s0509m.mul.htm 164 KB

1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798991001011021031041051061071081091101111121131141151161171181191201211221231241251261271281291301311321331341351361371381391401411421431441451461471481491501511521531541551561571581591601611621631641651661671681691701711721731741751761771781791801811821831841851861871881891901911921931941951961971981992002012022032042052062072082092102112122132142152162172182192202212222232242252262272282292302312322332342352362372382392402412422432442452462472482492502512522532542552562572582592602612622632642652662672682692702712722732742752762772782792802812822832842852862872882892902912922932942952962972982993003013023033043053063073083093103113123133143153163173183193203213223233243253263273283293303313323333343353363373383393403413423433443453463473483493503513523533543553563573583593603613623633643653663673683693703713723733743753763773783793803813823833843853863873883893903913923933943953963973983994004014024034044054064074084094104114124134144154164174184194204214224234244254264274284294304314324334344354364374384394404414424434444454464474484494504514524534544554564574584594604614624634644654664674684694704714724734744754764774784794804814824834844854864874884894904914924934944954964974984995005015025035045055065075085095105115125135145155165175185195205215225235245255265275285295305315325335345355365375385395405415425435445455465475485495505515525535545555565575585595605615625635645655665675685695705715725735745755765775785795805815825835845855865875885895905915925935945955965975985996006016026036046056066076086096106116126136146156166176186196206216226236246256266276286296306316326336346356366376386396406416426436446456466476486496506516526536546556566576586596606616626636646656666676686696706716726736746756766776786796806816826836846856866876886896906916926936946956966976986997007017027037047057067077087097107117127137147157167177187197207217227237247257267277287297307317327337347357367377387397407417427437447457467477487497507517527537547557567577587597607617627637647657667677687697707717727737747757767777787797807817827837847857867877887897907917927937947957967977987998008018028038048058068078088098108118128138148158168178188198208218228238248258268278288298308318328338348358368378388398408418428438448458468478488498508518528538548558568578588598608618628638648658668678688698708718728738748758768778788798808818828838848858868878888898908918928938948958968978988999009019029039049059069079089099109119129139149159169179189199209219229239249259269279289299309319329339349359369379389399409419429439449459469479489499509519529539549559569579589599609619629639649659669679689699709719729739749759769779789799809819829839849859869879889899909919929939949959969979989991000100110021003100410051006100710081009101010111012101310141015101610171018101910201021102210231024102510261027102810291030103110321033103410351036103710381039104010411042104310441045104610471048104910501051105210531054105510561057105810591060106110621063106410651066106710681069107010711072107310741075107610771078107910801081108210831084108510861087108810891090109110921093109410951096109710981099110011011102110311041105110611071108110911101111111211131114111511161117111811191120112111221123112411251126112711281129113011311132113311341135113611371138113911401141114211431144114511461147114811491150115111521153115411551156115711581159116011611162116311641165116611671168116911701171117211731174117511761177117811791180118111821183118411851186118711881189119011911192119311941195119611971198119912001201120212031204120512061207120812091210121112121213121412151216121712181219122012211222122312241225122612271228122912301231123212331234123512361237123812391240124112421243124412451246124712481249125012511252125312541255125612571258125912601261126212631264126512661267126812691270127112721273127412751276127712781279128012811282128312841285128612871288128912901291129212931294129512961297129812991300130113021303130413051306130713081309131013111312131313141315131613171318131913201321132213231324132513261327132813291330133113321333133413351336133713381339134013411342134313441345134613471348134913501351135213531354135513561357135813591360136113621363136413651366136713681369137013711372137313741375137613771378137913801381138213831384138513861387138813891390139113921393139413951396139713981399140014011402140314041405140614071408140914101411141214131414141514161417141814191420142114221423142414251426142714281429143014311432143314341435143614371438143914401441144214431444144514461447144814491450145114521453145414551456145714581459146014611462146314641465146614671468146914701471147214731474147514761477147814791480148114821483148414851486148714881489149014911492149314941495149614971498149915001501150215031504150515061507150815091510151115121513151415151516151715181519152015211522152315241525152615271528152915301531153215331534153515361537153815391540154115421543154415451546154715481549155015511552155315541555155615571558155915601561156215631564156515661567156815691570157115721573157415751576157715781579158015811582158315841585158615871588158915901591159215931594159515961597159815991600160116021603160416051606160716081609161016111612161316141615161616171618161916201621162216231624162516261627162816291630163116321633163416351636163716381639164016411642164316441645164616471648164916501651165216531654165516561657165816591660166116621663166416651666166716681669167016711672167316741675167616771678167916801681168216831684168516861687168816891690169116921693169416951696169716981699170017011702170317041705170617071708170917101711171217131714171517161717171817191720172117221723172417251726172717281729173017311732173317341735173617371738173917401741174217431744174517461747174817491750175117521753175417551756175717581759176017611762176317641765176617671768176917701771177217731774177517761777177817791780178117821783178417851786178717881789179017911792179317941795179617971798179918001801180218031804
  1. <body>
  2. <p class="centered"> Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa</p>
  3. <p class="nikaya">Khuddakanikāye</p>
  4. <a name="kn9"></a>
  5. <p class="book">Therīgāthāpāḷi</p>
  6. <a name="kn9_1"></a>
  7. <p class="chapter">1. Ekakanipāto</p>
  8. <p class="subhead">1. Aññatarātherīgāthā</p>
  9. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><a name="para1_kn9"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  10. <p class="gatha1"> ‘‘Sukhaṃ <a name="T0.0442"></a><a name="M0.0377"></a><a name="V0.0303"></a><a name="P0.0123"></a> supāhi therike, katvā coḷena pārutā;</p>
  11. <p class="gathalast">Upasanto hi te rāgo, sukkhaḍākaṃ va kumbhiya’’nti.</p>
  12. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ aññatarā therī apaññātā bhikkhunī gāthaṃ abhāsitthāti.</p>
  13. <p class="subhead">2. Muttātherīgāthā</p>
  14. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><a name="para2_kn9"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  15. <p class="gatha1"> ‘‘Mutte <a name="V0.0304"></a> muccassu yogehi, cando rāhuggahā iva;</p>
  16. <p class="gathalast">Vippamuttena cittena, anaṇā bhuñja piṇḍaka’’nti.</p>
  17. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ bhagavā muttaṃ sikkhamānaṃ imāya gāthāya abhiṇhaṃ ovadatīti.</p>
  18. <p class="subhead">3. Puṇṇātherīgāthā</p>
  19. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><a name="para3_kn9"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  20. <p class="gatha1"> ‘‘Puṇṇe pūrassu dhammehi, cando pannaraseriva;</p>
  21. <p class="gathalast">Paripuṇṇāya paññāya, tamokhandhaṃ <span class="note">[tamokkhandhaṃ (sī. syā.)]</span> padālayā’’ti.</p>
  22. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ puṇṇā therī gāthaṃ abhāsitthāti.</p>
  23. <p class="subhead">4. Tissātherīgāthā</p>
  24. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><a name="para4_kn9"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  25. <p class="gatha1"> ‘‘Tisse sikkhassu sikkhāya, mā taṃ yogā upaccaguṃ;</p>
  26. <p class="gathalast">Sabbayogavisaṃyuttā, cara loke anāsavā’’ti.</p>
  27. <p class="centered">… Tissā therī….</p>
  28. <p class="subhead">5. Aññatarātissātherīgāthā</p>
  29. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><a name="para5_kn9"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  30. <p class="gatha1"> ‘‘Tisse <a name="T0.0443"></a><a name="M0.0378"></a> yuñjassu dhammehi, khaṇo taṃ mā upaccagā;</p>
  31. <p class="gathalast">Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā’’ti.</p>
  32. <p class="centered">… Aññatarā tissā therī….</p>
  33. <p class="subhead">6. Dhīrātherīgāthā</p>
  34. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><a name="para6_kn9"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  35. <p class="gatha1"> <span class="bld">‘‘Dhīre</span> <a name="P0.0124"></a><span class="bld"> nirodhaṃ phusehi <span class="note">[phussehi (sī.)]</span>, saññāvūpasamaṃ sukhaṃ;</span></p>
  36. <p class="gathalast">Ārādhayāhi nibbānaṃ, yogakkhemamanuttara’’nti <span class="note">[yogakkhemaṃ anuttaranti (sī. syā.)]</span>.</p>
  37. <p class="centered">… Dhīrā therī….</p>
  38. <p class="subhead">7. Vīrātherīgāthā</p>
  39. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><a name="para7_kn9"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  40. <p class="gatha1"> ‘‘Vīrā <a name="V0.0305"></a> vīrehi <span class="note">[dhīrā dhīrehi (ka.)]</span> dhammehi, bhikkhunī bhāvitindriyā;</p>
  41. <p class="gathalast">Dhārehi antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti <span class="note">[savāhananti (ka.)]</span>.</p>
  42. <p class="centered">… Vīrā therī….</p>
  43. <p class="subhead">8. Mittātherīgāthā</p>
  44. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><a name="para8_kn9"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  45. <p class="gatha1"> ‘‘Saddhāya pabbajitvāna, mitte mittaratā bhava;</p>
  46. <p class="gathalast">Bhāvehi kusale dhamme, yogakkhemassa pattiyā’’ti.</p>
  47. <p class="centered">… Mittā therī….</p>
  48. <p class="subhead">9. Bhadrātherīgāthā</p>
  49. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><a name="para9_kn9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  50. <p class="gatha1"> ‘‘Saddhāya pabbajitvāna, bhadre bhadraratā bhava;</p>
  51. <p class="gathalast">Bhāvehi kusale dhamme, yogakkhemamanuttara’’nti.</p>
  52. <p class="centered">… Bhadrā therī….</p>
  53. <p class="subhead">10. Upasamātherīgāthā</p>
  54. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><a name="para10_kn9"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  55. <p class="gatha1"> ‘‘Upasame tare oghaṃ, maccudheyyaṃ suduttaraṃ;</p>
  56. <p class="gathalast">Dhārehi antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhana’’nti.</p>
  57. <p class="centered">… Upasamā therī….</p>
  58. <p class="subhead">11. Muttātherīgāthā</p>
  59. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><a name="para11_kn9"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  60. <p class="gatha1"> ‘‘Sumuttā <a name="M0.0379"></a> sādhumuttāmhi, tīhi khujjehi muttiyā;</p>
  61. <p class="gatha2">Udukkhalena musalena, patinā khujjakena ca;</p>
  62. <p class="gathalast">Muttāmhi <a name="T0.0444"></a> jātimaraṇā, bhavanetti samūhatā’’ti.</p>
  63. <p class="centered">… Muttā therī….</p>
  64. <p class="subhead">12. Dhammadinnātherīgāthā</p>
  65. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><a name="para12_kn9"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  66. <p class="gatha1"> ‘‘Chandajātā avasāyī, manasā ca phuṭā <span class="note">[phuṭṭhā (syā.), phuṭhā (sī. aṭṭha.)]</span> siyā;</p>
  67. <p class="gathalast">Kāmesu appaṭibaddhacittā <span class="note">[appaṭibandhacittā (ka.)]</span>, <span class="bld">uddhaṃsotāti</span> vuccatī’’ti <span class="note">[uddhaṃsotā vimuccatīti (sī. pī.)]</span>.</p>
  68. <p class="centered">… Dhammadinnā therī….</p>
  69. <p class="subhead">13.Visākhātherīgāthā</p>
  70. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><a name="para13_kn9"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  71. <p class="gatha1"> ‘‘Karotha <a name="V0.0306"></a> buddhasāsanaṃ, yaṃ katvā nānutappati;</p>
  72. <p class="gathalast">Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamante nisīdathā’’ti.</p>
  73. <p class="centered">… Visākhā therī….</p>
  74. <p class="subhead">14.Sumanātherīgāthā</p>
  75. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><a name="para14_kn9"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  76. <p class="gatha1"> ‘‘Dhātuyo dukkhato disvā, mā jātiṃ punarāgami;</p>
  77. <p class="gathalast">Bhave chandaṃ virājetvā, upasantā carissasī’’ti.</p>
  78. <p class="centered">… Sumanā therī….</p>
  79. <p class="subhead">15. Uttarātherīgāthā</p>
  80. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><a name="para15_kn9"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  81. <p class="gatha1"> ‘‘Kāyena <a name="P0.0125"></a> saṃvutā āsiṃ, vācāya uda cetasā;</p>
  82. <p class="gathalast">Samūlaṃ taṇhamabbuyha, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.</p>
  83. <p class="centered">… Uttarā therī….</p>
  84. <p class="subhead">16. Vuḍḍhapabbajitasumanātherīgāthā</p>
  85. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><a name="para16_kn9"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  86. <p class="gatha1"> ‘‘Sukhaṃ tvaṃ vuḍḍhike sehi, katvā coḷena pārūtā;</p>
  87. <p class="gathalast">Upasanto hi te rāgo, sītibhūtāsi nibbutā’’ti.</p>
  88. <p class="centered">… Sumanā vuḍḍhapabbajitā therī….</p>
  89. <p class="subhead">17. Dhammātherīgāthā</p>
  90. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><a name="para17_kn9"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  91. <p class="gatha1"> ‘‘Piṇḍapātaṃ <a name="M0.0380"></a> caritvāna, daṇḍamolubbha dubbalā;</p>
  92. <p class="gatha2">Vedhamānehi gattehi, tattheva nipatiṃ chamā;</p>
  93. <p class="gathalast">Disvā <a name="T0.0445"></a> ādīnavaṃ kāye, atha cittaṃ vimucci me’’ti.</p>
  94. <p class="centered">… Dhammā therī….</p>
  95. <p class="subhead">18. Saṅghātherīgāthā</p>
  96. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><a name="para18_kn9"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  97. <p class="gatha1"> ‘‘Hitvā <a name="V0.0307"></a> ghare pabbajitvā <span class="note">[pabbajitā (sī. aṭṭha.)]</span>, hitvā puttaṃ pasuṃ piyaṃ;</p>
  98. <p class="gatha2">Hitvā rāgañca dosañca, avijjañca virājiya;</p>
  99. <p class="gathalast">Samūlaṃ taṇhamabbuyha, upasantāmhi nibbutā’’ti.</p>
  100. <p class="centered">… Saṅghā therī….</p>
  101. <p class="centered">Ekakanipāto niṭṭhito.</p>
  102. <a name="kn9_2"></a>
  103. <p class="chapter">2. Dukanipāto</p>
  104. <p class="subhead">1. Abhirūpanandātherīgāthā</p>
  105. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><a name="para19_kn9"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  106. <p class="gatha1"> <span class="note">[apa. therī 2.4.157 apadānepi]</span> ‘‘Āturaṃ <a name="M0.0381"></a> asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;</p>
  107. <p class="gathalast">Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.</p>
  108. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><a name="para20_kn9"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  109. <p class="gatha1"> ‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;</p>
  110. <p class="gathalast">Tato mānābhisamayā, upasantā carissasī’’ti.</p>
  111. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ bhagavā abhirūpanandaṃ sikkhamānaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatīti <span class="note">[itthaṃ sudaṃ bhagavā abhirūpanandaṃ sikkhamānaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatīti (ka.)]</span>.</p>
  112. <p class="subhead">2. Jentātherīgāthā</p>
  113. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><a name="para21_kn9"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  114. <p class="gatha1"> ‘‘Ye ime satta bojjhaṅgā, maggā nibbānapattiyā;</p>
  115. <p class="gathalast">Bhāvitā te mayā sabbe, yathā buddhena desitā.</p>
  116. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><a name="para22_kn9"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  117. <p class="gatha1"> ‘‘Diṭṭho hi me so bhagavā, antimoyaṃ samussayo;</p>
  118. <p class="gathalast">Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.</p>
  119. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ jentā therī gāthāyo abhāsitthāti.</p>
  120. <p class="subhead">3. Sumaṅgalamātātherīgāthā</p>
  121. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><a name="para23_kn9"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  122. <p class="gatha1"> ‘‘Sumuttikā <a name="T0.0446"></a><a name="V0.0308"></a><a name="P0.0126"></a> sumuttikā <span class="note">[sumuttike sumuttike (sī.), sumuttike sumuttikā (syā. ka.)]</span>, sādhumuttikāmhi musalassa;</p>
  123. <p class="gathalast">Ahiriko me chattakaṃ vāpi, ukkhalikā me deḍḍubhaṃ vāti.</p>
  124. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><a name="para24_kn9"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  125. <p class="gatha1"> ‘‘Rāgañca ahaṃ dosañca, cicciṭi cicciṭīti vihanāmi;</p>
  126. <p class="gathalast">Sā rukkhamūlamupagamma, aho sukhanti sukhato jhāyāmī’’ti.</p>
  127. <p class="centered">… Sumaṅgalamātā therī <span class="note">[aññatarā therī bhikkhunī apaññātā (syā. ka.)]</span>.</p>
  128. <p class="subhead">4. Aḍḍhakāsitherīgāthā</p>
  129. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><a name="para25_kn9"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  130. <p class="gatha1"> ‘‘Yāva kāsijanapado, suṅko me tatthako ahu;</p>
  131. <p class="gathalast">Taṃ katvā negamo agghaṃ, aḍḍhenagghaṃ ṭhapesi maṃ.</p>
  132. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><a name="para26_kn9"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  133. <p class="gatha1"> ‘‘Atha <a name="M0.0382"></a> nibbindahaṃ rūpe, nibbindañca virajjahaṃ;</p>
  134. <p class="gatha2">Mā puna jātisaṃsāraṃ, sandhāveyyaṃ punappunaṃ;</p>
  135. <p class="gathalast">Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.</p>
  136. <p class="centered">… Aḍḍhakāsi therī….</p>
  137. <p class="subhead">5. Cittātherīgāthā</p>
  138. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><a name="para27_kn9"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  139. <p class="gatha1"> ‘‘Kiñcāpi khomhi kisikā, gilānā bāḷhadubbalā;</p>
  140. <p class="gathalast">Daṇḍamolubbha gacchāmi, pabbataṃ abhirūhiya.</p>
  141. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><a name="para28_kn9"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  142. <p class="gatha1"> ‘‘Saṅghāṭiṃ nikkhipitvāna, pattakañca nikujjiya;</p>
  143. <p class="gathalast">Sele khambhesimattānaṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti.</p>
  144. <p class="centered">… Cittā therī….</p>
  145. <p class="subhead">6. Mettikātherīgāthā</p>
  146. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><a name="para29_kn9"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  147. <p class="gatha1"> ‘‘Kiñcāpi khomhi dukkhitā, dubbalā gatayobbanā;</p>
  148. <p class="gathalast">Daṇḍamolubbha gacchāmi, pabbataṃ abhirūhiya.</p>
  149. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><a name="para30_kn9"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  150. <p class="gatha1"> ‘‘Nikkhipitvāna <a name="V0.0309"></a> saṅghāṭiṃ, pattakañca nikujjiya;</p>
  151. <p class="gatha2">Nisinnā camhi selamhi, atha cittaṃ vimucci me;</p>
  152. <p class="gathalast">Tisso <a name="T0.0447"></a> vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.</p>
  153. <p class="centered">… Mettikā therī….</p>
  154. <p class="subhead">7. Mittātherīgāthā</p>
  155. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><a name="para31_kn9"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  156. <p class="gatha1"> ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;</p>
  157. <p class="gathalast">Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.</p>
  158. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><a name="para32_kn9"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  159. <p class="gatha1"> ‘‘Uposathaṃ <a name="P0.0127"></a> upāgacchiṃ, devakāyābhinandinī;</p>
  160. <p class="gatha2">Sājja ekena bhattena, muṇḍā saṅghāṭipārutā;</p>
  161. <p class="gathalast">Devakāyaṃ na patthehaṃ, vineyya hadaye dara’’nti.</p>
  162. <p class="centered">… Mittā therī….</p>
  163. <p class="subhead">8. Abhayamātutherīgāthā</p>
  164. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><a name="para33_kn9"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  165. <p class="gatha1"> ‘‘Uddhaṃ pādatalā amma, adho ve kesamatthakā;</p>
  166. <p class="gathalast">Paccavekkhassumaṃ kāyaṃ, asuciṃ pūtigandhikaṃ.</p>
  167. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><a name="para34_kn9"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  168. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ <a name="M0.0383"></a> viharamānāya, sabbo rāgo samūhato;</p>
  169. <p class="gathalast">Pariḷāho samucchinno, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.</p>
  170. <p class="centered">… Abhayamātu therī….</p>
  171. <p class="subhead">9. Abhayātherīgāthā</p>
  172. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><a name="para35_kn9"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  173. <p class="gatha1"> ‘‘Abhaye bhiduro kāyo, yattha satā puthujjanā;</p>
  174. <p class="gathalast">Nikkhipissāmimaṃ dehaṃ, sampajānā satīmatī.</p>
  175. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><a name="para36_kn9"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  176. <p class="gatha1"> ‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;</p>
  177. <p class="gathalast">Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.</p>
  178. <p class="centered">… Abhayā therī….</p>
  179. <p class="subhead">10. Sāmātherīgāthā</p>
  180. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><a name="para37_kn9"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  181. <p class="gatha1"> ‘‘Catukkhattuṃ <a name="T0.0448"></a><a name="V0.0310"></a> pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;</p>
  182. <p class="gatha2">Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī;</p>
  183. <p class="gathalast">Tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā.</p>
  184. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><a name="para38_kn9"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  185. <p class="gatha1"> ‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;</p>
  186. <p class="gathalast">Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.</p>
  187. <p class="centered">… Sāmā therī….</p>
  188. <p class="centered">Dukanipāto niṭṭhito.</p>
  189. <a name="kn9_3"></a>
  190. <p class="chapter">3. Tikanipāto</p>
  191. <p class="subhead">1. Aparāsāmātherīgāthā</p>
  192. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><a name="para39_kn9"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  193. <p class="gatha1"> ‘‘Paṇṇavīsativassāni<a name="M0.0384"></a>, yato pabbajitāya me;</p>
  194. <p class="gathalast">Nābhijānāmi cittassa, samaṃ laddhaṃ kudācanaṃ.</p>
  195. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><a name="para40_kn9"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  196. <p class="gatha1"> ‘‘Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī;</p>
  197. <p class="gathalast">Tato saṃvegamāpādiṃ, saritvā jinasāsanaṃ.</p>
  198. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><a name="para41_kn9"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  199. <p class="gatha1"> ‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;</p>
  200. <p class="gatha2">Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;</p>
  201. <p class="gathalast">Ajja <a name="P0.0128"></a> me sattamī ratti, yato taṇhā visositā’’ti.</p>
  202. <p class="centered">… Aparā sāmā therī….</p>
  203. <p class="subhead">2. Uttamātherīgāthā</p>
  204. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><a name="para42_kn9"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  205. <p class="gatha1"> ‘‘Catukkhattuṃ <a name="T0.0449"></a> pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;</p>
  206. <p class="gathalast">Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī.</p>
  207. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><a name="para43_kn9"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  208. <p class="gatha1"> ‘‘Sā <a name="V0.0311"></a> bhikkhuniṃ upagacchiṃ, yā me saddhāyikā ahu;</p>
  209. <p class="gathalast">Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo.</p>
  210. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><a name="para44_kn9"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  211. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā dhammaṃ suṇitvāna, yathā maṃ anusāsi sā;</p>
  212. <p class="gatha2">Sattāhaṃ ekapallaṅkena, nisīdiṃ pītisukhasamappitā <span class="note">[nisīdiṃ sukhasamappitā (sī.)]</span>;</p>
  213. <p class="gathalast">Aṭṭhamiyā pāde pasāresiṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti.</p>
  214. <p class="centered">… Uttamā therī….</p>
  215. <p class="subhead">3. Aparāuttamātherīgāthā</p>
  216. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><a name="para45_kn9"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  217. <p class="gatha1"> ‘‘Ye ime satta bojjhaṅgā, maggā nibbānapattiyā;</p>
  218. <p class="gathalast">Bhāvitā te mayā sabbe, yathā buddhena desitā.</p>
  219. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><a name="para46_kn9"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  220. <p class="gatha1"> ‘‘Suññatassānimittassa, lābhinīhaṃ yadicchakaṃ;</p>
  221. <p class="gathalast">Orasā dhītā buddhassa, nibbānābhiratā sadā.</p>
  222. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><a name="para47_kn9"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  223. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbe <a name="M0.0385"></a> kāmā samucchinnā, ye dibbā ye ca mānusā;</p>
  224. <p class="gathalast">Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.</p>
  225. <p class="centered">… Aparā uttamā therī….</p>
  226. <p class="subhead">4. Dantikātherīgāthā</p>
  227. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><a name="para48_kn9"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  228. <p class="gatha1"> ‘‘Divāvihārā nikkhamma, gijjhakūṭamhi pabbate;</p>
  229. <p class="gathalast">Nāgaṃ ogāhamuttiṇṇaṃ, nadītīramhi addasaṃ.</p>
  230. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><a name="para49_kn9"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  231. <p class="gatha1"> ‘‘Puriso aṅkusamādāya, ‘dehi pāda’nti yācati;</p>
  232. <p class="gathalast">Nāgo pasārayī pādaṃ, puriso nāgamāruhi.</p>
  233. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><a name="para50_kn9"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  234. <p class="gatha1"> ‘‘Disvā <a name="T0.0450"></a> adantaṃ damitaṃ, manussānaṃ vasaṃ gataṃ;</p>
  235. <p class="gathalast">Tato cittaṃ samādhesiṃ, khalu tāya vanaṃ gatā’’ti.</p>
  236. <p class="centered">… Dantikā therī….</p>
  237. <p class="subhead">5. Ubbiritherīgāthā</p>
  238. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><a name="para51_kn9"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  239. <p class="gatha1"> ‘‘Amma jīvāti vanamhi kandasi, attānaṃ adhigaccha ubbiri;</p>
  240. <p class="gatha2">Cullāsītisahassāni <span class="note">[cūḷāsītisahassāni (sī.)]</span>, sabbā jīvasanāmikā;</p>
  241. <p class="gathalast">Etamhāḷāhane daḍḍhā, tāsaṃ kamanusocasi.</p>
  242. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><a name="para52_kn9"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  243. <p class="gatha1"> ‘‘Abbahī <a name="V0.0312"></a><a name="P0.0129"></a> <span class="note">[abbutī (syā.), abbuḷhaṃ (ka.)]</span> vata me sallaṃ, duddasaṃ hadayassitaṃ <span class="note">[hadayanissitaṃ (sī. syā.)]</span>;</p>
  244. <p class="gathalast">Yaṃ me sokaparetāya, dhītusokaṃ byapānudi.</p>
  245. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><a name="para53_kn9"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  246. <p class="gatha1"> ‘‘Sājja abbūḷhasallāhaṃ, nicchātā parinibbutā;</p>
  247. <p class="gathalast">Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, upemi saraṇaṃ muni’’nti.</p>
  248. <p class="centered">… Ubbirī therī….</p>
  249. <p class="subhead">6. Sukkātherīgāthā</p>
  250. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><a name="para54_kn9"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  251. <p class="gatha1"> ‘‘Kiṃme katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva <span class="note">[madhupītāva (sī.)]</span> acchare;</p>
  252. <p class="gathalast">Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ buddhasāsanaṃ.</p>
  253. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><a name="para55_kn9"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  254. <p class="gatha1"> ‘‘Tañca appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;</p>
  255. <p class="gathalast">Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū.</p>
  256. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><a name="para56_kn9"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  257. <p class="gatha1"> ‘‘Sukkā <a name="M0.0386"></a> sukkehi dhammehi, vītarāgā samāhitā;</p>
  258. <p class="gathalast">Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhana’’nti.</p>
  259. <p class="centered">… Sukkā therī….</p>
  260. <p class="subhead">7. Selātherīgāthā</p>
  261. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><a name="para57_kn9"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  262. <p class="gatha1"> ‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;</p>
  263. <p class="gathalast">Bhuñjāhi <a name="T0.0451"></a> kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’.</p>
  264. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><a name="para58_kn9"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  265. <p class="gatha1"> ‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;</p>
  266. <p class="gathalast">Yaṃ tvaṃ ‘kāmaratiṃ’ brūsi, ‘aratī’ dāni sā mama.</p>
  267. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><a name="para59_kn9"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  268. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha vihatā nandī <span class="note">[nandi (sī. syā.)]</span>, tamokhandho padālito;</p>
  269. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.</p>
  270. <p class="centered">… Selā therī….</p>
  271. <p class="subhead">8. Somātherīgāthā</p>
  272. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><a name="para60_kn9"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  273. <p class="gatha1"> ‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;</p>
  274. <p class="gathalast">Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’.</p>
  275. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><a name="para61_kn9"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  276. <p class="gatha1"> ‘‘Itthibhāvo no kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;</p>
  277. <p class="gathalast">Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.</p>
  278. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><a name="para62_kn9"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  279. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha <a name="V0.0313"></a><a name="P0.0130"></a> vihatā nandī, tamokhandho padālito;</p>
  280. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.</p>
  281. <p class="centered">… Somā therī….</p>
  282. <p class="centered">Tikanipāto niṭṭhito.</p>
  283. <a name="kn9_4"></a>
  284. <p class="chapter">4. Catukkanipāto</p>
  285. <p class="subhead">1. Bhaddākāpilānītherīgāthā</p>
  286. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><a name="para63_kn9"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  287. <p class="gatha1"> ‘‘Putto <a name="M0.0387"></a> buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito;</p>
  288. <p class="gathalast">Pubbenivāsaṃ yovedi, saggāpāyañca passati.</p>
  289. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><a name="para64_kn9"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  290. <p class="gatha1"> ‘‘Atho <a name="T0.0452"></a> jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;</p>
  291. <p class="gathalast">Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo.</p>
  292. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><a name="para65_kn9"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  293. <p class="gatha1"> ‘‘Tatheva bhaddā kāpilānī, tevijjā maccuhāyinī;</p>
  294. <p class="gathalast">Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhanaṃ.</p>
  295. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><a name="para66_kn9"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  296. <p class="gatha1"> ‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ;</p>
  297. <p class="gathalast">Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtamha nibbutā’’ti.</p>
  298. <p class="centered">… Bhaddā kāpilānī therī….</p>
  299. <p class="centered">Catukkanipāto niṭṭhito.</p>
  300. <a name="kn9_5"></a>
  301. <p class="chapter">5. Pañcakanipāto</p>
  302. <p class="subhead">1. Aññatarātherīgāthā</p>
  303. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><a name="para67_kn9"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  304. <p class="gatha1"> ‘‘Paṇṇavīsativassāni<a name="M0.0388"></a><a name="V0.0314"></a>, yato pabbajitā ahaṃ;</p>
  305. <p class="gathalast">Nāccharāsaṅghātamattampi, cittassūpasamajjhagaṃ.</p>
  306. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><a name="para68_kn9"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  307. <p class="gatha1"> ‘‘Aladdhā cetaso santiṃ, kāmarāgenavassutā;</p>
  308. <p class="gathalast">Bāhā paggayha kandantī, vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ.</p>
  309. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><a name="para69_kn9"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  310. <p class="gatha1"> ‘‘Sā bhikkhuniṃ upāgacchiṃ, yā me saddhāyikā ahu;</p>
  311. <p class="gathalast">Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo.</p>
  312. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><a name="para70_kn9"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  313. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā dhammaṃ suṇitvāna, ekamante upāvisiṃ;</p>
  314. <p class="gathalast">Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ.</p>
  315. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><a name="para71_kn9"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  316. <p class="gatha1"> ‘‘Cetopariccañāṇañca <a name="T0.0453"></a><a name="P0.0131"></a> <span class="note">[cetopariyañāṇañca (ka.)]</span>, sotadhātu visodhitā;</p>
  317. <p class="gatha2">Iddhīpi me sacchikatā, patto me āsavakkhayo;</p>
  318. <p class="gathalast">Chaḷabhiññā <span class="note">[cha mebhiññā (syā. ka.)]</span> sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.</p>
  319. <p class="centered">… Aññatarā therī ….</p>
  320. <p class="subhead">2. Vimalātherīgāthā</p>
  321. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><a name="para72_kn9"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  322. <p class="gatha1"> ‘‘Mattā vaṇṇena rūpena, sobhaggena yasena ca;</p>
  323. <p class="gathalast">Yobbanena cupatthaddhā, aññāsamatimaññihaṃ.</p>
  324. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><a name="para73_kn9"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  325. <p class="gatha1"> ‘‘Vibhūsetvā imaṃ kāyaṃ, sucittaṃ bālalāpanaṃ;</p>
  326. <p class="gathalast">Aṭṭhāsiṃ vesidvāramhi, luddo pāsamivoḍḍiya.</p>
  327. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><a name="para74_kn9"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  328. <p class="gatha1"> ‘‘Pilandhanaṃ vidaṃsentī, guyhaṃ pakāsikaṃ bahuṃ;</p>
  329. <p class="gathalast">Akāsiṃ vividhaṃ māyaṃ, ujjagghantī bahuṃ janaṃ.</p>
  330. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><a name="para75_kn9"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  331. <p class="gatha1"> ‘‘Sājja piṇḍaṃ caritvāna, muṇḍā saṅghāṭipārutā;</p>
  332. <p class="gathalast">Nisinnā rukkhamūlamhi, avitakkassa lābhinī.</p>
  333. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><a name="para76_kn9"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  334. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbe yogā samucchinnā, ye dibbā ye ca mānusā;</p>
  335. <p class="gathalast">Khepetvā āsave sabbe, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.</p>
  336. <p class="centered">… Vimalā purāṇagaṇikā therī….</p>
  337. <p class="subhead">3. Sīhātherīgāthā</p>
  338. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><a name="para77_kn9"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  339. <p class="gatha1"> ‘‘Ayoniso <a name="M0.0389"></a><a name="V0.0315"></a> manasikārā, kāmarāgena aṭṭitā;</p>
  340. <p class="gathalast">Ahosiṃ uddhatā pubbe, citte avasavattinī.</p>
  341. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><a name="para78_kn9"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  342. <p class="gatha1"> ‘‘Pariyuṭṭhitā klesehi, subhasaññānuvattinī;</p>
  343. <p class="gathalast">Samaṃ cittassa na labhiṃ, rāgacittavasānugā.</p>
  344. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><a name="para79_kn9"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  345. <p class="gatha1"> ‘‘Kisā <a name="T0.0454"></a> paṇḍu vivaṇṇā ca, satta vassāni cārihaṃ;</p>
  346. <p class="gathalast">Nāhaṃ divā vā rattiṃ vā, sukhaṃ vindiṃ sudukkhitā.</p>
  347. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><a name="para80_kn9"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  348. <p class="gatha1"> ‘‘Tato rajjuṃ gahetvāna, pāvisiṃ vanamantaraṃ;</p>
  349. <p class="gathalast">Varaṃ me idha ubbandhaṃ, yañca hīnaṃ punācare.</p>
  350. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><a name="para81_kn9"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  351. <p class="gatha1"> ‘‘Daḷhapāsaṃ <span class="note">[daḷhaṃ pāsaṃ (sī.)]</span> karitvāna, rukkhasākhāya bandhiya;</p>
  352. <p class="gathalast">Pakkhipiṃ <a name="P0.0132"></a> pāsaṃ gīvāyaṃ, atha cittaṃ vimucci me’’ti.</p>
  353. <p class="centered">… Sīhā therī….</p>
  354. <p class="subhead">4. Sundarīnandātherīgāthā</p>
  355. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><a name="para82_kn9"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  356. <p class="gatha1"> ‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;</p>
  357. <p class="gathalast">Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.</p>
  358. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><a name="para83_kn9"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  359. <p class="gatha1"> ‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;</p>
  360. <p class="gathalast">Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ.</p>
  361. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><a name="para84_kn9"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  362. <p class="gatha1"> ‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;</p>
  363. <p class="gathalast">Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha <span class="note">[abhinibbijja (sī. syā.)]</span> dakkhisaṃ.</p>
  364. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><a name="para85_kn9"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  365. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā me appamattāya, vicinantiyā yoniso;</p>
  366. <p class="gathalast">Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro.</p>
  367. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><a name="para86_kn9"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  368. <p class="gatha1"> ‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ;</p>
  369. <p class="gathalast">Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā’’ti.</p>
  370. <p class="centered">… Sundarīnandā therī….</p>
  371. <p class="subhead">5. Nanduttarātherīgāthā</p>
  372. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><a name="para87_kn9"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  373. <p class="gatha1"> ‘‘Aggiṃ <a name="V0.0316"></a> candañca sūriyañca, devatā ca namassihaṃ;</p>
  374. <p class="gathalast">Nadītitthāni gantvāna, udakaṃ oruhāmihaṃ.</p>
  375. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><a name="para88_kn9"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  376. <p class="gatha1"> ‘‘Bahūvatasamādānā<a name="M0.0390"></a><a name="T0.0455"></a>, aḍḍhaṃ sīsassa olikhiṃ;</p>
  377. <p class="gathalast">Chamāya seyyaṃ kappemi, rattiṃ bhattaṃ na bhuñjahaṃ.</p>
  378. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><a name="para89_kn9"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  379. <p class="gatha1"> ‘‘Vibhūsāmaṇḍanaratā, nhāpanucchādanehi ca;</p>
  380. <p class="gathalast">Upakāsiṃ imaṃ kāyaṃ, kāmarāgena aṭṭitā.</p>
  381. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><a name="para90_kn9"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  382. <p class="gatha1"> ‘‘Tato saddhaṃ labhitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;</p>
  383. <p class="gathalast">Disvā kāyaṃ yathābhūtaṃ, kāmarāgo samūhato.</p>
  384. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><a name="para91_kn9"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  385. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbe bhavā samucchinnā, icchā ca patthanāpi ca;</p>
  386. <p class="gathalast">Sabbayogavisaṃyuttā, santiṃ pāpuṇi cetaso’’ti.</p>
  387. <p class="centered">… Nanduttarā therī….</p>
  388. <p class="subhead">6. Mittākāḷītherīgāthā</p>
  389. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><a name="para92_kn9"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  390. <p class="gatha1"> ‘‘Saddhāya pabbajitvāna, agārasmānagāriyaṃ;</p>
  391. <p class="gathalast">Vicariṃhaṃ tena tena, lābhasakkāraussukā.</p>
  392. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><a name="para93_kn9"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  393. <p class="gatha1"> ‘‘Riñcitvā <a name="P0.0133"></a> paramaṃ atthaṃ, hīnamatthaṃ asevihaṃ;</p>
  394. <p class="gathalast">Kilesānaṃ vasaṃ gantvā, sāmaññatthaṃ na bujjhihaṃ.</p>
  395. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><a name="para94_kn9"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  396. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā me ahu saṃvego, nisinnāya vihārake;</p>
  397. <p class="gathalast">Ummaggapaṭipannāmhi, taṇhāya vasamāgatā.</p>
  398. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><a name="para95_kn9"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  399. <p class="gatha1"> ‘‘Appakaṃ jīvitaṃ mayhaṃ, jarā byādhi ca maddati;</p>
  400. <p class="gathalast">Purāyaṃ bhijjati <span class="note">[jarāya bhijjate (sī.)]</span> kāyo, na me kālo pamajjituṃ.</p>
  401. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><a name="para96_kn9"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  402. <p class="gatha1"> ‘‘Yathābhūtamavekkhantī, khandhānaṃ udayabbayaṃ;</p>
  403. <p class="gathalast">Vimuttacittā uṭṭhāsiṃ, kataṃ buddhassa sāsana’’ntntti.</p>
  404. <p class="centered">… Mittā kāḷī therī….</p>
  405. <p class="subhead">7. Sakulātherīgāthā</p>
  406. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><a name="para97_kn9"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  407. <p class="gatha1"> ‘‘Agārasmiṃ <a name="T0.0456"></a><a name="V0.0317"></a> vasantīhaṃ, dhammaṃ sutvāna bhikkhuno;</p>
  408. <p class="gathalast">Addasaṃ virajaṃ dhammaṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ.</p>
  409. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><a name="para98_kn9"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  410. <p class="gatha1"> ‘‘Sāhaṃ puttaṃ dhītarañca, dhanadhaññañca chaḍḍiya;</p>
  411. <p class="gathalast">Kese chedāpayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.</p>
  412. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><a name="para99_kn9"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  413. <p class="gatha1"> ‘‘Sikkhamānā <a name="M0.0391"></a> ahaṃ santī, bhāventī maggamañjasaṃ;</p>
  414. <p class="gathalast">Pahāsiṃ rāgadosañca, tadekaṭṭhe ca āsave.</p>
  415. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><a name="para100_kn9"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  416. <p class="gatha1"> ‘‘Bhikkhunī upasampajja, pubbajātimanussariṃ;</p>
  417. <p class="gathalast">Dibbacakkhu visodhitaṃ <span class="note">[visodhitaṃ dibbacakkhu (sī.)]</span>, vimalaṃ sādhubhāvitaṃ.</p>
  418. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><a name="para101_kn9"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  419. <p class="gatha1"> ‘‘Saṅkhāre parato disvā, hetujāte palokite <span class="note">[palokine (ka.)]</span>;</p>
  420. <p class="gathalast">Pahāsiṃ āsave sabbe, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.</p>
  421. <p class="centered">… Sakulā therī….</p>
  422. <p class="subhead">8. Soṇātherīgāthā</p>
  423. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><a name="para102_kn9"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  424. <p class="gatha1"> ‘‘Dasa putte vijāyitvā, asmiṃ rūpasamussaye;</p>
  425. <p class="gathalast">Tatohaṃ dubbalā jiṇṇā, bhikkhuniṃ upasaṅkamiṃ.</p>
  426. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><a name="para103_kn9"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  427. <p class="gatha1"> ‘‘Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;</p>
  428. <p class="gathalast">Tassā dhammaṃ suṇitvāna, kese chetvāna pabbajiṃ.</p>
  429. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><a name="para104_kn9"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  430. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā me sikkhamānāya, dibbacakkhu visodhitaṃ;</p>
  431. <p class="gathalast">Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure.</p>
  432. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><a name="para105_kn9"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  433. <p class="gatha1"> ‘‘Animittañca <a name="P0.0134"></a> bhāvemi, ekaggā susamāhitā;</p>
  434. <p class="gathalast">Anantarāvimokkhāsiṃ, anupādāya nibbutā.</p>
  435. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><a name="para106_kn9"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  436. <p class="gatha1"> ‘‘Pañcakkhandhā pariññātā, tiṭṭhanti chinnamūlakā;</p>
  437. <p class="gathalast">Dhi <a name="T0.0457"></a> tavatthu jare jamme, natthi dāni punabbhavo’’ti.</p>
  438. <p class="centered">… Soṇā therī….</p>
  439. <p class="subhead">9. Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā</p>
  440. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><a name="para107_kn9"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  441. <p class="gatha1"> ‘‘Lūnakesī <a name="V0.0318"></a> paṅkadharī, ekasāṭī pure cariṃ;</p>
  442. <p class="gathalast">Avajje vajjamatinī, vajje cāvajjadassinī.</p>
  443. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><a name="para108_kn9"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  444. <p class="gatha1"> ‘‘Divāvihārā nikkhamma, gijjhakūṭamhi pabbate;</p>
  445. <p class="gathalast">Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.</p>
  446. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><a name="para109_kn9"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  447. <p class="gatha1"> ‘‘Nihacca jāṇuṃ vanditvā, sammukhā añjaliṃ akaṃ;</p>
  448. <p class="gathalast">‘Ehi bhadde’ti maṃ avaca, sā me āsūpasampadā.</p>
  449. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><a name="para110_kn9"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  450. <p class="gatha1"> ‘‘Ciṇṇā <a name="M0.0392"></a> aṅgā ca magadhā, vajjī kāsī ca kosalā;</p>
  451. <p class="gathalast">Anaṇā paṇṇāsavassāni, raṭṭhapiṇḍaṃ abhuñjahaṃ.</p>
  452. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><a name="para111_kn9"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  453. <p class="gatha1"> ‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako;</p>
  454. <p class="gathalast">Yo bhaddāya cīvaraṃ adāsi, vippamuttāya sabbaganthehī’’ti.</p>
  455. <p class="centered">… Bhaddā kuṇḍalakesā therī….</p>
  456. <p class="subhead">10. Paṭācārātherīgāthā</p>
  457. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><a name="para112_kn9"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  458. <p class="gatha1"> ‘‘Naṅgalehi kasaṃ khettaṃ, bījāni pavapaṃ chamā;</p>
  459. <p class="gathalast">Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā.</p>
  460. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><a name="para113_kn9"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  461. <p class="gatha1"> ‘‘Kimahaṃ sīlasampannā, satthusāsanakārikā;</p>
  462. <p class="gathalast">Nibbānaṃ nādhigacchāmi, akusītā anuddhatā.</p>
  463. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><a name="para114_kn9"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  464. <p class="gatha1"> ‘‘Pāde pakkhālayitvāna, udakesu karomahaṃ;</p>
  465. <p class="gathalast">Pādodakañca <a name="T0.0458"></a> disvāna, thalato ninnamāgataṃ.</p>
  466. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><a name="para115_kn9"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  467. <p class="gatha1"> ‘‘Tato cittaṃ samādhesiṃ, assaṃ bhadraṃvajāniyaṃ;</p>
  468. <p class="gatha2">Tato <a name="P0.0135"></a> dīpaṃ gahetvāna, vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ;</p>
  469. <p class="gathalast">Seyyaṃ olokayitvāna, mañcakamhi upāvisiṃ.</p>
  470. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><a name="para116_kn9"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  471. <p class="gatha1"> ‘‘Tato sūciṃ gahetvāna, vaṭṭiṃ okassayāmahaṃ;</p>
  472. <p class="gathalast">Padīpasseva nibbānaṃ, vimokkho ahu cetaso’’ti.</p>
  473. <p class="centered">… Paṭācārā therī….</p>
  474. <p class="subhead">11. Tiṃsamattātherīgāthā</p>
  475. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><a name="para117_kn9"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  476. <p class="gatha1"> ‘‘‘Musalāni <a name="V0.0319"></a> gahetvāna, dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā <span class="note">[mānavā (sī.)]</span>;</p>
  477. <p class="gathalast">Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā.</p>
  478. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><a name="para118_kn9"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  479. <p class="gatha1"> ‘‘‘Karotha buddhasāsanaṃ, yaṃ katvā nānutappati;</p>
  480. <p class="gatha2">Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamante nisīdatha;</p>
  481. <p class="gathalast">Cetosamathamanuyuttā, karotha buddhasāsanaṃ’.</p>
  482. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><a name="para119_kn9"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  483. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā tā <span class="note">[taṃ (sī.)]</span> vacanaṃ sutvā, paṭācārāya sāsanaṃ;</p>
  484. <p class="gatha2">Pāde pakkhālayitvāna, ekamantaṃ upāvisuṃ;</p>
  485. <p class="gathalast">Cetosamathamanuyuttā, akaṃsu buddhasāsanaṃ.</p>
  486. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><a name="para120_kn9"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  487. <p class="gatha1"> ‘‘Rattiyā <a name="M0.0393"></a> purime yāme, pubbajātimanussaruṃ;</p>
  488. <p class="gatha2">Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayuṃ;</p>
  489. <p class="gathalast">Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayuṃ.</p>
  490. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><a name="para121_kn9"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  491. <p class="gatha1"> ‘‘Uṭṭhāya pāde vandiṃsu, ‘katā te anusāsanī;</p>
  492. <p class="gatha2">Indaṃva <a name="T0.0459"></a> devā tidasā, saṅgāme aparājitaṃ;</p>
  493. <p class="gathalast">Purakkhatvā vihassāma <span class="note">[viharāma (sī.), viharissāma (syā.)]</span>, tevijjāmha anāsavā’’’ti.</p>
  494. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ tiṃsamattā therī bhikkhuniyo paṭācārāya santike aññaṃ byākariṃsūti.</p>
  495. <p class="subhead">12. Candātherīgāthā</p>
  496. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><a name="para122_kn9"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  497. <p class="gatha1"> ‘‘Duggatāhaṃ pure āsiṃ, vidhavā ca aputtikā;</p>
  498. <p class="gathalast">Vinā mittehi ñātīhi, bhattacoḷassa nādhigaṃ.</p>
  499. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><a name="para123_kn9"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  500. <p class="gatha1"> ‘‘Pattaṃ daṇḍañca gaṇhitvā, bhikkhamānā kulā kulaṃ;</p>
  501. <p class="gathalast">Sītuṇhena ca ḍayhantī, satta vassāni cārihaṃ.</p>
  502. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><a name="para124_kn9"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  503. <p class="gatha1"> ‘‘Bhikkhuniṃ puna disvāna, annapānassa lābhiniṃ;</p>
  504. <p class="gathalast">Upasaṅkamma avocaṃ <span class="note">[avociṃ (ka.)]</span>, ‘pabbajjaṃ anagāriyaṃ’.</p>
  505. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><a name="para125_kn9"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  506. <p class="gatha1"> ‘‘Sā <a name="P0.0136"></a> ca maṃ anukampāya, pabbājesi paṭācārā;</p>
  507. <p class="gathalast">Tato maṃ ovaditvāna, paramatthe niyojayi.</p>
  508. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><a name="para126_kn9"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  509. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ <a name="V0.0320"></a> vacanaṃ sutvā, akāsiṃ anusāsaniṃ;</p>
  510. <p class="gathalast">Amogho ayyāyovādo, tevijjāmhi anāsavā’’ti.</p>
  511. <p class="centered">… Candā therī….</p>
  512. <p class="centered">Pañcakanipāto niṭṭhito.</p>
  513. <a name="kn9_6"></a>
  514. <p class="chapter">6. Chakkanipāto</p>
  515. <p class="subhead">1. Pañcasatamattātherīgāthā</p>
  516. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><a name="para127_kn9"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  517. <p class="gatha1"> ‘‘Yassa <a name="M0.0394"></a> maggaṃ na jānāsi, āgatassa gatassa vā;</p>
  518. <p class="gathalast">Taṃ <a name="T0.0460"></a> kuto cāgataṃ sattaṃ <span class="note">[santaṃ (sī.), puttaṃ (syā.)]</span>, ‘mama putto’ti rodasi.</p>
  519. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><a name="para128_kn9"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  520. <p class="gatha1"> ‘‘Maggañca khossa <span class="note">[kho’tha (syā. ka.)]</span> jānāsi, āgatassa gatassa vā;</p>
  521. <p class="gathalast">Na naṃ samanusocesi, evaṃdhammā hi pāṇino.</p>
  522. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><a name="para129_kn9"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  523. <p class="gatha1"> ‘‘Ayācito tatāgacchi, nānuññāto <span class="note">[ananuññāto (sī. syā.)]</span> ito gato;</p>
  524. <p class="gatha2">Kutoci nūna āgantvā, vasitvā katipāhakaṃ;</p>
  525. <p class="gathalast">Itopi aññena gato, tatopaññena gacchati.</p>
  526. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><a name="para130_kn9"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  527. <p class="gatha1"> ‘‘Peto manussarūpena, saṃsaranto gamissati;</p>
  528. <p class="gathalast">Yathāgato tathā gato, kā tattha paridevanā’’.</p>
  529. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><a name="para131_kn9"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  530. <p class="gatha1"> ‘‘Abbahī <span class="note">[abbuyhaṃ (syā.)]</span> vata me sallaṃ, duddasaṃ hadayassitaṃ;</p>
  531. <p class="gathalast">Yā me sokaparetāya, puttasokaṃ byapānudi.</p>
  532. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><a name="para132_kn9"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  533. <p class="gatha1"> ‘‘Sājja abbūḷhasallāhaṃ, nicchātā parinibbutā;</p>
  534. <p class="gathalast">Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, upemi saraṇaṃ muniṃ’’.</p>
  535. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ pañcasatamattā therī bhikkhuniyo…pe….</p>
  536. <p class="subhead">2. Vāseṭṭhītherīgāthā</p>
  537. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><a name="para133_kn9"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  538. <p class="gatha1"> ‘‘Puttasokenahaṃ aṭṭā, khittacittā visaññinī;</p>
  539. <p class="gathalast">Naggā pakiṇṇakesī ca, tena tena vicārihaṃ.</p>
  540. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><a name="para134_kn9"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  541. <p class="gatha1"> ‘‘Vīthi <span class="note">[vasiṃ (sī.)]</span> saṅkārakūṭesu, susāne rathiyāsu ca;</p>
  542. <p class="gathalast">Acariṃ tīṇi vassāni, khuppipāsāsamappitā.</p>
  543. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><a name="para135_kn9"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  544. <p class="gatha1"> ‘‘Athaddasāsiṃ <a name="V0.0321"></a><a name="P0.0137"></a> sugataṃ, nagaraṃ mithilaṃ pati <span class="note">[gataṃ (ka.)]</span>;</p>
  545. <p class="gathalast">Adantānaṃ dametāraṃ, sambuddhamakutobhayaṃ.</p>
  546. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><a name="para136_kn9"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  547. <p class="gatha1"> ‘‘Sacittaṃ <a name="T0.0461"></a> paṭiladdhāna, vanditvāna upāvisiṃ;</p>
  548. <p class="gathalast">So me dhammamadesesi, anukampāya gotamo.</p>
  549. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><a name="para137_kn9"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  550. <p class="gatha1"> ‘‘Tassa <a name="M0.0395"></a> dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;</p>
  551. <p class="gathalast">Yuñjantī satthuvacane, sacchākāsiṃ padaṃ sivaṃ.</p>
  552. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><a name="para138_kn9"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  553. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbe sokā samucchinnā, pahīnā etadantikā;</p>
  554. <p class="gathalast">Pariññātā hi me vatthū, yato sokāna sambhavo’’ti.</p>
  555. <p class="centered">… Vāseṭṭhī therī….</p>
  556. <p class="subhead">3. Khemātherīgāthā</p>
  557. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><a name="para139_kn9"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  558. <p class="gatha1"> ‘‘Daharā tvaṃ rūpavatī, ahampi daharo yuvā;</p>
  559. <p class="gathalast">Pañcaṅgikena turiyena <span class="note">[tūrena (ka.)]</span>, ehi kheme ramāmase’’.</p>
  560. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><a name="para140_kn9"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  561. <p class="gatha1"> ‘‘Iminā pūtikāyena, āturena pabhaṅgunā;</p>
  562. <p class="gathalast">Aṭṭiyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.</p>
  563. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><a name="para141_kn9"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  564. <p class="gatha1"> ‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;</p>
  565. <p class="gathalast">Yaṃ ‘tvaṃ kāmaratiṃ’ brūsi, ‘aratī’ dāni sā mama.</p>
  566. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><a name="para142_kn9"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  567. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;</p>
  568. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka.</p>
  569. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><a name="para143_kn9"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  570. <p class="gatha1"> ‘‘Nakkhattāni namassantā, aggiṃ paricaraṃ vane;</p>
  571. <p class="gathalast">Yathābhuccamajānantā, bālā suddhimamaññatha.</p>
  572. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><a name="para144_kn9"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  573. <p class="gatha1"> ‘‘Ahañca kho namassantī, sambuddhaṃ purisuttamaṃ;</p>
  574. <p class="gathalast">Pamuttā <span class="note">[parimuttā (sī. syā.)]</span> sabbadukkhehi, satthusāsanakārikā’’ti.</p>
  575. <p class="centered">… Khemā therī….</p>
  576. <p class="subhead">4. Sujātātherīgāthā</p>
  577. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><a name="para145_kn9"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  578. <p class="gatha1"> ‘‘Alaṅkatā <a name="T0.0462"></a> suvasanā, mālinī candanokkhitā;</p>
  579. <p class="gathalast">Sabbābharaṇasañchannā, dāsīgaṇapurakkhatā.</p>
  580. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><a name="para146_kn9"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  581. <p class="gatha1"> ‘‘Annaṃ <a name="V0.0322"></a> pānañca ādāya, khajjaṃ bhojjaṃ anappakaṃ;</p>
  582. <p class="gathalast">Gehato nikkhamitvāna, uyyānamabhihārayiṃ.</p>
  583. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><a name="para147_kn9"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  584. <p class="gatha1"> ‘‘Tattha <a name="P0.0138"></a> ramitvā kīḷitvā, āgacchantī sakaṃ gharaṃ;</p>
  585. <p class="gathalast">Vihāraṃ daṭṭhuṃ pāvisiṃ, sākete añjanaṃ vanaṃ.</p>
  586. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><a name="para148_kn9"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  587. <p class="gatha1"> ‘‘Disvāna <a name="M0.0396"></a> lokapajjotaṃ, vanditvāna upāvisiṃ;</p>
  588. <p class="gathalast">So me dhammamadesesi, anukampāya cakkhumā.</p>
  589. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><a name="para149_kn9"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  590. <p class="gatha1"> ‘‘Sutvā ca kho mahesissa, saccaṃ sampaṭivijjhahaṃ;</p>
  591. <p class="gathalast">Tattheva virajaṃ dhammaṃ, phusayiṃ amataṃ padaṃ.</p>
  592. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><a name="para150_kn9"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  593. <p class="gatha1"> ‘‘Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;</p>
  594. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, amoghaṃ buddhasāsana’’nti.</p>
  595. <p class="centered">… Sujātā therī….</p>
  596. <p class="subhead">5. Anopamātherīgāthā</p>
  597. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><a name="para151_kn9"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  598. <p class="gatha1"> ‘‘Ucce kule ahaṃ jātā, bahuvitte mahaddhane;</p>
  599. <p class="gathalast">Vaṇṇarūpena sampannā, dhītā majjhassa <span class="note">[meghassa (sī.), meghissa (syā.)]</span> atrajā.</p>
  600. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><a name="para152_kn9"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  601. <p class="gatha1"> ‘‘Patthitā rājaputtehi, seṭṭhiputtehi gijjhitā <span class="note">[seṭṭhiputtehi bhijjhitā (sī.)]</span>;</p>
  602. <p class="gathalast">Pitu me pesayī dūtaṃ, detha mayhaṃ anopamaṃ.</p>
  603. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><a name="para153_kn9"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  604. <p class="gatha1"> ‘‘Yattakaṃ tulitā esā, tuyhaṃ dhītā anopamā;</p>
  605. <p class="gathalast">Tato aṭṭhaguṇaṃ dassaṃ, hiraññaṃ ratanāni ca.</p>
  606. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><a name="para154_kn9"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  607. <p class="gatha1"> ‘‘Sāhaṃ <a name="T0.0463"></a> disvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ anuttaraṃ;</p>
  608. <p class="gathalast">Tassa pādāni vanditvā, ekamantaṃ upāvisiṃ.</p>
  609. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><a name="para155_kn9"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  610. <p class="gatha1"> ‘‘So me dhammamadesesi, anukampāya gotamo;</p>
  611. <p class="gathalast">Nisinnā āsane tasmiṃ, phusayiṃ tatiyaṃ phalaṃ.</p>
  612. <p class="hangnum"><a name="para156"></a><a name="para156_kn9"></a><span class="paranum">156</span>.</p>
  613. <p class="gatha1"> ‘‘Tato kesāni chetvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;</p>
  614. <p class="gathalast">Ajja me sattamī ratti, yato taṇhā visositā’’ti.</p>
  615. <p class="centered">… Anopamā therī….</p>
  616. <p class="subhead">6. Mahāpajāpatigotamītherīgāthā</p>
  617. <p class="hangnum"><a name="para157"></a><a name="para157_kn9"></a><span class="paranum">157</span>.</p>
  618. <p class="gatha1"> ‘‘Buddha <a name="V0.0323"></a> vīra namo tyatthu, sabbasattānamuttama;</p>
  619. <p class="gathalast">Yo maṃ dukkhā pamocesi, aññañca bahukaṃ janaṃ.</p>
  620. <p class="hangnum"><a name="para158"></a><a name="para158_kn9"></a><span class="paranum">158</span>.</p>
  621. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbadukkhaṃ pariññātaṃ, hetutaṇhā visositā;</p>
  622. <p class="gathalast">Bhāvito aṭṭhaṅgiko <span class="note">[ariyaṭṭhaṅgiko (sī. ka.), bhāvitaṭṭhaṅgiko (syā.)]</span> maggo, nirodho phusito mayā.</p>
  623. <p class="hangnum"><a name="para159"></a><a name="para159_kn9"></a><span class="paranum">159</span>.</p>
  624. <p class="gatha1"> ‘‘Mātā <a name="M0.0397"></a><a name="P0.0139"></a> putto pitā bhātā, ayyakā ca pure ahuṃ;</p>
  625. <p class="gathalast">Yathābhuccamajānantī, saṃsariṃhaṃ anibbisaṃ.</p>
  626. <p class="hangnum"><a name="para160"></a><a name="para160_kn9"></a><span class="paranum">160</span>.</p>
  627. <p class="gatha1"> ‘‘Diṭṭho hi me so bhagavā, antimoyaṃ samussayo;</p>
  628. <p class="gathalast">Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo.</p>
  629. <p class="hangnum"><a name="para161"></a><a name="para161_kn9"></a><span class="paranum">161</span>.</p>
  630. <p class="gatha1"> ‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame;</p>
  631. <p class="gathalast">Samagge sāvake passe, esā buddhāna vandanā.</p>
  632. <p class="hangnum"><a name="para162"></a><a name="para162_kn9"></a><span class="paranum">162</span>.</p>
  633. <p class="gatha1"> ‘‘Bahūnaṃ <span class="note">[bahunnaṃ (sī. syā.)]</span> vata atthāya, māyā janayi gotamaṃ;</p>
  634. <p class="gathalast">Byādhimaraṇatunnānaṃ, dukkhakkhandhaṃ byapānudī’’ti.</p>
  635. <p class="centered">… Mahāpajāpatigotamī therī….</p>
  636. <p class="subhead">7. Guttātherīgāthā</p>
  637. <p class="hangnum"><a name="para163"></a><a name="para163_kn9"></a><span class="paranum">163</span>.</p>
  638. <p class="gatha1"> ‘‘Gutte <a name="T0.0464"></a> yadatthaṃ pabbajjā, hitvā puttaṃ vasuṃ piyaṃ;</p>
  639. <p class="gathalast">Tameva anubrūhehi, mā cittassa vasaṃ gami.</p>
  640. <p class="hangnum"><a name="para164"></a><a name="para164_kn9"></a><span class="paranum">164</span>.</p>
  641. <p class="gatha1"> ‘‘Cittena vañcitā sattā, mārassa visaye ratā;</p>
  642. <p class="gathalast">Anekajātisaṃsāraṃ, sandhāvanti aviddasū.</p>
  643. <p class="hangnum"><a name="para165"></a><a name="para165_kn9"></a><span class="paranum">165</span>.</p>
  644. <p class="gatha1"> ‘‘Kāmacchandañca byāpādaṃ, sakkāyadiṭṭhimeva ca;</p>
  645. <p class="gathalast">Sīlabbataparāmāsaṃ, vicikicchañca pañcamaṃ.</p>
  646. <p class="hangnum"><a name="para166"></a><a name="para166_kn9"></a><span class="paranum">166</span>.</p>
  647. <p class="gatha1"> ‘‘Saṃyojanāni etāni, pajahitvāna bhikkhunī;</p>
  648. <p class="gathalast">Orambhāgamanīyāni, nayidaṃ punarehisi.</p>
  649. <p class="hangnum"><a name="para167"></a><a name="para167_kn9"></a><span class="paranum">167</span>.</p>
  650. <p class="gatha1"> ‘‘Rāgaṃ mānaṃ avijjañca, uddhaccañca vivajjiya;</p>
  651. <p class="gathalast">Saṃyojanāni chetvāna, dukkhassantaṃ karissasi.</p>
  652. <p class="hangnum"><a name="para168"></a><a name="para168_kn9"></a><span class="paranum">168</span>.</p>
  653. <p class="gatha1"> ‘‘Khepetvā <a name="V0.0324"></a> jātisaṃsāraṃ, pariññāya punabbhavaṃ;</p>
  654. <p class="gathalast">Diṭṭheva dhamme nicchātā, upasantā carissatī’’ti.</p>
  655. <p class="centered">… Guttā therī….</p>
  656. <p class="subhead">8. Vijayātherīgāthā</p>
  657. <p class="hangnum"><a name="para169"></a><a name="para169_kn9"></a><span class="paranum">169</span>.</p>
  658. <p class="gatha1"> ‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;</p>
  659. <p class="gathalast">Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī.</p>
  660. <p class="hangnum"><a name="para170"></a><a name="para170_kn9"></a><span class="paranum">170</span>.</p>
  661. <p class="gatha1"> ‘‘Bhikkhuniṃ <a name="M0.0398"></a> upasaṅkamma, sakkaccaṃ paripucchahaṃ;</p>
  662. <p class="gathalast">Sā me dhammamadesesi, dhātuāyatanāni ca.</p>
  663. <p class="hangnum"><a name="para171"></a><a name="para171_kn9"></a><span class="paranum">171</span>.</p>
  664. <p class="gatha1"> ‘‘Cattāri <a name="P0.0140"></a> ariyasaccāni, indriyāni balāni ca;</p>
  665. <p class="gathalast">Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, uttamatthassa pattiyā.</p>
  666. <p class="hangnum"><a name="para172"></a><a name="para172_kn9"></a><span class="paranum">172</span>.</p>
  667. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ <a name="T0.0465"></a> vacanaṃ sutvā, karontī anusāsaniṃ;</p>
  668. <p class="gathalast">Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussariṃ.</p>
  669. <p class="hangnum"><a name="para173"></a><a name="para173_kn9"></a><span class="paranum">173</span>.</p>
  670. <p class="gatha1"> ‘‘Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ;</p>
  671. <p class="gathalast">Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayiṃ.</p>
  672. <p class="hangnum"><a name="para174"></a><a name="para174_kn9"></a><span class="paranum">174</span>.</p>
  673. <p class="gatha1"> ‘‘Pītisukhena ca kāyaṃ, pharitvā vihariṃ tadā;</p>
  674. <p class="gathalast">Sattamiyā pāde pasāresiṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti.</p>
  675. <p class="centered">… Vijayā therī….</p>
  676. <p class="centered">Chakkanipāto niṭṭhito.</p>
  677. <a name="kn9_7"></a>
  678. <p class="chapter">7. Sattakanipāto</p>
  679. <p class="subhead">1. Uttarātherīgāthā</p>
  680. <p class="hangnum"><a name="para175"></a><a name="para175_kn9"></a><span class="paranum">175</span>.</p>
  681. <p class="gatha1"> ‘‘‘Musalāni <a name="M0.0399"></a> gahetvāna, dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā;</p>
  682. <p class="gathalast">Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā.</p>
  683. <p class="hangnum"><a name="para176"></a><a name="para176_kn9"></a><span class="paranum">176</span>.</p>
  684. <p class="gatha1"> ‘‘‘Ghaṭetha <a name="V0.0325"></a> buddhasāsane, yaṃ katvā nānutappati;</p>
  685. <p class="gathalast">Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamantaṃ nisīdatha.</p>
  686. <p class="hangnum"><a name="para177"></a><a name="para177_kn9"></a><span class="paranum">177</span>.</p>
  687. <p class="gatha1"> ‘‘‘Cittaṃ upaṭṭhapetvāna, ekaggaṃ susamāhitaṃ;</p>
  688. <p class="gathalast">Paccavekkhatha saṅkhāre, parato no ca attato’.</p>
  689. <p class="hangnum"><a name="para178"></a><a name="para178_kn9"></a><span class="paranum">178</span>.</p>
  690. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, paṭācārānusāsaniṃ;</p>
  691. <p class="gathalast">Pāde pakkhālayitvāna, ekamante upāvisiṃ.</p>
  692. <p class="hangnum"><a name="para179"></a><a name="para179_kn9"></a><span class="paranum">179</span>.</p>
  693. <p class="gatha1"> ‘‘Rattiyā <a name="T0.0466"></a> purime yāme, pubbajātimanussariṃ;</p>
  694. <p class="gathalast">Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ.</p>
  695. <p class="hangnum"><a name="para180"></a><a name="para180_kn9"></a><span class="paranum">180</span>.</p>
  696. <p class="gatha1"> ‘‘Rattiyā pacchime yāme, tamokkhandhaṃ padālayiṃ;</p>
  697. <p class="gathalast">Tevijjā atha vuṭṭhāsiṃ, katā te anusāsanī.</p>
  698. <p class="hangnum"><a name="para181"></a><a name="para181_kn9"></a><span class="paranum">181</span>.</p>
  699. <p class="gatha1"> ‘‘Sakkaṃva devā tidasā, saṅgāme aparājitaṃ;</p>
  700. <p class="gathalast">Purakkhatvā vihassāmi, tevijjāmhi anāsavā’’.</p>
  701. <p class="centered">… Uttarā therī….</p>
  702. <p class="subhead">2. Cālātherīgāthā</p>
  703. <p class="hangnum"><a name="para182"></a><a name="para182_kn9"></a><span class="paranum">182</span>.</p>
  704. <p class="gatha1"> ‘‘Satiṃ <a name="P0.0141"></a> upaṭṭhapetvāna, bhikkhunī bhāvitindriyā;</p>
  705. <p class="gathalast">Paṭivijjhi padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ’’.</p>
  706. <p class="hangnum"><a name="para183"></a><a name="para183_kn9"></a><span class="paranum">183</span>.</p>
  707. <p class="gatha1"> ‘‘Kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissasi;</p>
  708. <p class="gathalast">Na ca rocesi pāsaṇḍe, kimidaṃ carasi momuhā’’.</p>
  709. <p class="hangnum"><a name="para184"></a><a name="para184_kn9"></a><span class="paranum">184</span>.</p>
  710. <p class="gatha1"> ‘‘Ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhiyo upanissitā;</p>
  711. <p class="gathalast">Na te dhammaṃ vijānanti, na te dhammassa kovidā.</p>
  712. <p class="hangnum"><a name="para185"></a><a name="para185_kn9"></a><span class="paranum">185</span>.</p>
  713. <p class="gatha1"> ‘‘Atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo;</p>
  714. <p class="gathalast">So me dhammamadesesi, diṭṭhīnaṃ samatikkamaṃ.</p>
  715. <p class="hangnum"><a name="para186"></a><a name="para186_kn9"></a><span class="paranum">186</span>.</p>
  716. <p class="gatha1"> ‘‘Dukkhaṃ <a name="M0.0400"></a> dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;</p>
  717. <p class="gathalast">Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.</p>
  718. <p class="hangnum"><a name="para187"></a><a name="para187_kn9"></a><span class="paranum">187</span>.</p>
  719. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā;</p>
  720. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  721. <p class="hangnum"><a name="para188"></a><a name="para188_kn9"></a><span class="paranum">188</span>.</p>
  722. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha <a name="T0.0467"></a><a name="V0.0326"></a> vihatā nandī, tamokhandho padālito;</p>
  723. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’’.</p>
  724. <p class="centered">… Cālā therī….</p>
  725. <p class="subhead">3. Upacālātherīgāthā</p>
  726. <p class="hangnum"><a name="para189"></a><a name="para189_kn9"></a><span class="paranum">189</span>.</p>
  727. <p class="gatha1"> ‘‘Satimatī cakkhumatī, bhikkhunī bhāvitindriyā;</p>
  728. <p class="gathalast">Paṭivijjhiṃ padaṃ santaṃ, akāpurisasevitaṃ’’.</p>
  729. <p class="hangnum"><a name="para190"></a><a name="para190_kn9"></a><span class="paranum">190</span>.</p>
  730. <p class="gatha1"> ‘‘Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;</p>
  731. <p class="gathalast">Bhuñjāhi kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’.</p>
  732. <p class="hangnum"><a name="para191"></a><a name="para191_kn9"></a><span class="paranum">191</span>.</p>
  733. <p class="gatha1"> ‘‘Jātassa maraṇaṃ hoti, hatthapādāna chedanaṃ;</p>
  734. <p class="gathalast">Vadhabandhapariklesaṃ, jāto dukkhaṃ nigacchati.</p>
  735. <p class="hangnum"><a name="para192"></a><a name="para192_kn9"></a><span class="paranum">192</span>.</p>
  736. <p class="gatha1"> ‘‘Atthi sakyakule jāto, sambuddho aparājito;</p>
  737. <p class="gathalast">So me dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ.</p>
  738. <p class="hangnum"><a name="para193"></a><a name="para193_kn9"></a><span class="paranum">193</span>.</p>
  739. <p class="gatha1"> ‘‘Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;</p>
  740. <p class="gathalast">Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.</p>
  741. <p class="hangnum"><a name="para194"></a><a name="para194_kn9"></a><span class="paranum">194</span>.</p>
  742. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā;</p>
  743. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  744. <p class="hangnum"><a name="para195"></a><a name="para195_kn9"></a><span class="paranum">195</span>.</p>
  745. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha <a name="P0.0142"></a> vihatā nandī, tamokhandho padālito;</p>
  746. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’’.</p>
  747. <p class="centered">… Upacālā therī….</p>
  748. <p class="centered">Sattakanipāto niṭṭhito.</p>
  749. <a name="kn9_8"></a>
  750. <p class="chapter">8. Aṭṭhakanipāto</p>
  751. <p class="subhead">1. Sīsūpacālātherīgāthā</p>
  752. <p class="hangnum"><a name="para196"></a><a name="para196_kn9"></a><span class="paranum">196</span>.</p>
  753. <p class="gatha1"> ‘‘Bhikkhunī <a name="T0.0468"></a><a name="M0.0401"></a><a name="V0.0327"></a> sīlasampannā, indriyesu susaṃvutā;</p>
  754. <p class="gatha2">Adhigacche padaṃ santaṃ, asecanakamojavaṃ’’.</p>
  755. <p class="hangnum"><a name="para197"></a><a name="para197_kn9"></a><span class="paranum">197</span>.</p>
  756. <p class="gatha1"> ‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;</p>
  757. <p class="gatha2">Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;</p>
  758. <p class="gathalast">Tattha cittaṃ paṇīdhehi, yattha te vusitaṃ pure’’.</p>
  759. <p class="hangnum"><a name="para198"></a><a name="para198_kn9"></a><span class="paranum">198</span>.</p>
  760. <p class="gatha1"> ‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;</p>
  761. <p class="gatha2">Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino.</p>
  762. <p class="hangnum"><a name="para199"></a><a name="para199_kn9"></a><span class="paranum">199</span>.</p>
  763. <p class="gatha1"> ‘‘Kālaṃ kālaṃ bhavābhavaṃ, sakkāyasmiṃ purakkhatā;</p>
  764. <p class="gatha2">Avītivattā sakkāyaṃ, jātimaraṇasārino.</p>
  765. <p class="hangnum"><a name="para200"></a><a name="para200_kn9"></a><span class="paranum">200</span>.</p>
  766. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbo ādīpito loko, sabbo loko padīpito;</p>
  767. <p class="gatha2">Sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito.</p>
  768. <p class="hangnum"><a name="para201"></a><a name="para201_kn9"></a><span class="paranum">201</span>.</p>
  769. <p class="gatha1"> ‘‘Akampiyaṃ atuliyaṃ, aputhujjanasevitaṃ;</p>
  770. <p class="gatha2">Buddho dhammamadesesi, tattha me nirato mano.</p>
  771. <p class="hangnum"><a name="para202"></a><a name="para202_kn9"></a><span class="paranum">202</span>.</p>
  772. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā;</p>
  773. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  774. <p class="hangnum"><a name="para203"></a><a name="para203_kn9"></a><span class="paranum">203</span>.</p>
  775. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;</p>
  776. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’’.</p>
  777. <p class="centered">… Sīsūpacālā therī….</p>
  778. <p class="centered">Aṭṭhakanipāto niṭṭhito.</p>
  779. <a name="kn9_9"></a>
  780. <p class="chapter">9. Navakanipāto</p>
  781. <p class="subhead">1. Vaḍḍhamātutherīgāthā</p>
  782. <p class="hangnum"><a name="para204"></a><a name="para204_kn9"></a><span class="paranum">204</span>.</p>
  783. <p class="gatha1"> ‘‘Mā <a name="T0.0469"></a><a name="M0.0402"></a><a name="V0.0328"></a> su te vaḍḍha lokamhi, vanatho āhu kudācanaṃ;</p>
  784. <p class="gatha2">Mā puttaka punappunaṃ, ahu dukkhassa bhāgimā.</p>
  785. <p class="hangnum"><a name="para205"></a><a name="para205_kn9"></a><span class="paranum">205</span>.</p>
  786. <p class="gatha1"> ‘‘Sukhañhi <a name="P0.0143"></a> vaḍḍha munayo, anejā chinnasaṃsayā;</p>
  787. <p class="gatha2">Sītibhūtā damappattā, viharanti anāsavā.</p>
  788. <p class="hangnum"><a name="para206"></a><a name="para206_kn9"></a><span class="paranum">206</span>.</p>
  789. <p class="gatha1"> ‘‘Tehānuciṇṇaṃ isībhi, maggaṃ dassanapattiyā;</p>
  790. <p class="gatha2">Dukkhassantakiriyāya, tvaṃ vaḍḍha anubrūhaya’’.</p>
  791. <p class="hangnum"><a name="para207"></a><a name="para207_kn9"></a><span class="paranum">207</span>.</p>
  792. <p class="gatha1"> ‘‘Visāradāva bhaṇasi, etamatthaṃ janetti me;</p>
  793. <p class="gatha2">Maññāmi nūna māmike, vanatho te na vijjati’’.</p>
  794. <p class="hangnum"><a name="para208"></a><a name="para208_kn9"></a><span class="paranum">208</span>.</p>
  795. <p class="gatha1"> ‘‘Ye keci vaḍḍha saṅkhārā, hīnā ukkaṭṭhamajjhimā;</p>
  796. <p class="gatha2">Aṇūpi aṇumattopi, vanatho me na vijjati.</p>
  797. <p class="hangnum"><a name="para209"></a><a name="para209_kn9"></a><span class="paranum">209</span>.</p>
  798. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbe me āsavā khīṇā, appamattassa jhāyato;</p>
  799. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.</p>
  800. <p class="hangnum"><a name="para210"></a><a name="para210_kn9"></a><span class="paranum">210</span>.</p>
  801. <p class="gatha1"> ‘‘Uḷāraṃ vata me mātā, patodaṃ samavassari;</p>
  802. <p class="gathalast">Paramatthasañhitā gāthā, yathāpi anukampikā.</p>
  803. <p class="hangnum"><a name="para211"></a><a name="para211_kn9"></a><span class="paranum">211</span>.</p>
  804. <p class="gatha1"> ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, anusiṭṭhiṃ janettiyā;</p>
  805. <p class="gathalast">Dhammasaṃvegamāpādiṃ, yogakkhemassa pattiyā.</p>
  806. <p class="hangnum"><a name="para212"></a><a name="para212_kn9"></a><span class="paranum">212</span>.</p>
  807. <p class="gatha1"> ‘‘Sohaṃ padhānapahitatto, rattindivamatandito;</p>
  808. <p class="gathalast">Mātarā codito santo, aphusiṃ santimuttamaṃ’’.</p>
  809. <p class="centered">… Vaḍḍhamātā therī….</p>
  810. <p class="centered">Navakanipāto niṭṭhito.</p>
  811. <a name="kn9_10"></a>
  812. <p class="chapter">10. Ekādasanipāto</p>
  813. <p class="subhead">1. Kisāgotamītherīgāthā</p>
  814. <p class="hangnum"><a name="para213"></a><a name="para213_kn9"></a><span class="paranum">213</span>.</p>
  815. <p class="gatha1"> ‘‘Kalyāṇamittatā <a name="T0.0470"></a><a name="M0.0403"></a><a name="V0.0329"></a> muninā, lokaṃ ādissa vaṇṇitā;</p>
  816. <p class="gathalast">Kalyāṇamitte bhajamāno, api bālo paṇḍito assa.</p>
  817. <p class="hangnum"><a name="para214"></a><a name="para214_kn9"></a><span class="paranum">214</span>.</p>
  818. <p class="gatha1"> ‘‘Bhajitabbā sappurisā, paññā tathā vaḍḍhati bhajantānaṃ;</p>
  819. <p class="gathalast">Bhajamāno sappurise, sabbehipi dukkhehi pamucceyya.</p>
  820. <p class="hangnum"><a name="para215"></a><a name="para215_kn9"></a><span class="paranum">215</span>.</p>
  821. <p class="gatha1"> ‘‘Dukkhañca vijāneyya, dukkhassa ca samudayaṃ nirodhaṃ;</p>
  822. <p class="gathalast">Aṭṭhaṅgikañca maggaṃ, cattāripi ariyasaccāni.</p>
  823. <p class="hangnum"><a name="para216"></a><a name="para216_kn9"></a><span class="paranum">216</span>.</p>
  824. <p class="gatha1"> ‘‘Dukkho <a name="P0.0144"></a> itthibhāvo, akkhāto purisadammasārathinā;</p>
  825. <p class="gathalast">Sapattikampi hi dukkhaṃ, appekaccā sakiṃ vijātāyo.</p>
  826. <p class="hangnum"><a name="para217"></a><a name="para217_kn9"></a><span class="paranum">217</span>.</p>
  827. <p class="gatha1"> ‘‘Galake api kantanti, sukhumāliniyo visāni khādanti;</p>
  828. <p class="gathalast">Janamārakamajjhagatā, ubhopi byasanāni anubhonti.</p>
  829. <p class="hangnum"><a name="para218"></a><a name="para218_kn9"></a><span class="paranum">218</span>.</p>
  830. <p class="gatha1"> ‘‘Upavijaññā gacchantī, addasāhaṃ patiṃ mataṃ;</p>
  831. <p class="gathalast">Panthamhi vijāyitvāna, appattāva sakaṃ gharaṃ.</p>
  832. <p class="hangnum"><a name="para219"></a><a name="para219_kn9"></a><span class="paranum">219</span>.</p>
  833. <p class="gatha1"> ‘‘Dve puttā kālakatā, patī ca panthe mato kapaṇikāya;</p>
  834. <p class="gathalast">Mātā pitā ca bhātā, ḍayhanti ca ekacitakāyaṃ.</p>
  835. <p class="hangnum"><a name="para220"></a><a name="para220_kn9"></a><span class="paranum">220</span>.</p>
  836. <p class="gatha1"> ‘‘Khīṇakulīne kapaṇe, anubhūtaṃ te dukhaṃ aparimāṇaṃ;</p>
  837. <p class="gathalast">Assū ca te pavattaṃ, bahūni ca jātisahassāni.</p>
  838. <p class="hangnum"><a name="para221"></a><a name="para221_kn9"></a><span class="paranum">221</span>.</p>
  839. <p class="gatha1"> ‘‘Vasitā susānamajjhe, athopi khāditāni puttamaṃsāni;</p>
  840. <p class="gatha2">Hatakulikā <a name="T0.0471"></a> sabbagarahitā, matapatikā amatamadhigacchiṃ.</p>
  841. <p class="hangnum"><a name="para222"></a><a name="para222_kn9"></a><span class="paranum">222</span>.</p>
  842. <p class="gatha1"> ‘‘Bhāvito me maggo, ariyo aṭṭhaṅgiko amatagāmī;</p>
  843. <p class="gatha2">Nibbānaṃ sacchikataṃ, dhammādāsaṃ avekkhiṃhaṃ <span class="note">[apekkhihaṃ (sī.)]</span>.</p>
  844. <p class="hangnum"><a name="para223"></a><a name="para223_kn9"></a><span class="paranum">223</span>.</p>
  845. <p class="gatha1"> ‘‘Ahamamhi kantasallā, ohitabhārā katañhi karaṇīyaṃ;</p>
  846. <p class="gatha2">Kisā gotamī therī, vimuttacittā imaṃ bhaṇī’’ti.</p>
  847. <p class="centered">… Kisā gotamī therī….</p>
  848. <p class="centered">Ekādasanipāto niṭṭhito.</p>
  849. <a name="kn9_11"></a>
  850. <p class="chapter">11. Dvādasakanipāto</p>
  851. <p class="subhead">1. Uppalavaṇṇātherīgāthā</p>
  852. <p class="hangnum"><a name="para224"></a><a name="para224_kn9"></a><span class="paranum">224</span>.</p>
  853. <p class="gatha1"> ‘‘Ubho <a name="M0.0404"></a><a name="V0.0330"></a> mātā ca dhītā ca, mayaṃ āsuṃ <span class="note">[ābhuṃ (sī.)]</span> sapattiyo;</p>
  854. <p class="gathalast">Tassā me ahu saṃvego, abbhuto lomahaṃsano.</p>
  855. <p class="hangnum"><a name="para225"></a><a name="para225_kn9"></a><span class="paranum">225</span>.</p>
  856. <p class="gatha1"> ‘‘Dhiratthu kāmā asucī, duggandhā bahukaṇṭakā;</p>
  857. <p class="gathalast">Yattha mātā ca dhītā ca, sabhariyā mayaṃ ahuṃ.</p>
  858. <p class="hangnum"><a name="para226"></a><a name="para226_kn9"></a><span class="paranum">226</span>.</p>
  859. <p class="gatha1"> ‘‘Kāmesvādīnavaṃ <a name="P0.0145"></a> disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;</p>
  860. <p class="gathalast">Sā pabbajjiṃ rājagahe, agārasmānagāriyaṃ.</p>
  861. <p class="hangnum"><a name="para227"></a><a name="para227_kn9"></a><span class="paranum">227</span>.</p>
  862. <p class="gatha1"> ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhuṃ visodhitaṃ;</p>
  863. <p class="gathalast">Cetopariccañāṇañca, sotadhātu visodhitā.</p>
  864. <p class="hangnum"><a name="para228"></a><a name="para228_kn9"></a><span class="paranum">228</span>.</p>
  865. <p class="gatha1"> ‘‘Iddhīpi me sacchikatā, patto me āsavakkhayo;</p>
  866. <p class="gathalast">Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  867. <p class="hangnum"><a name="para229"></a><a name="para229_kn9"></a><span class="paranum">229</span>.</p>
  868. <p class="gatha1"> ‘‘Iddhiyā <a name="T0.0472"></a> abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ;</p>
  869. <p class="gathalast">Buddhassa pāde vanditvā, lokanāthassa tādino’’ <span class="note">[sirīmato (syā. ka.)]</span>.</p>
  870. <p class="hangnum"><a name="para230"></a><a name="para230_kn9"></a><span class="paranum">230</span>.</p>
  871. <p class="gatha1"> ‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle <span class="note">[rukkhamūle (syā. ka.)]</span>;</p>
  872. <p class="gathalast">Na cāpi te dutiyo atthi koci, na tvaṃ bāle bhāyasi dhuttakānaṃ’’.</p>
  873. <p class="hangnum"><a name="para231"></a><a name="para231_kn9"></a><span class="paranum">231</span>.</p>
  874. <p class="gatha1"> ‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ, samāgatā edisakā bhaveyyuṃ;</p>
  875. <p class="gathalast">Lomaṃ na iñje napi sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko.</p>
  876. <p class="hangnum"><a name="para232"></a><a name="para232_kn9"></a><span class="paranum">232</span>.</p>
  877. <p class="gatha1"> ‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;</p>
  878. <p class="gathalast">Bhamukantare tiṭṭhāmi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.</p>
  879. <p class="hangnum"><a name="para233"></a><a name="para233_kn9"></a><span class="paranum">233</span>.</p>
  880. <p class="gatha1"> ‘‘Cittamhi <a name="M0.0405"></a> vasībhūtāhaṃ, iddhipādā subhāvitā;</p>
  881. <p class="gathalast">Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  882. <p class="hangnum"><a name="para234"></a><a name="para234_kn9"></a><span class="paranum">234</span>.</p>
  883. <p class="gatha1"> ‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;</p>
  884. <p class="gathalast">Yaṃ tvaṃ ‘kāmaratiṃ’ brūsi, ‘aratī’ dāni sā mama.</p>
  885. <p class="hangnum"><a name="para235"></a><a name="para235_kn9"></a><span class="paranum">235</span>.</p>
  886. <p class="gatha1"> ‘‘Sabbattha <a name="V0.0331"></a> vihatā nandī, tamokhandho padālito;</p>
  887. <p class="gathalast">Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.</p>
  888. <p class="centered">… Uppalavaṇṇā therī….</p>
  889. <p class="centered">Dvādasanipāto niṭṭhito.</p>
  890. <a name="kn9_12"></a>
  891. <p class="chapter">12. Soḷasanipāto</p>
  892. <p class="subhead">1. Puṇṇātherīgāthā</p>
  893. <p class="hangnum"><a name="para236"></a><a name="para236_kn9"></a><span class="paranum">236</span>.</p>
  894. <p class="gatha1"> ‘‘Udahārī <a name="T0.0473"></a><a name="M0.0406"></a><a name="P0.0146"></a> ahaṃ sīte <span class="note">[udakamāhariṃ sīte (sī.)]</span>, sadā udakamotariṃ;</p>
  895. <p class="gathalast">Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā.</p>
  896. <p class="hangnum"><a name="para237"></a><a name="para237_kn9"></a><span class="paranum">237</span>.</p>
  897. <p class="gatha1"> ‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;</p>
  898. <p class="gathalast">Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’’.</p>
  899. <p class="hangnum"><a name="para238"></a><a name="para238_kn9"></a><span class="paranum">238</span>.</p>
  900. <p class="gatha1"> Jānantī vata maṃ <span class="note">[jānantī ca tuvaṃ (ka.)]</span> bhoti, puṇṇike paripucchasi;</p>
  901. <p class="gathalast">Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ.</p>
  902. <p class="hangnum"><a name="para239"></a><a name="para239_kn9"></a><span class="paranum">239</span>.</p>
  903. <p class="gatha1"> ‘‘Yo ca vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati;</p>
  904. <p class="gathalast">Dakābhisecanā sopi, pāpakammā pamuccati’’.</p>
  905. <p class="hangnum"><a name="para240"></a><a name="para240_kn9"></a><span class="paranum">240</span>.</p>
  906. <p class="gatha1"> ‘‘Ko nu te idamakkhāsi, ajānantassa ajānako;</p>
  907. <p class="gathalast">Dakābhisecanā nāma, pāpakammā pamuccati.</p>
  908. <p class="hangnum"><a name="para241"></a><a name="para241_kn9"></a><span class="paranum">241</span>.</p>
  909. <p class="gatha1"> ‘‘Saggaṃ nūna gamissanti, sabbe maṇḍūkakacchapā;</p>
  910. <p class="gathalast">Nāgā <span class="note">[nakkā (sī.)]</span> ca susumārā ca, ye caññe udake carā.</p>
  911. <p class="hangnum"><a name="para242"></a><a name="para242_kn9"></a><span class="paranum">242</span>.</p>
  912. <p class="gatha1"> ‘‘Orabbhikā sūkarikā, macchikā migabandhakā;</p>
  913. <p class="gatha2">Corā ca vajjhaghātā ca, ye caññe pāpakammino;</p>
  914. <p class="gathalast">Dakābhisecanā tepi, pāpakammā pamuccare.</p>
  915. <p class="hangnum"><a name="para243"></a><a name="para243_kn9"></a><span class="paranum">243</span>.</p>
  916. <p class="gatha1"> ‘‘Sace imā nadiyo te, pāpaṃ pubbe kataṃ vahuṃ;</p>
  917. <p class="gathalast">Puññampimā <a name="T0.0474"></a> vaheyyuṃ te, tena tvaṃ paribāhiro.</p>
  918. <p class="hangnum"><a name="para244"></a><a name="para244_kn9"></a><span class="paranum">244</span>.</p>
  919. <p class="gatha1"> ‘‘Yassa <a name="V0.0332"></a> brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;</p>
  920. <p class="gathalast">Tameva brahme mā kāsi, mā te sītaṃ chaviṃ hane’’.</p>
  921. <p class="hangnum"><a name="para245"></a><a name="para245_kn9"></a><span class="paranum">245</span>.</p>
  922. <p class="gatha1"> ‘‘Kummaggapaṭipannaṃ maṃ, ariyamaggaṃ samānayi;</p>
  923. <p class="gathalast">Dakābhisecanā bhoti, imaṃ sāṭaṃ dadāmi te’’.</p>
  924. <p class="hangnum"><a name="para246"></a><a name="para246_kn9"></a><span class="paranum">246</span>.</p>
  925. <p class="gatha1"> ‘‘Tuyheva sāṭako hotu, nāhamicchāmi sāṭakaṃ;</p>
  926. <p class="gathalast">Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ.</p>
  927. <p class="hangnum"><a name="para247"></a><a name="para247_kn9"></a><span class="paranum">247</span>.</p>
  928. <p class="gatha1"> ‘‘Mākāsi <a name="M0.0407"></a><a name="P0.0147"></a> pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho;</p>
  929. <p class="gathalast">Sace ca pāpakaṃ kammaṃ, karissasi karosi vā.</p>
  930. <p class="hangnum"><a name="para248"></a><a name="para248_kn9"></a><span class="paranum">248</span>.</p>
  931. <p class="gatha1"> ‘‘Na te dukkhā pamutyatthi, upeccāpi <span class="note">[uppaccāpi (aṭṭha. pāṭhantaraṃ)]</span> palāyato;</p>
  932. <p class="gathalast">Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ.</p>
  933. <p class="hangnum"><a name="para249"></a><a name="para249_kn9"></a><span class="paranum">249</span>.</p>
  934. <p class="gatha1"> ‘‘Upehi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;</p>
  935. <p class="gathalast">Samādiyāhi sīlāni, taṃ te atthāya hehiti’’.</p>
  936. <p class="hangnum"><a name="para250"></a><a name="para250_kn9"></a><span class="paranum">250</span>.</p>
  937. <p class="gatha1"> ‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;</p>
  938. <p class="gathalast">Samādiyāmi sīlāni, taṃ me atthāya hehiti.</p>
  939. <p class="hangnum"><a name="para251"></a><a name="para251_kn9"></a><span class="paranum">251</span>.</p>
  940. <p class="gatha1"> ‘‘Brahmabandhu pure āsiṃ, ajjamhi saccabrāhmaṇo;</p>
  941. <p class="gathalast">Tevijjo vedasampanno, sottiyo camhi nhātako’’ti.</p>
  942. <p class="centered">… Puṇṇā therī….</p>
  943. <p class="centered">Soḷasanipāto niṭṭhito.</p>
  944. <a name="kn9_13"></a>
  945. <p class="chapter">13. Vīsatinipāto</p>
  946. <p class="subhead">1. Ambapālītherīgāthā</p>
  947. <p class="hangnum"><a name="para252"></a><a name="para252_kn9"></a><span class="paranum">252</span>.</p>
  948. <p class="gatha1"> ‘‘Kāḷakā <a name="T0.0475"></a><a name="M0.0408"></a> bhamaravaṇṇasādisā, vellitaggā mama muddhajā ahuṃ;</p>
  949. <p class="gathalast">Te jarāya sāṇavākasādisā, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  950. <p class="hangnum"><a name="para253"></a><a name="para253_kn9"></a><span class="paranum">253</span>.</p>
  951. <p class="gatha1"></p>
  952. <p class="bodytext">‘‘Vāsitova surabhī karaṇḍako, pupphapūra mama uttamaṅgajo <span class="note">[uttamaṅgabhūto (ka.)]</span>.</p>
  953. <p class="gathalast">Taṃ jarāyatha salomagandhikaṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  954. <p class="hangnum"><a name="para254"></a><a name="para254_kn9"></a><span class="paranum">254</span>.</p>
  955. <p class="gatha1"> ‘‘Kānanaṃva <a name="V0.0333"></a> sahitaṃ suropitaṃ, kocchasūcivicitaggasobhitaṃ;</p>
  956. <p class="gathalast">Taṃ jarāya viralaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  957. <p class="hangnum"><a name="para255"></a><a name="para255_kn9"></a><span class="paranum">255</span>.</p>
  958. <p class="gatha1"> ‘‘Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitaṃ, sobhate suveṇīhilaṅkataṃ;</p>
  959. <p class="gathalast">Taṃ <a name="P0.0148"></a> jarāya khalitaṃ siraṃ kataṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  960. <p class="hangnum"><a name="para256"></a><a name="para256_kn9"></a><span class="paranum">256</span>.</p>
  961. <p class="gatha1"> ‘‘Cittakārasukatāva lekhikā, sobhare su bhamukā pure mama;</p>
  962. <p class="gathalast">Tā <a name="T0.0476"></a> jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  963. <p class="hangnum"><a name="para257"></a><a name="para257_kn9"></a><span class="paranum">257</span>.</p>
  964. <p class="gatha1"> ‘‘Bhassarā surucirā yathā maṇī, nettahesumabhinīlamāyatā;</p>
  965. <p class="gathalast">Te jarāyabhihatā na sobhare, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  966. <p class="hangnum"><a name="para258"></a><a name="para258_kn9"></a><span class="paranum">258</span>.</p>
  967. <p class="gatha1"> ‘‘Saṇhatuṅgasadisī <a name="M0.0409"></a> ca nāsikā, sobhate su abhiyobbanaṃ pati;</p>
  968. <p class="gathalast">Sā jarāya upakūlitā viya, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  969. <p class="hangnum"><a name="para259"></a><a name="para259_kn9"></a><span class="paranum">259</span>.</p>
  970. <p class="gatha1"> ‘‘Kaṅkaṇaṃ va sukataṃ suniṭṭhitaṃ, sobhare su mama kaṇṇapāḷiyo;</p>
  971. <p class="gathalast">Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  972. <p class="hangnum"><a name="para260"></a><a name="para260_kn9"></a><span class="paranum">260</span>.</p>
  973. <p class="gatha1"> ‘‘Pattalīmakulavaṇṇasādisā, sobhare su dantā pure mama;</p>
  974. <p class="gathalast">Te jarāya khaṇḍitā cāsitā <span class="note">[pītakā (sī.)]</span>, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  975. <p class="hangnum"><a name="para261"></a><a name="para261_kn9"></a><span class="paranum">261</span>.</p>
  976. <p class="gatha1"> ‘‘Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, kokilāva <a name="T0.0477"></a> madhuraṃ nikūjihaṃ;</p>
  977. <p class="gathalast">Taṃ jarāya khalitaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  978. <p class="hangnum"><a name="para262"></a><a name="para262_kn9"></a><span class="paranum">262</span>.</p>
  979. <p class="gatha1"> ‘‘Saṇhakamburiva suppamajjitā, sobhate su gīvā pure mama;</p>
  980. <p class="gathalast">Sā jarāya bhaggā <span class="note">[bhañjitā (?)]</span> vināmitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  981. <p class="hangnum"><a name="para263"></a><a name="para263_kn9"></a><span class="paranum">263</span>.</p>
  982. <p class="gatha1"> ‘‘Vaṭṭapalighasadisopamā <a name="P0.0149"></a> ubho, sobhare su bāhā pure mama;</p>
  983. <p class="gathalast">Tā jarāya yatha pāṭalibbalitā <span class="note">[yathā pāṭalippalitā (sī. syā. ka.)]</span>, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  984. <p class="hangnum"><a name="para264"></a><a name="para264_kn9"></a><span class="paranum">264</span>.</p>
  985. <p class="gatha1"> ‘‘Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā, sobhare su hatthā pure mama;</p>
  986. <p class="gathalast">Te jarāya yathā mūlamūlikā, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  987. <p class="hangnum"><a name="para265"></a><a name="para265_kn9"></a><span class="paranum">265</span>.</p>
  988. <p class="gatha1"> ‘‘Pīnavaṭṭasahituggatā <a name="M0.0410"></a> ubho, sobhare <span class="note">[sobhate (aṭṭha.)]</span> su thanakā pure mama;</p>
  989. <p class="gathalast">Thevikīva lambanti nodakā, saccavādivacanaṃ <a name="T0.0478"></a> anaññathā.</p>
  990. <p class="hangnum"><a name="para266"></a><a name="para266_kn9"></a><span class="paranum">266</span>.</p>
  991. <p class="gatha1"> ‘‘Kañcanassaphalakaṃva sammaṭṭhaṃ, sobhate su kāyo pure mama;</p>
  992. <p class="gathalast">So valīhi sukhumāhi otato, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  993. <p class="hangnum"><a name="para267"></a><a name="para267_kn9"></a><span class="paranum">267</span>.</p>
  994. <p class="gatha1"> ‘‘Nāgabhogasadisopamā ubho, sobhare su ūrū pure mama;</p>
  995. <p class="gathalast">Te jarāya yathā veḷunāḷiyo, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  996. <p class="hangnum"><a name="para268"></a><a name="para268_kn9"></a><span class="paranum">268</span>.</p>
  997. <p class="gatha1"> ‘‘Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā<a name="V0.0334"></a>, sobhare su jaṅghā pure mama;</p>
  998. <p class="gathalast">Tā jarāya tiladaṇḍakāriva, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  999. <p class="hangnum"><a name="para269"></a><a name="para269_kn9"></a><span class="paranum">269</span>.</p>
  1000. <p class="gatha1"> ‘‘Tūlapuṇṇasadisopamā ubho, sobhare su pādā pure mama;</p>
  1001. <p class="gathalast">Te jarāya phuṭitā valīmatā, saccavādivacanaṃ anaññathā.</p>
  1002. <p class="hangnum"><a name="para270"></a><a name="para270_kn9"></a><span class="paranum">270</span>.</p>
  1003. <p class="gatha1"> ‘‘Ediso ahu ayaṃ samussayo, jajjaro bahudukkhānamālayo;</p>
  1004. <p class="gathalast">Sopalepapatito <a name="P0.0150"></a> jarāgharo, saccavādivacanaṃ anaññathā’’.</p>
  1005. <p class="centered">… Ambapālī therī….</p>
  1006. <p class="subhead">2. Rohinītherīgāthā</p>
  1007. <p class="hangnum"><a name="para271"></a><a name="para271_kn9"></a><span class="paranum">271</span>.</p>
  1008. <p class="gatha1"> ‘‘‘Samaṇā’ti <a name="T0.0479"></a> bhoti supi <span class="note">[bhoti tvaṃ sayasi (sī.), bhoti maṃ vipassi (syā.)]</span>, ‘samaṇā’ti pabujjhasi <span class="note">[paṭibujjhasi (sī. syā.)]</span>;</p>
  1009. <p class="gathalast">Samaṇāneva <span class="note">[samaṇānameva (sī. syā.)]</span> kittesi, samaṇī nūna <span class="note">[samaṇī nu (ka.)]</span> bhavissasi.</p>
  1010. <p class="hangnum"><a name="para272"></a><a name="para272_kn9"></a><span class="paranum">272</span>.</p>
  1011. <p class="gatha1"> ‘‘Vipulaṃ <a name="M0.0411"></a> annañca pānañca, samaṇānaṃ paveccasi <span class="note">[payacchasi (sī.)]</span>;</p>
  1012. <p class="gathalast">Rohinī dāni pucchāmi, kena te samaṇā piyā.</p>
  1013. <p class="hangnum"><a name="para273"></a><a name="para273_kn9"></a><span class="paranum">273</span>.</p>
  1014. <p class="gatha1"> ‘‘Akammakāmā alasā, paradattūpajīvino;</p>
  1015. <p class="gathalast">Āsaṃsukā sādukāmā, kena te samaṇā piyā’’.</p>
  1016. <p class="hangnum"><a name="para274"></a><a name="para274_kn9"></a><span class="paranum">274</span>.</p>
  1017. <p class="gatha1"> ‘‘Cirassaṃ vata maṃ tāta, samaṇānaṃ paripucchasi;</p>
  1018. <p class="gathalast">Tesaṃ te kittayissāmi, paññāsīlaparakkamaṃ.</p>
  1019. <p class="hangnum"><a name="para275"></a><a name="para275_kn9"></a><span class="paranum">275</span>.</p>
  1020. <p class="gatha1"> ‘‘Kammakāmā analasā, kammaseṭṭhassa kārakā;</p>
  1021. <p class="gathalast">Rāgaṃ dosaṃ pajahanti, tena me samaṇā piyā.</p>
  1022. <p class="hangnum"><a name="para276"></a><a name="para276_kn9"></a><span class="paranum">276</span>.</p>
  1023. <p class="gatha1"> ‘‘Tīṇi pāpassa mūlāni, dhunantntti sucikārino;</p>
  1024. <p class="gathalast">Sabbaṃ pāpaṃ pahīnesaṃ, tena me samaṇā piyā.</p>
  1025. <p class="hangnum"><a name="para277"></a><a name="para277_kn9"></a><span class="paranum">277</span>.</p>
  1026. <p class="gatha1"> ‘‘Kāyakammaṃ suci nesaṃ, vacīkammañca tādisaṃ;</p>
  1027. <p class="gathalast">Manokammaṃ suci nesaṃ, tena me samaṇā piyā.</p>
  1028. <p class="hangnum"><a name="para278"></a><a name="para278_kn9"></a><span class="paranum">278</span>.</p>
  1029. <p class="gatha1"> ‘‘Vimalā saṅkhamuttāva, suddhā santarabāhirā;</p>
  1030. <p class="gathalast">Puṇṇā sukkāna dhammānaṃ <span class="note">[sukkehi dhammehi (sī. syā. aṭṭha.)]</span>, tena me samaṇā piyā.</p>
  1031. <p class="hangnum"><a name="para279"></a><a name="para279_kn9"></a><span class="paranum">279</span>.</p>
  1032. <p class="gatha1"> ‘‘Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino;</p>
  1033. <p class="gathalast">Atthaṃ dhammañca desenti, tena me samaṇā piyā.</p>
  1034. <p class="hangnum"><a name="para280"></a><a name="para280_kn9"></a><span class="paranum">280</span>.</p>
  1035. <p class="gatha1"> ‘‘Bahussutā <a name="T0.0480"></a> dhammadharā, ariyā dhammajīvino;</p>
  1036. <p class="gathalast">Ekaggacittā satimanto, tena me samaṇā piyā.</p>
  1037. <p class="hangnum"><a name="para281"></a><a name="para281_kn9"></a><span class="paranum">281</span>.</p>
  1038. <p class="gatha1"> ‘‘Dūraṅgamā <a name="V0.0335"></a> satimanto, mantabhāṇī anuddhatā;</p>
  1039. <p class="gathalast">Dukkhassantaṃ pajānanti, tena me samaṇā piyā.</p>
  1040. <p class="hangnum"><a name="para282"></a><a name="para282_kn9"></a><span class="paranum">282</span>.</p>
  1041. <p class="gatha1"> ‘‘Yasmā gāmā pakkamanti, na vilokenti kiñcanaṃ;</p>
  1042. <p class="gathalast">Anapekkhāva gacchanti, tena me samaṇā piyā.</p>
  1043. <p class="hangnum"><a name="para283"></a><a name="para283_kn9"></a><span class="paranum">283</span>.</p>
  1044. <p class="gatha1"> ‘‘Na <a name="P0.0151"></a> tesaṃ koṭṭhe openti, na kumbhiṃ na khaḷopiyaṃ;</p>
  1045. <p class="gathalast">Pariniṭṭhitamesānā, tena me samaṇā piyā.</p>
  1046. <p class="hangnum"><a name="para284"></a><a name="para284_kn9"></a><span class="paranum">284</span>.</p>
  1047. <p class="gatha1"> ‘‘Na te hiraññaṃ gaṇhanti, na suvaṇṇaṃ na rūpiyaṃ;</p>
  1048. <p class="gathalast">Paccuppannena yāpenti, tena me samaṇā piyā.</p>
  1049. <p class="hangnum"><a name="para285"></a><a name="para285_kn9"></a><span class="paranum">285</span>.</p>
  1050. <p class="gatha1"> ‘‘Nānākulā <a name="M0.0412"></a> pabbajitā, nānājanapadehi ca;</p>
  1051. <p class="gathalast">Aññamaññaṃ piyāyanti <span class="note">[pihayanti (ka.)]</span>, tena me samaṇā piyā’’.</p>
  1052. <p class="hangnum"><a name="para286"></a><a name="para286_kn9"></a><span class="paranum">286</span>.</p>
  1053. <p class="gatha1"> ‘‘Atthāya vata no bhoti, kule jātāsi rohinī;</p>
  1054. <p class="gathalast">Saddhā buddhe ca dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā.</p>
  1055. <p class="hangnum"><a name="para287"></a><a name="para287_kn9"></a><span class="paranum">287</span>.</p>
  1056. <p class="gatha1"> ‘‘Tuvaṃ hetaṃ pajānāsi, puññakkhettaṃ anuttaraṃ;</p>
  1057. <p class="gathalast">Amhampi ete samaṇā, paṭigaṇhanti dakkhiṇaṃ’’.</p>
  1058. <p class="hangnum"><a name="para288"></a><a name="para288_kn9"></a><span class="paranum">288</span>.</p>
  1059. <p class="gatha1"> ‘‘Patiṭṭhito hettha yañño, vipulo no bhavissati;</p>
  1060. <p class="gathalast">Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ.</p>
  1061. <p class="hangnum"><a name="para289"></a><a name="para289_kn9"></a><span class="paranum">289</span>.</p>
  1062. <p class="gatha1"> ‘‘Upehi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;</p>
  1063. <p class="gathalast">Samādiyāhi sīlāni, taṃ te atthāya hehiti’’.</p>
  1064. <p class="hangnum"><a name="para290"></a><a name="para290_kn9"></a><span class="paranum">290</span>.</p>
  1065. <p class="gatha1"> ‘‘Upemi <a name="T0.0481"></a> saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;</p>
  1066. <p class="gathalast">Samādiyāmi sīlāni, taṃ me atthāya hehiti.</p>
  1067. <p class="hangnum"><a name="para291"></a><a name="para291_kn9"></a><span class="paranum">291</span>.</p>
  1068. <p class="gatha1"> ‘‘Brahmabandhu pure āsiṃ, so idānimhi brāhmaṇo;</p>
  1069. <p class="gathalast">Tevijjo sottiyo camhi, vedagū camhi nhātako’’.</p>
  1070. <p class="centered">… Rohinī therī….</p>
  1071. <p class="subhead">3. Cāpātherīgāthā</p>
  1072. <p class="hangnum"><a name="para292"></a><a name="para292_kn9"></a><span class="paranum">292</span>.</p>
  1073. <p class="gatha1"> ‘‘Laṭṭhihattho pure āsi, so dāni migaluddako;</p>
  1074. <p class="gathalast">Āsāya palipā ghorā, nāsakkhi pārametave.</p>
  1075. <p class="hangnum"><a name="para293"></a><a name="para293_kn9"></a><span class="paranum">293</span>.</p>
  1076. <p class="gatha1"> ‘‘Sumattaṃ maṃ maññamānā, cāpā puttamatosayi;</p>
  1077. <p class="gathalast">Cāpāya bandhanaṃ chetvā, pabbajissaṃ punopahaṃ.</p>
  1078. <p class="hangnum"><a name="para294"></a><a name="para294_kn9"></a><span class="paranum">294</span>.</p>
  1079. <p class="gatha1"> ‘‘Mā <a name="V0.0336"></a> me kujjhi mahāvīra, mā me kujjhi mahāmuni;</p>
  1080. <p class="gathalast">Na hi kodhaparetassa, suddhi atthi kuto tapo.</p>
  1081. <p class="hangnum"><a name="para295"></a><a name="para295_kn9"></a><span class="paranum">295</span>.</p>
  1082. <p class="gatha1"> ‘‘Pakkamissañca <a name="P0.0152"></a> nāḷāto, kodha nāḷāya vacchati;</p>
  1083. <p class="gathalast">Bandhantī itthirūpena, samaṇe dhammajīvino’’ <span class="note">[dhammajīvine (ka.)]</span>.</p>
  1084. <p class="hangnum"><a name="para296"></a><a name="para296_kn9"></a><span class="paranum">296</span>.</p>
  1085. <p class="gatha1"> ‘‘Ehi kāḷa nivattassu, bhuñja kāme yathā pure;</p>
  1086. <p class="gathalast">Ahañca te vasīkatā, ye ca me santi ñātakā’’.</p>
  1087. <p class="hangnum"><a name="para297"></a><a name="para297_kn9"></a><span class="paranum">297</span>.</p>
  1088. <p class="gatha1"> ‘‘Etto <a name="M0.0413"></a> cāpe catubbhāgaṃ, yathā bhāsasi tvañca me;</p>
  1089. <p class="gathalast">Tayi rattassa posassa, uḷāraṃ vata taṃ siyā’’.</p>
  1090. <p class="hangnum"><a name="para298"></a><a name="para298_kn9"></a><span class="paranum">298</span>.</p>
  1091. <p class="gatha1"> ‘‘Kāḷaṅginiṃva takkāriṃ, pupphitaṃ girimuddhani;</p>
  1092. <p class="gathalast">Phullaṃ dālimalaṭṭhiṃva, antodīpeva pāṭaliṃ.</p>
  1093. <p class="hangnum"><a name="para299"></a><a name="para299_kn9"></a><span class="paranum">299</span>.</p>
  1094. <p class="gatha1"> ‘‘Haricandanalittaṅgiṃ, kāsikuttamadhāriniṃ;</p>
  1095. <p class="gathalast">Taṃ <a name="T0.0482"></a> maṃ rūpavatiṃ santiṃ, kassa ohāya gacchasi’’.</p>
  1096. <p class="hangnum"><a name="para300"></a><a name="para300_kn9"></a><span class="paranum">300</span>.</p>
  1097. <p class="gatha1"> ‘‘Sākuntikova sakuṇiṃ <span class="note">[sakuṇaṃ (syā.)]</span>, yathā bandhitumicchati;</p>
  1098. <p class="gathalast">Āharimena rūpena, na maṃ tvaṃ bādhayissasi’’.</p>
  1099. <p class="hangnum"><a name="para301"></a><a name="para301_kn9"></a><span class="paranum">301</span>.</p>
  1100. <p class="gatha1"> ‘‘Imañca me puttaphalaṃ, kāḷa uppāditaṃ tayā;</p>
  1101. <p class="gathalast">Taṃ maṃ puttavatiṃ santiṃ, kassa ohāya gacchasi’’.</p>
  1102. <p class="hangnum"><a name="para302"></a><a name="para302_kn9"></a><span class="paranum">302</span>.</p>
  1103. <p class="gatha1"> ‘‘Jahanti putte sappaññā, tato ñātī tato dhanaṃ;</p>
  1104. <p class="gathalast">Pabbajanti mahāvīrā, nāgo chetvāva bandhanaṃ’’.</p>
  1105. <p class="hangnum"><a name="para303"></a><a name="para303_kn9"></a><span class="paranum">303</span>.</p>
  1106. <p class="gatha1"> ‘‘Idāni te imaṃ puttaṃ, daṇḍena churikāya vā;</p>
  1107. <p class="gathalast">Bhūmiyaṃ vā nisumbhissaṃ <span class="note">[nisumbheyyaṃ (sī.)]</span>, puttasokā na gacchasi’’.</p>
  1108. <p class="hangnum"><a name="para304"></a><a name="para304_kn9"></a><span class="paranum">304</span>.</p>
  1109. <p class="gatha1"> ‘‘Sace puttaṃ siṅgālānaṃ, kukkurānaṃ padāhisi;</p>
  1110. <p class="gathalast">Na maṃ puttakatte jammi, punarāvattayissasi’’.</p>
  1111. <p class="hangnum"><a name="para305"></a><a name="para305_kn9"></a><span class="paranum">305</span>.</p>
  1112. <p class="gatha1"> ‘‘Handa kho dāni bhaddante, kuhiṃ kāḷa gamissasi;</p>
  1113. <p class="gathalast">Katamaṃ <a name="P0.0153"></a> gāmanigamaṃ, nagaraṃ rājadhāniyo’’.</p>
  1114. <p class="hangnum"><a name="para306"></a><a name="para306_kn9"></a><span class="paranum">306</span>.</p>
  1115. <p class="gatha1"> ‘‘Ahumha pubbe gaṇino, assamaṇā samaṇamānino;</p>
  1116. <p class="gathalast">Gāmena gāmaṃ vicarimha, nagare rājadhāniyo.</p>
  1117. <p class="hangnum"><a name="para307"></a><a name="para307_kn9"></a><span class="paranum">307</span>.</p>
  1118. <p class="gatha1"> ‘‘Eso hi bhagavā buddho, nadiṃ nerañjaraṃ pati;</p>
  1119. <p class="gatha2">Sabbadukkhappahānāya, dhammaṃ deseti pāṇinaṃ;</p>
  1120. <p class="gathalast">Tassāhaṃ santikaṃ gacchaṃ, so me satthā bhavissati’’.</p>
  1121. <p class="hangnum"><a name="para308"></a><a name="para308_kn9"></a><span class="paranum">308</span>.</p>
  1122. <p class="gatha1"> ‘‘Vandanaṃ <a name="V0.0337"></a> dāni vajjāsi, lokanāthaṃ anuttaraṃ;</p>
  1123. <p class="gathalast">Padakkhiṇañca katvāna, ādiseyyāsi dakkhiṇaṃ’’.</p>
  1124. <p class="hangnum"><a name="para309"></a><a name="para309_kn9"></a><span class="paranum">309</span>.</p>
  1125. <p class="gatha1"> ‘‘Etaṃ kho labbhamamhehi, yathā bhāsasi tvañca me;</p>
  1126. <p class="gatha2">Vandanaṃ dāni te vajjaṃ, lokanāthaṃ anuttaraṃ;</p>
  1127. <p class="gathalast">Padakkhiṇañca <a name="T0.0483"></a> katvāna, ādisissāmi dakkhiṇaṃ’’.</p>
  1128. <p class="hangnum"><a name="para310"></a><a name="para310_kn9"></a><span class="paranum">310</span>.</p>
  1129. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0414"></a> ca kāḷo pakkāmi, nadiṃ nerañjaraṃ pati;</p>
  1130. <p class="gathalast">So addasāsi sambuddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ.</p>
  1131. <p class="hangnum"><a name="para311"></a><a name="para311_kn9"></a><span class="paranum">311</span>.</p>
  1132. <p class="gatha1"> Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;</p>
  1133. <p class="gathalast">Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.</p>
  1134. <p class="hangnum"><a name="para312"></a><a name="para312_kn9"></a><span class="paranum">312</span>.</p>
  1135. <p class="gatha1"> Tassa pādāni vanditvā, katvāna naṃ <span class="note">[katvānahaṃ (sī.)]</span> padakkhiṇaṃ;</p>
  1136. <p class="gatha2">Cāpāya ādisitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;</p>
  1137. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  1138. <p class="centered">… Cāpā therī….</p>
  1139. <p class="subhead">4. Sundarītherīgāthā</p>
  1140. <p class="hangnum"><a name="para313"></a><a name="para313_kn9"></a><span class="paranum">313</span>.</p>
  1141. <p class="gatha1"> ‘‘Petāni bhoti puttāni, khādamānā tuvaṃ pure;</p>
  1142. <p class="gathalast">Tuvaṃ divā ca ratto ca, atīva paritappasi.</p>
  1143. <p class="hangnum"><a name="para314"></a><a name="para314_kn9"></a><span class="paranum">314</span>.</p>
  1144. <p class="gatha1"> ‘‘Sājja sabbāni khāditvā, sataputtāni <span class="note">[satta puttāni (syā.)]</span> brāhmaṇī;</p>
  1145. <p class="gathalast">Vāseṭṭhi kena vaṇṇena, na bāḷhaṃ paritappasi’’.</p>
  1146. <p class="hangnum"><a name="para315"></a><a name="para315_kn9"></a><span class="paranum">315</span>.</p>
  1147. <p class="gatha1"> ‘‘Bahūni puttasatāni, ñātisaṅghasatāni ca;</p>
  1148. <p class="gathalast">Khāditāni atītaṃse, mama tuyhañca brāhmaṇa.</p>
  1149. <p class="hangnum"><a name="para316"></a><a name="para316_kn9"></a><span class="paranum">316</span>.</p>
  1150. <p class="gatha1"> ‘‘Sāhaṃ nissaraṇaṃ ñatvā, jātiyā maraṇassa ca;</p>
  1151. <p class="gathalast">Na <a name="T0.0484"></a> socāmi na rodāmi, na cāpi paritappayiṃ’’.</p>
  1152. <p class="hangnum"><a name="para317"></a><a name="para317_kn9"></a><span class="paranum">317</span>.</p>
  1153. <p class="gatha1"> ‘‘Abbhutaṃ <a name="P0.0154"></a> vata vāseṭṭhi, vācaṃ bhāsasi edisiṃ;</p>
  1154. <p class="gathalast">Kassa tvaṃ dhammamaññāya, giraṃ <span class="note">[thiraṃ (sī.)]</span> bhāsasi edisiṃ’’.</p>
  1155. <p class="hangnum"><a name="para318"></a><a name="para318_kn9"></a><span class="paranum">318</span>.</p>
  1156. <p class="gatha1"> ‘‘Esa brāhmaṇa sambuddho, nagaraṃ mithilaṃ pati;</p>
  1157. <p class="gathalast">Sabbadukkhappahānāya, dhammaṃ desesi pāṇinaṃ.</p>
  1158. <p class="hangnum"><a name="para319"></a><a name="para319_kn9"></a><span class="paranum">319</span>.</p>
  1159. <p class="gatha1"> ‘‘Tassa brahme <span class="note">[brāhmaṇa (sī. syā.)]</span> arahato, dhammaṃ sutvā nirūpadhiṃ;</p>
  1160. <p class="gathalast">Tattha viññātasaddhammā, puttasokaṃ byapānudiṃ’’.</p>
  1161. <p class="hangnum"><a name="para320"></a><a name="para320_kn9"></a><span class="paranum">320</span>.</p>
  1162. <p class="gatha1"> ‘‘So <a name="V0.0338"></a> ahampi gamissāmi, nagaraṃ mithilaṃ pati;</p>
  1163. <p class="gathalast">Appeva maṃ so bhagavā, sabbadukkhā pamocaye’’.</p>
  1164. <p class="hangnum"><a name="para321"></a><a name="para321_kn9"></a><span class="paranum">321</span>.</p>
  1165. <p class="gatha1"> Addasa <a name="M0.0415"></a> brāhmaṇo buddhaṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ;</p>
  1166. <p class="gathalast">Svassa dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū.</p>
  1167. <p class="hangnum"><a name="para322"></a><a name="para322_kn9"></a><span class="paranum">322</span>.</p>
  1168. <p class="gatha1"> Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;</p>
  1169. <p class="gathalast">Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.</p>
  1170. <p class="hangnum"><a name="para323"></a><a name="para323_kn9"></a><span class="paranum">323</span>.</p>
  1171. <p class="gatha1"> Tattha viññātasaddhammo, pabbajjaṃ samarocayi;</p>
  1172. <p class="gathalast">Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi.</p>
  1173. <p class="hangnum"><a name="para324"></a><a name="para324_kn9"></a><span class="paranum">324</span>.</p>
  1174. <p class="gatha1"> ‘‘Ehi sārathi gacchāhi, rathaṃ niyyādayāhimaṃ;</p>
  1175. <p class="gatha2">Ārogyaṃ brāhmaṇiṃ vajja <span class="note">[vajjā (sī.)]</span>, ‘pabbaji <span class="note">[pabbajito (sī.)]</span> dāni brāhmaṇo;</p>
  1176. <p class="gathalast">Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi’’’.</p>
  1177. <p class="hangnum"><a name="para325"></a><a name="para325_kn9"></a><span class="paranum">325</span>.</p>
  1178. <p class="gatha1"> Tato ca rathamādāya, sahassañcāpi sārathi;</p>
  1179. <p class="gatha2">Ārogyaṃ <a name="T0.0485"></a> brāhmaṇivoca, ‘‘pabbaji dāni brāhmaṇo;</p>
  1180. <p class="gathalast">Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi’’.</p>
  1181. <p class="hangnum"><a name="para326"></a><a name="para326_kn9"></a><span class="paranum">326</span>.</p>
  1182. <p class="gatha1"> ‘‘Etañcāhaṃ assarathaṃ, sahassañcāpi sārathi;</p>
  1183. <p class="gathalast">Tevijjaṃ brāhmaṇaṃ sutvā <span class="note">[ñatvā (sī.)]</span>, puṇṇapattaṃ dadāmi te’’.</p>
  1184. <p class="hangnum"><a name="para327"></a><a name="para327_kn9"></a><span class="paranum">327</span>.</p>
  1185. <p class="gatha1"> ‘‘Tuyheva hotvassaratho, sahassañcāpi brāhmaṇi;</p>
  1186. <p class="gathalast">Ahampi pabbajissāmi, varapaññassa santike’’.</p>
  1187. <p class="hangnum"><a name="para328"></a><a name="para328_kn9"></a><span class="paranum">328</span>.</p>
  1188. <p class="gatha1"> ‘‘Hatthī <a name="P0.0155"></a> gavassaṃ maṇikuṇḍalañca, phītañcimaṃ gahavibhavaṃ pahāya;</p>
  1189. <p class="gatha2">Pitā pabbajito tuyhaṃ, bhuñja bhogāni sundari; Tuvaṃ dāyādikā kule’’.</p>
  1190. <p class="hangnum"><a name="para329"></a><a name="para329_kn9"></a><span class="paranum">329</span>.</p>
  1191. <p class="gatha1"> ‘‘Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca, rammaṃ cimaṃ gahavibhavaṃ pahāya;</p>
  1192. <p class="gathalast">Pitā pabbajito mayhaṃ, puttasokena aṭṭito;</p>
  1193. <p class="gathalast">Ahampi pabbajissāmi, bhātusokena aṭṭitā’’.</p>
  1194. <p class="hangnum"><a name="para330"></a><a name="para330_kn9"></a><span class="paranum">330</span>.</p>
  1195. <p class="gatha1"> ‘‘So te ijjhatu saṅkappo, yaṃ tvaṃ patthesi sundarī;</p>
  1196. <p class="gatha2">Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, paṃsukūlañca cīvaraṃ;</p>
  1197. <p class="gathalast">Etāni abhisambhontī, paraloke anāsavā’’.</p>
  1198. <p class="hangnum"><a name="para331"></a><a name="para331_kn9"></a><span class="paranum">331</span>.</p>
  1199. <p class="gatha1"> ‘‘Sikkhamānāya <a name="M0.0416"></a> me ayye, dibbacakkhu visodhitaṃ;</p>
  1200. <p class="gathalast">Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure.</p>
  1201. <p class="hangnum"><a name="para332"></a><a name="para332_kn9"></a><span class="paranum">332</span>.</p>
  1202. <p class="gatha1"> ‘‘Tuvaṃ <a name="T0.0486"></a><a name="V0.0339"></a> nissāya kalyāṇī, therī saṅghassa sobhane;</p>
  1203. <p class="gathalast">Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.</p>
  1204. <p class="hangnum"><a name="para333"></a><a name="para333_kn9"></a><span class="paranum">333</span>.</p>
  1205. <p class="gatha1"> ‘‘Anujānāhi me ayye, icche sāvatthi gantave;</p>
  1206. <p class="gathalast">Sīhanādaṃ nadissāmi, buddhaseṭṭhassa santike’’.</p>
  1207. <p class="hangnum"><a name="para334"></a><a name="para334_kn9"></a><span class="paranum">334</span>.</p>
  1208. <p class="gatha1"> ‘‘Passa sundari satthāraṃ, hemavaṇṇaṃ harittacaṃ;</p>
  1209. <p class="gathalast">Adantānaṃ dametāraṃ, sambuddhamakutobhayaṃ’’.</p>
  1210. <p class="hangnum"><a name="para335"></a><a name="para335_kn9"></a><span class="paranum">335</span>.</p>
  1211. <p class="gatha1"> ‘‘Passa sundarimāyantiṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ;</p>
  1212. <p class="gathalast">Vītarāgaṃ visaṃyuttaṃ, katakiccamanāsavaṃ.</p>
  1213. <p class="hangnum"><a name="para336"></a><a name="para336_kn9"></a><span class="paranum">336</span>.</p>
  1214. <p class="gatha1"> ‘‘Bārāṇasīto nikkhamma, tava santikamāgatā;</p>
  1215. <p class="gathalast">Sāvikā te mahāvīra, pāde vandati sundarī’’.</p>
  1216. <p class="hangnum"><a name="para337"></a><a name="para337_kn9"></a><span class="paranum">337</span>.</p>
  1217. <p class="gatha1"> ‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuyhaṃ dhītāmhi brāhmaṇa;</p>
  1218. <p class="gathalast">Orasā mukhato jātā, katakiccā anāsavā’’.</p>
  1219. <p class="hangnum"><a name="para338"></a><a name="para338_kn9"></a><span class="paranum">338</span>.</p>
  1220. <p class="gatha1"> ‘‘Tassā <a name="P0.0156"></a> te svāgataṃ bhadde, tato <span class="note">[atho (ka.)]</span> te adurāgataṃ;</p>
  1221. <p class="gatha2">Evañhi dantā āyanti, satthu pādāni vandikā;</p>
  1222. <p class="gathalast">Vītarāgā visaṃyuttā, katakiccā anāsavā’’.</p>
  1223. <p class="centered">… Sundarī therī….</p>
  1224. <p class="subhead">5. Subhākammāradhītutherīgāthā</p>
  1225. <p class="hangnum"><a name="para339"></a><a name="para339_kn9"></a><span class="paranum">339</span>.</p>
  1226. <p class="gatha1"> ‘‘Daharāhaṃ suddhavasanā, yaṃ pure dhammamassuṇiṃ;</p>
  1227. <p class="gathalast">Tassā me appamattāya, saccābhisamayo ahu.</p>
  1228. <p class="hangnum"><a name="para340"></a><a name="para340_kn9"></a><span class="paranum">340</span>.</p>
  1229. <p class="gatha1"> ‘‘Tatohaṃ sabbakāmesu, bhusaṃ aratimajjhagaṃ;</p>
  1230. <p class="gathalast">Sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā, nekkhammameva <span class="note">[nekkhammaññeva (sī.), nekkhammasseva (syā.)]</span> pīhaye.</p>
  1231. <p class="hangnum"><a name="para341"></a><a name="para341_kn9"></a><span class="paranum">341</span>.</p>
  1232. <p class="gatha1"> ‘‘Hitvānahaṃ <a name="T0.0487"></a> ñātigaṇaṃ, dāsakammakarāni ca;</p>
  1233. <p class="gathalast">Gāmakhettāni phītāni, ramaṇīye pamodite.</p>
  1234. <p class="hangnum"><a name="para342"></a><a name="para342_kn9"></a><span class="paranum">342</span>.</p>
  1235. <p class="gatha1"> ‘‘Pahāyahaṃ <a name="M0.0417"></a> pabbajitā, sāpateyyamanappakaṃ;</p>
  1236. <p class="gathalast">Evaṃ saddhāya nikkhamma, saddhamme suppavedite.</p>
  1237. <p class="hangnum"><a name="para343"></a><a name="para343_kn9"></a><span class="paranum">343</span>.</p>
  1238. <p class="gatha1"> ‘‘Netaṃ <span class="note">[na metaṃ (sī. syā.)]</span> assa patirūpaṃ, ākiñcaññañhi patthaye;</p>
  1239. <p class="gathalast">Yo <span class="note">[yā (syā.)]</span> jātarūpaṃ rajataṃ, chaḍḍetvā <span class="note">[thapetvā (ka.)]</span> punarāgame <span class="note">[punarāgahe (ka.)]</span>.</p>
  1240. <p class="hangnum"><a name="para344"></a><a name="para344_kn9"></a><span class="paranum">344</span>.</p>
  1241. <p class="gatha1"> ‘‘Rajataṃ <a name="V0.0340"></a> jātarūpaṃ vā, na bodhāya na santiyā;</p>
  1242. <p class="gathalast">Netaṃ samaṇasāruppaṃ, na etaṃ ariyaddhanaṃ.</p>
  1243. <p class="hangnum"><a name="para345"></a><a name="para345_kn9"></a><span class="paranum">345</span>.</p>
  1244. <p class="gatha1"> ‘‘Lobhanaṃ madanañcetaṃ, mohanaṃ rajavaḍḍhanaṃ;</p>
  1245. <p class="gathalast">Sāsaṅkaṃ bahuāyāsaṃ, natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti.</p>
  1246. <p class="hangnum"><a name="para346"></a><a name="para346_kn9"></a><span class="paranum">346</span>.</p>
  1247. <p class="gatha1"> ‘‘Ettha rattā pamattā ca, saṅkiliṭṭhamanā narā;</p>
  1248. <p class="gathalast">Aññamaññena byāruddhā, puthu kubbanti medhagaṃ.</p>
  1249. <p class="hangnum"><a name="para347"></a><a name="para347_kn9"></a><span class="paranum">347</span>.</p>
  1250. <p class="gatha1"> ‘‘Vadho bandho parikleso, jāni sokapariddavo;</p>
  1251. <p class="gathalast">Kāmesu adhipannānaṃ, dissate byasanaṃ bahuṃ.</p>
  1252. <p class="hangnum"><a name="para348"></a><a name="para348_kn9"></a><span class="paranum">348</span>.</p>
  1253. <p class="gatha1"> ‘‘Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjatha;</p>
  1254. <p class="gathalast">Jānātha maṃ pabbajitaṃ, kāmesu bhayadassiniṃ.</p>
  1255. <p class="hangnum"><a name="para349"></a><a name="para349_kn9"></a><span class="paranum">349</span>.</p>
  1256. <p class="gatha1"> ‘‘Na <a name="P0.0157"></a> hiraññasuvaṇṇena, parikkhīyanti āsavā;</p>
  1257. <p class="gathalast">Amittā vadhakā kāmā, sapattā sallabandhanā.</p>
  1258. <p class="hangnum"><a name="para350"></a><a name="para350_kn9"></a><span class="paranum">350</span>.</p>
  1259. <p class="gatha1"> ‘‘Taṃ <a name="T0.0488"></a> maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjatha;</p>
  1260. <p class="gathalast">Jānātha maṃ pabbajitaṃ, muṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ.</p>
  1261. <p class="hangnum"><a name="para351"></a><a name="para351_kn9"></a><span class="paranum">351</span>.</p>
  1262. <p class="gatha1"> ‘‘Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, paṃsukūlañca cīvaraṃ;</p>
  1263. <p class="gathalast">Etaṃ kho mama sāruppaṃ, anagārūpanissayo.</p>
  1264. <p class="hangnum"><a name="para352"></a><a name="para352_kn9"></a><span class="paranum">352</span>.</p>
  1265. <p class="gatha1"> ‘‘Vantā mahesīhi kāmā, ye dibbā ye ca mānusā;</p>
  1266. <p class="gathalast">Khemaṭṭhāne vimuttā te, pattā te acalaṃ sukhaṃ.</p>
  1267. <p class="hangnum"><a name="para353"></a><a name="para353_kn9"></a><span class="paranum">353</span>.</p>
  1268. <p class="gatha1"> ‘‘Māhaṃ kāmehi saṅgacchiṃ, yesu tāṇaṃ na vijjati;</p>
  1269. <p class="gathalast">Amittā vadhakā kāmā, aggikkhandhūpamā dukhā.</p>
  1270. <p class="hangnum"><a name="para354"></a><a name="para354_kn9"></a><span class="paranum">354</span>.</p>
  1271. <p class="gatha1"> ‘‘Paripantho <a name="M0.0418"></a> esa bhayo, savighāto sakaṇṭako;</p>
  1272. <p class="gathalast">Gedho suvisamo ceso <span class="note">[lepo (sī.)]</span>, mahanto mohanāmukho.</p>
  1273. <p class="hangnum"><a name="para355"></a><a name="para355_kn9"></a><span class="paranum">355</span>.</p>
  1274. <p class="gatha1"> ‘‘Upasaggo bhīmarūpo, kāmā sappasirūpamā;</p>
  1275. <p class="gathalast">Ye bālā abhinandanti, andhabhūtā puthujjanā.</p>
  1276. <p class="hangnum"><a name="para356"></a><a name="para356_kn9"></a><span class="paranum">356</span>.</p>
  1277. <p class="gatha1"> ‘‘Kāmapaṅkena sattā hi, bahū loke aviddasū;</p>
  1278. <p class="gathalast">Pariyantaṃ na jānanti, jātiyā maraṇassa ca.</p>
  1279. <p class="hangnum"><a name="para357"></a><a name="para357_kn9"></a><span class="paranum">357</span>.</p>
  1280. <p class="gatha1"> ‘‘Duggatigamanaṃ maggaṃ, manussā kāmahetukaṃ;</p>
  1281. <p class="gathalast">Bahuṃ ve paṭipajjanti, attano rogamāvahaṃ.</p>
  1282. <p class="hangnum"><a name="para358"></a><a name="para358_kn9"></a><span class="paranum">358</span>.</p>
  1283. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ <a name="V0.0341"></a> amittajananā, tāpanā saṃkilesikā;</p>
  1284. <p class="gathalast">Lokāmisā bandhanīyā, kāmā maraṇabandhanā <span class="note">[caraṇabandhanā (sī.)]</span>.</p>
  1285. <p class="hangnum"><a name="para359"></a><a name="para359_kn9"></a><span class="paranum">359</span>.</p>
  1286. <p class="gatha1"> ‘‘Ummādanā <a name="T0.0489"></a> ullapanā, kāmā cittappamaddino;</p>
  1287. <p class="gathalast">Sattānaṃ saṅkilesāya, khippaṃ <span class="note">[khipaṃ (sī.)]</span> mārena oḍḍitaṃ.</p>
  1288. <p class="hangnum"><a name="para360"></a><a name="para360_kn9"></a><span class="paranum">360</span>.</p>
  1289. <p class="gatha1"> ‘‘Anantādīnavā kāmā, bahudukkhā mahāvisā;</p>
  1290. <p class="gathalast">Appassādā <a name="P0.0158"></a> raṇakarā, sukkapakkhavisosanā <span class="note">[visosakā (sī.)]</span>.</p>
  1291. <p class="hangnum"><a name="para361"></a><a name="para361_kn9"></a><span class="paranum">361</span>.</p>
  1292. <p class="gatha1"> ‘‘Sāhaṃ etādisaṃ katvā, byasanaṃ kāmahetukaṃ;</p>
  1293. <p class="gathalast">Na taṃ paccāgamissāmi, nibbānābhiratā sadā.</p>
  1294. <p class="hangnum"><a name="para362"></a><a name="para362_kn9"></a><span class="paranum">362</span>.</p>
  1295. <p class="gatha1"> ‘‘Raṇaṃ karitvā <span class="note">[taritvā (sī.)]</span> kāmānaṃ, sītibhāvābhikaṅkhinī;</p>
  1296. <p class="gathalast">Appamattā vihassāmi, sabbasaṃyojanakkhaye.</p>
  1297. <p class="hangnum"><a name="para363"></a><a name="para363_kn9"></a><span class="paranum">363</span>.</p>
  1298. <p class="gatha1"> ‘‘Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, ariyaṭṭhaṅgikaṃ ujuṃ;</p>
  1299. <p class="gathalast">Taṃ maggaṃ anugacchāmi, yena tiṇṇā mahesino’’.</p>
  1300. <p class="hangnum"><a name="para364"></a><a name="para364_kn9"></a><span class="paranum">364</span>.</p>
  1301. <p class="gatha1"> Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ, subhaṃ kammāradhītaraṃ;</p>
  1302. <p class="gathalast">Anejaṃ upasampajja, rukkhamūlamhi jhāyati.</p>
  1303. <p class="hangnum"><a name="para365"></a><a name="para365_kn9"></a><span class="paranum">365</span>.</p>
  1304. <p class="gatha1"> Ajjaṭṭhamī pabbajitā, saddhā saddhammasobhanā;</p>
  1305. <p class="gathalast">Vinītuppalavaṇṇāya, tevijjā maccuhāyinī.</p>
  1306. <p class="hangnum"><a name="para366"></a><a name="para366_kn9"></a><span class="paranum">366</span>.</p>
  1307. <p class="gatha1"> Sāyaṃ <a name="M0.0419"></a> bhujissā anaṇā, bhikkhunī bhāvitindriyā;</p>
  1308. <p class="gathalast">Sabbayogavisaṃyuttā, katakiccā anāsavā.</p>
  1309. <p class="hangnum"><a name="para367"></a><a name="para367_kn9"></a><span class="paranum">367</span>.</p>
  1310. <p class="gatha1"> Taṃ sakko devasaṅghena, upasaṅkamma iddhiyā;</p>
  1311. <p class="gathalast">Namassati bhūtapati, subhaṃ kammāradhītaranti.</p>
  1312. <p class="centered">… Subhā kammāradhītā therī….</p>
  1313. <p class="centered">Vīsatinipāto niṭṭhito.</p>
  1314. <a name="kn9_14"></a>
  1315. <p class="chapter">14. Tiṃsanipāto</p>
  1316. <p class="subhead">1. Subhājīvakambavanikātherīgāthā</p>
  1317. <p class="hangnum"><a name="para368"></a><a name="para368_kn9"></a><span class="paranum">368</span>.</p>
  1318. <p class="gatha1"> Jīvakambavanaṃ <a name="T0.0490"></a><a name="M0.0420"></a><a name="V0.0342"></a> rammaṃ, gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ;</p>
  1319. <p class="gathalast">Dhuttako sannivāresi <span class="note">[taṃ nivāresi (ka.)]</span>, tamenaṃ abravī subhā.</p>
  1320. <p class="hangnum"><a name="para369"></a><a name="para369_kn9"></a><span class="paranum">369</span>.</p>
  1321. <p class="gatha1"> ‘‘Kiṃ te aparādhitaṃ mayā, yaṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi;</p>
  1322. <p class="gathalast">Na hi pabbajitāya āvuso, puriso samphusanāya kappati.</p>
  1323. <p class="hangnum"><a name="para370"></a><a name="para370_kn9"></a><span class="paranum">370</span>.</p>
  1324. <p class="gatha1"> ‘‘Garuke mama satthusāsane, yā sikkhā sugatena desitā;</p>
  1325. <p class="gathalast">Parisuddhapadaṃ <a name="P0.0159"></a> anaṅgaṇaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi.</p>
  1326. <p class="hangnum"><a name="para371"></a><a name="para371_kn9"></a><span class="paranum">371</span>.</p>
  1327. <p class="gatha1"> ‘‘Āvilacitto anāvilaṃ, sarajo vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ;</p>
  1328. <p class="gathalast">Sabbattha vimuttamānasaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi’’.</p>
  1329. <p class="hangnum"><a name="para372"></a><a name="para372_kn9"></a><span class="paranum">372</span>.</p>
  1330. <p class="gatha1"> ‘‘Daharā ca apāpikā casi, kiṃ te pabbajjā karissati;</p>
  1331. <p class="gathalast">Nikkhipa kāsāyacīvaraṃ, ehi ramāma supupphite <span class="note">[ramāmase pupphite (sī. syā.)]</span> vane.</p>
  1332. <p class="hangnum"><a name="para373"></a><a name="para373_kn9"></a><span class="paranum">373</span>.</p>
  1333. <p class="gatha1"> ‘‘Madhurañca pavanti sabbaso, kusumarajena samuṭṭhitā dumā;</p>
  1334. <p class="gathalast">Paṭhamavasanto sukho utu, ehi ramāma supupphite vane.</p>
  1335. <p class="hangnum"><a name="para374"></a><a name="para374_kn9"></a><span class="paranum">374</span>.</p>
  1336. <p class="gatha1"> ‘‘Kusumitasikharā ca pādapā, abhigajjantiva māluteritā;</p>
  1337. <p class="gathalast">Kā tuyhaṃ rati bhavissati, yadi ekā vanamogahissasi <span class="note">[vanamotarissasi (sī.), vanamogāhissasi (syā. ka.)]</span>.</p>
  1338. <p class="hangnum"><a name="para375"></a><a name="para375_kn9"></a><span class="paranum">375</span>.</p>
  1339. <p class="gatha1"> ‘‘Vāḷamigasaṅghasevitaṃ<a name="M0.0421"></a>, kuñjaramattakareṇuloḷitaṃ;</p>
  1340. <p class="gathalast">Asahāyikā gantumicchasi, rahitaṃ bhiṃsanakaṃ mahāvanaṃ.</p>
  1341. <p class="hangnum"><a name="para376"></a><a name="para376_kn9"></a><span class="paranum">376</span>.</p>
  1342. <p class="gatha1"> ‘‘Tapanīyakatāva dhītikā, vicarasi cittalateva accharā;</p>
  1343. <p class="gathalast">Kāsikasukhumehi <a name="T0.0491"></a> vaggubhi, sobhasī suvasanehi nūpame.</p>
  1344. <p class="hangnum"><a name="para377"></a><a name="para377_kn9"></a><span class="paranum">377</span>.</p>
  1345. <p class="gatha1"> ‘‘Ahaṃ tava vasānugo siyaṃ, yadi viharemase <span class="note">[yadipi viharesi (ka.)]</span> kānanantare;</p>
  1346. <p class="gathalast">Na hi matthi tayā piyattaro, pāṇo kinnarimandalocane.</p>
  1347. <p class="hangnum"><a name="para378"></a><a name="para378_kn9"></a><span class="paranum">378</span>.</p>
  1348. <p class="gatha1"> ‘‘Yadi me vacanaṃ karissasi, sukhitā ehi agāramāvasa;</p>
  1349. <p class="gathalast">Pāsādanivātavāsinī, parikammaṃ te karontu nāriyo.</p>
  1350. <p class="hangnum"><a name="para379"></a><a name="para379_kn9"></a><span class="paranum">379</span>.</p>
  1351. <p class="gatha1"> ‘‘Kāsikasukhumāni dhāraya, abhiropehi <span class="note">[abhirohehi (sī.)]</span> ca mālavaṇṇakaṃ;</p>
  1352. <p class="gathalast">Kañcanamaṇimuttakaṃ <a name="P0.0160"></a> bahuṃ, vividhaṃ ābharaṇaṃ karomi te.</p>
  1353. <p class="hangnum"><a name="para380"></a><a name="para380_kn9"></a><span class="paranum">380</span>.</p>
  1354. <p class="gatha1"> ‘‘Sudhotarajapacchadaṃ <a name="V0.0343"></a> subhaṃ, goṇakatūlikasanthataṃ navaṃ;</p>
  1355. <p class="gathalast">Abhiruha sayanaṃ mahārahaṃ, candanamaṇḍitasāragandhikaṃ;</p>
  1356. <p class="hangnum"><a name="para381"></a><a name="para381_kn9"></a><span class="paranum">381</span>.</p>
  1357. <p class="gatha1"> ‘‘Uppalaṃ cudakā samuggataṃ, yathā taṃ amanussasevitaṃ;</p>
  1358. <p class="gathalast">Evaṃ tvaṃ brahmacārinī, sakesaṅgesu jaraṃ gamissasi’’.</p>
  1359. <p class="hangnum"><a name="para382"></a><a name="para382_kn9"></a><span class="paranum">382</span>.</p>
  1360. <p class="gatha1"> ‘‘Kiṃ <a name="M0.0422"></a> te idha sārasammataṃ, kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane;</p>
  1361. <p class="gathalast">Bhedanadhamme kaḷevare <span class="note">[kalevare (sī. ka.)]</span>, yaṃ disvā vimano udikkhasi’’.</p>
  1362. <p class="hangnum"><a name="para383"></a><a name="para383_kn9"></a><span class="paranum">383</span>.</p>
  1363. <p class="gatha1"> ‘‘Akkhīni ca turiyāriva, kinnariyāriva pabbatantare;</p>
  1364. <p class="gathalast">Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati.</p>
  1365. <p class="hangnum"><a name="para384"></a><a name="para384_kn9"></a><span class="paranum">384</span>.</p>
  1366. <p class="gatha1"> ‘‘Uppalasikharopamāni te, vimale hāṭakasannibhe mukhe;</p>
  1367. <p class="gathalast">Tava me nayanāni dakkhiya <span class="note">[nayanānudikkhiya (sī.)]</span>, bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati.</p>
  1368. <p class="hangnum"><a name="para385"></a><a name="para385_kn9"></a><span class="paranum">385</span>.</p>
  1369. <p class="gatha1"> ‘‘Api dūragatā saramhase, āyatapamhe visuddhadassane;</p>
  1370. <p class="gathalast">Na <a name="T0.0492"></a> hi matthi tayā piyattarā, nayanā kinnarimandalocane’’.</p>
  1371. <p class="hangnum"><a name="para386"></a><a name="para386_kn9"></a><span class="paranum">386</span>.</p>
  1372. <p class="gatha1"> ‘‘Apathena payātumicchasi, candaṃ kīḷanakaṃ gavesasi;</p>
  1373. <p class="gathalast">Meruṃ laṅghetumicchasi, yo tvaṃ buddhasutaṃ maggayasi.</p>
  1374. <p class="hangnum"><a name="para387"></a><a name="para387_kn9"></a><span class="paranum">387</span>.</p>
  1375. <p class="gatha1"> ‘‘Natthi <a name="P0.0161"></a> hi loke sadevake, rāgo yatthapi dāni me siyā;</p>
  1376. <p class="gathalast">Napi naṃ jānāmi kīriso, atha maggena hato samūlako.</p>
  1377. <p class="hangnum"><a name="para388"></a><a name="para388_kn9"></a><span class="paranum">388</span>.</p>
  1378. <p class="gatha1"> ‘‘Iṅgālakuyāva <span class="note">[iṅghāḷakhuyāva (syā.)]</span> ujjhito, visapattoriva aggito kato <span class="note">[agghato hato (sī.)]</span>;</p>
  1379. <p class="gathalast">Napi naṃ passāmi kīriso, atha maggena hato samūlako.</p>
  1380. <p class="hangnum"><a name="para389"></a><a name="para389_kn9"></a><span class="paranum">389</span>.</p>
  1381. <p class="gatha1"> ‘‘Yassā <a name="M0.0423"></a> siyā apaccavekkhitaṃ, satthā vā anupāsito siyā;</p>
  1382. <p class="gathalast">Tvaṃ tādisikaṃ palobhaya, jānantiṃ so imaṃ vihaññasi.</p>
  1383. <p class="hangnum"><a name="para390"></a><a name="para390_kn9"></a><span class="paranum">390</span>.</p>
  1384. <p class="gatha1"> ‘‘Mayhañhi akkuṭṭhavandite, sukhadukkhe ca satī upaṭṭhitā;</p>
  1385. <p class="gathalast">Saṅkhatamasubhanti jāniya, sabbattheva mano na limpati.</p>
  1386. <p class="hangnum"><a name="para391"></a><a name="para391_kn9"></a><span class="paranum">391</span>.</p>
  1387. <p class="gatha1"> ‘‘Sāhaṃ sugatassa sāvikā, maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī;</p>
  1388. <p class="gathalast">Uddhaṭasallā anāsavā, suññāgāragatā ramāmahaṃ.</p>
  1389. <p class="hangnum"><a name="para392"></a><a name="para392_kn9"></a><span class="paranum">392</span>.</p>
  1390. <p class="gatha1"> ‘‘Diṭṭhā hi mayā sucittitā, sombhā dārukapillakāni vā;</p>
  1391. <p class="gathalast">Tantīhi ca khīlakehi ca, vinibaddhā vividhaṃ panaccakā.</p>
  1392. <p class="hangnum"><a name="para393"></a><a name="para393_kn9"></a><span class="paranum">393</span>.</p>
  1393. <p class="gatha1"> ‘‘Tamhuddhaṭe tantikhīlake, vissaṭṭhe vikale parikrite <span class="note">[paripakkhīte (sī.), paripakkate (syā.)]</span>;</p>
  1394. <p class="gathalast">Na vindeyya khaṇḍaso kate, kimhi tattha manaṃ nivesaye.</p>
  1395. <p class="hangnum"><a name="para394"></a><a name="para394_kn9"></a><span class="paranum">394</span>.</p>
  1396. <p class="gatha1"> ‘‘Tathūpamā <a name="V0.0344"></a> dehakāni maṃ, tehi dhammehi vinā na vattanti;</p>
  1397. <p class="gathalast">Dhammehi <a name="T0.0493"></a> vinā na vattati, kimhi tattha manaṃ nivesaye.</p>
  1398. <p class="hangnum"><a name="para395"></a><a name="para395_kn9"></a><span class="paranum">395</span>.</p>
  1399. <p class="gatha1"> ‘‘Yathā haritālena makkhitaṃ, addasa cittikaṃ bhittiyā kataṃ;</p>
  1400. <p class="gathalast">Tamhi <a name="P0.0162"></a> te viparītadassanaṃ, saññā mānusikā niratthikā.</p>
  1401. <p class="hangnum"><a name="para396"></a><a name="para396_kn9"></a><span class="paranum">396</span>.</p>
  1402. <p class="gatha1"> ‘‘Māyaṃ <a name="M0.0424"></a> viya aggato kataṃ, supinanteva suvaṇṇapādapaṃ;</p>
  1403. <p class="gatha1">Upagacchasi andha rittakaṃ, janamajjheriva rupparūpakaṃ <span class="note">[rūparūpakaṃ (ka.)]</span>.</p>
  1404. <p class="hangnum"><a name="para397"></a><a name="para397_kn9"></a><span class="paranum">397</span>.</p>
  1405. <p class="gatha1"> ‘‘Vaṭṭaniriva koṭarohitā, majjhe pubbuḷakā saassukā;</p>
  1406. <p class="gathalast">Pīḷakoḷikā cettha jāyati, vividhā cakkhuvidhā ca piṇḍitā’’.</p>
  1407. <p class="hangnum"><a name="para398"></a><a name="para398_kn9"></a><span class="paranum">398</span>.</p>
  1408. <p class="gatha1"> Uppāṭiya cārudassanā, na ca pajjittha asaṅgamānasā;</p>
  1409. <p class="gatha1">‘‘Handa te cakkhuṃ harassu taṃ’’, tassa narassa adāsi tāvade.</p>
  1410. <p class="hangnum"><a name="para399"></a><a name="para399_kn9"></a><span class="paranum">399</span>.</p>
  1411. <p class="gatha1"> Tassa ca viramāsi tāvade, rāgo tattha khamāpayī ca naṃ;</p>
  1412. <p class="gatha1">‘‘Sotthi siyā brahmacārinī, na puno edisakaṃ bhavissati’’.</p>
  1413. <p class="hangnum"><a name="para400"></a><a name="para400_kn9"></a><span class="paranum">400</span>.</p>
  1414. <p class="gatha1"> ‘‘Āsādiya <span class="note">[āhaniya (syā. ka.)]</span> edisaṃ janaṃ, aggiṃ pajjalitaṃ va liṅgiya;</p>
  1415. <p class="gathalast">Gaṇhiya āsīvisaṃ viya, api nu sotthi siyā khamehi no’’.</p>
  1416. <p class="hangnum"><a name="para401"></a><a name="para401_kn9"></a><span class="paranum">401</span>.</p>
  1417. <p class="gatha1"> Muttā ca tato sā bhikkhunī, agamī buddhavarassa santikaṃ;</p>
  1418. <p class="gathalast">Passiya varapuññalakkhaṇaṃ, cakkhu āsi yathā purāṇakanti.</p>
  1419. <p class="centered">… Subhā jīvakambavanikā therī….</p>
  1420. <p class="centered">Tiṃsanipāto niṭṭhito.</p>
  1421. <a name="kn9_15"></a>
  1422. <p class="chapter">15. Cattālīsanipāto</p>
  1423. <p class="subhead">1. Isidāsītherīgāthā</p>
  1424. <p class="hangnum"><a name="para402"></a><a name="para402_kn9"></a><span class="paranum">402</span>.</p>
  1425. <p class="gatha1"> Nagaramhi <a name="T0.0494"></a><a name="M0.0425"></a> kusumanāme, pāṭaliputtamhi pathaviyā maṇḍe;</p>
  1426. <p class="gathalast">Sakyakulakulīnāyo, dve bhikkhuniyo hi guṇavatiyo.</p>
  1427. <p class="hangnum"><a name="para403"></a><a name="para403_kn9"></a><span class="paranum">403</span>.</p>
  1428. <p class="gatha1"> Isidāsī <a name="P0.0163"></a> tattha ekā, dutiyā bodhīti sīlasampannā ca;</p>
  1429. <p class="gathalast">Jhānajjhāyanaratāyo, bahussutāyo dhutakilesāyo.</p>
  1430. <p class="hangnum"><a name="para404"></a><a name="para404_kn9"></a><span class="paranum">404</span>.</p>
  1431. <p class="gatha1"> Tā <a name="V0.0345"></a> piṇḍāya caritvā, bhattatthaṃ <span class="note">[bhattattaṃ (sī.)]</span> kariya dhotapattāyo;</p>
  1432. <p class="gathalast">Rahitamhi sukhanisinnā, imā girā abbhudīresuṃ.</p>
  1433. <p class="hangnum"><a name="para405"></a><a name="para405_kn9"></a><span class="paranum">405</span>.</p>
  1434. <p class="gatha1"> ‘‘Pāsādikāsi ayye, isidāsi vayopi te aparihīno;</p>
  1435. <p class="gathalast">Kiṃ disvāna byālikaṃ, athāsi nekkhammamanuyuttā’’.</p>
  1436. <p class="hangnum"><a name="para406"></a><a name="para406_kn9"></a><span class="paranum">406</span>.</p>
  1437. <p class="gatha1"> Evamanuyuñjiyamānā sā, rahite dhammadesanākusalā;</p>
  1438. <p class="gathalast">Isidāsī vacanamabravi, ‘‘suṇa bodhi yathāmhi pabbajitā.</p>
  1439. <p class="hangnum"><a name="para407"></a><a name="para407_kn9"></a><span class="paranum">407</span>.</p>
  1440. <p class="gatha1"> ‘‘Ujjeniyā puravare, mayhaṃ pitā sīlasaṃvuto seṭṭhi;</p>
  1441. <p class="gathalast">Tassamhi ekadhītā, piyā manāpā ca dayitā ca.</p>
  1442. <p class="hangnum"><a name="para408"></a><a name="para408_kn9"></a><span class="paranum">408</span>.</p>
  1443. <p class="gatha1"> ‘‘Atha me sāketato varakā, āgacchumuttamakulīnā;</p>
  1444. <p class="gathalast">Seṭṭhī pahūtaratano, tassa mamaṃ suṇhamadāsi tāto.</p>
  1445. <p class="hangnum"><a name="para409"></a><a name="para409_kn9"></a><span class="paranum">409</span>.</p>
  1446. <p class="gatha1"> ‘‘Sassuyā sassurassa ca, sāyaṃ pātaṃ paṇāmamupagamma;</p>
  1447. <p class="gathalast">Sirasā karomi pāde, vandāmi yathāmhi anusiṭṭhā.</p>
  1448. <p class="hangnum"><a name="para410"></a><a name="para410_kn9"></a><span class="paranum">410</span>.</p>
  1449. <p class="gatha1"> ‘‘Yā <a name="T0.0495"></a> mayhaṃ sāmikassa, bhaginiyo bhātuno parijano vā;</p>
  1450. <p class="gathalast">Tamekavarakampi disvā, ubbiggā āsanaṃ demi.</p>
  1451. <p class="hangnum"><a name="para411"></a><a name="para411_kn9"></a><span class="paranum">411</span>.</p>
  1452. <p class="gatha1"> ‘‘Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ;</p>
  1453. <p class="gathalast">Chādemi upanayāmi ca, demi ca yaṃ yassa patirūpaṃ.</p>
  1454. <p class="hangnum"><a name="para412"></a><a name="para412_kn9"></a><span class="paranum">412</span>.</p>
  1455. <p class="gatha1"> ‘‘Kālena upaṭṭhahitvā <span class="note">[uṭṭhahitvā (syā. ka.), upaṭṭhahituṃ (?)]</span>, gharaṃ samupagamāmi ummāre;</p>
  1456. <p class="gathalast">Dhovantī hatthapāde, pañjalikā sāmikamupemi.</p>
  1457. <p class="hangnum"><a name="para413"></a><a name="para413_kn9"></a><span class="paranum">413</span>.</p>
  1458. <p class="gatha1"> ‘‘Kocchaṃ pasādaṃ añjaniñca, ādāsakañca gaṇhitvā;</p>
  1459. <p class="gathalast">Parikammakārikā <a name="P0.0164"></a> viya, sayameva patiṃ vibhūsemi.</p>
  1460. <p class="hangnum"><a name="para414"></a><a name="para414_kn9"></a><span class="paranum">414</span>.</p>
  1461. <p class="gatha1"> ‘‘Sayameva <a name="M0.0426"></a> odanaṃ sādhayāmi, sayameva bhājanaṃ dhovantī;</p>
  1462. <p class="gathalast">Mātāva ekaputtakaṃ, tathā <span class="note">[tadā (sī.)]</span> bhattāraṃ paricarāmi.</p>
  1463. <p class="hangnum"><a name="para415"></a><a name="para415_kn9"></a><span class="paranum">415</span>.</p>
  1464. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ maṃ bhattikataṃ, anurattaṃ kārikaṃ nihatamānaṃ;</p>
  1465. <p class="gathalast">Uṭṭhāyikaṃ <span class="note">[uṭṭhāhikaṃ (ka.)]</span> analasaṃ, sīlavatiṃ dussate bhattā.</p>
  1466. <p class="hangnum"><a name="para416"></a><a name="para416_kn9"></a><span class="paranum">416</span>.</p>
  1467. <p class="gatha1"> ‘‘So mātarañca pitarañca, bhaṇati ‘āpucchahaṃ gamissāmi;</p>
  1468. <p class="gathalast">Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekāgārehaṃ <span class="note">[ekagharepa’haṃ (?)]</span> saha vatthuṃ’.</p>
  1469. <p class="hangnum"><a name="para417"></a><a name="para417_kn9"></a><span class="paranum">417</span>.</p>
  1470. <p class="gatha1"> ‘‘‘Mā evaṃ putta avaca, isidāsī paṇḍitā paribyattā;</p>
  1471. <p class="gathalast">Uṭṭhāyikā analasā, kiṃ tuyhaṃ na rocate putta’.</p>
  1472. <p class="hangnum"><a name="para418"></a><a name="para418_kn9"></a><span class="paranum">418</span>.</p>
  1473. <p class="gatha1"> ‘‘‘Na <a name="V0.0346"></a> ca me hiṃsati kiñci, na cahaṃ isidāsiyā saha vacchaṃ;</p>
  1474. <p class="gathalast">Dessāva me alaṃ me, apucchāhaṃ <span class="note">[āpucchāhaṃ (syā.), āpucchahaṃ-nāpucchahaṃ (?)]</span> gamissāmi’.</p>
  1475. <p class="hangnum"><a name="para419"></a><a name="para419_kn9"></a><span class="paranum">419</span>.</p>
  1476. <p class="gatha1"> ‘‘Tassa vacanaṃ suṇitvā, sassu sasuro ca maṃ apucchiṃsu;</p>
  1477. <p class="gathalast">‘Kissa <span class="note">[kiṃsa (?)]</span> tayā aparaddhaṃ, bhaṇa vissaṭṭhā yathābhūtaṃ’.</p>
  1478. <p class="hangnum"><a name="para420"></a><a name="para420_kn9"></a><span class="paranum">420</span>.</p>
  1479. <p class="gatha1"> ‘‘‘Napihaṃ <a name="T0.0496"></a> aparajjhaṃ kiñci, napi hiṃsemi na bhaṇāmi dubbacanaṃ;</p>
  1480. <p class="gathalast">Kiṃ sakkā kātuyye, yaṃ maṃ viddessate bhattā’.</p>
  1481. <p class="hangnum"><a name="para421"></a><a name="para421_kn9"></a><span class="paranum">421</span>.</p>
  1482. <p class="gatha1"> ‘‘Te maṃ pitugharaṃ paṭinayiṃsu, vimanā dukhena adhibhūtā;</p>
  1483. <p class="gathalast">‘Puttamanurakkhamānā, jitāmhase rūpiniṃ lakkhiṃ’.</p>
  1484. <p class="hangnum"><a name="para422"></a><a name="para422_kn9"></a><span class="paranum">422</span>.</p>
  1485. <p class="gatha1"> ‘‘Atha maṃ adāsi tāto, aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa;</p>
  1486. <p class="gathalast">Tato upaḍḍhasuṅkena, yena maṃ vindatha seṭṭhi.</p>
  1487. <p class="hangnum"><a name="para423"></a><a name="para423_kn9"></a><span class="paranum">423</span>.</p>
  1488. <p class="gatha1"> ‘‘Tassapi gharamhi māsaṃ, avasiṃ atha sopi maṃ paṭiccharayi <span class="note">[paṭicchasi (sī. ka.), paṭicchati (syā.), paṭiccharati (ka.)]</span>;</p>
  1489. <p class="gathalast">Dāsīva <a name="P0.0165"></a> upaṭṭhahantiṃ, adūsikaṃ sīlasampannaṃ.</p>
  1490. <p class="hangnum"><a name="para424"></a><a name="para424_kn9"></a><span class="paranum">424</span>.</p>
  1491. <p class="gatha1"> ‘‘Bhikkhāya ca vicarantaṃ, damakaṃ dantaṃ me pitā bhaṇati;</p>
  1492. <p class="gathalast">‘Hohisi <span class="note">[sohisi (sabbattha)]</span> me jāmātā, nikkhipa poṭṭhiñca <span class="note">[pontiṃ (sī. syā.)]</span> ghaṭikañca’.</p>
  1493. <p class="hangnum"><a name="para425"></a><a name="para425_kn9"></a><span class="paranum">425</span>.</p>
  1494. <p class="gatha1"> ‘‘Sopi vasitvā pakkhaṃ <span class="note">[pakkamatha (sī.)]</span>, atha tātaṃ bhaṇati ‘dehi me poṭṭhiṃ;</p>
  1495. <p class="gathalast">Ghaṭikañca mallakañca, punapi bhikkhaṃ carissāmi’.</p>
  1496. <p class="hangnum"><a name="para426"></a><a name="para426_kn9"></a><span class="paranum">426</span>.</p>
  1497. <p class="gatha1"> ‘‘Atha <a name="M0.0427"></a> naṃ bhaṇatī tāto, ammā sabbo ca me ñātigaṇavaggo;</p>
  1498. <p class="gathalast">‘Kiṃ te na kīrati idha, bhaṇa khippaṃ taṃ te karihi’ti.</p>
  1499. <p class="hangnum"><a name="para427"></a><a name="para427_kn9"></a><span class="paranum">427</span>.</p>
  1500. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ bhaṇito bhaṇati, ‘yadi me attā sakkoti alaṃ mayhaṃ;</p>
  1501. <p class="gathalast">Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekagharehaṃ saha vatthuṃ’.</p>
  1502. <p class="hangnum"><a name="para428"></a><a name="para428_kn9"></a><span class="paranum">428</span>.</p>
  1503. <p class="gatha1"> ‘‘Vissajjito gato so, ahampi ekākinī vicintemi;</p>
  1504. <p class="gathalast">‘Āpucchitūna gacchaṃ, marituye <span class="note">[maritāye (sī.), marituṃ (syā.)]</span> vā pabbajissaṃ vā’.</p>
  1505. <p class="hangnum"><a name="para429"></a><a name="para429_kn9"></a><span class="paranum">429</span>.</p>
  1506. <p class="gatha1"> ‘‘Atha ayyā jinadattā, āgacchī gocarāya caramānā;</p>
  1507. <p class="gathalast">Tātakulaṃ <a name="T0.0497"></a> vinayadharī, bahussutā sīlasampannā.</p>
  1508. <p class="hangnum"><a name="para430"></a><a name="para430_kn9"></a><span class="paranum">430</span>.</p>
  1509. <p class="gatha1"> ‘‘Taṃ disvāna amhākaṃ, uṭṭhāyāsanaṃ tassā paññāpayiṃ;</p>
  1510. <p class="gathalast">Nisinnāya ca pāde, vanditvā bhojanamadāsiṃ.</p>
  1511. <p class="hangnum"><a name="para431"></a><a name="para431_kn9"></a><span class="paranum">431</span>.</p>
  1512. <p class="gatha1"> ‘‘Annena <a name="V0.0347"></a> ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ;</p>
  1513. <p class="gathalast">Santappayitvā avacaṃ, ‘ayye icchāmi pabbajituṃ’.</p>
  1514. <p class="hangnum"><a name="para432"></a><a name="para432_kn9"></a><span class="paranum">432</span>.</p>
  1515. <p class="gatha1"> ‘‘Atha maṃ bhaṇatī tāto, ‘idheva puttaka <span class="note">[puttike (syā. ka.)]</span> carāhi tvaṃ dhammaṃ;</p>
  1516. <p class="gathalast">Annena ca pānena ca, tappaya samaṇe dvijātī ca’.</p>
  1517. <p class="hangnum"><a name="para433"></a><a name="para433_kn9"></a><span class="paranum">433</span>.</p>
  1518. <p class="gatha1"> ‘‘Athahaṃ bhaṇāmi tātaṃ, rodantī añjaliṃ paṇāmetvā;</p>
  1519. <p class="gathalast">‘Pāpañhi mayā pakataṃ, kammaṃ taṃ nijjaressāmi’.</p>
  1520. <p class="hangnum"><a name="para434"></a><a name="para434_kn9"></a><span class="paranum">434</span>.</p>
  1521. <p class="gatha1"> ‘‘Atha <a name="P0.0166"></a> maṃ bhaṇatī tāto, ‘pāpuṇa bodhiñca aggadhammañca;</p>
  1522. <p class="gathalast">Nibbānañca labhassu, yaṃ sacchikarī dvipadaseṭṭho’.</p>
  1523. <p class="hangnum"><a name="para435"></a><a name="para435_kn9"></a><span class="paranum">435</span>.</p>
  1524. <p class="gatha1"> ‘‘Mātāpitū abhivādayitvā, sabbañca ñātigaṇavaggaṃ;</p>
  1525. <p class="gathalast">Sattāhaṃ pabbajitā, tisso vijjā aphassayiṃ.</p>
  1526. <p class="hangnum"><a name="para436"></a><a name="para436_kn9"></a><span class="paranum">436</span>.</p>
  1527. <p class="gatha1"> ‘‘Jānāmi attano satta, jātiyo yassayaṃ phalavipāko;</p>
  1528. <p class="gathalast">Taṃ tava ācikkhissaṃ, taṃ ekamanā nisāmehi.</p>
  1529. <p class="hangnum"><a name="para437"></a><a name="para437_kn9"></a><span class="paranum">437</span>.</p>
  1530. <p class="gatha1"> ‘‘Nagaramhi erakacche <span class="note">[erakakacche (syā. ka.)]</span>, suvaṇṇakāro ahaṃ pahūtadhano;</p>
  1531. <p class="gathalast">Yobbanamadena matto so, paradāraṃ asevihaṃ.</p>
  1532. <p class="hangnum"><a name="para438"></a><a name="para438_kn9"></a><span class="paranum">438</span>.</p>
  1533. <p class="gatha1"> ‘‘Sohaṃ tato cavitvā, nirayamhi apaccisaṃ ciraṃ;</p>
  1534. <p class="gathalast">Pakko tato ca uṭṭhahitvā, makkaṭiyā kucchimokkamiṃ.</p>
  1535. <p class="hangnum"><a name="para439"></a><a name="para439_kn9"></a><span class="paranum">439</span>.</p>
  1536. <p class="gatha1"> ‘‘Sattāhajātakaṃ <a name="T0.0498"></a><a name="M0.0428"></a> maṃ, mahākapi yūthapo nillacchesi;</p>
  1537. <p class="gathalast">Tassetaṃ kammaphalaṃ, yathāpi gantvāna paradāraṃ.</p>
  1538. <p class="hangnum"><a name="para440"></a><a name="para440_kn9"></a><span class="paranum">440</span>.</p>
  1539. <p class="gatha1"> ‘‘Sohaṃ tato cavitvā, kālaṃ karitvā sindhavāraññe;</p>
  1540. <p class="gathalast">Kāṇāya ca khañjāya ca, eḷakiyā kucchimokkamiṃ.</p>
  1541. <p class="hangnum"><a name="para441"></a><a name="para441_kn9"></a><span class="paranum">441</span>.</p>
  1542. <p class="gatha1"> ‘‘Dvādasa vassāni ahaṃ, nillacchito dārake parivahitvā;</p>
  1543. <p class="gathalast">Kimināvaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ.</p>
  1544. <p class="hangnum"><a name="para442"></a><a name="para442_kn9"></a><span class="paranum">442</span>.</p>
  1545. <p class="gatha1"> ‘‘Sohaṃ tato cavitvā, govāṇijakassa gāviyā jāto;</p>
  1546. <p class="gathalast">Vaccho lākhātambo, nillacchito dvādase māse.</p>
  1547. <p class="hangnum"><a name="para443"></a><a name="para443_kn9"></a><span class="paranum">443</span>.</p>
  1548. <p class="gatha1"> ‘‘Voḍhūna <span class="note">[te puna (syā. ka.), vodhuna (ka. aṭṭha.)]</span> naṅgalamahaṃ, sakaṭañca dhārayāmi;</p>
  1549. <p class="gathalast">Andhovaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ.</p>
  1550. <p class="hangnum"><a name="para444"></a><a name="para444_kn9"></a><span class="paranum">444</span>.</p>
  1551. <p class="gatha1"> ‘‘Sohaṃ tato cavitvā, vīthiyā dāsiyā ghare jāto;</p>
  1552. <p class="gathalast">Neva mahilā na puriso, yathāpi gantvāna paradāraṃ.</p>
  1553. <p class="hangnum"><a name="para445"></a><a name="para445_kn9"></a><span class="paranum">445</span>.</p>
  1554. <p class="gatha1"> ‘‘Tiṃsativassamhi <a name="V0.0348"></a><a name="P0.0167"></a> mato, sākaṭikakulamhi dārikā jātā;</p>
  1555. <p class="gathalast">Kapaṇamhi appabhoge, dhanika <span class="note">[aṇika (aṭṭha.), taṃsaṃvaṇṇanāyampi atthayutti gavesitabbā]</span> purisapātabahulamhi.</p>
  1556. <p class="hangnum"><a name="para446"></a><a name="para446_kn9"></a><span class="paranum">446</span>.</p>
  1557. <p class="gatha1"> ‘‘Taṃ maṃ tato satthavāho, ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā;</p>
  1558. <p class="gathalast">Okaḍḍhati vilapantiṃ, acchinditvā kulagharasmā.</p>
  1559. <p class="hangnum"><a name="para447"></a><a name="para447_kn9"></a><span class="paranum">447</span>.</p>
  1560. <p class="gatha1"> ‘‘Atha soḷasame vasse, disvā maṃ pattayobbanaṃ kaññaṃ;</p>
  1561. <p class="gathalast">Orundhatassa putto, giridāso nāma nāmena.</p>
  1562. <p class="hangnum"><a name="para448"></a><a name="para448_kn9"></a><span class="paranum">448</span>.</p>
  1563. <p class="gatha1"> ‘‘Tassapi aññā bhariyā, sīlavatī guṇavatī yasavatī ca;</p>
  1564. <p class="gathalast">Anurattā <a name="T0.0499"></a> <span class="note">[anuvattā (ka.)]</span> bhattāraṃ, tassāhaṃ <span class="note">[tassa taṃ (?)]</span> viddesanamakāsiṃ.</p>
  1565. <p class="hangnum"><a name="para449"></a><a name="para449_kn9"></a><span class="paranum">449</span>.</p>
  1566. <p class="gatha1"> ‘‘Tassetaṃ kammaphalaṃ, yaṃ maṃ apakīritūna gacchanti;</p>
  1567. <p class="gathalast">Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, tassapi anto kato mayā’’ti.</p>
  1568. <p class="centered">… Isidāsī therī….</p>
  1569. <p class="centered">Cattālīsanipāto niṭṭhito.</p>
  1570. <a name="kn9_16"></a>
  1571. <p class="chapter">16. Mahānipāto</p>
  1572. <p class="subhead">1. Sumedhātherīgāthā</p>
  1573. <p class="hangnum"><a name="para450"></a><a name="para450_kn9"></a><span class="paranum">450</span>.</p>
  1574. <p class="gatha1"> Mantāvatiyā <a name="M0.0429"></a> nagare, rañño koñcassa aggamahesiyā;</p>
  1575. <p class="gathalast">Dhītā āsiṃ sumedhā, pasāditā sāsanakarehi.</p>
  1576. <p class="hangnum"><a name="para451"></a><a name="para451_kn9"></a><span class="paranum">451</span>.</p>
  1577. <p class="gatha1"> Sīlavatī cittakathā, bahussutā buddhasāsane vinītā;</p>
  1578. <p class="gathalast">Mātāpitaro upagamma, bhaṇati ‘‘ubhayo nisāmetha.</p>
  1579. <p class="hangnum"><a name="para452"></a><a name="para452_kn9"></a><span class="paranum">452</span>.</p>
  1580. <p class="gatha1"> ‘‘Nibbānābhiratāhaṃ, asassataṃ bhavagataṃ yadipi dibbaṃ;</p>
  1581. <p class="gathalast">Kimaṅgaṃ pana <span class="note">[kimaṅga pana (sī. syā.), kiṃ pana (?)]</span> tucchā kāmā, appassādā bahuvighātā.</p>
  1582. <p class="hangnum"><a name="para453"></a><a name="para453_kn9"></a><span class="paranum">453</span>.</p>
  1583. <p class="gatha1"> ‘‘Kāmā kaṭukā āsīvisūpamā, yesu mucchitā bālā;</p>
  1584. <p class="gathalast">Te dīgharattaṃ niraye, samappitā haññante dukkhitā <span class="note">[haññare dukhitā (?)]</span>.</p>
  1585. <p class="hangnum"><a name="para454"></a><a name="para454_kn9"></a><span class="paranum">454</span>.</p>
  1586. <p class="gatha1"> ‘‘Socanti pāpakammā, vinipāte pāpavaddhino sadā;</p>
  1587. <p class="gathalast">Kāyena ca vācāya ca, manasā ca asaṃvutā bālā.</p>
  1588. <p class="hangnum"><a name="para455"></a><a name="para455_kn9"></a><span class="paranum">455</span>.</p>
  1589. <p class="gatha1"> ‘‘Bālā <a name="V0.0349"></a> te duppaññā, acetanā dukkhasamudayoruddhā;</p>
  1590. <p class="gathalast">Desante <a name="T0.0500"></a> ajānantā, na bujjhare ariyasaccāni.</p>
  1591. <p class="hangnum"><a name="para456"></a><a name="para456_kn9"></a><span class="paranum">456</span>.</p>
  1592. <p class="gatha1"> ‘‘Saccāni <a name="P0.0168"></a> amma buddhavaradesitāni, te bahutarā ajānantā ye;</p>
  1593. <p class="gathalast">Abhinandanti bhavagataṃ, pihenti devesu upapattiṃ.</p>
  1594. <p class="hangnum"><a name="para457"></a><a name="para457_kn9"></a><span class="paranum">457</span>.</p>
  1595. <p class="gatha1"> ‘‘Devesupi upapatti, asassatā bhavagate aniccamhi;</p>
  1596. <p class="gathalast">Na ca santasanti bālā, punappunaṃ jāyitabbassa.</p>
  1597. <p class="hangnum"><a name="para458"></a><a name="para458_kn9"></a><span class="paranum">458</span>.</p>
  1598. <p class="gatha1"> ‘‘Cattāro vinipātā, duve <span class="note">[dve (sabbattha)]</span> ca gatiyo kathañci labbhanti;</p>
  1599. <p class="gathalast">Na ca vinipātagatānaṃ, pabbajjā atthi nirayesu.</p>
  1600. <p class="hangnum"><a name="para459"></a><a name="para459_kn9"></a><span class="paranum">459</span>.</p>
  1601. <p class="gatha1"> ‘‘Anujānātha maṃ ubhayo, pabbajituṃ dasabalassa pāvacane;</p>
  1602. <p class="gathalast">Appossukkā ghaṭissaṃ, jātimaraṇappahānāya.</p>
  1603. <p class="hangnum"><a name="para460"></a><a name="para460_kn9"></a><span class="paranum">460</span>.</p>
  1604. <p class="gatha1"> ‘‘Kiṃ bhavagate <span class="note">[bhavagatena (syā.)]</span> abhinanditena, kāyakalinā asārena;</p>
  1605. <p class="gathalast">Bhavataṇhāya nirodhā, anujānātha pabbajissāmi.</p>
  1606. <p class="hangnum"><a name="para461"></a><a name="para461_kn9"></a><span class="paranum">461</span>.</p>
  1607. <p class="gatha1"> ‘‘Buddhānaṃ <a name="M0.0430"></a> uppādo vivajjito, akkhaṇo khaṇo laddho;</p>
  1608. <p class="gathalast">Sīlāni brahmacariyaṃ, yāvajīvaṃ na dūseyyaṃ’’.</p>
  1609. <p class="hangnum"><a name="para462"></a><a name="para462_kn9"></a><span class="paranum">462</span>.</p>
  1610. <p class="gatha1"> Evaṃ bhaṇati sumedhā, mātāpitaro ‘‘na tāva āhāraṃ;</p>
  1611. <p class="gathalast">Āharissaṃ <span class="note">[āhariyāmi (sī.), āhārisaṃ (?)]</span> gahaṭṭhā, maraṇavasaṃ gatāva hessāmi’’.</p>
  1612. <p class="hangnum"><a name="para463"></a><a name="para463_kn9"></a><span class="paranum">463</span>.</p>
  1613. <p class="gatha1"> Mātā dukkhitā rodati pitā ca, assā sabbaso samabhihato;</p>
  1614. <p class="gathalast">Ghaṭenti saññāpetuṃ, pāsādatale chamāpatitaṃ.</p>
  1615. <p class="hangnum"><a name="para464"></a><a name="para464_kn9"></a><span class="paranum">464</span>.</p>
  1616. <p class="gatha1"> ‘‘Uṭṭhehi puttaka kiṃ socitena, dinnāsi vāraṇavatimhi;</p>
  1617. <p class="gathalast">Rājā <a name="T0.0501"></a> anīkaratto <span class="note">[aṇīkadatto (sī. syā.)]</span>, abhirūpo tassa tvaṃ dinnā.</p>
  1618. <p class="hangnum"><a name="para465"></a><a name="para465_kn9"></a><span class="paranum">465</span>.</p>
  1619. <p class="gatha1"> ‘‘Aggamahesī bhavissasi, anikarattassa rājino bhariyā;</p>
  1620. <p class="gathalast">Sīlāni brahmacariyaṃ, pabbajjā dukkarā puttaka.</p>
  1621. <p class="hangnum"><a name="para466"></a><a name="para466_kn9"></a><span class="paranum">466</span>.</p>
  1622. <p class="gatha1"> ‘‘Rajje āṇādhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi;</p>
  1623. <p class="gathalast">Bhuñjāhi kāmabhoge, vāreyyaṃ hotu te putta’’.</p>
  1624. <p class="hangnum"><a name="para467"></a><a name="para467_kn9"></a><span class="paranum">467</span>.</p>
  1625. <p class="gatha1"> Atha ne bhaṇati sumedhā, ‘‘mā edisikāni bhavagatamasāraṃ;</p>
  1626. <p class="gathalast">Pabbajjā vā hohiti, maraṇaṃ vā me na ceva vāreyyaṃ.</p>
  1627. <p class="hangnum"><a name="para468"></a><a name="para468_kn9"></a><span class="paranum">468</span>.</p>
  1628. <p class="gatha1"> ‘‘Kimiva <a name="P0.0169"></a> pūtikāyamasuciṃ, savanagandhaṃ bhayānakaṃ kuṇapaṃ;</p>
  1629. <p class="gathalast">Abhisaṃviseyyaṃ bhastaṃ, asakiṃ paggharitaṃ asucipuṇṇaṃ.</p>
  1630. <p class="hangnum"><a name="para469"></a><a name="para469_kn9"></a><span class="paranum">469</span>.</p>
  1631. <p class="gatha1"> ‘‘Kimiva <a name="V0.0350"></a> tāhaṃ jānantī, vikulakaṃ maṃsasoṇitupalittaṃ;</p>
  1632. <p class="gathalast">Kimikulālayaṃ sakuṇabhattaṃ, kaḷevaraṃ kissa diyyati.</p>
  1633. <p class="hangnum"><a name="para470"></a><a name="para470_kn9"></a><span class="paranum">470</span>.</p>
  1634. <p class="gatha1"> ‘‘Nibbuyhati susānaṃ, aciraṃ kāyo apetaviññāṇo;</p>
  1635. <p class="gathalast">Chuddho <span class="note">[chaḍḍito (syā.), chuṭṭho (ka.)]</span> kaḷiṅgaraṃ viya, jigucchamānehi ñātīhi.</p>
  1636. <p class="hangnum"><a name="para471"></a><a name="para471_kn9"></a><span class="paranum">471</span>.</p>
  1637. <p class="gatha1"> ‘‘Chuddhūna <span class="note">[chaḍḍūna (syā.), chuṭṭhūna (ka.)]</span> naṃ susāne, parabhattaṃ nhāyanti <span class="note">[nhāyare (?)]</span> jigucchantā;</p>
  1638. <p class="gathalast">Niyakā mātāpitaro, kiṃ pana sādhāraṇā janatā.</p>
  1639. <p class="hangnum"><a name="para472"></a><a name="para472_kn9"></a><span class="paranum">472</span>.</p>
  1640. <p class="gatha1"> ‘‘Ajjhositā asāre, kaḷevare aṭṭhinhārusaṅghāte;</p>
  1641. <p class="gathalast">Kheḷassuccārassava, paripuṇṇe <span class="note">[kheḷassuccārapassavaparipuṇṇe (sī.)]</span> pūtikāyamhi.</p>
  1642. <p class="hangnum"><a name="para473"></a><a name="para473_kn9"></a><span class="paranum">473</span>.</p>
  1643. <p class="gatha1"> ‘‘Yo <a name="M0.0431"></a> naṃ vinibbhujitvā, abbhantaramassa bāhiraṃ kayirā<a name="T0.0502"></a>;</p>
  1644. <p class="gathalast">Gandhassa asahamānā, sakāpi mātā jiguccheyya.</p>
  1645. <p class="hangnum"><a name="para474"></a><a name="para474_kn9"></a><span class="paranum">474</span>.</p>
  1646. <p class="gatha1"> ‘‘Khandhadhātuāyatanaṃ, saṅkhataṃ jātimūlakaṃ dukkhaṃ;</p>
  1647. <p class="gathalast">Yoniso anuvicinantī, vāreyyaṃ kissa iccheyyaṃ.</p>
  1648. <p class="hangnum"><a name="para475"></a><a name="para475_kn9"></a><span class="paranum">475</span>.</p>
  1649. <p class="gatha1"> ‘‘Divase divase tisatti, satāni navanavā pateyyuṃ kāyamhi;</p>
  1650. <p class="gathalast">Vassasatampi ca ghāto, seyyo dukkhassa cevaṃ khayo.</p>
  1651. <p class="hangnum"><a name="para476"></a><a name="para476_kn9"></a><span class="paranum">476</span>.</p>
  1652. <p class="gatha1"> ‘‘Ajjhupagacche ghātaṃ, yo viññāyevaṃ satthuno vacanaṃ;</p>
  1653. <p class="gathalast">‘Dīgho tesaṃ <span class="note">[vo (ka.)]</span> saṃsāro, punappunaṃ haññamānānaṃ’.</p>
  1654. <p class="hangnum"><a name="para477"></a><a name="para477_kn9"></a><span class="paranum">477</span>.</p>
  1655. <p class="gatha1"> ‘‘Devesu manussesu ca, tiracchānayoniyā asurakāye;</p>
  1656. <p class="gathalast">Petesu <a name="P0.0170"></a> ca nirayesu ca, aparimitā dissare ghātā.</p>
  1657. <p class="hangnum"><a name="para478"></a><a name="para478_kn9"></a><span class="paranum">478</span>.</p>
  1658. <p class="gatha1"> ‘‘Ghātā nirayesu bahū, vinipātagatassa pīḷiyamānassa <span class="note">[kilissamānassa (syā. ka.)]</span>;</p>
  1659. <p class="gathalast">Devesupi attāṇaṃ, nibbānasukhā paraṃ natthi.</p>
  1660. <p class="hangnum"><a name="para479"></a><a name="para479_kn9"></a><span class="paranum">479</span>.</p>
  1661. <p class="gatha1"> ‘‘Pattā te nibbānaṃ, ye yuttā dasabalassa pāvacane;</p>
  1662. <p class="gathalast">Appossukkā ghaṭenti, jātimaraṇappahānāya.</p>
  1663. <p class="hangnum"><a name="para480"></a><a name="para480_kn9"></a><span class="paranum">480</span>.</p>
  1664. <p class="gatha1"> ‘‘Ajjeva tātabhinikkhamissaṃ, bhogehi kiṃ asārehi;</p>
  1665. <p class="gathalast">Nibbinnā me kāmā, vantasamā tālavatthukatā’’.</p>
  1666. <p class="hangnum"><a name="para481"></a><a name="para481_kn9"></a><span class="paranum">481</span>.</p>
  1667. <p class="gatha1"> Sā cevaṃ bhaṇati pitaramanīkaratto ca yassa sā dinnā;</p>
  1668. <p class="gathalast">Upayāsi vāraṇavate, vāreyyamupaṭṭhite kāle.</p>
  1669. <p class="hangnum"><a name="para482"></a><a name="para482_kn9"></a><span class="paranum">482</span>.</p>
  1670. <p class="gatha1"> Atha asitanicitamuduke, kese khaggena chindiya sumedhā;</p>
  1671. <p class="gathalast">Pāsādaṃ pidahitvā <span class="note">[pidhetvā (sī. syā.), pidhitvā (ka.)]</span>, paṭhamajjhānaṃ samāpajji.</p>
  1672. <p class="hangnum"><a name="para483"></a><a name="para483_kn9"></a><span class="paranum">483</span>.</p>
  1673. <p class="gatha1"> Sā <a name="T0.0503"></a><a name="V0.0351"></a> ca tahiṃ samāpannā, anīkaratto ca āgato nagaraṃ;</p>
  1674. <p class="gathalast">Pāsāde ca <span class="note">[pāsādeva (sī. syā.)]</span> sumedhā, aniccasaññaṃ <span class="note">[aniccasaññā (sabbattha)]</span> subhāveti.</p>
  1675. <p class="hangnum"><a name="para484"></a><a name="para484_kn9"></a><span class="paranum">484</span>.</p>
  1676. <p class="gatha1"> Sā ca manasi karoti, anīkaratto ca āruhī turitaṃ;</p>
  1677. <p class="gathalast">Maṇikanakabhūsitaṅgo, katañjalī yācati sumedhaṃ.</p>
  1678. <p class="hangnum"><a name="para485"></a><a name="para485_kn9"></a><span class="paranum">485</span>.</p>
  1679. <p class="gatha1"> ‘‘Rajje āṇādhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi;</p>
  1680. <p class="gathalast">Bhuñjāhi kāmabhoge, kāmasukhā dullabhā loke.</p>
  1681. <p class="hangnum"><a name="para486"></a><a name="para486_kn9"></a><span class="paranum">486</span>.</p>
  1682. <p class="gatha1"> ‘‘Nissaṭṭhaṃ <a name="M0.0432"></a> te rajjaṃ, bhoge bhuñjassu dehi dānāni;</p>
  1683. <p class="gathalast">Mā dummanā ahosi, mātāpitaro te dukkhitā’’ <span class="note">[mātāpitaro ca te dukhitā (?)]</span>.</p>
  1684. <p class="hangnum"><a name="para487"></a><a name="para487_kn9"></a><span class="paranum">487</span>.</p>
  1685. <p class="gatha1"> Taṃ taṃ bhaṇati sumedhā, kāmehi anatthikā vigatamohā;</p>
  1686. <p class="gathalast">‘‘Mā kāme abhinandi, kāmesvādīnavaṃ passa.</p>
  1687. <p class="hangnum"><a name="para488"></a><a name="para488_kn9"></a><span class="paranum">488</span>.</p>
  1688. <p class="gatha1"> ‘‘Cātuddīpo rājā mandhātā, āsi kāmabhogina maggo;</p>
  1689. <p class="gathalast">Atitto <a name="P0.0171"></a> kālaṅkato, na cassa paripūritā icchā.</p>
  1690. <p class="hangnum"><a name="para489"></a><a name="para489_kn9"></a><span class="paranum">489</span>.</p>
  1691. <p class="gatha1"> ‘‘Satta ratanāni vasseyya, vuṭṭhimā dasadisā samantena;</p>
  1692. <p class="gathalast">Na catthi titti kāmānaṃ, atittāva maranti narā.</p>
  1693. <p class="hangnum"><a name="para490"></a><a name="para490_kn9"></a><span class="paranum">490</span>.</p>
  1694. <p class="gatha1"> ‘‘Asisūnūpamā kāmā, kāmā sappasiropamā;</p>
  1695. <p class="gathalast">Ukkopamā anudahanti, aṭṭhikaṅkala <span class="note">[kaṅkhala (sī.)]</span> sannibhā.</p>
  1696. <p class="hangnum"><a name="para491"></a><a name="para491_kn9"></a><span class="paranum">491</span>.</p>
  1697. <p class="gatha1"> ‘‘Aniccā addhuvā kāmā, bahudukkhā mahāvisā;</p>
  1698. <p class="gathalast">Ayoguḷova santatto, aghamūlā dukhapphalā.</p>
  1699. <p class="hangnum"><a name="para492"></a><a name="para492_kn9"></a><span class="paranum">492</span>.</p>
  1700. <p class="gatha1"> ‘‘Rukkhapphalūpamā kāmā, maṃsapesūpamā dukhā;</p>
  1701. <p class="gathalast">Supinopamā <a name="T0.0504"></a> vañcaniyā, kāmā yācitakūpamā.</p>
  1702. <p class="hangnum"><a name="para493"></a><a name="para493_kn9"></a><span class="paranum">493</span>.</p>
  1703. <p class="gatha1"> ‘‘Sattisūlūpamā kāmā, rogo gaṇḍo aghaṃ nighaṃ;</p>
  1704. <p class="gathalast">Aṅgārakāsusadisā, aghamūlaṃ bhayaṃ vadho.</p>
  1705. <p class="hangnum"><a name="para494"></a><a name="para494_kn9"></a><span class="paranum">494</span>.</p>
  1706. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ bahudukkhā kāmā, akkhātā antarāyikā;</p>
  1707. <p class="gathalast">Gacchatha na me bhagavate, vissāso atthi attano.</p>
  1708. <p class="hangnum"><a name="para495"></a><a name="para495_kn9"></a><span class="paranum">495</span>.</p>
  1709. <p class="gatha1"> ‘‘Kiṃ mama paro karissati, attano sīsamhi ḍayhamānamhi;</p>
  1710. <p class="gathalast">Anubandhe jarāmaraṇe, tassa ghātāya ghaṭitabbaṃ’’.</p>
  1711. <p class="hangnum"><a name="para496"></a><a name="para496_kn9"></a><span class="paranum">496</span>.</p>
  1712. <p class="gatha1"> Dvāraṃ <a name="V0.0352"></a> apāpuritvānahaṃ <span class="note">[avāpuritvāhaṃ (sī.)]</span>, mātāpitaro anīkarattañca;</p>
  1713. <p class="gathalast">Disvāna chamaṃ nisinne, rodante idamavocaṃ.</p>
  1714. <p class="hangnum"><a name="para497"></a><a name="para497_kn9"></a><span class="paranum">497</span>.</p>
  1715. <p class="gatha1"> ‘‘Dīgho bālānaṃ saṃsāro, punappunañca rodataṃ;</p>
  1716. <p class="gathalast">Anamatagge pitu maraṇe, bhātu vadhe attano ca vadhe.</p>
  1717. <p class="hangnum"><a name="para498"></a><a name="para498_kn9"></a><span class="paranum">498</span>.</p>
  1718. <p class="gatha1"> ‘‘Assu thaññaṃ rudhiraṃ, saṃsāraṃ anamataggato saratha;</p>
  1719. <p class="gathalast">Sattānaṃ saṃsarataṃ, sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṃ.</p>
  1720. <p class="hangnum"><a name="para499"></a><a name="para499_kn9"></a><span class="paranum">499</span>.</p>
  1721. <p class="gatha1"> ‘‘Sara <a name="M0.0433"></a> caturodadhī <span class="note">[sarassu caturo udadhī (?)]</span>, upanīte assuthaññarudhiramhi;</p>
  1722. <p class="gathalast">Sara ekakappamaṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.</p>
  1723. <p class="hangnum"><a name="para500"></a><a name="para500_kn9"></a><span class="paranum">500</span>.</p>
  1724. <p class="gatha1"> ‘‘Anamatagge <a name="P0.0172"></a> saṃsarato, mahiṃ <span class="note">[mahāmahiṃ (?)]</span> jambudīpamupanītaṃ;</p>
  1725. <p class="gathalast">Kolaṭṭhimattaguḷikā, mātā mātusveva nappahonti.</p>
  1726. <p class="hangnum"><a name="para501"></a><a name="para501_kn9"></a><span class="paranum">501</span>.</p>
  1727. <p class="gatha1"> ‘‘Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ <span class="note">[sara tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ (sī.)]</span>, upanītaṃ anamataggato sara;</p>
  1728. <p class="gathalast">Caturaṅgulikā ghaṭikā, pitupitusveva nappahonti.</p>
  1729. <p class="hangnum"><a name="para502"></a><a name="para502_kn9"></a><span class="paranum">502</span>.</p>
  1730. <p class="gatha1"> ‘‘Sara kāṇakacchapaṃ pubbasamudde, aparato ca yugachiddaṃ;</p>
  1731. <p class="gathalast">Siraṃ <a name="T0.0505"></a> <span class="note">[sara (sī.)]</span> tassa ca paṭimukkaṃ, manussalābhamhi opammaṃ.</p>
  1732. <p class="hangnum"><a name="para503"></a><a name="para503_kn9"></a><span class="paranum">503</span>.</p>
  1733. <p class="gatha1"> ‘‘Sara rūpaṃ pheṇapiṇḍopamassa, kāyakalino asārassa;</p>
  1734. <p class="gathalast">Khandhe passa anicce, sarāhi niraye bahuvighāte.</p>
  1735. <p class="hangnum"><a name="para504"></a><a name="para504_kn9"></a><span class="paranum">504</span>.</p>
  1736. <p class="gatha1"> ‘‘Sara kaṭasiṃ vaḍḍhente, punappunaṃ tāsu tāsu jātīsu;</p>
  1737. <p class="gathalast">Sara kumbhīlabhayāni ca, sarāhi cattāri saccāni.</p>
  1738. <p class="hangnum"><a name="para505"></a><a name="para505_kn9"></a><span class="paranum">505</span>.</p>
  1739. <p class="gatha1"> ‘‘Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava pañcakaṭukena pītena;</p>
  1740. <p class="gathalast">Sabbā hi kāmaratiyo, kaṭukatarā pañcakaṭukena.</p>
  1741. <p class="hangnum"><a name="para506"></a><a name="para506_kn9"></a><span class="paranum">506</span>.</p>
  1742. <p class="gatha1"> ‘‘Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi ye pariḷāhā <span class="note">[sapariḷāhā (sī. aṭṭha.)]</span>;</p>
  1743. <p class="gathalast">Sabbā hi kāmaratiyo, jalitā kuthitā kampitā santāpitā.</p>
  1744. <p class="hangnum"><a name="para507"></a><a name="para507_kn9"></a><span class="paranum">507</span>.</p>
  1745. <p class="gatha1"> ‘‘Asapattamhi samāne, kiṃ tava kāmehi ye bahusapattā;</p>
  1746. <p class="gathalast">Rājaggicoraudakappiyehi, sādhāraṇā kāmā bahusapattā.</p>
  1747. <p class="hangnum"><a name="para508"></a><a name="para508_kn9"></a><span class="paranum">508</span>.</p>
  1748. <p class="gatha1"> ‘‘Mokkhamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu vadhabandho;</p>
  1749. <p class="gathalast">Kāmesu hi asakāmā, vadhabandhadukhāni anubhonti.</p>
  1750. <p class="hangnum"><a name="para509"></a><a name="para509_kn9"></a><span class="paranum">509</span>.</p>
  1751. <p class="gatha1"> ‘‘Ādīpitā <a name="V0.0353"></a><a name="P0.0173"></a> tiṇukkā, gaṇhantaṃ dahanti neva muñcantaṃ;</p>
  1752. <p class="gathalast">Ukkopamā hi kāmā, dahanti ye te na muñcanti.</p>
  1753. <p class="hangnum"><a name="para510"></a><a name="para510_kn9"></a><span class="paranum">510</span>.</p>
  1754. <p class="gatha1"> ‘‘Mā appakassa hetu, kāmasukhassa vipulaṃ jahī sukhaṃ;</p>
  1755. <p class="gathalast">Mā puthulomova baḷisaṃ, gilitvā pacchā vihaññasi.</p>
  1756. <p class="hangnum"><a name="para511"></a><a name="para511_kn9"></a><span class="paranum">511</span>.</p>
  1757. <p class="gatha1"> ‘‘Kāmaṃ <a name="M0.0434"></a> kāmesu damassu, tāva sunakhova saṅkhalābaddho;</p>
  1758. <p class="gathalast">Kāhinti khu taṃ kāmā, chātā sunakhaṃva caṇḍālā.</p>
  1759. <p class="hangnum"><a name="para512"></a><a name="para512_kn9"></a><span class="paranum">512</span>.</p>
  1760. <p class="gatha1"> ‘‘Aparimitañca <a name="T0.0506"></a> dukkhaṃ, bahūni ca cittadomanassāni;</p>
  1761. <p class="gathalast">Anubhohisi kāmayutto, paṭinissaja <span class="note">[paṭinissara (sī.)]</span> addhuve kāme.</p>
  1762. <p class="hangnum"><a name="para513"></a><a name="para513_kn9"></a><span class="paranum">513</span>.</p>
  1763. <p class="gatha1"> ‘‘Ajaramhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi <span class="note">[yesu jarāya ca; maraṇabyādhihi gahitā (?)]</span> yesu jarā;</p>
  1764. <p class="gathalast">Maraṇabyādhigahitā <span class="note">[yesu jarāya ca; maraṇabyādhihi gahitā (?)]</span>, sabbā sabbattha jātiyo.</p>
  1765. <p class="hangnum"><a name="para514"></a><a name="para514_kn9"></a><span class="paranum">514</span>.</p>
  1766. <p class="gatha1"> ‘‘Idamajaramidamamaraṃ <span class="note">[idaṃ ajaraṃ idaṃ amaraṃ (?)]</span>, idamajarāmaraṃ padamasokaṃ;</p>
  1767. <p class="gathalast">Asapattamasambādhaṃ, akhalitamabhayaṃ nirupatāpaṃ.</p>
  1768. <p class="hangnum"><a name="para515"></a><a name="para515_kn9"></a><span class="paranum">515</span>.</p>
  1769. <p class="gatha1"> ‘‘Adhigatamidaṃ bahūhi, amataṃ ajjāpi ca labhanīyamidaṃ;</p>
  1770. <p class="gathalast">Yo yoniso payuñjati, na ca sakkā aghaṭamānena’’.</p>
  1771. <p class="hangnum"><a name="para516"></a><a name="para516_kn9"></a><span class="paranum">516</span>.</p>
  1772. <p class="gatha1"> Evaṃ bhaṇati sumedhā, saṅkhāragate ratiṃ alabhamānā;</p>
  1773. <p class="gathalast">Anunentī anikarattaṃ, kese ca chamaṃ khipi sumedhā.</p>
  1774. <p class="hangnum"><a name="para517"></a><a name="para517_kn9"></a><span class="paranum">517</span>.</p>
  1775. <p class="gatha1"> Uṭṭhāya anikaratto, pañjaliko yācitassā pitaraṃ so;</p>
  1776. <p class="gatha1">‘‘Vissajjetha sumedhaṃ, pabbajituṃ vimokkhasaccadassā’’.</p>
  1777. <p class="hangnum"><a name="para518"></a><a name="para518_kn9"></a><span class="paranum">518</span>.</p>
  1778. <p class="gatha1"> Vissajjitā mātāpitūhi, pabbaji sokabhayabhītā;</p>
  1779. <p class="gathalast">Cha abhiññā sacchikatā, aggaphalaṃ sikkhamānāya.</p>
  1780. <p class="hangnum"><a name="para519"></a><a name="para519_kn9"></a><span class="paranum">519</span>.</p>
  1781. <p class="gatha1"> Acchariyamabbhutaṃ <a name="P0.0174"></a> taṃ, nibbānaṃ āsi rājakaññāya;</p>
  1782. <p class="gathalast">Pubbenivāsacaritaṃ, yathā byākari pacchime kāle.</p>
  1783. <p class="hangnum"><a name="para520"></a><a name="para520_kn9"></a><span class="paranum">520</span>.</p>
  1784. <p class="gatha1"> ‘‘Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesamhi;</p>
  1785. <p class="gathalast">Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha.</p>
  1786. <p class="hangnum"><a name="para521"></a><a name="para521_kn9"></a><span class="paranum">521</span>.</p>
  1787. <p class="gatha1"> ‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satāni ca satakkhattuṃ;</p>
  1788. <p class="gathalast">Devesu <a name="T0.0507"></a> uppajjimha, ko pana vādo manussesu.</p>
  1789. <p class="hangnum"><a name="para522"></a><a name="para522_kn9"></a><span class="paranum">522</span>.</p>
  1790. <p class="gatha1"> ‘‘Devesu mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko pana vādo;</p>
  1791. <p class="gathalast">Sattaratanassa mahesī, itthiratanaṃ ahaṃ āsiṃ.</p>
  1792. <p class="hangnum"><a name="para523"></a><a name="para523_kn9"></a><span class="paranum">523</span>.</p>
  1793. <p class="gatha1"> ‘‘So <a name="M0.0435"></a><a name="V0.0354"></a> hetu so pabhavo, taṃ mūlaṃ sāva sāsane khantī;</p>
  1794. <p class="gathalast">Taṃ paṭhamasamodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ’’.</p>
  1795. <p class="hangnum"><a name="para524"></a><a name="para524_kn9"></a><span class="paranum">524</span>.</p>
  1796. <p class="gatha1"> Evaṃ karonti ye saddahanti, vacanaṃ anomapaññassa;</p>
  1797. <p class="gathalast">Nibbindanti bhavagate, nibbinditvā virajjantīti.</p>
  1798. <p class="bodytext">Itthaṃ sudaṃ sumedhā therī gāthāyo abhāsitthāti.</p>
  1799. <p class="centered">Mahānipāto niṭṭhito.</p>
  1800. <p class="centered">Samattā therīgāthāyo.</p>
  1801. <p class="gatha2">Gāthāsatāni cattāri, asīti puna cuddasa <span class="note">[gāthāsaṅkhyā idha anukkamaṇikagaṇanāvasena pākaṭā]</span>;</p>
  1802. <p class="gathalast">Theriyekuttarasatā <span class="note">[therīyekuttarachasatā (?) tiṃsamattāpi pañcasatamattāpi theriyo ekato āgatā manasikātabbā]</span>, sabbā tā āsavakkhayāti.</p>
  1803. <p class="centered">Therīgāthāpāḷi niṭṭhitā.</p>
  1804. </body>