2
0

s0511m.mul.htm 284 KB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314
  1. <body>
  2. <p class="centered"> Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa</p>
  3. <p class="nikaya">Khuddakanikāye</p>
  4. <a name="kn12"></a>
  5. <p class="book">Buddhavaṃsapāḷi</p>
  6. <a name="kn12_1"></a>
  7. <p class="chapter">1. Ratanacaṅkamanakaṇḍaṃ</p>
  8. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  9. <p class="gatha1">Brahmā <a name="T2.0405"></a><a name="M2.0299"></a><a name="V2.0287"></a><a name="P0.0001"></a> ca lokādhipatī sahampatī <span class="note">[sahampati (syā. kaṃ.)]</span>, katañjalī anadhivaraṃ ayācatha;</p>
  10. <p class="gathalast">‘‘Santīdha sattāpparajakkhajātikā, desehi dhammaṃ anukampimaṃ pajaṃ’’.</p>
  11. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  12. <p class="gatha1">Sampannavijjācaraṇassa tādino, jutindharassantimadehadhārino;</p>
  13. <p class="gathalast">Tathāgatassappaṭipuggalassa, uppajji kāruññatā sabbasatte.</p>
  14. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  15. <p class="gatha1">‘‘Na hete jānanti sadevamānusā, buddho ayaṃ kīdisako naruttamo;</p>
  16. <p class="gathalast">Iddhibalaṃ paññābalañca kīdisaṃ, buddhabalaṃ lokahitassa kīdisaṃ.</p>
  17. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  18. <p class="gatha1">‘‘Na <a name="T2.0406"></a> hete jānanti sadevamānusā, buddho ayaṃ edisako naruttamo;</p>
  19. <p class="gathalast">Iddhibalaṃ paññābalañca edisaṃ, buddhabalaṃ lokahitassa edisaṃ.</p>
  20. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  21. <p class="gatha1">‘‘Handāhaṃ <a name="M2.0300"></a><a name="V2.0288"></a> dassayissāmi, buddhabalamanuttaraṃ;</p>
  22. <p class="gathalast">Caṅkamaṃ māpayissāmi, nabhe ratanamaṇḍitaṃ’’.</p>
  23. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  24. <p class="gatha1">Bhummā mahārājikā tāvatiṃsā, yāmā ca devā tusitā ca nimmitā;</p>
  25. <p class="gathalast">Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā, ānanditā vipulamakaṃsu ghosaṃ.</p>
  26. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  27. <p class="gatha1">Obhāsitā <a name="P0.0002"></a> ca pathavī sadevakā, puthū ca lokantarikā asaṃvutā;</p>
  28. <p class="gathalast">Tamo ca tibbo vihato tadā ahu, disvāna accherakaṃ pāṭihīraṃ.</p>
  29. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  30. <p class="gatha1">Sadevagandhabbamanussarakkhase, ābhā uḷārā vipulā ajāyatha;</p>
  31. <p class="gathalast">Imasmiṃ <a name="T2.0407"></a> loke parasmiñcobhayasmiṃ <span class="note">[parasmiṃ cūbhaye (syā. kaṃ.)]</span>, adho ca uddhaṃ tiriyañca vitthataṃ.</p>
  32. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  33. <p class="gatha1">Sattuttamo anadhivaro vināyako, satthā ahū devamanussapūjito;</p>
  34. <p class="gathalast">Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo, dassesi accherakaṃ pāṭihīraṃ.</p>
  35. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  36. <p class="gatha1">So yācito devavarena cakkhumā, atthaṃ samekkhitvā tadā naruttamo;</p>
  37. <p class="gathalast">Caṅkamaṃ <span class="note">[caṅkamaṃ tattha (sī.)]</span> māpayi lokanāyako, suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ.</p>
  38. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  39. <p class="gatha1">Iddhī ca ādesanānusāsanī, tipāṭihīre bhagavā vasī ahu;</p>
  40. <p class="gathalast">Caṅkamaṃ māpayi lokanāyako, suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ.</p>
  41. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  42. <p class="gatha1">Dasasahassīlokadhātuyā, sinerupabbatuttame;</p>
  43. <p class="gathalast">Thambheva dassesi paṭipāṭiyā, caṅkame ratanāmaye.</p>
  44. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  45. <p class="gatha1">Dasasahassī <a name="T2.0408"></a> atikkamma, caṅkamaṃ māpayī jino;</p>
  46. <p class="gathalast">Sabbasoṇṇamayā passe, caṅkame ratanāmaye.</p>
  47. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  48. <p class="gatha1">Tulāsaṅghāṭānuvaggā<a name="M2.0301"></a>, sovaṇṇaphalakatthatā;</p>
  49. <p class="gathalast">Vedikā sabbasovaṇṇā, dubhato passesu nimmitā.</p>
  50. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  51. <p class="gatha1">Maṇimuttāvālukākiṇṇā, nimmito ratanāmayo;</p>
  52. <p class="gathalast">Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.</p>
  53. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  54. <p class="gatha1">Tasmiṃ caṅkamane dhīro, dvattiṃsavaralakkhaṇo;</p>
  55. <p class="gathalast">Virocamāno sambuddho, caṅkame caṅkamī jino.</p>
  56. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  57. <p class="gatha1">Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;</p>
  58. <p class="gathalast">Caṅkamane okiranti, sabbe devā samāgatā.</p>
  59. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  60. <p class="gatha1">Passanti taṃ devasaṅghā, dasasahassī pamoditā;</p>
  61. <p class="gathalast">Namassamānā nipatanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.</p>
  62. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  63. <p class="gatha1">Tāvatiṃsā <a name="V2.0289"></a> ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;</p>
  64. <p class="gathalast">Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;</p>
  65. <p class="gathalast">Udaggacittā sumanā, passanti lokanāyakaṃ.</p>
  66. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  67. <p class="gatha1">Sadevagandhabbamanussarakkhasā, nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā;</p>
  68. <p class="gathalast">Passanti <a name="P0.0003"></a> taṃ lokahitānukampakaṃ, nabheva accuggatacandamaṇḍalaṃ.</p>
  69. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  70. <p class="gatha1">Ābhassarā <a name="T2.0409"></a> subhakiṇhā, vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā;</p>
  71. <p class="gathalast">Susuddhasukkavatthavasanā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.</p>
  72. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  73. <p class="gatha1">Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ, mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ;</p>
  74. <p class="gathalast">Bhamenti celāni ca ambare tadā, ‘‘aho jino lokahitānukampako.</p>
  75. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  76. <p class="gatha1">‘‘Tuvaṃ satthā ca ketū ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;</p>
  77. <p class="gathalast">Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo <span class="note">[dipaduttamo (sī. syā.)]</span>.</p>
  78. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  79. <p class="gatha1">‘‘Dasasahassīlokadhātuyā, devatāyo mahiddhikā;</p>
  80. <p class="gathalast">Parivāretvā namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.</p>
  81. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  82. <p class="gatha1">‘‘Devatā devakaññā ca, pasannā tuṭṭhamānasā;</p>
  83. <p class="gathalast">Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṃ.</p>
  84. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  85. <p class="gatha1">‘‘Passanti <a name="M2.0302"></a> taṃ devasaṅghā, pasannā tuṭṭhamānasā;</p>
  86. <p class="gathalast">Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṃ.</p>
  87. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  88. <p class="gatha1">‘‘Aho acchariyaṃ loke, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;</p>
  89. <p class="gathalast">Na medisaṃ bhūtapubbaṃ, accheraṃ lomahaṃsanaṃ’’.</p>
  90. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  91. <p class="gatha1">Sakasakamhi bhavane, nisīditvāna devatā;</p>
  92. <p class="gathalast">Hasanti tā mahāhasitaṃ, disvānaccherakaṃ nabhe.</p>
  93. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  94. <p class="gatha1">Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, tiṇapanthanivāsino;</p>
  95. <p class="gathalast">Katañjalī namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.</p>
  96. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  97. <p class="gatha1">Yepi <a name="T2.0410"></a> dīghāyukā nāgā, puññavanto mahiddhikā;</p>
  98. <p class="gathalast">Pamoditā namassanti, pūjayanti naruttamaṃ.</p>
  99. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  100. <p class="gatha1">Saṅgītiyo pavattenti, ambare anilañjase;</p>
  101. <p class="gathalast">Cammanaddhāni vādenti, disvānaccherakaṃ nabhe.</p>
  102. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  103. <p class="gatha1">Saṅkhā ca paṇavā ceva, athopi ḍiṇḍimā <span class="note">[ḍeṇḍimā (sī.)]</span> bahū;</p>
  104. <p class="gathalast">Antalikkhasmiṃ vajjanti, disvānaccherakaṃ nabhe.</p>
  105. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  106. <p class="gatha1">Abbhuto <a name="V2.0290"></a> vata no ajja, uppajji lomahaṃsano;</p>
  107. <p class="gathalast">Dhuvamatthasiddhiṃ labhāma, khaṇo no paṭipādito.</p>
  108. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  109. <p class="gatha1">Buddhoti tesaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade;</p>
  110. <p class="gathalast">Buddho buddhoti kathayantā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.</p>
  111. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn12"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  112. <p class="gatha1">Hiṅkārā sādhukārā ca <span class="note">[hiṅkāraṃ sādhukārañca (sī. syā.)]</span>, ukkuṭṭhi sampahaṃsanaṃ <span class="note">[sampasādanaṃ (sī.), sampanādanaṃ (syā.)]</span>;</p>
  113. <p class="gathalast">Pajā ca vividhā gagane, vattenti pañjalīkatā.</p>
  114. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn12"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  115. <p class="gatha1">Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca, bhujāni pothenti ca naccayanti ca;</p>
  116. <p class="gathalast">Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ, mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ.</p>
  117. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><a name="para37_kn12"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  118. <p class="gatha1">‘‘Yathā <a name="P0.0004"></a> tuyhaṃ mahāvīra, pādesu cakkalakkhaṇaṃ;</p>
  119. <p class="gathalast">Dhajavajirapaṭākā, vaḍḍhamānaṅkusācitaṃ.</p>
  120. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><a name="para38_kn12"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  121. <p class="gatha1">‘‘Rūpe <a name="M2.0303"></a> sīle samādhimhi, paññāya ca asādiso;</p>
  122. <p class="gathalast">Vimuttiyā asamasamo, dhammacakkappavattane.</p>
  123. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><a name="para39_kn12"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  124. <p class="gatha1">‘‘Dasanāgabalaṃ <a name="T2.0411"></a> kāye, tuyhaṃ pākatikaṃ balaṃ;</p>
  125. <p class="gathalast">Iddhibalena asamo, dhammacakkappavattane.</p>
  126. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><a name="para40_kn12"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  127. <p class="gatha1">‘‘Evaṃ sabbaguṇūpetaṃ, sabbaṅgasamupāgataṃ;</p>
  128. <p class="gathalast">Mahāmuniṃ kāruṇikaṃ, lokanāthaṃ namassatha.</p>
  129. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><a name="para41_kn12"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  130. <p class="gatha1">‘‘Abhivādanaṃ thomanañca, vandanañca pasaṃsanaṃ;</p>
  131. <p class="gathalast">Namassanañca pūjañca, sabbaṃ arahasī tuvaṃ.</p>
  132. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><a name="para42_kn12"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  133. <p class="gatha1">‘‘Ye keci loke vandaneyyā, vandanaṃ arahanti ye;</p>
  134. <p class="gathalast">Sabbaseṭṭho mahāvīra, sadiso te na vijjati.</p>
  135. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><a name="para43_kn12"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  136. <p class="gatha1">‘‘Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido;</p>
  137. <p class="gathalast">Gijjhakūṭe ṭhitoyeva, passati lokanāyakaṃ.</p>
  138. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><a name="para44_kn12"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  139. <p class="gatha1">‘‘Suphullaṃ sālarājaṃva, candaṃva gagane yathā;</p>
  140. <p class="gathalast">Majjhanhikeva <span class="note">[majjhantikeva (sabbattha)]</span> sūriyaṃ, olokesi narāsabhaṃ.</p>
  141. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><a name="para45_kn12"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  142. <p class="gatha1">‘‘Jalantaṃ dīparukkhaṃva, taruṇasūriyaṃva uggataṃ;</p>
  143. <p class="gathalast">Byāmappabhānurañjitaṃ, dhīraṃ passati lokanāyakaṃ.</p>
  144. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><a name="para46_kn12"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  145. <p class="gatha1">‘‘Pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ, katakiccāna tādinaṃ;</p>
  146. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, khaṇena sannipātayi.</p>
  147. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><a name="para47_kn12"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  148. <p class="gatha1">‘‘Lokappasādanaṃ <a name="V2.0291"></a> nāma, pāṭihīraṃ nidassayi;</p>
  149. <p class="gathalast">Amhepi tattha gantvāna, vandissāma mayaṃ jinaṃ.</p>
  150. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><a name="para48_kn12"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  151. <p class="gatha1">‘‘Etha sabbe gamissāma, pucchissāma mayaṃ jinaṃ;</p>
  152. <p class="gathalast">Kaṅkhaṃ vinodayissāma, passitvā lokanāyakaṃ’’.</p>
  153. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><a name="para49_kn12"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  154. <p class="gatha1">Sādhūti <a name="T2.0412"></a> te paṭissutvā, nipakā saṃvutindriyā;</p>
  155. <p class="gathalast">Pattacīvaramādāya, taramānā upāgamuṃ.</p>
  156. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><a name="para50_kn12"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  157. <p class="gatha1">Khīṇāsavehi vimalehi, dantehi uttame dame;</p>
  158. <p class="gathalast">Sāriputto mahāpañño, iddhiyā upasaṅkami.</p>
  159. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><a name="para51_kn12"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  160. <p class="gatha1">Tehi <a name="M2.0304"></a> bhikkhūhi parivuto, sāriputto mahāgaṇī;</p>
  161. <p class="gathalast">Laḷanto devova gagane, iddhiyā upasaṅkami.</p>
  162. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><a name="para52_kn12"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  163. <p class="gatha1">Ukkāsitañca khipitaṃ <span class="note">[ukkāsitañca khipitañca (syā. aṭṭha.)]</span>, ajjhupekkhiya subbatā;</p>
  164. <p class="gathalast">Sagāravā sappatissā, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ.</p>
  165. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><a name="para53_kn12"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  166. <p class="gatha1">Upasaṅkamitvā passanti, sayambhuṃ lokanāyakaṃ;</p>
  167. <p class="gathalast">Nabhe accuggataṃ dhīraṃ, candaṃva gagane yathā.</p>
  168. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><a name="para54_kn12"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  169. <p class="gatha1">Jalantaṃ dīparukkhaṃva, vijjuṃva gagane yathā;</p>
  170. <p class="gathalast">Majjhanhikeva sūriyaṃ, passanti lokanāyakaṃ.</p>
  171. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><a name="para55_kn12"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  172. <p class="gatha1">Pañcabhikkhusatā sabbe, passanti lokanāyakaṃ;</p>
  173. <p class="gathalast">Rahadamiva vippasannaṃ, suphullaṃ padumaṃ yathā.</p>
  174. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><a name="para56_kn12"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  175. <p class="gatha1">Añjaliṃ <a name="P0.0005"></a> paggahetvāna, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;</p>
  176. <p class="gathalast">Namassamānā nipatanti, satthuno cakkalakkhaṇe.</p>
  177. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><a name="para57_kn12"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  178. <p class="gatha1">Sāriputto mahāpañño, koraṇḍasamasādiso;</p>
  179. <p class="gathalast">Samādhijjhānakusalo, vandate lokanāyakaṃ.</p>
  180. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><a name="para58_kn12"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  181. <p class="gatha1">Gajjitā kālameghova, nīluppalasamasādiso;</p>
  182. <p class="gathalast">Iddhibalena asamo, moggallāno mahiddhiko.</p>
  183. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><a name="para59_kn12"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  184. <p class="gatha1">Mahākassapopi <a name="T2.0413"></a> ca thero, uttattakanakasannibho;</p>
  185. <p class="gathalast">Dhutaguṇe agganikkhitto, thomito satthuvaṇṇito.</p>
  186. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><a name="para60_kn12"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  187. <p class="gatha1">Dibbacakkhūnaṃ yo aggo, anuruddho mahāgaṇī;</p>
  188. <p class="gathalast">Ñātiseṭṭho bhagavato, avidūreva tiṭṭhati.</p>
  189. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><a name="para61_kn12"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  190. <p class="gatha1">Āpattianāpattiyā<a name="V2.0292"></a>, satekicchāya kovido;</p>
  191. <p class="gathalast">Vinaye agganikkhitto, upāli satthuvaṇṇito.</p>
  192. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><a name="para62_kn12"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  193. <p class="gatha1">Sukhumanipuṇatthapaṭividdho, kathikānaṃ pavaro gaṇī;</p>
  194. <p class="gathalast">Isi mantāniyā putto, puṇṇo nāmāti vissuto.</p>
  195. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><a name="para63_kn12"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  196. <p class="gatha1">Etesaṃ cittamaññāya, opammakusalo muni;</p>
  197. <p class="gathalast">Kaṅkhacchedo mahāvīro, kathesi attano guṇaṃ.</p>
  198. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><a name="para64_kn12"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  199. <p class="gatha1">‘‘Cattāro <a name="M2.0305"></a> te asaṅkheyyā, koṭi yesaṃ na nāyati;</p>
  200. <p class="gatha2">Sattakāyo ca ākāso, cakkavāḷā canantakā;</p>
  201. <p class="gathalast">Buddhañāṇaṃ appameyyaṃ, na sakkā ete vijānituṃ.</p>
  202. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><a name="para65_kn12"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  203. <p class="gatha1">‘‘Kimetaṃ acchariyaṃ loke, yaṃ me iddhivikubbanaṃ;</p>
  204. <p class="gathalast">Aññe bahū acchariyā, abbhutā lomahaṃsanā.</p>
  205. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><a name="para66_kn12"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  206. <p class="gatha1">‘‘Yadāhaṃ tusite kāye, santusito nāmahaṃ tadā;</p>
  207. <p class="gathalast">Dasasahassī samāgamma, yācanti pañjalī mamaṃ.</p>
  208. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><a name="para67_kn12"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  209. <p class="gatha1">‘‘‘Kālo kho te <span class="note">[kālo deva (sī.), kāloyaṃ te (syā. ka.)]</span> mahāvīra, uppajja mātukucchiyaṃ;</p>
  210. <p class="gathalast">Sadevakaṃ tārayanto, bujjhassu amataṃ padaṃ’.</p>
  211. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><a name="para68_kn12"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  212. <p class="gatha1">‘‘Tusitā <a name="T2.0414"></a> kāyā cavitvāna, yadā okkami kucchiyaṃ;</p>
  213. <p class="gathalast">Dasasahassīlokadhātu, kampittha dharaṇī tadā.</p>
  214. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><a name="para69_kn12"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  215. <p class="gatha1">‘‘Yadāhaṃ mātukucchito, sampajānova nikkhamiṃ;</p>
  216. <p class="gathalast">Sādhukāraṃ pavattenti, dasasahassī pakampatha.</p>
  217. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><a name="para70_kn12"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  218. <p class="gatha1">‘‘Okkantiṃ me samo natthi, jātito abhinikkhame;</p>
  219. <p class="gathalast">Sambodhiyaṃ ahaṃ seṭṭho, dhammacakkappavattane.</p>
  220. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><a name="para71_kn12"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  221. <p class="gatha1">‘‘Aho acchariyaṃ loke, buddhānaṃ guṇamahantatā;</p>
  222. <p class="gatha2">Dasasahassīlokadhātu, chappakāraṃ pakampatha;</p>
  223. <p class="gathalast">Obhāso ca mahā āsi, accheraṃ lomahaṃsanaṃ’’.</p>
  224. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><a name="para72_kn12"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  225. <p class="gatha1">Bhagavā tamhi <span class="note">[bhagavā ca tamhi (sī. syā. ka.)]</span> samaye, lokajeṭṭho narāsabho;</p>
  226. <p class="gathalast">Sadevakaṃ dassayanto, iddhiyā caṅkamī jino.</p>
  227. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><a name="para73_kn12"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  228. <p class="gatha1">Caṅkame caṅkamantova, kathesi lokanāyako;</p>
  229. <p class="gathalast">Antarā na nivatteti, catuhatthe caṅkame yathā.</p>
  230. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><a name="para74_kn12"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  231. <p class="gatha1">Sāriputto <a name="V2.0293"></a><a name="P0.0006"></a> mahāpañño, samādhijjhānakovido;</p>
  232. <p class="gathalast">Paññāya pāramippatto, pucchati lokanāyakaṃ.</p>
  233. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><a name="para75_kn12"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  234. <p class="gatha1">‘‘Kīdiso te mahāvīra, abhinīhāro naruttama;</p>
  235. <p class="gathalast">Kamhi kāle tayā dhīra, patthitā bodhimuttamā.</p>
  236. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><a name="para76_kn12"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  237. <p class="gatha1">‘‘Dānaṃ <a name="M2.0306"></a> sīlañca nekkhammaṃ, paññāvīriyañca kīdisaṃ;</p>
  238. <p class="gathalast">Khantisaccamadhiṭṭhānaṃ, mettupekkhā ca kīdisā.</p>
  239. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><a name="para77_kn12"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  240. <p class="gatha1">‘‘Dasa <a name="T2.0415"></a> pāramī tayā dhīra, kīdisī lokanāyaka;</p>
  241. <p class="gathalast">Kathaṃ upapāramī puṇṇā, paramatthapāramī kathaṃ’’.</p>
  242. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><a name="para78_kn12"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  243. <p class="gatha1">Tassa puṭṭho viyākāsi, karavīkamadhuragiro;</p>
  244. <p class="gathalast">Nibbāpayanto hadayaṃ, hāsayanto sadevakaṃ.</p>
  245. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><a name="para79_kn12"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  246. <p class="gatha1">Atītabuddhānaṃ jinānaṃ desitaṃ, nikīlitaṃ <span class="note">[nikīḷitaṃ (ka.)]</span> buddhaparamparāgataṃ;</p>
  247. <p class="gathalast">Pubbenivāsānugatāya buddhiyā, pakāsayī lokahitaṃ sadevake.</p>
  248. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><a name="para80_kn12"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  249. <p class="gatha1">‘‘Pītipāmojjajananaṃ, sokasallavinodanaṃ;</p>
  250. <p class="gathalast">Sabbasampattipaṭilābhaṃ, cittīkatvā suṇātha me.</p>
  251. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><a name="para81_kn12"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  252. <p class="gatha1">‘‘Madanimmadanaṃ sokanudaṃ, saṃsāraparimocanaṃ;</p>
  253. <p class="gathalast">Sabbadukkhakkhayaṃ maggaṃ, sakkaccaṃ paṭipajjathā’’ti.</p>
  254. <p class="centered">Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito.</p>
  255. <a name="kn12_2"></a>
  256. <p class="chapter">2. Sumedhapatthanākathā</p>
  257. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  258. <p class="gatha1">Kappe <a name="T2.0416"></a> ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;</p>
  259. <p class="gathalast">Amaraṃ nāma nagaraṃ, dassaneyyaṃ manoramaṃ.</p>
  260. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  261. <p class="gatha1">Dasahi saddehi avivittaṃ, annapānasamāyutaṃ;</p>
  262. <p class="gatha2">Hatthisaddaṃ assasaddaṃ, bherisaṅkharathāni ca;</p>
  263. <p class="gathalast">Khādatha pivatha ceva, annapānena ghositaṃ.</p>
  264. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  265. <p class="gatha1">Nagaraṃ <a name="V2.0294"></a> sabbaṅgasampannaṃ, sabbakammamupāgataṃ;</p>
  266. <p class="gatha2">Sattaratanasampannaṃ, nānājanasamākulaṃ;</p>
  267. <p class="gathalast">Samiddhaṃ devanagaraṃva, āvāsaṃ puññakamminaṃ.</p>
  268. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  269. <p class="gatha1">Nagare amaravatiyā, sumedho nāma brāhmaṇo;</p>
  270. <p class="gathalast">Anekakoṭisannicayo, pahūtadhanadhaññavā.</p>
  271. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  272. <p class="gatha1">Ajjhāyako <a name="M2.0307"></a><a name="P0.0007"></a> mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;</p>
  273. <p class="gathalast">Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato.</p>
  274. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  275. <p class="gatha1">Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;</p>
  276. <p class="gathalast">‘‘Dukkho punabbhavo nāma, sarīrassa ca bhedanaṃ.</p>
  277. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  278. <p class="gatha1">‘‘Jātidhammo jarādhammo, byādhidhammo sahaṃ <span class="note">[cahaṃ (sī. syā.)]</span> tadā;</p>
  279. <p class="gathalast">Ajaraṃ amataṃ khemaṃ, pariyesissāmi nibbutiṃ.</p>
  280. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  281. <p class="gatha1">‘‘Yaṃnūnimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ;</p>
  282. <p class="gathalast">Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko.</p>
  283. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  284. <p class="gatha1">‘‘Atthi hehiti so maggo, na so sakkā na hetuye;</p>
  285. <p class="gathalast">Pariyesissāmi taṃ maggaṃ, bhavato parimuttiyā.</p>
  286. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  287. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi dukkhe vijjante, sukhaṃ nāmapi vijjati;</p>
  288. <p class="gathalast">Evaṃ bhave vijjamāne, vibhavopi icchitabbako.</p>
  289. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  290. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi uṇhe vijjante, aparaṃ vijjati sītalaṃ;</p>
  291. <p class="gathalast">Evaṃ tividhaggi vijjante, nibbānaṃ icchitabbakaṃ.</p>
  292. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  293. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi pāpe vijjante, kalyāṇamapi vijjati;</p>
  294. <p class="gathalast">Evameva jāti vijjante, ajātipicchitabbakaṃ.</p>
  295. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  296. <p class="gatha1">‘‘Yathā gūthagato puriso, taḷākaṃ disvāna pūritaṃ;</p>
  297. <p class="gathalast">Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso taḷākassa so.</p>
  298. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  299. <p class="gatha1">‘‘Evaṃ kilesamaladhova, vijjante amatantaḷe;</p>
  300. <p class="gathalast">Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso amatantaḷe.</p>
  301. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  302. <p class="gatha1">‘‘Yathā arīhi pariruddho, vijjante gamanampathe;</p>
  303. <p class="gathalast">Na palāyati so puriso, na doso añjasassa so.</p>
  304. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  305. <p class="gatha1">‘‘Evaṃ <a name="T2.0418"></a> kilesapariruddho, vijjamāne sive pathe;</p>
  306. <p class="gathalast">Na gavesati taṃ maggaṃ, na doso sivamañjase.</p>
  307. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  308. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi <a name="V2.0295"></a> byādhito puriso, vijjamāne tikicchake;</p>
  309. <p class="gathalast">Na tikicchāpeti taṃ byādhiṃ, na doso so tikicchake.</p>
  310. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  311. <p class="gatha1">‘‘Evaṃ <a name="M2.0308"></a> kilesabyādhīhi, dukkhito paripīḷito;</p>
  312. <p class="gathalast">Na gavesati taṃ ācariyaṃ, na doso so vināyake.</p>
  313. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  314. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi kuṇapaṃ puriso, kaṇṭhe bandhaṃ jigucchiya;</p>
  315. <p class="gathalast">Mocayitvāna gaccheyya, sukhī serī sayaṃvasī.</p>
  316. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  317. <p class="gatha1">‘‘Tathevimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapasañcayaṃ;</p>
  318. <p class="gathalast">Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko.</p>
  319. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  320. <p class="gatha1">‘‘Yathā uccāraṭṭhānamhi, karīsaṃ naranāriyo;</p>
  321. <p class="gathalast">Chaḍḍayitvāna gacchanti, anapekkhā anatthikā.</p>
  322. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  323. <p class="gatha1">‘‘Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ;</p>
  324. <p class="gathalast">Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, vaccaṃ katvā yathā kuṭiṃ.</p>
  325. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  326. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi jajjaraṃ nāvaṃ, paluggaṃ udagāhiniṃ <span class="note">[udakagāhiṇiṃ (sī.), udakagāhiniṃ (syā.)]</span>;</p>
  327. <p class="gathalast">Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, anapekkhā anatthikā.</p>
  328. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  329. <p class="gatha1">‘‘Evamevāhaṃ <a name="P0.0008"></a> imaṃ kāyaṃ, navacchiddaṃ dhuvassavaṃ;</p>
  330. <p class="gathalast">Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, jiṇṇanāvaṃva sāmikā.</p>
  331. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  332. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi puriso corehi, gacchanto bhaṇḍamādiya;</p>
  333. <p class="gathalast">Bhaṇḍacchedabhayaṃ disvā, chaḍḍayitvāna gacchati.</p>
  334. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  335. <p class="gatha1">‘‘Evameva ayaṃ kāyo, mahācorasamo viya;</p>
  336. <p class="gathalast">Pahāyimaṃ gamissāmi, kusalacchedanā bhayā’’.</p>
  337. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  338. <p class="gatha1">Evāhaṃ <a name="T2.0419"></a> cintayitvāna, nekakoṭisataṃ dhanaṃ;</p>
  339. <p class="gathalast">Nāthānāthānaṃ datvāna, himavantamupāgamiṃ.</p>
  340. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  341. <p class="gatha1">Himavantassāvidūre, dhammiko nāma pabbato;</p>
  342. <p class="gathalast">Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.</p>
  343. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  344. <p class="gatha1">Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitaṃ;</p>
  345. <p class="gathalast">Aṭṭhaguṇasamūpetaṃ, abhiññābalamāhariṃ.</p>
  346. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  347. <p class="gatha1">Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgataṃ;</p>
  348. <p class="gathalast">Vākacīraṃ nivāsesiṃ, dvādasaguṇamupāgataṃ.</p>
  349. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  350. <p class="gatha1">Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ<a name="M2.0309"></a><a name="V2.0296"></a>, pajahiṃ paṇṇasālakaṃ;</p>
  351. <p class="gathalast">Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ, guṇe dasahupāgataṃ.</p>
  352. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  353. <p class="gatha1">Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato;</p>
  354. <p class="gathalast">Anekaguṇasampannaṃ, pavattaphalamādiyiṃ.</p>
  355. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  356. <p class="gatha1">Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame;</p>
  357. <p class="gathalast">Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābalapāpuṇiṃ.</p>
  358. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  359. <p class="gatha1">Evaṃ me siddhippattassa, vasībhūtassa sāsane;</p>
  360. <p class="gathalast">Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.</p>
  361. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn12"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  362. <p class="gatha1">Uppajjante ca jāyante, bujjhante dhammadesane;</p>
  363. <p class="gathalast">Caturo nimitte nāddasaṃ, jhānaratisamappito.</p>
  364. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn12"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  365. <p class="gatha1">Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;</p>
  366. <p class="gathalast">Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.</p>
  367. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><a name="para37_kn12"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  368. <p class="gatha1">Ahaṃ <a name="T2.0420"></a> tena samayena, nikkhamitvā sakassamā;</p>
  369. <p class="gathalast">Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.</p>
  370. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><a name="para38_kn12"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  371. <p class="gatha1">Vedajātaṃ janaṃ disvā, tuṭṭhahaṭṭhaṃ pamoditaṃ;</p>
  372. <p class="gathalast">Orohitvāna gaganā, manusse pucchi tāvade.</p>
  373. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><a name="para39_kn12"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  374. <p class="gatha1">‘‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, vedajāto mahājano;</p>
  375. <p class="gathalast">Kassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.</p>
  376. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><a name="para40_kn12"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  377. <p class="gatha1">Te me puṭṭhā viyākaṃsu, ‘‘buddho loke anuttaro;</p>
  378. <p class="gatha2">Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako;</p>
  379. <p class="gathalast">Tassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.</p>
  380. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><a name="para41_kn12"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  381. <p class="gatha1">Buddhotivacanaṃ <span class="note">[buddhoti mama (sī. syā. ka.)]</span> sutvāna, pīti uppajji tāvade;</p>
  382. <p class="gathalast">Buddho buddhoti kathayanto, somanassaṃ pavedayiṃ.</p>
  383. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><a name="para42_kn12"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  384. <p class="gatha1">Tattha ṭhatvā vicintesiṃ, tuṭṭho saṃviggamānaso;</p>
  385. <p class="gathalast">‘‘Idha <a name="P0.0009"></a> bījāni ropissaṃ, khaṇo ve mā upaccagā.</p>
  386. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><a name="para43_kn12"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  387. <p class="gatha1">‘‘Yadi buddhassa sodhetha, ekokāsaṃ dadātha me;</p>
  388. <p class="gathalast">Ahampi sodhayissāmi, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’.</p>
  389. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><a name="para44_kn12"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  390. <p class="gatha1">Adaṃsu <a name="M2.0310"></a> te mamokāsaṃ, sodhetuṃ añjasaṃ tadā;</p>
  391. <p class="gathalast">Buddho buddhoti cintento, maggaṃ sodhemahaṃ tadā.</p>
  392. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><a name="para45_kn12"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  393. <p class="gatha1">Aniṭṭhite <a name="V2.0297"></a> mamokāse, dīpaṅkaro mahāmuni;</p>
  394. <p class="gatha2">Catūhi satasahassehi, chaḷabhiññehi tādihi;</p>
  395. <p class="gathalast">Khīṇāsavehi vimalehi, paṭipajji añjasaṃ jino.</p>
  396. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><a name="para46_kn12"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  397. <p class="gatha1">Paccuggamanā <a name="T2.0421"></a> vattanti, vajjanti bheriyo bahū;</p>
  398. <p class="gathalast">Āmoditā naramarū, sādhukāraṃ pavattayuṃ.</p>
  399. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><a name="para47_kn12"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  400. <p class="gatha1">Devā manusse passanti, manussāpi ca devatā;</p>
  401. <p class="gathalast">Ubhopi te pañjalikā, anuyanti tathāgataṃ.</p>
  402. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><a name="para48_kn12"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  403. <p class="gatha1">Devā dibbehi turiyehi, manussā mānusehi ca <span class="note">[mānussakehi ca mānusakehi ca (syā. ka.)]</span>;</p>
  404. <p class="gathalast">Ubhopi te vajjayantā, anuyanti tathāgataṃ.</p>
  405. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><a name="para49_kn12"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  406. <p class="gatha1">Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;</p>
  407. <p class="gathalast">Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū.</p>
  408. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><a name="para50_kn12"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  409. <p class="gatha1">Dibbaṃ candanacuṇṇañca, varagandhañca kevalaṃ;</p>
  410. <p class="gathalast">Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā <span class="note">[ākāse nabhagā (syā.)]</span> marū.</p>
  411. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><a name="para51_kn12"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  412. <p class="gatha1">Campakaṃ saralaṃ nīpaṃ, nāgapunnāgaketakaṃ;</p>
  413. <p class="gathalast">Disodisaṃ ukkhipanti, bhūmitalagatā narā.</p>
  414. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><a name="para52_kn12"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  415. <p class="gatha1">Kese muñcitvāhaṃ tattha, vākacīrañca cammakaṃ;</p>
  416. <p class="gathalast">Kalale pattharitvāna, avakujjo nipajjahaṃ.</p>
  417. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><a name="para53_kn12"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  418. <p class="gatha1">‘‘Akkamitvāna maṃ buddho, saha sissehi gacchatu;</p>
  419. <p class="gathalast">Mā naṃ kalale akkamittha, hitāya me bhavissati’’.</p>
  420. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><a name="para54_kn12"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  421. <p class="gatha1">Pathaviyaṃ nipannassa, evaṃ me āsi cetaso;</p>
  422. <p class="gathalast">‘‘Icchamāno ahaṃ ajja, kilese jhāpaye mama.</p>
  423. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><a name="para55_kn12"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  424. <p class="gatha1">‘‘Kiṃ me aññātavesena, dhammaṃ sacchikatenidha;</p>
  425. <p class="gathalast">Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, buddho hessaṃ sadevake.</p>
  426. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><a name="para56_kn12"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  427. <p class="gatha1">‘‘Kiṃ <a name="T2.0422"></a> me ekena tiṇṇena, purisena thāmadassinā;</p>
  428. <p class="gathalast">Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, santāressaṃ sadevakaṃ.</p>
  429. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><a name="para57_kn12"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  430. <p class="gatha1">‘‘Iminā <a name="M2.0311"></a> me adhikārena, katena purisuttame;</p>
  431. <p class="gathalast">Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, tāremi janataṃ bahuṃ.</p>
  432. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><a name="para58_kn12"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  433. <p class="gatha1">‘‘Saṃsārasotaṃ chinditvā, viddhaṃsetvā tayo bhave;</p>
  434. <p class="gathalast">Dhammanāvaṃ samāruyha, santāressaṃ sadevakaṃ’’.</p>
  435. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><a name="para59_kn12"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  436. <p class="gatha1">Manussattaṃ <a name="V2.0298"></a> liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ;</p>
  437. <p class="gatha2">Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā;</p>
  438. <p class="gathalast">Aṭṭhadhammasamodhānā, abhinīhāro samijjhati.</p>
  439. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><a name="para60_kn12"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  440. <p class="gatha1">Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;</p>
  441. <p class="gathalast">Ussīsake maṃ ṭhatvāna, idaṃ vacanamabravi.</p>
  442. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><a name="para61_kn12"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  443. <p class="gatha1">‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;</p>
  444. <p class="gathalast">Aparimeyyito <a name="P0.0010"></a> kappe, buddho loke bhavissati.</p>
  445. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><a name="para62_kn12"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  446. <p class="gatha1">‘‘Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;</p>
  447. <p class="gathalast">Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.</p>
  448. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><a name="para63_kn12"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  449. <p class="gatha1">‘‘Ajapālarukkhamūlasmiṃ, nisīditvā tathāgato;</p>
  450. <p class="gathalast">Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.</p>
  451. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><a name="para64_kn12"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  452. <p class="gatha1">‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino;</p>
  453. <p class="gathalast">Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.</p>
  454. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><a name="para65_kn12"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  455. <p class="gatha1">‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro <span class="note">[anuttaraṃ (syā. kaṃ.)]</span>;</p>
  456. <p class="gathalast">Assattharukkhamūlamhi, bujjhissati mahāyaso.</p>
  457. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><a name="para66_kn12"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  458. <p class="gatha1">‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;</p>
  459. <p class="gathalast">Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.</p>
  460. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><a name="para67_kn12"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  461. <p class="gatha1">‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;</p>
  462. <p class="gatha2">Kolito <a name="T2.0423"></a> upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;</p>
  463. <p class="gathalast">Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ <span class="note">[upaṭṭhissati taṃ (sī.)]</span> jinaṃ.</p>
  464. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><a name="para68_kn12"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  465. <p class="gatha1">‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;</p>
  466. <p class="gatha2">Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;</p>
  467. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.</p>
  468. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><a name="para69_kn12"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  469. <p class="gatha1">‘‘Citto <a name="M2.0312"></a> ca hatthāḷavako <span class="note">[hatthālavako (sī.)]</span>, aggā hessantupaṭṭhakā;</p>
  470. <p class="gathalast">Uttarā nandamātā ca, aggā hessantupaṭṭhikā’’.</p>
  471. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><a name="para70_kn12"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  472. <p class="gatha1">Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;</p>
  473. <p class="gathalast">Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira <span class="note">[buddhabījaṅkuro (sī. syā.)]</span> ayaṃ.</p>
  474. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><a name="para71_kn12"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  475. <p class="gatha1">Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti <span class="note">[apphoṭhenti (sī.)]</span> hasanti ca;</p>
  476. <p class="gathalast">Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.</p>
  477. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><a name="para72_kn12"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  478. <p class="gatha1">‘‘Yadimassa <a name="V2.0299"></a> lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;</p>
  479. <p class="gathalast">Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.</p>
  480. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><a name="para73_kn12"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  481. <p class="gatha1">‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;</p>
  482. <p class="gathalast">Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.</p>
  483. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><a name="para74_kn12"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  484. <p class="gatha1">‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;</p>
  485. <p class="gathalast">Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  486. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><a name="para75_kn12"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  487. <p class="gatha1">Dīpaṅkaro <a name="T2.0424"></a> lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;</p>
  488. <p class="gathalast">Mama kammaṃ pakittetvā, dakkhiṇaṃ pādamuddhari.</p>
  489. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><a name="para76_kn12"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  490. <p class="gatha1">Ye tatthāsuṃ jinaputtā, padakkhiṇamakaṃsu <span class="note">[sabbe padakkhiṇamakaṃsu (syā. ka.)]</span> maṃ;</p>
  491. <p class="gathalast">Devā manussā asurā ca, abhivādetvāna pakkamuṃ.</p>
  492. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><a name="para77_kn12"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  493. <p class="gatha1">Dassanaṃ me atikkante, sasaṅghe lokanāyake;</p>
  494. <p class="gathalast">Sayanā vuṭṭhahitvāna, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā.</p>
  495. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><a name="para78_kn12"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  496. <p class="gatha1">Sukhena sukhito homi, pāmojjena pamodito;</p>
  497. <p class="gathalast">Pītiyā ca abhissanno, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā.</p>
  498. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><a name="para79_kn12"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  499. <p class="gatha1">Pallaṅkena nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;</p>
  500. <p class="gathalast">‘‘Vasībhūto <a name="P0.0011"></a> ahaṃ jhāne, abhiññāsu pāramiṃgato <span class="note">[abhiññāpāramiṃ gato (sī.)]</span>.</p>
  501. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><a name="para80_kn12"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  502. <p class="gatha1">‘‘Sahassiyamhi lokamhi, isayo natthi me samā;</p>
  503. <p class="gathalast">Asamo iddhidhammesu, alabhiṃ īdisaṃ sukhaṃ.</p>
  504. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><a name="para81_kn12"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  505. <p class="gatha1">‘‘Pallaṅkābhujane mayhaṃ, dasasahassādhivāsino;</p>
  506. <p class="gathalast">Mahānādaṃ pavattesuṃ, ‘dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  507. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><a name="para82_kn12"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  508. <p class="gatha1">‘‘‘Yā <a name="M2.0313"></a> pubbe bodhisattānaṃ, pallaṅkavaramābhuje;</p>
  509. <p class="gathalast">Nimittāni padissanti, tāni ajja padissare.</p>
  510. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><a name="para83_kn12"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  511. <p class="gatha1">‘‘‘Sītaṃ byapagataṃ hoti, uṇhañca upasammati;</p>
  512. <p class="gathalast">Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  513. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><a name="para84_kn12"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  514. <p class="gatha1">‘‘‘Dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā;</p>
  515. <p class="gathalast">Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  516. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><a name="para85_kn12"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  517. <p class="gatha1">‘‘‘Mahāvātā <a name="T2.0425"></a> na vāyanti, na sandanti savantiyo;</p>
  518. <p class="gathalast">Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  519. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><a name="para86_kn12"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  520. <p class="gatha1">‘‘‘Thalajā <a name="V2.0300"></a> dakajā pupphā, sabbe pupphanti tāvade;</p>
  521. <p class="gathalast">Tepajja pupphitā <span class="note">[pupphitāni (aṭṭha.)]</span> sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  522. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><a name="para87_kn12"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  523. <p class="gatha1">‘‘‘Latā vā yadi vā rukkhā, phalabhārā honti tāvade;</p>
  524. <p class="gathalast">Tepajja phalitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  525. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><a name="para88_kn12"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  526. <p class="gatha1">‘‘‘Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, ratanā jotanti tāvade;</p>
  527. <p class="gathalast">Tepajja ratanā jotanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  528. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><a name="para89_kn12"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  529. <p class="gatha1">‘‘‘Mānussakā ca dibbā ca, turiyā vajjanti tāvade;</p>
  530. <p class="gathalast">Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  531. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><a name="para90_kn12"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  532. <p class="gatha1">‘‘‘Vicitrapupphā gaganā, abhivassanti tāvade;</p>
  533. <p class="gathalast">Tepi ajja pavassanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  534. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><a name="para91_kn12"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  535. <p class="gatha1">‘‘‘Mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampati;</p>
  536. <p class="gathalast">Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  537. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><a name="para92_kn12"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  538. <p class="gatha1">‘‘‘Nirayepi dasasahasse, aggī nibbanti tāvade;</p>
  539. <p class="gathalast">Tepajja nibbutā aggī, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  540. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><a name="para93_kn12"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  541. <p class="gatha1">‘‘‘Vimalo hoti sūriyo, sabbā dissanti tārakā;</p>
  542. <p class="gathalast">Tepi ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  543. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><a name="para94_kn12"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  544. <p class="gatha1">‘‘‘Anovaṭṭhena <span class="note">[anovuṭṭhena (syā. ka.)]</span> udakaṃ, mahiyā ubbhijji tāvade;</p>
  545. <p class="gathalast">Tampajjubbhijjate mahiyā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  546. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><a name="para95_kn12"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  547. <p class="gatha1">‘‘‘Tārāgaṇā <a name="T2.0426"></a><a name="M2.0314"></a> virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale;</p>
  548. <p class="gathalast">Visākhā candimā yuttā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  549. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><a name="para96_kn12"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  550. <p class="gatha1">‘‘‘Bilāsayā darīsayā, nikkhamanti sakāsayā;</p>
  551. <p class="gathalast">Tepajja āsayā chuddhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  552. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><a name="para97_kn12"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  553. <p class="gatha1">‘‘‘Na honti aratī sattānaṃ, santuṭṭhā honti tāvade;</p>
  554. <p class="gathalast">Tepajja sabbe santuṭṭhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  555. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><a name="para98_kn12"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  556. <p class="gatha1">‘‘‘Rogā tadupasammanti, jighacchā ca vinassati;</p>
  557. <p class="gathalast">Tāni <a name="P0.0012"></a> ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  558. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><a name="para99_kn12"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  559. <p class="gatha1">‘‘‘Rāgo tadā tanu hoti, doso moho vinassati;</p>
  560. <p class="gathalast">Tepajja vigatā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  561. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><a name="para100_kn12"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  562. <p class="gatha1">‘‘‘Bhayaṃ <a name="V2.0301"></a> tadā na bhavati, ajjapetaṃ padissati;</p>
  563. <p class="gathalast">Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  564. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><a name="para101_kn12"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  565. <p class="gatha1">‘‘‘Rajonuddhaṃsati uddhaṃ, ajjapetaṃ padissati;</p>
  566. <p class="gathalast">Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  567. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><a name="para102_kn12"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  568. <p class="gatha1">‘‘‘Aniṭṭhagandho pakkamati, dibbagandho pavāyati;</p>
  569. <p class="gathalast">Sopajja vāyati gandho, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  570. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><a name="para103_kn12"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  571. <p class="gatha1">‘‘‘Sabbe devā padissanti, ṭhapayitvā arūpino;</p>
  572. <p class="gathalast">Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  573. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><a name="para104_kn12"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  574. <p class="gatha1">‘‘‘Yāvatā nirayā nāma, sabbe dissanti tāvade;</p>
  575. <p class="gathalast">Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  576. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><a name="para105_kn12"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  577. <p class="gatha1">‘‘‘Kuṭṭā <a name="T2.0427"></a> <span class="note">[kuḍḍā (sī.)]</span> kavāṭā selā ca, na hontāvaraṇā tadā;</p>
  578. <p class="gathalast">Ākāsabhūtā tepajja, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  579. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><a name="para106_kn12"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  580. <p class="gatha1">‘‘‘Cutī ca upapatti ca, khaṇe tasmiṃ na vijjati;</p>
  581. <p class="gathalast">Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi.</p>
  582. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><a name="para107_kn12"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  583. <p class="gatha1">‘‘‘Daḷhaṃ paggaṇha vīriyaṃ, mā nivatta abhikkama;</p>
  584. <p class="gathalast">Mayampetaṃ vijānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi’’’.</p>
  585. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><a name="para108_kn12"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  586. <p class="gatha1">Buddhassa <a name="M2.0315"></a> vacanaṃ sutvā, dasasahassīnacūbhayaṃ;</p>
  587. <p class="gathalast">Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, evaṃ cintesahaṃ tadā.</p>
  588. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><a name="para109_kn12"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  589. <p class="gatha1">‘‘Advejjhavacanā buddhā, amoghavacanā jinā;</p>
  590. <p class="gathalast">Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.</p>
  591. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><a name="para110_kn12"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  592. <p class="gatha1">‘‘Yathā khittaṃ nabhe leḍḍu, dhuvaṃ patati bhūmiyaṃ;</p>
  593. <p class="gatha2">Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;</p>
  594. <p class="gathalast">Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.</p>
  595. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><a name="para111_kn12"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  596. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi sabbasattānaṃ, maraṇaṃ dhuvasassataṃ;</p>
  597. <p class="gatha2">Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;</p>
  598. <p class="gathalast">Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.</p>
  599. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><a name="para112_kn12"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  600. <p class="gatha1">‘‘Yathā rattikkhaye patte, sūriyuggamanaṃ dhuvaṃ;</p>
  601. <p class="gatha2">Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;</p>
  602. <p class="gathalast">Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.</p>
  603. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><a name="para113_kn12"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  604. <p class="gatha1">‘‘Yathā <a name="V2.0302"></a> nikkhantasayanassa, sīhassa nadanaṃ dhuvaṃ;</p>
  605. <p class="gatha2">Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;</p>
  606. <p class="gathalast">Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.</p>
  607. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><a name="para114_kn12"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  608. <p class="gatha1">‘‘Yathā <a name="T2.0428"></a> āpannasattānaṃ, bhāramoropanaṃ dhuvaṃ;</p>
  609. <p class="gatha2">Tatheva <a name="P0.0013"></a> buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ;</p>
  610. <p class="gathalast">Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ.</p>
  611. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><a name="para115_kn12"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  612. <p class="gatha1">‘‘Handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito;</p>
  613. <p class="gathalast">Uddhaṃ adho dasa disā, yāvatā dhammadhātuyā’’.</p>
  614. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><a name="para116_kn12"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  615. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapāramiṃ;</p>
  616. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, anuciṇṇaṃ mahāpathaṃ.</p>
  617. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><a name="para117_kn12"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  618. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ paṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  619. <p class="gathalast">Dānapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.</p>
  620. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><a name="para118_kn12"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  621. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi kumbho sampuṇṇo, yassa kassaci adho kato;</p>
  622. <p class="gathalast">Vamate vudakaṃ nissesaṃ, na tattha parirakkhati.</p>
  623. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><a name="para119_kn12"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  624. <p class="gatha1">‘‘Tatheva <a name="M2.0316"></a> yācake disvā, hīnamukkaṭṭhamajjhime;</p>
  625. <p class="gathalast">Dadāhi dānaṃ nissesaṃ, kumbho viya adho kato.</p>
  626. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><a name="para120_kn12"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  627. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  628. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  629. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><a name="para121_kn12"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  630. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, dutiyaṃ sīlapāramiṃ;</p>
  631. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  632. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><a name="para122_kn12"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  633. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ dutiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  634. <p class="gathalast">Sīlapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.</p>
  635. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><a name="para123_kn12"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  636. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi camarī vālaṃ, kismiñci paṭilaggitaṃ;</p>
  637. <p class="gathalast">Upeti maraṇaṃ tattha, na vikopeti vāladhiṃ.</p>
  638. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><a name="para124_kn12"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  639. <p class="gatha1">‘‘Tatheva <a name="T2.0429"></a> tvaṃ catūsu bhūmīsu, sīlāni paripūraya;</p>
  640. <p class="gathalast">Parirakkha sabbadā sīlaṃ, camarī viya vāladhiṃ.</p>
  641. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><a name="para125_kn12"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  642. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  643. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  644. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><a name="para126_kn12"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  645. <p class="gatha1">Vicinanto <a name="V2.0303"></a> tadā dakkhiṃ, tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ;</p>
  646. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  647. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><a name="para127_kn12"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  648. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ tatiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  649. <p class="gathalast">Nekkhammapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.</p>
  650. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><a name="para128_kn12"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  651. <p class="gatha1">‘‘Yathā andughare puriso, ciravuttho dukhaṭṭito;</p>
  652. <p class="gathalast">Na tattha rāgaṃ janesi, muttiṃyeva gavesati.</p>
  653. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><a name="para129_kn12"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  654. <p class="gatha1">‘‘Tatheva tvaṃ sabbabhave, passa andughare viya;</p>
  655. <p class="gathalast">Nekkhammābhimukho hohi, bhavato parimuttiyā.</p>
  656. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><a name="para130_kn12"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  657. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  658. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  659. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><a name="para131_kn12"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  660. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, catutthaṃ paññāpāramiṃ;</p>
  661. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  662. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><a name="para132_kn12"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  663. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ catutthaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  664. <p class="gathalast">Paññāpāramitaṃ <a name="P0.0014"></a> gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.</p>
  665. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><a name="para133_kn12"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  666. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi <a name="M2.0317"></a> bhikkhu bhikkhanto, hīnamukkaṭṭhamajjhime;</p>
  667. <p class="gathalast">Kulāni na vivajjento, evaṃ labhati yāpanaṃ.</p>
  668. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><a name="para134_kn12"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  669. <p class="gatha1">‘‘Tatheva <a name="T2.0430"></a> tvaṃ sabbakālaṃ, paripucchaṃ budhaṃ janaṃ;</p>
  670. <p class="gathalast">Paññāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  671. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><a name="para135_kn12"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  672. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  673. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  674. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><a name="para136_kn12"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  675. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, pañcamaṃ vīriyapāramiṃ;</p>
  676. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  677. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><a name="para137_kn12"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  678. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ pañcamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  679. <p class="gathalast">Vīriyapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi.</p>
  680. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><a name="para138_kn12"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  681. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi sīho migarājā, nisajjaṭṭhānacaṅkame;</p>
  682. <p class="gathalast">Alīnavīriyo hoti, paggahitamano sadā.</p>
  683. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><a name="para139_kn12"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  684. <p class="gatha1">‘‘Tatheva tvaṃ <span class="note">[tvaṃpi (sī.)]</span> sabbabhave, paggaṇha vīriyaṃ daḷhaṃ;</p>
  685. <p class="gathalast">Vīriyapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  686. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><a name="para140_kn12"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  687. <p class="gatha1">‘‘Nahete <a name="V2.0304"></a> ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  688. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  689. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><a name="para141_kn12"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  690. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, chaṭṭhamaṃ khantipāramiṃ;</p>
  691. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  692. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><a name="para142_kn12"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  693. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ chaṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  694. <p class="gathalast">Tattha advejjhamānaso, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  695. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><a name="para143_kn12"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  696. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi pathavī nāma, sucimpi asucimpi ca;</p>
  697. <p class="gathalast">Sabbaṃ sahati nikkhepaṃ, na karoti paṭighaṃ tayā.</p>
  698. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><a name="para144_kn12"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  699. <p class="gatha1">‘‘Tatheva <a name="T2.0431"></a> tvampi sabbesaṃ, sammānāvamānakkhamo;</p>
  700. <p class="gathalast">Khantipāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  701. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><a name="para145_kn12"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  702. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  703. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  704. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><a name="para146_kn12"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  705. <p class="gatha1">Vicinanto <a name="M2.0318"></a> tadā dakkhiṃ, sattamaṃ saccapāramiṃ;</p>
  706. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  707. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><a name="para147_kn12"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  708. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ sattamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  709. <p class="gathalast">Tattha advejjhavacano, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  710. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><a name="para148_kn12"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  711. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi osadhī nāma, tulābhūtā sadevake;</p>
  712. <p class="gathalast">Samaye utuvasse vā, na vokkamati vīthito.</p>
  713. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><a name="para149_kn12"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  714. <p class="gatha1">‘‘Tatheva tvampi saccesu, mā vokkama hi vīthito;</p>
  715. <p class="gathalast">Saccapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  716. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><a name="para150_kn12"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  717. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  718. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  719. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><a name="para151_kn12"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  720. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ;</p>
  721. <p class="gathalast">Pubbakehi <a name="P0.0015"></a> mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  722. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><a name="para152_kn12"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  723. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ aṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  724. <p class="gathalast">Tattha tvaṃ acalo hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  725. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><a name="para153_kn12"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  726. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito;</p>
  727. <p class="gathalast">Na kampati bhusavātehi, sakaṭṭhāneva tiṭṭhati.</p>
  728. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><a name="para154_kn12"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  729. <p class="gatha1">‘‘Tatheva <a name="T2.0432"></a><a name="V2.0305"></a> tvampi adhiṭṭhāne, sabbadā acalo bhava;</p>
  730. <p class="gathalast">Adhiṭṭhānapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  731. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><a name="para155_kn12"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  732. <p class="gatha1">‘‘Nahete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  733. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  734. <p class="hangnum"><a name="para156"></a><a name="para156_kn12"></a><span class="paranum">156</span>.</p>
  735. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, navamaṃ mettāpāramiṃ;</p>
  736. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  737. <p class="hangnum"><a name="para157"></a><a name="para157_kn12"></a><span class="paranum">157</span>.</p>
  738. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ navamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  739. <p class="gathalast">Mettāya asamo hohi, yadi bodhiṃ pattumicchasi.</p>
  740. <p class="hangnum"><a name="para158"></a><a name="para158_kn12"></a><span class="paranum">158</span>.</p>
  741. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi udakaṃ nāma, kalyāṇe pāpake jane;</p>
  742. <p class="gathalast">Samaṃ pharati sītena, pavāheti rajomalaṃ.</p>
  743. <p class="hangnum"><a name="para159"></a><a name="para159_kn12"></a><span class="paranum">159</span>.</p>
  744. <p class="gatha1">‘‘Tatheva tvaṃ hitāhite, samaṃ mettāya bhāvaya;</p>
  745. <p class="gathalast">Mettāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  746. <p class="hangnum"><a name="para160"></a><a name="para160_kn12"></a><span class="paranum">160</span>.</p>
  747. <p class="gatha1">‘‘Nahete <a name="M2.0319"></a> ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare;</p>
  748. <p class="gathalast">Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā’’.</p>
  749. <p class="hangnum"><a name="para161"></a><a name="para161_kn12"></a><span class="paranum">161</span>.</p>
  750. <p class="gatha1">Vicinanto tadā dakkhiṃ, dasamaṃ upekkhāpāramiṃ;</p>
  751. <p class="gathalast">Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ.</p>
  752. <p class="hangnum"><a name="para162"></a><a name="para162_kn12"></a><span class="paranum">162</span>.</p>
  753. <p class="gatha1">‘‘Imaṃ tvaṃ dasamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya;</p>
  754. <p class="gathalast">Tulābhūto daḷho hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  755. <p class="hangnum"><a name="para163"></a><a name="para163_kn12"></a><span class="paranum">163</span>.</p>
  756. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi pathavī nāma, nikkhittaṃ asuciṃ suciṃ;</p>
  757. <p class="gathalast">Upekkhati ubhopete, kopānunayavajjitā.</p>
  758. <p class="hangnum"><a name="para164"></a><a name="para164_kn12"></a><span class="paranum">164</span>.</p>
  759. <p class="gatha1">‘‘Tatheva <a name="T2.0433"></a> tvaṃ sukhadukkhe, tulābhūto sadā bhava;</p>
  760. <p class="gathalast">Upekkhāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi.</p>
  761. <p class="hangnum"><a name="para165"></a><a name="para165_kn12"></a><span class="paranum">165</span>.</p>
  762. <p class="gatha1">‘‘Ettakāyeva te loke, ye dhammā bodhipācanā;</p>
  763. <p class="gathalast">Tatuddhaṃ natthi aññatra, daḷhaṃ tattha patiṭṭhaha’’.</p>
  764. <p class="hangnum"><a name="para166"></a><a name="para166_kn12"></a><span class="paranum">166</span>.</p>
  765. <p class="gatha1">Ime dhamme sammasato, sabhāvasarasalakkhaṇe;</p>
  766. <p class="gathalast">Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampatha.</p>
  767. <p class="hangnum"><a name="para167"></a><a name="para167_kn12"></a><span class="paranum">167</span>.</p>
  768. <p class="gatha1">Calatī ravatī pathavī, ucchuyantaṃva pīḷitaṃ;</p>
  769. <p class="gathalast">Telayante yathā cakkaṃ, evaṃ kampati medanī.</p>
  770. <p class="hangnum"><a name="para168"></a><a name="para168_kn12"></a><span class="paranum">168</span>.</p>
  771. <p class="gatha1">Yāvatā parisā āsi, buddhassa parivesane;</p>
  772. <p class="gathalast">Pavedhamānā sā tattha, mucchitā seti bhūmiyaṃ.</p>
  773. <p class="hangnum"><a name="para169"></a><a name="para169_kn12"></a><span class="paranum">169</span>.</p>
  774. <p class="gatha1">Ghaṭānekasahassāni, kumbhīnañca satā bahū;</p>
  775. <p class="gathalast">Sañcuṇṇamathitā tattha, aññamaññaṃ paghaṭṭitā.</p>
  776. <p class="hangnum"><a name="para170"></a><a name="para170_kn12"></a><span class="paranum">170</span>.</p>
  777. <p class="gatha1">Ubbiggā <a name="V2.0306"></a> tasitā bhītā, bhantā byāthitamānasā;</p>
  778. <p class="gathalast">Mahājanā <a name="P0.0016"></a> samāgamma, dīpaṅkaramupāgamuṃ.</p>
  779. <p class="hangnum"><a name="para171"></a><a name="para171_kn12"></a><span class="paranum">171</span>.</p>
  780. <p class="gatha1">‘‘Kiṃ bhavissati lokassa, kalyāṇamatha pāpakaṃ;</p>
  781. <p class="gathalast">Sabbo upadduto loko, taṃ vinodehi cakkhuma’’.</p>
  782. <p class="hangnum"><a name="para172"></a><a name="para172_kn12"></a><span class="paranum">172</span>.</p>
  783. <p class="gatha1">Tesaṃ tadā saññapesi, dīpaṅkaro mahāmuni;</p>
  784. <p class="gathalast">‘‘Visaṭṭhā hotha mā bhetha <span class="note">[bhātha (sabbattha)]</span>, imasmiṃ pathavikampane.</p>
  785. <p class="hangnum"><a name="para173"></a><a name="para173_kn12"></a><span class="paranum">173</span>.</p>
  786. <p class="gatha1">‘‘Yamahaṃ <a name="M2.0320"></a> ajja byākāsiṃ, buddho loke bhavissati;</p>
  787. <p class="gathalast">Eso sammasati dhammaṃ, pubbakaṃ jinasevitaṃ.</p>
  788. <p class="hangnum"><a name="para174"></a><a name="para174_kn12"></a><span class="paranum">174</span>.</p>
  789. <p class="gatha1">‘‘Tassa <a name="T2.0434"></a> sammasato dhammaṃ, buddhabhūmiṃ asesato;</p>
  790. <p class="gathalast">Tenāyaṃ kampitā pathavī, dasasahassī sadevake’’.</p>
  791. <p class="hangnum"><a name="para175"></a><a name="para175_kn12"></a><span class="paranum">175</span>.</p>
  792. <p class="gatha1">Buddhassa vacanaṃ sutvā, mano nibbāyi tāvade;</p>
  793. <p class="gathalast">Sabbe maṃ upasaṅkamma, punāpi abhivandisuṃ.</p>
  794. <p class="hangnum"><a name="para176"></a><a name="para176_kn12"></a><span class="paranum">176</span>.</p>
  795. <p class="gatha1">Samādiyitvā buddhaguṇaṃ, daḷhaṃ katvāna mānasaṃ;</p>
  796. <p class="gathalast">Dīpaṅkaraṃ namassitvā, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā.</p>
  797. <p class="hangnum"><a name="para177"></a><a name="para177_kn12"></a><span class="paranum">177</span>.</p>
  798. <p class="gatha1">Dibbaṃ mānusakaṃ pupphaṃ, devā mānusakā ubho;</p>
  799. <p class="gathalast">Samokiranti pupphehi, vuṭṭhahantassa āsanā.</p>
  800. <p class="hangnum"><a name="para178"></a><a name="para178_kn12"></a><span class="paranum">178</span>.</p>
  801. <p class="gatha1">Vedayanti ca te sotthiṃ, devā mānusakā ubho;</p>
  802. <p class="gathalast">‘‘Mahantaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, taṃ labhassu yathicchitaṃ.</p>
  803. <p class="hangnum"><a name="para179"></a><a name="para179_kn12"></a><span class="paranum">179</span>.</p>
  804. <p class="gatha1">‘‘Sabbītiyo vivajjantu, soko rogo vinassatu;</p>
  805. <p class="gathalast">Mā te bhavantvantarāyā <span class="note">[bhavatvantarāyo (sī. syā.)]</span>, phusa khippaṃ bodhimuttamaṃ.</p>
  806. <p class="hangnum"><a name="para180"></a><a name="para180_kn12"></a><span class="paranum">180</span>.</p>
  807. <p class="gatha1">‘‘Yathāpi samaye patte, pupphanti pupphino dumā;</p>
  808. <p class="gathalast">Tatheva tvaṃ mahāvīra, buddhañāṇena pupphasi.</p>
  809. <p class="hangnum"><a name="para181"></a><a name="para181_kn12"></a><span class="paranum">181</span>.</p>
  810. <p class="gatha1">‘‘Yathā ye keci sambuddhā, pūrayuṃ dasa pāramī;</p>
  811. <p class="gathalast">Tatheva tvaṃ mahāvīra, pūraya dasa pāramī.</p>
  812. <p class="hangnum"><a name="para182"></a><a name="para182_kn12"></a><span class="paranum">182</span>.</p>
  813. <p class="gatha1">‘‘Yathā ye keci sambuddhā, bodhimaṇḍamhi bujjhare;</p>
  814. <p class="gathalast">Tatheva tvaṃ mahāvīra, bujjhassu jinabodhiyaṃ.</p>
  815. <p class="hangnum"><a name="para183"></a><a name="para183_kn12"></a><span class="paranum">183</span>.</p>
  816. <p class="gatha1">‘‘Yathā ye keci sambuddhā, dhammacakkaṃ pavattayuṃ;</p>
  817. <p class="gathalast">Tatheva tvaṃ mahāvīra, dhammacakkaṃ pavattaya.</p>
  818. <p class="hangnum"><a name="para184"></a><a name="para184_kn12"></a><span class="paranum">184</span>.</p>
  819. <p class="gatha1">‘‘Puṇṇamāye <a name="T2.0435"></a><a name="V2.0307"></a> yathā cando, parisuddho virocati;</p>
  820. <p class="gathalast">Tatheva tvaṃ puṇṇamano, viroca dasasahassiyaṃ.</p>
  821. <p class="hangnum"><a name="para185"></a><a name="para185_kn12"></a><span class="paranum">185</span>.</p>
  822. <p class="gatha1">‘‘Rāhumutto yathā sūriyo, tāpena atirocati;</p>
  823. <p class="gathalast">Tatheva lokā muñcitvā, viroca siriyā tuvaṃ.</p>
  824. <p class="hangnum"><a name="para186"></a><a name="para186_kn12"></a><span class="paranum">186</span>.</p>
  825. <p class="gatha1">‘‘Yathā <a name="M2.0321"></a> yā kāci nadiyo, osaranti mahodadhiṃ;</p>
  826. <p class="gathalast">Evaṃ sadevakā lokā, osarantu tavantike’’.</p>
  827. <p class="hangnum"><a name="para187"></a><a name="para187_kn12"></a><span class="paranum">187</span>.</p>
  828. <p class="gatha1">Tehi thutappasattho so, dasa dhamme samādiya;</p>
  829. <p class="gathalast">Te dhamme paripūrento, pavanaṃ pāvisī tadāti.</p>
  830. <p class="centered">Sumedhapatthanākathā niṭṭhitā.</p>
  831. <a name="kn12_3"></a>
  832. <p class="chapter">3. Dīpaṅkarabuddhavaṃso</p>
  833. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  834. <p class="gatha1">Tadā <a name="P0.0017"></a> te bhojayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;</p>
  835. <p class="gathalast">Upagacchuṃ saraṇaṃ tassa, dīpaṅkarassa satthuno.</p>
  836. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  837. <p class="gatha1">Saraṇāgamane kañci, nivesesi tathāgato;</p>
  838. <p class="gathalast">Kañci pañcasu sīlesu, sīle dasavidhe paraṃ.</p>
  839. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  840. <p class="gatha1">Kassaci deti sāmaññaṃ, caturo phalamuttame;</p>
  841. <p class="gathalast">Kassaci asame dhamme, deti so paṭisambhidā.</p>
  842. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  843. <p class="gatha1">Kassaci varasamāpattiyo, aṭṭha deti narāsabho;</p>
  844. <p class="gathalast">Tisso kassaci vijjāyo, chaḷabhiññā pavecchati.</p>
  845. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  846. <p class="gatha1">Tena yogena janakāyaṃ, ovadati mahāmuni;</p>
  847. <p class="gathalast">Tena vitthārikaṃ āsi, lokanāthassa sāsanaṃ.</p>
  848. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  849. <p class="gatha1">Mahāhanusabhakkhandho<a name="T2.0436"></a>, dīpaṅkarassa nāmako;</p>
  850. <p class="gathalast">Bahū jane tārayati, parimoceti duggatiṃ.</p>
  851. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  852. <p class="gatha1">Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā, satasahassepi yojane;</p>
  853. <p class="gathalast">Khaṇena upagantvāna, bodheti taṃ mahāmuni.</p>
  854. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  855. <p class="gatha1">Paṭhamābhisamaye <a name="V2.0308"></a> buddho, koṭisatamabodhayi;</p>
  856. <p class="gathalast">Dutiyābhisamaye nātho, navutikoṭimabodhayi.</p>
  857. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  858. <p class="gatha1">Yadā ca devabhavanamhi, buddho dhammamadesayi;</p>
  859. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  860. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  861. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, dīpaṅkarassa satthuno;</p>
  862. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  863. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  864. <p class="gatha1">Puna <a name="M2.0322"></a> nāradakūṭamhi, pavivekagate jine;</p>
  865. <p class="gathalast">Khīṇāsavā vītamalā, samiṃsu satakoṭiyo.</p>
  866. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  867. <p class="gatha1">Yamhi kāle mahāvīro, sudassanasiluccaye;</p>
  868. <p class="gathalast">Navakoṭisahassehi, pavāresi mahāmuni.</p>
  869. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  870. <p class="gatha1">Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  871. <p class="gathalast">Ekadvinnaṃ abhisamayā, gaṇanāto asaṅkhiyā.</p>
  872. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  873. <p class="gatha1">Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ ahū tadā;</p>
  874. <p class="gathalast">Dīpaṅkarassa bhagavato, sāsanaṃ suvisodhitaṃ.</p>
  875. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  876. <p class="gatha1">Cattāri <a name="T2.0437"></a> satasahassāni, chaḷabhiññā mahiddhikā;</p>
  877. <p class="gathalast">Dīpaṅkaraṃ lokaviduṃ, parivārenti sabbadā.</p>
  878. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  879. <p class="gatha1">Ye keci tena samayena, jahanti mānusaṃ bhavaṃ;</p>
  880. <p class="gathalast">Apattamānasā sekhā, garahitā bhavanti te.</p>
  881. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  882. <p class="gatha1">Supupphitaṃ pāvacanaṃ, arahantehi tādihi;</p>
  883. <p class="gathalast">Khīṇāsavehi vimalehi, upasobhati sabbadā.</p>
  884. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  885. <p class="gatha1">Nagaraṃ rammavatī nāma, sudevo nāma khattiyo;</p>
  886. <p class="gathalast">Sumedhā nāma janikā, dīpaṅkarassa satthuno.</p>
  887. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  888. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni<a name="P0.0018"></a>, agāraṃ ajjha so vasi <span class="note">[ajjhāvasī jino (syā. ka.)]</span>;</p>
  889. <p class="gathalast">Haṃsā koñcā mayūrā ca, tayo pāsādamuttamā.</p>
  890. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  891. <p class="gatha1">Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  892. <p class="gathalast">Padumā nāma sā nārī, usabhakkhandho atrajo.</p>
  893. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  894. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;</p>
  895. <p class="gathalast">Anūnadasamāsāni, padhāne padahī jino.</p>
  896. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  897. <p class="gatha1">Padhānacāraṃ <a name="V2.0309"></a> caritvāna, abujjhi mānasaṃ muni;</p>
  898. <p class="gathalast">Brahmunā yācito santo, dīpaṅkaro mahāmuni.</p>
  899. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  900. <p class="gatha1">Vatti cakkaṃ mahāvīro, nandārāme sirīghare <span class="note">[sirīdhare (sī.)]</span>;</p>
  901. <p class="gathalast">Nisinno sirīsamūlamhi, akā titthiyamaddanaṃ.</p>
  902. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  903. <p class="gatha1">Sumaṅgalo <a name="M2.0323"></a> ca tisso ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  904. <p class="gathalast">Sāgato <span class="note">[sobhito (ka.)]</span> nāmupaṭṭhāko, dīpaṅkarassa satthuno.</p>
  905. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  906. <p class="gatha1">Nandā <a name="T2.0438"></a> ceva sunandā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  907. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, pipphalīti pavuccati.</p>
  908. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  909. <p class="gatha1">Tapussabhallikā <span class="note">[tapassubhallikā (sī.)]</span> nāma, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  910. <p class="gathalast">Sirimā koṇā upaṭṭhikā, dīpaṅkarassa satthuno.</p>
  911. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  912. <p class="gatha1">Asītihatthamubbedho, dīpaṅkaro mahāmuni;</p>
  913. <p class="gathalast">Sobhati dīparukkhova, sālarājāva phullito.</p>
  914. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  915. <p class="gatha1">Satasahassavassāni, āyu tassa mahesino;</p>
  916. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  917. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  918. <p class="gatha1">Jotayitvāna saddhammaṃ, santāretvā mahājanaṃ;</p>
  919. <p class="gathalast">Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.</p>
  920. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  921. <p class="gatha1">Sā ca iddhi so ca yaso, tāni ca pādesu cakkaratanāni;</p>
  922. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ <span class="note">[samantarahitaṃ (sī. syā. ka.)]</span>, nanu rittā sabbasaṅkhārā <span class="note">[sabbasaṅkhārāti (sabbattha)]</span>.</p>
  923. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  924. <p class="gatha1">Dīpaṅkaro jino satthā, nandārāmamhi nibbuto;</p>
  925. <p class="gathalast">Tatthevassa jinathūpo, chattiṃsubbedhayojanoti.</p>
  926. <p class="centered">Dīpaṅkarassa bhagavato vaṃso paṭhamo.</p>
  927. <a name="kn12_4"></a>
  928. <p class="chapter">4. Koṇḍaññabuddhavaṃso</p>
  929. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  930. <p class="gatha1">Dīpaṅkarassa <a name="T2.0439"></a><a name="P0.0019"></a> aparena, koṇḍañño nāma nāyako;</p>
  931. <p class="gathalast">Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado.</p>
  932. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  933. <p class="gatha1">Dharaṇūpamo <a name="V2.0310"></a> khamanena, sīlena sāgarūpamo;</p>
  934. <p class="gathalast">Samādhinā merūpamo, ñāṇena gaganūpamo.</p>
  935. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  936. <p class="gatha1">Indriyabalabojjhaṅga-maggasaccappakāsanaṃ;</p>
  937. <p class="gathalast">Pakāsesi sadā buddho, hitāya sabbapāṇinaṃ.</p>
  938. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  939. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ <a name="M2.0324"></a> pavattente, koṇḍaññe lokanāyake;</p>
  940. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  941. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  942. <p class="gatha1">Tato parampi desente, naramarūnaṃ samāgame;</p>
  943. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  944. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  945. <p class="gatha1">Titthiye abhimaddanto, yadā dhammamadesayi;</p>
  946. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  947. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  948. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, koṇḍaññassa mahesino;</p>
  949. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  950. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  951. <p class="gatha1">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  952. <p class="gathalast">Dutiyo koṭisahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ.</p>
  953. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  954. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;</p>
  955. <p class="gathalast">Samuddaṃ antamantena, issariyaṃ vattayāmahaṃ.</p>
  956. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  957. <p class="gatha1">Koṭisatasahassānaṃ<a name="T2.0440"></a>, vimalānaṃ mahesinaṃ;</p>
  958. <p class="gathalast">Saha lokagganāthena, paramannena tappayiṃ.</p>
  959. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  960. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, koṇḍañño lokanāyako;</p>
  961. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.</p>
  962. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  963. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;</p>
  964. <p class="gathalast">Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.</p>
  965. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  966. <p class="gatha1">‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;</p>
  967. <p class="gathalast">Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.</p>
  968. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  969. <p class="gatha1">‘‘Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;</p>
  970. <p class="gathalast">Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.</p>
  971. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  972. <p class="gatha1">‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;</p>
  973. <p class="gathalast">Bodhi <a name="T2.0441"></a> tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.</p>
  974. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  975. <p class="gatha1">‘‘Citto <a name="V2.0311"></a> ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;</p>
  976. <p class="gatha2">Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;</p>
  977. <p class="gathalast">Āyu <a name="P0.0020"></a> vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino’’.</p>
  978. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  979. <p class="gatha1">Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;</p>
  980. <p class="gathalast">Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.</p>
  981. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  982. <p class="gatha1">Ukkuṭṭhisaddā <a name="M2.0325"></a> vattanti, apphoṭenti hasanti ca;</p>
  983. <p class="gathalast">Katañjalī namassanti, dasasahassidevatā.</p>
  984. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  985. <p class="gatha1">‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;</p>
  986. <p class="gathalast">Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.</p>
  987. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  988. <p class="gatha1">‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;</p>
  989. <p class="gathalast">Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.</p>
  990. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  991. <p class="gatha1">‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;</p>
  992. <p class="gathalast">Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  993. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  994. <p class="gatha1">Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  995. <p class="gatha2">Tameva atthaṃ sādhento, mahārajjaṃ jine adaṃ;</p>
  996. <p class="gathalast">Mahārajjaṃ daditvāna <span class="note">[cajitvā (sī.)]</span>, pabbajiṃ tassa santike.</p>
  997. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  998. <p class="gatha1">Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;</p>
  999. <p class="gathalast">Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  1000. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1001. <p class="gatha1">Tatthappamatto <a name="T2.0442"></a> viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;</p>
  1002. <p class="gathalast">Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.</p>
  1003. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1004. <p class="gatha1">Nagaraṃ rammavatī nāma, sunando nāma khattiyo;</p>
  1005. <p class="gathalast">Sujātā nāma janikā, koṇḍaññassa mahesino.</p>
  1006. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1007. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi <span class="note">[agāramajjhe ca so vasi (syā.)]</span>;</p>
  1008. <p class="gathalast">Suci suruci subho ca, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1009. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1010. <p class="gatha1">Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1011. <p class="gathalast">Rucidevī nāma nārī, vijitaseno atrajo.</p>
  1012. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1013. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;</p>
  1014. <p class="gathalast">Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1015. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1016. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="V2.0312"></a> yācito santo, koṇḍañño dvipaduttamo;</p>
  1017. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, devānaṃ nagaruttame.</p>
  1018. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1019. <p class="gatha1">Bhaddo ceva subhaddo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1020. <p class="gathalast">Anuruddho nāmupaṭṭhāko, koṇḍaññassa mahesino.</p>
  1021. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1022. <p class="gatha1">Tissā <a name="M2.0326"></a> ca upatissā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1023. <p class="gathalast">Sālakalyāṇiko bodhi, koṇḍaññassa mahesino.</p>
  1024. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1025. <p class="gatha1">Soṇo ca upasoṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1026. <p class="gathalast">Nandā ceva sirīmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1027. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  1028. <p class="gatha1">So aṭṭhāsīti hatthāni, accuggato mahāmuni;</p>
  1029. <p class="gathalast">Sobhate uḷurājāva sūriyo majjhanhike yathā.</p>
  1030. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  1031. <p class="gatha1">Vassasatasahassāni<a name="T2.0443"></a>, āyu vijjati tāvade;</p>
  1032. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1033. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn12"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  1034. <p class="gatha1">Khīṇāsavehi <a name="P0.0021"></a> vimalehi, vicittā āsi medanī;</p>
  1035. <p class="gathalast">Yathā gaganamuḷūhi, evaṃ so upasobhatha.</p>
  1036. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn12"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  1037. <p class="gatha1">Tepi nāgā appameyyā, asaṅkhobhā durāsadā;</p>
  1038. <p class="gathalast">Vijjupātaṃva dassetvā, nibbutā te mahāyasā.</p>
  1039. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><a name="para37_kn12"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  1040. <p class="gatha1">Sā ca atuliyā jinassa iddhi, ñāṇaparibhāvito ca samādhi;</p>
  1041. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  1042. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><a name="para38_kn12"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  1043. <p class="gatha1">Koṇḍañño pavaro buddho, candārāmamhi nibbuto;</p>
  1044. <p class="gathalast">Tattheva cetiyo citto, satta yojanamussitoti.</p>
  1045. <p class="centered">Koṇḍaññassa bhagavato vaṃso dutiyo.</p>
  1046. <a name="kn12_5"></a>
  1047. <p class="chapter">5. Maṅgalabuddhavaṃso</p>
  1048. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1049. <p class="gatha1">Koṇḍaññassa aparena, maṅgalo nāma nāyako;</p>
  1050. <p class="gathalast">Tamaṃ loke nihantvāna, dhammokkamabhidhārayi.</p>
  1051. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1052. <p class="gatha1">Atulāsi <a name="V2.0313"></a> pabhā tassa, jinehaññehi uttariṃ;</p>
  1053. <p class="gathalast">Candasūriyapabhaṃ hantvā, dasasahassī virocati.</p>
  1054. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1055. <p class="gatha1">Sopi buddho pakāsesi, caturo saccavaruttame;</p>
  1056. <p class="gathalast">Te te saccarasaṃ pītvā, vinodenti mahātamaṃ.</p>
  1057. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1058. <p class="gatha1">Patvāna <a name="T2.0444"></a> bodhimatulaṃ, paṭhame dhammadesane;</p>
  1059. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.</p>
  1060. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1061. <p class="gatha1">Surindadevabhavane<a name="M2.0327"></a>, buddho dhammamadesayi;</p>
  1062. <p class="gathalast">Tadā koṭisahassānaṃ <span class="note">[navakoṭisahassānaṃ (sī.)]</span>, dutiyo samayo ahu.</p>
  1063. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1064. <p class="gatha1">Yadā sunando cakkavattī, sambuddhaṃ upasaṅkami;</p>
  1065. <p class="gathalast">Tadā āhani sambuddho, dhammabheriṃ varuttamaṃ.</p>
  1066. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1067. <p class="gatha1">Sunandassānucarā janatā, tadāsuṃ navutikoṭiyo;</p>
  1068. <p class="gathalast">Sabbepi te niravasesā, ahesuṃ ehi bhikkhukā.</p>
  1069. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1070. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, maṅgalassa mahesino;</p>
  1071. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  1072. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1073. <p class="gatha1">Dutiyo koṭisatasahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ;</p>
  1074. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, tadā āsi samāgamo.</p>
  1075. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1076. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, surucī nāma brāhmaṇo;</p>
  1077. <p class="gathalast">Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.</p>
  1078. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1079. <p class="gatha1">Tamahaṃ <a name="P0.0022"></a> upasaṅkamma, saraṇaṃ gantvāna satthuno;</p>
  1080. <p class="gatha2">Sambuddhappamukhaṃ saṅghaṃ, gandhamālena pūjayiṃ;</p>
  1081. <p class="gathalast">Pūjetvā gandhamālena, gavapānena tappayiṃ.</p>
  1082. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1083. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, maṅgalo dvipaduttamo;</p>
  1084. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1085. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1086. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="T2.0445"></a> padahitvāna…pe… <a name="T2.0446"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1087. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1088. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  1089. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasa pāramipūriyā.</p>
  1090. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1091. <p class="gatha1">Tadā pītimanubrūhanto, sambodhivarapattiyā;</p>
  1092. <p class="gathalast">Buddhe datvāna maṃ gehaṃ, pabbajiṃ tassa santike.</p>
  1093. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1094. <p class="gatha1">Suttantaṃ <a name="V2.0314"></a> vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;</p>
  1095. <p class="gathalast">Sabbaṃ pariyāpuṇitvā, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  1096. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1097. <p class="gatha1">Tatthappamatto viharanto, brahmaṃ bhāvetva bhāvanaṃ;</p>
  1098. <p class="gathalast">Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagacchahaṃ.</p>
  1099. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1100. <p class="gatha1">Uttaraṃ <a name="M2.0328"></a> nāma nagaraṃ, uttaro nāma khattiyo;</p>
  1101. <p class="gathalast">Uttarā nāma janikā, maṅgalassa mahesino.</p>
  1102. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1103. <p class="gatha1">Navavassasahassāni<a name="T2.0447"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1104. <p class="gathalast">Yasavā sucimā sirīmā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1105. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1106. <p class="gatha1">Samatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1107. <p class="gathalast">Yasavatī nāma nārī, sīvalo nāma atrajo.</p>
  1108. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1109. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;</p>
  1110. <p class="gathalast">Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1111. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1112. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, maṅgalo nāma nāyako;</p>
  1113. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, vane sirīvaruttame.</p>
  1114. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1115. <p class="gatha1">Sudevo dhammaseno ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1116. <p class="gathalast">Pālito nāmupaṭṭhāko, maṅgalassa mahesino.</p>
  1117. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1118. <p class="gatha1">Sīvalā ca asokā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1119. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, nāgarukkhoti vuccati.</p>
  1120. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1121. <p class="gatha1">Nando ceva visākho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1122. <p class="gathalast">Anulā ceva sutanā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1123. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1124. <p class="gatha1">Aṭṭhāsīti ratanāni, accuggato mahāmuni;</p>
  1125. <p class="gathalast">Tato niddhāvatī raṃsī, anekasatasahassiyo.</p>
  1126. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1127. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1128. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1129. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1130. <p class="gatha1">Yathāpi sāgare ūmī, na sakkā tā gaṇetuye;</p>
  1131. <p class="gathalast">Tatheva sāvakā tassa, na sakkā te gaṇetuye.</p>
  1132. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1133. <p class="gatha1">Yāva <a name="T2.0448"></a> aṭṭhāsi sambuddho, maṅgalo lokanāyako;</p>
  1134. <p class="gathalast">Na <a name="P0.0023"></a> tassa sāsane atthi, sakilesamaraṇaṃ <span class="note">[saṃkilesamaraṇaṃ (sī.)]</span> tadā.</p>
  1135. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1136. <p class="gatha1">Dhammokkaṃ <a name="V2.0315"></a> dhārayitvāna, santāretvā mahājanaṃ;</p>
  1137. <p class="gathalast">Jalitvā dhūmaketūva, nibbuto so mahāyaso.</p>
  1138. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1139. <p class="gatha1">Saṅkhārānaṃ <a name="M2.0329"></a> sabhāvatthaṃ, dassayitvā sadevake;</p>
  1140. <p class="gathalast">Jalitvā aggikkhandhova, sūriyo atthaṅgato yathā.</p>
  1141. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1142. <p class="gatha1">Uyyāne vassare nāma, buddho nibbāyi maṅgalo;</p>
  1143. <p class="gathalast">Tatthevassa jinathūpo, tiṃsayojanamuggatoti.</p>
  1144. <p class="centered">Maṅgalassa bhagavato vaṃso tatiyo.</p>
  1145. <a name="kn12_6"></a>
  1146. <p class="chapter">6. Sumanabuddhavaṃso</p>
  1147. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1148. <p class="gatha1">Maṅgalassa aparena, sumano nāma nāyako;</p>
  1149. <p class="gathalast">Sabbadhammehi asamo, sabbasattānamuttamo.</p>
  1150. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1151. <p class="gatha1">Tadā amatabheriṃ so, āhanī mekhale pure;</p>
  1152. <p class="gathalast">Dhammasaṅkhasamāyuttaṃ, navaṅgaṃ jinasāsanaṃ.</p>
  1153. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1154. <p class="gatha1">Nijjinitvā kilese so, patvā sambodhimuttamaṃ;</p>
  1155. <p class="gathalast">Māpesi nagaraṃ satthā, saddhammapuravaruttamaṃ.</p>
  1156. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1157. <p class="gatha1">Nirantaraṃ akuṭilaṃ, ujuṃ vipulavitthataṃ;</p>
  1158. <p class="gathalast">Māpesi so mahāvīthiṃ, satipaṭṭhānavaruttamaṃ.</p>
  1159. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1160. <p class="gatha1">Phale <a name="T2.0449"></a> cattāri sāmaññe, catasso paṭisambhidā;</p>
  1161. <p class="gathalast">Chaḷabhiññāṭṭhasamāpattī, pasāresi tattha vīthiyaṃ.</p>
  1162. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1163. <p class="gatha1">Ye appamattā akhilā, hirivīriyehupāgatā;</p>
  1164. <p class="gathalast">Te te ime guṇavare, ādiyanti yathā sukhaṃ.</p>
  1165. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1166. <p class="gatha1">Evametena yogena, uddharanto mahājanaṃ;</p>
  1167. <p class="gathalast">Bodhesi paṭhamaṃ satthā, koṭisatasahassiyo.</p>
  1168. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1169. <p class="gatha1">Yamhi kāle mahāvīro, ovadī titthiye gaṇe;</p>
  1170. <p class="gathalast">Koṭisahassābhisamiṃsu <span class="note">[koṭisatasahassāni (syā. kaṃ.), koṭisatasahassānaṃ (ka.)]</span>, dutiye dhammadesane.</p>
  1171. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1172. <p class="gatha1">Yadā devā manussā ca, samaggā ekamānasā;</p>
  1173. <p class="gathalast">Nirodhapañhaṃ pucchiṃsu, saṃsayañcāpi mānasaṃ.</p>
  1174. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1175. <p class="gatha1">Tadāpi <a name="M2.0330"></a><a name="V2.0316"></a> dhammadesane, nirodhaparidīpane;</p>
  1176. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1177. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1178. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, sumanassa mahesino;</p>
  1179. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  1180. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1181. <p class="gatha1">Vassaṃvutthassa <a name="P0.0024"></a> bhagavato, abhighuṭṭhe pavāraṇe;</p>
  1182. <p class="gathalast">Koṭisatasahassehi, pavāresi tathāgato.</p>
  1183. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1184. <p class="gatha1">Tatoparaṃ sannipāte, vimale kañcanapabbate;</p>
  1185. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  1186. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1187. <p class="gatha1">Yadā sakko devarājā, buddhadassanupāgami;</p>
  1188. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo.</p>
  1189. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1190. <p class="gatha1">Ahaṃ <a name="T2.0450"></a> tena samayena, nāgarājā mahiddhiko;</p>
  1191. <p class="gathalast">Atulo nāma nāmena, ussannakusalasañcayo.</p>
  1192. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1193. <p class="gatha1">Tadāhaṃ nāgabhāvanā, nikkhamitvā sañātibhi;</p>
  1194. <p class="gathalast">Nāgānaṃ dibbaturiyehi, sasaṅghaṃ jinamupaṭṭhahiṃ.</p>
  1195. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1196. <p class="gatha1">Koṭisatasahassānaṃ, annapānena tappayiṃ;</p>
  1197. <p class="gathalast">Paccekadussayugaṃ datvā, saraṇaṃ tamupāgamiṃ.</p>
  1198. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1199. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, sumano lokanāyako;</p>
  1200. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1201. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1202. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0451"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1203. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1204. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  1205. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1206. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1207. <p class="gatha1">Nagaraṃ mekhalaṃ nāma <span class="note">[mekhalaṃ nāma nagaraṃ (sī. syā.)]</span>, sudatto nāma khattiyo;</p>
  1208. <p class="gathalast">Sirimā nāma janikā, sumanassa mahesino.</p>
  1209. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1210. <p class="gatha1">Navavassasahassāni<a name="T2.0452"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1211. <p class="gathalast">Cando sucando vaṭaṃso ca, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1212. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1213. <p class="gatha1">Tesaṭṭhisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1214. <p class="gathalast">Vaṭaṃsikā nāma nārī, anūpamo nāma atrajo.</p>
  1215. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1216. <p class="gatha1">Nimitte <a name="M2.0331"></a> caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;</p>
  1217. <p class="gathalast">Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1218. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1219. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="V2.0317"></a> yācito santo, sumano lokanāyako;</p>
  1220. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, mekhale puramuttame.</p>
  1221. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1222. <p class="gatha1">Saraṇo bhāvitatto ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1223. <p class="gathalast">Udeno nāmupaṭṭhāko, sumanassa mahesino.</p>
  1224. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1225. <p class="gatha1">Soṇā ca upasoṇā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1226. <p class="gathalast">Sopi buddho amitayaso, nāgamūle abujjhatha.</p>
  1227. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1228. <p class="gatha1">Varuṇo ceva saraṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1229. <p class="gathalast">Cālā ca upacālā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1230. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1231. <p class="gatha1">Uccattanena <span class="note">[uccatarena (ka.)]</span> so buddho, navutihatthamuggato;</p>
  1232. <p class="gathalast">Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.</p>
  1233. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1234. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1235. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1236. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1237. <p class="gatha1">Tāraṇīye <a name="P0.0025"></a> tārayitvā, bodhanīye ca bodhayi;</p>
  1238. <p class="gathalast">Parinibbāyi sambuddho, uḷurājāva atthami.</p>
  1239. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1240. <p class="gatha1">Te <a name="T2.0453"></a> ca khīṇāsavā bhikkhū, so ca buddho asādiso;</p>
  1241. <p class="gathalast">Atulappabhaṃ dassayitvā, nibbutā ye mahāyasā.</p>
  1242. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  1243. <p class="gatha1">Tañca ñāṇaṃ atuliyaṃ, tāni ca atulāni ratanāni;</p>
  1244. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  1245. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  1246. <p class="gatha1">Sumano yasadharo buddho, aṅgārāmamhi nibbuto;</p>
  1247. <p class="gathalast">Tattheva tassa jinathūpo, catuyojanamuggatoti.</p>
  1248. <p class="centered">Sumanassa bhagavato vaṃso catuttho.</p>
  1249. <a name="kn12_7"></a>
  1250. <p class="chapter">7. Revatabuddhavaṃso</p>
  1251. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1252. <p class="gatha1">Sumanassa aparena, revato nāma nāyako;</p>
  1253. <p class="gathalast">Anūpamo asadiso, atulo uttamo jino.</p>
  1254. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1255. <p class="gatha1">Sopi dhammaṃ <a name="M2.0332"></a><a name="V2.0318"></a> pakāsesi, brahmunā abhiyācito;</p>
  1256. <p class="gathalast">Khandhadhātuvavatthānaṃ, appavattaṃ bhavābhave.</p>
  1257. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1258. <p class="gatha1">Tassābhisamayā tīṇi, ahesuṃ dhammadesane;</p>
  1259. <p class="gathalast">Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  1260. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1261. <p class="gatha1">Yadā arindamaṃ rājaṃ <span class="note">[rājānaṃ (ka.)]</span>, vinesi revato muni;</p>
  1262. <p class="gathalast">Tadā koṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  1263. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1264. <p class="gatha1">Sattāhaṃ paṭisallānā, vuṭṭhahitvā narāsabho;</p>
  1265. <p class="gathalast">Koṭisataṃ naramarūnaṃ, vinesi uttame phale.</p>
  1266. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1267. <p class="gatha1">Sannipātā <a name="T2.0454"></a> tayo āsuṃ, revatassa mahesino;</p>
  1268. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, suvimuttāna tādinaṃ.</p>
  1269. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1270. <p class="gatha1">Atikkantā gaṇanapathaṃ, paṭhamaṃ ye samāgatā;</p>
  1271. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  1272. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1273. <p class="gatha1">Yopi <span class="note">[yo so (syā. kaṃ. ka.)]</span> paññāya asamo, tassa cakkānuvattako;</p>
  1274. <p class="gathalast">So tadā byādhito āsi, patto jīvitasaṃsayaṃ.</p>
  1275. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1276. <p class="gatha1">Tassa gilānapucchāya, ye tadā upagatā munī;</p>
  1277. <p class="gathalast">Koṭisahassā arahanto, tatiyo āsi samāgamo.</p>
  1278. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1279. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, atidevo nāma brāhmaṇo;</p>
  1280. <p class="gathalast">Upagantvā revataṃ buddhaṃ, saraṇaṃ tassa gañchahaṃ.</p>
  1281. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1282. <p class="gatha1">Tassa sīlaṃ samādhiñca, paññāguṇamanuttamaṃ;</p>
  1283. <p class="gathalast">Thomayitvā yathāthāmaṃ, uttarīyamadāsahaṃ.</p>
  1284. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1285. <p class="gatha1">Sopi <a name="P0.0026"></a> maṃ buddho byākāsi, revato lokanāyako;</p>
  1286. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1287. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1288. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0455"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1289. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1290. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  1291. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1292. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1293. <p class="gatha1">Tadāpi taṃ buddhadhammaṃ, saritvā anubrūhayiṃ;</p>
  1294. <p class="gathalast">Āharissāmi taṃ dhammaṃ, yaṃ mayhaṃ abhipatthitaṃ.</p>
  1295. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1296. <p class="gatha1">Nagaraṃ <a name="M2.0333"></a> sudhaññavatī nāma <span class="note">[sudhammakaṃ nāma (sī.), sudhaññakaṃ nāma (syā.)]</span>, vipulo nāma khattiyo;</p>
  1297. <p class="gathalast">Vipulā nāma janikā, revatassa mahesino.</p>
  1298. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1299. <p class="gatha1">Cha <a name="V2.0319"></a> ca vassasahassāni <span class="note">[chabbassasahassāni (sī. syā.)]</span>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1300. <p class="gatha2">Sudassano ratanagghi, āveḷo ca vibhūsito;</p>
  1301. <p class="gathalast">Puññakammābhinibbattā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1302. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1303. <p class="gatha1">Tettiṃsa ca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1304. <p class="gathalast">Sudassanā nāma nārī, varuṇo nāma atrajo.</p>
  1305. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1306. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;</p>
  1307. <p class="gathalast">Anūnasattamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1308. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1309. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, revato lokanāyako;</p>
  1310. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, varuṇārāme sirīghare.</p>
  1311. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1312. <p class="gatha1">Varuṇo <a name="T2.0457"></a> brahmadevo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1313. <p class="gathalast">Sambhavo nāmupaṭṭhāko, revatassa mahesino.</p>
  1314. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1315. <p class="gatha1">Bhaddā ceva subhaddā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1316. <p class="gathalast">Sopi buddho asamasamo, nāgamūle abujjhatha.</p>
  1317. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1318. <p class="gatha1">Padumo kuñjaro ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā;</p>
  1319. <p class="gathalast">Sirīmā ceva yasavatī, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1320. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1321. <p class="gatha1">Uccattanena so buddho, asītihatthamuggato;</p>
  1322. <p class="gathalast">Obhāseti disā sabbā, indaketuva uggato.</p>
  1323. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1324. <p class="gatha1">Tassa sarīre nibbattā, pabhāmālā anuttarā;</p>
  1325. <p class="gathalast">Divā vā yadi vā rattiṃ, samantā pharati yojanaṃ.</p>
  1326. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1327. <p class="gatha1">Saṭṭhivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1328. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1329. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1330. <p class="gatha1">Dassayitvā buddhabalaṃ, amataṃ loke pakāsayaṃ;</p>
  1331. <p class="gathalast">Nibbāyi anupādāno, yathaggupādānasaṅkhayā.</p>
  1332. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1333. <p class="gatha1">So ca kāyo ratananibho, so ca dhammo asādiso;</p>
  1334. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  1335. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1336. <p class="gatha1">Revato <a name="M2.0334"></a> yasadharo buddho, nibbuto so mahāpure;</p>
  1337. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  1338. <p class="centered">Revatassa bhagavato vaṃso pañcamo.</p>
  1339. <a name="kn12_8"></a>
  1340. <p class="chapter">8. Sobhitabuddhavaṃso</p>
  1341. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1342. <p class="gatha1">Revatassa <a name="T2.0458"></a><a name="V2.0320"></a><a name="P0.0027"></a> aparena, sobhito nāma nāyako;</p>
  1343. <p class="gathalast">Samāhito santacitto, asamo appaṭipuggalo.</p>
  1344. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1345. <p class="gatha1">So jino sakagehamhi, mānasaṃ vinivattayi;</p>
  1346. <p class="gathalast">Patvāna kevalaṃ bodhiṃ, dhammacakkaṃ pavattayi.</p>
  1347. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1348. <p class="gatha1">Yāva heṭṭhā avīcito, bhavaggā cāpi uddhato;</p>
  1349. <p class="gathalast">Etthantare ekaparisā, ahosi dhammadesane.</p>
  1350. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1351. <p class="gatha1">Tāya parisāya sambuddho, dhammacakkaṃ pavattayi;</p>
  1352. <p class="gathalast">Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  1353. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1354. <p class="gatha1">Tato parampi desente, marūnañca samāgame;</p>
  1355. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  1356. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1357. <p class="gatha1">Punāparaṃ rājaputto, jayaseno nāma khattiyo;</p>
  1358. <p class="gathalast">Ārāmaṃ ropayitvāna, buddhe niyyādayī tadā.</p>
  1359. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1360. <p class="gatha1">Tassa yāgaṃ pakittento, dhammaṃ desesi cakkhumā;</p>
  1361. <p class="gathalast">Tadā koṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1362. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1363. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, sobhitassa mahesino;</p>
  1364. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  1365. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1366. <p class="gatha1">Uggato nāma so rājā, dānaṃ deti naruttame;</p>
  1367. <p class="gathalast">Tamhi dāne samāgañchuṃ, arahantā <span class="note">[arahataṃ (ka.)]</span> satakoṭiyo.</p>
  1368. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1369. <p class="gatha1">Punāparaṃ <a name="T2.0459"></a> puragaṇo <span class="note">[pugagaṇo (ka.)]</span>, deti dānaṃ naruttame;</p>
  1370. <p class="gathalast">Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  1371. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1372. <p class="gatha1">Devaloke <a name="M2.0335"></a> vasitvāna, yadā orohatī jino;</p>
  1373. <p class="gathalast">Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.</p>
  1374. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1375. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, sujāto nāma brāhmaṇo;</p>
  1376. <p class="gathalast">Tadā sasāvakaṃ buddhaṃ, annapānena tappayiṃ.</p>
  1377. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1378. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, sobhito lokanāyako;</p>
  1379. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1380. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1381. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="V2.0321"></a> padahitvāna…pe… <a name="T2.0460"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1382. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1383. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;</p>
  1384. <p class="gathalast">Tamevatthamanuppattiyā, uggaṃ dhitimakāsahaṃ.</p>
  1385. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1386. <p class="gatha1">Sudhammaṃ nāma nagaraṃ, sudhammo nāma khattiyo;</p>
  1387. <p class="gathalast">Sudhammā nāma janikā, sobhitassa mahesino.</p>
  1388. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1389. <p class="gatha1">Navavassasahassāni<a name="T2.0461"></a><a name="P0.0028"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1390. <p class="gathalast">Kumudo nāḷino padumo, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1391. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1392. <p class="gatha1">Sattatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1393. <p class="gathalast">Maṇilā <span class="note">[makhilā (aṭṭha.), samaṅgī (sī.), makilā (syā. kaṃ.)]</span> nāma sā nārī, sīho nāmāsi atrajo.</p>
  1394. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1395. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;</p>
  1396. <p class="gathalast">Sattāhaṃ padhānacāraṃ, caritvā purisuttamo.</p>
  1397. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1398. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, sobhito lokanāyako;</p>
  1399. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudhammuyyānamuttame.</p>
  1400. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1401. <p class="gatha1">Asamo ca sunetto ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1402. <p class="gathalast">Anomo nāmupaṭṭhāko, sobhitassa mahesino.</p>
  1403. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1404. <p class="gatha1">Nakulā ca sujātā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1405. <p class="gathalast">Bujjhamāno ca so buddho, nāgamūle abujjhatha.</p>
  1406. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1407. <p class="gatha1">Rammo ceva sudatto ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1408. <p class="gathalast">Nakulā ceva cittā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1409. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1410. <p class="gatha1">Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;</p>
  1411. <p class="gathalast">Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.</p>
  1412. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1413. <p class="gatha1">Yathā <a name="M2.0336"></a> suphullaṃ pavanaṃ, nānāgandhehi dhūpitaṃ;</p>
  1414. <p class="gathalast">Tatheva tassa pāvacanaṃ, sīlagandhehi dhūpitaṃ.</p>
  1415. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1416. <p class="gatha1">Yathāpi sāgaro nāma, dassanena atappiyo;</p>
  1417. <p class="gathalast">Tatheva tassa pāvacanaṃ, savaṇena atappiyaṃ.</p>
  1418. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1419. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni<a name="T2.0462"></a>, āyu vijjati tāvade;</p>
  1420. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1421. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1422. <p class="gatha1">Ovādaṃ anusiṭṭhiñca, datvāna sesake jane;</p>
  1423. <p class="gathalast">Hutāsanova tāpetvā, nibbuto so sasāvako.</p>
  1424. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1425. <p class="gatha1">So <a name="V2.0322"></a> ca buddho asamasamo, tepi sāvakā balappattā;</p>
  1426. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  1427. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1428. <p class="gatha1">Sobhito varasambuddho, sīhārāmamhi nibbuto;</p>
  1429. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  1430. <p class="centered">Sobhitassa bhagavato vaṃso chaṭṭho.</p>
  1431. <a name="kn12_9"></a>
  1432. <p class="chapter">9. Anomadassībuddhavaṃso</p>
  1433. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1434. <p class="gatha1">Sobhitassa <a name="P0.0029"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  1435. <p class="gathalast">Anomadassī amitayaso, tejassī duratikkamo.</p>
  1436. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1437. <p class="gatha1">So chetvā bandhanaṃ sabbaṃ, viddhaṃsetvā tayo bhave;</p>
  1438. <p class="gathalast">Anivattigamanaṃ maggaṃ, desesi devamānuse.</p>
  1439. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1440. <p class="gatha1">Sāgarova asaṅkhobho, pabbatova durāsado;</p>
  1441. <p class="gathalast">Ākāsova ananto so, sālarājāva phullito.</p>
  1442. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1443. <p class="gatha1">Dassanenapi taṃ buddhaṃ, tositā honti pāṇino;</p>
  1444. <p class="gathalast">Byāharantaṃ giraṃ sutvā, amataṃ pāpuṇanti te.</p>
  1445. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1446. <p class="gatha1">Dhammābhisamayo <a name="T2.0463"></a> tassa, iddho phīto tadā ahu;</p>
  1447. <p class="gathalast">Koṭisatāni abhisamiṃsu, paṭhame dhammadesane.</p>
  1448. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1449. <p class="gatha1">Tato paraṃ abhisamaye, vassante dhammavuṭṭhiyo;</p>
  1450. <p class="gathalast">Asītikoṭiyobhisamiṃsu, dutiye dhammadesane.</p>
  1451. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1452. <p class="gatha1">Tatoparañhi <a name="M2.0337"></a> vassante, tappayante ca pāṇinaṃ;</p>
  1453. <p class="gathalast">Aṭṭhasattatikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1454. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1455. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi ca mahesino;</p>
  1456. <p class="gathalast">Abhiññābalappattānaṃ, pupphitānaṃ vimuttiyā.</p>
  1457. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1458. <p class="gatha1">Aṭṭhasatasahassānaṃ, sannipāto tadā ahu;</p>
  1459. <p class="gathalast">Pahīnamadamohānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  1460. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1461. <p class="gatha1">Sattasatasahassānaṃ<a name="V2.0323"></a>, dutiyo āsi samāgamo;</p>
  1462. <p class="gathalast">Anaṅgaṇānaṃ virajānaṃ, upasantāna tādinaṃ.</p>
  1463. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1464. <p class="gatha1">Channaṃ satasahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  1465. <p class="gathalast">Abhiññābalappattānaṃ, nibbutānaṃ tapassinaṃ.</p>
  1466. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1467. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, yakkho āsiṃ mahiddhiko;</p>
  1468. <p class="gathalast">Nekānaṃ yakkhakoṭīnaṃ, vasavattimhi issaro.</p>
  1469. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1470. <p class="gatha1">Tadāpi taṃ buddhavaraṃ, upagantvā mahesinaṃ;</p>
  1471. <p class="gathalast">Annapānena tappesiṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.</p>
  1472. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1473. <p class="gatha1">Sopi maṃ tadā byākāsi, visuddhanayano muni;</p>
  1474. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1475. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1476. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="T2.0464"></a> padahitvāna…pe… <a name="T2.0465"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1477. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1478. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;</p>
  1479. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1480. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1481. <p class="gatha1">Nagaraṃ <a name="P0.0030"></a> candavatī nāma, yasavā nāma khattiyo;</p>
  1482. <p class="gathalast">Mātā yasodharā nāma, anomadassissa satthuno.</p>
  1483. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1484. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1485. <p class="gathalast">Sirī upasirī vaḍḍho, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1486. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1487. <p class="gatha1">Tevīsatisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1488. <p class="gathalast">Sirimā nāma sā nārī, upavāṇo nāma atrajo.</p>
  1489. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1490. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;</p>
  1491. <p class="gathalast">Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1492. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1493. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="T2.0466"></a><a name="M2.0338"></a> yācito santo, anomadassī mahāmuni;</p>
  1494. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, uyyāne so sudassane <span class="note">[sudassanuyyānamuttame (syā. kaṃ.)]</span>.</p>
  1495. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1496. <p class="gatha1">Nisabho ca anomo ca <span class="note">[asoko ca (sī.)]</span>, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1497. <p class="gathalast">Varuṇo nāmupaṭṭhāko, anomadassissa satthuno.</p>
  1498. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1499. <p class="gatha1">Sundarī ca sumanā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1500. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, ajjunoti pavuccati.</p>
  1501. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1502. <p class="gatha1">Nandivaḍḍho sirivaḍḍho, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1503. <p class="gathalast">Uppalā ceva padumā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1504. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1505. <p class="gatha1">Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ<a name="V2.0324"></a>, accuggato mahāmuni;</p>
  1506. <p class="gathalast">Pabhā niddhāvatī tassa, sataraṃsīva uggato.</p>
  1507. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1508. <p class="gatha1">Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1509. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1510. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1511. <p class="gatha1">Supupphitaṃ pāvacanaṃ, arahantehi tādihi;</p>
  1512. <p class="gathalast">Vītarāgehi vimalehi, sobhittha jinasāsanaṃ.</p>
  1513. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1514. <p class="gatha1">So ca satthā amitayaso, yugāni tāni atuliyāni;</p>
  1515. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  1516. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1517. <p class="gatha1">Anomadassī jino satthā, dhammārāmamhi nibbuto;</p>
  1518. <p class="gathalast">Tatthevassa jinathūpo, ubbedho pañcavīsatīti.</p>
  1519. <p class="centered">Anomadassissa bhagavato vaṃso sattamo.</p>
  1520. <a name="kn12_10"></a>
  1521. <p class="chapter">10. Padumabuddhavaṃso</p>
  1522. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1523. <p class="gatha1">Anomadassissa <a name="T2.0467"></a><a name="P0.0031"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  1524. <p class="gathalast">Padumo nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo.</p>
  1525. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1526. <p class="gatha1">Tassāpi asamaṃ sīlaṃ, samādhipi anantako;</p>
  1527. <p class="gathalast">Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimuttipi anūpamā.</p>
  1528. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1529. <p class="gatha1">Tassāpi <a name="M2.0339"></a> atulatejassa, dhammacakkappavattane;</p>
  1530. <p class="gathalast">Abhisamayā tayo āsuṃ, mahātamapavāhanā.</p>
  1531. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1532. <p class="gatha1">Paṭhamābhisamaye buddho, koṭisatamabodhayi;</p>
  1533. <p class="gathalast">Dutiyābhisamaye dhīro, navutikoṭimabodhayi.</p>
  1534. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1535. <p class="gatha1">Yadā ca padumo buddho, ovadī sakamatrajaṃ;</p>
  1536. <p class="gathalast">Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1537. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1538. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, padumassa mahesino;</p>
  1539. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  1540. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1541. <p class="gatha1">Kathinatthārasamaye<a name="V2.0325"></a>, uppanne kathinacīvare;</p>
  1542. <p class="gathalast">Dhammasenāpatitthāya, bhikkhū sibbiṃsu <span class="note">[yāciṃsu (ka.)]</span> cīvaraṃ.</p>
  1543. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1544. <p class="gatha1">Tadā te vimalā bhikkhū, chaḷabhiññā mahiddhikā;</p>
  1545. <p class="gathalast">Tīṇi satasahassāni, samiṃsu aparājitā.</p>
  1546. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1547. <p class="gatha1">Punāparaṃ so narāsabho <span class="note">[naravusabho (syā. kaṃ.)]</span>, pavane vāsaṃ upāgami;</p>
  1548. <p class="gathalast">Tadā samāgamo āsi, dvinnaṃ satasahassinaṃ.</p>
  1549. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1550. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, sīho āsiṃ migādhibhū;</p>
  1551. <p class="gathalast">Vivekamanubrūhantaṃ<a name="T2.0468"></a>, pavane addasaṃ jinaṃ.</p>
  1552. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1553. <p class="gatha1">Vanditvā sirasā pāde, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;</p>
  1554. <p class="gathalast">Tikkhattuṃ abhināditvā, sattāhaṃ jinamupaṭṭhahaṃ.</p>
  1555. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1556. <p class="gatha1">Sattāhaṃ varasamāpattiyā, vuṭṭhahitvā tathāgato;</p>
  1557. <p class="gathalast">Manasā cintayitvāna, koṭibhikkhū samānayi.</p>
  1558. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1559. <p class="gatha1">Tadāpi so mahāvīro, tesaṃ majjhe viyākari;</p>
  1560. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1561. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1562. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0469"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1563. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1564. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  1565. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1566. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1567. <p class="gatha1">Campakaṃ nāma nagaraṃ, asamo nāma khattiyo;</p>
  1568. <p class="gathalast">Asamā nāma janikā, padumassa mahesino.</p>
  1569. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1570. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni<a name="M2.0340"></a><a name="P0.0032"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1571. <p class="gathalast">Nandāvasuyasuttarā<a name="T2.0470"></a>, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1572. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1573. <p class="gatha1">Tettiṃsa ca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1574. <p class="gathalast">Uttarā nāma sā nārī, rammo nāmāsi atrajo.</p>
  1575. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1576. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;</p>
  1577. <p class="gathalast">Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1578. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1579. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, padumo lokanāyako;</p>
  1580. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, dhanañcuyyānamuttame.</p>
  1581. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1582. <p class="gatha1">Sālo ca upasālo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1583. <p class="gathalast">Varuṇo nāmupaṭṭhāko, padumassa mahesino.</p>
  1584. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1585. <p class="gatha1">Rādhā <a name="V2.0326"></a> ceva surādhā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1586. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, mahāsoṇoti vuccati.</p>
  1587. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1588. <p class="gatha1">Bhiyyo ceva asamo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1589. <p class="gathalast">Rucī ca nandarāmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1590. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1591. <p class="gatha1">Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;</p>
  1592. <p class="gathalast">Pabhā niddhāvatī tassa, asamā sabbaso disā.</p>
  1593. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1594. <p class="gatha1">Candappabhā sūriyappabhā, ratanaggimaṇippabhā;</p>
  1595. <p class="gathalast">Sabbāpi tā hatā honti, patvā jinapabhuttamaṃ.</p>
  1596. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1597. <p class="gatha1">Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1598. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1599. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1600. <p class="gatha1">Paripakkamānase <a name="T2.0471"></a> satte, bodhayitvā asesato;</p>
  1601. <p class="gathalast">Sesake anusāsitvā, nibbuto so sasāvako.</p>
  1602. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1603. <p class="gatha1">Uragova tacaṃ jiṇṇaṃ, vaddhapattaṃva pādapo;</p>
  1604. <p class="gathalast">Jahitvā sabbasaṅkhāre, nibbuto so yathā sikhī.</p>
  1605. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1606. <p class="gatha1">Padumo jinavaro satthā, dhammārāmamhi nibbuto;</p>
  1607. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  1608. <p class="centered">Padumassa bhagavato vaṃso aṭṭhamo.</p>
  1609. <a name="kn12_11"></a>
  1610. <p class="chapter">11. Nāradabuddhavaṃso</p>
  1611. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1612. <p class="gatha1">Padumassa <a name="M2.0341"></a><a name="P0.0033"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  1613. <p class="gathalast">Nārado nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo.</p>
  1614. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1615. <p class="gatha1">So buddho cakkavattissa, jeṭṭho dayitaoraso;</p>
  1616. <p class="gathalast">Āmukkamālābharaṇo, uyyānaṃ upasaṅkami.</p>
  1617. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1618. <p class="gatha1">Tatthāsi rukkho yasavipulo, abhirūpo brahā suci;</p>
  1619. <p class="gathalast">Tamajjhapatvā upanisīdi, mahāsoṇassa heṭṭhato.</p>
  1620. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1621. <p class="gatha1">Tattha <a name="V2.0327"></a> ñāṇavaruppajji, anantaṃ vajirūpamaṃ;</p>
  1622. <p class="gathalast">Tena vicini saṅkhāre, ukkujjamavakujjakaṃ <span class="note">[kujjataṃ (syā. kaṃ.)]</span>.</p>
  1623. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1624. <p class="gatha1">Tattha sabbakilesāni, asesamabhivāhayi;</p>
  1625. <p class="gathalast">Pāpuṇī kevalaṃ bodhiṃ, buddhañāṇe ca cuddasa.</p>
  1626. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1627. <p class="gatha1">Pāpuṇitvāna <a name="T2.0472"></a> sambodhiṃ, dhammacakkaṃ pavattayi;</p>
  1628. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  1629. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1630. <p class="gatha1">Mahādoṇaṃ nāgarājaṃ, vinayanto mahāmuni;</p>
  1631. <p class="gathalast">Pāṭiheraṃ tadākāsi, dassayanto sadevake.</p>
  1632. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1633. <p class="gatha1">Tadā devamanussānaṃ, tamhi dhammappakāsane;</p>
  1634. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassāni, tariṃsu sabbasaṃsayaṃ.</p>
  1635. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1636. <p class="gatha1">Yamhi kāle mahāvīro, ovadī sakamatrajaṃ;</p>
  1637. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1638. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1639. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, nāradassa mahesino;</p>
  1640. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  1641. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1642. <p class="gatha1">Yadā buddho buddhaguṇaṃ, sanidānaṃ pakāsayi;</p>
  1643. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassāni, samiṃsu vimalā tadā.</p>
  1644. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1645. <p class="gatha1">Yadā verocano nāgo, dānaṃ dadāti satthuno;</p>
  1646. <p class="gathalast">Tadā samiṃsu jinaputtā, asītisatasahassiyo.</p>
  1647. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1648. <p class="gatha1">Ahaṃ <a name="M2.0342"></a> tena samayena, jaṭilo uggatāpano;</p>
  1649. <p class="gathalast">Antalikkhacaro āsiṃ, pañcābhiññāsu pāragū.</p>
  1650. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1651. <p class="gatha1">Tadāpāhaṃ asamasamaṃ, sasaṅghaṃ saparijjanaṃ;</p>
  1652. <p class="gathalast">Annapānena tappetvā, candanenābhipūjayiṃ.</p>
  1653. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1654. <p class="gatha1">Sopi maṃ tadā byākāsi, nārado lokanāyako;</p>
  1655. <p class="gathalast">‘‘Aparimeyyito <a name="T2.0473"></a> kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1656. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1657. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0474"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1658. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1659. <p class="gatha1">Tassāpi <a name="P0.0034"></a> vacanaṃ sutvā, bhiyyo hāsetva mānasaṃ;</p>
  1660. <p class="gathalast">Adhiṭṭhahiṃ vataṃ uggaṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1661. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1662. <p class="gatha1">Nagaraṃ dhaññavatī nāma, sudevo nāma khattiyo;</p>
  1663. <p class="gathalast">Anomā nāma janikā, nāradassa mahesino.</p>
  1664. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1665. <p class="gatha1">Navavassasahassāni<a name="V2.0328"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1666. <p class="gathalast">Jito vijitābhirāmo, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1667. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1668. <p class="gatha1">Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1669. <p class="gathalast">Vijitasenā nāma nārī, nanduttaro nāma atrajo.</p>
  1670. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1671. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, padasā gamanena nikkhami;</p>
  1672. <p class="gathalast">Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo <span class="note">[lokanāyako (sī. ka.)]</span>.</p>
  1673. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1674. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="T2.0475"></a> yācito santo, nārado lokanāyako;</p>
  1675. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, dhanañcuyyānamuttame.</p>
  1676. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1677. <p class="gatha1">Bhaddasālo jitamitto, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1678. <p class="gathalast">Vāseṭṭho nāmupaṭṭhāko, nāradassa mahesino.</p>
  1679. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1680. <p class="gatha1">Uttarā phaggunī ceva, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1681. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, mahāsoṇoti vuccati.</p>
  1682. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1683. <p class="gatha1">Uggarindo vasabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1684. <p class="gathalast">Indāvarī ca vaṇḍī <span class="note">[undī (sī.), gaṇḍī (syā. kaṃ.)]</span> ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1685. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1686. <p class="gatha1">Aṭṭhāsītiratanāni<a name="M2.0343"></a>, accuggato mahāmuni;</p>
  1687. <p class="gathalast">Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.</p>
  1688. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1689. <p class="gatha1">Tassa byāmappabhā kāyā, niddhāvati disodisaṃ;</p>
  1690. <p class="gathalast">Nirantaraṃ divārattiṃ, yojanaṃ pharate sadā.</p>
  1691. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1692. <p class="gatha1">Na keci tena samayena, samantā yojane janā;</p>
  1693. <p class="gathalast">Ukkāpadīpe ujjālenti, buddharaṃsīhi otthaṭā.</p>
  1694. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1695. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1696. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1697. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1698. <p class="gatha1">Yathā uḷūhi gaganaṃ, vicittaṃ upasobhati;</p>
  1699. <p class="gathalast">Tatheva sāsanaṃ tassa, arahantehi sobhati.</p>
  1700. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1701. <p class="gatha1">Saṃsārasotaṃ taraṇāya, sesake paṭipannake;</p>
  1702. <p class="gathalast">Dhammasetuṃ <a name="T2.0476"></a> daḷhaṃ katvā, nibbuto so narāsabho.</p>
  1703. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1704. <p class="gatha1">Sopi buddho asamasamo, tepi khīṇāsavā atulatejā;</p>
  1705. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  1706. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  1707. <p class="gatha1">Nārado jinavasabho, nibbuto sudassane pure;</p>
  1708. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, catuyojanamuggatoti.</p>
  1709. <p class="centered">Nāradassa bhagavato vaṃso navamo.</p>
  1710. <a name="kn12_12"></a>
  1711. <p class="chapter">12. Padumuttarabuddhavaṃso</p>
  1712. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1713. <p class="gatha1">Nāradassa <a name="V2.0329"></a><a name="P0.0035"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  1714. <p class="gathalast">Padumuttaro nāma jino, akkhobho sāgarūpamo.</p>
  1715. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1716. <p class="gatha1">Maṇḍakappova so āsi, yamhi buddho ajāyatha;</p>
  1717. <p class="gathalast">Ussannakusalā janatā, tamhi kappe ajāyatha.</p>
  1718. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1719. <p class="gatha1">Padumuttarassa bhagavato, paṭhame dhammadesane;</p>
  1720. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.</p>
  1721. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1722. <p class="gatha1">Tato parampi vassante, tappayante ca pāṇine;</p>
  1723. <p class="gathalast">Sattatiṃsasatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  1724. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1725. <p class="gatha1">Yamhi <a name="M2.0344"></a> kāle mahāvīro, ānandaṃ upasaṅkami;</p>
  1726. <p class="gathalast">Pitusantikaṃ upagantvā, āhanī amatadundubhiṃ.</p>
  1727. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1728. <p class="gatha1">Āhate amatabherimhi, vassante dhammavuṭṭhiyā;</p>
  1729. <p class="gathalast">Paññāsasatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1730. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1731. <p class="gatha1">Ovādako <a name="T2.0477"></a> viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;</p>
  1732. <p class="gathalast">Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1733. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1734. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, padumuttarassa satthuno;</p>
  1735. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  1736. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1737. <p class="gatha1">Yadā buddho asamasamo, vasi vebhārapabbate;</p>
  1738. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  1739. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1740. <p class="gatha1">Puna cārikaṃ pakkante, gāmanigamaraṭṭhato;</p>
  1741. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo.</p>
  1742. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1743. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, jaṭilo nāma raṭṭhiko;</p>
  1744. <p class="gathalast">Sambuddhappamukhaṃ saṅghaṃ, sabhattaṃ dussamadāsahaṃ.</p>
  1745. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1746. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;</p>
  1747. <p class="gathalast">‘‘Satasahassito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1748. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1749. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="V2.0330"></a> padahitvāna…pe… <a name="T2.0478"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1750. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1751. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, uttariṃ vatamadhiṭṭhahiṃ;</p>
  1752. <p class="gathalast">Akāsiṃ uggadaḷhaṃ dhitiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1753. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1754. <p class="gatha1">Byāhatā titthiyā sabbe, vimanā dummanā tadā;</p>
  1755. <p class="gathalast">Na tesaṃ keci paricaranti, raṭṭhato nicchubhanti te.</p>
  1756. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1757. <p class="gatha1">Sabbe <a name="P0.0036"></a> tattha samāgantvā, upagacchuṃ buddhasantike;</p>
  1758. <p class="gathalast">Tuvaṃ nātho mahāvīra, saraṇaṃ hohi cakkhuma.</p>
  1759. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1760. <p class="gatha1">Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;</p>
  1761. <p class="gathalast">Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.</p>
  1762. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1763. <p class="gatha1">Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi taṃ;</p>
  1764. <p class="gathalast">Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādihi.</p>
  1765. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1766. <p class="gatha1">Nagaraṃ <a name="M2.0345"></a> haṃsavatī nāma, ānando nāma khattiyo;</p>
  1767. <p class="gathalast">Sujātā nāma janikā, padumuttarassa satthuno.</p>
  1768. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1769. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1770. <p class="gathalast">Naravāhano yaso vasavattī <span class="note">[nārivāhano yasavatī (syā. kaṃ.)]</span>, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1771. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1772. <p class="gatha1">Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1773. <p class="gathalast">Vasudattā nāma nārī, uttamo nāma atrajo.</p>
  1774. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1775. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;</p>
  1776. <p class="gathalast">Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  1777. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1778. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="T2.0480"></a> yācito santo, padumuttaro vināyako;</p>
  1779. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, mithiluyyānamuttame.</p>
  1780. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1781. <p class="gatha1">Devalo ca sujāto ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1782. <p class="gathalast">Sumano nāmupaṭṭhāko, padumuttarassa mahesino.</p>
  1783. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1784. <p class="gatha1">Amitā ca asamā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1785. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, salaloti pavuccati.</p>
  1786. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1787. <p class="gatha1">Vitiṇṇo ceva <span class="note">[amito ceva (syā.)]</span> tisso ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1788. <p class="gathalast">Haṭṭhā ceva vicittā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1789. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1790. <p class="gatha1">Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;</p>
  1791. <p class="gathalast">Kañcanagghiyasaṅkāso, dvattiṃsavaralakkhaṇo.</p>
  1792. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1793. <p class="gatha1">Kuṭṭā <a name="V2.0331"></a> kavāṭā bhittī ca, rukkhā nagasiluccayā;</p>
  1794. <p class="gathalast">Na tassāvaraṇaṃ atthi, samantā dvādasayojane.</p>
  1795. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1796. <p class="gatha1">Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  1797. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1798. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1799. <p class="gatha1">Santāretvā bahujanaṃ, chinditvā sabbasaṃsayaṃ;</p>
  1800. <p class="gathalast">Jalitvā aggikkhandhova nibbuto so sasāvako.</p>
  1801. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1802. <p class="gatha1">Padumuttaro jino buddho, nandārāmamhi nibbuto;</p>
  1803. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, dvādasubbedhayojanoti.</p>
  1804. <p class="centered">Padumuttarassa bhagavato vaṃso dasamo.</p>
  1805. <a name="kn12_13"></a>
  1806. <p class="chapter">13. Sumedhabuddhavaṃso</p>
  1807. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1808. <p class="gatha1">Padumuttarassa <a name="T2.0481"></a><a name="M2.0346"></a><a name="P0.0037"></a> aparena, sumedho nāma nāyako;</p>
  1809. <p class="gathalast">Durāsado uggatejo, sabbalokuttamo muni.</p>
  1810. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1811. <p class="gatha1">Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;</p>
  1812. <p class="gathalast">Hitesī sabbasattānaṃ, bahū mocesi bandhanā.</p>
  1813. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1814. <p class="gatha1">Yadā buddho pāpuṇitvā, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;</p>
  1815. <p class="gathalast">Sudassanamhi nagare, dhammacakkaṃ pavattayi.</p>
  1816. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1817. <p class="gatha1">Tassāpi abhisamayā tīṇi, ahesuṃ dhammadesane;</p>
  1818. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  1819. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1820. <p class="gatha1">Punāparaṃ kumbhakaṇṇaṃ, yakkhaṃ so damayī jino;</p>
  1821. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  1822. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1823. <p class="gatha1">Punāparaṃ amitayaso, catusaccaṃ pakāsayi;</p>
  1824. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1825. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1826. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, sumedhassa mahesino;</p>
  1827. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  1828. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1829. <p class="gatha1">Sudassanaṃ <a name="V2.0332"></a> nāma nagaraṃ, upagañchi jino yadā;</p>
  1830. <p class="gathalast">Tadā khīṇāsavā bhikkhū, samiṃsu satakoṭiyo.</p>
  1831. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1832. <p class="gatha1">Punāparaṃ devakūṭe, bhikkhūnaṃ kathinatthate;</p>
  1833. <p class="gathalast">Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  1834. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1835. <p class="gatha1">Punāparaṃ <a name="T2.0482"></a> dasabalo, yadā carati cārikaṃ;</p>
  1836. <p class="gathalast">Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.</p>
  1837. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1838. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, uttaro nāma māṇavo;</p>
  1839. <p class="gathalast">Asītikoṭiyo mayhaṃ, ghare sannicitaṃ dhanaṃ.</p>
  1840. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1841. <p class="gatha1">Kevalaṃ sabbaṃ datvāna, sasaṅghe lokanāyake;</p>
  1842. <p class="gathalast">Saraṇaṃ tassupagañchiṃ, pabbajjañcābhirocayiṃ.</p>
  1843. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1844. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, karonto anumodanaṃ;</p>
  1845. <p class="gathalast">‘‘Tiṃsakappasahassamhi, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1846. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1847. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="M2.0347"></a> padahitvāna…pe… <a name="T2.0483"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1848. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1849. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  1850. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1851. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1852. <p class="gatha1">Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;</p>
  1853. <p class="gathalast">Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  1854. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1855. <p class="gatha1">Tatthappamatto <a name="T2.0484"></a><a name="P0.0038"></a> viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;</p>
  1856. <p class="gathalast">Abhiññāsu pāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.</p>
  1857. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1858. <p class="gatha1">Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;</p>
  1859. <p class="gathalast">Sudattā nāma janikā, sumedhassa mahesino.</p>
  1860. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1861. <p class="gatha1">Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1862. <p class="gathalast">Sucandakañcanasirivaḍḍhā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1863. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1864. <p class="gatha1">Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1865. <p class="gathalast">Sumanā nāma sā nārī, punabbasu nāma atrajo.</p>
  1866. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1867. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;</p>
  1868. <p class="gathalast">Anūnakaṃ aḍḍhamāsaṃ, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1869. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1870. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, sumedho lokanāyako;</p>
  1871. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudassanuyyānamuttame.</p>
  1872. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1873. <p class="gatha1">Saraṇo <a name="V2.0333"></a> sabbakāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1874. <p class="gathalast">Sāgaro nāmupaṭṭhāko, sumedhassa mahesino.</p>
  1875. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1876. <p class="gatha1">Rāmā ceva surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1877. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, mahānīpoti vuccati.</p>
  1878. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1879. <p class="gatha1">Uruvelā yasavā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1880. <p class="gathalast">Yasodharā sirimā ca <span class="note">[yasā nāma sirimā ca (syā. kaṃ.)]</span>, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1881. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1882. <p class="gatha1">Aṭṭhāsītiratanāni, accuggato mahāmuni;</p>
  1883. <p class="gathalast">Obhāseti disā sabbā, cando tāragaṇe yathā.</p>
  1884. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1885. <p class="gatha1">Cakkavattimaṇī <a name="T2.0485"></a> nāma, yathā tapati yojanaṃ;</p>
  1886. <p class="gathalast">Tatheva tassa ratanaṃ, samantā pharati yojanaṃ.</p>
  1887. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1888. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni<a name="M2.0348"></a>, āyu vijjati tāvade;</p>
  1889. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  1890. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1891. <p class="gatha1">Tevijjachaḷabhiññehi, balappattehi tādihi;</p>
  1892. <p class="gathalast">Samākulamidaṃ āsi, arahantehi sādhuhi.</p>
  1893. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1894. <p class="gatha1">Tepi sabbe amitayasā, vippamuttā nirūpadhī;</p>
  1895. <p class="gathalast">Ñāṇālokaṃ dassayitvā, nibbutā te mahāyasā.</p>
  1896. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1897. <p class="gatha1">Sumedho jinavaro buddho, medhārāmamhi nibbuto;</p>
  1898. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  1899. <p class="centered">Sumedhassa bhagavato vaṃso ekādasamo.</p>
  1900. <a name="kn12_14"></a>
  1901. <p class="chapter">14. Sujātabuddhavaṃso</p>
  1902. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1903. <p class="gatha1">Tattheva <a name="P0.0039"></a> maṇḍakappamhi, sujāto nāma nāyako;</p>
  1904. <p class="gathalast">Sīhahanusabhakkhandho, appameyyo durāsado.</p>
  1905. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1906. <p class="gatha1">Candova vimalo suddho, sataraṃsīva patāpavā;</p>
  1907. <p class="gathalast">Evaṃ sobhati sambuddho, jalanto siriyā sadā.</p>
  1908. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1909. <p class="gatha1">Pāpuṇitvāna <a name="V2.0334"></a> sambuddho, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;</p>
  1910. <p class="gathalast">Sumaṅgalamhi nagare, dhammacakkaṃ pavattayi.</p>
  1911. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1912. <p class="gatha1">Desente <a name="T2.0486"></a> <span class="note">[desento (syā. kaṃ.)]</span> pavaraṃ dhammaṃ, sujāte lokanāyake <span class="note">[sujāto lokanāyako (syā. kaṃ.)]</span>;</p>
  1913. <p class="gathalast">Asītikoṭī abhisamiṃsu, paṭhame dhammadesane.</p>
  1914. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1915. <p class="gatha1">Yadā sujāto amitayaso, deve vassaṃ upāgami;</p>
  1916. <p class="gathalast">Sattatiṃsasatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  1917. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1918. <p class="gatha1">Yadā sujāto asamasamo, upagacchi pitusantikaṃ;</p>
  1919. <p class="gathalast">Saṭṭhisatasahassānaṃ <span class="note">[sattatiṃsasahassānaṃ (sī.)]</span>, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  1920. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1921. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, sujātassa mahesino;</p>
  1922. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  1923. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1924. <p class="gatha1">Abhiññābalappattānaṃ<a name="M2.0349"></a>, appattānaṃ bhavābhave;</p>
  1925. <p class="gathalast">Saṭṭhisatasahassāni, paṭhamaṃ sannipatiṃsu te.</p>
  1926. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1927. <p class="gatha1">Punāparaṃ sannipāte, tidivorohaṇe jine;</p>
  1928. <p class="gathalast">Paññāsasatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  1929. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1930. <p class="gatha1">Upasaṅkamanto narāsabhaṃ, tassa yo aggasāvako;</p>
  1931. <p class="gathalast">Catūhi satasahassehi, sambuddhaṃ upasaṅkami.</p>
  1932. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1933. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, catudīpamhi issaro;</p>
  1934. <p class="gathalast">Antalikkhacaro āsiṃ, cakkavattī mahabbalo.</p>
  1935. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1936. <p class="gatha1">Loke acchariyaṃ disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;</p>
  1937. <p class="gathalast">Upagantvāna vandiṃ so, sujātaṃ lokanāyakaṃ.</p>
  1938. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1939. <p class="gatha1">Catudīpe mahārajjaṃ, ratane satta uttame;</p>
  1940. <p class="gathalast">Buddhe niyyādayitvāna, pabbajiṃ tassa santike.</p>
  1941. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1942. <p class="gatha1">Ārāmikā janapade, uṭṭhānaṃ paṭipiṇḍiya;</p>
  1943. <p class="gathalast">Upanenti <a name="T2.0487"></a> bhikkhusaṅghassa, paccayaṃ sayanāsanaṃ.</p>
  1944. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1945. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho <span class="note">[tadā (syā. kaṃ.)]</span> byākāsi, dasasahassimhi issaro;</p>
  1946. <p class="gathalast">‘‘Tiṃsakappasahassamhi, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  1947. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1948. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="P0.0040"></a> padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  1949. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1950. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ;</p>
  1951. <p class="gathalast">Adhiṭṭhahiṃ vataṃ uggaṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  1952. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1953. <p class="gatha1">Suttantaṃ <a name="V2.0335"></a> vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;</p>
  1954. <p class="gathalast">Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  1955. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1956. <p class="gatha1">Tatthappamatto viharanto, brahmaṃ bhāvetva bhāvanaṃ;</p>
  1957. <p class="gathalast">Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.</p>
  1958. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1959. <p class="gatha1">Sumaṅgalaṃ nāma nagaraṃ, uggato nāma khattiyo;</p>
  1960. <p class="gathalast">Mātā pabhāvatī nāma, sujātassa mahesino.</p>
  1961. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1962. <p class="gatha1">Navavassasahassāni<a name="T2.0489"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  1963. <p class="gathalast">Sirī upasirī nando, tayo pāsādamuttamā.</p>
  1964. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1965. <p class="gatha1">Tevīsatisahassāni<a name="M2.0350"></a>, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  1966. <p class="gathalast">Sirinandā nāma nārī, upaseno nāma atrajo.</p>
  1967. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1968. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;</p>
  1969. <p class="gathalast">Anūnanavamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  1970. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1971. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, sujāto lokanāyako;</p>
  1972. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, sumaṅgaluyyānamuttame.</p>
  1973. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1974. <p class="gatha1">Sudassano sudevo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  1975. <p class="gathalast">Nārado nāmupaṭṭhāko, sujātassa mahesino.</p>
  1976. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1977. <p class="gatha1">Nāgā ca nāgasamālā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  1978. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, mahāveḷūti vuccati.</p>
  1979. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1980. <p class="gatha1">So ca rukkho ghanakkhandho <span class="note">[ghanaruciro (sī. ka.)]</span>, acchiddo hoti pattiko;</p>
  1981. <p class="gathalast">Uju vaṃso brahā hoti, dassanīyo manoramo.</p>
  1982. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1983. <p class="gatha1">Ekakkhandho pavaḍḍhitvā, tato sākhā pabhijjati;</p>
  1984. <p class="gathalast">Yathā subaddho morahattho, evaṃ sobhati so dumo.</p>
  1985. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1986. <p class="gatha1">Na tassa kaṇṭakā honti, nāpi chiddaṃ mahā ahu;</p>
  1987. <p class="gathalast">Vitthiṇṇasākho aviralo, sandacchāyo manoramo.</p>
  1988. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1989. <p class="gatha1">Sudatto ceva citto ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  1990. <p class="gathalast">Subhaddā ca padumā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  1991. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1992. <p class="gatha1">Paññāsaratano <a name="T2.0490"></a> āsi, uccattanena so jino;</p>
  1993. <p class="gathalast">Sabbākāravarūpeto, sabbaguṇamupāgato.</p>
  1994. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1995. <p class="gatha1">Tassa pabhā asamasamā, niddhāvati samantato;</p>
  1996. <p class="gathalast">Appamāṇo atuliyo, opammehi anūpamo.</p>
  1997. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  1998. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni<a name="V2.0336"></a>, āyu vijjati tāvade;</p>
  1999. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2000. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  2001. <p class="gatha1">Yathāpi sāgare ūmī, gagane tārakā yathā;</p>
  2002. <p class="gathalast">Evaṃ tadā pāvacanaṃ, arahantehi cittitaṃ <span class="note">[cittakaṃ (syā. kaṃ.)]</span>.</p>
  2003. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn12"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  2004. <p class="gatha1">So <a name="M2.0351"></a><a name="P0.0041"></a> ca buddho asamasamo, guṇāni ca tāni atuliyāni;</p>
  2005. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2006. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn12"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  2007. <p class="gatha1">Sujāto jinavaro buddho, silārāmamhi nibbuto;</p>
  2008. <p class="gathalast">Tattheva tassa cetiyo <span class="note">[tattheva cetiyo satthu (syā. kaṃ.)]</span>, tīṇigāvutamuggatoti.</p>
  2009. <p class="centered">Sujātassa bhagavato vaṃso dvādasamo.</p>
  2010. <a name="kn12_15"></a>
  2011. <p class="chapter">15. Piyadassībuddhavaṃso</p>
  2012. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2013. <p class="gatha1">Sujātassa aparena, sayambhū lokanāyako;</p>
  2014. <p class="gathalast">Durāsado asamasamo, piyadassī mahāyaso.</p>
  2015. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2016. <p class="gatha1">Sopi <a name="T2.0491"></a> buddho amitayaso, ādiccova virocati;</p>
  2017. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamaṃ nihantvāna, dhammacakkaṃ pavattayi.</p>
  2018. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2019. <p class="gatha1">Tassāpi atulatejassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;</p>
  2020. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2021. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2022. <p class="gatha1">Sudassano devarājā, micchādiṭṭhimarocayi;</p>
  2023. <p class="gathalast">Tassa diṭṭhiṃ vinodento, satthā dhammamadesayi.</p>
  2024. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2025. <p class="gatha1">Janasannipāto atulo, mahāsannipatī tadā;</p>
  2026. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2027. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2028. <p class="gatha1">Yadā doṇamukhaṃ hatthiṃ, vinesi narasārathi;</p>
  2029. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2030. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2031. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi piyadassino;</p>
  2032. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  2033. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2034. <p class="gatha1">Tato <a name="V2.0337"></a> paraṃ navutikoṭī, samiṃsu ekato munī;</p>
  2035. <p class="gathalast">Tatiye sannipātamhi, asītikoṭiyo ahū.</p>
  2036. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2037. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, kassapo nāma brāhmaṇo <span class="note">[mānavo (syā. kaṃ.)]</span>;</p>
  2038. <p class="gathalast">Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.</p>
  2039. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2040. <p class="gatha1">Tassa <a name="M2.0352"></a> dhammaṃ suṇitvāna, pasādaṃ janayiṃ ahaṃ;</p>
  2041. <p class="gathalast">Koṭisatasahassehi, saṅghārāmaṃ amāpayiṃ.</p>
  2042. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2043. <p class="gatha1">Tassa datvāna ārāmaṃ, haṭṭho saṃviggamānaso;</p>
  2044. <p class="gathalast">Saraṇe pañca sīle ca <span class="note">[saraṇaṃ pañcasīlañca (sī.)]</span>, daḷhaṃ katvā samādiyiṃ.</p>
  2045. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2046. <p class="gatha1">Sopi <a name="T2.0492"></a> maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;</p>
  2047. <p class="gathalast">‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2048. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2049. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="P0.0042"></a> padahitvāna…pe… <a name="T2.0493"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2050. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2051. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2052. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2053. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2054. <p class="gatha1">Sudhaññaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;</p>
  2055. <p class="gathalast">Candā nāmāsi janikā, piyadassissa satthuno.</p>
  2056. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2057. <p class="gatha1">Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2058. <p class="gathalast">Sunimmalavimalagiriguhā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2059. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2060. <p class="gatha1">Tettiṃsasahassāni ca, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2061. <p class="gathalast">Vimalā nāma nārī ca, kañcanāveḷo nāma atrajo.</p>
  2062. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2063. <p class="gatha1">Nimitte <a name="T2.0494"></a> caturo disvā, rathayānena nikkhami;</p>
  2064. <p class="gathalast">Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  2065. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2066. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, piyadassī mahāmuni;</p>
  2067. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, usabhuyyāne manorame.</p>
  2068. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2069. <p class="gatha1">Pālito sabbadassī ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2070. <p class="gathalast">Sobhito nāmupaṭṭhāko, piyadassissa satthuno.</p>
  2071. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2072. <p class="gatha1">Sujātā dhammadinnā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2073. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, kakudhoti pavuccati.</p>
  2074. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2075. <p class="gatha1">Sandhako dhammako ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2076. <p class="gathalast">Visākhā dhammadinnā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2077. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2078. <p class="gatha1">Sopi <a name="M2.0353"></a><a name="V2.0338"></a> buddho amitayaso, dvattiṃsavaralakkhaṇo;</p>
  2079. <p class="gathalast">Asītihatthamubbedho, sālarājāva dissati.</p>
  2080. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2081. <p class="gatha1">Aggicandasūriyānaṃ, natthi tādisikā pabhā;</p>
  2082. <p class="gathalast">Yathā ahu pabhā tassa, asamassa mahesino.</p>
  2083. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2084. <p class="gatha1">Tassāpi devadevassa, āyu tāvatakaṃ ahu;</p>
  2085. <p class="gathalast">Navutivassasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.</p>
  2086. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2087. <p class="gatha1">Sopi buddho asamasamo, yugānipi tāni atuliyāni;</p>
  2088. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2089. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2090. <p class="gatha1">Piyadassī munivaro, assatthārāmamhi nibbuto;</p>
  2091. <p class="gathalast">Tatthevassa jinathūpo, tīṇiyojanamuggatoti.</p>
  2092. <p class="centered">Piyadassissa bhagavato vaṃso terasamo.</p>
  2093. <a name="kn12_16"></a>
  2094. <p class="chapter">16. Atthadassībuddhavaṃso</p>
  2095. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2096. <p class="gatha1">Tattheva <a name="T2.0495"></a><a name="P0.0043"></a> maṇḍakappamhi, atthadassī mahāyaso;</p>
  2097. <p class="gathalast">Mahātamaṃ nihantvāna, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  2098. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2099. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayi;</p>
  2100. <p class="gathalast">Amatena tappayī lokaṃ, dasasahassisadevakaṃ.</p>
  2101. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2102. <p class="gatha1">Tassāpi lokanāthassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;</p>
  2103. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2104. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2105. <p class="gatha1">Yadā buddho atthadassī, carate devacārikaṃ;</p>
  2106. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2107. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2108. <p class="gatha1">Punāparaṃ yadā buddho, desesi pitusantike;</p>
  2109. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2110. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2111. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi ca mahesino;</p>
  2112. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2113. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2114. <p class="gatha1">Aṭṭhanavutisahassānaṃ<a name="V2.0339"></a>, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  2115. <p class="gathalast">Aṭṭhāsītisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2116. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2117. <p class="gatha1">Aṭṭhasattatisatasahassānaṃ<a name="M2.0354"></a>, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  2118. <p class="gathalast">Anupādā vimuttānaṃ, vimalānaṃ mahesinaṃ.</p>
  2119. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2120. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;</p>
  2121. <p class="gathalast">Susīmo nāma nāmena, mahiyā seṭṭhasammato.</p>
  2122. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2123. <p class="gatha1">Dibbaṃ <a name="T2.0496"></a> mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;</p>
  2124. <p class="gathalast">Devalokāharitvāna, sambuddhamabhipūjayiṃ.</p>
  2125. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2126. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, atthadassī mahāmuni;</p>
  2127. <p class="gathalast">‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2128. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2129. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2130. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2131. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho <span class="note">[tuṭṭho (syā. kaṃ.)]</span> saṃviggamānaso;</p>
  2132. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2133. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2134. <p class="gatha1">Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, sāgaro nāma khattiyo;</p>
  2135. <p class="gathalast">Sudassanā nāma janikā, atthadassissa satthuno.</p>
  2136. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2137. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2138. <p class="gathalast">Amaragiri sugiri vāhanā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2139. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2140. <p class="gatha1">Tettiṃsañca <a name="T2.0498"></a> sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2141. <p class="gathalast">Visākhā nāma nārī ca, selo nāmāsi atrajo.</p>
  2142. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2143. <p class="gatha1">Nimitte <a name="P0.0044"></a> caturo disvā, assayānena nikkhami;</p>
  2144. <p class="gathalast">Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  2145. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2146. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, atthadassī mahāyaso;</p>
  2147. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, anomuyyāne narāsabho.</p>
  2148. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2149. <p class="gatha1">Santo ca upasanto ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2150. <p class="gathalast">Abhayo nāmupaṭṭhāko, atthadassissa satthuno.</p>
  2151. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2152. <p class="gatha1">Dhammā ceva sudhammā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2153. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, campakoti pavuccati.</p>
  2154. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2155. <p class="gatha1">Nakulo ca nisabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2156. <p class="gathalast">Makilā ca sunandā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2157. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2158. <p class="gatha1">Sopi <a name="M2.0355"></a><a name="V2.0340"></a> buddho asamasamo, asītihatthamuggato;</p>
  2159. <p class="gathalast">Sobhate sālarājāva, uḷurājāva pūrito.</p>
  2160. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2161. <p class="gatha1">Tassa pākatikā raṃsī, anekasatakoṭiyo;</p>
  2162. <p class="gathalast">Uddhaṃ adho dasa disā, pharanti yojanaṃ sadā.</p>
  2163. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2164. <p class="gatha1">Sopi buddho narāsabho, sabbasattuttamo muni;</p>
  2165. <p class="gathalast">Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.</p>
  2166. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2167. <p class="gatha1">Atulaṃ dassetvā obhāsaṃ, virocetvā sadevake <span class="note">[atulaṃ dassayitvāna, obhāsetvā sadevake (sī. ka.)]</span>;</p>
  2168. <p class="gathalast">Sopi aniccataṃ patto, yathaggupādānasaṅkhayā.</p>
  2169. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2170. <p class="gatha1">Atthadassī <a name="T2.0499"></a> jinavaro, anomārāmamhi nibbuto;</p>
  2171. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  2172. <p class="centered">Atthadassissa bhagavato vaṃso cuddasamo.</p>
  2173. <a name="kn12_17"></a>
  2174. <p class="chapter">17. Dhammadassībuddhavaṃso</p>
  2175. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2176. <p class="gatha1">Tattheva <a name="P0.0045"></a> maṇḍakappamhi, dhammadassī mahāyaso;</p>
  2177. <p class="gathalast">Tamandhakāraṃ vidhamitvā, atirocati sadevake.</p>
  2178. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2179. <p class="gatha1">Tassāpi atulatejassa, dhammacakkappavattane;</p>
  2180. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2181. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2182. <p class="gatha1">Yadā buddho dhammadassī, vinesi sañjayaṃ isiṃ;</p>
  2183. <p class="gathalast">Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2184. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2185. <p class="gatha1">Yadā sakko upāgañchi, sapariso vināyakaṃ;</p>
  2186. <p class="gathalast">Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2187. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2188. <p class="gatha1">Tassāpi devadevassa, sannipātā tayo ahuṃ <span class="note">[āsuṃ (sī. syā.)]</span>;</p>
  2189. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2190. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2191. <p class="gatha1">Yadā buddho dhammadassī, saraṇe vassaṃ upāgami;</p>
  2192. <p class="gathalast">Tadā koṭisatasahassānaṃ <span class="note">[koṭisahassānaṃ (sī. syā. kaṃ.)]</span>, paṭhamo āsi samāgamo.</p>
  2193. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2194. <p class="gatha1">Punāparaṃ <a name="V2.0341"></a> yadā buddho, devato eti mānusaṃ;</p>
  2195. <p class="gathalast">Tadāpi satakoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2196. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2197. <p class="gatha1">Punāparaṃ <a name="T2.0500"></a><a name="M2.0356"></a> yadā buddho, pakāsesi dhute guṇe;</p>
  2198. <p class="gathalast">Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.</p>
  2199. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2200. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, sakko āsiṃ purindado;</p>
  2201. <p class="gathalast">Dibbena gandhamālena, turiyenābhipūjayiṃ.</p>
  2202. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2203. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, devamajjhe nisīdiya;</p>
  2204. <p class="gathalast">‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2205. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2206. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0501"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2207. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2208. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2209. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2210. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2211. <p class="gatha1">Saraṇaṃ nāma nagaraṃ, saraṇo nāma khattiyo;</p>
  2212. <p class="gathalast">Sunandā nāma janikā, dhammadassissa satthuno.</p>
  2213. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2214. <p class="gatha1">Aṭṭhavassasahassāni<a name="T2.0502"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2215. <p class="gathalast">Arajo virajo sudassano, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2216. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2217. <p class="gatha1">Ticattārīsasahassāni <span class="note">[cattālīsasahassāni (syā. kaṃ.)]</span>, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2218. <p class="gathalast">Vicikoḷi nāma nārī, atrajo puññavaḍḍhano.</p>
  2219. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2220. <p class="gatha1">Nimitte <a name="P0.0046"></a> caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;</p>
  2221. <p class="gathalast">Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  2222. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2223. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, dhammadassī narāsabho;</p>
  2224. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2225. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2226. <p class="gatha1">Padumo phussadevo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2227. <p class="gathalast">Sunetto <span class="note">[sudatto (syā. kaṃ.)]</span> nāmupaṭṭhāko, dhammadassissa satthuno.</p>
  2228. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2229. <p class="gatha1">Khemā ca saccanāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2230. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, bimbijāloti vuccati.</p>
  2231. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2232. <p class="gatha1">Subhaddo kaṭissaho ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2233. <p class="gathalast">Sāḷiyā <span class="note">[sālisā (syā. kaṃ.)]</span> ca kaḷiyā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2234. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2235. <p class="gatha1">Sopi <a name="M2.0357"></a> buddho asamasamo, asītihatthamuggato;</p>
  2236. <p class="gathalast">Atirocati tejena, dasasahassimhi dhātuyā.</p>
  2237. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2238. <p class="gatha1">Suphullo <a name="V2.0342"></a> sālarājāva, vijjūva gagane yathā;</p>
  2239. <p class="gathalast">Majjhanhikeva sūriyo, evaṃ so upasobhatha.</p>
  2240. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2241. <p class="gatha1">Tassāpi atulatejassa, samakaṃ āsi jīvitaṃ;</p>
  2242. <p class="gathalast">Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.</p>
  2243. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2244. <p class="gatha1">Obhāsaṃ <a name="T2.0503"></a> dassayitvāna, vimalaṃ katvāna sāsanaṃ;</p>
  2245. <p class="gathalast">Cavi candova gagane, nibbuto so sasāvako.</p>
  2246. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2247. <p class="gatha1">Dhammadassī mahāvīro, sālārāmamhi nibbuto;</p>
  2248. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, tīṇiyojanamuggatoti.</p>
  2249. <p class="centered">Dhammadassissa bhagavato vaṃso pannarasamo.</p>
  2250. <a name="kn12_18"></a>
  2251. <p class="chapter">18. Siddhatthabuddhavaṃso</p>
  2252. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2253. <p class="gatha1">Dhammadassissa <a name="P0.0047"></a> aparena, siddhattho nāma nāyako;</p>
  2254. <p class="gathalast">Nihanitvā tamaṃ sabbaṃ, sūriyo abbhuggato yathā.</p>
  2255. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2256. <p class="gatha1">Sopi patvāna sambodhiṃ, santārento sadevakaṃ;</p>
  2257. <p class="gathalast">Abhivassi dhammameghena, nibbāpento sadevakaṃ.</p>
  2258. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2259. <p class="gatha1">Tassāpi atulatejassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;</p>
  2260. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2261. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2262. <p class="gatha1">Punāparaṃ bhīmarathe <span class="note">[himaraṭṭhe (ka.)]</span>, yadā āhani dundubhiṃ;</p>
  2263. <p class="gathalast">Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2264. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2265. <p class="gatha1">Yadā buddho dhammaṃ desesi, vebhāre so puruttame;</p>
  2266. <p class="gathalast">Tadā navutikoṭīnaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2267. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2268. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, tasmimpi dvipaduttame;</p>
  2269. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2270. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2271. <p class="gatha1">Koṭisatānaṃ <a name="T2.0504"></a><a name="M2.0358"></a> navutīnaṃ <span class="note">[navutiyā (syā. kaṃ.)]</span>, asītiyāpi ca koṭinaṃ;</p>
  2272. <p class="gathalast">Ete āsuṃ tayo ṭhānā, vimalānaṃ samāgame.</p>
  2273. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2274. <p class="gatha1">Ahaṃ <a name="V2.0343"></a> tena samayena, maṅgalo nāma tāpaso;</p>
  2275. <p class="gathalast">Uggatejo duppasaho, abhiññābalasamāhito.</p>
  2276. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2277. <p class="gatha1">Jambuto phalamānetvā <span class="note">[phalamāhatvā (sī. syā.)]</span> siddhatthassa adāsahaṃ;</p>
  2278. <p class="gathalast">Paṭiggahetvā sambuddho, idaṃ vacanamabravi.</p>
  2279. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2280. <p class="gatha1">‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;</p>
  2281. <p class="gathalast">Catunnavutito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2282. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2283. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0505"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2284. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2285. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2286. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2287. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2288. <p class="gatha1">Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, udeno nāma khattiyo;</p>
  2289. <p class="gathalast">Suphassā nāma janikā, siddhatthassa mahesino.</p>
  2290. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2291. <p class="gatha1">Dasavassasahassāni<a name="T2.0506"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2292. <p class="gathalast">Kokāsuppalakokanadā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2293. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2294. <p class="gatha1">Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2295. <p class="gathalast">Somanassā nāma sā nārī, anupamo nāma atrajo.</p>
  2296. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2297. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;</p>
  2298. <p class="gathalast">Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  2299. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2300. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, siddhattho lokanāyako;</p>
  2301. <p class="gathalast">Vatti <a name="P0.0048"></a> cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2302. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2303. <p class="gatha1">Sambalo ca sumitto ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2304. <p class="gathalast">Revato nāmupaṭṭhāko, siddhatthassa mahesino.</p>
  2305. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2306. <p class="gatha1">Sīvalā ca surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2307. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, kaṇikāroti vuccati.</p>
  2308. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2309. <p class="gatha1">Suppiyo ca samuddo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2310. <p class="gathalast">Rammā ceva surammā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2311. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2312. <p class="gatha1">So <a name="M2.0359"></a> buddho saṭṭhiratanaṃ, ahosi nabhamuggato;</p>
  2313. <p class="gathalast">Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.</p>
  2314. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2315. <p class="gatha1">Sopi buddho asamasamo, atulo appaṭipuggalo;</p>
  2316. <p class="gathalast">Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.</p>
  2317. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2318. <p class="gatha1">Vipulaṃ <a name="V2.0344"></a> pabhaṃ dassayitvā, pupphāpetvāna sāvake;</p>
  2319. <p class="gathalast">Vilāsetvā samāpatyā, nibbuto so sasāvako.</p>
  2320. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2321. <p class="gatha1">Siddhattho <a name="T2.0507"></a> munivaro buddho, anomārāmamhi nibbuto;</p>
  2322. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, catuyojanamuggatoti.</p>
  2323. <p class="centered">Siddhatthassa bhagavato vaṃso soḷasamo.</p>
  2324. <a name="kn12_19"></a>
  2325. <p class="chapter">19. Tissabuddhavaṃso</p>
  2326. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2327. <p class="gatha1">Siddhatthassa aparena, asamo appaṭipuggalo;</p>
  2328. <p class="gathalast">Anantatejo amitayaso, tisso lokagganāyako.</p>
  2329. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2330. <p class="gatha1">Tamandhakāraṃ vidhamitvā, obhāsetvā sadevakaṃ;</p>
  2331. <p class="gathalast">Anukampako mahāvīro, loke uppajji cakkhumā.</p>
  2332. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2333. <p class="gatha1">Tassāpi atulā iddhi, atulaṃ sīlaṃ samādhi ca;</p>
  2334. <p class="gathalast">Sabbattha pāramiṃ gantvā, dhammacakkaṃ pavattayi.</p>
  2335. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2336. <p class="gatha1">So buddho dasasahassimhi, viññāpesi giraṃ suciṃ;</p>
  2337. <p class="gathalast">Koṭisatāni abhisamiṃsu, paṭhame dhammadesane.</p>
  2338. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2339. <p class="gatha1">Dutiyo navutikoṭīnaṃ, tatiyo saṭṭhikoṭiyo;</p>
  2340. <p class="gathalast">Bandhanāto pamocesi, satte <span class="note">[sampatte (ka.)]</span> naramarū tadā.</p>
  2341. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2342. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, tisse lokagganāyake;</p>
  2343. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2344. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2345. <p class="gatha1">Khīṇāsavasatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  2346. <p class="gathalast">Navutisatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2347. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2348. <p class="gatha1">Asītisatasahassānaṃ<a name="T2.0508"></a><a name="M2.0360"></a><a name="P0.0049"></a>, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  2349. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, pupphitānaṃ vimuttiyā.</p>
  2350. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2351. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, sujāto nāma khattiyo;</p>
  2352. <p class="gathalast">Mahābhogaṃ chaḍḍayitvā, pabbajiṃ isipabbajaṃ.</p>
  2353. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2354. <p class="gatha1">Mayi <a name="V2.0345"></a> pabbajite sante, uppajji lokanāyako;</p>
  2355. <p class="gathalast">Buddhoti saddaṃ sutvāna, pīti me upapajjatha.</p>
  2356. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2357. <p class="gatha1">Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;</p>
  2358. <p class="gathalast">Ubho hatthehi paggayha, dhunamāno upāgamiṃ.</p>
  2359. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2360. <p class="gatha1">Catuvaṇṇaparivutaṃ, tissaṃ lokagganāyakaṃ;</p>
  2361. <p class="gathalast">Tamahaṃ pupphaṃ gahetvā, matthake dhārayiṃ jinaṃ.</p>
  2362. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2363. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, janamajjhe nisīdiya;</p>
  2364. <p class="gathalast">‘‘Dvenavute ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2365. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2366. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ <a name="T2.0509"></a> padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2367. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2368. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2369. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2370. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2371. <p class="gatha1">Khemakaṃ nāma nagaraṃ, janasandho nāma khattiyo;</p>
  2372. <p class="gathalast">Padumā nāma janikā, tissassa ca mahesino.</p>
  2373. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2374. <p class="gatha1">Sattavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2375. <p class="gathalast">Guhāsela nārisaya nisabhā <span class="note">[kumudo nāḷiyo padumo (ka.)]</span>, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2376. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2377. <p class="gatha1">Samatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2378. <p class="gathalast">Subhaddānāmikā nārī, ānando nāma atrajo.</p>
  2379. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2380. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;</p>
  2381. <p class="gathalast">Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  2382. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2383. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, tisso lokagganāyako;</p>
  2384. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, yasavatiyamuttame.</p>
  2385. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2386. <p class="gatha1">Brahmadevo udayo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2387. <p class="gathalast">Samaṅgo nāmupaṭṭhāko, tissassa ca mahesino.</p>
  2388. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2389. <p class="gatha1">Phussā <a name="M2.0361"></a> ceva sudattā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2390. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, asanoti pavuccati.</p>
  2391. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2392. <p class="gatha1">Sambalo ca sirimā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2393. <p class="gathalast">Kisāgotamī upasenā, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2394. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2395. <p class="gatha1">So <a name="T2.0511"></a> buddho saṭṭhiratano, ahu uccattane jino;</p>
  2396. <p class="gathalast">Anūpamo asadiso, himavā viya dissati.</p>
  2397. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2398. <p class="gatha1">Tassāpi atulatejassa, āyu āsi anuttaro;</p>
  2399. <p class="gathalast">Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.</p>
  2400. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2401. <p class="gatha1">Uttamaṃ <a name="V2.0346"></a> pavaraṃ seṭṭhaṃ, anubhotvā mahāyasaṃ;</p>
  2402. <p class="gathalast">Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.</p>
  2403. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2404. <p class="gatha1">Valāhakova <a name="P0.0050"></a> anilena, sūriyena viya ussavo;</p>
  2405. <p class="gathalast">Andhakārova padīpena, nibbuto so sasāvako.</p>
  2406. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2407. <p class="gatha1">Tisso jinavaro buddho, nandārāmamhi nibbuto;</p>
  2408. <p class="gathalast">Tatthevassa jinathūpo, tīṇiyojanamuggatoti.</p>
  2409. <p class="centered">Tissassa bhagavato vaṃso sattarasamo.</p>
  2410. <a name="kn12_20"></a>
  2411. <p class="chapter">20. Phussabuddhavaṃso</p>
  2412. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2413. <p class="gatha1">Tattheva maṇḍakappamhi, ahu satthā anuttaro;</p>
  2414. <p class="gathalast">Anupamo asamasamo, phusso lokagganāyako.</p>
  2415. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2416. <p class="gatha1">Sopi sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ;</p>
  2417. <p class="gathalast">Sadevakaṃ tappayanto, abhivassi amatambunā.</p>
  2418. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2419. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ pavattente, phusse nakkhattamaṅgale;</p>
  2420. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2421. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2422. <p class="gatha1">Navutisatasahassānaṃ<a name="T2.0512"></a>, dutiyābhisamayo ahu;</p>
  2423. <p class="gathalast">Asītisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2424. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2425. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, phussassāpi mahesino;</p>
  2426. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2427. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2428. <p class="gatha1">Saṭṭhisatasahassānaṃ<a name="M2.0362"></a>, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  2429. <p class="gathalast">Paññāsasatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2430. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2431. <p class="gatha1">Cattārīsasatasahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  2432. <p class="gathalast">Anupādā vimuttānaṃ, vocchinnapaṭisandhinaṃ.</p>
  2433. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2434. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;</p>
  2435. <p class="gathalast">Chaḍḍayitvā mahārajjaṃ, pabbajiṃ tassa santike.</p>
  2436. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2437. <p class="gatha1">Sopi <a name="V2.0347"></a> maṃ buddho byākāsi, phusso lokagganāyako;</p>
  2438. <p class="gathalast">‘‘Dvenavute ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2439. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2440. <p class="gatha1">‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… <a name="T2.0513"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2441. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2442. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2443. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2444. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2445. <p class="gatha1">Suttantaṃ <a name="T2.0514"></a> vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;</p>
  2446. <p class="gathalast">Sabbaṃ pariyāpuṇitvā, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  2447. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2448. <p class="gatha1">Tatthappamatto <a name="P0.0051"></a> viharanto, brahmaṃ bhāvetva bhāvanaṃ;</p>
  2449. <p class="gathalast">Abhiññāsu pāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.</p>
  2450. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2451. <p class="gatha1">Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, jayaseno nāma khattiyo;</p>
  2452. <p class="gathalast">Sirimā nāma janikā, phussassāpi mahesino.</p>
  2453. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2454. <p class="gatha1">Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2455. <p class="gathalast">Garuḷapakkha haṃsa suvaṇṇabhārā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2456. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2457. <p class="gatha1">Tiṃsaitthisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2458. <p class="gathalast">Kisāgotamī nāma nārī, anūpamo nāma atrajo.</p>
  2459. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2460. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;</p>
  2461. <p class="gathalast">Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  2462. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2463. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, phusso lokagganāyako;</p>
  2464. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2465. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2466. <p class="gatha1">Surakkhito dhammaseno, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2467. <p class="gathalast">Sabhiyo nāmupaṭṭhāko, phussassāpi mahesino.</p>
  2468. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2469. <p class="gatha1">Cālā <a name="M2.0363"></a> ca upacālā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2470. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, āmaṇḍoti pavuccati.</p>
  2471. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2472. <p class="gatha1">Dhanañcayo visākho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2473. <p class="gathalast">Padumā ceva nāgā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2474. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2475. <p class="gatha1">Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ<a name="T2.0515"></a>, sopi accuggato muni;</p>
  2476. <p class="gathalast">Sobhate sataraṃsīva, uḷurājāva pūrito.</p>
  2477. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2478. <p class="gatha1">Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;</p>
  2479. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2480. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2481. <p class="gatha1">Ovaditvā <a name="V2.0348"></a> bahū satte, santāretvā bahū jane;</p>
  2482. <p class="gathalast">Sopi satthā atulayaso, nibbuto so sasāvako.</p>
  2483. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2484. <p class="gatha1">Phusso jinavaro satthā, senārāmamhi nibbuto;</p>
  2485. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  2486. <p class="centered">Phussassa bhagavato vaṃso aṭṭhārasamo.</p>
  2487. <a name="kn12_21"></a>
  2488. <p class="chapter">21. Vipassībuddhavaṃso</p>
  2489. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2490. <p class="gatha1">Phussassa <a name="P0.0052"></a> ca aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  2491. <p class="gathalast">Vipassī nāma nāmena, loke uppajji cakkhumā.</p>
  2492. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2493. <p class="gatha1">Avijjaṃ sabbaṃ padāletvā, patto sambodhimuttamaṃ;</p>
  2494. <p class="gathalast">Dhammacakkaṃ pavattetuṃ, pakkāmi bandhumatīpuraṃ.</p>
  2495. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2496. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ pavattetvā, ubho bodhesi nāyako;</p>
  2497. <p class="gathalast">Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2498. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2499. <p class="gatha1">Punāparaṃ amitayaso, tattha saccaṃ pakāsayi;</p>
  2500. <p class="gathalast">Caturāsītisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2501. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2502. <p class="gatha1">Caturāsītisahassāni<a name="T2.0516"></a>, sambuddhaṃ anupabbajuṃ;</p>
  2503. <p class="gathalast">Tesamārāmapattānaṃ, dhammaṃ desesi cakkhumā.</p>
  2504. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2505. <p class="gatha1">Sabbākārena <a name="M2.0364"></a> bhāsato, sutvā upanisādino <span class="note">[upanissā jino (syā. kaṃ.)]</span>;</p>
  2506. <p class="gathalast">Tepi dhammavaraṃ gantvā, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2507. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2508. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, vipassissa mahesino;</p>
  2509. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2510. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2511. <p class="gatha1">Aṭṭhasaṭṭhisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  2512. <p class="gathalast">Bhikkhusatasahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2513. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2514. <p class="gatha1">Asītibhikkhusahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  2515. <p class="gathalast">Tattha bhikkhugaṇamajjhe, sambuddho atirocati.</p>
  2516. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2517. <p class="gatha1">Ahaṃ <a name="V2.0349"></a> tena samayena, nāgarājā mahiddhiko;</p>
  2518. <p class="gathalast">Atulo nāma nāmena, puññavanto jutindharo.</p>
  2519. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2520. <p class="gatha1">Nekānaṃ nāgakoṭīnaṃ, parivāretvānahaṃ tadā;</p>
  2521. <p class="gathalast">Vajjanto dibbaturiyehi, lokajeṭṭhaṃ upāgamiṃ.</p>
  2522. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2523. <p class="gatha1">Upasaṅkamitvā sambuddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;</p>
  2524. <p class="gathalast">Maṇimuttaratanakhacitaṃ, sabbābharaṇavibhūsitaṃ;</p>
  2525. <p class="gathalast">Nimantetvā dhammarājassa, suvaṇṇapīṭhamadāsahaṃ.</p>
  2526. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2527. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;</p>
  2528. <p class="gathalast">‘‘Ekanavutito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2529. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2530. <p class="gatha1">‘‘Ahu <a name="T2.0517"></a> kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;</p>
  2531. <p class="gathalast">Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.</p>
  2532. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2533. <p class="gatha1">‘‘Ajapālarukkhamūlasmiṃ<a name="P0.0053"></a>, nisīditvā tathāgato;</p>
  2534. <p class="gathalast">Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.</p>
  2535. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2536. <p class="gatha1">‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino;</p>
  2537. <p class="gathalast">Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.</p>
  2538. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2539. <p class="gatha1">‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro;</p>
  2540. <p class="gathalast">Assatthamūle sambodhiṃ, bujjhissati mahāyaso.</p>
  2541. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2542. <p class="gatha1">‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;</p>
  2543. <p class="gathalast">Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.</p>
  2544. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2545. <p class="gatha1">‘‘Anāsavā <a name="M2.0365"></a> vītarāgā, santacittā samāhitā;</p>
  2546. <p class="gatha2">Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;</p>
  2547. <p class="gathalast">Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.</p>
  2548. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2549. <p class="gatha1">‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;</p>
  2550. <p class="gatha2">Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;</p>
  2551. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.</p>
  2552. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2553. <p class="gatha1">‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;</p>
  2554. <p class="gatha2">Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;</p>
  2555. <p class="gathalast">Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino.</p>
  2556. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2557. <p class="gatha1">‘‘Idaṃ <a name="T2.0518"></a><a name="V2.0350"></a> sutvāna vacanaṃ…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2558. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2559. <p class="gatha1">Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2560. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2561. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2562. <p class="gatha1">Nagaraṃ bandhumatī nāma, bandhumā nāma khattiyo;</p>
  2563. <p class="gathalast">Mātā bandhumatī nāma, vipassissa mahesino.</p>
  2564. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2565. <p class="gatha1">Aṭṭhavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2566. <p class="gathalast">Nando sunando sirimā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2567. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2568. <p class="gatha1">Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2569. <p class="gathalast">Sudassanā nāma sā nārī, samavattakkhandho nāma atrajo.</p>
  2570. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2571. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;</p>
  2572. <p class="gathalast">Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  2573. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2574. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="T2.0519"></a> yācito santo, vipassī lokanāyako;</p>
  2575. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2576. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2577. <p class="gatha1">Khaṇḍo ca tissanāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2578. <p class="gathalast">Asoko nāmupaṭṭhāko, vipassissa mahesino.</p>
  2579. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  2580. <p class="gatha1">Candā ca candamittā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2581. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, pāṭalīti pavuccati.</p>
  2582. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  2583. <p class="gatha1">Punabbasumitto nāgo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2584. <p class="gathalast">Sirimā uttarā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2585. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  2586. <p class="gatha1">Asītihatthamubbedho<a name="M2.0366"></a>, vipassī lokanāyako;</p>
  2587. <p class="gathalast">Pabhā niddhāvati tassa, samantā sattayojane.</p>
  2588. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  2589. <p class="gatha1">Asītivassasahassāni, āyu buddhassa tāvade;</p>
  2590. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2591. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  2592. <p class="gatha1">Bahudevamanussānaṃ, bandhanā parimocayi;</p>
  2593. <p class="gathalast">Maggāmaggañca ācikkhi, avasesaputhujjane.</p>
  2594. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn12"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  2595. <p class="gatha1">Ālokaṃ <a name="P0.0054"></a> dassayitvāna, desetvā amataṃ padaṃ;</p>
  2596. <p class="gathalast">Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.</p>
  2597. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn12"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  2598. <p class="gatha1">Iddhivaraṃ puññavaraṃ, lakkhaṇañca kusumitaṃ;</p>
  2599. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2600. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><a name="para37_kn12"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  2601. <p class="gatha1">Vipassī <a name="V2.0351"></a> jinavaro buddho, sumittārāmamhi nibbuto;</p>
  2602. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, sattayojanamussitoti.</p>
  2603. <p class="centered">Vipassissa bhagavato vaṃso ekūnavīsatimo.</p>
  2604. <a name="kn12_22"></a>
  2605. <p class="chapter">22. Sikhībuddhavaṃso</p>
  2606. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2607. <p class="gatha1">Vipassissa <a name="T2.0520"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  2608. <p class="gathalast">Sikhivhayo āsi jino, asamo appaṭipuggalo.</p>
  2609. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2610. <p class="gatha1">Mārasenaṃ pamadditvā, patto sambodhimuttamaṃ;</p>
  2611. <p class="gathalast">Dhammacakkaṃ pavattesi, anukampāya pāṇinaṃ.</p>
  2612. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2613. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ pavattente, sikhimhi jinapuṅgave <span class="note">[munipuṅgave (sī.)]</span>;</p>
  2614. <p class="gathalast">Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2615. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2616. <p class="gatha1">Aparampi dhammaṃ desente, gaṇaseṭṭhe naruttame;</p>
  2617. <p class="gathalast">Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2618. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2619. <p class="gatha1">Yamakapāṭihāriyañca <span class="note">[yamakaṃ pāṭihīrañca (sī.)]</span>, dassayante sadevake;</p>
  2620. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2621. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2622. <p class="gatha1">Sannipātā <a name="M2.0367"></a> tayo āsuṃ, sikhissāpi mahesino;</p>
  2623. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2624. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2625. <p class="gatha1">Bhikkhusatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  2626. <p class="gathalast">Asītibhikkhusahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2627. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2628. <p class="gatha1">Sattatibhikkhusahassānaṃ, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  2629. <p class="gathalast">Anupalitto padumaṃva, toyamhi sampavaḍḍhitaṃ.</p>
  2630. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2631. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, arindamo nāma khattiyo;</p>
  2632. <p class="gathalast">Sambuddhappamukhaṃ saṅghaṃ, annapānena tappayiṃ.</p>
  2633. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2634. <p class="gatha1">Bahuṃ <a name="T2.0521"></a> dussavaraṃ datvā, dussakoṭiṃ anappakaṃ;</p>
  2635. <p class="gathalast">Alaṅkataṃ hatthiyānaṃ, sambuddhassa adāsahaṃ.</p>
  2636. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2637. <p class="gatha1">Hatthiyānaṃ <a name="V2.0352"></a> nimminitvā, kappiyaṃ upanāmayiṃ;</p>
  2638. <p class="gathalast">Pūrayiṃ mānasaṃ mayhaṃ, niccaṃ daḷhamupaṭṭhitaṃ.</p>
  2639. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2640. <p class="gatha1">Sopi <a name="P0.0055"></a> maṃ buddho byākāsi, sikhī lokagganāyako;</p>
  2641. <p class="gathalast">‘‘Ekatiṃse ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2642. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2643. <p class="gatha1">‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… <a name="T2.0522"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2644. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2645. <p class="gatha1">Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2646. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2647. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2648. <p class="gatha1">Nagaraṃ aruṇavatī nāma, aruṇo nāma khattiyo;</p>
  2649. <p class="gathalast">Pabhāvatī nāma janikā, sikhissāpi mahesino.</p>
  2650. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2651. <p class="gatha1">Sattavassasahassāni<a name="T2.0523"></a>, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2652. <p class="gathalast">Sucandako giri vasabho <span class="note">[sucando girivahano (sī.)]</span>, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2653. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2654. <p class="gatha1">Catuvīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2655. <p class="gathalast">Sabbakāmā nāma nārī, atulo nāma atrajo.</p>
  2656. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2657. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;</p>
  2658. <p class="gathalast">Aṭṭhamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  2659. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2660. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="M2.0368"></a> yācito santo, sikhī lokagganāyako;</p>
  2661. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2662. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2663. <p class="gatha1">Abhibhū sambhavo ceva, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2664. <p class="gathalast">Khemaṅkaro nāmupaṭṭhāko, sikhissāpi mahesino.</p>
  2665. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2666. <p class="gatha1">Sakhilā ca padumā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2667. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, puṇḍarīkoti vuccati.</p>
  2668. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2669. <p class="gatha1">Sirivaḍḍho ca nando ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2670. <p class="gathalast">Cittā ceva suguttā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2671. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2672. <p class="gatha1">Uccattanena so buddho, sattatihatthamuggato;</p>
  2673. <p class="gathalast">Kañcanagghiyasaṅkāso, dvattiṃsavaralakkhaṇo.</p>
  2674. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2675. <p class="gatha1">Tassāpi byāmappabhā kāyā, divārattiṃ nirantaraṃ;</p>
  2676. <p class="gathalast">Disodisaṃ niccharanti, tīṇiyojanaso pabhā.</p>
  2677. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2678. <p class="gatha1">Sattativassasahassāni, āyu tassa mahesino;</p>
  2679. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2680. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2681. <p class="gatha1">Dhammameghaṃ <a name="T2.0524"></a><a name="V2.0353"></a> pavassetvā, temayitvā sadevake;</p>
  2682. <p class="gathalast">Khemantaṃ pāpayitvāna, nibbuto so sasāvako.</p>
  2683. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2684. <p class="gatha1">Anubyañjanasampannaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;</p>
  2685. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2686. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2687. <p class="gatha1">Sikhī munivaro buddho, assārāmamhi nibbuto;</p>
  2688. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, tīṇiyojanamuggatoti.</p>
  2689. <p class="centered">Sikhissa bhagavato vaṃso vīsatimo.</p>
  2690. <a name="kn12_23"></a>
  2691. <p class="chapter">23. Vessabhūbuddhavaṃso</p>
  2692. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2693. <p class="gatha1">Tattheva <a name="P0.0056"></a> maṇḍakappamhi, asamo appaṭipuggalo;</p>
  2694. <p class="gathalast">Vessabhū nāma nāmena, loke uppajji nāyako <span class="note">[so jino (syā. kaṃ. ka.)]</span>.</p>
  2695. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2696. <p class="gatha1">Ādittaṃ <a name="M2.0369"></a> vata rāgaggi, taṇhānaṃ vijitaṃ tadā;</p>
  2697. <p class="gathalast">Nāgova bandhanaṃ chetvā, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  2698. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2699. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ pavattente, vessabhūlokanāyake;</p>
  2700. <p class="gathalast">Asītikoṭisahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2701. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2702. <p class="gatha1">Pakkante cārikaṃ raṭṭhe, lokajeṭṭhe narāsabhe;</p>
  2703. <p class="gathalast">Sattatikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2704. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2705. <p class="gatha1">Mahādiṭṭhiṃ vinodento, pāṭiheraṃ karoti so;</p>
  2706. <p class="gathalast">Samāgatā naramarū, dasasahassī sadevake.</p>
  2707. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2708. <p class="gatha1">Mahāacchariyaṃ <a name="T2.0525"></a> disvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;</p>
  2709. <p class="gathalast">Devā ceva manussā ca, bujjhare saṭṭhikoṭiyo.</p>
  2710. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2711. <p class="gatha1">Sannipātā tayo āsuṃ, vessabhussa mahesino;</p>
  2712. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2713. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2714. <p class="gatha1">Asītibhikkhusahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;</p>
  2715. <p class="gathalast">Sattatibhikkhusahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.</p>
  2716. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2717. <p class="gatha1">Saṭṭhibhikkhusahassānaṃ<a name="V2.0354"></a>, tatiyo āsi samāgamo;</p>
  2718. <p class="gathalast">Jarādibhayabhītānaṃ, orasānaṃ mahesino.</p>
  2719. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2720. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, sudassano nāma khattiyo;</p>
  2721. <p class="gatha2">Nimantetvā mahāvīraṃ, dānaṃ datvā mahārahaṃ;</p>
  2722. <p class="gathalast">Annapānena vatthena, sasaṅghaṃ jina pūjayiṃ.</p>
  2723. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2724. <p class="gatha1">Tassa buddhassa asamassa, cakkaṃ vattitamuttamaṃ;</p>
  2725. <p class="gathalast">Sutvāna paṇitaṃ dhammaṃ, pabbajjamabhirocayiṃ.</p>
  2726. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2727. <p class="gatha1">Mahādānaṃ pavattetvā, rattindivamatandito;</p>
  2728. <p class="gathalast">Pabbajjaṃ guṇasampannaṃ, pabbajiṃ jinasantike.</p>
  2729. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2730. <p class="gatha1">Ācāraguṇasampanno, vattasīlasamāhito;</p>
  2731. <p class="gathalast">Sabbaññutaṃ gavesanto, ramāmi jinasāsane.</p>
  2732. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2733. <p class="gatha1">Saddhāpītiṃ upagantvā, buddhaṃ vandāmi sattharaṃ;</p>
  2734. <p class="gathalast">Pīti uppajjati mayhaṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.</p>
  2735. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2736. <p class="gatha1">Anivattamānasaṃ <a name="M2.0370"></a> ñatvā, sambuddho etadabravi;</p>
  2737. <p class="gathalast">‘‘Ekatiṃse ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2738. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2739. <p class="gatha1">‘‘Ahu <a name="T2.0526"></a> kapilavhayā rammā…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2740. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2741. <p class="gatha1">Tassāhaṃ <a name="P0.0057"></a> vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2742. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2743. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2744. <p class="gatha1">Anomaṃ nāma nagaraṃ, suppatīto nāma khattiyo;</p>
  2745. <p class="gathalast">Mātā yasavatī nāma, vessabhussa mahesino.</p>
  2746. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2747. <p class="gatha1">Cha ca vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2748. <p class="gathalast">Ruci suruci rativaḍḍhano, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2749. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2750. <p class="gatha1">Anūnatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2751. <p class="gathalast">Sucittā nāma sā nārī, suppabuddho nāma atrajo.</p>
  2752. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2753. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami;</p>
  2754. <p class="gathalast">Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  2755. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2756. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="T2.0528"></a> yācito santo, vessabhūlokanāyako;</p>
  2757. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, aruṇārāme naruttamo.</p>
  2758. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2759. <p class="gatha1">Soṇo <a name="V2.0355"></a> ca uttaro ceva, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2760. <p class="gathalast">Upasanto nāmupaṭṭhāko, vessabhussa mahesino.</p>
  2761. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2762. <p class="gatha1">Rāmā <span class="note">[dāmā (sī.)]</span> ceva samālā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2763. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, mahāsāloti vuccati.</p>
  2764. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2765. <p class="gatha1">Sotthiko ceva rambho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2766. <p class="gathalast">Gotamī sirimā ceva, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2767. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2768. <p class="gatha1">Saṭṭhiratanamubbedho, hemayūpasamūpamo;</p>
  2769. <p class="gathalast">Kāyā niccharati rasmi, rattiṃva pabbate sikhī.</p>
  2770. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2771. <p class="gatha1">Saṭṭhivassasahassāni, āyu tassa mahesino;</p>
  2772. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2773. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2774. <p class="gatha1">Dhammaṃ <a name="M2.0371"></a> vitthārikaṃ katvā, vibhajitvā mahājanaṃ;</p>
  2775. <p class="gathalast">Dhammanāvaṃ ṭhapetvāna, nibbuto so sasāvako.</p>
  2776. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2777. <p class="gatha1">Dassaneyyaṃ sabbajanaṃ, vihāraṃ iriyāpathaṃ;</p>
  2778. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2779. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  2780. <p class="gatha1">Vessabhū jinavaro satthā, khemārāmamhi nibbuto;</p>
  2781. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  2782. <p class="centered">Vessabhussa bhagavato vaṃso ekavīsatimo.</p>
  2783. <a name="kn12_24"></a>
  2784. <p class="chapter">24. Kakusandhabuddhavaṃso</p>
  2785. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2786. <p class="gatha1">Vessabhussa <a name="T2.0529"></a><a name="P0.0058"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  2787. <p class="gathalast">Kakusandho nāma nāmena, appameyyo durāsado.</p>
  2788. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2789. <p class="gatha1">Ugghāṭetvā sabbabhavaṃ, cariyāya pāramiṃ gato;</p>
  2790. <p class="gathalast">Sīhova pañjaraṃ bhetvā, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  2791. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2792. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ pavattente, kakusandhe lokanāyake;</p>
  2793. <p class="gathalast">Cattārīsakoṭisahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.</p>
  2794. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2795. <p class="gatha1">Antalikkhamhi <a name="V2.0356"></a> ākāse, yamakaṃ katvā vikubbanaṃ;</p>
  2796. <p class="gathalast">Tiṃsakoṭisahassānaṃ, bodhesi devamānuse.</p>
  2797. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2798. <p class="gatha1">Naradevassa yakkhassa, catusaccappakāsane;</p>
  2799. <p class="gathalast">Dhammābhisamayo tassa, gaṇanāto asaṅkhiyo.</p>
  2800. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2801. <p class="gatha1">Kakusandhassa bhagavato, eko āsi samāgamo;</p>
  2802. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2803. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2804. <p class="gatha1">Cattālīsasahassānaṃ, tadā āsi samāgamo;</p>
  2805. <p class="gathalast">Dantabhūmimanuppattānaṃ, āsavārigaṇakkhayā.</p>
  2806. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2807. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, khemo nāmāsi khattiyo;</p>
  2808. <p class="gathalast">Tathāgate jinaputte, dānaṃ datvā anappakaṃ.</p>
  2809. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2810. <p class="gatha1">Pattañca cīvaraṃ datvā, añjanaṃ madhulaṭṭhikaṃ;</p>
  2811. <p class="gathalast">Imetaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paṭiyādemi varaṃ varaṃ.</p>
  2812. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2813. <p class="gatha1">Sopi <a name="T2.0530"></a><a name="M2.0372"></a> maṃ buddho byākāsi, kakusandho vināyako;</p>
  2814. <p class="gathalast">‘‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2815. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2816. <p class="gatha1">‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… <a name="T2.0531"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2817. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2818. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2819. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2820. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2821. <p class="gatha1">Nagaraṃ khemāvatī nāma, khemo nāmāsahaṃ tadā;</p>
  2822. <p class="gathalast">Sabbaññutaṃ gavesanto, pabbajiṃ tassa santike.</p>
  2823. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2824. <p class="gatha1">Brāhmaṇo aggidatto ca, āsi buddhassa so pitā;</p>
  2825. <p class="gathalast">Visākhā nāma janikā, kakusandhassa satthuno.</p>
  2826. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2827. <p class="gatha1">Vasate tattha kheme pure, sambuddhassa mahākulaṃ;</p>
  2828. <p class="gathalast">Narānaṃ pavaraṃ seṭṭhaṃ, jātimantaṃ mahāyasaṃ.</p>
  2829. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2830. <p class="gatha1">Catuvassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2831. <p class="gathalast">Kāma <a name="T2.0532"></a> -kāmavaṇṇa-kāmasuddhināmā <span class="note">[suci suruci rativaddhananāmakā (sī.)]</span>, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2832. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2833. <p class="gatha1">Samatiṃsasahassāni<a name="P0.0059"></a>, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2834. <p class="gathalast">Rocinī nāma sā nārī, uttaro nāma atrajo.</p>
  2835. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2836. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;</p>
  2837. <p class="gathalast">Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.</p>
  2838. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2839. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="V2.0357"></a> yācito santo, kakusandho vināyako;</p>
  2840. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2841. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2842. <p class="gatha1">Vidhuro ca sañjīvo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2843. <p class="gathalast">Buddhijo nāmupaṭṭhāko, kakusandhassa satthuno.</p>
  2844. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2845. <p class="gatha1">Sāmā ca campānāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2846. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, sirīsoti pavuccati.</p>
  2847. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2848. <p class="gatha1">Accuto ca sumano ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2849. <p class="gathalast">Nandā ceva sunandā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2850. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2851. <p class="gatha1">Cattālīsaratanāni<a name="M2.0373"></a>, accuggato mahāmuni;</p>
  2852. <p class="gathalast">Kanakappabhā niccharati, samantā dasayojanaṃ.</p>
  2853. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2854. <p class="gatha1">Cattālīsavassasahassāni, āyu tassa mahesino;</p>
  2855. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2856. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2857. <p class="gatha1">Dhammāpaṇaṃ pasāretvā, naranārīnaṃ sadevake;</p>
  2858. <p class="gathalast">Naditvā <a name="T2.0533"></a> sīhanādaṃva, nibbuto so sasāvako.</p>
  2859. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2860. <p class="gatha1">Aṭṭhaṅgavacanasampanno, acchiddāni nirantaraṃ;</p>
  2861. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2862. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2863. <p class="gatha1">Kakusandho jinavaro, khemārāmamhi nibbuto;</p>
  2864. <p class="gathalast">Tatthevassa thūpavaro, gāvutaṃ nabhamuggatoti.</p>
  2865. <p class="centered">Kakusandhassa bhagavato vaṃso dvāvīsatimo.</p>
  2866. <a name="kn12_25"></a>
  2867. <p class="chapter">25. Koṇāgamanabuddhavaṃso</p>
  2868. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2869. <p class="gatha1">Kakusandhassa <a name="P0.0060"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  2870. <p class="gathalast">Koṇāgamano nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho.</p>
  2871. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2872. <p class="gatha1">Dasadhamme pūrayitvāna, kantāraṃ samatikkami;</p>
  2873. <p class="gathalast">Pavāhiya malaṃ sabbaṃ, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  2874. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2875. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ <a name="V2.0358"></a> pavattente, koṇāgamananāyake;</p>
  2876. <p class="gathalast">Tiṃsakoṭisahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2877. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2878. <p class="gatha1">Pāṭihīraṃ karonte ca, paravādappamaddane;</p>
  2879. <p class="gathalast">Vīsatikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2880. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2881. <p class="gatha1">Tato vikubbanaṃ katvā, jino devapuraṃ gato;</p>
  2882. <p class="gathalast">Vasate tattha sambuddho, silāya paṇḍukambale.</p>
  2883. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2884. <p class="gatha1">Pakaraṇe satta desento, vassaṃ vasati so muni;</p>
  2885. <p class="gathalast">Dasakoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2886. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2887. <p class="gatha1">Tassāpi <a name="T2.0534"></a> devadevassa, eko āsi samāgamo;</p>
  2888. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2889. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2890. <p class="gatha1">Tiṃsabhikkhusahassānaṃ<a name="M2.0374"></a>, tadā āsi samāgamo;</p>
  2891. <p class="gathalast">Oghānamatikkantānaṃ, bhijjitānañca maccuyā.</p>
  2892. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2893. <p class="gatha1">Ahaṃ tena samayena, pabbato nāma khattiyo;</p>
  2894. <p class="gathalast">Mittāmaccehi sampanno, anantabalavāhano.</p>
  2895. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2896. <p class="gatha1">Sambuddhadassanaṃ gantvā, sutvā dhammamanuttaraṃ;</p>
  2897. <p class="gathalast">Nimantetvā sajinasaṅghaṃ, dānaṃ datvā yadicchakaṃ.</p>
  2898. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2899. <p class="gatha1">Paṭṭuṇṇaṃ cīnapaṭṭañca, koseyyaṃ kambalampi ca;</p>
  2900. <p class="gathalast">Sovaṇṇapādukañceva, adāsiṃ satthusāvake.</p>
  2901. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2902. <p class="gatha1">Sopi maṃ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya;</p>
  2903. <p class="gathalast">‘‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  2904. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2905. <p class="gatha1">‘‘Ahu kapilavhayā rammā…pe… <a name="T2.0535"></a> hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  2906. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2907. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  2908. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  2909. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2910. <p class="gatha1">Sabbaññutaṃ gavesanto, dānaṃ datvā naruttame;</p>
  2911. <p class="gathalast">Ohāyāhaṃ mahārajjaṃ, pabbajiṃ jinasantike <span class="note">[tassa santike (sī.)]</span>.</p>
  2912. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2913. <p class="gatha1">Nagaraṃ sobhavatī nāma, sobho nāmāsi khattiyo;</p>
  2914. <p class="gathalast">Vasate tattha nagare, sambuddhassa mahākulaṃ.</p>
  2915. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2916. <p class="gatha1">Brāhmaṇo <a name="P0.0061"></a> yaññadatto ca, āsi buddhassa so pitā;</p>
  2917. <p class="gathalast">Uttarā nāma janikā, koṇāgamanassa satthuno.</p>
  2918. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2919. <p class="gatha1">Tīṇi <a name="V2.0359"></a> vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  2920. <p class="gathalast">Tusitasantusitasantuṭṭhā, tayo pāsādamuttamā.</p>
  2921. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2922. <p class="gatha1">Anūnasoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  2923. <p class="gathalast">Rucigattā nāma nārī, satthavāho nāma atrajo.</p>
  2924. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2925. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;</p>
  2926. <p class="gathalast">Chamāsaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  2927. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2928. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="M2.0375"></a> yācito santo, koṇāgamananāyako;</p>
  2929. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  2930. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2931. <p class="gatha1">Bhiyyaso uttaro nāma, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  2932. <p class="gathalast">Sotthijo nāmupaṭṭhāko, koṇāgamanassa satthuno.</p>
  2933. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2934. <p class="gatha1">Samuddā <a name="T2.0537"></a> uttarā ceva, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  2935. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, udumbaroti pavuccati.</p>
  2936. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2937. <p class="gatha1">Uggo ca somadevo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  2938. <p class="gathalast">Sīvalā ceva sāmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  2939. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2940. <p class="gatha1">Uccattanena so buddho, tiṃsahatthasamuggato;</p>
  2941. <p class="gathalast">Ukkāmukhe yathā kambu, evaṃ raṃsīhi maṇḍito.</p>
  2942. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2943. <p class="gatha1">Tiṃsavassasahassāni, āyu buddhassa tāvade;</p>
  2944. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  2945. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2946. <p class="gatha1">Dhammacetiṃ samussetvā, dhammadussavibhūsitaṃ;</p>
  2947. <p class="gathalast">Dhammapupphaguḷaṃ katvā, nibbuto so sasāvako.</p>
  2948. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2949. <p class="gatha1">Mahāvilāso tassa jano, siridhammappakāsano;</p>
  2950. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  2951. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2952. <p class="gatha1">Koṇāgamano sambuddho, pabbatārāmamhi nibbuto;</p>
  2953. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.</p>
  2954. <p class="centered">Koṇāgamanassa bhagavato vaṃso tevīsatimo.</p>
  2955. <a name="kn12_26"></a>
  2956. <p class="chapter">26. Kassapabuddhavaṃso</p>
  2957. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2958. <p class="gatha1">Koṇāgamanassa <a name="V2.0360"></a><a name="P0.0062"></a> aparena, sambuddho dvipaduttamo;</p>
  2959. <p class="gathalast">Kassapo nāma gottena, dhammarājā pabhaṅkaro.</p>
  2960. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2961. <p class="gatha1">Sañchaḍḍitaṃ <a name="T2.0538"></a> kulamūlaṃ, bahvannapānabhojanaṃ;</p>
  2962. <p class="gatha2">Datvāna yācake dānaṃ, pūrayitvāna mānasaṃ;</p>
  2963. <p class="gathalast">Usabhova āḷakaṃ bhetvā, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  2964. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2965. <p class="gatha1">Dhammacakkaṃ <a name="M2.0376"></a> pavattente, kassape lokanāyake;</p>
  2966. <p class="gathalast">Vīsakoṭisahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  2967. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2968. <p class="gatha1">Catumāsaṃ yadā buddho, loke carati cārikaṃ;</p>
  2969. <p class="gathalast">Dasakoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  2970. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2971. <p class="gatha1">Yamakaṃ vikubbanaṃ katvā, ñāṇadhātuṃ pakittayi;</p>
  2972. <p class="gathalast">Pañcakoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  2973. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2974. <p class="gatha1">Sudhammā devapure ramme, tattha dhammaṃ pakittayi;</p>
  2975. <p class="gathalast">Tīṇikoṭisahassānaṃ, devānaṃ bodhayī jino.</p>
  2976. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2977. <p class="gatha1">Naradevassa yakkhassa, apare dhammadesane;</p>
  2978. <p class="gathalast">Etesānaṃ abhisamayā, gaṇanāto asaṅkhiyā.</p>
  2979. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2980. <p class="gatha1">Tassāpi devadevassa, eko āsi samāgamo;</p>
  2981. <p class="gathalast">Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.</p>
  2982. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2983. <p class="gatha1">Vīsabhikkhusahassānaṃ, tadā āsi samāgamo;</p>
  2984. <p class="gathalast">Atikkantabhavantānaṃ, hirisīlena tādinaṃ.</p>
  2985. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2986. <p class="gatha1">Ahaṃ tadā māṇavako, jotipāloti vissuto;</p>
  2987. <p class="gathalast">Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.</p>
  2988. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2989. <p class="gatha1">Lakkhaṇe <a name="T2.0539"></a> itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato;</p>
  2990. <p class="gathalast">Bhūmantalikkhakusalo, katavijjo anāvayo.</p>
  2991. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2992. <p class="gatha1">Kassapassa bhagavato, ghaṭikāro nāmupaṭṭhāko;</p>
  2993. <p class="gathalast">Sagāravo sappatisso, nibbuto tatiye phale.</p>
  2994. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2995. <p class="gatha1">Ādāya <a name="V2.0361"></a> maṃ ghaṭīkāro, upagañchi kassapaṃ jinaṃ;</p>
  2996. <p class="gathalast">Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ tassa santike.</p>
  2997. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2998. <p class="gatha1">Āraddhavīriyo hutvā, vattāvattesu kovido;</p>
  2999. <p class="gathalast">Na kvaci parihāyāmi, pūresiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  3000. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3001. <p class="gatha1">Yāvatā buddhabhaṇitaṃ, navaṅgaṃ jinasāsanaṃ;</p>
  3002. <p class="gathalast">Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.</p>
  3003. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3004. <p class="gatha1">Mama acchariyaṃ disvā, sopi buddho viyākari;</p>
  3005. <p class="gathalast">‘‘Imamhi bhaddake kappe, ayaṃ buddho bhavissati.</p>
  3006. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3007. <p class="gatha1">‘‘Ahu <a name="M2.0377"></a><a name="P0.0063"></a> kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato;</p>
  3008. <p class="gathalast">Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ.</p>
  3009. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3010. <p class="gatha1">‘‘Ajapālarukkhamūle, nisīditvā tathāgato;</p>
  3011. <p class="gathalast">Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti.</p>
  3012. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  3013. <p class="gatha1">‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ paribhuñjiya;</p>
  3014. <p class="gathalast">Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.</p>
  3015. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  3016. <p class="gatha1">‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro;</p>
  3017. <p class="gatha2">Aparājitaṭṭhānamhi <span class="note">[aparājitanisabhaṭṭhāne (ka.)]</span>, bodhipallaṅkamuttame;</p>
  3018. <p class="gathalast">Pallaṅkena nisīditvā, bujjhissati mahāyaso.</p>
  3019. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  3020. <p class="gatha1">‘‘Imassa <a name="T2.0540"></a> janikā mātā, māyā nāma bhavissati;</p>
  3021. <p class="gathalast">Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.</p>
  3022. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  3023. <p class="gatha1">‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;</p>
  3024. <p class="gathalast">Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;</p>
  3025. <p class="gathalast">Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.</p>
  3026. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  3027. <p class="gatha1">‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;</p>
  3028. <p class="gatha2">Anāsavā santacittā, vītarāgā samāhitā;</p>
  3029. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.</p>
  3030. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  3031. <p class="gatha1">‘‘Citto hatthāḷavako ca, aggā hessantupaṭṭhakā;</p>
  3032. <p class="gathalast">Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā’’.</p>
  3033. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn12"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  3034. <p class="gatha1">Idaṃ sutvāna vacanaṃ, assamassa mahesino;</p>
  3035. <p class="gathalast">Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.</p>
  3036. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn12"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  3037. <p class="gatha1">Ukkuṭṭhisaddā <a name="V2.0362"></a> pavattanti, apphoṭenti hasanti ca;</p>
  3038. <p class="gathalast">Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā.</p>
  3039. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn12"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  3040. <p class="gatha1">‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;</p>
  3041. <p class="gathalast">Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.</p>
  3042. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn12"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  3043. <p class="gatha1">‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;</p>
  3044. <p class="gathalast">Heṭṭhā titthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.</p>
  3045. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn12"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  3046. <p class="gatha1">‘‘Evameva <a name="T2.0541"></a><a name="M2.0378"></a> mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;</p>
  3047. <p class="gathalast">Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.</p>
  3048. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn12"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  3049. <p class="gatha1">Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;</p>
  3050. <p class="gathalast">Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.</p>
  3051. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn12"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  3052. <p class="gatha1">Evamahaṃ saṃsaritvā, parivajjento anācaraṃ;</p>
  3053. <p class="gathalast">Dukkarañca kataṃ mayhaṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.</p>
  3054. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn12"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  3055. <p class="gatha1">Nagaraṃ bārāṇasī nāma, kikī nāmāsi khattiyo;</p>
  3056. <p class="gathalast">Vasate tattha nagare, sambuddhassa mahākulaṃ.</p>
  3057. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn12"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  3058. <p class="gatha1">Brāhmaṇo brahmadattova, āsi buddhassa so pitā;</p>
  3059. <p class="gathalast">Dhanavatī nāma janikā, kassapassa mahesino.</p>
  3060. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn12"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  3061. <p class="gatha1">Duve <a name="P0.0064"></a> vassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;</p>
  3062. <p class="gathalast">Haṃso yaso sirinando, tayo pāsādamuttamā.</p>
  3063. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn12"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  3064. <p class="gatha1">Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  3065. <p class="gathalast">Sunandā nāma sā nārī, vijitaseno nāma atrajo.</p>
  3066. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn12"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  3067. <p class="gatha1">Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;</p>
  3068. <p class="gathalast">Sattāhaṃ padhānacāraṃ, acarī purisuttamo.</p>
  3069. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><a name="para37_kn12"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  3070. <p class="gatha1">Brahmunā yācito santo, kassapo lokanāyako;</p>
  3071. <p class="gathalast">Vatti cakkaṃ mahāvīro, migadāye naruttamo.</p>
  3072. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><a name="para38_kn12"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  3073. <p class="gatha1">Tisso ca bhāradvājo ca, ahesuṃ aggasāvakā;</p>
  3074. <p class="gathalast">Sabbamitto nāmupaṭṭhāko, kassapassa mahesino.</p>
  3075. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><a name="para39_kn12"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  3076. <p class="gatha1">Anuḷā <a name="T2.0542"></a> uruveḷā ca, ahesuṃ aggasāvikā;</p>
  3077. <p class="gathalast">Bodhi tassa bhagavato, nigrodhoti pavuccati.</p>
  3078. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><a name="para40_kn12"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  3079. <p class="gatha1">Sumaṅgalo <a name="V2.0363"></a> ghaṭikāro ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;</p>
  3080. <p class="gathalast">Vicitasenā bhaddā <span class="note">[bhadrā (ka.)]</span> ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.</p>
  3081. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><a name="para41_kn12"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  3082. <p class="gatha1">Uccattanena so buddho, vīsatiratanuggato;</p>
  3083. <p class="gathalast">Vijjulaṭṭhīva ākāse, candova gahapūrito.</p>
  3084. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><a name="para42_kn12"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  3085. <p class="gatha1">Vīsativassasahassāni<a name="M2.0379"></a>, āyu tassa mahesino;</p>
  3086. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  3087. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><a name="para43_kn12"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  3088. <p class="gatha1">Dhammataḷākaṃ māpayitvā, sīlaṃ datvā vilepanaṃ;</p>
  3089. <p class="gathalast">Dhammadussaṃ nivāsetvā, dhammamālaṃ vibhajjiya.</p>
  3090. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><a name="para44_kn12"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  3091. <p class="gatha1">Dhammavimalamādāsaṃ, ṭhapayitvā mahājane;</p>
  3092. <p class="gathalast">Keci nibbānaṃ patthentā, passantu me alaṅkaraṃ.</p>
  3093. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><a name="para45_kn12"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  3094. <p class="gatha1">Sīlakañcukaṃ datvāna, jhānakavacavammitaṃ;</p>
  3095. <p class="gathalast">Dhammacammaṃ pārupitvā, datvā sannāhamuttamaṃ.</p>
  3096. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><a name="para46_kn12"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  3097. <p class="gatha1">Satiphalakaṃ datvāna, tikhiṇañāṇakuntimaṃ;</p>
  3098. <p class="gathalast">Dhammakhaggavaraṃ datvā, sīlasaṃsaggamaddanaṃ.</p>
  3099. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><a name="para47_kn12"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  3100. <p class="gatha1">Tevijjābhūsanaṃ datvāna, āveḷaṃ caturo phale;</p>
  3101. <p class="gathalast">Chaḷabhiññābharaṇaṃ datvā, dhammapupphapiḷandhanaṃ.</p>
  3102. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><a name="para48_kn12"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  3103. <p class="gatha1">Saddhammapaṇḍaracchattaṃ, datvā pāpanivāraṇaṃ;</p>
  3104. <p class="gathalast">Māpayitvābhayaṃ pupphaṃ, nibbuto so sasāvako.</p>
  3105. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><a name="para49_kn12"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  3106. <p class="gatha1">Eso <a name="T2.0543"></a> hi sammāsambuddho, appameyyo durāsado;</p>
  3107. <p class="gathalast">Eso hi dhammaratano, svākkhāto ehipassiko.</p>
  3108. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><a name="para50_kn12"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  3109. <p class="gatha1">Eso hi saṅgharatano, suppaṭipanno anuttaro;</p>
  3110. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.</p>
  3111. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><a name="para51_kn12"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  3112. <p class="gatha1">Mahākassapo jino satthā, setabyārāmamhi nibbuto;</p>
  3113. <p class="gathalast">Tatthevassa jinathūpo, yojanubbedhamuggatoti.</p>
  3114. <p class="centered">Kassapassa bhagavato vaṃso catuvīsatimo.</p>
  3115. <a name="kn12_27"></a>
  3116. <p class="chapter">27. Gotamabuddhavaṃso</p>
  3117. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  3118. <p class="gatha1">Ahametarahi <a name="V2.0364"></a><a name="P0.0065"></a> sambuddho <span class="note">[buddho (sī.)]</span>, gotamo sakyavaḍḍhano;</p>
  3119. <p class="gathalast">Padhānaṃ padahitvāna, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  3120. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  3121. <p class="gatha1">Brahmunā <a name="M2.0380"></a> yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayiṃ;</p>
  3122. <p class="gathalast">Aṭṭhārasannaṃ koṭīnaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.</p>
  3123. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  3124. <p class="gatha1">Tato parañca desente, naradevasamāgame;</p>
  3125. <p class="gathalast">Gaṇanāya na vattabbo, dutiyābhisamayo ahu.</p>
  3126. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  3127. <p class="gatha1">Idhevāhaṃ etarahi, ovadiṃ mama atrajaṃ;</p>
  3128. <p class="gathalast">Gaṇanāya na vattabbo, tatiyābhisamayo ahu.</p>
  3129. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  3130. <p class="gatha1">Ekosi sannipāto me, sāvakānaṃ mahesinaṃ;</p>
  3131. <p class="gathalast">Aḍḍhateḷasasatānaṃ, bhikkhūnāsi samāgamo.</p>
  3132. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  3133. <p class="gatha1">Virocamāno vimalo, bhikkhusaṅghassa majjhago;</p>
  3134. <p class="gathalast">Dadāmi patthitaṃ sabbaṃ, maṇīva sabbakāmado.</p>
  3135. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  3136. <p class="gatha1">Phalamākaṅkhamānānaṃ<a name="T2.0544"></a>, bhavacchandajahesinaṃ;</p>
  3137. <p class="gathalast">Catusaccaṃ pakāsemi, anukampāya pāṇinaṃ.</p>
  3138. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  3139. <p class="gatha1">Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  3140. <p class="gathalast">Ekadvinnaṃ abhisamayo, gaṇanāto asaṅkhiyo.</p>
  3141. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  3142. <p class="gatha1">Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ suphullitaṃ;</p>
  3143. <p class="gathalast">Idha mayhaṃ sakyamunino, sāsanaṃ suvisodhitaṃ.</p>
  3144. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  3145. <p class="gatha1">Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;</p>
  3146. <p class="gathalast">Bhikkhūnekasatā sabbe, parivārenti maṃ sadā.</p>
  3147. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  3148. <p class="gatha1">Idāni ye etarahi, jahanti mānusaṃ bhavaṃ;</p>
  3149. <p class="gathalast">Appattamānasā sekhā, te bhikkhū viññugarahitā.</p>
  3150. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  3151. <p class="gatha1">Ariyañca saṃthomayantā, sadā dhammaratā janā;</p>
  3152. <p class="gathalast">Bujjhissanti satimanto, saṃsārasaritaṃ gatā.</p>
  3153. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  3154. <p class="gatha1">Nagaraṃ kapilavatthu me, rājā suddhodano pitā;</p>
  3155. <p class="gathalast">Mayhaṃ janettikā mātā, māyādevīti vuccati.</p>
  3156. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  3157. <p class="gatha1">Ekūnatiṃsavassāni<a name="V2.0365"></a>, agāraṃ ajjhahaṃ vasiṃ;</p>
  3158. <p class="gathalast">Rammo surammo subhako, tayo pāsādamuttamā.</p>
  3159. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3160. <p class="gatha1">Cattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;</p>
  3161. <p class="gathalast">Bhaddakañcanā nāma nārī, rāhulo nāma atrajo.</p>
  3162. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3163. <p class="gatha1">Nimitte <a name="M2.0381"></a> caturo disvā, assayānena nikkhamiṃ;</p>
  3164. <p class="gathalast">Chabbassaṃ <a name="T2.0545"></a> padhānacāraṃ, acariṃ dukkaraṃ ahaṃ.</p>
  3165. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3166. <p class="gatha1">Bārāṇasiyaṃ <a name="P0.0066"></a> isipatane, cakkaṃ pavattitaṃ mayā;</p>
  3167. <p class="gathalast">Ahaṃ gotamasambuddho, saraṇaṃ sabbapāṇinaṃ.</p>
  3168. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3169. <p class="gatha1">Kolito upatisso ca, dve bhikkhū aggasāvakā;</p>
  3170. <p class="gathalast">Ānando nāmupaṭṭhāko, santikāvacaro mama;</p>
  3171. <p class="gathalast">Khemā uppalavaṇṇā ca, bhikkhunī aggasāvikā.</p>
  3172. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  3173. <p class="gatha1">Citto hatthāḷavako ca, aggupaṭṭhākupāsakā;</p>
  3174. <p class="gathalast">Nandamātā ca uttarā, aggupaṭṭhikupāsikā.</p>
  3175. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  3176. <p class="gatha1">Ahaṃ assatthamūlamhi, patto sambodhimuttamaṃ;</p>
  3177. <p class="gathalast">Byāmappabhā sadā mayhaṃ, soḷasahatthamuggatā.</p>
  3178. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn12"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  3179. <p class="gatha1">Appaṃ vassasataṃ āyu, idānetarahi vijjati;</p>
  3180. <p class="gathalast">Tāvatā tiṭṭhamānohaṃ, tāremi janataṃ bahuṃ.</p>
  3181. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn12"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  3182. <p class="gatha1">Ṭhapayitvāna dhammukkaṃ, pacchimaṃ janabodhanaṃ;</p>
  3183. <p class="gatha2">Ahampi nacirasseva, saddhiṃ sāvakasaṅghato;</p>
  3184. <p class="gathalast">Idheva parinibbissaṃ, aggī vāhārasaṅkhayā.</p>
  3185. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn12"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  3186. <p class="gatha1">Tāni ca atulatejāni, imāni ca dasabalāni <span class="note">[yasabalāni (aṭṭha.)]</span>;</p>
  3187. <p class="gathalast">Ayañca guṇadhāraṇo deho, dvattiṃsavaralakkhaṇavicitto.</p>
  3188. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn12"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  3189. <p class="gatha1">Dasa disā pabhāsetvā, sataraṃsīva chappabhā;</p>
  3190. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamantarahissanti, nanu rittā sabbasaṅkhārāti.</p>
  3191. <p class="centered">Gotamassa bhagavato vaṃso pañcavīsatimo.</p>
  3192. <a name="kn12_28"></a>
  3193. <p class="chapter">28. Buddhapakiṇṇakakaṇḍaṃ</p>
  3194. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  3195. <p class="gatha1">Aparimeyyito <a name="T2.0546"></a><a name="V2.0366"></a> kappe, caturo āsuṃ vināyakā;</p>
  3196. <p class="gatha2">Taṇhaṅkaro medhaṅkaro, athopi saraṇaṅkaro;</p>
  3197. <p class="gathalast">Dīpaṅkaro ca sambuddho, ekakappamhi te jinā.</p>
  3198. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  3199. <p class="gatha1">Dīpaṅkarassa <a name="M2.0382"></a> aparena, koṇḍañño nāma nāyako;</p>
  3200. <p class="gathalast">Ekova ekakappamhi, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  3201. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  3202. <p class="gatha1">Dīpaṅkarassa bhagavato, koṇḍaññassa ca satthuno;</p>
  3203. <p class="gathalast">Etesaṃ antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.</p>
  3204. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  3205. <p class="gatha1">Koṇḍaññassa aparena, maṅgalo nāma nāyako;</p>
  3206. <p class="gathalast">Tesampi antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.</p>
  3207. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  3208. <p class="gatha1">Maṅgalo ca sumano ca, revato sobhito muni;</p>
  3209. <p class="gathalast">Tepi buddhā ekakappe, cakkhumanto pabhaṅkarā.</p>
  3210. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  3211. <p class="gatha1">Sobhitassa <a name="P0.0067"></a> aparena, anomadassī mahāyaso;</p>
  3212. <p class="gathalast">Tesampi antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.</p>
  3213. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  3214. <p class="gatha1">Anomadassī padumo, nārado cāpi nāyako;</p>
  3215. <p class="gathalast">Tepi buddhā ekakappe, tamantakārakā munī.</p>
  3216. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  3217. <p class="gatha1">Nāradassa aparena, padumuttaro nāma nāyako;</p>
  3218. <p class="gathalast">Ekakappamhi uppanno, tāresi janataṃ bahuṃ.</p>
  3219. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  3220. <p class="gatha1">Nāradassa bhagavato, padumuttarassa satthuno;</p>
  3221. <p class="gathalast">Tesampi antarā kappā, gaṇanāto asaṅkhiyā.</p>
  3222. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  3223. <p class="gatha1">Kappasatasahassamhi<a name="T2.0547"></a>, eko āsi mahāmuni;</p>
  3224. <p class="gathalast">Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho.</p>
  3225. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  3226. <p class="gatha1">Tiṃsakappasahassamhi, duve āsuṃ vināyakā <span class="note">[āsiṃsu nāyakā (syā. ka.)]</span>;</p>
  3227. <p class="gathalast">Sumedho ca sujāto ca, orato padumuttarā.</p>
  3228. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  3229. <p class="gatha1">Aṭṭhārase kappasate, tayo āsuṃ vināyakā <span class="note">[āsiṃsu nāyakā (syā. ka.)]</span>;</p>
  3230. <p class="gathalast">Piyadassī atthadassī, dhammadassī ca nāyakā.</p>
  3231. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  3232. <p class="gatha1">Orato <a name="V2.0367"></a> ca sujātassa, sambuddhā dvipaduttamā;</p>
  3233. <p class="gathalast">Ekakappamhi te buddhā, loke appaṭipuggalā.</p>
  3234. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  3235. <p class="gatha1">Catunnavutito kappe, eko āsi mahāmuni;</p>
  3236. <p class="gathalast">Siddhattho so lokavidū, sallakatto anuttaro.</p>
  3237. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3238. <p class="gatha1">Dvenavute <a name="M2.0383"></a> ito kappe, duve āsuṃ vināyakā;</p>
  3239. <p class="gathalast">Tisso phusso ca sambuddhā, asamā appaṭipuggalā.</p>
  3240. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3241. <p class="gatha1">Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;</p>
  3242. <p class="gathalast">Sopi buddho kāruṇiko, satte mocesi bandhanā.</p>
  3243. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3244. <p class="gatha1">Ekatiṃse ito kappe, duve āsuṃ vināyakā;</p>
  3245. <p class="gathalast">Sikhī ca vessabhū ceva, asamā appaṭipuggalā.</p>
  3246. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3247. <p class="gatha1">Imamhi bhaddake kappe, tayo āsuṃ vināyakā;</p>
  3248. <p class="gathalast">Kakusandho koṇāgamano, kassapo cāpi nāyako.</p>
  3249. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn12"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  3250. <p class="gatha1">Ahametarahi sambuddho, metteyyo cāpi hessati;</p>
  3251. <p class="gathalast">Etepime <a name="T2.0548"></a> pañca buddhā, dhīrā lokānukampakā.</p>
  3252. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn12"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  3253. <p class="gatha1">Etesaṃ dhammarājūnaṃ, aññesaṃnekakoṭinaṃ;</p>
  3254. <p class="gathalast">Ācikkhitvāna taṃ maggaṃ, nibbutā te sasāvakāti.</p>
  3255. <p class="centered">Buddhapakiṇṇakakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.</p>
  3256. <a name="kn12_29"></a>
  3257. <p class="chapter">29. Dhātubhājanīyakathā</p>
  3258. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn12"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  3259. <p class="gatha1">Mahāgotamo <a name="P0.0068"></a> jinavaro, kusināramhi nibbuto;</p>
  3260. <p class="gathalast">Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesato.</p>
  3261. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn12"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  3262. <p class="gatha1">Eko ajātasattussa, eko vesāliyā pure;</p>
  3263. <p class="gathalast">Eko kapilavatthusmiṃ, eko ca allakappake.</p>
  3264. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn12"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  3265. <p class="gatha1">Eko ca rāmagāmamhi, eko ca veṭhadīpake;</p>
  3266. <p class="gathalast">Eko pāveyyake malle, eko ca kosinārake.</p>
  3267. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn12"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  3268. <p class="gatha1">Kumbhassa <a name="V2.0368"></a> thūpaṃ kāresi, brāhmaṇo doṇasavhayo;</p>
  3269. <p class="gathalast">Aṅgārathūpaṃ kāresuṃ, moriyā tuṭṭhamānasā.</p>
  3270. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn12"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  3271. <p class="gatha1">Aṭṭha sārīrikā thūpā, navamo kumbhacetiyo;</p>
  3272. <p class="gathalast">Aṅgārathūpo dasamo, tadāyeva patiṭṭhito.</p>
  3273. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn12"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  3274. <p class="gatha1">Uṇhīsaṃ catasso dāṭhā, akkhakā dve ca dhātuyo;</p>
  3275. <p class="gathalast">Asambhinnā imā satta, sesā bhinnāva dhātuyo.</p>
  3276. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn12"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  3277. <p class="gatha1">Mahantā <a name="M2.0384"></a> muggamattā ca <span class="note">[muggamāsāva (ka.)]</span>, majjhimā bhinnataṇḍulā;</p>
  3278. <p class="gathalast">Khuddakā sāsapamattā ca, nānāvaṇṇā ca dhātuyo.</p>
  3279. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn12"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  3280. <p class="gatha1">Mahantā suvaṇṇavaṇṇā ca, muttavaṇṇā ca majjhimā;</p>
  3281. <p class="gathalast">Khuddakā makulavaṇṇā ca, soḷasadoṇamattikā.</p>
  3282. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn12"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  3283. <p class="gatha1">Mahantā pañca nāḷiyo, nāḷiyo pañca majjhimā;</p>
  3284. <p class="gathalast">Khuddakā cha nāḷī ceva, etā sabbāpi dhātuyo.</p>
  3285. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn12"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  3286. <p class="gatha1">Uṇhīsaṃ sīhaḷe dīpe, brahmaloke ca vāmakaṃ;</p>
  3287. <p class="gathalast">Sīhaḷe dakkhiṇakkhañca, sabbāpetā patiṭṭhitā.</p>
  3288. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn12"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  3289. <p class="gatha1">Ekā dāṭhā tidasapure, ekā nāgapure ahu;</p>
  3290. <p class="gathalast">Ekā gandhāravisaye, ekā kaliṅgarājino.</p>
  3291. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  3292. <p class="gatha1">Cattālīsasamā <a name="T2.0549"></a> dantā, kesā lomā ca sabbaso;</p>
  3293. <p class="gathalast">Devā hariṃsu ekekaṃ, cakkavāḷaparamparā.</p>
  3294. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn12"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  3295. <p class="gatha1">Vajirāyaṃ bhagavato, patto daṇḍañca cīvaraṃ;</p>
  3296. <p class="gathalast">Nivāsanaṃ kulaghare, paccattharaṇaṃ kapilavhaye <span class="note">[silavhaye (syā.)]</span>.</p>
  3297. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn12"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  3298. <p class="gatha1">Pāṭaliputtapuramhi, karaṇaṃ kāyabandhanaṃ;</p>
  3299. <p class="gathalast">Campāyudakasāṭiyaṃ, uṇṇalomañca kosale.</p>
  3300. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn12"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3301. <p class="gatha1">Kāsāvaṃ brahmaloke ca, veṭhanaṃ tidase pure;</p>
  3302. <p class="gathalast">Nisīdanaṃ avantīsu, raṭṭhe <span class="note">[devaraṭṭhe (syā.)]</span> attharaṇaṃ tadā.</p>
  3303. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn12"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3304. <p class="gatha1">Araṇī ca mithilāyaṃ, videhe parisāvanaṃ;</p>
  3305. <p class="gathalast">Vāsi <a name="P0.0069"></a> sūcigharañcāpi, indapatthapure tadā.</p>
  3306. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn12"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3307. <p class="gatha1">Parikkhārā avasesā, janapade aparantake;</p>
  3308. <p class="gathalast">Paribhuttāni muninā, akaṃsu manujā tadā.</p>
  3309. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn12"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3310. <p class="gatha1">Dhātuvitthārikaṃ <a name="V2.0369"></a> āsi, gotamassa mahesino;</p>
  3311. <p class="gathalast">Pāṇīnaṃ anukampāya, ahu porāṇikaṃ tadāti.</p>
  3312. <p class="centered">Dhātubhājanīyakathā niṭṭhitā.</p>
  3313. <p class="centered">Buddhavaṃsoniṭṭhito.</p>
  3314. </body>