e1204n.nrf.htm 8.9 KB

123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120
  1. <body>
  2. <p class="chapter">Dhātupāṭha <a name="O0.0001"></a> vilāsiniyā</p>
  3. <p class="centered">Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa</p>
  4. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  5. <p class="gatha1"> Sammāsambuddha sūriyo yo sambodho dayo dito;</p>
  6. <p class="gathalast">Jagu paṅkaja saṅghāte bodhayī paṇamāmi taṃ.</p>
  7. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  8. <p class="gatha1"> Saddhammabhānu yo lokā lokaṃ katvāna dhī tamaṃ;</p>
  9. <p class="gathalast">Dhaṃsayī muninā sammā pātubhūto namāmi taṃ.</p>
  10. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  11. <p class="gatha1"> Silagandhasamākiṇṇo buddho saddhammahāya yo;</p>
  12. <p class="gathalast">Saṅghatoyaruho pāṇa lī tosesi namāmi taṃ-</p>
  13. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  14. <p class="gatha1"> Natvā mama garuṃvāsi padumārāma nāmakaṃ;</p>
  15. <p class="gathalast">Pāḷiṃ nissāya kassā haṃ dhātupāṭhavilāsini-</p>
  16. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  17. <p class="gatha1"> Imañhi ganthakaraṇaṃ satthāgamanaye rato;</p>
  18. <p class="gathalast">Mūkalaṃgamu saṅkhāte gāme sajjanakārite-</p>
  19. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  20. <p class="gatha1"> Suvisuddhārāmanāma vihāramhi nivāsako;</p>
  21. <p class="gathalast">Tasmiṃ padhāna thero si kataññū santavutti yo-</p>
  22. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  23. <p class="gatha1"> Guṇālaṅkāranāmo so thero theranvaye rato;</p>
  24. <p class="gathalast">Yāci maṃ abhigantvāna mitto me vaṅkamānaso.</p>
  25. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  26. <p class="gatha1"> Buddho hessaṃ yadā loke niddeso haṃ tadā iti;</p>
  27. <p class="gathalast">Pāpuṇissa mahaṅkāraṃ ko vādo pani hantare-</p>
  28. <p class="gatha1">Appaccayo <a name="O0.0003"></a> paro hoti bhūvādi gaṇato sati;</p>
  29. <p class="gathalast">Suddhakattu kirayākhyāne sabbadhātuka nissitaṃ-</p>
  30. <p class="gatha1">Payutto <a name="O0.0005"></a> kattunā yoge ṭhito yevā ppadhāniye;</p>
  31. <p class="gathalast">Kirayaṃ sādheti etassa dīpakaṃ sāsane padaṃ-</p>
  32. <p class="gatha1">Karaṇa vacanaṃyeva yebhuyyena padissati;</p>
  33. <p class="gatha2">Ākhyāte kāritaṭṭhānaṃ sandhāya kathitaṃ idaṃ;</p>
  34. <p class="gathalast">Na nāme kārataṭṭhānaṃ bodhetā itiādikaṃ-</p>
  35. <p class="gatha1">Sunakhehipi khādāpenti iccādini padānitu;</p>
  36. <p class="gathalast">Āharitvāna dīpeyya payoga kusalo budho-yī.</p>
  37. <p class="gatha1">Kathito <a name="O0.0007"></a> sacca saṅkhepe paccanta vacanena ve;</p>
  38. <p class="gathalast">Bhuyyate iti saddassa sambandho bhāvadīpano-</p>
  39. <p class="gatha1">Niddesapāḷiyaṃ rūpaṃ vihoti vihavīyati;</p>
  40. <p class="gathalast">Iti dassanatovāpi paccattavacanaṃ thiraṃ-</p>
  41. <p class="gatha1">Tathā dhajaggasuttante muninā hacca bhāsite;</p>
  42. <p class="gathalast">So pahīyissati iti pāḷidassanatopica-</p>
  43. <p class="gatha1">Pāramitānu bhāvena mahesīnaṃva dehato;</p>
  44. <p class="gathalast">Sanni nipphādanā neva sakkaṭādi vaco viya-</p>
  45. <p class="gatha1">Paccatta dassaneneva purisattaya yojanaṃ;</p>
  46. <p class="gatha2">Ekavacanikañcāpi bahuvacanikampica;</p>
  47. <p class="gathalast">Kātabba miti no khantī parassapadaādike-</p>
  48. <p class="gatha1">Bhāve kirayāpadaṃ nāma pāḷiyā atiduddasaṃ;</p>
  49. <p class="gathalast">Tasmā taggahaṇūpāyo vutto ettāvatā mayā-yī.</p>
  50. <p class="gatha1">Yaṃ <a name="O0.0008"></a> tikālaṃ tipurisaṃ kirayāvāci tikārakaṃ;</p>
  51. <p class="gathalast">Attiliṅgaṃ dvivacanaṃ ta dākhyātanti vuccati-yī.</p>
  52. <p class="gatha1">Ākhyāta <a name="O0.0009"></a> sāgara matha jjatani taraṅgaṃ,</p>
  53. <p class="gatha2">Dhātujjalaṃ vikaraṇa gama kālamīnaṃ;</p>
  54. <p class="gatha3">Lopā nubandha raya mattha vibhāgatīraṃ,</p>
  55. <p class="gathalast">Dhīrā taranti kavino puthu buddhi nāvā-yī.</p>
  56. <p class="gatha1">Cakkhakkhī <a name="O0.0011"></a> nayanaṃ nettaṃ locanaṃ diṭṭhi dassanaṃ;</p>
  57. <p class="gathalast">Pekkhanaṃ acchi pamhantu pakhumanti pavuccati-yi.</p>
  58. <p class="gatha1">‘‘Pabbājito <a name="O0.0017"></a> sakā raṭṭhā, aññaṃ janapadaṃ gato,</p>
  59. <p class="gathalast">Mahantaṃ koṭṭhaṃ kayirātha, duruttānaṃ nivetave’’-</p>
  60. <p class="gatha1">Porāṇa <a name="O0.0022"></a> metaṃ atula netaṃ ajjatanāmiva,</p>
  61. <p class="gatha2">Nindanti tuṇhi māsīnaṃ nindanti bahubhāṇinaṃ;</p>
  62. <p class="gathalast">Mitabhāṇinampi nindanti natthi loke anindito-</p>
  63. <p class="gatha1">Nagaraṃ <a name="O0.0025"></a> yathā paccantaṃ ‘‘guttaṃ’’ santarabāhiyaṃ,</p>
  64. <p class="gathalast">Evaṃ ‘gopetha’ attānaṃ, khaṇe ve mā upaccagā-</p>
  65. <p class="gatha1">Dhiratthu <a name="O0.0028"></a> taṃ visavantaṃ, yamahaṃ jīvita kāraṇā,</p>
  66. <p class="gathalast">Vantaṃ pacchā vamissāmi, mataṃ me jivitaṃ varaṃ-</p>
  67. <p class="gatha1">Viluppateva <a name="O0.0041"></a> puriso, yāvassa upakappati,</p>
  68. <p class="gathalast">Yadā caññe vilumpantī, so vilutto vilumpatī-</p>
  69. <p class="gatha1">‘‘Appamādo <a name="O0.0044"></a> amatapadaṃ, pamādo maccuno padaṃ,</p>
  70. <p class="gathalast">Appamattā na mīyanti, ye pamattā yathāmatā’’.</p>
  71. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>. <a name="O0.0062"></a></p>
  72. <p class="gatha1"> Ñāṇavimala tissākhyo, yo mahāsaṅgha nāyako,</p>
  73. <p class="gathalast">Marammavaṃsaṃ ādoca, dīpe saṇṭhāpayī idha-</p>
  74. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  75. <p class="gatha1"> Tassa padhāna sissosi, pāḷi yaṭṭhakathā vidū,</p>
  76. <p class="gathalast">Dhammadhāra samaññāto, yo mahā saṅghasāmiko-</p>
  77. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  78. <p class="gatha1"> Yo tassa mukhyasiṃssā si, dhamme sattheva kovido,</p>
  79. <p class="gathalast">Ñāṇānanda mahāthero, khe mā viya supākaṭo-</p>
  80. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  81. <p class="gatha1"> Vimalasāra tissākhyo, mahāsaṃsādhipo kavi,</p>
  82. <p class="gathalast">Sissosi dutiyo tassa, pariyatti visārado-</p>
  83. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  84. <p class="gatha1"> Padumārāma nāmo me, ācero therapuṅgavo,</p>
  85. <p class="gathalast">Tatiyo tassa sisso si sikkhāgārava saññuto-</p>
  86. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  87. <p class="gatha1"> Saṅghādhipoca vimala, sārākhyo therakuñjaro,</p>
  88. <p class="gathalast">Padumārāma vikhyāta, mahāthero cime duve-</p>
  89. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  90. <p class="gatha1"> Dhammādhāra mahāsaṅgha, sāminoca upantike,</p>
  91. <p class="gathalast">Ñāṇānanda mahāthera, ssantikeva samuggahuṃ-</p>
  92. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>. <a name="O0.0063"></a></p>
  93. <p class="gatha1"> Tesu kho padumārāma mahāthero avaṃ mamaṃ,</p>
  94. <p class="gathalast">Sikkhayi sadda sattheca, pāḷiyaṭṭhakathāsu ca-</p>
  95. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  96. <p class="gatha1"> Tasmiṃ divaṅgate pacchā, chando vyākaraṇādikaṃ,</p>
  97. <p class="gathalast">Vimalasāra mahāthera, ssantikeca samuggahiṃ-</p>
  98. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  99. <p class="gatha1"> Tassa kho padumārāma mahātherassa dhīmato,</p>
  100. <p class="gathalast">Sissena ñāṇatilaka therena saṃsasāminā-</p>
  101. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  102. <p class="gatha1"> Buddhassa parinibbāṇa vīsahasse catussate,</p>
  103. <p class="gathalast">Sa sattatyādhike vasse jeṭṭhamāse manorame-</p>
  104. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  105. <p class="gatha1"> Aṭṭhamiyaṃ kāḷapakkhe, katāyaṃ matisūdanī,</p>
  106. <p class="gathalast">Dhātupāṭhattha bodhāya dhātupāṭha vilāsinī-</p>
  107. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  108. <p class="gatha1"> Ādi muddāpanaṃ assā, guṇālaṅkāra nāmino,</p>
  109. <p class="gathalast">Onojitaṃ, mamāyattaṃ tatopari tapassino-</p>
  110. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  111. <p class="gatha1"> Sisso mayhaṃ gunānando unākuruva gāmajo,</p>
  112. <p class="gatha2">Mamu patthamhito āsi, gaṇṭhiṭṭhānesanādito;</p>
  113. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  114. <p class="gatha1"> Bastyaṃ samaññako rājā, macco mama pitā ahu,</p>
  115. <p class="gathalast">Ontīnyā vī sanāmā me mātā senāpatānyanu–</p>
  116. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  117. <p class="gatha1"> Ācerā ceva pācerā, janako jananīva me,</p>
  118. <p class="gathalast">Devā cetyaṅgino sabbe, nenapappontu nibbutinti-</p>
  119. <p class="centered">Dhātupāṭhavilāsiniyā samāptayi.</p>
  120. </body>