,130. Upavasissan ti upavasiṃ.
  8896. 628896,126,632,9,13,1,32,4,Atītatthe hi idaṃ anāgatavacanaṃ.
  8897. 628897,126,632,14,23,1,34,5,Keci pana‘‘ upavasiṃ’’ icceva paṭhanti.
  8898. 628898,126,632,24,29,1,47,4,{Sadā}ti sappaṭihārikesu sabbesu uposathadivasesu.
  8899. 628899,126,632,30,34,1,36,3,{Sīlesū}ti uposathasīlesu sādhetabbesu.
  8900. 628900,126,632,35,39,1,29,4,Nipphādetabbe hi idaṃ bhummaṃ.
  8901. 628901,126,632,40,44,1,33,3,{Saṃvutā}ti kāyavācācittehi saṃvutā.
  8902. 628902,126,632,45,49,1,20,3,{Sadā}ti vā sabbakālaṃ.
  8903. 628903,126,632,50,53,1,20,2,{Sīlesū}ti niccasīlesu.
  8904. 628904,126,632,54,58,1,28,3,{Saṃvutā}ti kāyavācāhi saṃvutā.
  8905. 628905,126,633,2,17,1,61,8,131. Idāni taṃ niccasīlaṃ dassetuṃ‘‘ pāṇātipātā viratā’’ tiādi vuttaṃ.
  8906. 628906,126,633,18,26,1,55,6,"Tattha {pāṇo}ti vohārato satto, paramatthato jīvitindriyaṃ. "
  8907. 628907,126,633,27,40,1,166,12,"Pāṇassa atipāto pāṇavadho pāṇaghāto pāṇātipāto, atthato pāṇe pāṇasaññino jīvitindriyupacchedakaupakkamasamuṭṭhāpikā kāyavacīdvārānaṃ aññataradvārapavattā vadhakacetanā. "
  8908. 628908,126,633,41,43,1,15,2,Tato pāṇātipātā.
  8909. 628909,126,633,44,50,1,30,4,"{Viratā}ti oratā, nivattāti attho. "
  8910. 628910,126,634,2,18,1,173,14,"{Musāvādā}ti musā nāma visaṃvādanapurekkhārassa atthabhañjanako vacīpayogo vā kāyapayogo vā, visaṃvādanādhippāyena parassa visaṃvādakakāyavacīpayogasamuṭṭhāpikā cetanā musāvādo. "
  8911. 628911,126,634,19,37,1,119,14,"Atha vā {musā}ti abhūtaṃ atacchaṃ vatthu, {vādo}ti tassa bhūtato tacchato viññāpetukāmassa tathā viññattisamuṭṭhāpikā cetanā. "
  8912. 628912,126,634,38,45,1,42,6,"Tato musāvādā saññatā oratā, viratāti attho. "
  8913. 628913,126,634,46,48,1,22,2,Ca-saddo sampiṇḍanattho.
  8914. 628914,126,635,2,11,1,67,7,"{Theyyā}ti theyyaṃ vuccati thenabhāvo, corikāya parassaharaṇanti attho. "
  8915. 628915,126,635,12,18,1,98,6,Atthato parapariggahite parapariggahitasaññino tadādāyakaupakkamasamuṭṭhāpikā theyyacetanā theyyaṃ.
  8916. 628916,126,635,19,26,1,40,6,"Tato theyyā saññatā, ārakāti vā sambandho. "
  8917. 628917,126,636,2,15,1,106,11,"{Aticārā}ti aticca cāro aticāro, lokamariyādaṃ atikkamitvā agamanīyaṭṭhāne kāmavasena cāro micchācāroti attho. "
  8918. 628918,126,636,16,51,1,329,31,"Agamanīyaṭṭhānaṃ nāma– purisānaṃ māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sārakkhā saparidaṇḍāti dasa, dhanakkītā chandavāsinī bhogavāsinī paṭavāsinī odapattakinī obhaṭacumbaṭā dāsī ca bhariyā kammakārī ca bhariyā dhajāhaṭā muhuttikāti dasāti vīsati itthiyo. "
  8919. 628919,126,636,52,65,1,136,12,"Itthīsu pana dvinnaṃ sārakkhasaparidaṇḍānaṃ dasannañca dhanakkītādīnanti dvādasannaṃ aññapurisā agamanīyaṭṭhānaṃ, idameva idha adhippetaṃ. "
  8920. 628920,126,636,66,72,1,92,6,Lakkhaṇato pana asaddhammādhippāyena kāyadvārapavattā agamanīyaṭṭhānavītikkamacetanā aticāro.
  8921. 628921,126,636,73,75,1,13,2,Tasmā aticārā.
  8922. 628922,126,637,2,17,1,105,12,"{Majjapānā}ti majjaṃ vuccatimadanīyaṭṭhena surā ca merayañca, pivanti tenāti pānaṃ, majjassa pānaṃ majjapānaṃ. "
  8923. 628923,126,637,18,54,1,262,26,"Yāya dussīlyacetanāya majjasaṅkhātaṃ piṭṭhasurā, pūvasurā, odaniyasurā, kiṇṇapakkhittā, sambhārasaṃyuttāti pañcabhedaṃ suraṃ vā, pupphāsavo, phalāsavo, madhvāsavo, guḷāsavo, sambhārasaṃyuttoti pañcabhedaṃ merayaṃ vā bījato paṭṭhāya kusaggenāpi pivati, sā cetanā majjapānaṃ. "
  8924. 628924,126,637,55,59,1,28,4,Tasmā majjapānā ārakā viratā.
  8925. 628925,126,638,2,30,1,158,17,132. Evaṃ‘‘ pāṇātipātā viratā’’ tiādinā pahātabbadhammavasena vibhajitvā dassitaṃ niccasīlaṃ puna samādātabbatāvasena ekato katvā dassentī‘‘ pañcasikkhāpade ratā’’ ti āha.
  8926. 628926,126,638,31,38,1,61,6,"Tattha sikkhāpadan ti sikkhitabbapadaṃ, sikkhākoṭṭhāseti attho. "
  8927. 628927,126,638,39,63,1,185,22,"Atha vā jhānādayo sabbepi kusalā dhammā sikkhitabbato sikkhā, pañcasu pana sīlaṅgesu yaṃkiñci aṅgaṃ tāsaṃ sikkhānaṃ patiṭṭhānaṭṭhena padanti sikkhānaṃ padattā sikkhāpadaṃ, pañca sīlaṅgāni. "
  8928. 628928,126,638,64,71,1,65,7,Tasmiṃ pañcavidhe sikkhāpade ratā abhiratāti pañcasikkhāpade ratā.
  8929. 628929,126,638,72,85,1,168,10,"Ariyasaccāna {kovidā}ti pariññāpahānasacchikiriyābhāvanābhisamayavasena dukkhasamudayanirodhamaggasaṅkhātesu catūsu ariyasaccesu kusalā nipuṇā, paṭividdhacatusaccāti attho. "
  8930. 628930,126,638,86,91,1,39,4,{Gotamassā}ti bhagavantaṃ gottena kitteti.
  8931. 628931,126,638,92,98,1,37,4,"{Yasassino}ti kittimato, parivāravato vā. "
  8932. 628932,126,639,2,11,1,31,5,133. Sāhan ti sā yathāvuttaguṇā ahaṃ.
  8933. 628933,126,639,12,22,1,100,9,Sakena {sīlenā}ti anussukitādinā attano sabhāvasīlena ca uposathasīlādisamādānasīlena ca kāraṇabhūtena.
  8934. 628934,126,639,23,36,1,76,9,Tañhi sattānaṃ kammassakatāya hitasukhāvahatāya ca visesato‘‘ sakan’’ ti vuccati.
  8935. 628935,126,639,37,38,1,8,1,Tenevāha–
  8936. 628936,126,640,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Tañhi tassa sakaṃ hoti, tañca ādāya gacchati; "
  8937. 628937,126,641,2,21,1,41,6,"Tañcassa anugaṃ hoti, chāyāva anapāyinī’’ ti.( saṃ. ni.1.115); "
  8938. 628938,126,642,2,43,1,304,31,"Yasasā ca {yasassinī}ti‘‘ uttarā upāsikā sīlācārasampannā anussukī amaccharī akkodhanā’’ tiādinā‘‘ āgataphalā viññātasāsanā’’ tiādinā ca yathābhūtaguṇādhigatena jalatale telena viya samantato patthaṭena kittisaddena yasassinī kittimatī, tena vā sīlaguṇena idha adhigatena yasaparivārena yasassinī sampannaparivārā. "
  8939. 628939,126,642,44,52,1,64,8,Anubhomi sakaṃ puññan ti yathūpacitaṃ attano puññaṃ paccanubhomi.
  8940. 628940,126,642,53,63,1,79,9,"Yassa hi puññaphalaṃ anubhūyati, phalūpacārena taṃ puññampi anubhūyatīti vuccati. "
  8941. 628941,126,642,64,75,1,60,7,Atha vā puthujjanabhāvato sucaritaphalampi‘‘ puññan’’ ti vuccati.
  8942. 628942,126,642,76,91,1,80,9,"Yathāha‘‘ kusalānaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhatī’’ ti. "
  8943. 628943,126,642,92,106,1,117,12,"Sukhitā {camhināmayā}ti dibbasukhena ca phalasukhena ca sukhitā camhi bhavāmi, kāyikacetasikadukkhābhāvato anāmayā arogā. "
  8944. 628944,126,643,2,10,1,31,4,136. Mama {cā}ti ca-saddo samuccayattho.
  8945. 628945,126,643,11,27,1,76,11,"Tena‘‘ mama vacanena ca vandeyyāsi, na tava sabhāvenevā’’ ti vandanaṃ samuccinoti. "
  8946. 628946,126,643,28,34,1,69,6,Anacchariyan tiādinā attano ariyasāvikābhāvassa pākaṭabhāvaṃ dasseti.
  8947. 628947,126,643,35,39,1,35,3,Taṃ {bhagavā}tiādi saṅgītikāravacanaṃ.
  8948. 628948,126,643,40,42,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  8949. 628949,126,644,2,4,1,28,2,Uttarāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8950. 628950,126,645,2,4,1,19,2,16 . Sirimāvimānavaṇṇanā
  8951. 628951,126,646,2,9,1,47,6,Yuttā ca te paramaalaṅkatā {hayā}ti sirimāvimānaṃ.
  8952. 628952,126,646,10,13,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  8953. 628953,126,646,14,20,1,50,5,Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
  8954. 628954,126,646,21,38,1,166,16,Tena ca samayena heṭṭhā anantaravatthumhi vuttā sirimā gaṇikā sotāpattiphalassa adhigatattā vissajjitakiliṭṭhakammantā hutvā saṅghassa aṭṭha salākabhattāni paṭṭhapesi.
  8955. 628955,126,646,39,46,1,55,7,Ādito paṭṭhāya nibaddhaṃ aṭṭha bhikkhū gehaṃ āgacchanti.
  8956. 628956,126,646,47,72,1,162,19,"Sā‘‘ sappiṃ gaṇhatha khīraṃ gaṇhathā’’ tiādīni vatvā tesaṃ patte pūreti, ekena laddhaṃ tiṇṇampi catunnampi pahoti, devasikaṃ soḷasakahāpaṇaparibbayena piṇḍapāto dīyati. "
  8957. 628957,126,646,73,85,1,99,11,Athekadivasaṃ eko bhikkhu tassā gehe aṭṭhakabhattaṃ bhuñjitvā tiyojanamatthake ekaṃ vihāraṃ agamāsi.
  8958. 628958,126,646,86,104,1,90,12,"Atha naṃ sāyaṃ therupaṭṭhāne nisinnaṃ pucchiṃsu,‘‘ āvuso, kahaṃ bhikkhaṃ gahetvā idhāgatosī’’ ti?"
  8959. 628959,126,646,105,114,1,37,5,‘‘ Sirimāya aṭṭhakabhattaṃ me bhuttan’’ ti.
  8960. 628960,126,646,115,126,1,31,6,"‘‘ Taṃ manāpaṃ katvā deti, āvuso’’ ti."
  8961. 628961,126,646,127,152,1,145,18,"‘‘ Na sakkā tassā bhattaṃ vaṇṇetuṃ, atipaṇītaṃ katvā deti, ekena laddhaṃ tiṇṇampi catunnampi pahoti, tassā pana deyyadhammatopi dassanameva uttaritaraṃ’’. "
  8962. 628962,126,646,153,163,1,54,10,Sā hi itthī evarūpā ca evarūpā cāti tassā guṇe kathesi.
  8963. 628963,126,647,2,61,1,400,49,"Atheko bhikkhu tassā guṇakathaṃ sutvā adisvāpi savaneneva sinehaṃ uppādetvā‘‘ mayā tattha gantvā taṃ daṭṭhuṃ vaṭṭatī’’ ti attano vassaggaṃ kathetvā taṃ bhikkhuṃ ṭhitikaṃ pucchitvā‘‘ sve, āvuso, tasmiṃ gehe tvaṃ saṅghatthero hutvā aṭṭhakabhattaṃ labhissasī’’ ti sutvā taṅkhaṇaññeva pattacīvaramādāya pakkanto pātova aruṇe uggacchante salākaggaṃ pavisitvā ṭhito saṅghatthero hutvā tassā gehe aṭṭhakabhattaṃ labhi. "
  8964. 628964,126,647,62,75,1,86,12,"Yo pana so bhikkhu hiyyo bhuñjitvā pakkāmi, tassa gatavelāyamevassā sarīre rogo uppajji. "
  8965. 628965,126,647,76,80,1,34,4,Tasmā ābharaṇāni omuñcitvā nipajji.
  8966. 628966,126,647,81,89,1,67,8,Athassā dāsiyo aṭṭhakabhattaṃ labhituṃ āgate bhikkhū disvā ārocesuṃ.
  8967. 628967,126,647,90,119,1,177,25,Sā gantvā sahatthā patte gahetuṃ vā nisīdāpetuṃ vā asakkontī dāsiyo āṇāpesi‘‘ ammā patte gahetvā ayye nisīdāpetvā yāguṃ pāyetvā khajjakaṃ datvā bhattavelāya patte pūretvā dethā’’ ti.
  8968. 628968,126,647,120,141,1,118,16,"Tā‘‘ sādhu, ayye’’ ti bhikkhū pavesetvā yāguṃ pāyetvā khajjakaṃ datvā bhattavelāya bhattassa patte pūretvā tassā ārocayiṃsu. "
  8969. 628969,126,647,142,165,1,128,17,"Sā‘‘ maṃ pariggahetvā netha , ayye vandissāmī’’ ti vatvā tāhi pariggahetvā bhikkhūnaṃ santikaṃ nītā vedhamānena sarīrena bhikkhū vandi. "
  8970. 628970,126,647,166,188,1,138,17,"So bhikkhu taṃ oloketvā cintesi‘‘ gilānāya tāva ayaṃ etissā rūpasobhā, arogakāle pana sabbābharaṇapaṭimaṇḍitāya imissā kīdisī rūpasampattī’’ ti. "
  8971. 628971,126,647,189,193,1,49,4,Athassa anekavassakoṭisannicito kileso samudācari.
  8972. 628972,126,647,194,211,1,137,17,So aññāṇī hutvā bhattaṃ bhuñjituṃ asakkonto pattaṃ ādāya vihāraṃ gantvā pattaṃ pidhāya ekamante ṭhapetvā cīvarakaṇṇaṃ pattharitvā nipajji.
  8973. 628973,126,647,212,224,1,79,11,"Atha naṃ eko sahāyako bhikkhu yācantopi bhojetuṃ nāsakkhi, so chinnabhatto ahosi. "
  8974. 628974,126,648,2,9,1,46,5,Taṃ divasameva sāyanhasamaye sirimā kālamakāsi.
  8975. 628975,126,648,10,25,1,80,10,"Rājā satthu sāsanaṃ pesesi‘‘ bhante, jīvakassa kaniṭṭhabhaginī sirimā kālamakāsī’’ ti. "
  8976. 628976,126,648,26,51,1,150,19,"Satthā taṃ sutvā rañño sāsanaṃ pahiṇi‘‘ sirimāya sarīrajhāpanakiccaṃ natthi, āmakasusāne taṃ yathā kākādayo na khādanti, tathā nipajjāpetvā rakkhāpethā’’ ti. "
  8977. 628977,126,648,52,55,1,16,3,Rājā tathā akāsi.
  8978. 628978,126,648,56,75,1,152,16,"Paṭipāṭiyā tayo divasā atikkantā, catutthe divase sarīraṃ uddhumāyi, navahi vaṇamukhehi puḷavakā pagghariṃsu, sakalasarīraṃ bhinnasālibhattacāṭi viya ahosi. "
  8979. 628979,126,648,76,93,1,119,13,Rājā nagare bheriṃ carāpesi‘‘ ṭhapetvā geharakkhaṇakadārake sirimāya dassanatthaṃ anāgacchantānaṃ aṭṭha kahāpaṇā daṇḍo’’ ti.
  8980. 628980,126,648,94,108,1,86,10,Satthu santikañca pesesi‘‘ buddhappamukho kira saṅgho sirimāya dassanatthaṃ āgacchatū’’ ti.
  8981. 628981,126,648,109,120,1,62,7,Satthā bhikkhūnaṃ ārocāpesi‘‘ sirimāya dassanatthaṃ gamissāmā’’ ti.
  8982. 628982,126,649,2,11,1,82,9,Sopi daharabhikkhu cattāro divase kassaci vacanaṃ aggahetvā chinnabhattova nipajji.
  8983. 628983,126,649,12,20,1,49,7,"Patte bhattaṃ pūtikaṃ jātaṃ, patte malampi uṭṭhahi. "
  8984. 628984,126,649,21,60,1,211,25,"Atha so sahāyakabhikkhunā upasaṅkamitvā‘‘ āvuso satthā sirimāya dassanatthaṃ gacchatī’’ ti vuccamāno tathā chātajjhattopi‘‘ sirimā’’ ti vuttapadeyeva sahasā uṭṭhahitvā‘‘ satthā sirimaṃ daṭṭhuṃ gacchati, tvampi gamissasī’’ ti?"
  8985. 628985,126,649,61,77,1,104,12,‘‘ Āma gamissāmī’’ ti bhattaṃ chaḍḍetvā pattaṃ dhovitvā thavikāya pakkhipitvā bhikkhusaṅghena saddhiṃ agamāsi.
  8986. 628986,126,649,78,89,1,128,10,"Satthā bhikkhusaṅghaparivuto ekapasse aṭṭhāsi, bhikkhunisaṅghopi rājaparisāpi upāsakaparisāpi upāsikāparisāpi ekekapasse aṭṭhaṃsu. "
  8987. 628987,126,650,2,14,1,40,7,"Satthā rājānaṃ pucchi‘‘ kā esā, mahārājā’’ ti?"
  8988. 628988,126,650,15,26,1,47,6,"‘‘ Bhante, jīvakassa kaniṭṭhabhaginī sirimā nāmā’’ ti."
  8989. 628989,126,650,27,34,1,13,3,‘‘ Sirimā esā’’ ti?
  8990. 628990,126,650,35,43,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti. "
  8991. 628991,126,650,44,58,1,65,10,Tena hi nagare bheriṃ carāpehi‘‘ sahassaṃ datvā sirimaṃ gaṇhantū’’ ti.
  8992. 628992,126,650,59,81,1,63,13,"Rājā tathā kāresi, ekopi‘‘ han’’ ti vā‘‘ hun’’ ti vā vadanto nāma nāhosi. "
  8993. 628993,126,650,82,99,1,75,12,"Rājā satthu ārocesi‘‘ na gaṇhanti bhante’’ ti, tena hi mahārāja agghaṃ ohāpehīti. "
  8994. 628994,126,650,100,182,1,347,48,"Rājā‘‘ pañcasatāni datvā gaṇhantū’’ ti bheriṃ carāpetvā kañci gaṇhanakaṃ adisvā‘‘ aḍḍhateyyasatāni, dvesatāni, sataṃ, paññāsaṃ, pañcavīsati, vīsati kahāpaṇe, dasa kahāpaṇe, pañca kahāpaṇe, ekaṃ kahāpaṇaṃ, aḍḍhaṃ, pādaṃ, māsakaṃ, kākaṇikaṃ datvā sirimaṃ gaṇhantū’’ ti bheriṃ carāpetvā‘‘ mudhāpi gaṇhantū’’ ti bheriṃ carāpesi, tathāpi‘‘ han’’ ti vā‘‘ hun’’ ti vā vadanto nāma nāhosi. "
  8995. 628995,126,650,183,196,1,42,7,"Rājā‘‘ mudhāpi, bhante, gaṇhanto natthī’’ ti āha. "
  8996. 628996,126,650,197,246,1,383,40,"Satthā‘‘ passatha, bhikkhave, mahājanassa piyamātugāmaṃ, imasmiṃyeva nagare sahassaṃ datvā pubbe ekadivasaṃ labhiṃsu, idāni mudhāpi gaṇhanto natthi evarūpaṃ nāma rūpaṃ khayavayappattaṃ āharimehi alaṅkārehi vicittakataṃ navannaṃ vaṇṇamukhānaṃ vasena arubhūtaṃ tīhi aṭṭhisatehi samussitaṃ niccāturaṃ kevalaṃ bālamahājanena bahudhā saṅkappitatāya bahusaṅkappaṃ addhuvaṃ attabhāvan’’ ti dassento–"
  8997. 628997,126,651,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ; "
  8998. 628998,126,652,2,18,1,49,7,"Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhitī’’ ti.( theragā.1160)– "
  8999. 628999,126,653,2,3,1,9,1,Gāthamāha .
  9000. 629000,126,653,4,20,1,160,14,"Desanāpariyosāne sirimāya paṭibaddhacitto bhikkhu vigatachandarāgo hutvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi, caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. "
  9001. 629001,126,654,2,35,1,342,33,Tena ca samayena sirimā devakaññā attano vibhavasamiddhiṃ oloketvā āgataṭṭhānaṃ olokentī purimattabhāve attano sarīrasamīpe bhikkhusaṅghaparivutaṃ bhagavantaṃ ṭhitaṃ mahājanakāyañca sannipatitaṃ disvā pañcahi devakaññāsatehi parivutā pañcahi rathasatehi dissamānakāyā āgantvā rathato otaritvā saparivārā bhagavantaṃ vanditvā katañjalī aṭṭhāsi.
  9002. 629002,126,654,36,45,1,60,9,Tena ca samayena āyasmā vaṅgīso bhagavato avidūre ṭhito hoti.
  9003. 629003,126,654,46,60,1,71,10,So bhagavantaṃ etadavoca‘‘ paṭibhāti maṃ bhagavā ekaṃ pañhaṃ pucchitun’’ ti.
  9004. 629004,126,654,61,71,1,38,6,‘‘ Paṭibhātu taṃ vaṅgīsā’’ ti bhagavā avoca.
  9005. 629005,126,654,72,77,1,39,5,Āyasmā vaṅgīso taṃ sirimaṃ devadhītaraṃ–
  9006. 629006,126,655,2,4,1,0,0,137.
  9007. 629007,126,656,2,14,1,62,10,"‘ ‘ Yuttā ca te paramaalaṅkatā hayā, adhomukhā aghasigamā balī javā; "
  9008. 629008,126,657,2,11,1,63,8,"Abhinimmitā pañcarathāsatā ca te, anventi taṃ sārathicoditā hayā. "
  9009. 629009,126,658,2,4,1,0,0,138.
  9010. 629010,126,659,2,9,1,30,5,"‘ ‘ Sā tiṭṭhasi rathavare alaṅkatā, "
  9011. 629011,126,660,2,6,1,30,4,Obhāsayaṃ jalamiva joti povako;
  9012. 629012,126,661,2,6,1,34,4,"Pucchāmi taṃ varatanu anomadassane, "
  9013. 629013,126,662,2,10,1,36,6,Kasmā nu kāyā anadhivaraṃ upāgamī’’ ti.
  9014. 629014,126,662,11,13,1,10,1,– paṭipucchi;
  9015. 629015,126,663,2,51,1,296,41,"137. Tattha yuttā ca te paramaalaṅkatā {hayā}ti paramaṃ ativiya visesato alaṅkatā, paramehi vā uttamehi dibbehi assālaṅkārehi alaṅkatā, paramā vā aggā seṭṭhā ājānīyā sabbālaṅkārehi alaṅkatā hayā assā te tava rathe yojitā, yuttā vā te rathassa ca anucchavikā, aññamaññaṃ vā sadisatāya yuttā saṃsaṭṭhāti attho. "
  9016. 629016,126,663,52,69,1,106,12,Ettha ca‘‘ paramaalaṅkatā’’ ti purimasmiṃ pakkhe sandhiṃ akatvā dutiyasmiṃ pakkhe avibhattikaniddeso daṭṭhabbo .
  9017. 629017,126,663,70,73,1,23,2,{Adhomukhā}ti heṭṭhāmukhā.
  9018. 629018,126,663,74,89,1,75,10,"Yadipi te tadā pakatiyāva ṭhitā, devalokato orohaṇavasena‘‘ adhomukhā’’ ti vuttā. "
  9019. 629019,126,663,90,93,1,24,2,{Aghasigamā}ti vehāsaṃgamā.
  9020. 629020,126,663,94,97,1,16,2,{Balī}ti balavanto.
  9021. 629021,126,663,98,108,1,51,7,"{Javā}ti javanakā , balavanto ceva vegavanto cāti attho. "
  9022. 629022,126,663,109,115,1,48,5,{Abhinimmitā}ti tava puññakammena nimmitā nibbattā.
  9023. 629023,126,663,116,130,1,91,10,Sayaṃ nimmitameva vā sandhāya‘‘ abhinimmitā’’ ti vuttaṃ nimmānaratibhāvato sirimāya devadhītāya.
  9024. 629024,126,663,131,147,1,134,13,"{Pañcarathāsatā}ti gāthāsukhatthaṃ thakārassa dīghaṃ liṅgavipallāsañca katvā vuttaṃ, vibhattialopo vā daṭṭhabbo, pañca rathasatānīti attho. "
  9025. 629025,126,663,148,166,1,108,15,"Anventi taṃ sārathicoditā {hayā}ti sārathīhi coditā viya rathesu yuttā ime hayā bhadde, devate, taṃ anugacchanti."
  9026. 629026,126,663,167,181,1,74,9,"‘‘ Sārathiacoditā’’ ti keci paṭhanti, sārathīhi acoditā eva anugacchantīti attho."
  9027. 629027,126,663,182,201,1,118,14,"‘‘ Sārathicoditā hayā’’ ti ekaṃyeva vā padaṃ gāthāsukhatthaṃ dīghaṃ katvā vuttaṃ, sārathicoditahayā pañca rathasatāti yojanā. "
  9028. 629028,126,664,2,11,1,30,5,138. Sā {tiṭṭhasī}ti sā tvaṃ tiṭṭhasi.
  9029. 629029,126,664,12,15,1,22,2,{Rathavare}ti rathuttame.
  9030. 629030,126,664,16,21,1,60,4,{Alaṅkatā}ti saṭṭhisakaṭabhārehi dibbālaṅkārehi alaṅkatasarīrā.
  9031. 629031,126,664,22,41,1,134,17,"Obhāsayaṃ jalamiva joti {pāvako}ti obhāsentī jotiriva jalantī pāvako viya ca tiṭṭhasi, samantato obhāsentī jalantī tiṭṭhasīti vuttaṃ hoti."
  9032. 629032,126,664,42,51,1,61,5,‘‘ Jotī’’ ti ca candimasūriyanakkhattatārakarūpānaṃ sādhāraṇanāmaṃ.
  9033. 629033,126,664,52,56,1,42,3,{Varatanū}ti uttamarūpadhare sabbaṅgasobhane.
  9034. 629034,126,664,57,66,1,63,7,"Tato eva anomadassane alāmakadassane, dassanīye pāsādiketi attho. "
  9035. 629035,126,664,67,81,1,117,13,Kasmā nu kāyā anadhivaraṃ {upāgamī}ti kuto nāma devakāyato anuttaraṃ sammāsambuddhaṃ payirupāsanāya upagañchi upagatāsi.
  9036. 629036,126,665,2,9,1,50,7,Evaṃ therena pucchitā sā devatā attānaṃ āvikarontī–
  9037. 629037,126,666,2,4,1,0,0,139.
  9038. 629038,126,667,2,11,1,61,7,"‘ ‘ Kāmaggapattānaṃ yamāhunuttaraṃ, nimmāya nimmāya ramanti devatā; "
  9039. 629039,126,668,2,13,1,65,8,"Tasmā kāyā accharā kāmavaṇṇinī, idhāgatā anadhivaraṃ namassitun’’ ti."
  9040. 629040,126,668,14,14,1,0,0,–
  9041. 629041,126,669,2,3,1,9,1,Gāthamāha .
  9042. 629042,126,670,2,25,1,174,18,"139. Tattha kāmaggapattānaṃ yamāhunuttaran ti kāmūpabhogehi aggabhāvaṃ pattānaṃ paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ yaṃ devakāyaṃ yasena bhogādivasena ca anuttaranti vadanti, tato kāyā. "
  9043. 629043,126,670,26,42,1,138,15,Nimmāya nimmāya ramanti {devatā}ti nimmānaratidevatā attanā yathārucite kāme sayaṃ nimminitvā nimminitvā ramanti kīḷanti laḷantā abhiramanti.
  9044. 629044,126,670,43,49,1,40,4,Tasmā {kāyā}ti tasmā nimmānaratidevanikāyā .
  9045. 629045,126,670,50,54,1,50,3,{Kāmavaṇṇinī}ti kāmarūpadharā yathicchitarūpadhārinī.
  9046. 629046,126,670,55,65,1,62,8,"{Idhāgatā}ti idha imasmiṃ manussaloke, imaṃ vā manussalokaṃ āgatā. "
  9047. 629047,126,671,2,15,1,128,13,Evaṃ devatāya attano nimmānaratidevatābhāve kathite puna thero tassā purimabhavaṃ tattha katapuññakammaṃ laddhiñca kathāpetukāmo–
  9048. 629048,126,672,2,4,1,0,0,140.
  9049. 629049,126,673,2,13,1,68,9,"‘ ‘ Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācarīdha, kenacchasi tvaṃ amitayasā sukhedhitā; "
  9050. 629050,126,674,2,14,1,63,11,"Iddhī ca te anadhivarā vihaṅgamā, vaṇṇo ca te dasa disā virocati. "
  9051. 629051,126,675,2,4,1,0,0,141.
  9052. 629052,126,676,2,9,1,33,6,"‘ ‘ Devehi tvaṃ parivutā sakkatā casi, "
  9053. 629053,126,677,2,6,1,29,4,Kuto cutā sugatigatāsi devate;
  9054. 629054,126,678,2,6,1,33,4,"Kassa vā tvaṃ vacanakarānusāsaniṃ, "
  9055. 629055,126,679,2,10,1,36,6,Ācikkha me tvaṃ yadi buddhasāvikā’’ ti.
  9056. 629056,126,679,11,15,1,16,3,– dve gāthā abhāsi;
  9057. 629057,126,680,2,15,1,50,7,"140. Tattha {ācarī}ti dīghaṃ katvā vuttaṃ, upacinīti attho. "
  9058. 629058,126,680,16,24,1,48,6,"{Idhā}ti nipātamattaṃ, idha vā imasmiṃ devattabhāve. "
  9059. 629059,126,680,25,31,1,47,5,{Kenacchasī}ti kena puññakammena assatthā acchasi.
  9060. 629060,126,680,32,41,1,28,5,‘‘ Kenāsi tvan’’ ti keci paṭhanti.
  9061. 629061,126,680,42,47,1,40,4,{Amitayasā}ti na mitayasā anappakaparivārā.
  9062. 629062,126,680,48,55,1,61,5,"{Sukhedhitā}ti sukhena vaḍḍhitā, suparibrūhitadibbasukhāti attho. "
  9063. 629063,126,680,56,59,1,20,2,{Iddhī}ti dibbānubhāvo.
  9064. 629064,126,680,60,71,1,78,9,"{Anadhivarā}ti adhikā visiṭṭhā aññā etissā natthīti anadhivarā, atiuttamāti attho. "
  9065. 629065,126,680,72,75,1,24,2,{Vihaṅgamā}ti vehāsagāminī.
  9066. 629066,126,680,76,81,1,23,4,Dasa {disā}ti dasapi disā.
  9067. 629067,126,680,82,85,1,19,2,{Virocatī}ti obhāseti.
  9068. 629068,126,681,2,15,1,62,8,141. Parivutā sakkatā {casī}ti samantato parivāritā sambhāvitā ca asi.
  9069. 629069,126,681,16,31,1,115,14,Kuto cutā {sugatigatāsī}ti pañcasu gatīsu kataragatito cutā hutvā sugatiṃ imaṃ devagatiṃ paṭisandhivasena upagatā asi.
  9070. 629070,126,681,32,48,1,129,16,Kassa vā tvaṃ vacanakarānusāsanin ti kassa nu vā satthu sāsane pāvacane ovādānusāsanisampaṭicchanena tvaṃ vacanakarā asīti yojanā.
  9071. 629071,126,681,49,62,1,102,13,Kassa vā tvaṃ satthu vacanakarā anusāsakassa anusiṭṭhiyaṃ patiṭṭhānenāti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo.
  9072. 629072,126,681,63,81,1,111,14,Evaṃ anuddesikavasena tassā laddhiṃ pucchitvā puna uddesikavasena‘‘ ācikkha me tvaṃ yadi buddhasāvikā’’ ti pucchati.
  9073. 629073,126,681,82,98,1,162,15,Tattha {buddhasāvikā}ti sabbampi ñeyyadhammaṃ sayambhuñāṇena hatthatale āmalakaṃ viya paccakkhato buddhattā buddhassa bhagavato dhammassavanante jātāti buddhasāvikā.
  9074. 629074,126,682,2,11,1,61,8,Evaṃ therena pucchitamatthaṃ kathentī devatā imā gāthā abhāsi–
  9075. 629075,126,683,2,4,1,0,0,142.
  9076. 629076,126,684,2,11,1,61,7,"‘ ‘ Nagantare nagaravare sumāpite, paricārikā rājavarassa sirimato; "
  9077. 629077,126,685,2,11,1,63,8,"Nacce gīte paramasusikkhitā ahuṃ, sirimāti maṃ rājagahe avediṃsu. "
  9078. 629078,126,686,2,4,1,0,0,143.
  9079. 629079,126,687,2,12,1,63,8,"‘ ‘ Buddho ca me isinisabho vināyako, adesayī samudayadukkhaniccataṃ; "
  9080. 629080,126,688,2,9,1,67,6,"Asaṅkhataṃ dukkhanirodha sassataṃ, maggañcimaṃ akuṭilamañjasaṃ sivaṃ. "
  9081. 629081,126,689,2,4,1,0,0,144.
  9082. 629082,126,690,2,11,1,65,6,"‘ ‘ Sutvānahaṃ amatapadaṃ asaṅkhataṃ, tathāgatassanadhivarassa sāsanaṃ; "
  9083. 629083,126,691,2,9,1,65,6,"Sīlesvahaṃ paramasusaṃvutā ahuṃ, dhamme ṭhitā naravarabuddhadesite. "
  9084. 629084,126,692,2,4,1,0,0,145.
  9085. 629085,126,693,2,11,1,64,6,"‘ ‘ Ñatvānahaṃ virajapadaṃ asaṅkhataṃ, tathāgatenanadhivarena desitaṃ; "
  9086. 629086,126,694,2,9,1,63,6,"Tatthevahaṃ samathasamādhimāphusiṃ, sāyeva me paramaniyāmatā ahu. "
  9087. 629087,126,695,2,4,1,0,0,146.
  9088. 629088,126,696,2,11,1,61,7,"‘ ‘ Laddhānahaṃ amatavaraṃ visesanaṃ, ekaṃsikā abhisamaye visesiya; "
  9089. 629089,126,697,2,8,1,61,5,"Asaṃsayā bahujanapūjitā ahaṃ, khiḍḍāratiṃ paccanubhomanappakaṃ. "
  9090. 629090,126,698,2,4,1,0,0,147.
  9091. 629091,126,699,2,11,1,61,7,"‘ ‘ Evaṃ ahaṃ amatadasamhi devatā, tathāgatassanadhivarassa sāvikā; "
  9092. 629092,126,700,2,12,1,71,9,"Dhammaddasā paṭhamaphale patiṭṭhitā, sotāpannā na ca pana matthi duggati. "
  9093. 629093,126,701,2,4,1,0,0,148.
  9094. 629094,126,702,2,13,1,65,9,"‘ ‘ Sā vandituṃ anadhivaraṃ upāgamiṃ, pāsādike kusalarate ca bhikkhavo; "
  9095. 629095,126,703,2,9,1,63,6,"Namassituṃ samaṇasamāgamaṃ sivaṃ, sagāravā sirimato dhammarājino. "
  9096. 629096,126,704,2,4,1,0,0,149.
  9097. 629097,126,705,2,11,1,65,7,"‘ ‘ Disvā muniṃ muditamanamhi pīṇitā, tathāgataṃ naravaradammasārathiṃ; "
  9098. 629098,126,706,2,11,1,69,6,"Taṇhacchidaṃ kusalarataṃ vināyakaṃ, vandāmahaṃ paramahitānukampakan’’ ti. "
  9099. 629099,126,707,2,25,1,144,13,"142. Tattha {nagantare}ti isigilivepullavebhārapaṇḍavagijjhakūṭasaṅkhātānaṃ pañcannaṃ pabbatānaṃ antare vemajjhe, yato taṃ nagaraṃ‘‘ giribbajan’’ ti vuccati . "
  9100. 629100,126,707,26,32,1,46,4,"{Nagaravare}ti uttamanagare, rājagahaṃ sandhāyāha. "
  9101. 629101,126,707,33,39,1,69,5,{Sumāpite}ti mahāgovindapaṇḍitena vatthuvijjāvidhinā sammadeva nivesite.
  9102. 629102,126,707,40,44,1,44,3,{Paricārikā}ti saṃgītaparicariyāya upaṭṭhāyikā.
  9103. 629103,126,707,45,48,1,34,2,{Rājavarassā}ti bimbisāramahārājassa.
  9104. 629104,126,707,49,62,1,61,7,{Sirimato}ti ettha‘‘ sirīti buddhipuññānaṃ adhivacanan’’ ti vadanti.
  9105. 629105,126,707,63,89,1,150,18,"Atha vā puññanibbattā sarīrasobhaggādisampatti katapuññaṃ nissayati, katapuññehi vā nissīyatīti‘‘ sirī’’ ti vuccati, sā etassa atthīti sirimā, tassa sirimato. "
  9106. 629106,126,707,90,96,1,48,5,{Paramasusikkhitā}ti ativiya sammadeva ca sikkhitā.
  9107. 629107,126,707,97,100,1,14,3,Ahun ti ahosiṃ.
  9108. 629108,126,707,101,104,1,18,2,{Avediṃsū}ti aññāsuṃ.
  9109. 629109,126,708,2,28,1,223,18,"143. {Isinisabho}ti gavasatajeṭṭhako usabho, gavasahassajeṭṭhako vasabho, vajasatajeṭṭhako vā usabho, vajasahassajeṭṭhako vasabho, sabbagavaseṭṭho sabbaparissayasaho seto pāsādiko mahābhāravaho asanisatasaddehipi asampakampiyo nisabho. "
  9110. 629110,126,708,29,66,1,335,35,"Rathā so attano nisabhabalena samannāgato catūhi pādehi pathaviṃ uppīḷetvā kenaci parissayena akampiyo acalaṭṭhānena tiṭṭhati, evaṃ bhagavā dasahi tathāgatabalehi samannāgato catūhi vesārajjapādehi aṭṭhaparisapathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena paccāmittena akampiyo acalaṭṭhānena tiṭṭhati, tasmā nisabho viyāti nisabho. "
  9111. 629111,126,708,67,91,1,142,18,"Sīlādīnaṃ dhammakkhandhānaṃ esanaṭṭhena‘‘ isī’’ ti laddhavohāresu sekkhāsekkhaisīsu nisabho, isīnaṃ vā nisabho, isi ca so nisabho cāti vā isinisabho. "
  9112. 629112,126,708,92,102,1,76,8,"Veneyyasatte vinetīti vināyako, nāyakavirahitoti vā vināyako, sayambhūti attho. "
  9113. 629113,126,709,2,12,1,102,10,Adesayī samudayadukkhaniccatan ti samudayasaccassa ca dukkhasaccassa ca aniccataṃ vayadhammataṃ abhāsi.
  9114. 629114,126,709,13,29,1,105,11,"Tena‘‘ yaṃkiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’’ ti attano abhisamayañāṇassa pavattiākāraṃ dasseti. "
  9115. 629115,126,709,30,36,1,72,6,Samudayadukkhaniccatan ti vā samudayasaccañca dukkhasaccañca aniccatañca.
  9116. 629116,126,709,37,47,1,112,9,"Tattha samudayasaccadukkhasaccaggahaṇena vipassanāya bhūmiṃ dasseti, aniccatāgahaṇena tassā pavattiākāraṃ dasseti. "
  9117. 629117,126,709,48,58,1,100,9,Saṅkhārānañhi aniccākāre vibhāvite dukkhākāro anattākāropi vibhāvitoyeva hoti taṃnibandhanattā tesaṃ.
  9118. 629118,126,709,59,83,1,54,8,"Tenāha‘‘ yadaniccaṃ, taṃ dukkhaṃ, yaṃ dukkhaṃ, tadanattā’’ ti( saṃ. ni.3.15). "
  9119. 629119,126,709,84,104,1,192,17,"Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassatan ti kenaci paccayena na saṅkhatanti asaṅkhataṃ , sabbakālaṃ tathabhāvena sassataṃ, sakalavaṭṭadukkhanirodhabhāvato dukkhanirodhaṃ ariyasaccañca me adesayīti yojanā. "
  9120. 629120,126,709,105,125,1,203,18,"Maggañcimaṃ akuṭilamañjasaṃ sivan ti antadvayaparivajjanena kuṭilabhāvakarānaṃ māyādīnaṃ kāyavaṅkādīnañca pahānena akuṭilaṃ, tato eva añjasaṃ, asivabhāvakarānaṃ kāmarāgādīnaṃ samucchindanena sivaṃ nibbānaṃ. "
  9121. 629121,126,709,126,151,1,196,20,"Maggan ti nibbānatthikehi maggīyati, kilese vā mārento gacchatīti‘‘ maggo’’ ti laddhanāmaṃ idaṃ tumhākañca mamañca paccakkhabhūtaṃ dukkhanirodhagāminipaṭipadāsaṅkhātaṃ ariyasaccañca me adesayīti yojanā. "
  9122. 629122,126,710,2,47,1,362,35,"144. Sutvānahaṃ amatapadaṃ asaṅkhataṃ, tathāgatassanadhivarassa sāsanan ti ettha ayaṃ saṅkhepattho– tathā āgamanādiatthena tathāgatassa, sadevake loke aggabhāvato anadhivarassa, sammāsambuddhassa amatapadaṃ asaṅkhataṃ nibbānaṃ uddissa desitattā, amatassa vā nibbānassa paṭipajjanupāyattā kenacipi asaṅkharaṇīyattā ca amatapadaṃ asaṅkhataṃ sāsanaṃ saddhammaṃ ahaṃ {sutvānā}ti. "
  9123. 629123,126,710,48,53,1,41,5,Sīlesvahan ti sīlesu nipphādetabbesu ahaṃ.
  9124. 629124,126,710,54,59,1,43,4,{Paramasusaṃvutā}ti ativiya sammadeva saṃvutā.
  9125. 629125,126,710,60,63,1,14,3,Ahun ti ahosiṃ.
  9126. 629126,126,710,64,69,1,41,4,Dhamme {ṭhitā}ti paṭipattidhamme patiṭṭhitā.
  9127. 629127,126,711,2,9,1,45,3,145. {Ñatvānā}ti sacchikiriyābhisamayavasena jānitvā.
  9128. 629128,126,711,10,18,1,51,6,"{Tatthevā}ti tasmiṃyeva khaṇe, tasmiṃyeva vā attabhāve. "
  9129. 629129,126,711,19,29,1,145,10,Samathasamādhimāphusin ti paccanīkadhammānaṃ samucchedavasena samanato vūpasamanato paramatthasamathabhūtaṃ lokuttarasamādhiṃ āphusiṃ adhigacchiṃ.
  9130. 629130,126,711,30,48,1,181,16,"Yadipi yasmiṃ khaṇe nirodhassa sacchikiriyābhisamayo, tasmiṃyeva khaṇe maggassa bhāvanābhisamayo, ārammaṇapaṭivedhaṃ pana bhāvanāpaṭivedhasseva purimasiddhikāraṇaṃ viya katvā dassetuṃ–"
  9131. 629131,126,712,2,13,1,64,6,"‘ ‘ Ñatvānahaṃ virajapadaṃ asaṅkhataṃ, tathāgatenanadhivarena desitaṃ’’. "
  9132. 629132,126,713,2,41,1,104,12,Tatthevahaṃ ‘ samathasamādhimāphusin’ ti vuttaṃ yathā‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan’’ ti( ma. ni.1.400;3.421; saṃ. ni.4.60).
  9133. 629133,126,713,42,61,1,102,12,"{Ñatvānā}ti vā samānakālavasena vuttanti veditabbaṃ yathā‘‘ nihantvāna tamaṃ sabbaṃ, ādicco nabhamuggato’’ ti. "
  9134. 629134,126,713,62,69,1,49,5,"{Sāyevā}ti yā lokuttarasamādhiphusanā laddhā, sāyeva. "
  9135. 629135,126,713,70,75,1,44,4,{Paramaniyāmatā}ti paramā uttamā magganiyāmatā.
  9136. 629136,126,714,2,10,1,57,5,146. Visesanan ti puthujjanehi visesakaṃ visiṭṭhabhāvasādhakaṃ.
  9137. 629137,126,714,11,29,1,114,11,"{Ekaṃsikā}ti‘‘ sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’’ ti ekaṃsagāhavatī ratanattaye nibbicikicchā. "
  9138. 629138,126,714,30,36,1,56,5,Abhisamaye {visesiyā}ti saccapaṭivedhavasena visesaṃ patvā.
  9139. 629139,126,714,37,48,1,56,6,"‘‘ Visesinī’’ tipi paṭhanti, abhisamayahetu visesavatīti attho. "
  9140. 629140,126,714,49,57,1,84,7,{Asaṃsayā}ti soḷasavatthukāya aṭṭhavatthukāya ca vicikicchāya pahīnattā apagatasaṃsayā.
  9141. 629141,126,714,58,66,1,25,4,‘‘ Asaṃsiyā’’ ti keci paṭhanti.
  9142. 629142,126,714,67,73,1,55,5,{Bahujanapūjitā}ti sugatīhi parehi patthanīyaguṇāti attho.
  9143. 629143,126,714,74,85,1,88,10,"Khiḍḍāratin ti khiḍḍābhūtaṃ ratiṃ, atha vā khiḍḍañca ratiñca khiḍḍāvihārañca ratisukhañca. "
  9144. 629144,126,715,2,10,1,46,4,147. {Amatadasamhī}ti amatadasā nibbānadassāvinī amhi.
  9145. 629145,126,715,11,16,1,41,3,{Dhammaddasā}ti catusaccadhammaṃ diṭṭhavatī.
  9146. 629146,126,715,17,22,1,39,4,{Sotāpannā}ti ariyamaggasotaṃ ādito pattā.
  9147. 629147,126,715,23,36,1,74,12,Na ca pana matthi {duggatī}ti na ca pana me atthi duggati avinipātadhammattā.
  9148. 629148,126,716,2,8,1,21,2,148. {Pāsādike}ti pasādāvahe.
  9149. 629149,126,716,9,15,1,47,5,{Kusalarate}ti kusale anavajjadhamme nibbāne rate.
  9150. 629150,126,716,16,22,1,48,5,{Bhikkhavo}ti bhikkhū namassituṃ upāgaminti yojanā.
  9151. 629151,126,716,23,38,1,147,14,Samaṇasamāgamaṃ sivan ti samaṇānaṃ samitapāpānaṃ buddhabuddhasāvakānaṃ sivañca dhammaṃ khemaṃ samāgamaṃ saṅgamaṃ payirupāsituṃ upāgaminti sambandho.
  9152. 629152,126,716,39,44,1,46,4,Sirimato {dhammarājino}ti bhummatthe sāmivacanaṃ.
  9153. 629153,126,716,45,48,1,29,3,Sirimati dhammarājinīti attho.
  9154. 629154,126,716,49,53,1,24,4,Evameva ca keci paṭhanti.
  9155. 629155,126,717,2,9,1,31,3,149. {Muditamanamhī}ti moditamanā amhi.
  9156. 629156,126,717,10,17,1,39,5,"{Pīṇitā}ti tuṭṭhā, pītirasavasena vā tittā. "
  9157. 629157,126,717,18,35,1,156,15,"Naravaradammasārathin ti naravaro ca so aggapuggalattā, dammānaṃ dametabbānaṃ veneyyānaṃ nibbānābhimukhaṃ sāraṇato dammasārathi cāti naravaradammasārathi, taṃ. "
  9158. 629158,126,717,36,43,1,74,7,Paramahitānukampakan ti paramena uttamena hitena sabbasattānaṃ anukampakaṃ.
  9159. 629159,126,718,2,18,1,154,15,Evaṃ sirimā devadhītā attano laddhipavedanamukhena ratanattaye pasādaṃ pavedetvā bhagavantaṃ bhikkhusaṅghañca vanditvā padakkhiṇaṃ katvā devalokameva gatā.
  9160. 629160,126,718,19,37,1,165,16,"Bhagavā tameva otiṇṇavatthuṃ aṭṭhuppattiṃ katvā dhammaṃ desesi, desanāpariyosāne ukkaṇṭhitabhikkhu arahattaṃ pāpuṇi, sampattaparisāyapi sā dhammadesanā sātthikā jātāti. "
  9161. 629161,126,719,2,4,1,28,2,Sirimāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9162. 629162,126,720,2,4,1,21,2,17 . Kesakārīvimānavaṇṇanā
  9163. 629163,126,721,2,8,1,51,6,Idaṃ vimānaṃ ruciraṃ pabhassaran ti kesakārīvimānaṃ.
  9164. 629164,126,721,9,12,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9165. 629165,126,721,13,18,1,47,5,Bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye.
  9166. 629166,126,721,19,31,1,112,12,Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṃ piṇḍāya pavisiṃsu.
  9167. 629167,126,721,32,37,1,54,5,Te aññatarassa brāhmaṇassa gehadvārasamīpena gacchanti.
  9168. 629168,126,721,38,84,1,299,39,"Tasmiñca gehe brāhmaṇassa dhītā kesakārī nāma gehadvārasamīpe mātu sīsato ūkā gaṇhantī te bhikkhū gacchante disvā mātaraṃ āha‘‘ amma, ime pabbajitā paṭhamena yobbanena samannāgatā abhirūpā dassanīyā pāsādikā sukhumālā kenaci pārijuññena anabhibhūtā maññe, kasmā nu kho ime imasmiṃyeva vaye pabbajantī’’ ti ? "
  9169. 629169,126,721,85,124,1,248,29,"Taṃ mātā āha‘‘ atthi, amma, sakyaputto sakyakulā pabbajito buddho loke uppanno, so dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ, parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti, tassa ime dhammaṃ sutvā pabbajantī’’ ti. "
  9170. 629170,126,722,2,18,1,124,16,Tena ca samayena āgataphalo viññātasāsano aññataro upāsako tāya vīthiyā gacchanto taṃ kathaṃ sutvā tāsaṃ santikaṃ upasaṅkami.
  9171. 629171,126,722,19,48,1,185,24,"Atha naṃ brāhmaṇī āha‘‘ etarahi kho upāsaka bahū kulaputtā mahantaṃ bhogakkhandhaṃ mahantaṃ ñātiparivaṭṭaṃ pahāya sakyasamaye pabbajanti, te kiṃ nu kho atthavasaṃ sampassantā pabbajantī’’ ti? "
  9172. 629172,126,722,49,83,1,233,26,"Taṃ sutvā upāsako‘‘ kāmesu ādīnavaṃ, nekkhamme ca ānisaṃsaṃ sampassantā’’ ti vatvā attano ñāṇabalānurūpaṃ tamatthaṃ vitthārato kathesi, tiṇṇañca ratanānaṃ guṇe pakāsesi, pañcannaṃ sīlānaṃ diṭṭhadhammikaṃ samparāyikañca guṇānisaṃsaṃ pavedesi. "
  9173. 629173,126,722,84,105,1,118,17,Atha brāhmaṇadhītā taṃ‘‘ kiṃ amhehipi saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāya tayā vutte guṇānisaṃse adhigantuṃ sakkā’’ ti pucchi.
  9174. 629174,126,722,106,128,1,104,17,"So‘‘ sabbasādhāraṇā ime dhammā bhagavatā bhāsitā, kasmā na sakkā’’ ti vatvā tassā saraṇāni ca sīlāni ca adāsi. "
  9175. 629175,126,722,129,147,1,89,14,Sā gahitasaraṇā samādinnasīlā ca hutvā puna āha‘‘ kiṃ ito uttari aññampi karaṇīyaṃ atthī’’ ti.
  9176. 629176,126,722,148,175,1,247,23,So tassā viññubhāvaṃ sallakkhento‘‘ upanissayasampannā bhavissatī’’ ti ñatvā sarīrasabhāvaṃ vibhāvento dvattiṃsākārakammaṭṭhānaṃ kathetvā kāye virāgaṃ uppādetvā upari aniccatādipaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya saṃvejetvā vipassanāmaggaṃ ācikkhitvā gato.
  9177. 629177,126,722,176,192,1,154,15,Sā tena vuttanayaṃ sabbaṃ manasi katvā paṭikūlamanasikāre samāhitacittā vipassanaṃ paṭṭhapetvā upanissayasampattiyā na cirasseva sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  9178. 629178,126,722,193,206,1,116,12,"Athāparena samayena kālaṃ katvā sakkassa devarañño paricārikā hutvā nibbatti, satasahassañcassā accharāparivāro ahosi. "
  9179. 629179,126,722,207,213,1,64,6,Taṃ sakko devarājā disvā acchariyabbhutacittajāto pamuditahadayo–
  9180. 629180,126,723,2,4,1,0,0,150.
  9181. 629181,126,724,2,12,1,68,8,"‘ ‘ Idaṃ vimānaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ, veḷuriyathambhaṃ satataṃ sunimmitaṃ; "
  9182. 629182,126,725,2,8,1,66,5,"Suvaṇṇarukkhehi samantamotthataṃ, ṭhānaṃ mamaṃ kammavipākasambhavaṃ. "
  9183. 629183,126,726,2,4,1,0,0,151.
  9184. 629184,126,727,2,12,1,60,8,"‘ ‘ Tatrūpapannā purimaccharā imā, sataṃ sahassāni sakena kammunā; "
  9185. 629185,126,728,2,9,1,60,6,"Tuvaṃsi ajjhupagatā yasassinī, obhāsayaṃ tiṭṭhasi pubbadevatā. "
  9186. 629186,126,729,2,4,1,0,0,152.
  9187. 629187,126,730,2,12,1,60,7,"‘ ‘ Sasī adhiggayha yathā virocati, nakkhattarājāriva tārakāgaṇaṃ; "
  9188. 629188,126,731,2,10,1,62,7,"Tatheva tvaṃ accharāsaṅgaṇaṃ imaṃ, daddallamānā yasasā virocasi. "
  9189. 629189,126,732,2,4,1,0,0,153.
  9190. 629190,126,733,2,15,1,61,10,"‘ ‘ Kuto nu āgamma anomadassane, upapannā tvaṃ bhavanaṃ mamaṃ idaṃ; "
  9191. 629191,126,734,2,15,1,67,10,"Brahmaṃva devā tidasā sahindakā, sabbe na tappāmase dassanena tan’’ ti."
  9192. 629192,126,734,16,16,1,0,0,–
  9193. 629193,126,735,2,7,1,37,5,Catūhi gāthāhi tāya katakammaṃ pucchi.
  9194. 629194,126,736,2,19,1,84,13,"150. Tattha idaṃ vimānan ti yasmiṃ vimāne sā devatā uppannā, taṃ attano vimānaṃ sandhāyāha. "
  9195. 629195,126,736,20,26,1,50,6,Satatan ti sabbakālaṃ ruciraṃ pabhassaranti yojanā.
  9196. 629196,126,736,27,35,1,51,7,"Satatan ti vā sammātataṃ, ativiya vitthiṇṇanti attho. "
  9197. 629197,126,736,36,42,1,49,5,Samantamotthatan ti samantato avatthataṃ chāditaṃ.
  9198. 629198,126,736,43,48,1,36,5,Ṭhānan ti vimānameva sandhāya vadati.
  9199. 629199,126,736,49,55,1,50,6,Tañhi tiṭṭhanti ettha katapuññāti ṭhānanti vuccati.
  9200. 629200,126,736,56,65,1,84,8,"Kammavipākasambhavan ti kammavipākabhāvena sambhūtaṃ, kammavipākena vā saha sambhūtaṃ. "
  9201. 629201,126,736,66,76,1,79,10,Maman ti idaṃ mama ṭhānaṃ mama kammavipākasambhavanti dvīhipi padehi yojetabbaṃ.
  9202. 629202,126,737,2,27,1,169,19,151. {Tatrūpapannā}ti gāthāya ayaṃ saṅkhepattho– tatra tasmiṃ yathāvutte vimāne {upapannā}ti nibbattā pageva uppannattā pubbadevatā imā purimā accharāyo parimāṇato sataṃ sahassāni.
  9203. 629203,126,737,28,36,1,54,7,{Tuvaṃsī}ti tvaṃ asi sakena kammunā ajjhupagatā upapannā.
  9204. 629204,126,737,37,48,1,99,9,"{Yasassinī}ti parivārasampannā, teneva sakena kammunā kammānubhāvena obhāsayantī virocamānā tiṭṭhasīti. "
  9205. 629205,126,738,2,17,1,59,8,152. Idāni tameva obhāsanaṃ upamāya vibhāvento‘‘ sasī’’ ti gāthamāha.
  9206. 629206,126,738,18,61,1,281,31,"Tassattho– yathā sasalañchanayogena‘‘ sasī’’ ti, nakkhattehi adhikaguṇatāya‘‘ nakkhattarājā’’ ti ca laddhanāmo cando sabbaṃ tārakāgaṇaṃ adhiggayha abhibhavitvā virocati virājati, tatheva tvaṃ imaṃ accharānaṃ devakaññānaṃ gaṇaṃ samūhaṃ attano yasasā daddallamānā ativiya vijjotamānā {virocasī}ti. "
  9207. 629207,126,738,62,78,1,39,8,Ettha ca‘‘ imā’’ ti‘‘ iman’’ ti ca nipātamattaṃ.
  9208. 629208,126,738,79,91,1,62,8,Keci pana‘‘ nakkhattarājāriva tārāgaṇaṃ tatheva tvan’’ ti paṭhanti.
  9209. 629209,126,739,2,22,1,91,12,153. Idāni tassā devatāya purimabhavaṃ tattha katapuññañca pucchanto‘‘ kuto nu āgammā’’ ti gāthamāha.
  9210. 629210,126,739,23,48,1,178,22,Tattha kuto nu {āgammā}ti kuto nu bhavato kuto nu puññakammato kāraṇabhūtato idaṃ mama bhavanaṃ āgamma bhadde anomadassane sabbaṅgasobhane tvaṃ upapannā uppattigahaṇavasena upagatā.
  9211. 629211,126,739,49,74,1,120,16,"‘‘ Anomadassane’’ ti vuttamevatthaṃ upamāya pakāsento‘‘ brahmaṃva devā tidasā sahindakā, sabbe na tappāmase dassanena tan’’ ti āha. "
  9212. 629212,126,739,75,101,1,186,25,"Tattha yathā brahmānaṃ sahampatiṃ sanaṅkumāraṃ vā upagataṃ saha indenāti sahindakā tāvatiṃsā devā passantā dassanena na tappanti, evaṃ tava dassanena mayaṃ sabbe devā na tappāmaseti attho. "
  9213. 629213,126,740,2,11,1,70,9,Evaṃ pana sakkena devānamindena pucchitā sā devatā tamatthaṃ pakāsentī–
  9214. 629214,126,741,2,4,1,0,0,154.
  9215. 629215,126,742,2,14,1,59,10,"‘ ‘ Yametaṃ sakka anupucchase mamaṃ, kuto cutā tvaṃ idha āgatāti; "
  9216. 629216,126,743,2,11,1,60,8,"Bārāṇasī nāma puratthi kāsinaṃ, tattha ahosiṃ pure kesakārikā. "
  9217. 629217,126,744,2,4,1,0,0,155.
  9218. 629218,126,745,2,14,1,63,10,"‘ ‘ Buddhe ca dhamme ca pasannamānasā, saṅghe ca ekantagatā asaṃsayā; "
  9219. 629219,126,746,2,11,1,62,6,"Akhaṇḍasikkhāpadā āgatapphalā, sambodhidhamme niyatā anāmayā’’ ti."
  9220. 629220,126,746,12,12,1,0,0,–
  9221. 629221,126,747,2,3,1,14,1,Gāthadvayamāha .
  9222. 629222,126,748,2,4,1,0,0,154-5.
  9223. 629223,126,748,5,12,1,41,7,Tattha yametan ti yaṃ etaṃ pañhanti attho.
  9224. 629224,126,748,13,17,1,37,3,{Anupucchase}ti anukūlabhāvena pucchasi.
  9225. 629225,126,748,18,21,1,12,3,Maman ti maṃ.
  9226. 629226,126,748,22,26,1,22,3,{Puratthī}ti puraṃ atthi.
  9227. 629227,126,748,27,30,1,24,3,Kāsinan ti kāsiraṭṭhassa.
  9228. 629228,126,748,31,37,1,47,5,{Kesakārikā}ti purimattabhāve attano nāmaṃ vadati.
  9229. 629229,126,748,38,47,1,50,7,Buddhe ca dhamme {cā}tiādinā attano puññaṃ vibhāveti.
  9230. 629230,126,749,2,9,1,66,7,Puna sakko tassā taṃ puññasampattiñca dibbasampattiñca anumodamāno–
  9231. 629231,126,750,2,4,1,0,0,156.
  9232. 629232,126,751,2,8,1,32,4,"‘ ‘ Tantyābhinandāmase svāgatañca te, "
  9233. 629233,126,752,2,7,1,32,5,Dhammena ca tvaṃ yasasā virocasi;
  9234. 629234,126,753,2,7,1,33,5,"Buddhe ca dhamme ca pasannamānase, "
  9235. 629235,126,754,2,6,1,29,4,Saṅghe ca ekantagate asaṃsaye;
  9236. 629236,126,755,2,4,1,29,2,"Akhaṇḍasikkhāpade āgatapphale, "
  9237. 629237,126,756,2,8,1,32,4,Sambodhidhamme niyate anāmaye’’ ti.
  9238. 629238,126,756,9,11,1,3,1,– āha;
  9239. 629239,126,757,2,14,1,77,8,156. Tattha {tantyābhinandāmase}ti taṃ te duvidhampi sampattiṃ abhinandāma anumodāma.
  9240. 629240,126,757,15,25,1,82,7,"Svāgatañca {te}ti tuyhañca idhāgamanaṃ svāgataṃ, amhākaṃ pītisomanassasaṃvaddhanameva. "
  9241. 629241,126,757,26,28,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  9242. 629242,126,758,2,14,1,98,11,"Taṃ pana pavattiṃ sakko devarājā āyasmato mahāmoggallānattherassa kathesi, thero bhagavato nivedesi. "
  9243. 629243,126,758,15,22,1,68,7,Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi.
  9244. 629244,126,758,23,29,1,45,6,Sā desanā sadevakassa lokassa sātthikā jātāti.
  9245. 629245,126,759,2,4,1,30,2,Kesakārīvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9246. 629246,126,760,2,5,1,60,4,Iti paramatthadīpaniyā khuddaka-aṭṭhakathāya vimānavatthusmiṃ
  9247. 629247,126,761,2,4,1,54,3,Sattarasavatthupaṭimaṇḍitassa paṭhamassa pīṭhavaggassa
  9248. 629248,126,762,2,4,1,21,2,Atthavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9249. 629249,126,763,2,4,1,14,2,2 . Cittalatāvaggo
  9250. 629250,126,764,2,4,1,17,2,1 . Dāsivimānavaṇṇanā
  9251. 629251,126,765,2,9,1,45,5,Dutiyavagge api sakkova {devindo}ti dāsivimānaṃ.
  9252. 629252,126,765,10,13,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9253. 629253,126,765,14,49,1,250,28,"Bhagavati jetavane viharante sāvatthivāsī aññataro upāsako sambahulehi upāsakehi saddhiṃ sāyanhasamayaṃ vihāraṃ gantvā dhammaṃ sutvā parisāya vuṭṭhitāya bhagavantaṃ upasaṅkamitvā‘‘ ito paṭṭhāya ahaṃ, bhante, saṅghassa cattāri niccabhattāni dassāmī’’ ti āha. "
  9254. 629254,126,765,50,58,1,65,7,Atha naṃ bhagavā tadanucchavikaṃ dhammakathaṃ kathetvā vissajjesi.
  9255. 629255,126,765,59,70,1,57,7,"So‘‘ mayā, bhante, saṅghassa cattāri niccabhattāni paññattāni. "
  9256. 629256,126,765,71,99,1,170,22,Sve paṭṭhāya ayyā mama gehaṃ āgacchantū’’ ti bhattuddesakassa ārocetvā attano gehaṃ gantvā dāsiyā tamatthaṃ ācikkhitvā‘‘ tattha tayā niccakālaṃ appamattāya bhavitabban’’ ti āha.
  9257. 629257,126,765,100,108,1,23,4,Sā‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchi.
  9258. 629258,126,765,109,139,1,293,29,"Pakatiyāva sā saddhāsampannā puññakāmā sīlavatī, tasmā divase divase kālasseva uṭṭhāya paṇītaṃ annapānaṃ paṭiyādetvā bhikkhūnaṃ nisīdanaṭṭhānaṃ susammaṭṭhaṃ suparibhaṇḍakaṃ katvā āsanāni paññāpetvā bhikkhū upagate tattha nisīdāpetvā vanditvā gandhapupphadhūpadīpehi pūjetvā sakkaccaṃ parivisati. "
  9259. 629259,126,766,2,23,1,127,15,"Athekadivasaṃ bhikkhū katabhattakicce upasaṅkamitvā vanditvā evamāha‘‘ kathaṃ nu kho, bhante, ito jātiādidukkhato parimutti hotī’’ ti. "
  9260. 629260,126,766,24,41,1,149,16,"Bhikkhū tassā saraṇāni ca pañca sīlāni ca datvā kāyasabhāvaṃ pakāsetvā paṭikūlamanasikāre niyojesuṃ, apare aniccatāpaṭisaṃyuttaṃ dhammakathaṃ kathesuṃ. "
  9261. 629261,126,766,42,60,1,180,18,Sā soḷasa vassāni sīlaṃ rakkhantī antarantarā yoniso manasikarontī ekadivasaṃ dhammassavanasappāyaṃ labhitvā ñāṇassa ca paripakkattā vipassanaṃ vaḍḍhetvā sotāpattiphalaṃ sacchākāsi.
  9262. 629262,126,766,61,72,1,85,11,Sā aparena samayena kālaṃ katvā sakkassa devarañño vallabhā paricārikā hutvā nibbatti.
  9263. 629263,126,766,73,85,1,149,12,Sā saṭṭhitūriyasahassehi paricariyamānā accharāsatasahassaparivutā mahantaṃ dibbasampattiṃ anubhavantī pamudā modamānā saparivārā uyyānādīsu vicarati.
  9264. 629264,126,766,86,92,1,52,6,Taṃ āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayeneva disvā–
  9265. 629265,126,767,2,4,1,0,0,157.
  9266. 629266,126,768,2,12,1,39,6,"‘ ‘ Api sakkova devindo, ramme cittalatāvane; "
  9267. 629267,126,769,2,6,1,38,3,"Samantā anupariyāsi, nārīgaṇapurakkhatā; "
  9268. 629268,126,770,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  9269. 629269,126,771,2,4,1,0,0,158.
  9270. 629270,126,772,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  9271. 629271,126,773,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  9272. 629272,126,774,2,4,1,0,0,159.
  9273. 629273,126,775,2,9,1,29,5,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, "
  9274. 629274,126,776,2,5,1,28,3,Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
  9275. 629275,126,777,2,5,1,25,3,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, "
  9276. 629276,126,778,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9277. 629277,126,778,11,13,1,6,1,– pucchi;
  9278. 629278,126,779,2,4,1,0,0,160.
  9279. 629279,126,780,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  9280. 629280,126,781,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  9281. 629281,126,782,2,4,1,0,0,161.
  9282. 629282,126,783,2,12,1,56,8,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, dāsī ahosiṃ parapessiyā kule. "
  9283. 629283,126,784,2,4,1,0,0,162.
  9284. 629284,126,785,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino; "
  9285. 629285,126,786,2,10,1,40,7,"Tassā me nikkamo āsi, sāsane tassa tādino. "
  9286. 629286,126,787,2,4,1,0,0,163.
  9287. 629287,126,788,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Kāmaṃ bhijjatuyaṃ kāyo, neva atthettha saṇṭhanaṃ; "
  9288. 629288,126,789,2,8,1,45,5,"Sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ, maggo sovatthiko sivo. "
  9289. 629289,126,790,2,4,1,0,0,164.
  9290. 629290,126,791,2,10,1,36,6,"‘ ‘ Akaṇṭako agahano, uju sabbhi pavedito; "
  9291. 629291,126,792,2,8,1,45,5,"Nikkamassa phalaṃ passa, yathidaṃ pāpuṇitthikā. "
  9292. 629292,126,793,2,4,1,0,0,165.
  9293. 629293,126,794,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Āmantanikā raññomhi, sakkassa vasavattino; "
  9294. 629294,126,795,2,8,1,44,5,"Saṭṭhi tūriyasahassāni, paṭibodhaṃ karonti me. "
  9295. 629295,126,796,2,4,1,0,0,166.
  9296. 629296,126,797,2,12,1,41,7,"‘ ‘ Ālambo gaggaro bhīmo, sādhuvādī ca saṃsayo; "
  9297. 629297,126,798,2,10,1,44,7,"Pokkharo ca suphasso ca, vīṇāmokkhā ca nāriyo. "
  9298. 629298,126,799,2,4,1,0,0,167.
  9299. 629299,126,800,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Nandā ceva sunandā ca, soṇadinnā sucimhitā; "
  9300. 629300,126,801,2,8,1,40,5,"Alambusā missakesī ca, puṇḍarīkāti dāruṇī. "
  9301. 629301,126,802,2,4,1,0,0,168.
  9302. 629302,126,803,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Eṇīphassā suphassā ca, subhaddā muduvādinī; "
  9303. 629303,126,804,2,9,1,41,6,"Etā caññā ca seyyāse, accharānaṃ pabodhikā. "
  9304. 629304,126,805,2,4,1,0,0,169.
  9305. 629305,126,806,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Tā maṃ kālenupāgantvā, abhibhāsanti devatā; "
  9306. 629306,126,807,2,9,1,41,6,"Handa naccāma gāyāma, handa taṃ ramayāmase. "
  9307. 629307,126,808,2,4,1,0,0,170.
  9308. 629308,126,809,2,9,1,40,4,"‘ ‘ Nayidaṃ akatapuññānaṃ, katapuññānamevidaṃ; "
  9309. 629309,126,810,2,8,1,42,5,"Asokaṃ nandanaṃ rammaṃ, tidasānaṃ mahāvanaṃ. "
  9310. 629310,126,811,2,4,1,0,0,171.
  9311. 629311,126,812,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Sukhaṃ akatapuññānaṃ, idha natthi parattha ca; "
  9312. 629312,126,813,2,9,1,43,6,"Sukhañca katapuññānaṃ, idha ceva parattha ca. "
  9313. 629313,126,814,2,4,1,0,0,172.
  9314. 629314,126,815,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Tesaṃ sahabyakāmānaṃ, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ; "
  9315. 629315,126,816,2,11,1,44,6,"Katapuññā hi modanti, sagge bhogasamaṅgino’’ ti."
  9316. 629316,126,816,12,15,1,17,2,– devatā vissajjesi;
  9317. 629317,126,817,2,25,1,135,17,"157. Tattha api sakkova {devindo}ti apisaddo sambhāvanāyaṃ, ivasaddo ikāralopaṃ katvā vutto upamāyaṃ, tasmā yathā nāma sakko devānamindoti attho. "
  9318. 629318,126,817,26,31,1,64,5,Sakkasamabhāvo tissā devatāya parivārasampattidassanatthaṃ vutto.
  9319. 629319,126,817,32,41,1,34,5,Keci‘‘ apīti nipātamattan’’ ti vadanti.
  9320. 629320,126,817,42,59,1,190,15,"{Cittalatāvane}ti cittāya nāma devadhītāya puññānubhāvena nibbatte, cittānaṃ vā vicittapupphaphalādivisesayuttānaṃ santānakavalliādīnaṃ tattha yebhuyyatāya cittalatāvananti laddhanāme devuyyāne. "
  9321. 629321,126,818,2,17,1,86,10,"161. {Parapessiyā}ti paresaṃ kule tasmiṃ tasmiṃ kicce pesaniyā, paresaṃ veyyāvaccakārīti attho. "
  9322. 629322,126,819,2,57,1,428,44,"162. Tassā me nikkamo āsi, sāsane tassa {tādino}ti tassā dāsiyāpi samānāya pañcahi cakkhūhi cakkhumato buddhassa bhagavato upāsikā hutvā soḷasa vassāni sīlaṃ rakkhantiyā kammaṭṭhānañca manasi karontiyā manasikārānubhāvena me mayhaṃ uppajjamāne sattatiṃsabodhipakkhiyadhammasaṅkhāte iṭṭhādīsu tādilakkhaṇasampattiyā tādino satthu sāsane tappariyāpannoyeva saṃkilesapakkhato nikkamanena‘‘ nikkamo’’ ti laddhanāmo sammāvāyāmo āsi ahosi uppajji. "
  9323. 629323,126,820,2,4,1,0,0,163-4.
  9324. 629324,126,820,5,22,1,115,14,"Tassa pana nikkamassa pubbabhāgassa pavattākāraṃ dassetuṃ‘‘ kāmaṃ bhijjatuyaṃ kāyo, neva atthettha saṇṭhanan ti vuttaṃ. "
  9325. 629325,126,820,23,51,1,217,24,"Tassattho – yadipi me ayaṃ kāyo bhijjatu vinassatu, tattha kiñcimattampi apekkhaṃ akarontī ettha etasmiṃ kammaṭṭhānānuyoge neva atthi, me vīriyassa saṇṭhanaṃ sithilīkaraṇanti vīriyaṃ samuttejentī vipassanaṃ ussukkāpesinti. "
  9326. 629326,126,821,2,8,1,60,6,Idāni tathā vipassanaṃ ussukkāpetvā paṭiladdhaguṇaṃ dassentī–
  9327. 629327,126,822,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ, maggo sovatthiko sivo; "
  9328. 629328,126,823,2,8,1,36,5,"Akaṇṭako agahano, uju sabbhi pavedito; "
  9329. 629329,126,824,2,11,1,48,6,"Nikkamassa phalaṃ passa, yathidaṃ pāpuṇitthikā’’ ti."
  9330. 629330,126,824,12,14,1,3,1,– āha;
  9331. 629331,126,825,2,74,1,691,60,"Tatrāyaṃ saṅkhepattho– yo niccasīlavasena samādinnānaṃ pañcannaṃ sikkhāpadānaṃ sikkhākoṭṭhāsānaṃ upanissayabhāvena laddhattā tesaṃ paripūritattā ca sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ sambandhībhūto, yasmiṃ santāne uppanno, tassa sabbākārena sotthibhāvasampādanato sundaratthabhāvato ca sovatthiko sotthiko, saṃkilesadhammehi anupaddutattā khemappattihetutāya ca sivo, rāgakaṇṭakādīnaṃ abhāvena akaṇṭako, kilesadiṭṭhiduccaritagahanasamucchedanato agahano, sabbajimhavaṅkakuṭilabhāvāpagamahetutāya uju, buddhādīhi sappurisehi pakāsitattā sabbhi pavedito ariyamaggo, taṃ yathā yena upāyabhūtena itthikā dvaṅgulabahalabuddhikāpi samānā pāpuṇiṃ, tassa nikkamassa yathāvuttavīriyassa idaṃ phalaṃ {passā}ti sakkaṃ ālapati. "
  9332. 629332,126,826,2,41,1,277,30,"165. Āmantanikā raññomhi, sakkassa {vasavattino}ti sayaṃvasībhāvena vattanato, dvīsu devalokesu attano vasaṃ issariyaṃ vattetīti vā vasavattī, tassa vasavattino sakkassa devarañño āmantanikā ālāpasallāpayoggā, kīḷanakāle vā tena āmantetabbā amhi, nikkamassa vīriyassa phalaṃ passāti yojanā. "
  9333. 629333,126,826,42,70,1,208,21,"Ātatavitatādibhedena pañca tūriyaṅgāni dvādasahi pāṇibhāgehi ekato pavajjamānāni saṭṭhi honti, tāni pana sahassamattāni payirupāsanavasena upaṭṭhitāni sandhāyāha‘‘ saṭṭhi tūriyasahassāni, paṭibodhaṃ karonti me’’ ti. "
  9334. 629334,126,826,71,76,1,48,5,Tattha paṭibodhan ti pītisomanassānaṃ pabodhanaṃ.
  9335. 629335,126,827,2,4,1,0,0,166-8.
  9336. 629336,126,827,5,17,1,104,9,"{Ālambo}tiādi tūriyavādakānaṃ devaputtānaṃ ekadesato nāmaggahaṇanti vadanti, tūriyānaṃ panetaṃ nāmaggahaṇaṃ. "
  9337. 629337,126,827,18,21,1,25,3,Vīṇāmokkhā dikā devadhītā.
  9338. 629338,126,827,22,29,1,41,5,"{Sucimhitā}ti suddhamihitā, nāmameva vā etaṃ. "
  9339. 629339,126,827,30,42,1,80,9,"{Muduvādinī}ti mudunāva vadatīti muduvādinī, mudukaṃ ativiya vādanasīlā, nāmameva vā. "
  9340. 629340,126,827,43,46,1,19,2,{Seyyāse}ti seyyatarā.
  9341. 629341,126,827,47,52,1,43,5,Accharānan ti accharāsu saṅgīte pāsaṃsatarā.
  9342. 629342,126,827,53,56,1,25,2,{Pabodhikā}ti pabodhanakarā.
  9343. 629343,126,828,2,8,1,26,2,169. {Kālenā}ti yuttappattakālena.
  9344. 629344,126,828,9,17,1,51,6,"{Abhibhāsantī}ti abhimukhā, abhiratā vā hutvā bhāsanti. "
  9345. 629345,126,828,18,37,1,82,13,"Yathā ca bhāsanti, taṃ dassetuṃ‘‘ handa naccāma gāyāma, handa taṃ ramayāmase’’ ti vuttaṃ. "
  9346. 629346,126,829,2,11,1,31,5,170. Idan ti idaṃ mayā laddhaṭṭhānaṃ.
  9347. 629347,126,829,12,18,1,66,6,Asokan ti iṭṭhakantapiyamanāpānaṃyeva rūpādīnaṃ sambhavato visokaṃ.
  9348. 629348,126,829,19,24,1,48,5,Tato eva sabbakālaṃ pamodasaṃvaddhanato nandanaṃ.
  9349. 629349,126,829,25,32,1,68,7,Tidasānaṃ mahāvanan ti tāvatiṃsadevānaṃ mahantaṃ mahanīyañca uyyānaṃ.
  9350. 629350,126,830,2,22,1,133,13,171. Evarūpā dibbasampatti nāma puññakammavasenevāti odissakanayena vatvā panu anodissakanayena dassentī‘‘ sukhaṃ akatapuññānan’’ ti gāthamāha.
  9351. 629351,126,831,2,21,1,121,12,172. Puna attanā laddhassa dibbaṭṭhānassa parehi sādhāraṇakāmatāvasena dhammaṃ kathentī‘‘ tesaṃ sahabyakāmānan’’ ti osānagāthamāha.
  9352. 629352,126,831,22,25,1,25,3,Tesan ti tāvatiṃsadevānaṃ.
  9353. 629353,126,831,26,35,1,70,8,"Sahabyakāmānan ti sahabhāvaṃ icchantehi, kattuatthe hi idaṃ sāmivacanaṃ. "
  9354. 629354,126,831,36,48,1,79,11,"Saha vāti pavattatīti sahavo, tassa bhāvo sahabyaṃ yathā vīrassa bhāvo vīriyanti. "
  9355. 629355,126,832,2,18,1,130,16,Evaṃ thero devatāya attano puññakamme āvikate tassā saparivārāya dhammaṃ desetvā devalokato āgantvā taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi.
  9356. 629356,126,832,19,26,1,68,7,Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi.
  9357. 629357,126,832,27,33,1,46,6,Sā desanā sadevakassa lokassa sātthikā ahosīti.
  9358. 629358,126,833,2,4,1,26,2,Dāsivimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9359. 629359,126,834,2,4,1,20,2,2 . Lakhumāvimānavaṇṇanā
  9360. 629360,126,835,2,8,1,37,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti lakhumāvimānaṃ.
  9361. 629361,126,835,9,12,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9362. 629362,126,835,13,33,1,142,14,"Bhagavati bārāṇasiyaṃ viharante kevaṭṭadvāraṃ nāma bārāṇasinagarassa ekaṃ dvāraṃ, tassa avidūre niviṭṭhagāmopi ‘‘ kevaṭṭadvāran’’ tveva paññāyittha. "
  9363. 629363,126,835,34,68,1,286,33,"Tattha lakhumā nāma ekā itthī saddhā pasannā buddhisampannā tena dvārena pavisante bhikkhū disvā vanditvā attano gehaṃ netvā kaṭacchubhikkhaṃ datvā teneva paricayena saddhāya vaḍḍhamānāya āsanasālaṃ kāretvā tattha paviṭṭhānaṃ bhikkhūnaṃ āsanaṃ upaneti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhapeti. "
  9364. 629364,126,835,69,78,1,64,8,"Yañca odanakummāsaḍākādi attano gehe vijjati, taṃ bhikkhūnaṃ deti. "
  9365. 629365,126,835,79,100,1,201,21,Sā bhikkhūnaṃ santike dhammaṃ sutvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāya samāhitā hutvā vipassanākammaṭṭhānaṃ uggahetvā vipassanaṃ ussukkāpentī upanissayasampannatāya na cirasseva sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  9366. 629366,126,835,101,113,1,101,11,"Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane mahati vimāne nibbatti, accharāsahassañcassā parivāro ahosi. "
  9367. 629367,126,835,114,120,1,56,6,Sā tattha dibbasampattiṃ anubhavantī pamodamānā vicarati.
  9368. 629368,126,835,121,136,1,110,11,Taṃ āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto‘‘ abhikkantena vaṇṇenā’’ tiādigāthāhi pucchīti sabbaṃ vuttanayameva.
  9369. 629369,126,835,137,139,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  9370. 629370,126,836,2,4,1,0,0,173.
  9371. 629371,126,837,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  9372. 629372,126,838,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  9373. 629373,126,839,2,4,1,0,0,174.
  9374. 629374,126,840,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  9375. 629375,126,841,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  9376. 629376,126,842,2,4,1,0,0,175.
  9377. 629377,126,843,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  9378. 629378,126,844,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti. "
  9379. 629379,126,845,2,4,1,0,0,176.
  9380. 629380,126,846,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  9381. 629381,126,847,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  9382. 629382,126,848,2,4,1,0,0,177.
  9383. 629383,126,849,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Kevaṭṭadvārā nikkhamma, ahu mayhaṃ nivesanaṃ; "
  9384. 629384,126,850,2,7,1,41,4,"Tattha sañcaramānānaṃ, sāvakānaṃ mahesinaṃ. "
  9385. 629385,126,851,2,4,1,0,0,178.
  9386. 629386,126,852,2,10,1,40,5,"‘ ‘ Odanaṃ kummāsaṃ ḍākaṃ, loṇasovīrakañcahaṃ; "
  9387. 629387,126,853,2,7,1,37,4,"Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. "
  9388. 629388,126,854,2,4,1,0,0,179.
  9389. 629389,126,855,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; "
  9390. 629390,126,856,2,5,1,39,2,"Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. "
  9391. 629391,126,857,2,4,1,0,0,180.
  9392. 629392,126,858,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; "
  9393. 629393,126,859,2,8,1,40,5,"Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. "
  9394. 629394,126,860,2,4,1,0,0,181.
  9395. 629395,126,861,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; "
  9396. 629396,126,862,2,10,1,39,7,"Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. "
  9397. 629397,126,863,2,4,1,0,0,182.
  9398. 629398,126,864,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; "
  9399. 629399,126,865,2,7,1,38,4,"Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. "
  9400. 629400,126,866,2,4,1,0,0,183.
  9401. 629401,126,867,2,18,1,57,11,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9402. 629402,126,868,2,27,1,117,17,"Mama ca, bhante, vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi‘‘ lakhumā nāma, bhante, upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatī’’ ti. "
  9403. 629403,126,868,28,40,1,84,10,"Anacchariyaṃ kho panetaṃ, bhante, yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale byākareyya. "
  9404. 629404,126,868,41,45,1,37,4,Taṃ bhagavā sakadāgāmiphale byākāsīti.
  9405. 629405,126,869,2,11,1,63,5,177. Tattha kevaṭṭadvārā {nikkhammā}ti kevaṭṭadvārato nikkhamanaṭṭhāne.
  9406. 629406,126,870,2,8,1,36,3,178. Ḍākan ti taṇḍuleyyakādisākabyañjanaṃ.
  9407. 629407,126,870,9,17,1,76,8,Loṇasovīrakan ti dhaññarasādīhi bahūhi sambhārehi sampādetabbaṃ ekaṃ pānakaṃ.
  9408. 629408,126,870,18,25,1,35,3,‘‘ Ācāmakañjikaloṇūdakan’’ tipi vadanti.
  9409. 629409,126,871,2,8,1,73,6,Pucchāvissajjanāvasāne sā therassa dhammadesanāya sakadāgāmiphalaṃ pāpuṇi.
  9410. 629410,126,871,9,14,1,52,5,Sesaṃ uttarāvidhāne vuttanayānusārena eva veditabbaṃ.
  9411. 629411,126,872,2,4,1,29,2,Lakhumāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9412. 629412,126,873,2,4,1,24,2,3 . Ācāmadāyikāvimānavaṇṇanā
  9413. 629413,126,874,2,9,1,42,4,Piṇḍāya te {carantassā}ti ācāmadāyikāvimānaṃ.
  9414. 629414,126,874,10,13,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9415. 629415,126,874,14,19,1,50,5,Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
  9416. 629416,126,874,20,31,1,77,10,Tena kho pana samayena rājagahe aññataraṃ kulaṃ ahivātarogena upaddutaṃ ahosi.
  9417. 629417,126,874,32,39,1,43,7,Tattha sabbe janā matā ṭhapetvā ekaṃ itthiṃ.
  9418. 629418,126,874,40,56,1,144,16,Sā gehaṃ gehagatañca sabbaṃ dhanadhaññaṃ chaḍḍetvā maraṇabhayabhītā bhittichiddena palātā anāthā hutvā paragehaṃ gantvā tassa piṭṭhipasse vasati.
  9419. 629419,126,874,57,66,1,86,9,Tasmiṃ gehe manussā karuṇāyantā ukkhaliādīsu avasiṭṭhaṃ yāgubhattaācāmādiṃ tassā denti.
  9420. 629420,126,874,67,72,1,32,5,Sā taṃ bhuñjitvā jīvikaṃ kappeti.
  9421. 629421,126,875,2,69,1,508,56,"Tena ca samayena āyasmā mahākassapo sattāhaṃ nirodhasamāpattiṃ samāpajjitvā tato vuṭṭhito‘‘ kaṃ nu kho ahaṃ ajja āhārapaṭiggahaṇena anuggahessāmi, duggatito ca dukkhato ca mocessāmī’’ ti cintento taṃ itthiṃ āsannamaraṇaṃ nirayasaṃvattanikañcassā kammaṃ katokāsaṃ disvā‘‘ ayaṃ mayi gate attanā laddhaṃ ācāmaṃ dassati, teneva nimmānaratidevaloke uppajjissati, evaṃ nirayūpapattito mocetvā handāhaṃ imissā saggasampattiṃ nipphādessāmī’’ ti pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya tassā nivesanaṭṭhānābhimukho gacchati. "
  9422. 629422,126,875,70,78,1,86,8,Atha sakko devānamindo aññātakavesena anekarasaṃ anekasūpabyañjanaṃ dibbāhāraṃ upanesi.
  9423. 629423,126,875,79,106,1,144,20,"Taṃ ñatvā thero‘‘ kosiya, tvaṃ katakusalo, kasmā evaṃ karosi, mā duggatānaṃ kapaṇānaṃ sampattiṃ vilumpī’’ ti paṭikkhipitvā tassā itthiyā purato aṭṭhāsi. "
  9424. 629424,126,876,2,43,1,252,30,"Sā theraṃ disvā‘‘ ayaṃ mahānubhāvo thero, imassa dātabbayuttakaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā idha natthi, idañca kiliṭṭhabhājanagataṃ tiṇacuṇṇarajānukiṇṇaṃ aloṇaṃ sītalaṃ apparasaṃ ācāmakañjiyamattaṃ edisassa dātuṃ na ussahāmī’’ ti cintetvā‘‘ aticchathā’’ ti āha. "
  9425. 629425,126,876,44,48,1,47,4,Thero ekapadanikkhepamattaṃ apasakkitvā aṭṭhāsi.
  9426. 629426,126,876,49,57,1,59,7,"Gehavāsino manussā bhikkhaṃ upanesuṃ, thero na sampaṭicchati. "
  9427. 629427,126,876,58,80,1,143,17,"Sā duggatitthī‘‘ mameva anuggahatthāya idhāgato, mama santakameva paṭiggahetukāmo’’ ti ñatvā pasannamānasā ādarajātā taṃ ācāmaṃ therassa patte ākiri. "
  9428. 629428,126,876,81,91,1,82,8,"Thero tassā pasādasaṃvaddhanatthaṃ bhuñjanākāraṃ dassesi, manussā āsanaṃ paññāpesuṃ. "
  9429. 629429,126,876,92,118,1,156,22,Thero tattha nisīditvā taṃ ācāmaṃ bhuñjitvā pivitvā onītapattapāṇī anumodanaṃ katvā taṃ duggatitthiṃ‘‘ tvaṃ ito tatiye attabhāve mama mātā ahosī’’ ti vatvā gato.
  9430. 629430,126,876,119,134,1,117,14,Sā tena there atipasādañca uppādetvā tassā rattiyā paṭhamayāme kālaṃ katvā nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajji.
  9431. 629431,126,876,135,161,1,191,22,Atha sakko devarājā tassā kālakatabhāvaṃ ñatvā‘‘ kattha nu kho uppannā’’ ti āvajjento tāvatiṃsesu adisvā rattiyā majjhimayāme āyasmantaṃ mahākassapaṃ upasaṅkamitvā tassā nibbattaṭṭhānaṃ pucchanto–
  9432. 629432,126,877,2,4,1,0,0,185.
  9433. 629433,126,878,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Piṇḍāya te carantassa, tuṇhībhūtassa tiṭṭhato; "
  9434. 629434,126,879,2,8,1,38,5,"Daliddā kapaṇā nārī, parāgāraṃ apassitā. "
  9435. 629435,126,880,2,4,1,0,0,186.
  9436. 629436,126,881,2,12,1,39,8,"‘ ‘ Yā te adāsi ācāmaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; "
  9437. 629437,126,882,2,15,1,48,10,"Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ, kaṃ nu sā disataṃ gatā’’ ti."
  9438. 629438,126,882,16,16,1,0,0,–
  9439. 629439,126,883,2,5,1,16,3,Dve gāthā abhāsi.
  9440. 629440,126,884,2,9,1,32,3,185. Tattha {piṇḍāyā}ti piṇḍapātatthāya.
  9441. 629441,126,884,10,20,1,81,8,"Tuṇhībhūtassa {tiṭṭhato}ti idaṃ piṇḍāya caraṇākāradassanaṃ, uddissa tiṭṭhatoti attho. "
  9442. 629442,126,884,21,24,1,17,2,{Daliddā}ti duggatā.
  9443. 629443,126,884,25,28,1,15,2,{Kapaṇā}ti varākī.
  9444. 629444,126,884,29,48,1,77,10,"‘‘ Daliddā’’ ti iminā tassā bhogapārijuññaṃ dasseti,‘‘ kapaṇā’’ ti iminā ñātipārijuññaṃ. "
  9445. 629445,126,884,49,60,1,87,9,"Parāgāraṃ {apassitā}ti paragehaṃ nissitā, paresaṃ ghare bahipiṭṭhichadanaṃ nissāya vasantī. "
  9446. 629446,126,885,2,19,1,81,12,186. Kaṃ nu sā disataṃ {gatā}ti chasu kāmadevalokesu uppajjanavasena kaṃ nāma disaṃ gatā.
  9447. 629447,126,885,20,43,1,140,18,"Iti sakko‘‘ therena tathā katānuggahā uḷārāya dibbasampattiyā bhāginī, na ca dissatī’’ ti heṭṭhā dvīsu devalokesu apassanto saṃsayāpanno pucchati. "
  9448. 629448,126,886,2,4,1,13,2,Athassa thero–
  9449. 629449,126,887,2,4,1,0,0,187.
  9450. 629450,126,888,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Piṇḍāya me carantassa, tuṇhībhūtassa tiṭṭhato; "
  9451. 629451,126,889,2,8,1,38,5,"Daliddā kapaṇā nārī, parāgāraṃ apassitā. "
  9452. 629452,126,890,2,4,1,0,0,188.
  9453. 629453,126,891,2,13,1,39,8,"‘ ‘ Yā me adāsi ācāmaṃ, pasannā sehi pāṇibhi; "
  9454. 629454,126,892,2,10,1,42,7,"Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ, vippamuttā ito cutā. "
  9455. 629455,126,893,2,4,1,0,0,189.
  9456. 629456,126,894,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Nimmānaratino nāma, santi devā mahiddhikā; "
  9457. 629457,126,895,2,11,1,42,6,"Tattha sā sukhitā nārī, modatācāmadāyikā’’ ti."
  9458. 629458,126,895,12,12,1,0,0,–
  9459. 629459,126,896,2,8,1,66,6,Pucchitaniyāmeneva paṭivacanaṃ dento tassā nibbattaṭṭhānaṃ kathesi.
  9460. 629460,126,897,2,13,1,84,7,188. Tattha {vippamuttā}ti tato manussadobhaggiyato paramakāruññavuttito vippamuttā apagatā.
  9461. 629461,126,898,2,20,1,128,12,"189. {Modatācāmadāyikā}ti ācāmamattadāyikā, sāpi nāma pañcame kāmasagge dibbasampattiyā modati, passa tāva khettasampattiphalanti dasseti. "
  9462. 629462,126,899,2,11,1,74,9,Puna sakko tassā dānassa mahapphalataṃ mahānisaṃsatañca sutvā taṃ thomento–
  9463. 629463,126,900,2,4,1,0,0,190.
  9464. 629464,126,901,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Aho dānaṃ varākiyā, kassape suppatiṭṭhitaṃ; "
  9465. 629465,126,902,2,8,1,42,5,"Parābhatena dānena, ijjhittha vata dakkhiṇā. "
  9466. 629466,126,903,2,4,1,0,0,191.
  9467. 629467,126,904,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Yā mahesittaṃ kāreyya, cakkavattissa rājino; "
  9468. 629468,126,905,2,7,1,41,4,"Nārī sabbaṅgakalyāṇī, bhattu cānomadassikā; "
  9469. 629469,126,906,2,7,1,40,4,"Etassācāmadānassa , kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. "
  9470. 629470,126,907,2,4,1,0,0,192.
  9471. 629471,126,908,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Sutaṃ nikkhā sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā; "
  9472. 629472,126,909,2,6,1,38,3,"Sataṃ kaññāsahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā; "
  9473. 629473,126,910,2,7,1,41,4,"Etassācāmadānassa , kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. "
  9474. 629474,126,911,2,4,1,0,0,193.
  9475. 629475,126,912,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Sataṃ hemavatā nāgā, īsādantā urūḷhavā; "
  9476. 629476,126,913,2,6,1,39,3,"Suvaṇṇakacchā mitaṅgā, hemakappanavāsasā; "
  9477. 629477,126,914,2,7,1,43,4,"Etassācāmadānassa , kalaṃ nāgacchanti soḷasiṃ. "
  9478. 629478,126,915,2,4,1,0,0,194.
  9479. 629479,126,916,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Catunnamapi dīpānaṃ, issaraṃ yodha kāraye; "
  9480. 629480,126,917,2,10,1,43,5,"Etassācāmadānassa , kalaṃ nāgghati soḷasin’’ ti."
  9481. 629481,126,917,11,13,1,3,1,– āha;
  9482. 629482,126,918,2,12,1,33,4,190. Tattha {aho}ti acchariyatthe nipāto.
  9483. 629483,126,918,13,16,1,19,2,{Varākiyā}ti kapaṇiyā.
  9484. 629484,126,918,17,27,1,75,8,"{Parābhatenā}ti parato ānītena, paresaṃ gharato ucchācariyāya laddhenāti attho. "
  9485. 629485,126,918,28,33,1,45,4,{Dānenā}ti dātabbena ācāmamattena deyyadhammena.
  9486. 629486,126,918,34,49,1,115,13,"Ijjhittha vata {dakkhiṇā}ti dakkhiṇā dānaṃ aho nipphajjittha, aho mahapphalā mahājutikā mahāvipphārā ahuvatthāti attho. "
  9487. 629487,126,919,2,28,1,124,15,191. Idāni‘‘ itthiratanādīnipi tassa dānassa satabhāgampi sahassabhāgampi na upentī’’ ti dassetuṃ‘‘ yā mahesittaṃ kāreyyā’’ tiādi vuttaṃ.
  9488. 629488,126,919,29,59,1,215,24,"Tattha {sabbaṅgakalyāṇī}ti‘‘ nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷī nāccodātā atikkantā mānusavaṇṇaṃ appattā dibbavaṇṇan’’ ti evaṃ vuttehi sabbehi aṅgehi kāraṇehi, sabbehi vā aṅgapaccaṅgehi kalyāṇī sobhanā sundarā. "
  9489. 629489,126,919,60,68,1,76,7,Bhattu {cānomadassikā}ti sāmikassa alāmakadassanā sātisayaṃ dassanīyā pāsādikā.
  9490. 629490,126,919,69,98,1,246,27,"Etassācāmadānassa, kalaṃ nāgghati soḷasin ti etassa etāya dinnassa ācāmadānassa phalaṃ soḷasabhāgaṃ katvā tato ekaṃ bhāgaṃ puna soḷasabhāgaṃ katvā gahitabhāgasaṅkhātaṃ soḷasiṃ kalaṃ cakkavattirañño itthiratanabhāvopi nāgghati nānubhoti na pāpuṇāti."
  9491. 629491,126,919,99,116,1,69,8,"‘‘ Suvaṇṇassa pañcadasadharaṇaṃ nikkhan’’ ti vadanti,‘‘ satadharaṇan’’ ti apare. "
  9492. 629492,126,920,2,12,1,42,5,"193. {Hemavatā}ti himavati jātā, hemavatajātikā vā. "
  9493. 629493,126,920,13,19,1,40,6,Te hi mahantā thāmajavasampannā ca honti.
  9494. 629494,126,920,20,27,1,61,5,"{Īsādantā}ti rathīsāsadisadantā, thokaṃyeva avanatadantāti attho. "
  9495. 629495,126,920,28,31,1,33,3,Tena visālakadāṭhībhāvaṃ nivāreti.
  9496. 629496,126,920,32,42,1,87,8,"{Urūḷhavā}ti thāmajavaparakkamehi brūhanto, mahantaṃ yuddhakiccaṃ vahituṃ samatthāti attho. "
  9497. 629497,126,920,43,46,1,42,2,{Suvaṇṇakacchā}ti hemamayagīveyyakapaṭimukkā.
  9498. 629498,126,920,47,52,1,42,5,Kacchasīsena hi sabbaṃ hatthiyoggaṃ vadati.
  9499. 629499,126,920,53,56,1,76,2,{Hemakappanavāsasā}ti suvaṇṇakhacitagajattharaṇakaṅkanādihatthālaṅkārasampannā.
  9500. 629500,126,921,2,14,1,109,9,194. Catunnamapi dīpānaṃ issaran ti dvisahassaparittadīpaparivārānaṃ jambudīpādīnaṃ catunnaṃ mahādīpānaṃ issariyaṃ.
  9501. 629501,126,921,15,20,1,57,5,Tena sattaratanasamujjalaṃ sakalaṃ cakkavattisiriṃ vadati.
  9502. 629502,126,921,21,27,1,37,5,"Yaṃ panettha, taṃ heṭṭhā vuttanayameva. "
  9503. 629503,126,922,2,14,1,90,11,Idha sakkena devarājena attanā ca vuttaṃ sabbaṃ āyasmā mahākassapatthero bhagavato ārocesi.
  9504. 629504,126,922,15,23,1,73,8,Bhagavā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya vitthārena dhammaṃ desesi.
  9505. 629505,126,922,24,29,1,38,5,Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
  9506. 629506,126,923,2,4,1,33,2,Ācāmadāyikāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9507. 629507,126,924,2,4,1,20,2,4 . Caṇḍālivimānavaṇṇanā
  9508. 629508,126,925,2,8,1,37,4,Caṇḍāli vanda {pādānī}ti caṇḍālivimānaṃ.
  9509. 629509,126,925,9,12,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9510. 629510,126,925,13,37,1,239,22,"Bhagavā rājagahe viharanto paccūsavelāyaṃ buddhāciṇṇaṃ mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjitvā uṭṭhāya lokaṃ olokento addasa tasmiṃyeva nagare caṇḍālāvasathe vasantiṃ ekaṃ mahallikaṃ caṇḍāliṃ khīṇāyukaṃ, nirayasaṃvattanikañcassā kammaṃ upaṭṭhitaṃ. "
  9511. 629511,126,925,38,61,1,193,19,So mahākaruṇāya samussāhitamānaso‘‘ saggasaṃvattanikaṃ kammaṃ kāretvā tenassā nirayūpapattiṃ nisedhetvā sagge patiṭṭhāpessāmī’’ ti cintetvā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ rājagahaṃ piṇḍāya pavisati.
  9512. 629512,126,925,62,77,1,117,15,Tena ca samayena sā caṇḍālī daṇḍaṃ olubbha nagarato nikkhamantī bhagavantaṃ āgacchantaṃ disvā abhimukhī hutvā aṭṭhāsi.
  9513. 629513,126,925,78,85,1,53,7,Bhagavāpi tassā gamanaṃ nivārento viya purato aṭṭhāsi.
  9514. 629514,126,925,86,98,1,102,12,Athāyasmā mahāmoggallāno satthu cittaṃ ñatvā tassā ca āyuparikkhayaṃ bhagavato vandanāya taṃ niyojento–
  9515. 629515,126,926,2,4,1,0,0,195.
  9516. 629516,126,927,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Caṇḍāli vanda pādāni, gotamassa yasassino; "
  9517. 629517,126,928,2,7,1,36,4,"Tameva anukampāya, aṭṭhāsi isisattamo. "
  9518. 629518,126,929,2,4,1,0,0,196.
  9519. 629519,126,930,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Abhippasādehi manaṃ, arahantamhi tādini; "
  9520. 629520,126,931,2,12,1,48,7,"Khippaṃ pañjalikā vanda, parittaṃ tava jīvitan’’ ti."
  9521. 629521,126,931,13,15,1,14,1,– gāthādvayamāha;
  9522. 629522,126,932,2,12,1,47,6,195. Tattha {caṇḍālī}ti jātiāgatena nāmena taṃ ālapati.
  9523. 629523,126,932,13,16,1,18,2,{Vandā}ti abhivādaya.
  9524. 629524,126,932,17,24,1,46,5,{Pādānī}ti sadevakassa lokassa saraṇāni caraṇāni .
  9525. 629525,126,932,25,36,1,105,9,"Tameva {anukampāyā}ti tameva anuggaṇhanatthaṃ, apāyūpapattito nisedhetvā sagge nibbattāpanatthanti adhippāyo. "
  9526. 629526,126,932,37,42,1,36,4,{Aṭṭhāsī}ti nagarampi apavisitvā ṭhito.
  9527. 629527,126,932,43,55,1,125,10,"{Isisattamo}ti lokiyasekkhāsekkhapaccekabuddhaisīhi uttamo ukkaṭṭhatamo, atha vā buddhaisīnaṃ vipassiādīnaṃ sattamoti isisattamo. "
  9528. 629528,126,933,2,18,1,69,9,196. Abhippasādehi manan ti‘‘ sammāsambuddho bhagavā’’ ti tava cittaṃ pasādehi.
  9529. 629529,126,933,19,45,1,184,19,"Arahantamhi {tādinī}ti ārakattā kilesānaṃ, tesaṃyeva arīnaṃ hatattā, saṃsāracakkassa arānaṃ hatattā, paccayānaṃ arahattā, pāpakaraṇe rahābhāvā ca arahante, iṭṭhādīsu tādibhāvappattiyā tādimhi. "
  9530. 629530,126,933,46,54,1,69,7,Khippaṃ pañjalikā {vandā}ti sīghaṃyeva paggahitaañjalikā hutvā vandassu.
  9531. 629531,126,933,55,57,1,10,2,Kasmāti ce?
  9532. 629532,126,933,58,67,1,71,8,"Parittaṃ tava jīvitan ti, idāneva bhijjanasabhāvattā parittaṃ atiittaraṃ. "
  9533. 629533,126,934,2,19,1,140,16,Iti thero gāthādvayena bhagavato guṇe pakittento attano ānubhāve ṭhatvā tassā ca khīṇāyukatāvibhāvanena saṃvejento satthu vandanāya niyojesi.
  9534. 629534,126,934,20,38,1,157,18,Sā ca taṃ sutvā saṃvegajātā satthari pasannamānasāva hutvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā añjaliṃ katvā namassamānā buddhagatāya pītiyā ekaggacittā hutvā aṭṭhāsi.
  9535. 629535,126,934,39,51,1,82,8,Bhagavā‘‘ alamettakametissā saggūpapattiyā’’ ti nagaraṃ pāvisi saddhiṃ bhikkhusaṅghena.
  9536. 629536,126,934,52,65,1,93,13,Atha naṃ ekā bhantā gāvī taruṇavacchā tato eva abhidhāvantī siṅgena paharitvā jīvitā voropesi.
  9537. 629537,126,934,66,70,1,31,4,Taṃ sabbaṃ dassetuṃ saṅgītikārā–
  9538. 629538,126,935,2,4,1,0,0,197.
  9539. 629539,126,936,2,8,1,38,4,"‘ ‘ Coditā bhāvitattena, sarīrantimadhārinā; "
  9540. 629540,126,937,2,8,1,40,5,"Caṇḍālī vandi pādāni, gotamassa yasassino. "
  9541. 629541,126,938,2,4,1,0,0,198.
  9542. 629542,126,939,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Tamenaṃ avadhī gāvī, caṇḍāliṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ; "
  9543. 629543,126,940,2,10,1,48,5,"Namassamānaṃ sambuddhaṃ, andhakāre pabhaṅkaran’’ ti."
  9544. 629544,126,940,11,13,1,17,1,– gāthādvayamāhaṃsu;
  9545. 629545,126,941,2,24,1,155,18,198. Tattha pañjaliṃ ṭhitaṃ namassamānaṃ sambuddhan ti gatepi bhagavati buddhārammaṇāya pītiyā samāhitā hutvā sammukhā viya añjaliṃ paggayha namassamānaṃ ṭhitaṃ.
  9546. 629546,126,941,25,33,1,72,7,{Andhakāre}ti avijjandhakārena sakalena kilesandhakārena ca andhakāre loke.
  9547. 629547,126,941,34,37,1,29,3,Pabhaṅkaran ti ñāṇobhāsakaraṃ.
  9548. 629548,126,942,2,15,1,81,11,"Sā ca tato cutā tāvatiṃsesu nibbatti, accharānaṃ satasahassaṃ cassā parivāro ahosi. "
  9549. 629549,126,942,16,28,1,101,12,Tadaheva ca sā saha vimānena āgantvā vimānato otaritvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ upasaṅkamitvā vandi.
  9550. 629550,126,942,29,31,1,18,2,Tamatthaṃ dassetuṃ–
  9551. 629551,126,943,2,4,1,0,0,199.
  9552. 629552,126,944,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Khīṇāsavaṃ vigatarajaṃ anejaṃ, ekaṃ araññamhi raho nisinnaṃ; "
  9553. 629553,126,945,2,12,1,60,7,"Deviddhipattā upasaṅkamitvā, vandāmi taṃ vīra mahānubhāvan’’ ti."
  9554. 629554,126,945,13,13,1,0,0,–
  9555. 629555,126,946,2,4,1,10,2,Devatā āha.
  9556. 629556,126,946,5,8,1,16,3,Taṃ thero pucchi–
  9557. 629557,126,947,2,4,1,0,0,200.
  9558. 629558,126,948,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Suvaṇṇavaṇṇā jalitā mahāyasā, vimānamoruyha anekacittā; "
  9559. 629559,126,949,2,14,1,65,9,"Parivāritā accharāsaṅgaṇena, kā tvaṃ subhe devate vandase maman’’ ti. "
  9560. 629560,126,950,2,16,1,84,9,200. Tattha {jalitā}ti attano sarīrappabhāya vatthābharaṇādīnaṃ obhāsena ca jalantī jotentī .
  9561. 629561,126,950,17,20,1,23,2,{Mahāyasā}ti mahāparivārā.
  9562. 629562,126,950,21,25,1,31,3,{Vimānamoruyhā}ti vimānato oruyha.
  9563. 629563,126,950,26,29,1,35,2,{Anekacittā}ti anekavidhacittatāyuttā.
  9564. 629564,126,950,30,33,1,17,2,{Subhe}ti subhaguṇe.
  9565. 629565,126,950,34,37,1,12,3,Maman ti maṃ.
  9566. 629566,126,951,2,7,1,29,5,Evaṃ therena pucchitā puna sā–
  9567. 629567,126,952,2,4,1,0,0,201.
  9568. 629568,126,953,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Ahaṃ bhaddante caṇḍālī, tayā vīrena pesitā; "
  9569. 629569,126,954,2,8,1,39,5,"Vandiṃ arahato pāde, gotamassa yasassino. "
  9570. 629570,126,955,2,4,1,0,0,202.
  9571. 629571,126,956,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sāhaṃ vanditvā pādāni, cutā caṇḍālayoniyā; "
  9572. 629572,126,957,2,8,1,43,5,"Vimānaṃ sabbato bhaddaṃ, upapannamhi nandane. "
  9573. 629573,126,958,2,4,1,0,0,203.
  9574. 629574,126,959,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Accharānaṃ satasahassaṃ, purakkhatvāna tiṭṭhati; "
  9575. 629575,126,960,2,8,1,40,5,"Tāsāhaṃ pavarā seṭṭhā, vaṇṇena yasasāyunā. "
  9576. 629576,126,961,2,4,1,0,0,204.
  9577. 629577,126,962,2,10,1,37,4,"‘ ‘ Pahūtakatakalyāṇā , sampajānā paṭissatā; "
  9578. 629578,126,963,2,12,1,48,7,"Muniṃ kāruṇikaṃ loke, taṃ bhante vanditumāgatā’’ ti."
  9579. 629579,126,963,13,13,1,0,0,–
  9580. 629580,126,964,2,5,1,19,3,Catasso gāthāyo āha.
  9581. 629581,126,965,2,4,1,0,0,201-4.
  9582. 629582,126,965,5,19,1,64,8,"Tattha {pesitā}ti‘‘ caṇḍāli, vanda pādānī’’ tiādinā vandanāya uyyojitā. "
  9583. 629583,126,965,20,40,1,149,15,"Yadipi taṃ vandanāmayaṃ puññaṃ pavattikkhaṇavasena parittaṃ, khettamahantatāya pana phalamahantatāya ca ativiya mahantamevāti āha‘‘ pahūtakatakalyāṇā’’ ti. "
  9584. 629584,126,965,41,57,1,107,12,Tathā buddhārammaṇāya pītiyā pavattikkhaṇe paññāya satiyā ca visadabhāvaṃ sandhāyāha‘‘ sampajānā paṭissatā’’ ti.
  9585. 629585,126,965,58,59,1,4,1,Puna–
  9586. 629586,126,966,2,4,1,0,0,205.
  9587. 629587,126,967,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Idaṃ vatvāna caṇḍālī, kataññū katavedinī; "
  9588. 629588,126,968,2,10,1,46,5,"Vanditvā arahato pāde, tatthevantaradhāyathā’’ ti."
  9589. 629589,126,968,11,11,1,0,0,–
  9590. 629590,126,969,2,5,1,27,3,Gāthā saṅgītikārehi ṭhapitā.
  9591. 629591,126,970,2,21,1,113,12,"205. Tattha {caṇḍālī}ti caṇḍālībhūtapubbāti katvā vuttaṃ, devaloke ca idamāciṇṇaṃ, yaṃ manussaloke niruḷhasamaññāya vohāro. "
  9592. 629592,126,970,22,24,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  9593. 629593,126,971,2,9,1,58,7,Āyasmā pana mahāmoggallāno imaṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi.
  9594. 629594,126,971,10,23,1,107,12,"Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti. "
  9595. 629595,126,972,2,4,1,29,2,Caṇḍālivimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9596. 629596,126,973,2,4,1,23,2,5 . Bhadditthivimānavaṇṇanā
  9597. 629597,126,974,2,9,1,40,6,Nīlā pītā ca kāḷā {cā}ti bhadditthivimānaṃ.
  9598. 629598,126,974,10,13,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9599. 629599,126,974,14,21,1,60,6,Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
  9600. 629600,126,974,22,33,1,93,11,Tena ca samayena kimilanagare rohako nāma gahapatiputto ahosi saddho pasanno sīlācārasampanno.
  9601. 629601,126,974,34,50,1,116,15,Tasmiṃyeva ca nagare tena samānamahābhoge kule ekā dārikā ahosi saddhā pasannā pakatiyāpi bhaddatāya bhaddāti nāmena.
  9602. 629602,126,974,51,63,1,88,12,Atha rohakassa mātāpitaro taṃ kumāriṃ vāretvā tādise kāle taṃ ānetvā āvāhavivāhaṃ akaṃsu.
  9603. 629603,126,974,64,68,1,30,4,Te ubhopi samaggavāsaṃ vasanti.
  9604. 629604,126,974,69,83,1,74,10,Sā attano ācārasampattiyā‘‘ bhadditthī’’ ti tasmiṃ nagare pākaṭā paññātā ahosi.
  9605. 629605,126,975,2,12,1,113,10,Tena ca samayena dve aggasāvakā pañcasatapañcasatabhikkhuparivārā janapadacārikaṃ carantā kimilanagaraṃ pāpuṇiṃsu.
  9606. 629606,126,975,13,45,1,280,31,"Rohako tesaṃ tattha gatabhāvaṃ ñatvā somanassajāto there upasaṅkamitvā vanditvā svātanāya nimantetvā dutiyadivase paṇītena khādanīyena bhojanīyena saparivāre te santappetvā saputtadāro tehi desitaṃ dhammadesanaṃ sutvā tesaṃ ovāde patiṭṭhahanto saraṇāni gaṇhi, pañca sīlāni samādiyi. "
  9607. 629607,126,975,46,58,1,132,11,"Bhariyā panassa aṭṭhamīcātuddasīpannarasīpāṭihāriyapakkhesu uposathaṃ upavasi, visesato sīlācārasampannā ahosi devatāhi ca anukampitā. "
  9608. 629608,126,975,59,73,1,128,14,Tāya eva ca devatānukampāya attano upari patitaṃ micchāpavādaṃ niraṃkatvā suvisuddhasīlācāratāya ativiya loke patthaṭayasā ahosi.
  9609. 629609,126,976,2,97,1,799,83,"Sā hi sayaṃ kimilanagare ṭhitā attano sāmikassa vaṇijjāvasena takkasilāyaṃ vasantassa, ussavadivase sahāyehi ussāhitassa nakkhattakīḷācitte uppanne gharadevatāya attano dibbānubhāvena taṃ tattha netvā sāmikena saha yojitā teneva samāgamena patiṭṭhitagabbhā hutvā devatāya kimilanagaraṃ paṭinītā, anukkamena gabbhinibhāve pākaṭe jāte sassuādīhi‘‘ aticārinī’’ ti āsaṅkitā, tāya eva devatāya attano ānubhāvena gaṅgāmahoghe kimilanagaraṃ ottharante viya upaṭṭhāpite attano patibbatābhāvasaṃsūcakena saccādhiṭṭhānapubbakena sapathena vātavegasamuṭṭhitavīcijālaṃ gaṅgāmahoghaṃ attano upari āpatitaṃ āyassañca nivattetvā, sāmikena samāgatāpi tena pubbe sassuādīhi viya āsaṅkitā takkasilāyaṃ tena dinnaṃ nāmamudditaṃ saññāṇañca appentī, taṃ āsaṅkaṃ niraṃkatvā bhattuno ñātijanassa ca mahājanassa ca sambhāvanīyā jātā. "
  9610. 629610,126,976,98,110,1,69,8,Tena vuttaṃ‘‘ suvisuddhasīlācāratāya ativiya loke patthaṭayasā ahosī’’ ti.
  9611. 629611,126,977,2,9,1,56,7,Sā aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane uppannā.
  9612. 629612,126,977,10,31,1,221,20,"Atha bhagavati sāvatthito tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ nisinne, devaparisāya ca bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisinnāya bhadditthīpi upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  9613. 629613,126,977,32,42,1,115,10,Atha bhagavā dasasahassilokadhātūsu sannipatitāya devabrahmaparisāya majjhe tāya devatāya katapuññakammaṃ pucchanto–
  9614. 629614,126,978,2,4,1,0,0,206.
  9615. 629615,126,979,2,13,1,42,9,"‘ ‘ Nīlā pītā ca kāḷā ca, mañjiṭṭhā atha lohitā; "
  9616. 629616,126,980,2,6,1,40,3,"Uccāvacānaṃ vaṇṇānaṃ, kiñjakkhaparivāritā. "
  9617. 629617,126,981,2,4,1,0,0,207.
  9618. 629618,126,982,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Mandāravānaṃ pupphānaṃ, mālaṃ dhāresi muddhani; "
  9619. 629619,126,983,2,9,1,43,6,"Nayime aññesu kāyesa, rukkhā santi sumedhase. "
  9620. 629620,126,984,2,4,1,0,0,208.
  9621. 629621,126,985,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Kena kāyaṃ upapannā, tāvatiṃsaṃ yasassinī; "
  9622. 629622,126,986,2,11,1,49,6,"Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phalan’’ ti."
  9623. 629623,126,986,12,14,1,3,1,– āha;
  9624. 629624,126,987,2,4,1,0,0,206-7.
  9625. 629625,126,987,5,28,1,129,19,"Tattha nīlā pītā ca kāḷā ca, mañjiṭṭhā atha {lohitā}ti ettha ca-saddo vuttatthasamuccayo, so nīlā ca pītā cātiādinā paccekaṃ yojetabbo. "
  9626. 629626,126,987,29,33,1,22,3,{Athā}ti aññatthe nipāto.
  9627. 629627,126,987,34,38,1,37,4,Tena odātādike avuttavaṇṇe saṅgaṇhāti.
  9628. 629628,126,987,39,43,1,34,4,Iti -saddo luttaniddiṭṭho veditabbo.
  9629. 629629,126,987,44,48,1,31,4,Ca -saddo vā avuttatthasamuccayo.
  9630. 629630,126,987,49,53,1,26,3,{Athā}ti iti-saddatthe nipāto.
  9631. 629631,126,987,54,67,1,114,12,"Uccāvacānaṃ vaṇṇānan ti ettha uccāvacānan ti vibhattiyā alopo daṭṭhabbo, uccāvacavaṇṇānaṃ nānāvidhavaṇṇānanti attho. "
  9632. 629632,126,987,68,72,1,28,4,Vaṇṇānan ti vā vaṇṇavantānaṃ.
  9633. 629633,126,987,73,77,1,47,3,{Kiñjakkhaparivāritā}ti kiñjakkhehi parivāritānaṃ.
  9634. 629634,126,987,78,83,1,33,4,Sāmiatthe hi etaṃ paccattavacanaṃ.
  9635. 629635,126,987,84,126,1,355,41,Idaṃ vuttaṃ hoti– nīlā ca pītā ca kāḷā ca mañjiṭṭhā ca lohitā ca atha aññe odātādayo cāti imesaṃ vasena uccāvacavaṇṇānaṃ tathābhūtehiyeva kiñjakkhehi kesarehi parivāritānaṃ vicittasaṇṭhānāditāya vā uccāvacānaṃ yathāvuttavaṇṇavantānaṃ mandāravarukkhasambhūtatāya mandāravānaṃ pupphānaṃ mālaṃ tehi kataṃ mālāguṇaṃ tvaṃ devate attano sīse dhāresi piḷandhasīti.
  9636. 629636,126,988,2,25,1,131,16,"Yato rukkhato tāni pupphāni, tesaṃ visesavaṇṇatāya anaññasādhāraṇataṃ dassetuṃ‘‘ nayime aññesu kāyesu, rukkhā santi sumedhase’’ ti vuttaṃ. "
  9637. 629637,126,988,26,35,1,80,8,Tattha {ime}ti yathāvuttavaṇṇasaṇṭhānādiyuttā pupphavanto rukkhā na santīti yojanā.
  9638. 629638,126,988,36,39,1,21,2,{Kāyesū}ti devanikāyesu.
  9639. 629639,126,988,40,43,1,24,2,{Sumedhase}ti sundarapaññe.
  9640. 629640,126,989,2,8,1,62,5,Tattha {nīlā}ti indanīlamahānīlādimaṇiratanānaṃ vasena nīlobhāsā.
  9641. 629641,126,989,9,16,1,87,6,{Pītā}ti puppharāgakakketanapulakādimaṇiratanānañceva siṅgīsuvaṇṇassa ca vasena pītobhāsā.
  9642. 629642,126,989,17,22,1,53,4,{Kāḷā}ti asmakaupalakādimaṇiratanānaṃ vasena kaṇhobhāsā.
  9643. 629643,126,989,23,28,1,74,4,{Mañjiṭṭhā}ti jotirasagomuttakagomedakādimaṇiratanānaṃ vasena mañjiṭṭhobhāsā.
  9644. 629644,126,989,29,35,1,64,4,{Lohitā}ti padumarāgalohitaṅkapavāḷaratanādīnaṃ vasena lohitobhāsā.
  9645. 629645,126,989,36,55,1,75,11,Keci pana nīlādipadāni‘‘ rukkhā’’ ti iminā‘‘ nīlā rukkhā’’ tiādinā yojetvā vadanti.
  9646. 629646,126,989,56,96,1,263,31,"Rukkhāpi hi nīlādivaṇṇehi pupphehi sañchannattā nīlādiyogato nīlādivohāraṃ labhantīti tehi‘‘ nīlā… pe… lohitā… pe… nayime aññesu kāyesu rukkhā santi sumedhaseti, yato tvaṃ uccāvacānaṃ vaṇṇānaṃ kiñjakkhaparivāritānaṃ mandāravānaṃ pupphānaṃ mālaṃ dhāresī’’ ti yojanā kātabbā. "
  9647. 629647,126,989,97,113,1,202,15,"Tattha yathādiṭṭhe vaṇṇavisesayutte pupphe kittetvā tesaṃ asādhāraṇabhāvadassanena rukkhānaṃ āvenikabhāvadassanaṃ paṭhamanayo, rukkhānaṃ asādhāraṇabhāvadassanena pupphānaṃ āvenikabhāvadassanaṃ dutiyanayo. "
  9648. 629648,126,989,114,123,1,83,8,"Paṭhamanaye vaṇṇādayo sarūpena gahitā, dutiyanaye nissayamukhenāti ayametesaṃ viseso. "
  9649. 629649,126,990,2,13,1,50,6,"208. {Kenā}ti kena puññakammena, kāyaṃ tāvatiṃsanti yojanā. "
  9650. 629650,126,990,14,20,1,46,5,{Pucchitācikkhā}ti pucchitā tvaṃ ācikkha kathehi.
  9651. 629651,126,991,2,10,1,55,8,Evaṃ bhagavatā pucchitā sā devatā imāhi gāthāhi byākāsi–
  9652. 629652,126,992,2,4,1,0,0,209.
  9653. 629653,126,993,2,11,1,44,6,"‘ ‘ Bhadditthikāti maṃ aññaṃsu, kimilāyaṃ upāsikā; "
  9654. 629654,126,994,2,8,1,42,5,"Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā. "
  9655. 629655,126,995,2,4,1,0,0,210.
  9656. 629656,126,996,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ; "
  9657. 629657,126,997,2,7,1,37,4,"Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā. "
  9658. 629658,126,998,2,4,1,0,0,211.
  9659. 629659,126,999,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; "
  9660. 629660,126,1000,2,5,1,39,2,"Pāṭihāriyapakkhañca , aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. "
  9661. 629661,126,1001,2,4,1,0,0,212.
  9662. 629662,126,1002,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Uposathaṃ upavasissaṃ, sadā sīlesu saṃvutā; "
  9663. 629663,126,1003,2,8,1,40,5,"Saññamā saṃvibhāgā ca, vimānaṃ āvasāmahaṃ. "
  9664. 629664,126,1004,2,4,1,0,0,213.
  9665. 629665,126,1005,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Pāṇātipātā viratā, musāvādā ca saññatā; "
  9666. 629666,126,1006,2,10,1,39,7,"Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārakā. "
  9667. 629667,126,1007,2,4,1,0,0,214.
  9668. 629668,126,1008,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Pañcasikkhāpade ratā, ariyasaccāna kovidā; "
  9669. 629669,126,1009,2,6,1,35,3,"Upāsikā cakkhumato, appamādavihārinī; "
  9670. 629670,126,1010,2,11,1,61,7,"Katāvāsā katakusalā tato cutā, sayaṃpabhā anuvicarāmi nandanaṃ. "
  9671. 629671,126,1011,2,4,1,0,0,215.
  9672. 629672,126,1012,2,11,1,66,7,"‘ ‘ Bhikkhū cāhaṃ paramahitānukampake, abhojayiṃ tapassiyugaṃ mahāmuniṃ; "
  9673. 629673,126,1013,2,10,1,61,7,"Katāvāsā katakusalā tato cutā, sayaṃpabhā anuvicarāmi nandanaṃ. "
  9674. 629674,126,1014,2,4,1,0,0,216.
  9675. 629675,126,1015,2,11,1,64,7,"‘ ‘ Aṭṭhaṅgikaṃ aparimitaṃ sukhāvahaṃ, uposathaṃ satatamupāvasiṃ ahaṃ; "
  9676. 629676,126,1016,2,13,1,64,8,"Katāvāsā katakusalā tato cutā, sayaṃpabhā anuvicarāmi nandanan’’ ti. "
  9677. 629677,126,1017,2,4,1,0,0,209-214.
  9678. 629678,126,1017,5,35,1,233,23,"Tattha bhadditthikāti maṃ aññaṃsu, kimilāyaṃ {upāsikā}ti ācārasampattiyā saccakiriyāya ubbattamānamahoghanivattanena akhaṇḍasīlāti sañjātanicchayā bhaddā sundarā ayaṃ itthī, tasmā‘‘ bhadditthikā upāsikā’’ ti ca maṃ kimilanagaravāsino jāniṃsu. "
  9679. 629679,126,1017,36,43,1,62,6,Saddhā sīlena {sampannā}tiādi heṭṭhā vuttanayattā uttānatthameva.
  9680. 629680,126,1018,2,22,1,92,10,"Apica ‘‘ saddhā’’ ti iminā saddhādhanaṃ,‘‘ saṃvibhāgaratā, acchādanañca bhattañca, senāsanaṃ padīpiyaṃ. "
  9681. 629681,126,1018,23,69,1,272,29,"Adāsiṃ ujubhūtesu, vippasannena cetasā’’ ti iminā cāgadhanaṃ ,‘‘ sīlena sampannā, catuddasiṃ pañcadasiṃ… pe… pañcasikkhāpade ratā’’ ti iminā sīladhanaṃ hiridhanaṃ ottappadhanañca,‘‘ ariyasaccāna kovidā’’ ti iminā sutadhanaṃ paññādhanañca dassitanti sā attano sattavidhaariyadhanapaṭilābhaṃ."
  9682. 629682,126,1018,70,88,1,108,12,‘‘ Upāsikā cakkhumato… pe… anuvicarāmi nandanan’’ ti iminā tassa diṭṭhadhammikaṃ samparāyikañca ānisaṃsaṃ vibhāveti.
  9683. 629683,126,1018,89,93,1,40,3,Tattha {katāvāsā}ti nipphāditasucaritāvāsā.
  9684. 629684,126,1018,94,106,1,83,8,Sucaritakammañhi tadatte āyatiñca sukhāvāsahetutāya‘‘ sukhavihārassa āvāso’’ ti vuccati.
  9685. 629685,126,1018,107,114,1,20,3,Tenāha‘‘ katakusalā’’ ti.
  9686. 629686,126,1019,2,24,1,119,14,215. Pubbe anāmasitakhettavisesaṃ attano dānamayaṃ puññaṃ vatvā idāni tassa āyatanagatataṃ dassetuṃ‘‘ bhikkhū cā’’ tiādi vuttaṃ.
  9687. 629687,126,1019,25,30,1,50,4,Tattha {bhikkhū}ti anavasesabhinnakilesatāya bhikkhū.
  9688. 629688,126,1019,31,38,1,74,6,{Paramahitānukampake}ti paramaṃ ativiya diṭṭhadhammikādinā hitena anuggāhake.
  9689. 629689,126,1019,39,44,1,40,5,Abhojayin ti paṇītena bhojanena bhojesiṃ.
  9690. 629690,126,1019,45,55,1,100,10,Tapassiyugan ti uttamena tapasā sabbakilesamalaṃ tāpetvā samucchinditvā ṭhitattā tapassibhūtaṃ yugaṃ.
  9691. 629691,126,1019,56,71,1,116,14,"Mahāmunin ti tato eva mahāisibhūtaṃ, mahato vā attano visayassa mahanteneva ñāṇena munanato paricchindanato mahāmuniṃ. "
  9692. 629692,126,1019,72,77,1,41,5,Sabbametaṃ dve aggasāvake sandhāya vadati.
  9693. 629693,126,1020,2,11,1,53,6,216. Aparimitaṃ sukhāvahan ti anunāsikalopaṃ akatvā vuttaṃ.
  9694. 629694,126,1020,12,46,1,199,19,"‘‘ Yāvañcidaṃ, bhikkhave, na sukaraṃ akkhānena pāpuṇituṃ yāva sukhā saggā’’ ti( ma. ni.3.255) vacanato bhagavatopi vacanapathātītaparimāṇarahitasukhanibbattakaṃ attano vā ānubhāvena aparimitasukhāvahaṃ sukhassa āvahanakaṃ. "
  9695. 629695,126,1020,47,50,1,21,3,Satatan ti sabbakālaṃ.
  9696. 629696,126,1020,51,69,1,149,17,"Taṃ taṃ uposatharakkhaṇadivasaṃ ahāpetvā, taṃ taṃ vā uposatharakkhaṇadivasaṃ akhaṇḍaṃ katvā paripuṇṇaṃ katvā satataṃ vā sabbakālaṃ sukhāvahanti yojanā. "
  9697. 629697,126,1020,70,73,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  9698. 629698,126,1021,2,16,1,178,14,Atha bhagavā mātudevaputtappamukhānaṃ dasasahassilokadhātuvāsīnaṃ devabrahmasaṅghānaṃ tayo māse abhidhammapiṭakaṃ desetvā manussalokaṃ āgantvā bhadditthivimānaṃ bhikkhūnaṃ desesi.
  9699. 629699,126,1021,17,22,1,43,5,Sā desanā sampattaparisāya sātthikā ahosīti.
  9700. 629700,126,1022,2,4,1,32,2,Bhadditthivimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9701. 629701,126,1023,2,4,1,22,2,6 . Soṇadinnāvimānavaṇṇanā
  9702. 629702,126,1024,2,8,1,39,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti soṇadinnāvimānaṃ.
  9703. 629703,126,1024,9,12,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9704. 629704,126,1024,13,17,1,37,4,Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane.
  9705. 629705,126,1024,18,38,1,183,19,Tena ca samayena nāḷandāyaṃ soṇadinnā nāma ekā upāsikā saddhā pasannā bhikkhūnaṃ catūhi paccayehi sakkaccaṃ upaṭṭhahantī suvisuddhaniccasīlā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathampi upavasati.
  9706. 629706,126,1024,39,47,1,110,8,Sā dhammasavanasappāyaṃ paṭilabhitvā upanissayasampannatāya catusaccakammaṭṭhānaṃ paribrūhantī sotāpannā ahosi.
  9707. 629707,126,1024,48,56,1,62,8,Atha aññatarena rogena phuṭṭhā kālaṃ katvā tāvatiṃsesu uppajji.
  9708. 629708,126,1024,57,60,1,25,3,Taṃ āyasmā mahāmoggallāno–
  9709. 629709,126,1025,2,4,1,0,0,217.
  9710. 629710,126,1026,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  9711. 629711,126,1027,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā. "
  9712. 629712,126,1028,2,4,1,0,0,218.
  9713. 629713,126,1029,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati; "
  9714. 629714,126,1030,2,11,1,42,8,"Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā. "
  9715. 629715,126,1031,2,4,1,0,0,219.
  9716. 629716,126,1032,2,12,1,58,8,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ; "
  9717. 629717,126,1033,2,14,1,60,9,"Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti."
  9718. 629718,126,1033,15,15,1,0,0,–
  9719. 629719,126,1034,2,6,1,29,4,Imāhi tīhi gāthāhi paṭipucchi.
  9720. 629720,126,1035,2,4,1,0,0,220.
  9721. 629721,126,1036,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā; "
  9722. 629722,126,1037,2,11,1,47,6,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’. "
  9723. 629723,126,1038,2,4,1,0,0,221-226.
  9724. 629724,126,1039,2,12,1,46,7,‘ ‘ Soṇadinnāti maṃ aññaṃsu… pe… gotamassa yasassino.
  9725. 629725,126,1040,2,4,1,0,0,227.
  9726. 629726,126,1041,2,18,1,57,11,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9727. 629727,126,1041,19,19,1,0,0,–
  9728. 629728,126,1042,2,4,1,14,2,Devatā byākāsi.
  9729. 629729,126,1042,5,9,1,31,4,Taṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  9730. 629730,126,1043,2,4,1,31,2,Soṇadinnāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9731. 629731,126,1044,2,4,1,21,2,7 . Uposathāvimānavaṇṇanā
  9732. 629732,126,1045,2,8,1,38,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti uposathāvimānaṃ.
  9733. 629733,126,1045,9,21,1,97,11,"Idha aṭṭhuppattiyaṃ sākete uposathā nāma ekā upāsikāti ayameva viseso, sesaṃ anantaravimānasadisaṃ. "
  9734. 629734,126,1045,22,24,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  9735. 629735,126,1046,2,4,1,0,0,229-231.
  9736. 629736,126,1047,2,8,1,23,4,‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena… pe…
  9737. 629737,126,1048,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9738. 629738,126,1049,2,4,1,0,0,232.
  9739. 629739,126,1050,2,15,1,46,8,‘ ‘ Sā devatā attamanā… pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
  9740. 629740,126,1051,2,4,1,0,0,233-238.
  9741. 629741,126,1052,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Uposathāti maṃ aññaṃsu, sāketāyaṃ upāsikā… pe… "
  9742. 629742,126,1053,2,7,1,38,4,"Upāsikā cakkhumato, gotamassa yasassino. "
  9743. 629743,126,1054,2,4,1,0,0,239.
  9744. 629744,126,1055,2,9,1,22,5,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe…
  9745. 629745,126,1056,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9746. 629746,126,1056,11,11,1,0,0,–
  9747. 629747,126,1057,2,4,1,14,2,Devatā byākāsi.
  9748. 629748,126,1057,5,10,1,31,5,Puna attano ekaṃ dosaṃ dassentī–
  9749. 629749,126,1058,2,4,1,0,0,241.
  9750. 629750,126,1059,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Abhikkhaṇaṃ nandanaṃ sutvā, chando me udapajjatha; "
  9751. 629751,126,1060,2,8,1,44,5,"Tattha cittaṃ paṇidhāya, upapannāmhi nandanaṃ. "
  9752. 629752,126,1061,2,4,1,0,0,242.
  9753. 629753,126,1062,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Nākāsiṃ satthu vacanaṃ, buddhassādiccabandhuno; "
  9754. 629754,126,1063,2,11,1,45,6,"Hīne cittaṃ paṇidhāya, sāmhi pacchānutāpinī’’ ti."
  9755. 629755,126,1063,12,16,1,16,3,– dve gāthā abhāsi;
  9756. 629756,126,1064,2,21,1,76,11,233. Tattha uposathāti maṃ {aññaṃsū}ti‘‘ uposathā’’ ti iminā nāmena maṃ manussā jāniṃsu.
  9757. 629757,126,1064,22,25,1,25,3,Sāketāyan ti sāketanagare.
  9758. 629758,126,1065,2,9,1,23,3,241. Abhikkhaṇan ti abhiṇhaṃ.
  9759. 629759,126,1065,10,27,1,111,12,Nandanaṃ {sutvā}ti‘‘ tāvatiṃsabhavane nandanavanaṃ nāma edisañca edisañcā’’ ti tattha nānāvidhaṃ dibbasampattiṃ sutvā.
  9760. 629760,126,1065,28,39,1,105,8,"{Chando}ti tannibbattakapuññakammassa kāraṇabhūto kusalacchando, tatrūpapattiyā patthanābhūto taṇhāchando vā. "
  9761. 629761,126,1065,40,43,1,25,2,{Udapajjathā}ti uppajjittha.
  9762. 629762,126,1065,44,53,1,67,7,"{Tatthā}ti tāvatiṃsabhavane, nandanāpadesenapi hi taṃ devalokaṃ vadati. "
  9763. 629763,126,1065,54,59,1,35,4,{Upapannāmhī}ti uppannā nibbattā amhi.
  9764. 629764,126,1066,2,41,1,150,19,"242. Nākāsiṃ satthu vacanan ti‘‘ nāhaṃ, bhikkhave, appamattakampi bhavaṃ vaṇṇemī’’ tiādinā( a. ni.1.320-321) satthārā vuttavacanaṃ na kariṃ, bhavesu chandarāgaṃ na pajahinti attho. "
  9765. 629765,126,1066,42,55,1,87,8,"Ādicco gotamagotto, bhagavāpi gotamagottoti sagottatāya vuttaṃ‘‘ buddhassādiccabandhuno’’ ti. "
  9766. 629766,126,1066,56,63,1,45,6,"Atha vā ādiccassa bandhu ādiccabandhu, bhagavā. "
  9767. 629767,126,1066,64,78,1,105,13,"Taṃ paṭicca tassa ariyāya jātiyā jātattā ādicco vā bandhu etassa orasaputtabhāvatoti ādiccabandhu, bhagavā. "
  9768. 629768,126,1066,79,82,1,15,3,Tathā hi vuttaṃ–
  9769. 629769,126,1067,2,12,1,56,8,"‘ ‘ Yo andhakāre tamasī pabhaṅkaro, verocano maṇḍalī uggatejo; "
  9770. 629770,126,1068,2,25,1,64,10,"Mā rāhu gilī caramantalikkhe, pajaṃ mamaṃ rāhu pamuñca sūriyan’’ ti.( saṃ. ni.1.91); "
  9771. 629771,126,1069,2,5,1,13,2,{Hīne}ti lāmake.
  9772. 629772,126,1069,6,10,1,36,4,Attano bhavābhiratiṃ sandhāya vadati.
  9773. 629773,126,1069,11,15,1,15,3,{Sāmhī}ti sā amhi.
  9774. 629774,126,1070,2,25,1,244,22,"Evaṃ tāya devatāya bhavābhiratinimitte uppannavippaṭisāre pavedite thero bhavassa paricchinnāyubhāvavibhāvanamukhena āyatiṃ manussattabhāve ṭhatvā vaṭṭadukkhassa samatikkamo kātuṃ sukaro, sabbaso khīṇāsavabhāvo nāma mahānisaṃsoti ca samassāsetuṃ– "
  9775. 629775,126,1071,2,4,1,0,0,243.
  9776. 629776,126,1072,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Kīva ciraṃ vimānamhi, idha vacchasuposathe; "
  9777. 629777,126,1073,2,11,1,42,6,"Devate pucchitācikkha, yadi jānāsi āyuno’’ ti."
  9778. 629778,126,1073,12,12,1,0,0,–
  9779. 629779,126,1074,2,3,1,9,1,Gāthamāha .
  9780. 629780,126,1074,4,6,1,7,2,Puna sā–
  9781. 629781,126,1075,2,4,1,0,0,244.
  9782. 629782,126,1076,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Saṭṭhi vassasahassāni , tisso ca vassakoṭiyo; "
  9783. 629783,126,1077,2,9,1,39,6,"Idha ṭhatvā mahāmuni, ito cutā gamissāmi; "
  9784. 629784,126,1078,2,7,1,24,3,Manussānaṃ sahabyatan’’ ti.
  9785. 629785,126,1078,8,10,1,3,1,– āha;
  9786. 629786,126,1079,2,5,1,10,2,Puna thero–
  9787. 629787,126,1080,2,4,1,0,0,245.
  9788. 629788,126,1081,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Mā tvaṃ uposathe bhāyi, sambuddhenāsi byākatā; "
  9789. 629789,126,1082,2,11,1,41,6,"Sotāpannā visesayi, pahīnā tava duggatī’’ ti."
  9790. 629790,126,1082,12,12,1,0,0,–
  9791. 629791,126,1083,2,5,1,25,3,Imāya gāthāya samuttejesi.
  9792. 629792,126,1084,2,4,1,0,0,243-4.
  9793. 629793,126,1084,5,12,1,38,6,Tattha kīva ciran ti kittakaṃ addhānaṃ.
  9794. 629794,126,1084,13,21,1,42,6,"{Idhā}ti imasmiṃ devaloke, idha vā vimānasmiṃ. "
  9795. 629795,126,1084,22,30,1,30,5,"Āyu {no}ti āyu, {no}ti nipātamattaṃ. "
  9796. 629796,126,1084,31,41,1,57,9,"Āyuno vā cirācirabhāvaṃ, atha vā yadi jānāsi āyunoti attho. "
  9797. 629797,126,1084,42,46,1,25,3,{Mahāmunī}ti theraṃ ālapati.
  9798. 629798,126,1085,2,15,1,54,9,245. Mā tvaṃ uposathe {bhāyī}ti bhadde uposathe tvaṃ mā bhāyi.
  9799. 629799,126,1085,16,17,1,5,1,Kasmā?
  9800. 629800,126,1085,18,21,1,27,3,Yasmā sambuddhenāsi byākatā.
  9801. 629801,126,1085,22,23,1,5,1,Kinti?
  9802. 629802,126,1085,24,27,1,20,2,Sotāpannā {visesayī}ti.
  9803. 629803,126,1085,28,43,1,107,13,"Maggaphalasaññitaṃ visesaṃ yātā adhigatā, tasmā pahīnā tava sabbāpi {duggatī}ti imampi visesaṃ yātāti visesayi. "
  9804. 629804,126,1085,44,46,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  9805. 629805,126,1086,2,4,1,30,2,Uposathāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9806. 629806,126,1087,2,3,1,0,1,8-9 .
  9807. 629807,126,1087,4,4,1,25,1,Niddā-suniddāvimānavaṇṇanā
  9808. 629808,126,1088,2,4,1,38,2,Aṭṭhamanavamavimānāni rājagahanidānāni.
  9809. 629809,126,1088,5,17,1,68,8,Aṭṭhuppattiyaṃ yathākkamaṃ‘‘ niddā nāma upāsikā… pe… gotamassa yasassino.
  9810. 629810,126,1088,18,31,1,56,9,Tena metādiso vaṇṇo… pe… suniddā nāma upāsikā’’ ti vattabbaṃ.
  9811. 629811,126,1088,32,34,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  9812. 629812,126,1088,35,38,1,24,3,Gāthāsupi apubbaṃ natthi.
  9813. 629813,126,1088,39,46,1,57,7,Tathā hi ekaccesu potthakesu pāḷi peyyālavasena ṭhapitāti.
  9814. 629814,126,1088,47,49,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  9815. 629815,126,1089,2,4,1,0,0,246.
  9816. 629816,126,1090,2,8,1,23,4,‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena… pe…
  9817. 629817,126,1091,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9818. 629818,126,1092,2,4,1,0,0,247.
  9819. 629819,126,1093,2,15,1,46,8,‘ ‘ Sā devatā attamanā… pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
  9820. 629820,126,1094,2,4,1,0,0,248.
  9821. 629821,126,1095,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Niddāti mamaṃ aññaṃsu, rājagahasmiṃ upāsikā… pe… "
  9822. 629822,126,1096,2,4,1,19,2,Gotamassa yasassino.
  9823. 629823,126,1097,2,4,1,0,0,256.
  9824. 629824,126,1098,2,19,1,57,11,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9825. 629825,126,1099,2,4,1,0,0,258.
  9826. 629826,126,1100,2,15,1,46,7,‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena… pe… sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9827. 629827,126,1101,2,4,1,0,0,261.
  9828. 629828,126,1102,2,11,1,21,5,‘ ‘ Sā devatā attamanā… pe….
  9829. 629829,126,1103,2,4,1,0,0,262.
  9830. 629830,126,1104,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Suniddāti maṃ aññaṃsu, rājagahasmiṃ upāsikā… pe… "
  9831. 629831,126,1105,2,4,1,19,2,Gotamassa yasassino.
  9832. 629832,126,1106,2,4,1,0,0,268.
  9833. 629833,126,1107,2,9,1,22,5,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe…
  9834. 629834,126,1108,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9835. 629835,126,1109,2,4,1,34,2,Niddā-suniddāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9836. 629836,126,1110,2,4,1,33,2,10 . Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavaṇṇanā
  9837. 629837,126,1111,2,6,1,43,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti bhikkhādāyikāvimānaṃ.
  9838. 629838,126,1111,7,10,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9839. 629839,126,1111,11,15,1,37,4,Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane.
  9840. 629840,126,1111,16,26,1,83,10,Tena ca samayena uttaramadhurāyaṃ aññatarā itthī khīṇāyukā hoti apāye uppajjanārahā.
  9841. 629841,126,1111,27,47,1,196,20,Bhagavā paccūsavelāyaṃ mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya lokaṃ volokento taṃ itthiṃ apāye uppajjanārahaṃ disvā mahākaruṇāya sañcoditamānaso taṃ sugatiyaṃ patiṭṭhāpetukāmo eko adutiyo madhuraṃ agamāsi.
  9842. 629842,126,1111,48,56,1,78,8,Gantvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya bahinagaraṃ piṇḍāya pāvisi.
  9843. 629843,126,1111,57,122,1,376,48,"Tena samayena sā itthī gehe āhāraṃ sampādetvā ekamante paṭisāmetvā ghaṭaṃ gahetvā udakatitthaṃ gantvā nhāyitvā ghaṭena udakaṃ gahetvā attano gehaṃ gacchantī antarāmagge bhagavantaṃ passitvā‘‘ api, bhante, piṇḍo laddho’’ ti vatvā‘‘ labhissāmī’’ ti ca bhagavatā vutte aladdhabhāvaṃ ñatvā ghaṭaṃ ṭhapetvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā‘‘ ahaṃ, bhante, piṇḍapātaṃ dassāmi, adhivāsethā’’ ti āha. "
  9844. 629844,126,1111,123,126,1,31,3,Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
  9845. 629845,126,1111,127,141,1,132,14,Sā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā paṭhamataraṃ gantvā sittasammaṭṭhe padese āsanaṃ paññāpetvā bhagavato pavesanaṃ udikkhamānā aṭṭhāsi.
  9846. 629846,126,1111,142,148,1,45,6,Bhagavā gehaṃ pavisitvā paññatte āsane nisīdi.
  9847. 629847,126,1111,149,153,1,27,4,Atha sā bhagavantaṃ bhojesi.
  9848. 629848,126,1111,154,161,1,69,7,Bhagavā katabhattakicco onītapattapāṇī tassā anumodanaṃ katvā pakkāmi.
  9849. 629849,126,1111,162,177,1,139,13,Sā anumodanaṃ sutvā anappakaṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedentī yāva cakkhupathasamatikkamā buddhārammaṇaṃ pītiṃ avijahantī namassamānā aṭṭhāsi.
  9850. 629850,126,1111,178,189,1,102,9,"Sā katipayadivasātikkameneva kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti, accharāsahassañcassā parivāro ahosi. "
  9851. 629851,126,1111,190,193,1,25,3,Taṃ āyasmā mahāmoggallāno–
  9852. 629852,126,1112,2,4,1,0,0,270.
  9853. 629853,126,1113,2,12,1,42,7,‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena… pe… osadhī viya tārakā.
  9854. 629854,126,1114,2,4,1,0,0,271.
  9855. 629855,126,1115,2,9,1,22,5,‘ ‘ Kena tetādiso vaṇṇo… pe…
  9856. 629856,126,1116,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9857. 629857,126,1116,11,14,1,14,2,– gāthāhi pucchi;
  9858. 629858,126,1117,2,4,1,0,0,273.
  9859. 629859,126,1118,2,15,1,46,8,‘ ‘ Sā devatā attamanā… pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
  9860. 629860,126,1119,2,4,1,0,0,274.
  9861. 629861,126,1120,2,7,1,27,4,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, "
  9862. 629862,126,1121,2,5,1,27,3,Purimāya jātiyā manussaloke.
  9863. 629863,126,1122,2,4,1,0,0,275.
  9864. 629864,126,1123,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ; "
  9865. 629865,126,1124,2,9,1,44,6,"Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. "
  9866. 629866,126,1125,2,4,1,0,0,276.
  9867. 629867,126,1126,2,9,1,22,5,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe…
  9868. 629868,126,1127,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9869. 629869,126,1127,11,11,1,0,0,–
  9870. 629870,126,1128,2,4,1,14,2,Devatā byākāsi.
  9871. 629871,126,1128,5,10,1,47,5,Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayattā uttānatthameva.
  9872. 629872,126,1129,2,4,1,42,2,Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9873. 629873,126,1130,2,4,1,32,2,11 . Dutiyabhikkhādāyikāvimānavaṇṇanā
  9874. 629874,126,1131,2,6,1,49,3,Abhikkantena {vaṇṇenā}ti dutiyabhikkhādāyikāvimānaṃ.
  9875. 629875,126,1131,7,10,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9876. 629876,126,1131,11,15,1,25,3,Bhagavā rājagahe viharati .
  9877. 629877,126,1131,16,31,1,124,15,Tattha aññatarā itthī saddhā pasannā aññataraṃ khīṇāsavattheraṃ piṇḍāya carantaṃ disvā attano gehaṃ pavesetvā bhojanaṃ adāsi.
  9878. 629878,126,1131,32,39,1,57,7,Sā aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti.
  9879. 629879,126,1131,40,42,1,30,2,Sesaṃ anantaravimānasadisameva.
  9880. 629880,126,1132,2,4,1,0,0,278.
  9881. 629881,126,1133,2,16,1,46,7,‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena… pe… sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9882. 629882,126,1134,2,4,1,0,0,281.
  9883. 629883,126,1135,2,15,1,46,8,‘ ‘ Sā devatā attamanā… pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
  9884. 629884,126,1136,2,4,1,0,0,282.
  9885. 629885,126,1137,2,9,1,30,5,‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā… pe…
  9886. 629886,126,1138,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9887. 629887,126,1139,2,4,1,41,2,Dutiyabhikkhādāyikāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9888. 629888,126,1140,2,5,1,60,4,Iti paramatthadīpaniyā khuddaka-aṭṭhakathāya vimānavatthusmiṃ
  9889. 629889,126,1141,2,4,1,55,3,Ekādasavatthupaṭimaṇḍitassa dutiyassa cittalatāvaggassa
  9890. 629890,126,1142,2,4,1,21,2,Atthavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9891. 629891,126,1143,2,4,1,18,2,3 . Pāricchattakavaggo
  9892. 629892,126,1144,2,4,1,18,2,1 . Uḷāravimānavaṇṇanā
  9893. 629893,126,1145,2,10,1,53,6,Pāricchattakavagge uḷāro te yaso {vaṇṇo}ti uḷāravimānaṃ.
  9894. 629894,126,1145,11,14,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9895. 629895,126,1145,15,20,1,50,5,Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
  9896. 629896,126,1145,21,32,1,112,11,Tena samayena rājagahe āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhākakule ekā dārikā dānajjhāsayā dānasaṃvibhāgaratā ahosi.
  9897. 629897,126,1145,33,64,1,228,26,"Sā yaṃ tasmiṃ gehe purebhattaṃ khādanīyabhojanīyaṃ uppajjati, tattha attanā laddhapaṭivīsato upaḍḍhaṃ deti, upaḍḍhaṃ attanā paribhuñjati, adatvā pana na bhuñjati, dakkhiṇeyye apassantīpi ṭhapetvā diṭṭhakāle deti, yācakānampi detiyeva. "
  9898. 629898,126,1145,65,81,1,97,12,Athassā mātā‘‘ mama dhītā dānajjhāsayā dānasaṃvibhāgaratā’’ ti haṭṭhatuṭṭhā tassā diguṇaṃ bhāgaṃ deti.
  9899. 629899,126,1145,82,97,1,93,14,"Dentī ca ekasmiṃ bhāge tāya saṃvibhāge kate puna aparaṃ deti, sā tatopi saṃvibhāgaṃ karotiyeva. "
  9900. 629900,126,1146,2,14,1,99,12,Evaṃ gacchante kāle taṃ vayappattaṃ mātāpitaro tasmiṃyeva nagare aññatarasmiṃ kule kumārassa adaṃsu.
  9901. 629901,126,1146,15,23,1,56,7,Taṃ pana kulaṃ micchādiṭṭhikaṃ hoti assaddhaṃ appasannaṃ .
  9902. 629902,126,1146,24,36,1,103,11,Athāyasmā mahāmoggallāno rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caramāno tassā dārikāya sasurassa gehadvāre aṭṭhāsi.
  9903. 629903,126,1146,37,73,1,205,27,"Taṃ disvā sā dārikā pasannacittā‘‘ pavisatha bhante’’ ti pavesetvā vanditvā sassuyā ṭhapitaṃ pūvaṃ taṃ apassantī‘‘ tassā kathetvā anumodāpessāmī’’ ti vissāsena gahetvā therassa adāsi, thero anumodanaṃ katvā pakkāmi. "
  9904. 629904,126,1146,74,87,1,79,9,Dārikā‘‘ tumhehi ṭhapitaṃ pūvaṃ mahāmoggallānattherassa adāsin’’ ti sassuyā kathesi.
  9905. 629905,126,1146,88,116,1,195,23,"Sā taṃ sutvā‘‘ kinnāmidaṃ pāgabbhiyaṃ, ayaṃ mama santakaṃ anāpucchitvāva samaṇassa adāsī’’ ti taṃ kaṭataṭāyamānā kodhābhibhūtā yuttāyuttaṃ acintentī purato ṭhitaṃ musalakhaṇḍaṃ gahetvā aṃsakūṭe pahari. "
  9906. 629906,126,1146,117,130,1,127,13,Sā sukhumālatāya parikkhīṇāyukatāya ca teneva pahārena balavadukkhābhibhūtā hutvā katipāheneva kālaṃ katvā tāvatiṃsesu nibbatti.
  9907. 629907,126,1146,131,140,1,83,9,Tassā satipi aññasmiṃ sucaritakamme therassa katadānameva sātisayaṃ hutvā upaṭṭhāsi.
  9908. 629908,126,1146,141,147,1,53,6,Taṃ āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayeneva gantvā–
  9909. 629909,126,1147,2,4,1,0,0,286.
  9910. 629910,126,1148,2,13,1,39,8,"‘ ‘ Uḷāro te yaso vaṇṇo, sabbā obhāsate disā; "
  9911. 629911,126,1149,2,8,1,42,5,"Nāriyo naccanti gāyanti, devaputtā alaṅkatā. "
  9912. 629912,126,1150,2,4,1,0,0,287.
  9913. 629913,126,1151,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Modenti parivārenti, tava pūjāya devate; "
  9914. 629914,126,1152,2,7,1,37,4,"Sovaṇṇāni vimānāni, tavimāni sudassane. "
  9915. 629915,126,1153,2,4,1,0,0,288.
  9916. 629916,126,1154,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Tuvaṃsi issarā tesaṃ, sabbakāmasamiddhinī; "
  9917. 629917,126,1155,2,7,1,36,4,"Abhijātā mahantāsi, devakāye pamodasi; "
  9918. 629918,126,1156,2,11,1,49,6,"Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phalan’’ ti."
  9919. 629919,126,1156,12,12,1,0,0,–
  9920. 629920,126,1157,2,5,1,19,3,Tīhi gāthāhi pucchi.
  9921. 629921,126,1158,2,10,1,22,3,286. Tattha {yaso}ti parivāro.
  9922. 629922,126,1158,11,15,1,30,3,{Vaṇṇo}ti vaṇṇanibhā sarīrobhāso.
  9923. 629923,126,1158,16,33,1,95,13,‘‘ Uḷāro’’ ti pana visesetvā vuttattā tassā devatāya parivārasampatti ca vaṇṇasampatti ca vuttā hoti.
  9924. 629924,126,1158,34,80,1,222,29,Tāsu‘‘ uḷāro te vaṇṇo’’ ti saṅkhepato vuttaṃ vaṇṇasampattiṃ visayavasena vitthārato dassetuṃ‘‘ sabbā obhāsate disā’’ ti vatvā‘‘ uḷāro te yaso’’ ti vuttaṃ parivārasampattiṃ vatthuvasena vitthārato dassetuṃ‘‘ nāriyo naccantī’’ tiādi vuttaṃ.
  9925. 629925,126,1158,81,97,1,98,13,"Tattha sabbā obhāsate {disā}ti sabbāsu disāsu vijjotate, sabbā vā disā obhāsayate, vijjotayatīti attho."
  9926. 629926,126,1158,98,125,1,111,14,"‘‘ Obhāsate’’ ti padassa‘‘ obhāsante’’ ti keci vacanavipallāsena atthaṃ vadanti, tehi‘‘ vaṇṇenā’’ ti vibhatti vipariṇāmetabbā. "
  9927. 629927,126,1158,126,134,1,62,7,"Vaṇṇenāti ca hetumhi karaṇavacanaṃ, vaṇṇena hetubhūtenāti attho."
  9928. 629928,126,1158,135,149,1,86,10,‘‘ Sabbā disā’’ ti ca jātivasena disāsāmaññe apekkhite vacanavipallāsenapi payojanaṃ natthi.
  9929. 629929,126,1158,150,162,1,57,7,{Nāriyo}ti etthāpi‘‘ alaṅkatā’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ.
  9930. 629930,126,1158,163,168,1,40,4,{Devaputtā}ti ettha ca-saddo luttaniddiṭṭho.
  9931. 629931,126,1158,169,175,1,46,6,Tena nāriyo devaputtā cāti samuccayo veditabbo.
  9932. 629932,126,1159,2,8,1,21,2,287. {Modentī}ti pamodayanti.
  9933. 629933,126,1159,9,18,1,62,7,"{Pūjāyā}ti pūjanatthaṃ pūjānimittaṃ vā, naccanti gāyantīti yojanā. "
  9934. 629934,126,1159,19,23,1,21,3,{Tavimānī}ti tava imāni.
  9935. 629935,126,1160,2,18,1,101,11,"288. {Sabbakāmasamiddhinī}ti sabbehi pañcahi kāmaguṇehi, sabbehi vā tayā kāmitehi icchitehi vatthūhi samiddhā. "
  9936. 629936,126,1160,19,22,1,17,2,{Abhijātā}ti sujātā.
  9937. 629937,126,1160,23,29,1,34,4,{Mahantāsī}ti mahatī mahānubhāvā asi.
  9938. 629938,126,1160,30,39,1,89,8,Devakāye {pamodasī}ti imasmiṃ devanikāye dibbasampattihetukena paramena pamodanena pamodasi.
  9939. 629939,126,1161,2,9,1,52,7,Evaṃ therena pucchitā sā devatā tamatthaṃ vissajjesi–
  9940. 629940,126,1162,2,4,1,0,0,289.
  9941. 629941,126,1163,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke; "
  9942. 629942,126,1164,2,9,1,52,6,"Dussīlakule suṇisā ahosiṃ, assaddhesu kadariyesu ahaṃ. "
  9943. 629943,126,1165,2,4,1,0,0,290.
  9944. 629944,126,1166,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Saddhā sīlena sampannā, saṃvibhāgaratā sadā; "
  9945. 629945,126,1167,2,8,1,38,5,"Piṇḍāya caramānassa, apūvaṃ te adāsahaṃ. "
  9946. 629946,126,1168,2,4,1,0,0,291.
  9947. 629947,126,1169,2,12,1,40,6,"‘ ‘ Tadāhaṃ sassuyācikkhiṃ,‘ samaṇo āgato idha; "
  9948. 629948,126,1170,2,10,1,41,6,"Tassa adāsahaṃ pūvaṃ, pasannā sehi pāṇibhi’. "
  9949. 629949,126,1171,2,4,1,0,0,292.
  9950. 629950,126,1172,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Itissā sassu paribhāsi, avinītāsi tvaṃ vadhu; "
  9951. 629951,126,1173,2,11,1,45,6,"Na maṃ sampucchituṃ icchi,‘ samaṇassa dadāmahaṃ’. "
  9952. 629952,126,1174,2,4,1,0,0,293.
  9953. 629953,126,1175,2,13,1,40,8,"‘ ‘ Tato me sassu kupitā, pahāsi musalena maṃ; "
  9954. 629954,126,1176,2,9,1,46,6,"Kūṭaṅgacchi avadhi maṃ, nāsakkhiṃ jīvituṃ ciraṃ. "
  9955. 629955,126,1177,2,4,1,0,0,294.
  9956. 629956,126,1178,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Ahaṃ kāyassa bhedā, vippamuttā tato cutā; "
  9957. 629957,126,1179,2,7,1,40,4,"Devānaṃ tāvatiṃsānaṃ, upapannā sahabyataṃ. "
  9958. 629958,126,1180,2,4,1,0,0,295.
  9959. 629959,126,1181,2,9,1,22,5,‘ ‘ Tena metādiso vaṇṇo… pe…
  9960. 629960,126,1182,2,10,1,34,6,Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ ti.
  9961. 629961,126,1183,2,23,1,169,16,"289. Tattha {assaddhesū}ti ratanattayasaddhāya kammaphalasaddhāya ca abhāvena assaddhesu, thaddhamacchariyatāya kadariyesu sassuādīsu ahaṃ saddhā sīlena sampannā ahosinti yojanā. "
  9962. 629962,126,1184,2,4,1,0,0,290-1.
  9963. 629963,126,1184,5,9,1,22,3,Apūvan ti kapallapūvaṃ.
  9964. 629964,126,1184,10,13,1,17,2,{Te}ti nipātamattaṃ.
  9965. 629965,126,1184,14,19,1,70,5,Sassuyā ācikkhiṃ gahitabhāvañāpanatthañca anumodanatthañcāti adhippāyo.
  9966. 629966,126,1185,2,11,1,34,4,292. {Itissā}ti ettha {assā}ti nipātamattaṃ.
  9967. 629967,126,1185,12,19,1,53,7,Samaṇassa dadāmahan ti ahaṃ samaṇassa apūvaṃ dadāmīti.
  9968. 629968,126,1185,20,33,1,85,12,"Yasmā na maṃ sampucchituṃ icchi, tasmā tvaṃ vadhu avinītāsīti sassu paribhāsīti yojanā. "
  9969. 629969,126,1186,2,8,1,15,2,293. {Pahāsī}ti pahari.
  9970. 629970,126,1186,9,27,1,127,16,"Kūṭaṅgacchi avadhi man ti ettha kūṭan ti aṃsakūṭaṃ vuttaṃ purimapadalopena, kūṭameva aṅganti kūṭaṅgaṃ, taṃ chindatīti kūṭaṅgacchi. "
  9971. 629971,126,1186,28,44,1,102,14,"Evaṃ kodhābhibhūtā hutvā maṃ avadhi, mama aṃsakūṭaṃ chindi, teneva upakkamena matattā maṃ māresīti attho. "
  9972. 629972,126,1186,45,54,1,33,5,Tenāha‘‘ nāsakkhiṃ jīvituṃ ciran’’ ti.
  9973. 629973,126,1187,2,12,1,39,5,294. {Vippamuttā}ti tato dukkhato suṭṭhu muttā.
  9974. 629974,126,1187,13,15,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  9975. 629975,126,1188,2,4,1,27,2,Uḷāravimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9976. 629976,126,1189,2,4,1,24,2,2 . Ucchudāyikāvimānavaṇṇanā
  9977. 629977,126,1190,2,8,1,52,5,Obhāsayitvā pathaviṃ sadevakan ti ucchudāyikāvimānaṃ.
  9978. 629978,126,1190,9,12,1,16,3,Tassa kā uppatti?
  9979. 629979,126,1190,13,19,1,65,6,Bhagavā rājagahe viharatītiādi sabbaṃ anantaravimāne vuttasadisaṃ.
  9980. 629980,126,1190,20,58,1,263,33,"Ayaṃ pana viseso– idha ucchu dinnā, sassuyā ca pīṭhakena pahaṭā, taṅkhaṇaññeva matā tāvatiṃsesu uppannā, tassaṃyeva rattiyaṃ therassa upaṭṭhānaṃ āgatā, kevalakappaṃ gijjhakūṭaṃ cando viya sūriyo viya ca obhāsentī theraṃ vanditvā pañjalikā namassamānā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  9981. 629981,126,1190,59,62,1,14,3,Atha naṃ thero–
  9982. 629982,126,1191,2,4,1,0,0,296.
  9983. 629983,126,1192,2,11,1,59,7,"‘ ‘ Obhāsayitvā pathaviṃ sadevakaṃ, atirocasi candimasūriyā viya; "
  9984. 629984,126,1193,2,12,1,62,9,"Siriyā ca vaṇṇena yasena tejasā, brahmāva deve tidase sahindake. "
  9985. 629985,126,1194,2,4,1,0,0,297.
  9986. 629986,126,1195,2,10,1,59,6,"‘ ‘ Pucchāmi taṃ uppalamāladhārinī, āveḷinī kañcanasannibhattace; "
  9987. 629987,126,1196,2,11,1,63,8,"Alaṅkate uttamavatthadhārinī, kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ. "
  9988. 629988,126,1197,2,4,1,0,0,298.
  9989. 629989,126,1198,2,14,1,61,9,"‘ ‘ Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā, manussabhūtā purimāya jātiyā; "
  9990. 629990,126,1199,2,10,1,62,7,"Dānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaṃyamaṃ, kenūpapannā sugatiṃ yasassinī; "
  9991. 629991,126,1200,2,11,1,49,6,"Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phalan’’ ti."
  9992. 629992,126,1200,12,12,1,0,0,–
  9993. 629993,126,1201,2,5,1,20,3,Imāhi gāthāhi pucchi.
  9994. 629994,126,1202,2,4,1,0,0,296-7.
  9995. 629995,126,1202,5,28,1,241,21,"Tattha obhāsayitvā pathaviṃ sadevakan ti candimasūriyarasmisammissehi sinerupassaviniggatehi pabhāvisarehi vijjotayamānatāya devena ākāsena sahāti sadevakaṃ upagatabhūmibhāgabhūtaṃ imaṃ pathaviṃ vijjotetvā, ekobhāsaṃ ekapajjotaṃ katvāti attho. "
  9996. 629996,126,1202,29,34,1,48,5,Obhāsayitvā pathaviṃ candimasūriyā viyāti yojanā.
  9997. 629997,126,1202,35,39,1,30,3,{Atirocasī}ti atikkamitvā rocasi.
  9998. 629998,126,1202,40,56,1,61,11,Taṃ pana atirocanaṃ kena kiṃ viya kena vāti āha ‘‘ siriyā’’ tiādi.
  9999. 629999,126,1202,57,61,1,39,3,Tattha {siriyā}ti sobhaggādisobhāvisesena.
  10000. 630000,126,1202,62,66,1,26,3,{Tejasā}ti attano ānubhāvena.