e0703n.nrf.htm 1.2 MB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314331533163317331833193320332133223323332433253326332733283329333033313332333333343335333633373338333933403341334233433344334533463347334833493350335133523353335433553356335733583359336033613362336333643365336633673368336933703371337233733374337533763377337833793380338133823383338433853386338733883389339033913392339333943395339633973398339934003401340234033404340534063407340834093410341134123413341434153416341734183419342034213422342334243425342634273428342934303431343234333434343534363437343834393440344134423443344434453446344734483449345034513452345334543455345634573458345934603461346234633464346534663467346834693470347134723473347434753476347734783479348034813482348334843485348634873488348934903491349234933494349534963497349834993500350135023503350435053506350735083509351035113512351335143515351635173518351935203521352235233524352535263527352835293530353135323533353435353536353735383539354035413542354335443545354635473548354935503551355235533554355535563557355835593560356135623563356435653566356735683569357035713572357335743575357635773578357935803581358235833584358535863587358835893590359135923593359435953596359735983599360036013602360336043605360636073608360936103611361236133614361536163617361836193620362136223623362436253626362736283629363036313632363336343635363636373638363936403641364236433644364536463647364836493650365136523653365436553656365736583659366036613662366336643665366636673668366936703671367236733674367536763677367836793680368136823683368436853686368736883689369036913692369336943695369636973698369937003701370237033704370537063707370837093710371137123713371437153716371737183719372037213722372337243725372637273728372937303731373237333734373537363737373837393740374137423743374437453746374737483749375037513752375337543755375637573758375937603761376237633764376537663767376837693770377137723773377437753776377737783779378037813782378337843785378637873788378937903791379237933794379537963797379837993800380138023803380438053806380738083809381038113812381338143815381638173818381938203821382238233824382538263827382838293830383138323833383438353836383738383839384038413842384338443845384638473848384938503851385238533854385538563857385838593860386138623863386438653866386738683869387038713872387338743875387638773878387938803881388238833884388538863887388838893890389138923893389438953896389738983899390039013902390339043905390639073908390939103911391239133914391539163917391839193920392139223923392439253926392739283929393039313932393339343935393639373938393939403941394239433944394539463947394839493950395139523953395439553956395739583959396039613962396339643965396639673968396939703971397239733974397539763977397839793980398139823983398439853986398739883989399039913992399339943995399639973998399940004001400240034004400540064007400840094010401140124013401440154016401740184019402040214022402340244025402640274028402940304031403240334034403540364037403840394040404140424043404440454046404740484049405040514052405340544055405640574058405940604061406240634064406540664067406840694070407140724073407440754076407740784079408040814082408340844085408640874088408940904091409240934094409540964097409840994100410141024103410441054106410741084109411041114112411341144115411641174118411941204121412241234124412541264127412841294130413141324133413441354136413741384139414041414142414341444145414641474148414941504151415241534154415541564157415841594160416141624163416441654166416741684169417041714172417341744175417641774178417941804181418241834184418541864187418841894190419141924193419441954196419741984199420042014202420342044205420642074208420942104211421242134214421542164217421842194220422142224223422442254226422742284229423042314232423342344235423642374238423942404241424242434244424542464247424842494250425142524253425442554256425742584259426042614262426342644265426642674268426942704271427242734274427542764277427842794280428142824283428442854286428742884289429042914292429342944295429642974298429943004301430243034304430543064307430843094310431143124313431443154316431743184319432043214322432343244325432643274328432943304331433243334334433543364337433843394340434143424343434443454346434743484349435043514352435343544355435643574358435943604361436243634364436543664367436843694370437143724373437443754376437743784379438043814382438343844385438643874388438943904391439243934394439543964397439843994400440144024403440444054406440744084409441044114412441344144415441644174418441944204421442244234424442544264427442844294430443144324433443444354436443744384439444044414442444344444445444644474448444944504451445244534454445544564457445844594460446144624463446444654466446744684469447044714472447344744475447644774478447944804481448244834484448544864487448844894490449144924493449444954496449744984499450045014502450345044505450645074508450945104511451245134514451545164517451845194520452145224523452445254526452745284529453045314532453345344535453645374538453945404541454245434544454545464547454845494550455145524553455445554556455745584559456045614562456345644565456645674568456945704571457245734574457545764577457845794580458145824583458445854586458745884589459045914592459345944595459645974598459946004601460246034604460546064607460846094610461146124613461446154616461746184619462046214622462346244625462646274628462946304631463246334634463546364637463846394640464146424643464446454646464746484649465046514652465346544655465646574658465946604661466246634664466546664667466846694670467146724673467446754676467746784679468046814682468346844685468646874688468946904691469246934694469546964697469846994700470147024703470447054706470747084709471047114712471347144715471647174718471947204721472247234724472547264727472847294730473147324733473447354736473747384739474047414742474347444745474647474748474947504751475247534754475547564757475847594760476147624763476447654766476747684769477047714772477347744775477647774778477947804781478247834784478547864787478847894790479147924793479447954796479747984799480048014802480348044805480648074808480948104811481248134814481548164817481848194820482148224823482448254826482748284829483048314832483348344835483648374838483948404841484248434844484548464847484848494850485148524853485448554856485748584859486048614862486348644865486648674868486948704871487248734874487548764877487848794880488148824883488448854886488748884889489048914892489348944895489648974898489949004901490249034904490549064907490849094910491149124913491449154916491749184919492049214922492349244925492649274928492949304931493249334934493549364937493849394940494149424943494449454946494749484949495049514952495349544955495649574958495949604961496249634964496549664967496849694970497149724973497449754976497749784979498049814982498349844985498649874988498949904991499249934994499549964997499849995000500150025003500450055006500750085009501050115012501350145015501650175018501950205021502250235024502550265027502850295030503150325033503450355036503750385039504050415042504350445045504650475048504950505051505250535054505550565057505850595060506150625063506450655066506750685069507050715072507350745075507650775078507950805081508250835084508550865087508850895090509150925093509450955096509750985099510051015102510351045105510651075108510951105111511251135114511551165117511851195120512151225123512451255126512751285129513051315132513351345135513651375138513951405141514251435144514551465147514851495150515151525153515451555156515751585159516051615162516351645165516651675168516951705171517251735174517551765177517851795180518151825183518451855186518751885189519051915192519351945195519651975198519952005201520252035204520552065207520852095210521152125213521452155216521752185219522052215222522352245225522652275228522952305231523252335234523552365237523852395240524152425243524452455246524752485249525052515252525352545255525652575258525952605261526252635264526552665267526852695270527152725273527452755276527752785279528052815282528352845285528652875288528952905291529252935294529552965297529852995300530153025303530453055306530753085309531053115312531353145315531653175318531953205321532253235324532553265327532853295330533153325333533453355336533753385339534053415342534353445345534653475348534953505351535253535354535553565357535853595360536153625363536453655366536753685369537053715372537353745375537653775378537953805381538253835384538553865387538853895390539153925393539453955396539753985399540054015402540354045405540654075408540954105411541254135414541554165417541854195420542154225423542454255426542754285429543054315432543354345435543654375438543954405441544254435444544554465447544854495450545154525453545454555456545754585459546054615462546354645465546654675468546954705471547254735474547554765477547854795480548154825483548454855486548754885489549054915492549354945495549654975498549955005501550255035504550555065507550855095510551155125513551455155516551755185519552055215522552355245525552655275528552955305531553255335534553555365537553855395540554155425543554455455546554755485549555055515552555355545555555655575558555955605561556255635564556555665567556855695570557155725573557455755576557755785579558055815582558355845585558655875588558955905591559255935594559555965597559855995600560156025603560456055606560756085609561056115612561356145615561656175618561956205621562256235624562556265627562856295630563156325633563456355636563756385639564056415642564356445645564656475648564956505651565256535654565556565657565856595660566156625663566456655666566756685669567056715672567356745675567656775678567956805681568256835684568556865687568856895690569156925693569456955696569756985699570057015702570357045705570657075708570957105711571257135714571557165717571857195720572157225723572457255726572757285729573057315732573357345735573657375738573957405741574257435744574557465747574857495750575157525753575457555756575757585759576057615762576357645765576657675768576957705771577257735774577557765777577857795780578157825783578457855786578757885789579057915792579357945795579657975798579958005801580258035804580558065807580858095810581158125813581458155816581758185819582058215822582358245825582658275828582958305831583258335834583558365837583858395840584158425843584458455846584758485849585058515852585358545855585658575858585958605861586258635864586558665867586858695870587158725873587458755876587758785879588058815882588358845885588658875888588958905891589258935894589558965897589858995900590159025903590459055906590759085909591059115912591359145915591659175918591959205921592259235924592559265927592859295930593159325933593459355936593759385939594059415942594359445945594659475948594959505951595259535954595559565957595859595960596159625963596459655966596759685969597059715972597359745975597659775978597959805981598259835984598559865987598859895990599159925993599459955996599759985999600060016002600360046005600660076008600960106011601260136014601560166017601860196020602160226023602460256026602760286029603060316032603360346035603660376038603960406041604260436044604560466047604860496050605160526053605460556056605760586059606060616062606360646065606660676068606960706071607260736074607560766077607860796080608160826083608460856086608760886089609060916092609360946095609660976098609961006101610261036104610561066107610861096110611161126113611461156116611761186119612061216122612361246125612661276128612961306131613261336134613561366137613861396140614161426143614461456146614761486149615061516152615361546155615661576158615961606161616261636164616561666167616861696170617161726173617461756176617761786179618061816182618361846185618661876188618961906191619261936194619561966197619861996200620162026203620462056206620762086209621062116212621362146215621662176218621962206221622262236224622562266227622862296230623162326233623462356236623762386239624062416242624362446245624662476248624962506251625262536254625562566257625862596260626162626263626462656266626762686269627062716272627362746275627662776278627962806281628262836284628562866287628862896290629162926293629462956296629762986299630063016302630363046305630663076308630963106311631263136314631563166317631863196320632163226323632463256326632763286329633063316332633363346335633663376338633963406341634263436344634563466347634863496350635163526353635463556356635763586359636063616362636363646365636663676368636963706371637263736374637563766377637863796380638163826383638463856386638763886389639063916392639363946395639663976398639964006401640264036404640564066407640864096410641164126413641464156416641764186419642064216422642364246425642664276428642964306431643264336434643564366437643864396440644164426443644464456446644764486449645064516452645364546455645664576458645964606461646264636464646564666467646864696470647164726473647464756476647764786479648064816482648364846485648664876488648964906491649264936494649564966497649864996500650165026503650465056506650765086509651065116512651365146515651665176518651965206521652265236524652565266527652865296530653165326533653465356536653765386539654065416542654365446545654665476548654965506551655265536554655565566557655865596560656165626563656465656566656765686569657065716572657365746575657665776578657965806581658265836584658565866587658865896590659165926593659465956596659765986599660066016602660366046605660666076608660966106611661266136614661566166617661866196620662166226623662466256626662766286629663066316632663366346635663666376638663966406641664266436644664566466647664866496650665166526653665466556656665766586659666066616662666366646665666666676668666966706671667266736674667566766677667866796680668166826683668466856686668766886689669066916692669366946695669666976698669967006701670267036704670567066707670867096710671167126713671467156716671767186719672067216722672367246725672667276728672967306731673267336734673567366737673867396740674167426743674467456746674767486749675067516752675367546755675667576758675967606761676267636764676567666767676867696770677167726773677467756776677767786779678067816782678367846785678667876788678967906791679267936794679567966797679867996800680168026803680468056806680768086809681068116812681368146815681668176818681968206821682268236824682568266827682868296830683168326833683468356836683768386839684068416842684368446845684668476848684968506851685268536854685568566857685868596860686168626863686468656866686768686869687068716872687368746875687668776878687968806881688268836884688568866887688868896890689168926893689468956896689768986899690069016902690369046905690669076908690969106911691269136914691569166917691869196920692169226923692469256926692769286929693069316932693369346935693669376938693969406941694269436944694569466947694869496950695169526953695469556956695769586959696069616962696369646965696669676968696969706971697269736974697569766977697869796980698169826983698469856986698769886989699069916992699369946995699669976998699970007001700270037004700570067007700870097010701170127013701470157016701770187019702070217022702370247025702670277028702970307031703270337034703570367037703870397040704170427043704470457046704770487049705070517052705370547055705670577058705970607061706270637064706570667067706870697070707170727073707470757076707770787079708070817082708370847085708670877088708970907091709270937094709570967097709870997100710171027103710471057106710771087109711071117112711371147115711671177118711971207121712271237124712571267127712871297130713171327133713471357136713771387139714071417142714371447145714671477148714971507151715271537154715571567157715871597160716171627163716471657166716771687169717071717172717371747175717671777178717971807181718271837184718571867187718871897190719171927193719471957196719771987199720072017202720372047205720672077208720972107211721272137214721572167217721872197220722172227223722472257226722772287229723072317232723372347235723672377238723972407241724272437244724572467247724872497250725172527253725472557256725772587259726072617262726372647265726672677268726972707271727272737274727572767277727872797280728172827283728472857286728772887289729072917292729372947295729672977298729973007301730273037304730573067307730873097310731173127313731473157316731773187319732073217322732373247325732673277328732973307331733273337334733573367337733873397340734173427343734473457346734773487349735073517352735373547355735673577358735973607361736273637364736573667367736873697370737173727373737473757376737773787379738073817382738373847385738673877388738973907391739273937394739573967397739873997400740174027403740474057406740774087409741074117412741374147415741674177418741974207421742274237424742574267427742874297430743174327433743474357436743774387439744074417442744374447445744674477448744974507451745274537454745574567457745874597460746174627463746474657466746774687469747074717472747374747475747674777478747974807481748274837484748574867487748874897490749174927493749474957496749774987499750075017502750375047505750675077508750975107511751275137514751575167517751875197520752175227523752475257526752775287529753075317532753375347535753675377538753975407541754275437544754575467547754875497550755175527553755475557556755775587559756075617562756375647565756675677568756975707571757275737574757575767577757875797580758175827583758475857586758775887589759075917592759375947595759675977598759976007601760276037604760576067607760876097610761176127613761476157616761776187619762076217622762376247625762676277628762976307631763276337634763576367637763876397640764176427643764476457646764776487649765076517652765376547655765676577658765976607661766276637664766576667667766876697670767176727673767476757676767776787679768076817682768376847685768676877688768976907691769276937694769576967697769876997700770177027703770477057706770777087709771077117712771377147715771677177718771977207721772277237724772577267727772877297730773177327733773477357736773777387739774077417742774377447745774677477748774977507751775277537754775577567757775877597760776177627763776477657766776777687769777077717772777377747775777677777778777977807781778277837784778577867787778877897790779177927793779477957796779777987799780078017802780378047805780678077808780978107811781278137814781578167817781878197820782178227823782478257826782778287829783078317832783378347835783678377838783978407841784278437844784578467847784878497850785178527853785478557856785778587859786078617862786378647865786678677868786978707871787278737874787578767877787878797880788178827883788478857886788778887889789078917892789378947895789678977898789979007901790279037904790579067907790879097910791179127913791479157916791779187919792079217922792379247925792679277928792979307931793279337934793579367937793879397940794179427943794479457946794779487949795079517952795379547955795679577958795979607961796279637964796579667967796879697970797179727973797479757976797779787979798079817982798379847985798679877988798979907991799279937994799579967997799879998000800180028003800480058006800780088009801080118012801380148015801680178018801980208021802280238024802580268027802880298030803180328033803480358036803780388039804080418042804380448045804680478048804980508051805280538054805580568057805880598060806180628063806480658066806780688069807080718072807380748075807680778078807980808081808280838084808580868087808880898090809180928093809480958096809780988099810081018102810381048105810681078108810981108111811281138114811581168117811881198120812181228123812481258126812781288129813081318132813381348135813681378138813981408141814281438144814581468147814881498150815181528153815481558156815781588159816081618162816381648165816681678168816981708171817281738174817581768177817881798180818181828183818481858186818781888189819081918192819381948195819681978198819982008201820282038204820582068207820882098210821182128213821482158216821782188219822082218222822382248225822682278228822982308231823282338234823582368237823882398240824182428243824482458246824782488249825082518252825382548255825682578258825982608261826282638264826582668267826882698270827182728273827482758276827782788279828082818282828382848285828682878288828982908291829282938294829582968297829882998300830183028303830483058306830783088309831083118312831383148315831683178318831983208321832283238324832583268327832883298330833183328333833483358336833783388339834083418342834383448345834683478348834983508351835283538354835583568357835883598360836183628363836483658366836783688369837083718372837383748375837683778378837983808381838283838384838583868387838883898390839183928393839483958396839783988399840084018402840384048405840684078408840984108411841284138414841584168417841884198420842184228423842484258426842784288429843084318432843384348435843684378438843984408441844284438444844584468447844884498450845184528453845484558456845784588459846084618462846384648465846684678468846984708471847284738474847584768477847884798480848184828483848484858486848784888489849084918492849384948495849684978498849985008501850285038504850585068507850885098510851185128513851485158516851785188519852085218522852385248525852685278528852985308531853285338534853585368537853885398540854185428543854485458546854785488549855085518552855385548555855685578558855985608561856285638564856585668567856885698570857185728573857485758576857785788579858085818582858385848585858685878588858985908591859285938594859585968597859885998600860186028603860486058606860786088609861086118612861386148615861686178618861986208621862286238624862586268627862886298630863186328633863486358636863786388639864086418642864386448645864686478648864986508651865286538654865586568657865886598660866186628663866486658666866786688669867086718672867386748675867686778678867986808681868286838684868586868687868886898690869186928693869486958696869786988699870087018702870387048705870687078708870987108711871287138714871587168717871887198720872187228723872487258726872787288729873087318732873387348735873687378738873987408741874287438744874587468747874887498750875187528753875487558756875787588759876087618762876387648765876687678768876987708771877287738774877587768777877887798780878187828783878487858786878787888789879087918792879387948795879687978798879988008801880288038804880588068807880888098810881188128813881488158816881788188819882088218822882388248825882688278828882988308831883288338834883588368837883888398840884188428843884488458846884788488849885088518852885388548855885688578858885988608861886288638864886588668867886888698870887188728873887488758876887788788879888088818882888388848885888688878888888988908891889288938894889588968897889888998900890189028903890489058906890789088909891089118912891389148915891689178918891989208921892289238924892589268927892889298930893189328933893489358936893789388939894089418942894389448945894689478948894989508951895289538954895589568957895889598960896189628963896489658966896789688969897089718972897389748975897689778978897989808981898289838984898589868987898889898990899189928993899489958996899789988999900090019002900390049005900690079008900990109011901290139014901590169017901890199020902190229023902490259026902790289029903090319032903390349035903690379038903990409041904290439044904590469047904890499050905190529053905490559056905790589059906090619062906390649065906690679068906990709071907290739074907590769077907890799080908190829083908490859086908790889089909090919092909390949095909690979098909991009101910291039104910591069107910891099110911191129113911491159116911791189119912091219122912391249125912691279128912991309131913291339134913591369137913891399140914191429143914491459146914791489149915091519152915391549155915691579158915991609161916291639164916591669167916891699170917191729173917491759176917791789179918091819182918391849185918691879188918991909191919291939194919591969197919891999200920192029203920492059206920792089209921092119212921392149215921692179218921992209221922292239224922592269227922892299230923192329233923492359236923792389239924092419242924392449245924692479248924992509251925292539254925592569257925892599260926192629263926492659266926792689269927092719272927392749275927692779278927992809281928292839284928592869287928892899290929192929293929492959296929792989299930093019302930393049305930693079308930993109311931293139314931593169317931893199320932193229323932493259326932793289329933093319332933393349335933693379338933993409341934293439344934593469347934893499350935193529353935493559356935793589359936093619362936393649365936693679368936993709371937293739374937593769377937893799380938193829383938493859386938793889389939093919392939393949395939693979398939994009401940294039404940594069407940894099410941194129413941494159416941794189419942094219422942394249425942694279428942994309431943294339434943594369437943894399440944194429443944494459446944794489449945094519452945394549455945694579458945994609461946294639464946594669467946894699470947194729473947494759476947794789479948094819482948394849485948694879488948994909491949294939494949594969497949894999500950195029503950495059506950795089509951095119512951395149515951695179518951995209521952295239524952595269527952895299530953195329533953495359536953795389539954095419542954395449545954695479548954995509551955295539554955595569557955895599560956195629563956495659566956795689569957095719572957395749575957695779578957995809581958295839584958595869587958895899590959195929593959495959596959795989599960096019602960396049605960696079608960996109611961296139614961596169617961896199620962196229623962496259626962796289629963096319632963396349635963696379638963996409641964296439644964596469647964896499650965196529653965496559656965796589659966096619662966396649665966696679668966996709671967296739674967596769677967896799680968196829683968496859686968796889689969096919692969396949695969696979698969997009701970297039704970597069707970897099710971197129713971497159716971797189719972097219722972397249725972697279728972997309731973297339734973597369737973897399740974197429743974497459746974797489749975097519752975397549755975697579758975997609761976297639764976597669767976897699770977197729773977497759776977797789779978097819782978397849785978697879788978997909791979297939794979597969797979897999800980198029803980498059806980798089809981098119812981398149815981698179818981998209821982298239824982598269827982898299830983198329833983498359836983798389839984098419842984398449845984698479848984998509851985298539854985598569857985898599860986198629863986498659866986798689869987098719872987398749875987698779878987998809881988298839884988598869887988898899890989198929893989498959896989798989899990099019902990399049905990699079908990999109911991299139914991599169917991899199920992199229923992499259926992799289929993099319932993399349935993699379938993999409941994299439944994599469947994899499950995199529953995499559956995799589959996099619962996399649965996699679968996999709971997299739974997599769977997899799980998199829983998499859986998799889989999099919992999399949995999699979998999910000100011000210003100041000510006100071000810009100101001110012100131001410015100161001710018100191002010021100221002310024100251002610027100281002910030100311003210033100341003510036100371003810039100401004110042100431004410045100461004710048100491005010051100521005310054100551005610057100581005910060100611006210063100641006510066100671006810069100701007110072100731007410075100761007710078100791008010081100821008310084100851008610087100881008910090100911009210093100941009510096100971009810099101001010110102101031010410105101061010710108101091011010111101121011310114101151011610117101181011910120101211012210123101241012510126101271012810129101301013110132101331013410135101361013710138101391014010141101421014310144101451014610147101481014910150101511015210153101541015510156101571015810159101601016110162101631016410165101661016710168101691017010171101721017310174101751017610177101781017910180101811018210183101841018510186101871018810189101901019110192101931019410195101961019710198101991020010201102021020310204102051020610207102081020910210102111021210213102141021510216102171021810219102201022110222102231022410225102261022710228102291023010231102321023310234102351023610237102381023910240102411024210243102441024510246102471024810249102501025110252102531025410255102561025710258102591026010261102621026310264102651026610267102681026910270102711027210273102741027510276102771027810279102801028110282102831028410285102861028710288102891029010291102921029310294102951029610297102981029910300103011030210303103041030510306103071030810309103101031110312103131031410315103161031710318103191032010321103221032310324103251032610327103281032910330103311033210333103341033510336103371033810339103401034110342103431034410345103461034710348103491035010351103521035310354103551035610357103581035910360103611036210363103641036510366103671036810369103701037110372103731037410375103761037710378103791038010381103821038310384103851038610387103881038910390103911039210393103941039510396103971039810399104001040110402104031040410405104061040710408104091041010411104121041310414104151041610417104181041910420104211042210423104241042510426104271042810429104301043110432104331043410435104361043710438104391044010441104421044310444104451044610447104481044910450104511045210453104541045510456104571045810459104601046110462104631046410465104661046710468104691047010471104721047310474104751047610477104781047910480104811048210483104841048510486104871048810489104901049110492104931049410495104961049710498104991050010501105021050310504105051050610507105081050910510105111051210513105141051510516105171051810519105201052110522105231052410525105261052710528105291053010531105321053310534105351053610537105381053910540105411054210543105441054510546105471054810549105501055110552105531055410555105561055710558105591056010561105621056310564105651056610567105681056910570105711057210573105741057510576105771057810579105801058110582105831058410585105861058710588105891059010591105921059310594105951059610597105981059910600106011060210603106041060510606106071060810609106101061110612106131061410615106161061710618106191062010621106221062310624106251062610627106281062910630106311063210633106341063510636106371063810639106401064110642106431064410645106461064710648106491065010651106521065310654106551065610657106581065910660106611066210663106641066510666106671066810669106701067110672106731067410675106761067710678106791068010681106821068310684106851068610687106881068910690106911069210693106941069510696106971069810699107001070110702107031070410705107061070710708107091071010711107121071310714107151071610717107181071910720107211072210723107241072510726107271072810729107301073110732107331073410735107361073710738107391074010741107421074310744107451074610747107481074910750107511075210753107541075510756107571075810759107601076110762107631076410765107661076710768107691077010771107721077310774107751077610777107781077910780107811078210783107841078510786107871078810789107901079110792107931079410795107961079710798107991080010801108021080310804108051080610807108081080910810108111081210813108141081510816108171081810819108201082110822108231082410825108261082710828108291083010831108321083310834108351083610837108381083910840108411084210843108441084510846108471084810849108501085110852108531085410855108561085710858108591086010861108621086310864108651086610867108681086910870108711087210873108741087510876108771087810879108801088110882108831088410885108861088710888108891089010891108921089310894108951089610897108981089910900109011090210903109041090510906109071090810909109101091110912109131091410915109161091710918109191092010921109221092310924109251092610927109281092910930109311093210933109341093510936109371093810939109401094110942109431094410945109461094710948109491095010951109521095310954109551095610957109581095910960109611096210963109641096510966109671096810969109701097110972109731097410975109761097710978109791098010981109821098310984109851098610987109881098910990109911099210993109941099510996109971099810999110001100111002110031100411005110061100711008110091101011011110121101311014110151101611017110181101911020110211102211023110241102511026110271102811029110301103111032110331103411035110361103711038110391104011041110421104311044110451104611047110481104911050110511105211053110541105511056110571105811059110601106111062110631106411065110661106711068110691107011071110721107311074110751107611077110781107911080110811108211083110841108511086110871108811089110901109111092110931109411095110961109711098110991110011101111021110311104111051110611107111081110911110111111111211113111141111511116111171111811119111201112111122111231112411125111261112711128111291113011131111321113311134111351113611137111381113911140111411114211143111441114511146111471114811149111501115111152111531115411155111561115711158111591116011161111621116311164111651116611167111681116911170111711117211173111741117511176111771117811179111801118111182111831118411185111861118711188111891119011191111921119311194111951119611197111981119911200112011120211203112041120511206112071120811209112101121111212112131121411215112161121711218112191122011221112221122311224112251122611227112281122911230112311123211233112341123511236112371123811239112401124111242112431124411245112461124711248112491125011251112521125311254112551125611257112581125911260112611126211263112641126511266112671126811269112701127111272112731127411275112761127711278112791128011281112821128311284112851128611287112881128911290112911129211293112941129511296112971129811299113001130111302113031130411305113061130711308113091131011311113121131311314113151131611317113181131911320113211132211323113241132511326113271132811329113301133111332113331133411335113361133711338113391134011341113421134311344113451134611347113481134911350113511135211353113541135511356113571135811359113601136111362113631136411365113661136711368113691137011371113721137311374113751137611377113781137911380113811138211383113841138511386113871138811389113901139111392113931139411395113961139711398113991140011401114021140311404114051140611407114081140911410114111141211413114141141511416114171141811419114201142111422114231142411425114261142711428114291143011431114321143311434114351143611437114381143911440114411144211443114441144511446114471144811449114501145111452114531145411455114561145711458114591146011461114621146311464114651146611467114681146911470114711147211473114741147511476114771147811479114801148111482114831148411485114861148711488114891149011491114921149311494114951149611497114981149911500115011150211503115041150511506115071150811509115101151111512115131151411515115161151711518115191152011521115221152311524115251152611527115281152911530115311153211533115341153511536115371153811539115401154111542115431154411545115461154711548115491155011551115521155311554115551155611557115581155911560115611156211563115641156511566115671156811569115701157111572115731157411575115761157711578115791158011581115821158311584115851158611587115881158911590115911159211593115941159511596115971159811599116001160111602116031160411605116061160711608116091161011611116121161311614116151161611617116181161911620116211162211623116241162511626116271162811629116301163111632116331163411635116361163711638116391164011641116421164311644116451164611647116481164911650116511165211653116541165511656116571165811659116601166111662116631166411665116661166711668116691167011671116721167311674116751167611677116781167911680116811168211683116841168511686116871168811689116901169111692116931169411695116961169711698116991170011701117021170311704117051170611707117081170911710117111171211713117141171511716117171171811719117201172111722117231172411725117261172711728117291173011731117321173311734117351173611737117381173911740117411174211743117441174511746117471174811749117501175111752117531175411755117561175711758117591176011761117621176311764117651176611767117681176911770117711177211773117741177511776117771177811779117801178111782117831178411785117861178711788117891179011791117921179311794117951179611797117981179911800118011180211803118041180511806118071180811809118101181111812118131181411815118161181711818118191182011821118221182311824118251182611827118281182911830118311183211833118341183511836118371183811839118401184111842118431184411845118461184711848118491185011851118521185311854118551185611857118581185911860118611186211863118641186511866118671186811869118701187111872118731187411875118761187711878118791188011881118821188311884118851188611887118881188911890118911189211893118941189511896118971189811899119001190111902119031190411905119061190711908119091191011911119121191311914119151191611917119181191911920119211192211923119241192511926119271192811929119301193111932119331193411935119361193711938119391194011941119421194311944119451194611947119481194911950119511195211953119541195511956119571195811959119601196111962119631196411965119661196711968119691197011971119721197311974119751197611977119781197911980119811198211983119841198511986119871198811989119901199111992119931199411995119961199711998119991200012001120021200312004120051200612007120081200912010120111201212013120141201512016120171201812019120201202112022120231202412025120261202712028120291203012031120321203312034120351203612037120381203912040120411204212043120441204512046120471204812049120501205112052120531205412055120561205712058120591206012061120621206312064120651206612067120681206912070120711207212073120741207512076120771207812079120801208112082120831208412085120861208712088120891209012091120921209312094120951209612097120981209912100121011210212103121041210512106121071210812109121101211112112121131211412115121161211712118121191212012121121221212312124121251212612127121281212912130121311213212133121341213512136121371213812139121401214112142121431214412145121461214712148121491215012151121521215312154121551215612157121581215912160121611216212163121641216512166121671216812169121701217112172121731217412175121761217712178121791218012181121821218312184121851218612187121881218912190121911219212193121941219512196121971219812199122001220112202122031220412205122061220712208122091221012211122121221312214122151221612217122181221912220122211222212223122241222512226122271222812229122301223112232122331223412235122361223712238122391224012241122421224312244122451224612247122481224912250122511225212253122541225512256122571225812259122601226112262122631226412265122661226712268122691227012271122721227312274122751227612277122781227912280122811228212283122841228512286122871228812289122901229112292122931229412295122961229712298122991230012301123021230312304123051230612307123081230912310123111231212313123141231512316123171231812319123201232112322123231232412325123261232712328123291233012331123321233312334123351233612337123381233912340123411234212343123441234512346123471234812349123501235112352123531235412355123561235712358123591236012361123621236312364123651236612367123681236912370123711237212373123741237512376123771237812379123801238112382123831238412385123861238712388123891239012391123921239312394123951239612397123981239912400124011240212403124041240512406124071240812409124101241112412124131241412415124161241712418124191242012421124221242312424124251242612427124281242912430124311243212433124341243512436124371243812439124401244112442124431244412445124461244712448124491245012451124521245312454124551245612457124581245912460124611246212463124641246512466124671246812469124701247112472124731247412475124761247712478124791248012481124821248312484124851248612487124881248912490124911249212493124941249512496124971249812499125001250112502125031250412505125061250712508125091251012511125121251312514125151251612517125181251912520125211252212523125241252512526125271252812529125301253112532125331253412535125361253712538125391254012541125421254312544125451254612547125481254912550125511255212553125541255512556125571255812559125601256112562125631256412565125661256712568125691257012571125721257312574125751257612577125781257912580125811258212583125841258512586125871258812589125901259112592125931259412595125961259712598125991260012601126021260312604126051260612607126081260912610126111261212613126141261512616126171261812619126201262112622126231262412625126261262712628126291263012631126321263312634126351263612637126381263912640126411264212643126441264512646126471264812649126501265112652126531265412655126561265712658126591266012661126621266312664126651266612667126681266912670126711267212673126741267512676126771267812679126801268112682126831268412685126861268712688126891269012691126921269312694126951269612697126981269912700127011270212703127041270512706127071270812709127101271112712127131271412715127161271712718127191272012721127221272312724127251272612727127281272912730127311273212733127341273512736127371273812739127401274112742127431274412745127461274712748127491275012751127521275312754127551275612757127581275912760127611276212763127641276512766127671276812769127701277112772127731277412775127761277712778127791278012781127821278312784127851278612787127881278912790127911279212793127941279512796127971279812799128001280112802128031280412805128061280712808128091281012811128121281312814128151281612817128181281912820128211282212823128241282512826128271282812829128301283112832128331283412835128361283712838128391284012841128421284312844128451284612847128481284912850128511285212853128541285512856128571285812859128601286112862128631286412865128661286712868128691287012871128721287312874128751287612877128781287912880128811288212883128841288512886128871288812889128901289112892128931289412895128961289712898128991290012901129021290312904129051290612907129081290912910129111291212913129141291512916129171291812919129201292112922129231292412925129261292712928129291293012931129321293312934129351293612937129381293912940129411294212943129441294512946129471294812949129501295112952129531295412955129561295712958129591296012961129621296312964129651296612967129681296912970129711297212973129741297512976129771297812979129801298112982129831298412985129861298712988129891299012991129921299312994129951299612997129981299913000130011300213003130041300513006130071300813009130101301113012130131301413015130161301713018130191302013021130221302313024130251302613027130281302913030130311303213033130341303513036130371303813039130401304113042130431304413045130461304713048130491305013051130521305313054130551305613057130581305913060130611306213063130641306513066130671306813069130701307113072130731307413075130761307713078130791308013081130821308313084130851308613087130881308913090130911309213093130941309513096130971309813099131001310113102131031310413105131061310713108131091311013111131121311313114131151311613117131181311913120131211312213123131241312513126131271312813129131301313113132131331313413135131361313713138131391314013141131421314313144131451314613147131481314913150131511315213153131541315513156131571315813159131601316113162131631316413165131661316713168131691317013171131721317313174131751317613177131781317913180131811318213183131841318513186131871318813189131901319113192131931319413195131961319713198131991320013201132021320313204132051320613207132081320913210132111321213213132141321513216132171321813219132201322113222132231322413225132261322713228132291323013231132321323313234132351323613237132381323913240132411324213243132441324513246132471324813249132501325113252132531325413255132561325713258132591326013261132621326313264132651326613267132681326913270132711327213273132741327513276132771327813279132801328113282132831328413285132861328713288132891329013291132921329313294132951329613297132981329913300133011330213303133041330513306133071330813309133101331113312133131331413315133161331713318133191332013321133221332313324133251332613327133281332913330133311333213333133341333513336133371333813339133401334113342133431334413345133461334713348133491335013351133521335313354133551335613357133581335913360133611336213363133641336513366133671336813369133701337113372133731337413375133761337713378133791338013381133821338313384133851338613387133881338913390133911339213393133941339513396133971339813399134001340113402134031340413405134061340713408134091341013411134121341313414134151341613417134181341913420134211342213423134241342513426134271342813429134301343113432134331343413435134361343713438134391344013441134421344313444134451344613447134481344913450134511345213453134541345513456134571345813459134601346113462134631346413465134661346713468134691347013471134721347313474134751347613477134781347913480134811348213483134841348513486134871348813489134901349113492134931349413495134961349713498134991350013501135021350313504135051350613507135081350913510135111351213513135141351513516135171351813519135201352113522135231352413525135261352713528135291353013531135321353313534135351353613537135381353913540135411354213543135441354513546135471354813549135501355113552135531355413555135561355713558135591356013561135621356313564135651356613567135681356913570135711357213573135741357513576135771357813579135801358113582135831358413585135861358713588135891359013591135921359313594135951359613597135981359913600136011360213603136041360513606136071360813609136101361113612136131361413615136161361713618136191362013621136221362313624136251362613627136281362913630136311363213633136341363513636136371363813639136401364113642136431364413645136461364713648136491365013651136521365313654136551365613657136581365913660136611366213663136641366513666136671366813669136701367113672136731367413675136761367713678136791368013681136821368313684136851368613687136881368913690136911369213693136941369513696136971369813699137001370113702137031370413705137061370713708137091371013711137121371313714137151371613717137181371913720137211372213723137241372513726137271372813729137301373113732137331373413735137361373713738137391374013741137421374313744137451374613747137481374913750137511375213753137541375513756137571375813759137601376113762137631376413765137661376713768137691377013771137721377313774137751377613777137781377913780137811378213783137841378513786137871378813789137901379113792137931379413795137961379713798137991380013801138021380313804138051380613807138081380913810138111381213813138141381513816138171381813819138201382113822138231382413825138261382713828138291383013831138321383313834138351383613837138381383913840138411384213843138441384513846138471384813849138501385113852138531385413855138561385713858138591386013861138621386313864138651386613867138681386913870138711387213873138741387513876138771387813879138801388113882138831388413885138861388713888138891389013891138921389313894138951389613897138981389913900139011390213903139041390513906139071390813909139101391113912139131391413915139161391713918139191392013921139221392313924139251392613927139281392913930139311393213933139341393513936139371393813939139401394113942139431394413945139461394713948139491395013951139521395313954139551395613957139581395913960139611396213963139641396513966139671396813969139701397113972139731397413975139761397713978139791398013981139821398313984139851398613987139881398913990139911399213993139941399513996139971399813999140001400114002140031400414005140061400714008140091401014011140121401314014140151401614017140181401914020140211402214023140241402514026140271402814029140301403114032140331403414035140361403714038140391404014041140421404314044140451404614047140481404914050140511405214053140541405514056140571405814059140601406114062140631406414065140661406714068140691407014071140721407314074140751407614077140781407914080140811408214083140841408514086140871408814089140901409114092140931409414095140961409714098140991410014101141021410314104141051410614107141081410914110141111411214113141141411514116141171411814119141201412114122141231412414125141261412714128141291413014131141321413314134141351413614137141381413914140141411414214143141441414514146141471414814149141501415114152141531415414155141561415714158141591416014161141621416314164141651416614167141681416914170141711417214173141741417514176141771417814179141801418114182141831418414185141861418714188141891419014191141921419314194141951419614197141981419914200142011420214203142041420514206142071420814209142101421114212142131421414215142161421714218142191422014221142221422314224142251422614227142281422914230142311423214233142341423514236142371423814239142401424114242142431424414245142461424714248142491425014251142521425314254142551425614257142581425914260142611426214263142641426514266142671426814269142701427114272142731427414275142761427714278142791428014281142821428314284142851428614287142881428914290142911429214293142941429514296142971429814299143001430114302143031430414305143061430714308143091431014311143121431314314143151431614317143181431914320143211432214323143241432514326143271432814329143301433114332143331433414335143361433714338143391434014341143421434314344143451434614347143481434914350143511435214353143541435514356143571435814359143601436114362143631436414365143661436714368143691437014371143721437314374143751437614377143781437914380143811438214383143841438514386143871438814389143901439114392143931439414395143961439714398143991440014401144021440314404144051440614407144081440914410144111441214413144141441514416144171441814419144201442114422144231442414425144261442714428144291443014431144321443314434144351443614437144381443914440144411444214443144441444514446144471444814449144501445114452144531445414455144561445714458144591446014461144621446314464144651446614467144681446914470144711447214473144741447514476144771447814479144801448114482144831448414485144861448714488144891449014491144921449314494144951449614497144981449914500145011450214503145041450514506145071450814509145101451114512145131451414515145161451714518145191452014521145221452314524145251452614527145281452914530145311453214533145341453514536145371453814539145401454114542145431454414545145461454714548145491455014551145521455314554145551455614557145581455914560145611456214563145641456514566145671456814569145701457114572145731457414575145761457714578145791458014581145821458314584145851458614587145881458914590145911459214593145941459514596145971459814599146001460114602146031460414605146061460714608146091461014611146121461314614146151461614617146181461914620146211462214623146241462514626146271462814629146301463114632146331463414635146361463714638146391464014641146421464314644146451464614647146481464914650146511465214653146541465514656146571465814659146601466114662146631466414665146661466714668146691467014671146721467314674146751467614677146781467914680146811468214683146841468514686146871468814689146901469114692146931469414695146961469714698146991470014701147021470314704147051470614707147081470914710147111471214713147141471514716147171471814719147201472114722147231472414725147261472714728147291473014731147321473314734147351473614737147381473914740147411474214743147441474514746147471474814749147501475114752147531475414755147561475714758147591476014761147621476314764147651476614767147681476914770147711477214773147741477514776147771477814779147801478114782147831478414785147861478714788147891479014791147921479314794147951479614797147981479914800148011480214803148041480514806148071480814809148101481114812148131481414815148161481714818148191482014821148221482314824148251482614827148281482914830148311483214833148341483514836148371483814839148401484114842148431484414845148461484714848148491485014851148521485314854148551485614857148581485914860148611486214863148641486514866148671486814869148701487114872148731487414875148761487714878148791488014881148821488314884148851488614887148881488914890148911489214893148941489514896148971489814899149001490114902149031490414905149061490714908149091491014911149121491314914149151491614917149181491914920149211492214923149241492514926149271492814929149301493114932149331493414935149361493714938149391494014941149421494314944149451494614947149481494914950149511495214953149541495514956149571495814959149601496114962149631496414965149661496714968149691497014971149721497314974149751497614977149781497914980149811498214983149841498514986149871498814989149901499114992149931499414995149961499714998149991500015001150021500315004150051500615007150081500915010150111501215013150141501515016150171501815019150201502115022150231502415025150261502715028150291503015031150321503315034150351503615037150381503915040150411504215043150441504515046150471504815049150501505115052150531505415055150561505715058150591506015061150621506315064150651506615067150681506915070150711507215073150741507515076150771507815079150801508115082150831508415085150861508715088150891509015091150921509315094150951509615097150981509915100151011510215103151041510515106151071510815109151101511115112151131511415115151161511715118151191512015121151221512315124151251512615127151281512915130151311513215133151341513515136151371513815139151401514115142151431514415145151461514715148151491515015151151521515315154151551515615157151581515915160151611516215163151641516515166151671516815169151701517115172151731517415175151761517715178151791518015181151821518315184151851518615187151881518915190151911519215193151941519515196151971519815199152001520115202152031520415205152061520715208152091521015211152121521315214152151521615217152181521915220152211522215223152241522515226152271522815229152301523115232152331523415235152361523715238152391524015241152421524315244152451524615247152481524915250152511525215253152541525515256152571525815259152601526115262152631526415265152661526715268152691527015271152721527315274152751527615277152781527915280152811528215283152841528515286152871528815289152901529115292152931529415295152961529715298152991530015301153021530315304153051530615307153081530915310153111531215313153141531515316153171531815319153201532115322153231532415325153261532715328153291533015331153321533315334153351533615337153381533915340153411534215343153441534515346153471534815349153501535115352153531535415355153561535715358153591536015361153621536315364153651536615367153681536915370153711537215373153741537515376153771537815379153801538115382153831538415385153861538715388153891539015391153921539315394153951539615397153981539915400154011540215403154041540515406154071540815409154101541115412154131541415415154161541715418154191542015421154221542315424154251542615427154281542915430154311543215433154341543515436154371543815439154401544115442154431544415445154461544715448154491545015451154521545315454154551545615457154581545915460154611546215463154641546515466154671546815469154701547115472154731547415475154761547715478154791548015481154821548315484154851548615487154881548915490154911549215493154941549515496154971549815499155001550115502155031550415505155061550715508155091551015511155121551315514155151551615517155181551915520155211552215523155241552515526155271552815529155301553115532155331553415535155361553715538155391554015541155421554315544155451554615547155481554915550155511555215553155541555515556155571555815559155601556115562155631556415565155661556715568155691557015571155721557315574155751557615577155781557915580155811558215583155841558515586155871558815589155901559115592155931559415595155961559715598155991560015601156021560315604156051560615607156081560915610156111561215613156141561515616156171561815619156201562115622156231562415625156261562715628156291563015631156321563315634156351563615637156381563915640156411564215643156441564515646156471564815649156501565115652156531565415655156561565715658156591566015661156621566315664156651566615667156681566915670156711567215673156741567515676156771567815679156801568115682156831568415685156861568715688156891569015691156921569315694156951569615697156981569915700157011570215703157041570515706157071570815709157101571115712157131571415715157161571715718157191572015721157221572315724157251572615727157281572915730157311573215733157341573515736157371573815739157401574115742157431574415745157461574715748157491575015751157521575315754157551575615757157581575915760157611576215763157641576515766157671576815769157701577115772157731577415775157761577715778157791578015781157821578315784157851578615787157881578915790157911579215793157941579515796157971579815799158001580115802158031580415805158061580715808158091581015811158121581315814158151581615817158181581915820158211582215823158241582515826158271582815829158301583115832158331583415835158361583715838158391584015841158421584315844158451584615847158481584915850158511585215853158541585515856158571585815859158601586115862158631586415865158661586715868158691587015871158721587315874158751587615877158781587915880158811588215883158841588515886158871588815889158901589115892158931589415895158961589715898158991590015901159021590315904159051590615907159081590915910159111591215913159141591515916159171591815919159201592115922159231592415925159261592715928159291593015931159321593315934159351593615937159381593915940159411594215943159441594515946
  1. <body>
  2. <p class="centered"> Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa</p>
  3. <p class="book">Mahāvaṃsapāḷi</p>
  4. <p class="chapter">Pathamapariccheda</p>
  5. <p class="subhead">Mahiyaṅgaṇāgamanaṃ</p>
  6. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  7. <p class="gatha1"> Namassitvāna <a name="M0.0001"></a> sambuddhaṃ, susuddhaṃ suddhavaṃsajaṃ;</p>
  8. <p class="gathalast">Mahāvaṃsaṃ pavakkhāmi, nānānūnādhikārikaṃ.</p>
  9. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  10. <p class="gatha1"> Porāṇehi kato’peso, ativitthārito kvaci;</p>
  11. <p class="gathalast">Atīva kvaci saṃkhitto, anekapunaruttako.</p>
  12. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  13. <p class="gatha1"> Vajjitaṃ tehi dosehi, sukhaggahaṇadhāraṇaṃ;</p>
  14. <p class="gathalast">Pasādasaṃvegakaraṃ, sutito ca upāgataṃ.</p>
  15. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  16. <p class="gatha1"> Pasādajanake ṭhāne, tathā saṃvegakārake;</p>
  17. <p class="gathalast">Janayanto pasādañca, saṃvegañca suṇātha taṃ.</p>
  18. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  19. <p class="gatha1"> Dīpaṅkarañhi sambuddhaṃ, passitvā no jino purā;</p>
  20. <p class="gathalast">Lokaṃ dukkhā pamocetuṃ, bodhāya paṇidhiṃ akā.</p>
  21. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  22. <p class="gatha1"> Tato tañceva sambuddhaṃ, koṇḍaññaṃ maṅgalaṃ muniṃ;</p>
  23. <p class="gathalast">Sumanaṃ revataṃ buddhaṃ, sobhitañca mahāmuniṃ.</p>
  24. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  25. <p class="gatha1"> Anomadassiṃ sambuddhaṃ, padumaṃ nāradaṃ jinaṃ;</p>
  26. <p class="gathalast">Padumuttarasambuddhaṃ, sumedhañca tathāgataṃ.</p>
  27. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  28. <p class="gatha1"> Sujātaṃ piyadassiñca, atthadassiñca nāyakaṃ;</p>
  29. <p class="gathalast">Dhammadassiñca siddhatthaṃ, tissaṃ phussajinaṃ tathā.</p>
  30. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  31. <p class="gatha1"> Vipassiṃ sikhīsambuddhaṃ, sambuddhaṃ vessabhuṃ vibhuṃ;</p>
  32. <p class="gathalast">Kakusandhañca sambuddhaṃ, koṇāgamanameva ca.</p>
  33. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  34. <p class="gatha1"> Kassapaṃ sugatañca’me, sambuddhe catuvīsati;</p>
  35. <p class="gathalast">Ārādhetvā mahāvīro, tehi bodhāya byākato.</p>
  36. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  37. <p class="gatha1"> Puretvā <a name="M0.0002"></a> pāramī sabbā, patvā sambodhimuttamaṃ;</p>
  38. <p class="gathalast">Uttamo gotamo buddho, satte dukkhā pamocayi.</p>
  39. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  40. <p class="gatha1"> Magadhesu ruvelāyaṃ, bodhimūle mahāmuni;</p>
  41. <p class="gathalast">Visākhapuṇṇamāyaṃ so, patto sambodhimuttamaṃ.</p>
  42. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  43. <p class="gatha1"> Sattāhāni tahiṃ satta, so vimuttisukhaṃ paraṃ;</p>
  44. <p class="gathalast">Vindantaṃ madhurattañca, dassayanto vasī vasi.</p>
  45. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  46. <p class="gatha1"> Tato bārāṇasiṃ gantvā, dhammacakkaṃ pagattayi;</p>
  47. <p class="gathalast">Tattha vassa vasanto’va, saṭṭhiṃ arahataṃ akā.</p>
  48. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  49. <p class="gatha1"> Te dhammadesanatthāya, vissajjetvāna bhikkhavo;</p>
  50. <p class="gathalast">Vinetvā ca tato tiṃsa-sahā ye bhaddavaggiye.</p>
  51. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  52. <p class="gatha1"> Sahassajaṭile nātho, vinetuṃ kassapādike;</p>
  53. <p class="gathalast">Hemante uruvelāyaṃ, vasite paripācayaṃ.</p>
  54. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  55. <p class="gatha1"> Uruvelakassapassa, mahāyaññe upaṭṭhite;</p>
  56. <p class="gathalast">Tassa’ttano nāgamane, icchācāraṃ vijāniya.</p>
  57. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  58. <p class="gatha1"> Uttarakuruto bhikkhaṃ, āharitvā rimaddano;</p>
  59. <p class="gathalast">Anotattadahe bhutvā, sāyanhasamaye sayaṃ.</p>
  60. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  61. <p class="gatha1"> Bodhito navame māse, phussapuṇṇamiyaṃ jino;</p>
  62. <p class="gathalast">Laṅkādīpaṃ visodhetuṃ, laṅkādīpamupāgami.</p>
  63. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  64. <p class="gatha1"> Sāsanujjotanaṃ ṭhānaṃ, laṃkā ñātā jinena hi;</p>
  65. <p class="gathalast">Yakkhapuṇṇāya laṅkāya, yakkhā nibbā siyāti ca.</p>
  66. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  67. <p class="gatha1"> Ñātova laṅkāmajjhamhi, gaṅgābhīre manorame;</p>
  68. <p class="gathalast">Tiyojanāya te ramme, ekayojanavitthate.</p>
  69. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  70. <p class="gatha1"> Mahānāgavanuyyāne, yakkhasaṅgāmabhūmiyā;</p>
  71. <p class="gathalast">Laṅkādīpaṭṭhayakkhānaṃ, mahāyakkhasamāgamo.</p>
  72. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  73. <p class="gatha1"> Upāgato taṃ sugato, mahāyakkhasamāgamaṃ;</p>
  74. <p class="gathalast">Samāgamassa majjhamhi, tattha tesaṃ siropari.</p>
  75. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  76. <p class="gatha1"> Mahiyaṅgaṇathūpassa, ṭhāne vehāyasaṃ jino;</p>
  77. <p class="gathalast">Vuṭṭhivātandhakāresi, tesaṃ saṃvejanaṃ akā.</p>
  78. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  79. <p class="gatha1"> Te bhayaṭṭhā’bhayaṃ yakkhā, ayācuṃ abhayaṃ jinaṃ;</p>
  80. <p class="gathalast">Jino abhayado āha, yakkhe te’ti bhayaddīte.</p>
  81. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  82. <p class="gatha1"> Yakkhā <a name="M0.0003"></a> bhayaṃ vo dukkhañca, harissāmi idaṃ ahaṃ;</p>
  83. <p class="gathalast">Tumhe nisajjaṭhānaṃ me, samaggā detha no idha.</p>
  84. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  85. <p class="gatha1"> Āhu te sugataṃ yakkhā, dema mārisa te idha;</p>
  86. <p class="gathalast">Sabbepi sakalaṃ dīpaṃ, dehi no abhayaṃ tuvaṃ.</p>
  87. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  88. <p class="gatha1"> Bhayaṃ sītaṃ tamaṃ tesaṃ, hantvā taṃ dinnabhūmiyaṃ;</p>
  89. <p class="gathalast">Cammakkhandhaṃ attharitvā, tatthā’ sīno jino tato.</p>
  90. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  91. <p class="gatha1"> Cammakkhaṇḍaṃ pasāresi, ādittaṃ taṃ samantato;</p>
  92. <p class="gathalast">Ghammābhibhūtā te bhītā, ṭhitā ante samantato.</p>
  93. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  94. <p class="gatha1"> Giridīpaṃ tato nātho, rammaṃ tesaṃ idhā’nayi;</p>
  95. <p class="gathalast">Tesu tattha paviṭṭhesu, yathāṭhāne ṭhapesi ca.</p>
  96. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  97. <p class="gatha1"> Nātho taṃ saṃkhipi dhammaṃ, tadā devā samāgamuṃ;</p>
  98. <p class="gathalast">Tasmiṃ samāgame tesaṃ, satthā dhamma madesayi.</p>
  99. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  100. <p class="gatha1"> Nekesaṃ pāṇakoṭīnaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  101. <p class="gathalast">Saraṇesu ca sīlesu, ṭhitā āsuṃ asaṃkhiyā.</p>
  102. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  103. <p class="gatha1"> Sotāpattiphalaṃ patvā, sele sumanakūṭake;</p>
  104. <p class="gathalast">Mahāsumanadevindo, pūjiyaṃ yāci pūjiyaṃ.</p>
  105. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  106. <p class="gatha1"> Siraṃ parāmasitvāna, nīlāmalasiroruho;</p>
  107. <p class="gathalast">Pāṇimatteadā kese, tassa pāṇa hito jino.</p>
  108. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  109. <p class="gatha1"> So taṃ suvaṇṇacaṅkoṭa-varenādāya satthuno;</p>
  110. <p class="gathalast">Nisinnaṭṭhānaracite, nānāratanasañcaye.</p>
  111. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  112. <p class="gatha1"> Sabbato sattaratane, te ṭhapetvā siroruhe;</p>
  113. <p class="gathalast">So indanīlathūpena, pidahesi namassi ca.</p>
  114. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  115. <p class="gatha1"> Parinibbutamhi sambuddhe, citakato ca iddhiyā;</p>
  116. <p class="gathalast">Ādāya jinagīvaṭṭhiṃ, thero sarabhūnāmako.</p>
  117. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  118. <p class="gatha1"> Therassa sāriputtassa, sisso ānīya cetiye;</p>
  119. <p class="gathalast">Tasmiṃyeva ṭhapetvāna, bhikkhūhi parivārito.</p>
  120. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  121. <p class="gatha1"> Chādāpetvā medavaṇṇa-pāsāṇehi mahiddhiko;</p>
  122. <p class="gathalast">Thūpaṃ dvādasahatthuccaṃ, kārāpetvāna pakkami.</p>
  123. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  124. <p class="gatha1"> Devānaṃpiyatissassa, rañño bhātukudhārako;</p>
  125. <p class="gathalast">Uddhacūḷābhayo nāma, disvā cetiya mabbhutaṃ.</p>
  126. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  127. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0004"></a> chādayitvā kāresi, tiṃsahatthucca cetiyaṃ;</p>
  128. <p class="gathalast">Maddanto damiḷe rājā, tatraṭṭho dukkhagāmaṇi.</p>
  129. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  130. <p class="gatha1"> Asītihatthaṃ kāresi, tassa kañjukacetiyaṃ;</p>
  131. <p class="gathalast">Mahiyaṅgaṇathūpoya-meso evaṃ patiṭṭhito.</p>
  132. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  133. <p class="gatha1"> Evaṃ dīpamimaṃkatvā, manussārahamissaro;</p>
  134. <p class="gathalast">Uruvelamagā dhīro, uruvīra parakkamoti.</p>
  135. <p class="centered">Mahiyaṅgaṇāgamanaṃ niṭṭhitaṃ.</p>
  136. <p class="subhead">Nāgadīpāgamana</p>
  137. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  138. <p class="gatha1"> Mahākāruṇiko satthā, sabbalokahite rato;</p>
  139. <p class="gathalast">Bodhito pañcame vasse, vasaṃ jetavane jino.</p>
  140. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  141. <p class="gatha1"> Mahodarassa nāgassa, tathā cūḷodarassa ca;</p>
  142. <p class="gathalast">Mātulabhāgineyyānaṃ, maṇipallaṅkahetukaṃ.</p>
  143. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  144. <p class="gatha1"> Disvā sapārisajjānaṃ, saṅgāmaṃ paccupaṭṭhitaṃ;</p>
  145. <p class="gathalast">Sambuddho cittamāsassa, kāḷapakkhe uposathe.</p>
  146. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  147. <p class="gatha1"> Pātoyeva samādāya, pavaraṃ pattacīvaraṃ;</p>
  148. <p class="gathalast">Anukampāya nāgānaṃ, nāgadīpamupāgami.</p>
  149. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  150. <p class="gatha1"> Mahādaro’piso nāgo, tadā rājā ahiddhiko;</p>
  151. <p class="gathalast">Samudde nāgabhavane, dasaddhasatayojane.</p>
  152. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  153. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭhikā tassa kaṇhā, vaḍḍhamānamhi pabbate;</p>
  154. <p class="gathalast">Nāgarājassa dinnā’si, tassa cūḷodaro suto.</p>
  155. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  156. <p class="gatha1"> Tassa mātā mahāmātu, maṇipallaṅkamuttamaṃ;</p>
  157. <p class="gathalast">Datvā kālakatā nāgī, mātulena tathā hi so.</p>
  158. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  159. <p class="gatha1"> Ahosi bhāgineyyassa, saṅgāmo paccupaṭṭhito;</p>
  160. <p class="gathalast">Pabbateyyā’pi nāgā te, ahesuñhi mahiddhikā.</p>
  161. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  162. <p class="gatha1"> Samiddhisumano nāma, devo jetavane ṭhitaṃ;</p>
  163. <p class="gathalast">Rājāyatanamādāya, attano bhavanaṃ subhaṃ.</p>
  164. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  165. <p class="gatha1"> Buddhānumatiyāyeva, chattākāraṃ jinopari;</p>
  166. <p class="gathalast">Dhārayanto upāgañchi, ṭhānaṃ taṃ pubbavuṭṭhakaṃ.</p>
  167. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  168. <p class="gatha1"> Devo <a name="M0.0005"></a> hi so nāgadīpe, manusso’nantare bhave;</p>
  169. <p class="gathalast">Ahosi rājāyatana-ṭhitaṭhāne sa addasa.</p>
  170. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  171. <p class="gatha1"> Paccekabuddha bhuñjante, disvā cittaṃ pasādiya;</p>
  172. <p class="gathalast">Pattasodhanasākhāyo, tesaṃ pādāsi tena so.</p>
  173. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  174. <p class="gatha1"> Nibbattitasmiṃ rukkhasmiṃ, jetuyyāne manorame;</p>
  175. <p class="gathalast">Dvārakoṭṭhakapassamhi, pacchā bahi ahosi so.</p>
  176. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  177. <p class="gatha1"> Devātidevo devassa, tassa vuddhiñca passiya;</p>
  178. <p class="gathalast">Idaṃ ṭhāna hitatthañca, taṃ sarukkhaṃ idhānayi.</p>
  179. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  180. <p class="gatha1"> Saṅgāmamajjhe ākāse, nisinno tattha nāyako;</p>
  181. <p class="gathalast">Tamaṃ tamonudo tesaṃ, nāgānaṃ hiṃsanaṃ akā.</p>
  182. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  183. <p class="gatha1"> Assāsento bhayaṭṭe te, ālokaṃ paviddhaṃsayi;</p>
  184. <p class="gathalast">Te disvā sugataṃ tuṭṭhā, pāde vandiṃsu satthuno.</p>
  185. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  186. <p class="gatha1"> Tesaṃ dhammamadesesi, sāmaggikaraṇaṃ jino;</p>
  187. <p class="gathalast">Ubho’pi te patītā taṃ, pallaṅkaṃ munino aduṃ.</p>
  188. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  189. <p class="gatha1"> Satthā bhūmigato tattha, pasīdisvāna āsane;</p>
  190. <p class="gathalast">Tehi dibbannapānehi, nāgarājehi tappito.</p>
  191. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  192. <p class="gatha1"> Te jalaṭṭhe talaṭṭhe ca, bhujage’sītikoṭiyo;</p>
  193. <p class="gathalast">Saraṇesu ca sīlesu, patiṭṭhāpesi nāyako.</p>
  194. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  195. <p class="gatha1"> Mahodarassa nāgassa, mātulo maṇiakkhiko;</p>
  196. <p class="gathalast">Kalyāṇiyaṃ nāgarājā, yuddhaṃ kātuṃ tahiṃ gato.</p>
  197. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  198. <p class="gatha1"> Buddhagāmamhi paṭhame, sutvā saddhammadesanaṃ;</p>
  199. <p class="gathalast">Ṭhito saraṇasīlesu, tatthā’yāci tathāgataṃ.</p>
  200. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  201. <p class="gatha1"> Mahatī anukampāno, katā nātha tayā ayaṃ;</p>
  202. <p class="gathalast">Tavānāgamane sabbe, mayaṃ bhasmī bhavāmahe.</p>
  203. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  204. <p class="gatha1"> Anukampā mahī pite, visuṃ hotu mahodaya;</p>
  205. <p class="gathalast">Punarāgamanenettha, vāsabhūmiṃ mamā mama.</p>
  206. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  207. <p class="gatha1"> Adhivāsayitvā bhagavā, tuṇhibhāve nidhāgamaṃ;</p>
  208. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpesi tattheva, rājāyatanacetiyaṃ.</p>
  209. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  210. <p class="gatha1"> Tañcapi <a name="M0.0006"></a> rājāyatanaṃ, pallañcaṅka mahārahaṃ;</p>
  211. <p class="gathalast">Appesi nāgarājūnaṃ, lokanātho namassituṃ.</p>
  212. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  213. <p class="gatha1"> Paribhogacetiyaṃ mayhaṃ, nāgarājā namassatha;</p>
  214. <p class="gathalast">Taṃ bhavissati votātā, hitāya ca sukhāya ca.</p>
  215. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  216. <p class="gatha1"> Iccevamādiṃ sugato, nāgānaṃ anusāsanaṃ;</p>
  217. <p class="gathalast">Katvā jetavanaṃ eva, gato lokānukampakoti.</p>
  218. <p class="centered">Nāgadīpāgamanaṃ</p>
  219. <p class="subhead">Kalyāṇāgamanaṃ</p>
  220. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  221. <p class="gatha1"> Tato so tatiye vasse,</p>
  222. <p class="gatha2">Nāgindo maṇiakkhiko;</p>
  223. <p class="gatha3">Upasaṅkamma sambuddhaṃ,</p>
  224. <p class="gathalast">Satasaṅghaṃ nimantayi.</p>
  225. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  226. <p class="gatha1"> Bodhito aṭṭhame vasse, vasaṃ jetavane jino;</p>
  227. <p class="gathalast">Nātho pañcahi bhikkhūnaṃ, satehi parivārito.</p>
  228. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  229. <p class="gatha1"> Dutiye divase bhatta-kāle ārocite jino;</p>
  230. <p class="gathalast">Ramme vesākhamāsamhi, puṇṇamāyaṃ munissaro.</p>
  231. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  232. <p class="gatha1"> Tattheva pārupitvāna, saṅghāṭiṃ pattamādiya;</p>
  233. <p class="gathalast">Āgā kalyāṇidesaṃ taṃ, maṇiakkhinivesanaṃ.</p>
  234. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  235. <p class="gatha1"> Kalyāṇi cetiyaṭhāne, kate ratanamaṇḍape;</p>
  236. <p class="gathalast">Mahārahamhi pallaṅke, sahasaṅghenu’pāvisi.</p>
  237. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  238. <p class="gatha1"> Dibbehi khajjabhojjehi, sagaṇo sagaṇaṃ jinaṃ;</p>
  239. <p class="gathalast">Nāgarājā dhammarājaṃ, santappesi sumānaso.</p>
  240. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  241. <p class="gatha1"> Tattha dhammaṃ desayitvā, satthā lonukampako;</p>
  242. <p class="gathalast">Uggantvā sumane kūṭe, padaṃ dassesi nāyako.</p>
  243. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  244. <p class="gatha1"> Tasmiṃ pabbatapādamhi, sahasaṅgho yathāsukhaṃ;</p>
  245. <p class="gathalast">Divā vihāraṃ katvāna, dīghavāpi mupāgami.</p>
  246. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  247. <p class="gatha1"> Tattha <a name="M0.0007"></a> cetiyaṭhānamhi, sasaṅghova nisīdiya;</p>
  248. <p class="gathalast">Samādhiṃ appayī nātho, ṭhānāgāravapattiyā.</p>
  249. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  250. <p class="gatha1"> Tato vuṭṭhāya ṭhānamhā, ṭhānāṭhānesu kovido;</p>
  251. <p class="gathalast">Mahāmeghavanārāma-ṭhānamāga mahāmuni.</p>
  252. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  253. <p class="gatha1"> Mahābodhiṭhitaṭhāne, nisīditvā sasāvako;</p>
  254. <p class="gathalast">Samādhiṃ appayī nātho, mahāthūpaṭhite tathā.</p>
  255. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  256. <p class="gatha1"> Thūpārāmamhi thūpassa, ṭhitaṭhāne tatheva ca;</p>
  257. <p class="gathalast">Samādhito’tha vuṭṭhāya, silācetiyaṭhānago.</p>
  258. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  259. <p class="gatha1"> Sahāgate devagaṇo, gaṇī samanusāsiya;</p>
  260. <p class="gathalast">Tato jetavanaṃ buddho, buddhasabbatthako agā.</p>
  261. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  262. <p class="gatha1"> Evaṃ laṅkāya nātho, hitamamitamatī āyatiṃ pekkhamāno;</p>
  263. <p class="gatha2">Tasmiṃ kālamhi laṃkāsurabhujagagaṇādīnamatthañca passaṃ;</p>
  264. <p class="gatha3">Āgā tikkhattumetaṃ ativipuladayo lokadīpo sudīpaṃ;</p>
  265. <p class="gathalast">Dīpo tenāyamāsi sujanabahumano dhammadīpāva bhāsīti.</p>
  266. <p class="centered">Kalyāṇāgamanaṃ</p>
  267. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  268. <p class="centered">Tathāgatābhigamanaṃ nāma</p>
  269. <p class="centered">Paṭhamo paricchedo.</p>
  270. <p class="chapter">Dutiyapariccheda</p>
  271. <p class="subhead">Mahāsammatavaṃsa</p>
  272. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  273. <p class="gatha1"> Mahāsammata <a name="M0.0008"></a> rājassa, vaṃsajo hi mahāmuni;</p>
  274. <p class="gathalast">Kappassādimhi rājā’si, mahāsammatanāmako.</p>
  275. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  276. <p class="gatha1"> Rojo ca vararojo ca, tathā kalyāṇakā duve;</p>
  277. <p class="gathalast">Uposatho ca mandhātā, carako’pacarā duve.</p>
  278. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  279. <p class="gatha1"> Cetīyo mucalo ceva, mahāmūcalanāmako;</p>
  280. <p class="gathalast">Mucalindo sāgaro ceva, sāgaro deva vanāmako.</p>
  281. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  282. <p class="gatha1"> Bharato bhagīratho ceva, ruci ca suruci pica;</p>
  283. <p class="gathalast">Patāpo mahāpatāpo, panādā ca tathā duve.</p>
  284. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  285. <p class="gatha1"> Sudassano ca neru ca, tathā eva duve duve;</p>
  286. <p class="gathalast">Pacchimā cā’ti rājāno, tassa puttapaputtakā.</p>
  287. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  288. <p class="gatha1"> Asaṃkhiyāyukā ete, aṭṭhavīsati bhūmipā;</p>
  289. <p class="gathalast">Kusāvatiṃ rājagahaṃ, mithilañcāpi āvasuṃ.</p>
  290. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  291. <p class="gatha1"> Tato satañca rājano, chappaññāsa ca saṭṭhi ca;</p>
  292. <p class="gathalast">Caturāsīti sahassāni, chattiṃsā ca tato pare.</p>
  293. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  294. <p class="gatha1"> Dvattiṃsa aṭṭhavīsā ca, dvāvīsati tato pare;</p>
  295. <p class="gathalast">Aṭṭhārasa sattarasa, pañcadasa catuddasa.</p>
  296. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  297. <p class="gatha1"> Nava satta dvādasa ca, pañcavīsa tatopare;</p>
  298. <p class="gathalast">Pañcavīsaṃ dvādasa ca, dvādasañca navā pica.</p>
  299. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  300. <p class="gatha1"> Caturāsītisahassāni, makhādevādikāpi ca;</p>
  301. <p class="gathalast">Caturāsītisahassāni, kaḷārājanakādayo.</p>
  302. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  303. <p class="gatha1"> Soḷasa yāva okkātaṃ, paputtā rāsito ime;</p>
  304. <p class="gathalast">Visuṃ visuṃ pure rajjaṃ, kamato anusāsisuṃ.</p>
  305. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  306. <p class="gatha1"> Okkāmukho jeṭṭhaputto, okkākasā’si bhūpati;</p>
  307. <p class="gathalast">Nipuro candīmā candaṃ-mukho ca sivi sañjayo.</p>
  308. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  309. <p class="gatha1"> Vessantara <a name="M0.0009"></a> mahārājā, jālī ca sīhavāhano;</p>
  310. <p class="gathalast">Sīhassaro ca iccete, tassa putta pa puttakā.</p>
  311. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  312. <p class="gatha1"> Dveasīti sahassāni, sīhassarassa rājino;</p>
  313. <p class="gathalast">Putta pa putta rājāno, jayaseno tadantimo.</p>
  314. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  315. <p class="gatha1"> Ete kapilavatthusmiṃ, sakyarājāti vissutā;</p>
  316. <p class="gathalast">Sīhahanu mahārājā, jayasenassa atrajo.</p>
  317. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  318. <p class="gatha1"> Jayasenassa dhītā ca, nāmenā’si yasodharā;</p>
  319. <p class="gathalast">Devadaye devadaha-sakko nāmā’si bhūpati.</p>
  320. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  321. <p class="gatha1"> Añjano cā’tha kaccānā, āsuṃ tassa sutā duve;</p>
  322. <p class="gathalast">Mahesīcā’si kaccānā, rañño sīhahanussa sā.</p>
  323. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  324. <p class="gatha1"> Āsī añjanasakkassa, mahesī sā yasodharā;</p>
  325. <p class="gathalast">Añjanassa duve dhītā, māyā cātha pajāpati.</p>
  326. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  327. <p class="gatha1"> Puttā duve daṇḍapāṇī, suppabuddho ca sākiyo;</p>
  328. <p class="gathalast">Pañca puttā duve dhītā, āsuṃ sīhahanussare.</p>
  329. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  330. <p class="gatha1"> Suddhodano dhotodano, sakkasukkamitodano;</p>
  331. <p class="gathalast">Amitā pamitācā’ti, ime pañca imā duve.</p>
  332. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  333. <p class="gatha1"> Suppabuddhassa sakkassa, mahesī amitā ahu;</p>
  334. <p class="gathalast">Tassā’suṃ bhaddakaccānā, devadatto duve sutā.</p>
  335. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  336. <p class="gatha1"> Māyā mahāpajāpati ceva, suddhodana mahesīyo;</p>
  337. <p class="gathalast">Suddhodana mahārañño, putto māyāya so jino.</p>
  338. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  339. <p class="gatha1"> Mahā sammatavaṃsamhi, asambhinne mahāmuni;</p>
  340. <p class="gathalast">Evaṃ pavatte sañjāto, sabba khatthiya muddhani.</p>
  341. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  342. <p class="gatha1"> Siddhatthassa kumārassa, bodhisattassa sā ahu;</p>
  343. <p class="gathalast">Mahesī bhaddakaccānā, putto tassā’si rāhulo.</p>
  344. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  345. <p class="gatha1"> Bimbisāro ca siddhattha-kumāro ca sahāyakā;</p>
  346. <p class="gathalast">Ubhinnaṃ pitaro cāpi, sahāyāeva te ahuṃ.</p>
  347. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  348. <p class="gatha1"> Bodhisatto bimbisārā, pañcavassādhiko ahu;</p>
  349. <p class="gathalast">Ekūnatiṃso vayasā, bodhisatto’bhinikkhami.</p>
  350. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  351. <p class="gatha1"> Padahitvāna <a name="M0.0010"></a> chabbassaṃ, bodhiṃ patvā kamena ca;</p>
  352. <p class="gathalast">Pañcatiṃso tha vayasā, bimbisāramupāgami.</p>
  353. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  354. <p class="gatha1"> Bimbisāro pannarasa-vasso’tha pītaraṃ sayaṃ;</p>
  355. <p class="gathalast">Abhisitto mahāpañño, patto rajjassa tassa tu.</p>
  356. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  357. <p class="gatha1"> Patte soḷasame vasse, satthā dhammamadesayi;</p>
  358. <p class="gathalast">Dvāpaññāseva vassāni, rajjaṃ kāresi so pana.</p>
  359. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  360. <p class="gatha1"> Rajje samā pannarasa, pubbe jinasamāgamā;</p>
  361. <p class="gathalast">Sattatiṃsa samā tassa, dharamāne tathāgate.</p>
  362. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  363. <p class="gatha1"> Bimbisārasuto’jāta-sattutaṃ ghātīyā’mati;</p>
  364. <p class="gathalast">Rajjaṃ dvattiṃsavassāni, mahāmittaddukārayī.</p>
  365. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  366. <p class="gatha1"> Ajātasattuno vasse, aṭṭhame muni nibbuto;</p>
  367. <p class="gathalast">Pacchā so kārayī rajjaṃ, vassāni catuvīsati.</p>
  368. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  369. <p class="gatha1"> Tathāgato sakalalokaggataṃ gato;</p>
  370. <p class="gatha2">Aniccatāva samavaso upāgato;</p>
  371. <p class="gatha3">Iti’dha yo bhayajananiṃ aniccataṃ,</p>
  372. <p class="gathalast">Avekkhate sa bhavati dukkhapāragūti.</p>
  373. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  374. <p class="centered">Mahāsammatavaṃso nāma</p>
  375. <p class="centered">Dutiyo paricchedo.</p>
  376. <p class="chapter">Tatiya pariccheda</p>
  377. <p class="subhead">Paṭhamadhammasaṃgīti</p>
  378. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  379. <p class="gatha1"> Pañcanetto <a name="M0.0011"></a> jino pañca-cattālīsasamā’samo;</p>
  380. <p class="gathalast">Ṭhatvā sabbāni kiccāni, katvā lokassa sabbathā.</p>
  381. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  382. <p class="gatha1"> Kusinārāyayamaka-sālānamantare vare;</p>
  383. <p class="gathalast">Vesākhapuṇṇamāyaṃ so, dīpo lokassa nibbuto.</p>
  384. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  385. <p class="gatha1"> Saṅkhyāpathamatikkantā, bhikkhū tattha samāgatā;</p>
  386. <p class="gathalast">Khattiyā brāhmaṇā vassā, suddhā devā tatheva ca.</p>
  387. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  388. <p class="gatha1"> Sattasatasahassāni, tesu pāmokkhabhikkhavo;</p>
  389. <p class="gathalast">Thero mahākassapova, saṅghatthero tadā ahu.</p>
  390. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  391. <p class="gatha1"> Satthusarīrasārīra-dhātukiccāni kāriya;</p>
  392. <p class="gathalast">Icchanto so mahāthero, satthu dhammaciraṭṭhitiṃ.</p>
  393. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  394. <p class="gatha1"> Lokanāthe dasabale, sattāhaparinibbute;</p>
  395. <p class="gathalast">Dubbhāsitaṃ subhaddassa, buddhassa vacanaṃ saraṃ.</p>
  396. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  397. <p class="gatha1"> Saraṃ cīvaradānañca, samatte ṭhapanaṃ tathā;</p>
  398. <p class="gathalast">Saddhammaṭhapanatthāya, muninā’nuggahaṃ kataṃ.</p>
  399. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  400. <p class="gatha1"> Kātuṃ saddhammasaṃgītiṃ, sambuddhānamate yati;</p>
  401. <p class="gathalast">Navaṅgasāsanadhare, sabbaṅgasamupāgate.</p>
  402. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  403. <p class="gatha1"> Bhikkhū pañcasateyeva, mahākhīṇāsave vare;</p>
  404. <p class="gathalast">Sammanni ekenūne tu, ānandattherakāraṇā.</p>
  405. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  406. <p class="gatha1"> Puna ānandattherā’pi, bhikkhūhi abhiyācito;</p>
  407. <p class="gathalast">Sammanni kātuṃ saṃgītiṃ, sā na sakkā hi taṃ vinā.</p>
  408. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  409. <p class="gatha1"> Sādhukīḷanasattāhaṃ, sattāhaṃ dhātubhājanaṃ;</p>
  410. <p class="gathalast">Iccaddhamāsaṃ khepetvā, sabbalokānukampakā.</p>
  411. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  412. <p class="gatha1"> Vassaṃ vasaṃ rājagahe, kassāma dhammasaṅgahaṃ;</p>
  413. <p class="gathalast">Nāññehi tatta vatthabba-miti katvāna nicchayaṃ.</p>
  414. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  415. <p class="gatha1"> Sokāturaṃ <a name="M0.0012"></a> tattha tattha, assāsento mahājanaṃ;</p>
  416. <p class="gathalast">Jambudīpamhi te therā, vicaritvāna cārikaṃ.</p>
  417. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  418. <p class="gatha1"> Āsaḷhisukkapakkhamhi, sukkapakkhaṭhitatthikā;</p>
  419. <p class="gathalast">Upāgamuṃ rājagahaṃ, sampannacatupaccayaṃ.</p>
  420. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  421. <p class="gatha1"> Tattheva vassūpagatā, te mahākassapādayo;</p>
  422. <p class="gathalast">Therā thiraguṇūpetā, sambuddhamatakovidā.</p>
  423. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  424. <p class="gatha1"> Vassānaṃ paṭhamaṃ māsaṃ, sabbasenāsanesu’pi;</p>
  425. <p class="gathalast">Kāresuṃ paṭisaṅkhāraṃ, vatvānā’jātasattuno.</p>
  426. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  427. <p class="gatha1"> Vihārapaṭisaṅkhāre, niṭṭhite ahu bhūpati;</p>
  428. <p class="gathalast">Idāni dhammasaṃgītiṃ, karissāmi mayaṃ iti.</p>
  429. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  430. <p class="gatha1"> Kattabbaṃ kintipuṭṭhassa, nisajjaṭhānamādisuṃ;</p>
  431. <p class="gathalast">Rājā katthāti pucchitvā, vuttaṭhānamhi tehi so.</p>
  432. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  433. <p class="gatha1"> Sīghaṃ vebhāraselassa, passe kāresi maṇḍapaṃ;</p>
  434. <p class="gathalast">Sattapaṇṇiguhādvāre, rammaṃ devasabhopamaṃ.</p>
  435. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  436. <p class="gatha1"> Sabbathā maṇḍayitvā taṃ, attharāpesi tattha so;</p>
  437. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ gaṇanāyeva, anagghattharaṇāni ca.</p>
  438. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  439. <p class="gatha1"> Nissāya dakkhiṇaṃ bhāgaṃ, uttarāmukhamuttamaṃ;</p>
  440. <p class="gathalast">Therāsanaṃ supaññattaṃ, āsi tattha mahārahaṃ.</p>
  441. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  442. <p class="gatha1"> Tasmiṃ maṇḍapamajjhasmiṃ, puratthamukhamuttamaṃ;</p>
  443. <p class="gathalast">Dhammāsanaṃ supaññattaṃ, ahosi sugatārahaṃ.</p>
  444. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  445. <p class="gatha1"> Rājā’rocayi therānaṃ, kammaṃ no niṭṭhitaṃ iti;</p>
  446. <p class="gathalast">Te therā theramānanda-mānandakaramabravuṃ.</p>
  447. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  448. <p class="gatha1"> Sve sannipāto ānanda, sekhena gamanaṃ tahiṃ;</p>
  449. <p class="gathalast">Na yuttante sadatthe tvaṃ, appamatto tato bhava.</p>
  450. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  451. <p class="gatha1"> Iccevaṃ codito thero, katvāna vīriyaṃ samaṃ;</p>
  452. <p class="gathalast">Iriyāpathato muttaṃ, arahattamapāpuṇi.</p>
  453. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  454. <p class="gatha1"> Vassānaṃ dutiye māse, dutiye divase pana;</p>
  455. <p class="gathalast">Rucire maṇḍape tasmiṃ, therā sannipatiṃsu te.</p>
  456. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  457. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā’nandattherassa, anucchavikamāsanaṃ;</p>
  458. <p class="gathalast">Āsanesu nisīdiṃsu, arahanto yathārahaṃ.</p>
  459. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  460. <p class="gatha1"> Thero’rahattapattiṃ <a name="M0.0013"></a> so, ñāpetuṃ tehi nāgamā;</p>
  461. <p class="gathalast">Kuhiṃ ānandatthero’ti, vuccamāne tu kehici.</p>
  462. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  463. <p class="gatha1"> Nimmujjitvā pathaviyā, gantvā jotipathena vā;</p>
  464. <p class="gathalast">Nisīdi thero ānando, attano ṭhapitāsane.</p>
  465. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  466. <p class="gatha1"> Upālithero vinaye, sesadhamme asesake;</p>
  467. <p class="gathalast">Ānandattheramakaruṃ, sabbe therā dhurandhare.</p>
  468. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  469. <p class="gatha1"> Mahāthero sakattānaṃ, vinayaṃ pucchituṃ sayaṃ;</p>
  470. <p class="gathalast">Sammannu’pālithero ca, vissajjetuṃ tameva tu.</p>
  471. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  472. <p class="gatha1"> Therāsane nisīditvā, vinayaṃ tamapucchi so;</p>
  473. <p class="gathalast">Dhammāsane nisīditvā, vissajjesi tameva so.</p>
  474. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  475. <p class="gatha1"> Vinayaññūnamaggena, vissajjitakamena te;</p>
  476. <p class="gathalast">Sabbe sajjhāyamakaruṃ, vinayaṃ nayakovidā.</p>
  477. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  478. <p class="gatha1"> Aggaṃ bahussutādīnaṃ, kosārakkhaṃ mahesino;</p>
  479. <p class="gathalast">Sammannitvāna attānaṃ, thero dhammamapucchi so.</p>
  480. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  481. <p class="gatha1"> Tathā sammanniya’ttānaṃ, dhammāsanāgato sayaṃ;</p>
  482. <p class="gathalast">Vissajjesi tamānanda-tthero dhammamasesato.</p>
  483. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  484. <p class="gatha1"> Vedehamuninā tena, vissajjitakamena te;</p>
  485. <p class="gathalast">Sabbe sajjhāyamakaruṃ, dhammaṃ dhammatthakovidā.</p>
  486. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  487. <p class="gatha1"> Evaṃ sattahi māsehi, dhammasaṃgīti niṭṭhitā;</p>
  488. <p class="gathalast">Sabbalokahitatthāya, sabbalokahi tehi sā.</p>
  489. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  490. <p class="gatha1"> Mahākassapatherena, idaṃ sugatasāsanaṃ;</p>
  491. <p class="gathalast">Pañcavassasahassāni, samatthaṃ vattane kataṃ.</p>
  492. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  493. <p class="gatha1"> Atīva jātapāmojjā, sandhārakajalantikā;</p>
  494. <p class="gathalast">Saṃgītipariyosāne, chaddhākampi mahāmahī.</p>
  495. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  496. <p class="gatha1"> Acchariyāni cā’hesuṃ, lokenekāninekadhā;</p>
  497. <p class="gathalast">Thereheva katattā ca, theriyāyaṃ paramparā.</p>
  498. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  499. <p class="gatha1"> Paṭhamaṃ saṅgahaṃ katvā, sabbalokahitaṃ bahuṃ;</p>
  500. <p class="gathalast">Te yāvatāyukaṃ ṭhatvā, therā sabbepi nibbutā.</p>
  501. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  502. <p class="gatha1"> Therā’pi <a name="M0.0014"></a> te matipadīpahatandhakārā,</p>
  503. <p class="gatha2">Lokandhakārahananamhi mahāpadīpā;</p>
  504. <p class="gatha3">Nibbāpitā maraṇaghoramahānilena,</p>
  505. <p class="gathalast">Tenāpi jīvitamadaṃ matimā jaheyyāti.</p>
  506. <p class="centered">Sujanappasādaṃsaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  507. <p class="centered">Paṭhamadhammasaṃgītināma</p>
  508. <p class="centered">Tatiyo paricchedo.</p>
  509. <p class="chapter">Catuttha pariccheda</p>
  510. <p class="subhead">Dutiya saṃgīti</p>
  511. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  512. <p class="gatha1"> Ajātasattu putto taṃ, ghātetvā’dāyi bhaddako;</p>
  513. <p class="gathalast">Rajjaṃ soḷasavassāni, kāresi mittadūbhiko.</p>
  514. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  515. <p class="gatha1"> Udayabhadda putto taṃ, ghātetvā anuruddhako;</p>
  516. <p class="gathalast">Anuruddhassa putto taṃ, ghātetvā muṇḍanāmako.</p>
  517. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  518. <p class="gatha1"> Mittadduno dummatino, te’pi rajjamakārayuṃ;</p>
  519. <p class="gathalast">Tesaṃ ubhinnaṃ rajjesu, aṭṭhavassāna’tikkamuṃ.</p>
  520. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  521. <p class="gatha1"> Muṇḍassa putto pitaraṃ, ghātetvā nāgadāsako;</p>
  522. <p class="gathalast">Catuvīsativassāni, rajjaṃ kāresi pāpako.</p>
  523. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  524. <p class="gatha1"> Pitughātakavaṃso’ya, mītikuddhā’tha nāgarā;</p>
  525. <p class="gathalast">Nāgadāsaka rājānaṃ, apanetvā samāgatā.</p>
  526. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  527. <p class="gatha1"> Susunāgoti paññātaṃ, amaccaṃ sādhusammataṃ;</p>
  528. <p class="gathalast">Rajje samabhisiñjiṃsu, sabbesaṃ hitamānasā.</p>
  529. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  530. <p class="gatha1"> So <a name="M0.0015"></a> aṭṭhārasavassāni, rājā rajjamakārayi;</p>
  531. <p class="gathalast">Kāḷāso ko tassa putto, aṭṭhavīsati kārayi.</p>
  532. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  533. <p class="gatha1"> Atīte dasame vasse, kāḷāsokassa rājino;</p>
  534. <p class="gathalast">Sambuddhaparinibbānā, evaṃ vassasataṃ ahu.</p>
  535. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  536. <p class="gatha1"> Tadā vesāliyā bhikkhū, anekā vajjiputtakā;</p>
  537. <p class="gathalast">Siṅgīloṇaṃ dvaṅgulañca, tathā gāmantarammi ca.</p>
  538. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  539. <p class="gatha1"> Āvāsā’numatā’ciṇṇaṃ, amathitaṃ jalogi ca;</p>
  540. <p class="gathalast">Nisīdanaṃ adasakaṃ, jātarūpādikaṃ iti.</p>
  541. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  542. <p class="gatha1"> Dasavatthūni dīpesuṃ, kappantīti alajjīno;</p>
  543. <p class="gathalast">Taṃ sutvāna yasatthero, evaṃ vajjīsu cārikaṃ.</p>
  544. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  545. <p class="gatha1"> Chaḷabhiñño balappatto, yaso kākaṇḍakatrajo;</p>
  546. <p class="gathalast">Taṃ sametuṃ saussāho, tatthāgami’mahāvanaṃ.</p>
  547. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  548. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā’posathagge te, kaṃsapātiṃ sahodhakaṃ;</p>
  549. <p class="gathalast">Kahāpaṇādiṃ saṅghassa, detha’nā’hu upāsake.</p>
  550. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  551. <p class="gatha1"> Na kappate taṃ mā detha, iti thero savārayi;</p>
  552. <p class="gathalast">Paṭisāraṇīyaṃ kammaṃ, yasattherassa te karuṃ.</p>
  553. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  554. <p class="gatha1"> Yācitvā anudūtaṃ so, saha tena puraṃ gato;</p>
  555. <p class="gathalast">Attano dhammavādittaṃ, saññāpetvā’ga sāgare.</p>
  556. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  557. <p class="gatha1"> Anudūtavaco sutvā, tamukkhipitumāgatā;</p>
  558. <p class="gathalast">Parikkhipiya aṭṭhaṃsu, saraṃ therassa bhikkhavo.</p>
  559. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  560. <p class="gatha1"> Thero uggamma nabhasā, gantvā kosambiyaṃ tato;</p>
  561. <p class="gathalast">Pāveyyakā vantikānaṃ, bhikkhūnaṃ santikaṃ lahuṃ.</p>
  562. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  563. <p class="gatha1"> Vesesi dūtetu sayaṃ, gantvā’ho gaṅgapabbataṃ;</p>
  564. <p class="gathalast">Āha sambhūtattherassa, taṃ sabbaṃ sāṇavāsino.</p>
  565. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  566. <p class="gatha1"> Pāveyyakā saṭṭhitherā, asitā’vantikāpi ca;</p>
  567. <p class="gathalast">Mahākhīṇāsavā sabbe, ahogaṅgamhi otaruṃ.</p>
  568. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  569. <p class="gatha1"> Bhikkhavo sannipatitā, sabbe tattha tato tato;</p>
  570. <p class="gathalast">Āsuṃ navutisahassāni, mantetvā akhilā’pi te.</p>
  571. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  572. <p class="gatha1"> Soreyya <a name="M0.0016"></a> revatattheraṃ, bahussuta manāsavaṃ;</p>
  573. <p class="gathalast">Taṃ kālapamukhaṃ ñatvā, passituṃ nikkhamiṃsu taṃ.</p>
  574. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  575. <p class="gatha1"> Thero tammantanaṃ sutvā, vesāliṃ gantumeva so;</p>
  576. <p class="gathalast">Icchanto phāsugamanaṃ, tato nikkhami taṅkhaṇaṃ.</p>
  577. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  578. <p class="gatha1"> Pāto pātova nikkhanta-ṭṭhānaṃ tena mahattanā;</p>
  579. <p class="gathalast">Sāyaṃ sāyamupentānaṃ, sahajotiyamaddasuṃ.</p>
  580. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  581. <p class="gatha1"> Tattha sambhūtattherena, yasatthero niyojito;</p>
  582. <p class="gathalast">Saddhammasavanante taṃ, revatathera muttamaṃ.</p>
  583. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  584. <p class="gatha1"> Upecca dasavatthūni, pucchi thero paṭikkhipi;</p>
  585. <p class="gathalast">Sutvā’dhikaraṇaṃ tañca, nisedhemāti abravi.</p>
  586. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  587. <p class="gatha1"> Pāpāpi pakkhaṃ pekkhantā, revatatthera muttamaṃ;</p>
  588. <p class="gathalast">Sāmaṇakaṃ parikkhāraṃ, paṭiyādiya te bahuṃ.</p>
  589. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  590. <p class="gatha1"> Sīghaṃ nāvāya gantvāna, sahajātisamīpagā;</p>
  591. <p class="gathalast">Karonti bhattavissaggaṃ, bhattakāle upaṭṭhite.</p>
  592. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  593. <p class="gatha1"> Sahajātiṃ āvasanto, sāḷathero vicintiyā;</p>
  594. <p class="gathalast">Pāveyyakā dhammavādī, iti passi anāsavo.</p>
  595. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  596. <p class="gatha1"> Upecca taṃ mahābrahmā, dhamme niṭṭhāti abravi;</p>
  597. <p class="gathalast">Niccaṃ dhamme ṭhitattaṃ so, attano tassa abravi.</p>
  598. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  599. <p class="gatha1"> Te parikkhāramādāya, revatattheramaddasuṃ;</p>
  600. <p class="gathalast">Thero na gaṇhi tappakkha-gāhī sissaṃ paṇāmayī.</p>
  601. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  602. <p class="gatha1"> Vesāliṃ te tato gantvā, tato pupphapuraṃ gatā;</p>
  603. <p class="gathalast">Vadiṃsu kāḷāsokassa, narindassa alajjīno.</p>
  604. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  605. <p class="gatha1"> Satthussa no gandhakuṭiṃ, gopayanto mayaṃ tahiṃ;</p>
  606. <p class="gathalast">Mahāvanavihārasmiṃ, vasāma vajjībhūmiyaṃ.</p>
  607. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  608. <p class="gatha1"> Gaṇhissāma vihāra’nti, gāmavāsikasikkhavo;</p>
  609. <p class="gathalast">Āgacchanti mahārāja, maṭisedhaya te iti.</p>
  610. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  611. <p class="gatha1"> Rājānaṃ duggahitaṃ te, katvā vesālimāgamuṃ;</p>
  612. <p class="gathalast">Revatatthera mūlamhi, sahajātiyamettha tu.</p>
  613. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  614. <p class="gatha1"> Bhikkhū <a name="M0.0017"></a> satasahassāni, ekādasa samāgatā;</p>
  615. <p class="gathalast">Navutiñca sahassāni, ahu taṃ vatthu santiyā.</p>
  616. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  617. <p class="gatha1"> Mūlaṭṭhehi vinā vatthu-samanaṃ neva rocayi;</p>
  618. <p class="gathalast">Thero sabbepi bhikkhū te, vesālimāgamuṃ tato.</p>
  619. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  620. <p class="gatha1"> Duggahitova so rājā, tatthāmacce apesayi;</p>
  621. <p class="gathalast">Mūḷā devānubhāvena, aññattha agamiṃsu te.</p>
  622. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  623. <p class="gatha1"> Pesetvā te mahīpālo, taṃ rattiṃ supinenaso;</p>
  624. <p class="gathalast">Apassi sakamattānaṃ, pakkhittaṃ lohakumbhiyaṃ.</p>
  625. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  626. <p class="gatha1"> Atibhīto ahu rājā, tamassā setu māgamā;</p>
  627. <p class="gathalast">Bhaginī nandatherī tu, ākāsena anāsavā.</p>
  628. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  629. <p class="gatha1"> Bhāriyaṃ te kataṃ kammaṃ, dhammike’yye khamāpaya;</p>
  630. <p class="gathalast">Pakkho tesaṃ bhavitvā tvaṃ, kuru sāsanapaggahaṃ.</p>
  631. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  632. <p class="gatha1"> Evaṃ kate sotthi tuyhaṃ, hessatīti apakkami;</p>
  633. <p class="gathalast">Pasāteyeva vesāliṃ, gantuṃ nikkhami bhūpati.</p>
  634. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  635. <p class="gatha1"> Gantvā mahāvanaṃ bhikkhū-saṅghaṃ so sannipātiya;</p>
  636. <p class="gathalast">Sutvā ubhinnaṃ vādañca, dhammapakkhañca rociya.</p>
  637. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  638. <p class="gatha1"> Khamāpetvā dhammike te, bhikkhū sabbe mahīpati;</p>
  639. <p class="gathalast">Attano dhammapakkhattaṃ, vatvā tumhe yathāruci.</p>
  640. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  641. <p class="gatha1"> Sampaggahaṃ sāsanassa, karothāti ca bhāsiya;</p>
  642. <p class="gathalast">Datvā ca tesaṃ ārakkhaṃ, agamāsi sakaṃ puraṃ.</p>
  643. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  644. <p class="gatha1"> Nicchetuṃ tāni vatthūni, saṅgho sannipatī tadā;</p>
  645. <p class="gathalast">Anaggāni tattha bhassāni, saṅghamajjhe ajāyisuṃ.</p>
  646. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  647. <p class="gatha1"> Tato so revatatthero, sāvetvā saṅghamajjhago;</p>
  648. <p class="gathalast">Ubbhāhikāya taṃ vatthuṃ, sametuṃ nicchayaṃ akā.</p>
  649. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  650. <p class="gatha1"> Pācinakeca caturo, caturo pāveyyakepi ca;</p>
  651. <p class="gathalast">Ubbhāhikāya sammanni, bhikkhū taṃ vatthu santiyā.</p>
  652. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  653. <p class="gatha1"> Sabbakāmī ca sāḷho ca, khujjasobhitanāmako;</p>
  654. <p class="gathalast">Vāsabhagāmiko cāti, thero pācinakā ime.</p>
  655. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  656. <p class="gatha1"> Revato <a name="M0.0018"></a> sāṇasambhūto,</p>
  657. <p class="gatha2">Yaso kākoṇḍakatrajo;</p>
  658. <p class="gatha3">Sumano cāti cattāro,</p>
  659. <p class="gathalast">Therā pāveyyakā ime.</p>
  660. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  661. <p class="gatha1"> Sametuṃ tāni vatthūni, appasaddaṃ anākulaṃ;</p>
  662. <p class="gathalast">Agamuṃ vālukārāmaṃ, aṭṭhattherā anāsavā.</p>
  663. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  664. <p class="gatha1"> Daharenā’ji te nettha, paññatte āsane subhe;</p>
  665. <p class="gathalast">Nisīdiṃsu mahātherā, mahāmuni mataññuno.</p>
  666. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  667. <p class="gatha1"> Tesu vatthūsu ekekaṃ, kamato revato mahā;</p>
  668. <p class="gathalast">Thero theraṃ sabbakāmiṃ, pucchi pucchāsu kovido.</p>
  669. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  670. <p class="gatha1"> Sabbakāmī mahāthero, tena puṭṭho’tha byākari;</p>
  671. <p class="gathalast">Sabbāni tāni vatthūni, na kappantīti suttato.</p>
  672. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  673. <p class="gatha1"> Nihanitvā’dhikaraṇaṃ, taṃ te tattha yathākkamaṃ;</p>
  674. <p class="gathalast">Tatheva saṅghamajjhepi, pucchāvissajjanaṃ karuṃ.</p>
  675. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  676. <p class="gatha1"> Niggahaṃ pāpabhikkhūnaṃ, dasavatthukadīpanaṃ;</p>
  677. <p class="gathalast">Tesaṃ dasasahassānaṃ, mahāthero akaṃsu te.</p>
  678. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  679. <p class="gatha1"> Sabbakāmī puthaviyā, saṅghatthero tadā ahu;</p>
  680. <p class="gathalast">So vīsaṃ vassasatiko, tadā’si upasampadā.</p>
  681. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  682. <p class="gatha1"> Sabbakāmī ca sāḷho ca,</p>
  683. <p class="gatha2">Revato khujjasobhito;</p>
  684. <p class="gatha3">Yaso kākoṇḍakasuto,</p>
  685. <p class="gathalast">Sambhūto sāṇavāsiko.</p>
  686. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  687. <p class="gatha1"> Therā ānandattherassa, ete saddhivihārino;</p>
  688. <p class="gathalast">Vāsabhagāmiko ceva, sumano ca duve pana.</p>
  689. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  690. <p class="gatha1"> Therā’nuruddhattherassa, ete saddhivihārino;</p>
  691. <p class="gathalast">Aṭṭha therā’pi dhaññā te, diṭṭhapubbā tathāgataṃ.</p>
  692. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  693. <p class="gatha1"> Bhikkhū satasahassāni, dvādasāsuṃ samāgatā;</p>
  694. <p class="gathalast">Sabbesaṃ revatatthero, bhikkhūnaṃpamukhotadā.</p>
  695. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  696. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0019"></a> so revatatthero, saddhammaṭṭhitiyā ciraṃ;</p>
  697. <p class="gathalast">Kāretuṃ dhammasaṃgītiṃ, sabbabhikkhusamūhato.</p>
  698. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  699. <p class="gatha1"> Pabhinnatthādiñāṇānaṃ, piṭakattayadhārinaṃ;</p>
  700. <p class="gathalast">Satāni sattabhikkhūnaṃ, arahantānamuccini.</p>
  701. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  702. <p class="gatha1"> Te sabbe vālukārāme, kāḷāsokena rakkhitā;</p>
  703. <p class="gathalast">Revatattherapāmokkhā, akaruṃ dhammasaṅgahaṃ.</p>
  704. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  705. <p class="gatha1"> Pubbe kataṃ tathā eva, dhammaṃ pacchā ca bhāsitaṃ;</p>
  706. <p class="gathalast">Ādāya niṭṭhapesuṃ taṃ, etaṃ māsehi aṭṭhahi.</p>
  707. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  708. <p class="gatha1"> Evaṃ dutiyasaṃgītiṃ, katvā tepi mahāyasā;</p>
  709. <p class="gathalast">Therā dosakkhayaṃ pattā, pattākālena nibbutiṃ.</p>
  710. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  711. <p class="gatha1"> Iti paramamatīnaṃ pattipattabbakānaṃ,</p>
  712. <p class="gatha2">Tibhavahitakarānaṃ lokanātherasānaṃ;</p>
  713. <p class="gatha3">Sumariyamaraṇaṃ taṃ saṅkhatā sārakattaṃ,</p>
  714. <p class="gathalast">Parigaṇiyamasesaṃ appamatto bhaveyyāti.</p>
  715. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate</p>
  716. <p class="centered">Mahāvaṃse dutiyasaṃgīti nāma</p>
  717. <p class="centered">Catuttho paricchedo.</p>
  718. <p class="chapter">Pañcama pariccheda</p>
  719. <p class="subhead">Tatiyadhammasaṃgīti</p>
  720. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  721. <p class="gatha1"> Yā mahākassapādīhi<a name="M0.0020"></a>, mahātherehi ādito;</p>
  722. <p class="gathalast">Katā saddhamma saṃgīti, theriyā’ti pavuccati.</p>
  723. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  724. <p class="gatha1"> Eko’va theravādo so, ādivassasate ahu;</p>
  725. <p class="gathalast">Aññācariyavādātu, tato oraṃ ajāyisuṃ.</p>
  726. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  727. <p class="gatha1"> Tehi saṃgītikārehi, therehi dutiyehi te;</p>
  728. <p class="gathalast">Niggahitā pāpabhikkhū, sabbe dasasahassakā.</p>
  729. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  730. <p class="gatha1"> Akaṃsā’cariyavādaṃ te, mahāsaṃgītināmakā;</p>
  731. <p class="gathalast">Tato gokulikā jātā, ekabbohārikāpi ca.</p>
  732. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  733. <p class="gatha1"> Gokulikehi paṇṇatti-vādā bāhulikāpi ca;</p>
  734. <p class="gathalast">Cetiyavādā tesveva, samatāsaṅghikā cha te.</p>
  735. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  736. <p class="gatha1"> Punāpi theravādehi, mahiṃsāsakabhikkhavo;</p>
  737. <p class="gathalast">Vajjīputtakabhikkhū ca, duve jātā ime khalu.</p>
  738. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  739. <p class="gatha1"> Jātā’tha dhammuttariyā, bhadrayānikabhikkhavo;</p>
  740. <p class="gathalast">Channāgārā sammitiyā, vajjīputtiyabhikkhūti.</p>
  741. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  742. <p class="gatha1"> Mahiṃsāsakabhikkhūhi, bhikkhū sabbattha vādino;</p>
  743. <p class="gathalast">Dhammaguttiyabhikkhū ca, jātā khalu ime duve.</p>
  744. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  745. <p class="gatha1"> Jātā sabbatthivādīhi, kassapiyā tato pana;</p>
  746. <p class="gathalast">Jātā saṅkantikā bhikkhū, suttavādā tato pana.</p>
  747. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  748. <p class="gatha1"> Theravādena saha te, honti dvādasi’mepi ca;</p>
  749. <p class="gathalast">Pubbe vuttachavādā ca, iti aṭṭhārasā khilā.</p>
  750. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  751. <p class="gatha1"> Sattarasāpi dutiye, jātā vasassate iti;</p>
  752. <p class="gathalast">Aññācariyavādā tu, tato oramajāyisuṃ.</p>
  753. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  754. <p class="gatha1"> Hematā <a name="M0.0021"></a> rājagiriyā, tathā siddhatthikāpi ca;</p>
  755. <p class="gathalast">Pubbaseliyabhikkhū ca, tathā aparaseliyā.</p>
  756. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  757. <p class="gatha1"> Vājiriyā cha etehi, jambudīpamhi bhinnakā;</p>
  758. <p class="gathalast">Dhammaruci ca sāgaliyā, laṃkādīpamhi bhinnakā.</p>
  759. <p class="centered">Ācariyakulavādakathā niṭṭhitā.</p>
  760. <p class="subhead">Dhammāsokābhiseka</p>
  761. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  762. <p class="gatha1"> Kāḷāsokassa puttā tu, ahesuṃ dasabhātikā;</p>
  763. <p class="gathalast">Bāvīsatiṃ te vassāni, rajjaṃ samanusāsisuṃ.</p>
  764. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  765. <p class="gatha1"> Nava nandā tato āsuṃ, kameneva narādhipā;</p>
  766. <p class="gathalast">Te’pi bāvīsavassāni, rajjaṃ samanusāsisuṃ.</p>
  767. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  768. <p class="gatha1"> Moriyānaṃ khattiyānaṃ, vaṃse jātaṃ siridharaṃ;</p>
  769. <p class="gathalast">Candaguttoti paññātaṃ, cāṇakko brāhmaṇo tato.</p>
  770. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  771. <p class="gatha1"> Navamaṃ dhananandaṃ taṃ, ghātetvā caṇḍakodhasā;</p>
  772. <p class="gathalast">Sakale jambudīpasmiṃ, rajje samabhisiñcī so.</p>
  773. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  774. <p class="gatha1"> So catuvīsavassāniṃ, rājā rajjamakārayi;</p>
  775. <p class="gathalast">Tassa putto bindusāro, aṭṭhavīsati kārayi.</p>
  776. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  777. <p class="gatha1"> Bindusārasutā āsuṃ, sataṃ eko ca vissutā;</p>
  778. <p class="gathalast">Asoko āsi tesaṃ tu, puññatejobaliddhiko.</p>
  779. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  780. <p class="gatha1"> Vemātike bhātaro so, hantvā ekūnakaṃ sataṃ;</p>
  781. <p class="gathalast">Sakale jambudīpasmiṃ, ekarajjamapāpuṇi.</p>
  782. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  783. <p class="gatha1"> Jinanibbānato pacchā, pure tassābhisekato;</p>
  784. <p class="gathalast">Sāṭṭhārasaṃ vassasata-dvayamevaṃ vijāniya.</p>
  785. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  786. <p class="gatha1"> Patvā catūhi vassehi, ekarajjaṃ mahāyaso;</p>
  787. <p class="gathalast">Pure pāṭaliputtasmiṃ, attānamabhisecayi.</p>
  788. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  789. <p class="gatha1"> Tassā’bhisekena <a name="M0.0022"></a> samaṃ, ākāse bhūmiyaṃ tathā;</p>
  790. <p class="gathalast">Yojane yojane āṇā, niccaṃ pavattitā ahu.</p>
  791. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  792. <p class="gatha1"> Anotatto dakākāje, aṭṭhanesuṃ dine dine;</p>
  793. <p class="gathalast">Devā devo akā tehi, saṃvibhāgaṃ janassaca.</p>
  794. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  795. <p class="gatha1"> Nāgalatādantakaṭṭhaṃ, ānesuṃ himavantato;</p>
  796. <p class="gathalast">Anekesaṃ sahassānaṃ, devā eva pahonakaṃ.</p>
  797. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  798. <p class="gatha1"> Agadā’malakañceva, tathāgada haritakaṃ;</p>
  799. <p class="gathalast">Tato’va amapakkañca, vaṇṇagandharasuttamaṃ.</p>
  800. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  801. <p class="gatha1"> Pañcavaṇṇāni vatthāni, tatthapuñjanapaṭṭakaṃ;</p>
  802. <p class="gathalast">Pītañca dibbapānañca, chaddantadahato maru.</p>
  803. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  804. <p class="gatha1"> Marantā nagare tasmiṃ, migasūkarapakkhino;</p>
  805. <p class="gathalast">Āgantvāna mahānasaṃ, sayameva maranti ca.</p>
  806. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  807. <p class="gatha1"> Gāvo tattha carāpetvā, vajamānenti dīpino;</p>
  808. <p class="gathalast">Khetta vatthutaḷākādiṃ, pālenti migasūkarā.</p>
  809. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  810. <p class="gatha1"> Sumanaṃ pupphapaṭakaṃ, abhuttaṃ dibbamuppalaṃ;</p>
  811. <p class="gathalast">Vilepanaṃ añjanañca, nāgānāgāvimānato.</p>
  812. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  813. <p class="gatha1"> Sālivāhasahassāni, navutiṃ tu suvā pana;</p>
  814. <p class="gathalast">Chaddantadahatoyeva, āhariṃsu dine dine.</p>
  815. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  816. <p class="gatha1"> Te sālinitthusakaṇe, akhaṇḍetvāna taṇḍule;</p>
  817. <p class="gathalast">Akaṃsu mūsikā tehi, bhattaṃ rājakule ahu.</p>
  818. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  819. <p class="gatha1"> Akaṃsu sassataṃ tassa, madhūni madhumakkhikā;</p>
  820. <p class="gathalast">Tathā kammārasālāsu, acchākūṭāni pātayuṃ.</p>
  821. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  822. <p class="gatha1"> Karavikā sakuṇikā, manuññamadhurassarā;</p>
  823. <p class="gathalast">Akaṃsu tassā’gantvāna, rañño madhuravassitaṃ.</p>
  824. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  825. <p class="gatha1"> Rājā’bhisitto so’soko,</p>
  826. <p class="gatha3">Kumāraṃ tissasavhayaṃ;</p>
  827. <p class="gathalast">Kaṇiṭṭhaṃ saṃsodariyaṃ, uparajje’bhisecayi.</p>
  828. <p class="centered">Dhammāsokābhiseko niṭṭhito</p>
  829. <p class="subhead">Nigrodhasāmaṇera dassana</p>
  830. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  831. <p class="gatha1"> Pitā <a name="M0.0023"></a> saṭṭhisahassāni, brāhmaṇe brahmapakkhike;</p>
  832. <p class="gathalast">Bhojesi sopi teyeva, tīṇi vassāni bhojayi.</p>
  833. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  834. <p class="gatha1"> Disvā’nupasamaṃ tesaṃ, asoko parivesane;</p>
  835. <p class="gathalast">Viceyya dānaṃ dassanti, amacce sanniyojiya.</p>
  836. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  837. <p class="gatha1"> Āṇāpayitvā matimā, nānāpāsaṇḍike visuṃ;</p>
  838. <p class="gathalast">Vīmaṃsitvā nisajjāya, bhojāpetvā visajjayi.</p>
  839. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  840. <p class="gatha1"> Kāle vātāyanagato, santaṃ racchāgataṃ yatiṃ;</p>
  841. <p class="gathalast">Nigrodhasāmaṇeraṃ so, disvā cittaṃ pasādayi.</p>
  842. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  843. <p class="gatha1"> Bindusārassa puttānaṃ, sabbesaṃ jeṭṭhabhātuno;</p>
  844. <p class="gathalast">Sumanassa kumārassa, putto so hi kumārako.</p>
  845. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  846. <p class="gatha1"> Asoko pitarā dinnaṃ, rajjamujjeniyañhi so;</p>
  847. <p class="gathalast">Hitvā’gato pupphapuraṃ, bindusāre gilānake.</p>
  848. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  849. <p class="gatha1"> Katvā puraṃ sakāyattaṃ, mate pitari bhātaraṃ;</p>
  850. <p class="gathalast">Ghātetvā jeṭṭhakaṃ rajjaṃ, aggahesi pure vare.</p>
  851. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  852. <p class="gatha1"> Sumanassa kumārassa, devī tannāmikā tato;</p>
  853. <p class="gathalast">Gabbhinī nikkhamitvāna, pācinadvārato bahi.</p>
  854. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  855. <p class="gatha1"> Caṇḍālagāma magamā, tattha nigrodhadevatā;</p>
  856. <p class="gathalast">Tamālapiyanāmena, mā patvā gharakaṃ adā.</p>
  857. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  858. <p class="gatha1"> Tadahe’va varaṃ puttaṃ, vijāyitvā sutassa sā;</p>
  859. <p class="gathalast">Nigrodhoti akā nāmaṃ, devatā nuggahānugā.</p>
  860. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  861. <p class="gatha1"> Disvā taṃ jeṭṭhacaṇḍālo, attano sāminiṃ viya;</p>
  862. <p class="gathalast">Maññanto taṃ upaṭṭhāsi, sattavassāni sādhukaṃ.</p>
  863. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  864. <p class="gatha1"> Taṃ mahāvaruṇo thero, tadā disvā kumārakaṃ;</p>
  865. <p class="gathalast">Upanissaya sampannaṃ, arahā pucchi mātaraṃ.</p>
  866. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  867. <p class="gatha1"> Pabbājesi khuragge so, arahattamapāpuṇi;</p>
  868. <p class="gathalast">Dassanāyo’pa gacchanto, so tato mātudeviyā.</p>
  869. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  870. <p class="gatha1"> Dakkhiṇena ca dvārena, pavisitvā puruttamaṃ;</p>
  871. <p class="gathalast">Taṃ gāmagāmimaggena, yāti rājaṅgaṇe tadā.</p>
  872. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  873. <p class="gatha1"> Santāya <a name="M0.0024"></a> iriyā yasmiṃ, pasīdi samahīpati;</p>
  874. <p class="gathalast">Pubbe’va sannivāsena, pemaṃ tasmiṃ ajāyatha.</p>
  875. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  876. <p class="gatha1"> Pubbe kira tayo āsuṃ, bhātaro madhu vāṇijā;</p>
  877. <p class="gathalast">Eko madhuṃ vikkiṇāti, āharanti madhuṃ duve.</p>
  878. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  879. <p class="gatha1"> Eko paccekasambuddho, vaṇarogāturo ahu;</p>
  880. <p class="gathalast">Añño paccekasambuddho, tadatthaṃ madhuvatthiko.</p>
  881. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  882. <p class="gatha1"> Piṇḍacārikavattena, nagaraṃ pāvisī tadā;</p>
  883. <p class="gathalast">Titthaṃ jalatthaṃ gacchanti, ekā ceṭī tamaddasa.</p>
  884. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  885. <p class="gatha1"> Pucchitvā madhukāmattaṃ, ñatvā hatthena ādisi;</p>
  886. <p class="gathalast">Eso madhvāpaṇo bhante, tattha gacchā’ti abravi.</p>
  887. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  888. <p class="gatha1"> Tattha pattassa buddhassa, vāṇijo so pasādavā;</p>
  889. <p class="gathalast">Vissandayanto mukhato, pattapuraṃ madhuṃ adā.</p>
  890. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  891. <p class="gatha1"> Puṇṇañca uppatantañca, patitañca mahītale;</p>
  892. <p class="gathalast">Disvā madhuṃ pasanno so, evaṃ paṇidahī tadā.</p>
  893. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  894. <p class="gatha1"> Jambudīpe ekarajjaṃ, dānenā’nena hotu me;</p>
  895. <p class="gathalast">Ākāse yojane āṇā, bhūmiyaṃ yojaneti ca.</p>
  896. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  897. <p class="gatha1"> Bhātare āgate āha, edisassa madhuṃ adaṃ;</p>
  898. <p class="gathalast">Anumodatha tumhe taṃ, tumhākañca yato madhu.</p>
  899. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  900. <p class="gatha1"> Jeṭṭho āha atuṭṭho so,</p>
  901. <p class="gatha3">Caṇḍālo nūna sosiyaṃ;</p>
  902. <p class="gatha2">Nivāsentīti caṇḍālā,</p>
  903. <p class="gathalast">Kāsāyāni sadā iti.</p>
  904. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  905. <p class="gatha1"> Majjho paccekabuddhaṃ taṃ, khipapāraṇṇave iti;</p>
  906. <p class="gathalast">Pattidānavaco tassa, sutvā te cānumodisuṃ.</p>
  907. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  908. <p class="gatha1"> Āpaṇā desikaṃ yātu, devittaṃ tassa patthayi;</p>
  909. <p class="gathalast">Ādissamānasandhi ca, rūpaṃ atimanoramaṃ.</p>
  910. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  911. <p class="gatha1"> Asoko madhudo’sandhi-mittādevī tu ceṭikā;</p>
  912. <p class="gathalast">Caṇḍālavādī nigrodho, tisso so pāravādiko.</p>
  913. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  914. <p class="gatha1"> Caṇḍālavādī caṇḍāla-gāme āsi yato tu so;</p>
  915. <p class="gathalast">Patthesi mokkhaṃ mokkhañca, satta vassova pāpuṇi.</p>
  916. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  917. <p class="gatha1"> Niviṭṭhapemo <a name="M0.0025"></a> tasmiṃ so, rājā’ti turito tato;</p>
  918. <p class="gathalast">Pakkosāpesi taṃ so tu, santavuttī upāgami.</p>
  919. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  920. <p class="gatha1"> Nisida tātā’nurūpe, āsane tā’ha bhūpati;</p>
  921. <p class="gathalast">Adisvā bhikkhumaññaṃ so, sīhāsanamupāgami.</p>
  922. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  923. <p class="gatha1"> Tasmiṃ pallaṅkamāyāte, rājāiti vicintayi;</p>
  924. <p class="gathalast">Ajjā’yaṃ sāmaṇero me, ghare hessati sāmiko.</p>
  925. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  926. <p class="gatha1"> Ālambitvā karaṃ rañño, so pallaṅke samāruhi;</p>
  927. <p class="gathalast">Nisīdi rājapallaṅke, setacchattassa heṭṭhato.</p>
  928. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  929. <p class="gatha1"> Disvā tathā nisinnaṃ taṃ, asoko so mahīpati;</p>
  930. <p class="gathalast">Sambhāvetvāna guṇato, tuṭṭho’tīva tadā ahu.</p>
  931. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  932. <p class="gatha1"> Attano paṭiyattena, khajjabhojjena tappiya;</p>
  933. <p class="gathalast">Sambuddhadesitaṃ dhammaṃ, sāmaṇeramapucchitaṃ.</p>
  934. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  935. <p class="gatha1"> Tassa’ppamādavaggaṃ so, sāmaṇero abhāsatha;</p>
  936. <p class="gathalast">Taṃ sutvā bhūmipālo so, pasanno jinasāsane.</p>
  937. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  938. <p class="gatha1"> Aṭṭha te niccabhattāni, dammi tātā’ti āha taṃ;</p>
  939. <p class="gathalast">Upajjhāyassa me rāja, tāni dammīti āha so.</p>
  940. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  941. <p class="gatha1"> Puna aṭṭhasu dinnesu, tāna’dā cariyassa so;</p>
  942. <p class="gathalast">Puna aṭṭhasu dinnesu, bhikkhusaṅghassa tāna’dā.</p>
  943. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  944. <p class="gatha1"> Puna aṭṭhasu dinnesu, adhivāsesi buddhimā;</p>
  945. <p class="gathalast">Dvattiṃsabhikkhū ādāya, dutiyadivase gato.</p>
  946. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  947. <p class="gatha1"> Sahatthā tappito raññā, dhammaṃ desiya bhūpatiṃ;</p>
  948. <p class="gathalast">Saraṇesu ca sīlesu, ṭhapesi samahājanaṃ.</p>
  949. <p class="centered">Nigrodhasāmaṇeradassanaṃ</p>
  950. <p class="subhead">Sāsanappavesa</p>
  951. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  952. <p class="gatha1"> Tato rājā pasanno so, diguṇena dine dine;</p>
  953. <p class="gathalast">Bhikkhū saṭṭhisahassāni, anupubbenu’paṭhahi.</p>
  954. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  955. <p class="gatha1"> Tatthiyānaṃ sahassāni, nikaḍḍhitvāna saṭṭhiso;</p>
  956. <p class="gathalast">Saṭṭhibhikkhusahassāni, ghare niccamabhojayi.</p>
  957. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  958. <p class="gatha1"> Saṭṭhibhikkhusahassāni<a name="M0.0026"></a>, bhojetuṃ turito hi so;</p>
  959. <p class="gathalast">Paṭiyādāpayitvāna, khajjabhojjaṃ mahārahaṃ.</p>
  960. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  961. <p class="gatha1"> Bhūsāpetvāna nagaraṃ, gantvā saṅghaṃ nimantiya;</p>
  962. <p class="gathalast">Gharaṃ netvāna bhojetvā, datvā sāmaṇakaṃ bahuṃ.</p>
  963. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  964. <p class="gatha1"> Satthārā desito dhammo, kittakoti apucchatha;</p>
  965. <p class="gathalast">Byākāsi moggaliputto, tissatthero tadassataṃ.</p>
  966. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  967. <p class="gatha1"> Sutvāna caturāsīti, dhammakkhandhā’ti so’bravi;</p>
  968. <p class="gathalast">Pūjemi te’haṃ paccekaṃ, vihārenā’ti bhūpati.</p>
  969. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  970. <p class="gatha1"> Datvā tadā channavuti-dhanakoṭiṃ mahīpati;</p>
  971. <p class="gathalast">Puresu caturāsīti-sahassesu mahītale.</p>
  972. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  973. <p class="gatha1"> Tattha tatthe’va rājūhi, vihāre ārabhāpayi;</p>
  974. <p class="gathalast">Sayaṃ asokārāmaṃ tu, kārāpetuṃ samārabhi.</p>
  975. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  976. <p class="gatha1"> Ratanattayanigrodha-gilānānanti sāsane;</p>
  977. <p class="gathalast">Paccekaṃ satasahassaṃ, so dāpesi dine dine.</p>
  978. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  979. <p class="gatha1"> Dhanena buddhadinnena, thūpapūjā anekadhā;</p>
  980. <p class="gathalast">Anekesu vihāresu, aneke akaruṃ sadā.</p>
  981. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  982. <p class="gatha1"> Dhanena dhammadinnena, paccaye caturo vare;</p>
  983. <p class="gathalast">Dhammadharānaṃ bhikkhūnaṃ, upanetuṃ sadā narā.</p>
  984. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  985. <p class="gatha1"> Anotattodakājesu, saṅghassa caturo adā;</p>
  986. <p class="gathalast">Te piṭakānaṃ therānaṃ, saṭṭhiye’kaṃ dine dine.</p>
  987. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  988. <p class="gatha1"> Ekaṃ asandhimittāya, deviyā tu adāpayi;</p>
  989. <p class="gathalast">Sayaṃ pana duveyeva, paribhuñji mahīpati.</p>
  990. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  991. <p class="gatha1"> Saṭṭhibhikkhusahassānaṃ, dantakaṭṭhaṃ dine dine;</p>
  992. <p class="gathalast">Soḷasitthisahassānaṃ, adā nāgalatāvhayaṃ.</p>
  993. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  994. <p class="gatha1"> Athekadivasaṃ rājā, catusambuddhadassinaṃ;</p>
  995. <p class="gathalast">Kappāyukaṃ mahākāḷaṃ, nāgarājaṃ mahiddhikaṃ.</p>
  996. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  997. <p class="gatha1"> Suṇitvā tamānetuṃ, soṇḍasaṅkhalibandhanaṃ;</p>
  998. <p class="gathalast">Pesayitvā tamānetvā, setacchattassa heṭṭhato.</p>
  999. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  1000. <p class="gatha1"> Pallaṅkamhi nisīdetvā, nānāpupphehi pūjiya;</p>
  1001. <p class="gathalast">Soḷasitthisahassehi, parivāriya abravi.</p>
  1002. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  1003. <p class="gatha1"> Saddhammacakkavattissa<a name="M0.0027"></a>, sambuddhassa mahesino;</p>
  1004. <p class="gathalast">Rūpaṃ anantañāṇassa, dassehi mama bho iti.</p>
  1005. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  1006. <p class="gatha1"> Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, asītibyañjanujjalaṃ;</p>
  1007. <p class="gathalast">Byāmappabhāparikkhittaṃ, ketumālāhi sobhitaṃ.</p>
  1008. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  1009. <p class="gatha1"> Nimmāsi nāgarājā so, buddharūpaṃ manoharaṃ;</p>
  1010. <p class="gathalast">Taṃ disvā’ti pasādassa, vimhayassa ca pūrito.</p>
  1011. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  1012. <p class="gatha1"> Etena nimmitaṃ rūpaṃ, īdisaṃ kīdisaṃ nukho;</p>
  1013. <p class="gathalast">Tathāgatassa rūpanti, āsi pitunnatunnato.</p>
  1014. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  1015. <p class="gatha1"> Akkhipūjanti saññātaṃ, taṃ sattāhaṃ nirantaraṃ;</p>
  1016. <p class="gathalast">Mahāmahaṃ mahārāja, kārāpesi mahiddhiko.</p>
  1017. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  1018. <p class="gatha1"> Evaṃ mahānubhāvo ca, saddho cāpi mahīpati;</p>
  1019. <p class="gathalast">Thero ca moggaliputto, diṭṭhā pubbe vasīhi te.</p>
  1020. <p class="centered">Sāsanappaveso niṭṭhito.</p>
  1021. <p class="subhead">Moggaliputtatissatherādayo</p>
  1022. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  1023. <p class="gatha1"> Dutiye saṅgahe therā, pekkhantā’nāgatehi te;</p>
  1024. <p class="gathalast">Sāsanopaddavaṃ tassa, rañño kālamhi addasuṃ.</p>
  1025. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  1026. <p class="gatha1"> Pekkhāntā sakale loke, tadupaddavaghātakaṃ;</p>
  1027. <p class="gathalast">Tissabrahmānamaddakkhuṃ, aciraṭṭhāyi jīvitaṃ.</p>
  1028. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  1029. <p class="gatha1"> Tesaṃ samupasaṅkamma, āyāciṃsu mahāpatiṃ;</p>
  1030. <p class="gathalast">Manussesu’papajjitvā, tadupaddavaghātanaṃ.</p>
  1031. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  1032. <p class="gatha1"> Adā paṭiññaṃ tesaṃ so, sāsanujjotanatthiko;</p>
  1033. <p class="gathalast">Siggavaṃ caṇḍavajjiñca avocuṃ dahare yati.</p>
  1034. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  1035. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasādikā vassa-satā upari hessati;</p>
  1036. <p class="gathalast">Upaddavo sāsanassa, na sambhossāma taṃ mayaṃ.</p>
  1037. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  1038. <p class="gatha1"> Imaṃ tumhā’dhikaraṇaṃ, nopagañchittha bhikkhavo;</p>
  1039. <p class="gathalast">Daṇḍakammārahā tasmā, daṇḍakammapadañhi vo.</p>
  1040. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  1041. <p class="gatha1"> Sāsanujjotanatthāya, tissabrahmā mahāpati;</p>
  1042. <p class="gathalast">Moggalibrāhmaṇaghare, paṭisandhiṃ gahessati.</p>
  1043. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  1044. <p class="gatha1"> Kāle <a name="M0.0028"></a> tumhesu eko taṃ, pabbājetu kumārakaṃ;</p>
  1045. <p class="gathalast">Eko taṃ buddhavacanaṃ, uggaṇhāpetu sādhukaṃ.</p>
  1046. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  1047. <p class="gatha1"> Ahu upālitherassa,</p>
  1048. <p class="gatha2">Thero saddhivihāriko;</p>
  1049. <p class="gatha3">Dāsako soṇako tassa,</p>
  1050. <p class="gathalast">Dve therā soṇakassime.</p>
  1051. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  1052. <p class="gatha1"> Ahu vesāliyaṃ pubbe-dāsako nāma sotthiyo;</p>
  1053. <p class="gathalast">Tisissasatajeṭṭho so, vasaṃ ācariyantike.</p>
  1054. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  1055. <p class="gatha1"> Dvādasavassikoyeva, vedapāragato caraṃ;</p>
  1056. <p class="gathalast">Sasisso vālikārāme, vasantaṃ katasaṅgahaṃ.</p>
  1057. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  1058. <p class="gatha1"> Upālitheraṃ passitvā, nisīditvā tadantike;</p>
  1059. <p class="gathalast">Vedesu gaṇṭhiṭhānāni, pucchi so tāni byākari.</p>
  1060. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  1061. <p class="gatha1"> Sabbadhammānupatito, ekadhammo hi māṇava;</p>
  1062. <p class="gathalast">Sabbe dhammā osaranti, ekadhammo hi ko nu so.</p>
  1063. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  1064. <p class="gatha1"> Iccāha nāmaṃ sandhāya, thero māṇavako tu so;</p>
  1065. <p class="gathalast">Nā’ññāsi pucchito manto, buddhamantoti bhāsito.</p>
  1066. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  1067. <p class="gatha1"> Dehīti āha so āha, dema no vesadhārino;</p>
  1068. <p class="gathalast">Guruṃ āpucchi mantatthaṃ, mātaraṃ pitaraṃ tathā.</p>
  1069. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  1070. <p class="gatha1"> Māṇavānaṃ satehe’sa, tīhi therassa santike;</p>
  1071. <p class="gathalast">Pabbajitvāna kālena, upasampajji māṇavo.</p>
  1072. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  1073. <p class="gatha1"> Khīṇāsavasahassaṃ so, dāsakattherajeṭṭhakaṃ;</p>
  1074. <p class="gathalast">Upālithero vācesi, sakalaṃ piṭakattayaṃ.</p>
  1075. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  1076. <p class="gatha1"> Gaṇanā vītivattā te, sesā’riya puthujjanā;</p>
  1077. <p class="gathalast">Piṭakānuggahitāni, yehi therassa santike.</p>
  1078. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  1079. <p class="gatha1"> Kāsīsu kosalo nāma, satthavāhasuto ahu;</p>
  1080. <p class="gathalast">Giribbajaṃ vaṇijjāya, gato mātāpitūhi so.</p>
  1081. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  1082. <p class="gatha1"> Agā veḷuvanaṃ pañca-dasavaso kumārako;</p>
  1083. <p class="gathalast">Māṇavaṃ pañcapaññāsa, parivāriya taṃ gatā.</p>
  1084. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  1085. <p class="gatha1"> Sagaṇaṃ dāsakaṃ theraṃ, tattha disvā pasīdiya;</p>
  1086. <p class="gathalast">Pabbajjaṃ yāci so āha, tavā’puccha guruṃ iti.</p>
  1087. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  1088. <p class="gatha1"> Bhattattayamabhuñjitvā<a name="M0.0029"></a>, soṇako so kumārako;</p>
  1089. <p class="gathalast">Mātāpitūhi kāretvā, pabbajjānuññamāgato.</p>
  1090. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  1091. <p class="gatha1"> Saddhiṃ tehi kumārehi, dāsakattherasantike;</p>
  1092. <p class="gathalast">Pabbajjaṃ upasampajja, uggaṇhi piṭakattayaṃ.</p>
  1093. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  1094. <p class="gatha1"> Khīṇāsavasahassassa, therasissa gaṇassa so;</p>
  1095. <p class="gathalast">Ahosi piṭakaññussa, jeṭṭhako soṇako yati.</p>
  1096. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  1097. <p class="gatha1"> Ahosi siggavo nāma, pure pāṭalināmako;</p>
  1098. <p class="gathalast">Paññavā’maccatanayo, aṭṭhārasasamo tu so.</p>
  1099. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  1100. <p class="gatha1"> Pāsādesu vasaṃ tīsu, chaḷaḍḍhautusādhusu;</p>
  1101. <p class="gathalast">Amaccaputtaṃ ādāya, caṇḍavajjiṃ sahāyakaṃ.</p>
  1102. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  1103. <p class="gatha1"> Purisānaṃ dasaddhehi, satehi parivārito;</p>
  1104. <p class="gathalast">Gantvāna kukkuṭārāmaṃ, soṇakattheramaddasa.</p>
  1105. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  1106. <p class="gatha1"> Samāpattisamāpannaṃ, nisinnaṃ saṃvutindriyaṃ;</p>
  1107. <p class="gathalast">Vandi tenālapantaṃ taṃ, ñatvā saṅghamapucchitaṃ.</p>
  1108. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  1109. <p class="gatha1"> Samāpattisamāpannā, nālapantī’ti āhu te;</p>
  1110. <p class="gathalast">Kathannu vuṭṭhahantīti, vuttā āhaṃsu bhikkhavo.</p>
  1111. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  1112. <p class="gatha1"> Pakkosanāya satthussa, saṅghapakkosanāya ca;</p>
  1113. <p class="gathalast">Yathā kālaparicchedā, āyukkhayavasena ca.</p>
  1114. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  1115. <p class="gatha1"> Vuṭṭhahantīti vatvāna, tesaṃ disvo’panissayaṃ;</p>
  1116. <p class="gathalast">Pāhesuṃ saṅghavacanaṃ, vuṭṭhāya sa tahiṃ agā.</p>
  1117. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  1118. <p class="gatha1"> Kumāro pucchi kiṃ bhante, nālapitthāti āha so;</p>
  1119. <p class="gathalast">Bhuñjimha bhuñjitabbanti, āha bhojetha no api.</p>
  1120. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  1121. <p class="gatha1"> Āha amhādise jāhe, sakkā bhojayituṃ iti;</p>
  1122. <p class="gathalast">Mātāpitu anuññāya, so kumārotha siggavo.</p>
  1123. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  1124. <p class="gatha1"> Caṇḍavajjī ca tepañca-satāni purisāpi ca;</p>
  1125. <p class="gathalast">Pabbajjitvo’pasampajjuṃ, soṇattherassa santike.</p>
  1126. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  1127. <p class="gatha1"> Upajjhāyantikeyeva, te duve piṭakattayaṃ;</p>
  1128. <p class="gathalast">Uggahesuñca kālena, chaḷabhiññaṃ labhiṃsu ca.</p>
  1129. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  1130. <p class="gatha1"> Ñatvā <a name="M0.0030"></a> tissa paṭisandhiṃ, tato pabhuti siggavo;</p>
  1131. <p class="gathalast">Thero so sattavassāni, taṃ gharaṃ upasaṅkami.</p>
  1132. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  1133. <p class="gatha1"> Gacchāti vācāmattampi, sattavassāni nālabhi;</p>
  1134. <p class="gathalast">Alattha aṭṭhame vasse, gacchāti vacanaṃ tahiṃ.</p>
  1135. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  1136. <p class="gatha1"> Taṃ nikkhamantaṃ pavisanto, disvā moggalibrāhmaṇo;</p>
  1137. <p class="gathalast">Kiñci laddhaṃ ghare noti, pucchi āmāti so’bravi.</p>
  1138. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  1139. <p class="gatha1"> Gharaṃ gantvāna pucchitvā, dutiye divase tato;</p>
  1140. <p class="gathalast">Musāvādena niggaṇhi, theraṃ gharamupāgataṃ.</p>
  1141. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  1142. <p class="gatha1"> Therassa vacanaṃ sutvā, so pasannamano dvijo;</p>
  1143. <p class="gathalast">Attano pakatena’ssa, niccaṃ bhikkhaṃ pavattayi.</p>
  1144. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  1145. <p class="gatha1"> Kamena’ssa pasīdiṃsu, sabbe’pi gharamānusā;</p>
  1146. <p class="gathalast">Bhojāpesi dijo niccaṃ, nisīdāpiya taṃ ghare.</p>
  1147. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  1148. <p class="gatha1"> Evaṃ kamena gacchanto, kāle soḷasavassiko;</p>
  1149. <p class="gathalast">Ahu tissakumāro so, tivedodadhipārago.</p>
  1150. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  1151. <p class="gatha1"> Thero kathāsamuṭṭhānaṃ, hessate’va ghare iti;</p>
  1152. <p class="gathalast">Āsanāni na dassesi, ṭhapetvā māṇavāsanaṃ.</p>
  1153. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  1154. <p class="gatha1"> Brahmalokagatattāva, sucikāmo ahosi so;</p>
  1155. <p class="gathalast">Tasmā so tassa pallaṅko, vāsayitvā lagīyati.</p>
  1156. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  1157. <p class="gatha1"> Aññāsanaṃ apassanto, ṭhite there sasambhamo;</p>
  1158. <p class="gathalast">Tassa taṃ āsanaṃ tassa, paññapesi ghare jano.</p>
  1159. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  1160. <p class="gatha1"> Disvā tattha nisinnaṃ taṃ, āgammā’cariyantikā;</p>
  1161. <p class="gathalast">Kujjhitvā māṇavo vācaṃ, amanāpaṃ udīrayi.</p>
  1162. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  1163. <p class="gatha1"> Thero māṇava kiṃ mantaṃ, jānāsīti tamabravi;</p>
  1164. <p class="gathalast">Tameva pucchaṃ therassa, pacchā rocesi māṇavo.</p>
  1165. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  1166. <p class="gatha1"> Jānāmīti paṭiññāya, there theraṃ apucchiso;</p>
  1167. <p class="gathalast">Gaṇṭhiṭhānāni vedesu, tassa thero’tha byākari.</p>
  1168. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  1169. <p class="gatha1"> Gahaṭṭhoyeva <a name="M0.0031"></a> thero so,</p>
  1170. <p class="gatha2">Vedapāragato ahu;</p>
  1171. <p class="gatha3">Na byākareyya kiṃ tassa,</p>
  1172. <p class="gathalast">Pabhinnapaṭisambhido.</p>
  1173. <p class="gatha1">Yassa cittaṃ uppajjati na nirujjhati,</p>
  1174. <p class="gatha2">Tassa cittaṃ nirujjhissati; Na uppajjissati,</p>
  1175. <p class="gatha3">Yassa vā pana cittaṃ nirujjhisati na uppajjissati;</p>
  1176. <p class="gathalast">Tassa cittaṃ uppajjati, na nirujjhatīti.</p>
  1177. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  1178. <p class="gatha1"> Taṃ cittayamake pañhaṃ, pucchi thero visārado;</p>
  1179. <p class="gathalast">Andhakāro viya ahu, tassa so tamavoca so.</p>
  1180. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  1181. <p class="gatha1"> Bhikkhuko nāma mantoti, buddha mantoti so bravi;</p>
  1182. <p class="gathalast">Dehīti vutte novesa-dhārino dammi taṃ iti.</p>
  1183. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  1184. <p class="gatha1"> Mātāpitūhi’nuññāto, mantatthāya sa pabbajji;</p>
  1185. <p class="gathalast">Kammaṭṭhānamadā thero, pabbājetvā yathārahaṃ.</p>
  1186. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  1187. <p class="gatha1"> Bhāvanaṃ anuyuñjanto, acirena mahāmatī;</p>
  1188. <p class="gathalast">Sotāphattiphalaṃ patto, thero ñatvāna taṃ tathā.</p>
  1189. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  1190. <p class="gatha1"> Pesesi caṇḍavajjissa, therassantikamuggahaṃ;</p>
  1191. <p class="gathalast">Kātuṃ suttābhidhammānaṃ, sotatthā’kātaduggahaṃ.</p>
  1192. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  1193. <p class="gatha1"> Tato so tissadaharo, ārabhitvā vipassanaṃ;</p>
  1194. <p class="gathalast">Chaḷabhiñño ahu kāle, therabhāvañca pāpuṇi.</p>
  1195. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  1196. <p class="gatha1"> Atīva pākaṭo āsi, cando’va sūriyo’vaso;</p>
  1197. <p class="gathalast">Loko tassa vaco’maññī, sambuddhassa vacopiya.</p>
  1198. <p class="centered">Moggaliputtatissatherodayo niṭṭhīto.</p>
  1199. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  1200. <p class="gatha1"> Ekāhaṃ <a name="M0.0032"></a> uparājā so, adakkhi migavaṃ gato;</p>
  1201. <p class="gathalast">Kīḷamāne mige’raññe, disvā etaṃ vicintayi.</p>
  1202. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  1203. <p class="gatha1"> Migāpi evaṃ kiḷanti, araññe tiṇagocarā;</p>
  1204. <p class="gathalast">Na kiḷissanti kiṃ bhikkhū, sukhāhāravihārino.</p>
  1205. <p class="hangnum"><a name="para156"></a><span class="paranum">156</span>.</p>
  1206. <p class="gatha1"> Attano cintitaṃ rañño, ārocesi gharaṃ gato;</p>
  1207. <p class="gathalast">Saññāpetuṃ tu sattāhaṃ, rajjaṃ tassa adāsi so.</p>
  1208. <p class="hangnum"><a name="para157"></a><span class="paranum">157</span>.</p>
  1209. <p class="gatha1"> Anubhohi ime rajjaṃ, sattāhaṃ tvaṃ kumāraka;</p>
  1210. <p class="gathalast">Tato taṃ ghātayissāmi, icca’voca mahīpati.</p>
  1211. <p class="hangnum"><a name="para158"></a><span class="paranum">158</span>.</p>
  1212. <p class="gatha1"> Āhā’ti tamhi sattāhe,</p>
  1213. <p class="gatha2">Tvaṃ kenā’si kiso iti;</p>
  1214. <p class="gatha3">Maraṇassa bhayenāti,</p>
  1215. <p class="gathalast">Vutte rājā’ha taṃ puna.</p>
  1216. <p class="hangnum"><a name="para159"></a><span class="paranum">159</span>.</p>
  1217. <p class="gatha1"> Sattāhā’haṃ marissaṃti, tvaṃ na kīḷi ime kathaṃ;</p>
  1218. <p class="gathalast">Kīḷissanti yati tāta, sadā maraṇasaññino.</p>
  1219. <p class="hangnum"><a name="para160"></a><span class="paranum">160</span>.</p>
  1220. <p class="gatha1"> Iccevaṃ bhākarā vutto, sāsanasmiṃ pasīdi so;</p>
  1221. <p class="gathalast">Kālena migavaṃ gantvā, theramadakkhi saññataṃ.</p>
  1222. <p class="hangnum"><a name="para161"></a><span class="paranum">161</span>.</p>
  1223. <p class="gatha1"> Nisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ, so mahādhammarakkhitaṃ;</p>
  1224. <p class="gathalast">Sālasākhāya nāgena, bījayanta manāsavaṃ.</p>
  1225. <p class="hangnum"><a name="para162"></a><span class="paranum">162</span>.</p>
  1226. <p class="gatha1"> Ayaṃ thero viyā’hampi, pabbajja jina sāsane;</p>
  1227. <p class="gathalast">Viharissaṃ kadā raññe, iti cintayi paññavā.</p>
  1228. <p class="hangnum"><a name="para163"></a><span class="paranum">163</span>.</p>
  1229. <p class="gatha1"> Thero tassa pasādatthaṃ,</p>
  1230. <p class="gatha2">Upatitvā vihāyasā;</p>
  1231. <p class="gatha3">Gantvā asokārāmassa,</p>
  1232. <p class="gathalast">Pokkharañño jale ṭhito.</p>
  1233. <p class="hangnum"><a name="para164"></a><span class="paranum">164</span>.</p>
  1234. <p class="gatha1"> Ākāse ṭhapayitvāna, cīvarāni varāni so;</p>
  1235. <p class="gathalast">Ogāhitvā pokkharaṇī, gattāni parisiñcatha.</p>
  1236. <p class="hangnum"><a name="para165"></a><span class="paranum">165</span>.</p>
  1237. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0033"></a> iddhiṃ uparājā so, disvā’tīva pasīdiya;</p>
  1238. <p class="gathalast">Ajjeva pabbajissaṃti, buddhiṃcā’kāsi buddhimā.</p>
  1239. <p class="hangnum"><a name="para166"></a><span class="paranum">166</span>.</p>
  1240. <p class="gatha1"> Upasaṅkamma rājānaṃ, pabbajjaṃ yāci sādaro;</p>
  1241. <p class="gathalast">Nivāretumasakkonto, tamādāya mahīpati.</p>
  1242. <p class="hangnum"><a name="para167"></a><span class="paranum">167</span>.</p>
  1243. <p class="gatha1"> Mahatā parivārena, vihāramagamā sayaṃ;</p>
  1244. <p class="gathalast">Pabbaji so mahādhamma-rakkhitattherasantike.</p>
  1245. <p class="hangnum"><a name="para168"></a><span class="paranum">168</span>.</p>
  1246. <p class="gatha1"> Saddhiṃ tena catusata-sahassāni narāpi ca;</p>
  1247. <p class="gathalast">Anupabbajitānantu, gaṇanā ca na vajjati.</p>
  1248. <p class="hangnum"><a name="para169"></a><span class="paranum">169</span>.</p>
  1249. <p class="gatha1"> Bhāgineyyo narindassa, aggi brahmāti vissuto;</p>
  1250. <p class="gathalast">Ahosi rañño dhītāya, saṅghamittāya sāmiko.</p>
  1251. <p class="hangnum"><a name="para170"></a><span class="paranum">170</span>.</p>
  1252. <p class="gatha1"> Tassā tassa suto cāpi,</p>
  1253. <p class="gatha2">Sumano nāma nāmaso;</p>
  1254. <p class="gatha3">Yācitvā so’pi rājānaṃ,</p>
  1255. <p class="gathalast">Uparājena pabbaji.</p>
  1256. <p class="hangnum"><a name="para171"></a><span class="paranum">171</span>.</p>
  1257. <p class="gatha1"> Uparājassa pabbajjā, tassā’sokassa rājino;</p>
  1258. <p class="gathalast">Catutthe āsivassesā, mahājanahitodayā.</p>
  1259. <p class="hangnum"><a name="para172"></a><span class="paranum">172</span>.</p>
  1260. <p class="gatha1"> Tattheva upasampanno, sampannaupanissayo;</p>
  1261. <p class="gathalast">Ghaṭento uparājā so, chaḷa’bhiñño’rahā ahu.</p>
  1262. <p class="hangnum"><a name="para173"></a><span class="paranum">173</span>.</p>
  1263. <p class="gatha1"> Vihāre tesamāraddhe, sabbe sabbapuresupi;</p>
  1264. <p class="gathalast">Sādhukaṃ tīhi vassehi, niṭṭhāpesuṃ manorame.</p>
  1265. <p class="hangnum"><a name="para174"></a><span class="paranum">174</span>.</p>
  1266. <p class="gatha1"> Therassa indaguttassa, kammādiṭṭhāyakassa tu;</p>
  1267. <p class="gathalast">Iddhiyā cā’su niṭṭhāsi, asokārāmasavhayo.</p>
  1268. <p class="hangnum"><a name="para175"></a><span class="paranum">175</span>.</p>
  1269. <p class="gatha1"> Janena paribhuttesu, ṭhānesu ca tahiṃ tahiṃ;</p>
  1270. <p class="gathalast">Cetiyāni akāresi, ramaṇīyāni bhūpati.</p>
  1271. <p class="hangnum"><a name="para176"></a><span class="paranum">176</span>.</p>
  1272. <p class="gatha1"> Purehi caturāsīti-sahassehi samantato;</p>
  1273. <p class="gathalast">Lekhe ekāhamānesuṃ, vihārā niṭṭhitā iti.</p>
  1274. <p class="hangnum"><a name="para177"></a><span class="paranum">177</span>.</p>
  1275. <p class="gatha1"> Lekhe sutvā mahārājā, mahātejiddhi vikkamo;</p>
  1276. <p class="gathalast">Kātukāmo sakiṃyeva, sabbārāma mahāmahaṃ.</p>
  1277. <p class="hangnum"><a name="para178"></a><span class="paranum">178</span>.</p>
  1278. <p class="gatha1"> Pure bheriṃ carāpesi, sattame divase ito;</p>
  1279. <p class="gathalast">Sabbārāmamaho hotu, sabbadesesu ekadā.</p>
  1280. <p class="hangnum"><a name="para179"></a><span class="paranum">179</span>.</p>
  1281. <p class="gatha1"> Yojane <a name="M0.0034"></a> yojane dentu, mahādānaṃ mahītale;</p>
  1282. <p class="gathalast">Karontu gāmārāmānaṃ, maggānañca vibhūsanaṃ.</p>
  1283. <p class="hangnum"><a name="para180"></a><span class="paranum">180</span>.</p>
  1284. <p class="gatha1"> Vihāresu ca sabbesu, bhikkhusaṅghassa sabbathā;</p>
  1285. <p class="gathalast">Mahādānāni vattentu, yathākālaṃ yathābalaṃ.</p>
  1286. <p class="hangnum"><a name="para181"></a><span class="paranum">181</span>.</p>
  1287. <p class="gatha1"> Dīpamālā pumphamālā-laṅkārehi tahiṃ tahiṃ;</p>
  1288. <p class="gathalast">Tūriyehi ca sabbehi, upahāraṃ anekadhā.</p>
  1289. <p class="hangnum"><a name="para182"></a><span class="paranum">182</span>.</p>
  1290. <p class="gatha1"> Uposathaṅgānā’dāya, sabbe dhammaṃ suṇantu ca;</p>
  1291. <p class="gathalast">Pūjāvisesena’neke ca, karontu tadahepi ca.</p>
  1292. <p class="hangnum"><a name="para183"></a><span class="paranum">183</span>.</p>
  1293. <p class="gatha1"> Sabbe sabbattha sabbathā, yathāṇattādhikāpi ca;</p>
  1294. <p class="gathalast">Pūjā sampaṭiyādesuṃ, devalokamanoramā.</p>
  1295. <p class="hangnum"><a name="para184"></a><span class="paranum">184</span>.</p>
  1296. <p class="gatha1"> Tasmiṃ dine mahārājā, sabbālaṅkāra bhūsito;</p>
  1297. <p class="gathalast">Sahorodho sahāmacco, balogha parivārito.</p>
  1298. <p class="hangnum"><a name="para185"></a><span class="paranum">185</span>.</p>
  1299. <p class="gatha1"> Agamāsi sakārāmaṃ, bhindanto viya mediniṃ;</p>
  1300. <p class="gathalast">Saṅghamajjhamhi aṭṭhāsi, vanditvā saṅghamuttamaṃ.</p>
  1301. <p class="hangnum"><a name="para186"></a><span class="paranum">186</span>.</p>
  1302. <p class="gatha1"> Tasmiṃ samāgame āsuṃ, asīti bhikkhukoṭi yo;</p>
  1303. <p class="gathalast">Ahesuṃ satasahassaṃ, tesu khīṇāsavā yati.</p>
  1304. <p class="hangnum"><a name="para187"></a><span class="paranum">187</span>.</p>
  1305. <p class="gatha1"> Navuti bhikkhusahassāni, ahū bhikkhuniyo tahiṃ;</p>
  1306. <p class="gathalast">Khiṇāsavā bhikkhuniyo, sahassaṃ āsu tāsu tu.</p>
  1307. <p class="hangnum"><a name="para188"></a><span class="paranum">188</span>.</p>
  1308. <p class="gatha1"> Lokavivaraṇaṃ nāma, pāṭihīraṃ akaṃsu te;</p>
  1309. <p class="gathalast">Khīṇāsavā pasādatthaṃ, dhammāsokassa rājino.</p>
  1310. <p class="hangnum"><a name="para189"></a><span class="paranum">189</span>.</p>
  1311. <p class="gatha1"> Caṇḍāsokoti ñāyittha, pubbe pāpena kammunā;</p>
  1312. <p class="gathalast">Dhammāsokoti ñāyittha, pacchā puññena kammunā.</p>
  1313. <p class="hangnum"><a name="para190"></a><span class="paranum">190</span>.</p>
  1314. <p class="gatha1"> Samuddapariyantaṃ so, jambudīpaṃ samantato;</p>
  1315. <p class="gathalast">Passi sabbe vihāre ca, nānāpūjā vibhūsite.</p>
  1316. <p class="hangnum"><a name="para191"></a><span class="paranum">191</span>.</p>
  1317. <p class="gatha1"> Atīva tuṭṭho te disvā, saṅghaṃ pucchi nisīdiya;</p>
  1318. <p class="gathalast">Kassa bhante pariccāgo, mahāsugata sāsane.</p>
  1319. <p class="hangnum"><a name="para192"></a><span class="paranum">192</span>.</p>
  1320. <p class="gatha1"> Thero so moggaliputto, rañño pañhaṃ viyākari;</p>
  1321. <p class="gathalast">Dharamāne’pi sugate, natthi cāgī tayāsamo.</p>
  1322. <p class="hangnum"><a name="para193"></a><span class="paranum">193</span>.</p>
  1323. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā vacanaṃ bhiyyo, tuṭṭho rājā apucchi taṃ;</p>
  1324. <p class="gathalast">Buddhasāsana dāyādo, hoti kho mādiso iti.</p>
  1325. <p class="hangnum"><a name="para194"></a><span class="paranum">194</span>.</p>
  1326. <p class="gatha1"> Thero <a name="M0.0035"></a> tu rājaputtassa, mahindassū’panissayaṃ;</p>
  1327. <p class="gathalast">Tatheva rājadhītāya, saṅghamittāya pekkhiya.</p>
  1328. <p class="hangnum"><a name="para195"></a><span class="paranum">195</span>.</p>
  1329. <p class="gatha1"> Sāsanassā’bhi vuddhiñca, taṃ hetukama vekkhiya;</p>
  1330. <p class="gathalast">Paccābhāsatha rājānaṃ, so sāsanadhurandharo.</p>
  1331. <p class="hangnum"><a name="para196"></a><span class="paranum">196</span>.</p>
  1332. <p class="gatha1"> Tādiso’pi mahācāgī, dāyādo sāsanassa na;</p>
  1333. <p class="gathalast">Paccayadāyako’cceva, vuccate manujādhīpa.</p>
  1334. <p class="hangnum"><a name="para197"></a><span class="paranum">197</span>.</p>
  1335. <p class="gatha1"> Yo tu puttaṃ dhītaraṃ vā,</p>
  1336. <p class="gatha2">Pabbajjāpeti sāsane;</p>
  1337. <p class="gatha3">So sāsanassa dāyādo,</p>
  1338. <p class="gathalast">Hoti no dāyako api.</p>
  1339. <p class="hangnum"><a name="para198"></a><span class="paranum">198</span>.</p>
  1340. <p class="gatha1"> Atha sāsana dāyāda-bhāvamicchaṃ mahīpati;</p>
  1341. <p class="gathalast">Mahindaṃ saṅghamittañca, ṭhite tatra apucchatha.</p>
  1342. <p class="hangnum"><a name="para199"></a><span class="paranum">199</span>.</p>
  1343. <p class="gatha1"> Pabbajissatha kiṃ tātā, pabbajjā mahatī matā;</p>
  1344. <p class="gathalast">Pituno vacanaṃ sutvā, pitaraṃ te abhāsisuṃ.</p>
  1345. <p class="hangnum"><a name="para200"></a><span class="paranum">200</span>.</p>
  1346. <p class="gatha1"> Ajjeva pabbajissāma, sace tvaṃ deva icchasi;</p>
  1347. <p class="gathalast">Amhañca lābho tumhañca, pabbajjāya bhavissati.</p>
  1348. <p class="hangnum"><a name="para201"></a><span class="paranum">201</span>.</p>
  1349. <p class="gatha1"> Uparājassa pabbajja-kālabho pabhutīhi so;</p>
  1350. <p class="gathalast">Sā cāpi aggibrahmassa, pabbajjā katanicchayā.</p>
  1351. <p class="hangnum"><a name="para202"></a><span class="paranum">202</span>.</p>
  1352. <p class="gatha1"> Uparajjaṃ mahīndassa, dātukāmo’pi bhūpati;</p>
  1353. <p class="gathalast">Tato’pi adhikāsā’ti, pabbajjaṃyeva rocayi.</p>
  1354. <p class="hangnum"><a name="para203"></a><span class="paranum">203</span>.</p>
  1355. <p class="gatha1"> Piyaṃ puttaṃ mahindañca, buddhirūpabaloditaṃ;</p>
  1356. <p class="gathalast">Pabbajjā pesi samahaṃ, saṅgha mittañca dhītaraṃ.</p>
  1357. <p class="hangnum"><a name="para204"></a><span class="paranum">204</span>.</p>
  1358. <p class="gatha1"> Tadā vīsativasso so, mahindo rājanandano;</p>
  1359. <p class="gathalast">Saṅghamittā rājadhītā, aṭṭhārasasamā tadā.</p>
  1360. <p class="hangnum"><a name="para205"></a><span class="paranum">205</span>.</p>
  1361. <p class="gatha1"> Tadaheva ahu tassa, pabbajjā upasampadā;</p>
  1362. <p class="gathalast">Pabbajjā sikkhādānañca, tassā ca tadahu ahu.</p>
  1363. <p class="hangnum"><a name="para206"></a><span class="paranum">206</span>.</p>
  1364. <p class="gatha1"> Upajjhāyo kumārassa, ahu moggalisavhayo;</p>
  1365. <p class="gathalast">Pabbājesi mahādeva-tthero majjhantiko pana.</p>
  1366. <p class="hangnum"><a name="para207"></a><span class="paranum">207</span>.</p>
  1367. <p class="gatha1"> Kammavācaṃ akā tasmiṃ, so’pasampadamaṇḍale;</p>
  1368. <p class="gathalast">Arahattaṃ mahindo so, patto sapaṭisambhidaṃ.</p>
  1369. <p class="hangnum"><a name="para208"></a><span class="paranum">208</span>.</p>
  1370. <p class="gatha1"> Saṅghamittā’hu’pajjhāyā<a name="M0.0036"></a>, dhammapālāti vissutā;</p>
  1371. <p class="gathalast">Ācariyā āyupāli, kāle sā’si anāsavā.</p>
  1372. <p class="hangnum"><a name="para209"></a><span class="paranum">209</span>.</p>
  1373. <p class="gatha1"> Ubho sāsanapajjotā, laṃkādīpopakārino;</p>
  1374. <p class="gathalast">Chaṭṭhe vasse pabbajiṃsu, dhammāsokassa rājino.</p>
  1375. <p class="hangnum"><a name="para210"></a><span class="paranum">210</span>.</p>
  1376. <p class="gatha1"> Mahāmahindo vassehi, tīhi dīpappasādako;</p>
  1377. <p class="gathalast">Piṭakattayaṃ muggaṇhi, upajjhāyassa santike.</p>
  1378. <p class="hangnum"><a name="para211"></a><span class="paranum">211</span>.</p>
  1379. <p class="gatha1"> Sā bhikkhunī candalekhā, mahindo bhikkhū sūriyo;</p>
  1380. <p class="gathalast">Sambuddha sāsanākāsaṃ, te sadā sobhayuṃ tadā.</p>
  1381. <p class="hangnum"><a name="para212"></a><span class="paranum">212</span>.</p>
  1382. <p class="gatha1"> Vane pāṭaliputtamhā, vane vanacaro caraṃ;</p>
  1383. <p class="gathalast">Kuntakinnariyā saddhiṃ, saṃvāsaṃ kappayī kira.</p>
  1384. <p class="hangnum"><a name="para213"></a><span class="paranum">213</span>.</p>
  1385. <p class="gatha1"> Tena saṃvāsamanvāya,</p>
  1386. <p class="gatha2">Sā putte janayī duve;</p>
  1387. <p class="gatha3">Tisso jeṭṭho kaṇiṭṭho tu,</p>
  1388. <p class="gathalast">Sumitto nāma nāmato.</p>
  1389. <p class="hangnum"><a name="para214"></a><span class="paranum">214</span>.</p>
  1390. <p class="gatha1"> Mahāvaruṇattherassa, kāle pabbajja santike;</p>
  1391. <p class="gathalast">Arahattaṃ pāpuṇiṃsu, chaḷabhiññaṃ guṇaṃ ubho.</p>
  1392. <p class="hangnum"><a name="para215"></a><span class="paranum">215</span>.</p>
  1393. <p class="gatha1"> Pāde kīṭavisenā’si, phuṭṭho jeṭṭho savedano;</p>
  1394. <p class="gathalast">Āha puṭṭho kaṇiṭṭhena, bhesajjaṃ pasataṃ ghaṭaṃ.</p>
  1395. <p class="hangnum"><a name="para216"></a><span class="paranum">216</span>.</p>
  1396. <p class="gatha1"> Rañño nivedanaṃ thero, gilānavattato’pi so;</p>
  1397. <p class="gathalast">Sappisatthañca caraṇaṃ, pacchābhattaṃ paṭikkhipi.</p>
  1398. <p class="hangnum"><a name="para217"></a><span class="paranum">217</span>.</p>
  1399. <p class="gatha1"> Piṇḍāya ce caraṃ sappiṃ, labhase tvaṃ tamāhara;</p>
  1400. <p class="gathalast">Icchāha tissathero so, sumittaṃ theramuttamaṃ.</p>
  1401. <p class="hangnum"><a name="para218"></a><span class="paranum">218</span>.</p>
  1402. <p class="gatha1"> Piṇḍāya caratā tena, na laddhaṃ pasataṃ ghataṃ;</p>
  1403. <p class="gathalast">Sappikumbhasatenāpi, byādhijāto asādhiyo.</p>
  1404. <p class="hangnum"><a name="para219"></a><span class="paranum">219</span>.</p>
  1405. <p class="gatha1"> Teneva byādhinā thero, patto āyukkhayantikaṃ;</p>
  1406. <p class="gathalast">Ovaditvāppamādena, nibbātuṃ mānasaṃ akā.</p>
  1407. <p class="hangnum"><a name="para220"></a><span class="paranum">220</span>.</p>
  1408. <p class="gatha1"> Ākāsamhi nisīditvā, tejodhātuvasena so;</p>
  1409. <p class="gathalast">Yathāruci adhiṭṭhāya, sarīraṃ parinibbuto.</p>
  1410. <p class="hangnum"><a name="para221"></a><span class="paranum">221</span>.</p>
  1411. <p class="gatha1"> Jālāsarīrā nikkhamma, nimmaṃsachārikaṃ ḍahi;</p>
  1412. <p class="gathalast">Therassa sakalaṃ kāyaṃ, aṭṭhikānituno ḍahi.</p>
  1413. <p class="hangnum"><a name="para222"></a><span class="paranum">222</span>.</p>
  1414. <p class="gatha1"> Sutvā <a name="M0.0037"></a> nibbūtimetassa, tissatherassa bhūpati;</p>
  1415. <p class="gathalast">Agamāsi sakārāmaṃ, janogha parivārito.</p>
  1416. <p class="hangnum"><a name="para223"></a><span class="paranum">223</span>.</p>
  1417. <p class="gatha1"> Hattikkhandhagato rājā, tānaṭṭhina’varopiya;</p>
  1418. <p class="gathalast">Kāretvā dhātusakkāraṃ, saṅghaṃ byādhimapucchitaṃ.</p>
  1419. <p class="hangnum"><a name="para224"></a><span class="paranum">224</span>.</p>
  1420. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā jātasaṃvego, puradvāresu kāriya;</p>
  1421. <p class="gathalast">Sudhācitā pokkharaṇī, bhesajjānañca pūriya.</p>
  1422. <p class="hangnum"><a name="para225"></a><span class="paranum">225</span>.</p>
  1423. <p class="gatha1"> Pāpesi bhikkhusaṅghassa, bhesajjāni dine dine;</p>
  1424. <p class="gathalast">Mā hotu bhikkhusaṅghassa, bhesajjaṃ dullabhaṃ iti.</p>
  1425. <p class="hangnum"><a name="para226"></a><span class="paranum">226</span>.</p>
  1426. <p class="gatha1"> Sumittathero nibbāyi, caṅkamanto’va caṅkame;</p>
  1427. <p class="gathalast">Pasīdi sāsane’tīva, tenāpi ca mahājano.</p>
  1428. <p class="hangnum"><a name="para227"></a><span class="paranum">227</span>.</p>
  1429. <p class="gatha1"> Kuntiputtā duve therā,</p>
  1430. <p class="gatha2">Te lokahitakārino;</p>
  1431. <p class="gatha3">Nibbāyiṃsu asokassa,</p>
  1432. <p class="gathalast">Rañño vassamhi aṭṭhame.</p>
  1433. <p class="hangnum"><a name="para228"></a><span class="paranum">228</span>.</p>
  1434. <p class="gatha1"> Tato pabhuti saṅghassa, lābho’tīva mahā ahu;</p>
  1435. <p class="gathalast">Pacchā pasannā ca janā, yasmā lābhaṃ pavattayuṃ.</p>
  1436. <p class="hangnum"><a name="para229"></a><span class="paranum">229</span>.</p>
  1437. <p class="gatha1"> Pahīnalābhasakkārā, titthiyā lābhakāraṇā;</p>
  1438. <p class="gathalast">Sayaṃ kāsāyamādāya, vasiṃsu saha bhikkhūhi.</p>
  1439. <p class="hangnum"><a name="para230"></a><span class="paranum">230</span>.</p>
  1440. <p class="gatha1"> Yathāsakañca te vādaṃ, buddhavādo’ti dīpayuṃ;</p>
  1441. <p class="gathalast">Yathāsakañca kiriyā, akariṃsu yathāruci.</p>
  1442. <p class="hangnum"><a name="para231"></a><span class="paranum">231</span>.</p>
  1443. <p class="gatha1"> Tato moggaliputto so,</p>
  1444. <p class="gatha2">Thero thira guṇodayo;</p>
  1445. <p class="gatha3">Sāsanabbudamuppannaṃ,</p>
  1446. <p class="gathalast">Disvā tamatikakkhalaṃ.</p>
  1447. <p class="hangnum"><a name="para232"></a><span class="paranum">232</span>.</p>
  1448. <p class="gatha1"> Tasso’pasamane kālaṃ, dīghadassī avekkhiya;</p>
  1449. <p class="gathalast">Datvā mahindatherassa, mahābhikkhugaṇaṃ sakaṃ.</p>
  1450. <p class="hangnum"><a name="para233"></a><span class="paranum">233</span>.</p>
  1451. <p class="gatha1"> Uddhaṃ gaṅgāya eko’va, ahogaṅgamhi pabbate;</p>
  1452. <p class="gathalast">Vihāsi sattavassāni, viveka manubrūhayaṃ.</p>
  1453. <p class="hangnum"><a name="para234"></a><span class="paranum">234</span>.</p>
  1454. <p class="gatha1"> Titthiyānaṃ bahucattā ca, dubbaccattā ca bhikkhavo;</p>
  1455. <p class="gathalast">Tesaṃ kātuṃ na sakkhiṃsu, dhammena paṭisedhanaṃ.</p>
  1456. <p class="hangnum"><a name="para235"></a><span class="paranum">235</span>.</p>
  1457. <p class="gatha1"> Teneva <a name="M0.0038"></a> jambudīpamhi, sabbārāmesu bhikkhavo;</p>
  1458. <p class="gathalast">Sattavassāni nākaṃsu, uposatha pavāraṇaṃ.</p>
  1459. <p class="hangnum"><a name="para236"></a><span class="paranum">236</span>.</p>
  1460. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā mahārājā, dhammāsoko mahāyaso;</p>
  1461. <p class="gathalast">Ekaṃ amaccaṃ pesesi, asokārāma muttamaṃ.</p>
  1462. <p class="hangnum"><a name="para237"></a><span class="paranum">237</span>.</p>
  1463. <p class="gatha1"> Gantvā’dhikaraṇaṃ etaṃ, vupasamma uposathaṃ;</p>
  1464. <p class="gathalast">Kārehi bhikkhusaṅghena, pamā’rāme tuvaṃ iti.</p>
  1465. <p class="hangnum"><a name="para238"></a><span class="paranum">238</span>.</p>
  1466. <p class="gatha1"> Gantvāna sannipātetvā, bhikkhusaṅghaṃ sadummati;</p>
  1467. <p class="gathalast">Uposathaṃ karothāti, sāvesi rājasāsanaṃ.</p>
  1468. <p class="hangnum"><a name="para239"></a><span class="paranum">239</span>.</p>
  1469. <p class="gatha1"> Uposathaṃ tittiyehi, na karoma mayaṃ iti;</p>
  1470. <p class="gathalast">Avo ca bhikkhusaṅgho taṃ, amaccaṃ mūḷhamānasaṃ.</p>
  1471. <p class="hangnum"><a name="para240"></a><span class="paranum">240</span>.</p>
  1472. <p class="gatha1"> So’macco katipayānaṃ, therānaṃ paṭipāṭiyā;</p>
  1473. <p class="gathalast">Acchindi asinā sīsaṃ, kāremīti uposathaṃ.</p>
  1474. <p class="hangnum"><a name="para241"></a><span class="paranum">241</span>.</p>
  1475. <p class="gatha1"> Rājabhātā tissatthero, taṃ disvā kiriyaṃ lahuṃ;</p>
  1476. <p class="gathalast">Gantvāna tassa āsanne, sāsanamhi nisidi so.</p>
  1477. <p class="hangnum"><a name="para242"></a><span class="paranum">242</span>.</p>
  1478. <p class="gatha1"> Theraṃ disvā amacco so, gantvā rañño nivedayi;</p>
  1479. <p class="gathalast">Sabbaṃ pavattiṃ taṃ sutvā, jātadāho mahīpati.</p>
  1480. <p class="hangnum"><a name="para243"></a><span class="paranum">243</span>.</p>
  1481. <p class="gatha1"> Sīghaṃ gantvā bhikkhusaṅghaṃ, pucchi ubbiggamānaso;</p>
  1482. <p class="gathalast">Evaṃ katena kammena, kassa pāpaṃ siyā iti.</p>
  1483. <p class="hangnum"><a name="para244"></a><span class="paranum">244</span>.</p>
  1484. <p class="gatha1"> Tesaṃ apaṇḍitā keci, pāpaṃ tuyhanti keci tu;</p>
  1485. <p class="gathalast">Ubhinnaṃcā’ti āhaṃsu, natthi tuyhanti paṇḍitā.</p>
  1486. <p class="hangnum"><a name="para245"></a><span class="paranum">245</span>.</p>
  1487. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā’ha mahārājā, samattho atthi bhikkhuna;</p>
  1488. <p class="gathalast">Vimatiṃ me vinodetvā, kātuṃ sāsanapaggahaṃ.</p>
  1489. <p class="hangnum"><a name="para246"></a><span class="paranum">246</span>.</p>
  1490. <p class="gatha1"> Atthi moggaliputto so,</p>
  1491. <p class="gatha2">Tissatthero rathesabha;</p>
  1492. <p class="gatha3">Icchāha saṅgho rājānaṃ,</p>
  1493. <p class="gathalast">Rāja tatthā’si sādaro.</p>
  1494. <p class="hangnum"><a name="para247"></a><span class="paranum">247</span>.</p>
  1495. <p class="gatha1"> Visuṃ bhikkhusahassena, caturo parivārite;</p>
  1496. <p class="gathalast">Thero narasahassena, amacce caturo tathā.</p>
  1497. <p class="hangnum"><a name="para248"></a><span class="paranum">248</span>.</p>
  1498. <p class="gatha1"> Tadaheyeva pesesi, attano vacanena so;</p>
  1499. <p class="gathalast">Theraṃ ānetu me tehi, tathā vutte sanāgami.</p>
  1500. <p class="hangnum"><a name="para249"></a><span class="paranum">249</span>.</p>
  1501. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0039"></a> sutvā puna aṭṭha’ttha, there’macce ca pesayi;</p>
  1502. <p class="gathalast">Visuṃ sahassapurise, pubbe viya sanāgami.</p>
  1503. <p class="hangnum"><a name="para250"></a><span class="paranum">250</span>.</p>
  1504. <p class="gatha1"> Rājā pucchi kathaṃ thero, āgaccheyya nu kho iti;</p>
  1505. <p class="gathalast">Bhikkhū āhaṃsu therassa, tassa’gamanakāraṇaṃ.</p>
  1506. <p class="hangnum"><a name="para251"></a><span class="paranum">251</span>.</p>
  1507. <p class="gatha1"> Hoti bhante upatthambho, kātuṃ sāsanapaggahaṃ;</p>
  1508. <p class="gathalast">Iti vutte mahārāja, thero essati so iti.</p>
  1509. <p class="hangnum"><a name="para252"></a><span class="paranum">252</span>.</p>
  1510. <p class="gatha1"> Punāpi thero’macce ca, rājā soḷasa soḷasa;</p>
  1511. <p class="gathalast">Visuṃ sahassa purise, tathā vatvāna pesayi.</p>
  1512. <p class="hangnum"><a name="para253"></a><span class="paranum">253</span>.</p>
  1513. <p class="gatha1"> Thero mahallatte’pi, nārohissati yānakaṃ;</p>
  1514. <p class="gathalast">Theraṃ gaṅgāya nāvāya, ānethā’ti ca abravi.</p>
  1515. <p class="hangnum"><a name="para254"></a><span class="paranum">254</span>.</p>
  1516. <p class="gatha1"> Gantvā te taṃ tathā’vocuṃ,</p>
  1517. <p class="gatha2">So taṃ sutvā’va uṭṭhahi;</p>
  1518. <p class="gatha3">Nāvāya theraṃ ānesuṃ,</p>
  1519. <p class="gathalast">Rājā paccuggamī tahiṃ.</p>
  1520. <p class="hangnum"><a name="para255"></a><span class="paranum">255</span>.</p>
  1521. <p class="gatha1"> Jāṇumattaṃ jalaṃ rājo’gahetvā dakkhiṇaṃ karaṃ;</p>
  1522. <p class="gathalast">Nāvāya otarantassa, therassā’dāsi gāravo.</p>
  1523. <p class="hangnum"><a name="para256"></a><span class="paranum">256</span>.</p>
  1524. <p class="gatha1"> Dakkhiṇaṃ dakkhiṇeyyo so, karaṃ rañño’nukampako;</p>
  1525. <p class="gathalast">Ālambitvā’nukampāya, thero nāvāya otari.</p>
  1526. <p class="hangnum"><a name="para257"></a><span class="paranum">257</span>.</p>
  1527. <p class="gatha1"> Rājā theraṃ nayitvāna, uyyānaṃ rativaḍḍhanaṃ;</p>
  1528. <p class="gathalast">Therassa pāde dhovitvā, makkhetvā ca nisīdiya.</p>
  1529. <p class="hangnum"><a name="para258"></a><span class="paranum">258</span>.</p>
  1530. <p class="gatha1"> Samatthabhāvaṃ therassa, vīmaṃsanto mahīpati;</p>
  1531. <p class="gathalast">Daṭṭhukāmo ahaṃ bhante, pāṭihīranti abravi.</p>
  1532. <p class="hangnum"><a name="para259"></a><span class="paranum">259</span>.</p>
  1533. <p class="gatha1"> Kanti vutte mahīkampaṃ, āha taṃ puna rāhaso;</p>
  1534. <p class="gathalast">Sakalāye’ka desāya, kataraṃ daṭṭhumicchasi.</p>
  1535. <p class="hangnum"><a name="para260"></a><span class="paranum">260</span>.</p>
  1536. <p class="gatha1"> Ko dukkaroti pucchitvā, eka desāya kampanaṃ;</p>
  1537. <p class="gathalast">Dukkaranti suṇitvāna, taṃ duṭṭhukāmataṃ bravī.</p>
  1538. <p class="hangnum"><a name="para261"></a><span class="paranum">261</span>.</p>
  1539. <p class="gatha1"> Rathaṃ assaṃ manussañca, pātiñcodaka pūritaṃ;</p>
  1540. <p class="gathalast">Thero yojana sīmāya, antaramhi catuddise.</p>
  1541. <p class="hangnum"><a name="para262"></a><span class="paranum">262</span>.</p>
  1542. <p class="gatha1"> Ṭhapāpetvā <a name="M0.0040"></a> tadaḍḍhehi, saha taṃ yojanaṃ mahiṃ;</p>
  1543. <p class="gathalast">Cālesi iddhiyā tatra, nisinnassa ca dassayi.</p>
  1544. <p class="hangnum"><a name="para263"></a><span class="paranum">263</span>.</p>
  1545. <p class="gatha1"> Tenā’maccena bhikkhūnaṃ, maraṇena’ttanopi ca;</p>
  1546. <p class="gathalast">Pāpassa’tthitta natthittaṃ, theraṃ pucchi mahīpati.</p>
  1547. <p class="hangnum"><a name="para264"></a><span class="paranum">264</span>.</p>
  1548. <p class="gatha1"> Paṭicca kammaṃ natthīti, kiliṭṭhaṃ cetanaṃ vinā;</p>
  1549. <p class="gathalast">Thero bodhesi rājānaṃ, vatvā tittirajātakaṃ.</p>
  1550. <p class="hangnum"><a name="para265"></a><span class="paranum">265</span>.</p>
  1551. <p class="gatha1"> Vasanto tattha sattāhaṃ, rājuyyāne manorame;</p>
  1552. <p class="gathalast">Sikkhāpesi mahīpālaṃ, sambuddhasamayaṃ subhaṃ.</p>
  1553. <p class="hangnum"><a name="para266"></a><span class="paranum">266</span>.</p>
  1554. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva ca sattā he, duve yakkhe mahīpati;</p>
  1555. <p class="gathalast">Pesetvā mahiyaṃ bhikkhū, asese sannipātayi.</p>
  1556. <p class="hangnum"><a name="para267"></a><span class="paranum">267</span>.</p>
  1557. <p class="gatha1"> Sattame divase gantvā, sakārāmaṃ manoramaṃ;</p>
  1558. <p class="gathalast">Kāresi bhikkhusaṅghassa, sannipātamasesato.</p>
  1559. <p class="hangnum"><a name="para268"></a><span class="paranum">268</span>.</p>
  1560. <p class="gatha1"> Therena saha ekante, nisinno sāṇiantare;</p>
  1561. <p class="gathalast">Ekekaladdhike bhikkhu, pakkositvāna santikaṃ.</p>
  1562. <p class="hangnum"><a name="para269"></a><span class="paranum">269</span>.</p>
  1563. <p class="gatha1"> Kiṃvādī sugato bhante, iti pucchi mahīpati;</p>
  1564. <p class="gathalast">Te sassatādikaṃ diṭṭhiṃ, byākariṃsu yathāsakaṃ.</p>
  1565. <p class="hangnum"><a name="para270"></a><span class="paranum">270</span>.</p>
  1566. <p class="gatha1"> Te micchādiṭṭhike sabbe, rājā uppabbājāpayī;</p>
  1567. <p class="gathalast">Sabbe saṭṭhisahassāni, āsuṃ uppabbajāpitā.</p>
  1568. <p class="hangnum"><a name="para271"></a><span class="paranum">271</span>.</p>
  1569. <p class="gatha1"> Apucchi dhammike bhikkhū, kiṃvādī sugato iti;</p>
  1570. <p class="gathalast">Vibhajjavādī tāhaṃsu, taṃ theraṃ pucchi bhūpati.</p>
  1571. <p class="hangnum"><a name="para272"></a><span class="paranum">272</span>.</p>
  1572. <p class="gatha1"> Vibhajjavādī sambuddho,</p>
  1573. <p class="gatha2">Hoti bhante’ti āha so;</p>
  1574. <p class="gatha3">Thero’ āmā’ti taṃ sutvā,</p>
  1575. <p class="gathalast">Rājā tuṭṭhamano tadā.</p>
  1576. <p class="hangnum"><a name="para273"></a><span class="paranum">273</span>.</p>
  1577. <p class="gatha1"> Saṅgho pisodhito yasmā,</p>
  1578. <p class="gatha2">Tasmā saṅgho uposathaṃ;</p>
  1579. <p class="gatha3">Karotu bhante iccevaṃ,</p>
  1580. <p class="gathalast">Vatvā therassa bhūpati.</p>
  1581. <p class="hangnum"><a name="para274"></a><span class="paranum">274</span>.</p>
  1582. <p class="gatha1"> Saṅghassa rakkhaṃ datvāna, nagaraṃ pāvisī subhaṃ;</p>
  1583. <p class="gathalast">Saṅgho samaggo hutvāna, tadā’kāsi uposathaṃ.</p>
  1584. <p class="hangnum"><a name="para275"></a><span class="paranum">275</span>.</p>
  1585. <p class="gatha1"> Thero <a name="M0.0041"></a> aneka saṅkhamhā, bhikkhusaṅghā visārade;</p>
  1586. <p class="gathalast">Chaḷabhiññe tepiṭake, pabhinnapaṭisambhide.</p>
  1587. <p class="hangnum"><a name="para276"></a><span class="paranum">276</span>.</p>
  1588. <p class="gatha1"> Bhikkhusahassaṃ uccini, kātuṃ saddhammaṃ saṅgahaṃ;</p>
  1589. <p class="gathalast">Tehi asokārāmamhi, akā saddhamma saṅgahaṃ.</p>
  1590. <p class="hangnum"><a name="para277"></a><span class="paranum">277</span>.</p>
  1591. <p class="gatha1"> Mahākassapatthero ca, yasatthero ca kārayuṃ;</p>
  1592. <p class="gathalast">Yathā te dhamma saṃgītiṃ, tissattheropi taṃ tathā.</p>
  1593. <p class="hangnum"><a name="para278"></a><span class="paranum">278</span>.</p>
  1594. <p class="gatha1"> Tathāvatthuppakaraṇaṃ, paravādappamaddanaṃ;</p>
  1595. <p class="gathalast">Abhāsi tissatthero ca, tasmiṃ saṃgīti maṇḍale.</p>
  1596. <p class="hangnum"><a name="para279"></a><span class="paranum">279</span>.</p>
  1597. <p class="gatha1"> Evaṃ bhikkhusahassena, rakkhāya’soka rājino;</p>
  1598. <p class="gathalast">Ayaṃ navahi māsehi, dhamma saṃgīti niṭṭhitā.</p>
  1599. <p class="hangnum"><a name="para280"></a><span class="paranum">280</span>.</p>
  1600. <p class="gatha1"> Rañño sattarase vasse, dvāsattatisamo isi;</p>
  1601. <p class="gathalast">Mahāpavāraṇāya’so, saṃgīti taṃ samāpayi.</p>
  1602. <p class="hangnum"><a name="para281"></a><span class="paranum">281</span>.</p>
  1603. <p class="gatha1"> Sādhukāraṃ dadantīva, sāsanaṭṭhiti kāraṇaṃ;</p>
  1604. <p class="gathalast">Saṃgīti pariyosāne, akammittha mahāmahī.</p>
  1605. <p class="hangnum"><a name="para282"></a><span class="paranum">282</span>.</p>
  1606. <p class="gatha1"> Hitvā seṭṭhaṃ brahmavimānampi manuññaṃ;</p>
  1607. <p class="gatha2">Jegucchaṃ so sāsanahetunaralokaṃ;</p>
  1608. <p class="gatha3">Āgammā’kā sāsanakiccaṃ katakicco;</p>
  1609. <p class="gathalast">Konāma’ñño sāsanakiccamhi pamajjeti.</p>
  1610. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  1611. <p class="centered">Tatiyadhammasaṃgīti nāma</p>
  1612. <p class="centered">Pañcamo paricchedo.</p>
  1613. <p class="chapter">Chaṭṭhapariccheda</p>
  1614. <p class="subhead">Vijayāgamanaṃ</p>
  1615. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1616. <p class="gatha1"> Vaṅgesu <a name="M0.0042"></a> vaṅganagare, vaṅgarājā ahu pure;</p>
  1617. <p class="gathalast">Kāliṅgarañño dhītā’si, mahesī tassa rājino.</p>
  1618. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1619. <p class="gatha1"> So rājā deviyā tassā, ekaṃ alabhi dhītaraṃ;</p>
  1620. <p class="gathalast">Nemittābyākaruṃ tassā, saṃvāsaṃ magarājinā.</p>
  1621. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1622. <p class="gatha1"> Atīva rūpiniṃ āsi, atīva kāmagiddhinī;</p>
  1623. <p class="gathalast">Devena deviyā’cāpi, lajjāyā’si jagucchitā.</p>
  1624. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1625. <p class="gatha1"> Ekākinī sā nikkhamma, serīcārasukhatthinī;</p>
  1626. <p class="gathalast">Satthena saha aññātā, agā magadhagāminā.</p>
  1627. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1628. <p class="gatha1"> Lāḷaraṭṭhe aṭaviyā, sīho satthamabhiddhavi;</p>
  1629. <p class="gathalast">Aññattha sesā dhāviṃsu, sīhagatadisantusā.</p>
  1630. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1631. <p class="gatha1"> Gaṇhitvā gocaraṃ sīho, gacchaṃ disvā tamā’rato;</p>
  1632. <p class="gathalast">Ratto upāgalālento, laṅgulaṃ pattakaṇṇako.</p>
  1633. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1634. <p class="gatha1"> Sā taṃ disvā saritvāna, nemittavacanaṃ sutaṃ;</p>
  1635. <p class="gathalast">Abhītā tassa aṅgāni, rañjayanti parāmasi.</p>
  1636. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1637. <p class="gatha1"> Tassā phassenā’ti ratto, piṭṭhiṃ āropiyā’sutaṃ;</p>
  1638. <p class="gathalast">Sīho sakaṃ guhaṃ netvā, tāya saṃvāsamācari.</p>
  1639. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1640. <p class="gatha1"> Tena saṃvāsamanvāya, kālena yamake duve;</p>
  1641. <p class="gathalast">Puttañca dhītarañcāti, rājadhītā janesi sā.</p>
  1642. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1643. <p class="gatha1"> Puttassa hatthapādā’suṃ, sīhākārā tato akā;</p>
  1644. <p class="gathalast">Nāmena sīhabāhuṃ taṃ, dhītaraṃ sīhasīvaliṃ.</p>
  1645. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1646. <p class="gatha1"> Putto soḷasavasso so, mātaraṃ pucchi saṃsayaṃ;</p>
  1647. <p class="gathalast">Tuvaṃ pitā ca no amma, kasmā visadisā iti.</p>
  1648. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1649. <p class="gatha1"> Sā sabbamabravī tassa, kiṃnayāmā’ti so’bravi;</p>
  1650. <p class="gathalast">Guhaṃ thaketitāto te, pāsāṇenāti sā’bravi.</p>
  1651. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1652. <p class="gatha1"> Mahāguhāya <a name="M0.0043"></a> thakanaṃ, khandhenā’dāya so akā;</p>
  1653. <p class="gathalast">Ekāhene’va paññāsa-yojanāni gatāgataṃ.</p>
  1654. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1655. <p class="gatha1"> Gocarāya gahe sīhe, dakkhiṇasmiñhi mātaraṃ;</p>
  1656. <p class="gathalast">Vāme kaṇiṭṭhiṃ katvāna, tayo sīghaṃ apakkamī.</p>
  1657. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1658. <p class="gatha1"> Nivāsetvāna sākhaṃ te, paccantaṃ gāmamāgamuṃ;</p>
  1659. <p class="gathalast">Tatthāsi rājidhītāya, mātulassa suto tadā.</p>
  1660. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1661. <p class="gatha1"> Senāpati vaṅgarañño, ṭhito paccanta gāmako;</p>
  1662. <p class="gathalast">Nisinnovaṭamūlaleso, kammantaṃ saṃvidhāyakaṃ.</p>
  1663. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1664. <p class="gatha1"> Disvā te pucchite’vocuṃ, aṭavī vāsino mayaṃ;</p>
  1665. <p class="gathalast">Iti so dāpayī tesaṃ, vatthāni dhajinī pati.</p>
  1666. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1667. <p class="gatha1"> Tānā’hesuṃ uḷārāni, bhattaṃ paṇṇesu dāpayi;</p>
  1668. <p class="gathalast">Sovaṇṇabhājananā’suṃ, tesaṃ puññena tāni ca.</p>
  1669. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1670. <p class="gatha1"> Tena so vimhito pucchi, ke tumheti camūpati;</p>
  1671. <p class="gathalast">Tassa sā jātigottāni, rājadhītā nivedayi.</p>
  1672. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1673. <p class="gatha1"> Pitucchā dhītaraṃ taṃ so, ādāya dhajinī pati;</p>
  1674. <p class="gathalast">Gantvāna vaṅganagaraṃ, saṃvāsaṃ tāya kappayi.</p>
  1675. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1676. <p class="gatha1"> Sīho sīghaṃ guhaṃ gantvā, te adisvā tayo jane;</p>
  1677. <p class="gathalast">Aṭṭito puttasokena, na ca khādi na cā’pivi.</p>
  1678. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1679. <p class="gatha1"> Dārake te gavesanto, agā paccantagāmake;</p>
  1680. <p class="gathalast">Ubbāsīyati so so’va, yaṃyaṃ gāmamupeti so.</p>
  1681. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1682. <p class="gatha1"> Paccantavāsino gantvā, rañño taṃ paṭivedayuṃ;</p>
  1683. <p class="gathalast">Sīho piḷeti te raṭṭhaṃ, taṃ deva paṭisedhaya.</p>
  1684. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1685. <p class="gatha1"> Alakaṃ nisedhakaṃ tassa, hatthikkhandhagataṃ pure;</p>
  1686. <p class="gathalast">Ādetu sīhadāyīti, sahassaṃ so pacārayi.</p>
  1687. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1688. <p class="gatha1"> Tatheva dvesahassāni, tīṇicā’pi narissaro;</p>
  1689. <p class="gathalast">Dvīsu vāresu vāresi, mātā sīhabhujaṃ hitaṃ.</p>
  1690. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1691. <p class="gatha1"> Aggahi tatiye vāre, sīhabāhu apucchiya;</p>
  1692. <p class="gathalast">Mātaraṃ tisahassaṃ taṃ, ghātetuṃ pitaraṃ sakaṃ.</p>
  1693. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1694. <p class="gatha1"> Rañño kumāraṃ dassesuṃ, taṃ rājā idha mabravi;</p>
  1695. <p class="gathalast">Gahito yadi sīho te, dammi raṭṭhaṃ tadeva te.</p>
  1696. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1697. <p class="gatha1"> So <a name="M0.0044"></a> taṃ gantvā guhādvāraṃ, sīhaṃ disvāva ārakā;</p>
  1698. <p class="gathalast">Entaṃ puttasinehena, vijjhituṃ taṃ saraṃ khipi.</p>
  1699. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1700. <p class="gatha1"> Saro naḷātamāhacca, mettacittena thassa tu;</p>
  1701. <p class="gathalast">Kumārapādamūle’va, nivatto pati bhūmiyaṃ.</p>
  1702. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1703. <p class="gatha1"> Tathā’si yāva tatiyaṃ, tato kujjhimigāmipo;</p>
  1704. <p class="gathalast">Tato khitto sarotassa, kāyaṃ nibbijja nikkhami.</p>
  1705. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1706. <p class="gatha1"> Sakesaraṃ sīhasīsaṃ, ādāya sapuraṃ agā;</p>
  1707. <p class="gathalast">Matassa vaṅgarājassa, sattāhāni tadā ahu.</p>
  1708. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1709. <p class="gatha1"> Rañño aputtakattā ca, patītā cassa kammunā;</p>
  1710. <p class="gathalast">Sutvā ca rañño nattuttaṃ, sañjānitvā ca mātaraṃ.</p>
  1711. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  1712. <p class="gatha1"> Amaccā sannipatitā, akhilā ekamānasā;</p>
  1713. <p class="gathalast">Sīhabāhu kumārassa, rājā hohīti abravuṃ.</p>
  1714. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  1715. <p class="gatha1"> So rajjaṃ sampaṭicchitvā, datvā mātu patissa taṃ;</p>
  1716. <p class="gathalast">Sīhasīvalimādāya, jātabhūmiṃ gato sayaṃ.</p>
  1717. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  1718. <p class="gatha1"> Nagaraṃ tattha māpesi, ahu sīhapuranti taṃ;</p>
  1719. <p class="gathalast">Araññe yojanasate, gāme cāpi nivesayi.</p>
  1720. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  1721. <p class="gatha1"> Lāḷaraṭṭhe pure tasmiṃ, sīhabāhunarādhipo;</p>
  1722. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāresi katvāna, mahesiṃ sīhasīvaliṃ.</p>
  1723. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  1724. <p class="gatha1"> Mahesī soḷasakkhattuṃ, yamake ca duve duve;</p>
  1725. <p class="gathalast">Putte janayi kālesā, vijayo nāma jeṭṭhako.</p>
  1726. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  1727. <p class="gatha1"> Sumitto nāma dutiyo, sabbe dvattiṃsa puttakā;</p>
  1728. <p class="gathalast">Kālena vijayaṃ rājā, uparajje’bhi secayi.</p>
  1729. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  1730. <p class="gatha1"> Vijayo visamācāro, āsi tamparisāpi ca;</p>
  1731. <p class="gathalast">Sāhasāni anekāni, dussahāni kariṃsute.</p>
  1732. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  1733. <p class="gatha1"> Kuddho mahājano rañño, tamatthaṃ paṭivedayi;</p>
  1734. <p class="gathalast">Rājā te saññapetvāna, puttaṃ ovadi sādhukaṃ.</p>
  1735. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  1736. <p class="gatha1"> Sabbaṃ tatheva dutiyaṃ, ahosi tatiyaṃ pana;</p>
  1737. <p class="gathalast">Kuddho mahājano āha, puttaṃ ghātehi te iti.</p>
  1738. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  1739. <p class="gatha1"> Rājā’thavijayaṃ tañca, parivārañca tassa taṃ;</p>
  1740. <p class="gathalast">Sattasatāni purise, kāretvā addhamuṇṇake.</p>
  1741. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  1742. <p class="gatha1"> Nāvāya <a name="M0.0045"></a> pakkhipāpetvā, vissajjāpesi sāgare;</p>
  1743. <p class="gathalast">Tathā tesaṃ bhariyāyo, tatheva ca kumārake.</p>
  1744. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  1745. <p class="gatha1"> Visuṃ visuṃ te vissaṭṭhā, purisitthikumārakā;</p>
  1746. <p class="gathalast">Visuṃ visuṃ dīpakasmiṃ, okkamiṃsu vasiṃsu ca.</p>
  1747. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  1748. <p class="gatha1"> Naggadīpoti ñāyittha, kumārokkantadīpako;</p>
  1749. <p class="gathalast">Bhariyokkantadīpo tu, mahindadīpako iti.</p>
  1750. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  1751. <p class="gatha1"> Suppārake paṭṭanamhi, vijayo pana okkami;</p>
  1752. <p class="gathalast">Parisā sāhasene’ttha, bhīto nāvaṃ punā’ruhi.</p>
  1753. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  1754. <p class="gatha1"> Laṃkāyaṃ vijayasanāmako kumāro;</p>
  1755. <p class="gatha2">Otiṇṇo thiramati tambapaṇṇidīpe;</p>
  1756. <p class="gatha3">Sālānaṃ yamakaguṇānamantarasmiṃ;</p>
  1757. <p class="gathalast">Nibbātuṃ sayitadine tathāgatassa.</p>
  1758. <p class="centered">Sujanapasādasaṃve gatthāyakate mahāvaṃse</p>
  1759. <p class="centered">Vijayāgamanaṃnāma</p>
  1760. <p class="centered">Chaṭṭhāparicchedo.</p>
  1761. <p class="chapter">Sattama pariccheda</p>
  1762. <p class="subhead">Vijayābhiseko</p>
  1763. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  1764. <p class="gatha1"> Sabbalokahītaṃ <a name="M0.0046"></a> katvā, patvā santikaraṃ padaṃ;</p>
  1765. <p class="gathalast">Parinibbānamañcamhi, nipanno lokanāyako.</p>
  1766. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  1767. <p class="gatha1"> Devatāsannipātamhi, mahantamhi mahāmuni;</p>
  1768. <p class="gathalast">Sakka tatrasamīpaṭṭhaṃ, avoca vadataṃ varo.</p>
  1769. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  1770. <p class="gatha1"> Vijayo lāḷāvisayā, sīhabāhunarindajo;</p>
  1771. <p class="gathalast">Esalaṅkādhanupatto, sattabhaccasatānugo.</p>
  1772. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  1773. <p class="gatha1"> Patiṭṭhahissati devindaṃ, laṃkāyaṃ mama sāsanaṃ;</p>
  1774. <p class="gathalast">Tasmā saparivāraṃ taṃ, rakkhalaṃkañca sādhukaṃ.</p>
  1775. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  1776. <p class="gatha1"> Tathāgatassa devindo, vaco sutvāva sādaro;</p>
  1777. <p class="gathalast">Devassuppalavaṇṇassa, laṃkārakkhaṃ samappayi.</p>
  1778. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  1779. <p class="gatha1"> Sakkena vuttamattoso, laṅkāmāgammasajjukaṃ;</p>
  1780. <p class="gathalast">Paribbājaka vesena, rukkhamūla mūpavisiṃ.</p>
  1781. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  1782. <p class="gatha1"> Vijayasammukhā sabbe,</p>
  1783. <p class="gatha2">Taṃ upacca apucchisuṃ;</p>
  1784. <p class="gatha3">Ayaṃ bho konu dīpotī,</p>
  1785. <p class="gathalast">Laṃkādīpoti so bravi.</p>
  1786. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  1787. <p class="gatha1"> Na santi manujā hettha, na ca hessati vo bhayaṃ;</p>
  1788. <p class="gathalast">Iti vatvā kuṇḍīkāya, te jalena nisiñciya.</p>
  1789. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  1790. <p class="gatha1"> Suttañca tesaṃ hatthesu, lagetvānabhasā’gamā;</p>
  1791. <p class="gathalast">Dassesi soṇirūpena, parivārikayakkhinī.</p>
  1792. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  1793. <p class="gatha1"> Eko taṃ vāriyantopi, rājaputtena anvagā;</p>
  1794. <p class="gathalast">Gāmamhi vijjamānamhi, bhavanti sunakhā iti.</p>
  1795. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  1796. <p class="gatha1"> Tassā ca sāmīnī tattha, kuveṇīnāma yakkhinī;</p>
  1797. <p class="gathalast">Nisīdi rukkhamūlamhi, kantanti tāpasī viya.</p>
  1798. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  1799. <p class="gatha1"> Disvāna <a name="M0.0047"></a> so pokkharaṇī, nisinnaṃ tañca tāpasiṃ;</p>
  1800. <p class="gathalast">Tattha nhātvā pivitvā ca, ādāya ca mulāliyo.</p>
  1801. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  1802. <p class="gatha1"> Vāriñca pokkhareheva, vuṭṭhāsi sātamabravi;</p>
  1803. <p class="gathalast">Bhakkho’si mama tiṭṭhāti, aṭṭhā baddho vaso naro.</p>
  1804. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  1805. <p class="gatha1"> Parittasutta tejena, bhakkhituṃ sā na sakkuṇī;</p>
  1806. <p class="gathalast">Yāciyantopi taṃ suttaṃ, nā’dāyakkhiniyā naro.</p>
  1807. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  1808. <p class="gatha1"> Taṃ gahetvā suruṅgāyaṃ, rudantaṃ yakkhinī khipi;</p>
  1809. <p class="gathalast">Evaṃ ekekaso tattha, khipī sattasatānipi.</p>
  1810. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  1811. <p class="gatha1"> Anāyantesu sabbesu, vijayo bhayasaṃkito;</p>
  1812. <p class="gathalast">Nantapañcāyudho gantvā, disvā pokkharaṇiṃ subhaṃ.</p>
  1813. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  1814. <p class="gatha1"> Apassa muttiṇṇapadaṃ, passaṃ tañceva tāpasiṃ;</p>
  1815. <p class="gathalast">‘‘Imāya khalu bhaccā me, gahitānu’’ti cintiya.</p>
  1816. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  1817. <p class="gatha1"> Kiṃ na passasi bhacce me,</p>
  1818. <p class="gatha2">Hoti tvaṃ iti āhataṃ;</p>
  1819. <p class="gatha3">‘‘Kiṃ rājaputta bhaccehi,</p>
  1820. <p class="gathalast">Piva nahāyā’’ti āhasā.</p>
  1821. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  1822. <p class="gatha1"> Yakkhinī tāva jānāti, mama jātinti nicchito;</p>
  1823. <p class="gathalast">Saṅghaṃ sanāmaṃ sāvetvā, dhanuṃ sandhāyu’ pāgato.</p>
  1824. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  1825. <p class="gatha1"> Yakkhiṃ ādāya gīvāya, nārā ca valayena so;</p>
  1826. <p class="gathalast">Vāmahatthena kesesu, gahetvā dakkhiṇe na tu.</p>
  1827. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  1828. <p class="gatha1"> Ukkhipitvā asiṃāha, ‘‘bhacce me dehi dāsitaṃ;</p>
  1829. <p class="gathalast">Māremī’’ti bhayaṭṭāsā, jīvitaṃ yāci yakkhinī.</p>
  1830. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  1831. <p class="gatha1"> Jīvitaṃ dehi me sāmi, rajjaṃ dajjāmi te ahaṃ;</p>
  1832. <p class="gathalast">Karissami’tti kiccañca, kiccaṃ aññaṃ yathicchitaṃ.</p>
  1833. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  1834. <p class="gatha1"> Adubbhātthāya sapathaṃ, so taṃ yakkhiṃ akārayi;</p>
  1835. <p class="gathalast">‘‘Ānehi bhacce sīgha’’nti, vuttamattāva sā’nayi.</p>
  1836. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  1837. <p class="gatha1"> ‘‘Ime jātā’’ti vuttāsā,</p>
  1838. <p class="gatha2">Taṇḍulādiṃ viniddisi;</p>
  1839. <p class="gatha3">Bhakkhitānaṃ vāṇijānaṃ,</p>
  1840. <p class="gathalast">Nāvaṭṭhaṃ vivikhaṃ bahuṃ.</p>
  1841. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  1842. <p class="gatha1"> Bhaccā <a name="M0.0048"></a> te sādhayitvāna, bhattāni byañjanānica;</p>
  1843. <p class="gathalast">Rājā puttaṃ bhojayitvā, sabbecāpi abhuñjisuṃ.</p>
  1844. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  1845. <p class="gatha1"> Dāpitaṃ vijayena’ggaṃ, yakkhī bhuñjiya pīṇitā;</p>
  1846. <p class="gathalast">Soḷasavassikaṃ rūpaṃ, māpayitvā manoharaṃ.</p>
  1847. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  1848. <p class="gatha1"> Rājaputta mupagañchi, sabbābharaṇabhūsitā;</p>
  1849. <p class="gathalast">Māpesi rukkhamūlasmiṃ, sayanañca mahārahaṃ.</p>
  1850. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  1851. <p class="gatha1"> Sāṇiyā suparikkhittaṃ, vitānasamalaṅkataṃ;</p>
  1852. <p class="gathalast">Taṃ disvā rājatanayo, pekkhaṃ atthamanāgataṃ.</p>
  1853. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  1854. <p class="gatha1"> Katvāna tāyanāvāyaṃ, nipajja sayane sukhaṃ;</p>
  1855. <p class="gathalast">Sāṇī parikkhipitvāna, sabbe bhaccā nipajjisuṃ.</p>
  1856. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  1857. <p class="gatha1"> Rattiṃ tūriyasaddañca, sutvā gītaravañca so;</p>
  1858. <p class="gathalast">Apucchi sahasemānaṃ, kiṃ saddo iti yakkhiniṃ.</p>
  1859. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  1860. <p class="gatha1"> Rajjañca sāmino deyyaṃ, sabbe yakkhe ca ghātiya;</p>
  1861. <p class="gathalast">Manussā vāsakaraṇā, yakkhā maṃ ghātayantihi.</p>
  1862. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  1863. <p class="gatha1"> Iti cintiya yakkhī sā, abravi rājanandanaṃ;</p>
  1864. <p class="gathalast">Sīrīsavatthunā metaṃ, sāmi yakkhapuraṃ idha.</p>
  1865. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  1866. <p class="gatha1"> Tattha jeṭṭhassa yakkhassa, laṃkānagaravāsinī;</p>
  1867. <p class="gathalast">Kumārikā idhā’nītā, tassā mātā ca āgatā.</p>
  1868. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  1869. <p class="gatha1"> Āvāha maṅgale tattha, idhāpi ussave mahā;</p>
  1870. <p class="gathalast">Vattate tattha saddoyaṃ, mahāhesa samāgamo.</p>
  1871. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  1872. <p class="gatha1"> Ajjeva yakkhe ghātehi,</p>
  1873. <p class="gatha2">Na hi sakkhā ito paraṃ;</p>
  1874. <p class="gatha3">So āhā’dissa mānete,</p>
  1875. <p class="gathalast">Ghātessāmi kathaṃ ahaṃ.</p>
  1876. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  1877. <p class="gatha1"> Yattha saddaṃ karissāma, tena saddena ghātaya;</p>
  1878. <p class="gathalast">Āyudhaṃ me’nubhāvena, tesaṃ kāye patissati.</p>
  1879. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  1880. <p class="gatha1"> Tassā sutvā tathā katvā, sabbe yakkhe aghātayi;</p>
  1881. <p class="gathalast">Sayampi laddhavijayo, yakkharāja pasādhanaṃ.</p>
  1882. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  1883. <p class="gatha1"> Pasādhanehi sesehi, taṃtaṃ bhaccaṃ pasādhayi;</p>
  1884. <p class="gathalast">Katipahaṃ vasitve’ttha, tambapaṇṇimupāgami.</p>
  1885. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  1886. <p class="gatha1"> Māpayitvā <a name="M0.0049"></a> tampapaṇṇi-nagaraṃ vijayo tahiṃ;</p>
  1887. <p class="gathalast">Vasī yakkhiniyā saddhiṃ, amacca parivārito.</p>
  1888. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  1889. <p class="gatha1"> Nāvāya bhūmimotiṇṇā, vijayapamukhā tadā;</p>
  1890. <p class="gathalast">Kilantā pāṇinābhūmiṃ, ālambiya nisīdisuṃ.</p>
  1891. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  1892. <p class="gatha1"> Tambabhūmirajophuṭṭho, tambopāṇi yato ahuṃ;</p>
  1893. <p class="gathalast">So desoceva dīpo ca, tena tannāmako ahu.</p>
  1894. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  1895. <p class="gatha1"> Sīhabāhu narindo so, sīhamādinnavā iti;</p>
  1896. <p class="gathalast">Sīhaḷo tena sambandhā, ete sabbepi sīhaḷā.</p>
  1897. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  1898. <p class="gatha1"> Tattha tattha ca gāme te, tassā’maccā nivesayuṃ;</p>
  1899. <p class="gathalast">Anurādhagāmaṃ tannāmo, kadamba nadīyantike.</p>
  1900. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  1901. <p class="gatha1"> Gambhīranadīyā tīre, upatisso purohito;</p>
  1902. <p class="gathalast">Upatissagāmaṃ māpesi, anurādhassa uttare.</p>
  1903. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  1904. <p class="gatha1"> Aññe tayo amaccā te, māpayiṃsu visuṃ visuṃ;</p>
  1905. <p class="gathalast">Ujjeniṃ uruvelañca, vijitaṃ nagaraṃ tathā.</p>
  1906. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  1907. <p class="gatha1"> Nivāsetvā janapadaṃ, sabbe’maccā samaccataṃ;</p>
  1908. <p class="gathalast">Avocuṃ rājatanayā, sāmi rajjebhisecaya.</p>
  1909. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  1910. <p class="gatha1"> Iti vutto rājaputto, na icchi abhisecanaṃ;</p>
  1911. <p class="gathalast">Vinā khattiyakaññāya, abhisekaṃ mahesiyā.</p>
  1912. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  1913. <p class="gatha1"> Athāmaccā sāmino he, abhiseka katā darā;</p>
  1914. <p class="gathalast">Dukkaresupi kiccesu, tadatthabhirutā tigā.</p>
  1915. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  1916. <p class="gatha1"> Paṇṇākāre mahāsāre, maṇimuttādike bahū;</p>
  1917. <p class="gathalast">Gāhāpayitvā pāhesuṃ, dakkhiṇaṃ madhuraṃ puraṃ.</p>
  1918. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  1919. <p class="gatha1"> Paṇḍurājassa dhītatthaṃ, sāmino sāmibhattino;</p>
  1920. <p class="gathalast">Aññesaṃ cāpi dhītatthaṃ, amaccānaṃ janassa ca.</p>
  1921. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  1922. <p class="gatha1"> Sīghaṃ nāvāya gantvāna, dūtā te madhuraṃ puraṃ;</p>
  1923. <p class="gathalast">Paṇṇākāre ca lekhañca, tassa rañño adassayuṃ.</p>
  1924. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  1925. <p class="gatha1"> Tato rājāamaccehi, mantayitvā sadhītaraṃ;</p>
  1926. <p class="gathalast">Pāhetukāmo’maccānaṃ, aññesaṃ cāpi dhītaro.</p>
  1927. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  1928. <p class="gatha1"> Laddhā ūnasataṃ kaññā, athabheriṃ carāpayi;</p>
  1929. <p class="gathalast">Laṃkāya dhītugamanaṃ, icchamānā narā idha.</p>
  1930. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  1931. <p class="gatha1"> Nivāsayitvā <a name="M0.0050"></a> diguṇaṃ, gharadvāresu dhītaro;</p>
  1932. <p class="gathalast">Ṭhapentu tena liṅgena, ādīyissāmitā iti.</p>
  1933. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  1934. <p class="gatha1"> Evaṃ laddhā bahūkaññā, tappayitvāna taṃ kulaṃ;</p>
  1935. <p class="gathalast">Sampannasabbālaṅkāraṃ, dhītaraṃ sampaṭicchadaṃ.</p>
  1936. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  1937. <p class="gatha1"> Sabbā tā laddhasakkārā, kaññāyo ca yathārahaṃ;</p>
  1938. <p class="gathalast">Rājārahe ca hatthassa-rathapessiya kārake.</p>
  1939. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  1940. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasannaṃ seṇīnaṃ, sahassañca kulāni so;</p>
  1941. <p class="gathalast">Lekhaṃ datvāna pesesi, vijayassa jitā’rino.</p>
  1942. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  1943. <p class="gatha1"> Sabboso’tarī nāvāhi, mahātitthe mahājano;</p>
  1944. <p class="gathalast">Teneva paṭṭanaṃ tañhi, mahātitthaṃti vuccati.</p>
  1945. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  1946. <p class="gatha1"> Vijayassa sutodhītā, tassā yakkhiniyā ahu;</p>
  1947. <p class="gathalast">Rājakaññāgamaṃ sutvā, vijayo āha yakkhiniṃ.</p>
  1948. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  1949. <p class="gatha1"> ‘‘Gaccha dāni tuvaṃ bhoti, ṭhapetvā puttake duve;</p>
  1950. <p class="gathalast">Manussā amanussehi, bhāyintīhi sadā’’ iti.</p>
  1951. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  1952. <p class="gatha1"> Sutvā taṃ yakkhabhayato, bhītaṃ taṃ āha yakkhiniṃ;</p>
  1953. <p class="gathalast">Mā cintayi sāhassena, dāpayissāmi te baliṃ.</p>
  1954. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  1955. <p class="gatha1"> Punappunaṃ taṃ yācitvā, ubho ādāya puttake;</p>
  1956. <p class="gathalast">Bhītāpi sā agatiyā, laṃkāpuramupāgami.</p>
  1957. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  1958. <p class="gatha1"> Putte bihi nisīdetvā, sayaṃ pāvisi taṃ puraṃ;</p>
  1959. <p class="gathalast">Sañjānitvāna taṃ yakkhiṃ, bhītā corīti saññito.</p>
  1960. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  1961. <p class="gatha1"> Saṃkhubhiṃsu pure yakkhā, eko sāhasiko pana;</p>
  1962. <p class="gathalast">Ekapāṇippahārena, vilayaṃ nayi yakkhiniṃ.</p>
  1963. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  1964. <p class="gatha1"> Tassātu mātulo yakkho, nikkhamma nagarā bahi;</p>
  1965. <p class="gathalast">Disvā te dārake pucchi, tumhe kassa sutā iti.</p>
  1966. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  1967. <p class="gatha1"> Kuveṇiyā’ti sutvā’ha, mātā vo māritā idha;</p>
  1968. <p class="gathalast">Tumhepi disvā māreyyuṃ, palāyatha lahuṃ iti.</p>
  1969. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  1970. <p class="gatha1"> Āguṃ sumanakūṭaṃ te, palāyitvā tato lahuṃ;</p>
  1971. <p class="gathalast">Vāsaṃ kappesi jeṭṭho so, vuddho tāya kaṇiṭṭhiyā.</p>
  1972. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  1973. <p class="gatha1"> Puttadhītāhi <a name="M0.0051"></a> vaḍḍhitvā, rājānuññāya te vasuṃ;</p>
  1974. <p class="gathalast">Tattheva malaye eso, pulindānañhi sambhavo.</p>
  1975. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  1976. <p class="gatha1"> Paṇḍurājassa dūtā te, paṇṇākāraṃ samappayuṃ;</p>
  1977. <p class="gathalast">Vijayassa kumārassa, rājādhikārikā ca tā.</p>
  1978. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  1979. <p class="gatha1"> Katvā sakkārasammānaṃ, dūtānaṃ vijayo pana;</p>
  1980. <p class="gathalast">Adā yāthārahaṃ kaññā, amaccānaṃ janassa ca.</p>
  1981. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  1982. <p class="gatha1"> Yathā vidhi ca vijayaṃ, sabbe maccāsamāgatā;</p>
  1983. <p class="gathalast">Rajjesamabhisiñciṃsu, kariṃsuca mahāchaṇaṃ.</p>
  1984. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  1985. <p class="gatha1"> Tato so vijayo rājā, paṇḍurājassa dhītaraṃ;</p>
  1986. <p class="gathalast">Mahatā parihārena, mahesitte’bhisecayi.</p>
  1987. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  1988. <p class="gatha1"> Dhanāna’dā amaccānaṃ, adāsi sasurassatu;</p>
  1989. <p class="gathalast">Anuvassaṃ saṅkhamuttaṃ, satasahassa dvayārahaṃ.</p>
  1990. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  1991. <p class="gatha1"> Hitvā pubbācaritaṃ visamaṃ samena;</p>
  1992. <p class="gatha2">Dhammena laṃkamakhilaṃ anusāsamāno;</p>
  1993. <p class="gatha3">So tamapaṇṇinagare vijayo narindo;</p>
  1994. <p class="gathalast">Rajjaṃ akārayi samā khalu aṭṭhatiṃsā’ti.</p>
  1995. <p class="centered">Sujanapasādasaṃve gatthāya kate mahāvaṃse</p>
  1996. <p class="centered">Vijayābhiseko nāma</p>
  1997. <p class="centered">Sattamo paricchedo.</p>
  1998. <p class="chapter">Aṭṭhama pariccheda</p>
  1999. <p class="subhead">Paṇḍuvāsudevābhiseko</p>
  2000. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2001. <p class="gatha1"> Vijayo <a name="M0.0052"></a> so mahārājā, vasse antimake ṭhito;</p>
  2002. <p class="gathalast">Iti cintayi ‘‘vuddho’haṃ, na ca vijjati me suto.</p>
  2003. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2004. <p class="gatha1"> Kicchena vāsitaṃ raṭṭhaṃ, nasseyya mama accaye;</p>
  2005. <p class="gathalast">Āṇāpeyyaṃ rajjahetu-sumittaṃ bhātaraṃ mama.</p>
  2006. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2007. <p class="gatha1"> Athā’maccehi mantetvā, lekhaṃ tattha visajjayi;</p>
  2008. <p class="gathalast">Lekhaṃ datvāna vijayo, na cirena divaṅgato.</p>
  2009. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2010. <p class="gatha1"> Tasmiṃ mate amaccā te, pekkhantā khattiyāgamaṃ;</p>
  2011. <p class="gathalast">Upatissagāme ṭhatvāna, raṭṭhaṃ samunusāsisuṃ.</p>
  2012. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2013. <p class="gatha1"> Mate vijayarājamhi, khattiyāgamanā purā;</p>
  2014. <p class="gathalast">Ekaṃ vassaṃ ayaṃ laṃkā-dīpo āsi arājako.</p>
  2015. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2016. <p class="gatha1"> Tasmiṃ sīhapure tassa, sīhabāhussa rājino;</p>
  2017. <p class="gathalast">Accayena sumitto so, rājā tassa suto ahu.</p>
  2018. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2019. <p class="gatha1"> Tassa puttā tayo āsuṃ, maddarājassa dhītuyā;</p>
  2020. <p class="gathalast">Dūtā sīhapuraṃ gantvā, rañño lekhaṃ adaṃsu te.</p>
  2021. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2022. <p class="gatha1"> Lekhaṃ sutvāna so rājā, putte āmantayī tayo;</p>
  2023. <p class="gathalast">Ahaṃ mahallako tātā, eko tumhesu gacchatu.</p>
  2024. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2025. <p class="gatha1"> Laṃkaṃ nekaguṇaṃ kantaṃ, mama bhātussa santakaṃ;</p>
  2026. <p class="gathalast">Tassa’cca yena tattheva, rajjaṃ kāretu sobhanaṃ.</p>
  2027. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2028. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭhako paṇḍuvāsu-devo rājakumārako;</p>
  2029. <p class="gathalast">‘‘Gamissāmīti cintetvā, ñatvā sotthi gatampi ca.</p>
  2030. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2031. <p class="gatha1"> Pitarā samanuññāto, dvattiṃsāmacca dārake;</p>
  2032. <p class="gathalast">Ādāya āruhī nāvaṃ, paribbājakaliṅgavā.</p>
  2033. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2034. <p class="gatha1"> Mahākandaranajjā te, mukhadvāramhi otaraṃ;</p>
  2035. <p class="gathalast">Te paribbājake disvā, jano sakkari sādhukaṃ.</p>
  2036. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2037. <p class="gatha1"> Pucchitvā <a name="M0.0053"></a> nagaraṃ ettha, upayantaṃ kamena te;</p>
  2038. <p class="gathalast">Upatissa gāmaṃ sampattā, devatā paripālitā.</p>
  2039. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2040. <p class="gatha1"> Amaccā’numato’macco, pucchi nemittakā tahiṃ;</p>
  2041. <p class="gathalast">Khattiyā’gamanaṃ tassa, so byākāsi paraṃpi ca.</p>
  2042. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2043. <p class="gatha1"> Sattame dīvaseyeva, āgamissati khattiyo;</p>
  2044. <p class="gathalast">Buddhasāsana metassa, vaṃsajo’va ṭhapessati.</p>
  2045. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2046. <p class="gatha1"> Sattame divaseyeva, te paribbājake tahiṃ;</p>
  2047. <p class="gathalast">Patte disvāna pucchitvā, amaccā te vijāniya.</p>
  2048. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2049. <p class="gatha1"> Taṃ paṇṇuvāsudevaṃ te, laṃkārajjena appayuṃ;</p>
  2050. <p class="gathalast">Mahesiyā abhāvāso, na tāva abhisecayi.</p>
  2051. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2052. <p class="gatha1"> Amitodanasakkassa, paṇḍusakko suto ahu;</p>
  2053. <p class="gathalast">Ñatvā vināsaṃ sakyānaṃ, so ādāya sakaṃ janaṃ.</p>
  2054. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2055. <p class="gatha1"> Gantvā aññāpadesena, gaṅgāpāraṃ tahiṃ puraṃ;</p>
  2056. <p class="gathalast">Māpetvā tattha kāresi, rajjaṃ tassa sute labhi.</p>
  2057. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2058. <p class="gatha1"> Dhītā kaṇiṭṭhitā āsi, bhaddakaccāna nāmikā;</p>
  2059. <p class="gathalast">Sabbalakkhaṇasampannā, surūpā abhipatthitā.</p>
  2060. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2061. <p class="gatha1"> Tadatthaṃ sattarājāno, paṇṇākāre mahārahe;</p>
  2062. <p class="gathalast">Pesesuṃ rājino tassa, bhīto rājūhi so pana.</p>
  2063. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2064. <p class="gatha1"> Ñatvāna sotthigamanaṃ, abhisekaphalampi ca;</p>
  2065. <p class="gathalast">Sahadvattiṃsa itthīhi, nāvaṃ āropiyā’sutaṃ.</p>
  2066. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2067. <p class="gatha1"> Gaṅgāya khipi gaṇhātu, pahu me dhītaraṃ iti;</p>
  2068. <p class="gathalast">Gahetuṃ te na sakkhiṃsu, nāvāsāpana sīghagā.</p>
  2069. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2070. <p class="gatha1"> Dutiye divaseyeva, goṇāgāmaka paṭṭanaṃ;</p>
  2071. <p class="gathalast">Pattāpabbajitā kārā, sabbā tā tattha otaruṃ.</p>
  2072. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2073. <p class="gatha1"> Pucchitvā nagaraṃ ettha, tā kamenopayantiyo;</p>
  2074. <p class="gathalast">Upatissagāmaṃ sampattā, devatā paripālitā.</p>
  2075. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2076. <p class="gatha1"> Nemittakassa vacanaṃ, sutvā tatthā’gatā tu tā;</p>
  2077. <p class="gathalast">Disvā amacco pucchitvā, ñatvā rañño samappayi.</p>
  2078. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2079. <p class="gatha1"> Taṃ paṇḍuvāsudevaṃ te, amaccā suddhabuddhino;</p>
  2080. <p class="gathalast">Rajje samabhisiñciṃsu, puṇṇasabbamanorathaṃ.</p>
  2081. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2082. <p class="gatha1"> Subhaddakaccāna <a name="M0.0054"></a> manomarūpiniṃ;</p>
  2083. <p class="gatha2">Mahesībhāve abhisiñciya’ttano;</p>
  2084. <p class="gatha3">Sahagatā tāya padāsi attanā;</p>
  2085. <p class="gathalast">Sahāgatānaṃ vasi bhūmipo sukhantī.</p>
  2086. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  2087. <p class="centered">Paṇḍuvāsudevābhiseko nāma</p>
  2088. <p class="centered">Aṭṭhamo paricchedo.</p>
  2089. <p class="chapter">Navama pariccheda</p>
  2090. <p class="subhead">Abhayābhiseko</p>
  2091. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2092. <p class="gatha1"> Mahesī janayī putte, dasa ekañca dhītaraṃ;</p>
  2093. <p class="gathalast">Sabbajeṭṭho’bhayo nāma, cittānāma kaniṭṭhikā.</p>
  2094. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2095. <p class="gatha1"> Passitvā taṃ viyākaṃsu, brāhmaṇā mantapāragā;</p>
  2096. <p class="gathalast">‘‘Rajjahetu suto assā, ghātayissati mātule’’.</p>
  2097. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2098. <p class="gatha1"> Ghātessāmi kaniṭṭhinti, nicchite bhātarā’bhayo;</p>
  2099. <p class="gathalast">Vāresi kāle vāsesuṃ, gehaṃ taṃ ekathuṇike.</p>
  2100. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2101. <p class="gatha1"> Rañño ca sirigabbhena, tassa dvāramakārayuṃ;</p>
  2102. <p class="gathalast">Anto ṭhapesuṃ ekañca, dāsiṃ narasataṃ bahi.</p>
  2103. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2104. <p class="gatha1"> Rūpenu’mmādayī nare, diṭṭhamattāva sāyato;</p>
  2105. <p class="gathalast">Tato ummādacittā’ti, nāmaṃ sopapadaṃ labhi.</p>
  2106. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2107. <p class="gatha1"> Sutvāna laṃkāgamanaṃ, bhaddakaccānadeviyā;</p>
  2108. <p class="gathalast">Mātarā coditā puttā, ṭhapetve’kañca āgamuṃ.</p>
  2109. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2110. <p class="gatha1"> Disvāna te paṇḍuvāsu-devaṃ laṅkindamāgatā;</p>
  2111. <p class="gathalast">Disvāna taṃ kaniṭṭhiñca, roditvā saha tāya ca.</p>
  2112. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2113. <p class="gatha1"> Raññā sukatasakkārā, rañño’nuññāya cārikaṃ;</p>
  2114. <p class="gathalast">Cariṃsu laṃkādīpamhi, nivasuñca yathāruciṃ.</p>
  2115. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2116. <p class="gatha1"> Rāmena <a name="M0.0055"></a> vusitaṭhānaṃ, rāmagoṇanti vuccati;</p>
  2117. <p class="gathalast">Uruvelā’nurādhānaṃ, nivāsā ca tathā tathā.</p>
  2118. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2119. <p class="gatha1"> Tathā vijitadīghāyu-rohaṇānaṃ nivāsakā;</p>
  2120. <p class="gathalast">Vijitagāmo dīghāyu-rohaṇanti ca vuccati.</p>
  2121. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2122. <p class="gatha1"> Kāresi anurādho so, vāpiṃ dakkhiṇato tato;</p>
  2123. <p class="gathalast">Kārāpetvā rājagehaṃ, tattha vāsamakappayī.</p>
  2124. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2125. <p class="gatha1"> Mahārājā paṇḍuvāsu-devo jaṭṭhasutaṃ sakaṃ;</p>
  2126. <p class="gathalast">Abhayaṃ uparajjamhi, kāle samabhisecayi.</p>
  2127. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2128. <p class="gatha1"> Dīghāyussa kumārassa, tanayo dīghagāmaṇi;</p>
  2129. <p class="gathalast">Sutvā ummādacittaṃ taṃ, tassaṃ jātakutūhalo.</p>
  2130. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2131. <p class="gatha1"> Gahetvā’patissa gāmaṃ, taṃ apassi manujādhipaṃ;</p>
  2132. <p class="gathalast">Adā sahoparājena, rājupaṭṭhānamassaso.</p>
  2133. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2134. <p class="gatha1"> Gavakkhābhimukhaṭṭhāne, taṃ upecca ṭhitaṃ tusā;</p>
  2135. <p class="gathalast">Disvāna gāmiṇiṃ cittā, rattacittā’ha dāsikaṃ.</p>
  2136. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2137. <p class="gatha1"> ‘‘Ko eso’’ti tato sutvā,</p>
  2138. <p class="gatha2">Mātulassa sutoiti;</p>
  2139. <p class="gatha3">Dāsiṃ tattha niyojesi,</p>
  2140. <p class="gathalast">Saddhiṃkatvāna so tato.</p>
  2141. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2142. <p class="gatha1"> Gavakkhamhi ḍasāpetvā, rattiṃ kakkaṭayantakaṃ;</p>
  2143. <p class="gathalast">Āruyha chindayitvāna, kavāṭaṃ tena pāvisi.</p>
  2144. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2145. <p class="gatha1"> Tāya saddhiṃ vasitvāna, paccūseyeva nikkhami;</p>
  2146. <p class="gathalast">Evaṃ niccaṃ vasī tattha, chiddābhāvā apākaṭo.</p>
  2147. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2148. <p class="gatha1"> Sā tena aggahī gabbhaṃ, gabbhe pariṇate tato;</p>
  2149. <p class="gathalast">Mātu ārocayī dāsī, mātā pucchiya dhītaraṃ.</p>
  2150. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2151. <p class="gatha1"> Rañño ārocayī rājā, amantetvā sute’brahmā;</p>
  2152. <p class="gathalast">Posiyoso’pi amhehi, deva tasseva taṃ iti.</p>
  2153. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2154. <p class="gatha1"> Putto ce mārayissāma, ta’nti tassa adaṃsu taṃ;</p>
  2155. <p class="gathalast">Sā sūtikālasampatte, sūti gehañca pāvisiṃ.</p>
  2156. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2157. <p class="gatha1"> Saṅkitvā <a name="M0.0056"></a> gopakaṃ cittaṃ, kālavelañca dāsakaṃ;</p>
  2158. <p class="gathalast">Tasmiṃ kamme nissāyā’ti, gāmaṇi paricārake.</p>
  2159. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2160. <p class="gatha1"> Te paṭiññaṃ adente te, rājaputtā aghātayuṃ;</p>
  2161. <p class="gathalast">Yakkhā hutvāna rakkhiṃsu, ubho gabbhe kumārakaṃ.</p>
  2162. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2163. <p class="gatha1"> Aññaṃ upavijaññaṃ sā, sallakkhā pesi dāsiyā;</p>
  2164. <p class="gathalast">Cittā sā janayī puttaṃ, sā itthi pana dhītaraṃ.</p>
  2165. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2166. <p class="gatha1"> Cittaṃ sahassaṃ dāpetvā, tassā puttaṃ sakampi ca;</p>
  2167. <p class="gathalast">Āṇāpetvā dhītaraṃ taṃ, nipajjāpesi santike.</p>
  2168. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2169. <p class="gatha1"> Dhītā laddhā’ti sutvāna, tuṭṭhā rājasutā ahuṃ;</p>
  2170. <p class="gathalast">Mātā ca mātumātā ca, ubho pana kumārakaṃ.</p>
  2171. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2172. <p class="gatha1"> Mātāmahassa nāmañca, jeṭṭhassa mātulassa ca;</p>
  2173. <p class="gathalast">Ekaṃ katvā tamakaruṃ, paṇḍukābhayanāmakaṃ.</p>
  2174. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2175. <p class="gatha1"> Laṃkā pālo paṇḍuvāsu-devo rajjamakārayi;</p>
  2176. <p class="gathalast">Tiṃsa vassamhi jātamhi, mato so paṇḍukābhaye.</p>
  2177. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2178. <p class="gatha1"> Tasmiṃ matasmiṃ manujādhipasmiṃ,</p>
  2179. <p class="gatha2">Sabbe samāgamma narindaputtā;</p>
  2180. <p class="gatha3">Tassābhayassābhayadassa bhātu,</p>
  2181. <p class="gathalast">Rājābhisekaṃ akaruṃ uḷārāti.</p>
  2182. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  2183. <p class="centered">Abhayābhiseko nāma</p>
  2184. <p class="centered">Navamo paricchedo.</p>
  2185. <p class="chapter">Dasama pariccheda</p>
  2186. <p class="subhead">Paṇḍukābhayābhiseko</p>
  2187. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2188. <p class="gatha1"> Ummādacittāyāṇattā<a name="M0.0057"></a>, dāsī ādāya dārakaṃ;</p>
  2189. <p class="gathalast">Samugge pakkhipitvāna, dvāramaṇḍala ke agā.</p>
  2190. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2191. <p class="gatha1"> Rājaputtā ca migavaṃ, gatā tumbarakandare;</p>
  2192. <p class="gathalast">Disvā dāsiṃ kuhiṃ yāsi, kiṃ me kanti ca pucchisuṃ.</p>
  2193. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2194. <p class="gatha1"> Dvāramaṇḍalakaṃ yāmi, dhītumeguḷapūvakaṃ;</p>
  2195. <p class="gathalast">Iccāha oropehīti, rājaputtaṃ kamabravuṃ.</p>
  2196. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2197. <p class="gatha1"> Citto ca kālavelo ca, tassā’rakkhāya niggatā;</p>
  2198. <p class="gathalast">Mahantaṃ sūkaravesaṃ, taṃ khaṇaṃyeva dassayuṃ.</p>
  2199. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2200. <p class="gatha1"> Te taṃ samanubandhiṃsu, sāsamādāya tatra’gā;</p>
  2201. <p class="gathalast">Dārakañca sahassañca, āyuttassa adāraho.</p>
  2202. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2203. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva dine tassa, bhariyā janayī sutaṃ;</p>
  2204. <p class="gathalast">Yamake janayī putte, bhariyaṃ me’ti positaṃ.</p>
  2205. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2206. <p class="gatha1"> So sattavassiko cā’si, taṃ vijāniya mātulā;</p>
  2207. <p class="gathalast">Gantuṃ sarasi kīḷante, dārake ca payojayuṃ.</p>
  2208. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2209. <p class="gatha1"> Jalaṭṭhaṃ rukkhasusiraṃ, jalacchāditachiddakaṃ;</p>
  2210. <p class="gathalast">Nimujjamāno chiddena, pavisitvā ciraṭṭhito.</p>
  2211. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2212. <p class="gatha1"> Tato tatheva nikkhamma, kumāre sesadārake;</p>
  2213. <p class="gathalast">Upacca pucchiyantopi, vañceta’ññavacohi so.</p>
  2214. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2215. <p class="gatha1"> Manussehā’gateheso, nivāsetvāna vatthakaṃ;</p>
  2216. <p class="gathalast">Kumāro vārimo gayha, susiramhi ṭhito ahu.</p>
  2217. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2218. <p class="gatha1"> Vatthakāni gaṇetvāna, māretvā sesadārake;</p>
  2219. <p class="gathalast">Gantvā ārocayuṃ sabbe, dārakā māritā iti.</p>
  2220. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2221. <p class="gatha1"> Gatesu <a name="M0.0058"></a> tesu so gantvā, āyuttakagharaṃ sakaṃ;</p>
  2222. <p class="gathalast">Vasaṃ assāsito tena, ahū dvādasavassiko.</p>
  2223. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2224. <p class="gatha1"> Puna sutvāna jīvantaṃ, kumāraṃ tassa mātulaṃ;</p>
  2225. <p class="gathalast">Tattha gopālake sabbe, māretuṃ sanniyojayuṃ.</p>
  2226. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2227. <p class="gatha1"> Tasmiṃ ahani gopālā, laddhā ekaṃ catuppadaṃ;</p>
  2228. <p class="gathalast">Aggiṃ āharituṃ gāmaṃ, pesetuṃ taṃ kumārakaṃ.</p>
  2229. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2230. <p class="gatha1"> So gantvā gharamāyutta-puttakaṃyeva pesayi;</p>
  2231. <p class="gathalast">Pādā rujanti me tehi, aggiṃ gopālasantikaṃ.</p>
  2232. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2233. <p class="gatha1"> Tattha aṅgāra maṃsañca,</p>
  2234. <p class="gatha2">Khādissasi tuvaṃ iti;</p>
  2235. <p class="gatha3">Ne si so taṃ vaco sutvā,</p>
  2236. <p class="gathalast">Aggiṃ gopālasantikaṃ.</p>
  2237. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2238. <p class="gatha1"> Tasmiṃ khaṇe pesitā te, parikkhipiya mārayuṃ;</p>
  2239. <p class="gathalast">Sabbe gope mārayitvā, mātulānaṃ nivedayuṃ.</p>
  2240. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2241. <p class="gatha1"> Tatho soḷasavassaṃ taṃ, vijāniṃsu ca mātulā;</p>
  2242. <p class="gathalast">Mātā sahassañcā’dāsi, tassā rakkhañca ādisi.</p>
  2243. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2244. <p class="gatha1"> Āyutto mātusandesaṃ, sabbaṃ tassa nivediya;</p>
  2245. <p class="gathalast">Datvā dāsaṃ sahassañca, pesesi paṇḍulantikaṃ.</p>
  2246. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2247. <p class="gatha1"> Paṇḍulabrāhmaṇo nāma, bhogavā vedapārago;</p>
  2248. <p class="gathalast">Dakkhiṇasmiṃ disābhāge, vasī paṇḍulagāmake.</p>
  2249. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2250. <p class="gatha1"> Kumāro tattha gantvāna, passi paṇḍulabrāhmaṇaṃ;</p>
  2251. <p class="gathalast">‘‘Tvaṃ paṇḍukābhayo tāta’’, iti pucchiya byākate.</p>
  2252. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2253. <p class="gatha1"> Tassa katvāna sakkāraṃ, āha rājā bhavissasi;</p>
  2254. <p class="gathalast">Samasattativassāni, rajjaṃ tvaṃ kārayissasi.</p>
  2255. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2256. <p class="gatha1"> Sippaṃ uggaṇha tātāti, sippuggahamakārayī;</p>
  2257. <p class="gathalast">Candena tassa puttena, khippaṃ sippaṃ samāpitaṃ.</p>
  2258. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2259. <p class="gatha1"> Adā satasahassaṃ so, yodhasaṅgahakāraṇā;</p>
  2260. <p class="gathalast">Yodhesu saṅgahitesu, tena pañcasatesu so.</p>
  2261. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2262. <p class="gatha1"> Siyuṃ yāya gayitāni, paṇṇāni kanakāni taṃ;</p>
  2263. <p class="gathalast">Mahesiṃ kurucandañca, mama puttaṃ purohitaṃ.</p>
  2264. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2265. <p class="gatha1"> Ibhi <a name="M0.0059"></a> vatvā dhanaṃ datvā, sayodhaṃ nihari tato;</p>
  2266. <p class="gathalast">So nāmaṃ sāvayitvāna, tato nikkhamma puññavā.</p>
  2267. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2268. <p class="gatha1"> Laddhabalo nagarake, kāsapabbata santike;</p>
  2269. <p class="gathalast">Sattasatāni purise, sabbesaṃ bhojanāni ca.</p>
  2270. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2271. <p class="gatha1"> Tato narasahassena, dvisatena kumārako;</p>
  2272. <p class="gathalast">Girikaṇḍa pabbataṃ nāma, agamā parivārito.</p>
  2273. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2274. <p class="gatha1"> Girikaṇḍasivo nāma, paṇḍukābhaya mātulo;</p>
  2275. <p class="gathalast">Taṃ paṇḍuvāsudevena, dinnaṃ bhuñjati desakaṃ.</p>
  2276. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  2277. <p class="gatha1"> So karisasataṃ pakkaṃ, tadā lāveti khattiyo;</p>
  2278. <p class="gathalast">Tassa dhītā rūpavatī, pālī nāmā’si khattiyā.</p>
  2279. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  2280. <p class="gatha1"> Sā mahāparivārena, yānamāruyha sobhanaṃ;</p>
  2281. <p class="gathalast">Pitubhattaṃ gāhayitvā, lāvakānañca gacchati.</p>
  2282. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  2283. <p class="gatha1"> Kumārassa manussānaṃ, disvā tattha kumārikaṃ;</p>
  2284. <p class="gathalast">Ārocesuṃ kumārassa, kumāro sahasā’gato.</p>
  2285. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  2286. <p class="gatha1"> Dvedhā taṃ parisaṃ katvā, sataṃ yānamapesayi;</p>
  2287. <p class="gathalast">Tadantikaṃ saparisā, kattha yāsīti pucchitaṃ.</p>
  2288. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  2289. <p class="gatha1"> Tāya vuttetu sabbasmiṃ, tassaṃsāratta mānaso;</p>
  2290. <p class="gathalast">Attano saṃvibhāgatthaṃ, bhantenā’yāci khattiyo.</p>
  2291. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  2292. <p class="gatha1"> Sāsamoruyha yānamhā, adā sovaṇṇapātiyā;</p>
  2293. <p class="gathalast">Bhattaṃ nigrodha mūlasmiṃ, rājaputtassa khattiyā.</p>
  2294. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  2295. <p class="gatha1"> Gaṇhi nigrodhapaṇṇāni, bhojetuṃ sesake jane;</p>
  2296. <p class="gathalast">Sovaṇṇabhājanānā’suṃ, tāni paṇṇāni taṃ khaṇe.</p>
  2297. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  2298. <p class="gatha1"> Tāni disvā rājaputto, saritvā dijabhāsitaṃ;</p>
  2299. <p class="gathalast">Mahesibhāva yoggāme, kaññāladdhāti tussiso.</p>
  2300. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  2301. <p class="gatha1"> Sabbe bhojāpayī tesā, taṃ na khīyittha bhojanaṃ;</p>
  2302. <p class="gathalast">Ekassa paṭiviso’va, gahito tattha dissatha.</p>
  2303. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  2304. <p class="gatha1"> Evaṃ puññaguṇūpetā, sukumārī kumārikā;</p>
  2305. <p class="gathalast">Suvaṇṇapāli nāmena, tatoppabhuta āsi sā.</p>
  2306. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  2307. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0060"></a> kumāra gahetvāna, yānamāruyha khattiyo;</p>
  2308. <p class="gathalast">Mahabbala paribyūḷho, anusaṃṇī apakkami.</p>
  2309. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  2310. <p class="gatha1"> Taṃ sutvāna pitā tassā, nare sabbe apesayi;</p>
  2311. <p class="gathalast">Te gantvā kalahaṃ katvā, tajjitā tehi āgamuṃ.</p>
  2312. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  2313. <p class="gatha1"> Kalahanagaraṃ nāma, gāmo tattha kate ahu;</p>
  2314. <p class="gathalast">Taṃ sutvā bhātaro tassā, pañcayuddhāyu’pāgamuṃ.</p>
  2315. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  2316. <p class="gatha1"> Sabbe te paṇḍulasuto, candoyeva aghātayi;</p>
  2317. <p class="gathalast">Lohita vāhakhaṇḍoti, tesaṃ yuddhamahī ahu.</p>
  2318. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  2319. <p class="gatha1"> Mahatā bala kādhayana,</p>
  2320. <p class="gatha2">Tato so paṇḍukābhayo;</p>
  2321. <p class="gatha3">Gaṅgāya pārime tire,</p>
  2322. <p class="gathalast">Doḷapabbatakaṃ agā.</p>
  2323. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  2324. <p class="gatha1"> Tattha cattāri vassāni, vasi taṃ tattha mātulā;</p>
  2325. <p class="gathalast">Sutvā ṭhapetvā rājānaṃ, taṃ yuddhatthamupāgamuṃ.</p>
  2326. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  2327. <p class="gatha1"> Khandhāvāraṃ nivesetvā, dhūmarakkhāga santike;</p>
  2328. <p class="gathalast">Bhāgineyyena yujjhiṃsu, bhāgineyyo tu mātule.</p>
  2329. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  2330. <p class="gatha1"> Anubandhī oragaṅgaṃ, malāpetvā nivattiya;</p>
  2331. <p class="gathalast">Tesañca khandhāvāramhi, duve vassāni so vasī.</p>
  2332. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  2333. <p class="gatha1"> Gantvo’patissagāmaṃ te, tamatthaṃ rājino’bravuṃ;</p>
  2334. <p class="gathalast">Rājālekhaṃ kumārassa, sarahassaṃ sapāhiṇi.</p>
  2335. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  2336. <p class="gatha1"> ‘‘Puñjassu pāragaṅgaṃ tvaṃ, mā’gā oraṃtato’’iti;</p>
  2337. <p class="gathalast">Taṃ sutvā tassa kujjiṃsu, bhātaro nava rājino.</p>
  2338. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  2339. <p class="gatha1"> Upatthambho tvamevā’si, ciraṃ tassa idāni tu;</p>
  2340. <p class="gathalast">Raṭṭhaṃ dadāsi tasmā tvaṃ, māressāmā’ti abravuṃ.</p>
  2341. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  2342. <p class="gatha1"> So tesaṃ rajjamappesi, te tissaṃ nāma bhātaraṃ;</p>
  2343. <p class="gathalast">Sabbeva sahitā’kaṃsu, rajjassa parināyakaṃ.</p>
  2344. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  2345. <p class="gatha1"> Eso vīsativassāni, abhayo’bhaya dāyako;</p>
  2346. <p class="gathalast">Tattho’patissagāmamhi, rājā rajjamakārayi.</p>
  2347. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  2348. <p class="gatha1"> Vasanti <a name="M0.0061"></a> dhūmarakkhāge, sare tumbariyaṅgaṇe;</p>
  2349. <p class="gathalast">Carate vaḷavā rupā, yakkhī cetiyanāmikā.</p>
  2350. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  2351. <p class="gatha1"> Eko disvāna senaṅgaṃ, uttapādaṃ manoramaṃ;</p>
  2352. <p class="gathalast">Ārocesi kumārassa, vaḷave’ttī’disī iti.</p>
  2353. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  2354. <p class="gatha1"> Kumāro rasmimādāya, gahetuṃ taṃ upāgami;</p>
  2355. <p class="gathalast">Pacchato agataṃ disvā, bhītā tejena tassasā.</p>
  2356. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  2357. <p class="gatha1"> Dhāvi’nantaradhāyitvā, dhāvanti manubandhiso;</p>
  2358. <p class="gathalast">Dhāvamānā saraṃ haṃ sā, sattakkhattuṃ parikkhipi.</p>
  2359. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  2360. <p class="gatha1"> Otaritvā mahāgaṅgaṃ, uttaritvā tato pana;</p>
  2361. <p class="gathalast">Dhumarakkhaṃ pabbataṃ taṃ, sattakkhattuṃ parikkhipi.</p>
  2362. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  2363. <p class="gatha1"> Taṃ saraṃ puna tikkhattuṃ, parikkhipi tato puna;</p>
  2364. <p class="gathalast">Gaṅgaṃ kacchakatitthena, samotari tahiṃ tu so.</p>
  2365. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  2366. <p class="gatha1"> Gahesitaṃ vāladhismiṃ, tālapattañca toyagaṃ;</p>
  2367. <p class="gathalast">Tassa puññānubhāvena, so ahosi mahā asi.</p>
  2368. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  2369. <p class="gatha1"> Uccāresi asiṃ dajjaṃ, ‘‘māromī’’ti tamāha sā;</p>
  2370. <p class="gathalast">Rajjaṃ gahetvā te dajjaṃ, sāmi māmaṃ amārayi.</p>
  2371. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  2372. <p class="gatha1"> Gīvāya taṃ gahetvā so, vijjhitvā asikoṭiyā;</p>
  2373. <p class="gathalast">Nāsāya rajjuyā bandhi, sā ahosi vasānugā.</p>
  2374. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  2375. <p class="gatha1"> Gantvā taṃ dhumarakkhaṃ so, tamāruyha mahabbalo;</p>
  2376. <p class="gathalast">Tattha cattāri vassāni, dhūmarakkhana ge vasi.</p>
  2377. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  2378. <p class="gatha1"> Tato nikkhamma sabalo, āgammā’riṭṭhapabbataṃ;</p>
  2379. <p class="gathalast">Suddhikālamapekkhanto, tattha sattasamāvasi.</p>
  2380. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  2381. <p class="gatha1"> Dve mātule ṭhapetvāna, tassa sesaṭṭhamātulā;</p>
  2382. <p class="gathalast">Yuddhasajjā ariṭṭhaṃ taṃ, upasaṅkamma pabbataṃ.</p>
  2383. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  2384. <p class="gatha1"> Khandhāvāraṃ nagarake, nivesetvā camūpatiṃ;</p>
  2385. <p class="gathalast">Datvā parikkhipāpesuṃ, samantā’riṭṭhapabbataṃ.</p>
  2386. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  2387. <p class="gatha1"> Yakkhiniyā mantayitvā, tassā vacanayuttiyā;</p>
  2388. <p class="gathalast">Datvā rājaparikkhāraṃ, paṇṇākārā yuvāni ca.</p>
  2389. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  2390. <p class="gatha1"> ‘‘Gaṇhātha <a name="M0.0062"></a> sabbāne’tāni, khamāpessāmi vo ahaṃ’’;</p>
  2391. <p class="gathalast">Iti vatvāna pesesi, kumāro purato balaṃ.</p>
  2392. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  2393. <p class="gatha1"> Gaṇhissāmi paviṭṭhanti, vissaṭṭhesu tu tesu so;</p>
  2394. <p class="gathalast">Āruyha yakkhavaḷavaṃ, mahābalapurakkhato.</p>
  2395. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  2396. <p class="gatha1"> Yuddhāya pāvisi yakkhī, mahārāva marāpisā;</p>
  2397. <p class="gathalast">Anto bahibalañcassa, ukkuṭṭhiṃ mahatiṃ akā.</p>
  2398. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  2399. <p class="gatha1"> Kumārapurisā sabbe, parasenā nare bahū;</p>
  2400. <p class="gathalast">Ghātetvā mātule ca’ttha, sīsarāsiṃ akaṃsu te.</p>
  2401. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  2402. <p class="gatha1"> Senāpati pālayitvā, gumbaṭṭhānaṃ sapāvisi;</p>
  2403. <p class="gathalast">Senāpati gumbako’ti, tena esa pavuccati.</p>
  2404. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  2405. <p class="gatha1"> Upariṭṭhamātulasiraṃ, sīsarāsiṃ sapassiya;</p>
  2406. <p class="gathalast">Lāburāsī’va icchāha, tenā’si lābugāmako.</p>
  2407. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  2408. <p class="gatha1"> Evaṃ vijitasaṅgāmo, tato so paṇḍukābhayo;</p>
  2409. <p class="gathalast">Ayyakassā’nurādhassa, vasanaṭhānamāgami.</p>
  2410. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  2411. <p class="gatha1"> Attano rājagehaṃ so, tassa datvāna ayyako;</p>
  2412. <p class="gathalast">Aññatthavāsaṃ kappesi, so tu tasmiṃ ghare vasi.</p>
  2413. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  2414. <p class="gatha1"> Pucchāpetvāna nemittaṃ, vatthuvijjā’viduṃ tathā;</p>
  2415. <p class="gathalast">Nagaraṃ pavaraṃ tasmiṃ, gāmeyeva amāpayi.</p>
  2416. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  2417. <p class="gatha1"> Nivāsattā’nurādhānaṃ, anurādhapuraṃ ahu;</p>
  2418. <p class="gathalast">Nakkhattenā’nurādhena, patiṭṭhāpita tāya ca.</p>
  2419. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  2420. <p class="gatha1"> Āṇāpetvā mātulānaṃ, chattaṃ jātassare idha;</p>
  2421. <p class="gathalast">Dhovāpetvā dhārayitvā, taṃ sareyeva vārinā.</p>
  2422. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  2423. <p class="gatha1"> Attano abhisekaṃ so, kāresi paṇḍukābhayo;</p>
  2424. <p class="gathalast">Suvaṇṇapāliṃ deviṃ taṃ, mahesitte bhisecayi.</p>
  2425. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  2426. <p class="gatha1"> Adā candakumārassa, porohiccaṃ yathāvidhi;</p>
  2427. <p class="gathalast">Ṭhānantarāni sesānaṃ, bhaccānañca yathārahaṃ.</p>
  2428. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  2429. <p class="gatha1"> Mātuyā upakārattā, attano ca mahīpatiṃ;</p>
  2430. <p class="gathalast">Aghātayitvā jeṭṭhaṃ taṃ, mātulaṃ abhayaṃ pana.</p>
  2431. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  2432. <p class="gatha1"> Rattirajjaṃ adā tassa, ahu nagaraguttiko;</p>
  2433. <p class="gathalast">Tadupādāya nagare, ahū nagaraguttiko.</p>
  2434. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  2435. <p class="gatha1"> Sassuraṃ <a name="M0.0063"></a> taṃ aghātetvā, girikaṇḍasivampi ca;</p>
  2436. <p class="gathalast">Girikaṇṇadesaṃ tasse’va, mātulassa adāsi so.</p>
  2437. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  2438. <p class="gatha1"> Saraṃ tañca khaṇāpetvā, kārāpesi bahū dakaṃ;</p>
  2439. <p class="gathalast">Jaye jalassa gāhena, jayavāpīti ahutaṃ.</p>
  2440. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  2441. <p class="gatha1"> Kālavelaṃ nivāsesi, yakkhaṃpura puratthime;</p>
  2442. <p class="gathalast">Yakkhaṃ tu cittarājaṃ taṃ, heṭṭho abhayavāpiyā.</p>
  2443. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  2444. <p class="gatha1"> Pubbopakāriṃ dāsiṃ taṃ, nibbattaṃ yakkhayoniyā;</p>
  2445. <p class="gathalast">Purassa dakkhiṇadvāre, so kataññū nivāsayi.</p>
  2446. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  2447. <p class="gatha1"> Anto narindavatthussa, vaḷavāmukhayakkhiniṃ;</p>
  2448. <p class="gathalast">Nivāsesi baliṃ tesaṃ, aññesañcānuvassakaṃ.</p>
  2449. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  2450. <p class="gatha1"> Dāpesi chaṇakāle tu, cittarājena so saha;</p>
  2451. <p class="gathalast">Samāsane nisīditvā, dibbamānusanāṭakaṃ.</p>
  2452. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  2453. <p class="gatha1"> Kārento’bhirami rājā, ratikhiḍḍā samappito;</p>
  2454. <p class="gathalast">Dvāragāme ca caturo, bhayavāpiñca kārayi.</p>
  2455. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  2456. <p class="gatha1"> Mahāsusānaghātanaṃ, pacchimarājiniṃ tathā;</p>
  2457. <p class="gathalast">Vessavaṇassa nigrodhaṃ, byādhidevassa tālakaṃ.</p>
  2458. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  2459. <p class="gatha1"> Yonasabhāga vatthuñca, mahejjagharameva ca;</p>
  2460. <p class="gathalast">Etāni pacchimadvāra-disābhāge nivesayi.</p>
  2461. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  2462. <p class="gatha1"> Pañcasatāni caṇḍāla-purise purasodhake;</p>
  2463. <p class="gathalast">Duvesatāni caṇḍāla-purise vaccasodhake.</p>
  2464. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  2465. <p class="gatha1"> Diyaḍḍhasatacaṇḍāle, matanīhārake’pi ca;</p>
  2466. <p class="gathalast">Susāna gopacaṇḍāle, tattakeyeva ādisi.</p>
  2467. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  2468. <p class="gatha1"> Tesaṃ gāmaṃ nivesesi, susānā pacchimuttare;</p>
  2469. <p class="gathalast">Yathā vihitakammāni, tāni niccaṃ akaṃsute.</p>
  2470. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  2471. <p class="gatha1"> Tassa caṇḍālagāmassa, pubbuttaradisāya tu;</p>
  2472. <p class="gathalast">Nīcasusānakaṃ nāma, caṇḍālānamakārayi.</p>
  2473. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  2474. <p class="gatha1"> Tassuttare susānassa, pāsāṇapabbatantare;</p>
  2475. <p class="gathalast">Āvāsapālijhādhānaṃ, tadā āsi nivesitā.</p>
  2476. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  2477. <p class="gatha1"> Taduttare <a name="M0.0064"></a> disābhāge, yāva gāmaṇi vāpiyā;</p>
  2478. <p class="gathalast">Tāpasānaṃ anekesaṃ, assamo āsi kārito.</p>
  2479. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  2480. <p class="gatha1"> Tasseva ca susānassa, puratthimadisāya tu;</p>
  2481. <p class="gathalast">Jotiyassa nigaṇṭhassa, gharaṃ kāresi bhūpati.</p>
  2482. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  2483. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva desasmiṃ, nigaṇṭho girināmako;</p>
  2484. <p class="gathalast">Nānāpāsaṇḍakā ceva, vasiṃsu samaṇā bahū.</p>
  2485. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  2486. <p class="gatha1"> Tattheva ca devakulaṃ, akāresi mahīpati;</p>
  2487. <p class="gathalast">Kubhaṇḍassa nigaṇṭhassa, taṃnāmakamahositaṃ.</p>
  2488. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  2489. <p class="gatha1"> Tato tu pacchime bhāge, jhādhapālipuratthime;</p>
  2490. <p class="gathalast">Micchādiṭṭhikulānaṃ tu, vasī pañcasataṃ tahiṃ.</p>
  2491. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  2492. <p class="gatha1"> Paraṃ jotiyagehamhā, oraṃ gāmaṇi vāpiyā;</p>
  2493. <p class="gathalast">So paribbājakārāmaṃ, kārāpesi tatheva ca.</p>
  2494. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  2495. <p class="gatha1"> Ājīvakānaṃ gehañca, brāhmaṇavaṭṭameva ca;</p>
  2496. <p class="gathalast">Sivikā sotthisālā ca, akāresi tahiṃ tahiṃ.</p>
  2497. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  2498. <p class="gatha1"> Dasavassābhiseko so, gāmasīmā nivesayi;</p>
  2499. <p class="gathalast">Laṃkādīpamhi sakale, laṃkindo paṇḍukābhayo.</p>
  2500. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  2501. <p class="gatha1"> So kālavelacittehi, dissamānehi bhūpati;</p>
  2502. <p class="gathalast">Sahā’nu bhosi sampatiṃ, yakkhabhūtasahāya vā.</p>
  2503. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  2504. <p class="gatha1"> Paṇḍukābhayarañño ca, abhayassa ca antare;</p>
  2505. <p class="gathalast">Rājasuññāni vassāni, ahesuṃ dasasatta ca.</p>
  2506. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  2507. <p class="gatha1"> So paṇḍukābhayamahīpati sattatiṃsa–</p>
  2508. <p class="gatha2">Vasso’dhigamma dhitimā dharaṇī patittaṃ;</p>
  2509. <p class="gatha3">Ramme anunamanurādhapure samiddhe;</p>
  2510. <p class="gathalast">Vassāni akārayi rajjametthāti.</p>
  2511. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  2512. <p class="centered">Paṇḍukābhayābhisekonāma</p>
  2513. <p class="centered">Dasamo paricchedo.</p>
  2514. <p class="chapter">Ekādasama pariccheda</p>
  2515. <p class="subhead">Devānaṃpiyatissābhiseko</p>
  2516. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2517. <p class="gatha1"> Tassaccaye <a name="M0.0065"></a> tassa suto, muṭasivo’ti vissuto;</p>
  2518. <p class="gathalast">Suvaṇṇapāliyā putto, patto rajjamanākulaṃ.</p>
  2519. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2520. <p class="gatha1"> Mahāmeghavanuyyānaṃ, nāmanugaguṇoditaṃ;</p>
  2521. <p class="gathalast">Phalapupphatarupetaṃ, so rājā kārayi subhaṃ.</p>
  2522. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2523. <p class="gatha1"> Uyyānaṭhānaggahaṇe, mahāmegho akālajo;</p>
  2524. <p class="gathalast">Pāvassitena uyyānaṃ, mahāmeghavanaṃ ahu.</p>
  2525. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2526. <p class="gatha1"> Saṭṭhivassāni muṭasivo, rājā rājjamakārayi;</p>
  2527. <p class="gathalast">Anurādhe puravare, laṃkā bhuvadane subhe.</p>
  2528. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2529. <p class="gatha1"> Tassa puttā dasā’hesuṃ, aññamaññahitesino;</p>
  2530. <p class="gathalast">Duve dhītā cā’nukulā, kulānucchavikā ahū.</p>
  2531. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2532. <p class="gatha1"> Devānaṃ piyatissoti, vissuto dutiyo suto;</p>
  2533. <p class="gathalast">Tesu bhātūsu sabbesu, puññāpaññādhiko ahu.</p>
  2534. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2535. <p class="gatha1"> Devānaṃ piyatisso so, rājā’si pituaccaye;</p>
  2536. <p class="gathalast">Tassā’bhisekena samaṃ, bahūna’cchariyāna’huṃ.</p>
  2537. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2538. <p class="gatha1"> Laṃkādīpamhi sakale, nidhayo ratanāni ca;</p>
  2539. <p class="gathalast">Antoṭhitāni uggantvā, pathavītalamāruhuṃ.</p>
  2540. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2541. <p class="gatha1"> Laṃkādīpasamīpamhi, bhinnanāvāgatāni ca;</p>
  2542. <p class="gathalast">Tatrajātāni ca thalaṃ, ratanāni samāruhuṃ.</p>
  2543. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2544. <p class="gatha1"> Chātapabbatapādamhi, tisso ca veḷuyaṭṭhiyo;</p>
  2545. <p class="gathalast">Jātārathapatodena, samānā parimāṇato.</p>
  2546. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2547. <p class="gatha1"> Tāsu ekālatāyaṭṭhi, rajatā’bhā tahiṃ latā;</p>
  2548. <p class="gathalast">Suvaṇṇāvaṇṇārucirā, dissantetā manoramā.</p>
  2549. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2550. <p class="gatha1"> Ekā kusumā yaṭṭhītu, kusumāni tahiṃ pana;</p>
  2551. <p class="gathalast">Nānāni nānāvaṇṇāni, dissante’ti phuṭāni ca.</p>
  2552. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2553. <p class="gatha1"> Ekāsakuṇayaṭṭhitu<a name="M0.0066"></a>, tahiṃ pakkhimigā bahū;</p>
  2554. <p class="gathalast">Nānā ca nānāvaṇṇā ca, sajīvā viya dissare.</p>
  2555. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2556. <p class="gatha1"> Bhayagajarathāmalakā, valayaṅguliveṭhakā;</p>
  2557. <p class="gathalast">Kakudhaphalāpākatikā, iccetā aṭṭhajātiyo.</p>
  2558. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2559. <p class="gatha1"> Muttāsamudā uggantvā, tīre vaṭṭi viya ṭhitā;</p>
  2560. <p class="gathalast">Devānaṃ piyatissassa, sabbaṃ puññavijambhitaṃ.</p>
  2561. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2562. <p class="gatha1"> Indanīlaṃ veḷuriyaṃ, lohitaṅkamaṇidhi’me;</p>
  2563. <p class="gathalast">Rajatāni pane’tāni, muttā tā tāvayaṭṭhiyo.</p>
  2564. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2565. <p class="gatha1"> Sattahabbhantareyeva, rañño santikamāharuṃ;</p>
  2566. <p class="gathalast">Tāni disvā patīto so, rājā iti vicintayi.</p>
  2567. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2568. <p class="gatha1"> Ratanāni anagghāni, dhammāsoko imānime;</p>
  2569. <p class="gathalast">Sahāyo’rahatenā’ñño, tassa dassaṃ imāna’to.</p>
  2570. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2571. <p class="gatha1"> Devānaṃ piyatisso ca, dhammāsoko ca te ime;</p>
  2572. <p class="gathalast">Dve adiṭṭhasahāyāhi, cirappabhuti bhūpati.</p>
  2573. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2574. <p class="gatha1"> Bhāgineyyaṃ mahāriṭṭhaṃ, amaccaṃ pamukhaṃ tato;</p>
  2575. <p class="gathalast">Dijaṃ amaccaṃ gaṇataṃ, rājā te caturo jane.</p>
  2576. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2577. <p class="gatha1"> Dūto katvāna pāhesi, baloghaparivārite;</p>
  2578. <p class="gathalast">Gāhā petvā anagghāni, ratanāni imāni so.</p>
  2579. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2580. <p class="gatha1"> Maṇijātī ca tisso tā, tisso ca rathayaṭṭhiyo;</p>
  2581. <p class="gathalast">Saṅkhañca dakkhiṇāvattaṃ, muttā jātī ca aṭṭha tā.</p>
  2582. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2583. <p class="gatha1"> Āruyha jambukolamhi, nāvaṃ sattadinena te;</p>
  2584. <p class="gathalast">Sukhena titthaṃ laddhāna, sattāhena tato puna.</p>
  2585. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2586. <p class="gatha1"> Pāṭaliputtaṃ gantvāna, dhammāsokassa rājino;</p>
  2587. <p class="gathalast">Adaṃsu paṇṇākārete, disvā tāni pasīdi so.</p>
  2588. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2589. <p class="gatha1"> Ratanāni’disānettha, natthi me iti cintiya;</p>
  2590. <p class="gathalast">Adā senāpatiṭṭhānaṃ, tuṭṭho’riṭṭhassa bhūpati.</p>
  2591. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2592. <p class="gatha1"> Porohiccabrāhmaṇassa, daṇḍanāyataṃ pana;</p>
  2593. <p class="gathalast">Adāsi tassā’maccassa, seṭṭhittaṃ gaṇakassa tu.</p>
  2594. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2595. <p class="gatha1"> Tesaṃ anappake bhoge, datvā vāsagharāni ca;</p>
  2596. <p class="gathalast">Mahāmaccehi mantento, passitvā paṭipābhataṃ.</p>
  2597. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2598. <p class="gatha1"> Vālabījanī <a name="M0.0067"></a> muṇhisaṃ, khaggaṃ chattañca pādukaṃ;</p>
  2599. <p class="gathalast">Moḷiṃ vataṃ sapāmaṅgaṃ, bhiṅkāraṃ haricandanaṃ.</p>
  2600. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2601. <p class="gatha1"> Adhovimaṃ vatthakoṭiṃ, mahagghaṃ hatthapuñchaniṃ;</p>
  2602. <p class="gathalast">Nāgā’haṭaṃ añjanañca, aruṇābhañca mattikaṃ.</p>
  2603. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  2604. <p class="gatha1"> Anotattodakañceva, gaṅgāsalilameva ca;</p>
  2605. <p class="gathalast">Saṅkhañca nandiyāvaṭṭaṃ, vaḍḍhamānaṃ kumārikaṃ.</p>
  2606. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  2607. <p class="gatha1"> Hemabhojanakaṇḍañca, sivikañca mahārahaṃ;</p>
  2608. <p class="gathalast">Harīṭakaṃ āmalakaṃ, mahagghaṃ amatosadhaṃ.</p>
  2609. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  2610. <p class="gatha1"> Sukāhaṭānaṃ sālīnaṃ, saṭṭhivāhasatāni ca;</p>
  2611. <p class="gathalast">Abhiseko pakaraṇaṃ, parivāravisesitaṃ.</p>
  2612. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  2613. <p class="gatha1"> Datvā kāle bhahāyassa, paṇṇākāre narissaro;</p>
  2614. <p class="gathalast">Dūte pāhesisaddhamma-paṇṇākāramimampica.</p>
  2615. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  2616. <p class="gatha1"> Ahaṃ buddhañca dhammañca, saṅghañca saraṇaṃ gato;</p>
  2617. <p class="gathalast">Upāsakattaṃ desesiṃ, sakyaputtassa sāsane.</p>
  2618. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  2619. <p class="gatha1"> Tvampimāni ratanāni, uttamāni naruttama;</p>
  2620. <p class="gathalast">Cittaṃ pasādayitvāna, saddhāya saraṇaṃ vaja.</p>
  2621. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  2622. <p class="gatha1"> ‘‘Karotha me sahāyassa, abhisekaṃ puno’’ iti;</p>
  2623. <p class="gathalast">Vatvā sahayā’maccete, sakkaritvā ca pesayi.</p>
  2624. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  2625. <p class="gatha1"> Pañcamāse vasitvāna, te maccā’tivasakkatā;</p>
  2626. <p class="gathalast">Vesākhasukkhapakkhādi-dine dūtā viniggatā.</p>
  2627. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  2628. <p class="gatha1"> Tāmalittiyamāruyha, nāvaṃ tejambukolake;</p>
  2629. <p class="gathalast">Oruyha kūpaṃ passiṃsu, patvā dvādasiyaṃ idha.</p>
  2630. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  2631. <p class="gatha1"> Adaṃsu paṇṇākāre te, dūtā laṃkādīpassate;</p>
  2632. <p class="gathalast">Tesaṃ mahantaṃ sakkāraṃ, laṃkāpati akārayi.</p>
  2633. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  2634. <p class="gatha1"> Te maggasiramāsassa, ādicandodayejine;</p>
  2635. <p class="gathalast">Abhisittañca laṃkindaṃ, amaccā sāmibhattino.</p>
  2636. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  2637. <p class="gatha1"> Dhammāsokassa vacanaṃ, vatvā sāmi hiteratā;</p>
  2638. <p class="gathalast">Punopi abhisiñciṃsu, laṃkāhitasukherataṃ.</p>
  2639. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  2640. <p class="gatha1"> Vesākhe <a name="M0.0068"></a> narapati puṇṇamāyamevaṃ;</p>
  2641. <p class="gatha2">Devānaṃ piyavacano pagūḷanāmo;</p>
  2642. <p class="gatha3">Laṃkāyaṃ pavītatapīti ussavāyaṃ;</p>
  2643. <p class="gathalast">Attānaṃ janasukhado’bhisecayī soti.</p>
  2644. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  2645. <p class="centered">Devānaṃpiyatissābhisekonāma</p>
  2646. <p class="centered">Ekādasamo paricchedo.</p>
  2647. <p class="chapter">Dvādasama pariccheda</p>
  2648. <p class="subhead">Nānādesapasādo</p>
  2649. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2650. <p class="gatha1"> Thero moggaliputto so, jinasāsana jotako;</p>
  2651. <p class="gathalast">Niṭṭhāpetvāna saṃgītiṃ, pekkhamāno anāgataṃ.</p>
  2652. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2653. <p class="gatha1"> Sāsanassa patiṭṭhānaṃ, paccantesu avekkhiya;</p>
  2654. <p class="gathalast">Pesesi kattike māse, tete there tahiṃ tahiṃ.</p>
  2655. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2656. <p class="gatha1"> Theraṃ kasmīragandhāraṃ, majjhantikamapesayi;</p>
  2657. <p class="gathalast">Apesayī mahādeva-ttheraṃ mahisamaṇḍalaṃ.</p>
  2658. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2659. <p class="gatha1"> Vanavāsiṃ apesayi, theraṃ rakkhitanāmakaṃ;</p>
  2660. <p class="gathalast">Tathā’parantakaṃ yona-dhammarakkhitanāmakaṃ.</p>
  2661. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2662. <p class="gatha1"> Mahāraṭṭhaṃ mahādhamma-rakkhitatthera nāmakaṃ;</p>
  2663. <p class="gathalast">Mahārakkhita theraṃ taṃ, yona lokamapesayi.</p>
  2664. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2665. <p class="gatha1"> Pesesi majjhimaṃ theraṃ, himavantapadesakaṃ;</p>
  2666. <p class="gathalast">Suvaṇṇabhūmiṃ there dve, soṇamuttara meva ca.</p>
  2667. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2668. <p class="gatha1"> Mahāmahindattheraṃ taṃ, thera iṭṭiyamuttiyaṃ;</p>
  2669. <p class="gathalast">Sambalaṃ bhaddasālañca, sake saddhivihārike.</p>
  2670. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2671. <p class="gatha1"> Laṃkādīpe <a name="M0.0069"></a> manuññamhi, manuññaṃ jinasāsanaṃ;</p>
  2672. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpetha tumhe’ti, pañca there apesayi.</p>
  2673. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2674. <p class="gatha1"> Tadā kasmīragandhāre, pakkaṃ sassaṃ mahiddhiko;</p>
  2675. <p class="gathalast">Aravālo nāgarājā, vassaṃ karakasaññitaṃ.</p>
  2676. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2677. <p class="gatha1"> Vassā petvā samuddasmiṃ, sabbaṃ khipatidāruṇo;</p>
  2678. <p class="gathalast">Tatra majjhantikatthero, khippaṃ gantvā vihāyasā.</p>
  2679. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2680. <p class="gatha1"> Aravāladahevāri-piṭṭhe caṅkamanādike;</p>
  2681. <p class="gathalast">Akāsi disvā taṃnāgā, ruṭṭhārañño nivedayuṃ.</p>
  2682. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2683. <p class="gatha1"> Nāgarājā’tharuṭṭho so, vividhā bhisikā’kari;</p>
  2684. <p class="gathalast">Vātā mahantā vāyanti, megho gajjati vassati.</p>
  2685. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2686. <p class="gatha1"> Phalantya’saniyo vijju, niccharanti tato tato;</p>
  2687. <p class="gathalast">Mahiruhā pabbatānaṃ, kūṭāni papatanti ca.</p>
  2688. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2689. <p class="gatha1"> Virūparūpā nāgā ca, bhiṃsāpenti samantato;</p>
  2690. <p class="gathalast">Sayaṃ dhupāyati jalati, akkosanto anekadhā.</p>
  2691. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2692. <p class="gatha1"> Sabbaṃ taṃ iddhiyā thero, paṭibāhiya bhiṃsanaṃ;</p>
  2693. <p class="gathalast">Avoca nāgarājaṃ taṃ, dassento balamuttamaṃ.</p>
  2694. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2695. <p class="gatha1"> Sadeva kopi ce loko, āgantvā tāsayeyya maṃ;</p>
  2696. <p class="gathalast">Na me paṭibalo assa, janetuṃ bhayabheravaṃ.</p>
  2697. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2698. <p class="gatha1"> Sace’pi tvaṃ mahiṃ sabbaṃ, sasamuddaṃ sapabbataṃ;</p>
  2699. <p class="gathalast">Ukkhipitvā mahānāga, khipeyyāsi mamo’pari.</p>
  2700. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2701. <p class="gatha1"> Neva me sakkuṇeyyāsi, janetuṃ bhayabheravaṃ;</p>
  2702. <p class="gathalast">Aññadatthu tave‘va’ssa, vighāto uragādhipa.</p>
  2703. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2704. <p class="gatha1"> Taṃsutvā nimmadassa’ssa, thero dhammamadesayi;</p>
  2705. <p class="gathalast">Tato saraṇasīlesu, nāgarājā patiṭṭhahi.</p>
  2706. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2707. <p class="gatha1"> Tatheva caturāsīti-sahassāni bhujaṅgamā;</p>
  2708. <p class="gathalast">Himavanteva gandhabbā, yakkhā kumbhaṇḍakā bahū.</p>
  2709. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2710. <p class="gatha1"> Paṇḍako nāma yakkho tu, saddhiṃhārita yakkhiyā;</p>
  2711. <p class="gathalast">Pañcasatehi puttehi, phalaṃ pāpuṇi ādikaṃ.</p>
  2712. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2713. <p class="gatha1"> ‘‘Mā’’dāni <a name="M0.0070"></a> kodhaṃ janiyittha, ito uddhaṃ yathāpure;</p>
  2714. <p class="gathalast">Sasaghātañca mā’kattha, sukhakāmāhi pāṇino.</p>
  2715. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2716. <p class="gatha1"> Karotha mettaṃ sattesu, vasantu manujā sukhaṃ;</p>
  2717. <p class="gathalast">Iti tenā’nusiṭṭhā te, tatheva paṭipajjisuṃ.</p>
  2718. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2719. <p class="gatha1"> Tato ratanapallaṅke, theraṃ so uragādhipo;</p>
  2720. <p class="gathalast">Nisīdāpiya aṭṭhāsi, bījamāno tadantike.</p>
  2721. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2722. <p class="gatha1"> Tadā kasmīragandhāra-vāsino manujā’gatā;</p>
  2723. <p class="gathalast">Nāgarājassa pūjatthaṃ, mantvā theraṃ mahiddhikaṃ.</p>
  2724. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2725. <p class="gatha1"> Theramevā’bhi vādetvā, ekamantaṃ nisīdisuṃ;</p>
  2726. <p class="gathalast">Tesaṃ dhammamadesesi, thero āsivisopamaṃ.</p>
  2727. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2728. <p class="gatha1"> Asītiyā sahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  2729. <p class="gathalast">Satasahassa purisā, pabbajuṃ therasantike.</p>
  2730. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2731. <p class="gatha1"> Tatoppabhupati kasmira-gandhāraṃ te idānipi;</p>
  2732. <p class="gathalast">Āsuṃ kāsāva pajjotā, vatthuttayaparāyanā.</p>
  2733. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2734. <p class="gatha1"> Gantvā mahādevatthero, desaṃ mahisamaṇḍalaṃ;</p>
  2735. <p class="gathalast">Suttantaṃ devadūtaṃ so, kathesi janamajjhago.</p>
  2736. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  2737. <p class="gatha1"> Cattālīsa sahassāni, dhammacakkhuṃ visodhayuṃ;</p>
  2738. <p class="gathalast">Cattālīsa sahassāni, pabbajiṃsu tadantike.</p>
  2739. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  2740. <p class="gatha1"> Gantvā’tha rakkhitatthero, vanavāsiṃ nabhe ṭhito;</p>
  2741. <p class="gathalast">Saṃyuttamanamataggaṃ, kathesi janamajjhago.</p>
  2742. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  2743. <p class="gatha1"> Saṭṭhi narasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  2744. <p class="gathalast">Sattatiṃsa sahassāni, pabbajiṃsu tadantike.</p>
  2745. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  2746. <p class="gatha1"> Vihārānaṃ pañcasataṃ, tasmiṃdese patiṭṭhahi;</p>
  2747. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpesi tatthevaṃ, thero so jinasāsanaṃ.</p>
  2748. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  2749. <p class="gatha1"> Gantvā’parantakaṃ thero, yonako dhammarakkhito;</p>
  2750. <p class="gathalast">Aggikkhandhopamaṃ suttaṃ, kathetvā janamajjhago.</p>
  2751. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  2752. <p class="gatha1"> Sattatiṃsa sahassāni, pāṇe tattha samāgate;</p>
  2753. <p class="gathalast">Dhammāmatamapāyesi, dhammā dhammesu kovido.</p>
  2754. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  2755. <p class="gatha1"> Purisānañca sahassañca, itthiyo ca tato’dhikā;</p>
  2756. <p class="gathalast">Khattiyānaṃ kulāyeva, nikkhamitvāna pabbajuṃ.</p>
  2757. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  2758. <p class="gatha1"> Mahāraṭṭhamisī <a name="M0.0071"></a> gantvā, so mahādhammarakkhito;</p>
  2759. <p class="gathalast">Mahānāradakassapavhaṃ, jātakaṃ kathayī tahiṃ.</p>
  2760. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  2761. <p class="gatha1"> Maggaphalaṃ pāpuṇiṃsu, caturāsīti sahassakā;</p>
  2762. <p class="gathalast">Terasantu sahassāni, pabbajiṃsu tadantike.</p>
  2763. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  2764. <p class="gatha1"> Gantvāna yonavisayaṃ, so mahādhammarakkhito isi;</p>
  2765. <p class="gathalast">Kāḷakārāma suttantaṃ, kathesi janamajjhago.</p>
  2766. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  2767. <p class="gatha1"> Pāṇasata sahassāni, sahassāni ca sattati;</p>
  2768. <p class="gathalast">Maggaphalaṃ pāpuṇiṃsu, dasa sahassāni pabbajuṃ.</p>
  2769. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  2770. <p class="gatha1"> Gantvā catūhi therehi, desesi majjhimo isi;</p>
  2771. <p class="gathalast">Himavantapadesasmiṃ, dhammacakkapavattanaṃ.</p>
  2772. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  2773. <p class="gatha1"> Maggaphalapāpuṇiṃsu, asītipāṇa koṭiyo;</p>
  2774. <p class="gathalast">Visuṃ te pañcaraṭṭhāni, pañcatherā pasādayuṃ.</p>
  2775. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  2776. <p class="gatha1"> Purisasatasahassāni, ekekasseva santike;</p>
  2777. <p class="gathalast">Pabbajiṃsu pasādena, sammāsambuddha sāsane.</p>
  2778. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  2779. <p class="gatha1"> Saddhiṃ uttaratherena, soṇatthero mahiddhiko;</p>
  2780. <p class="gathalast">Suvaṇṇabhūmiṃ agamā, tasmiṃ tu samaye pana.</p>
  2781. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  2782. <p class="gatha1"> Jāte jāte rājagehe, dārake ruddarakkhasī;</p>
  2783. <p class="gathalast">Samuddato nikkhamitvā, bhakkhitvā pana gacchati.</p>
  2784. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  2785. <p class="gatha1"> Tasmiṃ khaṇe rājagehe,</p>
  2786. <p class="gatha2">Jāto hoti kumārako;</p>
  2787. <p class="gatha3">There manussā passitvā,</p>
  2788. <p class="gathalast">Rakkhasānaṃ sahāyakā.</p>
  2789. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  2790. <p class="gatha1"> Iti cintiya māretuṃ, sā yuvā upasaṅkamuṃ;</p>
  2791. <p class="gathalast">‘‘Kimetanti’’ca pucchitvā, theraṃ te eva māhute.</p>
  2792. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  2793. <p class="gatha1"> Samaṇā mayaṃ himavantā, na rakkhasi sahāyakā;</p>
  2794. <p class="gathalast">Rakkhasī sā saparisā, nikkhantā hoti sāgarā.</p>
  2795. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  2796. <p class="gatha1"> Taṃ disvāna mahārāvaṃ, viraviṃsu mahājanā;</p>
  2797. <p class="gathalast">Diguṇe rakkhase thero, māpayitvā bhayānake.</p>
  2798. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  2799. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0072"></a> rakkhasiṃ saparisaṃ, parikkhipi samantato;</p>
  2800. <p class="gathalast">Idaṃ imehi uddhanti, mantvā bhītā palāyisā.</p>
  2801. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  2802. <p class="gatha1"> Tassa desassa ārakkhaṃ, ṭhapetvāna samantato;</p>
  2803. <p class="gathalast">Tasmiṃ samāgame thero, brahmajālamadesayi.</p>
  2804. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  2805. <p class="gatha1"> Saraṇesu ca sīlesu, aṭṭhaṃsu bahavo janā;</p>
  2806. <p class="gathalast">Saṭṭhiyā tu sahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.</p>
  2807. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  2808. <p class="gatha1"> Aḍḍhuḍḍhāni sahassāni, pabbajuṃ kuladārakā;</p>
  2809. <p class="gathalast">Pabbajiṃsu diyaḍḍhantu, sahassaṃ kuladhītaro.</p>
  2810. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  2811. <p class="gatha1"> Tatoppabhuti sañjāte, rājagehe kumārake;</p>
  2812. <p class="gathalast">Nāmaṃ kariṃsu rājāno, soṇuttara sanāmake.</p>
  2813. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  2814. <p class="gatha1"> Mahājanassāpi jinassa kaḍḍhanaṃ;</p>
  2815. <p class="gatha2">Vihāya pattaṃ amataṃ sukhampite;</p>
  2816. <p class="gatha3">Kariṃsu lokassa hitaṃ tahiṃ tahiṃ;</p>
  2817. <p class="gathalast">Bhaveyya yo lokahite pamādavāti.</p>
  2818. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  2819. <p class="centered">Nānādesapasādo nāma dvādasamo paricchedo.</p>
  2820. <p class="chapter">Terasama pariccheda</p>
  2821. <p class="subhead">Mahindāgamano</p>
  2822. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2823. <p class="gatha1"> Mahāmahindatthero so, tadā dvādasavassiko;</p>
  2824. <p class="gathalast">Upajjhāyena āṇatto, saṅghena ca mahāmatī.</p>
  2825. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2826. <p class="gatha1"> Laṃkādīpaṃ pasādetuṃ,</p>
  2827. <p class="gatha2">Kālaṃ pekkhaṃ vicintayī;</p>
  2828. <p class="gatha3">‘‘Vuḍḍho muṭasivo rājā,</p>
  2829. <p class="gathalast">Rājā hotu suto’’ iti.</p>
  2830. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2831. <p class="gatha1"> Tadantare <a name="M0.0073"></a> ñātigaṇaṃ, daṭṭhuṃ katvāna mānasaṃ;</p>
  2832. <p class="gathalast">Upajjhāyañca saṅghañca, vanditvā puccha bhūpatiṃ.</p>
  2833. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2834. <p class="gatha1"> Ādāya caturo there, saṅghamittāya atrajaṃ;</p>
  2835. <p class="gathalast">Sumanaṃ sāmaṇerañca, chaḷābhiññaṃ mahiddhikaṃ.</p>
  2836. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2837. <p class="gatha1"> Ñātīnaṃ saṅgahaṃ kātuṃ, agamā dakkhiṇāgiriṃ;</p>
  2838. <p class="gathalast">Tato tattha carantassa, chammāsā samatikkamuṃ.</p>
  2839. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2840. <p class="gatha1"> Kamena vedisagiriṃ, nagaraṃ mātudeviyā;</p>
  2841. <p class="gathalast">Sampatvā mataraṃ passi, devī disvā piyaṃ sutaṃ.</p>
  2842. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2843. <p class="gatha1"> Bhojayitvā saparisaṃ, attanāyeva kāritaṃ;</p>
  2844. <p class="gathalast">Vihāraṃ cetiyagiriṃ, theraṃ āropayī subhaṃ.</p>
  2845. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2846. <p class="gatha1"> Avantiraṭṭhaṃ bhuñjanto, pitarā dinnamattano;</p>
  2847. <p class="gathalast">So asoka kumāro hi, ujjenīgamanā purā.</p>
  2848. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2849. <p class="gatha1"> Vedise nagare vāsaṃ, upagantvā tahiṃ subhaṃ;</p>
  2850. <p class="gathalast">Devinnāma labhitvāna, kumāriṃ seṭṭhidhītaraṃ.</p>
  2851. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2852. <p class="gatha1"> Saṃvāsaṃ tāya kappesi, gabbhaṃ gaṇhiya tena sā;</p>
  2853. <p class="gathalast">Ujjeniyaṃ kumāraṃ taṃ, mahindaṃ janayī subhaṃ.</p>
  2854. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2855. <p class="gatha1"> Vassadvayamatikkamma, saṅghamittañca dhītaraṃ;</p>
  2856. <p class="gathalast">Tasmiṃ kāle vasati sā, vedise nagare tahiṃ.</p>
  2857. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2858. <p class="gatha1"> Thero tattha nisīditvā, kālaññū iti cintayi;</p>
  2859. <p class="gathalast">Pitarā me samāṇattaṃ, abhiseka mahussavaṃ.</p>
  2860. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2861. <p class="gatha1"> Devānaṃpiyatisso so, mahārājā’nubhotu ca;</p>
  2862. <p class="gathalast">Vatthuttayaguṇe cāpi, sutvā jānātu dūhato.</p>
  2863. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2864. <p class="gatha1"> Ārohatu missanagaṃ, jeṭṭhamāsassu’posathe;</p>
  2865. <p class="gathalast">Tadaheva gamissāma, laṃkādīpavaraṃ mayaṃ.</p>
  2866. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2867. <p class="gatha1"> Mahindo upasaṅkamma, mahindatthera muttamaṃ;</p>
  2868. <p class="gathalast">Yāhi laṃkaṃ pasādetuṃ, sambuddhenā’si byākato.</p>
  2869. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2870. <p class="gatha1"> Mayampi tatthupatthambhā, bhavissāmā’ti abravi;</p>
  2871. <p class="gathalast">Deviyā bhaginī dhītu-putto bhaṇḍuka nāmako.</p>
  2872. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2873. <p class="gatha1"> Therena deviyā dhammaṃ, sutvā desitameva tu;</p>
  2874. <p class="gathalast">Anāgāmiphalaṃ patvā, vasi therassa santike.</p>
  2875. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2876. <p class="gatha1"> Tattha <a name="M0.0074"></a> māsaṃ vasitvāna, jeṭṭhamāsassu’ posathe;</p>
  2877. <p class="gathalast">Thero catūhi therehi, sumanenā’tha bhaṇḍunā.</p>
  2878. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2879. <p class="gatha1"> Saddhiṃ tena gahaṭṭhena, na rato ñātihetunā;</p>
  2880. <p class="gathalast">Tasmā vihārā ākāsaṃ, uggantvā so mahiddhiko.</p>
  2881. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2882. <p class="gatha1"> Khaṇeneva idhāgamma, ramme missaka pabbate;</p>
  2883. <p class="gathalast">Aṭṭhāsi vilukūṭamhi, rucirambatthale vare.</p>
  2884. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2885. <p class="gatha1"> Laṃkāpasāda guṇena viyākato so;</p>
  2886. <p class="gatha2">Laṃkāhitāya muninā sayitena ante;</p>
  2887. <p class="gatha3">Laṃkāya satthusadiso hitahetu tassā;</p>
  2888. <p class="gathalast">Laṃkāmarūhi mahito’bhinisīdi tattāti.</p>
  2889. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  2890. <p class="centered">Mahindāgamano nāma</p>
  2891. <p class="centered">Terasamo paricchedo.</p>
  2892. <p class="chapter">Cuddasama pariccheda</p>
  2893. <p class="subhead">Nagarappavesano</p>
  2894. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  2895. <p class="gatha1"> Devānaṃpiyatisso so, rājā salilakīḷitaṃ;</p>
  2896. <p class="gathalast">Datvā nagaravāsīnaṃ, migavaṃ kīḷituṃ agā.</p>
  2897. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  2898. <p class="gatha1"> Cattālīsasahassehi, narehi parivārito;</p>
  2899. <p class="gathalast">Dhāvanto padasāyeva, agamā missakaṃ nagaṃ.</p>
  2900. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  2901. <p class="gatha1"> There dassetumicchanto, devo tasmiṃ mahīdhare;</p>
  2902. <p class="gathalast">Gumbhaṃbhakkhayamāno’va, aṭṭhā gokaṇṇarūpavā.</p>
  2903. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  2904. <p class="gatha1"> Rājā disvā ‘‘pamattaṃ taṃ, na yuttaṃ vijjhituṃ’’ iti;</p>
  2905. <p class="gathalast">Jiyā saddamakādhāpi, gokaṇṇo pabbatantaraṃ.</p>
  2906. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  2907. <p class="gatha1"> Rājā’nudhāvi <a name="M0.0075"></a> sodhiṃ, therānaṃ santikaṃ gato;</p>
  2908. <p class="gathalast">There diṭṭhe narindena, sayamantaradhāyiso.</p>
  2909. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  2910. <p class="gatha1"> Thero ‘‘bahūsu diṭṭhesu, atibhāyissatī’’ tiso;</p>
  2911. <p class="gathalast">Attānameva dassesi, passitvā taṃ mahīpatiṃ.</p>
  2912. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  2913. <p class="gatha1"> Bhīto aṭṭhāsi taṃ thero, ‘‘ehi tissāti abravi;</p>
  2914. <p class="gathalast">Tissā’ti vacaneneva, rājā yakkho’’ti cintayī.</p>
  2915. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  2916. <p class="gatha1"> Samaṇā mayaṃ mahārāja, dhammarājassa sāvakā;</p>
  2917. <p class="gathalast">Tameva anukampāya, jambudīpā idhāgatā.</p>
  2918. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  2919. <p class="gatha1"> Iccāha thero taṃ sutvā, rājā vītabhayo ahu;</p>
  2920. <p class="gathalast">Saritvā sakhīsandesaṃ, ‘‘samāṇā’’ iti nicchito.</p>
  2921. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  2922. <p class="gatha1"> Dhanuṃ sarañca nikkhippa, upasaṅkamma taṃ isiṃ;</p>
  2923. <p class="gathalast">Sammodamāno therena, so nisīdi tadantike.</p>
  2924. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  2925. <p class="gatha1"> Tadā tassa manussā te, āgamma parivārayuṃ;</p>
  2926. <p class="gathalast">Tadā sese cha dassesi, mahāthero sahāgate.</p>
  2927. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  2928. <p class="gatha1"> Te disvā abravī rājā, ‘‘kadā’’ me āgatā iti;</p>
  2929. <p class="gathalast">‘‘Mayā saddhiṃ’’ti therena, vutte pucchi idaṃ puna.</p>
  2930. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  2931. <p class="gatha1"> ‘‘Santi īdisakā aññe, jambudīpe yatī’’ iti;</p>
  2932. <p class="gathalast">Āha ‘‘kāsāvapajjo to, jambudīpo tahiṃ pana.</p>
  2933. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  2934. <p class="gatha1"> Tevijjā iddhippattā ca, cetopariyakovidā;</p>
  2935. <p class="gathalast">‘‘Dibbasotā’rahanto ca, bahū buddhassa sāvakā’’.</p>
  2936. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  2937. <p class="gatha1"> Pucchi ‘‘kenāgatatthā’’ti, na thalena na vārinā;</p>
  2938. <p class="gathalast">Āgatamhā’’ti vutte so, vijāni nabhasāgamaṃ.</p>
  2939. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  2940. <p class="gatha1"> Vīmaṃsaṃso mahāpañño, kaṇhaṃ pañhamapucchitaṃ;</p>
  2941. <p class="gathalast">Puṭṭho puṭṭho viyākāsi, taṃtaṃ pañhaṃ mahīpati.</p>
  2942. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  2943. <p class="gatha1"> Rukkhoyaṃ rājakinnāmo, añño nāma ayaṃ taru;</p>
  2944. <p class="gathalast">Imaṃ muñciya attha’mbo, santi ambatarū bahuṃ.</p>
  2945. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  2946. <p class="gatha1"> Imañca ambaṃ teca’mbe, muñciyatthi mahīruhā;</p>
  2947. <p class="gathalast">Santi bhante bahu rukkhā, anambāpana te taru.</p>
  2948. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  2949. <p class="gatha1"> Aññe <a name="M0.0076"></a> ambe anambe ca, muñciya’tthi mahīruhā;</p>
  2950. <p class="gathalast">Ayaṃ bhante ambarukkho, paṇḍito’si narissara.</p>
  2951. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  2952. <p class="gatha1"> Santi te ñātakā rāja, santi bhante bahujjanā;</p>
  2953. <p class="gathalast">Santi aññātakā rāja, santi te ñātito bahū.</p>
  2954. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  2955. <p class="gatha1"> Ñātake te ca aññe ca, muñciya’ññopi atthi nu;</p>
  2956. <p class="gathalast">‘‘Bhante’’ hameva sādhu tvaṃ, paṇḍito’si narissara.</p>
  2957. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  2958. <p class="gatha1"> Paṇḍito’ti viditvāna, cūḷahatthipadopamaṃ;</p>
  2959. <p class="gathalast">Suttantaṃ desayī thero, mahīpassa mahāmatī.</p>
  2960. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  2961. <p class="gatha1"> Desanāpariyosāne, saddhiṃ tehi narehi so;</p>
  2962. <p class="gathalast">Cattālīsasahassehi, saraṇesu patiṭṭhahi.</p>
  2963. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  2964. <p class="gatha1"> Bhattā’bhīhāraṃ sāyanhe, rañño abhiharuṃ tadā;</p>
  2965. <p class="gathalast">‘‘Na bhuñjissa’’nti dāni me, iti janammi bhūpati.</p>
  2966. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  2967. <p class="gatha1"> Pucchituṃyeva yuttanti, bhattenā’pucchite isi;</p>
  2968. <p class="gathalast">Na bhuñjāma idānī’ti, vutte kālañca pucchiso.</p>
  2969. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  2970. <p class="gatha1"> Kālaṃ vutte’bravi evaṃ, ‘‘gacchāma nagaraṃ’’iti;</p>
  2971. <p class="gathalast">Tuvaṃ gaccha mahārāja, vasissāma mayaṃ idha.</p>
  2972. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  2973. <p class="gatha1"> Evaṃ sati kumāro’yaṃ, amhehi saha gacchatu;</p>
  2974. <p class="gathalast">Ayañhi āgataphalo, rāja viññātasāsano.</p>
  2975. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  2976. <p class="gatha1"> Apekkhamāno pabbajjaṃ, vasata’mhākamantike;</p>
  2977. <p class="gathalast">Idāni pabbajessāma, imaṃ tvaṃ gaccha bhūmipa.</p>
  2978. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  2979. <p class="gatha1"> Pāto rathaṃ pesayissaṃ, tumhe tattha ṭhitā puraṃ;</p>
  2980. <p class="gathalast">Yāthā’ti there vanditvā, bhaṇḍuṃnetva’ka mantakaṃ.</p>
  2981. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  2982. <p class="gatha1"> Pucchi therādhikāraṃso, rañño sabbamabhāsi so;</p>
  2983. <p class="gathalast">Theraṃ ñatvā’ti tuṭṭhoso, ‘‘lābhā me’’iti cintayi.</p>
  2984. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  2985. <p class="gatha1"> Bhaṇḍussa gīhibhāvena, gatāsaṅko narissaro;</p>
  2986. <p class="gathalast">Aññāsi narabhāvaṃ so, ‘‘pabbājema imaṃ’’ iti.</p>
  2987. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  2988. <p class="gatha1"> Thero taṃ gāmasīmāyaṃ, tasmiṃyeva khaṇe akā;</p>
  2989. <p class="gathalast">Bhaṇḍukassa kumārassa, pabbajjamupasampadaṃ.</p>
  2990. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  2991. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva <a name="M0.0077"></a> khaṇe so ca, arahattamapāpuṇi;</p>
  2992. <p class="gathalast">Sumanaṃ sāmaṇeraṃ taṃ, thero āmantayī tato.</p>
  2993. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  2994. <p class="gatha1"> Dhammasavanakālaṃ tvaṃ, ghosehī’’ti apucchiso;</p>
  2995. <p class="gathalast">Sāvento kittakaṃ ṭhānaṃ, bhante ghosema’haṃ iti.</p>
  2996. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  2997. <p class="gatha1"> ‘‘Sakalaṃ tambapaṇṇī’’ti, vutte therena iddhiyā;</p>
  2998. <p class="gathalast">Sāvento sakalaṃ laṃkaṃ, dhammakālamaghosayī.</p>
  2999. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  3000. <p class="gatha1"> Rājā nāgacatutteso, soṇṇipasse nisīdiya;</p>
  3001. <p class="gathalast">Bhuñjanto taṃ ravaṃ sutvā, therantika mapesayi.</p>
  3002. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  3003. <p class="gatha1"> ‘‘Upaddavo nu atthī’’ti, āha natthi uddavo;</p>
  3004. <p class="gathalast">Sotuṃ sambuddhavacanaṃ, kālo ghosāpito iti.</p>
  3005. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  3006. <p class="gatha1"> Sāmaṇera ravaṃ sutvā, bhummādevā aghosayuṃ;</p>
  3007. <p class="gathalast">Anukkamena so saddo, brahmalokaṃ samāruhi.</p>
  3008. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  3009. <p class="gatha1"> Tena ghosena devānaṃ, sannipāto mahā ahu;</p>
  3010. <p class="gathalast">Samacittasuttaṃ desesi, thero tasmiṃ samāgame.</p>
  3011. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  3012. <p class="gatha1"> Asaṃkhiyānaṃ devānaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  3013. <p class="gathalast">Bahū nāgā supaṇṇā ca, saraṇesu patiṭṭhayuṃ.</p>
  3014. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  3015. <p class="gatha1"> Yathedaṃ sāriputtassa, suttaṃ therassa bhāsato;</p>
  3016. <p class="gathalast">Tathā mahindattherassa, ahu devasamāgamo.</p>
  3017. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  3018. <p class="gatha1"> Rājā pabhā te pāhesi, rathaṃ sārathi so gato;</p>
  3019. <p class="gathalast">‘‘Ārohatha rathaṃ yāma, nagaraṃ’’ iti te’bravi.</p>
  3020. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  3021. <p class="gatha1"> Nā’rohāma rathaṃ gaccha, gacchāma tava pacchato;</p>
  3022. <p class="gathalast">Iti vatvāna pesetvā, sārathiṃ sumanorathaṃ.</p>
  3023. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  3024. <p class="gatha1"> Vehāsamabbhugantvā, te nagarassa puratthato;</p>
  3025. <p class="gathalast">Paṭhamatthūpaṭṭhānamhi, otariṃsu mahiddhikā.</p>
  3026. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  3027. <p class="gatha1"> Therehi paṭhamotiṇṇa-ṭhānamhi katacetiyaṃ;</p>
  3028. <p class="gathalast">Ajjāpi vuccate tena, evaṃ paṭhamacetiyaṃ.</p>
  3029. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  3030. <p class="gatha1"> Raññā theraguṇaṃ sutvā, sabbā antepuritthiyo;</p>
  3031. <p class="gathalast">Theradassanamicchiṃsu, yasmā tasmāmahīpati.</p>
  3032. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  3033. <p class="gatha1"> Anto’va <a name="M0.0078"></a> rājavatthussa, rammaṃ kāresi maṇḍapaṃ;</p>
  3034. <p class="gathalast">Setehi vatthapupphehi, chāditaṃ samalaṅkataṃ.</p>
  3035. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  3036. <p class="gatha1"> Uccaseyyāviramaṇaṃ, sutattā therasantike;</p>
  3037. <p class="gathalast">Kaṅkhī ‘‘uccāsane thero, nisīdideyyanunoti ca.</p>
  3038. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  3039. <p class="gatha1"> Tadantare sārathi so, there disvā tahiṃ ṭhite;</p>
  3040. <p class="gathalast">Cīvaraṃ pārupante te, ativimhita mānaso.</p>
  3041. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  3042. <p class="gatha1"> Gantvā rañño nivedesi, sutvā sabbaṃ mahīmati;</p>
  3043. <p class="gathalast">‘‘Nisajjaṃ na karissanti, pīṭhakesū’’ti nicchito.</p>
  3044. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  3045. <p class="gatha1"> ‘‘Susādhu bhummattharaṇaṃ, paññāpethā’’ti bhāsiya;</p>
  3046. <p class="gathalast">Gantvā paṭipathaṃ there, sakkaccaṃ abhivādiya.</p>
  3047. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  3048. <p class="gatha1"> Mahāmahindattherassa, hatthato pattamādiya;</p>
  3049. <p class="gathalast">Sakkārapūjāvidhinā, puraṃ theraṃ pavesayi.</p>
  3050. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  3051. <p class="gatha1"> Disvā āsanapaññattiṃ, nemittā byākaruṃ iti;</p>
  3052. <p class="gathalast">‘‘Gahitā pathavī’mehi, dīpe hessanti issarā.</p>
  3053. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  3054. <p class="gatha1"> Narindo pūjayanto te, there antepuraṃ nayi;</p>
  3055. <p class="gathalast">Tattha te dussapīṭhesuṃ, nisīdiṃsu yathārahaṃ.</p>
  3056. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  3057. <p class="gatha1"> Te yāgukhajjabhojjehi, sayaṃ rājā atappayi;</p>
  3058. <p class="gathalast">Niṭṭhite bhattakiccamhi, sayaṃ upanisīdiya.</p>
  3059. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  3060. <p class="gatha1"> Kaniṭṭhassoparājassa, mahānāgassa jāyikaṃ;</p>
  3061. <p class="gathalast">Vasantiṃ rājagehe’va, pakkosā pesicā’nulaṃ.</p>
  3062. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  3063. <p class="gatha1"> Āgamma anulādevī, pañca itthisatehi sā;</p>
  3064. <p class="gathalast">Therevandiya pūjetvā, ekamantamupāvisi.</p>
  3065. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  3066. <p class="gatha1"> Petavatthuṃ vimānañca, saccasaṃyuttameva ca;</p>
  3067. <p class="gathalast">Desesi thero tā itthī, paṭhamaṃ phalamajjhaguṃ.</p>
  3068. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  3069. <p class="gatha1"> Hiyyo diṭṭhamanussehi, sutvā theraguṇe bahū;</p>
  3070. <p class="gathalast">Theradassanamicchantā, samāgantvāna nāgarā.</p>
  3071. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  3072. <p class="gatha1"> Rājadvāre mahāsaddaṃ, akaruṃ taṃ mahīpati;</p>
  3073. <p class="gathalast">Sutvā pucchiya jānitvā, āha tesaṃ hitatthiko.</p>
  3074. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  3075. <p class="gatha1"> Sabbesaṃ <a name="M0.0079"></a> idha sambādho, sālāmaṅgalahatthino;</p>
  3076. <p class="gathalast">Sodhetha tattha dakkhanti, there’me nāgarā’iti.</p>
  3077. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  3078. <p class="gatha1"> Sodhetvā hatthisālaṃ taṃ, vitānādīhi sajjukaṃ;</p>
  3079. <p class="gathalast">Alaṅkaritvā sayane, paññapesuṃ yathārahaṃ.</p>
  3080. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  3081. <p class="gatha1"> Sathero tattha gantvāna, mahāthero nisīdiya;</p>
  3082. <p class="gathalast">So devadūtasuttantaṃ, kathesī kathiko mahā.</p>
  3083. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  3084. <p class="gatha1"> Taṃ sutvāna pasīdiṃsu, nagarā te samāgatā;</p>
  3085. <p class="gathalast">Tesu pāṇasahassaṃtu, paṭhamaṃ phalamajjhagā.</p>
  3086. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  3087. <p class="gatha1"> Laṃkādīpe so satthukappo akappo;</p>
  3088. <p class="gatha2">Laṃkādhiṭṭhāne dvīsu ṭhānesu thero;</p>
  3089. <p class="gatha3">Dhammaṃ bhāsitvā dīpabhāsāya evaṃ;</p>
  3090. <p class="gathalast">Saddhammo tāraṃ kārayī dīpadīpoti.</p>
  3091. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  3092. <p class="centered">Nagarappavesano nāma</p>
  3093. <p class="centered">Cuddasamo paricchedo.</p>
  3094. <p class="chapter">Pañcadasama pariccheda</p>
  3095. <p class="subhead">Mahāvihāra paṭiggahako</p>
  3096. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  3097. <p class="gatha1"> Hatthisālāpi sambādhā, iti tattha samāgatā;</p>
  3098. <p class="gathalast">Te nandanavane ramme, dakkhiṇadvārato bahi.</p>
  3099. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  3100. <p class="gatha1"> Rājuyyāne ghanacchāye, sītale nīlasaddale;</p>
  3101. <p class="gathalast">Paññāpesuṃ āsanāni, therānaṃ sādarā narā.</p>
  3102. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  3103. <p class="gatha1"> Nikkhamma dakkhiṇadvārā, thero tattha nisīdi ca;</p>
  3104. <p class="gathalast">Mahākulīnā cā’gamma, itthiyo bahukā tahiṃ.</p>
  3105. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  3106. <p class="gatha1"> Theraṃ <a name="M0.0080"></a> upanisīdiṃsu, uyyānaṃ pūrayantiyo;</p>
  3107. <p class="gathalast">Bālapaṇḍitasuttantaṃ, tāsaṃ thero adesayi.</p>
  3108. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  3109. <p class="gatha1"> Sahassaṃ itthiyo tāsu, paṭhamaṃ phalamajjhaguṃ;</p>
  3110. <p class="gathalast">Evaṃ tattheva uyyāne, sāyaṇhasamayo ahu.</p>
  3111. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  3112. <p class="gatha1"> Tato therā nikkhamiṃsu, ‘‘yāma taṃ pabbataṃ’’ iti;</p>
  3113. <p class="gathalast">Rañño paṭinivedesuṃ, sīghaṃ rājā upāgami.</p>
  3114. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  3115. <p class="gatha1"> Upāgammā’bravī theraṃ, ‘‘sāyaṃ dūro ca pabbato;</p>
  3116. <p class="gathalast">Idheva nandanuyyāne, nivāso phāsuko iti.</p>
  3117. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  3118. <p class="gatha1"> Purassa accāsannattā, ‘‘asāruppa’’nti bhāsite;</p>
  3119. <p class="gathalast">‘‘Mahāmeghavanuyyānaṃ, nātidūrāti santike.</p>
  3120. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  3121. <p class="gatha1"> Rammaṃ chāyūdakūpetaṃ, nivāso tattha rocatu;</p>
  3122. <p class="gathalast">Nivattitabbaṃ bhante’’nti, thero tattha nivattayi.</p>
  3123. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  3124. <p class="gatha1"> Tasmiṃ nivattaṭhānamhi, kadambanadiyantike;</p>
  3125. <p class="gathalast">Nivattacetiyaṃ nāma, kataṃ vuccati cetiyaṃ.</p>
  3126. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  3127. <p class="gatha1"> Taṃ nandanā dakkhiṇena, nayaṃ theraṃ rathesabho;</p>
  3128. <p class="gathalast">Mahāmeghavanuyyānaṃ, pācinadvārakaṃ nayi.</p>
  3129. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  3130. <p class="gatha1"> Tattha rājaghare ramme, mañcapīṭhāni sādhukaṃ;</p>
  3131. <p class="gathalast">Sādhūti santharāpetvā, ‘‘vasate’tta sukhaṃ’’ iti.</p>
  3132. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  3133. <p class="gatha1"> Rājā there’bhivādetvā, amaccaparivārito;</p>
  3134. <p class="gathalast">Puraṃ pāvisi therā tu, taṃ rattiṃ tattha te vasuṃ.</p>
  3135. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  3136. <p class="gatha1"> Pabhāteyeva pupphāni, gāhetvā dharaṇīpati;</p>
  3137. <p class="gathalast">There upacca vanditvā, pūjetvā kusumehi ca.</p>
  3138. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3139. <p class="gatha1"> Pucchi kacci sukhaṃ vuṭṭhaṃ, uyyānaṃ phāsukaṃ iti;</p>
  3140. <p class="gathalast">Sukhaṃ vutthaṃ mahārāja, uyyānaṃ yati phāsukaṃ.</p>
  3141. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3142. <p class="gatha1"> Ārāmo kappate bhante, saṅghassā’’ti apucchi so;</p>
  3143. <p class="gathalast">‘‘Kappate’’iti vatvāna, kappākappesu kovido.</p>
  3144. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3145. <p class="gatha1"> Thero veḷuvanārāma, paṭiggahaṇamabravi;</p>
  3146. <p class="gathalast">Taṃ sutvā abhihaṭṭho so, tuṭṭhahaṭṭho mahājano.</p>
  3147. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3148. <p class="gatha1"> Therānaṃ <a name="M0.0081"></a> vandanatthāya, devī tu anulāgatā;</p>
  3149. <p class="gathalast">Saddhiṃ pañcasatitthīhi, dutiyaṃ phalamajjhagā.</p>
  3150. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  3151. <p class="gatha1"> Sā pañcasatā devī, anulā’ha mahīpati;</p>
  3152. <p class="gathalast">‘‘Pabbajissāma devā’’ti, rājā theramavoca so.</p>
  3153. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  3154. <p class="gatha1"> Pabbājetha imāyo’’ti, thero āha mahīpatiṃ;</p>
  3155. <p class="gathalast">‘‘Na kappati mahārāja, pabbājetuṃ thiyo hino.</p>
  3156. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  3157. <p class="gatha1"> Atthi pāṭaliputtasmiṃ, bhikkhunī me kaniṭṭhikā;</p>
  3158. <p class="gathalast">Saṅghamittāti nāmena, vissutā sā bahussutā.</p>
  3159. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  3160. <p class="gatha1"> Narindasamaṇindassa, mahābodhidumindato;</p>
  3161. <p class="gathalast">Dakkhiṇaṃ sākhamādāya, tathā bhikkhuniyo varā.</p>
  3162. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  3163. <p class="gatha1"> Āgacchatū’ti pesehi, rañño no pitu santikaṃ;</p>
  3164. <p class="gathalast">Pabbājessati sā therī, āgatā itthiyo imā.</p>
  3165. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  3166. <p class="gatha1"> ‘‘Sādhu’’ti vatvā gaṇhitvā, rājā bhiṅkāramuttamaṃ;</p>
  3167. <p class="gathalast">‘‘Mahāmeghavanuyyānaṃ, dammi saṅghassi’maṃ iti.</p>
  3168. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  3169. <p class="gatha1"> Mahindatherassa kare, dakkhiṇodakamā’kirī;</p>
  3170. <p class="gathalast">Mahiyā patite toye, akampittha mahā mahī.</p>
  3171. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  3172. <p class="gatha1"> ‘‘Tasmā kampati bhūmī’’ti, bhūmipālo apucchi taṃ;</p>
  3173. <p class="gathalast">Patiṭṭhitattā dīpamhi, sāsanassā’ti so bravi.</p>
  3174. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  3175. <p class="gatha1"> Therassa upanāmesi, jātipupphāni jātimā;</p>
  3176. <p class="gathalast">Thero rājagharaṃ gantvā, tassa dakkhiṇato ṭhito.</p>
  3177. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  3178. <p class="gatha1"> Rukkhamhi picule aṭṭha, pupphamuṭṭhī samokirī;</p>
  3179. <p class="gathalast">Tatthāpi puthavī kampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ.</p>
  3180. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  3181. <p class="gatha1"> Ahosi tiṇṇaṃ buddhānaṃ, kāle’pi idha mālako;</p>
  3182. <p class="gathalast">Narindasaṅghakammatthaṃ, bhavissati idānipi.</p>
  3183. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  3184. <p class="gatha1"> Rājagehā uttarato, cārupokkharaṇiṃ agā;</p>
  3185. <p class="gathalast">Tattakā neva pupphāni, thero tatthāpi okiri.</p>
  3186. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  3187. <p class="gatha1"> Tatthā’pi puthuvī kampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ;</p>
  3188. <p class="gathalast">‘‘Jantaghara pokkharaṇī, ayaṃ hessati bhūmipa’’.</p>
  3189. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  3190. <p class="gatha1"> Tasseva <a name="M0.0082"></a> rājagehassa, gantvāna dvārakoṭṭhakaṃ;</p>
  3191. <p class="gathalast">Tattakehe’va pupphehi, taṃ ṭhānaṃ pūjayī isi.</p>
  3192. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  3193. <p class="gatha1"> Tatthāpi puthuvīkampi, haṭṭhalomo atīvaso;</p>
  3194. <p class="gathalast">Rājā taṃ kāraṇaṃ pucchi, thero tassā’ha kāraṇaṃ.</p>
  3195. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  3196. <p class="gatha1"> Imamhi kappe buddhānaṃ, tiṇṇannaṃ bodhirukkhato;</p>
  3197. <p class="gathalast">Ānetvā dakkhiṇāsākhā, ropitā idha bhūmipa.</p>
  3198. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  3199. <p class="gatha1"> Tathāgatassa amhākaṃ, bodhisākhāpi dakkhiṇā;</p>
  3200. <p class="gathalast">Imasmiṃyeva ṭhānamhi, patiṭṭhissati bhūmipa.</p>
  3201. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  3202. <p class="gatha1"> Tato’gamā mahāthero, mahāmucalamālakaṃ;</p>
  3203. <p class="gathalast">Tattakāneva pupphāni, tasmiṃ ṭhāne samokiri.</p>
  3204. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  3205. <p class="gatha1"> Tathāpi puthavī kampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ;</p>
  3206. <p class="gathalast">Saṅghassu posathā gāraṃ, idha hessati bhūmipa.</p>
  3207. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  3208. <p class="gatha1"> Pañhambamālakaṭṭhānaṃ, tato’gamā mahīpati;</p>
  3209. <p class="gathalast">Supakkaṃ ambapakkañca, vaṇṇagandharasuttamaṃ.</p>
  3210. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  3211. <p class="gatha1"> Mahantaṃ upanāmesi, rañño uyyānapālako;</p>
  3212. <p class="gathalast">Taṃ therassupanāmesi, rājā atimanoramaṃ.</p>
  3213. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  3214. <p class="gatha1"> Thero nisīdanākāraṃ, dassesi janatā hito;</p>
  3215. <p class="gathalast">Attharāpesi tattheva, rājā attharaṇaṃ varaṃ.</p>
  3216. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  3217. <p class="gatha1"> Adā tattha nisinnassa, therassambaṃ mahīpati;</p>
  3218. <p class="gathalast">Thero taṃ paribhuñjitvā, ropanatthāya rājino.</p>
  3219. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  3220. <p class="gatha1"> Ambaṭṭhikaṃ adā rājā, taṃ sayaṃ tattha ropayi;</p>
  3221. <p class="gathalast">Hatthe tassoparithero, dhovi tassa viruḷhiyā.</p>
  3222. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  3223. <p class="gatha1"> Taṃ khaṇaṃyeva bījamhā, tamhā nikkhamma aṅkuro;</p>
  3224. <p class="gathalast">Kamenā’ti mahārukkho, pattapakkadharo ahu.</p>
  3225. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  3226. <p class="gatha1"> Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, parisā sā sarājikā;</p>
  3227. <p class="gathalast">Namassamānā aṭṭhāsi, there hatthatanuruhā.</p>
  3228. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  3229. <p class="gatha1"> Thero <a name="M0.0083"></a> tadā pupphamuṭṭhi, aṭṭha tattha samokiri;</p>
  3230. <p class="gathalast">Tathāpi puthavīkampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ.</p>
  3231. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  3232. <p class="gatha1"> Saṅghassappannalābhānaṃ, anekesaṃ narādhipa;</p>
  3233. <p class="gathalast">Saṅgammabhājanaṭhānaṃ, idaṃ ṭhānaṃ bhavissati.</p>
  3234. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  3235. <p class="gatha1"> Tato gantvā catussāla-ṭhānaṃ tattha samokiri;</p>
  3236. <p class="gathalast">Tattakāneva pupphāni, kampi tatthāpi medinī.</p>
  3237. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  3238. <p class="gatha1"> Taṃ kampakāraṇaṃ pucchi, rājā thero viyākari;</p>
  3239. <p class="gathalast">Tiṇṇannaṃ pubbabuddhānaṃ, rājuyyāna paṭiggahe.</p>
  3240. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  3241. <p class="gatha1"> Dāna vatthunā’haṭāni, dīpavāsīhi sabbato;</p>
  3242. <p class="gathalast">Idha ṭhapetvā bhojesuṃ, sasaṅghe sugate tayo.</p>
  3243. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  3244. <p class="gatha1"> Idāni pana ettheva, catussālā bhavissati;</p>
  3245. <p class="gathalast">Saṅghassa idha bhattaggaṃ, bhavissati narādhipa.</p>
  3246. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  3247. <p class="gatha1"> Mahathūpaṭhitaṭhānaṃ, ṭhānāṭhānavidūtato;</p>
  3248. <p class="gathalast">Agamāsi mahāthero, mahindo dīpadīpano.</p>
  3249. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  3250. <p class="gatha1"> Tadā antoparikkhepe, rājuyyānassa khuddikā;</p>
  3251. <p class="gathalast">Kakudhavhā ahu vāpī, tasso’pari jalantike.</p>
  3252. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  3253. <p class="gatha1"> Thūpārahaṃ thalaṭhānaṃ, ahu there tahiṃ gate;</p>
  3254. <p class="gathalast">Rañño campakapupphānaṃ, puṭakāna’ṭṭha āharuṃ.</p>
  3255. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  3256. <p class="gatha1"> Tāni campakapupphāni, rājā therassu’pānayi;</p>
  3257. <p class="gathalast">Thero campakapupphehi, tehi pūjesi taṃ phalaṃ.</p>
  3258. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  3259. <p class="gatha1"> Tatthāpi puthavī kampi, rājā taṃ kampakāraṇaṃ;</p>
  3260. <p class="gathalast">Pucchi thero’nu pubbena, āhataṃ kampakāraṇaṃ.</p>
  3261. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  3262. <p class="gatha1"> Idaṃ ṭhānaṃ mahārāja, catubuddha nisevitaṃ;</p>
  3263. <p class="gathalast">Thūpārahaṃ hitatthāya, sukhatthāya ca pāṇinaṃ.</p>
  3264. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  3265. <p class="gatha1"> Imamhi kappe paṭhamaṃ, kakusandho jino ahu;</p>
  3266. <p class="gathalast">Sabba dhammavidū satthā, sabbalokānukampako.</p>
  3267. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  3268. <p class="gatha1"> Mahātitthavhayaṃ āsi, mahāmeghavanaṃ idaṃ;</p>
  3269. <p class="gathalast">Nagaraṃ abhayaṃ nāma, puratthimadisāya’hu.</p>
  3270. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  3271. <p class="gatha1"> Kadamba nadiyā pāre, tattha rājā’bhayo ahu;</p>
  3272. <p class="gathalast">Ojadīpoti nāmena, ayaṃ dīpo tadāahu.</p>
  3273. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  3274. <p class="gatha1"> Rakkhasehi <a name="M0.0084"></a> janasse’ttha, rogo pajjarako ahu;</p>
  3275. <p class="gathalast">Kakusandho dasabalo, disvāna tadupaddavaṃ.</p>
  3276. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  3277. <p class="gatha1"> Taṃ gantvā sattavinayaṃ, pavattiṃ sāsanassa ca;</p>
  3278. <p class="gathalast">Kātuṃ imasmiṃ dīpasmiṃ, karuṇā balacodito.</p>
  3279. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  3280. <p class="gatha1"> Cattālīsasahassehi, tādīhi parivārito;</p>
  3281. <p class="gathalast">Nabhasā’gamma aṭṭhāsi, devakūṭamhi pabbate.</p>
  3282. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  3283. <p class="gatha1"> Sambuddhassā’nubhāvena, rogo pajjarako idha;</p>
  3284. <p class="gathalast">Upasanto mahārāja, dīpamhi sakale tadā.</p>
  3285. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  3286. <p class="gatha1"> Kattha ṭhito adhiṭṭhāsi, narissara munissaro;</p>
  3287. <p class="gathalast">Sabbe maṃ ajja passantu, ojadīpamhi mānusā.</p>
  3288. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  3289. <p class="gatha1"> Āgantukāmā sabbeva, manussā mama santikaṃ;</p>
  3290. <p class="gathalast">Āgacchantu akicchena, khippañcāpi mahāmuni.</p>
  3291. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  3292. <p class="gatha1"> Obhāsayantaṃ munindaṃ taṃ, obhāsantañca pabbataṃ;</p>
  3293. <p class="gathalast">Rājā ca nāgarā ceva, disvā khippaṃ upāgamuṃ.</p>
  3294. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  3295. <p class="gatha1"> Devatā balidānatthaṃ, manussā ca tahiṃ gatā;</p>
  3296. <p class="gathalast">Devatā iti maññiṃsu, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.</p>
  3297. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  3298. <p class="gatha1"> Rājā so munirājaṃ taṃ, atihaṭṭho’bhi vādiya;</p>
  3299. <p class="gathalast">Nimantayitvā bhattena, ānetvā purasanti kaṃ.</p>
  3300. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  3301. <p class="gatha1"> Sasaṅghassa munindassa, nisajjārahamuttamaṃ;</p>
  3302. <p class="gathalast">Ramaṇīyamidaṃ ṭhāna-masambādhanti cintiya.</p>
  3303. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  3304. <p class="gatha1"> Kārite maṇḍape ramme, pallaṅkesu vare sutaṃ;</p>
  3305. <p class="gathalast">Nisīdāpesi sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ idha bhūpati.</p>
  3306. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  3307. <p class="gatha1"> Nisinnampi ca passantā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;</p>
  3308. <p class="gathalast">Dīpe manussā ānesuṃ, paṇṇākāre samantato.</p>
  3309. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  3310. <p class="gatha1"> Attano khajjabhojjehi, tehi tehā’bhatehi ca;</p>
  3311. <p class="gathalast">Santappesi sasaṅghaṃ taṃ, rājā so lokanāyakaṃ.</p>
  3312. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  3313. <p class="gatha1"> Idheva pacchābhattaṃ taṃ, nisinnassa jinassa so;</p>
  3314. <p class="gathalast">Mahā titthakamuyyānaṃ, rājā’dā dakkhiṇaṃ varaṃ.</p>
  3315. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  3316. <p class="gatha1"> Akālapupphā <a name="M0.0085"></a> laṅkāre, mahātitthavane tadā;</p>
  3317. <p class="gathalast">Paṭiggahite buddhena, akampittha mahāmahī.</p>
  3318. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  3319. <p class="gatha1"> Ettheva so nisīditvā, dhammaṃ desesi nāyako;</p>
  3320. <p class="gathalast">Cattālīsa sahassāni, pattā maggaphalaṃ narā.</p>
  3321. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  3322. <p class="gatha1"> Divāvihāraṃ katvāna, mahātitthavane jino;</p>
  3323. <p class="gathalast">Sāyaṇhasamaye gantvā, bodhiṭhānārahaṃ mahi.</p>
  3324. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  3325. <p class="gatha1"> Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato;</p>
  3326. <p class="gathalast">Iti cintayi sambuddho, hitatthaṃ dīpavāsinaṃ.</p>
  3327. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  3328. <p class="gatha1"> Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ, bodhito me sirīsato;</p>
  3329. <p class="gathalast">Āgacchatu rūpanandā, bhikkhunī sahabhikkhunī.</p>
  3330. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  3331. <p class="gatha1"> Tassa taṃ cittamaññāya, sā therī tadanantaraṃ;</p>
  3332. <p class="gathalast">Gahetvā tattha rājānaṃ, upasaṅkamma taṃ taruṃ.</p>
  3333. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  3334. <p class="gatha1"> Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya, dāpetvāna mahiddhikā;</p>
  3335. <p class="gathalast">Manosilāya chinnaṃ taṃ, ṭhitaṃ hemakaṭāhake.</p>
  3336. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  3337. <p class="gatha1"> Iddhiyā bodhimādāya, sapañcasata bhikkhunī;</p>
  3338. <p class="gathalast">Idhā’netvā mahārāja, devatā parivāritā.</p>
  3339. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  3340. <p class="gatha1"> Sasuvaṇṇa kaṭāhaṃ taṃ, sambuddhena pasārite;</p>
  3341. <p class="gathalast">Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe, taṃ gahetvā tathāgato.</p>
  3342. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  3343. <p class="gatha1"> Patiṭṭhāpetuṃ pādāsi, bodhiṃ rañño’bhayassa taṃ;</p>
  3344. <p class="gathalast">Mahātitthamhi uyyāne, patiṭṭhāpesi bhūpati.</p>
  3345. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  3346. <p class="gatha1"> Tato gantvāna sambuddho,</p>
  3347. <p class="gatha2">Ito uttarato pana;</p>
  3348. <p class="gatha3">Sirīsamālake ramme,</p>
  3349. <p class="gathalast">Nisīditvā tathāgato.</p>
  3350. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  3351. <p class="gatha1"> Janassa dhammaṃ desesi, dhammābhisamayo tahiṃ;</p>
  3352. <p class="gathalast">Vīsatiyā sahassānaṃ, pāṇānaṃ āsi bhūmipa.</p>
  3353. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  3354. <p class="gatha1"> Tatopi uttaraṃ gantvā, thūparāmamahiṃ jino;</p>
  3355. <p class="gathalast">Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato.</p>
  3356. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  3357. <p class="gatha1"> Dhammaṃ <a name="M0.0086"></a> desesi sambuddho, parisāya tahiṃpana;</p>
  3358. <p class="gathalast">Dasapāṇa sahassāni, pattamaggaphalāna’huṃ.</p>
  3359. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  3360. <p class="gatha1"> Attano dhammakaraṇaṃ, manussānaṃ namassituṃ;</p>
  3361. <p class="gathalast">Datvā saparivāraṃ taṃ, ṭhapetvā idha bhikkhuniṃ.</p>
  3362. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  3363. <p class="gatha1"> Saha bhikkhusahassena, mahādevañca sāvakaṃ;</p>
  3364. <p class="gathalast">Ṭhapetvā idha sambuddho, tato pācinato pana.</p>
  3365. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  3366. <p class="gatha1"> Ṭhito ratanamālamhi, janaṃ samanusāsiya;</p>
  3367. <p class="gathalast">Sasaṅgho nabhamuggantvā, jambudīpaṃ jino agā.</p>
  3368. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  3369. <p class="gatha1"> Imamhi kappe dutiyaṃ, koṇāgamana nāyako;</p>
  3370. <p class="gathalast">Ahu sabbavidū satthā, sabbalokānukampako.</p>
  3371. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  3372. <p class="gatha1"> Mahānāmavhayaṃ āsi, mahāmeghavanaṃ idaṃ;</p>
  3373. <p class="gathalast">Vaḍḍhamānapuraṃ nāma, dakkhiṇāya disāya’hu.</p>
  3374. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  3375. <p class="gatha1"> Samiddho nāma nāmena, tattha rājā tadā ahu;</p>
  3376. <p class="gathalast">Nāmena varadīpo’ti, ayaṃ dīpo tadā ahu.</p>
  3377. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  3378. <p class="gatha1"> Dubbuṭṭhupaddavo ettha, varadīpe tadā ahu;</p>
  3379. <p class="gathalast">Jino sakoṇāgamano, disvāna tadupaddavaṃ.</p>
  3380. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  3381. <p class="gatha1"> Taṃ hutvā sattavinayaṃ, pavattiṃ sāsanassa ca;</p>
  3382. <p class="gathalast">Kātuṃ imasmiṃ dīpasmīṃ, karuṇā balacodito.</p>
  3383. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  3384. <p class="gatha1"> Tiṃsa bhikkhusahassehi, tādīhi parivārito;</p>
  3385. <p class="gathalast">Nabhasā’gamma aṭṭhāsi, nabhe sumanakūṭake.</p>
  3386. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  3387. <p class="gatha1"> Sambuddhassā’nubhāvena, dubbuṭṭhi sā khayaṃ gatā;</p>
  3388. <p class="gathalast">Sāsanāntaradhānattā, suvuṭṭhi ca tadāahu.</p>
  3389. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  3390. <p class="gatha1"> Tatta ṭhito adhiṭṭhāsi, narissaramunissaro;</p>
  3391. <p class="gathalast">Sabbeva ajja passantu, varadīpamhi mānusā.</p>
  3392. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  3393. <p class="gatha1"> Āgantukāmā sabbeva, manussā mama santikaṃ;</p>
  3394. <p class="gathalast">Āgacchantu akicchena, khippañcā’ti mahāmuni.</p>
  3395. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  3396. <p class="gatha1"> Mahāsattaṃ munindaṃ taṃ, obhāsantañca pabbataṃ;</p>
  3397. <p class="gathalast">Rājā ca nāgarā ceva, disvā khippamupāgamuṃ.</p>
  3398. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  3399. <p class="gatha1"> Devatābalidānatthaṃ<a name="M0.0087"></a>, manussā ca tahiṃ gatā;</p>
  3400. <p class="gathalast">Devatā iti maññiṃsu, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.</p>
  3401. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  3402. <p class="gatha1"> Rājā so munirājaṃ taṃ, atihaṭṭho’bhivādiya;</p>
  3403. <p class="gathalast">Nimantayitvā bhattena, ānetvā purasantikaṃ.</p>
  3404. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  3405. <p class="gatha1"> Sasaṅghassa munindassa, nisajjāraha muttamaṃ;</p>
  3406. <p class="gathalast">Ramaṇīyamidaṃ ṭhānaṃ, asambādhanti cintiya.</p>
  3407. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  3408. <p class="gatha1"> Kārite maṇḍape ramme, pallaṅkesu varesu taṃ;</p>
  3409. <p class="gathalast">Nisīdāpayi sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ idha bhūpati.</p>
  3410. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  3411. <p class="gatha1"> Nisinnampi’dha passantā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;</p>
  3412. <p class="gathalast">Dīpe manussā ānesuṃ, paṇṇākāre samantato.</p>
  3413. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  3414. <p class="gatha1"> Attano khajjabhojjehi,</p>
  3415. <p class="gatha2">Tehi tehā’bha tehi ca;</p>
  3416. <p class="gatha3">Santappesi sasaṅghaṃ taṃ,</p>
  3417. <p class="gathalast">Rājā so loka nāyakaṃ.</p>
  3418. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  3419. <p class="gatha1"> Idheva pacchābhattaṃ taṃ, nisinnassa jinassa so;</p>
  3420. <p class="gathalast">Mahānāmakamuyyānaṃ, rājā’dā dakkhiṇaṃ varaṃ.</p>
  3421. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  3422. <p class="gatha1"> Akālapupphālaṅkāre, mahānāmavane tadā;</p>
  3423. <p class="gathalast">Paṭiggahite buddhena, akampittha mahāmahī.</p>
  3424. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  3425. <p class="gatha1"> Ettheva so nisīditvā, dhammaṃ desesi nāyako;</p>
  3426. <p class="gathalast">Tadā tiṃsa sahassāni, pattā maggaphalaṃ narā.</p>
  3427. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  3428. <p class="gatha1"> Divāvihāraṃ katvāna, mahānāmavane jino;</p>
  3429. <p class="gathalast">Sāyaṇhasamaye gantvā, pubbadhodhiṭhitaṃ mahiṃ.</p>
  3430. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  3431. <p class="gatha1"> Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato;</p>
  3432. <p class="gathalast">Iti cintesi sambuddho, hitatthaṃ dīpavāsinaṃ.</p>
  3433. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  3434. <p class="gatha1"> Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ, mamodumbarabodhito;</p>
  3435. <p class="gathalast">Āyātu kanakadattā, bhikkhunī sahabhikkhunī.</p>
  3436. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  3437. <p class="gatha1"> Tassa taṃ cittamaññāya, sā therī tadanantaraṃ;</p>
  3438. <p class="gathalast">Gahetvā tattha rājānaṃ, upasaṅkamma taṃ taruṃ.</p>
  3439. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  3440. <p class="gatha1"> Lekhaṃ <a name="M0.0088"></a> dakkhiṇasākhāya, dāpetvāna mahiddhikā;</p>
  3441. <p class="gathalast">Manosilāya chinnaṃ taṃ, ṭhitaṃ hemakaṭāhake.</p>
  3442. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  3443. <p class="gatha1"> Iddhiyā bodhimādāya, sapañcasahabhikkhunī;</p>
  3444. <p class="gathalast">Idhāgantvā mahārāja, devatāparivāritā.</p>
  3445. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  3446. <p class="gatha1"> Sasuvaṇṇakaṭāhaṃ taṃ, sambuddhena pasārite;</p>
  3447. <p class="gathalast">Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe, taṃ gahetvā tathāgato.</p>
  3448. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  3449. <p class="gatha1"> Patiṭṭhāpetuṃ rañño’dā, samiddhassa sataṃ tahiṃ;</p>
  3450. <p class="gathalast">Mahānāmamhi uyyāne, patiṭṭhāpesi bhūpati.</p>
  3451. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  3452. <p class="gatha1"> Tato gantvāna sambuddho, sirīsamālakuttare;</p>
  3453. <p class="gathalast">Janassa dhammaṃ desesi, nisinno nāgamālake.</p>
  3454. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  3455. <p class="gatha1"> Taṃ dhammadesanaṃ sutvā, dhammābhisamayo tahiṃ;</p>
  3456. <p class="gathalast">Vīsatiyā sahassānaṃ, pāṇānaṃ āsi bhūmipa.</p>
  3457. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  3458. <p class="gatha1"> Pubbabuddhanisinnaṃ taṃ, ṭhānaṃ gantvā puruttaraṃ;</p>
  3459. <p class="gathalast">Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato.</p>
  3460. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  3461. <p class="gatha1"> Dhammaṃ desesi sambuddho, parisāya tahiṃ pana;</p>
  3462. <p class="gathalast">Dasapāṇasahassāni, pattā maggaphalaṃ ahuṃ.</p>
  3463. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  3464. <p class="gatha1"> Kāyabandhanadhātuṃ so, manussehi namassituṃ;</p>
  3465. <p class="gathalast">Datvā saparivāraṃ taṃ, ṭhapetvā idha bhikkhuniṃ.</p>
  3466. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  3467. <p class="gatha1"> Saha bhikkhusahassena, mahāsummañca sāvakaṃ;</p>
  3468. <p class="gathalast">Ṭhapetvā idha sambuddho, oraṃ ratanamālato.</p>
  3469. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  3470. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā sudassane māle, janaṃ samanusāsiya;</p>
  3471. <p class="gathalast">Sasaṅgho nabhamuggamma, jambudīpaṃ jino agā.</p>
  3472. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  3473. <p class="gatha1"> Imamhi kappe tatiyaṃ, kassapo gottato jino;</p>
  3474. <p class="gathalast">Ahu sabbavidū satthā, sabbalokānukampako.</p>
  3475. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  3476. <p class="gatha1"> Mahāmeghavanaṃ āsi, mahāsāgaranāmakaṃ;</p>
  3477. <p class="gathalast">Visālaṃ nāma nagaraṃ, pacchimāya disāya’hu.</p>
  3478. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  3479. <p class="gatha1"> Jayanto nāma nāmena, tattha rājā tadā ahu;</p>
  3480. <p class="gathalast">Nāmena maṇḍadīpoti, ayaṃ dīpo tadā ahu.</p>
  3481. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  3482. <p class="gatha1"> Tadā <a name="M0.0089"></a> jayantarañño ca, rañño kaniṭṭhabhātu ca;</p>
  3483. <p class="gathalast">Yuddhaṃ upaṭṭhitaṃ āsi, bhiṃsanaṃ sattahiṃsanaṃ.</p>
  3484. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  3485. <p class="gatha1"> Kassapo so dasabalo, tena yuddhena pāṇinaṃ;</p>
  3486. <p class="gathalast">Mahantaṃ byasanaṃ disvā, mahākāruṇiko muni.</p>
  3487. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  3488. <p class="gatha1"> Taṃ hantvā sattavinayaṃ, pavattiṃ sāsanassa ca;</p>
  3489. <p class="gathalast">Kātuṃ imasmiṃ dīpasmiṃ, karuṇābalacodito.</p>
  3490. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  3491. <p class="gatha1"> Vīsatiyā sahassehi, tādīhi parivārito;</p>
  3492. <p class="gathalast">Nabhasā’gamma aṭṭhāsi, subhakūṭamhi pabbate.</p>
  3493. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  3494. <p class="gatha1"> Tatraṭhito adhiṭṭhāsi, narissara munissaro;</p>
  3495. <p class="gathalast">‘‘Sabbe maṃ ajja passantu, maṇḍadīpamhi mānusā.</p>
  3496. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  3497. <p class="gatha1"> Āgantukāmā sabbeva, mānusā mama santikaṃ;</p>
  3498. <p class="gathalast">Āgacchantu akicchena, khippañcā’ti mahāmuni.</p>
  3499. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  3500. <p class="gatha1"> Obhāsantaṃ munindaṃ taṃ, obhāsantañca pabbakaṃ;</p>
  3501. <p class="gathalast">Rājā ca nāgarā ceva, disvā khippaṃ upāgamuṃ.</p>
  3502. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  3503. <p class="gatha1"> Attano attano patta-vijayāya janā bahū;</p>
  3504. <p class="gathalast">Devatā balidānatthaṃ, taṃ pabbatamupāgatā.</p>
  3505. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  3506. <p class="gatha1"> Devatā iti maññiṃsu, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;</p>
  3507. <p class="gathalast">Rājā ca so kumāro ca, yuddhamujjhiṃsu vimhitā.</p>
  3508. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  3509. <p class="gatha1"> Rājā so munirājaṃ taṃ, atihaṭṭho’bhivādiya;</p>
  3510. <p class="gathalast">Nimantayitvā bhattena, ānetvā purasantikaṃ.</p>
  3511. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  3512. <p class="gatha1"> Sasaṅghassa munindassa, nisajjārahamuttamaṃ;</p>
  3513. <p class="gathalast">Ramaṇīyamidaṃ ṭhāna-masambādhanti cintiya.</p>
  3514. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  3515. <p class="gatha1"> Kārite maṇḍape ramme, pallaṅkesu varesu taṃ;</p>
  3516. <p class="gathalast">Nisīdāpesi sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ idha bhūpati.</p>
  3517. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  3518. <p class="gatha1"> Nisinnampidha passantā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;</p>
  3519. <p class="gathalast">Dīpe manussā ānesuṃ, paṇṇākāre samantato.</p>
  3520. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  3521. <p class="gatha1"> Attano khajjabhojjehi, tehi tehā’bhatehi ca;</p>
  3522. <p class="gathalast">Sasantappesi sasaṅghaṃ taṃ, rājā so lokanāyakaṃ.</p>
  3523. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  3524. <p class="gatha1"> Idhe’va pacchābhattaṃ taṃ, nisinnassa jinassa so;</p>
  3525. <p class="gathalast">Mahāsāgaramuyyānaṃ, rājā’dā dakkhiṇaṃ varaṃ.</p>
  3526. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  3527. <p class="gatha1"> Akālapupphalaṅkāre<a name="M0.0090"></a>, mahāsāgarakānane;</p>
  3528. <p class="gathalast">Paṭiggahite buddhena, akampittha mahāmahī.</p>
  3529. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  3530. <p class="gatha1"> Ettheva so nisīditvā, dhammaṃ desesi nāyako;</p>
  3531. <p class="gathalast">Tadā vīsaṃ sahassāni, sotāpattiphalaṃ narā.</p>
  3532. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  3533. <p class="gatha1"> Divā vihāraṃ katvāna, mahāsāgarakānane;</p>
  3534. <p class="gathalast">Sāyanhe sugato gantvā, pubbabodhiṭṭhitaṃ mahiṃ.</p>
  3535. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  3536. <p class="gatha1"> Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato;</p>
  3537. <p class="gathalast">Iti cintesi sambuddho, hitatthaṃ dīpavāsinaṃ.</p>
  3538. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  3539. <p class="gatha1"> Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ, mama nigrodhabodhito;</p>
  3540. <p class="gathalast">Sudhammā bhikkhunī etu, idāni sahabhikkhunī.</p>
  3541. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  3542. <p class="gatha1"> Tassa taṃ cittamaññāya, sā therī tadanantaraṃ;</p>
  3543. <p class="gathalast">Gahetvā tattha rājānaṃ, upasaṅkamma taṃ taruṃ.</p>
  3544. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  3545. <p class="gatha1"> Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya, dāpetvāna mahiddhikā;</p>
  3546. <p class="gathalast">Manosilāya chinnaṃ taṃ, ṭhitaṃ hemakaṭāyake.</p>
  3547. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  3548. <p class="gatha1"> Iddhiyā bodhimādāya, sapañcasatabhikkhunī;</p>
  3549. <p class="gathalast">Idhānetvā mahārāja, devatāparivāritā.</p>
  3550. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  3551. <p class="gatha1"> Sasuvaṇṇakaṭāhaṃ taṃ, sambuddhena pasārite;</p>
  3552. <p class="gathalast">Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe, taṃ gahetvā tathāgato.</p>
  3553. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  3554. <p class="gatha1"> Patiṭṭhāpetuṃ rañño’dā, jayantassa sataṃ tahiṃ;</p>
  3555. <p class="gathalast">Mahāsāgaramuyyāne, patiṭṭhāpesi bhūpati.</p>
  3556. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  3557. <p class="gatha1"> Tato gantvāna sambuddho, nāgamāḷakauttare;</p>
  3558. <p class="gathalast">Dhanassa dhammaṃ desesi, nisinno’sokamāḷake.</p>
  3559. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  3560. <p class="gatha1"> Taṃ dhammadesanaṃ sutvā, dhammābhisamayo tahiṃ;</p>
  3561. <p class="gathalast">Ahu pāṇasahassānaṃ, catunnaṃ manujādhipa.</p>
  3562. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  3563. <p class="gatha1"> Pubbabuddhanisitaṃ taṃ, ṭhānaṃ gantvā punuttaraṃ;</p>
  3564. <p class="gathalast">Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato.</p>
  3565. <p class="hangnum"><a name="para156"></a><span class="paranum">156</span>.</p>
  3566. <p class="gatha1"> Dhammaṃ desesi sambuddho, parisāya tahiṃ pana;</p>
  3567. <p class="gathalast">Dasapāṇasahassāni, pattamaggaphalāna’huṃ.</p>
  3568. <p class="hangnum"><a name="para157"></a><span class="paranum">157</span>.</p>
  3569. <p class="gatha1"> Jalasāṭikadhātuṃ <a name="M0.0091"></a> so, manassehi namassituṃ;</p>
  3570. <p class="gathalast">Datvā saparivāraṃ taṃ; Ṭhapetvā idha bhikkhunī.</p>
  3571. <p class="hangnum"><a name="para158"></a><span class="paranum">158</span>.</p>
  3572. <p class="gatha1"> Saha bhikkhusahassena, sabbanandiñca sāvakaṃ;</p>
  3573. <p class="gathalast">Ṭhapetvā nadīto oraṃ, so sudassanamāḷato.</p>
  3574. <p class="hangnum"><a name="para159"></a><span class="paranum">159</span>.</p>
  3575. <p class="gatha1"> Somanasse māḷakasmiṃ, janaṃ samanusāsiya;</p>
  3576. <p class="gathalast">Saṅghena nabhamuggantvā, jambudīpaṃ jino agā.</p>
  3577. <p class="hangnum"><a name="para160"></a><span class="paranum">160</span>.</p>
  3578. <p class="gatha1"> Ahu imasmiṃ kappasmiṃ, catutthaṃ gotamo jino;</p>
  3579. <p class="gathalast">Sabbadhammavidū satthā, sabbalokānukampako.</p>
  3580. <p class="hangnum"><a name="para161"></a><span class="paranum">161</span>.</p>
  3581. <p class="gatha1"> Paṭhamaṃ so idhāgantvā, yakkhaniddhamanaṃ akā;</p>
  3582. <p class="gathalast">Dutiyaṃ punarāgamma, nāgānaṃ damanaṃ akā.</p>
  3583. <p class="hangnum"><a name="para162"></a><span class="paranum">162</span>.</p>
  3584. <p class="gatha1"> Kalyāṇiyaṃ maṇiakkhi nāgenā’bhinimantito;</p>
  3585. <p class="gathalast">Tatiyaṃ punarāgamma, sasaṅgho tattha bhuñjiya.</p>
  3586. <p class="hangnum"><a name="para163"></a><span class="paranum">163</span>.</p>
  3587. <p class="gatha1"> Pubbabodhiṭhitaṭhānaṃ, thūpaṭhānamidampi ca;</p>
  3588. <p class="gathalast">Paribhogadhātuṭhānañca, nisajjāyo’pabhuñjiya.</p>
  3589. <p class="hangnum"><a name="para164"></a><span class="paranum">164</span>.</p>
  3590. <p class="gatha1"> Pubbabuddhaṭhitaṭṭhānā, oraṃ gantvā mahāmuni;</p>
  3591. <p class="gathalast">Laṃkādīpe lokadīpo, manussābhāvato tadā.</p>
  3592. <p class="hangnum"><a name="para165"></a><span class="paranum">165</span>.</p>
  3593. <p class="gatha1"> Dīpaṭṭhaṃ devasaṅghañca, nāge samanusāsiya;</p>
  3594. <p class="gathalast">Sasaṅgho nabhamuggantvā, jambudīpaṃ jino agā.</p>
  3595. <p class="hangnum"><a name="para166"></a><span class="paranum">166</span>.</p>
  3596. <p class="gatha1"> Evaṃ ṭhānamidaṃ rāja, catubuddhanisevitaṃ;</p>
  3597. <p class="gathalast">Tasmiṃ ṭhāne mahārāja, thūpo hessati’nāgate.</p>
  3598. <p class="hangnum"><a name="para167"></a><span class="paranum">167</span>.</p>
  3599. <p class="gatha1"> Buddhasārīradhātūnaṃ, doṇadhātunidhānavā;</p>
  3600. <p class="gathalast">Vīsaṃhatthasataṃ ucco, hemamālī’ti vissuto.</p>
  3601. <p class="hangnum"><a name="para168"></a><span class="paranum">168</span>.</p>
  3602. <p class="gatha1"> Ahameva kāressāmi, icchāha puthavissaro;</p>
  3603. <p class="gathalast">Idha aññāni kiccāni, bahūni tava bhūmipa.</p>
  3604. <p class="hangnum"><a name="para169"></a><span class="paranum">169</span>.</p>
  3605. <p class="gatha1"> Tāni kārehi nattāte, kāressati imaṃ pana;</p>
  3606. <p class="gathalast">Mahānāgassa te bhātu, uparājassa atrajo.</p>
  3607. <p class="hangnum"><a name="para170"></a><span class="paranum">170</span>.</p>
  3608. <p class="gatha1"> So yaṭṭhālayatissoti, rājā hessata’nāgate;</p>
  3609. <p class="gathalast">Rājā goṭṭhābhayo nāma, tassa putto bhavissati.</p>
  3610. <p class="hangnum"><a name="para171"></a><span class="paranum">171</span>.</p>
  3611. <p class="gatha1"> Tassa <a name="M0.0092"></a> putto kākavaṇṇa-tisso nāma bhavissati;</p>
  3612. <p class="gathalast">Tassa rañño suto rāja, mahārājā bhavissati.</p>
  3613. <p class="hangnum"><a name="para172"></a><span class="paranum">172</span>.</p>
  3614. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇisaddena, pākaṭo’bhayanāmako;</p>
  3615. <p class="gathalast">Kāressatī’dha thūpaṃ so, mahā tejiddhivikkamo.</p>
  3616. <p class="hangnum"><a name="para173"></a><span class="paranum">173</span>.</p>
  3617. <p class="gatha1"> Iccāha thero therassa, vacane ne’ttha bhūpati;</p>
  3618. <p class="gathalast">Ussāpesi silāthambhaṃ, taṃ pavattiṃ likhāpiya.</p>
  3619. <p class="hangnum"><a name="para174"></a><span class="paranum">174</span>.</p>
  3620. <p class="gatha1"> Rammaṃ mahāmeghavanaṃ, tissārāmaṃ mahāmahī;</p>
  3621. <p class="gathalast">Mahāmahindathero so, paṭiggayha mahiddhiko.</p>
  3622. <p class="hangnum"><a name="para175"></a><span class="paranum">175</span>.</p>
  3623. <p class="gatha1"> Akampo kampayitvāna, mahiṃ ṭhānesu aṭṭhasu;</p>
  3624. <p class="gathalast">Piṇḍāya pavisitvāna, nagaraṃ sāgarūpamaṃ.</p>
  3625. <p class="hangnum"><a name="para176"></a><span class="paranum">176</span>.</p>
  3626. <p class="gatha1"> Rañño ghare bhattakiccaṃ, katvā nikkhamma mandiraṃ;</p>
  3627. <p class="gathalast">Nisajja nandanavane, aggikkhandhopamaṃ tahiṃ.</p>
  3628. <p class="hangnum"><a name="para177"></a><span class="paranum">177</span>.</p>
  3629. <p class="gatha1"> Suttaṃ janassa desetvā, sahassaṃ mānuse tahiṃ;</p>
  3630. <p class="gathalast">Pāpayitvā maggaphalaṃ, mahāmeghavane vasi.</p>
  3631. <p class="hangnum"><a name="para178"></a><span class="paranum">178</span>.</p>
  3632. <p class="gatha1"> Tatiye divase thero, rājagehamhi bhuñjiya;</p>
  3633. <p class="gathalast">Nisajja nandanavane, desiyā’sivisopamaṃ.</p>
  3634. <p class="hangnum"><a name="para179"></a><span class="paranum">179</span>.</p>
  3635. <p class="gatha1"> Pāpayitvā’bhisamayaṃ, sahassapurise tato;</p>
  3636. <p class="gathalast">Tissārāmaṃ agā thero, rājā ca sutadesano.</p>
  3637. <p class="hangnum"><a name="para180"></a><span class="paranum">180</span>.</p>
  3638. <p class="gatha1"> Theraṃ upanisīditvā, so pucchi jinasāsanaṃ;</p>
  3639. <p class="gathalast">Patiṭṭhitannu bhante’ti, na tāva manujā’dhipa.</p>
  3640. <p class="hangnum"><a name="para181"></a><span class="paranum">181</span>.</p>
  3641. <p class="gatha1"> Uposathādikammatthaṃ, jinā’ṇāya janādhipa;</p>
  3642. <p class="gathalast">Sīmāya idha baddhāya, patiṭṭhissati sāsanaṃ.</p>
  3643. <p class="hangnum"><a name="para182"></a><span class="paranum">182</span>.</p>
  3644. <p class="gatha1"> Icca’bravi mahāthero, taṃ rājā idamabravi;</p>
  3645. <p class="gathalast">Sambuddhā’ṇāya antohaṃ, vassissāmi jutindhara.</p>
  3646. <p class="hangnum"><a name="para183"></a><span class="paranum">183</span>.</p>
  3647. <p class="gatha1"> Tasmā katvā puraṃ anto-sīmaṃ bandhatha sajjukaṃ;</p>
  3648. <p class="gathalast">Iccā’bravi mahārājā, thero taṃ idhamabravi.</p>
  3649. <p class="hangnum"><a name="para184"></a><span class="paranum">184</span>.</p>
  3650. <p class="gatha1"> Evaṃ sati tuvaṃyeva, pajāna puthavissara;</p>
  3651. <p class="gathalast">Sīmāya gamanaṭṭhānaṃ, bandhissāma mayaṃ hitaṃ.</p>
  3652. <p class="hangnum"><a name="para185"></a><span class="paranum">185</span>.</p>
  3653. <p class="gatha1"> ‘‘Sādhū’’ti <a name="M0.0093"></a> vatvā bhūmindo, devindo viya nandanā;</p>
  3654. <p class="gathalast">Mahāmeghavanārammā, pāvisi mandiraṃ sakaṃ.</p>
  3655. <p class="hangnum"><a name="para186"></a><span class="paranum">186</span>.</p>
  3656. <p class="gatha1"> Catutthe divase thero, rañño gehamhi bhuñjiya;</p>
  3657. <p class="gathalast">Nisajja nandanavane, desesa’namanaggiyaṃ.</p>
  3658. <p class="hangnum"><a name="para187"></a><span class="paranum">187</span>.</p>
  3659. <p class="gatha1"> Pāyetvā’matapānaṃ so, sahassapurise tahiṃ;</p>
  3660. <p class="gathalast">Mahāmeghavanārāmaṃ, mahāthero upāgami.</p>
  3661. <p class="hangnum"><a name="para188"></a><span class="paranum">188</span>.</p>
  3662. <p class="gatha1"> Pāto bheriṃ carāpetvā, maṇḍayitvā puraṃ varaṃ;</p>
  3663. <p class="gathalast">Vihāragāmimaggañca, vihārañca samantato.</p>
  3664. <p class="hangnum"><a name="para189"></a><span class="paranum">189</span>.</p>
  3665. <p class="gatha1"> Rathesabho rathaṭṭho so, sabbālaṅkārabhūsito;</p>
  3666. <p class="gathalast">Sahāmacco sahorodho, sayoggabalavāhano.</p>
  3667. <p class="hangnum"><a name="para190"></a><span class="paranum">190</span>.</p>
  3668. <p class="gatha1"> Mahatā parivārena, sakārāmamupāgami;</p>
  3669. <p class="gathalast">Tattha there upagantvā, vanditvā vandanārahe.</p>
  3670. <p class="hangnum"><a name="para191"></a><span class="paranum">191</span>.</p>
  3671. <p class="gatha1"> Saha therehi gantvāna, nadiyo’parititthakaṃ;</p>
  3672. <p class="gathalast">Tato kasanto agami, hemanaṅgalamādiya.</p>
  3673. <p class="hangnum"><a name="para192"></a><span class="paranum">192</span>.</p>
  3674. <p class="gatha1"> Mahāpadumo kuñjaro ca, ubho nāgā sumaṅgalā;</p>
  3675. <p class="gathalast">Suvaṇṇanaṅgale yuttā, paṭhame kuntamāḷake.</p>
  3676. <p class="hangnum"><a name="para193"></a><span class="paranum">193</span>.</p>
  3677. <p class="gatha1"> Caturaṅgamahā seno, saha therehi khattiyo;</p>
  3678. <p class="gathalast">Gahetvā naṅgalaṃ sītaṃ, dassayitvā arindamo.</p>
  3679. <p class="hangnum"><a name="para194"></a><span class="paranum">194</span>.</p>
  3680. <p class="gatha1"> Samalaṅkataṃ puṇṇaghaṭaṃ, nānārāgaṃ dhajaṃ subhaṃ;</p>
  3681. <p class="gathalast">Pātiṃ candanacuṇṇañca, soṇṇarajata daṇḍakaṃ.</p>
  3682. <p class="hangnum"><a name="para195"></a><span class="paranum">195</span>.</p>
  3683. <p class="gatha1"> Ādāsaṃ pupphabharitaṃ, samuggaṃ kusumagghiyaṃ;</p>
  3684. <p class="gathalast">Toraṇakadalīchattādiṃ, gahititthi parivārito.</p>
  3685. <p class="hangnum"><a name="para196"></a><span class="paranum">196</span>.</p>
  3686. <p class="gatha1"> Nānāturiya saṅghuṭṭho, balogha parivārito;</p>
  3687. <p class="gathalast">Thutimaṅgalagītehi, pūrayanto catuddisaṃ.</p>
  3688. <p class="hangnum"><a name="para197"></a><span class="paranum">197</span>.</p>
  3689. <p class="gatha1"> Sādhukāra ninādeti, celukkhepasatehi ca;</p>
  3690. <p class="gathalast">Mahatā chaṇapujāya, kasanto bhūmipo agā.</p>
  3691. <p class="hangnum"><a name="para198"></a><span class="paranum">198</span>.</p>
  3692. <p class="gatha1"> Vihārañca purañceva, kurumāno padakkhiṇaṃ;</p>
  3693. <p class="gathalast">Sīmāya gamanaṭhānaṃ, nadiṃ patvā samāpayi.</p>
  3694. <p class="hangnum"><a name="para199"></a><span class="paranum">199</span>.</p>
  3695. <p class="gatha1"> Kenakena nimittena, sīmā ettha gatāti ce;</p>
  3696. <p class="gathalast">Evaṃ sīmāgataṭhānaṃ, icchamānā nibodhatha.</p>
  3697. <p class="hangnum"><a name="para200"></a><span class="paranum">200</span>.</p>
  3698. <p class="gatha1"> Najjāpāsāṇatitthamhi<a name="M0.0094"></a>, pāsāṇe kuḍḍavāṭakaṃ;</p>
  3699. <p class="gathalast">Tato kumbalavāṭaṃ taṃ, mahānipaṃ tato agā.</p>
  3700. <p class="hangnum"><a name="para201"></a><span class="paranum">201</span>.</p>
  3701. <p class="gatha1"> Tato kukudhapāḷiṅgo, mahāaṅgaṇago tato;</p>
  3702. <p class="gathalast">Tato khujjamadhulañca, maruttapokkharaṇiṃtato.</p>
  3703. <p class="hangnum"><a name="para202"></a><span class="paranum">202</span>.</p>
  3704. <p class="gatha1"> Vijayārāma uyyāne, uttaradvārakoṭṭha go;</p>
  3705. <p class="gathalast">Gajakumbhaka pāsāṇaṃ, thusavaṭṭhika majjhago.</p>
  3706. <p class="hangnum"><a name="para203"></a><span class="paranum">203</span>.</p>
  3707. <p class="gatha1"> Abhaye balākapāsāṇaṃ, mahāsusāna majjhago;</p>
  3708. <p class="gathalast">Dīghapāsāṇakaṃ gantvā, kammāradeva gāmato.</p>
  3709. <p class="hangnum"><a name="para204"></a><span class="paranum">204</span>.</p>
  3710. <p class="gatha1"> Nigrodha maṅgaṇaṃ gantvā, hiyagallasamīpake;</p>
  3711. <p class="gathalast">Diyāvasabrāhmaṇassa, devokaṃ pubbadakkhiṇaṃ.</p>
  3712. <p class="hangnum"><a name="para205"></a><span class="paranum">205</span>.</p>
  3713. <p class="gatha1"> Tato telumapāliṅgo,</p>
  3714. <p class="gatha2">Tato tālacatukkago;</p>
  3715. <p class="gatha3">Assamaṇḍalavāmena,</p>
  3716. <p class="gathalast">Dve kadambā ajāyisuṃ.</p>
  3717. <p class="hangnum"><a name="para206"></a><span class="paranum">206</span>.</p>
  3718. <p class="gatha1"> Tato marumbatittaṅgo, tato uddhaṃ nidiṃ agā;</p>
  3719. <p class="gathalast">Paṭhama cetiya pācine, dve kadambā ajāyisuṃ.</p>
  3720. <p class="hangnum"><a name="para207"></a><span class="paranum">207</span>.</p>
  3721. <p class="gatha1"> Senindaguttarajjamhi, damiḷā dakasuddhikā;</p>
  3722. <p class="gathalast">Nadiṃ dūranti bandhitvā, nagarāsannamakaṃsu taṃ.</p>
  3723. <p class="hangnum"><a name="para208"></a><span class="paranum">208</span>.</p>
  3724. <p class="gatha1"> Jīva mānakadambañca, antosīmagataṃ ahu;</p>
  3725. <p class="gathalast">Mataka dambatīrena, sīmāuddakadambagā.</p>
  3726. <p class="hangnum"><a name="para209"></a><span class="paranum">209</span>.</p>
  3727. <p class="gatha1"> Sīhasinā natitthena, uggantvā tīrato vajaṃ;</p>
  3728. <p class="gathalast">Pāsāṇatitthaṃ gantvāna, nimittaṃ ghaṭṭayi isi.</p>
  3729. <p class="hangnum"><a name="para210"></a><span class="paranum">210</span>.</p>
  3730. <p class="gatha1"> Nimittetu pane’tasmiṃ, ghaṭṭite devamānusā;</p>
  3731. <p class="gathalast">Sādhukāraṃ pavattesuṃ, sāsanaṃ suppatiṭṭhitaṃ.</p>
  3732. <p class="hangnum"><a name="para211"></a><span class="paranum">211</span>.</p>
  3733. <p class="gatha1"> Rañño dinnāya sītāya, nimitte parikittayi;</p>
  3734. <p class="gathalast">Dvattiṃsamāḷakatthañca, thūpārāmatthameva ca.</p>
  3735. <p class="hangnum"><a name="para212"></a><span class="paranum">212</span>.</p>
  3736. <p class="gatha1"> Nimitte kittayitvāna, mahāthero mahāmati;</p>
  3737. <p class="gathalast">Sīmantaranimitte ca, kittayitvā yathāvidhiṃ.</p>
  3738. <p class="hangnum"><a name="para213"></a><span class="paranum">213</span>.</p>
  3739. <p class="gatha1"> Abandhī <a name="M0.0095"></a> sabbā sīmāyo, tasmiṃyeva dinevasī;</p>
  3740. <p class="gathalast">Mahāmahī akampittha, sīmābandhe samāpite.</p>
  3741. <p class="hangnum"><a name="para214"></a><span class="paranum">214</span>.</p>
  3742. <p class="gatha1"> Pañcame divase thero, rañño gehamhi bhuñjiya;</p>
  3743. <p class="gathalast">Nisajja nandanavane, suttantaṃ khajjanīyakaṃ.</p>
  3744. <p class="hangnum"><a name="para215"></a><span class="paranum">215</span>.</p>
  3745. <p class="gatha1"> Mahājanassa desetvā, sahassaṃ mānuse tahiṃ;</p>
  3746. <p class="gathalast">Pāyetvā amataṃ pānaṃ, mahāmeghavane vasī.</p>
  3747. <p class="hangnum"><a name="para216"></a><span class="paranum">216</span>.</p>
  3748. <p class="gatha1"> Chaṭṭhepi divase thero, raññogehamhi bhuñjiya;</p>
  3749. <p class="gathalast">Nisajja nandanavane, sutta gomaya piṇḍikaṃ.</p>
  3750. <p class="hangnum"><a name="para217"></a><span class="paranum">217</span>.</p>
  3751. <p class="gatha1"> Desayitvā desanaññū, mahassaṃyeva mānuse;</p>
  3752. <p class="gathalast">Pāpayitvā’bhisamayaṃ, mahā meghavane vasī.</p>
  3753. <p class="hangnum"><a name="para218"></a><span class="paranum">218</span>.</p>
  3754. <p class="gatha1"> Sattamepi dine thero, rājagehamhi bhuñjiya;</p>
  3755. <p class="gathalast">Nisajja nandanavane, dhammacakkappavattanaṃ.</p>
  3756. <p class="hangnum"><a name="para219"></a><span class="paranum">219</span>.</p>
  3757. <p class="gatha1"> Suttantaṃ desayitvāna, sahassaṃyeva mānuse;</p>
  3758. <p class="gathalast">Pāpayitvā’bhisamayaṃ, mahā meghavane vasi.</p>
  3759. <p class="hangnum"><a name="para220"></a><span class="paranum">220</span>.</p>
  3760. <p class="gatha1"> Evañhi aṭṭha navama-sahassāni jutindharo;</p>
  3761. <p class="gathalast">Kārayitvā’bhisamayaṃ, divaseheva sattati.</p>
  3762. <p class="hangnum"><a name="para221"></a><span class="paranum">221</span>.</p>
  3763. <p class="gatha1"> Taṃ mahānandanavanaṃ, vuccate tena tādinā;</p>
  3764. <p class="gathalast">Sāsanajotitaṭṭhāna-mīti jotivanaṃ iti.</p>
  3765. <p class="hangnum"><a name="para222"></a><span class="paranum">222</span>.</p>
  3766. <p class="gatha1"> Tissarāmamhi kāresi,</p>
  3767. <p class="gatha2">Rājā therassa ādito;</p>
  3768. <p class="gatha3">Pāsādaṃ sīghamukkāya,</p>
  3769. <p class="gathalast">Sukkhā petvāna mattikā.</p>
  3770. <p class="hangnum"><a name="para223"></a><span class="paranum">223</span>.</p>
  3771. <p class="gatha1"> Pāsādo kāḷakābhāso,</p>
  3772. <p class="gatha2">Āsi so tena taṃ tahiṃ;</p>
  3773. <p class="gathalast">Kāḷapāsāda pariveṇa-mīti saṅkhamupāgataṃ.</p>
  3774. <p class="hangnum"><a name="para224"></a><span class="paranum">224</span>.</p>
  3775. <p class="gatha1"> Tato mahābodhigharaṃ, lohapāsāda meva ca;</p>
  3776. <p class="gathalast">Salākaggañca kāresi, bhattasālañca sādhukaṃ.</p>
  3777. <p class="hangnum"><a name="para225"></a><span class="paranum">225</span>.</p>
  3778. <p class="gatha1"> Bahūni <a name="M0.0096"></a> pariveṇāni, sādhu pokkharaṇīpi ca;</p>
  3779. <p class="gathalast">Rattiṭhāna divāṭhāna-pabhutīni ca kārayi.</p>
  3780. <p class="hangnum"><a name="para226"></a><span class="paranum">226</span>.</p>
  3781. <p class="gatha1"> Tassa nahānapāpassa, nhānapokkharaṇītaṭe;</p>
  3782. <p class="gathalast">Sunahātapariveṇanti, pariveṇaṃ pavuccati.</p>
  3783. <p class="hangnum"><a name="para227"></a><span class="paranum">227</span>.</p>
  3784. <p class="gatha1"> Tassa caṅkamitaṭhāne, dīpa dīpassa sādhuno;</p>
  3785. <p class="gathalast">Vuccate pariveṇaṃ taṃ, dīghacaṅkamanaṃ iti.</p>
  3786. <p class="hangnum"><a name="para228"></a><span class="paranum">228</span>.</p>
  3787. <p class="gatha1"> Aggaphalasamāpattiṃ, samāpajja yahiṃ tuso;</p>
  3788. <p class="gathalast">Phalagga pariveṇanti, etaṃ tena pavuccati.</p>
  3789. <p class="hangnum"><a name="para229"></a><span class="paranum">229</span>.</p>
  3790. <p class="gatha1"> Apassiya apassenaṃ, thero tattha nisīdiso;</p>
  3791. <p class="gathalast">Therā passaya pariveṇaṃ, etaṃ tena pavuccati.</p>
  3792. <p class="hangnum"><a name="para230"></a><span class="paranum">230</span>.</p>
  3793. <p class="gatha1"> Bahū marugaṇā yattha, upāsiṃsu upaccataṃ;</p>
  3794. <p class="gathalast">Teneva taṃ marugaṇa-pariveṇanti vuccati.</p>
  3795. <p class="hangnum"><a name="para231"></a><span class="paranum">231</span>.</p>
  3796. <p class="gatha1"> Senāpatitassa rañño, therassa dīghasandako;</p>
  3797. <p class="gathalast">Kāresi cūḷapāsādaṃ, mahāthambhehi aṭṭhahi.</p>
  3798. <p class="hangnum"><a name="para232"></a><span class="paranum">232</span>.</p>
  3799. <p class="gatha1"> Dīghasanda senāpati-pariveṇanti taṃ tahiṃ;</p>
  3800. <p class="gathalast">Vuccate pariveṇaṃ taṃ, pamukhaṃ pamukhākaraṃ.</p>
  3801. <p class="hangnum"><a name="para233"></a><span class="paranum">233</span>.</p>
  3802. <p class="gatha1"> Devānaṃpiyavacano’paguḷanāmo,</p>
  3803. <p class="gatha2">Laṃkāyaṃ paṭhamamimaṃ mahāvihāraṃ;</p>
  3804. <p class="gatha3">Rājā so sumatimahāmahindatheraṃ,</p>
  3805. <p class="gathalast">Āgammā malamatimetthakārayitthāti.</p>
  3806. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  3807. <p class="centered">Mahāvihārapaṭiggahako nāma</p>
  3808. <p class="centered">Pannarasamo paricchedo.</p>
  3809. <p class="chapter">Soḷasama pariccheda</p>
  3810. <p class="subhead">Cetiyapabbatavihāra paṭiggahako</p>
  3811. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  3812. <p class="gatha1"> Pure <a name="M0.0097"></a> caritvā piṇḍāya, karitvā janasaṅgahaṃ;</p>
  3813. <p class="gathalast">Rājagehamhi bhuñjanto, kārento rājasaṅgahaṃ.</p>
  3814. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  3815. <p class="gatha1"> Chabbasadivase thero, mahāmeghavane vasī;</p>
  3816. <p class="gathalast">Āsaḷhasukkapakkhassa, terase divase pana.</p>
  3817. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  3818. <p class="gatha1"> Rājagehamhi bhuñjitvā, mahārañño mahāmati;</p>
  3819. <p class="gathalast">Mahā’ppamādasuttantaṃ, desayitvā tato ca so.</p>
  3820. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  3821. <p class="gatha1"> Vihārakaraṇaṃ icchaṃ, tattha cetiyapabbate;</p>
  3822. <p class="gathalast">Nikkhamma purimadvārā, agā cetiyapabbataṃ.</p>
  3823. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  3824. <p class="gatha1"> Theraṃ tattha gataṃ sutvā, rathaṃ āruyha bhūpati;</p>
  3825. <p class="gathalast">Deviyo dve ca ādāya, therassānupadaṃ akā.</p>
  3826. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  3827. <p class="gatha1"> Therā nāgacatukkamhi, nahātvā rahade tahiṃ;</p>
  3828. <p class="gathalast">Pabbatārohaṇatthāya, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.</p>
  3829. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  3830. <p class="gatha1"> Rājā rathā tado’ruyha, sabbe there’bhivādayi;</p>
  3831. <p class="gathalast">Uṇhe kilante kiṃrāja, āgatosī’ti ahute.</p>
  3832. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  3833. <p class="gatha1"> Tumhākaṃ gamanāsaṅkī, āgatomhī’ti bhāsite;</p>
  3834. <p class="gathalast">Idheva vassaṃ vasituṃ, āgatamhā’ti bhāsiya.</p>
  3835. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  3836. <p class="gatha1"> Tassūpanāyikaṃ thero, khandhakaṃ khandhakovido;</p>
  3837. <p class="gathalast">Kathesi rañño taṃ sutvā, bhāgineyyo ca rājino.</p>
  3838. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  3839. <p class="gatha1"> Mahāriṭṭho mahāmacco, pañcapaññāsabhātuhi;</p>
  3840. <p class="gathalast">Saddhiṃ jeṭṭhakaniṭṭhehi, rājānamabhito ṭhito.</p>
  3841. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  3842. <p class="gatha1"> Yācitvā tadahu ceva, pabbajuṃ therasantike;</p>
  3843. <p class="gathalast">Pattārahattaṃ sabbepi, te khuragge mahāmatī.</p>
  3844. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  3845. <p class="gatha1"> Kantakacetiyaṭhāne, parito tadaheva so;</p>
  3846. <p class="gathalast">Kammāni ārabhāpetvā, leṇāni aṭṭhasaṭṭhiyo.</p>
  3847. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  3848. <p class="gatha1"> Agamāsi <a name="M0.0098"></a> puraṃ rājā, therā tattheva te vasuṃ;</p>
  3849. <p class="gathalast">Kāle piṇḍāya nagaraṃ, pavisantā’nukampakā.</p>
  3850. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  3851. <p class="gatha1"> Niṭṭhite leṇakammamhi, āsaḷhipuṇṇamāsiyaṃ;</p>
  3852. <p class="gathalast">Gantvā adāsi therānaṃ, rājā vihāradakkhiṇaṃ.</p>
  3853. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3854. <p class="gatha1"> Dvattiṃsamāḷakānañca, vihārassa ca tassa kho;</p>
  3855. <p class="gathalast">Sīmaṃ sīmātigo thero, bandhitvā tadaheva so.</p>
  3856. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3857. <p class="gatha1"> Tesaṃ pabbajjāpekkhānaṃ, akāsi upasampadaṃ;</p>
  3858. <p class="gathalast">Sabbesaṃ sabbapaṭhamaṃ, baddhe tumbarumāḷake.</p>
  3859. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3860. <p class="gatha1"> Ete dvāsaṭṭhi arahanto, sabbe cetiyapabbate;</p>
  3861. <p class="gathalast">Tattha vassaṃ upagantvā, akaṃsu rājasaṅgahaṃ.</p>
  3862. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3863. <p class="gatha1"> Devamanussagaṇagaṇitaṃ taṃ,</p>
  3864. <p class="gatha2">Tañca gaṇaṃ guṇavitthatakittiṃ;</p>
  3865. <p class="gatha3">Yānamupacca ca mānayamānā,</p>
  3866. <p class="gathalast">Puññacayaṃ vipulaṃ akariṃsūti.</p>
  3867. <p class="centered">Sujanapasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  3868. <p class="centered">Cetiyapabbatavihārapaṭiggahako nāma</p>
  3869. <p class="centered">Soḷasamo paricchedo.</p>
  3870. <p class="chapter">Sattarasama pariccheda</p>
  3871. <p class="subhead">Dhātuāgamano</p>
  3872. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  3873. <p class="gatha1"> Vutthavasso pavāretvā, kattikapuṇṇamāsiyaṃ;</p>
  3874. <p class="gathalast">Avoce’daṃ mahārājaṃ, mahāthero mahāmati.</p>
  3875. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  3876. <p class="gatha1"> Ciradiṭṭho hi sambuddho, satthā no manujādhipa;</p>
  3877. <p class="gathalast">Anāthavāsaṃ avasimha, natthi no pūjiyaṃ idha.</p>
  3878. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  3879. <p class="gatha1"> ‘‘Bhāsittha nanu bhanteme, sambuddho nibbuto’’ iti;</p>
  3880. <p class="gathalast">Āha dhātūsu diṭṭhesu, diṭṭho hoti jino’’ iti.</p>
  3881. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  3882. <p class="gatha1"> Vidito <a name="M0.0099"></a> vo adhippāyo, thūpassa kāraṇe mayā;</p>
  3883. <p class="gathalast">Kāressāmi ahaṃ thūpaṃ, tumhe jānātha dhātuyo.</p>
  3884. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  3885. <p class="gatha1"> Mantehi sumanenāti, thero rājānamabravi;</p>
  3886. <p class="gathalast">Rājā’ha sāmaṇeraṃ taṃ, kuto lacchāma dhātuyo.</p>
  3887. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  3888. <p class="gatha1"> Vibhūsayitvā nagaraṃ, maggañca manujādhipa;</p>
  3889. <p class="gathalast">Uposathī sapariso, hatthiṃ āruyha maṅgalaṃ.</p>
  3890. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  3891. <p class="gatha1"> Setacchattaṃ dhārayanto, tālāvacarasaṃhito;</p>
  3892. <p class="gathalast">Mahānāgavanuyyānaṃ, sāyanhasamaye vaja.</p>
  3893. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  3894. <p class="gatha1"> Dhātubhedaññuno rāja, dhātuyo tattha lacchasi;</p>
  3895. <p class="gathalast">Icchāha sāmaṇero so, sumano taṃ sumānasaṃ.</p>
  3896. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  3897. <p class="gatha1"> Thero’tha rājakulato, gantvā cetiyapabbataṃ;</p>
  3898. <p class="gathalast">Āmantiya sāmaṇeraṃ, sumanaṃ sumano gatiṃ.</p>
  3899. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  3900. <p class="gatha1"> Ehi tvaṃ bhadra sumana, gantvā pupphapuraṃ varaṃ;</p>
  3901. <p class="gathalast">Ayyakaṃ te mahārājaṃ, evaṃ no vacanaṃ vada.</p>
  3902. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  3903. <p class="gatha1"> Sahāyo te mahārāja, mahārājā maruppiyo;</p>
  3904. <p class="gathalast">Pasanno buddhasamaye, thūpaṃ kāretumicchati.</p>
  3905. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  3906. <p class="gatha1"> Munino dhātuyo dehi, pattaṃ bhuttañca satthunā;</p>
  3907. <p class="gathalast">Sarīradhātuyo santi, bahavo hi tavantike.</p>
  3908. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  3909. <p class="gatha1"> Pattapūrā gahetvā tā, gantvā devapuraṃ varaṃ;</p>
  3910. <p class="gathalast">Sakkaṃ devānamindaṃ taṃ, evaṃ no vacanaṃ vada.</p>
  3911. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  3912. <p class="gatha1"> Tilokadakkhiṇeyyassa, dāṭhādhātu ca dakkhiṇā;</p>
  3913. <p class="gathalast">Tavantikamhi devinda, dakkhiṇakkhakadhātu ca.</p>
  3914. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  3915. <p class="gatha1"> Dāṭhaṃ tvameva pūjehi, akkhakaṃ dehi satthuno;</p>
  3916. <p class="gathalast">Laṃkādīpassa kiccesu, māpamajja surādhipa.</p>
  3917. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  3918. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ bhante’’ti vatvā so, sāmaṇero mahiddhiko;</p>
  3919. <p class="gathalast">Taṅkhaṇaṃyeva agamā, dhammāsokassa santikaṃ.</p>
  3920. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  3921. <p class="gatha1"> Sālamūlamhi ṭhapitaṃ, mahābodhiṃ tahiṃ sutaṃ;</p>
  3922. <p class="gathalast">Kattikacchaṇapūjāhi, pūjiyaṃ tañca addasa.</p>
  3923. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  3924. <p class="gatha1"> Therassa <a name="M0.0100"></a> vacanaṃ vatvā, rājato laddhadhātuyo;</p>
  3925. <p class="gathalast">Pattapūraṃ gahetvāna, himavantamupāgami.</p>
  3926. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  3927. <p class="gatha1"> Himavante ṭhapetvāna, sadhātuṃ pattamuttamaṃ;</p>
  3928. <p class="gathalast">Devindasantikaṃ gantvā, therassa vacanaṃ bhaṇi.</p>
  3929. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  3930. <p class="gatha1"> Cūḷāmaṇi cetiyamhā, gahetvā dakkhiṇakkhakaṃ;</p>
  3931. <p class="gathalast">Sāmaṇerassa pādāsi, sakko devānamissaro.</p>
  3932. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  3933. <p class="gatha1"> Taṃ dhātuṃ dhātupattañca, ādāya sumano tato;</p>
  3934. <p class="gathalast">Āgamma cetiyagiriṃ, therassa’dāsi taṃ yati.</p>
  3935. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  3936. <p class="gatha1"> Mahānāgavanuyyānaṃ, vuttenā vidhinā’gamā;</p>
  3937. <p class="gathalast">Sāyanhāsamaye rājā, rājasenā purakkhato.</p>
  3938. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  3939. <p class="gatha1"> Ṭhapesi dhātuyo sabbā, thero tattheva pabbate;</p>
  3940. <p class="gathalast">Missakaṃ pabbataṃ tasmā, āhu cetiya pabbataṃ.</p>
  3941. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  3942. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā dhātupattaṃ taṃ, thero cetiyapabbate;</p>
  3943. <p class="gathalast">Gahetvā akkhakaṃ dhātuṃ, saṅketaṃ sagaṇo’gamā.</p>
  3944. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  3945. <p class="gatha1"> Sacāyaṃ munino dhātu, chattaṃ namatu me sayaṃ;</p>
  3946. <p class="gathalast">Jaṇṇukehi karīdhātu, dhātucaṅkoṭako ayaṃ.</p>
  3947. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  3948. <p class="gatha1"> Sirasmiṃ me patiṭṭhātu, āgamma saha dhātuko;</p>
  3949. <p class="gathalast">Iti rājā vicintesi, cintitaṃ taṃ tathā ahu.</p>
  3950. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  3951. <p class="gatha1"> Amatenā’bhisittova, ahu haṭṭho’ti bhūpati;</p>
  3952. <p class="gathalast">Sīsato taṃ gahetvāna, hatthikkhandhe ṭhapesitaṃ.</p>
  3953. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  3954. <p class="gatha1"> Haṭṭho hattī kuñcanādaṃ, akā kampittha medinī;</p>
  3955. <p class="gathalast">Tato nāgo nivattitvā, sathera balavāhano.</p>
  3956. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  3957. <p class="gatha1"> Puratthimena dvārena, pavisitvā puraṃ subhaṃ;</p>
  3958. <p class="gathalast">Dakkhiṇena ca dvārena, nikkhamitvā tato puna.</p>
  3959. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  3960. <p class="gatha1"> Thūpārāme cetiyassa, ṭhānato pacchato kataṃ;</p>
  3961. <p class="gathalast">Pamojavatthuṃ gantvāna, bodhiṭhāne nivattiya.</p>
  3962. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  3963. <p class="gatha1"> Puratthāvadano aṭhā, thūpaṭhānaṃ tadā hitaṃ;</p>
  3964. <p class="gathalast">Kadambapupphaādāri-vallīhi citakaṃ ahu.</p>
  3965. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  3966. <p class="gatha1"> Manussadevo <a name="M0.0101"></a> devehi, taṃ ṭhānaṃ rakkhitaṃ suciṃ;</p>
  3967. <p class="gathalast">Sodhāpetvā bhūsayitvā, taṅkhaṇaṃyeva sādhukaṃ.</p>
  3968. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  3969. <p class="gatha1"> Dhātuṃ oropanatthāya, ārabhī hatthikkhandhato;</p>
  3970. <p class="gathalast">Nāgo na icchitaṃ rājā, theraṃ pucchittha taṃ manaṃ.</p>
  3971. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  3972. <p class="gatha1"> Attano khandhasamake, ṭhāne ṭhapanamicchati;</p>
  3973. <p class="gathalast">Dhātuoropanaṃ tena, na iṭṭhamī’ti so bravi.</p>
  3974. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  3975. <p class="gatha1"> Āṇāpetvā khaṇaṃyeva,</p>
  3976. <p class="gatha2">Sukkhāto’bhayavāpito;</p>
  3977. <p class="gatha3">Sukkhakaddama khaṇḍehi,</p>
  3978. <p class="gathalast">Citā petvāna taṃ samaṃ.</p>
  3979. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  3980. <p class="gatha1"> Alaṅkaritvāna bahudhā, rājā taṃ ṭhānamuttamaṃ;</p>
  3981. <p class="gathalast">Oropetvā hatthikkhandhā, dhātuṃ tattha ṭhapesitaṃ.</p>
  3982. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  3983. <p class="gatha1"> Dhātārakkhaṃ saṃvidhāya, ṭhapetvā tattha hatthinaṃ;</p>
  3984. <p class="gathalast">Dhātuthūpassa karaṇe, rājā turitamānaso.</p>
  3985. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  3986. <p class="gatha1"> Bahū manusse yojetvā, itthikākaraṇe lahuṃ;</p>
  3987. <p class="gathalast">Dhātukiccaṃ vicintento, sāmacco pāvisī puraṃ.</p>
  3988. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  3989. <p class="gatha1"> Mahāmahindatthero tu, mahā meghavanaṃ subhaṃ;</p>
  3990. <p class="gathalast">Sagaṇo abhigantvāna, tattha vāsamakappayi.</p>
  3991. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  3992. <p class="gatha1"> Rattiṃ nāgo’nupariyāti, taṃ ṭhānaṃ so sadhātu kaṃ;</p>
  3993. <p class="gathalast">Bodhiṭhānamhi sālāya, divāṭhāti sadhātuko.</p>
  3994. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  3995. <p class="gatha1"> Vatthussa tasso’parito, thūpaṃ theramatānu go;</p>
  3996. <p class="gathalast">Jaṅghāmattaṃ citāpetvā, katipāhena bhūpati.</p>
  3997. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  3998. <p class="gatha1"> Tattha dhātupatiṭṭhānaṃ, ghosāpetvā upāgami;</p>
  3999. <p class="gathalast">Tato tato samanto ca, samāgami mahājano.</p>
  4000. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  4001. <p class="gatha1"> Tasmiṃ samāgame dhātu, hatthikkhandhā nagāggatā;</p>
  4002. <p class="gathalast">Sattatālappamāṇamhi, dissanti nabhasiṭṭhitā.</p>
  4003. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  4004. <p class="gatha1"> Vimhāpayanti janataṃ, yamakaṃ pāṭihāriyaṃ;</p>
  4005. <p class="gathalast">Kaṇṇambamūle buddho’va, akari lomahaṃsanaṃ.</p>
  4006. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  4007. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0102"></a> nikkhantajālāhi, jaladhārāhi cā’sakiṃ;</p>
  4008. <p class="gathalast">Ayaṃ obhāsitā’sittā, sabbālaṃkāmahī mahu.</p>
  4009. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  4010. <p class="gatha1"> Parinibbānamañcamhi, nipannena jinena hi;</p>
  4011. <p class="gathalast">Kataṃ mahāadhiṭṭhāna-pañcakaṃ pañcacakkhunā.</p>
  4012. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  4013. <p class="gatha1"> Gayhamānā mahābodhi sākhāsokena dakkhiṇā;</p>
  4014. <p class="gathalast">Chijjitvāna sayaṃyeva, patiṭṭhātu kaṭāhake.</p>
  4015. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  4016. <p class="gatha1"> Patiṭṭhahitvā sā sākhā, chabbaṇṇarasmiyo subhā;</p>
  4017. <p class="gathalast">Rañjayantī disā sabbā, phalapattehi muccatu.</p>
  4018. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  4019. <p class="gatha1"> Sasuvaṇṇakaṭāhā sā, uggantvāna manoramā;</p>
  4020. <p class="gathalast">Adissamānā sattāhaṃ, himagabbhamhi tiṭṭhatu.</p>
  4021. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  4022. <p class="gatha1"> Thūpārāme patiṭṭhantaṃ, mama dakkhiṇaakkhakaṃ;</p>
  4023. <p class="gathalast">Karotu nabhamuggantvā, yamayaṃ pāṭihāriyaṃ.</p>
  4024. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  4025. <p class="gatha1"> Laṅkā laṅkārabhūtamhi, hemamālikacetiye;</p>
  4026. <p class="gathalast">Patiṭṭhahantiyo dhātu, doṇamattā pamāṇato.</p>
  4027. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  4028. <p class="gatha1"> Buddhavesadharā hutvā, uggantvā nabhasiṭṭhitā;</p>
  4029. <p class="gathalast">Patiṭṭhaṃ tu karitvāna, yamakaṃ pāṭihāriyaṃ.</p>
  4030. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  4031. <p class="gatha1"> Adhiṭṭhānāni pañce’va, adhiṭṭhāsi tathāgato;</p>
  4032. <p class="gathalast">Akāsi tasmā sā dhātu, tadā taṃ pāṭihāriyaṃ.</p>
  4033. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  4034. <p class="gatha1"> Ākāsā otaritvā sā, aṭṭhābhūpassa muddhani;</p>
  4035. <p class="gathalast">Atīvahaṭṭho taṃ rājā, patiṭṭhāpesi cetiye.</p>
  4036. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  4037. <p class="gatha1"> Patiṭṭhitāya tassā ca, dhātuyā cetiye tadā;</p>
  4038. <p class="gathalast">Ahu mahābhūmicālo, abbhuto lomahaṃsano.</p>
  4039. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  4040. <p class="gatha1"> Evaṃ acintiyā buddhā, buddhadhammā acintiyā;</p>
  4041. <p class="gathalast">Acintiye pasannānaṃ, vipāko hoti acintiyo.</p>
  4042. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  4043. <p class="gatha1"> Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, pasīdiṃsu jane janā;</p>
  4044. <p class="gathalast">Mattābhayo rājaputto, kaniṭṭho rājino pana.</p>
  4045. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  4046. <p class="gatha1"> Munissare pasīditvā, yācitvāna narissaraṃ;</p>
  4047. <p class="gathalast">Purisānaṃ sahassena, saha pabbajisāsane.</p>
  4048. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  4049. <p class="gatha1"> Cetārigāmato <a name="M0.0103"></a> cāpi, dvāramaṇḍalatopi ca;</p>
  4050. <p class="gathalast">Vihīrabījato cāpi, tathā gallakapiṭṭhito.</p>
  4051. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  4052. <p class="gatha1"> Tatho’patissagāmā ca, pañca pañca satāni ca;</p>
  4053. <p class="gathalast">Pabbajuṃ dārakā haṭṭhā, jātasaddhā tathāgate.</p>
  4054. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  4055. <p class="gatha1"> Evaṃ purā bāhirā ca, sabbe pabbajitā tadā;</p>
  4056. <p class="gathalast">Tiṃsa bhikkhusahassāni, ahesuṃ jinasāsane.</p>
  4057. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  4058. <p class="gatha1"> Thūpārāme thūpavaraṃ, niṭṭhāpetvā mahīpati;</p>
  4059. <p class="gathalast">Ratanādīhi’nekehi, sadā pūjamakārayi.</p>
  4060. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  4061. <p class="gatha1"> Rājorodhā khattiyā ca, amaccā nāgarā tathā;</p>
  4062. <p class="gathalast">Sabbe janapadā ceva, pujā’kaṃsu visuṃ visuṃ.</p>
  4063. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  4064. <p class="gatha1"> Thūpapubbaṅgamaṃ rājā, vihāraṃ tattha kārayi;</p>
  4065. <p class="gathalast">Thūpārāmoti tene’sa, vihāro vissuto ahu.</p>
  4066. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  4067. <p class="gatha1"> Sakadhātusarīrakena ce’vaṃ,</p>
  4068. <p class="gatha2">Parinibbānagatopi lokanātho;</p>
  4069. <p class="gatha3">Janakāyahitaṃ sukhañca sammā,</p>
  4070. <p class="gathalast">Bahudhā’kāsi ṭhite jine kathāvakāti.</p>
  4071. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  4072. <p class="centered">Dhātuagamano nāma</p>
  4073. <p class="centered">Sattarasamo paricchedo.</p>
  4074. <p class="chapter">Aṭṭhārasama pariccheda</p>
  4075. <p class="subhead">Mahābodhiggahaṇo</p>
  4076. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  4077. <p class="gatha1"> Mahābodhiñca theriñca, āṇāpetuṃ mahīpati;</p>
  4078. <p class="gathalast">Therena vuttavacanaṃ, saramāno sake ghare.</p>
  4079. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  4080. <p class="gatha1"> Antovasse’ka divasaṃ, nisinno therasantike;</p>
  4081. <p class="gathalast">Sahā’maccehi mantetvā, bhāgineyyaṃ sayaṃ sakaṃ.</p>
  4082. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  4083. <p class="gatha1"> Ariṭṭhanāmakā’maccaṃ<a name="M0.0104"></a>, tasmiṃ kamme niyojituṃ;</p>
  4084. <p class="gathalast">Mantvā āmantayitvāna, idaṃ vacanamabravi.</p>
  4085. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  4086. <p class="gatha1"> Tā sakkhissasi…, dhammāsokassa santikā;</p>
  4087. <p class="gathalast">Mahābodhiṃ saṅghamittaṃ, theriṃ ānayituṃ idha.</p>
  4088. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  4089. <p class="gatha1"> Sakkhissāmi ahaṃ deva, ānetuṃ taṃ duve tato;</p>
  4090. <p class="gathalast">Idhā’gato pabbajituṃ, sace lacchāmi mānada.</p>
  4091. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  4092. <p class="gatha1"> Evaṃ hotūti vatvāna, rājā taṃ tattha pesayi;</p>
  4093. <p class="gathalast">So therassa ca rañño ca, sāsanaṃ gayha vandiya.</p>
  4094. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  4095. <p class="gatha1"> Assayujasukkapakkhe, nikkhanto dutiye’hani;</p>
  4096. <p class="gathalast">Sānuyutto jambukole, nāvamāruyha paṭṭane.</p>
  4097. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  4098. <p class="gatha1"> Mahodamiṃ karitvāna, therādhiṭṭhānayogato;</p>
  4099. <p class="gathalast">Nikkhantadivaseyeva, rammaṃ pupphapuraṃ agā.</p>
  4100. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  4101. <p class="gatha1"> Tadā tu anulādevī, pañcakaññāsatehi ca;</p>
  4102. <p class="gathalast">Antepurikaitthīnaṃ, saddhiṃ pañcasatehi ca.</p>
  4103. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  4104. <p class="gatha1"> Dasasīlaṃ samādāya, kāsāya vasanā suci;</p>
  4105. <p class="gathalast">Pabbajjāpekkhi nisekhā, pekkhanti theriyā’gamaṃ.</p>
  4106. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  4107. <p class="gatha1"> Nagarasse’kadesamhi, ramme bhikkhunupassaye;</p>
  4108. <p class="gathalast">Kārāpite narindena, vāsaṃ kappesi subbatā.</p>
  4109. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  4110. <p class="gatha1"> Upāsikāhi tāhe’sa, vutto bhikkhunupassayo;</p>
  4111. <p class="gathalast">Upāsikā vihāroti, tena laṃkāya vissuto.</p>
  4112. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  4113. <p class="gatha1"> Bhāgineyyo mahā’riṭṭho, dhammāsokassa rājino;</p>
  4114. <p class="gathalast">Appetvā rājasandesaṃ, therasandesa’mabravi.</p>
  4115. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  4116. <p class="gatha1"> Bhātujayā sahāyassa, rañño te rājakuñjara;</p>
  4117. <p class="gathalast">Ākaṅkhamānā pabbajjaṃ, niccaṃ vasati saññatā.</p>
  4118. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  4119. <p class="gatha1"> Saṅghamittaṃ bhikkhuniṃ taṃ, pabbājetuṃ visajjaya;</p>
  4120. <p class="gathalast">Tāya saddhiṃ mahābodhi-dakkhiṇasākhameva ca.</p>
  4121. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  4122. <p class="gatha1"> Theriyā ca tamevatthaṃ, abravi therabhāsitaṃ;</p>
  4123. <p class="gathalast">Gantvā pitusamīpaṃ sā, therī theramataṃ bravī.</p>
  4124. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  4125. <p class="gatha1"> Āha <a name="M0.0105"></a> rājā tuvaṃ amma, apassanto kathaṃ ahaṃ;</p>
  4126. <p class="gathalast">Sokaṃ vinodayissāmi, puttanattaviyogajaṃ.</p>
  4127. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  4128. <p class="gatha1"> Āha sā me mahārāja, bhātuno vacanaṃ garu;</p>
  4129. <p class="gathalast">Pabbājanīyā ca bahū, gantabbaṃ tattha tena me.</p>
  4130. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  4131. <p class="gatha1"> ‘‘Satthaghātamanārahā, mahābodhimahīruhā;</p>
  4132. <p class="gathalast">Kathannu sākhaṃ gaṇissaṃ’’, iti rājā vicintayī.</p>
  4133. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  4134. <p class="gatha1"> Amaccassa mahādeva-nāmakassa matena so;</p>
  4135. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā, bhojetvā pucchi bhūpatiṃ.</p>
  4136. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  4137. <p class="gatha1"> Bhante laṃkaṃ mahābodhi, pesetabbā nu kho iti;</p>
  4138. <p class="gathalast">Thero moggaliputto so, pesetabbāti bhāsiya.</p>
  4139. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  4140. <p class="gatha1"> Kataṃ mahāadhiṭṭhāna-pañcakaṃ pañcacakkhunā;</p>
  4141. <p class="gathalast">Ābhāsi rañño taṃ sutvā, tussitvā dharaṇīpati.</p>
  4142. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  4143. <p class="gatha1"> Sattayojanikaṃ maggaṃ, so mahābodhigāminaṃ;</p>
  4144. <p class="gathalast">Sodhāpetvāna sakkaccaṃ, bhūsāpeti anekadhā.</p>
  4145. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  4146. <p class="gatha1"> Suvaṇṇaṃ nīharāpesi, kaṭāhakaraṇāya ca;</p>
  4147. <p class="gathalast">Vissakammo ca āgantvā, satulādhārarūpavā.</p>
  4148. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  4149. <p class="gatha1"> ‘‘Kaṭāhaṃ kiṃ pamāṇaṃ nu, karomī’ti apucchitaṃ;</p>
  4150. <p class="gathalast">‘‘Ñatvā pamāṇaṃ tvaṃyeva, karohi’’ iti bhāsiya.</p>
  4151. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  4152. <p class="gatha1"> Suvaṇṇā gahetvāna, hatthena parimajjiya;</p>
  4153. <p class="gathalast">Kaṭāhaṃ taṅkhaṇaṃyeva, nimminitvāna pakkami.</p>
  4154. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  4155. <p class="gatha1"> Navahatthaparikkhepaṃ, pañcahatthaṃ gabhīrato;</p>
  4156. <p class="gathalast">Tihatthavikkhambhayutaṃ, aṭṭhaṅgulaghanaṃ subhaṃ.</p>
  4157. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  4158. <p class="gatha1"> Yuvassa hatthino soṇḍa-pamāṇamukhavaṭṭikaṃ;</p>
  4159. <p class="gathalast">Gāhā petvāna taṃ rājā, bālasurasamappakaṃ.</p>
  4160. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  4161. <p class="gatha1"> Sattayojanadīghāya, vitthatāyati yojanaṃ;</p>
  4162. <p class="gathalast">Senāya caturaṅginyā, mahābhikkhugaṇena ca.</p>
  4163. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  4164. <p class="gatha1"> Upagamma mahābodhiṃ, nānālaṅkārabhūsitaṃ;</p>
  4165. <p class="gathalast">Nānāratanacittaṃ taṃ, vividhaddhajamāliniṃ.</p>
  4166. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  4167. <p class="gatha1"> Nānākusumasaṃkiṇṇaṃ<a name="M0.0106"></a>, nānāturiyaghositaṃ;</p>
  4168. <p class="gathalast">Senāya parivāretvā, parikkhipiya sāṇiyā.</p>
  4169. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  4170. <p class="gatha1"> Mahātherasahassena, pamukhena mahāgaṇe;</p>
  4171. <p class="gathalast">Raññaṃ pattābhisekānaṃ, sahassenā’dhikena ca.</p>
  4172. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  4173. <p class="gatha1"> Attānaṃ parivāretvā, mahābodhiñca sādhukaṃ;</p>
  4174. <p class="gathalast">Olokesi mahābodhiṃ, paggahetvāna añjaliṃ.</p>
  4175. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  4176. <p class="gatha1"> Tassā dakkhiṇasākhāya, catuhatthapamāṇakaṃ;</p>
  4177. <p class="gathalast">Ṭhānaṃ khandhañca vajjetvā, sākhā antaradhāyisuṃ.</p>
  4178. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  4179. <p class="gatha1"> Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, patīto puthavīpati;</p>
  4180. <p class="gathalast">‘‘Pūjema’haṃ mahābodhiṃ, rajjenā’hi udīriya.</p>
  4181. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  4182. <p class="gatha1"> Abhisiñci mahābodhīṃ, mahārajje mahīpati;</p>
  4183. <p class="gathalast">Pupphādīhi mahābodhiṃ, pūjetvāna padakkhiṇaṃ.</p>
  4184. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  4185. <p class="gatha1"> Katvā aṭṭhasu ṭhānesu, vanditvāna katañjalī;</p>
  4186. <p class="gathalast">Suvaṇṇakhacite pīṭhe, nānāratanamaṇḍite.</p>
  4187. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  4188. <p class="gatha1"> Svārohe yāva sāucce, taṃ suvaṇṇakaṭāhakaṃ;</p>
  4189. <p class="gathalast">Ṭhapāpetvāna āruyha, gahetuṃ sākhamuttamaṃ.</p>
  4190. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  4191. <p class="gatha1"> Ādiyitvāna sovaṇṇa tulikāya manosilaṃ;</p>
  4192. <p class="gathalast">Lekhaṃ datvāna sākhāya, saccakriyamakā iti.</p>
  4193. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  4194. <p class="gatha1"> ‘‘Laṃkādīpaṃ yadi ito, gantabbaṃ urubodhiyā;</p>
  4195. <p class="gathalast">Nibbematiko buddhassa, sāsanamhi sace ahaṃ.</p>
  4196. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  4197. <p class="gatha1"> Sayaṃyeva mahābodhi-sākhāyaṃ dakkhiṇā subhā;</p>
  4198. <p class="gathalast">Chijjitvāna patiṭṭhātu, idha hemakaṭāhake.</p>
  4199. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  4200. <p class="gatha1"> Lekhaṭhāne mahābodhi, chijjitvā sayameva sā;</p>
  4201. <p class="gathalast">Gandhakaddamapūrassa, kaṭāhasso’pariṭṭhitā.</p>
  4202. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  4203. <p class="gatha1"> Mūlalekhāya upari, tiyaṅgulatiyaṅgule;</p>
  4204. <p class="gathalast">Dadaṃ manosilā lekhā, parikkhipi narissaro.</p>
  4205. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  4206. <p class="gatha1"> Ādiyā thūlamūlāni, khuddakāni’tarāhi tu;</p>
  4207. <p class="gathalast">Nikkhamitvā dasa dasa, jālībhūtā niotaruṃ.</p>
  4208. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  4209. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0107"></a> pāṭihāriyaṃ disvā, rājā’tīva pamodito;</p>
  4210. <p class="gathalast">Tatthevā’kāsi ukkuṭṭhiṃ, samantā parisāpi ca.</p>
  4211. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  4212. <p class="gatha1"> Bhikkhusaṅgho sādhukāraṃ, tuṭṭhacitto pamodayi;</p>
  4213. <p class="gathalast">Celukkhepasahassāni, pavattiṃsu samantato.</p>
  4214. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  4215. <p class="gatha1"> Evaṃ satena mūlānaṃ, tattha sā gandhakaddame;</p>
  4216. <p class="gathalast">Patiṭṭhāsi mahābodhi, pasādentī mahājanaṃ.</p>
  4217. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  4218. <p class="gatha1"> Tassā khandho dasahattho, pañcasākhā manoramā;</p>
  4219. <p class="gathalast">Catuhatthā catuhatthā, dasaḍḍhaphalamaṇḍitā.</p>
  4220. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  4221. <p class="gatha1"> Sahassantu pasākhānaṃ, sākhānaṃ tāsamāsi ca;</p>
  4222. <p class="gathalast">Evaṃ āsi mahābodhi, manoharasiridharā.</p>
  4223. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  4224. <p class="gatha1"> Kaṭāhamhi mahābodhi-patiṭṭhitakkhaṇe mahī;</p>
  4225. <p class="gathalast">Akampi pāṭihīrāni, ahesuṃ vividhāni ca.</p>
  4226. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  4227. <p class="gatha1"> Sayaṃ nādehi tūriyānaṃ, devesu mānusesu ca;</p>
  4228. <p class="gathalast">Sādhukāraninādeti, devabrahmagaṇassa ca.</p>
  4229. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  4230. <p class="gatha1"> Meghānaṃ migapakkhinaṃ, yakkhādīnaṃ ravehi ca;</p>
  4231. <p class="gathalast">Ravehicamahīkampe, ekakolāhalaṃ ahu.</p>
  4232. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  4233. <p class="gatha1"> Bodhiyā phalapattehi, chabbaṇṇarasmiyo subhā;</p>
  4234. <p class="gathalast">Nikkhamitvā cakkavāḷaṃ, sakalā sobhayiṃsu ca.</p>
  4235. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  4236. <p class="gatha1"> Sakaṭāhā mahābodhi, uggantvāna tato nabhaṃ;</p>
  4237. <p class="gathalast">Aṭṭhāsi himagabbhamhi, sattāhāni adassanā.</p>
  4238. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  4239. <p class="gatha1"> Rājā oruyha pīṭhamhā, taṃ sattāhaṃ tahiṃ vasaṃ;</p>
  4240. <p class="gathalast">Niccaṃ mahābodhipūjaṃ, akāsi ca anekadhā.</p>
  4241. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  4242. <p class="gatha1"> Atīte tamhi sattāhe, sabbe himavalāvakā;</p>
  4243. <p class="gathalast">Pavisiṃsu mahābodhiṃ, sabbākā raṃsiyopi ca.</p>
  4244. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  4245. <p class="gatha1"> Suddhenakadisissittha, sākaṭāhe pattiṭṭhitā;</p>
  4246. <p class="gathalast">Mahājanassa sabbassa, mahābodhi manoramā.</p>
  4247. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  4248. <p class="gatha1"> Pavattamhi mahābodhi, vividhe pāṭihāriye;</p>
  4249. <p class="gathalast">Vimhāpayanti janataṃ, pathavītalamoruhi.</p>
  4250. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  4251. <p class="gatha1"> Pāṭihirehi’nekehi<a name="M0.0108"></a>, tehi so pīṇito puna;</p>
  4252. <p class="gathalast">Mahārājā mahābodhiṃ, mahārajjena pūjayi.</p>
  4253. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  4254. <p class="gatha1"> Mahābodhiṃ mahārajje-nābhisiñciya pūjayaṃ;</p>
  4255. <p class="gathalast">Nānāpūjāhi sattāhaṃ, puna tattheva so vasi.</p>
  4256. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  4257. <p class="gatha1"> Assayujasukkapakkhe, pannarasauposathe;</p>
  4258. <p class="gathalast">Aggahesi mahābodhiṃ, dvisattāhamaccaye tato.</p>
  4259. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  4260. <p class="gatha1"> Assayujakāḷapakkhe, catuddasauposathe;</p>
  4261. <p class="gathalast">Rathe subhe ṭhapetvāna, mahābodhiṃ rathesabho.</p>
  4262. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  4263. <p class="gatha1"> Pūjento taṃ dinaṃyeva, upanetvā sakaṃ puraṃ;</p>
  4264. <p class="gathalast">Alaṅkaritvā bahudhā, kāretvā maṇḍapaṃ subhaṃ.</p>
  4265. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  4266. <p class="gatha1"> Kattikasukkapakkhassa, dine pāṭipade tahiṃ;</p>
  4267. <p class="gathalast">Mahābodhiṃ mahāsāla-mūle pācinate subhe.</p>
  4268. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  4269. <p class="gatha1"> Ṭhapāpetvāna kāresi, pūjā’nekā dine dine;</p>
  4270. <p class="gathalast">Gāhato sattarasame, vivase tu navaṅkirā.</p>
  4271. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  4272. <p class="gatha1"> Sakiṃ yevaajāyiṃsu, tassā’nekanarādhipo;</p>
  4273. <p class="gathalast">Tuṭṭhacitto mahābodhiṃ, puna rajjena pūjayi.</p>
  4274. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  4275. <p class="gatha1"> Mahārajje’bhi siñcitvā, mahābodhiṃ mahissaro;</p>
  4276. <p class="gathalast">Kāresi ca mahābodhi-pūjā nānappakārakaṃ.</p>
  4277. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  4278. <p class="gatha1"> Iti kusumapure saresaraṃsā,</p>
  4279. <p class="gatha2">Bahuvidhacārudhajākulāvisālā;</p>
  4280. <p class="gatha3">Surucirapavaroru bodhipūjā,</p>
  4281. <p class="gathalast">Marunaracittavikāsinī ahosīti.</p>
  4282. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  4283. <p class="centered">Mahābodhiggahaṇo nāma</p>
  4284. <p class="centered">Aṭṭhārasamo paricchedo.</p>
  4285. <p class="chapter">Ekūnavīsatima pariccheda</p>
  4286. <p class="subhead">Bodhi āgamano</p>
  4287. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  4288. <p class="gatha1"> Mahābodhirakkhaṇatthaṃ<a name="M0.0109"></a>, aṭṭhārasa rathe sabho;</p>
  4289. <p class="gathalast">Devakulāni datvāna, aṭṭhāmaccā kulāni ca.</p>
  4290. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  4291. <p class="gatha1"> Aṭṭha brāhmaṇakulāni, aṭṭha vassakulāni ca;</p>
  4292. <p class="gathalast">Gopakānaṃ taracchānaṃ, kuliṅgānaṃ kulāni ca.</p>
  4293. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  4294. <p class="gatha1"> Tatheva pesakārānaṃ, kumbhakārānameva ca;</p>
  4295. <p class="gathalast">Sabbe sañcāpi senīnaṃ, nāgayakkhānameva ca.</p>
  4296. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  4297. <p class="gatha1"> Hemasajjughaṭeceva, datvā aṭṭhaṭṭha mānado;</p>
  4298. <p class="gathalast">Āropetvā mahābodhiṃ, nāvaṃ gaṅgāya bhūsitaṃ.</p>
  4299. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  4300. <p class="gatha1"> Saṅghamitta mahātherī, sahe kadasa bhikkhuniṃ;</p>
  4301. <p class="gathalast">Tathevā’ropayitvāna, ariṭṭhapamukhepi ca.</p>
  4302. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  4303. <p class="gatha1"> Nagarā nikkhamitvāna, viñjāṭavimaticcaso;</p>
  4304. <p class="gathalast">Tāmalitthiṃ anuppatto, sattāhene’va bhūpati.</p>
  4305. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  4306. <p class="gatha1"> Accuḷā rāhi pūjāyi, devānāgānarāpi ca;</p>
  4307. <p class="gathalast">Mahābodhiṃ pūjayantā, sattāhena’vupāgamuṃ.</p>
  4308. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  4309. <p class="gatha1"> Mahāsamuddatīramhi, mahābodhiṃ mahīpati;</p>
  4310. <p class="gathalast">Ṭhapāpetvāna pūjesi, mahārajjena so puna.</p>
  4311. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  4312. <p class="gatha1"> Mahābodhiṃ mahārajje, abhisiñcīyakāmado;</p>
  4313. <p class="gathalast">Aggasira sukkapakkhe, dine pāṭipade tato.</p>
  4314. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  4315. <p class="gatha1"> Uccāretuṃ mahābodhiṃ, tehiyeva’ṭṭha aṭṭhahi;</p>
  4316. <p class="gathalast">Sālamūlamhi dinnehi, dhātuggatakulehi so.</p>
  4317. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  4318. <p class="gatha1"> Ukkhipitvā mahābodhiṃ, galamattaṃ jalaṃ tahiṃ;</p>
  4319. <p class="gathalast">Ogāhetvā sanāvāya, patiṭṭhāpayi sādhukaṃ.</p>
  4320. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  4321. <p class="gatha1"> Nāvaṃ <a name="M0.0110"></a> āropayitvā taṃ, mahātheriṃ satherikaṃ;</p>
  4322. <p class="gathalast">Mahāriṭṭhaṃ mahāmaccaṃ, idaṃ vacanamabravi.</p>
  4323. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  4324. <p class="gatha1"> ‘‘Ahaṃ rajjena tikkhattuṃ, mahābodhimapūjayiṃ;</p>
  4325. <p class="gathalast">Eva mevā’bhi pūjetu, rājā rajjena me sakhā’’.</p>
  4326. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  4327. <p class="gatha1"> Idaṃ vatvā mahārājā, tīre pañjaliko ṭhito;</p>
  4328. <p class="gathalast">Gacchamānaṃ mahābodhiṃ, passaṃ assūnivattayi.</p>
  4329. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  4330. <p class="gatha1"> Mahābodhi viyogena,</p>
  4331. <p class="gatha2">Dhammā soko sasokavā;</p>
  4332. <p class="gatha3">Kannitvā paridevitvā,</p>
  4333. <p class="gathalast">Agamāsi sakaṃ puraṃ.</p>
  4334. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  4335. <p class="gatha1"> Mahābodhi samāruḷhā, nāvāpakkhandhī toyadhiṃ;</p>
  4336. <p class="gathalast">Samantā yojane vicī, sannisīdi mahaṇṇave.</p>
  4337. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  4338. <p class="gatha1"> Pupphiṃsu pañcavaṇṇāni, padumāni samantato;</p>
  4339. <p class="gathalast">Antalikkhe pavajjiṃsu, aneka tūriyāni ca.</p>
  4340. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  4341. <p class="gatha1"> Devatāhi anekāhi, pūjā’nekā pavattitā;</p>
  4342. <p class="gathalast">Gahetuñca mahābodhi, nāgā’kāsuṃ vikubbanaṃ.</p>
  4343. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  4344. <p class="gatha1"> Saṅghamittā mahātheri, abhiññābalapāragā;</p>
  4345. <p class="gathalast">Supaṇṇarūpā hutvāna, te tāsesi mahorage.</p>
  4346. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  4347. <p class="gatha1"> Te tāsitā mahātheriṃ, yācitvāna mahoragā;</p>
  4348. <p class="gathalast">Nayitvāna mahābemadhiṃ, bhujaṅgabhavanaṃ tato.</p>
  4349. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  4350. <p class="gatha1"> Sattāhaṃ nāgarajjena, pūjāhi vividhāhi ca;</p>
  4351. <p class="gathalast">Pūjayitvāna ānetvā, nāvāyaṃ ṭhapayiṃsu te.</p>
  4352. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  4353. <p class="gatha1"> Tadaheva mahābodhi, jambukolamidhagamā;</p>
  4354. <p class="gathalast">Devānaṃpiyatisso tu, rājā lokahite rato.</p>
  4355. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  4356. <p class="gatha1"> Sumanā sāmaṇeramhā, pubbe sutatadāgamo;</p>
  4357. <p class="gathalast">Maggasirādidinagho, pabhuti vacasādaro.</p>
  4358. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  4359. <p class="gatha1"> Uttaradvārato <a name="M0.0111"></a> yāva, jambukolaṃ mahāpathaṃ;</p>
  4360. <p class="gathalast">Vibhūsayitvā sakalaṃ, mahābodhigatāsayo.</p>
  4361. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  4362. <p class="gatha1"> Samuddāsanasālāya, ṭhāne ṭhatvā mahaṇṇave;</p>
  4363. <p class="gathalast">Āgacchantaṃ mahābodhiṃ, mahātheriddhiyā’ddasa.</p>
  4364. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  4365. <p class="gatha1"> Tasmiṃṭhāne katā sālā, pakā setuṃ tamabbhutaṃ;</p>
  4366. <p class="gathalast">Samuddāsanasālāti, nāmenā‘si’dha pākaṭā.</p>
  4367. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  4368. <p class="gatha1"> Mahātherānubhāvena, saddhiṃ therehi tehi ca;</p>
  4369. <p class="gathalast">Tadaheva’gamā rājā, jambukolaṃ sa senako.</p>
  4370. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  4371. <p class="gatha1"> Mahābodhā gamepīti-vegenu’nno udānayaṃ;</p>
  4372. <p class="gathalast">Galappamāṇaṃ salilaṃ, vigāhetvā suviggaho.</p>
  4373. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  4374. <p class="gatha1"> Mahābodhiṃ soḷasahi, kulehi saha muddhanā;</p>
  4375. <p class="gathalast">Ādāyo’ropayitvāna, velāyaṃ maṇḍape subhe.</p>
  4376. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  4377. <p class="gatha1"> Ṭhapayitvāna laṃkindo, laṃkārajjena pūjayi;</p>
  4378. <p class="gathalast">Soḷasannaṃ samappetvā, kulānaṃ rajjamattano.</p>
  4379. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  4380. <p class="gatha1"> Sayaṃ dovārikaṭhāne, ṭhatvāna divase tayo;</p>
  4381. <p class="gathalast">Tattheva pūjaṃ kāresi, vividhaṃ manujādhipo.</p>
  4382. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  4383. <p class="gatha1"> Mahābodhiṃ dasamiyaṃ, āropetvā rathesubhe;</p>
  4384. <p class="gathalast">Ānayanto manussindo, dumindaṃ taṃ ṭhapāpayi.</p>
  4385. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  4386. <p class="gatha1"> Pācinassa vihārassa, ṭhāne ṭhānavicakkhaṇo;</p>
  4387. <p class="gathalast">Pātarāsaṃ pavattesi, sasaṅghassa janassa so.</p>
  4388. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  4389. <p class="gatha1"> Mahāmahindathere’ttha, kataṃ dasabalena taṃ;</p>
  4390. <p class="gathalast">Kathesi nāgadamanaṃ, rañño tassa asesato.</p>
  4391. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  4392. <p class="gatha1"> Therassa sutvā kāretvā, saññāṇāni tahiṃ tahiṃ;</p>
  4393. <p class="gathalast">Paribhuttesu ṭhānesu, nisajjādīhi satthunā.</p>
  4394. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  4395. <p class="gatha1"> Tivakkassa brāhmaṇassa, gāmadvāre ca bhūpati;</p>
  4396. <p class="gathalast">Ṭhapāpetvā mahābodhiṃ, ṭhānesu tesu tesu ca.</p>
  4397. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  4398. <p class="gatha1"> Suddhavāluka santhāre, nānāpupphasamākule;</p>
  4399. <p class="gathalast">Paggahitadhaje magge, pupphagghikavibhūsite.</p>
  4400. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  4401. <p class="gatha1"> Mahābodhiṃ <a name="M0.0112"></a> pūjayanto, rattindiva matandito;</p>
  4402. <p class="gathalast">Ānayitvā cuddasiyaṃ, anurādha purantikaṃ.</p>
  4403. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  4404. <p class="gatha1"> Vaḍḍhamānakacchāyāya, puraṃ sādhu vibhūsitaṃ;</p>
  4405. <p class="gathalast">Uttarena ca dvārena, pūjayanto pavesiya.</p>
  4406. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  4407. <p class="gatha1"> Dakkhiṇena ca dvārena, nikkhamitvā pavesiya;</p>
  4408. <p class="gathalast">Mahā meghavanārāmaṃ, catubuddhanisevitaṃ.</p>
  4409. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  4410. <p class="gatha1"> Sumanasseva vacasā, padesaṃ sādhusaṅkhataṃ;</p>
  4411. <p class="gathalast">Pubbabodhiṭhitaṭṭhānaṃ, upanetvā manoramaṃ.</p>
  4412. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  4413. <p class="gatha1"> Kulehi so soḷasahi, rājā laṅkāradhārihi;</p>
  4414. <p class="gathalast">Oropetvā mahābodhiṃ, patiṭṭhā petu mossajji.</p>
  4415. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  4416. <p class="gatha1"> Hatthato muttamattasā, asītiratanaṃ nabhaṃ;</p>
  4417. <p class="gathalast">Uggantvāna ṭhitā muñci, chabbaṇṇā rasmiyo subhā.</p>
  4418. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  4419. <p class="gatha1"> Dīpe patthariyā’hacca, brahmalokaṃ ṭhitā ahu;</p>
  4420. <p class="gathalast">Sūriyatthaṅgamanāyāva, rasmiyo tā manoramā.</p>
  4421. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  4422. <p class="gatha1"> Purisā dasasahassāni, pasannā pāṭihāriye;</p>
  4423. <p class="gathalast">Vipassitvānā’rahatthaṃ, patvāna idha pabbajuṃ.</p>
  4424. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  4425. <p class="gatha1"> Orohitvā mahābodhi, sūriyatthaṅgame tato;</p>
  4426. <p class="gathalast">Rohiṇiyā patiṭṭhāsi, mahiyaṃ kampi medinī.</p>
  4427. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  4428. <p class="gatha1"> Mūlāni tāni uggantvā, kaṭāhamukhavaṭṭito;</p>
  4429. <p class="gathalast">Vinandhantā kaṭāhaṃ taṃ, otariṃsu mahītalaṃ.</p>
  4430. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  4431. <p class="gatha1"> Patiṭṭhitaṃ mahābodhiṃ, janā sabbe samagatā;</p>
  4432. <p class="gathalast">Gandhamālādi pūjāhi, pūjayiṃsu samantato.</p>
  4433. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  4434. <p class="gatha1"> Mahāmegho pavassittha, himagabbhā samantato;</p>
  4435. <p class="gathalast">Mahābodhiṃ chādayiṃsu, sītalāni ghanāni ca.</p>
  4436. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  4437. <p class="gatha1"> Sattāhāni mahābodhiṃ, tahiṃyeva adassanā;</p>
  4438. <p class="gathalast">Himagabbhe sannisīdi, pasādajananī jane.</p>
  4439. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  4440. <p class="gatha1"> Sattāhā tikkame meghā, sabbe apagamiṃsu te;</p>
  4441. <p class="gathalast">Mahābodhi ca dissittha, chabbaṇṇā raṃsiyopi ca.</p>
  4442. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  4443. <p class="gatha1"> Mahāmahindattheroca, saṅghamittā ca bhikkhunī;</p>
  4444. <p class="gathalast">Tatthā’gañchuṃsaparisā, rājā saparisopi ca.</p>
  4445. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  4446. <p class="gatha1"> Khattiyā <a name="M0.0113"></a> kājaraggāme, candanaggāma khattiyā;</p>
  4447. <p class="gathalast">Tivakka brāhmaṇo ceva, dīpavāsī janāpi ca.</p>
  4448. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  4449. <p class="gatha1"> Devānubhāvenā’gañchuṃ, mahābodhi mahussukkā;</p>
  4450. <p class="gathalast">Mahāsamāgame tasmiṃ, pāṭihāriyavimhite.</p>
  4451. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  4452. <p class="gatha1"> Pakkaṃ pācinasākhāya, pekkhataṃ pakka’makkhataṃ;</p>
  4453. <p class="gathalast">Thero patantamādāya, ropetuṃ rājino adā.</p>
  4454. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  4455. <p class="gatha1"> Paṃsūnaṃ gandhamissānaṃ, puṇṇe soṇṇa kaṭāhake;</p>
  4456. <p class="gathalast">Mahāsanassa ṭhāne taṃ, ṭhapitaṃ ropa’yissaro.</p>
  4457. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  4458. <p class="gatha1"> Pekkhataṃyeva sabbesaṃ, uggantvā aṭṭha aṅkurā;</p>
  4459. <p class="gathalast">Jāyiṃsu bodhitaruṇā, aṭṭhaṃsu catuhatthakā.</p>
  4460. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  4461. <p class="gatha1"> Rājā te bodhitaruṇe, disvā vimhitamānaso;</p>
  4462. <p class="gathalast">Setacchattena pūjesi, abhisekamadāsi ca.</p>
  4463. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  4464. <p class="gatha1"> Patiṭṭhāpesi aṭṭhannaṃ, jambukolamhi paṭṭane;</p>
  4465. <p class="gathalast">Mahābodhi ṭhita ṭhāne, nāvāyo rohane tadā.</p>
  4466. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  4467. <p class="gatha1"> Tivakkabrāhmaṇagāme, thūpārāme tatheva ca;</p>
  4468. <p class="gathalast">Issarasamaṇārāme, paṭhame cetiyaṅgaṇe.</p>
  4469. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  4470. <p class="gatha1"> Cetiya pabbatā rāme, tathā kājaragāmake;</p>
  4471. <p class="gathalast">Candanagāmake cāti, ekekaṃ bodhilaṭṭhikaṃ.</p>
  4472. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  4473. <p class="gatha1"> Sesā catupakkajātā, dvattiṃsa bodhilaṭṭhiyo;</p>
  4474. <p class="gathalast">Samantā yojanaṭhāne, vihāresu tahiṃ tahiṃ.</p>
  4475. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  4476. <p class="gatha1"> Dīpāvāsī janasseva, hitatthāya patiṭṭhite;</p>
  4477. <p class="gathalast">Mahābodhi dumindamhi, sammāsambuddha tejasā.</p>
  4478. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  4479. <p class="gatha1"> Anulāsāsa parisā, saṅghamittāya theriyā;</p>
  4480. <p class="gathalast">Santike pabbajitvāna, arahattamapāpuṇi.</p>
  4481. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  4482. <p class="gatha1"> Ariṭṭho so pañcasata-parivāro ca khattiyo;</p>
  4483. <p class="gathalast">Therantike pabbajitvā, arahattamapāpuṇi.</p>
  4484. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  4485. <p class="gatha1"> Yāni seṭṭhikulāna’ṭṭha-mahābodhimidhāharuṃ;</p>
  4486. <p class="gathalast">Bodhāharakulānīti, tāni tena pavuccare.</p>
  4487. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  4488. <p class="gatha1"> Upāsikā vihāroti, ñāte bhikkhunupassaye;</p>
  4489. <p class="gathalast">Sasaṅghā saṅghamittā sā, mahātherī tahiṃ vasi.</p>
  4490. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  4491. <p class="gatha1"> Agārattayapāmokkhe<a name="M0.0114"></a>, agāre tattha kārayi;</p>
  4492. <p class="gathalast">Dvādasa tesu ekasmiṃ, mahāgāre ṭhapāpayi.</p>
  4493. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  4494. <p class="gatha1"> Mahābodhisametāya, nāvāya kūpayaṭṭhikaṃ;</p>
  4495. <p class="gathalast">Ekasmiṃ piya mekasmiṃ, arittaṃ tehi teviduṃ.</p>
  4496. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  4497. <p class="gatha1"> Jāte aññanikāyepi, agārā dvādasāpi te;</p>
  4498. <p class="gathalast">Hatthāḷaka bhikkhunīhi, vaḷañjayiṃsu sabbadā.</p>
  4499. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  4500. <p class="gatha1"> Rañño maṅgalahatthi so, vicaranto yathāsukhaṃ;</p>
  4501. <p class="gathalast">Purassa ekapassamhi, kandarantamhi sītale.</p>
  4502. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  4503. <p class="gatha1"> Kadambapupphagumbante, aṭṭhāsi gocaraṃ caraṃ;</p>
  4504. <p class="gathalast">Hatthiṃ tattharataṃ ñatvā, akaṃsu tattha āḷhakaṃ.</p>
  4505. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  4506. <p class="gatha1"> Atheka divasaṃ hatthī, nagaṇhi kabaḷāni so;</p>
  4507. <p class="gathalast">Dīpappasādakaṃ theraṃ, rājā so pucchitaṃ mataṃ.</p>
  4508. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  4509. <p class="gatha1"> Kadambapupphagumbasmiṃ, thūpassa karaṇaṃ karī;</p>
  4510. <p class="gathalast">Icchatīti mahāthero, mahārājassa abravi.</p>
  4511. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  4512. <p class="gatha1"> Sadhātukaṃ tattha thūpaṃ, thūpassa gharameva ca;</p>
  4513. <p class="gathalast">Khippaṃ rājā akāresi, niccaṃ janahiterato.</p>
  4514. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  4515. <p class="gatha1"> Saṅghamittā mahātherī, suññāgārābhilāsinī;</p>
  4516. <p class="gathalast">Ākiṇṇattā vihārassa, vussamānassa tassa sā.</p>
  4517. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  4518. <p class="gatha1"> Vuddhatthinī sāsanassa, bhikkhunīnaṃ hitāya ca;</p>
  4519. <p class="gathalast">Bhikkhunupassayaṃ aññaṃ, icchamānā vicakkhaṇā.</p>
  4520. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  4521. <p class="gatha1"> Gantvā cetiyagehaṃ taṃ, pavivekasukhaṃ bhusaṃ;</p>
  4522. <p class="gathalast">Divāvihāraṃ kappesi, vihārakusalā’malā.</p>
  4523. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  4524. <p class="gatha1"> Theriyā vandanatthāya, rājā bhikkhunupassayaṃ;</p>
  4525. <p class="gathalast">Gantvā tattha gataṃ sutvā, gantvāna tattha vandiya.</p>
  4526. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  4527. <p class="gatha1"> Sammoditvā tāya saddhiṃ, tatthāgamanakāraṇaṃ;</p>
  4528. <p class="gathalast">Tassā ñatvā adhippāyaṃ, adhippāya vidū vidū.</p>
  4529. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  4530. <p class="gatha1"> Samantā thūpagehassa, rammaṃ bhikkhunupassayaṃ;</p>
  4531. <p class="gathalast">Devānaṃpiyatisso so, mahārājā akārayi.</p>
  4532. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  4533. <p class="gatha1"> Hatthāḷhakasamīpamhi<a name="M0.0115"></a>, kato bhikkhunupassayo;</p>
  4534. <p class="gathalast">Hatthāḷhakavihāroti, vissuto āsi tena so.</p>
  4535. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  4536. <p class="gatha1"> Sumittā saṅghamittā sā, mahātherī mahāmatī;</p>
  4537. <p class="gathalast">Tasmiñhi vāsaṃ kappesi, ramme bhikkhunupassaye.</p>
  4538. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  4539. <p class="gatha1"> Evaṃ laṃkā lokahitaṃ sāsanavuddhiṃ;</p>
  4540. <p class="gatha2">Saṃsodhento esa mahābodhi dumindo;</p>
  4541. <p class="gatha3">Laṃkādīpe ramme mahāmeghavanasmiṃ,</p>
  4542. <p class="gathalast">Aṭṭhā sīghaṃ kālamanekabbhūtayuttoti.</p>
  4543. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  4544. <p class="centered">Bodhiāgamano nāma</p>
  4545. <p class="centered">Ekūnavīsatimo paricchedo.</p>
  4546. <p class="chapter">Vīsatima pariccheda</p>
  4547. <p class="subhead">Theraparinibbānaṃ</p>
  4548. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  4549. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasamhi vassamhi, dhammāsokassa rājino;</p>
  4550. <p class="gathalast">Mahāmeghavanārāme, mahābodhi patiṭṭhati.</p>
  4551. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  4552. <p class="gatha1"> Tato dvādasame vasse, mahesī tassa rājino;</p>
  4553. <p class="gathalast">Piyā asandhīmittā sā, matā sambuddhamāmakā.</p>
  4554. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  4555. <p class="gatha1"> Tato catutthe vassamhi, dhammāsoko mahīpati;</p>
  4556. <p class="gathalast">Tissarakkha mahesitte, ṭhapesi visamāsayaṃ.</p>
  4557. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  4558. <p class="gatha1"> Tato tu tatiye vasse, sābālā rūpamāninī;</p>
  4559. <p class="gathalast">‘‘Mayāpi ca ayaṃ rājā, mahābodhiṃ ma māyati’’.</p>
  4560. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  4561. <p class="gatha1"> Iti kodhavasaṃ gantvā, attano’nattha kārikā;</p>
  4562. <p class="gathalast">Maṇḍukaṇṭakayogena, mahābodhi maghā tayi.</p>
  4563. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  4564. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0116"></a> ca tutthevassamhi, dhammā soko mahāyaso;</p>
  4565. <p class="gathalast">Anicca tāva saṃpatto, sattatiṃsasamā ime.</p>
  4566. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  4567. <p class="gatha1"> Devānaṃ piyatisso tu, rājā dhammaguṇe rato;</p>
  4568. <p class="gathalast">Mahāvihāre navakammaṃ, tathā cetiyapabbate.</p>
  4569. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  4570. <p class="gatha1"> Thūpārāme navakammaṃ, niṭṭhāpetvā yathārahaṃ;</p>
  4571. <p class="gathalast">Dīpappasādakaṃ theraṃ, pucchi pucchitakovidaṃ.</p>
  4572. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  4573. <p class="gatha1"> Kārāpessamahaṃ bhante, vihāresu bahū idha;</p>
  4574. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpetuṃ thūpesu, kathaṃ lacchāma dhātuyo.</p>
  4575. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  4576. <p class="gatha1"> Sambuddhapattaṃ pūretvā, sumanenā’haṭā idha;</p>
  4577. <p class="gathalast">Cetiyapabbate rāja, ṭhapitā atthi dhātuyo.</p>
  4578. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  4579. <p class="gatha1"> Hatthikkhandhe ṭhapetvā tā, dhātuyo idha āhara;</p>
  4580. <p class="gathalast">Iti vutto satherena, tathā āhari dhātuyo.</p>
  4581. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  4582. <p class="gatha1"> Vihāre kārayitvāna, ṭhāne yojanayojane;</p>
  4583. <p class="gathalast">Dhātuyo tattha thūpesu, nidhāpesi yathārahaṃ.</p>
  4584. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  4585. <p class="gatha1"> Sambuddhabhuttapattaṃ tu, rājavatthughare subhe;</p>
  4586. <p class="gathalast">Ṭhapayitvāna pūjesi, nānāpūjāhi sabbadā.</p>
  4587. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  4588. <p class="gatha1"> Pañcasatehi’ssareti, mahātherassa santike;</p>
  4589. <p class="gathalast">Pabbajjavasitaṭhāne, issarasamaṇako ahu.</p>
  4590. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  4591. <p class="gatha1"> Pañcasatehi vassehi, mahātherassa santike;</p>
  4592. <p class="gathalast">Pabbajjavasitaṭhāne, tathā vassagiri ahu.</p>
  4593. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  4594. <p class="gatha1"> Yā yā mahāmahindena, therena vasitā guhā;</p>
  4595. <p class="gathalast">Sapabbatavihāresu, sā mahindaguhā ahu.</p>
  4596. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  4597. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṃ paṭhamaṃ, dutiyaṃ cetiyavhayaṃ;</p>
  4598. <p class="gathalast">Thūpārāmaṃ tu tatiyaṃ, thūpapubbaṅgamaṃ subhaṃ.</p>
  4599. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  4600. <p class="gatha1"> Catutthaṃ tu mahābodhi-patiṭṭhāpanameva ca;</p>
  4601. <p class="gathalast">Thūpaṭhānīyabhūtassa, pañcamaṃ pana sādhukaṃ.</p>
  4602. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  4603. <p class="gatha1"> Mahācetiyaṭhānamhi, silāthūpassa cāruno;</p>
  4604. <p class="gathalast">Sambuddhagīvādhātussa, patiṭṭhāpanameva ca.</p>
  4605. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  4606. <p class="gatha1"> Issarasamaṇaṃ <a name="M0.0117"></a> chaṭṭhaṃ, tissavāpintusattamaṃ;</p>
  4607. <p class="gathalast">Aṭṭhamaṃ paṭhamaṃ thūpaṃ, navamaṃ vassagirivhayaṃ.</p>
  4608. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  4609. <p class="gatha1"> Upāsikāvhayaṃ rammaṃ, tathā hatthāḷhakavhayaṃ;</p>
  4610. <p class="gathalast">Bhikkhunupassake dve’me, bhikkhunī phāsukāraṇā.</p>
  4611. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  4612. <p class="gatha1"> Hatthāḷhake osaritvā, bhikkhunīnaṃ upassaye;</p>
  4613. <p class="gathalast">Gantvāna bhikkhusaṅghena, bhattaggahaṇakāraṇā.</p>
  4614. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  4615. <p class="gatha1"> Hattasālaṃ sūpahāraṃ, mahāpāḷikanāmakaṃ;</p>
  4616. <p class="gathalast">Sabbupakaraṇūpetaṃ, sampattaparicārikaṃ.</p>
  4617. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  4618. <p class="gatha1"> Tathā bhikkhusahassassa, saparikkhāramuttamaṃ;</p>
  4619. <p class="gathalast">Pavāraṇāya dānañca, anuvassakameva ca.</p>
  4620. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  4621. <p class="gatha1"> Nāgadīpe jambukola-vihāraṃ ta mhipaṭṭane;</p>
  4622. <p class="gathalast">Tissamahāvihārañca, pācīnārāma meva ca.</p>
  4623. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  4624. <p class="gatha1"> Iti etāni kammāni, laṃkājanahitatthiko;</p>
  4625. <p class="gathalast">Devānaṃpiyatisso so, laṃkindo puññapaññavā.</p>
  4626. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  4627. <p class="gatha1"> Paṭhameyeva vassamhi, kārāpesi guṇappiyo;</p>
  4628. <p class="gathalast">Yāva jīvantunekāni, puññakammāni ācini.</p>
  4629. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  4630. <p class="gatha1"> Ayaṃ dīpo ahu ṭhito, vijite tassa rājino;</p>
  4631. <p class="gathalast">Vassāni cattālīsaṃ so, rājā rajjamakārayi.</p>
  4632. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  4633. <p class="gatha1"> Tassa’cca ye taṃ kaniṭṭho, uttiyo iti vissuto;</p>
  4634. <p class="gathalast">Rājaputto aputtaṃ taṃ, rajjaṃ kāresi sādhukaṃ.</p>
  4635. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  4636. <p class="gatha1"> Mahāmahindatthero tu, jinasāsanamuttamaṃ;</p>
  4637. <p class="gathalast">Pariyattiṃ paṭipattiṃ, paṭivedhañca sādhukaṃ.</p>
  4638. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  4639. <p class="gatha1"> Laṃkādīpamhi dīpetvā, laṃkādīpo mahāgaṇi;</p>
  4640. <p class="gathalast">Laṃkāyaso satthu kappo, katvā laṃkāhitaṃ bahuṃ.</p>
  4641. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  4642. <p class="gatha1"> Tassa uttiyarājassa, jayavassamhi aṭṭhame;</p>
  4643. <p class="gathalast">Antovassaṃ saṭṭhivasso, cetiyapabbate vasaṃ.</p>
  4644. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  4645. <p class="gatha1"> Assayujassa māsassa, sukkapakkhaṭhame dine;</p>
  4646. <p class="gathalast">Parinibbāyite netaṃ, dinaṃ tannāmakaṃ ahu.</p>
  4647. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  4648. <p class="gatha1"> [Nibbutassa <a name="M0.0118"></a> mahindassa, aṭṭhamiyaṃ dine pana,</p>
  4649. <p class="gathalast">Tena taṃ divasaṃ nāma, aṭṭhamiyāti sammataṃ.]</p>
  4650. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  4651. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā uttiyo rājā, sokasallasamappito;</p>
  4652. <p class="gathalast">Gantvāna theraṃ vanditvā kanditvā bahudhā bahuṃ.</p>
  4653. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  4654. <p class="gatha1"> Āsittagandhatelāya, bahuṃ sovaṇṇadoṇiyā;</p>
  4655. <p class="gathalast">Theradebhaṃ khipāpetvā, taṃ doṇiṃ sādhuphussitaṃ.</p>
  4656. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  4657. <p class="gatha1"> Sovaṇṇakūṭāgāramhi, ṭhapāpetvā alaṅkate;</p>
  4658. <p class="gathalast">Kūṭāgāraṃ gāhayitvā, kārento sādhukīḷitaṃ.</p>
  4659. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  4660. <p class="gatha1"> Mahatā ca janoghena, āgatenatato tato;</p>
  4661. <p class="gathalast">Mahatā ca baloghena, kārento pūjanāvidhiṃ.</p>
  4662. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  4663. <p class="gatha1"> Alaṅkatena maggena, bahudhā’laṅkataṃ puraṃ;</p>
  4664. <p class="gathalast">Ānayitvāna nagare, cāretvā rājavīthiyo.</p>
  4665. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  4666. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṃ ānetvā, ettha pañhambamāḷake;</p>
  4667. <p class="gathalast">Kuṭāgāraṃ ṭhapāpetvā, sattāhaṃ so mahīpati.</p>
  4668. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  4669. <p class="gatha1"> Toraṇaddhajapupphehi, gandhapuṇṇaghaṭehi ca;</p>
  4670. <p class="gathalast">Vihārañca samantā ca, maṇḍihaṃ yojanattayaṃ.</p>
  4671. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  4672. <p class="gatha1"> Ahu rājānubhāvena, dīpantu sakalaṃ pana;</p>
  4673. <p class="gathalast">Ānubhāvena devānaṃ, tathevā’laṅkataṃ ahu.</p>
  4674. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  4675. <p class="gatha1"> Nānāpūjaṃ kārayitvā, sattāhaṃ so mahīpati;</p>
  4676. <p class="gathalast">Puratthimadisābhāge, therānaṃ baddhamāḷake.</p>
  4677. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  4678. <p class="gatha1"> Kāretvā gandhacitakaṃ, mahāthūpaṃ padakkhiṇaṃ;</p>
  4679. <p class="gathalast">Karonto tattha netvā taṃ, kūṭāgāraṃ manoramaṃ.</p>
  4680. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  4681. <p class="gatha1"> Citakamhi ṭhapāpetvā, sakkāraṃ antimaṃ akā;</p>
  4682. <p class="gathalast">Cetiyañcettha kāresi, gāhā petvāna dhātuyo.</p>
  4683. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  4684. <p class="gatha1"> Upaḍḍhadhātuṃ <a name="M0.0119"></a> gāhetvā, cetiye pabbatepi ca;</p>
  4685. <p class="gathalast">Sabbesu ca vihāresu, thūpe kāresi khattiyo.</p>
  4686. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  4687. <p class="gatha1"> Isino dehanikkhepa-kataṭhānañhi tassa taṃ;</p>
  4688. <p class="gathalast">Vuccate bahumānena, isibhūmaṅganaṃ iti.</p>
  4689. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  4690. <p class="gatha1"> Tato pabhutya’riyānaṃ, samantā yojanattaye;</p>
  4691. <p class="gathalast">Sarīraṃ āharitvāna, tamhi desamhi ḍayhati.</p>
  4692. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  4693. <p class="gatha1"> Saṅghamittā mahātherī, mahā’bhiññā mahāmatī;</p>
  4694. <p class="gathalast">Katvā sāsanakiccāni, tathā lokahitaṃ bahuṃ.</p>
  4695. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  4696. <p class="gatha1"> Ekūnasaṭṭhivassā sā, uttiyasse’va rājino;</p>
  4697. <p class="gathalast">Vassamhi navame kheme, hatthāḷhakaupassaye.</p>
  4698. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  4699. <p class="gatha1"> Vasantī parinibbāyī, rājā tassāpi kārayi;</p>
  4700. <p class="gathalast">Therassa viya sattāhaṃ, pūjāsakkāra muttamaṃ.</p>
  4701. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  4702. <p class="gatha1"> Sabbā alaṅkatā laṃkā, therassa viya āsi ca;</p>
  4703. <p class="gathalast">Kūṭāgāragataṃ theri-dehaṃ sattadinaccaye.</p>
  4704. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  4705. <p class="gatha1"> Nikkhāmetvāna nagaraṃ, thūparāma puratthato;</p>
  4706. <p class="gathalast">Cittasālā samīpamhi, mahābodhipa dassaye.</p>
  4707. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  4708. <p class="gatha1"> Theriyā vuṭṭhaṭhānamhi, aggikicca makārayi;</p>
  4709. <p class="gathalast">Thūpañca tattha kāresi, uttiyo so mahīpati.</p>
  4710. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  4711. <p class="gatha1"> Pañcāpi te mahātherā, therāriṭṭhādayopi ca;</p>
  4712. <p class="gathalast">Tathā’neka sahassāni, bhikkhu khīṇāsavāpi ca.</p>
  4713. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  4714. <p class="gatha1"> Saṅghamittā pabhutiyo, tā ca dvādasatheriyo;</p>
  4715. <p class="gathalast">Khīṇāsavā bhikkhuniyo, sahassāni bahūni ca.</p>
  4716. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  4717. <p class="gatha1"> Bahussutā mahāpaññā, vinayādijānāgamaṃ;</p>
  4718. <p class="gathalast">Jotayitvāna kālena, payātā’niccatāvasaṃ.</p>
  4719. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  4720. <p class="gatha1"> Dasavassāni so rājā, rajjaṃ kāresi uttiyo;</p>
  4721. <p class="gathalast">Evaṃ aniccatā esā, sabbalokavināsinī.</p>
  4722. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  4723. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0120"></a> etaṃ atisāhasaṃ atibalaṃ na vāriyaṃ naro;</p>
  4724. <p class="gatha2">Jānantopi aniccataṃ bhavagate nibbindateneva ca;</p>
  4725. <p class="gatha3">Nibbindo viratiṃ ratiṃ na kurute pāpehi puññehi ca;</p>
  4726. <p class="gathalast">Tasse’sāatimohajālabalatājānampi sammuyhatīti.</p>
  4727. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  4728. <p class="centered">Theraparinibbānaṃ nāma</p>
  4729. <p class="centered">Vīsatimo paricchedo.</p>
  4730. <p class="chapter">Ekavīsatima pariccheda</p>
  4731. <p class="subhead">Vañca rājako</p>
  4732. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  4733. <p class="gatha1"> Uttiyassa <a name="M0.0120"></a> kaniṭṭho tu, mahāsivo tadaccaye;</p>
  4734. <p class="gathalast">Dasa vassāni kāresi, rajjaṃ sujana sevako.</p>
  4735. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  4736. <p class="gatha1"> Bhaddasālamhi so there, pasīditvā manoramaṃ;</p>
  4737. <p class="gathalast">Kāresi purimāyantu, vihāraṃ nagaraṅgaṇaṃ.</p>
  4738. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  4739. <p class="gatha1"> Mahāsivakaniṭṭho tu, suratisso tadaccaye;</p>
  4740. <p class="gathalast">Dasavassāni kāresi, rajjaṃ puññesu sādaro.</p>
  4741. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  4742. <p class="gatha1"> Dakkhiṇāya disāyaṃ so, vihāraṃ nagaraṃ gaṇaṃ;</p>
  4743. <p class="gathalast">Purimāya hatthikkhandhañca, gokaṇṇagirimeva ca.</p>
  4744. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  4745. <p class="gatha1"> Vaṅguttare pabbatamhi, pācina pabbatavhayaṃ;</p>
  4746. <p class="gathalast">Raheṇakasamīpamhi, tathā koḷambakāḷakaṃ.</p>
  4747. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  4748. <p class="gatha1"> Ariṭṭhapāde maṃ gulakaṃ, purimāya’ccha gallakaṃ;</p>
  4749. <p class="gathalast">Girinelapanāyakaṇḍaṃ, nagarassuttharāya tu.</p>
  4750. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  4751. <p class="gatha1"> Pañcasatā <a name="M0.0121"></a> neva mādi-vihāre puthavī pati;</p>
  4752. <p class="gathalast">Gaṅgāya orapārañhi, laṃkādīpe tahiṃ tahiṃ.</p>
  4753. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  4754. <p class="gatha1"> Pure rajjā ca rajje ca, saṭṭhīvassāni sādhukaṃ;</p>
  4755. <p class="gathalast">Kāresi ramme dhammena, ratanattaya gāravo.</p>
  4756. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  4757. <p class="gatha1"> Suvaṇṇapiṇḍatissoti, nāmaṃ rajjā tassā ahu;</p>
  4758. <p class="gathalast">Suratissoti nāmantu, tassā’purajjapattiyā.</p>
  4759. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  4760. <p class="gatha1"> Assanāvikaputtā dve, damiḷā senaguttikā;</p>
  4761. <p class="gathalast">Suratissamahīpālaṃ, taṃ gahetvā mahabbalā.</p>
  4762. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  4763. <p class="gatha1"> Duve vīsativassāni, rajjaṃ dhammena kārayuṃ;</p>
  4764. <p class="gathalast">Te gahetvā aselo tu, muṭasivassa atrajo.</p>
  4765. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  4766. <p class="gatha1"> Sodariyānaṃ bhātūnaṃ, navamo bhatuko tato;</p>
  4767. <p class="gathalast">Anurādhapure rajjaṃ, dasavassāni kārayi.</p>
  4768. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  4769. <p class="gatha1"> Coḷaraṭṭhā idha gamma, rajjatthaṃ ujujātiko;</p>
  4770. <p class="gathalast">Eḷāro nāma damiḷo, gahetvā’selabhūpatiṃ.</p>
  4771. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  4772. <p class="gatha1"> Vassāni cattārīsañca, cattāri ca akārayi;</p>
  4773. <p class="gathalast">Rajjaṃ vohārasamaye, majjhatto mittasattusu.</p>
  4774. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  4775. <p class="gatha1"> Sayanassa siropasse, ghaṇṭaṃ sudīghayottakaṃ;</p>
  4776. <p class="gathalast">Lambāpesi vīrāvetuṃ, icchantehi vinicchayaṃ.</p>
  4777. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  4778. <p class="gatha1"> Eko putto ca dhītā ca, ahesuṃ tassa rājino;</p>
  4779. <p class="gathalast">Rathena tissavāpiṃ so, gacchanto bhūmipālajo.</p>
  4780. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  4781. <p class="gatha1"> Taruṇaṃ vacchakaṃ magge, nipannaṃ sahadhenukaṃ;</p>
  4782. <p class="gathalast">Gīvaṃ akkammacakkena, asañcicca aghātayi.</p>
  4783. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  4784. <p class="gatha1"> Gantvāna dhenughaṇṭaṃ taṃ, ghaṭṭesi ghaṭṭitāsayā;</p>
  4785. <p class="gathalast">Rājā teneva cakkena, sīsaṃ puttassa chedayi.</p>
  4786. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  4787. <p class="gatha1"> Dijapotaṃ tālarukkhe, eko sappo abhakkhayi;</p>
  4788. <p class="gathalast">Tampotamātā sakuṇī, gantvā ghaṇṭamaghaṭṭayi.</p>
  4789. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  4790. <p class="gatha1"> Āṇāpetvāna taṃ rājā, kucchiṃ tassa vidāḷiya;</p>
  4791. <p class="gathalast">Potaṃ taṃ nīharāpetvā, tāle sappamasappayi.</p>
  4792. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  4793. <p class="gatha1"> Ratanaggassa <a name="M0.0122"></a> ratana-ttayassa guṇasārataṃ;</p>
  4794. <p class="gathalast">Ajānantopi so rājā, cārittamanupālayaṃ.</p>
  4795. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  4796. <p class="gatha1"> Cetiyadabbataṃ gantvā, bhikkhusaṅghaṃ pavāriya;</p>
  4797. <p class="gathalast">Āgacchanto rathagato, rathassa yugakoṭiyā.</p>
  4798. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  4799. <p class="gatha1"> Akāsi jinathūpassa,</p>
  4800. <p class="gatha2">Ekadesassa bhañjanaṃ;</p>
  4801. <p class="gatha3">Amaccā ‘‘deva thūpono,</p>
  4802. <p class="gathalast">Tayā bhinno’ti āhu taṃ.</p>
  4803. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  4804. <p class="gatha1"> Asañcicca kate‘pe’sa, rājā oruyha sandanā;</p>
  4805. <p class="gathalast">‘‘Cakkena mama sīsampi, chindathā’ti pathesayi.</p>
  4806. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  4807. <p class="gatha1"> ‘‘Parahiṃsaṃ mahārāja, satthā no neva icchati;</p>
  4808. <p class="gathalast">Thūpaṃ pākatikaṃ katvā, khamāpehī’’ti āhu taṃ.</p>
  4809. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  4810. <p class="gatha1"> Te ṭhapetuṃ pañcadasa, pāsāṇe patite tahiṃ;</p>
  4811. <p class="gathalast">Kahāpaṇa sahassāni, adā pañcadase vaso.</p>
  4812. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  4813. <p class="gatha1"> Akā mahallikā vīhiṃ, so setuṃ ātape khipi;</p>
  4814. <p class="gathalast">Devo akāle vassitvā, tassā vihiṃ atemayi.</p>
  4815. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  4816. <p class="gatha1"> Vīhiṃ gahetvā gantvā sā, ghaṇṭaṃ taṃ samaghaṭṭayi;</p>
  4817. <p class="gathalast">Akālavassaṃ sutvā taṃ, vissajjetvā tamattikaṃ.</p>
  4818. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  4819. <p class="gatha1"> Rājā dhammamhi vattanto, ‘‘kāle vassaṃ labhe’’iti;</p>
  4820. <p class="gathalast">Tassā vinicchayatthāya, upavāsaṃ nipajji so.</p>
  4821. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  4822. <p class="gatha1"> Baliggāhī devaputto, rañño tejena otthaṭo;</p>
  4823. <p class="gathalast">Gantvā cātumahārāja-santikaṃ taṃ nivedayi.</p>
  4824. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  4825. <p class="gatha1"> Te tamādāya gantvāna, sakkassa paṭivedayuṃ;</p>
  4826. <p class="gathalast">Sakko pajjunnamāhuya, kāle vassaṃ upādiyi.</p>
  4827. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  4828. <p class="gatha1"> Baliggāhī devaputto, rājino taṃ nivedayi;</p>
  4829. <p class="gathalast">Tatoppabhuti taṃ rajje, divā devo na vassatha.</p>
  4830. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  4831. <p class="gatha1"> Rattiṃ devo’nu sattāhaṃ, vassiyāmamhi majjhime;</p>
  4832. <p class="gathalast">Puṇṇāna’hesuṃ sabbattha, khuddakā vāṭakānipi.</p>
  4833. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  4834. <p class="gatha1"> Agatigamanadoso <a name="M0.0123"></a> muttamattena eso,</p>
  4835. <p class="gatha2">Anupahata kudiṭṭhipīdisiṃ pāpuṇī’ddhiṃ;</p>
  4836. <p class="gatha3">Agatigamanadosaṃ suddhadiṭṭhisamāno,</p>
  4837. <p class="gathalast">Kathamidhahi manusso buddhimā no jaheyyāti.</p>
  4838. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  4839. <p class="centered">Pañcarājako nāma</p>
  4840. <p class="centered">Ekavīsatimo paricchedo.</p>
  4841. <p class="chapter">Bāvīsatima pariccheda</p>
  4842. <p class="subhead">Gāmaṇikumāra suti</p>
  4843. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  4844. <p class="gatha1"> Eḷāraṃ ghātayitvāna, rājā’hu duṭṭhagāmaṇi;</p>
  4845. <p class="gathalast">Tadattha dīpanatthāya, anupubbakathā ayaṃ.</p>
  4846. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  4847. <p class="gatha1"> Devānaṃ piyatissassa, rañño dutiyabhātiko;</p>
  4848. <p class="gathalast">Uparājā mahānāgo, nāmānu bhātuno piyo.</p>
  4849. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  4850. <p class="gatha1"> Rañño devī saputtassa, bālā rajjābhikāmini;</p>
  4851. <p class="gathalast">Uparājavadhatthāya, jātacittā nirantaraṃ.</p>
  4852. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  4853. <p class="gatha1"> Vāpiṃ taracchanāmaṃ sā, kārāpentassa pāhiṇi;</p>
  4854. <p class="gathalast">Ambaṃ visena yojetvā, ṭhapetvā ambamatthake.</p>
  4855. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  4856. <p class="gatha1"> Tassā putto sahagato, uparājena bālako;</p>
  4857. <p class="gathalast">Bhājane vivaṭeyeva, taṃ ambaṃ khādiyā’mari.</p>
  4858. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  4859. <p class="gatha1"> Uparājā tatoyeva, sadāra bala vāhano;</p>
  4860. <p class="gathalast">Rakkhihuṃ sakamattānaṃ, rohaṇā’bhimukho agā.</p>
  4861. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  4862. <p class="gatha1"> Yaṭṭhālaya vihārasmiṃ, mahesī tassa gabbhinī;</p>
  4863. <p class="gathalast">Puttaṃ janesi so tassa, bhātu nāma makārayi.</p>
  4864. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  4865. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0124"></a> gantvā rohaṇaṃ so,</p>
  4866. <p class="gatha2">Issaro rohaṇe’khilo;</p>
  4867. <p class="gatha3">Mahā bhāgo mahā gāme,</p>
  4868. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāresi khattiyo.</p>
  4869. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  4870. <p class="gatha1"> Kāresi so nāgamahā-vihāraṃ sakanāmakaṃ;</p>
  4871. <p class="gathalast">Uddhakandarakādī ca, pihāre kārayī bahū.</p>
  4872. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  4873. <p class="gatha1"> Yaṭṭhālaya katisso so, tassa putto tadaccaye;</p>
  4874. <p class="gathalast">Hattheva rajjaṃ kāresi, tassa putto’bhayo tathā.</p>
  4875. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  4876. <p class="gatha1"> Goṭṭhābhayasuto kāka-vaṇṇatissoti vissuho;</p>
  4877. <p class="gathalast">Tadaccaye tattha rajjaṃ, so akāresi khattiyo.</p>
  4878. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  4879. <p class="gatha1"> Vihāradevi nāmā’si, mahesī tassa rājino;</p>
  4880. <p class="gathalast">Saddhassa saddhāsampannā, dhītā kalyāṇi rājino.</p>
  4881. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  4882. <p class="gatha1"> Kalyāṇiyaṃ narindo hi, tisso nāmāsi khattiyo;</p>
  4883. <p class="gathalast">Devisaññogajanita-ko potassa kaniṭṭhako.</p>
  4884. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  4885. <p class="gatha1"> Bhīto tato palāyitvā, ayyauttiya nāmako;</p>
  4886. <p class="gathalast">Aññattha vasi so deso, tena taṃ nāmako ahu.</p>
  4887. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  4888. <p class="gatha1"> Datvā rahassalekhaṃ so, bhikkhuvesadharaṃ naraṃ;</p>
  4889. <p class="gathalast">Pāhesi deviyā gantvā, rājadvāre ṭhito tuso.</p>
  4890. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  4891. <p class="gatha1"> Rāja gehe arahatā, bhuñjamānena sabbadā;</p>
  4892. <p class="gathalast">Aññāyamāno therena, rañño gharamupāgami.</p>
  4893. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  4894. <p class="gatha1"> Therena saddhiṃ bhuñjitvā, rañño saha viniggame;</p>
  4895. <p class="gathalast">Pātesi bhūmiyaṃ lekhaṃ, pekkhamānāya deviyā.</p>
  4896. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  4897. <p class="gatha1"> Saddena tena rājānaṃ, nivattitvā vilokayaṃ;</p>
  4898. <p class="gathalast">Ñatvāna lekhasandesaṃ, kuddho therassa dummati.</p>
  4899. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  4900. <p class="gatha1"> Theraṃ taṃ purisaṃ tañca, mārāpetvāna kodhasā;</p>
  4901. <p class="gathalast">Samuddasmiṃ khipāpesi, kujjhitvā tena devatā.</p>
  4902. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  4903. <p class="gatha1"> Samuddeno’ttharā pesuṃ, taṃ desaṃ sotubhūpati;</p>
  4904. <p class="gathalast">Attano dhītaraṃ yuddhaṃ, deviṃ nāma surupiniṃ.</p>
  4905. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  4906. <p class="gatha1"> Likhitvā rājadhītāti, sovaṇṇakkhaliyā lahuṃ;</p>
  4907. <p class="gathalast">Nisīdāpiya tattheva, samuddasmiṃ vissajjayi.</p>
  4908. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  4909. <p class="gatha1"> Okkantaṃ <a name="M0.0125"></a> taṃ tato laṃke-kākavaṇṇo mahīpati;</p>
  4910. <p class="gathalast">Abhisecayi tenā’si, vihāropapadavhayā.</p>
  4911. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  4912. <p class="gatha1"> Tissa mahāvihārañca, tathā cittalapabbataṃ;</p>
  4913. <p class="gathalast">Gamitthavāliṃ kuṭāliṃ, vihāre evamādike.</p>
  4914. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  4915. <p class="gatha1"> Kāretvā supasannena, manasāratanattaye;</p>
  4916. <p class="gathalast">Upaṭṭhahi tadā saṅghaṃ, paccayehi catūhi so.</p>
  4917. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  4918. <p class="gatha1"> Koṭipabbata nāmamhi, vihāre sīlavattimā;</p>
  4919. <p class="gathalast">Tadā ahu sāmaṇero, nānāpuññakaro sadā.</p>
  4920. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  4921. <p class="gatha1"> Sukhenārohaṇatthāya, akāsa cetiyaṅgaṇe;</p>
  4922. <p class="gathalast">Ṭhapesi tīṇi pāsāṇe, pāsāṇa phalakāni so.</p>
  4923. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  4924. <p class="gatha1"> Adā pānīya dānañca, vattaṃ saṅghassa cā’kari;</p>
  4925. <p class="gathalast">Sadā kilantakāyassa, tassā’bodho mahā ahu.</p>
  4926. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  4927. <p class="gatha1"> Sivikāya kamānetvā, bhikkhavo katavedino;</p>
  4928. <p class="gathalast">Silāpassaya pariveṇe, tissārāme upaṭṭhahuṃ.</p>
  4929. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  4930. <p class="gatha1"> Sadā vihāradevīsā, rājagehe susaṅkhate;</p>
  4931. <p class="gathalast">Purebhattaṃ mahādānaṃ, datvā saṅghassa saññatā.</p>
  4932. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  4933. <p class="gatha1"> Pacchābhattaṃ gandhamālaṃ, bhesajjavasanāni ca;</p>
  4934. <p class="gathalast">Gāhayitvā gatā’rāmaṃ, sakkaroti yathārahaṃ.</p>
  4935. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  4936. <p class="gatha1"> Tadā tatheva katvā sā, saṅghattherassa santike;</p>
  4937. <p class="gathalast">Nisīdi dhammaṃ desento, thero taṃ idha mabravi.</p>
  4938. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  4939. <p class="gatha1"> ‘‘Mahāsampatti tumhehi, laddhā’yaṃ puññakammunā;</p>
  4940. <p class="gathalast">Appamādo’va kātabbo, puññakamme idānipi’’.</p>
  4941. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  4942. <p class="gatha1"> Evaṃ vutte tu sā āha, ‘‘kiṃ sampatti ayaṃ idha;</p>
  4943. <p class="gathalast">Yesaṃ no dārakā natthi, vañjhāsampatti tena no’’.</p>
  4944. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  4945. <p class="gatha1"> Chaḷabhiñño mahāthero, puttalābhamavekkhiya;</p>
  4946. <p class="gathalast">‘‘Gilānaṃ sāmaṇeraṃ taṃ, passadevī’’ti abravi.</p>
  4947. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  4948. <p class="gatha1"> Sā gantvā’sanna maraṇaṃ, sāmaṇeramavoca taṃ;</p>
  4949. <p class="gathalast">‘‘Patthehi mama puttattaṃ, sampattī mahatī hi no’’.</p>
  4950. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  4951. <p class="gatha1"> Na <a name="M0.0126"></a> icchatīti ñatvāna, tadatthaṃ mahatiṃ subhaṃ;</p>
  4952. <p class="gathalast">Pupphapūjaṃ kārayitvā, puna yāci sumedhasā.</p>
  4953. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  4954. <p class="gatha1"> Evampa’nicchamānassa, atthāyu’pāyakovidā;</p>
  4955. <p class="gathalast">Nānā bhesajja vatthāni, saṅghe datvā’tha yācitaṃ.</p>
  4956. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  4957. <p class="gatha1"> Patthesi so rājakulaṃ, sā taṃ ṭhānaṃ anekadhā;</p>
  4958. <p class="gathalast">Alaṅkaritvā vanditvā, yānamāruyha pakkami.</p>
  4959. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  4960. <p class="gatha1"> Tato cuto sāmaṇero, gacchamānāya deviyā;</p>
  4961. <p class="gathalast">Tassā kucchimhi nibbatti, taṃ jāniya nivattisā.</p>
  4962. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  4963. <p class="gatha1"> Rañño taṃ sāsanaṃ datvā, raññā saha punā’gamā;</p>
  4964. <p class="gathalast">Sarīrakiccaṃ kāretvā, sāmaṇerassu’bhopite.</p>
  4965. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  4966. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva pariveṇe, vasantā santamānasā;</p>
  4967. <p class="gathalast">Mahādānaṃ pavattesuṃ, bhikkhusaṅghassa sabbadā.</p>
  4968. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  4969. <p class="gatha1"> Tasse’vaṃ dohaḷo āhi, mahā puññāya mātuyā;</p>
  4970. <p class="gathalast">‘‘Usabhamattaṃ madhugaṇḍaṃ, katvā ussīsake sayaṃ.</p>
  4971. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  4972. <p class="gatha1"> Vāmetarena passena, nipannāsayane subhe;</p>
  4973. <p class="gathalast">Dvādasannaṃ sahassānaṃ, bhikkhūnaṃ dinnasesakaṃ.</p>
  4974. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  4975. <p class="gatha1"> Madhuṃ bhuñjitukāmā’si, atha eḷāra rājino;</p>
  4976. <p class="gathalast">Yodhāna maggayodhassa, sīsacchinnāsidevanaṃ.</p>
  4977. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  4978. <p class="gatha1"> Tasseva sīse ṭhatvāna, pātuñceva akāmayi;</p>
  4979. <p class="gathalast">Anurādha purasseva, uppalakkhettato pana.</p>
  4980. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  4981. <p class="gatha1"> Ānītuppalamālañca, amilā taṃ pilandhituṃ;</p>
  4982. <p class="gathalast">Taṃ devī rājino āha, nemitte pucchi bhūpati.</p>
  4983. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  4984. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā āhu nemittā, ‘‘deviputto nighātiya;</p>
  4985. <p class="gathalast">Damiḷe katve’karajjaṃ, sāsanaṃ jotayissati’’.</p>
  4986. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  4987. <p class="gatha1"> Edisaṃ madhugaṇḍaṃ so, dasseti tassa īdisiṃ;</p>
  4988. <p class="gathalast">Sampattiṃ deti rājā’’ti, ghosāpesi mahīpati.</p>
  4989. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  4990. <p class="gatha1"> Goṭṭhasamuddavelante, madhupuṇṇaṃ nikujjitaṃ;</p>
  4991. <p class="gathalast">Nāvaṃ ñatvāna ācikkhi, rañño janapade naro.</p>
  4992. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  4993. <p class="gatha1"> Rājā <a name="M0.0127"></a> deviṃ tahiṃ netvā, maṇḍapamhi susaṅkhate;</p>
  4994. <p class="gathalast">Yathicchithaṃ tāya madhuṃ, paribhogamakārayi.</p>
  4995. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  4996. <p class="gatha1"> Itare dohaḷe tassā, sampādetuṃ mahīpati;</p>
  4997. <p class="gathalast">Veḷusumana nāmaṃ taṃ, yodhaṃ tattha niyojayi.</p>
  4998. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  4999. <p class="gatha1"> So’nurādhapuraṃ gantvā, rañño maṅgalavājino;</p>
  5000. <p class="gathalast">Gopakena akā mettiṃ, tassa kiccañca sabbadā.</p>
  5001. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  5002. <p class="gatha1"> Tassa vissattha taṃ ñatvā, pātova uppalāna’siṃ;</p>
  5003. <p class="gathalast">Kadambanadiyā tīre, ṭhapetvāna asaṅkito.</p>
  5004. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  5005. <p class="gatha1"> Assaṃ netvā tamāruyha, gaṇhitvāna uppalāna’siṃ;</p>
  5006. <p class="gathalast">Nivedayitvāna attānaṃ, assavegena pakkami.</p>
  5007. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  5008. <p class="gatha1"> Sutvā rājā gahetuṃ taṃ, mahā yodhānapesayi;</p>
  5009. <p class="gathalast">Dutiyaṃ sammathaṃ assaṃ, āruyha sonudhāpitaṃ.</p>
  5010. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  5011. <p class="gatha1"> So gumbanissito assa-piṭṭheyeva nisīdiya;</p>
  5012. <p class="gathalast">Entassa piṭṭhito tassa, ubbayhā’siṃ pasārayi.</p>
  5013. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  5014. <p class="gatha1"> Assavegenayantassa, sīsaṃ chijja ubhohaye;</p>
  5015. <p class="gathalast">Sīsañcā’dāya sāyaṃ so, mahāgāmamupāgami.</p>
  5016. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  5017. <p class="gatha1"> Dohaḷe te ca sā devī, paribhuñji yathāruci;</p>
  5018. <p class="gathalast">Rājā yodhassa sakkāraṃ, kārāpesi yathārahaṃ.</p>
  5019. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  5020. <p class="gatha1"> Sā devī samaye dhaññaṃ, janayī puttamuttamaṃ;</p>
  5021. <p class="gathalast">Mahārājakule tasmiṃ, ānando ca mahā ahu.</p>
  5022. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  5023. <p class="gatha1"> Tassa puññānubhāvena, tadaheva upāgamuṃ;</p>
  5024. <p class="gathalast">Nānāratanasampuṇṇā, sattanāvā tato tato.</p>
  5025. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  5026. <p class="gatha1"> Tasseva puññatejena, chaddantakulato karī;</p>
  5027. <p class="gathalast">Hatthicchāpaṃ āharitvā, ṭhapetvā idha pakkami.</p>
  5028. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  5029. <p class="gatha1"> Taṃ titthasaratīramhi, disvā gumbantare ṭhitaṃ;</p>
  5030. <p class="gathalast">Kaṇḍulavho bālisiko, rañño ācikkhi tāvade.</p>
  5031. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  5032. <p class="gatha1"> Pesetvā’cariye rājā, tamāṇāpiya posayi;</p>
  5033. <p class="gathalast">Kaṇḍulo iti ñāyittha, diṭṭhattā kaṇḍulena so.</p>
  5034. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  5035. <p class="gatha1"> ‘‘Suvaṇṇabhājanādīnaṃ<a name="M0.0128"></a>, puṇṇā nāvā idhāgatā’’;</p>
  5036. <p class="gathalast">Iti rañño nivedasuṃ, rājā tānā’harāpayi.</p>
  5037. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  5038. <p class="gatha1"> Puttassa nāmakaraṇe, maṅgalamhi mahīpati;</p>
  5039. <p class="gathalast">Dvādasa sahassasaṅkhaṃ, bhikkhusaṅghaṃ nimantiya.</p>
  5040. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  5041. <p class="gatha1"> Evaṃ cintesi ‘‘yadime, putto laṃkātale’khile;</p>
  5042. <p class="gathalast">Rajjaṃ gahetvā sambuddha-sāsanaṃ jotayissati.</p>
  5043. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  5044. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttarasahassañca, bhikkhavo pavisantu ca;</p>
  5045. <p class="gathalast">Sabbe te uddhapattañca, cīvaraṃ pārapantu ca.</p>
  5046. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  5047. <p class="gatha1"> Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, ummāranto ṭhapentu ca;</p>
  5048. <p class="gathalast">Ekacchattayutaṃ dhamma-karaṇaṃ nīharantu ca.</p>
  5049. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  5050. <p class="gatha1"> Gotamo nāma thero ca, patiggaṇhātu puttakaṃ;</p>
  5051. <p class="gathalast">So ca saraṇasikkhā yo, detu’’ sabbaṃ tathā ahu.</p>
  5052. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  5053. <p class="gatha1"> Sabbaṃ nimittaṃ disvāna, tuṭṭhacitto mahīpati;</p>
  5054. <p class="gathalast">Datvā saṅghassa pāyāsaṃ, nāmaṃ puttassa kārayi.</p>
  5055. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  5056. <p class="gatha1"> Mahāgāme nāyakattaṃ, pitunāmañca ekato;</p>
  5057. <p class="gathalast">Ubho katvāna ekajjhaṃ, gāmaṇiabhayo iti.</p>
  5058. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  5059. <p class="gatha1"> Mahāgāmaṃ pavisitvā, navame divase tato;</p>
  5060. <p class="gathalast">Saṅgamaṃ deviyā kāsi, tena gabbhamagaṇhi sā.</p>
  5061. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  5062. <p class="gatha1"> Kāle jātaṃ sutaṃ rājā, tissanāmaṃ akārayi;</p>
  5063. <p class="gathalast">Mahatā parihārena, ubhato vaḍḍhiṃsu dārakā.</p>
  5064. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  5065. <p class="gatha1"> Sitthappavesamaṅgala-kāle dvinnampi sādaro;</p>
  5066. <p class="gathalast">Bhikkhusatānaṃ pañcanaṃ, dāpayitvāna pāyasaṃ.</p>
  5067. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  5068. <p class="gatha1"> Tehi upaḍḍhe bhuttamhi, gahetvā thokathokakaṃ;</p>
  5069. <p class="gathalast">Sovaṇṇasarakene’saṃ, deviyā saha bhūpati.</p>
  5070. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  5071. <p class="gatha1"> ‘‘Sambuddhasāsanaṃ tumhe, yadi chaḍḍetha puttakā;</p>
  5072. <p class="gathalast">Mā jīratu kucchigataṃ, idaṃ vo’’ti apāpayi.</p>
  5073. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  5074. <p class="gatha1"> Viññāya bhāsitatthaṃ te, ubho rājakumārakā;</p>
  5075. <p class="gathalast">Pāyāsaṃ taṃ abhuñjiṃsu, tuṭṭhacittā’mataṃ viya.</p>
  5076. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  5077. <p class="gatha1"> Dasa dvādasavassesu, tesu vīmaṃsanatthiko;</p>
  5078. <p class="gathalast">Tatheva bhikkhū bhojetvā, tesaṃ ucchiṭṭhamodanaṃ.</p>
  5079. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  5080. <p class="gatha1"> Gāhayitvā <a name="M0.0129"></a> taṭṭakena, ṭhapāpetvā tadantike;</p>
  5081. <p class="gathalast">Tibhāgaṃ kārayitvāna, idha māha mahīpati.</p>
  5082. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  5083. <p class="gatha1"> ‘‘Kuladevatānaṃ no tātā, bhikkhūnaṃ vimukhā mayaṃ;</p>
  5084. <p class="gathalast">Na hessāmā’’ti cintetvā, bhāgaṃ bhuñjathi’manti ca.</p>
  5085. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  5086. <p class="gatha1"> ‘‘Dve bhātaro mayaṃ niccaṃ, aññamaññamadūbhakā;</p>
  5087. <p class="gathalast">Bhavissāmā’’ti cintetvā, bhāgaṃ bhuñjithi’manti ca.</p>
  5088. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  5089. <p class="gatha1"> Amataṃ viya bhuñjiṃsu, te dve bhāge ubhopi ca;</p>
  5090. <p class="gathalast">‘‘Na yujjhissāma damiḷehi’’, iti bhuñjathi’maṃ iti.</p>
  5091. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  5092. <p class="gatha1"> Evaṃ vuttetu tisso so, pāṇinā khipi bhojanaṃ;</p>
  5093. <p class="gathalast">Gāmaṇibhattapiṇḍaṃ tu, khipitvā sayanaṃ gato.</p>
  5094. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  5095. <p class="gatha1"> Saṃkucitvā hatthapādaṃ, nipajji sayena sayaṃ;</p>
  5096. <p class="gathalast">Devī gantvā tosayantī, gāmaṇiṃ etadabravi.</p>
  5097. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  5098. <p class="gatha1"> Pasāritaṅgo sayane, kiṃ nasesi sukhaṃ suta;</p>
  5099. <p class="gathalast">‘‘Gaṅgāpāramhi damīḷā, ito goṭṭhamahodadhi.</p>
  5100. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  5101. <p class="gatha1"> Kathaṃ pasāritaṅgo’haṃ, nipajjāmī’ti so bravi;</p>
  5102. <p class="gathalast">Sutvāna tassādhippāyaṃ, tuṇhī āsi mahīpati.</p>
  5103. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  5104. <p class="gatha1"> So kamenā’bhivaḍḍhanto, ahu soḷasavassiko;</p>
  5105. <p class="gathalast">Puññavā yasavā dhīmā, tejo balaparakkamo.</p>
  5106. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  5107. <p class="gatha1"> Calācalāyaṃ gatiyañhi pāṇino,</p>
  5108. <p class="gatha2">Upenti puññena yathāruciṃ gatiṃ;</p>
  5109. <p class="gatha3">Itīti mantetvā satataṃ mahādaro,</p>
  5110. <p class="gathalast">Bhaveyya puññapacayamhi buddhimāti.</p>
  5111. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  5112. <p class="centered">Gāmaṇikumārasūti nāma</p>
  5113. <p class="centered">Bāvīsatimo paricchedo.</p>
  5114. <p class="chapter">Tevīsatima pariccheda</p>
  5115. <p class="subhead">Yodhalābho</p>
  5116. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  5117. <p class="gatha1"> Balalakkhaṇarūpeti<a name="M0.0130"></a>,</p>
  5118. <p class="gatha2">Tejojavaguṇehi ca;</p>
  5119. <p class="gatha3">Aggo hutvā mahākāyo,</p>
  5120. <p class="gathalast">So ca kaṇḍūlavāraṇo.</p>
  5121. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  5122. <p class="gatha1"> Nandīmitto suranimilo, mahāsoṇo goṭṭhayimbaro;</p>
  5123. <p class="gathalast">Theraputtābhayo bharaṇo, veḷusumano tatheva ca.</p>
  5124. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  5125. <p class="gatha1"> Khañjadevo phussadevo, labhiyya vasabhopi ca;</p>
  5126. <p class="gathalast">Ete dasa mahāyodhā, tassā’hesuṃ mahabbalā.</p>
  5127. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  5128. <p class="gatha1"> Ahu eḷārarājassa, mitto nāma camūpati;</p>
  5129. <p class="gathalast">Tassa kammantagāmamhi, pācīnakhaṇḍarājiyā.</p>
  5130. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  5131. <p class="gatha1"> Cittapabbatasāmantā, ahu bhaginiyā suto;</p>
  5132. <p class="gathalast">Kosohitavatthaguyho, mātulasseva nāmato.</p>
  5133. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  5134. <p class="gatha1"> Dūrampi parisappantaṃ, daharaṃ taṃ kumārakaṃ;</p>
  5135. <p class="gathalast">Ābajjha nandiyā kaṭyaṃ, nisadamhi abandhisu.</p>
  5136. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  5137. <p class="gatha1"> Nisadaṃ kaḍḍhato tassa, bhūmiyaṃ parisappato;</p>
  5138. <p class="gathalast">Ummārātikkame nandi, sā chajjati yato tato.</p>
  5139. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  5140. <p class="gatha1"> Nandimittoti ñāyittha, dasanāgabalo ahu;</p>
  5141. <p class="gathalast">Vuddho nagaramāgamma, so upaṭṭhāsi mātulaṃ.</p>
  5142. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  5143. <p class="gatha1"> Thūpādīsu asakkāraṃ, karonto damiḷe tadā;</p>
  5144. <p class="gathalast">Ūruṃ akkammapādena, hatthena itaraṃ tuso.</p>
  5145. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  5146. <p class="gatha1"> Gahetvā sampadāletvā, bahikkhapatiṃ thāmavā;</p>
  5147. <p class="gathalast">Devā antaradhāpenti, tena khittaṃ kaḷevaraṃ.</p>
  5148. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  5149. <p class="gatha1"> Damiḷānaṃ khayaṃ disvā, rañño ārocayiṃ sutaṃ;</p>
  5150. <p class="gathalast">‘‘Sahoṭṭaṃ gaṇhathetaṃ’’ti, vuttaṃ kātuṃ na sakkhisuṃ.</p>
  5151. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  5152. <p class="gatha1"> Cintesi <a name="M0.0131"></a> nandimitto so, ‘‘evampi karato mama;</p>
  5153. <p class="gathalast">Janakkhayo kevalañhi, natthi sāsanajotanaṃ.</p>
  5154. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  5155. <p class="gatha1"> Rohaṇe khattiyā santi, pasannaṃ ratanattaye;</p>
  5156. <p class="gathalast">Tattha katvā rājasevaṃ, gaṇhitvā damiḷe’khile.</p>
  5157. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  5158. <p class="gatha1"> Rajjaṃ datvā khattiyānaṃ, jotessaṃ buddhasāsanaṃ’’;</p>
  5159. <p class="gathalast">Iti gantvā gāmaṇissa, taṃ kumārassa sāvayi.</p>
  5160. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  5161. <p class="gatha1"> Mātuyā mantayitvā so, sakkāraṃ tassa kārayi;</p>
  5162. <p class="gathalast">Sakkato nandimitto so, yodho vasi tadantike.</p>
  5163. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  5164. <p class="gatha1"> Kākavaṇṇo tissarājā, vāretuṃ damiḷisadā;</p>
  5165. <p class="gathalast">Mahāgaṅgāya titthesu, rakkhaṃ sabbesu kārayi.</p>
  5166. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  5167. <p class="gatha1"> Ahu dīghābhayo nāma, rañño’ñña bhariyā suto;</p>
  5168. <p class="gathalast">Kacchakatitthe gaṅgāya, tena rakkhamakārayi.</p>
  5169. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  5170. <p class="gatha1"> So rakkhākaraṇatthāya, samantā yojanadvaye;</p>
  5171. <p class="gathalast">Mahākulamhā ekekaṃ, puttaṃ āṇāpayi tahiṃ.</p>
  5172. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  5173. <p class="gatha1"> Koṭṭhivāle janapade, gāme khaṇḍakaviṭṭhike;</p>
  5174. <p class="gathalast">Sattaputto kulapati, saṅgho nāmā’si issaro.</p>
  5175. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  5176. <p class="gatha1"> Tassāpi dhūtaṃ pāhesi, rājaputto sutatthiko;</p>
  5177. <p class="gathalast">Sattamo nimilo nāma, dasahatthibalo suto.</p>
  5178. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  5179. <p class="gatha1"> Tassa akammasīlattā, khīyantā chapi bhātaro;</p>
  5180. <p class="gathalast">Rocayuṃ tassa gamanaṃ, na tu mātā pitā pana.</p>
  5181. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  5182. <p class="gatha1"> Kujjhitvā sesabhātūnaṃ, pātoyeva tiyojanaṃ;</p>
  5183. <p class="gathalast">Gantvā suraggameyeva, rājaputtaṃ apassiso.</p>
  5184. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  5185. <p class="gatha1"> So taṃ vimaṃsanatthāya, dūre kicce niyojayi;</p>
  5186. <p class="gathalast">Cetiya pabbatā sanne, dvāra maṇḍalagāmake.</p>
  5187. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  5188. <p class="gatha1"> Brāhmaṇo kuṇḍalo nāma, vijja te me sahāyako;</p>
  5189. <p class="gathalast">Samuddapāre bhaṇḍāni, tassa vijjanti santike.</p>
  5190. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  5191. <p class="gatha1"> Gantvā taṃ tena dinnāni, bhaṇḍakāni idhā’hara;</p>
  5192. <p class="gathalast">Iti vatvāna bhojetvā, lekhaṃ datvā vissajjayi.</p>
  5193. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  5194. <p class="gatha1"> Tato nava yojanañhi, anurādhapuraṃ idaṃ;</p>
  5195. <p class="gathalast">Pubbaṇheyeva gantvāna, so taṃ brāhmaṇa maddasa.</p>
  5196. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  5197. <p class="gatha1"> ‘‘Nhatvā <a name="M0.0132"></a> vāpiyaṃ tāta, ehī’’ti āha brāhmaṇo;</p>
  5198. <p class="gathalast">Idhā’nāgata pubbattā, nhatvāna tissavāpiyaṃ.</p>
  5199. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  5200. <p class="gatha1"> Mahābodhiñca pūjetvā, thūpārāme ca cetiyaṃ;</p>
  5201. <p class="gathalast">Nagaraṃ pavisitvāna, passitvā sakalaṃ puraṃ.</p>
  5202. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  5203. <p class="gatha1"> Āpaṇā gandhamādāya, uttara dvārato tato;</p>
  5204. <p class="gathalast">Nikkhammuppala khettamhā, gahetvā uppalāni ca.</p>
  5205. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  5206. <p class="gatha1"> Upāgami brāhmaṇaṃ taṃ, puṭṭho tenā’ha so gatiṃ;</p>
  5207. <p class="gathalast">Sutvā so brāhmaṇo tassa, pubbāgamamidhāgamaṃ.</p>
  5208. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  5209. <p class="gatha1"> Vimhito cintayī evaṃ, ‘‘purisā jānīyo ayaṃ;</p>
  5210. <p class="gathalast">Sace jāneyya eḷāro, imaṃ hatthe karissati.</p>
  5211. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  5212. <p class="gatha1"> Tasmā’yaṃ damiḷā’sanne, vāsetuṃ neva arahati;</p>
  5213. <p class="gathalast">Rājaputtassa pituno, santike vāsamarahati’’.</p>
  5214. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  5215. <p class="gatha1"> Eva mevaṃ likhitvāna, lekhaṃ tassa samappayi;</p>
  5216. <p class="gathalast">Puṇṇavaḍḍhana vatthāni, paṇṇākāre bahūpi ca.</p>
  5217. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  5218. <p class="gatha1"> Datvā taṃ bhojayitvā ca, pesesī sakhisantikaṃ;</p>
  5219. <p class="gathalast">So vaḍḍhamānacchāyāyaṃ, gatvā rājasutanti kaṃ.</p>
  5220. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  5221. <p class="gatha1"> Lekhañca paṇṇākāre ca, rājaputtassa appayi;</p>
  5222. <p class="gathalast">Tuṭṭho āha ‘‘sahassena, pasādetha ima’’nti so.</p>
  5223. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  5224. <p class="gatha1"> Issaṃ kariṃsu tassa’ññe, rājaputtassa sevakā;</p>
  5225. <p class="gathalast">So taṃ dasasahassena, pasādāpesi dārakaṃ.</p>
  5226. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  5227. <p class="gatha1"> Tassa kesaṃ likhāpetvā, gaṅgāyeva nahāpiya;</p>
  5228. <p class="gatha2">Puṇṇavaḍḍhana vatthayugaṃ, gandhamālañca sundaraṃ;</p>
  5229. <p class="gathalast">Acchādetvā vilimpetvā, maṇḍayitvā surūpakaṃ.</p>
  5230. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  5231. <p class="gatha1"> Sīsaṃ dukūlapaṭṭena, veṭhayitvā upānayuṃ;</p>
  5232. <p class="gathalast">Attano parihārena, bhattaṃ tassa adāpayi.</p>
  5233. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  5234. <p class="gatha1"> Attano dasasahassa-agghanasayanaṃ subhaṃ;</p>
  5235. <p class="gathalast">Sayanatthaṃ adāpesi, tassa yodhassa khattiyo.</p>
  5236. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  5237. <p class="gatha1"> So <a name="M0.0133"></a> sabbaṃ ekato katvā, netvā mātāpitantikaṃ;</p>
  5238. <p class="gathalast">Mātuyā dasasahassaṃ, sayanaṃ pituno adā.</p>
  5239. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  5240. <p class="gatha1"> Taṃyeva rattiṃ āgantvā, rakkhaṭhāne addassayi;</p>
  5241. <p class="gathalast">Pabhāte rājaputto taṃ, sutvā tuṭṭhamano ahu.</p>
  5242. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  5243. <p class="gatha1"> Datvā paricchadaṃ tassa, parivārajanaṃ tathā;</p>
  5244. <p class="gathalast">Datvā dasasahassānī, pesesi pitusantikaṃ.</p>
  5245. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  5246. <p class="gatha1"> Yodho dasasahassāni, netvā mātāpitantikaṃ;</p>
  5247. <p class="gathalast">Tesaṃ datvā kākavaṇṇa-tisso rājā mupāgami.</p>
  5248. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  5249. <p class="gatha1"> So gāmaṇikumārassa, tamappesi mahīpati;</p>
  5250. <p class="gathalast">Sakkato suranimilo, yodho vasi tadantike.</p>
  5251. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  5252. <p class="gatha1"> Kuṭumbarikaṇṇikāyaṃ,</p>
  5253. <p class="gatha2">Hundarīvāpi gāmake;</p>
  5254. <p class="gatha3">Tisassa aṭṭhamo putto,</p>
  5255. <p class="gathalast">Ahosi soṇa nāmako.</p>
  5256. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  5257. <p class="gatha1"> Sattavassikakālepi, tālagacche aluñci so;</p>
  5258. <p class="gathalast">Dasa vassikakālamhi, tāle luñcimahabbalo.</p>
  5259. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  5260. <p class="gatha1"> Kāle na so mahāsoṇo,</p>
  5261. <p class="gatha2">Dasa hatthi balo ahu;</p>
  5262. <p class="gatha3">Rājā taṃ tādisaṃ sutvā,</p>
  5263. <p class="gathalast">Gahetvā pitusantikā.</p>
  5264. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  5265. <p class="gatha1"> Gāmaṇissa kumārassa, adāsi posanatthiko;</p>
  5266. <p class="gathalast">Tena so laddhasakkāro, yodho vasi tadantike.</p>
  5267. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  5268. <p class="gatha1"> Girināme janapade, gāme nicchelaviṭṭhike;</p>
  5269. <p class="gathalast">Dasahatthibalo āsi, mahānāgassa atrajo.</p>
  5270. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  5271. <p class="gatha1"> Lakuṇṭakasarīrattā, ahu goṭṭhaka nāmako;</p>
  5272. <p class="gathalast">Karonti keḷiparihāsaṃ, tassa jeṭṭhā cha bhātaro.</p>
  5273. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  5274. <p class="gatha1"> Te gantvā māsakhettatthaṃ, koṭṭayitvā mahāvanaṃ;</p>
  5275. <p class="gathalast">Tassa bhāgaṃ ṭhapetvāna, gantvā tassa nivedayuṃ.</p>
  5276. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  5277. <p class="gatha1"> So <a name="M0.0134"></a> gantvā taṃ khaṇaṃyeva, rukkhe imbarasaññite;</p>
  5278. <p class="gathalast">Luñcitvāna samaṃ katvā, bhūmiṃ gantvā nivedayi.</p>
  5279. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  5280. <p class="gatha1"> Gantvāna bhātaro tassa, disvā kammanta mabbhutaṃ;</p>
  5281. <p class="gathalast">Tassa kammaṃ kittayantā, āgacchiṃsu tadantikaṃ.</p>
  5282. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  5283. <p class="gatha1"> Tadupādāya so āsi, goṭṭhayimbaranāmako;</p>
  5284. <p class="gathalast">Tatheva rājā pāhesi, tambi gāmaṇisantikaṃ.</p>
  5285. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  5286. <p class="gatha1"> Koṭipabbatasāmantā, kittigāmamhi issaro;</p>
  5287. <p class="gathalast">Rohaṇo nāma gahapati, jātaṃ puttakamattano.</p>
  5288. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  5289. <p class="gatha1"> Samāna nāmaṃ kāresi, goṭṭhakāhayarājino;</p>
  5290. <p class="gathalast">Dārako so balī āsi, dasadvādasavassiko.</p>
  5291. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  5292. <p class="gatha1"> Asakkuṇeyyapāsāṇe, uddhattuṃ catupañcahi;</p>
  5293. <p class="gathalast">Kīḷamāno khipi tadā, so kīḷāguḷake viya.</p>
  5294. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  5295. <p class="gatha1"> Tassa soḷasavassassa, pitā gadamakārayi;</p>
  5296. <p class="gathalast">Aṭṭhatiṃsaṅgulavaṭṭaṃ, soḷasahatthadīghakaṃ.</p>
  5297. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  5298. <p class="gatha1"> Kālānaṃ nāḷikerānaṃ,</p>
  5299. <p class="gatha2">Khandhe āhacca tāya so;</p>
  5300. <p class="gatha3">Te pātayitvā teneva,</p>
  5301. <p class="gathalast">Yo dho so pākaṭo ahu.</p>
  5302. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  5303. <p class="gatha1"> Tatheva rājā pāhesi, tampi gāmaṇisantike;</p>
  5304. <p class="gathalast">Upaṭṭhāko mahāsumma-therassā’si pitā pana.</p>
  5305. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  5306. <p class="gatha1"> So mahāsummatherassa, dhammaṃ sutvā kuṭumbiko;</p>
  5307. <p class="gathalast">Sotāpattiphalaṃ patto, vihāre koḷapabbate.</p>
  5308. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  5309. <p class="gatha1"> Sotu sañjātasaṃvego, ārocetvāna rājino;</p>
  5310. <p class="gathalast">Datvā kuṭumbaṃ puttassa, pabbaji therasantike.</p>
  5311. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  5312. <p class="gatha1"> Bhāvanaṃ anuyuñjitvā, arahattamapāpuṇi;</p>
  5313. <p class="gathalast">Putto tena’ssa paññāyi, theraputtābhayo iti.</p>
  5314. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  5315. <p class="gatha1"> Kappakandaragāmamhi, kumārassa suto ahu;</p>
  5316. <p class="gathalast">Bharaṇo nāma so kāle, dasadvādasavassike.</p>
  5317. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  5318. <p class="gatha1"> Dārakehi <a name="M0.0135"></a> vanaṃ gantvā’-nubandhitvā sase bahū;</p>
  5319. <p class="gathalast">Pādena paharitvāna, dvikhaṇḍaṃ bhūmiyaṃ khipi.</p>
  5320. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  5321. <p class="gatha1"> Gāmikehi vanaṃ gantvā, soḷasavassiko pana;</p>
  5322. <p class="gathalast">Tatheva pātesi lahuṃ, miga gokaṇṇasūkare.</p>
  5323. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  5324. <p class="gatha1"> Bharaṇo so mahāyodho,</p>
  5325. <p class="gatha2">Teneva pākaṭo ahu;</p>
  5326. <p class="gatha3">Tatheva rājā vāsesi,</p>
  5327. <p class="gathalast">Tampi gāmaṇisantike.</p>
  5328. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  5329. <p class="gatha1"> Girigāme janapade, kuṭumbiyaṅgaṇagāmake;</p>
  5330. <p class="gathalast">Kuṭumpivasabho nāma, ahosi tattha sammato.</p>
  5331. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  5332. <p class="gatha1"> Veḷo janapado tassa, sumano giribhojako;</p>
  5333. <p class="gathalast">Sahāyassa sute jāte, paṇṇākārapurassarā.</p>
  5334. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  5335. <p class="gatha1"> Gantvā ubho sakaṃ nāmaṃ, dārakassa akārayuṃ;</p>
  5336. <p class="gathalast">Taṃ vuddhaṃ attano gehe, vāsesi siribhojako.</p>
  5337. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  5338. <p class="gatha1"> Tasse’ko sindhavo posaṃ, kañcinā rohituṃ adā;</p>
  5339. <p class="gathalast">Disvā tu veḷusumanaṃ, ayaṃ arohako mama.</p>
  5340. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  5341. <p class="gatha1"> Anurūpo’ti cintetvā,</p>
  5342. <p class="gatha2">Pahaṭṭho hesitaṃ akā;</p>
  5343. <p class="gatha3">Taṃ ñatvā bhojako ‘‘assaṃ,</p>
  5344. <p class="gathalast">Ārohā’’ti tamāhaso.</p>
  5345. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  5346. <p class="gatha1"> So assaṃ āruhitvā taṃ, sīghaṃ dhāvayi maṇḍale;</p>
  5347. <p class="gathalast">Maṇḍale sakale asso, ekābaddho adissi so.</p>
  5348. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  5349. <p class="gatha1"> Nisīdi dhāvato ca’ssa, vassahāro’va piṭṭhiyaṃ;</p>
  5350. <p class="gathalast">Mocetipi uttariyaṃ, bandhatipi anādaro.</p>
  5351. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  5352. <p class="gatha1"> Taṃ disvā parisā sabbā, ukkuṭṭhiṃ sampavattayi;</p>
  5353. <p class="gathalast">Datvā dasasahassāni, tassa so giribhojako.</p>
  5354. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  5355. <p class="gatha1"> Rājānucchaviko’yaṃti, haṭṭho rañño adāsi taṃ;</p>
  5356. <p class="gathalast">Rājā taṃ veḷusumanaṃ, attanoyeva santike.</p>
  5357. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  5358. <p class="gatha1"> Kāretvā <a name="M0.0136"></a> tassa sakkāraṃ, vāsesi bahumānayaṃ;</p>
  5359. <p class="gathalast">Nakulanagarakaṇṇikāyaṃ, gāme mahinda doṇike.</p>
  5360. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  5361. <p class="gatha1"> Abhayassa’ntime putto, devonāmā’si thāmavā;</p>
  5362. <p class="gathalast">Īsakaṃ pana khañjattā, khañjadevoti taṃ viduṃ.</p>
  5363. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  5364. <p class="gatha1"> Migamaṃ gāmavāsīhi, saha gantvāna so tadā;</p>
  5365. <p class="gathalast">Mahise anubandhitvā, mahante uṭṭhituṭṭhite.</p>
  5366. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  5367. <p class="gatha1"> Hatthena pāde gaṇhitvā, bhametvā sīsamatthake;</p>
  5368. <p class="gathalast">Asumha bhūmiṃ cuṇṇeti, tesaṃ aṭṭhīni māṇavo.</p>
  5369. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  5370. <p class="gatha1"> Taṃ pavattiṃ suṇitvāva, khañjadevaṃ mahīpati;</p>
  5371. <p class="gathalast">Vāsesi āharāpetvā, gāmaṇisse’va santike.</p>
  5372. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  5373. <p class="gatha1"> Cittalapabbatā’sanne, gāme kapiṭṭhanāmake;</p>
  5374. <p class="gathalast">Uppalassa suto āsi, phussadevoti nāmako.</p>
  5375. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  5376. <p class="gatha1"> Gantvā saha kumārehi, vihāraṃ so kumārako;</p>
  5377. <p class="gathalast">Bodhiyā pūjitaṃ saṅkhaṃ, ādāya dhamithāmasā.</p>
  5378. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  5379. <p class="gatha1"> Asanīpātasaddova, saddo tassa mahā ahu;</p>
  5380. <p class="gathalast">Ummattā viya āsuṃ te, bhītā sabbepi dārakā.</p>
  5381. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  5382. <p class="gatha1"> Tena so āsi ummāda-phussa devoti pākaṭo;</p>
  5383. <p class="gathalast">Dhanusippaṃ akāresi, tassa vaṃsāgataṃ pitā.</p>
  5384. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  5385. <p class="gatha1"> Saddavedhi vijjuvedhī, vālavedhī ca so ahu;</p>
  5386. <p class="gathalast">Vālukāpuṇṇasakaṭaṃ, baddhadhammasataṃ tathā.</p>
  5387. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  5388. <p class="gatha1"> Asano dumbaramayaṃ, aṭṭhasoḷasaaṅgulaṃ;</p>
  5389. <p class="gathalast">Tathā ayo lohamayaṃ, paṭṭaṃdi caturaṅgali.</p>
  5390. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  5391. <p class="gatha1"> Nibbedhayatikaṇṇena, kaṇḍo tena visajjito;</p>
  5392. <p class="gathalast">Thale aṭṭhusabhaṃ yāti, jale tu usabhaṃ pana.</p>
  5393. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  5394. <p class="gatha1"> Taṃ suṇitvā mahārājā, pavattiṃ pitusantikā;</p>
  5395. <p class="gathalast">Tampi āṇāpayitvāna, gāmaṇimhi avāsayi.</p>
  5396. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  5397. <p class="gatha1"> Tulādhāranagāsanne, vihāravāpi gāmake;</p>
  5398. <p class="gathalast">Mattakuṭumbissa suto, ahu vasabhanāmako.</p>
  5399. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  5400. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0137"></a> sujātasarīrattā, labhiya vasabhaṃ viduṃ;</p>
  5401. <p class="gathalast">So vīsativassuddesamhi, mahākāyabalo ahu.</p>
  5402. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  5403. <p class="gatha1"> Ādāya so katipayo, puriseyeva ārabhi;</p>
  5404. <p class="gathalast">Khettatthiko mahāvāpiṃ, karonto taṃ mahabbalo.</p>
  5405. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  5406. <p class="gatha1"> Dasahi dvādasahi vā, vahitabbe dhurehipi;</p>
  5407. <p class="gathalast">Vahanto paṃsupiṇḍe so, lahuṃ vāpiṃ samāpayi.</p>
  5408. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  5409. <p class="gatha1"> Tena so pākaṭo āsi, tampi ādāya bhūmipo;</p>
  5410. <p class="gathalast">Datvā taṃ tassa sakkāraṃ, gāmaṇissa adāsi taṃ.</p>
  5411. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  5412. <p class="gatha1"> Vasabhodakavāroti, kaṃ khettaṃ pākaṭaṃ ahu;</p>
  5413. <p class="gathalast">Evaṃ labhiyāvasabho, vasi gāmaṇisantike.</p>
  5414. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  5415. <p class="gatha1"> Mahāyodhānametesaṃ, dasannampi mahipati;</p>
  5416. <p class="gathalast">Puttassa sakkārasamaṃ, sakkāraṃ kārayi tadā.</p>
  5417. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  5418. <p class="gatha1"> Āmantetvā mahāyodhe, dasāpi ca disampati;</p>
  5419. <p class="gathalast">‘‘Yodhe dasadase’keko, esathā’ti udāhari.</p>
  5420. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  5421. <p class="gatha1"> Te tathevā’nayuṃ yodhe, tesampāha mahīpati;</p>
  5422. <p class="gathalast">Tassa yodhasahassāpi, tatheva pariyesituṃ.</p>
  5423. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  5424. <p class="gatha1"> Tathā tepā’nayuṃ yodhe, tesampāhaṃ mahīpati;</p>
  5425. <p class="gathalast">Punayodhasahassassa, tatheva pariyesituṃ.</p>
  5426. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  5427. <p class="gatha1"> Tathā tepā’nayuṃ yodhe, sabbe sampiṇḍitā tu te;</p>
  5428. <p class="gathalast">Ekādasasahassāni, yodhāsataṃ tathā dasa.</p>
  5429. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  5430. <p class="gatha1"> Sabbe te laddhasakkārā, bhūmipālena sabbadā;</p>
  5431. <p class="gathalast">Gāmaṇiṃ rājaputtaṃ taṃ, vasiṃsu parivāriya.</p>
  5432. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  5433. <p class="gatha1"> Iti sucaritajātabbhutaṃ,</p>
  5434. <p class="gatha2">Suṇiya naro matimā sukhattiko;</p>
  5435. <p class="gatha3">Akusalapathato parammukho,</p>
  5436. <p class="gathalast">Kusalapathe’bhirameyya sabbadāti.</p>
  5437. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  5438. <p class="centered">Yodhalābho nāma</p>
  5439. <p class="centered">Tevīsatimo paricchedo.</p>
  5440. <p class="chapter">Catuvīsatima pariccheda</p>
  5441. <p class="subhead">Dvebhātikayuddhaṃ</p>
  5442. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  5443. <p class="gatha1"> Hatthassa <a name="M0.0138"></a> tharukammassa, kusalo katupāsano;</p>
  5444. <p class="gathalast">So gāmaṇirājasuto, mahāgāme vasī tadā.</p>
  5445. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  5446. <p class="gatha1"> Rājā rājasutaṃ tissaṃ, dīghavāpimhi vāsayi;</p>
  5447. <p class="gathalast">Ārakkhituṃ janapadaṃ, sampanna balavāhanaṃ.</p>
  5448. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  5449. <p class="gatha1"> Kumāro gāmaṇikāle, sampassanto balaṃ sakaṃ;</p>
  5450. <p class="gathalast">‘‘Yujjhissaṃ damiḷehī’’ti, piturañño kathāpayī.</p>
  5451. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  5452. <p class="gatha1"> Rājā taṃ anurakkhanto, ‘‘oragaṅgaṃ alaṃ’’ iti;</p>
  5453. <p class="gathalast">Vāresi yāvatatiyaṃ, so tatheva kathāpayī.</p>
  5454. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  5455. <p class="gatha1"> Pitā me puriso honto, ne’vaṃ vakkhati teni’daṃ;</p>
  5456. <p class="gathalast">Pilandhatūti pesesi, itthālaṅkāramassa so.</p>
  5457. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  5458. <p class="gatha1"> Rājā’ha tassa kujjhitvā, ‘‘karotha hemasaṅkhaliṃ;</p>
  5459. <p class="gathalast">Tāya taṃ bandhayissāmi, nā’ññathā rakkhiyo hi so.</p>
  5460. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  5461. <p class="gatha1"> Palāyitvāna malayaṃ, kujjhitvā pituno agā;</p>
  5462. <p class="gathalast">Duṭṭhattāyeva pitari, āhu taṃ duṭṭhagāmaṇi.</p>
  5463. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  5464. <p class="gatha1"> Rājā’tha ārabhī kātuṃ, mahāmaṅgalacetiyaṃ;</p>
  5465. <p class="gathalast">Niṭṭhite cetiye saṅghaṃ, sannipātayi bhūpati.</p>
  5466. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  5467. <p class="gatha1"> Dvādasā’suṃ sahassāni, bhikkhū cittalapabbatā;</p>
  5468. <p class="gathalast">Tato tato dvādaseva, sahassāni samāgamuṃ.</p>
  5469. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  5470. <p class="gatha1"> Katvāna cetiyamahaṃ, rājā saṅghassa sammukhā;</p>
  5471. <p class="gathalast">Sabbe yodhe samānetvā, kāresi sapathaṃ tadā.</p>
  5472. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  5473. <p class="gatha1"> ‘‘Puttānaṃ kalahaṭṭhānaṃ, na gacchissāma no’’iti;</p>
  5474. <p class="gathalast">Akaṃsu sapathaṃ sabbe, taṃ yuddhaṃ tena nāgamuṃ.</p>
  5475. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  5476. <p class="gatha1"> Catusaṭṭhi vihāre so, kārāpetvā mahīpati;</p>
  5477. <p class="gathalast">Tattakāneva vassāni, ṭhatvā maritahiṃ tadā.</p>
  5478. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  5479. <p class="gatha1"> Rañño <a name="M0.0139"></a> sarīraṃ gāhetvā, channayānena rājini;</p>
  5480. <p class="gathalast">Netvā tissa mahārāmaṃ, taṃ saṅghassa nivedayi.</p>
  5481. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  5482. <p class="gatha1"> Sutvā tissakumāro taṃ, āgantvā dīghavāpito;</p>
  5483. <p class="gathalast">Sarīrakiccaṃ kāretvā, sakkaccaṃ pituno sayaṃ.</p>
  5484. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  5485. <p class="gatha1"> Mātaraṃ kaṇḍulaṃ hatthiṃ, ādiyitvā mahabbalo;</p>
  5486. <p class="gathalast">Bhātubhayā dīghavāpiṃ, agamāsi lahuṃ tato.</p>
  5487. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  5488. <p class="gatha1"> Taṃ pavattiṃ nivedetuṃ, duṭṭhagāmaṇi santikaṃ;</p>
  5489. <p class="gathalast">Lekhaṃ datvā visajjesuṃ, saccemaccā samāgatā.</p>
  5490. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  5491. <p class="gatha1"> So guttahālamāgantvā, tattha cāre visajjiya;</p>
  5492. <p class="gathalast">Mahāgāmamupagantvā, sayaṃ rajje’bhisecayi.</p>
  5493. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  5494. <p class="gatha1"> Mātatthaṃ kaṇḍūlatthañca, bhātulekhaṃ visajjayi;</p>
  5495. <p class="gathalast">Aladdhā yāvatatiyaṃ, yuddhāya samupāgami.</p>
  5496. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  5497. <p class="gatha1"> Ahu dvinnaṃ mahāyuddhaṃ, cūḷaṅgaṇiyapiṭṭhiyaṃ;</p>
  5498. <p class="gathalast">Tattha nekasahassāni, patiṃsu rājino narā.</p>
  5499. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  5500. <p class="gatha1"> Rājā ca tissāmacco ca, vaḷavādīghutunikā;</p>
  5501. <p class="gathalast">Tayoyeva palāyiṃsu, kumāro anubandhite.</p>
  5502. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  5503. <p class="gatha1"> Ubhinnamantare bhikkhū, mantayiṃsu mahīdharaṃ;</p>
  5504. <p class="gathalast">Taṃ disvā ‘‘bhikkhusaṅghassa, kammaṃ’’ iti nivatti so.</p>
  5505. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  5506. <p class="gatha1"> Kappakandaranajjāso, javamālititthamāgato;</p>
  5507. <p class="gathalast">Rājā’ha tissamaccaṃ taṃ, ‘‘chātajjhattā mayaṃ’’iti.</p>
  5508. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  5509. <p class="gatha1"> Suvaṇṇasarake khitta-bhattaṃ nīharitassa so;</p>
  5510. <p class="gathalast">Saṅghe datvā bhuñjanato, kāretvā catubhāgakaṃ.</p>
  5511. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  5512. <p class="gatha1"> ‘‘Ghosehi kāla’’miccā’ha,</p>
  5513. <p class="gatha2">Tisso kālamaghosayi;</p>
  5514. <p class="gatha3">Suṇitvā dibbasotena,</p>
  5515. <p class="gathalast">Rañño sakkhāya dāyako.</p>
  5516. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  5517. <p class="gatha1"> Thero piyaṅgu dīpaṭṭho, theraṃ tattha niyojayi;</p>
  5518. <p class="gathalast">Tissaṃ kuṭumbikasutaṃ, so tattha nabhasā’gamā.</p>
  5519. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  5520. <p class="gatha1"> Tassa tisso karāpatta-ādāyā’dāsi rājino;</p>
  5521. <p class="gathalast">Saṅghassa bhāgaṃ sambhāgaṃ, rājā patte khipāpayi.</p>
  5522. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  5523. <p class="gatha1"> Sambhāgaṃ <a name="M0.0140"></a> khipi tisso ca, sambhāgaṃ vaḷavāpi ca;</p>
  5524. <p class="gathalast">Na icchitassābhāgañca, tisso pattamhi pakkhipi.</p>
  5525. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  5526. <p class="gatha1"> Bhattassa puṇṇapattaṃ taṃ, adātherassa bhūpati;</p>
  5527. <p class="gathalast">Adā gotamatherassa, so gantvā nabhasā lahuṃ.</p>
  5528. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  5529. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ bhuñjamānānaṃ, datvā ālopabhāgaso;</p>
  5530. <p class="gathalast">Pañcasatānaṃ so thero, laddhehi tu tadantikā.</p>
  5531. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  5532. <p class="gatha1"> Bhāgehi pattaṃ pūretvā, ākāse khipi rājino;</p>
  5533. <p class="gathalast">Disvā’ gataṃ gahetvā taṃ, tisso bhojisi bhūpatiṃ.</p>
  5534. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  5535. <p class="gatha1"> Bhuñjitvāna sayañjāpi, vaḷavañca abhojayi;</p>
  5536. <p class="gathalast">Sattāhaṃ cumbaṭaṃ katvā, rājā pattaṃ visajjayi.</p>
  5537. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  5538. <p class="gatha1"> Gantvāna so mahāgāmaṃ, samādāya balaṃ puna;</p>
  5539. <p class="gathalast">Saṭṭhisahassaṃ yuddhāya, gantvā yujjhi sabhātarā.</p>
  5540. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  5541. <p class="gatha1"> Rājā vaḷavamāruyha, tisso kaṇḍūla hatthinaṃ;</p>
  5542. <p class="gathalast">Dve bhātaro samāgañchuṃ, yujjhamānā raṇe tadā.</p>
  5543. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  5544. <p class="gatha1"> Rājā kariṃ karitva’nto, vaḷavāmaṇḍalaṃ akā;</p>
  5545. <p class="gathalast">Tathāpi chiddaṃ no disvā, laṅghā petuṃ matiṃakā.</p>
  5546. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  5547. <p class="gatha1"> Vaḷavaṃ laṅghayitvāna, hatthinaṃ bhātiko’pari;</p>
  5548. <p class="gathalast">Tomaraṃ khipi cammaṃva, yathā chijjati piṭṭhiyaṃ.</p>
  5549. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  5550. <p class="gatha1"> Anekāni sahassāni, kumārassa narātahiṃ;</p>
  5551. <p class="gathalast">Patiṃsu yuddhe yujjhantā, bhijja ceva mahabbalaṃ.</p>
  5552. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  5553. <p class="gatha1"> ‘‘Ārohakassa vekallā, itthī maṃ laṅghayī’’iti;</p>
  5554. <p class="gathalast">Kuddhokarī taṃ cālento, rukkhameka mupāgami.</p>
  5555. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  5556. <p class="gatha1"> Kumāro āruhī rukkhaṃ, hatthī sāmimupāgami;</p>
  5557. <p class="gathalast">Tamāruyha palāyantaṃ, kumāro manubandhi so.</p>
  5558. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  5559. <p class="gatha1"> Pavisitvā vihāraṃ so, mahāthera gharaṃgato;</p>
  5560. <p class="gathalast">Nipajjaheṭṭhā mañcassa, kumāro bhātunobhayā.</p>
  5561. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  5562. <p class="gatha1"> Pasārayi mahāthero, cīvaraṃ tattha mañcake;</p>
  5563. <p class="gathalast">Rājā anupadaṃ gantvā, ‘‘kuhiṃ tisso’’ti pucchatha.</p>
  5564. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  5565. <p class="gatha1"> ‘‘Mañce <a name="M0.0141"></a> tattha mahārāja’’, iti thero avoca taṃ;</p>
  5566. <p class="gathalast">Heṭṭhā mañceti jānitvā, tato nikkhamma bhūpati.</p>
  5567. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  5568. <p class="gatha1"> Samantato vihārassa, rakkhaṃ kārayi taṃ pana;</p>
  5569. <p class="gathalast">Pañcakamhi nipajjetvā, datvā upari cīvaraṃ.</p>
  5570. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  5571. <p class="gatha1"> Mañcapādesu gaṇhitvā, cattāro daharā yatī;</p>
  5572. <p class="gathalast">Matabhikkhuniyāmena, kumāraṃ bahi nīharuṃ.</p>
  5573. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  5574. <p class="gatha1"> Nīyamānantu taṃ ñatvā, idha māha mahīpati;</p>
  5575. <p class="gathalast">‘‘Tissa tvaṃ kuladevatānaṃ, sīse hutvāna niyyāsi.</p>
  5576. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  5577. <p class="gatha1"> Balakkārena gahaṇaṃ, kuladevehi natthi me;</p>
  5578. <p class="gathalast">Guṇaṃ tvaṃ kuladevānaṃ, sareyyāsi kadācipi’’.</p>
  5579. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  5580. <p class="gatha1"> Tatoyeva mahāgāmaṃ, agamāsi mahīpati;</p>
  5581. <p class="gathalast">Āṇāpesi ca tattheva, mātaraṃ mātugāravo.</p>
  5582. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  5583. <p class="gatha1"> [Vassāni aṭṭhasaṭṭhiṃso, aṭṭhā dhammaṭṭhamānaso;</p>
  5584. <p class="gathalast">Aṭṭhasaṭṭhivihāre ca, kārāpesi mahīpati.]</p>
  5585. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  5586. <p class="gatha1"> Nikkhāmito so bhikkhūhi, tissorāja suto pana;</p>
  5587. <p class="gathalast">Dīghavāpiṃ tatoyeva, agama’ññataro viya.</p>
  5588. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  5589. <p class="gatha1"> Kumāro godhagattassa, tissatherassa āha so;</p>
  5590. <p class="gathalast">‘‘Sāparādho ahaṃ bhante, khamāpessāmi bhātaraṃ.</p>
  5591. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  5592. <p class="gatha1"> Veyyāvaccakarā kāraṃ, tissaṃ pañcasatāni ca;</p>
  5593. <p class="gathalast">Bhikkhunamādiyitvā so, thero rāja mupāgami.</p>
  5594. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  5595. <p class="gatha1"> Rājaputtaṃ ṭhapetvāna, thero sopāna matthake;</p>
  5596. <p class="gathalast">Sasaṅgho pāvisi saddho, nisīdāviya bhūmipo.</p>
  5597. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  5598. <p class="gatha1"> Upānayī yāguādiṃ, thero pattaṃ vidhesiso;</p>
  5599. <p class="gathalast">‘‘Kinti vutto’bravi tissaṃ, ādāya agatā’’iti.</p>
  5600. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  5601. <p class="gatha1"> ‘‘Kuhiṃ coro’’ti vutto ca, ṭhitaṭhānaṃ nivedayi;</p>
  5602. <p class="gathalast">Vihāradevī gantvāna, chādiyaṭhāsi puttaka.</p>
  5603. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  5604. <p class="gatha1"> Rājā’ha <a name="M0.0142"></a> theraṃ ‘‘ñāto vo,</p>
  5605. <p class="gatha2">Dāsabhāvo idāni no;</p>
  5606. <p class="gatha3">Sāmaṇeraṃ pesayetha,</p>
  5607. <p class="gathalast">Tumhe me sattavassikaṃ.</p>
  5608. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  5609. <p class="gatha1"> Janakkhayaṃ vināyeva, kalaho na bhaveyya no;</p>
  5610. <p class="gathalast">Rājā saṅghassa doseso, bhaṃghe daṇḍaṃ karissati.</p>
  5611. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  5612. <p class="gatha1"> Hessatā’gatakiccā vo,</p>
  5613. <p class="gatha2">Yāgādiṃ gaṇhāthāti so;</p>
  5614. <p class="gatha3">Datvā taṃ bhikkhusaṅghassa,</p>
  5615. <p class="gathalast">Pakkositvāna bhātaraṃ.</p>
  5616. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  5617. <p class="gatha1"> Tattheva saṅghamajjhamhi, nisinno bhātarā saha;</p>
  5618. <p class="gathalast">Bhuñjitvā ekatoyeva, bhikkhu saṅghaṃ visajjayi.</p>
  5619. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  5620. <p class="gatha1"> Sassakammāni kāretuṃ, tissaṃ tattheva pāhiṇi;</p>
  5621. <p class="gathalast">Sayampi bheriṃ cāretvā, sassakammāni kārayi.</p>
  5622. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  5623. <p class="gatha1"> Iti veramanekavikappacitaṃ,</p>
  5624. <p class="gatha2">Samayanti bahuṃ api sappurisaṃ;</p>
  5625. <p class="gatha3">Iti cintiya kohi naro matimā,</p>
  5626. <p class="gathalast">Na bhaveyya paresu susanta manoti.</p>
  5627. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  5628. <p class="centered">Dvebhātikayuddhaṃ nāma</p>
  5629. <p class="centered">Catuvīsatimo paricchedo.</p>
  5630. <p class="chapter">Pañcavīsatima pariccheda</p>
  5631. <p class="subhead">Duṭṭhagāmaṇi vijayo</p>
  5632. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  5633. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇirājā’tha<a name="M0.0143"></a>, katvāna janasaṅgahaṃ;</p>
  5634. <p class="gathalast">Kunte dhātuṃ nidhāpetvā, sayoggabalavāhano.</p>
  5635. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  5636. <p class="gatha1"> Gantvā tissamahārāmaṃ, vanditvā saṅghamabravi;</p>
  5637. <p class="gathalast">‘‘Pāragaṅgaṃ gamissāmi, jotetuṃ sāsanaṃ ahaṃ.</p>
  5638. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  5639. <p class="gatha1"> Sakkātuṃ bhikkhavo detha, amhehi sahagāmino;</p>
  5640. <p class="gathalast">Maṅgalañceva rakkhā ca, bhikkhūnaṃ dassanaṃ hino.</p>
  5641. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  5642. <p class="gatha1"> Adāsi daṇḍakammatthaṃ, saṅgho pañcasataṃ yatī;</p>
  5643. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghatamādāya, tato nikkhamma bhūpati.</p>
  5644. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  5645. <p class="gatha1"> Sodhāpetvāna malaye, idhāgamanamañjasaṃ;</p>
  5646. <p class="gathalast">Kaṇḍulaṃ hatthimāruyha, yodhehi parivārito.</p>
  5647. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  5648. <p class="gatha1"> Mahatā balakāyena, yuddhāya abhinikkhami;</p>
  5649. <p class="gathalast">Mahāgāmena sambaddhā, senāgā’guttahālakaṃ.</p>
  5650. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  5651. <p class="gatha1"> Mahiyaṅgaṇamāgamma, chattaṃ damiḷamaggahī;</p>
  5652. <p class="gathalast">Ghātetvā damiḷe tattha, āgantvā ambatitthakaṃ.</p>
  5653. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  5654. <p class="gatha1"> Gaṅgā parikhāsampannaṃ, titthambadamiḷaṃ pana;</p>
  5655. <p class="gathalast">Yujjhaṃ catūhi mā sehi, katahatthaṃ mahabbalaṃ.</p>
  5656. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  5657. <p class="gatha1"> Mātaraṃ dassayitvāna, tena lesena aggahi;</p>
  5658. <p class="gathalast">Tatooruyha damiḷe, sattarāje mahabbale.</p>
  5659. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  5660. <p class="gatha1"> Ekāheneva gaṇhitvā, khemaṃ katvā mahabbalo;</p>
  5661. <p class="gathalast">Balassā’dā dhanaṃ tena, khemārāmoti vuccati.</p>
  5662. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  5663. <p class="gatha1"> Mahākoṭṭhantare sobbhe, doṇo gavaramaggahī;</p>
  5664. <p class="gathalast">Hālakole issariyaṃ, nāḷisobbhamhi nāḷikaṃ.</p>
  5665. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  5666. <p class="gatha1"> Dīghābhayagallakamhi, gaṇhi dīghābhayampi ca;</p>
  5667. <p class="gathalast">Kacchipiṭṭhe kapisīsaṃ, catumāsena aggahi.</p>
  5668. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  5669. <p class="gatha1"> Koṭanagare <a name="M0.0144"></a> koṭañca, tato hālavahāṇakaṃ;</p>
  5670. <p class="gathalast">Vahiṭṭhe vahiṭṭhadamiḷaṃ, gāmaṇimhi ca gāmaṇiṃ.</p>
  5671. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  5672. <p class="gatha1"> Kumbhagāmamhi kumbhañca, nandigāmamhi nandikaṃ;</p>
  5673. <p class="gathalast">Gaṇhi khāṇuṃ khāṇugāme, dve tu tambuṇṇame pana.</p>
  5674. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  5675. <p class="gatha1"> Mātulaṃ bhāgineyyañca, tambauṇṇamanāmake;</p>
  5676. <p class="gathalast">Jambucaggahī soso ca, gāmo’hu taṃ tadavhayo.</p>
  5677. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  5678. <p class="gatha1"> ‘‘Ajānitvā sakaṃsenaṃ, ghātenti sajanā’’ iti;</p>
  5679. <p class="gathalast">Sutvāna saccakiriyaṃ, akarī tattha bhūpati.</p>
  5680. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  5681. <p class="gatha1"> Rajjasukhāya vāyāmo, nāyaṃ mama kadācipi;</p>
  5682. <p class="gathalast">Sambuddha sāsanasseva, ṭhapanāya ayaṃ mama.</p>
  5683. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  5684. <p class="gatha1"> Tena saccena mesenā-kāyopagatabhaṇḍikaṃ;</p>
  5685. <p class="gathalast">Jālavaṇṇaṃva hotūti, taṃ tathevatadā ahu.</p>
  5686. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  5687. <p class="gatha1"> Gaṅgātīramhi damiḷā, sabbe ghātitasesakā;</p>
  5688. <p class="gathalast">Vijitaṃ nagaraṃ nāma, saraṇatthāya pāvisuṃ.</p>
  5689. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  5690. <p class="gatha1"> Phāsuke aṅgaṇaṭhāne, khandhāvāraṃ nivesayi;</p>
  5691. <p class="gathalast">Taṃ khandhāvāra… ṭhīti, nāmenā’hosi pākaṭaṃ.</p>
  5692. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  5693. <p class="gatha1"> Vijitanagaragāhatthaṃ, vīmaṃsanto narādhipo;</p>
  5694. <p class="gathalast">Disvā’yantaṃ nandimittaṃ, visajjāpesi kaṇḍulaṃ.</p>
  5695. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  5696. <p class="gatha1"> Gaṇhituṃ āgataṃ hatthiṃ, nandīmitto karehitaṃ;</p>
  5697. <p class="gathalast">Ubho dante pīḷayitvā, ukkuṭikaṃ nisīdayi.</p>
  5698. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  5699. <p class="gatha1"> Hatthinā nandimitto tu, yasmā yattha ayujjhi so;</p>
  5700. <p class="gathalast">Tasmā tattha tato gāmo, hatthiporoti vuccati.</p>
  5701. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  5702. <p class="gatha1"> Vīmaṃsitvā ubho rājā, vijitaṃ nagaraṃ agā;</p>
  5703. <p class="gathalast">Yodhānaṃ dakkhiṇadvāre, saṅgāmo āsi bhiṃsano.</p>
  5704. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  5705. <p class="gatha1"> Puratthimamhi dvāramhi, so veḷusumano pana;</p>
  5706. <p class="gathalast">Aneka saṅkhe damiḷe, assāruḷhe aghātayi.</p>
  5707. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  5708. <p class="gatha1"> Dvāraṃ thakesuṃ damiḷā, rājā yodhe visajjayi;</p>
  5709. <p class="gathalast">Kaṇṇulo nandimitto ca, suranimilo ca dakkhiṇe.</p>
  5710. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  5711. <p class="gatha1"> Mahāsoṇo <a name="M0.0145"></a> ca goṭṭho ca,</p>
  5712. <p class="gatha2">Thera putto ca te tayo;</p>
  5713. <p class="gatha3">Dvāresu tīsu kammāni,</p>
  5714. <p class="gathalast">Itaresu tadā karuṃ.</p>
  5715. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  5716. <p class="gatha1"> Nagaraṃ taṃ tiparikhaṃ, uccapākāra gopitaṃ;</p>
  5717. <p class="gathalast">Ayokammakatadvāraṃ, arīhi duppadhaṃsiyaṃ.</p>
  5718. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  5719. <p class="gatha1"> Jāṇūhi ṭhatvā dāṭhāhi, bhinditvāna silāyudhā;</p>
  5720. <p class="gathalast">Iṭṭhakā ceva hatthi so, ayodvāramupāgami.</p>
  5721. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  5722. <p class="gatha1"> Gopuraṭṭhā tu damiḷā, khipiṃsu vividhā’yudhe;</p>
  5723. <p class="gathalast">Pakkaṃ ayoguḷañceva, kathikañca silesikaṃ.</p>
  5724. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  5725. <p class="gatha1"> Piṭṭhiṃ khitte silesamhi, dhūpāyante’tha kaṇḍulo;</p>
  5726. <p class="gathalast">Vedanaṭṭo’dakaṭhānaṃ, gantvāna tattha ogahī.</p>
  5727. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  5728. <p class="gatha1"> Na idaṃ surāpāṇaṃ te, ayodvāra vighāṭanaṃ;</p>
  5729. <p class="gathalast">Gaccha dvāraṃ vighāṭehi, iccāhagoṭṭhayimbaro.</p>
  5730. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  5731. <p class="gatha1"> So mānaṃ janayitvāna, koñcaṃ katvā gajuttamo;</p>
  5732. <p class="gathalast">Udakā uṭṭhahitvāna, thale aṭṭhāsi dappavā.</p>
  5733. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  5734. <p class="gatha1"> Hatthivajje viyojetvā, silesaṃ osadhaṃ akā;</p>
  5735. <p class="gathalast">Rājā āruyha hatthiṃ taṃ, kumbhe phusiyapāṇinā.</p>
  5736. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  5737. <p class="gatha1"> ‘‘Laṃkādīpamhi sakale, rajjaṃ te tāta kaṇḍula;</p>
  5738. <p class="gathalast">Dammī’’ti taṃ tosayitvā, bhojetvā varabhojanaṃ.</p>
  5739. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  5740. <p class="gatha1"> Veṭhayitvā sāṭakena, kārayitvā suvammitaṃ;</p>
  5741. <p class="gathalast">Sattaguṇaṃ māhisacammaṃ, bandhetvā cammapiṭṭhiyaṃ.</p>
  5742. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  5743. <p class="gatha1"> Tasso’ paritelacammaṃ, dāpetvā taṃ visajjayi;</p>
  5744. <p class="gathalast">Asanīviya gajjanto, so gahetvā’paddave saha.</p>
  5745. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  5746. <p class="gatha1"> Padaraṃ vijjhi dāṭhāhi, ummāraṃ padasā’hani;</p>
  5747. <p class="gathalast">Saddhārabāhaṃ taṃ dvāraṃ, bhūmiyaṃ saravaṃ pati.</p>
  5748. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  5749. <p class="gatha1"> Gopure dabbasambhāraṃ, patantaṃ hattipiṭṭhiyaṃ;</p>
  5750. <p class="gathalast">Bāhāhi pariharitvāna, nandīmitto pavaṭṭayi.</p>
  5751. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  5752. <p class="gatha1"> Disvāna <a name="M0.0146"></a> tassa kiriyaṃ, kaṇḍulo tuṭṭhamānaso;</p>
  5753. <p class="gathalast">Dāṭhāpīṭhanaveraṃ taṃ, chaḍḍhesi paṭhamaṃ kataṃ.</p>
  5754. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  5755. <p class="gatha1"> Atthano piṭṭhitoyeva, pavesatthāya kaṇḍulo;</p>
  5756. <p class="gathalast">Nivattitvāna oloki, yodhaṃ tattha gajuttamo.</p>
  5757. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  5758. <p class="gatha1"> ‘‘Hatthinākatamaggena, nappavekkhāmahaṃ’’iti;</p>
  5759. <p class="gathalast">Nandīmitto vicintetvā, pākāraṃ hani bāhunā.</p>
  5760. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  5761. <p class="gatha1"> So aṭṭhārasahatthucco, patiaṭṭhusabho kira;</p>
  5762. <p class="gathalast">Oloki suranimalaṃ, anicchaṃ sopi taṃ pathaṃ.</p>
  5763. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  5764. <p class="gatha1"> Laṅghayitvāna pākāraṃ,</p>
  5765. <p class="gatha2">Nagarabbhantare pati;</p>
  5766. <p class="gatha3">Bhinditvā dvāramekekaṃ,</p>
  5767. <p class="gathalast">Goṭṭho soṇova pāvisi.</p>
  5768. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  5769. <p class="gatha1"> Hattī gahetvā rathacakkaṃ, mitto sakaṭapañjaraṃ;</p>
  5770. <p class="gathalast">Nāḷikerataruṃ goṭṭho, nimmalo khaggamuttamaṃ.</p>
  5771. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  5772. <p class="gatha1"> Tālarukkhaṃ mahāsoṇo, theraputto mahāgadaṃ;</p>
  5773. <p class="gathalast">Visuṃ visuṃ vīthigatā, damiḷe tattha cuṇṇayuṃ.</p>
  5774. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  5775. <p class="gatha1"> Vijitaṃ nagaraṃ bhetvā, catumāsena khattiyo;</p>
  5776. <p class="gathalast">Tatho girilakaṃ gantvā, giriyaṃ damiḷaṃ hani.</p>
  5777. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  5778. <p class="gatha1"> Gantvā mahelanagaraṃ, timahāparikhaṃ tato;</p>
  5779. <p class="gathalast">Kadamba pupphavallīhi, samantā parivāritaṃ.</p>
  5780. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  5781. <p class="gatha1"> Ekadvāraṃ duppavesaṃ, catumāse vasaṃ tahiṃ;</p>
  5782. <p class="gathalast">Gaṇhi mahelarājānaṃ, mantayuddhena bhūmipo.</p>
  5783. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  5784. <p class="gatha1"> Tato’nurādhanagaraṃ, āgacchanto mahīpati;</p>
  5785. <p class="gathalast">Khandhāvāraṃ nivesesi, paritokāsapabbataṃ.</p>
  5786. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  5787. <p class="gatha1"> Māsamhi jeṭṭhamūlamhi, taḷākaṃ tattha kāriya;</p>
  5788. <p class="gathalast">Jalaṃ kīḷi tahiṃ gāmo, posonanagaravhayo.</p>
  5789. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  5790. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0147"></a> yuddhāyāgataṃ sutvā, rājānaṃ duṭṭhagāmaṇiṃ;</p>
  5791. <p class="gathalast">Amacce sannipātetvā, eḷāro āha bhūmipo.</p>
  5792. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  5793. <p class="gatha1"> ‘‘So rājā ca sayaṃyodho,</p>
  5794. <p class="gatha2">Yodhā cassa mahūkira;</p>
  5795. <p class="gatha3">Amacco kinnu kātabbaṃ,</p>
  5796. <p class="gathalast">Kinti maññanti no ime.</p>
  5797. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  5798. <p class="gatha1"> Dīghajattuppabhutayo, yodhā eḷārarājino;</p>
  5799. <p class="gathalast">‘‘Suve yuddhaṃ karissāmi’’, iti te nicchayaṃ karuṃ.</p>
  5800. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  5801. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇirājāpi, mantetvā mātuyā saha;</p>
  5802. <p class="gathalast">Tassā matena kāresi, dvattiṃsa balakoṭṭhake.</p>
  5803. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  5804. <p class="gatha1"> Rājacchattadhare tattha, ṭhapesi rājarūpake;</p>
  5805. <p class="gathalast">Abbhantare koṭṭhake tu, sayaṃ aṭṭhāsi bhūpati.</p>
  5806. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  5807. <p class="gatha1"> Eḷārarājā sannaddho, mahāpabbata hatthinaṃ;</p>
  5808. <p class="gathalast">Āruyha agamā tattha, sayogga balavāhano.</p>
  5809. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  5810. <p class="gatha1"> Saṅgāme vattamānamhi, dīghajattu mahabbalo;</p>
  5811. <p class="gathalast">Ādāya khaggaphalakaṃ, yujjhamāno bhayānako.</p>
  5812. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  5813. <p class="gatha1"> Hatthe aṭṭharasu’ggantvā, nabhaṃ taṃ rājarūpakaṃ;</p>
  5814. <p class="gathalast">Chinditvā asinā bhindi, paṭhamaṃ balakoṭṭhakaṃ.</p>
  5815. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  5816. <p class="gatha1"> Evaṃ sesepi bhinditvā, malakoṭṭhe mahabbalo;</p>
  5817. <p class="gathalast">Ṭhitaṃ gāmaṇirājena, balakoṭṭhamupāgami.</p>
  5818. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  5819. <p class="gatha1"> Yodho so suranimalo, gacchantaṃ rājino’pari;</p>
  5820. <p class="gathalast">Sāvetvā attano nāmaṃ, tamakkosi mahabbalo.</p>
  5821. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  5822. <p class="gatha1"> Itaro ‘‘taṃ vadhissa’’nti, kuddho ākāsamuggami;</p>
  5823. <p class="gathalast">Itaro otarantassa, phalakaṃ upanāmayi.</p>
  5824. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  5825. <p class="gatha1"> ‘‘Chindā metaṃ saphalakaṃ’’, iti cintiya so pana;</p>
  5826. <p class="gathalast">Phalakaṃ hani khaggena, taṃ muñciyi’ tarosayi.</p>
  5827. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  5828. <p class="gatha1"> Kappento muttaphalakaṃ, dīghajattu tahiṃ pati;</p>
  5829. <p class="gathalast">Uṭṭhāya sūranimilo, patitaṃ sattiyā’hani.</p>
  5830. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  5831. <p class="gatha1"> Saṅkhaṃ <a name="M0.0148"></a> dhami phussadevo, senā bhijjittha dāmiḷi;</p>
  5832. <p class="gathalast">Eḷaropi nivattittha, ghātesuṃ damiḷe bahū.</p>
  5833. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  5834. <p class="gatha1"> Tattha vāpi jalaṃ āsi, hatānaṃ lohitā vilaṃ;</p>
  5835. <p class="gathalast">Tasmā kulatthavā pīti, nāmato vissutaṃ ahu.</p>
  5836. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  5837. <p class="gatha1"> Carāpetvā tahiṃ bheriṃ, duṭṭhagāmaṇi bhūpati;</p>
  5838. <p class="gathalast">‘‘Na hanissatu eḷāraṃ, maṃmuñciya paro’’iti.</p>
  5839. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  5840. <p class="gatha1"> Sannaddho sayamāruyha, sannaddhaṃ kaṇḍulaṃ kariṃ;</p>
  5841. <p class="gathalast">Eḷāraṃ anubandhanto, dakkhiṇadvāramāgami.</p>
  5842. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  5843. <p class="gatha1"> Puradakkhiṇadvāramhi, ubho yujjhiṃsu bhūmipā;</p>
  5844. <p class="gathalast">Tomaraṃ khipi eḷāro, gāmaṇi tamavañcayi.</p>
  5845. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  5846. <p class="gatha1"> Vijjhāpesi ca dantehi, taṃ hatthiṃ sakahatthinā;</p>
  5847. <p class="gathalast">Tomaraṃ khipi eḷāraṃ, sahatthi tattha so pati.</p>
  5848. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  5849. <p class="gatha1"> Tato vijitasaṅgāmo, sayoggabalavāhano;</p>
  5850. <p class="gathalast">Laṃkaṃ ekātapattaṃ so, katvāna pāvisi puraṃ.</p>
  5851. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  5852. <p class="gatha1"> Puramhi bheriṃ cāretvā, samantā yojane jane;</p>
  5853. <p class="gathalast">Sannipātiya kāresi, pūjaṃ eḷārarājino.</p>
  5854. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  5855. <p class="gatha1"> Taṃ dehapatitaṭhāne, kūṭāgārena jhāpayi;</p>
  5856. <p class="gathalast">Cetiyaṃ tattha kāresi, parihāramadāsi ca.</p>
  5857. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  5858. <p class="gatha1"> Ajjāpi laṃkāpatino, taṃ padesasamīpagā;</p>
  5859. <p class="gathalast">Teneva parihārena, na vādāpenti tūriyaṃ.</p>
  5860. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  5861. <p class="gatha1"> Evaṃ dvattiṃsa damiḷa, rājāno duṭṭhagāmaṇi;</p>
  5862. <p class="gathalast">Gaṇhitvā ekacchattena, laṃkārajjamakāsi so.</p>
  5863. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  5864. <p class="gatha1"> Vijite nagare bhinne, yodho so dīghajattuko;</p>
  5865. <p class="gathalast">Eḷārassa nivedetvā, bhāgineyyassa yodhataṃ.</p>
  5866. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  5867. <p class="gatha1"> Tassa halluka nāmassa, bhāgineyyassa attano;</p>
  5868. <p class="gathalast">Pesayī cāgamatthāya, tassa sutvāna halluko.</p>
  5869. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  5870. <p class="gatha1"> Eḷāradaḍḍhadivasā, sattame divase idha;</p>
  5871. <p class="gathalast">Purisānaṃ sahassehi, saṭṭhiyā saha otari.</p>
  5872. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  5873. <p class="gatha1"> Otiṇṇo so suṇitvāpi, patanaṃ tassa rājino;</p>
  5874. <p class="gathalast">‘‘Yujjhissāmī’’ti lajjāya, mahātitthaṃ idhāgamā.</p>
  5875. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  5876. <p class="gatha1"> Khandhāvāraṃ <a name="M0.0149"></a> nivesesi, gāme koḷambahālake;</p>
  5877. <p class="gathalast">Rājā tassā’gamaṃ sutvā, yuddhāya abhinikkhami.</p>
  5878. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  5879. <p class="gatha1"> Yuddhasannaha sannaddho, hatthimāruyha kaṇḍulaṃ;</p>
  5880. <p class="gathalast">Hatthassa rathayo dhehi, pantīhi ca anunako.</p>
  5881. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  5882. <p class="gatha1"> Ummādaphusso devo so, dīpe aggadhanuggaho;</p>
  5883. <p class="gathalast">Dasaḍḍhāyudhasanaddho, sesayodhā ca anvaguṃ.</p>
  5884. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  5885. <p class="gatha1"> Pavatte tumūle yuddhe, sannaddho bhalluko tahiṃ;</p>
  5886. <p class="gathalast">Rājābhimukha māyāsi, nāgarājā tu kaṇḍulo.</p>
  5887. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  5888. <p class="gatha1"> Taṃ vegamandibhāvatthaṃ, paccosakki saniṃ saniṃ;</p>
  5889. <p class="gathalast">Senāpi saddhiṃ teneva, paccosakki saniṃ saniṃ.</p>
  5890. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  5891. <p class="gatha1"> Rājāha ‘‘pubbe yuddhesu, aṭṭhavīsatiyā ayaṃ;</p>
  5892. <p class="gathalast">Na paccosakki kiṃ etaṃ, phussadevā’’ti āha so.</p>
  5893. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  5894. <p class="gatha1"> Jayo no paramo deva, jayabhūmi mayaṃ gajo;</p>
  5895. <p class="gathalast">Paccosakkati pekkhanto, jayaṭhānamhi ṭhassati.</p>
  5896. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  5897. <p class="gatha1"> Nāgo’tha paccosakkitvā, phussadevassa passato;</p>
  5898. <p class="gathalast">Mahāvihārasīmante, aṭṭhāsi suppatiṭṭhito.</p>
  5899. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  5900. <p class="gatha1"> Tatraṭṭhito nāgarājā, bhalluko damiḷo tahiṃ;</p>
  5901. <p class="gathalast">Rājābhimukhamāgantvā, uppaṇḍesi mahīpati.</p>
  5902. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  5903. <p class="gatha1"> Mukhaṃ pidhāya khaggena, rājā akkosi taṃ pana;</p>
  5904. <p class="gathalast">‘‘Rañño mukhamhi pātemi’’, iti kaṇḍañca so khipi.</p>
  5905. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  5906. <p class="gatha1"> Āhacca so khaggatalaṃ, kaṇḍo papati bhūmiyaṃ;</p>
  5907. <p class="gathalast">‘‘Mukhe viddho’’ti saññāya, ukkaṭṭhiṃ bhalluko akā.</p>
  5908. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  5909. <p class="gatha1"> Rañño pacchā nisinno bho, phussadevo mahabbalo;</p>
  5910. <p class="gathalast">Kaṇḍa khipimukhe tassa, ghaṭṭento rājakuṇḍalaṃ.</p>
  5911. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  5912. <p class="gatha1"> Rājānaṃ pādato katvā, patamānassa tassa tu;</p>
  5913. <p class="gathalast">Khipitvā aparaṃ kaṇḍaṃ, vijjhitvā tassa jaṇḍukaṃ.</p>
  5914. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  5915. <p class="gatha1"> Rājānaṃ sīsato katvā, pātesī lahuhatthako;</p>
  5916. <p class="gathalast">Bhalluke patite tasmiṃ, jayanādo pavattatha.</p>
  5917. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  5918. <p class="gatha1"> Phussadevo <a name="M0.0150"></a> tahiṃyeva, ñāpetuṃ dosa mattano;</p>
  5919. <p class="gathalast">Kaṇḍavalliṃ sakaṃ chetvā, pasataṃ lohitaṃ sayaṃ.</p>
  5920. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  5921. <p class="gatha1"> Radhaññā dassesi taṃ disvā, rājā taṃ pucchi‘‘kiṃ’’iti;</p>
  5922. <p class="gathalast">Rāja daṇḍo kato meti, so avoca mahīpati.</p>
  5923. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  5924. <p class="gatha1"> Kodho dosoti vuttova,</p>
  5925. <p class="gatha2">Āha kuṇḍala ghaṭṭanaṃ;</p>
  5926. <p class="gatha3">Adosaṃ dosamaññāya,</p>
  5927. <p class="gathalast">Kimetaṃ kari bhātika.</p>
  5928. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  5929. <p class="gatha1"> Iti vatvā mahārājā, kataññu idha māha ca;</p>
  5930. <p class="gathalast">‘‘Kaṇḍānucchaviko tuyhaṃ, sakkāro hessate mahā.</p>
  5931. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  5932. <p class="gatha1"> Ghātetvā damiḷe sabbe, rājā laddhajayo kato;</p>
  5933. <p class="gathalast">Pāsāda talamāruyha, sīhāsanagato tahiṃ.</p>
  5934. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  5935. <p class="gatha1"> Nāṭakāmacca majjhamhi, phussadevassa taṃ saraṃ;</p>
  5936. <p class="gathalast">Āṇāpetvā ṭhapāpetvā, puṃkhena ujukaṃ tale.</p>
  5937. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  5938. <p class="gatha1"> Kahāpaṇehi kaṇḍaṃ taṃ, āsitte’yu parūpari;</p>
  5939. <p class="gathalast">Chādāpetvā dāpesi, phussadevassa taṃ khaṇe.</p>
  5940. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  5941. <p class="gatha1"> Narindapāsādatale, narindotha alaṅkate;</p>
  5942. <p class="gathalast">Sugandhadīpujjalite, nānāgandhasamāyute.</p>
  5943. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  5944. <p class="gatha1"> Nāṭaka janayogena, accharāhi ca bhūsite;</p>
  5945. <p class="gathalast">Anagghattharaṇatthiṇṇe, muduke sayane subhe.</p>
  5946. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  5947. <p class="gatha1"> Sayito sirisampattiṃ, mahatiṃ apipekkhiya;</p>
  5948. <p class="gathalast">Kataṃ akkhobhiṇighātaṃ, saranto na sukhaṃ labhi.</p>
  5949. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  5950. <p class="gatha1"> Yiyaṅgudīpe arahanto, ñatvā taṃ tassatakkitaṃ;</p>
  5951. <p class="gathalast">Aṭṭhā’rahante pāhesuṃ, tamassāsetumissaraṃ.</p>
  5952. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  5953. <p class="gatha1"> Āgamma te majjhāyāme, rāja dvāramhi otaruṃ;</p>
  5954. <p class="gathalast">Nivedi tabbhāgamanā, pāsāda talemāruhuṃ.</p>
  5955. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  5956. <p class="gatha1"> Vanditvā <a name="M0.0151"></a> te mahārāja, nisīdāpiya āsane;</p>
  5957. <p class="gathalast">Katvā vividhasakkāraṃ, pucchi āgatakāraṇaṃ.</p>
  5958. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  5959. <p class="gatha1"> Piyaṅgudīpe saṅghena, pesitaṃ manujādhipa;</p>
  5960. <p class="gathalast">Tamassā sayituṃ amhe, iti rājā punā’hate.</p>
  5961. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  5962. <p class="gatha1"> ‘‘Kathaṃ nu bhante assāso, mama hessati yena me;</p>
  5963. <p class="gathalast">Akkhobhiṇimahāsena, ghāto kārāpito’’iti.</p>
  5964. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  5965. <p class="gatha1"> ‘‘Saggamaggantarāyo ca, natthi te tena kammunā;</p>
  5966. <p class="bodytext">Dīyaḍḍhamanujā ce’ttha, ghātitā manujādhipa.</p>
  5967. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  5968. <p class="gatha1"> Saraṇesu ṭhito eko, pañcasīlepi cā’paro;</p>
  5969. <p class="gathalast">Micchādiṭṭhi ca dussīlo, sesā pasusamāmatā.</p>
  5970. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  5971. <p class="gatha1"> Jotayissasi ceva tvaṃ, bahudhā buddhasāsanaṃ;</p>
  5972. <p class="gathalast">Manovilekhaṃ tasmā tvaṃ, vinodaya narissara.</p>
  5973. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  5974. <p class="gatha1"> Iti vutto mahārājā, tehi assāsamāgato;</p>
  5975. <p class="gathalast">Vanditvā te visajjetvā, sayito puna cintayi.</p>
  5976. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  5977. <p class="gatha1"> Vinā saṅghena āhāraṃ, mābhuñjetha kadācipi’’;</p>
  5978. <p class="gathalast">Iti mātāpitā’hāre, sapiṃsu dahare’ vano.</p>
  5979. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  5980. <p class="gatha1"> Adatvā bhikkhusaṅghassa, bhuttaṃ atthi nukho iti;</p>
  5981. <p class="gathalast">Addasa pātarāsamhi, ekaṃ maricavaṭṭikaṃ.</p>
  5982. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  5983. <p class="gatha1"> Saṅghassa aṭṭhapetvāva paribhuttaṃ satiṃ vinā;</p>
  5984. <p class="gathalast">Tadatthaṃ daṇḍakammaṃ me, kattabbanti ca cintayi.</p>
  5985. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  5986. <p class="gatha1"> Ete tenekakoṭi idha manujagaṇe ghātite cintayitvā,</p>
  5987. <p class="gatha2">Kāmānaṃ hetu etaṃ manasi ca kayirā sādhu ādīnavaṃ taṃ;</p>
  5988. <p class="gatha3">Sabbesaṃ ghātaniṃ taṃ manasi ca kayirā’ niccataṃ sādhu sādhu,</p>
  5989. <p class="gathalast">Evaṃ dukkhā pamokkhaṃ subhagati mahavā pāpuṇeyyā’cīrenāti.</p>
  5990. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  5991. <p class="centered">Duṭṭhagāmaṇivijayo nāma</p>
  5992. <p class="centered">Pañcavīsatimo paricchedo.</p>
  5993. <p class="chapter">Chabbīsatima pariccheda</p>
  5994. <p class="subhead">Maricavaṭṭikavihāramaho</p>
  5995. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  5996. <p class="gatha1"> Ekacchattaṃ <a name="M0.0152"></a> karitvāna, laṃkārajjaṃ mahāyaso;</p>
  5997. <p class="gathalast">Nānantaraṃ saṃvidahi, yodhānaṃ so yathārahaṃ.</p>
  5998. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  5999. <p class="gatha1"> Theraputtābhayo yodho, diyyamānaṃ na icchitaṃ;</p>
  6000. <p class="gathalast">Pucchitova kimatthanti, yuddhamatthīti abravi.</p>
  6001. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  6002. <p class="gatha1"> Ekarajje kate yuddhaṃ, kināmattīti pucchito;</p>
  6003. <p class="gathalast">Yuddhaṃ kilesa corehi, karissāmi sudujjayaṃ.</p>
  6004. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  6005. <p class="gatha1"> Icceva māha taṃ rājā, punappunaṃ nisedhayi;</p>
  6006. <p class="gathalast">Punappunaṃ soyācitvā, raññonuññāya pabbaji.</p>
  6007. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  6008. <p class="gatha1"> Pabbajitvā ca kālena, arahattamapāpuṇi;</p>
  6009. <p class="gathalast">Pañcakhīṇāsavasata-parivāerā ahosi ca.</p>
  6010. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  6011. <p class="gatha1"> Chattamaṅgala sattāhe, gate gatabhayo’ bhayo;</p>
  6012. <p class="gathalast">Rājā katā bhisekova, mahatā vibhavena so.</p>
  6013. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  6014. <p class="gatha1"> Tissavāpi’magā kīḷa-vidhinā samalaṅka taṃ;</p>
  6015. <p class="gathalast">Kīḷituṃ abhisittānaṃ, cārittañcā nurakkhituṃ.</p>
  6016. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  6017. <p class="gatha1"> Rañño paricchadaṃ sabbaṃ, upāyanasatāni ca;</p>
  6018. <p class="gathalast">Maricavaṭṭivihārassa, ṭhānamhi ṭhapayiṃsu ca.</p>
  6019. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  6020. <p class="gatha1"> Tattheva thūpaṭhānamhi, sadhātuṃ kuntamuttamaṃ;</p>
  6021. <p class="gathalast">Ṭhapesuṃ kuntadharakā, ujukaṃ rājamānusā.</p>
  6022. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  6023. <p class="gatha1"> Sahorodho mahārājā, kīḷitvā salile divā;</p>
  6024. <p class="gathalast">Sāyamāhaṃ gamissāma, kuntaṃ vaḍḍhetha bho’’iti.</p>
  6025. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  6026. <p class="gatha1"> Cāletuṃ taṃ na sakkhiṃsu, kuntaṃ rājādhikārikā;</p>
  6027. <p class="gathalast">Gandhāmālāhi pūjesuṃ, rājasenāsamāgatā.</p>
  6028. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  6029. <p class="gatha1"> Rājā <a name="M0.0153"></a> mahantaṃ accheraṃ, disvā taṃ haṭṭhamānaso;</p>
  6030. <p class="gathalast">Vidhāya tattha ārakkhaṃ, pavisitvā puraṃ tato.</p>
  6031. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  6032. <p class="gatha1"> Kuntaṃ parikkhipāpetvā, cetiyaṃ tattha kārayi;</p>
  6033. <p class="gathalast">Thūpaṃ parikkhipāpetvā, vihārañca akārayi.</p>
  6034. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  6035. <p class="gatha1"> Tīhi vassehi niṭhāsi, vihāro so narissaro;</p>
  6036. <p class="gathalast">Saṅghaṃ sasannipātesi, viharamahākāraṇā.</p>
  6037. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  6038. <p class="gatha1"> Bhikkhunaṃ satasahassāni, tadā bhikkhuniyo pana;</p>
  6039. <p class="gathalast">Navuti ca sahassāni, abhaviṃsu samāgatā.</p>
  6040. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  6041. <p class="gatha1"> Tasmiṃ samāgame saṅghaṃ, idamāka mahīpati;</p>
  6042. <p class="gathalast">‘‘Saṅghaṃ bhante visaritvā, bhuñjiṃ maricavaṭṭikaṃ.</p>
  6043. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  6044. <p class="gatha1"> Hasse’taṃ daṇḍakammaṃ me, bhavatūti akārayi;</p>
  6045. <p class="gathalast">Sacetiyaṃ maricavaṭṭi-vihāraṃ sumanoharaṃ.</p>
  6046. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  6047. <p class="gatha1"> Patiggaṇhātu taṃ saṅgho, iti so dakkhiṇodakaṃ;</p>
  6048. <p class="gathalast">Pātitvā bhikkhusaṅghassa, vihāraṃ sumano adā.</p>
  6049. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  6050. <p class="gatha1"> Vihāre taṃ samantāpi, mahantaṃ maṇḍapaṃ subhaṃ;</p>
  6051. <p class="gathalast">Kāretvā tattha saṅghassa, mahādānaṃ pavattayi.</p>
  6052. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  6053. <p class="gatha1"> Pāde patiṭṭhāpetvāpi,</p>
  6054. <p class="gatha2">Jale abhayavāpiyā;</p>
  6055. <p class="gatha3">Kato so maṇḍapo āsi,</p>
  6056. <p class="gathalast">Seso kāse kathāvakā.</p>
  6057. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  6058. <p class="gatha1"> Sattāhaṃ annapānādiṃ, datvāna manujādhipo;</p>
  6059. <p class="gathalast">Adā sāmaṇakaṃ sabbaṃ, parikkhāraṃ mahārahaṃ.</p>
  6060. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  6061. <p class="gatha1"> Ahu satasahassaggho, parikkhāro sa ādiko;</p>
  6062. <p class="gathalast">Ante sahassagghanako, sabba saṅgho ca taṃlabhi.</p>
  6063. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  6064. <p class="gatha1"> Yuddhe dāne ca sūrena, sūrinā ratanattaye;</p>
  6065. <p class="gathalast">Pasannāmalacittena, sāsanujota natthinā.</p>
  6066. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  6067. <p class="gatha1"> Raññā <a name="M0.0154"></a> kataññunā tena, thūpakārāpanādito;</p>
  6068. <p class="gathalast">Vihāra mahanantāni, pūjetuṃ ratanattayaṃ.</p>
  6069. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  6070. <p class="gatha1"> Pariccattadhanāne’ttha, anagghāni vimuñciya;</p>
  6071. <p class="gathalast">Sesāni honti ekāya, ūnavīsatikoṭiyo.</p>
  6072. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  6073. <p class="gatha1"> Togā dasaddhavidha dosavidūsitāpi,</p>
  6074. <p class="gatha2">Paññāvisesa sahitehi janehi pattā;</p>
  6075. <p class="gatha3">Honteva pañcaguṇayoga gahitasāraṃ,</p>
  6076. <p class="gathalast">Iccassa sāragahaṇe matimāyateyyāti.</p>
  6077. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  6078. <p class="centered">Maricavaṭṭikavihāramahonāma</p>
  6079. <p class="centered">Chabbīsatimo paricchedo.</p>
  6080. <p class="chapter">Sattavīsatima pariccheda</p>
  6081. <p class="subhead">Lohapāsādamaho</p>
  6082. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  6083. <p class="gatha1"> Tato rājā vicintesi, vissutaṃ sussutaṃ sutaṃ;</p>
  6084. <p class="gathalast">Mahāpañño sadā puñño, paññāya katanicchayo.</p>
  6085. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  6086. <p class="gatha1"> ‘‘Dīpappasādako thero, rājino ayyakassa me;</p>
  6087. <p class="gathalast">Evaṃ kirāhanattā te, duṭṭhagāmaṇibhūpati.</p>
  6088. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  6089. <p class="gatha1"> Mahāpuñño mahāthūpaṃ, soṇṇamāliṃ manoramaṃ;</p>
  6090. <p class="gathalast">Vīsaṃhatthasataṃ uccaṃ, kāressati anāgate.</p>
  6091. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  6092. <p class="gatha1"> Puno uposathāgāraṃ, nānāratanamaṇḍitaṃ;</p>
  6093. <p class="gathalast">Navabhūmaṃ karitvāna, lohapāsāda meva ca.</p>
  6094. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  6095. <p class="gatha1"> Iti cintiya bhūmindo, likhitvevaṃ ṭhapāpitaṃ;</p>
  6096. <p class="gathalast">Pekkhāpento rājagehe, ṭhitaṃ eva karaṇḍake.</p>
  6097. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  6098. <p class="gatha1"> Sovaṇṇapaṭṭaṃ laddhāna, lekhaṃ tattha avācayi;</p>
  6099. <p class="gathalast">‘‘Cattālīsasataṃ vassaṃ, atikkamma anāgate.</p>
  6100. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  6101. <p class="gatha1"> Kākavaṇṇasuto <a name="M0.0155"></a> duṭṭha-gāmaṇimanujādhipo;</p>
  6102. <p class="gathalast">Idañcidañca evañca, kāressatī’’ti vācitaṃ.</p>
  6103. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  6104. <p class="gatha1"> Sutvā haṭṭho udānetvā, appoṭṭhesi mahīpati;</p>
  6105. <p class="gathalast">Tato pāto’va gantvāna, mahāmeghavanaṃ subhaṃ.</p>
  6106. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  6107. <p class="gatha1"> Sannipātaṃ kārayitvā, bhikkhusaṅghassa abravi;</p>
  6108. <p class="gathalast">‘‘Vimānatulyaṃ pāsādaṃ, kārayissāmi vo ahaṃ.</p>
  6109. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  6110. <p class="gatha1"> Dibbaṃ vimānaṃ pesetvā, tadā lekhaṃ adātha me’’;</p>
  6111. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅgho visajjesi, aṭṭha khīṇāsave tahiṃ.</p>
  6112. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  6113. <p class="gatha1"> Kassapamunino kāle, asoko nāma brāhmaṇo;</p>
  6114. <p class="gathalast">Aṭṭha salākabhattāni, saṅghassa pariṇāmiya.</p>
  6115. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  6116. <p class="gatha1"> Bharaṇiṃ nāma dāsiṃ so, ‘‘niccaṃ dehī’’ti abravi;</p>
  6117. <p class="gathalast">Datvā sā tāni sakkaccaṃ, yāvajīvaṃ tato cutā.</p>
  6118. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  6119. <p class="gatha1"> Ākāsaṭṭhavimānamhi, nibbattirucire subhe;</p>
  6120. <p class="gathalast">Accharānaṃ sahassena, sadā’si parivāritā.</p>
  6121. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  6122. <p class="gatha1"> Tassā ratanapāsādo, dvādasayojanuggato;</p>
  6123. <p class="gathalast">Yojanānaṃ parikkhepo, cattālīsañca aṭṭha ca.</p>
  6124. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  6125. <p class="gatha1"> Kūṭāgārasahassena, maṇḍito navabhūmiko;</p>
  6126. <p class="gathalast">Sahassagabbhasampanno, rājamāno catummukho.</p>
  6127. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  6128. <p class="gatha1"> Sahassasaṅkhasaṃvutti, sīhapañjara nettavā;</p>
  6129. <p class="gathalast">Sakiṅkaṇikajālāya, sajjito vedikāya ca.</p>
  6130. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  6131. <p class="gatha1"> Ambalaṭṭhikapāsādo, tassa majjhe ṭhito ahu;</p>
  6132. <p class="gathalast">Santamato dissamāno, paggahitadhajākulo.</p>
  6133. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  6134. <p class="gatha1"> Tāvatiṃsañca gacchantā, disvā theraṃ tameva te;</p>
  6135. <p class="gathalast">Hiṅgulena tadā lekhaṃ, lekhayitvā paṭe tato.</p>
  6136. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  6137. <p class="gatha1"> Nivattitvāna āgantvā, paṭaṃ saṅghassa dassayuṃ;</p>
  6138. <p class="gathalast">Saṅgho paṭaṃ gahetvā taṃ, pāhesi rājasantikaṃ.</p>
  6139. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  6140. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0156"></a> disvā sumano rājā, āgammārāma muttamaṃ;</p>
  6141. <p class="gathalast">Ālekhatulyaṃ kāresi, lohapāsāda muttamaṃ.</p>
  6142. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  6143. <p class="gatha1"> Kammārambhanakāleva, catudvāramhi bhogavā;</p>
  6144. <p class="gathalast">Aṭṭhasatasahassāni, hiraññāni ṭhapāpayi.</p>
  6145. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  6146. <p class="gatha1"> Puṭasahassa vatthāni, dvāre dvāre ṭhapāpayi;</p>
  6147. <p class="gathalast">Guḷa telasakkharamadhu-purā cāneka cāṭiyo.</p>
  6148. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  6149. <p class="gatha1"> ‘‘Amūlakakamma mettha, na kātabba’’nti bhāsiya;</p>
  6150. <p class="gathalast">Agghāpetvā kataṃ kammaṃ, tesaṃ mūlamadāpayi.</p>
  6151. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  6152. <p class="gatha1"> Hatthasataṃ hatthasataṃ, āsi ekeka passato;</p>
  6153. <p class="gathalast">Uccato tattakoyeva, pāsādo hi catummukho.</p>
  6154. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  6155. <p class="gatha1"> Tasmiṃ pāsāda seṭṭhasmiṃ, ahesuṃ navabhūmiyo;</p>
  6156. <p class="gathalast">Ekekissā bhūmiyā ca, kūṭāgārasatāni ca.</p>
  6157. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  6158. <p class="gatha1"> Kūṭāgārāni sabbāni, sajjhunā khacitā na’yuṃ;</p>
  6159. <p class="gathalast">Pavālavedikā tesaṃ, nānāratana bhūsitā.</p>
  6160. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  6161. <p class="gatha1"> Nānāratana cittāni, tāsaṃ padumakāni ca;</p>
  6162. <p class="gathalast">Sajjhakiṃkiṇikāpanti-parikkhittāva tā ahu.</p>
  6163. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  6164. <p class="gatha1"> Sahassaṃ tattha pāsādo, gabbhā āsuṃ susaṅkhatā;</p>
  6165. <p class="gathalast">Nānāratana khacitā, sīhapañjaranettavā.</p>
  6166. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  6167. <p class="gatha1"> Nārivāhanayānantu, sutvā vessavaṇassa so;</p>
  6168. <p class="gathalast">Tadā kāramakāresi, majjhe ratanamaṇḍapaṃ.</p>
  6169. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  6170. <p class="gatha1"> Sīhabyagghādirūpehi, devatā rūpakehi ca;</p>
  6171. <p class="gathalast">Ahu ratanamayohe’sa, thambhehi ca vibhūsito.</p>
  6172. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  6173. <p class="gatha1"> Muttājālaparikkhepo, maṇḍapante samantato;</p>
  6174. <p class="gathalast">Pavālavedikā cettha, pubbe vuttavidhā ahu.</p>
  6175. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  6176. <p class="gatha1"> Sattaratana cittassa, vemajjhe maṇḍapassa tu;</p>
  6177. <p class="gathalast">Ruciro dantapallaṅko, rammo phalikasantharo.</p>
  6178. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  6179. <p class="gatha1"> Dantamayāpassaye’ttha, suvaṇṇamaya sūriyo;</p>
  6180. <p class="gathalast">Sajjhumaye candimā ca, tārā ca muttakā mayā.</p>
  6181. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  6182. <p class="gatha1"> Nānāratana <a name="M0.0157"></a> padumāni, tattha tattha yathārahaṃ;</p>
  6183. <p class="gathalast">Jātakāni ca tattheva, āsuṃ soṇṇalatantare.</p>
  6184. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  6185. <p class="gatha1"> Mahagghapaccattharaṇe, pallaṅke’ti manorame;</p>
  6186. <p class="gathalast">Manoharā’siṭṭhapitā, ruciraṃ dantabījanī.</p>
  6187. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  6188. <p class="gatha1"> Pavālapādukā tattha, phalikamhi patiṭṭhitā;</p>
  6189. <p class="gathalast">Setacchattaṃ sajjhudaṇḍaṃ, pallaṅko’parisobhatha.</p>
  6190. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  6191. <p class="gatha1"> Sattaratana mayānettha, aṭṭhamaṅgalikāni ca;</p>
  6192. <p class="gathalast">Catuppadānaṃ pantī ca, maṇimuttantarā ahuṃ.</p>
  6193. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  6194. <p class="gatha1"> Rajatānañca ghaṇṭānaṃ, pantī bhattantalambitā;</p>
  6195. <p class="gathalast">Pāsādachattapallaṅka-maṇḍapā’suṃ anagghikā.</p>
  6196. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  6197. <p class="gatha1"> Mahaggha paññapāpesi, mañcapīṭhaṃ yathārahaṃ;</p>
  6198. <p class="gathalast">Tatheva bhūmattharaṇaṃ, kambalañca mahārahaṃ.</p>
  6199. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  6200. <p class="gatha1"> Ācāma kumbhisovaṇṇā, uluṅko ca ahu tahiṃ;</p>
  6201. <p class="gathalast">Pāsāda paribhogesu, sesesu ca kathā’ vakā.</p>
  6202. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  6203. <p class="gatha1"> Cārupākāra parivāro,</p>
  6204. <p class="gatha2">So catudvārakoṭṭhako;</p>
  6205. <p class="gatha3">Pāsādo’laṅkato sobhi,</p>
  6206. <p class="gathalast">Tāvatiṃsa sabhā viya.</p>
  6207. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  6208. <p class="gatha1"> Tamba lohiṭṭhakāhe’so,</p>
  6209. <p class="gatha2">Pāsādo chādito ahu;</p>
  6210. <p class="gatha3">Loha pāsāda vohāro,</p>
  6211. <p class="gathalast">Tena tassa ajāyatha.</p>
  6212. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  6213. <p class="gatha1"> Naṭṭhite lohapāsāde, so saṅghaṃ sannipātayi;</p>
  6214. <p class="gathalast">Rājā saṅgho sannipati, maricavaṭṭimahe viya.</p>
  6215. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  6216. <p class="gatha1"> Puthujjanā’va aṭṭhaṃsu, bhikkhū paṭhamabhūmiyaṃ;</p>
  6217. <p class="gathalast">Tepiṭakā dutiyāya, sotāpannādayo pana.</p>
  6218. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  6219. <p class="gatha1"> Eke <a name="M0.0158"></a> keyeva aṭṭhaṃsu, tatiyādīsu bhūmisu;</p>
  6220. <p class="gathalast">Arahanto ca aṭṭhaṃsu, uddhaṃ catūsu bhūmisu.</p>
  6221. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  6222. <p class="gatha1"> Saṅghassa datvā pāsādaṃ, dakkhiṇambupurassaraṃ;</p>
  6223. <p class="gathalast">Rājā’dattha mahādānaṃ, sattāhaṃ pubbakaṃ piya.</p>
  6224. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  6225. <p class="gatha1"> Pāsāda mahacattāni, mahācāgena rājinā;</p>
  6226. <p class="gathalast">Anagghāni ṭhapetvāna, ahesuṃ tiṃsakoṭiyo.</p>
  6227. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  6228. <p class="gatha1"> Nissāre dhananicaye visesasāraṃ,</p>
  6229. <p class="gatha2">Ye dānaṃ parigaṇayanti sādhupaññā;</p>
  6230. <p class="gatha3">Te dānaṃ vipulamapeta cittasaṅgā,</p>
  6231. <p class="gathalast">Sattānaṃ hitaparamā dadanti evaṃti.</p>
  6232. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  6233. <p class="centered">Lokahapāsādamaho nāma</p>
  6234. <p class="centered">Sattavīsatimo paricchedo.</p>
  6235. <p class="chapter">Aṭṭhavīsatima pariccheda</p>
  6236. <p class="subhead">Mahā thūpasādhana lābho</p>
  6237. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  6238. <p class="gatha1"> Tato satasahassaṃ so, vissajjetvā mahīpati;</p>
  6239. <p class="gathalast">Kārāpesi mahābodhi-pūjaṃ suḷāramuttamaṃ.</p>
  6240. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  6241. <p class="gatha1"> Tato puraṃ pavisinto, thūpaṭhāne nivesitaṃ;</p>
  6242. <p class="gathalast">Passitvāna sīlāyūpaṃ, saritvā pubbakaṃ sutiṃ.</p>
  6243. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  6244. <p class="gatha1"> ‘‘Kāressāmi mahāthūpaṃ’’, iti haṭṭho mahātalaṃ;</p>
  6245. <p class="gathalast">Āruyha rattiṃ bhuñjitvā, sayito iti cintayi.</p>
  6246. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  6247. <p class="gatha1"> ‘‘Damiḷe <a name="M0.0159"></a> maddamānena, loko’yaṃ pīḷito mayā;</p>
  6248. <p class="gathalast">Na sakkā balimuddhattuṃ, taṃ vajjiya baliṃ ahaṃ.</p>
  6249. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  6250. <p class="gatha1"> Kārayanto mahāthūpaṃ, kataṃ dhammena iṭṭhikā;</p>
  6251. <p class="gathalast">Uppādessāmi ‘‘iccevaṃ, cintayantassa cintitaṃ.</p>
  6252. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  6253. <p class="gatha1"> Chattamhi devatājānī, tato kolāhalaṃ ahu;</p>
  6254. <p class="gathalast">Devesu ñatvā taṃ sakko, vissakammāna mabravi.</p>
  6255. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  6256. <p class="gatha1"> ‘‘Iṭṭhakattaṃ cetiyassa, rājā cintesi gāmaṇi;</p>
  6257. <p class="gathalast">Gantvā purā yojanamhi, gambhīra nadī yantike.</p>
  6258. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  6259. <p class="gatha1"> Māpehi iṭṭhikā tattaṃ’, iti sakke na bhāsito;</p>
  6260. <p class="gathalast">Vissakammo idhāgamma, māpesi tattha iṭṭhikā.</p>
  6261. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  6262. <p class="gatha1"> Pabhāte luddako tattha, sunakhehi vanaṃ agā;</p>
  6263. <p class="gathalast">Vodhārūpena dassesi, luddakaṃ bhummadevatā.</p>
  6264. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  6265. <p class="gatha1"> Luddako taṃ’nubandhanto, gantvā disvāna iṭṭhakā;</p>
  6266. <p class="gathalast">Antarahitāya godhāya, iti cidhantasi so tahiṃ.</p>
  6267. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  6268. <p class="gatha1"> ‘‘Kāretu kāmo kira no, mahāthūpaṃ mahīpati;</p>
  6269. <p class="gathalast">Upāyanamidaṃ tassaṃ’, iti gantvā nivedayi.</p>
  6270. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  6271. <p class="gatha1"> Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, piyaṃ janahi tappiyo;</p>
  6272. <p class="gathalast">Rājā kāresi sakkāraṃ, mahantaṃ tuṭṭhamānaso.</p>
  6273. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  6274. <p class="gatha1"> Purāpubbuttare dese, yojanattaya matthake;</p>
  6275. <p class="gathalast">Ācāra viṭṭhigāmamhi, soḷasakarīse kale.</p>
  6276. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  6277. <p class="gatha1"> Sovaṇṇa bījānu’ṭṭhiṃsu, vividhāni pamāṇato;</p>
  6278. <p class="gathalast">Vidatthukkaṭṭha māṇāni, aṅgulimāṇā niheṭhato.</p>
  6279. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  6280. <p class="gatha1"> Suvaṇṇa puṇṇaṃ taṃ bhūmiṃ, disvā saṅgāmavāsikā;</p>
  6281. <p class="gathalast">Suvaṇṇa pāhiṃ ādāya, gantvā rañño nivedayuṃ.</p>
  6282. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  6283. <p class="gatha1"> Purāpācina passamhi, satta yojana matthake;</p>
  6284. <p class="gathalast">Gaṅgāpāre tambapiṭṭhe, tambalohaṃ samuṭṭhahi.</p>
  6285. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  6286. <p class="gatha1"> Taṅgāmikā tambaloha-bījamādāya pātiyā;</p>
  6287. <p class="gathalast">Rājāna mupasaṅkamma, tamatthañca nivedayuṃ.</p>
  6288. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  6289. <p class="gatha1"> Pubbadakkhiṇadesamhi, purato catuyojane;</p>
  6290. <p class="gathalast">Sumana vāpi gāmamhi, uṭṭhahiṃsu maṇībahū.</p>
  6291. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  6292. <p class="gatha1"> Upala <a name="M0.0160"></a> kuruvindehi, missakāneva gāmikā;</p>
  6293. <p class="gathalast">Ādāya pātiyāeva, gantvā rañño nivedayuṃ.</p>
  6294. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  6295. <p class="gatha1"> Purato dakkhiṇe passe, aṭṭhayojanamatthake;</p>
  6296. <p class="gathalast">Ambaṭṭha kolaleṇamhi, rajataṃ upapajjatha.</p>
  6297. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  6298. <p class="gatha1"> Nagare vāṇijo eko, ādāya sakaṭe bahū;</p>
  6299. <p class="gathalast">Malayā siṅgīverādiṃ, ānetuṃ malayaṃ gato.</p>
  6300. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  6301. <p class="gatha1"> Leṇassa avidūramhi, sakaṭāniṭṭha pāpiya;</p>
  6302. <p class="gathalast">Patodādārunicchanto, āruḷho taṃ mahīdharaṃ.</p>
  6303. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  6304. <p class="gatha1"> Cāṭippamāṇa taṃ tattha, pakkabhārena nāmi taṃ;</p>
  6305. <p class="gathalast">Disvā pana salaṭṭhiñca, pāsāṇaṭṭhañca taṃ phalaṃ.</p>
  6306. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  6307. <p class="gatha1"> Vaṇṭe taṃ vāsiyā chetvā, dassāma’gganti cintiya;</p>
  6308. <p class="gathalast">Kālaṃ ghosesi saddhāya, cattāro’nāsavāgamuṃ.</p>
  6309. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  6310. <p class="gatha1"> Haṭṭho so te’bhivādetvā, nisīdāpiya sādaro;</p>
  6311. <p class="gathalast">Vāsiyā vaṇṭasāmantā, tacaṃ chetvā apassayaṃ.</p>
  6312. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  6313. <p class="gatha1"> Muñjitvā’vāṭa puṇṇaṃ taṃ, yūsaṃ pattehī ādiya;</p>
  6314. <p class="gathalast">Cattāro yūsa pūrete, patte tesamadāsiso.</p>
  6315. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  6316. <p class="gatha1"> Te taṃ gahetvā pakkāmuṃ,</p>
  6317. <p class="gatha2">Kālaṃ ghosesi so puna;</p>
  6318. <p class="gatha3">Aññe khiṇāsavā therā,</p>
  6319. <p class="gathalast">Cattāro tattha āgamuṃ.</p>
  6320. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  6321. <p class="gatha1"> Tesaṃ patte gahetvā so, pattāmiñjahi pūriya;</p>
  6322. <p class="gathalast">Adāsi tesaṃ pakkāmuṃ, tayo eko napakkami.</p>
  6323. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  6324. <p class="gatha1"> Rajataṃ tassa dassetuṃ, orohitvā tato hi so;</p>
  6325. <p class="gathalast">Nisajja leṇāsannamhi, tāmiñjā paribhuñjatha.</p>
  6326. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  6327. <p class="gatha1"> Sesāmiñjā vāṇijo’pi, bhuñjitvā yāvadatthakaṃ;</p>
  6328. <p class="gathalast">Bhaṇḍikāya gahetvāna, sesatherapadānugo.</p>
  6329. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  6330. <p class="gatha1"> Añjasā <a name="M0.0161"></a> iminā tvampi, gaccha dānī upāsaka;</p>
  6331. <p class="gathalast">Gantvāna theraṃ passitvā, veyyāvacca mahāsi ca.</p>
  6332. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  6333. <p class="gatha1"> Thero ca leṇadvārena, tassa magga amāpayi;</p>
  6334. <p class="gathalast">Theraṃ vandiya so tena, gacchanto leṇamaddasa.</p>
  6335. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  6336. <p class="gatha1"> Leṇa dvāramhi ṭhatvāna, passitvā rajatampi so;</p>
  6337. <p class="gathalast">Vāsiyā āhanitvāna, rajatati vijāniya.</p>
  6338. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  6339. <p class="gatha1"> Gahetvekaṃ sajjhupiṇḍaṃ, gantvāna sakaṭantikaṃ;</p>
  6340. <p class="gathalast">Sakaṭāni ṭhapāpetvā, sajjhupiṇḍaṃ tamādiya.</p>
  6341. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  6342. <p class="gatha1"> Lahuṃ anurādha puraṃ, āgamma varavāṇijo;</p>
  6343. <p class="gathalast">Dassetvā rajataṃ rañño, tamatthampi nivedayi.</p>
  6344. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  6345. <p class="gatha1"> Purato pacchime passe, pañcayojana matthake;</p>
  6346. <p class="gathalast">Uruvelapaṭṭane muttā, mahāmalaka mattiyo.</p>
  6347. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  6348. <p class="gatha1"> Pavālantarikā saddhiṃ, samuddāthalamokkamuṃ;</p>
  6349. <p class="gathalast">Kevaṭṭā tā samekkhitvā, rāsiṃ katvāna ekato.</p>
  6350. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  6351. <p class="gatha1"> Pātiyā ānayitvāna, muttā saha pavālakā;</p>
  6352. <p class="gathalast">Rājāna mupasaṅkamma, tamatthampi nivedayuṃ.</p>
  6353. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  6354. <p class="gatha1"> Purato uttare passe, satta yojana matthake;</p>
  6355. <p class="gathalast">Peḷivāpika gāmassa, vāpipakkhantakandare.</p>
  6356. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  6357. <p class="gatha1"> Jāyiṃsu vālukāpiṭṭhe, cattāro uttamā maṇī;</p>
  6358. <p class="gathalast">Nīsada potappamāṇā, ummāpupphanibhāsubhā.</p>
  6359. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  6360. <p class="gatha1"> Te disvā sunakho luddo, agantvā rājasantikaṃ;</p>
  6361. <p class="gathalast">‘‘Evarūpā maṇīdiṭṭho, mayā’’iti nivedayi.</p>
  6362. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  6363. <p class="gatha1"> Iṭṭhakādīni etāni mahāpuñño mahāmati;</p>
  6364. <p class="gathalast">Mahāthūpatthamuppannā-na’ssosi tadaheva so.</p>
  6365. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  6366. <p class="gatha1"> Yathānurūpaṃ sakkāraṃ, tesaṃ katvā sumānato;</p>
  6367. <p class="gathalast">Ete vā rakkhake katvā, sabbāni āharāpayi.</p>
  6368. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  6369. <p class="gatha1"> Khedampi <a name="M0.0162"></a> kāyajamasayhamacintayitvā,</p>
  6370. <p class="gatha2">Puññaṃ pasannamanaso pacita hi evaṃ;</p>
  6371. <p class="gatha3">Sādheti sādhana satāni sukhā karāni,</p>
  6372. <p class="gathalast">Tasmā pasannamanaso’va kareyya puññanti.</p>
  6373. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  6374. <p class="centered">Mahāthūpasādhanalābho nāma</p>
  6375. <p class="centered">Aṭṭhavīsatimo paricchedo.</p>
  6376. <p class="chapter">Ekūnatiṃsatima pariccheda</p>
  6377. <p class="subhead">Thūpārambho</p>
  6378. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  6379. <p class="gatha1"> Evaṃ samatte sambhāre, vesākhapuṇṇamāsīyaṃ;</p>
  6380. <p class="gathalast">Patte visākhanakkhatte, mahāthūpatthamārabhi.</p>
  6381. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  6382. <p class="gatha1"> Hāretvāna tahiṃ thūpaṃ, thūpaṭhānamakhāṇayi;</p>
  6383. <p class="gathalast">Satthahattho mahīpālo, thirī kātuṃ manekadhā.</p>
  6384. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  6385. <p class="gatha1"> Yodhehi āharāpetvā, guḷapāsāṇake tahiṃ;</p>
  6386. <p class="gathalast">Kūṭehi āhanāpetvā, pāsāṇe cuṇṇite atha.</p>
  6387. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  6388. <p class="gatha1"> Cammavanaddha pādehi, mahāhatthīhi maddayi;</p>
  6389. <p class="gathalast">Bhūmiyā thirībhāvatthaṃ, atthānatthavicakkhaṇo.</p>
  6390. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  6391. <p class="gatha1"> Ākāsa gaṅgāpatita-ṭṭhāne satatatintake;</p>
  6392. <p class="gathalast">Mattikā sukhumā tattha, samantā tiṃ sayojane.</p>
  6393. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  6394. <p class="gatha1"> Navanīta mattikā’tesā, sukhumattā papuccati;</p>
  6395. <p class="gathalast">Khīṇāsavā sāmaṇerā, mattikā āharuṃ tato.</p>
  6396. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  6397. <p class="gatha1"> Mattikā attharāpesi, tattha pāsāṇakoṭṭime;</p>
  6398. <p class="gathalast">Iṭṭhakā attharāpesi, mattiko pariissaro.</p>
  6399. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  6400. <p class="gatha1"> Tasso <a name="M0.0163"></a> parikharasudhaṃ, kuruvindaṃ tatopari;</p>
  6401. <p class="gathalast">Tasso pariayojālaṃ, marumbantu tatoparaṃ.</p>
  6402. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  6403. <p class="gatha1"> Āhaṭaṃ sāmaṇerehi, himavantā sugandhakaṃ;</p>
  6404. <p class="gathalast">Santharāpesi bhūmindo, phaḷikantu tatopari.</p>
  6405. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  6406. <p class="gatha1"> Sīlāyo santharāpesiccha phaḷikasantharo pari;</p>
  6407. <p class="gathalast">Sabbattha mattikākicce, navanītavhayā ahu.</p>
  6408. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  6409. <p class="gatha1"> Niyyāsena kapiṭṭhassa, sannitena rasodake;</p>
  6410. <p class="gathalast">Aṭṭhaṅgulaṃ bahalaetā, lohapaṭṭaṃ sīlopari.</p>
  6411. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  6412. <p class="gatha1"> Manosilāyatilate-lasannitāya tato pari;</p>
  6413. <p class="gathalast">Sattaṅgulaṃ sajjupaṭṭaṃ, santharesi rathesabho.</p>
  6414. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  6415. <p class="gatha1"> Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhāne evaṃ mahīpati;</p>
  6416. <p class="gathalast">Kāretvā parikammāni, vippasannena cetasā.</p>
  6417. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  6418. <p class="gatha1"> Āsaḷhī sukkapakkhassa, divasamhi catuddase;</p>
  6419. <p class="gathalast">Kāretvā bhikkhusaṅghassa, sannipātamidaṃ vadi.</p>
  6420. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  6421. <p class="gatha1"> Mahācetiya matthāya, bhadantāmaṅgaliṭṭhakaṃ;</p>
  6422. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpessaṃ sve ettha, sabbo saṅgho sametuno.</p>
  6423. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  6424. <p class="gatha1"> Buddha pūjā payogena, mahājanahītatthiko;</p>
  6425. <p class="gathalast">‘‘Mahājano’ posathiko, gandhamālādigaṇhiya.</p>
  6426. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  6427. <p class="gatha1"> Mahāthūpa patiṭṭhāna-ṭhānaṃ yātu suve’’iti;</p>
  6428. <p class="gathalast">Cetiya ṭhāna bhūsāya, amacce ca niyojayi.</p>
  6429. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  6430. <p class="gatha1"> Āṇāpitā narindena, munino piyagāravā;</p>
  6431. <p class="gathalast">Anekehi pakārehi, te taṃ ṭhānamalaṅkaruṃ.</p>
  6432. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  6433. <p class="gatha1"> Nagaraṃ sakalañceva, maggañceva idhāgataṃ;</p>
  6434. <p class="gathalast">Anekehi pakārehi, alaṅkārayi bhūpati.</p>
  6435. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  6436. <p class="gatha1"> Pabhāte ca catudvāre, nagarassa ṭhapāpayi;</p>
  6437. <p class="gathalast">Nahāpite nahāpake ca, appake ca bahūtathā.</p>
  6438. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  6439. <p class="gatha1"> Vatthāni <a name="M0.0164"></a> gandhamālā ca, annāni madhurāni ca;</p>
  6440. <p class="gathalast">Mahājanatthaṃ bhūmindo, mahājanahite rato.</p>
  6441. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  6442. <p class="gatha1"> Paṭiyattāni etāni, sādiyitvā yathāruci;</p>
  6443. <p class="gathalast">Porājānapadāceva thūpaṭhānamupāgamuṃ.</p>
  6444. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  6445. <p class="gatha1"> Sumaṇḍitehi nekehi, ṭhānantara vidhānato;</p>
  6446. <p class="gathalast">Ārakkhito amaccehi, yathāṭhānaṃ mahīpati.</p>
  6447. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  6448. <p class="gatha1"> Sumaṇḍitāhi nekāhi, devakaññūpamāhi ca;</p>
  6449. <p class="gathalast">Nāṭakīhi paribbuḷho, sumaṇḍita passādhito.</p>
  6450. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  6451. <p class="gatha1"> Cattālīsa sahassehi, narehi parivārito;</p>
  6452. <p class="gathalast">Nānā tūriya saṅghuṭṭho, devarāja vilāsavā.</p>
  6453. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  6454. <p class="gatha1"> Mahāthūpa patiṭṭhānaṃ, ṭhānāṭhāna vicakkhaṇo;</p>
  6455. <p class="gathalast">Aparaṇhe upāgañchi, nandayanto mahājanaṃ.</p>
  6456. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  6457. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttarasahassaṃ so, sāṭakāniṭṭhapāpiya;</p>
  6458. <p class="gathalast">Puṭabaddhāni majjhamhi, catupasse tato pana.</p>
  6459. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  6460. <p class="gatha1"> Vatthāni rāsīṃkāresi, aenakāni mahīpati;</p>
  6461. <p class="gathalast">Madhusappi guḷādīhi ca, maṅgalatthaṃ ṭhapāpayi.</p>
  6462. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  6463. <p class="gatha1"> Nānādesehipā’gañchuṃ, bahavo bhikkhavo idha;</p>
  6464. <p class="gathalast">Idha dīpaṭṭhasaṅghassa, kā kathāva idhāgame.</p>
  6465. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  6466. <p class="gatha1"> Thero’ sīti sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā;</p>
  6467. <p class="gathalast">Rājagahassa sāmantā, indagutto mahāgaṇī.</p>
  6468. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  6469. <p class="gatha1"> Sahassāni’sipatanā, bhikkhūnaṃ dvādasā’diya;</p>
  6470. <p class="gathalast">Dhammaseno mahāthero, cetiyaṭhānamāgamā.</p>
  6471. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  6472. <p class="gatha1"> Saṭṭhibhikkhusahassāni, ādāya idhamāgamā;</p>
  6473. <p class="gathalast">Pīyadassī mahāthero, jetārāma vihārato.</p>
  6474. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  6475. <p class="gatha1"> Vesālī mahāvanato, theroru buddharakkhito;</p>
  6476. <p class="gathalast">Aṭṭhārasa sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.</p>
  6477. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  6478. <p class="gatha1"> Kosambī ghositārāmā, theroru dhammarakkhito;</p>
  6479. <p class="gathalast">Tiṃsabhikkhusahassāni, ādāya idha āgamā.</p>
  6480. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  6481. <p class="gatha1"> Ādāyujjenīyaṃ <a name="M0.0165"></a> thero, dakkhiṇa girito yati;</p>
  6482. <p class="gathalast">Cattārīsa sahassāni, agoru saṅgharakkhito.</p>
  6483. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  6484. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ, saṭṭhasahassāni cā’diya;</p>
  6485. <p class="gathalast">Pupphapure’sokarāmā, thero mittiṇṇa nāmako.</p>
  6486. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  6487. <p class="gatha1"> Duve satasahassāni, sahassāni asīti ca;</p>
  6488. <p class="gathalast">Bhikkhū gahetvānu’ttiṇṇo, thero kasmiramaṇḍalā.</p>
  6489. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  6490. <p class="gatha1"> Cattārīsata sahassāni, sahassāni ca saṭṭhi ca;</p>
  6491. <p class="gathalast">Bhikkhū pallavabhogamhā, mahādevo mahāmatī.</p>
  6492. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  6493. <p class="gatha1"> Yonanagarā’lasandāso, yona mahādhammarakkhito;</p>
  6494. <p class="gathalast">Thero tiṃsa sahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.</p>
  6495. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  6496. <p class="gatha1"> Vañjhāṭavivattaniyā, senāsanā tu uttaro;</p>
  6497. <p class="gathalast">Thero saṭṭhisahassāni, bhikkhū ādāya āgamā.</p>
  6498. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  6499. <p class="gatha1"> Cittagutto mahāthero, bodhimaṇḍavihārato;</p>
  6500. <p class="gathalast">Tiṃsa bhikkhusahassāni, ādiyitvā idhāgamā.</p>
  6501. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  6502. <p class="gatha1"> Candagutto mahāthero, vanavāsapadesato;</p>
  6503. <p class="gathalast">Āgāsīti sahassāni, ādiyitvā yatī idha.</p>
  6504. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  6505. <p class="gatha1"> Sūriyaguttomahāthero, kelāsamhā vihārato;</p>
  6506. <p class="gathalast">Channavuti sahassāni, bhikkhūādāya āgamā.</p>
  6507. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  6508. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ dīpavāsinaṃ, āgatānañca sabbaso;</p>
  6509. <p class="gathalast">Gaṇanāya paricchedo, porāṇehi na bhāsito.</p>
  6510. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  6511. <p class="gatha1"> Samāgatānaṃ sabbesaṃ, bhikkhunaṃ taṃ samāgame;</p>
  6512. <p class="gathalast">Vuttā khīṇāsavāyeva, te channavutikoṭiyo.</p>
  6513. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  6514. <p class="gatha1"> Te mahācetiyaṭhānaṃ, parivāretvā yathārahaṃ;</p>
  6515. <p class="gathalast">Majjhe ṭhapetvā okāsaṃ, rañño aṭṭhaṃsu bhikkhavo.</p>
  6516. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  6517. <p class="gatha1"> Pavisitvā tahiṃ rājā, bhikkhusaṅghaṃ tathā ṭhitaṃ;</p>
  6518. <p class="gathalast">Disvā pasannacittena, vanditvā haṭṭhamānaso.</p>
  6519. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  6520. <p class="gatha1"> Gandhamālāhi pūjetvā, katvāna tipadakkhiṇaṃ;</p>
  6521. <p class="gathalast">Majjhe puṇṇaghaṭaṭhānaṃ, pavisitvā samaṅgalaṃ.</p>
  6522. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  6523. <p class="gatha1"> Suvaṇṇakhīle <a name="M0.0166"></a> paṭimukkaṃ, paribbhamanadaṇḍakaṃ;</p>
  6524. <p class="gathalast">Rājatena kataṃ suddhaṃ, suddhapīti balodayo.</p>
  6525. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  6526. <p class="gatha1"> Gāhayitvā amaccena, maṇḍitena sujātinā;</p>
  6527. <p class="gathalast">Abhimaṅgalabhūtena, bhūtabhūtiparāyaṇo.</p>
  6528. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  6529. <p class="gatha1"> Mahantaṃ cetiyāvaṭṭaṃ, kāretuṃ katanicchayo;</p>
  6530. <p class="gathalast">Bhamāpayitu māraddho, parikammita bhūmiyaṃ.</p>
  6531. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  6532. <p class="gatha1"> Siddhattho nāma nāmena, mahāthero mahiddhiko;</p>
  6533. <p class="gathalast">Tathākarontaṃ rājānaṃ, dīghadassī nivārayi.</p>
  6534. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  6535. <p class="gatha1"> ‘‘Evaṃ mahantaṃ thūpañca, ayaṃ rājā’rabhissati;</p>
  6536. <p class="gathalast">Thūpe aniṭṭhiteyeva, maraṇaṃ assa hessati.</p>
  6537. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  6538. <p class="gatha1"> Bhavissati mahanto ca, thūpoduppaṭisaṅkharo;</p>
  6539. <p class="gathalast">Iti so nāgataṃ passaṃ, mahantattaṃ nivārayi.</p>
  6540. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  6541. <p class="gatha1"> Saṅghassa ca anuññāya, thero sambhāvanāyaca;</p>
  6542. <p class="gathalast">Mahantaṃ kattukāmo’pi, gaṇhitvā therabhāsitaṃ.</p>
  6543. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  6544. <p class="gatha1"> Therassa upadesena, tassa rājā akārayi;</p>
  6545. <p class="gathalast">Majjhimaṃ cetiyāvaṭṭaṃ, patiṭṭhāpetumiṭṭhikā.</p>
  6546. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  6547. <p class="gatha1"> Sovaṇṇarajate ceva, ghaṭe majjheṭṭhapāpayi;</p>
  6548. <p class="gathalast">Aṭṭhaṭṭha aṭṭhitussāho, parivāriya te pana.</p>
  6549. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  6550. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttarasahassañca, ṭhapāpesi nave ghaṭe;</p>
  6551. <p class="gathalast">Aṭṭhuttare aṭṭhuttare, vatthānaṃ tu sate pana.</p>
  6552. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  6553. <p class="gatha1"> Iṭṭhikāpavarā aṭṭha, ṭhapāpesi visuṃ visuṃ;</p>
  6554. <p class="gathalast">Sammatena amaccena, bhūsitena anekadhā.</p>
  6555. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  6556. <p class="gatha1"> Tato ekaṃ gāhayitvā, nānāmaṅgalasaṅkhate;</p>
  6557. <p class="gathalast">Puritthimadisābhāge, paṭhamaṃ maṅgalitthikaṃ.</p>
  6558. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  6559. <p class="gatha1"> Patiṭṭhāpesi sakkaccaṃ, manuññe gandhakaddame;</p>
  6560. <p class="gathalast">Jātisumana pupphesu, pūjitesu tahiṃ pana.</p>
  6561. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  6562. <p class="gatha1"> Ahosi puthavīkampo, sesā sattāpi sattahi;</p>
  6563. <p class="gathalast">Pattiṭṭhāpesa’ maccehi, maṅgalāni ca kārayi.</p>
  6564. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  6565. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0167"></a> asāḷhamāsassa, sukkapakkhe’bhisammate;</p>
  6566. <p class="gathalast">Uposathe pannarase, patiṭṭhāpesi iṭṭhikā.</p>
  6567. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  6568. <p class="gatha1"> Catuddisaṃ ṭhite tattha, mahāthere anāsave;</p>
  6569. <p class="gathalast">Vanditvā pūjayitvā ca, suppatito kamena so.</p>
  6570. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  6571. <p class="gatha1"> Pubbuttaraṃ disaṃ gantvā, piyadassiṃ anāsavaṃ;</p>
  6572. <p class="gathalast">Vanditvāna mahātheraṃ, aṭṭhāsi tassa santike.</p>
  6573. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  6574. <p class="gatha1"> Maṅgalaṃ tattha vaḍḍhento, tassa dhammamabhāsiso;</p>
  6575. <p class="gathalast">Therassa desanā tassa, janassā’hosi sātthikā.</p>
  6576. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  6577. <p class="gatha1"> Cattālīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;</p>
  6578. <p class="gathalast">Cattālīsasahassānaṃ, sotāpattiphalaṃ ahu.</p>
  6579. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  6580. <p class="gatha1"> Sahassaṃ sakadāgāmi, anāgāmi ca tattakā;</p>
  6581. <p class="gathalast">Sahassaṃyeva arahanto, tattha’hesuṃ gihījanā.</p>
  6582. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  6583. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasasahassāni, bhikkhūbhikkhuniyo pana;</p>
  6584. <p class="gathalast">Cuddaseva sahassāni, arahatte patiṭṭhayuṃ.</p>
  6585. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  6586. <p class="gatha1"> Evampapasannamatimā ratanattayamhi,</p>
  6587. <p class="gatha2">Cāgāmimuttamanasājanatāhi tena;</p>
  6588. <p class="gatha3">Lokatthasiddhi paramā bhavatīti ñatvā,</p>
  6589. <p class="gathalast">Saddhādinekaguṇayoga ratiṃ kareyyāti.</p>
  6590. <p class="centered">Sujanappasādasaṃ vegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  6591. <p class="centered">Thūpārambho nāma</p>
  6592. <p class="centered">Ekūnatiṃsatimo paricchedo.</p>
  6593. <p class="chapter">Tiṃsatima pariccheda</p>
  6594. <p class="subhead">Dhātugabbharacano</p>
  6595. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  6596. <p class="gatha1"> Vanditvāna <a name="M0.0168"></a> mahārājā, sabbaṃ saṅghaṃ nimantayi;</p>
  6597. <p class="gathalast">‘‘Yāvacetiyaniṭṭhānā, bhikkhaṃ gaṇhatha me’’iti.</p>
  6598. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  6599. <p class="gatha1"> Saṅgho taṃ nādhivāsesi, anupubbena so pana;</p>
  6600. <p class="gathalast">Yāvanto yāva sattāhaṃ, sattāhamadhivāsanaṃ.</p>
  6601. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  6602. <p class="gatha1"> Alattho’paḍḍhabhikkhūhi, te laddhā sumano’va so;</p>
  6603. <p class="gathalast">Aṭṭhārasasu ṭhānesu, thūpaṭhānasamantato.</p>
  6604. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  6605. <p class="gatha1"> Maṇḍape kārayitvāna, mahādānaṃ pavattayi;</p>
  6606. <p class="gathalast">Satthāhaṃ tattha saṅghassa, tato saṅghaṃ vissajjayi.</p>
  6607. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  6608. <p class="gatha1"> Tato bheriṃ carāpetvā, iṭṭhakā vaḍḍhakī lahuṃ;</p>
  6609. <p class="gathalast">Sannipātesi te āsuṃ, pañcamattasatāni hi.</p>
  6610. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  6611. <p class="gatha1"> Kathaṃ karissasi ne’ko, pucchito āha bhūpati;</p>
  6612. <p class="gathalast">‘‘Pessiyānaṃ sataṃ laddhā, paṃsūnaṃ sakaṭaṃ ahaṃ.</p>
  6613. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  6614. <p class="gatha1"> Khepayissāmi ekkā’haṃ, taṃ rājā paṭibāhayi;</p>
  6615. <p class="gathalast">Tato upaḍḍhupaḍḍhañca, paṃsū dve ammaṇāni ca.</p>
  6616. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  6617. <p class="gatha1"> Āhaṃsu rājā paṭibāhi, caturo tepi vaḍḍhakī;</p>
  6618. <p class="gathalast">Atheko paṇḍito byatto, vaḍḍhakī āha bhūpatiṃ.</p>
  6619. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  6620. <p class="gatha1"> ‘‘Udukkhale koṭṭayitvā, ahaṃ suppehi vaṭṭitaṃ;</p>
  6621. <p class="gathalast">Piṃsāpayitvā nisade, etaṃ paṃsūnamammaṇaṃ.</p>
  6622. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  6623. <p class="gatha1"> Iti vutto anuññāsi, tiṇādinetthano siyuṃ;</p>
  6624. <p class="gathalast">Cetiyamhīti bhūmindo, indatulyaparakkamo.</p>
  6625. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  6626. <p class="gatha1"> ‘‘Kaṃ saṇṭhānaṃ cetiyaṃ taṃ, karissasi tuvaṃ iti;</p>
  6627. <p class="gathalast">Pucchitaṃ taṃkhaṇaṃyeva, vissakammo tamāvisi.</p>
  6628. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  6629. <p class="gatha1"> Sovaṇṇapātiṃ to yassa, purāpetvāva vaḍḍhakī;</p>
  6630. <p class="gathalast">Pāṇinā vārimādāya, vāripiṭṭhiyamāhanī.</p>
  6631. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  6632. <p class="gatha1"> Phalika <a name="M0.0169"></a> lolasadisaṃ, mahāphubbuḷamuṭṭhahi;</p>
  6633. <p class="gathalast">Āhī’disaṃ karissati, tussitvāna’ssa bhūpati.</p>
  6634. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  6635. <p class="gatha1"> Sahassagghaṃ vatthayugaṃ, tathā’laṅkāra pādukā;</p>
  6636. <p class="gathalast">Kahāpanāni dvādasa-sahassāni ca dāpapi.</p>
  6637. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  6638. <p class="gatha1"> ‘‘Iṭṭhakā āhārāpessaṃ, apīḷento kathaṃ nare’’;</p>
  6639. <p class="gathalast">Iti rājā vicintesi, rattiṃñatvāna taṃ marū.</p>
  6640. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  6641. <p class="gatha1"> Cetiyassa catuddhāre, āharitvāna iṭṭhakā;</p>
  6642. <p class="gathalast">Rattiṃ rattiṃ ṭhapayiṃsu, ekekāhapahonakā.</p>
  6643. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  6644. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā sumanorājā, cetiye kammamārabhi;</p>
  6645. <p class="gathalast">Amūlamettha kammañca, na kātabbanti ñāpayi.</p>
  6646. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  6647. <p class="gatha1"> Ekekasmiṃ duvārasmiṃ, ṭhapāpesi kahāpaṇe;</p>
  6648. <p class="gathalast">Soḷasasatasahassāni, vatthānisu bahūni ca.</p>
  6649. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  6650. <p class="gatha1"> Vividhañca alaṅkāraṃ, khajjaṃbhojjaṃ sapānakaṃ;</p>
  6651. <p class="gathalast">Gandhamālāguḷādica, mukhavāsakapañcakaṃ.</p>
  6652. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  6653. <p class="gatha1"> ‘‘Yathārucitaṃ gaṇhantu, kammaṃ katvā yathāruciṃ;</p>
  6654. <p class="gathalast">Te tatheva apekkhitvā, adaṃsu rājakammikā.</p>
  6655. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  6656. <p class="gatha1"> Thūpakammasahāyattaṃ, eko bhikkhunikāmayaṃ;</p>
  6657. <p class="gathalast">Mattikāpiṇḍamādāya, attanā abhisaṅkhataṃ.</p>
  6658. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  6659. <p class="gatha1"> Gantvāna cetiyaṭṭhānaṃ, vaḍḍhetvā rājakammike;</p>
  6660. <p class="gathalast">Adāsi taṃ vaḍḍhakissa, gaṇhantoyeva jāniso.</p>
  6661. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  6662. <p class="gatha1"> Tassā kāraṃ viditvāna, tatthāhosi kutūhalaṃ;</p>
  6663. <p class="gathalast">Kamena rājā sutvāna, āgato pucchi vaḍḍhakī.</p>
  6664. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  6665. <p class="gatha1"> Deva ekena hatthena, pupphānā’dāya bhikkhavo;</p>
  6666. <p class="gathalast">Ekena mattikāpiṇḍaṃ, denti mayhaṃ ahaṃ pana.</p>
  6667. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  6668. <p class="gatha1"> Ayaṃ āgantuko bhikkhu, ayaṃ nevāsiko iti;</p>
  6669. <p class="gathalast">Jānāminevā’ti vaco, sutvā rājāsamappayi.</p>
  6670. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  6671. <p class="gatha1"> Ekobalatthaṃ dassetuṃ, mattikā dāyakaṃ yatiṃ;</p>
  6672. <p class="gathalast">So balatassa dassesi, so taṃ rañño nivedayi.</p>
  6673. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  6674. <p class="gatha1"> Jātimakulakumbheso<a name="M0.0170"></a>, mahābodhaṅgaṇe tayo;</p>
  6675. <p class="gathalast">Ṭhapāpetvā balatthena, rājā dāpesi bhikkhuno.</p>
  6676. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  6677. <p class="gatha1"> Ajānitvā pūjayitvā, ṭhitasse’tassa bhikkhuno;</p>
  6678. <p class="gathalast">Balattho taṃ nivedesi, tadā taṃ jāni so yati.</p>
  6679. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  6680. <p class="gatha1"> Kelivāte janapade, piyaṅgallanivāsiko;</p>
  6681. <p class="gathalast">Thero cetiyakammasmiṃ, sahāyattaṃ nikāmayaṃ.</p>
  6682. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  6683. <p class="gatha1"> Tassitthikāvaḍḍhakissa, ñātako idha āgato;</p>
  6684. <p class="gathalast">Tassiṭṭhikā samattena, ñāto katvāna iṭṭhakaṃ.</p>
  6685. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  6686. <p class="gatha1"> Kammiyevaḍḍhayitvāna, vaḍḍhakissa adāsitaṃ;</p>
  6687. <p class="gathalast">So taṃ tattha niyojesi, kolāhalamahosi ca.</p>
  6688. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  6689. <p class="gatha1"> Rājā sutvāva’ taṃ āha, ‘‘ñātuṃ sakkā tamiṭṭhikaṃ’’;</p>
  6690. <p class="gathalast">Jānantopi na sakkāti, rājānaṃ āha vaḍḍhakī.</p>
  6691. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  6692. <p class="gatha1"> ‘‘Jānāsi taṃ tvaṃ theraṃti’’,</p>
  6693. <p class="gatha2">Vutto āmā’’ti bhāsito;</p>
  6694. <p class="gatha3">Taṃ ñāpanatthaṃ appesi,</p>
  6695. <p class="gathalast">Balatthaṃ tassa tūpati.</p>
  6696. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  6697. <p class="gatha1"> Balattho tena taṃ ñatvā, rājānuññāyupāgato;</p>
  6698. <p class="gathalast">Kaṭṭhahālapariveṇe, theraṃ passiya mantiya.</p>
  6699. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  6700. <p class="gatha1"> Therassa magamanāhañca, gatiṭhānañca jāniya;</p>
  6701. <p class="gathalast">‘‘Tumhehi saha gacchāmi, sakaṃ gāmaṃ’’nti bhāsiya.</p>
  6702. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  6703. <p class="gatha1"> Rañño sabbaṃ nivedesi, rājā tassa adāpayi;</p>
  6704. <p class="gathalast">Vatthayugaṃ sahassagghaṃ, mahagghaṃ rattakambalaṃ.</p>
  6705. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  6706. <p class="gatha1"> Sāmaṇake parikkhāre, bahuke sakkharampi ca;</p>
  6707. <p class="gathalast">Sugandha telanāḷiñca, dāpetvā anusāsitaṃ.</p>
  6708. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  6709. <p class="gatha1"> Therena saha gantvā so, dissante piyagallake;</p>
  6710. <p class="gathalast">Theraṃ sītāya chāyāya, sodakāya nisīdiya.</p>
  6711. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  6712. <p class="gatha1"> Sakkharapāṇakaṃ datvā, pāde telena makkhiya;</p>
  6713. <p class="gathalast">Upāhanāni yojetvā, parikkhāre upānayi.</p>
  6714. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  6715. <p class="gatha1"> Kulūpagassa <a name="M0.0171"></a> therassa, gahitā me ime mayā;</p>
  6716. <p class="gathalast">Vatthayugaṃtu puttassa, sabbe tāni dadāmi vo.</p>
  6717. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  6718. <p class="gatha1"> Iti vatvāna datvā te, gahetvā gacchato pana;</p>
  6719. <p class="gathalast">Vanditvā rājavacasā, rañño sandesamāha so.</p>
  6720. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  6721. <p class="gatha1"> Mahāthūpe kayiramāne, satiyākammakārakā;</p>
  6722. <p class="gathalast">Anekasaṅkhāhi janā, pasannā sugatiṃ gatā.</p>
  6723. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  6724. <p class="gatha1"> Cittappasādamattena, sugate gatiuttamā;</p>
  6725. <p class="gathalast">Labbhatīti viditvāna, thūpapūjaṃ kare budho.</p>
  6726. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  6727. <p class="gatha1"> Ettheva bhatiyā kammaṃ, karitvā itthiyo duve;</p>
  6728. <p class="gathalast">Tāvatiṃsamhi nibbattā, mahāthūpamhi niṭṭhite.</p>
  6729. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  6730. <p class="gatha1"> Āvajjitvā pubbakammaṃ, diṭṭhakammaphalā ubho;</p>
  6731. <p class="gathalast">Gandhamālā’diyitvāna, thūpaṃ pūjetumāgatā.</p>
  6732. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  6733. <p class="gatha1"> Gandhamālāhi pūjetvā, cetiyaṃ abhivandisuṃ;</p>
  6734. <p class="gathalast">Tasmiṃ khaṇe bhātivaṅka-vāsī thero mahāsivo.</p>
  6735. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  6736. <p class="gatha1"> Rattibhāge mahāthūpaṃ, vandissāmīti āgato;</p>
  6737. <p class="gathalast">Tādisvāna mahāsatta-paṇṇirukkhama passito.</p>
  6738. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  6739. <p class="gatha1"> Adassayitvā attānaṃ, passaṃ sampattimabbhutaṃ;</p>
  6740. <p class="gathalast">Ṭhatvā tāsaṃ vandanāya, pariyosāne apucchitaṃ.</p>
  6741. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  6742. <p class="gatha1"> ‘‘Bhāsate sakalo dīpo,</p>
  6743. <p class="gatha2">Dehobhāsena vo idha;</p>
  6744. <p class="gatha3">Kinnukammaṃ karitvāna,</p>
  6745. <p class="gathalast">Devalokaṃ ito gatā.</p>
  6746. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  6747. <p class="gatha1"> Mahāthūpe kataṃ kammaṃ, tassa āhaṃsu devatā;</p>
  6748. <p class="gathalast">Evaṃ tathāgate heva, pasādo hi mahapphalo.</p>
  6749. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  6750. <p class="gatha1"> Pupphadhānattayaṃ thūpe, iṭṭhikāhi citaṃ citaṃ;</p>
  6751. <p class="gathalast">Samaṃ pathaviyā katvā, iddhimanto’va sīdayuṃ.</p>
  6752. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  6753. <p class="gatha1"> Nava vāre citaṃ sabbaṃ, evaṃ osīdayiṃsu te;</p>
  6754. <p class="gathalast">Atha rājā bhikkhusaṅgha-sannipāta makārayi.</p>
  6755. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  6756. <p class="gatha1"> Tatthāsītisahassāni<a name="M0.0172"></a>, sannipātamhi bhikkhavo;</p>
  6757. <p class="gathalast">Rājā saṅghamupāgamma, pūjetvā abhivandiya.</p>
  6758. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  6759. <p class="gatha1"> Iṭṭhakosidanehetuṃ, pucchi saṅgho viyākari;</p>
  6760. <p class="gathalast">‘‘No sīdanatthaṃ thūpassa, iddhimantehi bhikkhūhi.</p>
  6761. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  6762. <p class="gatha1"> Kataṃ etaṃ mahārāja, na idāni karissate;</p>
  6763. <p class="gathalast">Aññathattamakatvā taṃ, mahāthūpaṃ samāpaya.</p>
  6764. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  6765. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā sumano rājā, thūpakammamakārayi;</p>
  6766. <p class="gathalast">Pupphādhānesu dasasu, iṭṭhikā dasakoṭiyo.</p>
  6767. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  6768. <p class="gatha1"> Bhikkhusaṅgho sāmaṇere, uttaraṃ sumanampi ca;</p>
  6769. <p class="gathalast">‘‘Cebhiya dhātugabbhatthaṃ, pāsāṇe meghavaṇṇake.</p>
  6770. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  6771. <p class="gatha1"> Āharathā’’ti yojesi, te gantvā uttaraṃ kuruṃ;</p>
  6772. <p class="gathalast">Asīti ratanāyāma, vitthāre ravibhāsure.</p>
  6773. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  6774. <p class="gatha1"> Aṭṭhaṅgulāni bahale, gaṇṭhipupphanibhe subhe;</p>
  6775. <p class="gathalast">Chameghavaṇṇapāsāṇe, āhariṃsu khaṇetato.</p>
  6776. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  6777. <p class="gatha1"> Pupphadhānassa upari, majjhe ekaṃ nipātiya;</p>
  6778. <p class="gathalast">Catupassamhi caturo, mañjūsaṃ viya yojiya.</p>
  6779. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  6780. <p class="gatha1"> Ekaṃ pidhānakatthāya, disābhāge puratthime;</p>
  6781. <p class="gathalast">Adassanaṃ karitvā te, ṭhapayiṃsu mahiddhikā.</p>
  6782. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  6783. <p class="gatha1"> Majjhamhi dhātugabbhassa, tassa rājā akārayi;</p>
  6784. <p class="gathalast">Ratanamayaṃ bodhirukkhaṃ, sabbākāramanoramaṃ.</p>
  6785. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  6786. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasa rataniko, khandho sākhāssa pañca ca;</p>
  6787. <p class="gathalast">Pavālamayamūlo so, indanīle patiṭṭhito.</p>
  6788. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  6789. <p class="gatha1"> Susuddharajatakkhandho, maṇipattehi sobhito;</p>
  6790. <p class="gathalast">Hemamayapaṇḍupatta, phalo pavāḷaaṅkuro.</p>
  6791. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  6792. <p class="gatha1"> Atha maṅgalikā tassa, khandhe pupphalatāpi ca;</p>
  6793. <p class="gathalast">Catuppadānaṃ pantīdha, haṃsapanti ca sobhanā.</p>
  6794. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  6795. <p class="gatha1"> Uddhaṃ cāruvitānante, muttā kiṃ kiṇijālakā;</p>
  6796. <p class="gathalast">Suvaṇṇa ghaṇṭāpantīdha, dāmāni ca tahiṃ tahiṃ.</p>
  6797. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  6798. <p class="gatha1"> Vitāna <a name="M0.0173"></a> catukoṇamhi, muttādāmakalāpako;</p>
  6799. <p class="gathalast">Navasata sahassaggho, eke ko asilambito.</p>
  6800. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  6801. <p class="gatha1"> Ravicandatāra rūpāni, nānāpadumakāni ca;</p>
  6802. <p class="gathalast">Ratanehi katāneva, dhitāne appitāna’yuṃ.</p>
  6803. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  6804. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttarasahassāni, vattāni vividhāni ca;</p>
  6805. <p class="gathalast">Mahagghanānāraṅgāni, vitāne lambitāna’yuṃ.</p>
  6806. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  6807. <p class="gatha1"> Bodhiṃ parikkhipitvāna, nānāratanavedikā;</p>
  6808. <p class="gathalast">Mahāmalaka muttāhi, santhāretu tadantare.</p>
  6809. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  6810. <p class="gatha1"> Nānāratana pupphānaṃ, catugandhūdakassa ca;</p>
  6811. <p class="gathalast">Puṇṇā puṇṇaghaṭapanti, bodhimūle katāna’yuṃ.</p>
  6812. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  6813. <p class="gatha1"> Bodhi pācina paññatte, pallaṅkekoṭiagghake;</p>
  6814. <p class="gathalast">Sovaṇṇa buddhapaṭimaṃ, nisīdāpesi bhāsuraṃ.</p>
  6815. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  6816. <p class="gatha1"> Sarīrāvayavātassā, paṭimāya yathārahaṃ;</p>
  6817. <p class="gathalast">Nānāvaṇṇehi ratanehi, katā surucirā ahuṃ.</p>
  6818. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  6819. <p class="gatha1"> Mahābrahmā ṭhito tattha, rājatacchatta dhārako;</p>
  6820. <p class="gathalast">Vijayuttarasaṅkhena, sakko ca abhisekado.</p>
  6821. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  6822. <p class="gatha1"> Viṇāhattho pañcasikho, kāḷanāgo sanāṭiko;</p>
  6823. <p class="gathalast">Sahassahattho māro ca, sahattīsaha kiṃkaro.</p>
  6824. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  6825. <p class="gatha1"> Pācinapallaṅkanibhā, tīsu sesadisāsu ca;</p>
  6826. <p class="gathalast">Koṭikoṭidhanagghā ca, pallaṅkā atthatā ahuṃ.</p>
  6827. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  6828. <p class="gatha1"> Bodhiṃ ussisake katvā, nānāratanamaṇḍitaṃ;</p>
  6829. <p class="gathalast">Koṭi dhanagghakaṃyeva, paññattaṃ sayanaṃ ahu.</p>
  6830. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  6831. <p class="gatha1"> Sattasattāha ṭhānesu, tattha tattha yathārahaṃ;</p>
  6832. <p class="gathalast">Adhikāre akāresi, brahmayācanameva ca.</p>
  6833. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  6834. <p class="gatha1"> Dhammacakkappavattañca, yasapabbajanampi ca;</p>
  6835. <p class="gathalast">Bhaddavaggiya pabbajjaṃ, jaṭilānaṃ damanampi ca.</p>
  6836. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  6837. <p class="gatha1"> Bimbisārāgamañcāpi<a name="M0.0174"></a>, rājagehappavesanaṃ;</p>
  6838. <p class="gathalast">Veḷuvanassagahanaṃ, asītisāvake tathā.</p>
  6839. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  6840. <p class="gatha1"> Kapila vatthugamanaṃ, tathā ratana caṅkamaṃ;</p>
  6841. <p class="gathalast">Rāhulānandapabbajjaṃ, gahaṇaṃ jetavanassa ca.</p>
  6842. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  6843. <p class="gatha1"> Ambamūle pāṭihīraṃ, tāvatiṃsamhi desanaṃ;</p>
  6844. <p class="gathalast">Devorohaṇapāṭihīraṃ, therapañhasamāgamaṃ.</p>
  6845. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  6846. <p class="gatha1"> Mahāsamaya suttantaṃ, rāhulovādamevaca;</p>
  6847. <p class="gathalast">Mahāmaṅgalasuttañca, dhanapālasamāgamaṃ.</p>
  6848. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  6849. <p class="gatha1"> Āḷavakaṅgulimāla, apalāladamanampi ca;</p>
  6850. <p class="gathalast">Pārāyanakasamitiṃ, āyuvossajjanaṃ tathā.</p>
  6851. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  6852. <p class="gatha1"> Sūkaramaddavaggāhaṃ, siṅgīvaṇṇayugassa ca;</p>
  6853. <p class="gathalast">Pasannodakapānañca, parinibbāna meva ca.</p>
  6854. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  6855. <p class="gatha1"> Devamanussa paridevaṃ, therena pādavandanaṃ;</p>
  6856. <p class="gathalast">Dahanaṃ agginibbānaṃ, tattha sakkāra meva ca.</p>
  6857. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  6858. <p class="gatha1"> Dhātuvitaṅga doṇena, pasādajanakāni ca;</p>
  6859. <p class="gathalast">Yebhuyyena akāresi, jātakāni sujātimā.</p>
  6860. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  6861. <p class="gatha1"> Vessantara jātakantu, vitthārena akārayi;</p>
  6862. <p class="gathalast">Kusināpurato yāva, bodhimanti tatheva ca.</p>
  6863. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  6864. <p class="gatha1"> Catuddisaṃ te cattāro, mahārājā ṭhitā ahuṃ;</p>
  6865. <p class="gathalast">Tettiṃsadeva puttā ca, bāttiṃsa ca kumāriyo.</p>
  6866. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  6867. <p class="gatha1"> Yakkhasenāpatiaṭṭha, vīsati ca tato pari;</p>
  6868. <p class="gathalast">Añjalīpaggahādevā, pupphapuṇṇaghaṭā tato.</p>
  6869. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  6870. <p class="gatha1"> Naccakā devatāceva, tūriyavādaka devatā;</p>
  6871. <p class="gathalast">Ādāsagāhakā devā, pupphasākhā dharā tathā.</p>
  6872. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  6873. <p class="gatha1"> Padumādigāhakā devā, aññe devā ca nekadhā;</p>
  6874. <p class="gathalast">Ratanagghiya panti ca, dhammacakkāna meva ca.</p>
  6875. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  6876. <p class="gatha1"> Khaggadharādevapanti, devāpātidharā tathā;</p>
  6877. <p class="gathalast">Tesaṃ sīse pañcahatthā, gandhatelassa pūritā.</p>
  6878. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  6879. <p class="gatha1"> Dukūlavaṭṭikā <a name="M0.0175"></a> panti, sadāpañjalitā ahu;</p>
  6880. <p class="gathalast">Phalikagghiye catukkaṇṇe, ekeko ca mahāmaṇi.</p>
  6881. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  6882. <p class="gatha1"> Suvaṇṇamaṇi muttānaṃ, rāsiyo vajirassa ca;</p>
  6883. <p class="gathalast">Catukkaṇṇesu cattāro, kathā’hesuṃ pabhassarā.</p>
  6884. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  6885. <p class="gatha1"> Medavaṇṇakapāsāṇa, bhittiyaṃyeva ujjalā;</p>
  6886. <p class="gathalast">Vijjātā appitā āsuṃ, dhātugabbhevibhūsitā.</p>
  6887. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  6888. <p class="gatha1"> Rūpakānettasabbāni, dhātugabbhe manorame;</p>
  6889. <p class="gathalast">Ghanakoṭṭi mahemassa, kārāpesi mahīpati.</p>
  6890. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  6891. <p class="gatha1"> Kammādhiṭṭhāyako ettha, sabbaṃ saṃvidahi imaṃ;</p>
  6892. <p class="gathalast">Indagutto mahāthero, chaḷabhiñño mahāmatī.</p>
  6893. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  6894. <p class="gatha1"> Sabbaṃ rājiddhiyā etaṃ, devatānañca iddhiyā;</p>
  6895. <p class="gathalast">Iddhiyā ariyānañca, asambādhaṃ patiṭṭhitaṃ.</p>
  6896. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  6897. <p class="gatha1"> Niṭṭhantaṃ sugatañca pūjiyatamaṃ lokuttamaṃ nittamaṃ;</p>
  6898. <p class="gatha2">Dhātu tassa vicuṇṇitaṃ janahitaṃ āsiṃsatā pūjiya;</p>
  6899. <p class="gatha3">Puññaṃ taṃ samamicca’cecca matimā saddhāguṇalaṅkato;</p>
  6900. <p class="gathalast">Tiṭṭhantaṃ sugataṃ viya’ssa munino dhātu ca sambūjaye.</p>
  6901. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  6902. <p class="centered">Dhātugabbharacano nāma</p>
  6903. <p class="centered">Tiṃsatimo paricchedo.</p>
  6904. <p class="chapter">Ekatiṃsatima pariccheda</p>
  6905. <p class="subhead">Dhātunidhānaṃ</p>
  6906. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  6907. <p class="gatha1"> Dhātugabbhamhi <a name="M0.0176"></a> kammāni, niṭṭhāpetvā arindamo;</p>
  6908. <p class="gathalast">Sannipātaṃ kārayitvā, saṅghassa idhamabravi.</p>
  6909. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  6910. <p class="gatha1"> Dhātugabbhamhi kammāni, mayā niṭṭhāpi tāni hi;</p>
  6911. <p class="gathalast">Suve dhātuṃ nidhessāmi, bhante jānātha dhātuyo’’.</p>
  6912. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  6913. <p class="gatha1"> Idaṃ vatvā mahārājā, nagaraṃ pāvisī tato;</p>
  6914. <p class="gathalast">Dhātu āharakaṃ bhikkhuṃ, bhikkhusaṅgho vicintiya.</p>
  6915. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  6916. <p class="gatha1"> Soṇuttaraṃ nāmayatiṃ, pūjāpariveṇavāsi kaṃ;</p>
  6917. <p class="gathalast">Dhātāharaṇa kammamhi, chaḷabhiññaṃ niyojayi.</p>
  6918. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  6919. <p class="gatha1"> Cārikaṃ caramānamhi, nāthe lokahitāyahi;</p>
  6920. <p class="gathalast">Nanduttaro’ti nāmena, gaṅgātīramhi māṇavo.</p>
  6921. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  6922. <p class="gatha1"> Nimantetvā’bhisambuddhaṃ, saha saṅghaṃ abhojayi;</p>
  6923. <p class="gathalast">Satthāpayogapaṭṭhāne, sasaṅghonāvamāruhi.</p>
  6924. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  6925. <p class="gatha1"> Tattha bhaddajithero tu, chaḷabhiñño mahiddhiko;</p>
  6926. <p class="gathalast">Jalapakkhalitaṭṭhānaṃ, disvā bhikkhū idaṃ vadī.</p>
  6927. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  6928. <p class="gatha1"> ‘‘Mahā panādabhūtena, mayā vutto suvaṇṇayo;</p>
  6929. <p class="gathalast">Pāsādo patito ettha, pañcavīsatiyojako.</p>
  6930. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  6931. <p class="gatha1"> Taṃ pāpuṇitvā gaṅgāya, jalaṃ pakkhili taṃ idha;</p>
  6932. <p class="gathalast">Bhikkhū asaddahantā taṃ, satthuno taṃ nivedayuṃ.</p>
  6933. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  6934. <p class="gatha1"> Satthā’ha ‘‘kaṅkhaṃ bhikkhunaṃ, vinodehī’’tisotato;</p>
  6935. <p class="gathalast">Ñāpetuṃ brahmaloke’pi, vasavattisamattha taṃ.</p>
  6936. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  6937. <p class="gatha1"> Iddhiyā nabhamuggantvā, sattatālasame ṭhito;</p>
  6938. <p class="gathalast">Dūssathūpaṃ brahmaloke, ṭhapetvā vaḍḍhite kare.</p>
  6939. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  6940. <p class="gatha1"> Idhā’netvā <a name="M0.0177"></a> dassayitvā, janassa puna taṃ tahiṃ;</p>
  6941. <p class="gathalast">Ṭhapayitvā yathāṭhāne, iddhiyā gaṅgāmāgato.</p>
  6942. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  6943. <p class="gatha1"> Pādaṅguṭṭhena pāsādaṃ, gahetvā thupikāyaso;</p>
  6944. <p class="gathalast">Ussāpetvāna dassetvā, janassa khipi taṃ tahiṃ.</p>
  6945. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  6946. <p class="gatha1"> Nanduttaro māṇavako, disvā taṃ pāṭihāriyaṃ;</p>
  6947. <p class="gathalast">Parāyattamahaṃ dhātuṃ, pahuānayituṃ siyaṃ.</p>
  6948. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  6949. <p class="gatha1"> Iti patthayi tenetaṃ, saṅgho soṇuttaraṃ yatiṃ;</p>
  6950. <p class="gathalast">Tasmiṃ kamme niyojesi, soḷasavassikaṃ api.</p>
  6951. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  6952. <p class="gatha1"> ‘‘Āharāmi kuto dhātuṃ’’, iti saṅghamapucchiso;</p>
  6953. <p class="gathalast">Kathesi saṅgho therassa, tassa tā dhātuyo iti.</p>
  6954. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  6955. <p class="gatha1"> ‘‘Parinibbāna mañcamhi, nipanno loka nāyako;</p>
  6956. <p class="gathalast">Dhātūhipilokahi taṃ, kātuṃ devinda mabruvi.</p>
  6957. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  6958. <p class="gatha1"> Devinda’ṭṭhasu doṇesu, mama sāriradhāthusu;</p>
  6959. <p class="gathalast">Ekaṃ doṇaṃ rāmagāme, koḷiyehi ca sakkataṃ.</p>
  6960. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  6961. <p class="gatha1"> Nāgalokaṃ tato nitaṃ, tato nāgehi sakkataṃ;</p>
  6962. <p class="gathalast">Laṃkādipe mahāthūpe, nidhānāya bhavissati.</p>
  6963. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  6964. <p class="gatha1"> Mahākassapattheropi, dīghadassī mahāyati;</p>
  6965. <p class="gathalast">Dhammāsoka narindena, dhātuvitthārakārako.</p>
  6966. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  6967. <p class="gatha1"> Rājagahassa sāmante, raññā ajātasattunā;</p>
  6968. <p class="gathalast">Kārāpento mahādhātuṃ, nidhānaṃ sādhu saṅkhataṃ.</p>
  6969. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  6970. <p class="gatha1"> Satta doṇāni dhātūnaṃ, āharitvāna kārayi;</p>
  6971. <p class="gathalast">Rāmagāmamhi doṇantu, sattucittaññuna’ggahi.</p>
  6972. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  6973. <p class="gatha1"> Mahādhātunidhānaṃ taṃ, dhammāsokopi bhūpati;</p>
  6974. <p class="gathalast">Passitvā aṭṭhamaṃ doṇaṃ, āṇāpetuṃmakiṃ akā.</p>
  6975. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  6976. <p class="gatha1"> Mahāthūpe nidhānatthaṃ, vihitaṃ taṃ jineni’ti;</p>
  6977. <p class="gathalast">Dhammāsokaṃ nivāresuṃ, tattha khiṇāsavāyati.</p>
  6978. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  6979. <p class="gatha1"> Rāmagāmamhi thūpotu, gaṅgātīre kato tato;</p>
  6980. <p class="gathalast">Bhijjigaṅgāya oghena, sotu dhātu karaṇḍako.</p>
  6981. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  6982. <p class="gatha1"> Samuddaṃ <a name="M0.0178"></a> pavisitvāna, dvidhā bhinne jale tahiṃ;</p>
  6983. <p class="gathalast">Nānāratanapiṭṭhamhi, aṭṭhārasmiṃ samākulo.</p>
  6984. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  6985. <p class="gatha1"> Nāgā disvā karaṇḍaṃ taṃ, kāḷanāgassa rājino;</p>
  6986. <p class="gathalast">Mañjerikanāgabhavanaṃ, upagamma nivedayuṃ.</p>
  6987. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  6988. <p class="gatha1"> Dasakoṭisahassehi, gantvā nāgehi so tahiṃ;</p>
  6989. <p class="gathalast">Dhātū tā abhipūjento, netvāna bhavanaṃ sakaṃ.</p>
  6990. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  6991. <p class="gatha1"> Sabbaratanamayaṃ thūpaṃ, tassoparigharaṃ tathā;</p>
  6992. <p class="gathalast">Māpetvā saha nāgehi, sadā pūjesi sādaro.</p>
  6993. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  6994. <p class="gatha1"> Ārakkhāmahatī tattha, gantvā dhātuidhānaya;</p>
  6995. <p class="gathalast">Suve dhātunidhānañhi, bhūmipālo karissati’’.</p>
  6996. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  6997. <p class="gatha1"> Iccevaṃ saṅghavacanaṃ, sutvā sādhūti so pana;</p>
  6998. <p class="gathalast">Pattabbakālaṃ pekkhanto, pariveṇa magāsakaṃ.</p>
  6999. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  7000. <p class="gatha1"> Bhavissati suve dhātu, nidhānanti mahīpati;</p>
  7001. <p class="gathalast">Cāresi nagare bheriṃ, sabba kiccaṃ vidhāya taṃ.</p>
  7002. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  7003. <p class="gatha1"> Nagaraṃ sakalañceva, idhāgāmiñca añjasaṃ;</p>
  7004. <p class="gathalast">Alaṅkārayi sakkaccaṃ, nagare ca vibhūsayi.</p>
  7005. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  7006. <p class="gatha1"> Sakko devānamindo ca, laṃkādīpamasesakaṃ;</p>
  7007. <p class="gathalast">Āmantetvā vissakammaṃ, alaṅkārayinekadhā.</p>
  7008. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  7009. <p class="gatha1"> Nagarassa catudvāre, vattabhattaṃhi nekadhā;</p>
  7010. <p class="gathalast">Mahājanopabhogatthaṃ, ṭhapāpesi narādhipo.</p>
  7011. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  7012. <p class="gatha1"> Uposathe pannarase, aparanhe sumānaso;</p>
  7013. <p class="gathalast">Paṇḍito rājakiccesu, sabbālaṅkāra maṇḍito.</p>
  7014. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  7015. <p class="gatha1"> Sabbāhi nāṭakatthīhi, yodhehi sāyudhehi ca;</p>
  7016. <p class="gathalast">Mahatā ca baloghena, hatthivā jirathehi ca.</p>
  7017. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  7018. <p class="gatha1"> Nānāvidhavibhūsehi, sabbato parivārito;</p>
  7019. <p class="gathalast">Āruyha surathaṃ aṭṭhā, suseta ca susindhavaṃ.</p>
  7020. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  7021. <p class="gatha1"> Bhūsitaṃ kaṇḍūlaṃ hatthiṃ, kāretvā puratosubhaṃ;</p>
  7022. <p class="gathalast">Suvaṇṇacaṅgoṭadharo, sotacchattassa heṭṭhāto.</p>
  7023. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  7024. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttara <a name="M0.0179"></a> sahassāni, nāgaranāriyo subhā;</p>
  7025. <p class="gathalast">Supuṇṇaghaṭabhūsāyo, taṃ raṭṭhaṃ parivārayuṃ.</p>
  7026. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  7027. <p class="gatha1"> Nānāpupphasamuggāni, tatheva daṇḍadīpikā;</p>
  7028. <p class="gathalast">Tattakā tattakā eva, dhārayitvāna itthiyo.</p>
  7029. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  7030. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttara sahassāni, dārakā samalaṅkatā;</p>
  7031. <p class="gathalast">Gahetvā parivāresuṃ, nānāvaṇṇadhaje subhe.</p>
  7032. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  7033. <p class="gatha1"> Nānātūriyaghosehi, anekehi tahiṃ tahiṃ;</p>
  7034. <p class="gathalast">Hatthasarathasaddehi, bhijjante viya bhūtale.</p>
  7035. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  7036. <p class="gatha1"> Yanto mahāmeghavanaṃ, siriyā so mahāyaso;</p>
  7037. <p class="gathalast">Yante’va nandanavanaṃ, devarājā asobhatha.</p>
  7038. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  7039. <p class="gatha1"> Rañño niggamanārambhe, mahātūriya ravaṃpure;</p>
  7040. <p class="gathalast">Pariveṇe nisinno’va, sutvā soṇuttaro yati.</p>
  7041. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  7042. <p class="gatha1"> Nimujjitvā puthuviyā, gantvāna nāgamandiraṃ;</p>
  7043. <p class="gathalast">Nāgarājassa purato, tattha pātūrahulahuṃ.</p>
  7044. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  7045. <p class="gatha1"> Vuṭṭhāya abhivādetvā, pallaṅke taṃ nivesīla;</p>
  7046. <p class="gathalast">Sakkaritvāna nāgindo, pucchi āgata desakaṃ.</p>
  7047. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  7048. <p class="gatha1"> Tasmiṃ vutte athopucchi, therāgamanakāraṇaṃ;</p>
  7049. <p class="gathalast">Patvā’dhikāraṃ sabbaṃ so, saṅgha sandesa mabruvi.</p>
  7050. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  7051. <p class="gatha1"> Mahāthūpe nidhānatthaṃ, buddhena vihitā idha;</p>
  7052. <p class="gathalast">Tava hatthagatā dhātu, dehitā kira me tuvaṃ.</p>
  7053. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  7054. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā nāgarājāso, atīva domanassi to;</p>
  7055. <p class="gathalast">‘‘Pahū ayañhi samaṇo, balakkārena gaṇhituṃ.</p>
  7056. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  7057. <p class="gatha1"> Tasmā aññattha netabbā, dhātuyo’’iti cintiya;</p>
  7058. <p class="gathalast">Tattha ṭhitaṃ bhāgineyyaṃ, ākārena nivedayi.</p>
  7059. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  7060. <p class="gatha1"> Nāmena vāsuladatto, jānitvā tassa iṅgitaṃ;</p>
  7061. <p class="gathalast">Gantvā taṃ cetiyagharaṃ, gilitvāna karaṇḍakaṃ.</p>
  7062. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  7063. <p class="gatha1"> Sinerupādaṃ <a name="M0.0180"></a> gantvāna, kuṇḍalāvaṭṭakosayi;</p>
  7064. <p class="gathalast">Tiyojanasataṃ dīgho, bhogoyojanavaṭṭavā.</p>
  7065. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  7066. <p class="gatha1"> Anekāni sahassāni, māpetvāna phaṇāni ca;</p>
  7067. <p class="gathalast">Dhūpāyati pajjalati, sayitvā so mahiddhiko.</p>
  7068. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  7069. <p class="gatha1"> Anekāni sahassāni, attanā sadise ahi;</p>
  7070. <p class="gathalast">Māpayitvā sayāpesi, samantā parivārite.</p>
  7071. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  7072. <p class="gatha1"> Bahū devā ca nāgā ca, osariṃsu tahiṃ tadā;</p>
  7073. <p class="gathalast">‘‘Yuddhaṃ ubhinnaṃ nāgānaṃ, pasissāma mayaṃ’’iti.</p>
  7074. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  7075. <p class="gatha1"> Mātulo bhāgineyyena, haṭātā dhātuyo iti;</p>
  7076. <p class="gathalast">Ñatvā’naha theraṃ taṃ, dhātunatthi me santike iti.</p>
  7077. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  7078. <p class="gatha1"> Āditoppabhutithero, tāsaṃ dhātūnamāgamaṃ;</p>
  7079. <p class="gathalast">Vatvāna nāgarājaṃ taṃ, ‘‘dehi dhātū’’ti abruvi.</p>
  7080. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  7081. <p class="gatha1"> Aññathā saññāpetuṃ taṃ, theraṃ so uragādhipo;</p>
  7082. <p class="gathalast">Ādāya cetiya gharaṃ, gantvā taṃ tassa vaṇṇayi.</p>
  7083. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  7084. <p class="gatha1"> Anekadhā anekehi, ratanehi susaṅkhataṃ;</p>
  7085. <p class="gathalast">Cetiyaṃ cetiyagharaṃ, passa bhikkhu sunimmitaṃ.</p>
  7086. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  7087. <p class="gatha1"> Laṃkādīpamhi sakale, sabbāni ratanānipi;</p>
  7088. <p class="gathalast">Sopānante pāṭikampi, nāgghanta’ññesu kā kathā.</p>
  7089. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  7090. <p class="gatha1"> Mahāsakkāraṭhānamhā, appasakkāraṭhāna kaṃ;</p>
  7091. <p class="gathalast">Dhātūnaṃ nayanaṃ nāma, nayuttaṃ bhikkhuvo idaṃ.</p>
  7092. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  7093. <p class="gatha1"> ‘‘Saccābhisamayo nāma, tumhākaṃ hīna vijjati;</p>
  7094. <p class="gathalast">Saccābhisamayaṭhānaṃ, netuṃ yuttañhi dhātuyo’’.</p>
  7095. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  7096. <p class="gatha1"> ‘‘Saṃsāra dukkha mokkhāya, uppajjanti tathāgatā;</p>
  7097. <p class="gathalast">Buddhassāyamadhippāyo, tenanessāma dhātuyo.</p>
  7098. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  7099. <p class="gatha1"> Dhātunidhānaṃ ajje’va, so hi rājā karissati;</p>
  7100. <p class="gathalast">Tasmā papañcamakaritvā, lahuṃ me dehi dhātuyo’’.</p>
  7101. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  7102. <p class="gatha1"> Nāgoāhasace bhante, tuvaṃ passasi dhātuyo;</p>
  7103. <p class="gathalast">Gahetvā yāhi taṃ thero, tikkhattuṃ taṃ bhaṇāpiya.</p>
  7104. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  7105. <p class="gatha1"> Sukhumaṃ <a name="M0.0181"></a> karaṃ māpayitvā, thero tatraṭhito’vaso;</p>
  7106. <p class="gathalast">Bhāgineyyassa vadane, hatthaṃ pakkhippa tāvade.</p>
  7107. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  7108. <p class="gatha1"> Dhātukaraṇḍaṃ ādāya, ‘‘tiṭṭha nāgā’’ti bhāsiya;</p>
  7109. <p class="gathalast">Nimujjitvā pathaviyaṃ, pariveṇamhi uṭṭhahi.</p>
  7110. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  7111. <p class="gatha1"> Nāgarājā gato bhikkhu, amhehi vañcito’’iti;</p>
  7112. <p class="gathalast">Dhātu ānayanatthāya, bhāgineyyassa pāhiṇi.</p>
  7113. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  7114. <p class="gatha1"> Bhāgineyyo’tha kucchimhi, apassitvā karaṇḍakaṃ;</p>
  7115. <p class="gathalast">Paridevamāno āgantvā, mātulassa nivedayi.</p>
  7116. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  7117. <p class="gatha1"> Tadā so nāgarājāpi, ‘‘vañcitamha mayaṃ’’iti;</p>
  7118. <p class="gathalast">Paridevi nāgā sabbepi, parideviṃsu pīḷitā.</p>
  7119. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  7120. <p class="gatha1"> Bhikkhu nāgassa vijaye, tuṭṭhā devā samāgatā;</p>
  7121. <p class="gathalast">Dhātuyo pūjayantātā, teneva saha āgamuṃ.</p>
  7122. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  7123. <p class="gatha1"> Paridevamānā āgantvā, nāgā saṅghassa santike;</p>
  7124. <p class="gathalast">Bahudhā parideviṃsu, dhātāharaṇa dukkhitā.</p>
  7125. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  7126. <p class="gatha1"> Tesaṃ saṅgho’nukampāya, thokaṃ dhātumadāpayi;</p>
  7127. <p class="gathalast">Te tena tuṭṭhā gantvāna, pūjā bhaṇḍāni āharuṃ.</p>
  7128. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  7129. <p class="gatha1"> Sakko ratanapallaṅkaṃ, soṇṇacaṅkoṭameva ca;</p>
  7130. <p class="gathalast">Ādāya saha devehi, taṃ ṭhānaṃ samupāgato.</p>
  7131. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  7132. <p class="gatha1"> Therassa uggataṭhāne, kārite vissakammunā;</p>
  7133. <p class="gathalast">Patiṭṭhapetvā pallaṅkaṃ, subhe ratanamaṇḍape.</p>
  7134. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  7135. <p class="gatha1"> Mātukaraṇḍamādāya, tassa therassa hatthato;</p>
  7136. <p class="gathalast">Caṅkoṭake ṭhapetvāna, pallaṅke pavareṭhapi.</p>
  7137. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  7138. <p class="gatha1"> Brahmā chattamadhāresi, santussito vāḷabījaniṃ;</p>
  7139. <p class="gathalast">Maṇitālavaṇṭaṃ suyāmo, sakko saṅkhaṃ tusodakaṃ.</p>
  7140. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  7141. <p class="gatha1"> Cattāro tu mahārājā, aṭṭhaṃsu khaggapāṇino;</p>
  7142. <p class="gathalast">Samuggahatthā tettiṃsa, devaputtā mahiddhikā.</p>
  7143. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  7144. <p class="gatha1"> Pāricchattaka pupphehi, pūjayantā tahiṃṭhitā;</p>
  7145. <p class="gathalast">Kumāriyotu dvattiṃsa, daṇḍadīpadharā ṭhitā.</p>
  7146. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  7147. <p class="gatha1"> Palāpetvā <a name="M0.0182"></a> duṭṭhayakkhe, yakkhasenāpati pana;</p>
  7148. <p class="gathalast">Aṭṭhavīsati aṭṭhaṃsu, ārakkhaṃ kurumānakā.</p>
  7149. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  7150. <p class="gatha1"> Vīṇaṃ vādayamāno’va, aṭṭhā pañcasikho tahiṃ;</p>
  7151. <p class="gathalast">Raṅgabhūmiṃ māpayitvā, timparuturiya ghosavā.</p>
  7152. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  7153. <p class="gatha1"> Anekadevaputtā ca, sādhugītappayojakā;</p>
  7154. <p class="gathalast">Mahākāḷo nāgarājā, thuyamāno anekadhā.</p>
  7155. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  7156. <p class="gatha1"> Dibbatūriyāni vajjanti, dibbasaṃgīti vattati;</p>
  7157. <p class="gathalast">Dibbagandhādivassāni, vassapenti ca devatā.</p>
  7158. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  7159. <p class="gatha1"> So indaguttatherotu, mārassa paṭibāhanaṃ;</p>
  7160. <p class="gathalast">Cakkavāḷasamaṃ katvā, lohacchattamamāpayi.</p>
  7161. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  7162. <p class="gatha1"> Mātūnaṃ purato ceva, tattha tattha ca pañcasu;</p>
  7163. <p class="gathalast">Ṭhānesu gaṇasajjhāyaṃ, kariṃsva khilabhikkhavo.</p>
  7164. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  7165. <p class="gatha1"> Tatthā’gamā mahārājā, pahaṭṭho duṭṭhagāmaṇi;</p>
  7166. <p class="gathalast">Sīsenā’dāya ānīte, caṅkoṭamhi suvaṇṇaye.</p>
  7167. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  7168. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā dhātu caṅkoṭaṃ, patiṭṭhāpiya āsane;</p>
  7169. <p class="gathalast">Dhātuṃ pūjīya vanditvā, ṭhito pañcalīko tahiṃ.</p>
  7170. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  7171. <p class="gatha1"> Dibbacchattādikānettha, dibbagandhādikāni ca;</p>
  7172. <p class="gathalast">Passitvā dibbatūriyādi-sadde sutvā ca khattiyo.</p>
  7173. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  7174. <p class="gatha1"> Apassitvā brahmadevo, tuṭṭho acchariyabbhuto;</p>
  7175. <p class="gathalast">Dhātuchattena pūjesi, laṃkārajje’bhisiñci ca.</p>
  7176. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  7177. <p class="gatha1"> ‘‘Dibbacchattaṃ mānusañca, vimutticchattameva ca;</p>
  7178. <p class="gathalast">Iti ticchittadhārissa, lokanāthassa satthuno.</p>
  7179. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  7180. <p class="gatha1"> Tikkhattumeva me rajjaṃ, dammī’ti haṭṭhamānaso;</p>
  7181. <p class="gathalast">Tikkhattumeva dhātūnaṃ, laṃkārajjamadāsiso.</p>
  7182. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  7183. <p class="gatha1"> Pūjayanto dhātuyotā, devehi mānusehi ca;</p>
  7184. <p class="gathalast">Saha caṅkoṭakeheva, sīsenādāya khattiyo.</p>
  7185. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  7186. <p class="gatha1"> Bhikkhusaṅgha paribyuḷho, katvā thūpaṃ padakkhiṇaṃ;</p>
  7187. <p class="gathalast">Pācinato āharitvā, dhātugabbhamhi otari.</p>
  7188. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  7189. <p class="gatha1"> Arahanto channavuti-koṭiyo thūpamuttamaṃ;</p>
  7190. <p class="gathalast">Samantā parivāretvā, aṭṭhaṃsu katapañjalī.</p>
  7191. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  7192. <p class="gatha1"> Otaritvā <a name="M0.0183"></a> dhātugabbhaṃ, mahagghe sayanesubhe;</p>
  7193. <p class="gathalast">Ṭhapessāmiti cintente, pītipuṇṇanarissare.</p>
  7194. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  7195. <p class="gatha1"> Sadhātu dhātucaṅkoṭo, uggantvā tassa sīsato;</p>
  7196. <p class="gathalast">Sattatālappamāṇamhi, ākāsamhi ṭhito tato.</p>
  7197. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  7198. <p class="gatha1"> Sayaṃ karaṇḍo vivari, uggantvā dhātuyo tato;</p>
  7199. <p class="gathalast">Buddhavesaṃ gahetvāna, lakkhaṇebyañjanujjalaṃ.</p>
  7200. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  7201. <p class="gatha1"> Gaṇḍambamūle buddho’va, yamakaṃ pāṭihāriyaṃ;</p>
  7202. <p class="gathalast">Akaṃsu dharamānena, sugatena adhiṭṭhitaṃ.</p>
  7203. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  7204. <p class="gatha1"> Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, pasannekaggamānasā;</p>
  7205. <p class="gathalast">Devāmanussā arahattaṃ, pattā dvādasa koṭiyo.</p>
  7206. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  7207. <p class="gatha1"> Sesā phalattayaṃ pattā, atītā gaṇanāpathaṃ;</p>
  7208. <p class="gathalast">Hitvā’tha buddhavesaṃ tā, karaṇḍamhi patiṭṭhayuṃ.</p>
  7209. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  7210. <p class="gatha1"> Tato oruyha caṅkoṭo, rañño sīse patiṭṭhahi;</p>
  7211. <p class="gathalast">Sahindaguttatherena, nāṭakīhi ca so pana.</p>
  7212. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  7213. <p class="gatha1"> Dhātugabbhaṃpariharaṃ, patvāna sayanaṃ subhaṃ;</p>
  7214. <p class="gathalast">Caṅkoṭaṃ ratanapallaṅke, ṭhapayitvā jutindharo.</p>
  7215. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  7216. <p class="gatha1"> Dhovitvāna punohatthe, gandhavāsita vārinā;</p>
  7217. <p class="gathalast">Catujjātiyagandhena, ubbatetvā sagāravo.</p>
  7218. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  7219. <p class="gatha1"> Karaṇḍaṃ vivaritvāna, tāgahetvāna dhātuyo;</p>
  7220. <p class="gathalast">Iti cintayi bhūmindo, mahājanahitatthiko.</p>
  7221. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  7222. <p class="gatha1"> Anākulaṃ kehicipi, yadi hessanti dhātuyo;</p>
  7223. <p class="gathalast">Janassa saraṇaṃ hutvā, yadi ṭhassanti dhātuyo.</p>
  7224. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  7225. <p class="gatha1"> Satthunipannākārena, parinibbānamañcake;</p>
  7226. <p class="gathalast">Nipajjantu supaññatte, sayanamhi mahārahe.</p>
  7227. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  7228. <p class="gatha1"> Iti cintiya so dhātū, ṭhapesi sayanuttame;</p>
  7229. <p class="gathalast">Tadā kārā dhātuyo ca, sahiṃsu sayanuttame.</p>
  7230. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  7231. <p class="gatha1"> Āsaḷhīsukkapakkhassa, pannarasauposathe;</p>
  7232. <p class="gathalast">Uttarāsaḷhanakkhatte, evaṃ dhātupatiṭṭhitā.</p>
  7233. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  7234. <p class="gatha1"> Saha <a name="M0.0184"></a> dhātupatiṭṭhānā, akkhampittha mahāmahī;</p>
  7235. <p class="gathalast">Pāṭihīrāninekāni, pavattiṃsu anekadhā.</p>
  7236. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  7237. <p class="gatha1"> Rājā pasannodhātutā, setacchattena pūjayi;</p>
  7238. <p class="gathalast">Laṃkāya rajjaṃ sakalaṃ, sattāhāni adāsi ca.</p>
  7239. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  7240. <p class="gatha1"> Kāye ca sabbālaṅkāraṃ, dhātugabbhamhi pūjayi;</p>
  7241. <p class="gathalast">Tathānāṭakiyo’macchā, parisā devatāpi ca.</p>
  7242. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  7243. <p class="gatha1"> Vatthaguḷaghatādīni, datvā saṅghassa bhūpati;</p>
  7244. <p class="gathalast">Bhikkhūhi gaṇasajjhāyaṃ, kāretvā’khilarattiyaṃ.</p>
  7245. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  7246. <p class="gatha1"> Punāhani purebheriṃ, cāresi ‘‘sakalā janā;</p>
  7247. <p class="gathalast">Vindantu dhātusattāhaṃ, imaṃ’’ti janatāhito.</p>
  7248. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  7249. <p class="gatha1"> Indagutto mahāthero, adiṭṭhāsi mahiddhiko;</p>
  7250. <p class="gathalast">‘‘Dhātu vanditukāmāye, laṃkādīpamhi mānusā.</p>
  7251. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  7252. <p class="gatha1"> Taṅkhaṇaṃyeva āgantvā, vanditvā dhātuyo idha;</p>
  7253. <p class="gathalast">Yathā sakaṃ gharaṃ yantu’’, taṃ yathādhiṭṭhitaṃ ahu.</p>
  7254. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  7255. <p class="gatha1"> So mahābhikkhusaṅghassa, mahārājā mahāyaso;</p>
  7256. <p class="gathalast">Mahādānaṃ pavattetvā, taṃ sattāhaṃ nirantaraṃ.</p>
  7257. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  7258. <p class="gatha1"> Ācikkhidhātugabbhamhi, kiccaṃ niṭhāpitaṃ mayā;</p>
  7259. <p class="gathalast">Dhātugabbhapidhānaṃtu, saṅgho jānitumarahati.</p>
  7260. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  7261. <p class="gatha1"> Saṅgho te dve sāmaṇere, tasmiṃ kamme niyojayi;</p>
  7262. <p class="gathalast">Pidahiṃsu dhātugabbhaṃ, pāsāṇenā’haṭena te.</p>
  7263. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  7264. <p class="gatha1"> ‘‘Mālettha mā milāyantu, gandhāsussantumā ime;</p>
  7265. <p class="gathalast">Mā nibbāyantu dīpāva, mā kiñcāpi vivajjatu.</p>
  7266. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  7267. <p class="gatha1"> Medavaṇṇa cha pāsāṇā, sandhiyantunirantarā’’;</p>
  7268. <p class="gathalast">Iti ghīṇāsavā ettha, sabbametaṃ adhiṭṭhayuṃ.</p>
  7269. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  7270. <p class="gatha1"> Āṇāpesi mahārājā, ‘‘yathāsattiṃ mahājano;</p>
  7271. <p class="gathalast">Dhātunidhānakāne’ttha, karotū’’ti hitatthiko.</p>
  7272. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  7273. <p class="gatha1"> Mahādhātunidhānassa, piṭṭhimhi ca mahājano;</p>
  7274. <p class="gathalast">Akā sahassa dhātunaṃ, nidhānāni yathābalaṃ.</p>
  7275. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  7276. <p class="gatha1"> Pidahāpiyataṃ sabbaṃ, rājāthūpaṃ samāpayi;</p>
  7277. <p class="gathalast">Caturassa ca yañcettha, cetiyamhi samāpayi.</p>
  7278. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  7279. <p class="gatha1"> Puññāni <a name="M0.0185"></a> evamamalāni sayañcasanto,</p>
  7280. <p class="gatha2">Kubbanti sabbavibhavuttamapatti hetu;</p>
  7281. <p class="gatha3">Kārenti cāpihi’khilā parisuddhacittā,</p>
  7282. <p class="gathalast">Nānāvisesajānatā parivārahetū’’ti.</p>
  7283. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  7284. <p class="centered">Dhātunidhānaṃ nāma</p>
  7285. <p class="centered">Ekatiṃsatimo paricchedo.</p>
  7286. <p class="chapter">Dvattiṃsatima pariccheda</p>
  7287. <p class="subhead">Tusitapuragamanaṃ</p>
  7288. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  7289. <p class="gatha1"> Aniṭṭhite chattakamme, sudhākamme ca cetiye;</p>
  7290. <p class="gathalast">Māraṇantikarogena, rājā āsi gilānako.</p>
  7291. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  7292. <p class="gatha1"> Tissaṃ pakkosayitvā so, kaniṭṭhaṃ dīghavāpito;</p>
  7293. <p class="gathalast">‘‘Thūpe aniṭṭhitaṃ kammaṃ, niṭṭhāpehīti abravi.</p>
  7294. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  7295. <p class="gatha1"> Bhātuno dubbalattāso, tunnavāyehi kāriya;</p>
  7296. <p class="gathalast">Kañcukaṃ suddhavatthehi, tena chādiya cetiyaṃ.</p>
  7297. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  7298. <p class="gatha1"> Cittakārehi kāresi, vedikaṃ tattha sādhukaṃ;</p>
  7299. <p class="gathalast">Pantipuṇṇaghaṭānañca, pañcaṅgulakapantikaṃ.</p>
  7300. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  7301. <p class="gatha1"> Chattākārehi kāresi, chattaṃ veḷumayaṃ tathā;</p>
  7302. <p class="gathalast">Kharapattamaye canda-sūriye muddhavediyaṃ.</p>
  7303. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  7304. <p class="gatha1"> Lākhākuṅkumakehe’taṃ, cittayitvā sucittitaṃ;</p>
  7305. <p class="gathalast">Rañño nivedayi’’thūpe, kattabbaṃ niṭṭhitaṃ’’iti.</p>
  7306. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  7307. <p class="gatha1"> Sivikāya nipajjitvā, idhāgantvā mahīpati;</p>
  7308. <p class="gathalast">Padakkhiṇaṃ karitvāna, sivikāye’va cetiyaṃ.</p>
  7309. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  7310. <p class="gatha1"> Vanditvā <a name="M0.0186"></a> dakkhiṇadvāre, sayane bhūmisanthate;</p>
  7311. <p class="gathalast">Sayitvā dakkhiṇapassena, so mahāthūpa muttamaṃ.</p>
  7312. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  7313. <p class="gatha1"> Sayitvā vāmapassesa, lohapāsāda muttamaṃ;</p>
  7314. <p class="gathalast">Passanto sumano āsi, bhikkhusaṅghapurekkhato.</p>
  7315. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  7316. <p class="gatha1"> Gilānapucchanatthāya, āgatāhi tato tato;</p>
  7317. <p class="gathalast">Channavutikoṭiyo bhikkhū, tasmiṃ āsuṃ samāgame.</p>
  7318. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  7319. <p class="gatha1"> Gaṇasajjhāyamakaruṃ, vaggabandhena bhikkhavo;</p>
  7320. <p class="gathalast">Theraputtābhayaṃ theraṃ, tatthā’disvā mahīpati.</p>
  7321. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  7322. <p class="gatha1"> Aṭṭhavīsa mahāyuddhaṃ, yujjhanto aparājayaṃ;</p>
  7323. <p class="gathalast">Yo so na paccudāvatto, mahāyodho vasī mama.</p>
  7324. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  7325. <p class="gatha1"> Maccuyuddhamhi sampatte, disvā maññe parājayaṃ;</p>
  7326. <p class="gathalast">Idāni so maṃ no peti, thero theraputtabhayo.</p>
  7327. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  7328. <p class="gatha1"> Iti cintayi sothero, jānitvā tassa cintitaṃ;</p>
  7329. <p class="gathalast">Karindanadiyā sise, vasaṃ pañjalipabbate.</p>
  7330. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  7331. <p class="gatha1"> Pañcakhīṇāsavasata-parivārena iddhiyā;</p>
  7332. <p class="gathalast">Nabhasāgamma rājānaṃ, aṭṭhāsi parivāriya.</p>
  7333. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  7334. <p class="gatha1"> Rājā disvā pasanno taṃ, purato ca nisīdiya;</p>
  7335. <p class="gathalast">Tumhe dasamahāyodhe, gaṇhitvāna pure ahaṃ.</p>
  7336. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  7337. <p class="gatha1"> Yujjhiṃ idāni eko’va, maccunā yuddhamārabhiṃ;</p>
  7338. <p class="gathalast">Maccusattuṃ parājetuṃ, na sakkomī’’ti āha ca.</p>
  7339. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  7340. <p class="gatha1"> Āha thero ‘‘mahārāja-mā bhāyi manujādhipa;</p>
  7341. <p class="gathalast">Kilesasattuṃ ajitvā, ajeyyo maccusattuko.</p>
  7342. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  7343. <p class="gatha1"> Sabbampi saṅkhāragataṃ, avassaṃyeva bhijjati;</p>
  7344. <p class="gathalast">‘‘Aniccā sabbasaṅkhārā’’, iti vuttaṃhi satthunā.</p>
  7345. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  7346. <p class="gatha1"> Lajjā sārajjarahitā, buddhepe’ti aniccatā;</p>
  7347. <p class="gathalast">Tasmā aniccā saṅkhārā, dukkhā’nattāti cintaya.</p>
  7348. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  7349. <p class="gatha1"> Dutiye attābhāvepi, dhammacchando mahāhite;</p>
  7350. <p class="gathalast">Upaṭṭhite devaloke, hitvā dibbaṃ sukhaṃ tuvaṃ.</p>
  7351. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  7352. <p class="gatha1"> Idhāgamma bahuṃ puññaṃ, akāsi ca anekadhā;</p>
  7353. <p class="gathalast">Karaṇampekarajjassa, sāsanujjotanāyate.</p>
  7354. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  7355. <p class="gatha1"> Mahāpuññakataṃ <a name="M0.0187"></a> puññaṃ, yāvajjadivasā tayā;</p>
  7356. <p class="gathalast">Sabbaṃnussaramevaṃ te, sukhaṃ sajju bhavissati.</p>
  7357. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  7358. <p class="gatha1"> Therassavacanaṃ sutvā, rājā attamano ahu;</p>
  7359. <p class="gathalast">‘‘Avassayo maccuyuddhepi, tvaṃ me sī’’ti abhāsitaṃ.</p>
  7360. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  7361. <p class="gatha1"> Tadā ca āharāpetvā, pahaṭṭho puñña potthakaṃ;</p>
  7362. <p class="gathalast">Vācetuṃ lekhakaṃ āha, so taṃ vācesi potthakaṃ.</p>
  7363. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  7364. <p class="gatha1"> Ekūnasatavihārā, mahārājena kāritā;</p>
  7365. <p class="gathalast">Ekūnavīsakoṭīhi, vihāro marica vaṭṭi ca.</p>
  7366. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  7367. <p class="gatha1"> Uttamo lohapāsādo,</p>
  7368. <p class="gatha2">Tiṃsakoṭīhi kārito;</p>
  7369. <p class="gatha3">Mahāthūpe anagghāni,</p>
  7370. <p class="gathalast">Kāritā catuvīsati.</p>
  7371. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  7372. <p class="gatha1"> Mahāthūpamhi sesāni, kāritāni subuddhinā;</p>
  7373. <p class="gathalast">Koṭisahassaṃ agghanti, mahārājā’’ti vācayi.</p>
  7374. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  7375. <p class="gatha1"> ‘‘Koṭṭhanāmamhi malaye, akkhakkhāyika chātake;</p>
  7376. <p class="gathalast">Kuṇḍalāni mahagghāni, duve datvāna gaṇhiya.</p>
  7377. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  7378. <p class="gatha1"> Khīṇāsavānaṃ pañcannaṃ, mahātherāna muttamo;</p>
  7379. <p class="gathalast">Dinno pasannacittena, kaṅguambilapiṇḍako.</p>
  7380. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  7381. <p class="gatha1"> Cūḷaṅganiya yuddhamhi, parājitvā palāyatā;</p>
  7382. <p class="gathalast">Kālaṃ ghosāpayitvāna, āgatassa vihāyasā.</p>
  7383. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  7384. <p class="gatha1"> Khīṇāsavassa yatino, attānamanapekkhiya;</p>
  7385. <p class="gathalast">Dinnaṃ sarakabhatta’nti, vutte āha mahīpati.</p>
  7386. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  7387. <p class="gatha1"> Vihāramahasattāhe, pāsādassa mahetathā;</p>
  7388. <p class="gathalast">Thūpārambhe tu sattāhe, tathā dhātunidhānake.</p>
  7389. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  7390. <p class="gatha1"> Cātuddisassa ubhato, saṅghassa ubhato mayā;</p>
  7391. <p class="gathalast">Mahārahaṃ mahādānaṃ, avisesaṃ pavattitaṃ.</p>
  7392. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  7393. <p class="gatha1"> Mahāvesākhapūjā ca, catuvīsati kārayi;</p>
  7394. <p class="gathalast">Dīpe saṅghassa tikkhattuṃ, ticīvaramadāpayi.</p>
  7395. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  7396. <p class="gatha1"> Sattasatta <a name="M0.0188"></a> dināneva, dīpe rajjamahaṃ imaṃ;</p>
  7397. <p class="gathalast">Pañcakkhattuṃ sāsanamhi, adāsiṃ haṭṭhamānaso.</p>
  7398. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  7399. <p class="gatha1"> Satataṃ dvādasaṭhāne, sappinā suddhavaṭṭiyā;</p>
  7400. <p class="gathalast">Dīpasahassaṃ jālesiṃ, pūjento sugataṃ ahaṃ.</p>
  7401. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  7402. <p class="gatha1"> Niccaṃ aṭṭhārasaṭhāne, vajjehi vihitaṃ ahaṃ;</p>
  7403. <p class="gathalast">Gilāna bhattabhesajjaṃ, gilānānamadāpayiṃ.</p>
  7404. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  7405. <p class="gatha1"> Catuttālīsaṭhānamhi, saṅkhataṃ madhupāyasaṃ;</p>
  7406. <p class="gathalast">Tattakesveva ṭhānesu, telullopakameva ca.</p>
  7407. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  7408. <p class="gatha1"> Ghate pakke mahājāla, pūve ṭhānamhi tattake;</p>
  7409. <p class="gathalast">Tatheva saha bhattehi, nicca emava adāpayiṃ.</p>
  7410. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  7411. <p class="gatha1"> Uposathesu divasesu, māse māse ca aṭṭhasu;</p>
  7412. <p class="gathalast">Laṃkādīpe vihāresu, dīpa telamadāpayiṃ.</p>
  7413. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  7414. <p class="gatha1"> Dhammadānaṃ mahantanti, sutvā amisadānato;</p>
  7415. <p class="gathalast">Loha pāsādato heṭṭhā, saṅghamajjhamhi āsane.</p>
  7416. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  7417. <p class="gatha1"> ‘‘Osāressāmi saṅghassa, maṅgalasutta’’miccahaṃ;</p>
  7418. <p class="gathalast">Nisinno osārayituṃ, nāsakkhiṃ saṅghagāravā.</p>
  7419. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  7420. <p class="gatha1"> Tatoppabhuti laṃkāya, vihāresu tahiṃ tahiṃ;</p>
  7421. <p class="gathalast">Dhammakathaṃ kathāpesiṃ, sakkaritvāna desake.</p>
  7422. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  7423. <p class="gatha1"> Dhammakathika ssekassa, sappiphāṇitasakkharaṃ;</p>
  7424. <p class="gathalast">Nāḷiṃ nāḷimadāpesiṃ, dāpesiṃ caturaṅgulaṃ.</p>
  7425. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  7426. <p class="gatha1"> Muṭṭhikaṃ yaṭṭhimadhukaṃ, dāpesiṃ sāṭakadvayaṃ;</p>
  7427. <p class="gathalast">Sabbaṃpissariye dānaṃ, name hāsesi mānasaṃ.</p>
  7428. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  7429. <p class="gatha1"> Jīvitaṃ anapekkhitvā, duggatena satā mayā;</p>
  7430. <p class="gathalast">Dinna dāna dvayaṃyeva, taṃ me hāsesi mānasaṃ.</p>
  7431. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  7432. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā abhayo thero, taṃ dānadvayameva so;</p>
  7433. <p class="gathalast">Rañño cittappasādatthaṃ, saṃ vaṇṇesi anekadhā.</p>
  7434. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  7435. <p class="gatha1"> Tesu pañcasu theresu, kaṅguambilagāhako;</p>
  7436. <p class="gathalast">Maliya deva mahāthero, sumanakūṭamhi pabbate.</p>
  7437. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  7438. <p class="gatha1"> Navannaṃ <a name="M0.0189"></a> bhikkhusatānaṃ, datvā taṃ paribhuñji so;</p>
  7439. <p class="gathalast">Pathavīcālako dhamma, suttathero tu taṃ pana.</p>
  7440. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  7441. <p class="gatha1"> Kalyāṇikavihāramhi, bhikkhūnaṃ saṃvibhājiya;</p>
  7442. <p class="gathalast">Dasaddhasa tasaṅkhānaṃ, paribhoga makāsayaṃ.</p>
  7443. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  7444. <p class="gatha1"> Talaṅgara vāsiko dhamma, dinnatthero piyaṅguke;</p>
  7445. <p class="gathalast">Dīpe dasasahassānaṃ, datvāna paribhuñjitaṃ.</p>
  7446. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  7447. <p class="gatha1"> Maṅgaṇavāsiko khudda, tissatthero mahiddhiko;</p>
  7448. <p class="gathalast">Kelāse saṭṭhisahassānaṃ, datvāna paribhuñji taṃ.</p>
  7449. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  7450. <p class="gatha1"> Mahābyaggho ca thero taṃ, ukkanagaravihārake;</p>
  7451. <p class="gathalast">Datvā satānaṃ sattānaṃ, paribhogamakāsayaṃ.</p>
  7452. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  7453. <p class="gatha1"> Sarakabhattagāhī tu, thero piyaṅgudīpake;</p>
  7454. <p class="gathalast">Dvādasa bhikkhusahassānaṃ, datvāna paribhuñjitaṃ.</p>
  7455. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  7456. <p class="gatha1"> Iti vatvā’bhayatthero, rañño hāsesi mānasaṃ;</p>
  7457. <p class="gathalast">Rājā cittaṃ pasādetvā, taṃ theraṃ idha mabruvi.</p>
  7458. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  7459. <p class="gatha1"> ‘‘Catuvīsativassāni, saṅghassa upakārako;</p>
  7460. <p class="gathalast">Aha mevaṃ hotu kāyo’pi, saṅghassa upakārako.</p>
  7461. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  7462. <p class="gatha1"> Mahāthūpa dassanaṭhāne, saṅghassa kammamāḷake;</p>
  7463. <p class="gathalast">Sarīraṃ saṅghadāsassa, tumhe jhāpetha me’’iti.</p>
  7464. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  7465. <p class="gatha1"> Kaniṭṭhaṃ āha ‘‘bho tissa, mahāthūpe aniṭṭhitaṃ;</p>
  7466. <p class="gathalast">Niṭṭhāpehi tuvaṃ sabbaṃ, kammaṃ sakkacca sādhukaṃ.</p>
  7467. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  7468. <p class="gatha1"> Sāyaṃ pāto ca pupphāni, mahāthūpamhi pūjaya;</p>
  7469. <p class="gathalast">Tikkhattuṃ upahārañca, mahāthūpassa kāraya.</p>
  7470. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  7471. <p class="gatha1"> Paṭiyāditañca yaṃ vattaṃ, mayā sugata sāsane;</p>
  7472. <p class="gathalast">Sabbaṃ aparihāpetvā, tāta vattaya taṃ tuvaṃ.</p>
  7473. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  7474. <p class="gatha1"> Saṅghassa tāta kiccesu, mā pamajjittha sabbadā’’;</p>
  7475. <p class="gathalast">Itaṃ taṃ anusāsitvā, tuṇhī āsi mahīpati.</p>
  7476. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  7477. <p class="gatha1"> Taṅkhaṇaṃ <a name="M0.0190"></a> gaṇasajjhāyaṃ, bhikkhusaṅgho akāsi ca;</p>
  7478. <p class="gathalast">Devatā cha rathe ceva, chahi devehi ānayuṃ.</p>
  7479. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  7480. <p class="gatha1"> Yācuṃ visuṃ visuṃ devā, rājānaṃ te rathe ṭhitā;</p>
  7481. <p class="gathalast">‘‘Amhākaṃ devalokaṃ tvaṃ, ehi rājamanoramaṃ’’.</p>
  7482. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  7483. <p class="gatha1"> Rājā tesaṃ vaco sutvā, ‘‘yāva dhammaṃ suṇomahaṃ;</p>
  7484. <p class="gathalast">Adhivāsetha tāvā’’ti, hatthākārena vārayi.</p>
  7485. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  7486. <p class="gatha1"> Vāreti gaṇasajjhāya, mībhi mantvāna bhikkhavo;</p>
  7487. <p class="gathalast">Sajjhāyaṃ ṭhapayuṃ rājā, pucchitaṃ ṭhānakāraṇaṃ.</p>
  7488. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  7489. <p class="gatha1"> ‘‘Āgamethā’’ti saññāya, dinnattā’ti vadiṃsu te;</p>
  7490. <p class="gathalast">Rājā ‘‘netaṃ tathā bhante’’, iti vatvāna taṃ vadi.</p>
  7491. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  7492. <p class="gatha1"> Taṃ sutvāna janā keci, ‘‘bhīto maccubhayā ayaṃ;</p>
  7493. <p class="gathalast">Lālappatī’’ti maññiṃsu, tesaṃ kaṅkhāvinodanaṃ.</p>
  7494. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  7495. <p class="gatha1"> Kāretuṃ abhayatthero, rājānaṃ evamāha so;</p>
  7496. <p class="gathalast">‘‘Jānāpetuṃ kathaṃ sakkā, ānītā te rathā’’iti.</p>
  7497. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  7498. <p class="gatha1"> Pupphadānaṃ khipāpesi, rāja nabhasi paṇḍito;</p>
  7499. <p class="gathalast">Tāni laggāni lambiṃsu, rathīsāsu visuṃ visuṃ.</p>
  7500. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  7501. <p class="gatha1"> Ākāse lambamānāni, tāni disvā mahājano;</p>
  7502. <p class="gathalast">Kaṅkhaṃ paṭivinodesi, rājā theramabhāsitaṃ.</p>
  7503. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  7504. <p class="gatha1"> ‘‘Katamo devaloko hi,</p>
  7505. <p class="gatha2">Rammo bhante’’ti so bruvi;</p>
  7506. <p class="gatha3">‘‘Tusinānaṃ puraṃ rāja,</p>
  7507. <p class="gathalast">Rammaṃ’’iti sataṃ mataṃ.</p>
  7508. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  7509. <p class="gatha1"> Buddhabhāvāya samayaṃ, olokento mahādayo;</p>
  7510. <p class="gathalast">Metteyyo bodhisatto hi, vasate tusite pure.</p>
  7511. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  7512. <p class="gatha1"> Therassa vacanaṃ sutvā, mahārājā mahāmatī;</p>
  7513. <p class="gathalast">Olokento mahāthūpaṃ, nipannova nimīlayi.</p>
  7514. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  7515. <p class="gatha1"> Cavitvā taṃkhaṇaṃyeva, tusitā ahaṭe rathe;</p>
  7516. <p class="gathalast">Nibbattitvā ṭhitoyeva, dibbadeho adissatha.</p>
  7517. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  7518. <p class="gatha1"> Katassa <a name="M0.0191"></a> puññakammassa, phalaṃ dassetumattano;</p>
  7519. <p class="gathalast">Mahājanassa dassento, attānaṃ samalaṅkataṃ.</p>
  7520. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  7521. <p class="gatha1"> Rathaṭṭhoyeva tikkhattuṃ, mahāthūpaṃ padakkhiṇaṃ;</p>
  7522. <p class="gathalast">Katvāna thūpaṃ saṅghañca, vanditvā tusitaṃ agā.</p>
  7523. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  7524. <p class="gatha1"> Nāṭakiyo idhāgantvā, makuṭaṃ yattha mocayuṃ;</p>
  7525. <p class="gathalast">‘‘Makuṭamuttasālā’’ti, ettha sālā katā ahu.</p>
  7526. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  7527. <p class="gatha1"> Citake ṭhapite raññe, sarīramhi mahājano;</p>
  7528. <p class="gathalast">Yatthāravi ‘‘rāvavaṭṭi-sālā’’nāma tahiṃ ahu.</p>
  7529. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  7530. <p class="gatha1"> Rañño sarīraṃ jhāpesuṃ, yasmiṃ nissīmamāḷake;</p>
  7531. <p class="gathalast">So eva māḷako ettha, vuccate ‘‘rāja māḷako’’.</p>
  7532. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  7533. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇirājā so, rājā nāmāraho mahā;</p>
  7534. <p class="gathalast">Metteyyassa bhagavato, hessati aggasāvako.</p>
  7535. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  7536. <p class="gatha1"> Rañño pitā pitā tassa,</p>
  7537. <p class="gatha2">Mātā mātā bhavissati;</p>
  7538. <p class="gatha3">Saddhātisso kaniṭṭho tu,</p>
  7539. <p class="gathalast">Dutiyo hessati sāvako.</p>
  7540. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  7541. <p class="gatha1"> Sālirājakumāro yo,</p>
  7542. <p class="gatha2">Tassa rañño suto tuso;</p>
  7543. <p class="gatha3">Metteyyassa bhagavato,</p>
  7544. <p class="gathalast">Puttoyeva bhavissati.</p>
  7545. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  7546. <p class="gatha1"> Evaṃ yo kusalaparo karoti puññaṃ,</p>
  7547. <p class="gatha2">Chādento aniyatapāpakaṃ bahumpi;</p>
  7548. <p class="gatha3">So saggaṃ sakale rami vo payāti tasmā,</p>
  7549. <p class="gathalast">Sappañño sa tatarato bhaveyya puññeti.</p>
  7550. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  7551. <p class="centered">Tusitapuragamanaṃ nāma</p>
  7552. <p class="centered">Dvattiṃsatimo paricchedo</p>
  7553. <p class="chapter">Tettiṃsatima pariccheda</p>
  7554. <p class="subhead">Dasarājako</p>
  7555. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  7556. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇirañño <a name="M0.0192"></a> tu, rajjeṭhitā janā ahū;</p>
  7557. <p class="gathalast">Sālirājakumāroti, hassāsi vissuto suto.</p>
  7558. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  7559. <p class="gatha1"> Atīva dhañño so āsi, puññakammarato sadā;</p>
  7560. <p class="gathalast">Atīva cārurupāya, satto caṇḍāliyā ahu.</p>
  7561. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  7562. <p class="gatha1"> Asokamālādeviṃtaṃ, sambandhaṃ pubbajātiyā;</p>
  7563. <p class="gathalast">Rūpenā’ti piyāyanto, so rajjaṃ nevakāmayi.</p>
  7564. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  7565. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇibhātā’so, saddhātisso tadacchaye;</p>
  7566. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāressā’bhisitto, aṭṭhārassa samā’samo.</p>
  7567. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  7568. <p class="gatha1"> Chakkakammaṃ sudhākammaṃ, hatthipākārameva ca;</p>
  7569. <p class="gathalast">Mahāthūpassa kāresi, so saddhākatanāmako.</p>
  7570. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  7571. <p class="gatha1"> Dīpena lohapāsādo, uḍḍiyhittha susaṅkhato;</p>
  7572. <p class="gathalast">Kāresi lohapāsādaṃ, puna so sattabhūmakaṃ.</p>
  7573. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  7574. <p class="gatha1"> Navutisatasahassaggho, pāsādo āsi so tadā;</p>
  7575. <p class="gathalast">Dakkhiṇagīrivihāraṃ, kallakaleṇa meva ca.</p>
  7576. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  7577. <p class="gatha1"> Kuḷumbālavihārañca, tathāpettaṅga vālikaṃ;</p>
  7578. <p class="gathalast">Velaṅgavaṭṭikañceva, dubbalavāpitissataṃ.</p>
  7579. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  7580. <p class="gatha1"> Duratissakavāpiñca, tathāmātuvihārakaṃ;</p>
  7581. <p class="gathalast">Kāresi ādīghavāpiṃ, vihāraṃyojana yojane.</p>
  7582. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  7583. <p class="gatha1"> Dīghavāpivihārañca, kāresi sahacetiyaṃ;</p>
  7584. <p class="gathalast">Nānāratanakacchannaṃ, tattha kāresi cetiye.</p>
  7585. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  7586. <p class="gatha1"> Sandhiyaṃ sandhiyaṃ tattha, rathacakkappamāṇakaṃ;</p>
  7587. <p class="gathalast">Sovaṇṇamālaṃ kāretvā, laggāpesi manoramaṃ.</p>
  7588. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  7589. <p class="gatha1"> Caturāsītisahassānaṃ<a name="M0.0193"></a>, dhammakkhandhānamissaro;</p>
  7590. <p class="gathalast">Caturāsītisahassāni, pūjācāpi akārayi.</p>
  7591. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  7592. <p class="gatha1"> Evaṃ puññāni katvā so, anekāni mahīpati;</p>
  7593. <p class="gathalast">Kāyassabhedā devesu, tusitesu’papajjatha.</p>
  7594. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  7595. <p class="gatha1"> Saddhātissapakārāje, vasante dīghavāpiyaṃ;</p>
  7596. <p class="gathalast">Lajjītisso jeṭṭhasuto, girikumbhimanāmakaṃ.</p>
  7597. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  7598. <p class="gatha1"> Vihāraṃ kārayi rammaṃ, taṃkaniṭṭhasuto pana;</p>
  7599. <p class="gathalast">Thullatthano akāresi, vihāraṃ kandaravhayaṃ.</p>
  7600. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  7601. <p class="gatha1"> Pitarā thullatthanako, bhātusantikamāyatā;</p>
  7602. <p class="gathalast">Sahevā’ha vihārassa, saṅghabhogatthamattano.</p>
  7603. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  7604. <p class="gatha1"> Saddhātisseuparate, sabbe’maccā samāgatā;</p>
  7605. <p class="gathalast">Thūpārāme bhikkhusaṅghaṃ, sakalaṃ sannipātiya.</p>
  7606. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  7607. <p class="gatha1"> Saṅghānuññāyaraṭṭhassa, rakkhaṇatthaṃ kumārakaṃ;</p>
  7608. <p class="gathalast">Abhisiñcuṃ thullatthanaṃ, taṃ sutvā lajjītissato.</p>
  7609. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  7610. <p class="gatha1"> Idhāgantvā gahetvā taṃ, sayaṃ rajjamakārayi;</p>
  7611. <p class="gathalast">Māsañceva dasāhañca, rājā thullatthano pana.</p>
  7612. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  7613. <p class="gatha1"> Tissosamaṃ lajjītisso, saṅgho hutvā anādaro;</p>
  7614. <p class="gathalast">‘‘Na jāniṃsu yathāvuḍḍhaṃ’’ mīti taṃ paribhāsayi.</p>
  7615. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  7616. <p class="gatha1"> Pacchā saṅghaṃ khamāpetvā, daṇḍakammatthamissaro;</p>
  7617. <p class="gathalast">Tīṇi satasahassāni, datvāna urucetiye.</p>
  7618. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  7619. <p class="gatha1"> Silāmayāni kāresi, pupphayānāni tīṇiso;</p>
  7620. <p class="gathalast">Atho satasahassena, citāpesi ca antarā.</p>
  7621. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  7622. <p class="gatha1"> Mahāthūpathūpārāmānaṃ, bhūmiṃbhūmissaro samaṃ;</p>
  7623. <p class="gathalast">Thūpārāme ca thūpassa, silākañcuka muttamaṃ.</p>
  7624. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  7625. <p class="gatha1"> Thūpārāmassa purato, silāthūpakameva ca;</p>
  7626. <p class="gathalast">Lajjīkāsanasālañca, bhikkhusaṅghassa kārayi.</p>
  7627. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  7628. <p class="gatha1"> Kañcukaṃ <a name="M0.0194"></a> kaṇṭake thūpe, kārāpesi silāmayaṃ;</p>
  7629. <p class="gathalast">Datvāna satasahassaṃ, vihāre cetiyavhaye.</p>
  7630. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  7631. <p class="gatha1"> Girikumbhilanāmassa, vihārassa mahamhi so;</p>
  7632. <p class="gathalast">Saṭṭhibhikkhusahassānaṃ, ticīvaramadāpayi.</p>
  7633. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  7634. <p class="gatha1"> Ariṭṭhavihāraṃ kāresi, tathākandarahinakaṃ;</p>
  7635. <p class="gathalast">Gāmikānañca bhikkhūnaṃ, bhesajjāni adāpayi.</p>
  7636. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  7637. <p class="gatha1"> Kimicchakaṃ taṇḍulañca, bhikkhunīnamadāpayi;</p>
  7638. <p class="gathalast">Samānava’ṭhamāsañca, rajjaṃ so kārayī idha.</p>
  7639. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  7640. <p class="gatha1"> Mate lajjikatissamhi, kaniṭṭho tassa kārayi;</p>
  7641. <p class="gathalast">Rajjaṃ chaḷeva vassāni, khallāṭanāganāmako.</p>
  7642. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  7643. <p class="gatha1"> Lohapāsādaparivāre, pāsāde’ti manorame;</p>
  7644. <p class="gathalast">Lohapāsādasobhatthaṃ, eso dvattiṃsakārayi.</p>
  7645. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  7646. <p class="gatha1"> Mahāthūpassa parito, cāruno hemamālino;</p>
  7647. <p class="gathalast">Vālikaṅgaṇamariyādaṃ, pākārañca akārayi.</p>
  7648. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  7649. <p class="gatha1"> Sovakurundapāsakaṃ, vihārañca akārayi;</p>
  7650. <p class="gathalast">Puññakammānicaññāni, kārāpesi mahīpati.</p>
  7651. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  7652. <p class="gatha1"> Taṃ mahārattatonāma, senāpati mahīpatiṃ;</p>
  7653. <p class="gathalast">Khallāṭanāgarājānaṃ, nagareyeva aggahi.</p>
  7654. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  7655. <p class="gatha1"> Tassa rañño kaniṭṭhotu, vaṭṭagāmaṇināmako;</p>
  7656. <p class="gathalast">Taṃ duṭṭhasenāpatikaṃ, hantvā rajjamakārayi.</p>
  7657. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  7658. <p class="gatha1"> Khallāṭanāgaraññoso, puttakaṃ sakabhātuno;</p>
  7659. <p class="gathalast">Mahācūlikanāmānaṃ, puttaṭhāne ṭhapesi ca.</p>
  7660. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  7661. <p class="gatha1"> Tammātaraṃ nuḷādeviṃ, mahesiñca akāsiso;</p>
  7662. <p class="gathalast">Pītiṭhāne ṭhitatā’ssa, pītirājāti abravuṃ.</p>
  7663. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  7664. <p class="gatha1"> Evaṃ rajje’bhisittassa, tassa māsamhi pañcame;</p>
  7665. <p class="gathalast">Rohaṇe nakulanagare, eko brāhmaṇaceṭato.</p>
  7666. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  7667. <p class="gatha1"> Tiyo <a name="M0.0195"></a> nāma brāhmaṇassa, vaco sutvā apaṇḍito;</p>
  7668. <p class="gathalast">Coro asu mahātassa, parivāro ahosi ca.</p>
  7669. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  7670. <p class="gatha1"> Sagaṇāsattadamiḷā, mahātitthamhi otaruṃ;</p>
  7671. <p class="gathalast">Tadā brāhmaṇatiyo ca, te sattadamiḷāpica.</p>
  7672. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  7673. <p class="gatha1"> Chakkatthāya visajjesuṃ, lekhaṃ bhūpatisantikaṃ;</p>
  7674. <p class="gathalast">Rājā brāhmaṇatiyassa, lekhaṃ pesesi nītimā.</p>
  7675. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  7676. <p class="gatha1"> ‘‘Rajjaṃ tava idāneva, gaṇha tvaṃ damiḷe’’ iti;</p>
  7677. <p class="gathalast">Sādhūti so damiḷehi, yujjhi gaṇhiṃsu te tu taṃ.</p>
  7678. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  7679. <p class="gatha1"> Tato te damiḷā yuddhaṃ, raññā saha pavattayuṃ;</p>
  7680. <p class="gathalast">Koḷambālakasāmantā, yuddhe rājā parājito.</p>
  7681. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  7682. <p class="gatha1"> Titthārāmaduvārena, rathāruḷho palāyati;</p>
  7683. <p class="gatha2">Paṇḍukābhayarājena, titthārāmohi kārito;</p>
  7684. <p class="gathalast">Vāsito ca tadā āsi, ekavīsati rājusū.</p>
  7685. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  7686. <p class="gatha1"> Taṃ disvā palāyantaṃ, nigaṇṭhogirināmako;</p>
  7687. <p class="gathalast">‘‘Palāyati mahākāḷa-sīhaḷo’’ti bhusaṃ ravi.</p>
  7688. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  7689. <p class="gatha1"> Taṃ sutvāna mahārājā, ‘‘siddhe mama manorathe;</p>
  7690. <p class="gathalast">Vihāraṃ ettha kāressaṃ’’, iccevaṃ cintayī tadā.</p>
  7691. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  7692. <p class="gatha1"> Sagabbhaṃ anulādeviṃ, aggahī rakkhiyā iti;</p>
  7693. <p class="gathalast">Mahācūḷa mahānāga-kumārecāpī rakkhiye.</p>
  7694. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  7695. <p class="gatha1"> Rathassa lahubhāvatthaṃ, ḍatvā cūḷāmaṇiṃsubhaṃ;</p>
  7696. <p class="gathalast">Otāresi somadeviṃ, tassa’nuññāya bhūpati.</p>
  7697. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  7698. <p class="gatha1"> Yuddhāyagamaneyeva, puttake dve ca deviyo;</p>
  7699. <p class="gathalast">Gāhayitvāna nikkhanto, saṅkito so parājaye.</p>
  7700. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  7701. <p class="gatha1"> Asakkuṇitvā gāhetuṃ, pattaṃ bhuttaṃ jinena taṃ;</p>
  7702. <p class="gathalast">Palāyitvā vessagīri-vane abhiniyiyiso.</p>
  7703. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  7704. <p class="gatha1"> Kutthikkulamahātissa-thero disvā tahaṃ tu taṃ;</p>
  7705. <p class="gathalast">Bhattaṃ pādā anāmaṭṭhaṃ, piṇḍadānaṃ vivajjiya.</p>
  7706. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  7707. <p class="gatha1"> Atha <a name="M0.0196"></a> ketakipattamhi, likhitvā haṭṭhamānaso;</p>
  7708. <p class="gathalast">Saṅghabhogaṃ vihārassa, tassa pādāmahīpati.</p>
  7709. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  7710. <p class="gatha1"> Tato gantvā silāsobbha-kaṇḍakamhi vasī tato;</p>
  7711. <p class="gathalast">Gantvāna mātuvelaṅge, sālagalasamīpago.</p>
  7712. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  7713. <p class="gatha1"> Tatthaddasa diṭṭhapubbaṃ, theraṃ thero mahīpatiṃ;</p>
  7714. <p class="gathalast">Upaṭṭhākassa appesi, tanasivassa sādhukaṃ.</p>
  7715. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  7716. <p class="gatha1"> Tassa so tanasivassa, raṭṭhikassa’ntike tahiṃ;</p>
  7717. <p class="gathalast">Rājā cuddasavassāni, vasī tena upaṭṭhito.</p>
  7718. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  7719. <p class="gatha1"> Sattasu damīḷesve’ko, somādeviṃ madāvahaṃ;</p>
  7720. <p class="gathalast">Rāgaratto gahetvāna, paratīramagālahuṃ.</p>
  7721. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  7722. <p class="gatha1"> Ekopattaṃ dasabalassa, anurādhapure ṭhitaṃ;</p>
  7723. <p class="gathalast">Ādāya tena santuṭṭho, paratīramagālahuṃ.</p>
  7724. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  7725. <p class="gatha1"> Puḷahattho tu damiḷo, tīṇivassāni kārayi;</p>
  7726. <p class="gathalast">Rajjaṃ senāpatiṃ katvā, damiḷaṃ bāhiyavhayaṃ.</p>
  7727. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  7728. <p class="gatha1"> Puḷahatthaṃ gahetvā taṃ, dūre vassāni bāhīyo;</p>
  7729. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāresi tassā’si, paṇayamāro camūpati.</p>
  7730. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  7731. <p class="gatha1"> Bāhīyaṃ taṃ gahetvāna, rājā’si paṇayamārako;</p>
  7732. <p class="gathalast">Sattavassāni tassā’si, piḷayamāro camūpati.</p>
  7733. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  7734. <p class="gatha1"> Paṇayamāraṃ gahetvā so, rājāsi pīḷayamārako;</p>
  7735. <p class="gathalast">Sattamāsāni tassāsi, dāṭhiyo tu camūpati.</p>
  7736. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  7737. <p class="gatha1"> Pīḷayamāraṃ gahetvā so, dāṭhiyo damiḷo pana;</p>
  7738. <p class="gathalast">Rajjaṃ’nurādhanagare, duve vassāni kārayi.</p>
  7739. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  7740. <p class="gatha1"> Evaṃ damiḷarājūnaṃ, tesaṃ pañcannamevahi;</p>
  7741. <p class="gathalast">Honti cuddasavassānī, sattamāsā ca uttariṃ.</p>
  7742. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  7743. <p class="gatha1"> Gatāya tu nivāsatthaṃ, malaye’nuladeviyā;</p>
  7744. <p class="gathalast">Bhariyākanasivassa, pādāpahari pacchiyaṃ.</p>
  7745. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  7746. <p class="gatha1"> Kujjhitvā rodamānāsā, rājānaṃ upasakimi;</p>
  7747. <p class="gathalast">Taṃ sutvā tanasivoso, manumādāya nikkhami.</p>
  7748. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  7749. <p class="gatha1"> Deviyā <a name="M0.0197"></a> vacanaṃ sutvā, tassa āgamanā purā;</p>
  7750. <p class="gathalast">Dviputtaṃ devimādāya, tato rājā’pi nikkhami.</p>
  7751. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  7752. <p class="gatha1"> Dhanuṃ sandhāya āyantaṃ, sīvaṃ vijjhi mahāsīvo;</p>
  7753. <p class="gathalast">Rājā nāmaṃ bhāvayitvā, akāsi jinasaṅgahaṃ.</p>
  7754. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  7755. <p class="gatha1"> Alattha aṭṭhāmacceca, mahante yodhasammate;</p>
  7756. <p class="gathalast">Parivāro mahāāsī, parihāro ca rājino.</p>
  7757. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  7758. <p class="gatha1"> Kumbhīlakamahātissa-thera disvā mahāyaso;</p>
  7759. <p class="gathalast">Acchagallavihāramhi, buddhapūjamakārayi.</p>
  7760. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  7761. <p class="gatha1"> Vatthuṃ sodhetumāruḷho, akāsacetiyaṅgaṇaṃ;</p>
  7762. <p class="gathalast">Kavisīse amaccamhi, orohantomahīpati.</p>
  7763. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  7764. <p class="gatha1"> Ārohanto sadeviko, disvā magge nisinnakaṃ;</p>
  7765. <p class="gathalast">‘‘Na nipanno’’ti kujjhitvā, kavisīsaṃ aghātayi.</p>
  7766. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  7767. <p class="gatha1"> Sesā sattaamaccāvi, nibbinnā tena rājinā;</p>
  7768. <p class="gathalast">Tassa’ntikā palāyitvā, pakkamantā yathāruci.</p>
  7769. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  7770. <p class="gatha1"> Magge viluttā corehi, vihāraṃ hambugallakaṃ;</p>
  7771. <p class="gathalast">Pavisitvāna addakkhuṃ, tissattheraṃ bahussutaṃ.</p>
  7772. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  7773. <p class="gatha1"> Catunekāyiko thero, yathāladdhāni dāpayi;</p>
  7774. <p class="gathalast">Vatthaphāṇitatelāni, taṇḍulā pāhuṇā tathā.</p>
  7775. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  7776. <p class="gatha1"> Assatthakāle thero so,</p>
  7777. <p class="gatha2">‘‘Kuhiṃyātā’’ti pucchite;</p>
  7778. <p class="gatha3">Attānaṃ āvīkatvā te,</p>
  7779. <p class="gathalast">Taṃ pavattiṃ nivedayuṃ.</p>
  7780. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  7781. <p class="gatha1"> ‘‘Kāretuṃ kehi sakkā nu, jinasāsanapaggahaṃ;</p>
  7782. <p class="gathalast">Damiḷehi vā’tha raññā, iti puṭṭhā tu te pana.</p>
  7783. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  7784. <p class="gatha1"> ‘‘Rañño sakkā’’ti āhaṃsu, saññāpetvāna te iti;</p>
  7785. <p class="gathalast">Ubho tissa mahātissa-therā ādāya te tato.</p>
  7786. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  7787. <p class="gatha1"> Rājino santikaṃ netvā, aññamaññaṃ khamāpayuṃ;</p>
  7788. <p class="gathalast">Rājā ca te amaccā ca, thero eva mayācayuṃ.</p>
  7789. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  7790. <p class="gatha1"> Siddhe <a name="M0.0198"></a> kamme pesiteno, gantabbaṃ santikaṃ iti;</p>
  7791. <p class="gathalast">Therā datvā paṭiññaṃ te, yathāṭhānamagañchisuṃ.</p>
  7792. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  7793. <p class="gatha1"> Anurādhapuraṃ rājā, āgantvāna mahāyaso;</p>
  7794. <p class="gathalast">Dāṭhikaṃ damiḷaṃ hantvā, sayaṃ rajjamakārayi.</p>
  7795. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  7796. <p class="gatha1"> Tato nigaṇṭhārāmaṃ taṃ, viddhaṃsetvā mahīpati;</p>
  7797. <p class="gathalast">Vihāraṃ kārayi tattha, dvādasa pariveṇakaṃ.</p>
  7798. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  7799. <p class="gatha1"> Mahāvihārapaṭṭhānā, dvīsu vassasa tesu ca;</p>
  7800. <p class="gathalast">Sattarasasu vassesu, dasamāsā’mikesu ca.</p>
  7801. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  7802. <p class="gatha1"> Tathā dinesu dasasu, atikkantesu sādaro;</p>
  7803. <p class="gathalast">Abhayagiri vihāraṃso, patiṭṭhāpesi bhūpati.</p>
  7804. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  7805. <p class="gatha1"> Akkosiyitvā te there, tesu pubbupakārino;</p>
  7806. <p class="gathalast">Taṃ mahātissa therassa, vihāraṃ mānado adā.</p>
  7807. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  7808. <p class="gatha1"> Girissa yasmā gārāme, rājā kāresi sobhayo;</p>
  7809. <p class="gathalast">Tasmā’bhaya giritveva, vihāro nāmako ahu.</p>
  7810. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  7811. <p class="gatha1"> Āṇāpetvā somādeviṃ,</p>
  7812. <p class="gatha2">Yathā ṭhāne ṭhapesiso;</p>
  7813. <p class="gatha3">Tassātannāmakaṃ katvā,</p>
  7814. <p class="gathalast">Somārāma makārayi.</p>
  7815. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  7816. <p class="gatha1"> Rathā oropitā sā hi, tasmiṃṭhāne varaṅganā;</p>
  7817. <p class="gathalast">Kaddambapuppha gumbamhi, nilinā tattha addasa.</p>
  7818. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  7819. <p class="gatha1"> Muttayantaṃ sāmaṇeraṃ, maggaṃ hatthena chādiya;</p>
  7820. <p class="gathalast">Rājā tassa vaco sutvā, vihāraṃ tattha kārayi.</p>
  7821. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  7822. <p class="gatha1"> Mahāthūpassuttarato,</p>
  7823. <p class="gatha2">Cetiyaṃ uccavatthukaṃ;</p>
  7824. <p class="gatha3">Silā sobhakaṇḍakaṃ nāma,</p>
  7825. <p class="gathalast">Rājā soyeva kārayi.</p>
  7826. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  7827. <p class="gatha1"> Tesu sattasu yodhesu, uttiyo nāma kārayi;</p>
  7828. <p class="gathalast">Nagaramhā dakkhiṇato, vihāraṃ dakkhiṇavhayaṃ.</p>
  7829. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  7830. <p class="gatha1"> Tatteva <a name="M0.0199"></a> mūlavokāsa, vīhāraṃ mūlanāmako;</p>
  7831. <p class="gathalast">Amacco kārayī tena, sopi taṃnāmako ahu.</p>
  7832. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  7833. <p class="gatha1"> Kāresi sāliyārāmaṃ, amacco sāliyavhayo;</p>
  7834. <p class="gathalast">Kāresi pabbatārāmaṃ, amacco pabbatavhayo.</p>
  7835. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  7836. <p class="gatha1"> Uttaratissarāmantu, tissāmacco akārayi;</p>
  7837. <p class="gathalast">Vihāre niṭṭhite ramme, tissathera mupaccate.</p>
  7838. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  7839. <p class="gatha1"> ‘‘Tumhākaṃ paṭisanthāra, vasena’mhehi kārite;</p>
  7840. <p class="gathalast">Vihāre dema tumhākaṃ, iti vatvā adaṃsu ca.</p>
  7841. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  7842. <p class="gatha1"> Thero sabbatthavāsesi, te te bhikkhū yathā rahaṃ;</p>
  7843. <p class="gathalast">Amaccā’daṃsu saṅghassa, vividhe samaṇārahe.</p>
  7844. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  7845. <p class="gatha1"> Rājā sakavihāramhi, vasante samupaṭṭhahi;</p>
  7846. <p class="gathalast">Paccayehi anunehi, tena te bahavo ahuṃ.</p>
  7847. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  7848. <p class="gatha1"> Theraṃ kulehī saṃsaṭṭhaṃ, mahātissoti vissutaṃ;</p>
  7849. <p class="gathalast">Kulasaṃsaṭṭha dosena, saṅgho taṃ nīhari ito.</p>
  7850. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  7851. <p class="gatha1"> Tassa sisso bahalamassu-</p>
  7852. <p class="gatha2">Tissattheroti pissuto;</p>
  7853. <p class="gatha3">Kuddho’bhayagiriṃ gantvā,</p>
  7854. <p class="gathalast">Vasi pakkhaṃ vahaṃ tahiṃ.</p>
  7855. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  7856. <p class="gatha1"> Tatoppabhuti te bhikkhū, mahāvihāranāgamuṃ;</p>
  7857. <p class="gathalast">Evaṃ te’bhayagirikā, niggatā theravādato.</p>
  7858. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  7859. <p class="gatha1"> Pabhinnā’bhayagirikehi, dakkhiṇavihārikāyati;</p>
  7860. <p class="gathalast">Evaṃ te theravādīhi, pabhinnā bhikkhavo dvidhā.</p>
  7861. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  7862. <p class="gatha1"> Mahā abhayabhikkhū te, vaḍḍhetuṃ dīpavāsino;</p>
  7863. <p class="gathalast">Vaṭṭagāmaṇibhūmindo, pattiṃ nāma adāsi so.</p>
  7864. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  7865. <p class="gatha1"> Vihārapariveṇāni, ghaṭābaddhe akārayi;</p>
  7866. <p class="gathalast">‘‘Paṭisaṅkharaṇaṃ evaṃ, hessatīti vicintiya.</p>
  7867. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  7868. <p class="gatha1"> Piṭakattayapāḷiñca, tassa aṭṭhakathampi ca;</p>
  7869. <p class="gathalast">Mukhapāṭhena ānesuṃ, pubbe bhikkhū mahāmati.</p>
  7870. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  7871. <p class="gatha1"> Hāniṃ <a name="M0.0200"></a> disvāna sattānaṃ, tadā bhikkhū samāgatā;</p>
  7872. <p class="gathalast">Ciraṭṭhitatthaṃ dhammassa, potthakesu likhāpayuṃ.</p>
  7873. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  7874. <p class="gatha1"> Vaṭṭagāmaṇi abhayo, rājā rajjamakārayi;</p>
  7875. <p class="gathalast">Iti dvādasavassāni, pañcamāsesu ādito.</p>
  7876. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  7877. <p class="gatha1"> Itī parahita mattano hitañca,</p>
  7878. <p class="gatha2">Paṭilabhiyissariyaṃ karoti pañño;</p>
  7879. <p class="gatha3">Vipulamapi kubuddhiladdhabhovaṃ,</p>
  7880. <p class="gathalast">Ubhayahitaṃ na karoti bhogaluddho’ti.</p>
  7881. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  7882. <p class="centered">Dasarājako nāma</p>
  7883. <p class="centered">Tettiṃsatimo paricchedo.</p>
  7884. <p class="chapter">Catuttiṃsatima pariccheda</p>
  7885. <p class="subhead">Ekādasarājadīpano</p>
  7886. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  7887. <p class="gatha1"> Tadaccaye mahācūlī-mahātisso akārayi;</p>
  7888. <p class="gathalast">Rajjaṃ cuddasavassāni, dhammena ca samena ca.</p>
  7889. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  7890. <p class="gatha1"> Sahatthena kataṃ dānaṃ, so sutvāna mahapphalaṃ;</p>
  7891. <p class="gathalast">Paṭhameyeva vassamhi, gantvā aññātavesavā.</p>
  7892. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  7893. <p class="gatha1"> Katvāna sālilavanaṃ, laddhāya bhatiyā tato;</p>
  7894. <p class="gathalast">Piṇḍapātaṃ mahāsumma-therassā’dā mahīpati.</p>
  7895. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  7896. <p class="gatha1"> Soṇṇagirimhi puna so, tīṇivassāni khattiyo;</p>
  7897. <p class="gathalast">Guḷayantamhi katvāna, bhatiṃladdhā guḷe tato.</p>
  7898. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  7899. <p class="gatha1"> Te guḷe āharāpetvā, puraṃ āgamma bhūpati;</p>
  7900. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghassa pādāsi, mahādānaṃ mahīpati.</p>
  7901. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  7902. <p class="gatha1"> Tiṃsabhikkhusahassassa, adā acchādanāni ca;</p>
  7903. <p class="gathalast">Dvādasannaṃ sahassānaṃ, bhikkhūnīnaṃ tatheva ca.</p>
  7904. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  7905. <p class="gatha1"> Kārayitvā <a name="M0.0201"></a> mahīpālo, vihāraṃ suppatiṭṭhitaṃ;</p>
  7906. <p class="gathalast">Saṭṭhibhikkhu sahassassa, ticīvaramadāpayi.</p>
  7907. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  7908. <p class="gatha1"> Tiṃsa sahassa saṅkhānaṃ, bhikkhunīnañca dāpayi;</p>
  7909. <p class="gathalast">Maṇḍavāpi vihāraṃ so, tathā abhayagallakaṃ.</p>
  7910. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  7911. <p class="gatha1"> Vaṅgupaṭṭaṅgagallañca, dīghabāhukagallakaṃ;</p>
  7912. <p class="gathalast">Vālagāma vihārañca, rājā soyeva kārayi.</p>
  7913. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  7914. <p class="gatha1"> Evaṃ saddhāya so rājā, katvā puññāninekadhā;</p>
  7915. <p class="gathalast">Catuddasannaṃ vassānaṃ, accayena divaṃ agā.</p>
  7916. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  7917. <p class="gatha1"> Vaṭṭagāmaṇino putto, coranāgoti vissuto;</p>
  7918. <p class="gathalast">Mahācūḷissarajjamhi, coro hutvā caritadā.</p>
  7919. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  7920. <p class="gatha1"> Mahācūḷe uparate, rajjaṃ kārayi āgato;</p>
  7921. <p class="gathalast">Attano corakāle so, nivāsaṃ yesunālabhi.</p>
  7922. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  7923. <p class="gatha1"> Aṭṭharasavihāre te, viddhaṃsāpesi dummati;</p>
  7924. <p class="gathalast">Rajjaṃ dvādasavassāni, coranāgo akārayi.</p>
  7925. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  7926. <p class="gatha1"> Lokantarika nirayaṃ, pāposoupapajjatha;</p>
  7927. <p class="gathalast">Tadaccaye mahācūḷhi-rañño putto akārayi.</p>
  7928. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  7929. <p class="gatha1"> Rajjaṃ tīṇeva vassāni, rājātisso’ti vissuto;</p>
  7930. <p class="gathalast">Coranāgassa devītu, vīsamaṃ vīsamānulā.</p>
  7931. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  7932. <p class="gatha1"> Vīsaṃ datvāna māresi, balattherattamānasā;</p>
  7933. <p class="gathalast">Tasmiṃyevabalatthesā, anulārattamānasā.</p>
  7934. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  7935. <p class="gatha1"> Tissaṃ vīsenaghātetvā, tassa rajjamadāsisā;</p>
  7936. <p class="gathalast">Sīvo nāma balatthoso, jeṭṭhadovāriko tahiṃ.</p>
  7937. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  7938. <p class="gatha1"> Katvā mahesiṃ anulaṃ, vassaṃ māsadvayā’cikaṃ;</p>
  7939. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāresi nagare, vaṭuke damiḷe’nulā.</p>
  7940. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  7941. <p class="gatha1"> Rattā vīsena taṃ hantvā, vaṭuke rajjamappayi;</p>
  7942. <p class="gathalast">Vaṭuko damiḷo so hi, pure nagaravaḍḍhakī.</p>
  7943. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  7944. <p class="gatha1"> Mahesiṃ anulaṃ katvā, vassaṃ māsadvayādhikaṃ;</p>
  7945. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāresi nagare, anulā tattha āgataṃ.</p>
  7946. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  7947. <p class="gatha1"> Passitvā dārubhatikaṃ, tasmiṃ sārattamānasā;</p>
  7948. <p class="gathalast">Hantvā visena vaṭukaṃ, tassa rajjaṃ samappayi.</p>
  7949. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  7950. <p class="gatha1"> Dārubhatikatisso <a name="M0.0202"></a> so, mahesiṃ kariyānulaṃ;</p>
  7951. <p class="gathalast">Ekamāsādhikaṃ vassaṃ, pure rajjamakārayi.</p>
  7952. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  7953. <p class="gatha1"> Kāresi so pokkharaṇiṃ, mahāmeghavane lahuṃ;</p>
  7954. <p class="gathalast">Nilīye nāma damiḷe, sā purohitabrāhmaṇe.</p>
  7955. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  7956. <p class="gatha1"> Rāgena rattā anulā, tena saṃvāsakāminī;</p>
  7957. <p class="gathalast">Dārubhatikatissaṃtaṃ, vīsaṃ datvāna ghātiya.</p>
  7958. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  7959. <p class="gatha1"> Nilīyassa adā rajjaṃ, sopi nilīyabrāhmaṇo;</p>
  7960. <p class="gathalast">Taṃ mahesiṃ karitvāna, niccaṃ tāya upaṭṭhito.</p>
  7961. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  7962. <p class="gatha1"> Rajjaṃ kāresi chammāsaṃ, anurādhapure idha;</p>
  7963. <p class="gathalast">Dvattiṃsāya balatthehi, vatthukāmā yathāruciṃ.</p>
  7964. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  7965. <p class="gatha1"> Vīsena taṃ ghātayitvā, nilīyaṃ khattiyānulā;</p>
  7966. <p class="gathalast">Rajjaṃ sā anulādevī, catumāsamakārayi.</p>
  7967. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  7968. <p class="gatha1"> Mahācūḷikarājassa, putto dutiyako pana;</p>
  7969. <p class="gathalast">Kūṭakaṇṇatisso nāma, bhīto so’nuladeviyā.</p>
  7970. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  7971. <p class="gatha1"> Palāyitvā pabbajitvā, kāle pattabalo idha;</p>
  7972. <p class="gathalast">Āgantvā ghātayitvā, taṃ anulaṃ duṭṭhamānasaṃ.</p>
  7973. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  7974. <p class="gatha1"> Rajjaṃ kāresi dvāvīsaṃ, vassāni manujādhipo;</p>
  7975. <p class="gathalast">Mahāuposathāgāraṃ, akā cetiyapabbate.</p>
  7976. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  7977. <p class="gatha1"> Gharassa tassa purato, silāthūpamakārayi;</p>
  7978. <p class="gathalast">Bodhiṃ ropesi tattheva, sova cetiyepabbate.</p>
  7979. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  7980. <p class="gatha1"> Pelagāmavihārañca, antaragaṅgāya kārayi;</p>
  7981. <p class="gathalast">Tattheva vaṇṇakaṃ nāma, mahāmātikameva ca.</p>
  7982. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  7983. <p class="gatha1"> Ambaduggamahāvāpiṃ, bhayoluppalameva ca;</p>
  7984. <p class="gathalast">Sattahatthuccapākāraṃ, purassa parikhaṃ tathā.</p>
  7985. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  7986. <p class="gatha1"> Mahāvatthumhi anulaṃ, jhāpayitvā asaññataṃ;</p>
  7987. <p class="gathalast">Apanīya tato thokaṃ, mahāvatthumakārayi.</p>
  7988. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  7989. <p class="gatha1"> Padumassaravanuyyānaṃ, nagareyeva kārayi;</p>
  7990. <p class="gathalast">Matā’ssa dante dhovitvā, pabbaji jinasāsane.</p>
  7991. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  7992. <p class="gatha1"> Kulasantake <a name="M0.0203"></a> gharaṭṭhāne, mātubhikkhunupassayaṃ;</p>
  7993. <p class="gathalast">Kāresi dantagehanti, vissato āsi tena so.</p>
  7994. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  7995. <p class="gatha1"> Tadaccaye tassa putto, nāmako bhātikābhayo;</p>
  7996. <p class="gathalast">Aṭṭhavīsativassāni, rajjaṃ kāresi khattiyo.</p>
  7997. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  7998. <p class="gatha1"> Mahādāṭṭhikarājassa, bhātikattāmahīpati;</p>
  7999. <p class="gathalast">Dīpe ‘‘bhātikarājā’’ti, pākaṭo āsi dhammiko.</p>
  8000. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  8001. <p class="gatha1"> Kāresi lohapāsāde, paṭisaṅkhārametthaso;</p>
  8002. <p class="gathalast">Mahāthūpe vedikā dve, thūpavhe’posathavhayaṃ.</p>
  8003. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  8004. <p class="gatha1"> Attano balimujjhitvā, nagarassa samantato;</p>
  8005. <p class="gathalast">Ropāpetvā yojanamhi, sumanāna’jjukāni ca.</p>
  8006. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  8007. <p class="gatha1"> Pādavecikato yāva, dhuracchattānarādhipo;</p>
  8008. <p class="gathalast">Caturaṅgalabahalena, gandhena urucetiyaṃ.</p>
  8009. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  8010. <p class="gatha1"> Limpāpetvāna pupphāni, vaṇṭehi tattha sādhukaṃ;</p>
  8011. <p class="gathalast">Nivesitvāna koresi, thūpaṃ mālāgulopamaṃ.</p>
  8012. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  8013. <p class="gatha1"> Punadvaṅgulabahalāya, manosilāya cetiyaṃ;</p>
  8014. <p class="gathalast">Limpāpetvāna kāresi, tatheva kusumācitaṃ.</p>
  8015. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  8016. <p class="gatha1"> Puna sopānato yāva, dhuracchattāva cetiyaṃ;</p>
  8017. <p class="gathalast">Pupphehi okirāpetvā, chādesi puppharāsino.</p>
  8018. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  8019. <p class="gatha1"> Uṭṭhāpetvāna yantehi, jalaṃ abhayavāpito;</p>
  8020. <p class="gathalast">Jalehi thūpaṃ sevanto, balapūjamakārayi.</p>
  8021. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  8022. <p class="gatha1"> Sakaṭasatena muttānaṃ, saddhiṃ telena sādhukaṃ;</p>
  8023. <p class="gathalast">Maddāpetvā sudhāpiṇḍaṃ, sudhākammamakārayi.</p>
  8024. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  8025. <p class="gatha1"> Pavālajālaṃ kāretvā, taṃ khipāpiya cetiye;</p>
  8026. <p class="gathalast">Sovaṇṇāni padumāni, cakkamattāni sandhisu.</p>
  8027. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  8028. <p class="gatha1"> Laggāpetvā tato muttā-kalāpe yāva heṭṭhimā;</p>
  8029. <p class="gathalast">Padumā’lambayitvāna, mahāthūpamapūjayi.</p>
  8030. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  8031. <p class="gatha1"> Gaṇasajjhāyasaddaṃ <a name="M0.0204"></a> so, dhātugabbhamhitādini;</p>
  8032. <p class="gathalast">Sutvā ‘‘adisvā taṃnā’haṃ, vuṭṭhahissanti nicchito.</p>
  8033. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  8034. <p class="gatha1"> Pācinādikamūlamhi, anāhāro nipajjatha;</p>
  8035. <p class="gathalast">Therā dvāraṃ māpayitvā, dhātugabbhaṃ nayiṃsu taṃ.</p>
  8036. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  8037. <p class="gatha1"> Dhātugabbhavibhūtiṃso, sabbaṃ disvā mahīpati;</p>
  8038. <p class="gathalast">Nikkhanto tādiseheva, pottharūpehi pūjayi.</p>
  8039. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  8040. <p class="gatha1"> Madhugandhehi gandhehi, ghaṭehi sarasehi ca;</p>
  8041. <p class="gathalast">Añjanaharitālehi, tathāmanosilāhi ca.</p>
  8042. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  8043. <p class="gatha1"> Manosilāsu vassena, bhassitvā cetiyaṅgaṇe;</p>
  8044. <p class="gathalast">Ṭhitāsu gopphamattāsu, racite pu’ppalehi ca.</p>
  8045. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  8046. <p class="gatha1"> Thūpaṅgaṇamhi sakale, purite gandhakaddame;</p>
  8047. <p class="gathalast">Cittakilañjachiddesu, racite pu’ppalehi ca.</p>
  8048. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  8049. <p class="gatha1"> Vārayitvā vārimaggaṃ, tatheva purite ghaṭe;</p>
  8050. <p class="gathalast">Dīpavaṭṭihi nekāni, katavaṭṭisikhāhi ca.</p>
  8051. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  8052. <p class="gatha1"> Madhukatelamhi tathā, tilatele tatheva ca;</p>
  8053. <p class="gathalast">Tatheva paṭṭavaṭṭīnaṃ, su bahūhi sikhāhi ca.</p>
  8054. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  8055. <p class="gatha1"> Yathāvuttehi etehi, mahāthūpassa khattiyo;</p>
  8056. <p class="gathalast">Sattakkhattuṃ sattakkhattuṃ, pūjā’kāsi visuṃ visuṃ.</p>
  8057. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  8058. <p class="gatha1"> Anuvassañca niyataṃ, sudhāmaṅgalamuttamaṃ;</p>
  8059. <p class="gathalast">Bodhisinānapūjā ca, tatheva urubodhiyā.</p>
  8060. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  8061. <p class="gatha1"> Mahāvesākha pūjā ca, uḷārā aṭṭhavīsati;</p>
  8062. <p class="gathalast">Caturāsīti sahassāni, pūjā ca anuḷārikā.</p>
  8063. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  8064. <p class="gatha1"> Vividhaṃ naṭanaccañca, nānātūriyavāditaṃ;</p>
  8065. <p class="gathalast">Mahāthūpe mahāpūjaṃ, saddhānunno akārayi.</p>
  8066. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  8067. <p class="gatha1"> Divasassa ca tikkhattuṃ, buddhuppaṭṭhānamāgamā;</p>
  8068. <p class="gathalast">Dvikkhattuṃ, pupphabheriñca, niyataṃ so akārayi.</p>
  8069. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  8070. <p class="gatha1"> Niyatañcanadānañca, pavāraṇādānameva ca;</p>
  8071. <p class="gathalast">Telaphāṇitavatthādi-parikkhāraṃ samaṇārahaṃ.</p>
  8072. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  8073. <p class="gatha1"> Bahuṃ <a name="M0.0205"></a> pādāsi saṅghassa, cetiyakhettameva ca;</p>
  8074. <p class="gathalast">Cetiye parikammatthaṃ, adāsi tattha khattiyo.</p>
  8075. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  8076. <p class="gatha1"> Sadā bhikkhusahassassa, vihāre cetiyapabbate;</p>
  8077. <p class="gathalast">Salākavattabhattañca, so dāpesi ca bhūpati.</p>
  8078. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  8079. <p class="gatha1"> Cintāmaṇimucelavhe, upaṭṭhānattaye ca so;</p>
  8080. <p class="gathalast">Tathā padumaghare chatta-pāsāde ca manorame.</p>
  8081. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  8082. <p class="gatha1"> Bhojento pañcaṭhānamhi, bhikkhūganthadhure yute;</p>
  8083. <p class="gathalast">Paccayehi upaṭṭhāsi, sadā dhamme sagāravo.</p>
  8084. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  8085. <p class="gatha1"> Porāṇarājaniyātaṃ, yaṃkiñci sāsanassitaṃ;</p>
  8086. <p class="gathalast">Akāsi puññakammaṃso, sabbaṃ bhātikabhūpati.</p>
  8087. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  8088. <p class="gatha1"> Tassa bhābhakarājassa, accaye taṃ kaniṭṭhako;</p>
  8089. <p class="gathalast">Mahādāṭhimahānāga-nāmo rajjamakārayi.</p>
  8090. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  8091. <p class="gatha1"> Dvādasaṃyeva vassāni, nānāpuññaparāyano;</p>
  8092. <p class="gathalast">Mahāthūpamhi kiñjakkha- pāsāṇe attharāpayi.</p>
  8093. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  8094. <p class="gatha1"> Vālikāmariyādañca, kāresi vitthataṅgaṇaṃ;</p>
  8095. <p class="gathalast">Dīpe sabbavihāresu, dhammāsanamadāpayi.</p>
  8096. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  8097. <p class="gatha1"> Ambatthala mahāthūpaṃ, kārāpesi mahīpati;</p>
  8098. <p class="gathalast">Ca yeaniṭṭhamānamhi, saritvā munino guṇaṃ.</p>
  8099. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  8100. <p class="gatha1"> Cajitvāna sakaṃ pāṇaṃ, nipajjitvā sayaṃ tahiṃ;</p>
  8101. <p class="gathalast">Ṭhapayitvā cayaṃ tassa, niṭṭhāpetvāna cetiyaṃ.</p>
  8102. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  8103. <p class="gatha1"> Catudvāre ṭhapāpesi, caturo ratanagghike;</p>
  8104. <p class="gathalast">Susippikehi suvibhatte, nānāratanajotite.</p>
  8105. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  8106. <p class="gatha1"> Cetiye paṭimocetvā, nānāratanakañcukaṃ;</p>
  8107. <p class="gathalast">Kañcana bubbulañcettha, muttolambañca dāpayi.</p>
  8108. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  8109. <p class="gatha1"> Cetiya pabbatāvaṭṭe, alaṅkariya yojanaṃ;</p>
  8110. <p class="gathalast">Yojāpetvā catudvāraṃ, samantā cāruvīthikaṃ.</p>
  8111. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  8112. <p class="gatha1"> Vīthiyā ubhato passe, āpaṇāni pasāriya;</p>
  8113. <p class="gathalast">Dhajagghika to raṇāni, maṇḍayitvā tahiṃ tahiṃ.</p>
  8114. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  8115. <p class="gatha1"> Dīpamālā <a name="M0.0206"></a> samujjotaṃ, kārayitvā samantato;</p>
  8116. <p class="gathalast">Naṭanaccāni gītāni, vāditāni ca kārayi.</p>
  8117. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  8118. <p class="gatha1"> Magge kadambanadito, yāvacetiya pabbatā;</p>
  8119. <p class="gathalast">Gantuṃ dhotehi pādehi, kārayi’ttharaṇatthataṃ.</p>
  8120. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  8121. <p class="gatha1"> Sanaccagītavādehi, samajjamakaruṃ tahiṃ;</p>
  8122. <p class="gathalast">Nagarassa catudvāre, mahā dānañca dāpayi.</p>
  8123. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  8124. <p class="gatha1"> Akāsi sakale dīpe, dīpamālānirantaraṃ;</p>
  8125. <p class="gathalast">Salilepi samuddassa, samantā yojanantare.</p>
  8126. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  8127. <p class="gatha1"> Cetiyassa mahetena, pūjā sā kāritā subhā;</p>
  8128. <p class="gathalast">Giribhaṇḍā mahāpūjā, uḷārā vuccate idha.</p>
  8129. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  8130. <p class="gatha1"> Samāgatānaṃ bhikkhūnaṃ, tasmiṃ pūjā samāgame;</p>
  8131. <p class="gathalast">Dānaṃ aṭṭhasu ṭhānesu, ṭhapāpetvā mahīpati.</p>
  8132. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  8133. <p class="gatha1"> Tāḷayitvāna tatraṭṭhā, aṭṭhasovaṇṇabheriyo;</p>
  8134. <p class="gathalast">Catuvīsasahassānaṃ, mahādānaṃ pavattayi.</p>
  8135. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  8136. <p class="gatha1"> Chacīvarāni pādāsi, bandhamokkhañca kārayi;</p>
  8137. <p class="gathalast">Catudvārenvāpitehi, sadā kammamakārayi.</p>
  8138. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  8139. <p class="gatha1"> Pubbarājūhi ṭhapitaṃ, bhātaraṃ ṭhapitaṃ tathā;</p>
  8140. <p class="gathalast">Puññakammaṃ ahāpetvā, sabbaṃ kārayibhūpati.</p>
  8141. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  8142. <p class="gatha1"> Attānaṃ deviṃputte dve, hatthiṃ assañca maṅgalaṃ;</p>
  8143. <p class="gathalast">Vāriyanto’pi saṅghena, saṅghassā’dāsi bhūpati.</p>
  8144. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  8145. <p class="gatha1"> Chasata sahassagghakaṃ, bhikkhusaṅghassa so adā;</p>
  8146. <p class="gathalast">Satasahassagghanakaṃ, bhikkhūnīnaṃ gaṇassa tu.</p>
  8147. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  8148. <p class="gatha1"> Datvāna kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, vividhaṃ vidhikovido;</p>
  8149. <p class="gathalast">Attānañca’va sese ca, saṅghato abhinīhari.</p>
  8150. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  8151. <p class="gatha1"> Kālāyana kaṇṇikamhi, maṇināga pabbatavhayaṃ;</p>
  8152. <p class="gathalast">Vihārañca kaḷavhayaṃ, kāresi manujādhipo.</p>
  8153. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  8154. <p class="gatha1"> Kubu <a name="M0.0207"></a> bandhanadītīre, samuddavihārameva ca;</p>
  8155. <p class="gathalast">Huvāvakaṇṇike cūḷa, nagapabbatasavhayaṃ.</p>
  8156. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  8157. <p class="gatha1"> Pāsāṇadīpakavhamhi, vihāre kārite sayaṃ;</p>
  8158. <p class="gathalast">Pāniyaṃ upanitassa, sāmaṇerassa khattiyo.</p>
  8159. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  8160. <p class="gatha1"> Upacāre pasīditvā, samantā aṭṭhayojanaṃ;</p>
  8161. <p class="gathalast">Saṅghabhogamadātassa, vihārassa mahīpati.</p>
  8162. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  8163. <p class="gatha1"> Maṇḍavāpi vihāre ca, sāmaṇerassa khattiyo;</p>
  8164. <p class="gathalast">Tuṭṭho vihāraṃ dāpesi, saṅghe bhogaṃ tatheva so.</p>
  8165. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  8166. <p class="gatha1"> Iti vibhavamanappaṃ sādhupaññā labhitvā,</p>
  8167. <p class="gatha2">Vigatamadapamādācatta kāmapasaṅgā;</p>
  8168. <p class="gatha3">Akariyajanakhedaṃ puññakammābhirāmā,</p>
  8169. <p class="gathalast">Vipulavividhapuññaṃ suppannākarontīti.</p>
  8170. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  8171. <p class="centered">Ekādasarājadīpano nāma</p>
  8172. <p class="centered">Catuttiṃsatimo paricchedo.</p>
  8173. <p class="chapter">Pañcatiṃsatimapariccheda</p>
  8174. <p class="subhead">Dvādasarājako</p>
  8175. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  8176. <p class="gatha1"> Āmaṇḍagāmaṇyabhayo, mahādāṭhikaaccaye;</p>
  8177. <p class="gathalast">Navavassanaṭṭhamāse, rajjaṃ kāresi taṃ suto.</p>
  8178. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  8179. <p class="gatha1"> Chattāti chattaṃ kāresi, mahāthūpe manorame;</p>
  8180. <p class="gathalast">Tatheva pādavediñca, muddhavediñca kārayi.</p>
  8181. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  8182. <p class="gatha1"> Tatheva lohapāsāda, thūpavhe posathavhaye;</p>
  8183. <p class="gathalast">Kāresi kucchiājiraṃ, kucchiāḷindameva ca.</p>
  8184. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  8185. <p class="gatha1"> Ubhayatthāpi <a name="M0.0208"></a> kāresi, cāruṃ ratanapaṇḍapaṃ;</p>
  8186. <p class="gathalast">Rajataleṇa vihārañca, kārāpesi narādhipe.</p>
  8187. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  8188. <p class="gatha1"> Mahāgāmeṇḍavāpiṃso, passe kāriya dakkhiṇe;</p>
  8189. <p class="gathalast">Dakkhiṇassa vihārassa, adāsi puññadakkhiṇo.</p>
  8190. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  8191. <p class="gatha1"> Māghātaṃ sakale dīpe, kāresi manujādhipo;</p>
  8192. <p class="gathalast">Valliphalāni sabbāni, ropāpetvā tahiṃ tahiṃ.</p>
  8193. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  8194. <p class="gatha1"> Maṃ sakubhaṇḍakaṃ nāma, āmaṇḍiya mahīpati;</p>
  8195. <p class="gathalast">Pattaṃ pūrāpayitvāna, kāretvā vatthacumbaṭaṃ.</p>
  8196. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  8197. <p class="gatha1"> Dāpesi sabbasaṅghassa, vippasannena cetasā;</p>
  8198. <p class="gathalast">Patte pūrāpayitvā so, āmaṇḍa gāmaṇividū.</p>
  8199. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  8200. <p class="gatha1"> Taṅkaniṭṭhokaṇirājā-tisso ghātiya tātaraṃ;</p>
  8201. <p class="gathalast">Tīṇi vassāni nagare, rajjaṃ kāresi khattiyo.</p>
  8202. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  8203. <p class="gatha1"> Uposathagharaṭṭaṃ esā, nicchini cekiyavhaye;</p>
  8204. <p class="gathalast">Rājāparādhakammamhi, putte saṭṭhitu bhikkhavo.</p>
  8205. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  8206. <p class="gatha1"> Sahoḍḍe gāhayitvāna, rājā cetiya pabbate;</p>
  8207. <p class="gathalast">Khipāpesi kaṇiravhe, pabbhāramhi asīlake.</p>
  8208. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  8209. <p class="gatha1"> Kaṇirājā accayena, āmaṇḍagāmaṇi suto;</p>
  8210. <p class="gathalast">Cūḷābhayo vassamekaṃ, rajjaṃ kāresi khattiyo.</p>
  8211. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  8212. <p class="gatha1"> So goṇakanadītīre, purapassamhi dakkhiṇe;</p>
  8213. <p class="gathalast">Kārāpesi mahīpālo, vihāre cūḷagallakaṃ.</p>
  8214. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  8215. <p class="gatha1"> Cūḷābhayassa’cca yena, sīvali taṃ kaniṭṭhikā;</p>
  8216. <p class="gathalast">Āmaṇḍadhītā caturo, māse rajjamakārayi.</p>
  8217. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  8218. <p class="gatha1"> Āmaṇḍa bhāgineyyā tu, sīvaliṃ apanīyataṃ;</p>
  8219. <p class="gathalast">Iḷanāgoti nāmena, chattaṃ ussāpayi pure.</p>
  8220. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  8221. <p class="gatha1"> Tissavāpiṃ gate tasmiṃ, ādivasse narādhipe;</p>
  8222. <p class="gathalast">Taṃ hitvā puramāgañchuṃ, bahavolambakaṇṇakā.</p>
  8223. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  8224. <p class="gatha1"> Tahiṃ adisvā te rājā, kuddho tehi akārayi;</p>
  8225. <p class="gathalast">Maddayaṃ vāpiyā passe, mahāthūpañjasaṃsayaṃ.</p>
  8226. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  8227. <p class="gatha1"> Tesaṃ <a name="M0.0209"></a> vicārake katvā, caṇḍāle ca ṭhapāpayi;</p>
  8228. <p class="gathalast">Tena kuddhālambakaṇṇā, sabbe hutvāna ekato.</p>
  8229. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  8230. <p class="gatha1"> Rājānaṃ taṃ gahetvāna, rundhitvāna sake ghare;</p>
  8231. <p class="gathalast">Sayaṃ rajjaṃ vicāresuṃ, rañño devī tadā sakaṃ.</p>
  8232. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  8233. <p class="gatha1"> Puttaṃ candamukhasivaṃ, maṇḍayitvā kumārakaṃ;</p>
  8234. <p class="gathalast">Datvāna hatthe dhātīnaṃ, maṅgalahatthi santike.</p>
  8235. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  8236. <p class="gatha1"> Pesesi vatvā sandesaṃ, netvā taṃ dhātiyo tahiṃ;</p>
  8237. <p class="gathalast">Vadiṃsu devisandesaṃ, sabbaṃ maṅgala hatthino.</p>
  8238. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  8239. <p class="gatha1"> ‘‘Ayaṃ te sādhino putto,</p>
  8240. <p class="gatha2">Sāmiko cārake ṭhito;</p>
  8241. <p class="gatha3">Arihi ghātato seso,</p>
  8242. <p class="gathalast">Tayā ghāto imassa tu.</p>
  8243. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  8244. <p class="gatha1"> Tvamenaṃ kira ghātehi, idaṃ devivaco’’iti;</p>
  8245. <p class="gathalast">Vatvā tu sayāpesuṃ, pādamūlamhi hatthino.</p>
  8246. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  8247. <p class="gatha1"> Dukkhito so ruditvāna, nāgo bhetvāna āḷakaṃ;</p>
  8248. <p class="gathalast">Pavisitvā mahāvatthuṃ, dvāraṃ pātiya thāmasā.</p>
  8249. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  8250. <p class="gatha1"> Rañño nisinnaṅgaṇamhi, ugghāṭetvā kavāṭakaṃ;</p>
  8251. <p class="gathalast">Nisīdāpiya taṃ khandhe, mahātitthamupāgami.</p>
  8252. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  8253. <p class="gatha1"> Nāvaṃ āro payitvāna, rājānaṃ tattha kuñjaro;</p>
  8254. <p class="gathalast">Pacchimo dadhitīrena, sayaṃ malaya māruhī.</p>
  8255. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  8256. <p class="gatha1"> Paratīre vasitvā so, tīṇivassāni khattiyo;</p>
  8257. <p class="gathalast">Balakāyaṃ gahetvāna, āgā nāvāti rohaṇaṃ.</p>
  8258. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  8259. <p class="gatha1"> Titthe sakkharasobbhamhi, otaritvāna bhūpati;</p>
  8260. <p class="gathalast">Akāsi rohaṇe tattha, mahantaṃ balasaṅgahaṃ.</p>
  8261. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  8262. <p class="gatha1"> Rañño maṅgalahatthiso, dakkhiṇaṃ malayaṃ tato;</p>
  8263. <p class="gathalast">Rohaṇaṃye’vupāgañchi, tassa kammāni kātave.</p>
  8264. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  8265. <p class="gatha1"> Mahāpadumanāmassa, tattha jātakabhāṇino;</p>
  8266. <p class="gathalast">Tulādhāravhavāsissa, mahātherassa santike.</p>
  8267. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  8268. <p class="gatha1"> Kapijātakaṃ <a name="M0.0210"></a> sutvāna, bodhisatte pasādavā;</p>
  8269. <p class="gathalast">Nāgamahāvihāraṃ so, jiyāmuttadhanussataṃ.</p>
  8270. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  8271. <p class="gatha1"> Katvā kāresi thūpañca, vaḍḍhāpesi yathāṭhitaṃ;</p>
  8272. <p class="gathalast">Tissavāpiñca kāresi, tathā duravhavāpikaṃ.</p>
  8273. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  8274. <p class="gatha1"> So gahetvā balaṃ rājā, yuddhāya abhinikkhami;</p>
  8275. <p class="gathalast">Taṃ sutvā lambakaṇṇā ca, yuddhāya abhisaṃyutā.</p>
  8276. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  8277. <p class="gatha1"> Papallakkhandhadvāramhi, khette hiṅkaravāpike;</p>
  8278. <p class="gathalast">Yuddhaṃ ubhinnaṃ vattittha, aññamaññavihesanaṃ.</p>
  8279. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  8280. <p class="gatha1"> Nāvākilantadehattā, posā sīdanti rājino;</p>
  8281. <p class="gathalast">Rājā nāmaṃ sāvayitvā, sayaṃ pāvisi tena so.</p>
  8282. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  8283. <p class="gatha1"> Tena bhītālambakaṇṇā, sayiṃsu udarena so;</p>
  8284. <p class="gathalast">Tesaṃ sīsāni chinditvā, ratanābhisamaṃkari.</p>
  8285. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  8286. <p class="gatha1"> Tikkhattumevantukate, karuṇāya mahīpati;</p>
  8287. <p class="gathalast">‘‘Amāretvā’va gaṇhātha, jīvaggāha’nti abruvi.</p>
  8288. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  8289. <p class="gatha1"> Tato vijitasaṅgāmo, puraṃ āgamma bhūpati;</p>
  8290. <p class="gathalast">Chattaṃ ussāpayitvāna tissavāpi chaṇaṃ agā.</p>
  8291. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  8292. <p class="gatha1"> Jalakīḷāya uggantvā, sumaṇḍitapasādhito;</p>
  8293. <p class="gathalast">Attano sirisampattiṃ, disvā tassantarāyike.</p>
  8294. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  8295. <p class="gatha1"> Lambakaṇṇe saritvāna, kuddho so yojayīrathe;</p>
  8296. <p class="gathalast">Yugaparamparā tesaṃ, purato pāvisī puraṃ.</p>
  8297. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  8298. <p class="gatha1"> Mahāvatthussa ummāre, ṭhatvā rājāṇapesi so;</p>
  8299. <p class="gathalast">‘‘Imesaṃ sīsamummāre, asmiṃ chindatha bho’’iti.</p>
  8300. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  8301. <p class="gatha1"> Goṇā eterathe yuttā, tava honti rathesabha;</p>
  8302. <p class="gathalast">Siṅgaṃkhurañca etesaṃ, chedāpayata bho’’iti.</p>
  8303. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  8304. <p class="gatha1"> Mātuyā atha saññatto, sīsacchedaṃ nivāriya;</p>
  8305. <p class="gathalast">Nāsañca pādaṅguṭṭhañca, tesaṃ rājā achedayi.</p>
  8306. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  8307. <p class="gatha1"> Hatthivutthaṃ janapadaṃ, adā hatthissa khattiyo;</p>
  8308. <p class="gathalast">Hatthibhogo janapado, iti tenāsi nāmato.</p>
  8309. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  8310. <p class="gatha1"> Evaṃ anurādhapure, iḷānāgo mahīpati;</p>
  8311. <p class="gathalast">Chabbassāni anunāni, rajjaṃ kāresi khattiyo.</p>
  8312. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  8313. <p class="gatha1"> Iḷanāgaccaye <a name="M0.0211"></a> tassa, putto candamukhosivo;</p>
  8314. <p class="gathalast">Aṭṭhavassaṃ sattamāsaṃ, rājā rajjamakārayi.</p>
  8315. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  8316. <p class="gatha1"> Maṇikāragāme vāpi, kārāpetvā mahīpati;</p>
  8317. <p class="gathalast">Issarasamaṇavhassa, vihārassa adāsi so.</p>
  8318. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  8319. <p class="gatha1"> Tassa rañño mahesī ca, saṅgāme pattimattano;</p>
  8320. <p class="gathalast">Tassevā’dā vihārassa, damiḷadevīti vissutā.</p>
  8321. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  8322. <p class="gatha1"> Taṃ tissavāpī kīḷāya, hantvā candamukhaṃ sivaṃ;</p>
  8323. <p class="gathalast">Yasaḷālakatisso’ti, vissuto taṅkaniṭṭhako.</p>
  8324. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  8325. <p class="gatha1"> Anurādhapure ramme, laṅkābhuvadane subhe;</p>
  8326. <p class="gathalast">Sattavassānaṭṭhamāse, rājā rajjamakārayi.</p>
  8327. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  8328. <p class="gatha1"> Dovirikassa dattassa, puttho dovāriko sayaṃ;</p>
  8329. <p class="gathalast">Rañño sadisarūpena, ahosi subhanāmavā.</p>
  8330. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  8331. <p class="gatha1"> Subhaṃ balatthaṃ taṃ rājā, rājabhūsāya bhūsiya;</p>
  8332. <p class="gathalast">Nisidāpiya pallaṅke, hāsatthaṃ yasaḷālako.</p>
  8333. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  8334. <p class="gatha1"> Sīsacoḷaṃ balatthassa, sasīse paṭimuñciya;</p>
  8335. <p class="gathalast">Yaṭṭhiṃ gahetvā hatthena, dvāramūle ṭhito sayaṃ.</p>
  8336. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  8337. <p class="gatha1"> Vandantesu amaccesu, nisinnaṃ āsanamhi taṃ;</p>
  8338. <p class="gathalast">Rājā hasati evaṃ so, kurute antarantarā.</p>
  8339. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  8340. <p class="gatha1"> ‘‘Balattho ekadivasaṃ, rājānaṃ hasamānakaṃ;</p>
  8341. <p class="gathalast">Ayaṃ balattho kasmā me, sammukhāhasatī’’ti so.</p>
  8342. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  8343. <p class="gatha1"> Mārāpayitvā rājānaṃ, balattho so subho idha;</p>
  8344. <p class="gathalast">Rajjaṃ kāresi chabbassaṃ, subharājāti vissuto.</p>
  8345. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  8346. <p class="gatha1"> Dvisu mahāvihāresu, subharājā manoramaṃ;</p>
  8347. <p class="gathalast">Pariveṇapantiṃ subha-nāmakaṃyeva kārayi.</p>
  8348. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  8349. <p class="gatha1"> Uruvelasamīpamhi, tathā vellivihārakaṃ;</p>
  8350. <p class="gathalast">Puratthime ekadvāraṃ, gaṅgante nandigāmakaṃ.</p>
  8351. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  8352. <p class="gatha1"> Lambakaṇṇasuto <a name="M0.0212"></a> eko, uttarapassavāsiko;</p>
  8353. <p class="gathalast">Senāpatimupaṭṭhāsi, vasabho nāma mātulaṃ.</p>
  8354. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  8355. <p class="gatha1"> Hessati vasabho nāma, rājā’ti sutiyāsadā;</p>
  8356. <p class="gathalast">Ghāteti rājādīpamhi, sabbe vasabhanāmake.</p>
  8357. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  8358. <p class="gatha1"> ‘‘Rañño dassāma vasataṃ, ima’’nti bhariyāya so;</p>
  8359. <p class="gathalast">Senāpatimantayitvā, pāto rājakulaṃ agā.</p>
  8360. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  8361. <p class="gatha1"> Gacchato tena sahasā, tambulaṃ cuṇṇavajjitaṃ;</p>
  8362. <p class="gathalast">Hatthamhi vasabhassā’dā, taṃ sādhu parirakkhituṃ.</p>
  8363. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  8364. <p class="gatha1"> Rājagehassa dvāramhi, tambulaṃ cuṇṇavajjitaṃ;</p>
  8365. <p class="gathalast">Senāpati udikkhitvā, taṃ cuṇṇatthaṃ visajjayi.</p>
  8366. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  8367. <p class="gatha1"> Senāpatissa bhariyā, cuṇṇatthaṃ vasabhaṃ gataṃ;</p>
  8368. <p class="gathalast">Vatvā rahassaṃ datvā ca, sahassaṃ taṃ palāpayi.</p>
  8369. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  8370. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṭhānaṃ so, gantvāna vasabho pana;</p>
  8371. <p class="gathalast">Tattha therehi khiranna-vatthehi katasaṅgaho.</p>
  8372. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  8373. <p class="gatha1"> Tato paraṃ kuṭṭhino ca, rājabhāvāya nicchitaṃ;</p>
  8374. <p class="gathalast">Sutvāna vacanaṃhaṭṭho, ‘‘coro hessa’’nti nicchito.</p>
  8375. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  8376. <p class="gatha1"> Laddhasamatthapurise, gāmaghātaṃ tato paraṃ;</p>
  8377. <p class="gathalast">Karonto rohaṇaṃ gantvā, kapallapuvopadesato.</p>
  8378. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  8379. <p class="gatha1"> Kamena raṭṭhaṃ kaṇhantho, sampattabalavāhano;</p>
  8380. <p class="gathalast">So rājā dvīhi vassehi, āgamma purasantikaṃ.</p>
  8381. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  8382. <p class="gatha1"> Subharājaṃ raṇe hantvā, vasabho so mahabbalo;</p>
  8383. <p class="gathalast">Ussāpayi purebhattaṃ, mātulo’pi raṇe pati.</p>
  8384. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  8385. <p class="gatha1"> Taṃ mātulassa sariraṃ, pubbabhūtopakārikaṃ;</p>
  8386. <p class="gathalast">Akāsi vasabho rājā, mahesiṃ mettanāmikaṃ.</p>
  8387. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  8388. <p class="gatha1"> Sohorapāṭhakaṃ pucchi, āyuppamāṇamattano;</p>
  8389. <p class="gathalast">‘‘Āha dvādasavassāni’’, rahoyevassa sopi ca.</p>
  8390. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  8391. <p class="gatha1"> Rahassaṃ rakkhaṇatthāya, sahassaṃ tassā dāpiya;</p>
  8392. <p class="gathalast">Saṅghaṃ so sannipātetvā, vanditvā pucchi bhūpati.</p>
  8393. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  8394. <p class="gatha1"> ‘‘Siyānu <a name="M0.0213"></a> bhante āyussa, vaḍḍhanakāraṇaṃ’’iti;</p>
  8395. <p class="gathalast">‘‘Atthī’’ti saṅgho ācikkhi, antarāyavimocanaṃ.</p>
  8396. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  8397. <p class="gatha1"> Parissāvanadānañca, āvāsadāna meva ca;</p>
  8398. <p class="gathalast">Gilānavattadānañca, dātabbaṃ manujādhipa.</p>
  8399. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  8400. <p class="gatha1"> ‘‘Kātabbaṃ jiṇṇakāvāsa-paṭisaṅkharaṇaṃ tathā;</p>
  8401. <p class="gathalast">Pañcasīlasamādānaṃ, katvā taṃ sādhurakkhiyaṃ.</p>
  8402. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  8403. <p class="gatha1"> Uposathūpavāso ca, kattabbo’ posathe’’iti;</p>
  8404. <p class="gathalast">Rājā sādhūti gantvāna, tathā sabbaṃ makāsi so.</p>
  8405. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  8406. <p class="gatha1"> Tiṇṇaṃ tiṇṇañca vassānaṃ, accayena mahīpati;</p>
  8407. <p class="gathalast">Dīpamhi sabbasaṅghassa, ticīvaramadāpayi.</p>
  8408. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  8409. <p class="gatha1"> Anāgatānaṃ therānaṃ, pesayitvāna dāpayi;</p>
  8410. <p class="gathalast">Dvattiṃsāyahi ṭhānesu, dāpesi madhupāyasaṃ.</p>
  8411. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  8412. <p class="gatha1"> Catusaṭṭhiyā ca ṭhānesu, mahādānaṃtu missakaṃ;</p>
  8413. <p class="gathalast">Sahassavaṭṭi catusu, ṭhānesu ca jalāpayi.</p>
  8414. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  8415. <p class="gatha1"> Cetiyapabbate ceva, thūpārāme ca cetiye;</p>
  8416. <p class="gathalast">Mahāthūpe mahābodhi-ghare iti imesu hi.</p>
  8417. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  8418. <p class="gatha1"> Cittalakūṭe kāresi, dasathūpe manorame;</p>
  8419. <p class="gathalast">Dīpe’khilamhi āvāse, jiṇṇe ca paṭisaṅkhari.</p>
  8420. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  8421. <p class="gatha1"> Valliyeravihāre ca, therassa so pasīdiya;</p>
  8422. <p class="gathalast">Mahāvalligottaṃ nāma, vihārañca akārayi.</p>
  8423. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  8424. <p class="gatha1"> Kāresi anurārāmaṃ, mahāgāmassa santike;</p>
  8425. <p class="gathalast">Heḷigāmaṭṭhakarisa, sahassaṃ tassa dāpayi.</p>
  8426. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  8427. <p class="gatha1"> Mucelavihāraṃ kāretvā, so tissavaḍḍhamānake;</p>
  8428. <p class="gathalast">Āḷisārodakabhāgaṃ, vihārassa adāpayi.</p>
  8429. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  8430. <p class="gatha1"> Kalambatitthe thūpamhi, kāresiṭṭhikakañcukaṃ;</p>
  8431. <p class="gathalast">Kāresuposathā gāraṃ, vaṭṭitelattha massatu.</p>
  8432. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  8433. <p class="gatha1"> Sahassakarīsavāpiṃso<a name="M0.0214"></a>, kārāpetvā adāsi ca;</p>
  8434. <p class="gathalast">Kāresuposathāgāraṃ, vihāre kumbhigallake.</p>
  8435. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  8436. <p class="gatha1"> Soye’vu posathāgāraṃ, issarasamaṇake idha;</p>
  8437. <p class="gathalast">Thūpārāmethūpagharaṃ, kārāpesi mahīpati.</p>
  8438. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  8439. <p class="gatha1"> Mahāvihāre pariveṇa, pantiṃ pacchimapekkhiniṃ;</p>
  8440. <p class="gathalast">Kāresi ca catusālañca, jiṇṇakaṃ paṭisaṅkhari.</p>
  8441. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  8442. <p class="gatha1"> Catubuddhapaṭimārammaṃ, paṭimānaṃgharaṃtathā;</p>
  8443. <p class="gathalast">Mahābodhiṅgaṇe ramme, rājā soyeva kārayi.</p>
  8444. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  8445. <p class="gatha1"> Tassa rañño mahesī sā, vuttanāmā manoramaṃ;</p>
  8446. <p class="gathalast">Thūpaṃ thūpagharañceva, rammaṃ tatheva kārayi.</p>
  8447. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  8448. <p class="gatha1"> Thūpārāme thūpagharaṃ, niṭṭhāpetvā mahīpati;</p>
  8449. <p class="gathalast">Tassa niṭṭhāpitamahe, mahādānamadāsi ca.</p>
  8450. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  8451. <p class="gatha1"> Yuttānaṃ buddhavacane, bhikkhūnaṃ paccayampi ca;</p>
  8452. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ dhammakathikānaṃ, sappiphāṇitameva ca.</p>
  8453. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  8454. <p class="gatha1"> Nagarassa catudvāre, kapaṇavaṭṭañca dāpayi;</p>
  8455. <p class="gathalast">Gilānānañca bhikkhūnaṃ, gilānavaṭṭameva ca.</p>
  8456. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  8457. <p class="gatha1"> Mayettiṃ rājuppalavāpiṃ, vahakolambagāmakaṃ;</p>
  8458. <p class="gathalast">Mahānika vittavāpiṃ, mahārāmotti meva ca.</p>
  8459. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  8460. <p class="gatha1"> Kehālaṃ kāḷivāpiñca, cambuṭṭhiṃ vātamaṅganaṃ;</p>
  8461. <p class="gathalast">Abhivaḍḍhamānakañca, iccekādasa vāpiyo.</p>
  8462. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  8463. <p class="gatha1"> Dvādasa mātikā ceva, subhikkhatthamakārayi;</p>
  8464. <p class="gathalast">Guttattha purapākāraṃ, ceva muccamakārayi.</p>
  8465. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  8466. <p class="gatha1"> Gopurañca catudvāre, mahāvatthuñca kārayi;</p>
  8467. <p class="gathalast">Saraṃ kāresi uyyāne, haṃsetatthavisajjayi.</p>
  8468. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  8469. <p class="gatha1"> Pure bahū pokkharaṇī, kārāpetvā tahiṃ tahiṃ;</p>
  8470. <p class="gathalast">Ummaggena jalaṃ tattha, pavesesi mahīpati.</p>
  8471. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  8472. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0215"></a> nānāvidhaṃ puññaṃ, katvā vasabhabhūpati;</p>
  8473. <p class="gathalast">Hatantarāyo so hutvā, puññakamme sadādaro.</p>
  8474. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  8475. <p class="gatha1"> Catuttāsīsavassāni, pure rajjamakārayi;</p>
  8476. <p class="gathalast">Catuttālīsavesākha, pūjā yo ca akārayi.</p>
  8477. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  8478. <p class="gatha1"> Subharājā dharanto so, attano ekadhītaraṃ;</p>
  8479. <p class="gathalast">Vasabhena bhayāsaṃkī, appesi’ṭhika vaḍḍhakiṃ.</p>
  8480. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  8481. <p class="gatha1"> Attano kambalañceva, rājā bhaṇḍāni ca’ppayi;</p>
  8482. <p class="gathalast">Vasabhena hate tasmiṃ, tamādāsiṭṭhavaḍḍhakī.</p>
  8483. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  8484. <p class="gatha1"> Dhītiṭhāne ṭhapetvāna, vaḍḍheti attano ghare;</p>
  8485. <p class="gathalast">Sakammaṃ karato tassa, bhattaṃ āhari dārikā.</p>
  8486. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  8487. <p class="gatha1"> Sā nirodhasamāpannaṃ, tadambapuppha gumbake;</p>
  8488. <p class="gathalast">Sattame divase disvā, bhattaṃ medhāvīnī adā.</p>
  8489. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  8490. <p class="gatha1"> Puna bhattaṃ randhayitvā, pituno bhattamāhari;</p>
  8491. <p class="gathalast">Papañcakāraṇaṃ puṭṭhā, tamatthaṃ pituno vadi.</p>
  8492. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  8493. <p class="gatha1"> Tuṭṭho punappunañce’so, bhattaṃ therassa dāpayi;</p>
  8494. <p class="gathalast">Vissattho’nāgataṃ disvā, thero āha kumārikaṃ.</p>
  8495. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  8496. <p class="gatha1"> ‘‘Tavaissariyejāte, imaṃ ṭhānaṃ kumārike;</p>
  8497. <p class="gathalast">Sareyyāsī’ti thero tu, tadā ca parinibbuto.</p>
  8498. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  8499. <p class="gatha1"> Sake so vasabho rājā, vayappattamhi puttake;</p>
  8500. <p class="gathalast">Vaṅkanāsikatissamhi, kaññaṃtassānurūpikaṃ.</p>
  8501. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  8502. <p class="gatha1"> Gavesāpesi purisā, taṃ disvāna kumārikaṃ;</p>
  8503. <p class="gathalast">Iṭṭhakavaḍḍhakīgāme, itthilakkhaṇa kovidā.</p>
  8504. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  8505. <p class="gatha1"> Rañño nivedayuṃ rājā, tamāṇāpetumārabhi;</p>
  8506. <p class="gathalast">Tassāha rājadhītattaṃ, iṭṭhakavaḍḍhakī tadā.</p>
  8507. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  8508. <p class="gatha1"> Subharañño tu dhītattaṃ, kambalādīhi ñāpayi;</p>
  8509. <p class="gathalast">Rājā tuṭṭho sutassā’dā, taṃ sādhu katamaṅgalaṃ.</p>
  8510. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  8511. <p class="gatha1"> Vasabhassaccaye putto, vaṅkanāsika tissako;</p>
  8512. <p class="gathalast">Anurādhapure rajjaṃ, tīṇi vassāni kārayi.</p>
  8513. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  8514. <p class="gatha1"> So <a name="M0.0216"></a> goṇanadiyā tīre, mahāmaṅgalanāmakaṃ;</p>
  8515. <p class="gathalast">Vihāraṃ kārayi rājā, vaṅkanāsikatissako.</p>
  8516. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  8517. <p class="gatha1"> Mahāmattā tu devī sā, sarantī therabhāsitaṃ;</p>
  8518. <p class="gathalast">Vihārakāraṇatthāya, akāsi dhanasañcayaṃ.</p>
  8519. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  8520. <p class="gatha1"> Vaṅkanāsikatissassa, accaye kārayī suto;</p>
  8521. <p class="gathalast">Rajjaṃ bāvīsavassāni, gajjabāhukagāmaṇi.</p>
  8522. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  8523. <p class="gatha1"> Sutvā so mātuvacanaṃ, mātudatthāya kārayi;</p>
  8524. <p class="gathalast">Kadambapupphaṭhānamhi, rājamātuvihārakaṃ.</p>
  8525. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  8526. <p class="gatha1"> Mātā satasahassaṃ sā, bhūmiatthoya paṇḍitā;</p>
  8527. <p class="gathalast">Adā mahāvihārassa, vihārañca akāra yi.</p>
  8528. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  8529. <p class="gatha1"> Sayameva akāresi, tattha thūpaṃ silāmayaṃ;</p>
  8530. <p class="gathalast">Saṅghabhogañca pādāsi, kiṇitvāna tato tato.</p>
  8531. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  8532. <p class="gatha1"> Abhayuttara mahāthūpaṃ, vaḍḍhāpetvā citāpayi;</p>
  8533. <p class="gathalast">Catudvāre ca tattheva, ādimukhamakārayi.</p>
  8534. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  8535. <p class="gatha1"> Gāmaṇitissavāpiṃ so, kārāpetvā mahīpati;</p>
  8536. <p class="gathalast">Abhayagiri vihārassa, pākavaṭṭāya’dāsi ca.</p>
  8537. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  8538. <p class="gatha1"> Maricavaṭṭikathūpamhi, kañcukañca akārayi;</p>
  8539. <p class="gathalast">Kiṇitvā satasahassena, saṅghabhogamadāsi ca.</p>
  8540. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  8541. <p class="gatha1"> Kāresi pacchime vasse, vihāraṃ rāmakavhayaṃ;</p>
  8542. <p class="gathalast">Mahejasanasālañca, nagaramhi akārayi.</p>
  8543. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  8544. <p class="gatha1"> Gajabāhussaccayena, sasuro tassa rājino;</p>
  8545. <p class="gathalast">Rajjaṃ mahallako nāgo, chabbassāni akārayi.</p>
  8546. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  8547. <p class="gatha1"> Puratthime pejalakaṃ, dakkhiṇe koṭi pabbataṃ;</p>
  8548. <p class="gathalast">Pacchime dakapāsāṇe, nāgadīpe sālipabbataṃ.</p>
  8549. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  8550. <p class="gatha1"> Bījagāme tanaveḷiṃ, rohaṇe janapade pana;</p>
  8551. <p class="gathalast">Tobbalanāgapabbatañca, antoṭṭhe girihālikaṃ.</p>
  8552. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  8553. <p class="gatha1"> Ete <a name="M0.0217"></a> satta vihāre so, mahallanāgabhūpati;</p>
  8554. <p class="gathalast">Parittenapi kālena, kārāpesi mahāmatī.</p>
  8555. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  8556. <p class="gatha1"> Evaṃ asārehi dhanehi sāraṃ,</p>
  8557. <p class="gatha2">Puññāni katvāna bahūni paññā;</p>
  8558. <p class="gatha3">Ādenti bālā pana kāma hetu,</p>
  8559. <p class="gathalast">Bahūni pāpāni karontā mohā’ti.</p>
  8560. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  8561. <p class="centered">Dvādasa rājako nāma</p>
  8562. <p class="centered">Pañcatiṃsatimo paricchedo.</p>
  8563. <p class="chapter">Chattiṃsatima pariccheda</p>
  8564. <p class="subhead">Tayodasa rājako</p>
  8565. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  8566. <p class="gatha1"> Mahallanāgaccayena<a name="M0.0217"></a>, putto bhātikatissako;</p>
  8567. <p class="gathalast">Catuvīsativassāni, laṃkārajjamakārayi.</p>
  8568. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  8569. <p class="gatha1"> Mahāvihāre pākāraṃ, kārāpesi samantato;</p>
  8570. <p class="gathalast">Gavaratissavihāraṃ, so kārayitvā mahīpati.</p>
  8571. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  8572. <p class="gatha1"> Mahāgāmaṇikaṃ vāpiṃ, vihārassa’ssa’dāsi ca;</p>
  8573. <p class="gathalast">Vihārañca akāresi, bhātiyatissa nāmakaṃ.</p>
  8574. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  8575. <p class="gatha1"> Kāresuposathāgāraṃ, thūpārāme manorame;</p>
  8576. <p class="gathalast">Randhakaṇḍakavāpiñca, kārāpesi mahīpati.</p>
  8577. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  8578. <p class="gatha1"> Sattesu muducittoso, saṅghamhi tibbagāravo;</p>
  8579. <p class="gathalast">Ubhatosaṅghe mahīpālo, mahādānaṃ pavattayi.</p>
  8580. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  8581. <p class="gatha1"> Bhātikatissaccayena, tassa kaniṭṭhatissako;</p>
  8582. <p class="gathalast">Aṭṭhavīsasamārajjaṃ, laṃkādīpe akārayi.</p>
  8583. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  8584. <p class="gatha1"> Bhūtārāma <a name="M0.0218"></a> mahānāga, therasmiṃ so pasīdiya;</p>
  8585. <p class="gathalast">Kāresi ratanapāsādaṃ, abhayagirimhi sādhukaṃ.</p>
  8586. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  8587. <p class="gatha1"> Abhayagirimhi pākāraṃ, mahāpariveṇameva ca;</p>
  8588. <p class="gathalast">Kāresi maṇisomavhe, mahāpariveṇameva ca.</p>
  8589. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  8590. <p class="gatha1"> Tattheva cetiyagharaṃ, ambatthale tatheva ca;</p>
  8591. <p class="gathalast">Kāresi paṭisaṅkhāraṃ, nāgadīpe ghare pana.</p>
  8592. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  8593. <p class="gatha1"> Mahāvihārasīmaṃso, madditvā tattha kārayi;</p>
  8594. <p class="gathalast">Kukkuṭagiri pariveṇa, pantiṃ sakkacca bhūpati.</p>
  8595. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  8596. <p class="gatha1"> Mahāvihāre kāresi, dvādasa manujādhipo;</p>
  8597. <p class="gathalast">Mahācaturassapāsāde, dassaneyyemanorame.</p>
  8598. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  8599. <p class="gatha1"> Dakkhiṇavihāra thūpamhi, kañcukañca akārayi;</p>
  8600. <p class="gathalast">Bhattasālaṃ mahāmegha, vanāsimañca maddiya.</p>
  8601. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  8602. <p class="gatha1"> Mahāvihārapākāraṃ, passato apanīyaso;</p>
  8603. <p class="gathalast">Maggaṃ dakkhiṇavihāra, gāmiñcāpi akārayi.</p>
  8604. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  8605. <p class="gatha1"> Bhūtārāma vihārañca, rāmagoṇakameva ca;</p>
  8606. <p class="gathalast">Tatheva nandatissassa, ārāmañca akārayi.</p>
  8607. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  8608. <p class="gatha1"> Pācinato anuḷātissa, pabbataṃ gaṅgarājiyaṃ;</p>
  8609. <p class="gathalast">Niyelatissārāmañca, piḷa piṭṭhi vihārakaṃ.</p>
  8610. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  8611. <p class="gatha1"> Rājamahāvihārañca, kāresi manujādhipo;</p>
  8612. <p class="gathalast">Soyeva tīsu ṭhānesu, kāresu’posathālayaṃ.</p>
  8613. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  8614. <p class="gatha1"> Kalyāṇīka vihāre ca, maṇḍalagirike tathā;</p>
  8615. <p class="gathalast">Dubbalavāpitissavhe, vihāresu imesu hi.</p>
  8616. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  8617. <p class="gatha1"> Kaniṭṭhatissaccayena, tassa putto akārayi;</p>
  8618. <p class="gathalast">Rajjaṃ dveyeva vassāni, cūḷanāgoti vissuto.</p>
  8619. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  8620. <p class="gatha1"> Cūḷanāgakaniṭṭhotu, rājāghātiya bhātikaṃ;</p>
  8621. <p class="gathalast">Ekavassaṃ kuḍḍanāgo, rajjaṃ laṃkāya kārayi.</p>
  8622. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  8623. <p class="gatha1"> Mahāpeḷañca vaḍḍhesi, ekanāḷikachātake;</p>
  8624. <p class="gathalast">Bhikkhusatānaṃ pañcannaṃ, abbhocchinnaṃ mahīpati.</p>
  8625. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  8626. <p class="gatha1"> Kuḍḍanāgassa <a name="M0.0219"></a> rañño tu, devīyā bhātuko tadā;</p>
  8627. <p class="gathalast">Senāpati sirināgo, coro hutvāna rājino.</p>
  8628. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  8629. <p class="gatha1"> Balavāhana sampanno, āgamma nagarantikaṃ;</p>
  8630. <p class="gathalast">Rājabalena yujjhanto, kuḍḍanāgaṃ mahīpatiṃ.</p>
  8631. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  8632. <p class="gatha1"> Palāpetvā laddhajayo, anurādha pure vare;</p>
  8633. <p class="gathalast">Laṃkārajjamakāresi, vassānekūnavīsati.</p>
  8634. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  8635. <p class="gatha1"> Mahāthūpavare chattaṃ, kārāpetvāna bhūpati;</p>
  8636. <p class="gathalast">Suvaṇṇakammaṃ kāresi, dassaneyyaṃ manoramaṃ.</p>
  8637. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  8638. <p class="gatha1"> Kāresi lohapāsādaṃ, saṃkhittaṃ pañcabhūmakaṃ;</p>
  8639. <p class="gathalast">Mahābodhi catudvāre, sopānaṃ punakārayi.</p>
  8640. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  8641. <p class="gatha1"> Kāretvā chattapāsādaṃ, mahe pūjamakārayi;</p>
  8642. <p class="gathalast">Kulambaṇañca dīpasmiṃ, vissajjesi dayāparo.</p>
  8643. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  8644. <p class="gatha1"> Sirināgaccaye tassa, putto tisso akārayi;</p>
  8645. <p class="gathalast">Rajjaṃ dvāvīsavassāni, dhammavohāra kovido.</p>
  8646. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  8647. <p class="gatha1"> Ṭhapesi so hi vohāraṃ, hiṃsā muttaṃ yatoidha;</p>
  8648. <p class="gathalast">Vohāraka tissarājā, iti nāmaṃ tato ahu.</p>
  8649. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  8650. <p class="gatha1"> Kambugāmakavāsissa, devattherassa santike;</p>
  8651. <p class="gathalast">Dhammaṃ sutvā paṭikammaṃ, pañcāvāse akārayi.</p>
  8652. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  8653. <p class="gatha1"> Mahātissassa therassa, anurā rāmavāsino;</p>
  8654. <p class="gathalast">Pasanno mucelapaṭṭane, dāna vaṭṭamakārayi.</p>
  8655. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  8656. <p class="gatha1"> Tissarāja maṇḍapañca, mahāvihāradvayepi so;</p>
  8657. <p class="gathalast">Mahābodhighare pāci, loharūpaddhayampi ca.</p>
  8658. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  8659. <p class="gatha1"> Sattapaṇṇikapāsādaṃ, kāretvā sukhavāsakaṃ;</p>
  8660. <p class="gathalast">Māse māse sahassaṃ so, mahāvihārassa dāpayi.</p>
  8661. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  8662. <p class="gatha1"> Abhayagirivihāre, dakkhiṇamūlasavhaye;</p>
  8663. <p class="gathalast">Maricavaṭṭi vihāramhi, kulālitissasavhaye.</p>
  8664. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  8665. <p class="gatha1"> Mahiyaṅgaṇa vihāramhi, mahāgāmakasavhaye;</p>
  8666. <p class="gathalast">Mahānāgatissavhamhi, tathā kalyāṇīkavhaye.</p>
  8667. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  8668. <p class="gatha1"> Iti <a name="M0.0220"></a> aṭṭhasu thūpesu, chattakammamakārayi;</p>
  8669. <p class="gathalast">Mūkanāgasenāpati, vihāre dakkhiṇe tathā.</p>
  8670. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  8671. <p class="gatha1"> Marica vaṭṭi vihāramhi, puttabhāgavhaye tathā;</p>
  8672. <p class="gathalast">Issarasamaṇavhamhi, tissavhe nāgadīpake.</p>
  8673. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  8674. <p class="gatha1"> Iti chasu vihāresu, pākārañca akārayi;</p>
  8675. <p class="gathalast">Kāresu’ posathāgāraṃ, anurārāmasavhaye.</p>
  8676. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  8677. <p class="gatha1"> Ariyavaṃsakathāṭhāne, laṃkādīpekhilepi ca;</p>
  8678. <p class="gathalast">Dāna vaṭṭaṃ ṭhapāpesi, saddhamme gāravena so.</p>
  8679. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  8680. <p class="gatha1"> Tiṇī satasahassāni, datvāna manujādhipo;</p>
  8681. <p class="gathalast">Iṇato sayike bhikkhū, mocesi sāsanappiyo.</p>
  8682. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  8683. <p class="gatha1"> Mahā vesākha pūjaṃ so, kāretvā dīpavāsinaṃ;</p>
  8684. <p class="gathalast">Sabbe saṃyeva bhikkhūnaṃ, ticīvaramadāpayi.</p>
  8685. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  8686. <p class="gatha1"> Vetullavādaṃ madditvā, kāretvā pāpaniggahaṃ;</p>
  8687. <p class="gathalast">Kapilena amaccena, sāsanaṃ jotayīca so.</p>
  8688. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  8689. <p class="gatha1"> Vissuto’bhayanāgo’ti, kaniṭṭho tassarājino;</p>
  8690. <p class="gathalast">Deviyā tassa saṃsaṭṭho, ñāto bhīto sabhātarā.</p>
  8691. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  8692. <p class="gatha1"> Palāyitvā hallatitthaṃ, gantvāna sahasevako;</p>
  8693. <p class="gathalast">Kuddho viya mātulassa, hatthapādañca chedayi.</p>
  8694. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  8695. <p class="gatha1"> Rājino raṭṭhatedatthaṃ, ṭhapetvāna idheva taṃ;</p>
  8696. <p class="gathalast">Sunakhopamaṃ dassayitvā, gahetvā’ti siniddhake.</p>
  8697. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  8698. <p class="gatha1"> Tattheva nāvaṃ āruyha, paratīramagāsayaṃ;</p>
  8699. <p class="gathalast">Subhavo mātulo tu, upagamma mahīpati.</p>
  8700. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  8701. <p class="gatha1"> Suhado viya hutvāna, tasmiṃ raṭṭhamabhindiso;</p>
  8702. <p class="gathalast">Abhayo taṃ jānanatthaṃ, dūtaṃ idha visajjayi.</p>
  8703. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  8704. <p class="gatha1"> Taṃ disvā pūgarukkhaṃ so, samantā kuntanāḷiyā;</p>
  8705. <p class="gathalast">Paribbhamanto madditvā, katvā dubbalamūlakaṃ.</p>
  8706. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  8707. <p class="gatha1"> Bāhunāyeva pātetvā, tajjetvā taṃ palāpayi;</p>
  8708. <p class="gathalast">Dūto gantvā abhayassa, taṃ pavattiṃ pavedayi.</p>
  8709. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  8710. <p class="gatha1"> Ñatvā’bhayo <a name="M0.0221"></a> taṃ damiḷe, ādāya basuke tato;</p>
  8711. <p class="gathalast">Nagarantikamāgañchi, bhātarā saha yujjhituṃ.</p>
  8712. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  8713. <p class="gatha1"> Taṃ ñatvāna palāyitvā, assamāruyhadeviyā;</p>
  8714. <p class="gathalast">Malayaṃ āgamā rājā, taṃkaniṭṭho’nu bandhiya.</p>
  8715. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  8716. <p class="gatha1"> Rājānaṃ malaye hantvā, devīmādāya āgato;</p>
  8717. <p class="gathalast">Kāresi nagare rajjaṃ, aṭṭhavassāni bhūpati.</p>
  8718. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  8719. <p class="gatha1"> Pāsāṇavediṃ kāresi, mahābodhisamantato;</p>
  8720. <p class="gathalast">Lohapāsādaṅgaṇamhi, rājā maṇḍapameva ca.</p>
  8721. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  8722. <p class="gatha1"> Dvihi satasahassehi, nekavatthāni bhāgiya;</p>
  8723. <p class="gathalast">Dīpamhi bhikkhusaṅghassa, vatthadānamadāsi so.</p>
  8724. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  8725. <p class="gatha1"> Abhayassa’ccaye bhātu, tassassa tassa atrajo;</p>
  8726. <p class="gathalast">Dvevassāni sirināgo, laṃkārajja makārayi.</p>
  8727. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  8728. <p class="gatha1"> Paṭisaṅkhariya pākāraṃ, mahābodhisamantato;</p>
  8729. <p class="gathalast">Mahābodhigharasseva, soyeva vālikātale.</p>
  8730. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  8731. <p class="gatha1"> Mūcelarukkhaparato, haṃsavaṭṭaṃ manoramaṃ;</p>
  8732. <p class="gathalast">Mahantaṃ maṇḍapañceva, kārāpesi mahīpati.</p>
  8733. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  8734. <p class="gatha1"> Vijayakumārako nāma, sirināgassa atrajo;</p>
  8735. <p class="gathalast">Pituno accaye rajjaṃ, ekavassamakārayi.</p>
  8736. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  8737. <p class="gatha1"> Lambakaṇṇā tayo āsuṃ, sahātā mahiyaṅgaṇe;</p>
  8738. <p class="gathalast">Saṅghatisso saṅghabodhi, tatiyo goṭṭhakābhayo.</p>
  8739. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  8740. <p class="gatha1"> Te tissavāpimariyāda-gato andho vicakkhaṇo;</p>
  8741. <p class="gathalast">Rājupaṭṭhānamāyante, padasaddena abravi.</p>
  8742. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  8743. <p class="gatha1"> ‘‘Pathavīsāmino ete, tayo vahatibhū’iti;</p>
  8744. <p class="gathalast">Taṃ sutvā abhayo pacchā, yanto pucchi punāhaso.</p>
  8745. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  8746. <p class="gatha1"> Tassa vaṃso ṭhassatīti,</p>
  8747. <p class="gatha2">Puna pucchitameva so;</p>
  8748. <p class="gatha3">‘‘Pacchimassā’’ti so āha,</p>
  8749. <p class="gathalast">Taṃ sutvā dvīhisoagā.</p>
  8750. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  8751. <p class="gatha1"> Te <a name="M0.0222"></a> puraṃ pavisitvāna, tayo rañño’ti vallabho;</p>
  8752. <p class="gathalast">Rājakiccāni sādhentā, vasantā rājasantike.</p>
  8753. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  8754. <p class="gatha1"> Hantvā vijayarājānaṃ, rājagehamhi ekato;</p>
  8755. <p class="gathalast">Senāpatiṃsaṅghatissaṃ, duverajje’bhisecayuṃ.</p>
  8756. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  8757. <p class="gatha1"> Evaṃ so abhisittova, anurādhapuruttame;</p>
  8758. <p class="gathalast">Rajjaṃ cattāri vassāni, saṅghatisso akārayi.</p>
  8759. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  8760. <p class="gatha1"> Mahāthūpamhi chattañca, hemakammañca kārayi;</p>
  8761. <p class="gathalast">Visuṃ satasahassagghe, caturo ca mahāmaṇi.</p>
  8762. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  8763. <p class="gatha1"> Majjhe catunnaṃ sūriyānaṃ, ṭhapāpesi mahīpati;</p>
  8764. <p class="gathalast">Thūpassa muddhani tathā-nagghavajiracumbaṭaṃ.</p>
  8765. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  8766. <p class="gatha1"> So chattamahapūjāya, saṅghassa manujādhipo;</p>
  8767. <p class="gathalast">Cattālīsasahassassa, cha cīvaramadāpayi.</p>
  8768. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  8769. <p class="gatha1"> Taṃ mahādevatherena, dāmagallaka vāsino;</p>
  8770. <p class="gathalast">Desitaṃ khandhake suttaṃ, yāgānisaṃsa dīpanaṃ.</p>
  8771. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  8772. <p class="gatha1"> Sutvā pasanno saṅghassa, yāgudānamadāpayi;</p>
  8773. <p class="gathalast">Nagarassa catudvāre, sakkaccañceva sādhu ca.</p>
  8774. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  8775. <p class="gatha1"> So antarantare rājā, jambupakkāni khādituṃ;</p>
  8776. <p class="gathalast">Sahorodho sahāmacco, agāpācina dīpakaṃ.</p>
  8777. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  8778. <p class="gatha1"> Upaddutaṃ’ssa gamane, manussā pāci vāsino;</p>
  8779. <p class="gathalast">Visaṃ phalesu yo jesuṃ, rājabhojjāya jambuyā.</p>
  8780. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  8781. <p class="gatha1"> Khāditvā jambupakkāni, tāni tattheva so mato;</p>
  8782. <p class="gathalast">Senāpati saṅghadhabādhīṃ-bhayo rajje’bhisecayi.</p>
  8783. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  8784. <p class="gatha1"> Rājāsiri saṅgha bodhi, vissuto pañcasīlavā;</p>
  8785. <p class="gathalast">Anurādhapure rajjaṃ, duve vassāni kārayi.</p>
  8786. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  8787. <p class="gatha1"> Mahāvihāre kāresi, salākaggaṃ manoramaṃ;</p>
  8788. <p class="gathalast">Tadādīpe manusseso, ñatvā dubbuṭṭhupaddute.</p>
  8789. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  8790. <p class="gatha1"> Karuṇāya kampitamano, mahāthūpaṅgaṇe sayaṃ;</p>
  8791. <p class="gathalast">Nipajji bhūmiyaṃ rājā, katvāna iti nicchayaṃ.</p>
  8792. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  8793. <p class="gatha1"> ‘‘Pavassitvāna <a name="M0.0223"></a> devena, jalenupalāvite mayi;</p>
  8794. <p class="gathalast">Naheva vuṭṭhahissāmi, maramānopahaṃ idha’’.</p>
  8795. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  8796. <p class="gatha1"> Evaṃ nipanne bhūminde, devo pāvassi tāvade;</p>
  8797. <p class="gathalast">Laṃkādīpamhi sakale, piṇayanto mahāmahiṃ.</p>
  8798. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  8799. <p class="gatha1"> Tathāpi nuṭṭhahatiso, apilāpanato jale;</p>
  8800. <p class="gathalast">Āvariṃsu tato’maccā, jalaniggamanāḷiyo.</p>
  8801. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  8802. <p class="gatha1"> Tato jalamhi pilavaṃ, rājā vuṭṭhāsi dhammiko;</p>
  8803. <p class="gathalast">Karuṇāyanudi evaṃ, dīpe dubbuṭṭhikābhayaṃ.</p>
  8804. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  8805. <p class="gatha1"> Corātahiṃ tahiṃ jātā, iti sutvāna bhūpati;</p>
  8806. <p class="gathalast">Core āṇāpayitvāna, rahassena palāpīya.</p>
  8807. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  8808. <p class="gatha1"> Āṇāpetvā rahassena, matānaṃ so kalevaraṃ;</p>
  8809. <p class="gathalast">Aggīhi uttāsetvāna, hanitaṃ corupaddavaṃ.</p>
  8810. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  8811. <p class="gatha1"> Eko yakkho idhāgamma, rattakkho iti vissuto;</p>
  8812. <p class="gathalast">Karoti rattāna’kkhīti, manussānaṃ tahiṃ tahiṃ.</p>
  8813. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  8814. <p class="gatha1"> Aññamaññamapekkhitvā, bhāyitvā rattanettataṃ;</p>
  8815. <p class="gathalast">Narāmaranti te yakkho, sobhakkhesi asaṅkito.</p>
  8816. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  8817. <p class="gatha1"> Rājā upaddavaṃ tesaṃ, sutvā santattamānaso;</p>
  8818. <p class="gathalast">Eko’pavāsa gabbhamhi, hutvā aṭṭhaṅguposathi.</p>
  8819. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  8820. <p class="gatha1"> ‘‘Apassitvāna taṃ yakkhaṃ, na cuṭṭhāmī’’ti so sayi;</p>
  8821. <p class="gathalast">Tassa so dhammatejena, agā yakkho tadantikaṃ.</p>
  8822. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  8823. <p class="gatha1"> Tena ‘‘kosī’’ti puṭṭho ca, so ‘‘aha’’nti pavedayi;</p>
  8824. <p class="gathalast">‘‘Kasmā pajaṃ me bhakkhesi, mā khāda’’iti sobravi.</p>
  8825. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  8826. <p class="gatha1"> ‘‘Ekasmiṃ me janapade, nare dehī’’ti sobravi;</p>
  8827. <p class="gathalast">‘‘Na sakkā iti vutte so, kamenekaṃti abravi.</p>
  8828. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  8829. <p class="gatha1"> ‘‘Aññaṃ na sakkā dātuṃ me, maṃ khāda’’ iti sobravi;</p>
  8830. <p class="gathalast">‘‘Na sakkā’’iti taṃ yāci, gāme gāme baliñca so.</p>
  8831. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  8832. <p class="gatha1"> Sādhūti vatvā bhūmindo, dipampi sakalepi ca;</p>
  8833. <p class="gathalast">Gāmavare nivesetvā, baliṃtassa adāpayi.</p>
  8834. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  8835. <p class="gatha1"> Mahāsattena <a name="M0.0224"></a> teneva, sabbabhūtānukampinā;</p>
  8836. <p class="gathalast">Mahārogabhayaṃ jātaṃ, dīpadīpena nāsitaṃ.</p>
  8837. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  8838. <p class="gatha1"> So bhaṇḍāgāriko rañño,</p>
  8839. <p class="gatha2">Amacco goṭṭhatābhayo;</p>
  8840. <p class="gatha3">Cero hutvā uttarato,</p>
  8841. <p class="gathalast">Nagaraṃ samupāgami.</p>
  8842. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  8843. <p class="gatha1"> Parissāvanamādāya, rājā dakkhiṇadvārato;</p>
  8844. <p class="gathalast">Parahiṃsamarocento, ekakova palāyi so.</p>
  8845. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  8846. <p class="gatha1"> Puṭabhattaṃ gahetvāna, gacchanto purito pathi;</p>
  8847. <p class="gathalast">Bhattabhogāyarājānaṃ, nibandhittha punappunaṃ.</p>
  8848. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  8849. <p class="gatha1"> Jalaṃ parissāvayitvā, bhuñjitvāna dayāluko;</p>
  8850. <p class="gathalast">Tassevaṃ’nuggahaṃ kātuṃ, idaṃ vacanamabruvi.</p>
  8851. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  8852. <p class="gatha1"> ‘‘Saṅghabodhi ahaṃ rājā, gahetvā mamabho sīraṃ;</p>
  8853. <p class="gathalast">Goṭṭhābhayassa dassehi, bahuṃ dassati te dhanaṃ.</p>
  8854. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  8855. <p class="gatha1"> Na icchito tathākātuṃ, tassatthāya mahīpati;</p>
  8856. <p class="gathalast">Nisinnoyeva amari, so sīsaṃ tassa ādiya.</p>
  8857. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  8858. <p class="gatha1"> Goṭṭhābhayassa dassesi, sotu vimhitamānaso;</p>
  8859. <p class="gathalast">Datvā tassa dhanaṃ rañño, sakkāraṃ sādhukārayi.</p>
  8860. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  8861. <p class="gatha1"> Evaṃ goṭṭhābhayo eso, meghavaṇṇābhayo’ti ca;</p>
  8862. <p class="gathalast">Vissuto terasa samā, laṃkārajjamakārayi.</p>
  8863. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  8864. <p class="gatha1"> Mahāvatthuṃ kārayitvā, vatthudvāramhi maṇḍapaṃ;</p>
  8865. <p class="gathalast">Kārayitvā maṇḍayitvā, so bhikkhu tattha saṅghato.</p>
  8866. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  8867. <p class="gatha1"> Aṭṭhuttarasahassāni, nisīdetvā dine dine;</p>
  8868. <p class="gathalast">Yāgukhajjaka bhojjehi, sādūhi vividhehi ca.</p>
  8869. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  8870. <p class="gatha1"> Sacīvarehi kappetvā, mahādānaṃ pavattayi;</p>
  8871. <p class="gathalast">Ekavīsadinā nevaṃ, nibaddhañcassa kārayi.</p>
  8872. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  8873. <p class="gatha1"> Mahāvihāre kāresi, silāmaṇḍapa muttamaṃ;</p>
  8874. <p class="gathalast">Lohapāsādathambhe ca, parivattiya ṭhāpayi.</p>
  8875. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  8876. <p class="gatha1"> Mahābodhi <a name="M0.0225"></a> silāvediṃ, uttaradvāratoraṇaṃ;</p>
  8877. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpesi thambhe ca, cakukaṇṇe sacakkake.</p>
  8878. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  8879. <p class="gatha1"> Tisso sīlāpaṭimāyo, tīsu dvāresu kārayi;</p>
  8880. <p class="gathalast">Ṭhapāpesi ca pallaṅkaṃ, dakkhiṇamhi silāmayaṃ.</p>
  8881. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  8882. <p class="gatha1"> Padhānabhūmiṃ kāresi, mahāvihārapacchato;</p>
  8883. <p class="gathalast">Dīpamhi jiṇṇakāvāsaṃ, sabbañca paṭisaṅkhari.</p>
  8884. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  8885. <p class="gatha1"> Thūpārāme thūpagharaṃ, therambatthalake tathā;</p>
  8886. <p class="gathalast">Ārāme maṇisomavhe, paṭisaṅkhārayi ca so.</p>
  8887. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  8888. <p class="gatha1"> Thūpārāme maṇisomā-rāme maricavaṭṭake;</p>
  8889. <p class="gathalast">Dakkhiṇavha vihāre ca, uposathagharāni ca.</p>
  8890. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  8891. <p class="gatha1"> Meghavaṇṇābhayavhañca, navavihāramakārayi;</p>
  8892. <p class="gathalast">Vihāramahapūjāyaṃ, piṇḍetvā dīpavāsīnaṃ.</p>
  8893. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  8894. <p class="gatha1"> Tiṃsabhikkhusahassānaṃ, chacīvaramadāsi ca;</p>
  8895. <p class="gathalast">Mahāvesākhapūjañca, tadā evaṃ akārayi.</p>
  8896. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  8897. <p class="gatha1"> Anuvassañca saṅghassa, chacīvaramadāmayi;</p>
  8898. <p class="gathalast">Pāpakānaṃ niggahena, sodhento sāsanaṃ tu so.</p>
  8899. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  8900. <p class="gatha1"> Vetullavādino bhikkhū, abhayagirinivāsino;</p>
  8901. <p class="gathalast">Gāhayitvāsaṭṭhimatte, jinasāsanakaṇṭake.</p>
  8902. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  8903. <p class="gatha1"> Katvāna niggahaṃ tesaṃ, paratire khipāpayi;</p>
  8904. <p class="gathalast">Tattha khittassa therassa, nissito bhikkhucoḷiko.</p>
  8905. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  8906. <p class="gatha1"> Saṅghamitto’tināmena, bhūtivijjādikovido;</p>
  8907. <p class="gathalast">Mahāvihāre bhikkhunaṃ, kujjhitvāna idhagamā.</p>
  8908. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  8909. <p class="gatha1"> Thūpārāme sannipātaṃ, pavisitvā asaññato;</p>
  8910. <p class="gathalast">Saṅghapālassa pariveṇa, vāsittherassa tattha so.</p>
  8911. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  8912. <p class="gatha1"> Goṭṭhāsayassa therassa, mātulassa’ssa rājino;</p>
  8913. <p class="gathalast">Rañño nāmenā‘‘lapanto, vacanaṃ paṭibāhiya.</p>
  8914. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  8915. <p class="gatha1"> Rañño kulūpago āsi, rājā tasmiṃ pasīdiya;</p>
  8916. <p class="gathalast">Jeṭṭhaputtaṃ jeṭṭhatissaṃ, mahāsenaṃ kaniṭṭhakaṃ.</p>
  8917. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  8918. <p class="gatha1"> Appesi <a name="M0.0226"></a> tassa bhikkhussa, so saṅgaṇhi dutiyakaṃ;</p>
  8919. <p class="gathalast">Upanandhi tasmiṃ bhikkhusmiṃ, jeṭṭhatisso kumārako.</p>
  8920. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  8921. <p class="gatha1"> Pituno accaye jeṭṭha, sisso rājāahosiso;</p>
  8922. <p class="gathalast">Pitu sārīra sakkāre, niggantuṃ nicchamānake.</p>
  8923. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  8924. <p class="gatha1"> Duṭṭhāmacce niggahetuṃ, sayaṃ nikkhamma bhūpati;</p>
  8925. <p class="gathalast">Kaniṭṭhaṃ purato katvā, pitukāyaṃ anantaraṃ.</p>
  8926. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  8927. <p class="gatha1"> Tato amacce katvāna, sayaṃ hutvāna pacchato;</p>
  8928. <p class="gathalast">Kaniṭṭhe pitukāye ca, nikkhante tadanantaraṃ.</p>
  8929. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  8930. <p class="gatha1"> Dvāraṃ saṃvarayitvāna, duṭṭhamacce nighātiya;</p>
  8931. <p class="gathalast">Sūle appesi pituno, citakāyasamantato.</p>
  8932. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  8933. <p class="gatha1"> Tena’ssa kammunā nāmaṃ, kakkhalopapadaṃahu;</p>
  8934. <p class="gathalast">Saṅghamittotu so bhikkhu, bhīto tasmiṃ narādhipā.</p>
  8935. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  8936. <p class="gatha1"> Tassābhisekasamakālaṃ, mahāsenena mantiya;</p>
  8937. <p class="gathalast">Tassābhisekaṃ pekkhanto, paratīraṃ gato ito.</p>
  8938. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  8939. <p class="gatha1"> Pitarā so vippakataṃ, lohapāsāda muttamaṃ;</p>
  8940. <p class="gathalast">Koṭidhanaṃ agghanakaṃ, kāresi sattabhūmakaṃ.</p>
  8941. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  8942. <p class="gatha1"> Saṭṭhisatasahassagghaṃ, pūjayitvā maṇiṃtahiṃ;</p>
  8943. <p class="gathalast">Kāresi jeṭṭhatissotaṃ, maṇipāsādanāmakaṃ.</p>
  8944. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  8945. <p class="gatha1"> Maṇi duve mahagghe ca, mahāthūpe apūjayi;</p>
  8946. <p class="gathalast">Mahābodhighare tīṇi, toraṇāni ca kārayi.</p>
  8947. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  8948. <p class="gatha1"> Kārayitvā vihāraṃ so, pācinatissa pabbataṃ;</p>
  8949. <p class="gathalast">Pañcavāsesu saṅghassa, adāsi puthuvī pati.</p>
  8950. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  8951. <p class="gatha1"> Devānaṃpiyatissena, so patiṭṭhāpitaṃ purā;</p>
  8952. <p class="gathalast">Thūpārāme urusilā, paṭimaṃ cārudassanaṃ.</p>
  8953. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  8954. <p class="gatha1"> Netvāna thūpārāmavhaṃ, jeṭṭhatisso mahīpahi;</p>
  8955. <p class="gathalast">Patiṭṭhāpesi ārāme, pācinatissa pabbate.</p>
  8956. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  8957. <p class="gatha1"> Kāḷamattikavāpiṃso, adācetiya pabbate;</p>
  8958. <p class="gathalast">Vihāra pāsāda mahaṃ, mahāvesākhameva ca.</p>
  8959. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  8960. <p class="gatha1"> Katvā <a name="M0.0227"></a> tiṃsa sahassassa, saṅghassa’dā chacīvaraṃ;</p>
  8961. <p class="gathalast">Āḷambagāmavāpiṃso, jeṭṭhatisso akārayi.</p>
  8962. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  8963. <p class="gatha1"> Evaṃ so vividhaṃ puññaṃ, pāsādakaraṇādikaṃ;</p>
  8964. <p class="gathalast">Kārento dasavassāni, rājā rajjamakārayi.</p>
  8965. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  8966. <p class="gatha1"> Iti bahuvidha puñña hetu bhūtā,</p>
  8967. <p class="gatha2">Narapatitā bahupāpahetu cāti;</p>
  8968. <p class="gatha3">Madhuramiva visenamissamannaṃ,</p>
  8969. <p class="gathalast">Sujanamano bhajate na taṃ kadāpi.</p>
  8970. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  8971. <p class="centered">Tayodasarājakonāma</p>
  8972. <p class="centered">Chattiṃsatimo paricchedo.</p>
  8973. <p class="chapter">Sattatiṃsatima pariccheda</p>
  8974. <p class="subhead">Pañcarājako</p>
  8975. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  8976. <p class="gatha1"> Jeṭṭhatissaccaye tassa, mahāseno kaniṭṭhako;</p>
  8977. <p class="gathalast">Sattavīsativassāni, rājā rajjamakārayi.</p>
  8978. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  8979. <p class="gatha1"> Tassa rajjābhisekaṃ taṃ,</p>
  8980. <p class="gatha2">Kāretuṃ paratīrato;</p>
  8981. <p class="gatha3">So saṅghamittatthero tu,</p>
  8982. <p class="gathalast">Kālaṃ ñatvā idhāgato.</p>
  8983. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  8984. <p class="gatha1"> Tassābhisekaṃ kāretvā, aññaṃ kiccañcanekadhā;</p>
  8985. <p class="gathalast">Mahāvihāra viddhaṃsaṃ, kātukāmo asaññato.</p>
  8986. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  8987. <p class="gatha1"> Avinayavādino ete, mahāvihāravāsino;</p>
  8988. <p class="gathalast">Vinayavādī mayaṃ rāja, iti gāhiya bhūpabhiṃ.</p>
  8989. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  8990. <p class="gatha1"> Mahāvihāravāsissa<a name="M0.0228"></a>, āhāraṃ deti bhikkhuno;</p>
  8991. <p class="gathalast">Yo so sataṃ daṇḍiyo’ti, raññā daṇḍaṃ ṭhapāpayi.</p>
  8992. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  8993. <p class="gatha1"> Upaddutā tehi bhikkhū, mahāvihāravāsino;</p>
  8994. <p class="gathalast">Mahāvihāraṃ chaḍḍetvā, malayaṃ rohaṇaṃ aguṃ.</p>
  8995. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  8996. <p class="gatha1"> Tena mahāvihāro’yaṃ, navavassāni chaḍḍito;</p>
  8997. <p class="gathalast">Mahāvihāravāsīhi, bhikkhūhi āsi suññako.</p>
  8998. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  8999. <p class="gatha1"> ‘‘Hoti assāmikaṃ vatthu, putuvisāmino’’iti;</p>
  9000. <p class="gathalast">Rājānaṃ saññāpetvā so, thero dummati dummatiṃ.</p>
  9001. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  9002. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṃ nāsetuṃ, laddhānumati rājato;</p>
  9003. <p class="gathalast">Tathā kātuṃ manusse so, yojesi duṭṭhamānaso.</p>
  9004. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  9005. <p class="gatha1"> Saṅghamittassa therassa, sevako rājavallabho;</p>
  9006. <p class="gathalast">Soṇāmacco dāraṇo ca, bhikkhavo ca alajjino.</p>
  9007. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  9008. <p class="gatha1"> Bhinditvā lohapāsādaṃ, sattabhūmaka muttamaṃ;</p>
  9009. <p class="gathalast">Ghare nānappakāre ca, ito’bhayagiriṃ nayuṃ.</p>
  9010. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  9011. <p class="gatha1"> Mahāvihārā nītehi, pāsādehi bahūhi ca;</p>
  9012. <p class="gathalast">Abhayagirivihāroyaṃ, bahupāsādako ahu.</p>
  9013. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  9014. <p class="gatha1"> Saṅghamittaṃ pāpamittaṃ, theraṃ soṇañca sevakaṃ;</p>
  9015. <p class="gathalast">Āgamma subahuṃ pāpaṃ, akāsi so mahīpati.</p>
  9016. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  9017. <p class="gatha1"> Mahāsilāpaṭimaṃ so, pācinatissapabbatā;</p>
  9018. <p class="gathalast">Ānetvā’bhayagirimhi, patiṭṭhāpesi bhūpati.</p>
  9019. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  9020. <p class="gatha1"> Paṭimāgharaṃ bodhigharaṃ, dhātusālaṃ manoramaṃ;</p>
  9021. <p class="gathalast">Catusālañca kāresī, saṅkharī kukkuṭavhayaṃ.</p>
  9022. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  9023. <p class="gatha1"> Saṅghamittena therena, tena dāruṇakammunā;</p>
  9024. <p class="gathalast">Vihāro so’bhayagiri, dassaneyyo ahu tadā.</p>
  9025. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  9026. <p class="gatha1"> Meghavaṇṇābhayo nāma, rañño sabbattha sākhako;</p>
  9027. <p class="gathalast">Sakhā amacco kujjhitvā, mahāvihāranāsane.</p>
  9028. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  9029. <p class="gatha1"> Coro hutvāna malayaṃ, gantvā laddhamahabbalo;</p>
  9030. <p class="gathalast">Khandhāvāraṃ nivesesi, duratissakavāpiyaṃ.</p>
  9031. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  9032. <p class="gatha1"> Tatrā’gataṃ <a name="M0.0229"></a> taṃ sutvā, sahāyaṃ so mahīpati;</p>
  9033. <p class="gathalast">Yuddhāha paccuggantvāna, khandhāvāraṃ nivesayi.</p>
  9034. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  9035. <p class="gatha1"> Sādhuṃ pānañca maṃsañca, labhitvā malayāgataṃ;</p>
  9036. <p class="gathalast">‘‘Na sevissaṃ sahāyena, vinā raññā’’ti cintiya.</p>
  9037. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  9038. <p class="gatha1"> Ādāya taṃ sayaṃyeva, rattiṃ nikkhamma ekako;</p>
  9039. <p class="gathalast">Rañño santikamāgamma, tamatthaṃ paṭivedayi.</p>
  9040. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  9041. <p class="gatha1"> Tenā’bhataṃ tena saha, vissattho paribhuñjiya;</p>
  9042. <p class="gathalast">‘‘Kasmā coro ahu me tvaṃ, ‘‘iti rājā apucchitaṃ.</p>
  9043. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  9044. <p class="gatha1"> ‘‘Tayā mahāvihārassa, nāsitattā’’ti abruvi;</p>
  9045. <p class="gathalast">‘‘Vihāraṃ vāsayissāmi, khemametaṃ mamaccayaṃ.</p>
  9046. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  9047. <p class="gatha1"> Iccheva mabravī rājā, rājānaṃ so khamāpayi;</p>
  9048. <p class="gathalast">Tena saññāpito rājā, nagaraṃyeva āgami.</p>
  9049. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  9050. <p class="gatha1"> Rājānaṃ saññapetvā so, meghavaṇṇābhayo pana;</p>
  9051. <p class="gathalast">Raññā saha na āgañchi, dabbasambhārakāraṇā.</p>
  9052. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  9053. <p class="gatha1"> Valabhā bhariyā rañño, ekaṃ lekhakadhītikā;</p>
  9054. <p class="gathalast">Mahāvihāranāsamhi, dukkhitaṃ taṃ vināsakaṃ.</p>
  9055. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  9056. <p class="gatha1"> Theraṃ mārāpayi kuddhā, saṃgahetvāna vaḍḍhakiṃ;</p>
  9057. <p class="gathalast">Thūpārāmaṃ vināsetuṃ, āgataṃ duṭṭhamānasaṃ.</p>
  9058. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  9059. <p class="gatha1"> Mārāpetvā saṅghamitta-ttheraṃ dāruṇakārakaṃ;</p>
  9060. <p class="gathalast">Soṇāmaccadāraṇañca, ghātayiṃsu asaññakā.</p>
  9061. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  9062. <p class="gatha1"> Ānetvā dabbasambhāraṃ, meghavaṇṇābhayo tu so;</p>
  9063. <p class="gathalast">Mahāvihārenekāni, pariveṇāni kārayi.</p>
  9064. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  9065. <p class="gatha1"> Abhayenabhayo tasmiṃ, vūpasante tu bhikkhavo;</p>
  9066. <p class="gathalast">Mahāvihāraṃ vāsesuṃ, āgantvāna tato tato.</p>
  9067. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  9068. <p class="gatha1"> Rājā mahābodhighare, pacchimāya disāya tu;</p>
  9069. <p class="gathalast">Kāretvā loharūpāni, ṭhapāpesi duve tu so.</p>
  9070. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  9071. <p class="gatha1"> Dakkhiṇārāmavāsimhi, kuhake jimhamānase;</p>
  9072. <p class="gathalast">Pasīditvā pāpamitte, tissatthere asaññate.</p>
  9073. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  9074. <p class="gatha1"> Mahāvihārasīmante<a name="M0.0230"></a>, uyyāne jotināmake;</p>
  9075. <p class="gathalast">Jetavanavihāraṃ so, vārayantopi kārayi.</p>
  9076. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  9077. <p class="gatha1"> Tato sīmaṃ samugghātuṃ, bhikkhusaṅghamayāciso;</p>
  9078. <p class="gathalast">Adātukāmā taṃ bhikkhū, vihāramhā apakkamuṃ.</p>
  9079. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  9080. <p class="gatha1"> Idha sīmāsamugghātaṃ, parehi kariyamānakaṃ;</p>
  9081. <p class="gathalast">Kopetuṃ bhikkhavo keci, nilīyiṃsu tahiṃ tahiṃ.</p>
  9082. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  9083. <p class="gatha1"> Mahāvihāro navamāse, evaṃ bhikkhūhi vajjito;</p>
  9084. <p class="gathalast">‘‘Samugghātaṃ karimhā’’ti-pare bhikkhū amaññisuṃ.</p>
  9085. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  9086. <p class="gatha1"> Tato sīmāsamugghāte, byāpāre pariniṭṭhite;</p>
  9087. <p class="gathalast">Mahāvihāraṃ vāsesuṃ, idhāgantvāna bhikkhavo.</p>
  9088. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  9089. <p class="gatha1"> Tassa vihāragāhissa, tissattherassa codanā;</p>
  9090. <p class="gathalast">Antimavatthunā āsi, bhūtatthaṃ saṅghamajjhagā.</p>
  9091. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  9092. <p class="gatha1"> Vinicchiya mahāmacco, tathā dhammikasammato;</p>
  9093. <p class="gathalast">Uppabbājesi dhammena, taṃ anicchāya rājino.</p>
  9094. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  9095. <p class="gatha1"> Soyeva rājā kāresi, vihāraṃ maṇihīrakaṃ;</p>
  9096. <p class="gathalast">Tayo vihāre kāresi, devālayaṃ vināsiya.</p>
  9097. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  9098. <p class="gatha1"> Gokaṇṇaṃ erakāpillaṃ, kalandabrāhmaṇagāmake;</p>
  9099. <p class="gathalast">Migagāmavihārañca, gaṅgasenakapabbataṃ.</p>
  9100. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  9101. <p class="gatha1"> Pacchimāya disāyātha, dhātusenañca pabbataṃ;</p>
  9102. <p class="gathalast">Rājā mahāvihārañca, kokavātamhi kārayi.</p>
  9103. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  9104. <p class="gatha1"> Rūpārammavihārañca, cūḷaviṭṭañca kārayi;</p>
  9105. <p class="gathalast">Uttarābhayasavhe ca, duve bhikkhūnupassaye.</p>
  9106. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  9107. <p class="gatha1"> Kālaveḷakayakkhassa, ṭhāne thūpañca kārayi;</p>
  9108. <p class="gathalast">Dīpamhi jiṇṇakāvāse, bahū ca paṭisaṅkhari.</p>
  9109. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  9110. <p class="gatha1"> Saṅghattherasahassassa, sahassagghamadāsi so;</p>
  9111. <p class="gathalast">Theradānañca sabbesaṃ, anuvassañca cīvaraṃ.</p>
  9112. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  9113. <p class="gatha1"> Annapānādidānassa, paricchedo na vijjati;</p>
  9114. <p class="gathalast">Subhikkhatthāya kāresi, so’va soḷasa vāpiyo.</p>
  9115. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  9116. <p class="gatha1"> Maṇihīramahāvāpiṃ<a name="M0.0231"></a>, jalluraṃ khāṇunāmakaṃ;</p>
  9117. <p class="gathalast">Mahāmaṇiṃ kokavātaṃ, morakaparakavāpikaṃ.</p>
  9118. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  9119. <p class="gatha1"> Kubbāhakaṃ vāhakañca, rattamālakaṇḍakampi ca;</p>
  9120. <p class="gathalast">Tissavaḍḍhamānakañca, veḷaṅgaviṭṭhikampi ca.</p>
  9121. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  9122. <p class="gatha1"> Mahāgallacīravāpiṃ, mahādāragallakampi ca;</p>
  9123. <p class="gathalast">Kāḷapāsāṇavāpiñca, imā soḷasa vāpiyo.</p>
  9124. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  9125. <p class="gatha1"> Gaṅgāya pabbavavhaṃso, mahāmātiñca kārayi;</p>
  9126. <p class="gathalast">Evaṃ puññamapuññañca, subahuṃ so upācinīti.</p>
  9127. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  9128. <p class="gatha1"> Asādhusaṅgamenevaṃ, yāvajīvaṃ subhāsubhaṃ;</p>
  9129. <p class="gathalast">Katvā gato yathākammaṃ, so mahāsenabhūpati.</p>
  9130. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  9131. <p class="gatha1"> Tasmā asādhusaṃsaggaṃ, ārakā parivajjiya;</p>
  9132. <p class="gathalast">Ahiṃ vā’si visaṃ khippaṃ, kareyya’tthahitaṃ budho.</p>
  9133. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  9134. <p class="gatha1"> Ahu rājā sirimegha-vaṇṇo tassa suto tato;</p>
  9135. <p class="gathalast">Vandhātā viya lokassa, sabbasampattidāyako.</p>
  9136. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  9137. <p class="gatha1"> Mahāsenena pāpānaṃ, vasagena vināsite;</p>
  9138. <p class="gathalast">Mahāvihāre sabbepi, sannipātiya bhikkhavo.</p>
  9139. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  9140. <p class="gatha1"> Upasaṅkamma vanditvā, nisinno pucchi sādaro;</p>
  9141. <p class="gathalast">‘‘Pitarā saṅghamittassa, sahāyena vināsitaṃ.</p>
  9142. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  9143. <p class="gatha1"> Kiṃ kimevā’’ti āhaṃsu, bhikkhavo taṃ narissaraṃ;</p>
  9144. <p class="gathalast">‘‘Sīmāyugghāṭanaṃ kātuṃ, vāyamitvāpi te pitā.</p>
  9145. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  9146. <p class="gatha1"> Nāsakkhi antosīmāyaṃ, bhikkhūnaṃ vijjamānato;</p>
  9147. <p class="gathalast">Bhūmigabbhanilīnāhi, sattāsuṃ ettha bhikkhavo.</p>
  9148. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  9149. <p class="gatha1"> Amacco soṇāmacco ca, saṅghamitto ca pāpiyo;</p>
  9150. <p class="gathalast">Rājānaṃ saññāpetvāna, apuññaṃ tena kārayuṃ.</p>
  9151. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  9152. <p class="gatha1"> Bhinditvā lohapāsādaṃ, sattabhūmakamuttamaṃ;</p>
  9153. <p class="gathalast">Ghare nānappakāre ca, ito’bhayagiriṃ nayuṃ.</p>
  9154. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  9155. <p class="gatha1"> Māsake catubuddhehi, nivutthe cetiyaṅgaṇe;</p>
  9156. <p class="gathalast">Vapāpesuñca duppaññā, passa bālasamāgamaṃ’’.</p>
  9157. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  9158. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0232"></a> sutvā pitukammaṃ so, nibbinno bālasaṅgame;</p>
  9159. <p class="gathalast">Pitarā nāsitaṃ tattha, sabbaṃ pākatikaṃ akā.</p>
  9160. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  9161. <p class="gatha1"> Lohapāsādamagado’va, kāsi pāsādamuttamaṃ;</p>
  9162. <p class="gathalast">Rañño mahāpanādassa, dassento viya bhūtale.</p>
  9163. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  9164. <p class="gatha1"> Pariveṇāni sabbāni, nāsitāni nivesayi;</p>
  9165. <p class="gathalast">Bhoge ārāmikānañca, yathāṭhāne ṭhapesi so.</p>
  9166. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  9167. <p class="gatha1"> Pitarā paccayānañca, pacchinnattā vibuddhinā;</p>
  9168. <p class="gathalast">Chiddāvāsaṃ ghanāvāsaṃ, vihāraṃ’kāsi buddhimā.</p>
  9169. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  9170. <p class="gatha1"> Kārite pitarā joti vanece’so vihārake;</p>
  9171. <p class="gathalast">Kammaṃ vippakataṃ sabbaṃ, niṭṭhāpesi narissaro.</p>
  9172. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  9173. <p class="gatha1"> Therassā’tha mahindassa, samaṇindassa sununo;</p>
  9174. <p class="gathalast">Sutvāna manujindo so, pavattiṃ sabbamādito.</p>
  9175. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  9176. <p class="gatha1"> Pasīditvā guṇe tassa, rājā dippapasādake;</p>
  9177. <p class="gathalast">‘‘Issaro vata dīpassa, thero’’ iti vicintiya.</p>
  9178. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  9179. <p class="gatha1"> Paṭibimbaṃ suvaṇṇassa, katvā tammāṇa nissitaṃ;</p>
  9180. <p class="gathalast">Pubbakattikamāsassa, pabbapakkhe tu sattame.</p>
  9181. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  9182. <p class="gatha1"> Dine netvā cetiyamba-thale therambasaññite;</p>
  9183. <p class="gathalast">Tatraṭṭhame nivāsetvā, tato tu navame pana.</p>
  9184. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  9185. <p class="gatha1"> Mahāsenaṃ gahetvā so, devasenā samūpamaṃ;</p>
  9186. <p class="gathalast">Orodhe nagare ceva, geharakkhaṇake vinā.</p>
  9187. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  9188. <p class="gatha1"> Laṃkādīpe ca sakale, sabbe ādāya bhikkhavo;</p>
  9189. <p class="gathalast">Vissajjetvā manusse ca, nagare cārakaṭṭhite.</p>
  9190. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  9191. <p class="gatha1"> Paṭṭhapetvā mahādānaṃ, ayañcākhilapāṇinaṃ;</p>
  9192. <p class="gathalast">Pūjaṃ sabbopahārehi, karonto ca anūpamaṃ.</p>
  9193. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  9194. <p class="gatha1"> Paccuggamanametassa, dīpasatthussa satthuno;</p>
  9195. <p class="gathalast">Varaputtassa so katvā, devarājā’va satthuno.</p>
  9196. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  9197. <p class="gatha1"> Cetiyambathalā yāva, nagaraṃ sādhusajjayi;</p>
  9198. <p class="gathalast">Maggaṃ vesālito yāva, sāvatthinagaraṃ yathā.</p>
  9199. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  9200. <p class="gatha1"> Vissajjetvā <a name="M0.0233"></a> tahiṃ bhogaṃ, sabbaṃ therassa so pitā;</p>
  9201. <p class="gathalast">Rājā moggaliputtassa, therassā’gamane viya.</p>
  9202. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  9203. <p class="gatha1"> Datvā tattha mahādānaṃ, kapaṇaddhivanibbake;</p>
  9204. <p class="gathalast">Bhikkhavopi ca tosetvā, paccayehi catūhi’pi.</p>
  9205. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  9206. <p class="gatha1"> Therassā’gamane evaṃ, passatūti mahājane;</p>
  9207. <p class="gathalast">Gahetvā taṃmahantena, sakkārena mahāyaso.</p>
  9208. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  9209. <p class="gatha1"> Tamhā oruyha so mahā, sayaṃ hutvā purecaro;</p>
  9210. <p class="gathalast">Bhikkhavo cāpi katvāna, parivāre samantato.</p>
  9211. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  9212. <p class="gatha1"> Therassa bimbaṃ sovaṇṇaṃ, khirasāgaramajjhago;</p>
  9213. <p class="gathalast">Sañjhā ghanaparikkhitto, hemameru’va sobhatha.</p>
  9214. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  9215. <p class="gatha1"> Vesālinagaraṃ suttaṃ, desetuṃ lokanāyako;</p>
  9216. <p class="gathalast">Agamā evamevāti, dassesi ca mahājanaṃ.</p>
  9217. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  9218. <p class="gatha1"> Evaṃ karonto sakkāra-sammānaṃ so narāsabho;</p>
  9219. <p class="gathalast">Nagarassa’ssa pācina-dvārapasse sayaṃkataṃ.</p>
  9220. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  9221. <p class="gatha1"> Upasaṅkamma sāyaṇhe, vihāraṃ sotthiyā karaṃ;</p>
  9222. <p class="gathalast">Tīhaṃ tatthāpi vāsesi, bimbaṃ taṃ jinasununo.</p>
  9223. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  9224. <p class="gatha1"> Nagaraṃ sādhusajjetvā, tato dvādasame dine;</p>
  9225. <p class="gathalast">Satthussā’dippavesamhi, puraṃ rājagahaṃ yathā.</p>
  9226. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  9227. <p class="gatha1"> Paṭimaṃ nīharitvā taṃ, vihāraṃ sotthiyā karaṃ;</p>
  9228. <p class="gathalast">Nagare sāgarākāre, vattamāne mahāmahe.</p>
  9229. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  9230. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṃ netvāna, temāsaṃ bodhiyaṅgaṇe;</p>
  9231. <p class="gathalast">Nivāsetvā pavesetvā, teneva vidhinā puraṃ.</p>
  9232. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  9233. <p class="gatha1"> Rājagehasamīpamhi, pubbadakkhiṇakoṇake;</p>
  9234. <p class="gathalast">Paṭibimbassa kāresi, tassa sādhunivesanaṃ.</p>
  9235. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  9236. <p class="gatha1"> Kāretvā iddhiyādīnaṃ, paṭimāyo visārado;</p>
  9237. <p class="gathalast">Therena saha tatthe’va, nivesesi mahāpati.</p>
  9238. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  9239. <p class="gatha1"> Ārakkhaṃ paṭṭhapetvā, pūjāya ca paribbayaṃ;</p>
  9240. <p class="gathalast">Anusaṃvaccharaṃ kātuṃ, evameva niyojayi.</p>
  9241. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  9242. <p class="gatha1"> Tassāṇamanurakkhantā<a name="M0.0234"></a>, rājā tabbaṃsikā idha;</p>
  9243. <p class="gathalast">Yāva’jjaparirakkhanti, taṃ vidhiṃ na vināsiya.</p>
  9244. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  9245. <p class="gatha1"> Pavāraṇādine netvā, vihāraṃ nagarā tato;</p>
  9246. <p class="gathalast">Kātuṃ terasiyaṃ pūjaṃ, anuvassaṃ niyojayi.</p>
  9247. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  9248. <p class="gatha1"> Vihāre abhaye tissa-vasabhe bodhipādape;</p>
  9249. <p class="gathalast">Silāvediñca kāresi, pākārañca manoharaṃ.</p>
  9250. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  9251. <p class="gatha1"> Navame tassa vassamhi, dāṭhādhātuṃ mahesino;</p>
  9252. <p class="gathalast">Brāhmaṇīkāci ādiya, kāliṅgamhā idhānayi.</p>
  9253. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  9254. <p class="gatha1"> Dāṭhādhātussa vaṃsamhi, vuttena vidhasanaṃ;</p>
  9255. <p class="gathalast">Gahetvā bahumānena, katvā sammā na muttamaṃ.</p>
  9256. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  9257. <p class="gatha1"> Pakkhiptvā karaṇḍamhi, visuddhaphalikumbhavhe;</p>
  9258. <p class="gathalast">Devānaṃpiyatissena, rājavatthumhi kārite.</p>
  9259. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  9260. <p class="gatha1"> Dhammacakkavhaye gehe, vaḍḍhayittha mahīpati;</p>
  9261. <p class="gathalast">Tato paṭṭhāya taṃ gehaṃ, dāṭhādhātugharaṃ ahu.</p>
  9262. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  9263. <p class="gatha1"> Rājā satasahassānaṃ, navakaṃ puṇnamānaso;</p>
  9264. <p class="gathalast">Vissajjetvā tato’kāsi, dāṭhādhātu mahāmahaṃ.</p>
  9265. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  9266. <p class="gatha1"> Anusaṃvaccharaṃ netvā, vihāramabhayuttaraṃ;</p>
  9267. <p class="gathalast">Tassa pūjāvidhiṃ kātu, meva rūpaṃ niyojayi.</p>
  9268. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  9269. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasa vihāre ca, kārāpesi mahīpati;</p>
  9270. <p class="gathalast">Anukampāya pāṇīnaṃ, vāpiyo ca thirodikā.</p>
  9271. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  9272. <p class="gatha1"> Bodhi pūjādi puññāni, appameyyāni kāriya;</p>
  9273. <p class="gathalast">Aṭṭhavīsatime vasse, gabho so tassa yā gati.</p>
  9274. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  9275. <p class="gatha1"> Kumāro jeṭṭhatiso’tha, bhātā tassa kaniṭṭhako;</p>
  9276. <p class="gathalast">Chattaṃ laṅghesi saṃkāyaṃ, dantasippamhi kovido.</p>
  9277. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  9278. <p class="gatha1"> Katvā kammāni catrāni, dukkarāni mahīpati;</p>
  9279. <p class="gathalast">Sippāyatana metaṃ so, tikkhāpesi bahūjane.</p>
  9280. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  9281. <p class="gatha1"> Aṇatto pitunā’kāsi, iddhihi viya nimmitaṃ;</p>
  9282. <p class="gathalast">Bodhisatta sarūpañca, rūpaṃ sādhu manoharaṃ.</p>
  9283. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  9284. <p class="gatha1"> Apasayañca <a name="M0.0235"></a> pallaṅkaṃ, chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ;</p>
  9285. <p class="gathalast">Citradantamayaṃ kiñci, tassa kammaṃ tahiṃ tahiṃ.</p>
  9286. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  9287. <p class="gatha1"> Katvā so navavassāni, laṃkādīpānusāsanaṃ;</p>
  9288. <p class="gathalast">Anekāni ca puññāni, yathākammamupāgami.</p>
  9289. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  9290. <p class="gatha1"> Buddhadāso tato tassa, putto āsi mahīpati;</p>
  9291. <p class="gathalast">Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ’va sāgaro.</p>
  9292. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  9293. <p class="gatha1"> Sukhaṃ sabbapayogehi, karonto dīpavāsinaṃ;</p>
  9294. <p class="gathalast">Rakkhamālakamandaṃ’va, puraṃ vassavaṇo dhanī.</p>
  9295. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  9296. <p class="gatha1"> Paññā puññaguṇūpeto, visuddhkaruṇālayo;</p>
  9297. <p class="gathalast">Tathā dasahi rājūnaṃ, dhammehi samugāgato.</p>
  9298. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  9299. <p class="gatha1"> Catasso agati hitvā, kārayanto vinicchayaṃ;</p>
  9300. <p class="gathalast">Janaṃ saṅgahavatthūhi, saṅgahesi catūhipi.</p>
  9301. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  9302. <p class="gatha1"> Cariyaṃ bodhisattānaṃ, dassento sakkhipāṇinaṃ;</p>
  9303. <p class="gathalast">Pitā’va putte so satte, anukampittha bhūpati.</p>
  9304. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  9305. <p class="gatha1"> Daḷidde dhanadānenā-kāsi puṇṇamanorathe;</p>
  9306. <p class="gathalast">Sukhite sabbabhogānaṃ, jīvitassa ca guttiyā.</p>
  9307. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  9308. <p class="gatha1"> Sādhavo saṅgahenā’tha, niggahena asādhavo;</p>
  9309. <p class="gathalast">Gilāne vejjakammena, saṅgahesi mahāpati.</p>
  9310. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  9311. <p class="gatha1"> Atheka divasaṃ rājā, hatthikkhandhavaraṃ gato;</p>
  9312. <p class="gathalast">Tissavāpiṃ nahānattaṃ, gacchamāno mahāpathe.</p>
  9313. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  9314. <p class="gatha1"> Addase’kaṃ mahānāgaṃ, kucchiroga samappitaṃ;</p>
  9315. <p class="gathalast">Puttabhāga vihārassa, passe vammikamatthake.</p>
  9316. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  9317. <p class="gatha1"> Uttāna mudare rogaṃ, dassetuṃ gaṇḍasaññitaṃ;</p>
  9318. <p class="gathalast">Nipannaṃso’tha cintesi, tato rogīti nicchayaṃ.</p>
  9319. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  9320. <p class="gatha1"> Atho’ruyha mahānāgaṃ, mahānāga samīpago;</p>
  9321. <p class="gathalast">Evamāha mahānāgo, mahānāgamanāgavā.</p>
  9322. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  9323. <p class="gatha1"> ‘‘Kāraṇaṃ te mahānāga, ñātamāgamane mayā;</p>
  9324. <p class="gathalast">Kumhe khalu mahātejā, khippaṃ kuppitasīlino.</p>
  9325. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  9326. <p class="gatha1"> Tasmā phusitvā taṃ kammaṃ, kātuṃ sakkā na te mayā;</p>
  9327. <p class="gathalast">Aphusitvāpi no sakkā, kinnukātabbametthī’ti.</p>
  9328. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  9329. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0236"></a> putte phaṇindo so, kevalaṃ phaṇamattano;</p>
  9330. <p class="gathalast">Bilassa’nto pavesetvā, nippajjittha samāhito.</p>
  9331. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  9332. <p class="gatha1"> Athe’na mupasaṅkamma, ucchaṅgagatamattano</p>
  9333. <p class="gathalast">Satthaṃ gahetvā phāletvā, udaraṃ tassa bhogino.</p>
  9334. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  9335. <p class="gatha1"> Nīharitvā tato dosaṃ, katvā bhesajja muttamaṃ;</p>
  9336. <p class="gathalast">Sappaṃ taṃ taṅkhaṇeneva, akāsi sukhitaṃ tadā.</p>
  9337. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  9338. <p class="gatha1"> Attāna mevaṃ thomesi, ‘‘mahākāruññataṃ mama;</p>
  9339. <p class="gathalast">Tiracchānāpi jāniṃsu, sādhu rajjanti me kataṃ.</p>
  9340. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  9341. <p class="gatha1"> Disvā sukhitamattānaṃ, pannagoso mahīpatiṃ;</p>
  9342. <p class="gathalast">Pūjetuṃ tassa pādāsi, mahagghaṃ maṇimattano.</p>
  9343. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  9344. <p class="gatha1"> Silāmayāya sambuddha-paṭimāya akārayi;</p>
  9345. <p class="gathalast">Miṇiṃ taṃ nayanaṃ rājā, vihāre abhayuttare.</p>
  9346. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  9347. <p class="gatha1"> Ekopi bhikkhu bhikkhanto, gāmamhi thusavitthike;</p>
  9348. <p class="gathalast">Sukkhaṃ bhikkhaṃ labhitvāna, khīrabhikkhāya sañcaraṃ.</p>
  9349. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  9350. <p class="gatha1"> Khīraṃ sappāṇakaṃ laddhā, paribhuñjittha kucchiyaṃ;</p>
  9351. <p class="gathalast">Pāṇakā balavo hutvā, udaraṃ tassa khādisuṃ.</p>
  9352. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  9353. <p class="gatha1"> Tato so upasaṅkamma, taṃ nivedesi rājino;</p>
  9354. <p class="gathalast">Rāha ‘‘jāto sulo’yaṃ, kadā hāresi kīdisaṃ.</p>
  9355. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  9356. <p class="gatha1"> So āha’’ thusavitthimhi, gāme khīrena bhojane;</p>
  9357. <p class="gathalast">Bhutte’ti rājā aññāsi, khīraṃ sappāṇakaṃ’’iti.</p>
  9358. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  9359. <p class="gatha1"> Tadeva asso ekopi, sirāvedha tikicchiyo;</p>
  9360. <p class="gathalast">Rājā tassa sirāvedhaṃ, katvā ādāya lohitaṃ.</p>
  9361. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  9362. <p class="gatha1"> Pāyetvā samaṇaṃ āha, muhuttaṃ vītināmaya;</p>
  9363. <p class="gathalast">‘‘Assalohitamaṇa’’nti, taṃ sutvā samaṇovami.</p>
  9364. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  9365. <p class="gatha1"> Pāṇakā lohiteneva, nikkhamiṃbhu sukhī ahu;</p>
  9366. <p class="gathalast">Bhikkhuṃ rājā nivedesi, kucchimevaṃ panattano.</p>
  9367. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  9368. <p class="gatha1"> ‘‘Ekasatthapahārena<a name="M0.0237"></a>, pāṇakā samaṇo hayo;</p>
  9369. <p class="gathalast">Katā arogā sammame, vejjakamma maho’’iti.</p>
  9370. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  9371. <p class="gatha1"> Pivanto toyameko hi,</p>
  9372. <p class="gatha2">Deḍḍubhaṇḍaṃ majāniya;</p>
  9373. <p class="gatha3">Ajjhoharitadā āsi,</p>
  9374. <p class="gathalast">Tato jāto’ti deḍḍubho.</p>
  9375. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  9376. <p class="gatha1"> Anto tu ditthatuṇḍena, tena dukkhena pīḷito;</p>
  9377. <p class="gathalast">Rājānaṃ magamā rājā, nidānaṃ tassa pucchiya.</p>
  9378. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  9379. <p class="gatha1"> Anto tu ditthatuṇḍena, tena dukkhena pīḷito;</p>
  9380. <p class="gathalast">Rājānaṃ magamā rājā, nidānaṃ tassa pucchiya.</p>
  9381. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  9382. <p class="gatha1"> Aentā sappo’ti viññāya, sattāhamupavāsiya;</p>
  9383. <p class="gathalast">Sunhātasu vilittañca, sayane sādhu santhate.</p>
  9384. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  9385. <p class="gatha1"> Sayāpesi tato so’ti, niddāya mukhamattano;</p>
  9386. <p class="gathalast">Vivaritvā tadā sutto, tato tassa mukhantike.</p>
  9387. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  9388. <p class="gatha1"> Maṃsapesiṃ ṭhapāpesi, sarajjuṃ tassa niggato;</p>
  9389. <p class="gathalast">Gandhena taṃ ḍaṃsitvāna, anto visitumārabhi.</p>
  9390. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  9391. <p class="gatha1"> Rajjuyā’tha gahetvāna, samākaḍḍhika pāṇiyaṃ;</p>
  9392. <p class="gathalast">Udake pātayitvāna, idaṃ vacanamabravi.</p>
  9393. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  9394. <p class="gatha1"> ‘‘Vejjo ahosi sammāsa-mbuddhassa kira jīvako;</p>
  9395. <p class="gathalast">Kammaṃ vijjati lokassa, kataṃ kiṃtena dukkaraṃ.</p>
  9396. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  9397. <p class="gatha1"> Īdisaṃ kasirāso’pi, kammaṃ natthe’ttha saṃsayo;</p>
  9398. <p class="gathalast">Sabbādarena kubbanto, aho puñño dayo mama.</p>
  9399. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  9400. <p class="gatha1"> Tathā helloligāmamhi, caṇḍāli muḷhagabbhiniṃ;</p>
  9401. <p class="gathalast">Jātaṃ sattasu vāresu, sagabbhaṃ sukhitaṃ akā.</p>
  9402. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  9403. <p class="gatha1"> Vātabodhena eko’pi, bhikkhu uṭṭhāpito ahu;</p>
  9404. <p class="gathalast">Gopānasī gatetamhi, dukkhāmocesi buddhimā.</p>
  9405. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  9406. <p class="gatha1"> Pivantassāpi maṇḍūka, jībayuttaṃ jalaṃ lahuṃ;</p>
  9407. <p class="gathalast">Nāsikā bilato gantvā, bījamāruyha matthakaṃ.</p>
  9408. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  9409. <p class="gatha1"> Bhijjitvā āsi maṇḍūko, so vuddho tattha gacchati;</p>
  9410. <p class="gathalast">Meghassā’gamane tena, so’nibbajjati māṇavo.</p>
  9411. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  9412. <p class="gatha1"> Phāletvā <a name="M0.0238"></a> matthakaṃ rājā, maṇḍūkamapanīya so;</p>
  9413. <p class="gathalast">Kapālāni ghaṭetvāna-kāsi pākatikaṃ khaṇe.</p>
  9414. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  9415. <p class="gatha1"> Hitatthaṃ dīpāvāsinaṃ, gāme gāme mahīpati;</p>
  9416. <p class="gathalast">Kāretvā vejjasālāyo, vajje tattha niyojayi.</p>
  9417. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  9418. <p class="gatha1"> Sabbesaṃ vajjasatthānaṃ, katvā sāratthasaṅgahaṃ;</p>
  9419. <p class="gatha2">Ṭhapesi vejje dīpassa, tikicchatthamanāgate;</p>
  9420. <p class="gathalast">Yojesi vejja mekekaṃ, rājā gāma dvipañcake.</p>
  9421. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  9422. <p class="gatha1"> Adā visaddha khettānaṃ, vejjānamupajīvanaṃ;</p>
  9423. <p class="gathalast">Vejjehatthīnamassānaṃ, balassa ca niyojayi.</p>
  9424. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  9425. <p class="gatha1"> Piṭṭhasappinamanvānaṃ, sālāyo ca tahiṃ tahiṃ;</p>
  9426. <p class="gathalast">Kāresi saha bhogena, sālāyo ca mahāpathe.</p>
  9427. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  9428. <p class="gatha1"> Niccamassosi saddhammaṃ, sakkatvā dhammabhāṇake;</p>
  9429. <p class="gathalast">Dhammabhāṇakavaṭṭañca, paṭṭhapesi tahiṃ tahiṃ.</p>
  9430. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  9431. <p class="gatha1"> Sāṭakantarato katvā, sattha vaṭṭiṃ mahādayo;</p>
  9432. <p class="gathalast">Diṭṭhe diṭṭhe pamocesi, dukkhamhā dukkhite jane.</p>
  9433. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  9434. <p class="gatha1"> Atheka divasaṃ rājā, rājābharaṇa maṇḍito;</p>
  9435. <p class="gathalast">Saddhiṃ gacchati senāya, devehi viya vāsavo.</p>
  9436. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  9437. <p class="gatha1"> Taṃ disvā sirisobhagga-maggaṃ pattaṃ mahī patiṃ;</p>
  9438. <p class="gathalast">Rājiddhihi virājantaṃ, baddhavero bhavantare.</p>
  9439. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  9440. <p class="gatha1"> Kuṭṭhi eko pakuppitvā, haṭṭhenāhaniyā’vatiṃ;</p>
  9441. <p class="gathalast">Pothento tañca pothento, bhūmiṃ kattarayaṭṭhiyā.</p>
  9442. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  9443. <p class="gatha1"> Akkosesi anekehi, akkosavacanehi ca;</p>
  9444. <p class="gathalast">Vippakāraṃmimaṃ disvā, dūrato’va mahīpati.</p>
  9445. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  9446. <p class="gatha1"> ‘‘Nāhaṃ sarāmi sattassa, kassā’pi katamappiyaṃ;</p>
  9447. <p class="gathalast">Pubbaverī ayaṃ jātu, nibbāpessāmitaṃ’’ iti.</p>
  9448. <p class="hangnum"><a name="para156"></a><span class="paranum">156</span>.</p>
  9449. <p class="gatha1"> Aṇāpesi samīpaṭṭhaṃ, purisaṃ ‘‘gaccha kuṭṭhino;</p>
  9450. <p class="gathalast">Amukassā’bhijānāhi, cittācāra’’nti so tato.</p>
  9451. <p class="hangnum"><a name="para157"></a><span class="paranum">157</span>.</p>
  9452. <p class="gatha1"> Sahāyo <a name="M0.0239"></a> viya kuṭṭhissa, samīpamhi nisīdiya;</p>
  9453. <p class="gathalast">‘‘Ruṭṭho kimatthaṃ bho tva’’nti, pucchi sabbamavoca so.</p>
  9454. <p class="hangnum"><a name="para158"></a><span class="paranum">158</span>.</p>
  9455. <p class="gatha1"> ‘‘Dāso me buddhadāso’yaṃ, rājāhu puññakammunā;</p>
  9456. <p class="gathalast">Avamaññāya maṃ mayhaṃ, parato to yāti hatthinā.</p>
  9457. <p class="hangnum"><a name="para159"></a><span class="paranum">159</span>.</p>
  9458. <p class="gatha1"> Jānāpessāmi attānaṃ, katipāhena soyadi;</p>
  9459. <p class="gathalast">Hatthaṃ me eti kāretvā, sabbaṃ dāsāna niggahaṃ.</p>
  9460. <p class="hangnum"><a name="para160"></a><span class="paranum">160</span>.</p>
  9461. <p class="gatha1"> No ce hatthaṃ mamā’yāti, māretvā galalohitaṃ;</p>
  9462. <p class="gathalast">Pivissāmi na sandeho, na cireneva passasi’’.</p>
  9463. <p class="hangnum"><a name="para161"></a><span class="paranum">161</span>.</p>
  9464. <p class="gatha1"> So gantvā narapālassa, pavattiṃ taṃ nivedayi;</p>
  9465. <p class="gathalast">‘‘Pubbaveri mamāyanti, nicchinitvā mahāmati.</p>
  9466. <p class="hangnum"><a name="para162"></a><span class="paranum">162</span>.</p>
  9467. <p class="gatha1"> Vino detumupāyena, puttaṃveranti verino;</p>
  9468. <p class="gathalast">‘‘Sādhu saṅgaṇutaṃ tva’’nti, purisaṃ taṃ niyejayi.</p>
  9469. <p class="hangnum"><a name="para163"></a><span class="paranum">163</span>.</p>
  9470. <p class="gatha1"> So kuṭṭhimupasaṅkamma, sahāyo piya āhataṃ;</p>
  9471. <p class="gathalast">‘‘Rājānaṃ taṃ vināsetuṃ, cetetvā kālamettakaṃ.</p>
  9472. <p class="hangnum"><a name="para164"></a><span class="paranum">164</span>.</p>
  9473. <p class="gatha1"> Alabhanto sahāyaṃ me, nāsakkhi tassa ghātane;</p>
  9474. <p class="gathalast">Laddhātumhe nayissāmi, matthakaṃ me manorathaṃ.</p>
  9475. <p class="hangnum"><a name="para165"></a><span class="paranum">165</span>.</p>
  9476. <p class="gatha1"> Etha gehe vasitvā me, hotha me anuvattakā;</p>
  9477. <p class="gathalast">Ahameva’ssa nāsemi, katipāhena jīvitaṃ.</p>
  9478. <p class="hangnum"><a name="para166"></a><span class="paranum">166</span>.</p>
  9479. <p class="gatha1"> Iti vatvāna taṃ kuṭṭhaṃ, netvā so gharamattano;</p>
  9480. <p class="gathalast">Sunhāta suvilittañca, nivatthasukhumambaraṃ.</p>
  9481. <p class="hangnum"><a name="para167"></a><span class="paranum">167</span>.</p>
  9482. <p class="gatha1"> Subhuttamadhurāhāraṃ, yobbanitthikathādaraṃ;</p>
  9483. <p class="gathalast">Sayāpesi manuññamhi, sayane sādhu santhate.</p>
  9484. <p class="hangnum"><a name="para168"></a><span class="paranum">168</span>.</p>
  9485. <p class="gatha1"> Ete neva niyāmena, katipāhaṃ nīvāsiya;</p>
  9486. <p class="gathalast">Ñatvā taṃ jātavissāsaṃ, sukhitaṃ piṇitindriyaṃ.</p>
  9487. <p class="hangnum"><a name="para169"></a><span class="paranum">169</span>.</p>
  9488. <p class="gatha1"> ‘‘Rañño dinna’’nti vatvāna, khajjabhojjādikaṃ adā;</p>
  9489. <p class="gathalast">Dvattikkhattuṃ nisedhetvā, tena’jjhiṭṭho namaggahi.</p>
  9490. <p class="hangnum"><a name="para170"></a><span class="paranum">170</span>.</p>
  9491. <p class="gatha1"> Bhūpālena kamenā’si, vissattho’tiva bhūmipo;</p>
  9492. <p class="gathalast">Matoti sutvā tassā-si hadayaṃ phalitaṃ dvidhā.</p>
  9493. <p class="hangnum"><a name="para171"></a><span class="paranum">171</span>.</p>
  9494. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0240"></a> roge tikicchesi, rājā sārīramānase;</p>
  9495. <p class="gathalast">Ṭhapesi vejje dīpassa, tikacchattha manāgate.</p>
  9496. <p class="hangnum"><a name="para172"></a><span class="paranum">172</span>.</p>
  9497. <p class="gatha1"> Pañcavīsatihatthena, pāsāde nopasobhitaṃ;</p>
  9498. <p class="gathalast">Mahāvihāremoravha-pariveṇamakārayi.</p>
  9499. <p class="hangnum"><a name="para173"></a><span class="paranum">173</span>.</p>
  9500. <p class="gatha1"> Samaṇaṃ goḷapānuñca, adā gāmadvayaṃ tahiṃ;</p>
  9501. <p class="gathalast">Dhammaghāsaka bhikkhūnaṃ, bhoge kappiyakārake.</p>
  9502. <p class="hangnum"><a name="para174"></a><span class="paranum">174</span>.</p>
  9503. <p class="gatha1"> Vihāre pariveṇe ca, sampanna catupaccaye;</p>
  9504. <p class="gathalast">Vāpiyo dānasālāyo, paṭimāyoca kārayi.</p>
  9505. <p class="hangnum"><a name="para175"></a><span class="paranum">175</span>.</p>
  9506. <p class="gatha1"> Tasseva rañño rajjamhi, mahādhammakathīyati;</p>
  9507. <p class="gathalast">Suttāni parivattesi, sīhaḷāyaniruttiyā.</p>
  9508. <p class="hangnum"><a name="para176"></a><span class="paranum">176</span>.</p>
  9509. <p class="gatha1"> Abhīti puttā tassā’suṃ, sūrāviraṅgarūpino;</p>
  9510. <p class="gathalast">Asītiyā sāvakānaṃ, nāmakāyipadassanā.</p>
  9511. <p class="hangnum"><a name="para177"></a><span class="paranum">177</span>.</p>
  9512. <p class="gatha1"> Sāriputtādināmehi, puttehi parivārito;</p>
  9513. <p class="gathalast">Buddhadāso sasambuddha-rājāviya virocatha.</p>
  9514. <p class="hangnum"><a name="para178"></a><span class="paranum">178</span>.</p>
  9515. <p class="gatha1"> Evaṃ katvā hitaṃdīpa-vīsīnaṃ tidivaṃ gato;</p>
  9516. <p class="gathalast">Vasse ekūnatiṃsamhi, buddhadāso narādhipo.</p>
  9517. <p class="hangnum"><a name="para179"></a><span class="paranum">179</span>.</p>
  9518. <p class="gatha1"> Tato jeṭṭhasuto tassa, upatisso’si bhūpati;</p>
  9519. <p class="gathalast">Sabbarājaguṇopeso, niccasīlo mahādayo.</p>
  9520. <p class="hangnum"><a name="para180"></a><span class="paranum">180</span>.</p>
  9521. <p class="gatha1"> Dasāpuññakriyāhitvā, dasapuññakriyā’dīyi;</p>
  9522. <p class="gathalast">Rājadhammeca pūresi, rājapāramitā dasa.</p>
  9523. <p class="hangnum"><a name="para181"></a><span class="paranum">181</span>.</p>
  9524. <p class="gatha1"> Gaṇhi saṅgahavatthūhi, cathūhi ca catuddisaṃ;</p>
  9525. <p class="gathalast">Mahāpāḷimhi dāpesi, rājārājānubhojanaṃ.</p>
  9526. <p class="hangnum"><a name="para182"></a><span class="paranum">182</span>.</p>
  9527. <p class="gatha1"> Uttaramhi disābhāge, cetiyamhā tu maṅgalā;</p>
  9528. <p class="gathalast">Thūpañca paṭimāgehaṃ, paṭimañcā’pi kārayi.</p>
  9529. <p class="hangnum"><a name="para184"></a><span class="paranum">184</span>.</p>
  9530. <p class="gatha1"> Karonto tañca so rājā, mākhijjantu janā iti;</p>
  9531. <p class="gathalast">Kārāpesi kumārehi, dāpetvā guḷakaṇḍulaṃ.</p>
  9532. <p class="hangnum"><a name="para185"></a><span class="paranum">185</span>.</p>
  9533. <p class="gatha1"> Rājuppalavhayaṃ <a name="M0.0241"></a> gijjha-kūṭaṃ pokkharapāsayaṃ;</p>
  9534. <p class="gathalast">Vālāhassañca ambuṭṭhiṃ, goṇḍigomamhi vāpikaṃ.</p>
  9535. <p class="hangnum"><a name="para186"></a><span class="paranum">186</span>.</p>
  9536. <p class="gatha1"> Vihāraṃ khaṇḍarājiñca, vāpiyo ca thirodikā;</p>
  9537. <p class="gathalast">Appamāṇāni puññāni, kārāpesi tahiṃ tahiṃ.</p>
  9538. <p class="hangnum"><a name="para187"></a><span class="paranum">187</span>.</p>
  9539. <p class="gatha1"> Vassāmānepi so vasse, sayane sannisinnako;</p>
  9540. <p class="gathalast">Kevalaṃ pariṇāmesi, rattiṃ ‘‘khedo janassī’’ti.</p>
  9541. <p class="hangnum"><a name="para188"></a><span class="paranum">188</span>.</p>
  9542. <p class="gatha1"> Ñatvā amacco taṃ netvā, uyyānaṃ jādayīgharaṃ;</p>
  9543. <p class="gathalast">Evaṃ paṭicca attānaṃ, dukkhaṃ nākāsi pāṇinaṃ.</p>
  9544. <p class="hangnum"><a name="para189"></a><span class="paranum">189</span>.</p>
  9545. <p class="gatha1"> Kāle tassā’sī dukkhitta-rogadukkhehi pīḷito;</p>
  9546. <p class="gathalast">Dīpo dīpo pamopāpa-tamaso so sumānaso.</p>
  9547. <p class="hangnum"><a name="para190"></a><span class="paranum">190</span>.</p>
  9548. <p class="gatha1"> Bhikkhū pucchittha’’kiṃbhante, dubbhikkhādibhayaddite;</p>
  9549. <p class="gathalast">Loke lokahitaṃ natthi, kataṃ kiñci mahesīnā.</p>
  9550. <p class="hangnum"><a name="para191"></a><span class="paranum">191</span>.</p>
  9551. <p class="gatha1"> Gahghārohaṇasuttassa, uppattiṃtassa niddisuṃ;</p>
  9552. <p class="gathalast">Sutvā taṃ sabbasovaṇṇaṃ, bimbaṃ sambuddhadhātuno.</p>
  9553. <p class="hangnum"><a name="para192"></a><span class="paranum">192</span>.</p>
  9554. <p class="gatha1"> Katvā satthusilāpattaṃ, sodakaṃ pāṇisampuṭe;</p>
  9555. <p class="gathalast">Ṭhapetvā tassa te rūpa-māropetvā mahārathaṃ.</p>
  9556. <p class="hangnum"><a name="para193"></a><span class="paranum">193</span>.</p>
  9557. <p class="gatha1"> Sayaṃ sīlaṃ samādāya, samādetvā mahājanaṃ;</p>
  9558. <p class="gathalast">Mahādānaṃ pavattetvā, abhayaṃ tambapāṇinaṃ.</p>
  9559. <p class="hangnum"><a name="para194"></a><span class="paranum">194</span>.</p>
  9560. <p class="gatha1"> Alaṅkatvā ca nagaraṃ, devalokamanoharaṃ;</p>
  9561. <p class="gathalast">Dīpavāsīhi sabbehi, bhikkhūhi parivārito.</p>
  9562. <p class="hangnum"><a name="para195"></a><span class="paranum">195</span>.</p>
  9563. <p class="gatha1"> Otarittha mahāvīthiṃ, bhikkhū tattha samāgatā;</p>
  9564. <p class="gathalast">Bhaṇantā ratanaṃ suttaṃ, siñcamānā jalaṃ tathā.</p>
  9565. <p class="hangnum"><a name="para196"></a><span class="paranum">196</span>.</p>
  9566. <p class="gatha1"> Rājagehantike vīti-magge pākārasantike;</p>
  9567. <p class="gathalast">Vicariṃsu tiyāmante, kurumānā padakkhiṇaṃ.</p>
  9568. <p class="hangnum"><a name="para197"></a><span class="paranum">197</span>.</p>
  9569. <p class="gatha1"> Bhijjamāne’ruṇe vassi, mahāmegho mahītale;</p>
  9570. <p class="gathalast">Rogāturāca sabbepi, sukhitākaṃsu ussavaṃ.</p>
  9571. <p class="hangnum"><a name="para198"></a><span class="paranum">198</span>.</p>
  9572. <p class="gatha1"> ‘‘Yadā dubbhikkharogādi-bhayaṃ dīpamhi hessati;</p>
  9573. <p class="gathalast">Evameva karontū’’ti, niyojesi narādhipo.</p>
  9574. <p class="hangnum"><a name="para199"></a><span class="paranum">199</span>.</p>
  9575. <p class="gatha1"> Āruḷho <a name="M0.0242"></a> cetiyaṃ kunta-kipillādimavekkhiya;</p>
  9576. <p class="gathalast">Pucchitvā morapiñcena, ‘‘saṇikaṃ yantuvanaṃti ca.</p>
  9577. <p class="hangnum"><a name="para200"></a><span class="paranum">200</span>.</p>
  9578. <p class="gatha1"> Saṅkhaṃ sodakamādāya, caratā’sanadhovane;</p>
  9579. <p class="gathalast">Dakkhiṇaparitoṇamhi, kāretvā rājagehato.</p>
  9580. <p class="hangnum"><a name="para201"></a><span class="paranum">201</span>.</p>
  9581. <p class="gatha1"> Uposathagharaṃ buddha-paṭimāgeha meva ca;</p>
  9582. <p class="gathalast">Pākārena parikkhittaṃ, uyyānañca manoramaṃ.</p>
  9583. <p class="hangnum"><a name="para202"></a><span class="paranum">202</span>.</p>
  9584. <p class="gatha1"> Cātuddasiṃpañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;</p>
  9585. <p class="gathalast">Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasamupāgataṃ.</p>
  9586. <p class="hangnum"><a name="para203"></a><span class="paranum">203</span>.</p>
  9587. <p class="gatha1"> Uposathaṃsamādāya, sāpadānaṃ tahaṃ vasī;</p>
  9588. <p class="gathalast">Yāvajīvañca so bhuñji, mahāpāḷimhi bhojanaṃ.</p>
  9589. <p class="hangnum"><a name="para204"></a><span class="paranum">204</span>.</p>
  9590. <p class="gatha1"> Carantocakalandāna muyyāne bhattamattano;</p>
  9591. <p class="gathalast">Katvā nivāpaṃ dāpesi, tadajjāpi ca vattati.</p>
  9592. <p class="hangnum"><a name="para205"></a><span class="paranum">205</span>.</p>
  9593. <p class="gatha1"> Coraṃ vajjamupanītaṃ, disvā saṃviggamānaso;</p>
  9594. <p class="gathalast">Chavaṃ susānaṃ ānetvā, khipitvā lohakumbhiyaṃ.</p>
  9595. <p class="hangnum"><a name="para206"></a><span class="paranum">206</span>.</p>
  9596. <p class="gatha1"> Datvā dhamaṃ palāpetvā, coraṃ rattiyamuggate;</p>
  9597. <p class="gathalast">Sūriye kujjhito coraṃ-viyajhāpayi taṃ chavaṃ.</p>
  9598. <p class="hangnum"><a name="para207"></a><span class="paranum">207</span>.</p>
  9599. <p class="gatha1"> Akā dīpamhi sabbesaṃ, cetiyānaṃ mahāmahaṃ;</p>
  9600. <p class="gathalast">Thūpārāme ca thūpassa, hemacumbaṭakañcukaṃ.</p>
  9601. <p class="hangnum"><a name="para208"></a><span class="paranum">208</span>.</p>
  9602. <p class="gatha1"> Dvācattālīsavassāni, katvā vañcuṃkhaṇampiso;</p>
  9603. <p class="gathalast">Katvā puññamupāgañchi, devarājasahabyataṃ.</p>
  9604. <p class="hangnum"><a name="para209"></a><span class="paranum">209</span>.</p>
  9605. <p class="gatha1"> Rañño tassa kaniṭṭhena, mahānāmena vallabhā;</p>
  9606. <p class="gathalast">Devī satthaṃ nipātetvā, tamaṭhānamhi mārayi.</p>
  9607. <p class="hangnum"><a name="para210"></a><span class="paranum">210</span>.</p>
  9608. <p class="gatha1"> Pabbajitkā kaniṭṭho so, jīvamānamhi bhātari;</p>
  9609. <p class="gathalast">Hate rājini bhītāya, āvattitvā’si bhūpati.</p>
  9610. <p class="hangnum"><a name="para211"></a><span class="paranum">211</span>.</p>
  9611. <p class="gatha1"> Mahesiṃattano’kāsi, mahesiṃ bhātughātiniṃ;</p>
  9612. <p class="gathalast">Gilānasālā kāresi, mahāpāḷiñca vaḍḍhayi.</p>
  9613. <p class="hangnum"><a name="para212"></a><span class="paranum">212</span>.</p>
  9614. <p class="gatha1"> Lohadvāra <a name="M0.0243"></a> ralaggāma-koṭipassavanavhaye;</p>
  9615. <p class="gathalast">Tayo vihāre katvā’dā, bhikkhūnamabhayuttare.</p>
  9616. <p class="hangnum"><a name="para213"></a><span class="paranum">213</span>.</p>
  9617. <p class="gatha1"> Vihāraṃ kārayitvāna, dhumarakkhamhi pabbate;</p>
  9618. <p class="gathalast">Mahesiyā nayenā’dā, bhikkhūnaṃ theravādīnaṃ.</p>
  9619. <p class="hangnum"><a name="para214"></a><span class="paranum">214</span>.</p>
  9620. <p class="gatha1"> Navakammañca jiṇṇesu, vihāresu sakārayi;</p>
  9621. <p class="gathalast">Dānasīlarato vatthu-pūjako ca ahu sadā.</p>
  9622. <p class="hangnum"><a name="para215"></a><span class="paranum">215</span>.</p>
  9623. <p class="gatha1"> Bodhimaṇḍasamīpamhi, jāto brohmaṇamāṇavo;</p>
  9624. <p class="gathalast">Vijjāsippakalāvedī, tīsu vedesu pārago.</p>
  9625. <p class="hangnum"><a name="para216"></a><span class="paranum">216</span>.</p>
  9626. <p class="gatha1"> Sammāviññātasamayo, sabbavādavisārado;</p>
  9627. <p class="gathalast">Vādatthi jambudīpamhi, āhiṇḍanto pavādiko.</p>
  9628. <p class="hangnum"><a name="para217"></a><span class="paranum">217</span>.</p>
  9629. <p class="gatha1"> Vihāramekaṃ āgamma, rattiṃ pātañjalaṃ mataṃ;</p>
  9630. <p class="gathalast">Parivattesi sampuṇṇa-padaṃ suparimaṇḍalaṃ.</p>
  9631. <p class="hangnum"><a name="para218"></a><span class="paranum">218</span>.</p>
  9632. <p class="gatha1"> Tattheko revatonāma, mahāthero vijāniya;</p>
  9633. <p class="gathalast">‘‘Mahāpañño ayaṃ sattho, dametuṃ vaṭṭatī’’ti so.</p>
  9634. <p class="hangnum"><a name="para219"></a><span class="paranum">219</span>.</p>
  9635. <p class="gatha1"> ‘‘Ko nu gadrabharāvena, viravanto’’ti abravi;</p>
  9636. <p class="gathalast">‘‘Gadrabhānaṃ rave atthaṃ, kiṃ jānāsī’’ti āhataṃ.</p>
  9637. <p class="hangnum"><a name="para220"></a><span class="paranum">220</span>.</p>
  9638. <p class="gatha1"> ‘‘Ahaṃ jāne’’ti vuttoso, otāresi sakaṃ mataṃ;</p>
  9639. <p class="gathalast">Vuttaṃ vuttaṃ viyākāsi, virodhampi ca dassayi.</p>
  9640. <p class="hangnum"><a name="para221"></a><span class="paranum">221</span>.</p>
  9641. <p class="gatha1"> ‘‘Tenahi tvaṃ sakavāda-motārehī’’ti codito;</p>
  9642. <p class="gathalast">Pāḷimāhā’bhidhammassa, atthamassa na so’migā.</p>
  9643. <p class="hangnum"><a name="para222"></a><span class="paranum">222</span>.</p>
  9644. <p class="gatha1"> Āha kasse’samanto’ti, buddhamanto’ti sobravi;</p>
  9645. <p class="gathalast">‘‘Dehi me ta’’nti vuttehi, ‘‘gaṇhu pabbajjataṃ’’iti.</p>
  9646. <p class="hangnum"><a name="para223"></a><span class="paranum">223</span>.</p>
  9647. <p class="gatha1"> Mantatthī pabbajitvāso, uggaṇhi piṭakattayaṃ;</p>
  9648. <p class="gathalast">‘‘Ekāyano ayaṃ maggo’’, iti pacchā tamaggahi.</p>
  9649. <p class="hangnum"><a name="para224"></a><span class="paranum">224</span>.</p>
  9650. <p class="gatha1"> Buddhassa viya gambhīra-ghosattātaṃ viyākaruṃ;</p>
  9651. <p class="gathalast">‘‘Buddhaghoso’’ti ghosohi, buddho viya mahītale.</p>
  9652. <p class="hangnum"><a name="para225"></a><span class="paranum">225</span>.</p>
  9653. <p class="gatha1"> Tattha ñāṇodayaṃ nāma, katvā makaraṇaṃ tadā;</p>
  9654. <p class="gathalast">Dhammasaṅgaṇīyā’kāsi, kacchaṃ so aṭṭhasāliniṃ.</p>
  9655. <p class="hangnum"><a name="para226"></a><span class="paranum">226</span>.</p>
  9656. <p class="gatha1"> Patittaṭṭhakathañceva<a name="M0.0244"></a>, kārāmārabhibuddhimā;</p>
  9657. <p class="gathalast">Taṃ disvā revato thero, idaṃ vacanamabruvi.</p>
  9658. <p class="hangnum"><a name="para227"></a><span class="paranum">227</span>.</p>
  9659. <p class="gatha1"> Pāḷimattaidhānitaṃ, natthi aṭṭhakathā idha;</p>
  9660. <p class="gathalast">Tathācariyavādā ca, bhinnarūpā na vijjare.</p>
  9661. <p class="hangnum"><a name="para228"></a><span class="paranum">228</span>.</p>
  9662. <p class="gatha1"> Sīhaḷāṭṭhakathā suddhā, mahindena matīmatā;</p>
  9663. <p class="gathalast">Saṃgītittayamāruḷaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ.</p>
  9664. <p class="hangnum"><a name="para229"></a><span class="paranum">229</span>.</p>
  9665. <p class="gatha1"> Sāriputtādigītañca, kathāmaggaṃ samekkhiya;</p>
  9666. <p class="gathalast">Ekā sīhaḷabhāsāya, sīhaḷesu pavattati.</p>
  9667. <p class="hangnum"><a name="para230"></a><span class="paranum">230</span>.</p>
  9668. <p class="gatha1"> Taṃ tattha gantvā sutvā taṃ, māgadhānaṃ niruttiyā;</p>
  9669. <p class="gathalast">Parivattesi sā hoti, sabbalokahitā vahā.</p>
  9670. <p class="hangnum"><a name="para231"></a><span class="paranum">231</span>.</p>
  9671. <p class="gatha1"> Evaṃ vutto pasanno so, nikkhamitvā tatoimaṃ;</p>
  9672. <p class="gathalast">Dīpamāgā imasseva, raññokāle mahāmati.</p>
  9673. <p class="hangnum"><a name="para232"></a><span class="paranum">232</span>.</p>
  9674. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṃ sampatto, vihāraṃ sabbasādhūnaṃ;</p>
  9675. <p class="gathalast">Mahāpadhānagharaṃ gantvā, saṅghapālassa santikā.</p>
  9676. <p class="hangnum"><a name="para233"></a><span class="paranum">233</span>.</p>
  9677. <p class="gatha1"> Sīhaḷaṭṭhakathā suddhā, theravādañca sabbaso;</p>
  9678. <p class="gathalast">‘‘Dhammasāmissa esova, adhippāyo’’ti nicchiya.</p>
  9679. <p class="hangnum"><a name="para234"></a><span class="paranum">234</span>.</p>
  9680. <p class="gatha1"> Tattha saṅghaṃ samānetvā, ‘‘kātumaṭṭhakathāmama;</p>
  9681. <p class="gathalast">Potthake detha sabbe’’ti, āha vīmaṃsituṃ sataṃ.</p>
  9682. <p class="hangnum"><a name="para235"></a><span class="paranum">235</span>.</p>
  9683. <p class="gatha1"> Saṅgho gāthādvayaṃ tassā-dāsi ‘‘sāmattiyaṃ tava;</p>
  9684. <p class="gathalast">Ettha dassehi taṃ disvā, sabbe demā’’ti potthake.</p>
  9685. <p class="hangnum"><a name="para236"></a><span class="paranum">236</span>.</p>
  9686. <p class="gatha1"> Piṭakattayamettheva, saddhimaṭṭhakathāya so;</p>
  9687. <p class="gathalast">Visuddhimagga nāmākā, saṅgahetvā samāsato.</p>
  9688. <p class="hangnum"><a name="para237"></a><span class="paranum">237</span>.</p>
  9689. <p class="gatha1"> Tato saṅghaṃ samuhetvā, sambuddhamatakovidaṃ;</p>
  9690. <p class="gathalast">Mahābodhisamīpamhi, so taṃ vācetumārabhi.</p>
  9691. <p class="hangnum"><a name="para238"></a><span class="paranum">238</span>.</p>
  9692. <p class="gatha1"> Devatā tassa nepuññaṃ, pakāsetuṃ mahājane;</p>
  9693. <p class="gathalast">Chādesuṃ potthakaṃso’yi, dvattikkhattumpi taṃ akā.</p>
  9694. <p class="hangnum"><a name="para239"></a><span class="paranum">239</span>.</p>
  9695. <p class="gatha1"> Vācetuṃ tatiye vāre, potthake samudāhaṭe;</p>
  9696. <p class="gathalast">Potthakadvayamaññampi, saṇṭhāpesuṃ tahiṃ marū.</p>
  9697. <p class="hangnum"><a name="para240"></a><span class="paranum">240</span>.</p>
  9698. <p class="gatha1"> Vācayiṃsu <a name="M0.0245"></a> tadābhikkhū, potthakattaya mekato;</p>
  9699. <p class="gathalast">Ganthato atthato cāpi, pubbāparavasena vā.</p>
  9700. <p class="hangnum"><a name="para241"></a><span class="paranum">241</span>.</p>
  9701. <p class="gatha1"> Theravādehi pāḷihi, padehi byañjanehi ca;</p>
  9702. <p class="gathalast">Aññatthattamahūneva, potthatthakesupi tīsupi.</p>
  9703. <p class="hangnum"><a name="para242"></a><span class="paranum">242</span>.</p>
  9704. <p class="gatha1"> Atha ugghosayi saṅgho, tuṭṭhahaṭṭho tisesato;</p>
  9705. <p class="gathalast">‘‘Nissaṃsayā’yaṃ metteyyo’’, iti vatvā punappunaṃ.</p>
  9706. <p class="hangnum"><a name="para243"></a><span class="paranum">243</span>.</p>
  9707. <p class="gatha1"> Saddhimaṭṭhakathāyā’dā, potthake piṭakattaye;</p>
  9708. <p class="gathalast">Ganthakāre vasanto so, vihāre durasaṅkare.</p>
  9709. <p class="hangnum"><a name="para244"></a><span class="paranum">244</span>.</p>
  9710. <p class="gatha1"> Parivattesi sabbāpi, sīhaḷaṭṭhakathā tadā;</p>
  9711. <p class="gathalast">Sabbesaṃ mūlabhāsāya, māgadhāya niruttiyā.</p>
  9712. <p class="hangnum"><a name="para245"></a><span class="paranum">245</span>.</p>
  9713. <p class="gatha1"> ‘‘Sattānaṃ sabbabhāsānaṃ, sā ahosi hitāvahā;</p>
  9714. <p class="gathalast">Theriyā cariyāsabbe, pāḷiṃviya tamaggayhaṃ.</p>
  9715. <p class="hangnum"><a name="para246"></a><span class="paranum">246</span>.</p>
  9716. <p class="gatha1"> Atha kattabbakiccesu, gahetu pariniṭṭhitiṃ;</p>
  9717. <p class="gathalast">Vandituṃ so mahābodhiṃ, jambudīpamupāgami.</p>
  9718. <p class="hangnum"><a name="para247"></a><span class="paranum">247</span>.</p>
  9719. <p class="gatha1"> Sutvā dvāvīsavassāni, mahānāmo mahāmahiṃ;</p>
  9720. <p class="gathalast">Katvā puññāni citrāni, yathā kammamugāgami.</p>
  9721. <p class="hangnum"><a name="para248"></a><span class="paranum">248</span>.</p>
  9722. <p class="gatha1"> Sabbe’pe te dharaṇīpatayo maccumaccetumante,</p>
  9723. <p class="gatha2">No sakkhiṃ sūpacitasukhabalāsādhu sampannabhogo;</p>
  9724. <p class="gatha3">Evaṃ sabbe nidhanavasagā honti sattā’ti niccaṃ,</p>
  9725. <p class="gathalast">Rāgaṃ sammā vinayatudhane jīvite cāpi dhīmā.</p>
  9726. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  9727. <p class="centered">Pañcarājako nāma</p>
  9728. <p class="centered">Sattatiṃsatimo paricchedo.</p>
  9729. <p class="chapter">Aṭṭhatiṃsatima pariccheda</p>
  9730. <p class="subhead">Dasarājako</p>
  9731. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  9732. <p class="gatha1"> Mahānāma <a name="M0.0246"></a> suto āsi, damiḷī kucchisambhavo;</p>
  9733. <p class="gathalast">Sotthiseno, tathāsaṅgho-dhītā cā’si mahesiyā.</p>
  9734. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  9735. <p class="gatha1"> Sotthiseno tadā rajjaṃ, patvā saṅghayanāsito;</p>
  9736. <p class="gathalast">Tasmiṃyeva dine bheriṃ, carāpetvā tadā tu sā.</p>
  9737. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  9738. <p class="gatha1"> Attano sāmikassadā, chattaggāhakajantuno;</p>
  9739. <p class="gathalast">Chattaggāhakavāpiṃ so, katvā saṃvacchare mato.</p>
  9740. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  9741. <p class="gatha1"> Atha macco mahāpañño, sahāyo tassa taṃ mataṃ;</p>
  9742. <p class="gathalast">Antovatthumhi jhāpetvā, vīhicoraṃ mahābalaṃ.</p>
  9743. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  9744. <p class="gatha1"> Rajjayoggoti cintetvā, katvā taṃ bhūpatiṃ raho;</p>
  9745. <p class="gathalast">Antoyeva nivāsetvā, rājā rogāturo iti.</p>
  9746. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  9747. <p class="gatha1"> Yasaṃ rajjaṃ vicāresi, chaṇe patte mahājanā;</p>
  9748. <p class="gathalast">Rājā ce atthi amhehi, saddhiṃ metūti ghosayuṃ.</p>
  9749. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  9750. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā narapālo so, sabbalaṅkāramaṇḍito;</p>
  9751. <p class="gathalast">Samānaṃte mahānāge, nesayoggā mamā’tiso.</p>
  9752. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  9753. <p class="gatha1"> Dāṭṭhādhātugharaṭhāne, suvā nāgaṃ samādisi;</p>
  9754. <p class="gathalast">Rañño āṇāti vutte so, agā āruyha taṃ puraṃ.</p>
  9755. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  9756. <p class="gatha1"> Katvā padakkhiṇaṃ gantvā, pācinadvārato bahi;</p>
  9757. <p class="gathalast">Paṭhame cetiyaṭhāne, dhātunāgaṃ samappayi.</p>
  9758. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  9759. <p class="gatha1"> Mahācetittaye hatthi-pākāre’kāsi toraṇaṃ;</p>
  9760. <p class="gathalast">Mittaseno bahuṃ puññaṃ, katvā vassena so cuto.</p>
  9761. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  9762. <p class="gatha1"> Mittasenaṃ raṇe hantvā, damiḷo paṇḍunāmako;</p>
  9763. <p class="gathalast">Āgato paratīramhā, laṅkārajjamakārayi.</p>
  9764. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  9765. <p class="gatha1"> Janā kulīnā sabbepi, rohaṇaṃ samupāgatā;</p>
  9766. <p class="gathalast">Oragaṅgāya isseraṃ, damiḷā eva kappayuṃ.</p>
  9767. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  9768. <p class="gatha1"> Ye <a name="M0.0247"></a> subhassa balaṭṭhassa, bhītāmoriyavaṃsajā;</p>
  9769. <p class="gathalast">Balāyitvā narāvāsaṃ, kappayiṃsu tahiṃ tahiṃ.</p>
  9770. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  9771. <p class="gatha1"> Tesamaññatamo nandi-vāpi gāme kuṭimbako;</p>
  9772. <p class="gathalast">Dhātusenavhayo āsi, dāṭhānāmo ca taṃ suto.</p>
  9773. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  9774. <p class="gatha1"> Gāme ambilayāgumhi, vasaṃ putte duve labhi;</p>
  9775. <p class="gathalast">Dhātusenaṃ silātissa-bodhiṃca sampajātike.</p>
  9776. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  9777. <p class="gatha1"> Mātuso dariyo tesaṃ, saddho pabbajja vattati;</p>
  9778. <p class="gathalast">Dīghasandakatāvāse, dhātusenāpi māṇavo.</p>
  9779. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  9780. <p class="gatha1"> Santike tassa pabbajja-rukkhamūlamhi ekadā;</p>
  9781. <p class="gathalast">Sajjhāyati pavissittha, megho nāgotupassiya.</p>
  9782. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  9783. <p class="gatha1"> Parikkhipitvā bhogehi, chādayitvā phaṇena ca;</p>
  9784. <p class="gathalast">Potthakañca kumārañca, rakkhitaṃ passi mātulo.</p>
  9785. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  9786. <p class="gatha1"> Sīse ākiri saṅkāraṃ, tassa ruṭṭho paroyati;</p>
  9787. <p class="gathalast">Tasmiṃ cittaṃ na dūsesi, tampi disvāna mātulo.</p>
  9788. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  9789. <p class="gatha1"> Uttamo vata’yaṃ satto, rājā hessati nicchayaṃ;</p>
  9790. <p class="gathalast">Rakkhitabbo’ti ādāya, taṃ vihāramupāgato.</p>
  9791. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  9792. <p class="gatha1"> Goṇisādi vihāre’yaṃ, kattabbo nītimā iti;</p>
  9793. <p class="gathalast">Sikkhāpesi kumāraṃ taṃ, paṇḍuko taṃ vijāniya.</p>
  9794. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  9795. <p class="gatha1"> Gaṇhathetantipesesi, sevake tassārattiyaṃ;</p>
  9796. <p class="gathalast">Disvāna supinaṃ thero, nīharittha kumārakaṃ.</p>
  9797. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  9798. <p class="gatha1"> Tasmiṃ nikkhantamattamhi, sevakaṃ parivāriya;</p>
  9799. <p class="gathalast">Pariveṇe na passiṃsu, tato nikkhamma te ubho.</p>
  9800. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  9801. <p class="gatha1"> Dakkhiṇasmiṃ disābhāge, goṇa nāmaṃ mahānadiṃ;</p>
  9802. <p class="gathalast">Patvā sampuṇṇamaṭṭhaṃsu, gantukāmāpi vegasā.</p>
  9803. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  9804. <p class="gatha1"> Yathā nadiyaṃ vāreti, amhe taṃ tvampi vāraya;</p>
  9805. <p class="gathalast">Vāpiṃgahetvā etthe’ti, vatvā thero tadā nadiṃ.</p>
  9806. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  9807. <p class="gatha1"> Otaritthakumārena, saddhiṃ disvāna te ubho;</p>
  9808. <p class="gathalast">Nāgarājā tadā eko, piṭṭhiṃ pādāsi tena so.</p>
  9809. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  9810. <p class="gatha1"> Uttaritvā kumāraṃ taṃ, netvā paccantamāvasaṃ;</p>
  9811. <p class="gathalast">Laddhā khīrodanaṃ sutvā, sesaṃ pattena tassa’dā.</p>
  9812. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  9813. <p class="gatha1"> Cittakārena <a name="M0.0248"></a> theramhi, bhattaṃ pakkhippa bhūmiyaṃ;</p>
  9814. <p class="gathalast">Bhuñji theropi taṃ jāni, bhuñja te yaṃ mahiṃ iti.</p>
  9815. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  9816. <p class="gatha1"> Paṇḍurājāpi katvāna, rajjaṃ vassamhi pañcame;</p>
  9817. <p class="gathalast">Cuto putto pipārindo, tatiyo tassa bhātuko.</p>
  9818. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  9819. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭho khuddapārindo, kubbaṃ rajjaṃ mahāmahiṃ;</p>
  9820. <p class="gathalast">Dhātusenānuge sabbe, viheṭhesi mahājane.</p>
  9821. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  9822. <p class="gatha1"> Saṅgahetvā jane sādhu-seno yujjittha rājinā;</p>
  9823. <p class="gathalast">So soḷasahi vassehi, puññapāpakaromato.</p>
  9824. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  9825. <p class="gatha1"> Niritaro tato āsi, rājāmāsadvayena taṃ;</p>
  9826. <p class="gathalast">Dhātuseno vināsesi, tena katvā mahāhavaṃ.</p>
  9827. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  9828. <p class="gatha1"> Hate tasmiṃ mahīpāle, dāṭhiyo damiḷo tato;</p>
  9829. <p class="gathalast">Rājā vassattha ye hutvā, dhātusenahatotato.</p>
  9830. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  9831. <p class="gatha1"> Piṭṭhiyo damiḷo satta-māsena nidhanaṃ gato;</p>
  9832. <p class="gathalast">Dhātusenena yujjhitvā, vaṃso pacchijji dāmiḷo.</p>
  9833. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  9834. <p class="gatha1"> Athā’si rājālaṅkāyaṃ, dhātuseno irādhipo;</p>
  9835. <p class="gathalast">Bhātarā saha dīpamhi, damiḷe dīpaghātake.</p>
  9836. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  9837. <p class="gatha1"> Upāyehi anekeyi, ekavīsappamāṇake;</p>
  9838. <p class="gathalast">Khandhavāre nivesetvā, katvā yuddhamasesato.</p>
  9839. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  9840. <p class="gatha1"> Sodhetvā mediniṃ sādhu, katvā ca sukhitaṃjanaṃ;</p>
  9841. <p class="gathalast">Sāsanañca yathāṭhāne, ṭhapesi paranāsitaṃ.</p>
  9842. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  9843. <p class="gatha1"> Damiḷe ye’nuvattiṃsu, kulīnā kulagāmavā;</p>
  9844. <p class="gathalast">Te maṃ vā sāsanaṃ vā no, rakkhiṃsū’ti pakuppiya.</p>
  9845. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  9846. <p class="gatha1"> Tesaṃ gāme gahetvāna, gāme svākāsirakkhake;</p>
  9847. <p class="gathalast">Rohaṇā’gamma te sabbe, kulīnā tamupaṭṭhahuṃ.</p>
  9848. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  9849. <p class="gatha1"> Tesaṃ sakkārasammānaṃ, yathāyogamakāsi so;</p>
  9850. <p class="gathalast">Amacce attano dukkha-sahāyecā’bhi tosayi.</p>
  9851. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  9852. <p class="gatha1"> Bandhāpetvā mahāgaṅgaṃ, kedāre’kā thirodake;</p>
  9853. <p class="gathalast">Mahāpāḷamhi bhikkhūnaṃ, sālibhattañca dāpayi.</p>
  9854. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  9855. <p class="gatha1"> Paṅgurogā turaṭṭānaṃ, sālāyokāsi buddhimā;</p>
  9856. <p class="gathalast">Kāḷavāpiṃca gaṇhitvā, bandhi goṇaṃ mahānadiṃ.</p>
  9857. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  9858. <p class="gatha1"> Mahāvihāraṃ <a name="M0.0249"></a> katvāna, pantiyuttamanākulaṃ;</p>
  9859. <p class="gathalast">Tathā bodhigharañceva, dassaneyya makārayi.</p>
  9860. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  9861. <p class="gatha1"> Bhikkhavo paritosetvā, paccayehi catūhipi;</p>
  9862. <p class="gathalast">Dhammāsoko’va sokāsi, saṅgahaṃ piṭakattaye.</p>
  9863. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  9864. <p class="gatha1"> Aṭṭhārasavihāre ca, theriyāna makārayi;</p>
  9865. <p class="gathalast">Sampannabhoge dīpamhi, aṭṭhārasa ca vāpiyo.</p>
  9866. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  9867. <p class="gatha1"> Kāḷavāpī vihāro ca, koṭipassāvanāmako;</p>
  9868. <p class="gathalast">Dakkhiṇa girināmo ca, vihāro vaḍḍhamānako.</p>
  9869. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  9870. <p class="gatha1"> Paṇṇavallakabhūto ca, bhallātakasanāmako;</p>
  9871. <p class="gathalast">Pāsāṇasinne desamhi, dhātuseno ca pabbato.</p>
  9872. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  9873. <p class="gatha1"> Maṃ gano thūpaviṭṭhi ca, dhātusenopi uttare;</p>
  9874. <p class="gathalast">Pācina kambaviṭṭhi ca, tathā antarame giri.</p>
  9875. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  9876. <p class="gatha1"> Antāḷi dhātuseno ca, kassapiṭṭhika pubbako;</p>
  9877. <p class="gathalast">Rohaṇedāyagāmo ca, sālavāṇo vibhīsano.</p>
  9878. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  9879. <p class="gatha1"> Vihāro bhallivāṇo ca, aṭṭhārasanaruttamo;</p>
  9880. <p class="gathalast">Pādūlakaṃ hambalaṭṭhi, mahādatthādivāpi yo.</p>
  9881. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  9882. <p class="gatha1"> Khuddake ca vihāreso, aṭṭhārasanaruttamo;</p>
  9883. <p class="gathalast">Vāpīyo ca tathākatvā, tesameva tu dāpayi.</p>
  9884. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  9885. <p class="gatha1"> Pañcavīsati hatthañca, mayūrapariveṇakaṃ;</p>
  9886. <p class="gathalast">Haritvā’kāsipāsāda-mekavīsati hatthakaṃ.</p>
  9887. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  9888. <p class="gatha1"> Kumārasenassa’petvā, pubbabhogaṃ visodhayi;</p>
  9889. <p class="gathalast">Kāḷavāpimmibhāgaddhaṃ, khettānañca satadvayaṃ.</p>
  9890. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  9891. <p class="gatha1"> Loha pāsadake jiṇṇe, navakammamakārayi;</p>
  9892. <p class="gathalast">Mahāthūpesu chattāni, tīsu jiṇṇāni kārayi.</p>
  9893. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  9894. <p class="gatha1"> Devānaṃpiyatissena, kataṃ bodhimahaṃ viya;</p>
  9895. <p class="gathalast">Sinhānapūjaṃ bodhissa, varabodhissa kārayi.</p>
  9896. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  9897. <p class="gatha1"> Dhāvanā lobhanāvāyo, tattha pūjesi soḷasa;</p>
  9898. <p class="gathalast">Alaṅkāraṃ munindassa, abhisekañca kārayi.</p>
  9899. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  9900. <p class="gatha1"> Mahābodhi patiṭṭhānā, oraṃ laṅkāya bhūmipā;</p>
  9901. <p class="gathalast">Yāva dvādasamaṃ vassaṃ, bodhipūjamakārayuṃ.</p>
  9902. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  9903. <p class="gatha1"> Mahāmahindattherassa<a name="M0.0250"></a>, kāretvā paṭibimbakaṃ;</p>
  9904. <p class="gathalast">Therassā’lāhanaṃ netvā, kātuṃ pūjaṃ mahārahaṃ.</p>
  9905. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  9906. <p class="gatha1"> Datvā sahassaṃ dīpetuṃ, dīpavaṃsaṃ samādisi;</p>
  9907. <p class="gathalast">Ṭhitānaṃ tattha bhikkhūnaṃ, dātuñcāṇāpayiguḷaṃ.</p>
  9908. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  9909. <p class="gatha1"> Bhikkhussa attano sīse, saṅkārokiraṇaṃ saraṃ;</p>
  9910. <p class="gathalast">Lābhaṃ nādāsi vutthassa, pariveṇassa attano.</p>
  9911. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  9912. <p class="gatha1"> Phātikammaṃ bahuṃ’kāsi, vihāre abhayuttare;</p>
  9913. <p class="gathalast">Silāsatthussa kāresi, mandirañca samaṇḍapaṃ.</p>
  9914. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  9915. <p class="gatha1"> Buddha dāsakatenette, naṭṭhe’nagghamaṇi dvayaṃ;</p>
  9916. <p class="gathalast">Akāsi nettaṃ satthussa, raṃsi cūḷāmaṇiṃtathā.</p>
  9917. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  9918. <p class="gatha1"> Maṇihi ghananīlehi, kesā vattaṃ sumuttamaṃ;</p>
  9919. <p class="gathalast">Hemapaṭṭaṃ tathevuṇṇa-lomaṃ sovaṇṇa cīvaraṃ.</p>
  9920. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  9921. <p class="gatha1"> Pādajālaṃ suvaṇṇassa, padumaṃ dīpamuttamaṃ;</p>
  9922. <p class="gathalast">Nānārāgambaraṃ tattha, pūjayittha asaṃkhiyaṃ.</p>
  9923. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  9924. <p class="gatha1"> Akāsi paṭimā gehe, bahumaṅgalacetiye;</p>
  9925. <p class="gathalast">Bodhisatte tathā’kāsi, kāḷaselassa satthuno.</p>
  9926. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  9927. <p class="gatha1"> Upasumbhavhayassāpi, lokanāthassa kārayi;</p>
  9928. <p class="gathalast">Raṃsīcūḷāmaṇiñceva, abhisekavhayassa ca.</p>
  9929. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  9930. <p class="gatha1"> Buddhabimbassa kāresi, pubbe vuttaṃ piḷandhanaṃ;</p>
  9931. <p class="gathalast">Vāmapassamhi bodhissa, bodhisattagharaṃ tathā.</p>
  9932. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  9933. <p class="gatha1"> Metteyyassa ca kāresi, sabbaṃ rājapiḷandhanaṃ;</p>
  9934. <p class="gathalast">Samantā yojane tassa, tadā rakkhañca yojayi.</p>
  9935. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  9936. <p class="gatha1"> Kārāpesi vihāresu, dhāturājavhapantiyo;</p>
  9937. <p class="gathalast">Tathā satasahassena, mahābodhigharaṃ varaṃ.</p>
  9938. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  9939. <p class="gatha1"> Thūpāramamhi thūpassa, pūjaṃ jiṇṇavisodhanaṃ;</p>
  9940. <p class="gathalast">Dāṭhā dhātugharecāpi, jiṇṇassa paṭisaṅkharaṃ.</p>
  9941. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  9942. <p class="gatha1"> Dāṭhādhātukaruṇḍañca, raṃsiñca ghanakoṭṭimaṃ;</p>
  9943. <p class="gathalast">Mahagghamanisaṃkiṇṇaṃ, suvaṇṇa padumāni ca.</p>
  9944. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  9945. <p class="gatha1"> Dāṭhādhātumhi pūjesi, pūjācākā asaṅkhiyā;</p>
  9946. <p class="gathalast">Cīvarādīni dāpesi, bhikkhūnaṃ dīpavāsinaṃ.</p>
  9947. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  9948. <p class="gatha1"> Kārāpetvā <a name="M0.0251"></a> vihāresu, navakammaṃ tahiṃ tahiṃ;</p>
  9949. <p class="gathalast">Pākāre ca gharetvā’kā, sudhākammaṃ manoharaṃ.</p>
  9950. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  9951. <p class="gatha1"> Mahācetittaye katvā, sudhākammaṃ mahārahaṃ;</p>
  9952. <p class="gathalast">Suvaṇṇachattaṃ kāresi, tathā vajiracumbaṭaṃ.</p>
  9953. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  9954. <p class="gatha1"> Mahāvihāre pāpena, mahāsenena nāsite;</p>
  9955. <p class="gathalast">Vasisuṃ dhammarucikā, bhikkhū cetiyapabbate.</p>
  9956. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  9957. <p class="gatha1"> Katvā ambatthalaṃ thera-vādānaṃ dātu kāmako;</p>
  9958. <p class="gathalast">Yācito tehi tesaṃ’va, adāsi dharaṇī pati.</p>
  9959. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  9960. <p class="gatha1"> Dātu paṭhānanāvañca, kāretvā kaṃsalohajaṃ;</p>
  9961. <p class="gathalast">Dānavaṭṭaṃ pavattesi, ambaṇebhi dvipañcahi.</p>
  9962. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  9963. <p class="gatha1"> Anto bahi ca kāretvā, nagarassa jinālaye;</p>
  9964. <p class="gathalast">Paṭimāyo ca pūjesi, dhammāsokasamo’samo.</p>
  9965. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  9966. <p class="gatha1"> Tassa puññāni sabbāni, vatthu paṭipadaṃ naro;</p>
  9967. <p class="gathalast">Ko hi nāma samatthoti, mukhamattaṃ nidassitaṃ.</p>
  9968. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  9969. <p class="gatha1"> Tassa puttaduve āsuṃ, kassapo bhinnamātiko;</p>
  9970. <p class="gathalast">Samānamātiko ceva, moggallāno mahabbalo.</p>
  9971. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  9972. <p class="gatha1"> Tathā pāṇasamā ekā, duhitā ca manoramā;</p>
  9973. <p class="gathalast">Bhāgineyyassa pādāsi, senāpaccañca tañca so.</p>
  9974. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  9975. <p class="gatha1"> Vinā dosena tāḷesi, kasāyūrusu so’pitaṃ;</p>
  9976. <p class="gathalast">Rājā disvāna duhitu-vatthaṃ lohitamakkhitaṃ.</p>
  9977. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  9978. <p class="gatha1"> Ñatvā taṃ mātaraṃ tassa, naggaṃ jhapesi kujjhiya;</p>
  9979. <p class="gathalast">Tatoppabhutiso baddha-vero saṅgamma kassapaṃ.</p>
  9980. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  9981. <p class="gatha1"> Rajje netaṃ palobhetvā, bhinditvā pituantare;</p>
  9982. <p class="gathalast">Saṅgahetvā janaṃ java-gāhaṃ gāhāpayī patiṃ.</p>
  9983. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  9984. <p class="gatha1"> Ussāpesi tato chattaṃ, kassapo pitupakkhiye;</p>
  9985. <p class="gathalast">Vināsetvā jane laddha-sabbapāpasahāyako.</p>
  9986. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  9987. <p class="gatha1"> Moggallāno tato tena,</p>
  9988. <p class="gatha2">Kātukāmo mahāhavaṃ;</p>
  9989. <p class="gatha3">Aladdha balatāya’gā,</p>
  9990. <p class="gathalast">Jambudīpa balatthiko.</p>
  9991. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  9992. <p class="gatha1"> Mahārajja <a name="M0.0252"></a> vināsena, viyogena ca sūnuno;</p>
  9993. <p class="gathalast">Baddhanāgāravāsena, dukkhitampi durādhipaṃ.</p>
  9994. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  9995. <p class="gatha1"> Dukkhāpetumapaññoso, āha kassaparājakaṃ;</p>
  9996. <p class="gathalast">Nidhi rājakulerāja-gutta te pitarā iti.</p>
  9997. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  9998. <p class="gatha1"> Ne’ti gutte na jānāsi, cittametassa bhūmipa;</p>
  9999. <p class="gathalast">Moggallānassa kāpeti, nidhiṃsoti tadabrūvi.</p>
  10000. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  10001. <p class="gatha1"> Sutvā taṃ kupito dūte, pāhesī pitusantikaṃ;</p>
  10002. <p class="gathalast">Ācikkhatu nidhiṭhāna-miti vatvā narādhamo.</p>
  10003. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  10004. <p class="gatha1"> Māretu amhe pāpassa, tassupāyo’ti cintiya;</p>
  10005. <p class="gathalast">Tuṇhī ahosi te gantvā, rājakassa nivedayuṃ.</p>
  10006. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  10007. <p class="gatha1"> Tato’tīva pakuppitvā, pesayittha punappunaṃ;</p>
  10008. <p class="gathalast">Sādhu disvā sahāyamme, nhatvāna kāḷavāpiyaṃ.</p>
  10009. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  10010. <p class="gatha1"> Parissāmīti cintetvā, āha dūte sace mamaṃ;</p>
  10011. <p class="gathalast">Kāḷavāpiṃsamāpeti, sakkā ñātunti te gatā.</p>
  10012. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  10013. <p class="gatha1"> Rañño āhaṃsu rājāpi, tuṭṭhahaṭṭho dhanatthiko;</p>
  10014. <p class="gathalast">Pesesi dūte datvāna, rathaṃ jiṇṇena vājinā.</p>
  10015. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  10016. <p class="gatha1"> Evaṃ gacchati bhūpāle, pājento rathiko rathaṃ;</p>
  10017. <p class="gathalast">Khādanto lājamassāpi, kiñci mattaṃ adāsi so.</p>
  10018. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  10019. <p class="gatha1"> Taṃ khāditvā pasīditvā, tasmiṃ pāṇamadā tadā;</p>
  10020. <p class="gathalast">Moggallānassa taṃ kātuṃ, saṅgahaṃ dvāranāyakaṃ.</p>
  10021. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  10022. <p class="gatha1"> Evaṃ sampattiyo nāma, calā vijjullatopamā;</p>
  10023. <p class="gathalast">Tasmā tāsu pamajjeyya, ko hi nāma sacetano.</p>
  10024. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  10025. <p class="gatha1"> Rājā etītisutvāna, thero so tassa soha do;</p>
  10026. <p class="gathalast">Laddhā māsodanaṃ maṃsaṃ, sāṇuṇañca varaṃ saraṃ.</p>
  10027. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  10028. <p class="gatha1"> Rājā roceti etanti, gopayitvā upāvisi;</p>
  10029. <p class="gathalast">Gantvā rājāpi vanditvā, ekamantamupāvisī.</p>
  10030. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  10031. <p class="gatha1"> Evaṃ nisinnā sampatta-rajjā viya ubhopi te;</p>
  10032. <p class="gathalast">Aññamaññā’bhilāpena, nibbāpesuṃ mahādaraṃ.</p>
  10033. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  10034. <p class="gatha1"> Bhojayitvāna taṃ thero, ovaditvā anekadhā;</p>
  10035. <p class="gathalast">Appamāde niyojesi, dassetvā lokadhammataṃ.</p>
  10036. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  10037. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0253"></a> vāpī mupagamma, oggayhitvā yathā sukhaṃ;</p>
  10038. <p class="gathalast">Nhayitvā pivitvā ca, āhevaṃ rājasevake.</p>
  10039. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  10040. <p class="gatha1"> Ettakaṃ me dhanaṃ bho’ti, sutvā taṃ rājasevakā;</p>
  10041. <p class="gathalast">Āparitvā puraṃrañño, nivedesuṃ nirissaro.</p>
  10042. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  10043. <p class="gatha1"> Dhanaṃ rakkhati puttassa, dīpe bhindati mānuse;</p>
  10044. <p class="gathalast">Jīvanto’yaṃtī kujjhitvā, āṇāpesi camūpatiṃ.</p>
  10045. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  10046. <p class="gatha1"> Mārehi pitaraṃ meti, diṭṭhā piṭṭhīti verino;</p>
  10047. <p class="gathalast">Haṭṭhatuṭṭho tiruṭṭhoso, sabbālaṅkaramaṇḍito.</p>
  10048. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  10049. <p class="gatha1"> Rājānamupasaṅkamma, purato ca’ssa caṅkami;</p>
  10050. <p class="gathalast">Rājādisvā ca cintesi, pāpiyo’yaṃ mataṃ mama.</p>
  10051. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  10052. <p class="gatha1"> Kāyaṃ viya dukkhāpetvā, narakaṃ hetu micchati;</p>
  10053. <p class="gathalast">Rosuppādena tasseva, kiṃpuremi manorathaṃ.</p>
  10054. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  10055. <p class="gatha1"> Iti mettāyamāno taṃ, āha senāpatiṃ pati;</p>
  10056. <p class="gathalast">Moggallāne tvayiceva, ekacitto ahaṃ iti.</p>
  10057. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  10058. <p class="gatha1"> Hasaṃcālesi sīsaṃso, disvā taṃ jānibhūpati;</p>
  10059. <p class="gathalast">‘‘Nūna māreti ajjā’’ti, tadā sāhasikopi so.</p>
  10060. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  10061. <p class="gatha1"> Naggaṃ katvāna rājānaṃ, sasaṅkhalika bandhanaṃ;</p>
  10062. <p class="gathalast">Puratthābhimukhaṃ katvā, antobandhiya bhittiyaṃ.</p>
  10063. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  10064. <p class="gatha1"> Mattikāya vilimpesi, evaṃ disvāpi paṇḍito;</p>
  10065. <p class="gathalast">Ko hi rajjeyya bhogesu, jīvitepi yasepi vā.</p>
  10066. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  10067. <p class="gatha1"> Dhātuseno narindo so, evaṃ puttahato gato;</p>
  10068. <p class="gathalast">Aṭṭhārasahi vassehi, devarājassa santikaṃ.</p>
  10069. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  10070. <p class="gatha1"> Kāḷavāpī mayaṃ rājā, kārāpento samāhitaṃ;</p>
  10071. <p class="gathalast">Passitvā bhikkhumetantu, vuṭṭhāpetuṃ samādhito.</p>
  10072. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  10073. <p class="gatha1"> Asakkonto khipāpesi, paṃsuṃ bhikkhussa matthake;</p>
  10074. <p class="gathalast">Sandhiṭṭhiko vipākoyaṃ, tassa kammassa dīpito.</p>
  10075. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  10076. <p class="gatha1"> Dasāpite <a name="M0.0254"></a> rājavarā sabhogā,</p>
  10077. <p class="gatha2">Upāgamuṃ maccumukhaṃ sabhovā;</p>
  10078. <p class="gatha3">Aniccataṃ bhogavato dhane ca,</p>
  10079. <p class="gathalast">Disvā sapañño vibhavaṃ icche.</p>
  10080. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  10081. <p class="centered">Dasarājako nāma</p>
  10082. <p class="centered">Aṭṭhatiṃsatiemā paricchedo.</p>
  10083. <p class="chapter">Ekūnacattālīsatima pariccheda</p>
  10084. <p class="subhead">Rājadvayadīpano</p>
  10085. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  10086. <p class="gatha1"> Tato kassapanāmo so, pāpako narapālako;</p>
  10087. <p class="gathalast">Assa go pañcasūdañca, pesayitvāna bhātikaṃ.</p>
  10088. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  10089. <p class="gatha1"> Mārāpetuṃ asakkonto, bhīto sīhagiriṃ gato;</p>
  10090. <p class="gathalast">Durārohaṃ manussehi, sodhāpetvā samantato.</p>
  10091. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  10092. <p class="gatha1"> Pākārena parikkhippa, sīhākārena kārayi;</p>
  10093. <p class="gathalast">Tattha nisseṇi gehāni, tena taṃ nāmako ahū.</p>
  10094. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  10095. <p class="gatha1"> Saṃharitvā dhanaṃ tattha, nidahitvā sugopitaṃ;</p>
  10096. <p class="gathalast">Attano nihitānaṃ so, rakkhaṃ datvā tahiṃ tahiṃ.</p>
  10097. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  10098. <p class="gatha1"> Katvā rājagharaṃ tattha, dassaneyyaṃ manoramaṃ;</p>
  10099. <p class="gathalast">Dutiyālakamandaṃva, kuverova tahiṃ vasi.</p>
  10100. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  10101. <p class="gatha1"> Migāro nāma kāresi, senāpati sanāmakaṃ;</p>
  10102. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ tathāgeha-mabhisekajinissa ca.</p>
  10103. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  10104. <p class="gatha1"> Tassābhisekaṃ yācitvā, silāsambuddhato’dhiraṃ;</p>
  10105. <p class="gathalast">Aladdhāsāmi no rajje, jānissāmīti saṇṭhahi.</p>
  10106. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  10107. <p class="gatha1"> Hutvā vippaṭisārī so, attanā katakammanā;</p>
  10108. <p class="gathalast">Muccissāmi kataṃ nu’ti, puññaṃ kāsi anappakaṃ.</p>
  10109. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  10110. <p class="gatha1"> Mahā <a name="M0.0255"></a> vatthuni kāresi, dvāresu nagarassa so;</p>
  10111. <p class="gathalast">Ambuyyāne ca kāresi, dīpe yojana yojane.</p>
  10112. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  10113. <p class="gatha1"> Issarasamaṇārāmaṃ, kāretvā pubbavatthuto;</p>
  10114. <p class="gathalast">Adhikaṃ bhogagāme ca, adhikaṃ tassa dāpayi.</p>
  10115. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  10116. <p class="gatha1"> Bodhi uppalavaṇṇā ca, tassāsuṃ dhītaro duve;</p>
  10117. <p class="gathalast">Vihārassa’ssa kāresi, nāmaṃ tāsañca attano.</p>
  10118. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  10119. <p class="gatha1"> Dente tasmiṃ na icchiṃsu, samaṇā theravādino;</p>
  10120. <p class="gathalast">‘‘Pitughātissa kamma’’nti, lokagārayha bhīruno.</p>
  10121. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  10122. <p class="gatha1"> Dātukāmosa tesaṃ’va, sambuddha paṭimāya’dā;</p>
  10123. <p class="gathalast">Bhikkhave adhivāsesuṃ, bhogo no satthuno iti.</p>
  10124. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  10125. <p class="gatha1"> Kathā niyyanti uyyāne, samīpe pabbatassa so;</p>
  10126. <p class="gathalast">Kārāpesi vihāraṃ so, tesaṃ nāmo tato ahu.</p>
  10127. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  10128. <p class="gatha1"> Adā dhammarucinaṃ taṃ, sampatta catupaccayaṃ;</p>
  10129. <p class="gathalast">Vihārañceva uyyānaṃ, disābhāgamhi uttare.</p>
  10130. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  10131. <p class="gatha1"> Bhattaṃ sanīrapakkaṃ so, bhuñjitvā dinnamitthiyā;</p>
  10132. <p class="gathalast">Sappiyuttaṃ manuññehi, sūpehi abhisaṅkhataṃ.</p>
  10133. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  10134. <p class="gatha1"> Manuññamidamayyānaṃ, dassamevanti tādisaṃ;</p>
  10135. <p class="gathalast">Bhattaṃ pādāsi bhikkhūnaṃ, sabbesañca sacīvaraṃ.</p>
  10136. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  10137. <p class="gatha1"> Uposathamadhiṭṭhāsi, appamaññañca bhāvayi,</p>
  10138. <p class="gathalast">Samādiyi dhutaṅge ca, likhāpesi ca potthake.</p>
  10139. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  10140. <p class="gatha1"> Paṭimādāna sālādiṃ, kārāpesi anappakaṃ;</p>
  10141. <p class="gathalast">Bhito so paralokamhā, moggallānā ca vattati.</p>
  10142. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  10143. <p class="gatha1"> Tato aṭṭhārase vasse, moggallāno mahābhaṭo;</p>
  10144. <p class="gathalast">Ādesena nigaṇṭhānaṃ, dvādasaggasahāya vā.</p>
  10145. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  10146. <p class="gatha1"> Jambudīpā idhāgamma, dese ambaṭṭhakolake;</p>
  10147. <p class="gathalast">Kuḷārī nāme bandhittha, vihāre balasañcayaṃ.</p>
  10148. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  10149. <p class="gatha1"> Rājā sutvā gahetvā taṃ, bhañjissāmiti nikkhami;</p>
  10150. <p class="gathalast">Nemittehi na sakkāti, vadantepi mahābalo.</p>
  10151. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  10152. <p class="gatha1"> Moggallānopi sannaddha balo sūrasahāya vā;</p>
  10153. <p class="gathalast">Gacchanto surasaṅgāmaṃ, devo viya sujampati.</p>
  10154. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  10155. <p class="gatha1"> Aññamaññaṃ <a name="M0.0256"></a> upāgamma, bhinnavelāva sāgarā;</p>
  10156. <p class="gathalast">Ārabhiṃsu mahāyuddhaṃ, balakāyā ubhopi te.</p>
  10157. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  10158. <p class="gatha1"> Kassapo purato disvā, mahantaṃ kaddamāsayaṃ;</p>
  10159. <p class="gathalast">Gantumaññena maggena, parivattesi dantinaṃ.</p>
  10160. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  10161. <p class="gatha1"> Disvā taṃ sāmikono’yaṃ, palāyati bhaṇe iti;</p>
  10162. <p class="gathalast">Balakāyo pabhijjittha, ‘‘diṭṭhaṃ piṭha’’nti ghosayuṃ.</p>
  10163. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  10164. <p class="gatha1"> Moggalāna balārājā, chetvā nikaraṇena so;</p>
  10165. <p class="gathalast">Sīsaṃ ukkhipiyā’kāsaṃ, churikaṃ kosiyaṃ khipi.</p>
  10166. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  10167. <p class="gatha1"> Katvā’ḷāhana kiccaṃ so, tassa kamme pasīdiya;</p>
  10168. <p class="gathalast">Sabbaṃso dhanamādāya, āgañchi nagaraṃ varaṃ.</p>
  10169. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  10170. <p class="gatha1"> Bhikkhū sutvā pavattiṃ taṃ, sunivatthā supārutā;</p>
  10171. <p class="gathalast">Sammajjitvā vihārañca, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.</p>
  10172. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  10173. <p class="gatha1"> Mahāmeghavanaṃ patvā, devarājāva nandanaṃ;</p>
  10174. <p class="gathalast">Mahāsena nivattetvā, hatthipākārato bahi.</p>
  10175. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  10176. <p class="gatha1"> Upasaṅkamma vanditvā, saṅghe tasmiṃ pasīdiya;</p>
  10177. <p class="gathalast">Chattattena saṅghaṃ pūjesi, saṅgho tasseva taṃ adā.</p>
  10178. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  10179. <p class="gatha1"> Taṃ ṭhānaṃ chattavaḍḍhīti, vohariṃsu tahiṃ kataṃ;</p>
  10180. <p class="gathalast">Pariveṇampi taṃ nāmaṃ, ahosi puramāgato.</p>
  10181. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  10182. <p class="gatha1"> Vihāre dvepi gantvāna, saṅghaṃ tatthā’bhivandiya;</p>
  10183. <p class="gathalast">Pāpuṇitvā mahārajjaṃ, lokaṃ dhammena pālayi.</p>
  10184. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  10185. <p class="gatha1"> Kuddho nīhari dāṭhaṃso, ghātakaṃ pituno mama;</p>
  10186. <p class="gathalast">Anuvattitvā maccāti, tena rakkhasa nāma vā.</p>
  10187. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  10188. <p class="gatha1"> Atirekasahassaṃ so, amaccānaṃ vināsayi;</p>
  10189. <p class="gathalast">Kaṇṇanāsādi chedesi, pabbājesi tathā bahū.</p>
  10190. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  10191. <p class="gatha1"> Tato sutvāna saddhamma-mupasanno sumānaso;</p>
  10192. <p class="gathalast">Mahādānaṃ pavattesi, megho viya mahītale.</p>
  10193. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  10194. <p class="gatha1"> Phussapuṇṇamīyaṃ dāna-manuvassaṃ pavattayi;</p>
  10195. <p class="gathalast">Tato paṭṭhāya taṃ dānaṃ, dīpe ajjāpi vattati.</p>
  10196. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  10197. <p class="gatha1"> Sopi sārathiko lāja-dāyako piturājino;</p>
  10198. <p class="gathalast">Ānetvā pitusande saṃ, moggallānassa dassayi.</p>
  10199. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  10200. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0257"></a> disvā paridevitvā, pituno pema mattanī;</p>
  10201. <p class="gathalast">Vaṇṇetvā tassa pādāsi, dvāranāyakataṃ vibhū.</p>
  10202. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  10203. <p class="gatha1"> Senāpati migārohi, nivedetvā yathā vidhiṃ;</p>
  10204. <p class="gathalast">Abhiseka jinassā’kā, abhisekaṃ yathāruciṃ.</p>
  10205. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  10206. <p class="gatha1"> Sīhā’cale daḷhanāmaṃ, dāṭhā koṇḍaññakampi ca;</p>
  10207. <p class="gathalast">Vihāraṃ dhammarucinaṃ, sāgalinañca dāpayi.</p>
  10208. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  10209. <p class="gatha1"> Pabbatantu vihāraṃso, katvā therassa dāpayi;</p>
  10210. <p class="gathalast">Mahānāmasanāmassa, dīghasaṇḍa vihārake.</p>
  10211. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  10212. <p class="gatha1"> Rājinināmakañceva, katvā bhikkhunupassayaṃ;</p>
  10213. <p class="gathalast">Adā sāgalikānaṃ so, bhikkhunīnaṃ mahāmati.</p>
  10214. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  10215. <p class="gatha1"> Lambakaṇṇakagottopi, dāṭhā pabhuti nāmako;</p>
  10216. <p class="gathalast">Kassapassa upaṭhāne, koci nibbinna mānaso.</p>
  10217. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  10218. <p class="gatha1"> Gantā me reliyaṃ vaggaṃ,</p>
  10219. <p class="gatha2">Vāsaṃ tattheva kappayi;</p>
  10220. <p class="gatha3">Ahosi putto tasseko,</p>
  10221. <p class="gathalast">Silākā loti pissuto.</p>
  10222. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  10223. <p class="gatha1"> Sopi kassapato bhīto, ñātakena saha’ttano;</p>
  10224. <p class="gathalast">Moggallānena gantvāna, jambudīpatalaṃ ito.</p>
  10225. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  10226. <p class="gatha1"> Bodhipaṇḍavihārampi, pabbajjaṃ samupāgato;</p>
  10227. <p class="gathalast">Karonto saṅghakiccāni, sādaro so supesalo.</p>
  10228. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  10229. <p class="gatha1"> Ammaṃ saṅghassa pādāsi, saṅgho tasmiṃ pasīdiya;</p>
  10230. <p class="gathalast">Āha’mba sāmaṇero’ti, tena taṃ nāmako ahu.</p>
  10231. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  10232. <p class="gatha1"> So kesadhātuvaṃsamhi, vuttena vidhinā tato;</p>
  10233. <p class="gathalast">Kesadhātuṃ labhitvāna, tassa rajje idhā’nayi.</p>
  10234. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  10235. <p class="gatha1"> Tassa katvāna sakkāraṃ, gahetvā kesa dhātuyo;</p>
  10236. <p class="gathalast">Mahagghe nidahitvāna, karaṇḍe phalikumbhavhe.</p>
  10237. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  10238. <p class="gatha1"> Dīpaṅkarassa nāthassa, paṭimāya ghare vare;</p>
  10239. <p class="gathalast">Vaḍḍhetvā parihārena, mahāpūjaṃ pavattayi.</p>
  10240. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  10241. <p class="gatha1"> Mātulaṃ bhariyañca’ssa, katvā sovaṇṇayaṃ tahiṃ;</p>
  10242. <p class="gathalast">Ṭhapesi paṭimāyo ca, assa bimbañca cārukaṃ.</p>
  10243. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  10244. <p class="gatha1"> Kesadhātukaraṇḍañca<a name="M0.0258"></a>, chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ;</p>
  10245. <p class="gathalast">Sāvakaggayuṃgaṃ vāḷa-bījaniñca sakārayi.</p>
  10246. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  10247. <p class="gatha1"> Parihārañca tassa’dā, rājā adhikamattano;</p>
  10248. <p class="gathalast">Silākāḷa masiggāhaṃ, katvā rakkhāya yojayi.</p>
  10249. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  10250. <p class="gatha1"> Asiggāhasilākāḷo, iti tenā’si vissuto;</p>
  10251. <p class="gathalast">Bhaginiñca’ssa pādāsi, saddhiṃ bhogena bhūmipo.</p>
  10252. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  10253. <p class="gatha1"> Vutto’yamati saṅkhepo, vitthāro pana sabbaso;</p>
  10254. <p class="gathalast">Kesadhātukavaṃsamhā, gahetabbo vibhāvinā.</p>
  10255. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  10256. <p class="gatha1"> Bandhitvā sāgarā rakkhaṃ, dīpañca kāsinibbhayaṃ;</p>
  10257. <p class="gathalast">Dhammakammana sodhesi, sadhammaṃ jinasāsanaṃ.</p>
  10258. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  10259. <p class="gatha1"> Senāpatisa nāmaṃ’kā, padhānaghara muttaro;</p>
  10260. <p class="gathalast">Katvā’ṭṭhārasame vasse, so puññāni khayaṃ gato.</p>
  10261. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  10262. <p class="gatha1"> Kassapato jito atibali puññakkhaye saṅkhate;</p>
  10263. <p class="gatha2">Jetuṃ no visahittha maccumupagaṃ so yevadāsoviya;</p>
  10264. <p class="gatha3">Tasmā maccubalaṃ nihacca sukhino hessanti medhāvino;</p>
  10265. <p class="gathalast">Nibbānaṃ paramaccutaṃ sivapadaṃ pattabbamattaññunā.</p>
  10266. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  10267. <p class="centered">Rājadvayadīpano nāma</p>
  10268. <p class="centered">Ekūnacattālīsatimo paricchedo.</p>
  10269. <p class="chapter">Cattālīsatima pariccheda</p>
  10270. <p class="subhead">Aṭṭharājako</p>
  10271. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  10272. <p class="gatha1"> Tassaccaye kumārādi-dhātusenoti vissuto;</p>
  10273. <p class="gathalast">Ahu tassa suto rājā, devarūpo mahābalo.</p>
  10274. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  10275. <p class="gatha1"> Kārite pitarā’kāsi, vihāre navakammakaṃ;</p>
  10276. <p class="gathalast">Kāretvā dhammasaṅgītiṃ parisodheti sāsanaṃ.</p>
  10277. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  10278. <p class="gatha1"> Santappesi <a name="M0.0259"></a> mahāsaṅghaṃ, paccayehi catūhipi;</p>
  10279. <p class="gathalast">Katvā puññāni’nekāni, navame hāyane’tigā.</p>
  10280. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  10281. <p class="gatha1"> Tittiseno suto tassa, rājā hutvā anekadhā;</p>
  10282. <p class="gathalast">Katvā puññāni rajjaṃ taṃ, māsampi navame jahi.</p>
  10283. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  10284. <p class="gatha1"> Sivo taṃ mātulo hantvā, hutvā rājā anappakaṃ;</p>
  10285. <p class="gathalast">Puññaṃ katvo’patissena, pañcavīsa dine hato.</p>
  10286. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  10287. <p class="gatha1"> Upatisso tato āsi, rājā hantvāna sīvakaṃ;</p>
  10288. <p class="gathalast">Moggallānassa bhaginī, sāmiko dhajinīpati.</p>
  10289. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  10290. <p class="gatha1"> Rājā ṭhānantarādīhi, katvāna janasaṅgahaṃ;</p>
  10291. <p class="gathalast">Sīlākāḷassa pādāsi, saha bho kanadhīvaraṃ.</p>
  10292. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  10293. <p class="gatha1"> Eko putto ahu rañño, upatissassa kassapo;</p>
  10294. <p class="gathalast">Sasoḷasa sahāyehi, sūro sūpehi saññuto.</p>
  10295. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  10296. <p class="gatha1"> Eka vuttisahāyehi, dānamāna mahādhano;</p>
  10297. <p class="gathalast">Dhammaṭṭho vīriyājīvi, sādhu jeṭṭhapacāyako.</p>
  10298. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  10299. <p class="gatha1"> Silā kāḷotato rajja-lobhavañcita mānaso;</p>
  10300. <p class="gathalast">Dakkhiṇaṃ malayaṃ gantvā, saṅgaṇhitvā mahā balaṃ.</p>
  10301. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  10302. <p class="gatha1"> Vilumpamāno paccanti, sampatto nagarantikaṃ;</p>
  10303. <p class="gathalast">Taṃ sutvā kassapo jeṭṭho, varamāruyha kuñjaraṃ.</p>
  10304. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  10305. <p class="gatha1"> Assā setvāna pitaraṃ, samādāya sahāyake;</p>
  10306. <p class="gathalast">Nikkhamma nagarā gacchi, silākālassa dassanaṃ.</p>
  10307. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  10308. <p class="gatha1"> Evaṃ satta’ṭṭha vāresu, palāto līnavuttiko;</p>
  10309. <p class="gathalast">Hatthe katvā upāyena, dese pācina pacchime.</p>
  10310. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  10311. <p class="gatha1"> Yujjhituṃ puna pācina-tissa pabbatamāgami;</p>
  10312. <p class="gathalast">Kassapopi sahāyehi, saddhimāruyha dantinaṃ.</p>
  10313. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  10314. <p class="gatha1"> Tattha gantvā palāpetvā, coraṃ pabbatamatthakaṃ;</p>
  10315. <p class="gathalast">Āropesi mahānāgaṃ, tenā’si girikassapo.</p>
  10316. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  10317. <p class="gatha1"> Mānatthaddho silākāḷo, bhiyyo raṭṭhaṃ pabhindiya;</p>
  10318. <p class="gathalast">Sabbaṃ hatthagataṃ katvā, ajeyya balavāhano.</p>
  10319. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  10320. <p class="gatha1"> Āgamma nagaraṃ rundhi, satthāhaṃ rājasevakā;</p>
  10321. <p class="gathalast">Yujjhitvā viralā āsuṃ, tato cintesi kassapo.</p>
  10322. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  10323. <p class="gatha1"> Ete <a name="M0.0260"></a> nagararodhena, sabbe bhijjanti pāṇino;</p>
  10324. <p class="gathalast">Parihīnaṃ balaṃ rājā, andhako ca mahallako.</p>
  10325. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  10326. <p class="gatha1"> Merukandarake katvā, mātaraṃ pitarañca me;</p>
  10327. <p class="gathalast">Aṅgahetvā balaṃ pacchā, coro niggaṇhi yo iti.</p>
  10328. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  10329. <p class="gatha1"> Rattiyaṃ so sahāye ca, rājasādhanamevaca;</p>
  10330. <p class="gathalast">Ādāya pitaro ceva, malayaṃ gantumārabhi.</p>
  10331. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  10332. <p class="gatha1"> Tadā maggamajānantā, sammūḷā maggadesakā;</p>
  10333. <p class="gathalast">Nagarassa samīpeva, sambhamiṃsu ito tato.</p>
  10334. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  10335. <p class="gatha1"> Silākāḷo pavattiṃ taṃ, sutvā saṅgamma vegasā;</p>
  10336. <p class="gathalast">Parivāresi saṅgāmo, tattha bhiṃsanako ahu.</p>
  10337. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  10338. <p class="gatha1"> Devāsuraraṇākāre, vattamāne mahāhave;</p>
  10339. <p class="gathalast">Patitesu sahāyesu, sīdamāne mahāgaje.</p>
  10340. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  10341. <p class="gatha1"> Hatthārohassa datvā, chinditvā sīsamattano;</p>
  10342. <p class="gathalast">Puñchitvā lohitaṃ katvā, kosiyaṃ asi puttikaṃ.</p>
  10343. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  10344. <p class="gatha1"> Hatthikumbhe ubho hatthe, ṭhapetvāna avatthari;</p>
  10345. <p class="gathalast">Upatissopi taṃ sutvā, sokasallāhato mari.</p>
  10346. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  10347. <p class="gatha1"> Evaṃ diyaḍḍhavassena, upatisse divaṃgate;</p>
  10348. <p class="gathalast">Rājā’hosi silākāḷo, pubbanāmena ekato.</p>
  10349. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  10350. <p class="gatha1"> Taṃ ambasāmaṇerādi-silākāḷoti voharuṃ;</p>
  10351. <p class="gathalast">Titthaṃ terasavassāni, dipaṃ dhammena pālayi.</p>
  10352. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  10353. <p class="gatha1"> Mahāpāḷimhi dāpesi, paccagghaṃ rājabhojanaṃ;</p>
  10354. <p class="gathalast">Vejjasālāsu bhoge ca, vaḍḍhesi janatāhito.</p>
  10355. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  10356. <p class="gatha1"> Anvahaṃ pūjayi bodhiṃ, paṭimāyo ca kārayi;</p>
  10357. <p class="gathalast">Sabbesaṃ dīpavāsīnaṃ, bhikkhūnaṃ’dā ticīvaraṃ.</p>
  10358. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  10359. <p class="gatha1"> Māghātaṃ kārayidīpe, sabbesaṃyeva pāṇinaṃ;</p>
  10360. <p class="gathalast">Ānitaṃ attanā kesa-dhātuṃ sammā apūjayi.</p>
  10361. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  10362. <p class="gatha1"> Raheradakavārañca, adāsi abhayuttare;</p>
  10363. <p class="gathalast">Puratthimā therīyānaṃ, vihārakunthanāma so.</p>
  10364. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  10365. <p class="gatha1"> Ānetvā āsanaṃ tattha, ṭhapesi dumarājake;</p>
  10366. <p class="gathalast">Yāvajīvaṃ pavattesi, puññakammamasaṅkhiyaṃ.</p>
  10367. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  10368. <p class="gatha1"> Moggallāno <a name="M0.0261"></a> tathā dāṭhā, pabhuti co’patissako;</p>
  10369. <p class="gathalast">Putto tassā’sumaggassa, desaṃ datvā puratthimaṃ.</p>
  10370. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  10371. <p class="gatha1"> Datvā ṭhānantarañcādi-pādasaññaṃ visajjayi;</p>
  10372. <p class="gathalast">Gantvā tattha vasāhīti, sopi gantvā tahiṃ vasi.</p>
  10373. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  10374. <p class="gatha1"> Ṭhānaṃ malayarājaggaṃ, desaṃ datvāna dakkhiṇaṃ;</p>
  10375. <p class="gathalast">Rakkhaṇatthaṃ samuddassa, majjhimaṃ tu niyojayi.</p>
  10376. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  10377. <p class="gatha1"> Upatissaṃ tu vāsesi, santikeyeva attano;</p>
  10378. <p class="gathalast">Visesena mamāyanto, yūnaṃ kalyānadassanaṃ.</p>
  10379. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  10380. <p class="gatha1"> Tassa dvādasame vasse, ito kāsi puraṃ gato;</p>
  10381. <p class="gathalast">Dhammātu midhā’nesi, tato vāṇija māṇavo.</p>
  10382. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  10383. <p class="gatha1"> Rājā disvā’samattho so, dhammādhammavicāraṇe;</p>
  10384. <p class="gathalast">Hemasaññāya dīpamhi, patanto salabho viya.</p>
  10385. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  10386. <p class="gatha1"> Buddhadhammoti saññāya, taṃ gahetvāna sādhukaṃ;</p>
  10387. <p class="gathalast">Katvā sakkārasammānaṃ, gehe rājagharantike.</p>
  10388. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  10389. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā anuvassaṃ tu, netvā jetavanaṃ mahaṃ;</p>
  10390. <p class="gathalast">Kātuṃ kāresi cārittaṃ, hitaṃ mantvāna pāṇinaṃ.</p>
  10391. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  10392. <p class="gatha1"> Evaṃ katvā silākāḷo, puññakammamanappakaṃ;</p>
  10393. <p class="gathalast">Patte terasame vasse, yathākammamupāgami.</p>
  10394. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  10395. <p class="gatha1"> Dāṭhappabhutiko rajjaṃ, gahetvā bhātaraṃsakaṃ;</p>
  10396. <p class="gathalast">Akkamoti nivārentaṃ, mārāpesi vibuddhiko.</p>
  10397. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  10398. <p class="gatha1"> Moggallāno’tha taṃ sutvā, appattaṃ rajjamaggahi;</p>
  10399. <p class="gathalast">Akāraṇe me māresi, kaṇiṭṭhaṃ dhammavādīnaṃ.</p>
  10400. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  10401. <p class="gatha1"> Kārāpessāmahampajja, rajjanti parikuppiya;</p>
  10402. <p class="gathalast">Samādāya mahāsenaṃ, agārāhera pabbataṃ.</p>
  10403. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  10404. <p class="gatha1"> Rājāpi sutvā sannaddha-balakāyo karindake;</p>
  10405. <p class="gathalast">Pabbate siviraṃ bandhi, moggallāno nisammataṃ.</p>
  10406. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  10407. <p class="gatha1"> Sāparādhāna te me vā, manussā dīpavāsino;</p>
  10408. <p class="gathalast">Ekasmiñca mate rajja-mubhinnaṃyeva nosiyā.</p>
  10409. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  10410. <p class="gatha1"> Tasmā aññena yujjhantu, ubhoyeva mayaṃ idha;</p>
  10411. <p class="gathalast">Hatthiyuddhaṃ karomāti, rañño pesesi sāsanaṃ.</p>
  10412. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  10413. <p class="gatha1"> Sopi <a name="M0.0262"></a> sādhūti vatvāna, baddhapañcāyudho gajaṃ;</p>
  10414. <p class="gathalast">Āruyha munino māro viya otthari tāvade.</p>
  10415. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  10416. <p class="gatha1"> Moggallānopi sannaddho, āruyha karīnaṃ varaṃ;</p>
  10417. <p class="gathalast">Tatthā’go aññamaññaṃ te, pāpuṇiṃsu mahāgajā.</p>
  10418. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  10419. <p class="gatha1"> Saddo sūyittha saṅghaṭṭe, asanirāva sannibho;</p>
  10420. <p class="gathalast">Dantaghātena uṭṭhāsi, jālā vijjullatā viya.</p>
  10421. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  10422. <p class="gatha1"> Sañjhāghanasabhāgā’suṃ, gajā lohitamakkhitā;</p>
  10423. <p class="gathalast">Moggallānagajāviddho, raññoosakki kuñjaro.</p>
  10424. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  10425. <p class="gatha1"> Rājā ārabhi taṃ disvā, chindituṃ sīsamattano;</p>
  10426. <p class="gathalast">Moggallāno’tha vandanto, yāci’me’vaṃ kirīiti.</p>
  10427. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  10428. <p class="gatha1"> Yācamānepi somānaṃ, mānento chindikandharaṃ;</p>
  10429. <p class="gathalast">Chaḍḍesi chahi so rajjaṃ, māsehi divasehi ca.</p>
  10430. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  10431. <p class="gatha1"> Moggallāno tato rājā, āsi dīpe mahābalo;</p>
  10432. <p class="gathalast">Mātulañca paṭiccemaṃ, cūlanāmena voharuṃ.</p>
  10433. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  10434. <p class="gatha1"> Āsādhāraṇakāveyyo, vatthuttaya parāyaṇo;</p>
  10435. <p class="gathalast">Dānasaṃyama soceyyo, soraccādiguṇālayo.</p>
  10436. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  10437. <p class="gatha1"> Dānena piyavācāya, atthassa cariyāya ca;</p>
  10438. <p class="gathalast">Samānattassabhāvena, saṅgahesi mahājanaṃ.</p>
  10439. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  10440. <p class="gatha1"> Piṇḍapātavihārehi, bhesajjacchādanehi ca;</p>
  10441. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghañhi saṅgaṇhi, dhammikāya ca guttiyā.</p>
  10442. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  10443. <p class="gatha1"> Atirekāya pūjāya, pūjetvā dhammabhāṇake;</p>
  10444. <p class="gathalast">Piṭake tīṇi vācesi, saddhimaṭṭhakathāya so.</p>
  10445. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  10446. <p class="gatha1"> Kumāre upalāletvā, nivāpena yathāruciṃ;</p>
  10447. <p class="gathalast">Sajjhāpesi sadā dhammaṃ, dhammadīpo mahāmati.</p>
  10448. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  10449. <p class="gatha1"> Dhammadīpañca so katvā, kuñjarasekhareni sā;</p>
  10450. <p class="gathalast">Dhammāvāsāne vācesi, puramhi purisuttamo.</p>
  10451. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  10452. <p class="gatha1"> Bandhāpesi kadambañca, nadiṃpabbatamajjhato;</p>
  10453. <p class="gathalast">Pattapasāṇavāpiñca, dhanavāpiṃ garitaraṃ.</p>
  10454. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  10455. <p class="gatha1"> Gaṇhāpesi sadīghāyu-hetu kammanti sādaro;</p>
  10456. <p class="gathalast">Likhāpesi ca saddhammaṃ, vatthupūjañca kārayi.</p>
  10457. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  10458. <p class="gatha1"> Lokaṃ <a name="M0.0263"></a> so anukampitvā, mātāputtaṃva orasaṃ;</p>
  10459. <p class="gathalast">Datvā bhutvā yathākāmaṃ, vasse vīsatime mari.</p>
  10460. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  10461. <p class="gatha1"> Mahesī tassa ghātetvā, visayogena ñātake;</p>
  10462. <p class="gathalast">Puttaṃ rajje’bhisiñcitvā, sayaṃ rajjaṃ vicārayi.</p>
  10463. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  10464. <p class="gatha1"> Tathābhisitto so kitti-sirimegho narādhipo;</p>
  10465. <p class="gathalast">Tipupattehi chādesi, dumindadharamādito.</p>
  10466. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  10467. <p class="gatha1"> Kapaṇaddhivaṇibbānaṃ, mahādānaṃ pavattayi;</p>
  10468. <p class="gathalast">Maggapālo tathākāro, ahu sabbopabhogiyo.</p>
  10469. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  10470. <p class="gatha1"> Mahesī sā sadā āsi, padhānā sabbakammasu;</p>
  10471. <p class="gathalast">Rajjaṃ tassā’si teneva, heṭṭhupariyavattikaṃ.</p>
  10472. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  10473. <p class="gatha1"> Rājāpādā mahāmaccā’-hesuṃ lañcaparāyanā;</p>
  10474. <p class="gathalast">Dubbale ca viheṭhesuṃ, balī jānapadā narā.</p>
  10475. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  10476. <p class="gatha1"> Silākāḷassa kālamhi, gāme saṅgillanāmake;</p>
  10477. <p class="gathalast">Bhayavasīvhayo poso, ahu moriyavaṃsajo.</p>
  10478. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  10479. <p class="gatha1"> Ahosi putto sīvassa, aggabodhi sanāmako;</p>
  10480. <p class="gathalast">Bhāgineyyopi tassāsi, mahānāgoti vissuto.</p>
  10481. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  10482. <p class="gatha1"> Bhāgineyo mahānāgo, aggabodhi ca sundaro;</p>
  10483. <p class="gathalast">Uḷārajjhāsayattā so, mahānāgo mahabbalo.</p>
  10484. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  10485. <p class="gatha1"> Hitvā kassakakammāni, corakammamakā vane;</p>
  10486. <p class="gathalast">Godhaṃ laddhāna pesesi, mātulāniya santikaṃ.</p>
  10487. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  10488. <p class="gatha1"> Godhaṃ disvā’vasā ñatvā, dhaññapacchimapesayi;</p>
  10489. <p class="gathalast">Kammārassā’pi pesesi, sasaṃ sopi tathevakā.</p>
  10490. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  10491. <p class="gatha1"> Bījaṃ bhaginī māyāci, bījagāhañca tassa sā;</p>
  10492. <p class="gathalast">Dāsañca ñatvā pesesi, annapānādinā raho.</p>
  10493. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  10494. <p class="gatha1"> Tadā dubbhikkhakālamhi, eko mantadharo naro;</p>
  10495. <p class="gathalast">Bhikkhālābhāya saddhehi, bhikkhuvesena bhikkhati.</p>
  10496. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  10497. <p class="gatha1"> Taṃ gāmaṃ pavisitvā so, aladdhā kiñci bhojanaṃ;</p>
  10498. <p class="gathalast">Abhibhūto jighacchāya, kampamāno nigacchati.</p>
  10499. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  10500. <p class="gatha1"> Taṃ disvā karuṇāyanto, mahānāgo mahādayo;</p>
  10501. <p class="gathalast">Pattamādāya gāmanta-māhiṇḍitvāpi sabbaso.</p>
  10502. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  10503. <p class="gatha1"> Yāgumattampi <a name="M0.0264"></a> nālattha, tato uttarasāṭakaṃ;</p>
  10504. <p class="gathalast">Datvā āhari āhāraṃ, so taṃ bhutvā pasīdiya.</p>
  10505. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  10506. <p class="gatha1"> Rajjārahamimaṃ dīpe, karissāmīti cintiya;</p>
  10507. <p class="gathalast">Tamādāya khaṇenā’gā, gokaṇṇakamahaṇṇavaṃ.</p>
  10508. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  10509. <p class="gatha1"> Atha tattha nisīditvā, sañjapanto yathāvidhiṃma;</p>
  10510. <p class="gathalast">Mantonā’nesi nāgindaṃ, phussapuṇṇamarattiyaṃ.</p>
  10511. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  10512. <p class="gatha1"> Mahānāgaṃ phusāhīti, mahānāgaṃ niyojayi;</p>
  10513. <p class="gathalast">So bhīto purime yāme, āgataṃ taṃ na sambhusī.</p>
  10514. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  10515. <p class="gatha1"> Tathā majjhimayāmepi, pacchime pana naṅgale;</p>
  10516. <p class="gathalast">Gahetvā khipi tīheva, aṅgulīhi sataṃ chupi.</p>
  10517. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  10518. <p class="gatha1"> So taṃ byākāsi taṃ ditvā, sabalaṃ me parissamaṃ;</p>
  10519. <p class="gathalast">Tīhi rājūhi yujjhitvā, catutthaṃ tvaṃ nighātiya.</p>
  10520. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  10521. <p class="gatha1"> Vuḍḍho tīṇeva vassāni, rājā hutvā na jīvasi;</p>
  10522. <p class="gathalast">Tathā hessanti rājāno, tayo te vaṃsajā narā.</p>
  10523. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  10524. <p class="gatha1"> Gantvā sevassu rājānaṃ, pacchā passasi mekhalaṃ;</p>
  10525. <p class="gathalast">Iti vatvāna pesesi, sopi gantvā narissaraṃ.</p>
  10526. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  10527. <p class="gatha1"> Passitvā tamupaṭṭhāsi, rājā rohaṇakammikaṃ;</p>
  10528. <p class="gathalast">Taṃ akāsi taduṭṭhānaṃ, bhaṇḍamāhari so bahuṃ.</p>
  10529. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  10530. <p class="gatha1"> Rājā tasmiṃ pasīditvā, andhasenāpativhayaṃ;</p>
  10531. <p class="gathalast">Datvā ṭhānantaraṃ tassa, gantuṃ tattheva yojayi.</p>
  10532. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  10533. <p class="gatha1"> Bhayasīvassa puttañca, bhāgineyyañca attano;</p>
  10534. <p class="gathalast">Ādāya gantvā taṃ desaṃ, parivattesi sabbaso.</p>
  10535. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  10536. <p class="gatha1"> Paccekabhogaṃ katvāna, rohaṇaṃ tattha so vasaṃ;</p>
  10537. <p class="gathalast">Dāṭhappabhūtinā kātuṃ, yuddhaṃgantvā mahabbalo.</p>
  10538. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  10539. <p class="gatha1"> Moggallānabhayā gantvā, rohaṇañca tahiṃ vasī;</p>
  10540. <p class="gathalast">Sutvā kittisirīmeghavaṇṇa-rañño rajje samañjasaṃ.</p>
  10541. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  10542. <p class="gatha1"> Rajjaṃ gahetuṃ kāloti, sīghaṃ āgamma rohaṇā;</p>
  10543. <p class="gathalast">Ekūnavise divase, mārayitvā mahīpatiṃ.</p>
  10544. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  10545. <p class="gatha1"> Sayaṃ hutvā mahīpālo, desaṃ katvā yathā pure;</p>
  10546. <p class="gathalast">Bhāgineyyassa pāhesi, paṇṇamāgacchatūti so.</p>
  10547. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  10548. <p class="gatha1"> Āgacchanto <a name="M0.0265"></a> nimittena, nivattitvā marittha so;</p>
  10549. <p class="gathalast">Tato mātulaputtaṃ’kā, uparajjaṃ kataññuko.</p>
  10550. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  10551. <p class="gatha1"> Ālavālaṃ dumindassa, katvā hemamayaṃ gharaṃ;</p>
  10552. <p class="gathalast">Chādāpesi munindassa, paṭimāyo ca sandahi.</p>
  10553. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  10554. <p class="gatha1"> Mahācetittaye kāsi, sudhākammañca cumbaṭaṃ;</p>
  10555. <p class="gathalast">Hatthivediñca kāretvā, cittakammamakārayi.</p>
  10556. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  10557. <p class="gatha1"> Pesakārakagāmaṃ so, jambelavhayamuttare;</p>
  10558. <p class="gathalast">Mahāvihārecābandhi, gāmaṃ tintiṇikavhayaṃ.</p>
  10559. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  10560. <p class="gatha1"> Uddhagāmamhi vasabha-gāmaṃ jetavanassa’dā;</p>
  10561. <p class="gathalast">Vatthadānaṃ nikāyesu, tīsu ceva pavattayi.</p>
  10562. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  10563. <p class="gatha1"> Khettānaṃ hisataṃ datvā, vihāre jetanāmake;</p>
  10564. <p class="gathalast">Yāguṃ tattha pavattesi, bhikkhūnaṃ sabbakālikaṃ.</p>
  10565. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  10566. <p class="gatha1"> Sahassa dūratissavhā, khettaṃ datvā tapassinaṃ;</p>
  10567. <p class="gathalast">Mahāvihāravāsīnaṃ, yāguṃ niccaṃ pavattayi.</p>
  10568. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  10569. <p class="gatha1"> Ciramātikavārañca, tattheva’dā guṇe rato;</p>
  10570. <p class="gathalast">Mayūrapariveṇe ca, navakammamakārayi.</p>
  10571. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  10572. <p class="gatha1"> Kāsikhaṇḍe mahādeva-rattakuravanāmake;</p>
  10573. <p class="gathalast">Vihāre anurārāmaṃ, jiṇṇañca paṭisaṅkharī.</p>
  10574. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  10575. <p class="gatha1"> Kamaṃ sovaggikaṃ katvā, evamādiṃ narissaro;</p>
  10576. <p class="gathalast">Agamā tīhi vassehi, devarājasahabyataṃ.</p>
  10577. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  10578. <p class="gatha1"> Aṭṭhete kuṭṭhacittā’parimitavibhavā rājarājenarūpā;</p>
  10579. <p class="gatha2">Rājāno rājamānā narakarituragāsūrasenārathehi;</p>
  10580. <p class="gatha3">Ante hitvā’khilaṃ taṃ vigataparijanā’ḷāhanaṃ saṅkhatāsuṃ;</p>
  10581. <p class="gathalast">Sappañño taṃ saranto bhavatu bhavasukhaṃ vantukāmo hitesī.</p>
  10582. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  10583. <p class="centered">Aṭṭharājako nāma</p>
  10584. <p class="centered">Cattālīsatimo paricchedo.</p>
  10585. <p class="chapter">Ekacattālīsatima pariccheda</p>
  10586. <p class="subhead">Dvirājako</p>
  10587. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  10588. <p class="gatha1"> Mahānāganarindassa<a name="M0.0266"></a>, bhāgineyyo subhāgiyo;</p>
  10589. <p class="gathalast">So aggabodhirājāsi, aggabodhigatāsayo.</p>
  10590. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  10591. <p class="gatha1"> Tejena bāhuṃ sommena, candaṃ sampuṇṇamaṇḍalaṃ;</p>
  10592. <p class="gathalast">Sumerumacalantena, gambhirena mahodadhiṃ.</p>
  10593. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  10594. <p class="gatha1"> Vasundharā pakampena, mārutaṃ sampavuttiyā;</p>
  10595. <p class="gathalast">Buddhiyāmaramantāraṃ, suddhiyā saradambaraṃ.</p>
  10596. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  10597. <p class="gatha1"> Kāmabhogena devinda, matthena ca narissaraṃ;</p>
  10598. <p class="gathalast">Dhammena suddhavāseṭṭhaṃ, vikkamena migādhipaṃ.</p>
  10599. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  10600. <p class="gatha1"> Rājadhammehi rajjehi, cakkavattinarissaraṃ;</p>
  10601. <p class="gathalast">Vessantarañca dānena, anugantvā jane suto.</p>
  10602. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  10603. <p class="gatha1"> Mātulaṃ uparājavhe, bhātaraṃ yuvarājake;</p>
  10604. <p class="gathalast">Bhāgineyyañca malaya-rājaṭhāne ṭhapesi so.</p>
  10605. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  10606. <p class="gatha1"> Ṭhānantare yathāyogaṃ-seṭṭhāmacce ṭhapesi ca;</p>
  10607. <p class="gathalast">Janaṃ saṅgahavatthūhī, rājadhammehi caggahi.</p>
  10608. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  10609. <p class="gatha1"> Desaṃ sayoggaṃ pādāsi, yuvarājassa dakkhiṇaṃ;</p>
  10610. <p class="gathalast">Vasaṃ tattha sirīvaḍḍha-mānavāpiṃ sagāhayi.</p>
  10611. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  10612. <p class="gatha1"> Katvā girivihārañca, saṅghikaṃ tassa dāpayi;</p>
  10613. <p class="gathalast">Khettānaṃ dvisataṃ saṅgha-bhogatthāya mahāmati.</p>
  10614. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  10615. <p class="gatha1"> Adā malayarājassa, dāṭhānāmaṃ sadhītaraṃ;</p>
  10616. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ sīrisaṅgha-bodhināmañca kārayi.</p>
  10617. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  10618. <p class="gatha1"> Mahāsivassa kāresi, pariveṇaṃ sanāmakaṃ;</p>
  10619. <p class="gathalast">Parivāro’pi tassāsi, evaṃ puññaparāyano.</p>
  10620. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  10621. <p class="gatha1"> Katvā sādhupacārena, porāṇaṃ saṅgahaṃ vidhiṃ;</p>
  10622. <p class="gathalast">Antarāyaṃ visodhetuṃ, jiṇṇañca paṭisaṅkhari.</p>
  10623. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  10624. <p class="gatha1"> Kavayo <a name="M0.0267"></a> tassa rajjamhi, sīhaḷāya niruttiyā;</p>
  10625. <p class="gathalast">Kāveyye bahuke’kāsuṃ, vicitranayāsālino.</p>
  10626. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  10627. <p class="gatha1"> Vihāre dakkhiṇe kāsi, pāsādaṃ sumanoharaṃ;</p>
  10628. <p class="gathalast">Akā navahi vassehi, dipe kaṇṭakasodhanaṃ.</p>
  10629. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  10630. <p class="gatha1"> Kurundanāmaṃ kāretvā, vihāraṃ sabbasaṅghikaṃ;</p>
  10631. <p class="gathalast">Vāpiṃ tannāmakaṃ nāḷi-kerārāmaṃ tiyojanaṃ.</p>
  10632. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  10633. <p class="gatha1"> Mahāsivavhaye ceva, sassaṃ kārayituṃ adā;</p>
  10634. <p class="gathalast">Lābhasakkārasammāna-mārāmikasataṃ tadā.</p>
  10635. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  10636. <p class="gatha1"> Vihāraṃ taṃ samīpamhi, katvā ambilapassavaṃ;</p>
  10637. <p class="gathalast">Gāmaṃ tannāmakaṃ cādā, theriyānaṃ tapassīnaṃ.</p>
  10638. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  10639. <p class="gatha1"> Uttaravallivihārassa, ratanaṃ dīghavaṇṇitaṃ;</p>
  10640. <p class="gathalast">Datvā gāmaṃ patiṭṭhesi, satthubimbaṃ silāmayaṃ.</p>
  10641. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  10642. <p class="gatha1"> Keḷivāte ca kāresi, sumanaṃ nāma pabbataṃ;</p>
  10643. <p class="gathalast">Mahātelavaṭaṃbodhi-ghare pāsāṇavedikaṃ.</p>
  10644. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  10645. <p class="gatha1"> Kāretvā lohapāsādaṃ, pāsādamahane adā;</p>
  10646. <p class="gathalast">Chattiṃsānaṃ sahassānaṃ, bhikkhūnaṃ so ticīvaraṃ.</p>
  10647. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  10648. <p class="gatha1"> Gāmaṃ datvā niyojesi, ārakkhaṃ dhītu nāmakaṃ;</p>
  10649. <p class="gathalast">Hatthikucchivihārepi, pāsādaṃ kāsi buddhimā.</p>
  10650. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  10651. <p class="gatha1"> Dāṭhā sivassa ṭhatvāna, ovāde sādhu bhikkhuno;</p>
  10652. <p class="gathalast">Samācaranto dhammena, sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi.</p>
  10653. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  10654. <p class="gatha1"> Mūgasenāpatiṃ cākā, vihāraṃ so visālakaṃ;</p>
  10655. <p class="gathalast">Gāmaṃ lajjikametassa, dāsa bhogāya’dāsi ca.</p>
  10656. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  10657. <p class="gatha1"> Mahānāgassa puññatthaṃ, rañño taṃnāmakaṃ akā;</p>
  10658. <p class="gathalast">Mahātherassa tañcā’dā, rājā tepiṭakassa so.</p>
  10659. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  10660. <p class="gatha1"> Attano sadisānañca, yogīnaṃ vigatālayo;</p>
  10661. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ catusaṭṭhīnaṃ, vihāraṃ taṃ tadā adā.</p>
  10662. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  10663. <p class="gatha1"> Katvā tasseva mahā-pariveṇanivāsino;</p>
  10664. <p class="gathalast">Bhinnorudīpaṃ datvāna, vaṭṭakākārapiṭṭhito.</p>
  10665. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  10666. <p class="gatha1"> Dakkhiṇagīridaḷhavhe, mahānāge ca pabbate;</p>
  10667. <p class="gathalast">Kāḷavāpādike cā’kā, vihāre posathālaye.</p>
  10668. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  10669. <p class="gatha1"> Vihāre <a name="M0.0268"></a> abhaye’kāsi, mahāpokkharaṇiṃ tathā;</p>
  10670. <p class="gathalast">Cetiyapabbate cākā, nāgasoṇḍiṃ thirodikaṃ.</p>
  10671. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  10672. <p class="gatha1"> Mahindataṭavāviñca, kārāpetvāna sādhukaṃ;</p>
  10673. <p class="gathalast">Etissā mariyādāya, theraṃ netuṃ niyojayi.</p>
  10674. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  10675. <p class="gatha1"> Mahāmahinda theramhi, taṃṭhānasamupāgato;</p>
  10676. <p class="gathalast">Taracchā eva netunti, katikañceva kārayi.</p>
  10677. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  10678. <p class="gatha1"> Chattaṃ soṇṇañca kāresi, nikāyesupi tīsu so;</p>
  10679. <p class="gathalast">Sattāṭṭhanava vāresu, mahaggharatanehi ca.</p>
  10680. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  10681. <p class="gatha1"> Mahātūpe catubbīsa-bhāraṃ chattaṃ suvaṇṇayaṃ;</p>
  10682. <p class="gathalast">Tattha tattha ca pūjesi, mahagghaṃ ratanuttamaṃ.</p>
  10683. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  10684. <p class="gatha1"> Dāṭhādhātugharaṃ katvā, vicitraratanujjalaṃ;</p>
  10685. <p class="gathalast">Kāsi hemakaraṇḍañca, lohanāvañca pāḷiyaṃ.</p>
  10686. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  10687. <p class="gatha1"> Maṇimekhalanāmañca, bandhāpesi sabandhanaṃ;</p>
  10688. <p class="gathalast">Mahāmātiñca gaṇhesi, maṇihīrakavāpiyaṃ.</p>
  10689. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  10690. <p class="gatha1"> Tadā eko mahāthero, jotipālakanāmako;</p>
  10691. <p class="gathalast">Parājesi vivādena, dīpe vetullavādino.</p>
  10692. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  10693. <p class="gatha1"> Dāṭhāpabhutināmo’tha, ādipādo’tilajjito;</p>
  10694. <p class="gathalast">Hatthamukkhippi taṃ hantuṃ, gaṇḍo sañjāyi taṃkhaṇe.</p>
  10695. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  10696. <p class="gatha1"> Rājā tasmiṃ pasīditvā, vihāreyeva vāsayi;</p>
  10697. <p class="gathalast">Mānena taṃ anāgamma, dāṭhāpabhūmato kira.</p>
  10698. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  10699. <p class="gatha1"> Datvā mahādipādattaṃ, bhāgineyyaggabodhino;</p>
  10700. <p class="gathalast">Rakkhituṃ taṃ niyojesi, theraṃ sopi tamācari.</p>
  10701. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  10702. <p class="gatha1"> Nīlagehaparicchedaṃ, katvā tasseva so adā;</p>
  10703. <p class="gathalast">Katvevaṃ bahudhā puññaṃ, catuttiṃse same mato.</p>
  10704. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  10705. <p class="gatha1"> Aggabodhi tato āsi, rājā pubbassa rājino;</p>
  10706. <p class="gathalast">Mahallakattānaṃ khudda-nāmena paridīpayuṃ.</p>
  10707. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  10708. <p class="gatha1"> So dīpaṃ paripālesi, pubbacārittakovido;</p>
  10709. <p class="gathalast">Akāsi ca mahesiṃ so, mātuladhītumattano.</p>
  10710. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  10711. <p class="gatha1"> Saṅghabhaddaṃ asiggāhaṃ, kāsi bandhuṃ mahesiyā;</p>
  10712. <p class="gathalast">Yathārahamadā ceva, ṭhānantaramanālayo.</p>
  10713. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  10714. <p class="gatha1"> Katvā <a name="M0.0269"></a> veḷuvanaṃ rājā, sāgalīnaṃ niyojayī;</p>
  10715. <p class="gathalast">Jamburantaragallañca, kāsi mātikapiṭṭhikaṃ.</p>
  10716. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  10717. <p class="gatha1"> Rañño tasse’va rajjamhi, kāliṅgesu mahīpati;</p>
  10718. <p class="gathalast">Sattānaṃ maraṇaṃ yuddhe, disvā saṃviggamānaso.</p>
  10719. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  10720. <p class="gatha1"> Imaṃ dīpamupāgamma, pabbajjā katanicchayo;</p>
  10721. <p class="gathalast">Jotipālamhi pabbaji, rājā sakkāsi taṃ ciraṃ.</p>
  10722. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  10723. <p class="gatha1"> Padhānaṭhānaṃ tassa’kā, vihāre mattapabbate;</p>
  10724. <p class="gathalast">Tassāmacco mahesī ca, tathevā’gamma pabbajuṃ.</p>
  10725. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  10726. <p class="gatha1"> Rañño mahesī sutvāna, tassa pabbajjamuttamaṃ;</p>
  10727. <p class="gathalast">Sakkaccaṃ tamupaṭṭhāsi, ratanavhañca kārayi.</p>
  10728. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  10729. <p class="gatha1"> Adā rājā amaccassa, pācīnakaṇḍarājiyaṃ;</p>
  10730. <p class="gathalast">Vettavāsavihārañca, so’dā saṅghassa taṃ yati.</p>
  10731. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  10732. <p class="gatha1"> Rājattheremate rājā, socitvā parideviya;</p>
  10733. <p class="gathalast">Padhānaṭhānaṃ kāresi, cūḷagallavihārake.</p>
  10734. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  10735. <p class="gatha1"> Palaṃnagaragañceva, tassa ṭhānañhi kārayi;</p>
  10736. <p class="gathalast">Evaṃ tadatthaṃ puññāni, bahūni’pi mahīpati.</p>
  10737. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  10738. <p class="gatha1"> Jotipālita theramhi, tūpārāmamhi cetiyaṃ;</p>
  10739. <p class="gathalast">Vandamāne pabhijjitvā, bhāgo taṃ purato pati.</p>
  10740. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  10741. <p class="gatha1"> Pakkositvāna rājānaṃ, thero dassesi dukkhito;</p>
  10742. <p class="gathalast">Rājā disvāva saṃviggo, kammaṃ paṭṭhapi taṃkhaṇe.</p>
  10743. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  10744. <p class="gatha1"> Dakkhiṇakkhakadhātuṃ so, lohapāsādakucchiyaṃ;</p>
  10745. <p class="gathalast">Sārakkhaṃ ṭhapayitvāna, rattindivamapūjayi.</p>
  10746. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  10747. <p class="gatha1"> Navakamme cirāyante, thūpārāmamhi devatā;</p>
  10748. <p class="gathalast">Supinaṃ tassa dassesuṃ, rattimārāmikā viya.</p>
  10749. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  10750. <p class="gatha1"> Sace rājā papañceti, kātuṃ dhātugharaṃ mayaṃ;</p>
  10751. <p class="gathalast">Dhātuṃ gahetvā gacchāma, yatthatatthā’ti taṃkhaṇe.</p>
  10752. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  10753. <p class="gatha1"> Rājā pabuddho saṃviggo, na cireneva kārayi;</p>
  10754. <p class="gathalast">Kammaṃ dhātugharesabbaṃ, cittakammādisaññuttaṃ.</p>
  10755. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  10756. <p class="gatha1"> Catasso paṭimāyo ca, pallaṅke ca silāmaye;</p>
  10757. <p class="gathalast">Hemacchattaṃ silādanta-kammaṃ gehamhi sabbaso.</p>
  10758. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  10759. <p class="gatha1"> Mahāmaccādayo’kaṃsu<a name="M0.0270"></a>, karaṇḍānaṃ sataṃ nava;</p>
  10760. <p class="gathalast">Devānaṃpiyatissassa, kammañca nikhilaṃ navaṃ.</p>
  10761. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  10762. <p class="gatha1"> Sabbussāhena kāretvā, mahāpūjaṃ yathārahaṃ;</p>
  10763. <p class="gathalast">Ānetvā lohapāsādā, dhātuṃ sabbādarena so.</p>
  10764. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  10765. <p class="gatha1"> Jotipālaṃ mahātheraṃ, sasaṅghaṃ parivāriya;</p>
  10766. <p class="gathalast">Parihārena vaḍḍhesi, dhātuṃ dhātukaraṇḍake.</p>
  10767. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  10768. <p class="gatha1"> Dhātugehassa pādāsi, laṅkādīpaṃ sahattanā;</p>
  10769. <p class="gathalast">Lābhaggāma-madā tassā, rakkhakānaṃ mahesiyā.</p>
  10770. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  10771. <p class="gatha1"> Nāgadīpamhi gehañca, rājāyatanadhātuyā;</p>
  10772. <p class="gathalast">Uṇṇalomagharañceva, chattamāmalacetiye.</p>
  10773. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  10774. <p class="gatha1"> Tattha gāmaṃ vihārassa, yāgudānāya’dāsi ca;</p>
  10775. <p class="gathalast">Vihārassa’bhayassā’dā, gāmamaṅgaṇasālakaṃ.</p>
  10776. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  10777. <p class="gatha1"> Nāmaṃ katvāna so’kāsi, attano ca mahesiyā;</p>
  10778. <p class="gathalast">Dāṭhaggabodhimāvāsaṃ, vihāre atayuttare.</p>
  10779. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  10780. <p class="gatha1"> Devī kapālanāgaṃ sā, vihāraṃ sādhukāriya;</p>
  10781. <p class="gathalast">Tasse’vādā vihārassa, sampannacatupaccayaṃ.</p>
  10782. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  10783. <p class="gatha1"> Gehaṃ jetavane kāsi, rājā rājatacumbaṭaṃ;</p>
  10784. <p class="gathalast">Udapānaṃ maṇāpesi, sova bodhigharantike.</p>
  10785. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  10786. <p class="gatha1"> Gaṅgātaṭaṃ valāhassaṃ, vāpiṃ giritaṭañcakā;</p>
  10787. <p class="gathalast">Mahāpāḷiṃpi vaḍḍhesi, bhatanāvañca kārayi.</p>
  10788. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  10789. <p class="gatha1"> Bhikkhūnīnaṃ mahesī ca, bhattavaṃsaṃ samādisi;</p>
  10790. <p class="gathalast">Evaṃ puññāni katvā so, divaṃ’gā dasame same.</p>
  10791. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  10792. <p class="gatha1"> Evaṃ puññaratā narādhipatayo sampannabhogā gamuṃ;</p>
  10793. <p class="gatha2">Maccusseva vasaṃ tatohi matimā sammā bhavassīdisaṃ;</p>
  10794. <p class="gatha2">Passanto niyamaṃ vihāya vidhinā sabbaṃ bhave saṅgatiṃ;</p>
  10795. <p class="gathalast">Nibbānābhimukho careyya dhitimā pabbajjamajjhūpago.</p>
  10796. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  10797. <p class="centered">Dvirājako nāma</p>
  10798. <p class="centered">Ekacattālīsatimo paricchedo.</p>
  10799. <p class="chapter">Dvicattālīsatima pariccheda</p>
  10800. <p class="subhead">Cha rājako</p>
  10801. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  10802. <p class="gatha1"> Saṅghatisso <a name="M0.0271"></a> tato āsi, asiggāho mahīpati;</p>
  10803. <p class="gathalast">Sāsanassa ca raṭṭhassa, vuddhikāmo naye rato.</p>
  10804. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  10805. <p class="gatha1"> Ṭhānantaraṃ yathārahaṃ, datvā saṅgaṇhiso janaṃ;</p>
  10806. <p class="gathalast">Tadā khuddakarājassa, moggallāno camūpati.</p>
  10807. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  10808. <p class="gatha1"> Vasanto rohaṇe sutvā, saṅghatissassa rājataṃ;</p>
  10809. <p class="gathalast">Khandhavāraṃ sayuddhatthaṃ, mahāgalle nivesayi.</p>
  10810. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  10811. <p class="gatha1"> Saṅghatisso ca sutvā taṃ, balakāyamapesayi;</p>
  10812. <p class="gathalast">Yujjhituṃ tena tajjesi, moggallāno mahabbalo.</p>
  10813. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  10814. <p class="gatha1"> Tato hatthassamādāya, gantvā rattivihārakaṃ;</p>
  10815. <p class="gathalast">Balaṃ so sannipātento, vāsaṃ tattheva kappayi.</p>
  10816. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  10817. <p class="gatha1"> Rājā sutvā punā’gantvā, kadallādīnivātake;</p>
  10818. <p class="gathalast">Yujjhitvā taṃ palāpetvā, pesetvā balamattano.</p>
  10819. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  10820. <p class="gatha1"> Sayaṃ puramupāgañchi, sopi naṭṭhaṃ savāhiniṃ;</p>
  10821. <p class="gathalast">Puna pākatikaṃ katvā, kareheramupāgami.</p>
  10822. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  10823. <p class="gatha1"> Rañño senāpati puttaṃ, pesetvā corasantikaṃ;</p>
  10824. <p class="gathalast">Yena kenaci lesena, sayaṃ dukkhiva dummano.</p>
  10825. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  10826. <p class="gatha1"> Āturo viya bāḷhaṃ so, hosi mañcaparāyano;</p>
  10827. <p class="gathalast">Rājā sutvā pavattitaṃ, upasaṅkamma taṅkhaṇe.</p>
  10828. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  10829. <p class="gatha1"> Mā tvaṃ soci kumārassa, sammānetvānusāsiya;</p>
  10830. <p class="gathalast">Handa tvaṃ nagaraṃ rakkha, nate sakkā mayā saha.</p>
  10831. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  10832. <p class="gatha1"> Yuddhamaṇḍalamāgantuṃ, gilānattāti yojayi;</p>
  10833. <p class="gathalast">Ubbāsite jane sabbe, vicchinne rājabhojane.</p>
  10834. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  10835. <p class="gatha1"> Mahāpāḷimhi sampakkaṃ, rañño bhojanamāharuṃ;</p>
  10836. <p class="gathalast">Rājā dvisvā’ti nibinno, yāva mando na hessati.</p>
  10837. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  10838. <p class="gatha1"> Ekko <a name="M0.0272"></a> pīti vicintetvā, yuddhāya samāsā’gamā;</p>
  10839. <p class="gathalast">Saddhiṃ puttena āruyha, hatthiṃsannaddhavāhano.</p>
  10840. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  10841. <p class="gatha1"> Thokeneva balenāgā, pācinatissapabbataṃ;</p>
  10842. <p class="gathalast">Evaṃ ubhayato cūḷa-saṅgāme paccupaṭṭhite.</p>
  10843. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  10844. <p class="gatha1"> Senāpatisamittaddu, yuddhamārabhi pacchato;</p>
  10845. <p class="gathalast">Putto disvā narindassa, ghātessāmi imaṃ iti.</p>
  10846. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  10847. <p class="gatha1"> Āha rājā nivāresi, mā te rucci balaṃ idaṃ;</p>
  10848. <p class="gathalast">Neva sakkā’dhivāsetuṃ, atimandaṃ hanissati.</p>
  10849. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  10850. <p class="gatha1"> Duvinnaṃ balakāyānaṃ, rājāmajjhagato ahu;</p>
  10851. <p class="gathalast">Tato senā dvidhā’hosi, corasenāpatīpati.</p>
  10852. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  10853. <p class="gatha1"> Rañño nāgo madhukavha rukkhacchāyaṃ samāvisi;</p>
  10854. <p class="gathalast">Tadā chattaṃ patitassa, sākhamāhacca bhūmiyaṃ.</p>
  10855. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  10856. <p class="gatha1"> Corassa senā taṃ ditvā, haritvā sāmino adā;</p>
  10857. <p class="gathalast">So taṃ ussāpayichattaṃ, ṭhatvāpabbatamuddhani.</p>
  10858. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  10859. <p class="gatha1"> Tadā rājabalaṃ rājā, nunamesoti cintiya;</p>
  10860. <p class="gathalast">Gantvā taṃ parivāresi, rājā āsi tadekako.</p>
  10861. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  10862. <p class="gatha1"> Hatthikkhandhā tadoruyha-puttaṃ’maccañca sohadaṃ;</p>
  10863. <p class="gathalast">Upāvisi samīpamhi, merumajjarakānanaṃ.</p>
  10864. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  10865. <p class="gatha1"> Moggallāno tato laddha-jayo vāhanamādiya;</p>
  10866. <p class="gathalast">Senāpatiṃca mittadduṃ, tassa puttañca pāpinaṃ.</p>
  10867. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  10868. <p class="gatha1"> Upāgamma puraṃ rājā, āsī laṅkā talādhipo;</p>
  10869. <p class="gathalast">Tato cintesi jīvante, sattumhi na sukhaṃ iti.</p>
  10870. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  10871. <p class="gatha1"> So sutvā pubbarājassa, putto etthāti kujjhiya;</p>
  10872. <p class="gathalast">Āṇāpesi ca tassā’su, hatthapādāni chindituṃ.</p>
  10873. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  10874. <p class="gatha1"> Upakkami tadā raññā, āṇatto puriso khaṇe;</p>
  10875. <p class="gathalast">Chindituṃ hatthapādaṃ so, kumāro rodi dummano.</p>
  10876. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  10877. <p class="gatha1"> Pūvakhādakahatthaṃ me, chindeyyaṃ ce tadā ahaṃ;</p>
  10878. <p class="gathalast">Khādisaṃ tena pūveti, haṃ sutvā rājakammiko.</p>
  10879. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  10880. <p class="gatha1"> Roditvā paridevitvā, rājāṇāya dukhaddito;</p>
  10881. <p class="gathalast">Vāmaṃ hatthañca pādañca, tassa chindi narādhamo.</p>
  10882. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  10883. <p class="gatha1"> Jeṭṭhatisso <a name="M0.0273"></a> palāyitvā, rañño putto’paro agā;</p>
  10884. <p class="gathalast">Aññato malayaṃ desaṃ, merukandaranāmakaṃ.</p>
  10885. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  10886. <p class="gatha1"> Rājā’tha sasutā’macco, gantvā veḷuvanaṃ raho;</p>
  10887. <p class="gathalast">Codito tattha bhikkhūhi, kāsāvāni samādiyi.</p>
  10888. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  10889. <p class="gatha1"> Bhikkhuvesaṃ gahetvāna, rohaṇaṃ gantumānaso;</p>
  10890. <p class="gathalast">Maṇihīraṃ samāgañchi, tatraṭhā rājasevakā.</p>
  10891. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  10892. <p class="gatha1"> Sañjānitvā tayopete, tesaṃ pādevarujjhiya;</p>
  10893. <p class="gathalast">Sāsanaṃ tassa pesesuṃ, rājā sutvā visesato.</p>
  10894. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  10895. <p class="gatha1"> Tuṭṭho āṇāpayi gantvā, sīghamādāya tejane;</p>
  10896. <p class="gathalast">Tato sīhagiriṃnetvā, tissaṅkaṃ nirupaddavaṃ.</p>
  10897. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  10898. <p class="gatha1"> Sīsaṃ gaṇhatha tattheva, rañño ca tanayassa ca;</p>
  10899. <p class="gathalast">Amaccaṃ pana jīvanta-māneyyātha mama’ntikaṃ.</p>
  10900. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  10901. <p class="gatha1"> Manussā evamāṇattā, te gahetvā tayojane;</p>
  10902. <p class="gathalast">Netvā sīhagiriṃkātuṃ, yathāvuttamupakkamuṃ.</p>
  10903. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  10904. <p class="gatha1"> Tato rājasuto āha, purise kammakārake;</p>
  10905. <p class="gathalast">Sīsaṃ me paṭhamaṃ chetvā, detha mayhaṃ sukhaṃ iti.</p>
  10906. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  10907. <p class="gatha1"> Rājaposā tathā’kāsuṃ, pacchāchindiṃsu rājino;</p>
  10908. <p class="gathalast">Sīsaṃ passatha bālānaṃ, kammaṃ kammavidūjanā.</p>
  10909. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  10910. <p class="gatha1"> Evaṃ aniccā bhogāhi, adhuvā asayaṃvasī;</p>
  10911. <p class="gathalast">Tattha laggā kathaṃ niccaṃ, sukhaṃ bho na gavesatha.</p>
  10912. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  10913. <p class="gatha1"> Rañño sāsanamāhaṃsu, amaccassa hitesino;</p>
  10914. <p class="gathalast">Taṃ sutvāna hasitvāna, idaṃ vacanamabravi.</p>
  10915. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  10916. <p class="gatha1"> Chinnasīso mayā diṭṭho, mayi jīvati sāmiko;</p>
  10917. <p class="gathalast">Ṭhapetvā hampi sevāmi, aho aññañhi sāmikaṃ.</p>
  10918. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  10919. <p class="gatha1"> Idha taṃ mārayitvāna, chāyaṃ tassa harissatha;</p>
  10920. <p class="gathalast">Aho aññāṇakā tumhe, maññe ummattakā iti.</p>
  10921. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  10922. <p class="gatha1"> Iti vatvāna so pāde, gahetvā sāmino sayi;</p>
  10923. <p class="gathalast">Tassa te haraṇopāyaṃ, apassantā yathā tathā.</p>
  10924. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  10925. <p class="gatha1"> Tassāpi sīsaṃ chetvāna, maccā ādāya tīṇi’pi;</p>
  10926. <p class="gathalast">Rañño dassetumāhacca, rājā tusittha nibbhayo.</p>
  10927. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  10928. <p class="gatha1"> Duṭṭhasenā <a name="M0.0274"></a> patissā’dā, tato malayarājataṃ;</p>
  10929. <p class="gathalast">Asiggāhakaṭhānamhi, tassa puttaṃ ṭhapesi ca.</p>
  10930. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  10931. <p class="gatha1"> Thūpattayampi chādesi, vatthehi ahatehi so;</p>
  10932. <p class="gathalast">Tathā laṅkātale sabbe, thūpekāsi mahussavaṃ.</p>
  10933. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  10934. <p class="gatha1"> Kesadhātuñca nāthassa, dāṭhādhātuṃ tatheva ca;</p>
  10935. <p class="gathalast">Mahābodhiṃ sasakkaccaṃ, mahāpūjāya sakkari.</p>
  10936. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  10937. <p class="gatha1"> Sabbaṃ vesākhapūjādiṃ, cārittaṃnugataṃ akā;</p>
  10938. <p class="gathalast">Dhammakammena sodhesi, sabbaṃ sugatasāsanaṃ.</p>
  10939. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  10940. <p class="gatha1"> Piṭakānañca sajjhāyaṃ, mahāpūjāya kārayi;</p>
  10941. <p class="gathalast">Lābhaṃ datvā tirekena, pūjayittha bahussute.</p>
  10942. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  10943. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ dīpavāsīnaṃ, sabbesaṃ cīvaraṃ agā;</p>
  10944. <p class="gathalast">Āvāsesu ca sabbesu, kathinaṃ attharāpayi.</p>
  10945. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  10946. <p class="gatha1"> Paṭimāyo ca kāresi, jiṇṇañca paṭisaṅkhari;</p>
  10947. <p class="gathalast">Loṇakkhettañca pādāsi, saṅghassa tisatādhikaṃ.</p>
  10948. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  10949. <p class="gatha1"> Kārapiṭṭhimhi kāresi, moggallāna vihārakaṃ;</p>
  10950. <p class="gathalast">Vihārā piṭṭhigāmañca, sagāmaṃ vaṭagāmakaṃ.</p>
  10951. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  10952. <p class="gatha1"> Tathā cetiyagehañca’-kāsi rakkhavihārake;</p>
  10953. <p class="gathalast">Vihāraṃ naṃ bahunnaṃ so, bhogagāme bahū adā.</p>
  10954. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  10955. <p class="gatha1"> Evaṃ puññānī so’kāsi, appameyyāni bhūmipo;</p>
  10956. <p class="gathalast">Sampattīnamanicattaṃ, saranto pubbarājino.</p>
  10957. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  10958. <p class="gatha1"> Tadā kenaci dosena, kuddhomalayarājino;</p>
  10959. <p class="gathalast">Saritvā pubbarājassa, kataṃ tena virūpakaṃ.</p>
  10960. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  10961. <p class="gatha1"> Upāyena gahetvāna, hatthapādañca chedayi;</p>
  10962. <p class="gathalast">Taṃ sutvā so asiggāho, saputto rohaṇaṃgato.</p>
  10963. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  10964. <p class="gatha1"> Vasanto tattha so katvā, hatthe janapadaṃ lahuṃ;</p>
  10965. <p class="gathalast">Jeṭṭhasissamupagañchi, nilīnaṃ malaye ṭhitaṃ.</p>
  10966. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  10967. <p class="gatha1"> Saddhiṃ tenasaghātento, raṭṭhaṃ janapadaṃ khaṇe;</p>
  10968. <p class="gathalast">Doḷapabbatamāgamma, khandhāvāraṃ nivesayi.</p>
  10969. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  10970. <p class="gatha1"> Rājā sutvāna taṃ sabbaṃ, sannaddhabalavāhano;</p>
  10971. <p class="gathalast">Khandhāvāraṃ nivesesi, gantvā tasseva santikaṃ.</p>
  10972. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  10973. <p class="gatha1"> Tadā <a name="M0.0275"></a> pajjararogena, manussārājino bahū;</p>
  10974. <p class="gathalast">Upaddutā matā āsuṃ, taṃ sutvā so asiggaho.</p>
  10975. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  10976. <p class="gatha1"> Yuddhamārabhivegena, rañño senātidubbalā;</p>
  10977. <p class="gathalast">Pabhijjitvā palāyittha, rājāpacchā palāyi so.</p>
  10978. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  10979. <p class="gatha1"> Disvā ekākinaṃ yantaṃ, sīhapabbatasantike;</p>
  10980. <p class="gathalast">Asiggāho mahārājaṃ, mārayittha saparisaṃ.</p>
  10981. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  10982. <p class="gatha1"> Ohīnaṃ pacchato jeṭṭha-tissampi pana mārituṃ;</p>
  10983. <p class="gathalast">Sāsanaṃ tassa pesesi, ehi rājā bhavāhīti.</p>
  10984. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  10985. <p class="gatha1"> So taññatvā palāyitvā, nivatto malayaṃ agā;</p>
  10986. <p class="gathalast">Kathañhi laddhaṃ kicchena, rajjaṃso deti me iti.</p>
  10987. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  10988. <p class="gatha1"> Evaṃ kho dallanāmaṃ so, moggallānaṃ narissaraṃ;</p>
  10989. <p class="gathalast">Māretvā chahi vassehi, sampattabalavāhano.</p>
  10990. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  10991. <p class="gatha1"> Athā’gantvā asiggāho, anurādhapuraṃ varaṃ;</p>
  10992. <p class="gathalast">Rājā hutvā pavattesi, āṇācakkaṃ mahītale.</p>
  10993. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  10994. <p class="gatha1"> Sa silāmeghavaṇṇavho, saṅghaṃ bodhiñca vandiya;</p>
  10995. <p class="gathalast">Thūpattayañca sakkāsi, mahāpāḷiñca vaḍḍhayi.</p>
  10996. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  10997. <p class="gatha1"> Pāyāsaṃ’dāsi saṅghassa, sappiphāṇitasaṅkhataṃ;</p>
  10998. <p class="gathalast">Chātake atikicchamhi, parissāvanameva ca.</p>
  10999. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  11000. <p class="gatha1"> Sabbadānena saṅgaṇhī, kapaṇaddhivaṇibbake;</p>
  11001. <p class="gathalast">Pūvamūladhanaṃcā’dā, kumārānaṃ mahādayo.</p>
  11002. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  11003. <p class="gatha1"> Vihāre abhaye buddhaṃ, pūjayittha sīlāmayaṃ;</p>
  11004. <p class="gathalast">Jiṇṇañca gehaṃ tassā’kā, nānāratanacittikaṃ.</p>
  11005. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  11006. <p class="gatha1"> Kolavāpiñca datvāna, ārakkhatthaṃ jinassa so;</p>
  11007. <p class="gathalast">Pūjaṃ sabbopahārehi, sabbakālaṃ pavattayi.</p>
  11008. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  11009. <p class="gatha1"> Evaṃ tasmiṃ mahīpāle, vasante puññabhājane;</p>
  11010. <p class="gathalast">Nāyako sirināgavho, jeṭṭhatissassa mātulo.</p>
  11011. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  11012. <p class="gatha1"> Gantvāna paratīraṃ so, ādāya damiḷe bahū;</p>
  11013. <p class="gathalast">Āgantvā uttaraṃ desaṃ, gaṇhituṃ tamupakkami.</p>
  11014. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  11015. <p class="gatha1"> Rājāpi sutvā taṃ gantvā, yujjhitvā rājamittake;</p>
  11016. <p class="gathalast">Gāme hantvāna taṃ tena, damiḷe saddhimāgate.</p>
  11017. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  11018. <p class="gatha1"> Hatasese <a name="M0.0276"></a> gahetvāna, katvā paribhavaṃ bahuṃ;</p>
  11019. <p class="gathalast">Adāsi dāse katvāna, vihāresu tahiṃ tahiṃ.</p>
  11020. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  11021. <p class="gatha1"> Evaṃsampattavijaye, puramāgammabhūmipe;</p>
  11022. <p class="gathalast">Sabbaṃ raṭṭhaṃ visodhetvā, vasante akuto bhaye.</p>
  11023. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  11024. <p class="gatha1"> Bhikkhubodhī sanāmo’tha, vihāre abhayuttare;</p>
  11025. <p class="gathalast">Dussīle bahule disvā, pabbajjāya navopi so.</p>
  11026. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  11027. <p class="gatha1"> Rājānamupasaṅkamma, dhammakammamayācatha;</p>
  11028. <p class="gathalast">Rājā te neva kāresi, dhammakammaṃ vihārake.</p>
  11029. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  11030. <p class="gatha1"> Dussīlā nihaṭā tena, sabbe mantiya ekato;</p>
  11031. <p class="gathalast">Raho taṃ mārayitvāna, taṃ kammaṃ paṭibāhayyuṃ.</p>
  11032. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  11033. <p class="gatha1"> Rājā sutvā tadā kuddho, sabbegaṇhiya ekato;</p>
  11034. <p class="gathalast">Akā pokkharaṇī pāle, chinnahatthe sabandhane.</p>
  11035. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  11036. <p class="gatha1"> Aññe tattha sataṃ bhikkhū, jambudīpe khipāpayi;</p>
  11037. <p class="gathalast">Saranto tassa ussāhaṃ, parisodhesi sāsanaṃ.</p>
  11038. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  11039. <p class="gatha1"> Bhikkhū theriyavāde so, kātuṃ tehi uposathaṃ;</p>
  11040. <p class="gathalast">Ārādhetvā paṭikkhitto, pakuppitvā anādaro.</p>
  11041. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  11042. <p class="gatha1"> Akkositvā ca bhāsitvā, vācāhi pharusāhi so;</p>
  11043. <p class="gathalast">Bhikkhū te akkhamāpetvā, dakkhiṇaṃ desamajjhagā.</p>
  11044. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  11045. <p class="gatha1"> Tassa so mahatā phuṭṭho, rogena marisajjukaṃ;</p>
  11046. <p class="gathalast">Evaṃ navahi vassehi, pariccaji mahītalaṃ.</p>
  11047. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  11048. <p class="gatha1"> Tassa putto tato agga-bodhi nāmo kumārako;</p>
  11049. <p class="gathalast">Āsi rājāsirisaṅgha-bodhināmena visuto.</p>
  11050. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  11051. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭhaṃ bhātaraṃ māṇaṃ, oparajje’bhisañciya;</p>
  11052. <p class="gathalast">Tassā’dā dakkhiṇaṃ desaṃ, sayoggabalavāhanaṃ.</p>
  11053. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  11054. <p class="gatha1"> Rājā so pubbarājūnaṃ, pavattaṃ na vināsiya;</p>
  11055. <p class="gathalast">Raṭṭhaṃ dhammena pālesi, saṅghañca bahumānayi.</p>
  11056. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  11057. <p class="gatha1"> Jeṭṭhatisso’tha taṃ sabbaṃ, suṇitvā malaye ṭhito;</p>
  11058. <p class="gathalast">Ariṭṭhaṃ girimāgamma, saṅgahesi mahājanaṃ.</p>
  11059. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  11060. <p class="gatha1"> Katvā hatthagate pubba-dakkhiṇe susamānase;</p>
  11061. <p class="gathalast">Kamena puramāgantu-mārabhittha mahābalo.</p>
  11062. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  11063. <p class="gatha1"> Dāṭhāsiva <a name="M0.0277"></a> mamaccañca, gahetuṃ pacchimaṃ disaṃ;</p>
  11064. <p class="gathalast">Pesayitvā sayaṃ gāme, vasittha siripiṭṭhike.</p>
  11065. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  11066. <p class="gatha1"> Rājā nisamma taṃsabbaṃ, uparājaṃ visajjayi;</p>
  11067. <p class="gathalast">Sabalaṃ pacchimaṃ desaṃ, so gantvā taṃ palāpayi.</p>
  11068. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  11069. <p class="gatha1"> Potakaṃva kulāvamhi, sakkā hantunti dārakaṃ;</p>
  11070. <p class="gathalast">Māyettaṃ āgataṃ rājā, kumārā’macca maggahī.</p>
  11071. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  11072. <p class="gatha1"> Jeṭṭhatissaṃpi etaṃva, gaṇhissāmīti cintiya;</p>
  11073. <p class="gathalast">Thokeneva balenāgā, nirāsaṅkotivikkamo.</p>
  11074. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  11075. <p class="gatha1"> Jeṭṭhasissopi taṃ sutvā, sannaddhabalavāhano;</p>
  11076. <p class="gathalast">Sāgaro bhinnavelova, rājasenaṃ samotthari.</p>
  11077. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  11078. <p class="gatha1"> Rājasenā pabhijjittha, rājā āruyha kuñjaraṃ;</p>
  11079. <p class="gathalast">Eko aññātavesena, palāyitvā khaṇena so.</p>
  11080. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  11081. <p class="gatha1"> Chaṭṭhe māsamhi rajjamhā, nāvamāruyha sajjukaṃ;</p>
  11082. <p class="gathalast">Jambudīpamagāhitvā, dhanaṃ desañca ñātake.</p>
  11083. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  11084. <p class="gatha1"> Jeṭṭhatisso tato hutvā, pure rājāyathā pure;</p>
  11085. <p class="gathalast">Sabbaṃ kiccaṃ pavattesi, paripālesi sāsanaṃ.</p>
  11086. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  11087. <p class="gatha1"> Mahādāragiriṃ so’dā, vihāre abhayuttare;</p>
  11088. <p class="gathalast">Mahāvihārassā’dāsi, mahāmettavhabodhikaṃ.</p>
  11089. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  11090. <p class="gatha1"> Goṇḍigāmañca pādāsi, rājā jetavanassa so;</p>
  11091. <p class="gathalast">Mātulaṅgaṇakañceva, gāmañco dumbaraṅgaṇaṃ.</p>
  11092. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  11093. <p class="gatha1"> Mahānāgassa pādāsi, padhānagharakassa so;</p>
  11094. <p class="gathalast">Kassapassa girissāpi, āhāraṃ ambilāpikaṃ.</p>
  11095. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  11096. <p class="gatha1"> Gāmaṃ kakkhalavitthiñca, adāveḷuvanassa so;</p>
  11097. <p class="gathalast">Gaṅgāmāti vihārassa, kehetaṃ gāmakaṃ adā.</p>
  11098. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  11099. <p class="gatha1"> Antarāgaṅgasavhassa, cullamātikagāmakaṃ;</p>
  11100. <p class="gathalast">Mayettikassapāvāse, sahanna nagaraṃ adā.</p>
  11101. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  11102. <p class="gatha1"> Kāḷavāpi vihārassa, udavhaṃ gāmamādisi;</p>
  11103. <p class="gathalast">Ete caññeca so bhoga-gāmehi paripūrayi.</p>
  11104. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  11105. <p class="gatha1"> Jiṇṇaṃ satasahassehi, tīhi so paṭisaṅkhari;</p>
  11106. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ dīpavāsīnaṃ, ticīvaramadāsi ca.</p>
  11107. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  11108. <p class="gatha1"> Jambudīpagatassā’suṃ<a name="M0.0278"></a>, rañño sodariyā narā;</p>
  11109. <p class="gathalast">Tattha tattha nilīnā te, desaṃ hantumupakkamuṃ.</p>
  11110. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  11111. <p class="gatha1"> Sutvā taṃ jeṭṭhatisso’tha, kāḷavāpiṃupacca so;</p>
  11112. <p class="gathalast">Yujjhanto tehi tattheva, vāsaṃ’kāsi savāhano.</p>
  11113. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  11114. <p class="gatha1"> Paratīraṃ gato rājā, gahetvā damiḷaṃ balaṃ;</p>
  11115. <p class="gathalast">Kāḷavāpimupāgamma, kātuṃ yuddhamupakkami.</p>
  11116. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  11117. <p class="gatha1"> Jeṭṭhatissopi sannaddha balakāyo dhanāyudho;</p>
  11118. <p class="gathalast">Jambudīpaṃ gamāpetvā, amaccaṃ dāṭhasivakaṃ.</p>
  11119. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  11120. <p class="gatha1"> Vammitaṃ gajamāruyha, yujjhanto attano balaṃ;</p>
  11121. <p class="gathalast">Ohīyamānaṃ disvāna, āruḷhaṃ attanā saha.</p>
  11122. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  11123. <p class="gatha1"> Mahāmaccavaco vedaṃ, sandesaṃ me mahesiyā;</p>
  11124. <p class="gathalast">Ārocehi yathākāmaṃ, pacchā tava karissati.</p>
  11125. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  11126. <p class="gatha1"> Pabbajitvā mahādevī, sajjhāyitvā ca āgamaṃ;</p>
  11127. <p class="gathalast">Abhidhammaṃ kathetvāna, pattiṃ dehīti rājino.</p>
  11128. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  11129. <p class="gatha1"> Iccetaṃ sāsanaṃ datvā, damiḷe āgatāgate;</p>
  11130. <p class="gathalast">Yāva yuddhaṃ nihantvāna, āyumhi khayamāgate.</p>
  11131. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  11132. <p class="gatha1"> Veḷuppadamiḷaṃ nāma, disvā yujjhitumāgataṃ;</p>
  11133. <p class="gathalast">Tambulatthaviyaṃ hatthe, rakkhanto churikaṃ tadā.</p>
  11134. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  11135. <p class="gatha1"> Tato nikkaraṇiṃ sammā, gahetvā sīsamattano;</p>
  11136. <p class="gathalast">Chetvā hatthimhi appetvā, churikaṃ kosiyaṃ khipi.</p>
  11137. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  11138. <p class="gatha1"> Ugghosayi mahāsenā, mahāmaccopi so tadā;</p>
  11139. <p class="gathalast">Gantvā’bhiyogaṃ vatvāna, sīsacchedamhi rājino.</p>
  11140. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  11141. <p class="gatha1"> Sandesaṃ deviyā vatvā, tāya pabbajjasāsane;</p>
  11142. <p class="gathalast">Samāpito bhidhammamhi, saddhimaṭṭhakathāya hi.</p>
  11143. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  11144. <p class="gatha1"> Dhammāsanā samoruyha, nisīdiya mahītale;</p>
  11145. <p class="gathalast">Ehi rañño mahākāraṃ, dassehī’ti niyojito.</p>
  11146. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  11147. <p class="gatha1"> Nisajja purato tassā, chinditvā sīsamattano;</p>
  11148. <p class="gathalast">Khipitvā churikaṃ āha, evaṃ devo mato iti.</p>
  11149. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  11150. <p class="gatha1"> Sā taṃ disvā-tisokena, phāletvā hadayaṃ matā;</p>
  11151. <p class="gathalast">Evaṃ pañcahi māsehi, rājā so tidivaṃ gato.</p>
  11152. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  11153. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0279"></a> vijitasaṅgāmo, sattavo abhimaddiya;</p>
  11154. <p class="gathalast">Rajjaṃ pākatikaṃ katvā, viharanto pure vare.</p>
  11155. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  11156. <p class="gatha1"> Uparājassa nāmena, kāritassa pana’ttanā;</p>
  11157. <p class="gathalast">Mahallarājā savhassa, padhānagharakassa so.</p>
  11158. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  11159. <p class="gatha1"> Addhā gāmadvayaṃ rājā, haṅkāraṃ sāmugāmakaṃ;</p>
  11160. <p class="gathalast">Kehellarājabhāgañca, sabbepi paricārake.</p>
  11161. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  11162. <p class="gatha1"> Tathā jetavanassa’dā, mahāmaṇikagāmakaṃ;</p>
  11163. <p class="gathalast">Mayettikassapāvāsaṃ, sālagāmena pūjayi.</p>
  11164. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  11165. <p class="gatha1"> Ambillapadaraṃ cā’dā, cetiyassa girissa so;</p>
  11166. <p class="gathalast">Pulatthinagare kāsi, mahāpānādi dīpakaṃ.</p>
  11167. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  11168. <p class="gatha1"> Amaccā tassa māresuṃ, māṇavhaṃ yuvarājakaṃ;</p>
  11169. <p class="gathalast">Antopure’parajjhitvā, datvāpi samamettikaṃ.</p>
  11170. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  11171. <p class="gatha1"> Tato kassapanāmaṃ so, kaṇiṭṭhaṃ sakabhātaraṃ;</p>
  11172. <p class="gathalast">Pālento santatiṃ rājā, oparajje’bhisecayi.</p>
  11173. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  11174. <p class="gatha1"> Māṇassa maraṇaṃ sutvā, gahetvā damiḷe lahuṃ;</p>
  11175. <p class="gathalast">Dāṭhāsivo samāgañchi, gāmaṃ tintiṇī nāmakaṃ.</p>
  11176. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  11177. <p class="gatha1"> Tassāgamanamaññāma, nikkhamitvā savāhano;</p>
  11178. <p class="gathalast">Yujjhanto dvārase vasse, jambudīpaṃ palātavā.</p>
  11179. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  11180. <p class="gatha1"> Pahāya sabbaṃ gacchanto, saññāṇatthāya attano;</p>
  11181. <p class="gathalast">Ekāvaliṃ gahetvāva, ekākī so hi nikkhami.</p>
  11182. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  11183. <p class="gatha1"> Ekāvaliṃ vināceva, rājā hutvā yathāvidhiṃ;</p>
  11184. <p class="gathalast">Ahu dāṭhopatissoti, visuto dharaṇī tale.</p>
  11185. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  11186. <p class="gatha1"> Itaro laddhaokāso, rajjamaggahi yujjhiya;</p>
  11187. <p class="gathalast">Aññamaññaṃ palāpesuṃ, evaṃ te antarantarā.</p>
  11188. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  11189. <p class="gatha1"> Evaṃ ubhinnaṃ rājūnaṃ, saṅgāmenā’bhipīḷito;</p>
  11190. <p class="gathalast">Loko upadduto-sabbo vihīnadhanadhaññavā.</p>
  11191. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  11192. <p class="gatha1"> Dāṭhopatisso nāsesi, sabbaṃ pubbakarājūnaṃ;</p>
  11193. <p class="gathalast">Gaṇhī tīsu nikāyesu, sāraṃ dhātugharesu ca.</p>
  11194. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  11195. <p class="gatha1"> Suvaṇṇapaṭimāyo so, suvaṇṇaṃ gaṇhi bhindiya;</p>
  11196. <p class="gathalast">Soṇṇamālādikaṃ sabbaṃ, pūjābhaṇḍaṃ nirākari.</p>
  11197. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  11198. <p class="gatha1"> Thūpārāme <a name="M0.0280"></a> tathāgaṇhi, sovaṇṇaṃ thupikaṃ ghare;</p>
  11199. <p class="gathalast">Mahaggharatanākiṇṇaṃ, chattaṃ bhindittha cetiye.</p>
  11200. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  11201. <p class="gatha1"> Mahāpāḷimhi nāvāyo, damiḷānaṃ sadāpayi;</p>
  11202. <p class="gathalast">Rājagehā nijhāpesuṃ, saddhiṃ dhātugharena te.</p>
  11203. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  11204. <p class="gatha1"> Pacchā vippaṭisārī so, desetuṃ, pāpamattano;</p>
  11205. <p class="gathalast">Kāresi saha bhogena, sākavatthuvihārakaṃ.</p>
  11206. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  11207. <p class="gatha1"> Bhāgineyyopi ratana-dāṭho iti jane suto;</p>
  11208. <p class="gathalast">Mahādīpādo hutvāna, sabhogo tamupaṭṭhahi.</p>
  11209. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  11210. <p class="gatha1"> Aggabodhimhi sampatte, rajjaṃ yuddhabalena ca;</p>
  11211. <p class="gathalast">Kassapo yuvarājā so, senaṃ rakkhitumattano.</p>
  11212. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  11213. <p class="gatha1"> Duppañño sahasā bhetvā, thūpārāmamhi cetiyaṃ;</p>
  11214. <p class="gathalast">Devānaṃpiyatissena, khuddarājena ceva hi.</p>
  11215. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  11216. <p class="gatha1"> Pubbakehica rājūhi, pūjitaṃdhanasārakaṃ;</p>
  11217. <p class="gathalast">Aggahesi dunnitīhi, pāpakehi purakkhato.</p>
  11218. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  11219. <p class="gatha1"> Dakkhiṇassa vihārassa, cetiyaṃ paribhindiya;</p>
  11220. <p class="gathalast">Aggahesi dhanaṃ sāraṃ, evamaññepi bhindayi.</p>
  11221. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  11222. <p class="gatha1"> Evaṃ karontaṃ taṃ rājā, dunnitikapurakkhataṃ;</p>
  11223. <p class="gathalast">Nāsakkhi kira vāretuṃ, aho pāpā nivāriyā.</p>
  11224. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  11225. <p class="gatha1"> Taṃ vāretu masakkonto, thūpārāmamhi cetiyaṃ;</p>
  11226. <p class="gathalast">Bhinnaṃ tena sakāresi, sahassena samaṅgalaṃ.</p>
  11227. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  11228. <p class="gatha1"> Tadā dāṭhopatissena, aggabodhi narissaro;</p>
  11229. <p class="gathalast">Jito rohaṇamevā’gā, sajjetuṃ balavāhanaṃ.</p>
  11230. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  11231. <p class="gatha1"> Tatra ṭhito soḷasame, vasse byādhihato mato;</p>
  11232. <p class="gathalast">Tadā tassa kaṇiṭṭho so, yuvarājāpi kassapo.</p>
  11233. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  11234. <p class="gatha1"> Dāṭhopatissa rājānaṃ, jambudīpaṃ palāpiya;</p>
  11235. <p class="gathalast">Ekarajjamakādesaṃ, makuṭantu na dhārayi.</p>
  11236. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  11237. <p class="gatha1"> Sādhūnaṃ saṅgamene’sa, hutvā vippaṭisārako;</p>
  11238. <p class="gathalast">Nāsaṃ pāpassa kammassa, karissāmīti cintiya.</p>
  11239. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  11240. <p class="gatha1"> Pupphārāme phalārāme, vāpiyo’pi ca kārayi;</p>
  11241. <p class="gathalast">Mahācetittayañcāpi, mahāpūjāhi sakkari.</p>
  11242. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  11243. <p class="gatha1"> Thūpārāmañca <a name="M0.0281"></a> pūjetvā, ekaṃgāmañca tassadā;</p>
  11244. <p class="gathalast">Sabbāgamiyabhikkhūhi, dhammaṃdesāpayittha ca.</p>
  11245. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  11246. <p class="gatha1"> Katvā maricavaṭṭimhi, pāsādaṃ sutthiraṃ tahiṃ;</p>
  11247. <p class="gathalast">Vāsayittha mahātheraṃ, nāgasāla nivāsitaṃ.</p>
  11248. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  11249. <p class="gatha1"> Tatraṭṭhaṃ tamupaṭṭhāya, paccayeti catūhi’pi;</p>
  11250. <p class="gathalast">Abhidhammaṃ kathāpesi, saddhimaṭṭhakathāya so.</p>
  11251. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  11252. <p class="gatha1"> Nāgasālakamāvāsaṃ, katvā tasseva’dāsi so;</p>
  11253. <p class="gathalast">Mahāniṭṭhilagāmañca, paccayatthāya tassa’dā.</p>
  11254. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  11255. <p class="gatha1"> Atha dāthopatisso so, jambudīpā idhāgato;</p>
  11256. <p class="gathalast">Mahantaṃ balamādāya, karonto tena āhavaṃ.</p>
  11257. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  11258. <p class="gatha1"> Kassapena susannaddha-vāhanena tato mari;</p>
  11259. <p class="gathalast">Dvādasāsuṃ kiretassa, rājabhūtassa hāyanā.</p>
  11260. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  11261. <p class="gatha1"> Tassa dāṭhopatissassa, bhāgineyyo sanāmako;</p>
  11262. <p class="gathalast">Jambudīpaṃ palāyittha, bhīto tamhā mahāraṇe.</p>
  11263. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  11264. <p class="gatha1"> Evaṃ aniccā vata sabbabhogā,</p>
  11265. <p class="gatha2">Sudullabhā ceva khaṇeva sobhā;</p>
  11266. <p class="gatha3">Tasmāhi etesu ratiṃ vihāya,</p>
  11267. <p class="gathalast">Bhaveyya dhammābhimukho hitesī.</p>
  11268. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  11269. <p class="centered">Cha rājako nāma</p>
  11270. <p class="centered">Dvicattālīsatimo paricchedo.</p>
  11271. <p class="chapter">Tecattālīsatima pariccheda</p>
  11272. <p class="subhead">Caturājako</p>
  11273. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  11274. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0282"></a> vijitasaṅgāmo, kassapo puritāsayo;</p>
  11275. <p class="gathalast">Mahāpāḷimhi saṅghassa, samiddhaṃ bhojanaṃ akā.</p>
  11276. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  11277. <p class="gatha1"> Nāgasālā nivāsiṃ so, mahādhammakathiṃ yatiṃ;</p>
  11278. <p class="gathalast">Mahāpūjāya pūjetvā, saddhammaṃ tena vācayi.</p>
  11279. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  11280. <p class="gatha1"> Vasantaṃ bhātuāvāse, samuddissa likhāpayi;</p>
  11281. <p class="gathalast">Kaṭandhakāravāsiṃ so, pāḷi sabbaṃ sasaṅgahaṃ.</p>
  11282. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  11283. <p class="gatha1"> Jiṇṇaṃ saṅkharikammañca, navaṃ kāresi cetiye;</p>
  11284. <p class="gathalast">Saṅghabhogamanekañca, tattha tattha pavattayi.</p>
  11285. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  11286. <p class="gatha1"> Nānāmaṇisamujjotaṃ, kāsi cūḷamaṇittayaṃ;</p>
  11287. <p class="gathalast">Sataṃ paṇḍupalāsānaṃ, vatthadānena tappayi.</p>
  11288. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  11289. <p class="gatha1"> Tassāsuṃ bahavo puttā, jeṭṭho tesañca māṇako;</p>
  11290. <p class="gathalast">Sabbe te na vayappattā, bālāvigatabuddhino.</p>
  11291. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  11292. <p class="gatha1"> Tato so byādhinā phuṭṭho, atekicchena kenaci;</p>
  11293. <p class="gathalast">Puttā me bālakā sabbe, ne’te rajjakkhamā iti.</p>
  11294. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  11295. <p class="gatha1"> Vasantaṃ rohaṇe dese, bhāgineyyaṃ mahāmatiṃ;</p>
  11296. <p class="gathalast">Āhuya sabbaṃ pādāsi, rajjaṃ puttehi attano.</p>
  11297. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  11298. <p class="gatha1"> Gandhamālādipūjāhi, pūjayitvāna cetiye;</p>
  11299. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghaṃ khamādhapasi, datvāna catupaccayaṃ.</p>
  11300. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  11301. <p class="gatha1"> Evaṃ dhammaṃ caritvāna, mittāmaccajanesu ca;</p>
  11302. <p class="gathalast">Gato navahi vassehi, yathākammaṃ narādhipo.</p>
  11303. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  11304. <p class="gatha1"> Katvā kattabbakiccaṃ so, mātulassa sagāravo;</p>
  11305. <p class="gathalast">Saṅgahanto janaṃ māṇo, damiḷe nīharāpayi.</p>
  11306. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  11307. <p class="gatha1"> Ekato damiḷā hutvā, nibbāsema imaṃ iti;</p>
  11308. <p class="gathalast">Tasmiṃ ṭhite bahiddhāva, aggahesuṃ puraṃ sayaṃ.</p>
  11309. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  11310. <p class="gatha1"> Hatta <a name="M0.0283"></a> dāṭhassa pesesi, jambudīpagatassa te;</p>
  11311. <p class="gathalast">Āgantuṃtava kāloti, sāsanaṃ rajjagāhaṇe.</p>
  11312. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  11313. <p class="gatha1"> Māṇo’pi saṅghaṃ pesesi, sāsanaṃ piturohaṇaṃ;</p>
  11314. <p class="gathalast">Pitā sutvāna taṃ āgā, na cīreneva rohaṇā.</p>
  11315. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  11316. <p class="gatha1"> Ubhe te mantayitvāna, akaṃsu sandhilesakaṃ;</p>
  11317. <p class="gathalast">Umiḷehi tato jātā, sabbe te samavuttino.</p>
  11318. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  11319. <p class="gatha1"> Tato so pitaraṃ rajje, abhisiñcittha māṇako;</p>
  11320. <p class="gathalast">So’bhisitto nikāyānaṃ, sahassānaṃ tayaṃ adā.</p>
  11321. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  11322. <p class="gatha1"> Saṅghaṃ raṭṭhañca saṅgayha, sabbaṃ rājakulaṭṭhitaṃ;</p>
  11323. <p class="gathalast">Bhaṇḍaṃ pesesi sattūhi, rakkhaṇatthāya rohaṇaṃ.</p>
  11324. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  11325. <p class="gatha1"> Hatthadāṭhopi sutvāna, damiḷānaṃ tu sāsanaṃ;</p>
  11326. <p class="gathalast">Khaṇenā’gā imaṃ dīpaṃ, gahetvā damiḷhaṃ balaṃ.</p>
  11327. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  11328. <p class="gatha1"> Tadā te damiḷā sabbe, paribhūtā idha ṭhitā;</p>
  11329. <p class="gathalast">Āyantameva taṃ gantvā, parivāresu mañjase.</p>
  11330. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  11331. <p class="gatha1"> Māṇopi sutvā taṃ sabbaṃ, nāyaṃ kāloti yujjhituṃ;</p>
  11332. <p class="gathalast">Pesetvā piturājānaṃ, saddhiṃ sārena rohaṇaṃ.</p>
  11333. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  11334. <p class="gatha1"> Pubbadesaṃ sayaṃ gantvā, saṅgaṇhanto janaṃ vasī;</p>
  11335. <p class="gathalast">Laddhā damiḷapakkhaṃ so, gahetvā rājakaṃ puraṃ.</p>
  11336. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  11337. <p class="gatha1"> Dāṭhopatisso rājāti, nāmaṃ sāveti attano;</p>
  11338. <p class="gathalast">Mātulaṃ viya taṃ loko, tena nāmena vohari.</p>
  11339. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  11340. <p class="gatha1"> Pitucchaputtamānetvā, aggabodhi sanāmakaṃ;</p>
  11341. <p class="gathalast">Ṭhapetvā yuvarājatte, desañcā’dāsi dakkhiṇaṃ.</p>
  11342. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  11343. <p class="gatha1"> Ṭhānantarañca pādāsi, nissitānaṃ yathārahaṃ;</p>
  11344. <p class="gathalast">Sāsanassa ca lokassa, sabbaṃ kattabbamācari.</p>
  11345. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  11346. <p class="gatha1"> Mahāpāḷimhi dāpesi, savatthaṃ dadhibhattakaṃ;</p>
  11347. <p class="gathalast">Khīraṃ pāyāsakañceva, dhammaṃ suṇi uposathi.</p>
  11348. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  11349. <p class="gatha1"> Kāretvā sabbapūjāyo, desā petvāna desanaṃ;</p>
  11350. <p class="gathalast">Evamādīhi puññehi, attānaṃ’kāsi bhaddakaṃ.</p>
  11351. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  11352. <p class="gatha1"> Kassapassa vihārassa, datvāsenavhagāmakaṃ;</p>
  11353. <p class="gathalast">Mahāgallañca pādāsi, padhānagharakassa so.</p>
  11354. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  11355. <p class="gatha1"> Pariveṇassa <a name="M0.0284"></a> morassa, akāsi sakagāmakaṃ;</p>
  11356. <p class="gathalast">Thūpārāmassa puṇṇoḷiṃ, datvā sakkāsi cetiyaṃ.</p>
  11357. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  11358. <p class="gatha1"> Kappūrapariveṇaṃ so, kāresi abhayuttare;</p>
  11359. <p class="gathalast">Vihāraṃ tiputhullavhaṃ, katvā tasseva dāpayi.</p>
  11360. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  11361. <p class="gatha1"> Tasmiṃ karonte vāresuṃ, sīmāyanto’ti bhikkhavo;</p>
  11362. <p class="gathalast">Theriyā te kibāhetvā, balaṃ tatheva kārayi.</p>
  11363. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  11364. <p class="gatha1"> Atha te te theriyā bhikkhū, dummaññū tattha rājini;</p>
  11365. <p class="gathalast">Assaddhaṃ taṃ viditvāna, pattanikkujjanaṃ karuṃ.</p>
  11366. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  11367. <p class="gatha1"> Vuttañhi muninā tena, assaddho yo upāsako;</p>
  11368. <p class="gathalast">Alābhāya ca bhikkhūnaṃ, ceteta’kkosati ca te.</p>
  11369. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  11370. <p class="gatha1"> Pattanikujjanaṃ tassa, kattabbanti tato hi te;</p>
  11371. <p class="gathalast">Tassa taṃ kammamakaruṃ, loko maññittha aññathā.</p>
  11372. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  11373. <p class="gatha1"> Ādāyu kujjitaṃ pattaṃ, caranto bhikkhubhikkhakaṃ;</p>
  11374. <p class="gathalast">Nikujjeyya gharadvāre, tassā’ti kathikaṃ karuṃ.</p>
  11375. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  11376. <p class="gatha1"> Tasmiṃ so samaye phuṭṭho, byādhinā mahatāmari;</p>
  11377. <p class="gathalast">Vassamhi navame rājā, sampatto jīvitakkhayaṃ.</p>
  11378. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  11379. <p class="gatha1"> Dappulopi tato rājā, gato rohaṇakaṃ sakaṃ;</p>
  11380. <p class="gathalast">Vāsaṃ kappesi tattheva, karonto puññasañcayaṃ.</p>
  11381. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  11382. <p class="gatha1"> Ito paṭṭhāya vakkhāma, tassa vaṃsamanākulaṃ;</p>
  11383. <p class="gathalast">Vuccamānamhi ettheva, tasmiṃ hoti asaṅkaro.</p>
  11384. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  11385. <p class="gatha1"> Jāto okkākavaṃsamhi, mahātissoti vissuto;</p>
  11386. <p class="gathalast">Āsi eko mahāpuñño, samākiṇṇaguṇākaro.</p>
  11387. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  11388. <p class="gatha1"> Tasse’kā bhariyā āsi, saṅghapivāti vīssutā;</p>
  11389. <p class="gathalast">Dhaññapuññaguṇūpetā, dhītā rohaṇasāmino.</p>
  11390. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  11391. <p class="gatha1"> Tassāputtā tayo āsuṃ, paṭhamo aggabedhiko;</p>
  11392. <p class="gathalast">Dutiyo dappulo nāma, tatiyo maṇiakkhiko.</p>
  11393. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  11394. <p class="gatha1"> Ekāva dhītā tassāsi, rājanamagamā ca sā;</p>
  11395. <p class="gathalast">Jeṭṭho rohaṇanāmassa, desassā’si sayaṃ vasī.</p>
  11396. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  11397. <p class="gatha1"> Mahāpāḷiṃ sa kāresi, mahāgāme mahādhano;</p>
  11398. <p class="gathalast">Dāṭhaggabodhināmañca, pariveṇaṃ tahi vaṃso.</p>
  11399. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  11400. <p class="gatha1"> Kāṇagāmamhi <a name="M0.0285"></a> kāṇānaṃ, gilānānañca sālake;</p>
  11401. <p class="gathalast">Vihāre paṭimāvhe ca, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.</p>
  11402. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  11403. <p class="gatha1"> Patiṭṭhapesi katvāna, buddhatattha silāmayaṃ;</p>
  11404. <p class="gathalast">Mahantanāmaṃ sappañño, iddhīhi viya nimmitaṃ.</p>
  11405. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  11406. <p class="gatha1"> Sālavāṇañca kāresi, vihāraṃ attanāmakaṃ,</p>
  11407. <p class="gathalast">Pariveṇavihārañca, tathā kājaragāmakaṃ.</p>
  11408. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  11409. <p class="gatha1"> Navakammāni kāretvā, dhammasālavihārake;</p>
  11410. <p class="gathalast">Sayaṃ vaccakuṭī esa, tattha sodhesi buddhimā.</p>
  11411. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  11412. <p class="gatha1"> Ucciṭṭhaṃ bhikkhusaṅghassa, bhojanaṃ paribhuñjiya;</p>
  11413. <p class="gathalast">Maṇḍagāmañca saṅghassa, gāmaṃ’dāsi masādavā.</p>
  11414. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  11415. <p class="gatha1"> Puññāne’tānicaññāni, katvā tasmiṃ divaṅgate;</p>
  11416. <p class="gathalast">Āsī tassā’nujo tattha, sāmi dappulanāmako.</p>
  11417. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  11418. <p class="gatha1"> Isseraṃ tattha vattesi, sampamaddiya satta vo;</p>
  11419. <p class="gathalast">Mahādānaṃ pavattesi, nissaṅkaṃ rohaṇaṃ agā.</p>
  11420. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  11421. <p class="gatha1"> Tassa tuṭṭho jano āha, mahāsāmīti esano;</p>
  11422. <p class="gathalast">Tato paṭṭhāya taṃ loko-mahāsāmīti vohari.</p>
  11423. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  11424. <p class="gatha1"> Sutvāna taṃ silādāṭho, narindo sakadhītaraṃ;</p>
  11425. <p class="gathalast">Tassa pādāsi santuṭṭho, guṇehi bahukehi ca.</p>
  11426. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  11427. <p class="gatha1"> Yujarājattamassādā, rajjayoggoti mānituṃ;</p>
  11428. <p class="gathalast">Māṇavammādayo tassa, puttā āsuṃ mahāsayā.</p>
  11429. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  11430. <p class="gatha1"> Pāsāṇadipavāsissa, mahātherassa santike;</p>
  11431. <p class="gathalast">Dhammaṃ sutvā pasīditvā, tasmiṃ taṃ bahumānituṃ.</p>
  11432. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  11433. <p class="gatha1"> Vihāraṃ rohaṇe katvā, tassa pādāsi sopi taṃ;</p>
  11434. <p class="gathalast">Cātuddisiyasaṅghassa, paribhogāya vissajji.</p>
  11435. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  11436. <p class="gatha1"> Ambamālā vihārādi, vihāre kārayi bahū;</p>
  11437. <p class="gathalast">Khadirālivihārañca, katvā deva mapūjayi.</p>
  11438. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  11439. <p class="gatha1"> Pāsādamanurārāmaṃ, muttolambaṃ sujiṇṇakaṃ;</p>
  11440. <p class="gathalast">Sīrivaḍḍhañca pāsādaṃ, tathā takkambilaṃ paraṃ.</p>
  11441. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  11442. <p class="gatha1"> Sodhetvā bhikkhavo tattha, dvattiṃsa parivāsayi;</p>
  11443. <p class="gathalast">Sabbapaccayadānena, santappetvā mahīmati.</p>
  11444. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  11445. <p class="gatha1"> Adā <a name="M0.0286"></a> kevaṭṭagambhīraṃ, gāmaṃ nāgavihārake;</p>
  11446. <p class="gathalast">Tathā rājavihārassa, gonnagāmaṃ samādiyi.</p>
  11447. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  11448. <p class="gatha1"> Adā tīsavihārassa, tathākantikapabbakaṃ;</p>
  11449. <p class="gathalast">Cittalapabbatassā’dā, gāmaṃ so gonnaviṭṭhikaṃ.</p>
  11450. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  11451. <p class="gatha1"> Datvā riyākarassesa, gāmaṃ somālavatthukaṃ;</p>
  11452. <p class="gathalast">Akāsi paṭimāgehaṃ, tatheva sumanoharaṃ.</p>
  11453. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  11454. <p class="gatha1"> Tatraṭṭhassa jinassā’kā, uṇṇalomaṃ mahagghiyaṃ;</p>
  11455. <p class="gathalast">Hemapaṭṭañca kāresi, sabbaṃ pūjāvidhiṃ sa’kā.</p>
  11456. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  11457. <p class="gatha1"> Cetiye parijiṇṇe so, sudhākammena rañjayi;</p>
  11458. <p class="gathalast">Tipañcahatthaṃ kāresi, metteyyaṃ sugataṃ paraṃ.</p>
  11459. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  11460. <p class="gatha1"> Evamādini puññāni, appameyyāni so vibhū;</p>
  11461. <p class="gathalast">Akāsi ca sayaṃ sādhu, parivārehī kārayi.</p>
  11462. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  11463. <p class="gatha1"> Parivārā ca tassāsuṃ, bahūpuññakarā narā;</p>
  11464. <p class="gathalast">Vihārā nekakā āsuṃ, katā tehi sappaccayā.</p>
  11465. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  11466. <p class="gatha1"> Kadāci maggaṃ gacchaṃ so, araññamhi agāmake;</p>
  11467. <p class="gathalast">Senaṃ saṃvidahitvāna, vāsaṃ kappesi rattiyaṃ.</p>
  11468. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  11469. <p class="gatha1"> Sunahātavillitto so, subhuttosayane sukhe;</p>
  11470. <p class="gathalast">Nipannesu ghare ramme, niddāyitumupakkami.</p>
  11471. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  11472. <p class="gatha1"> Alabhanto tadā niddaṃ, kinnu kho iti kāraṇaṃ;</p>
  11473. <p class="gathalast">Pavattiṃ upadhārento, divase sabbamattano.</p>
  11474. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  11475. <p class="gatha1"> Adisvā kāraṇaṃ anto, avassaṃ bahi hessati;</p>
  11476. <p class="gathalast">Iti cintiya yojesi, manussetaṃ gavesituṃ.</p>
  11477. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  11478. <p class="gatha1"> Evamāha ca nissaṅkaṃ, ayyakā mama rattiyaṃ;</p>
  11479. <p class="gathalast">Tementā rukkhamūlasmiṃ, ṭhitā ānetha te iti.</p>
  11480. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  11481. <p class="gatha1"> Tepi gantvā gavesantā, dīpahatthā mahājanā;</p>
  11482. <p class="gathalast">Mahāgāmā’gate bhikkhū, rukkhamūlagate tadā.</p>
  11483. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  11484. <p class="gatha1"> Te gantvā sāsanaṃ rañño, ārocesuṃ padhāviso;</p>
  11485. <p class="gathalast">Disvā ca bhikkhu santuṭṭho, netvā vāsagharaṃ sakaṃ.</p>
  11486. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  11487. <p class="gatha1"> Niccadānāya bhikkhūnaṃ, ṭhapite rattacīvare;</p>
  11488. <p class="gathalast">Tesaṃ datvāna tintāni, cīvarāni samādiya.</p>
  11489. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  11490. <p class="gatha1"> Sukkhāpiya <a name="M0.0287"></a> ca katvāna, pādadhovanakādikaṃ;</p>
  11491. <p class="gathalast">Nisīdāpiya te sabbe, sayane sādhu santhate.</p>
  11492. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  11493. <p class="gatha1"> Bhesajjaṃ paṭiyādetvā, sayamevo’panāmiya;</p>
  11494. <p class="gathalast">Paccūsepi ca katvāna, kattabbaṃ bhojanādikaṃ.</p>
  11495. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  11496. <p class="gatha1"> Datvā kappiya kāre’tha, vissajjesi yathāruciṃ;</p>
  11497. <p class="gathalast">Evaṃ puññaratasseva, tassā’si divasaṃ gataṃ.</p>
  11498. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  11499. <p class="gatha1"> Evaṃ puññaparetasmiṃ, vasamāne naruttame;</p>
  11500. <p class="gathalast">Raṭṭhaṃ janapadaṃ sabbaṃ, yojetvā puññakammesu.</p>
  11501. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  11502. <p class="gatha1"> Māṇo pācinadesamhi, vasanto balasaṅgahaṃ;</p>
  11503. <p class="gathalast">Katvāna pituno senaṃ, dhanaṃ cevā harāpiya.</p>
  11504. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  11505. <p class="gatha1"> Kātuṃ saṅgāmamāgañchi, tipucullasagāmakaṃ;</p>
  11506. <p class="gathalast">Dāṭhopatisso taṃ sutvā, tambalaṃgā mahābalo.</p>
  11507. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  11508. <p class="gatha1"> Tatthā’kaṃsu mahāyuddhaṃ, aññamaññaṃ samāgatā;</p>
  11509. <p class="gathalast">Yodhā dāṭho patissassa, māṇaṃ saṅgaṃva mārayuṃ.</p>
  11510. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  11511. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā dappulo sopi, sokasallahato mari;</p>
  11512. <p class="gathalast">Sattāha manurādhamhi, vasaṃ rajjamakārayi.</p>
  11513. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  11514. <p class="gatha1"> Rohaṇe tīṇi vassāni, esa rajjamakārayi;</p>
  11515. <p class="gathalast">Tasmā tassa kathā āsi, rohaṇamhi idhāpi ca.</p>
  11516. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  11517. <p class="gatha1"> Evaṃ paremāriya āhavamhi,</p>
  11518. <p class="gatha2">Kicchena laddhāva narena bhogā;</p>
  11519. <p class="gatha3">Āsuṃ khaṇe vijjulatopa bhogā,</p>
  11520. <p class="gathalast">Ko buddhimā tesu ratiṃ kareyya.</p>
  11521. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  11522. <p class="centered">Caturājako nāma</p>
  11523. <p class="centered">Tecattālīsatimo paricchedo.</p>
  11524. <p class="chapter">Catucattālīsatima pariccheda</p>
  11525. <p class="subhead">Tirājako</p>
  11526. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  11527. <p class="gatha1"> Accaye <a name="M0.0288"></a> hatthadāṭhassa, aggabodhikumārako;</p>
  11528. <p class="gathalast">Kaṇiṭṭho rājino āsi, sirisaṅghādi bodhiko.</p>
  11529. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  11530. <p class="gatha1"> Dhammarājā ayaṃ āsi, sammā dassanasaññuto;</p>
  11531. <p class="gathalast">Tasmā so puññakammāni, appameyyāni vattayi.</p>
  11532. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  11533. <p class="gatha1"> Nikāyattayavāsīnaṃ, bhattaggamavalokayi;</p>
  11534. <p class="gathalast">Mahāpāḷiñca vaḍḍhesi, māghātañceva kārayi.</p>
  11535. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  11536. <p class="gatha1"> Ṭhānantarañca dāpesi, yathāraha manālayo;</p>
  11537. <p class="gathalast">Sipagottādiyoggehi, saṃgatehi ca saṃgahi.</p>
  11538. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  11539. <p class="gatha1"> Yattha katthaci disvāpi, bhikkhavo so mahāmati;</p>
  11540. <p class="gathalast">Sakkatvā sobhaṇāpesi, parittaṃ sāsanogadhaṃ.</p>
  11541. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  11542. <p class="gatha1"> Theraṃ so upasaṅkamma, nāgasālanivāsinaṃ;</p>
  11543. <p class="gathalast">Dāṭhāsivaṃ mahāpaññaṃ, sīlavantaṃ bahussutaṃ.</p>
  11544. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  11545. <p class="gatha1"> Sakkacca naṃ tato sutvā, sammāsambuddhasāsanaṃ;</p>
  11546. <p class="gathalast">Dhamme’tīvapasīditvā, sabbasantikaro iti.</p>
  11547. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  11548. <p class="gatha1"> Sutvā theriyavādānaṃ, pubbañātīnamattano;</p>
  11549. <p class="gathalast">Pāpānaṃ duṭṭhacittānaṃ, apakāre kate bahū.</p>
  11550. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  11551. <p class="gatha1"> Vihāre pariveṇe ca, jiṇṇepākatike akā;</p>
  11552. <p class="gathalast">Bhogagāme ca dāpesi, tattha tattha bahūdaye.</p>
  11553. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  11554. <p class="gatha1"> Vicchinnapaccaye cākā, tadātyaṃ kurite viya;</p>
  11555. <p class="gathalast">Dāsakepi ca saṅghassa, yathāṭhāne ṭhapāpayi.</p>
  11556. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  11557. <p class="gatha1"> Padhānaghara metassa, therassa’kāsanāmakaṃ;</p>
  11558. <p class="gathalast">Paṭiggahetvā taṃ so’pi, saṅghassā’dā mahāmatī.</p>
  11559. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  11560. <p class="gatha1"> Bhogagāme ca tassā’dā, bharattālaṃ kihimbilaṃ;</p>
  11561. <p class="gathalast">Katakañca tulādhāraṃ, andhakārakameva ca.</p>
  11562. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  11563. <p class="gatha1"> Andhakāraṃ <a name="M0.0289"></a> antureḷiṃ, bālavaṃ dvāranāyakaṃ;</p>
  11564. <p class="gathalast">Mahānikaḍḍhikañceva, peḷahāḷaṃ tathāparaṃ.</p>
  11565. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  11566. <p class="gatha1"> Ete aññe ca so datvā, bhogagāme narissaro;</p>
  11567. <p class="gathalast">Dāsi ārāmike ceva, attano kira ñātake.</p>
  11568. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  11569. <p class="gatha1"> Tathā dvinnaṃ nikāyānaṃ, vihāre mandapaccaye;</p>
  11570. <p class="gathalast">Disvāpi ca sutvā vā, bhogagāme bahū adā.</p>
  11571. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  11572. <p class="gatha1"> Bahunā kintuvuttena, nikāyesu’pi tīsu’pi;</p>
  11573. <p class="gathalast">Adā gāmasahassaṃ so, bahuppādaṃ nirākulaṃ.</p>
  11574. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  11575. <p class="gatha1"> Anussaranto so tiṇṇaṃ, ratanānaṃ guṇe vare;</p>
  11576. <p class="gathalast">Ekāvaliṃ gahetvāna, akkhamāla makā kira.</p>
  11577. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  11578. <p class="gatha1"> Evaṃ sabbappayogehi, so’hu dhammaparāyano;</p>
  11579. <p class="gathalast">Sabbe tamanusikkhantā, hesu dhammakarā narā.</p>
  11580. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  11581. <p class="gatha1"> Damiḷo potthakuṭṭhavo, tassa kammakaro tadā;</p>
  11582. <p class="gathalast">Māṭambiyavhaṃ kāresi, padhānagharamabbhutaṃ.</p>
  11583. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  11584. <p class="gatha1"> Būkakalle ambavāpiṃ, tantavāyikacāṭikaṃ;</p>
  11585. <p class="gathalast">Gāmaṃ niṭṭhilaveṭṭhiñca, tassā’dā so sadā sakaṃ.</p>
  11586. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  11587. <p class="gatha1"> Kappūrapariveṇe ca, kurundapillake tathā;</p>
  11588. <p class="gathalast">Mahārājaghare ceva, pāsāde so’va kārayi.</p>
  11589. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  11590. <p class="gatha1"> Aññatthā’dā tayo gāme, vihāresu mahādhano;</p>
  11591. <p class="gathalast">Potthasātavhayo pañño, vihāre jetanāmake.</p>
  11592. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  11593. <p class="gatha1"> Senāpatirājanāmaṃ, pariveṇaṃ samāpayi;</p>
  11594. <p class="gathalast">Mahākando ca damiḷo, pariveṇaṃ sanāmakaṃ.</p>
  11595. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  11596. <p class="gatha1"> Cullapanthaṃ tathā eko, sehālauparājakaṃ;</p>
  11597. <p class="gathalast">Uparājā sakāresi, saṅghatisso’pi rājino.</p>
  11598. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  11599. <p class="gatha1"> Aññesu bahavo āsuṃ, vihāre evamādike;</p>
  11600. <p class="gathalast">Bhassa rañño’ nuvattantā, evaṃ dhammīhi pāṇino.</p>
  11601. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  11602. <p class="gatha1"> Pāpaṃ vāpi hi puññaṃ vā,</p>
  11603. <p class="gatha2">Padhānoyaṃ karoti yo;</p>
  11604. <p class="gatha3">Lo ko taṃ taṃ karoteva,</p>
  11605. <p class="gathalast">Taṃ vijaneyya paṇḍito.</p>
  11606. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  11607. <p class="gatha1"> Jeṭṭhanāmā <a name="M0.0290"></a> mahāpuññā, mahesī tassa rājino;</p>
  11608. <p class="gathalast">Jeṭṭhārāmañca kāresi, bhikkhūnīnamupassayaṃ.</p>
  11609. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  11610. <p class="gatha1"> Tassā’dāsi ca dve gāme, pakkapāsāṇabhūmiyaṃ;</p>
  11611. <p class="gathalast">Tambuddhaṃ bhelagāmañca, ārāmikasataṃ tathā.</p>
  11612. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  11613. <p class="gatha1"> Akā malayarājāpi, dhātugehaṃ mahārahaṃ;</p>
  11614. <p class="gathalast">Maṇḍalagirivihāramhi, cetiyassa mahādhano.</p>
  11615. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  11616. <p class="gatha1"> Lohapāsādake so’va, chādesi majjhakūṭakaṃ;</p>
  11617. <p class="gathalast">Bodhitissavihārañca, bodhitasso mahāyaso.</p>
  11618. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  11619. <p class="gatha1"> Dīpe maṇḍalikā sabbe, tattha tattha yathābalaṃ;</p>
  11620. <p class="gathalast">Vihāre pariveṇe ca, kārayiṃsu anappake.</p>
  11621. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  11622. <p class="gatha1"> Tassa kālo narindassa, puññakammamayo idha;</p>
  11623. <p class="gathalast">Ativitthārabhītena, sabbaso na vicāritaṃ.</p>
  11624. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  11625. <p class="gatha1"> Pubbakopi kathāmaggo, ākulo viya bhātime;</p>
  11626. <p class="gathalast">Yathāpadhānaṃ kathitaṃ, hetūnaṃ upalakkhaṇaṃ.</p>
  11627. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  11628. <p class="gatha1"> Athāparena kālena, pulatthinagaraṃ gato;</p>
  11629. <p class="gathalast">Vāsaṃ tattheva kappesi, karonto puññasañcayaṃ.</p>
  11630. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  11631. <p class="gatha1"> Atekicchiyarogena, samphuṭṭho kālamattano;</p>
  11632. <p class="gathalast">Maraṇassa viditvāna, tamāhuyamahājanaṃ.</p>
  11633. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  11634. <p class="gatha1"> Ovaditvāna dhammena, maraṇaṃ so upāgami;</p>
  11635. <p class="gathalast">Mahājano mate tasmiṃ, bāḷhasoko parodiya.</p>
  11636. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  11637. <p class="gatha1"> Katvā āḷahaṇe tassa, kiccaṃ sabbamasesato;</p>
  11638. <p class="gathalast">Tassāḷāhaṇabhasmampi, katvā bhesajjamattano.</p>
  11639. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  11640. <p class="gatha1"> Rājā bhaṇḍañca taṃ sabbaṃ, sabbañca balavāhanaṃ;</p>
  11641. <p class="gathalast">Sammā ādāya gopetvā, nagaraṃ samupāgami.</p>
  11642. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  11643. <p class="gatha1"> Evaṃ soḷasame vasse, rājā āsi divaṅgato;</p>
  11644. <p class="gathalast">Potthakuṭṭhopi damiḷo, rajjaṃ tassa vicārayi.</p>
  11645. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  11646. <p class="gatha1"> Uparājaṃ gahetvāna, dāṭhāsivaṃ khipāpayi;</p>
  11647. <p class="gathalast">Cārako vihituṃ sammā, rakkhāvaraṇa mādisi.</p>
  11648. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  11649. <p class="gatha1"> Vinā raññā na sakkāti, mediniṃ paribhuñjituṃ;</p>
  11650. <p class="gathalast">Ānetvā dattanāmakaṃ, dhanapiṭṭhappadhānakaṃ.</p>
  11651. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  11652. <p class="gatha1"> Uppannaṃ <a name="M0.0291"></a> rājavaṃsamhi, rajje taṃ abhisiñciya;</p>
  11653. <p class="gathalast">Tassa nāmaṃ ṭhapetvāna, sayaṃ sabbaṃ vicārayi.</p>
  11654. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  11655. <p class="gatha1"> Danto so dhanapiṭṭhimhi, vihāraṃ sakanāmakaṃ;</p>
  11656. <p class="gathalast">Kārayitvāna puññāni, aññānipi samācini.</p>
  11657. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  11658. <p class="gatha1"> Samakantu so ṭhatvā’va, vassadvaya mahumato;</p>
  11659. <p class="gathalast">Potthakuṭṭho matetasmiṃ, puna aññampi māṇavaṃ.</p>
  11660. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  11661. <p class="gatha1"> Hatthadāṭhaṃ samāhūya, uṇhā nagarasambhavaṃ;</p>
  11662. <p class="gathalast">Tampi rajje bhisiñcitvā, yathā pubbaṃ sayaṃvasī.</p>
  11663. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  11664. <p class="gatha1"> Kāḷadīghāvikaṃ katvā, padhānagharakaṃ tathā;</p>
  11665. <p class="gathalast">Puññamaññaṃ chamāsehi, so’pi maccuvasaṃ gato.</p>
  11666. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  11667. <p class="gatha1"> Evaṃ viditvā bahupaddavāni;</p>
  11668. <p class="gatha2">Dhanāni dhaññāni ca vāhanāni;</p>
  11669. <p class="gatha3">Vihāya rajjesu ratiṃsappaññā;</p>
  11670. <p class="gathalast">Manuññapuññābhiratā bhaveyyuṃ.</p>
  11671. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  11672. <p class="centered">Tirājako nāma</p>
  11673. <p class="centered">Catucattālīsatimo paricchedo.</p>
  11674. <p class="chapter">Pañcacattālīsatima pariccheda</p>
  11675. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  11676. <p class="gatha1"> Rañño tassaccaye rājā, māṇavammo ahosi so;</p>
  11677. <p class="gathalast">Kiṃ gotto kassa putto ca, kathaṃ rajjamapāpuṇi.</p>
  11678. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  11679. <p class="gatha1"> Mahāsammatavaṃsamhi, jāto jātiguṇāvaho;</p>
  11680. <p class="gathalast">Putto kassapanāmassa, thūpārāmassa bhedino.</p>
  11681. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  11682. <p class="gatha1"> Dhītā malayarājassa, saṅghanāmassa rājino;</p>
  11683. <p class="gathalast">Taṃ labhitvā vasaṃ dese, uttare līnavuttiko.</p>
  11684. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  11685. <p class="gatha1"> Hatthadāṭhanarindena, tasmiṃ attheva dhārite;</p>
  11686. <p class="gathalast">Jambudīpamupāgamma, narasīhaṃ mahīpati.</p>
  11687. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  11688. <p class="gatha1"> Gantvā vatvā <a name="M0.0292"></a> sakaṃ nāmaṃ, sevituṃ tamupakkami;</p>
  11689. <p class="gathalast">Ārādhesi ca sabbehi, payogehi narādhīpaṃ.</p>
  11690. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  11691. <p class="gatha1"> Viditvā tassa sohajjaṃ, netvā bhariyamattano;</p>
  11692. <p class="gathalast">Vāsaṃ tattheva kappesi, sevamāno divānisaṃ.</p>
  11693. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  11694. <p class="gatha1"> Sopi ārādhito tena, kaṇḍuveṭṭhi naruttamo;</p>
  11695. <p class="gathalast">Sabbaṃ nentova taṃ rajjaṃ, mahābhogamadāpayi.</p>
  11696. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  11697. <p class="gatha1"> Tena saṃvāsamanvāya, bhariyā saṅghanāmikā;</p>
  11698. <p class="gathalast">Catasso dhītaro putte, cattāropi vijāyatha.</p>
  11699. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  11700. <p class="gatha1"> Athekadivasaṃ rājā, hatthikkhandhavaraṃ gato;</p>
  11701. <p class="gathalast">Sañcaranto yathākāmaṃ, māṇavammena ekato.</p>
  11702. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  11703. <p class="gatha1"> Nāḷikeraṃ pivitvāna, tatraṭṭhova pipāsito;</p>
  11704. <p class="gathalast">Māṇavammassa pādāsi, maññanto aññameva taṃ.</p>
  11705. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  11706. <p class="gatha1"> So taṃ gahetvā cintesi, sakhaṃ pesa narādhipo;</p>
  11707. <p class="gathalast">Ucchiṭṭhaṃ nāma kiṃ hoti, sattānaṃ paramatthato.</p>
  11708. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  11709. <p class="gatha1"> Tasmā yuttaṃ mayāpātu-mīti cintiya taṃ pivi;</p>
  11710. <p class="gathalast">Evaṃ honti mahussāhā, detukāmāhi buddhino.</p>
  11711. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  11712. <p class="gatha1"> Rājāpi disvā taṃ bhīto, tassapī tāva sesakaṃ;</p>
  11713. <p class="gathalast">Sayaṃ pivi tathāhoti, kammaṃ puññavataṃ sadā.</p>
  11714. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  11715. <p class="gatha1"> Ṭhapesi sakaveseva, tato paṭṭhāya attano;</p>
  11716. <p class="gathalast">Bhojane sayane ceva, parihāre ca vāhane.</p>
  11717. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  11718. <p class="gatha1"> Evaṃ tesu vasantesu, yuddhatthāyamupakkami;</p>
  11719. <p class="gathalast">Vallabho narasīhena, narasīho vicintayi.</p>
  11720. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  11721. <p class="gatha1"> Ayaṃ kho mama sevāya, rajjaṃ vaṃsa gataṃ sakaṃ;</p>
  11722. <p class="gathalast">Labhissāmīti seveti, rattiṃ diva matandito.</p>
  11723. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  11724. <p class="gatha1"> Sace sopi mayā gantvā, yujjhanto maraṇaṃ gato;</p>
  11725. <p class="gathalast">Takkitaṃ tassa mayhañca, sabbaṃ tamaphalaṃ bhave.</p>
  11726. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  11727. <p class="gatha1"> Evaṃ cintiyataṃ rājā, nivattetvā sake pure;</p>
  11728. <p class="gathalast">Sayaṃ vallabharājena, kātuṃ saṅgāmamārasi.</p>
  11729. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  11730. <p class="gatha1"> Māṇavammopi cintesi, sace’yaṃ mayi jīviti;</p>
  11731. <p class="gathalast">Rājā mīyati yuddhamhi, kiṃ phalaṃ mama jīvite.</p>
  11732. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  11733. <p class="gatha1"> Vissāso <a name="M0.0293"></a> dukkato tena, bhavissati tathāsati;</p>
  11734. <p class="gathalast">Saṅgahesi kimatthaṃ maṃ, samānattena attano.</p>
  11735. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  11736. <p class="gatha1"> Tasmā yuttaṃ mayā gantuṃ, sahasaṅgāma maṇḍalaṃ;</p>
  11737. <p class="gathalast">Sukhañhi saddhiṃ tenettha, jīvitaṃ maraṇaṃpi vā.</p>
  11738. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  11739. <p class="gatha1"> Evaṃ cintiya sannaddha-balo hatthivaraṃ gato;</p>
  11740. <p class="gathalast">Gantvā dassesi attānaṃ, so taṃ saṅgāma maṇḍale.</p>
  11741. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  11742. <p class="gatha1"> Narasīhova taṃ disvā, haṭṭhatuṭṭho samuggiri;</p>
  11743. <p class="gathalast">Saho santhavametasmiṃ, kattabbaṃ me kataṃ iti.</p>
  11744. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  11745. <p class="gatha1"> Tato mānassa senā ca, senā cevassarājino;</p>
  11746. <p class="gathalast">Senaṃ vallabharājassa, viddhaṃsesi samāgatā.</p>
  11747. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  11748. <p class="gatha1"> Māṇavammopi dassesi, tahiṃ surattamattano;</p>
  11749. <p class="gathalast">Parakkamanto devānaṃ, raṇe nārāyaṇo viya.</p>
  11750. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  11751. <p class="gatha1"> Narasītopi santuṭṭho, māṇavammassa vikkame;</p>
  11752. <p class="gathalast">Āliṅgatvā sinehena, tvaṃ kho me jayado iti.</p>
  11753. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  11754. <p class="gatha1"> Attano puramāgamma, katvā vijayamaṅgalaṃ;</p>
  11755. <p class="gathalast">Māṇavammassa senāya, kattabbaṃ sabbamācari.</p>
  11756. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  11757. <p class="gatha1"> Athevaṃ cintayi rājā, kattabbaṃ me sahāyako;</p>
  11758. <p class="gathalast">Attanā’kāsi sabbañca, anaṇo so mamajjato.</p>
  11759. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  11760. <p class="gatha1"> Iṇaṃ mamāpi sodhemi, katvā kattabbamattanā;</p>
  11761. <p class="gathalast">Kattaññū katavedīhi, purisā’tīvadullabhā.</p>
  11762. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  11763. <p class="gatha1"> Amacce sannipātetvā, idaṃ vacanamabravi;</p>
  11764. <p class="gathalast">Sahāyassa mametassa, kamme tumhepi sakkhino.</p>
  11765. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  11766. <p class="gatha1"> Mayāpi tassa kattabbaṃ, kammaṃ sādhu sukhāvahaṃ;</p>
  11767. <p class="gathalast">Upakāro hi sādhūnaṃ, dhammo pubbopakārino.</p>
  11768. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  11769. <p class="gatha1"> Evaṃ vutte amaccā te, paccāhaṃsu mahīpati;</p>
  11770. <p class="gathalast">Yaṃ yamicchati devohi, taṃ taṃ ruccati no iti.</p>
  11771. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  11772. <p class="gatha1"> Atha so māṇavammassa, senaṃ datvā savāhanaṃ;</p>
  11773. <p class="gathalast">Sabbopakaraṇañceva, sabbakammakarepi ca.</p>
  11774. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  11775. <p class="gatha1"> Gacchāti vatvā taṃ yantaṃ, sahasenāyapekkhiya;</p>
  11776. <p class="gathalast">Paridevittha bhūmindo, vippavutthaṃ’va puttakaṃ.</p>
  11777. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  11778. <p class="gatha1"> Māṇavammopi <a name="M0.0294"></a> āruyha, nāvāyo jaladhītaṭe;</p>
  11779. <p class="gathalast">Na cireneva āgamma, samattikkamma vegasā.</p>
  11780. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  11781. <p class="gatha1"> Saha senāya maddantho, laṅkādīpamupavisī;</p>
  11782. <p class="gathalast">Taṃ sutvāna palāyittha, rājā dāṭhopatissako.</p>
  11783. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  11784. <p class="gatha1"> Māṇavammo puraṃ gantvā, ahutvāva narādhipo;</p>
  11785. <p class="gathalast">Palātamanubandhittha, padānupadamugato.</p>
  11786. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  11787. <p class="gatha1"> Tadā sā damiḷi senā, assosi kira sāmiko;</p>
  11788. <p class="gathalast">Mahārogā’bhibhūtoti, sutvā taṃ sā apakkami.</p>
  11789. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  11790. <p class="gatha1"> Sutvā dāṭhopatisso taṃ, samādāya mahābalaṃ;</p>
  11791. <p class="gathalast">Māṇavammaṃ upāgamma, kātumārabhi saṃyudhaṃ.</p>
  11792. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  11793. <p class="gatha1"> Māṇavammo ca cintesi, sabbā senā gatā mama;</p>
  11794. <p class="gathalast">Mate mayi samijjheyya, verino me manorathaṃ.</p>
  11795. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  11796. <p class="gatha1"> Jambudīpaṃva tasmā’haṃ, gantvā’dāsa balaṃ tato;</p>
  11797. <p class="gathalast">Puna rajjaṃ gahessaṃti, tasmā evamakāsi so.</p>
  11798. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  11799. <p class="gatha1"> Gantvā puna’pi disvāna, sahāyaṃ narasīhakaṃ;</p>
  11800. <p class="gathalast">Ārādhahanto nipuṇaṃ, sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi.</p>
  11801. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  11802. <p class="gatha1"> Yāva rājacatukkaṃso, māṇāmmo tahiṃ vasi;</p>
  11803. <p class="gathalast">Narasīho’tha cintesi, mānatthaddho yasodhano.</p>
  11804. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  11805. <p class="gatha1"> Rajjatthaṃ me sahā yo maṃ, sevantoyeva addhago;</p>
  11806. <p class="gathalast">Vuddho hessati taṃ passaṃ, kathaṃ rajjaṃ karomahaṃ.</p>
  11807. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  11808. <p class="gatha1"> Imasmiṃ pana vārasmiṃ, pesayitvā balaṃ mama;</p>
  11809. <p class="gathalast">Rajjaṃ taṃ na gahessāmi, ko attho jīvitena me.</p>
  11810. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  11811. <p class="gatha1"> Evaṃ cintiya so senaṃ, sannipātiya attano;</p>
  11812. <p class="gathalast">Sannāhetvā yathā yogaṃ, dāpetvāna yathāruciṃ.</p>
  11813. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  11814. <p class="gatha1"> Sayameva tamādāya, samuddataṭamāgato;</p>
  11815. <p class="gathalast">Nāvāyo cittarūpāyo, kārayitvā thirā bahū.</p>
  11816. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  11817. <p class="gatha1"> Amacce āha ‘‘etena, saddhiṃ gacchatha bho’’iti;</p>
  11818. <p class="gathalast">Nāvaṃ ārohituṃ sabbe, na icchiṃsu tadā janā.</p>
  11819. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  11820. <p class="gatha1"> Tadā sīho vicintetvā, sayaṃ hutvā tirohito;</p>
  11821. <p class="gathalast">Attano parihāraṃ so, rājalakkhaṇasammataṃ.</p>
  11822. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  11823. <p class="gatha1"> Sabbaṃ <a name="M0.0295"></a> tasseva datvāna, alaṅkārampi attano;</p>
  11824. <p class="gathalast">Āropetvāna taṃ nāvaṃ, gaccha ṭhatvāna sāgare.</p>
  11825. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  11826. <p class="gatha1"> Imaṃ bheriṃca vādehi, koṭṭhanāmanti yojayī;</p>
  11827. <p class="gathalast">So’pi sabbaṃ tathākāsi, rājāno agamā iti.</p>
  11828. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  11829. <p class="gatha1"> Āruhiṃsu janā nāvaṃ, ekaṃ katvā narādhipaṃ;</p>
  11830. <p class="gathalast">So taṃ senaṅgamādāya, māṇo gantuṃ samārabhi.</p>
  11831. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  11832. <p class="gatha1"> Kevalo’pi samuddo so, ahobhi nagarūpamo;</p>
  11833. <p class="gathalast">Atha so paṭṭanaṃ patvā, otaritvā savāhano.</p>
  11834. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  11835. <p class="gatha1"> Vissāmetvā balaṃ tattha, vasaṃ katipaye dine;</p>
  11836. <p class="gathalast">Uttaraṃ desamādāya, katvā hatthagataṃ janaṃ.</p>
  11837. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  11838. <p class="gatha1"> Akkhobbhiya mahāseno, nagaraṃ gantumārabhi;</p>
  11839. <p class="gathalast">Potthakuṭṭhopi taṃ sutvā, paccuggañchi mahābalo.</p>
  11840. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  11841. <p class="gatha1"> Saṃgacchiṃsu ubho senā, bhinnavelā’va sāgarā;</p>
  11842. <p class="gathalast">Māṇavammo tato hatthi-māruyha gahitāyudho.</p>
  11843. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  11844. <p class="gatha1"> Potthakuṭṭhañca rājānaṃ, dvedhā katvā palāpayi;</p>
  11845. <p class="gathalast">Hatthadāṭhaṃ palāyantaṃ, disvā janapadā narā.</p>
  11846. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  11847. <p class="gatha1"> Sīsamassa gahetvāna, māṇavammassa dassayuṃ;</p>
  11848. <p class="gathalast">Potthakuṭṭhopalāyitvā, merukandaramāgami.</p>
  11849. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  11850. <p class="gatha1"> Tato taṃ sāmiko disvā, sahāyo me ayaṃciraṃ;</p>
  11851. <p class="gathalast">Tasmā na sakkā caḍḍetuṃ, āpade saraṇāgataṃ.</p>
  11852. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  11853. <p class="gatha1"> Sāmino ca sahāyassa, niddosohaṃ kathaṃ bhave;</p>
  11854. <p class="gathalast">Iti cintiya pūvaṃ so, savisaṃ khādiyā’mari.</p>
  11855. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  11856. <p class="gatha1"> Kuṭṭhakopi ca teneva, khāditvā pūvakaṃ mato;</p>
  11857. <p class="gathalast">Māṇavammassa tassevaṃ, dīpo āsi akaṇṭako.</p>
  11858. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  11859. <p class="gatha1"> Māṇavammo tato dīpe, chattaṃ ussāpayi tadā;</p>
  11860. <p class="gathalast">Vārento viya teneva, dukkhaṃ dīpe janassa so.</p>
  11861. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  11862. <p class="gatha1"> Puññakammāni so’kāsi, anagghāni bahūni ca;</p>
  11863. <p class="gathalast">Samattho kohi taṃ sabbaṃ, vattuṃ paṭipadaṃ naro.</p>
  11864. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  11865. <p class="gatha1"> Kappagāmavhayañceva, tathā sepaṇṇināmakaṃ;</p>
  11866. <p class="gathalast">Padhānarakkhe ca siriṃ, sirīsaṅghādi bodhike.</p>
  11867. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  11868. <p class="gatha1"> Pāsādaṃ <a name="M0.0296"></a> sova kāresi, pasādāvahamuttamo;</p>
  11869. <p class="gathalast">Chādesi lohapāsādaṃ, thūpārāmagharaṃ tathā.</p>
  11870. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  11871. <p class="gatha1"> Thūpārāme ca pāsādaṃ katvā’dā paṃsukūlinaṃ;</p>
  11872. <p class="gatha2">Jiṇṇakaṃ paṭisaṅkhāsi chattaṃ cetiyamuddhani;</p>
  11873. <p class="gathalast">Bahavo jiṇṇakāvāse tattheva paṭisaṅkhari.</p>
  11874. <p class="bodytext">[Ettha māṇavammassa rajjakathāya ūnatā dissati. Ito paṭṭhāya aggabodhissa rajjapaṭibaddhā kathā vira khāyati.]</p>
  11875. <p class="chapter">Chacattālīsatima pariccheda</p>
  11876. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  11877. <p class="gatha1">…Vāsaṃ-katvā sulabhapaccayaṃ;</p>
  11878. <p class="gathalast">Dāsi dhammarucinaṃ so, rājinī dīpakampi ca.</p>
  11879. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  11880. <p class="gatha1"> Kāretvāna paricchedaṃ, mahānettādi pādikaṃ;</p>
  11881. <p class="gathalast">Tesameva adā koḷu-vāte so devatissakaṃ.</p>
  11882. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  11883. <p class="gatha1"> Vahatthale ca so katvā, kadambagonanāmakaṃ;</p>
  11884. <p class="gathalast">Devapāḷimhi katvāna, gīrivhanagaraṃ tathā.</p>
  11885. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  11886. <p class="gatha1"> Katvā antarasobbhamhi, devanāmaṃ vihārakaṃ;</p>
  11887. <p class="gathalast">Rājamātikamārāmaṃ, katvā’dā paṃsukūlinaṃ.</p>
  11888. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  11889. <p class="gatha1"> Gokaṇṇakavihāre’kā, padhānagharameva ca;</p>
  11890. <p class="gathalast">Jiṇṇagehañca kāresi, vaḍḍhamānakabodhiyā.</p>
  11891. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  11892. <p class="gatha1"> Saṅghamittavhaye ceva, aññattha ca mahāyaso;</p>
  11893. <p class="gathalast">Tattha tattha vihāresu, navakammamakārayi.</p>
  11894. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  11895. <p class="gatha1"> Chabbīsati sahassāni, suvaṇṇānaṃ samappiya;</p>
  11896. <p class="gathalast">Jiṇṇāni paṭisaṅkhāsi, rājā cetiyapabbate.</p>
  11897. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  11898. <p class="gatha1"> Tālavatthuvihārañca, kāretvā paṇṇabhattakaṃ;</p>
  11899. <p class="gathalast">Vihārassa mahāsena-narindavhassa dāpayi.</p>
  11900. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  11901. <p class="gatha1"> Goṇḍigāmikavāpiñca, chinnaṃ bandhi yathā purā;</p>
  11902. <p class="gathalast">Dānabhaṇḍañca so sabbaṃ, sabbesaṃ dāsi pāṇinaṃ.</p>
  11903. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  11904. <p class="gatha1"> Uposathaṃ <a name="M0.0297"></a> upavasati, saddhiṃ dīpajanehi so;</p>
  11905. <p class="gathalast">Dhammañca tesaṃ deseti, dātuṃ lokuttaraṃ sukhaṃ.</p>
  11906. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  11907. <p class="gatha1"> Kammaṃ sovaggiyaṃ tassa, rajje sabbo samācari;</p>
  11908. <p class="gathalast">Yaṃ karoti mahīpālo, taṃ tassa kurute jano.</p>
  11909. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  11910. <p class="gatha1"> Tasmā rājā mahāpañño, dhammameva samācare;</p>
  11911. <p class="gathalast">So nivutthanivutthamhi, ṭhāne hoti mahāyaso.</p>
  11912. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  11913. <p class="gatha1"> Sampattaparivāro ca, ante gacchati nibbutiṃ;</p>
  11914. <p class="gathalast">Attatthañca paratthañca, tasmā passeyya buddhimā.</p>
  11915. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  11916. <p class="gatha1"> Attanā yadi ekena, vinitena mahājanā;</p>
  11917. <p class="gathalast">Vinayaṃ yanti sabbepi, kotaṃ nāseyya paṇḍito.</p>
  11918. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  11919. <p class="gatha1"> Payogo yo hi sattānaṃ, lohadvaya hitāvaho;</p>
  11920. <p class="gathalast">So tena akato natthi, rattandivamatandinā.</p>
  11921. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  11922. <p class="gatha1"> Attano so nivatthāni, vatthāni sukhumāni ca;</p>
  11923. <p class="gathalast">Paṃsūkūlikabhikkhūnaṃ, cīvaratthāya dāpayi.</p>
  11924. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  11925. <p class="gatha1"> Aṭṭhānaviniyogopi, saṅgaho vā virūpako;</p>
  11926. <p class="gathalast">Sāvajjo paribhogo vā, tassa nāhosi sabbaso.</p>
  11927. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  11928. <p class="gatha1"> Ye ye sattā yadā hārā, tesaṃ taṃ taṃ sadāpayi;</p>
  11929. <p class="gathalast">Ye yena sukhī honti, te te tena sukhāpayī.</p>
  11930. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  11931. <p class="gatha1"> Evaṃ puññāni katvāna, chabbassāni narādhipo;</p>
  11932. <p class="gathalast">Agamā devarājassa, santikaṃ santiyāvaho.</p>
  11933. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  11934. <p class="gatha1"> Atha tassa nujo rājā, kassapo hoti khattiyo;</p>
  11935. <p class="gathalast">Samattho rajjabhārassa, vahituṃ pubbavuttino.</p>
  11936. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  11937. <p class="gatha1"> Pitā viya niyaṃ puttaṃ, so saṅgaṇhi mahājanaṃ;</p>
  11938. <p class="gathalast">Dānena peyyavajjena, atthassa cariyāya ca.</p>
  11939. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  11940. <p class="gatha1"> Ṭhānantarañca dāpesi, tassa tassa yathārahaṃ;</p>
  11941. <p class="gathalast">Sayaṃ bhuñjittha bhogepi, sabbadukkhavivajjito.</p>
  11942. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  11943. <p class="gatha1"> Gīhinañceva bhikkhūnaṃ, brahmaṇānañca khattiyo;</p>
  11944. <p class="gathalast">Vattāpayi sakāvāre, māghātañceva kārayi.</p>
  11945. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  11946. <p class="gatha1"> Macchatitthe duve ceva, āvāsaṃ heḷigāmakaṃ;</p>
  11947. <p class="gathalast">Vaṇijjagāmamārāmaṃ, kassapādīgiriṃ tathā.</p>
  11948. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  11949. <p class="gatha1"> Tathā <a name="M0.0298"></a> ambatanavhañca, padhānaghara muttamaṃ; Bhogagāmañca…</p>
  11950. <p class="bodytext">[Etthakassapassa rajjapaṭibaddhāya kathāya ūnatā dissati.]</p>
  11951. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  11952. <p class="gatha1"> Tesaṃ sabbakaniṭṭhopi, mahindo nāma khattiyo;</p>
  11953. <p class="gathalast">Sampattarajjo nāhosi, rājā rajja dhurandharo.</p>
  11954. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  11955. <p class="gatha1"> Tassapi kira nilavho, sahāyo cīrasatthuto;</p>
  11956. <p class="gathalast">Mato pubbeva tasmā, so saranto taṃ na icchitaṃ.</p>
  11957. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  11958. <p class="gatha1"> Ahorajjampi dīpamhi, na maññittha sukhāvahaṃ;</p>
  11959. <p class="gathalast">Abhāvena sahāyassa, sahāyā’tīva dullabhā.</p>
  11960. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  11961. <p class="gatha1"> Teneva vuttaṃ muninā, dhammā yekeci lokiyā;</p>
  11962. <p class="gathalast">Tathā lokuttarā ceva, dhammā nibbānagāmino.</p>
  11963. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  11964. <p class="gatha1"> Kalyāṇamittaṃ āgamma, sabbe te honti pāṇinaṃ;</p>
  11965. <p class="gathalast">Tasmā kalyāṇamittesu, kattabbo’ti sadā daro.</p>
  11966. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  11967. <p class="gatha1"> Ādipādova so tasmā, hutvā rajjaṃ vicārayi;</p>
  11968. <p class="gathalast">Pāletuṃyeva dīpamhi, jivanto viya pāṇino.</p>
  11969. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  11970. <p class="gatha1"> Kassapassa sabhātussa, puttaṃ so aggabodhikaṃ;</p>
  11971. <p class="gathalast">Ṭhapetvā oparajjamhi, datvā bhogamanappakaṃ.</p>
  11972. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  11973. <p class="gatha1"> Desaṃ datvāna pācinaṃ, vasituṃ tattha pesiya;</p>
  11974. <p class="gathalast">Desaṃ dakkhiṇamādāsi, rāja puttassa attano.</p>
  11975. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  11976. <p class="gatha1"> Mahāpāḷimhi dānañca, dāpesi dasavāhaṇaṃ;</p>
  11977. <p class="gathalast">Sabbe bhoge same’kāsi, yācanānaṃ saha’ttanā.</p>
  11978. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  11979. <p class="gatha1"> Adatvā yācakānaṃ so, nu kiñci paribhuñjati;</p>
  11980. <p class="gathalast">Bhuttaṃ vā satiyā deti, dvi guṇaṃ attabhuttato.</p>
  11981. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  11982. <p class="gatha1"> Sakanāmaṃ sakāresi, bhikkhunī na mupassayaṃ;</p>
  11983. <p class="gathalast">Pādānagaragallañca, ārāma mariyādakaṃ.</p>
  11984. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  11985. <p class="gatha1"> Mahindataṭamārāmaṃ, sampatta catupaccayaṃ;</p>
  11986. <p class="gathalast">Aññampi bahudhā kāsi, puññaṃ puññaguṇerato.</p>
  11987. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  11988. <p class="gatha1"> Tiṇī vassāni kāretvā, rajjameva mahāmati;</p>
  11989. <p class="gathalast">Gavesanto sahāyaṃ’va, devalokamupāgami.</p>
  11990. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  11991. <p class="gatha1"> Vasanto <a name="M0.0299"></a> dakkhiṇe dese, aggabodhi kumārako;</p>
  11992. <p class="gathalast">Kenāpi karaṇīyena, nagaraṃ āgato ahu.</p>
  11993. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  11994. <p class="gatha1"> Tasmiṃ tattha vasantamhi, ādipādo mahindako;</p>
  11995. <p class="gathalast">Mato āsi tato tassa, rajjaṃ hatthagataṃ ahu.</p>
  11996. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  11997. <p class="gatha1"> So taṃ hatthagataṃ katvā, saṇṭhapetvāna sāsanaṃ;</p>
  11998. <p class="gathalast">Pācina desapatino, aggabodhissa pesayi.</p>
  11999. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  12000. <p class="gatha1"> Sa āgantvā ahu rājā, silāmeghoti saññito;</p>
  12001. <p class="gathalast">Oparajje kumārañca, abhisiñcittha bhūpati.</p>
  12002. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  12003. <p class="gatha1"> So rājā naṃ niyojetvā, cintā bhāraṃ vimuñciya;</p>
  12004. <p class="gathalast">Bhoge bhuñjatha tumheti, sayaṃ rajjaṃ vicārayi.</p>
  12005. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  12006. <p class="gatha1"> Yathāyogaṃ janassesa-kāsi niggahasaṃgahe;</p>
  12007. <p class="gathalast">Dese ubbinayaṃ sabbaṃ, maggaṃ pāpesi cakkhumā.</p>
  12008. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  12009. <p class="gatha1"> Evaṃ tesu vasantesu, otāraṃ pāpakammino;</p>
  12010. <p class="gathalast">Na labhantā vicintesuṃ, bhinditabbā ime iti.</p>
  12011. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  12012. <p class="gatha1"> Rājānamupasaṅkamma, avocuṃ pisunaṃ raho;</p>
  12013. <p class="gathalast">Tuvaṃ rājāsi nāmena, rājā añño sabhāvaho.</p>
  12014. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  12015. <p class="gatha1"> Uparājā ayaṃ rajjaṃ, gaṇhissati mahājanaṃ;</p>
  12016. <p class="gathalast">Saṅgayha na cireneva, hoti rājā na saṃsayo.</p>
  12017. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  12018. <p class="gatha1"> Taṃ sutvāna mahīpālo, paribhijji kumārake;</p>
  12019. <p class="gathalast">Kumāropi vidhitvā taṃ, coro hutvāna rājindo.</p>
  12020. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  12021. <p class="gatha1"> Palāyitvā sakaṃ desaṃ, saṅgaṇhitvā tahiṃ jane;</p>
  12022. <p class="gathalast">Mahantaṃ balamādāya, kātuṃ saṅgāma mārabhi.</p>
  12023. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  12024. <p class="gatha1"> Kadalyādinivātamhi, saṅgāmo bhiṃsano ahu;</p>
  12025. <p class="gathalast">Gato tattha parājitvā, kumāro malayaṃ vaso.</p>
  12026. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  12027. <p class="gatha1"> Tato rājā kataññū so, upakāraṃ sabhātuno;</p>
  12028. <p class="gathalast">Cintetvā rajjadānādiṃ, paridevittha pākaṭaṃ.</p>
  12029. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  12030. <p class="gatha1"> Kumāropi ca taṃ sutvā, ahosi muducittako;</p>
  12031. <p class="gathalast">Evaṃ te aññamaññassa, siniddhantaṃ pakāsayuṃ.</p>
  12032. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  12033. <p class="gatha1"> Rājā gantvā sayaṃyeva, malayaṃ ekako vaṃso;</p>
  12034. <p class="gathalast">Kumāraṃ taṃ samādāya, āgamittha sakaṃ puraṃ.</p>
  12035. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  12036. <p class="gatha1"> Hoti <a name="M0.0300"></a> nissaṃsayaṃ [evaṃpi citto] atīva so;</p>
  12037. <p class="gathalast">Vivāhaṃ tena kāresi, dhītaraṃ saṅghanāmikaṃ.</p>
  12038. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  12039. <p class="gatha1"> Tāya saddhiṃ vasanto so, vissattho tena rājinā;</p>
  12040. <p class="gathalast">Pahāraṃ tāya pādāsi, duṭṭho dosamhi kismiṃci.</p>
  12041. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  12042. <p class="gatha1"> Pitaraṃ sā upāgamma, karuṇaṃ roditampati;</p>
  12043. <p class="gathalast">Akāraṇe maṃ māreti, dinno vo sāmiko iti.</p>
  12044. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  12045. <p class="gatha1"> Sopi taṃ sutamatteva, dukkataṃ vata me iti;</p>
  12046. <p class="gathalast">Pabbājesi lahuṃ gantvā, bhikkhūnī na mupassayaṃ.</p>
  12047. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  12048. <p class="gatha1"> Aggabodhisanāmotha, tassā mātula puttako;</p>
  12049. <p class="gathalast">Sucireneva kālena, tassaṃ sā rattamānaso.</p>
  12050. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  12051. <p class="gatha1"> Kālo’yanti viditvāna, tamādāya palāyituṃ;</p>
  12052. <p class="gathalast">Aññato taṃ gahetvāna, gato ekova rohaṇaṃ.</p>
  12053. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  12054. <p class="gatha1"> Aggabodhiṃ narindo so, aggabodhi namādiya;</p>
  12055. <p class="gathalast">Aggabodhiṃ nihantuṃ taṃ, rohaṇaṃ tamupāvīsi.</p>
  12056. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  12057. <p class="gatha1"> Aggabodhi nisedhetvā, aggabodhiṃ sabhātaraṃ;</p>
  12058. <p class="gathalast">Apare pabbate hantu-maggabodhiṃ sayaṃ gato.</p>
  12059. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  12060. <p class="gatha1"> Kasiṇaṃ rohaṇaṃ hattha-gataṃ katvā mahā balo;</p>
  12061. <p class="gathalast">Yujjhitvā tena taṃ gaṇhi, bhariyaṃ saṅghamattano.</p>
  12062. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  12063. <p class="gatha1"> Tato paṭṭhāya sukhitā, samaggā te tayo janā;</p>
  12064. <p class="gathalast">Vissaṭṭhā aññamaññesu, vihariṃsu yathāruciṃ.</p>
  12065. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  12066. <p class="gatha1"> Vāpāraniṃ akārāmaṃ, tathā māṇaggabodhikaṃ;</p>
  12067. <p class="gathalast">Sabhattuddesabhogañca, vihāre atiyuttare.</p>
  12068. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  12069. <p class="gatha1"> Hatthi kucchivihāre ca, vihāre puna piṭṭhike;</p>
  12070. <p class="gathalast">Mahādīpariveṇe ca, pāsāde vāhadīpake.</p>
  12071. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  12072. <p class="gatha1"> Thūpārāmamhi gehassa, dvāre ca parijiṇṇake;</p>
  12073. <p class="gathalast">Kāsi pākatikaṃ tattha, thambhe ca parivattayi.</p>
  12074. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  12075. <p class="gatha1"> Evaṃ katvāna puññāni, puññāni ca yathābalaṃ;</p>
  12076. <p class="gathalast">Cattālīsatime vasse, yathākamma mupāgami.</p>
  12077. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  12078. <p class="gatha1"> Athoparājā rājā’si, aggabodhi sirīdharo;</p>
  12079. <p class="gathalast">Tanayo so mahindassa, ādipādassa dhīmato.</p>
  12080. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  12081. <p class="gatha1"> Sāsanampi <a name="M0.0301"></a> ca lokañca, saṅgaṇittha yathārahaṃ;</p>
  12082. <p class="gathalast">Oparajje’bhisiñcattha, mahindaṃ puttamattano.</p>
  12083. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  12084. <p class="gatha1"> Mahābodhissa kāresi, gharaṃ jiṇṇaṃ navaṃ thiraṃ;</p>
  12085. <p class="gathalast">Ārāme dve ca kāresi, kaḷandaṃ mallavātakaṃ.</p>
  12086. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  12087. <p class="gatha1"> Dhammakammehi sakkaccaṃ, sodhesi jinasāsanaṃ;</p>
  12088. <p class="gathalast">Vinicchananto dhammena, chindi kūṭaṭṭakārake.</p>
  12089. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  12090. <p class="gatha1"> Bhesajjañca gilānānaṃ, maṅgalaṃ cāvamaṅgalaṃ;</p>
  12091. <p class="gathalast">Laṅkādīpamhi sakale, sayameva vicārayī.</p>
  12092. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  12093. <p class="gatha1"> Salākabhattaṃ dāpesi, nikāyattaya vāsinaṃ;</p>
  12094. <p class="gathalast">Bhojanaṃ paṃsukūlīnaṃ, attayoggaṃ mahārahaṃ.</p>
  12095. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  12096. <p class="gatha1"> Evamādīni katvāna, puññāni sasayaṃ vasī;</p>
  12097. <p class="gathalast">Cuto’si chahi vassehi, pulatthinagare vasaṃ.</p>
  12098. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  12099. <p class="gatha1"> Tato pubbeva tassāsi, putto so yuvarājako;</p>
  12100. <p class="gathalast">Mato kira tato rajjaṃ, aputtaṃ taṃ tadā ahu.</p>
  12101. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  12102. <p class="gatha1"> Putto mahindo nāmā’si, silā meghassa rājino;</p>
  12103. <p class="gathalast">Rajjayoggo mahāpuñño, lokasaṅgaṇha nakkhamo.</p>
  12104. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  12105. <p class="gatha1"> Tassa jātadineyeva, rājā nakkhattapāṭhake;</p>
  12106. <p class="gathalast">Pucchitvā rajjayoggoti, sutvā tehi viyākataṃ.</p>
  12107. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  12108. <p class="gatha1"> Datvā tesaṃ dhanaṃ sādhu, pavattiṃ taṃ nigūhayi;</p>
  12109. <p class="gathalast">Atha naṃ so vayappattaṃ, katvā senāpatiṃsakaṃ.</p>
  12110. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  12111. <p class="gatha1"> Rajjaṃ vasseva katvāna, sabbaṃ hatthe sayaṃvasī;</p>
  12112. <p class="gathalast">So dhammena vicāresi, rāja kiccaṃ mahāmati.</p>
  12113. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  12114. <p class="gatha1"> Matepi tasmiṃ tasmā so, aggabodhābhidhānino;</p>
  12115. <p class="gathalast">Senāpaccaṃ na gaṇhittha, nayaññū tassa hatthako.</p>
  12116. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  12117. <p class="gatha1"> Tadā kenaci gantvā so, karaṇīyena rājino;</p>
  12118. <p class="gathalast">Samuddatīre vasati, mahātitthamhi paṭṭane.</p>
  12119. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  12120. <p class="gatha1"> Sutvā so cūḷapituno, maraṇaṃ vegasā’gamā;</p>
  12121. <p class="gathalast">Corā rajjaṃ gahetvāna, nāseyyuṃ nagaraṃ iti.</p>
  12122. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  12123. <p class="gatha1"> Tato uttaradesamhi, maṇḍalīkā saraṭṭhiyā;</p>
  12124. <p class="gathalast">Acchinditvāna taṃ desaṃ, chinnarājakaraṃ karuṃ.</p>
  12125. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  12126. <p class="gatha1"> So <a name="M0.0302"></a> taṃ sutvā mahāseno, gantvā uttaradesakaṃ;</p>
  12127. <p class="gathalast">Sabbe nimmathayitvāna, maṇḍalī kesaraṭṭhiye.</p>
  12128. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  12129. <p class="gatha1"> Gantvā rañño mataṭhānaṃ, disvā deviṃ parodiya;</p>
  12130. <p class="gathalast">Assāsetvā yathākālaṃ, idaṃ vacanamabravi.</p>
  12131. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  12132. <p class="gatha1"> Mācintesi mahādevī, mato me sāmiko iti;</p>
  12133. <p class="gathalast">Rakkhissāmi ahaṃ dīpaṃ, tumhe rajjaṃ karissatha.</p>
  12134. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  12135. <p class="gatha1"> Tuṇhibhūtā’dhivāsetvā, piyasā pāpabuddhikā;</p>
  12136. <p class="gathalast">Raho yojayī taṃ hantuṃ, vatthukāmā yathāruciṃ.</p>
  12137. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  12138. <p class="gatha1"> Senāpati taṃ ñatvāna, tassā’rakkhaṃ vidhāya so;</p>
  12139. <p class="gathalast">Taṃ pakkhiyehi yujjhitvā, palāpesi mahājanaṃ.</p>
  12140. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  12141. <p class="gatha1"> Tato deviṃ sabandhetvā, pakkhipitvāna yānake;</p>
  12142. <p class="gathalast">Ādāya taṃ puraṃ gantvā, rajjaṃ gaṇhi sasādhanaṃ.</p>
  12143. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  12144. <p class="gatha1"> Atthi dappuḷa nāmo’pi,</p>
  12145. <p class="gatha2">Silā meghassa rājino;</p>
  12146. <p class="gatha3">Bhāgineyyo mahāseno,</p>
  12147. <p class="gathalast">Ādipādo mahā dhano.</p>
  12148. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  12149. <p class="gatha1"> So senaṃ sannipātetvā, vasanto kāḷavāpiyaṃ;</p>
  12150. <p class="gathalast">Kātuṃ saṅgāma māgañchi, saṅgagāmappadesakaṃ.</p>
  12151. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  12152. <p class="gatha1"> Senāpati pavattiṃ taṃ, sutvā sampannavāhano;</p>
  12153. <p class="gathalast">Deviñca taṃ samādāya, agamā tattha sajjukaṃ.</p>
  12154. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  12155. <p class="gatha1"> Tesaṃ tatthasi saṅgāmo, ubhinnaṃ lomahaṃsano;</p>
  12156. <p class="gathalast">Ādipādo tadāsenaṃ, ohīyantaṃ samekkhiya.</p>
  12157. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  12158. <p class="gatha1"> Palāyitvā āruhittha, acchaselaṃ savāhano;</p>
  12159. <p class="gathalast">Palāpetvāna taṃ tattha, senāpati sukhaṃ vasi.</p>
  12160. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  12161. <p class="gatha1"> Suññaṃti nagaraṃ sutvā, maṇḍalīkāpi uttare;</p>
  12162. <p class="gathalast">Dese sabbe samāgamma, aggahesuṃ puraṃ tadā.</p>
  12163. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  12164. <p class="gatha1"> So hi te paṭibāhesi, sūro dhīraparakkamo;</p>
  12165. <p class="gathalast">Athāgamma puraṃ rajjaṃ, vicāresi yathānayaṃ.</p>
  12166. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  12167. <p class="gatha1"> Bhikkhusaṅghassa lokassa, macchānaṃ migapakkhinaṃ;</p>
  12168. <p class="gathalast">Ñātīnaṃ balakāyassa, kattabbaṃ sabbamācari.</p>
  12169. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  12170. <p class="gatha1"> Pacchā <a name="M0.0303"></a> anu balappatto, dappulo malayaṃ gato;</p>
  12171. <p class="gathalast">Bhāgineyyo duve ceva, pakkositvāna rohaṇā.</p>
  12172. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  12173. <p class="gatha1"> Raṭṭhe janapade sabbe, ādāya bahuvāhano;</p>
  12174. <p class="gathalast">Rattiyaṃ puramāgamma, samuddo viya otthari.</p>
  12175. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  12176. <p class="gatha1"> Balakāyo puraṃ rundhi, ugghosento samantato;</p>
  12177. <p class="gathalast">Hesitena turaṅgānaṃ, koñcanāde nadantinaṃ.</p>
  12178. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  12179. <p class="gatha1"> Tāḷāvacara saddānaṃ, kāhaḷānaṃ ravena ca;</p>
  12180. <p class="gathalast">Gajjitena bhaṭānañca, ākāsaṃ na tadā phali.</p>
  12181. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  12182. <p class="gatha1"> Tadā senāpati disvā, mahāsenaṃ pamodiya;</p>
  12183. <p class="gathalast">Ārocesi avattiṃ taṃ, balakāyassa attano.</p>
  12184. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  12185. <p class="gatha1"> Rājaputtā tayo ete, mahantaṃ balamādiya;</p>
  12186. <p class="gathalast">Nagaraṃ no’parundhiṃsu, kintu kattabba mettha vo.</p>
  12187. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  12188. <p class="gatha1"> Evaṃ vuttā tamāhaṃsu, sūrā tassa raṇatthino;</p>
  12189. <p class="gathalast">Devāsevā dineyeva, sevakānaṃ na jīvitaṃ.</p>
  12190. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  12191. <p class="gatha1"> Evaṃ bhūte sace kāle, ohīnā jīvibhatthino;</p>
  12192. <p class="gathalast">Posesi sāmi kiṃ kāla-mettakaṃ no yathā sukhaṃ.</p>
  12193. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  12194. <p class="gatha1"> Vutte evaṃ saussāho, balaṃ sajjiya rattiyaṃ;</p>
  12195. <p class="gathalast">Uggate aruṇe hatthi-māruyha katakammakaṃ.</p>
  12196. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  12197. <p class="gatha1"> Dvārene’kena nikkhamma, patanto asanī viya;</p>
  12198. <p class="gathalast">Saddhiṃ yo dhasahassehi, saṅgāmaṃ kāsi dussahaṃ.</p>
  12199. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  12200. <p class="gatha1"> Balaṃ taṃ ādipādassa, nipphoṭetvā tato tato;</p>
  12201. <p class="gathalast">Sannipātiya ekajjhaṃ, niyattiṃ sampavedayi.</p>
  12202. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  12203. <p class="gatha1"> Hatāvasese ādāya, ādipādopi dappuḷo;</p>
  12204. <p class="gathalast">Pubbaṇheva parājitvā, palāyitvā’ga rohaṇaṃ.</p>
  12205. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  12206. <p class="gatha1"> Rājaputte duve ceva, rohaṇamhā tadā gate;</p>
  12207. <p class="gathalast">Jīvaggāhaṃ sagāhetvā, te ādāya puraṃ gato.</p>
  12208. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  12209. <p class="gatha1"> Evaṃ pattajayo sūro, dīpe jāte nirākule;</p>
  12210. <p class="gathalast">Pācinadesaṃ sādhetuṃ, pesayittha savāhane.</p>
  12211. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  12212. <p class="gatha1"> Tepi gantvāna desaṃ taṃ, uttaraṃ desameva ca;</p>
  12213. <p class="gathalast">Sādhayitvā’cireneva, saṅgahesuṃ mahābalaṃ.</p>
  12214. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  12215. <p class="gatha1"> Rājāpi <a name="M0.0304"></a> taṃ mahādeviṃ, bhariyaṃ kāsi attano;</p>
  12216. <p class="gathalast">Pariccattuñca māretuṃ, na sakkāyanti cintiya.</p>
  12217. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  12218. <p class="gatha1"> Tesaṃ saṃvāsamanvāya, gabbho āsi patiṭṭhito;</p>
  12219. <p class="gathalast">Puttaṃ vijāyi sādhañña-puññalakkhaṇasaññuttaṃ.</p>
  12220. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  12221. <p class="gatha1"> Rañño sā’tipiyā āsi, tato paṭṭhāya sopi kho;</p>
  12222. <p class="gathalast">Puttassa tassa pādāsi, oparajjaṃ sabhogiyaṃ.</p>
  12223. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  12224. <p class="gatha1"> Ṭhitā pācinadesamhi, ādipādā nisammataṃ;</p>
  12225. <p class="gathalast">Vinā so’yanti amhākaṃ, ubho hutvāna ekato.</p>
  12226. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  12227. <p class="gatha1"> Dvīsu passesu senañca, samādāya mahādhanaṃ;</p>
  12228. <p class="gathalast">Sandhiṃbhātaramāhūya, katvārohaṇa desato.</p>
  12229. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  12230. <p class="gatha1"> Gaṅgātīramhi vāsaṃ te, kappayiṃsu mahabbalā;</p>
  12231. <p class="gathalast">Rājā sabbaṃ nisamme’taṃ, maṇḍalīke tahiṃ tahiṃ.</p>
  12232. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  12233. <p class="gatha1"> Ārādhetvā gahetvāna, duṭṭhe māriya kecana;</p>
  12234. <p class="gathalast">Rakkhaṃ datvāna nagare, kattabbaṃ sādhuyojiya.</p>
  12235. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  12236. <p class="gatha1"> Mahāsenaṅgamādāya, mahesiñca tamādiya;</p>
  12237. <p class="gathalast">Khandhāvāraṃ niveseti, mahummāramhi gāmake.</p>
  12238. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  12239. <p class="gatha1"> Tassāgamanamaññāya, ādipādāpi te tayo;</p>
  12240. <p class="gathalast">Koviḷāravhaye gāme, mahāyuddhaṃ pavattayuṃ.</p>
  12241. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  12242. <p class="gatha1"> Atha rājā mahāseno, samugghātesi taṃ balaṃ;</p>
  12243. <p class="gathalast">Dappuḷo so palāyittha, ādi pādā duve hatā.</p>
  12244. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  12245. <p class="gatha1"> Tatthāpi laddhavijayo, puramāgammabhūmipo;</p>
  12246. <p class="gathalast">Rājakiccaṃ vicāresi, mahādānaṃ pavattayi.</p>
  12247. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  12248. <p class="gatha1"> Mahābodhi dumindassa, mahācetittayassa ca;</p>
  12249. <p class="gathalast">Dhātūnampi ca sakkaccaṃ, mahāpūjāmakārayī.</p>
  12250. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  12251. <p class="gatha1"> Rohaṇaṃ samupāgamma, dappuḷo so tamāgato;</p>
  12252. <p class="gathalast">Balaṃ sampaṭipādesi, yujjhituṃ puna rājinā.</p>
  12253. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  12254. <p class="gatha1"> Rājā so puttanattānaṃ, desaṃ kātuṃ nirākulaṃ;</p>
  12255. <p class="gathalast">Thūpārāmamhi sabbepi, sannipātiya bhikkhavo.</p>
  12256. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  12257. <p class="gatha1"> Aññepi ca mahāpaññe, yuttā yuttivisārade;</p>
  12258. <p class="gathalast">Rājadhammesu sabbesu, nipuṇo nayakovido.</p>
  12259. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  12260. <p class="gatha1"> Ārocetvā <a name="M0.0305"></a> pavattiṃ taṃ, tehi sammā pakāsito;</p>
  12261. <p class="gathalast">Caturaṅgamahāseno, sabbūpakaraṇānugo.</p>
  12262. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  12263. <p class="gatha1"> Dīpe sabbattha yojetvā, kattabbaṃ nagarepi ca;</p>
  12264. <p class="gathalast">Nikkhanto na cireneva, agamā mārapabbataṃ.</p>
  12265. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  12266. <p class="gatha1"> Sammadditvāna taṃ desaṃ, khippaṃ pabbatamāruhī;</p>
  12267. <p class="gathalast">Taṃ disvā rohaṇe sabbe, bhītā taṃ vasamāgamuṃ.</p>
  12268. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  12269. <p class="gatha1"> Tato sandhiṃ karitvāna, dappuḷena sadappako;</p>
  12270. <p class="gathalast">Hatthī asse ca maṇayo, gahetvā tassa hatthato.</p>
  12271. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  12272. <p class="gatha1"> Gāḷhagaṅgañca katvāna, sīmaṃ rohaṇabhoginaṃ;</p>
  12273. <p class="gathalast">Oragaṅgaṃ samādāya, rājabhogamakārayi.</p>
  12274. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  12275. <p class="gatha1"> Dīpamevaṃ mahātejo, katvā vigatakaṇṭakaṃ;</p>
  12276. <p class="gatha1">Ekātapatto āgamma, puraṃ vasi yathāsukhaṃ.</p>
  12277. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  12278. <p class="gatha1"> Pariveṇaṃ sakāresi, rājā dāmavihārakaṃ;</p>
  12279. <p class="gathalast">Tathā sanniratitthañca, pulatthinagare vibhū.</p>
  12280. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  12281. <p class="gatha1"> Mahālekhañca kāresi, pariveṇamabhayā cale;</p>
  12282. <p class="gathalast">Tathā ratanapāsādaṃ, tatheva sumanoharaṃ.</p>
  12283. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  12284. <p class="gatha1"> Anekabhūmaṃ kāretvā, vejayantamivāparaṃ;</p>
  12285. <p class="gathalast">Tathā satasahassehi, tīhi ceva mahādhano.</p>
  12286. <p class="hangnum"><a name="para137"></a><span class="paranum">137</span>.</p>
  12287. <p class="gatha1"> Jambonadatuvaṇṇassa, sahassehi ca saṭṭhihi;</p>
  12288. <p class="gathalast">Bimbaṃ satthussa kāretvā, nagghaṃ cūḷāmaṇiyutaṃ.</p>
  12289. <p class="hangnum"><a name="para138"></a><span class="paranum">138</span>.</p>
  12290. <p class="gatha1"> Pūjaṃ sabbopahārena, kāretvāna mahārahaṃ;</p>
  12291. <p class="gathalast">Pāsādamahane sabbaṃ, rajjaṃ ossajji attano.</p>
  12292. <p class="hangnum"><a name="para139"></a><span class="paranum">139</span>.</p>
  12293. <p class="gatha1"> Bodhisattañca kāretvā, rājānaṃ sumanoharaṃ;</p>
  12294. <p class="gathalast">Saṇṭhapitthasilā meghe, cāruṃ bhikkhūnupassaye.</p>
  12295. <p class="hangnum"><a name="para140"></a><span class="paranum">140</span>.</p>
  12296. <p class="gatha1"> Thūpārāmamhi thupassa, kāsi sovaṇṇakañcukaṃ;</p>
  12297. <p class="gathalast">Paṭṭaṃ katvā vicitatthaṃ, rajataṃ antarantarā.</p>
  12298. <p class="hangnum"><a name="para141"></a><span class="paranum">141</span>.</p>
  12299. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva ca pāsādaṃ, parijiṇṇaṃ sakārayi;</p>
  12300. <p class="gathalast">Abhidhammaṃ kathāpesi, kārāpetvā mahāmahaṃ.</p>
  12301. <p class="hangnum"><a name="para142"></a><span class="paranum">142</span>.</p>
  12302. <p class="gatha1"> Mahātherena satimā, hemasālinivāsinā;</p>
  12303. <p class="gathalast">Tattha pokkharaṇiñcassa, paribhogāya kārayi.</p>
  12304. <p class="hangnum"><a name="para143"></a><span class="paranum">143</span>.</p>
  12305. <p class="gatha1"> Jiṇṇe <a name="M0.0306"></a> devakūle katvā, bahuke tattha tattha so;</p>
  12306. <p class="gathalast">Devānaṃ paṭimāyo ca, kārayittha mahārahā.</p>
  12307. <p class="hangnum"><a name="para144"></a><span class="paranum">144</span>.</p>
  12308. <p class="gatha1"> Brāhmaṇānañca datvāna, paccagghaṃ rājabhojanaṃ;</p>
  12309. <p class="gathalast">Pāyesi khīraṃ sovaṇṇa-taṭṭakehi sasakkharaṃ.</p>
  12310. <p class="hangnum"><a name="para145"></a><span class="paranum">145</span>.</p>
  12311. <p class="gatha1"> Usabhe paṅgulānañca, jīvikañca sadāpayī;</p>
  12312. <p class="gathalast">Damiḷānantu pādāsi, asse goṇe agaṇhataṃ.</p>
  12313. <p class="hangnum"><a name="para146"></a><span class="paranum">146</span>.</p>
  12314. <p class="gatha1"> Anāthā ye salajjā ca, te ca saṅgaṇhi so raho;</p>
  12315. <p class="gathalast">Asaṃgahito dīpamhi, natthi tena yathārahaṃ.</p>
  12316. <p class="hangnum"><a name="para147"></a><span class="paranum">147</span>.</p>
  12317. <p class="gatha1"> Dātabboti kathaṃ gunna-mahāro so vicintiya;</p>
  12318. <p class="gathalast">Sasse khīragate’dāsi, tesaṃ khettasahassake.</p>
  12319. <p class="hangnum"><a name="para148"></a><span class="paranum">148</span>.</p>
  12320. <p class="gatha1"> Kāḷavāpimhi so vāri-sampātaṃ kārayi thiraṃ;</p>
  12321. <p class="gathalast">Puññamevaṃ vidhaṃ tassa, appameyyaṃ bahuṃ kira.</p>
  12322. <p class="hangnum"><a name="para149"></a><span class="paranum">149</span>.</p>
  12323. <p class="gatha1"> Tassa putto tadā āsi, yuvarājā divaṅgato;</p>
  12324. <p class="gathalast">Jāto senāpati kāle, aparo atthi dārako.</p>
  12325. <p class="hangnum"><a name="para150"></a><span class="paranum">150</span>.</p>
  12326. <p class="gatha1"> Taṃ rājā rājaputtehi, bhīto rājāraho iti;</p>
  12327. <p class="gathalast">Māretuṃ taṃ na sakkonti, vaḍḍhapesi yathā tathā.</p>
  12328. <p class="hangnum"><a name="para151"></a><span class="paranum">151</span>.</p>
  12329. <p class="gatha1"> Arīhi nagare ruddhe, pitaraṃ so kirekadā;</p>
  12330. <p class="gathalast">Upasaṅkamma yācittha, saṅgamāvacaraṃ gajaṃ.</p>
  12331. <p class="hangnum"><a name="para152"></a><span class="paranum">152</span>.</p>
  12332. <p class="gatha1"> So dāpesi mahānāgaṃ, ghoraṃ mārakarūpamaṃ;</p>
  12333. <p class="gathalast">Katahatthaṃ balañceva, sabbāyudha visāradaṃ.</p>
  12334. <p class="hangnum"><a name="para153"></a><span class="paranum">153</span>.</p>
  12335. <p class="gatha1"> Kāloyamīti mantvā so, bandhitvā churikaṃ tadā;</p>
  12336. <p class="gathalast">Kuñjaraṃ varamāruyha, nikkhamma nagarā bahi.</p>
  12337. <p class="hangnum"><a name="para154"></a><span class="paranum">154</span>.</p>
  12338. <p class="gatha1"> Viddhaṃsetvā balaṃ sabbaṃ, dujjayaṃ jayamaggahī;</p>
  12339. <p class="gathalast">Rājā disvā pasanno taṃ, senāpaccañca tassa’dā.</p>
  12340. <p class="hangnum"><a name="para155"></a><span class="paranum">155</span>.</p>
  12341. <p class="gatha1"> Esova kira gantvāna, sabalo desamuttaraṃ;</p>
  12342. <p class="gathalast">Palāpesi sasenaṃ taṃ, ādipādañca dappulaṃ.</p>
  12343. <p class="hangnum"><a name="para156"></a><span class="paranum">156</span>.</p>
  12344. <p class="gatha1"> Baddhavero tato’hosi, dappuḷo tamhi sādhukaṃ;</p>
  12345. <p class="gathalast">Mahāummārayuddhamhi, disvā tamatīkodhavā.</p>
  12346. <p class="hangnum"><a name="para157"></a><span class="paranum">157</span>.</p>
  12347. <p class="gatha1"> Sīghaṃ pesesi taṃ hantuṃ, hatthimāruḷhamattanā;</p>
  12348. <p class="gathalast">Ovijjhiya palāpesi, tamesa sakadantīnā.</p>
  12349. <p class="hangnum"><a name="para158"></a><span class="paranum">158</span>.</p>
  12350. <p class="gatha1"> Disvā <a name="M0.0307"></a> tamatisantuṭṭho, aññesañca abhāvato;</p>
  12351. <p class="gathalast">Rajjayoge adā tassa, uparājattamattano.</p>
  12352. <p class="hangnum"><a name="para159"></a><span class="paranum">159</span>.</p>
  12353. <p class="gatha1"> Evaṃ vīsati vassāni, dīpametaṃ subhuñjiya;</p>
  12354. <p class="gathalast">Vipākaṃ puññakammassa, bhuñjituñca divaṅgato.</p>
  12355. <p class="hangnum"><a name="para160"></a><span class="paranum">160</span>.</p>
  12356. <p class="gatha1"> Evaṃ anekehi nayehi thaddhā;</p>
  12357. <p class="gatha2">Janassa dukkhehi virūpakehi;</p>
  12358. <p class="gatha3">Bhogā vinassanti khaṇe na sabbe;</p>
  12359. <p class="gathalast">Aho tahiṃyeva ramanti bālā.</p>
  12360. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  12361. <p class="centered">Cha rājako nāma</p>
  12362. <p class="centered">Chacattālīsatimo paricchedo.</p>
  12363. <p class="chapter">Sattacattālīsatima pariccheda</p>
  12364. <p class="subhead">Pañcarājako</p>
  12365. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  12366. <p class="gatha1"> Accaye <a name="M0.0307"></a> pituno rājā, uparājā ahosi so;</p>
  12367. <p class="gathalast">Samattho sakkumittānaṃ, kātuṃ niggaha saṃgahe.</p>
  12368. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  12369. <p class="gatha1"> Senā nāmasi sappaññā, mahesī tassa rājino;</p>
  12370. <p class="gathalast">Khuddaputtā pīyā’tīva, rañño kalyāṇadassanā.</p>
  12371. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  12372. <p class="gatha1"> Adāsi yuvarājattaṃ, jeṭṭhaputtassa attano;</p>
  12373. <p class="gathalast">Ādipāde’parekāsi, rājinīpi ca dhītaro.</p>
  12374. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  12375. <p class="gatha1"> Datvā ṭhānantaraṃ rājā, tesaṃ tesaṃ yathārahaṃ;</p>
  12376. <p class="gathalast">Janaṃ saṅgahavatthūhi, saṅgahesi catūhipi.</p>
  12377. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  12378. <p class="gatha1"> Atha kenāpi so gantvā, hetunā maṇihīrakaṃ;</p>
  12379. <p class="gathalast">Vasanto kira assosi, paccanto kupito iti.</p>
  12380. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  12381. <p class="gatha1"> Tato senāpatiñceva, jeṭṭhaputtañca attano;</p>
  12382. <p class="gathalast">Gantvā sādhetha taṃ desa-mīti pesesi sajjukaṃ.</p>
  12383. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  12384. <p class="gatha1"> Tesu tatthopayātesu, pisunā bhedacintakā;</p>
  12385. <p class="gathalast">Vatvā yaṃkiñci bhindiṃsu, te ubhopi narādhipe.</p>
  12386. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  12387. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0308"></a> dve verino hutvā, desaṃ gaṇhitumārabhuṃ;</p>
  12388. <p class="gathalast">Rājā sutvā khaṇeneva, duratissa mupāgami.</p>
  12389. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  12390. <p class="gatha1"> Te ubho tattha ghātetvā, tesaṃ sabbaṃ samādiya;</p>
  12391. <p class="gathalast">Hantvā taṃ pakkhiye sabbe, puḷatthinagaraṃ gami.</p>
  12392. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  12393. <p class="gatha1"> Tadā rohaṇadesamhi, bhogādhipatino suto;</p>
  12394. <p class="gathalast">Dāṭhāsivādipādassa, mahindo nāma khattiyo.</p>
  12395. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  12396. <p class="gatha1"> Pituno so’parijjhitvā, rañño santikamāgamā;</p>
  12397. <p class="gathalast">Disvā rājāpi santuṭṭho, taṃ saṅgaṇhi yathārahaṃ.</p>
  12398. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  12399. <p class="gatha1"> Tena mettiṃ thiraṃ kātuṃ, dhītaraṃ deva nāmikaṃ;</p>
  12400. <p class="gathalast">Tassa datvāna pāhesi, balaṃ rohaṇamevaso.</p>
  12401. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  12402. <p class="gatha1"> So gantvā rājasenāya, maddāpetvāna rohaṇaṃ;</p>
  12403. <p class="gathalast">Jambudīpaṃ palāpetvā, pitaraṃ rohaṇaṃ labhi.</p>
  12404. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  12405. <p class="gatha1"> Mahāvihāre kāresi, salākaggaṃ thiraṃ subhaṃ;</p>
  12406. <p class="gathalast">Kholakkhiyamunindassa, parihārāya dāpayi.</p>
  12407. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  12408. <p class="gatha1"> Mahānāmavhayaṃ gāmaṃ, pūjayitvā yathābalaṃ;</p>
  12409. <p class="gathalast">Vaḍḍhamānadumindassa, jiṇṇaṃ gehañca kāriya.</p>
  12410. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  12411. <p class="gatha1"> Rukkhaṇatthāya tassā;dā, koṭṭhāgāmaṃ bahudayaṃ;</p>
  12412. <p class="gathalast">Nīlārāmassa pādāsi, kāḷussaṃ nāma gāmakaṃ.</p>
  12413. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  12414. <p class="gatha1"> Loharūpassa pādāsi, ārāmassa ca gāmakaṃ;</p>
  12415. <p class="gathalast">Jiṇṇañca paṭisaṅkhāsi, paṭimāyo ca kārayi.</p>
  12416. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  12417. <p class="gatha1"> Pāsāde cetiyo ceva, vihāre ca anappake;</p>
  12418. <p class="gathalast">Puḷatthinagare’kāsi, vejjasālaṃ mahādayo.</p>
  12419. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  12420. <p class="gatha1"> Tathā paṇḍā viyañceva, bhogagāmasamāyutaṃ;</p>
  12421. <p class="gathalast">Piṭṭhasappinamandhānaṃ, sālāyo ca tahiṃ tahiṃ.</p>
  12422. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  12423. <p class="gatha1"> Potthakesu likhāpetvā, aṭṭe sammā vinicchite;</p>
  12424. <p class="gathalast">Rājagehe ṭhapāpesi, ukkoṭanabhayena so.</p>
  12425. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  12426. <p class="gatha1"> Nāgavaḍḍhananāmassa, bhogagāme bahū adā;</p>
  12427. <p class="gathalast">Lekhe’pubbe na vāretvā, pāletvā pubbasāsanaṃ.</p>
  12428. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  12429. <p class="gatha1"> Pitarā <a name="M0.0309"></a> ca mahādānaṃ, puññamaññampi vā kataṃ;</p>
  12430. <p class="gathalast">Sabbaṃ tamavināsetvā, niccaṃ so rakkhi sādaro.</p>
  12431. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  12432. <p class="gatha1"> Mahesī ca mahārañño, puññāni bahukārayi;</p>
  12433. <p class="gathalast">Kaṇṭakaṃ cetiyaṃ kāsi, devī cetiyapabbate.</p>
  12434. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  12435. <p class="gatha1"> Kāretvā jayasenañca, pabbataṃ gāmikassadā;</p>
  12436. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghassa sā gāmaṃ, mahummārañca tassa dā.</p>
  12437. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  12438. <p class="gatha1"> Silāmeghavhayaṃ katvā, bhikkhunīnamupassayaṃ;</p>
  12439. <p class="gathalast">Silāmeghavhaye dāsi, bhikkhunīnañca paccaye.</p>
  12440. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  12441. <p class="gatha1"> Gāmāye’suṃ purākītā, vihāro tattha sādhanaṃ;</p>
  12442. <p class="gathalast">Datvā te me cayitvāna, vihārasseva dāpayi.</p>
  12443. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  12444. <p class="gatha1"> Chādayitvā mahārukkhe, sabbe cetiyapabbate;</p>
  12445. <p class="gathalast">Nānārāge dhaje ceva, paṭākāyo ca pūjayi.</p>
  12446. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  12447. <p class="gatha1"> Pubbārāmakabhāgampi, pāsādaṃ paṭisaṅkhari;</p>
  12448. <p class="gathalast">Ussānaviṭṭhiṃ dubbhogaṃ, subhogaṃ tassa kārayi.</p>
  12449. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  12450. <p class="gatha1"> Vihāraṃ giribhaṇḍañca, naṭṭhaṃ pākatikaṃ kari;</p>
  12451. <p class="gathalast">Bhogagāme ca dāpesi, bhikkhūnaṃ tannivāsinaṃ.</p>
  12452. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  12453. <p class="gatha1"> Ambuyyānamhi āvāsaṃ, katvā dappuḷapabbataṃ;</p>
  12454. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ tisatassā’dā, sampannacatupaccayaṃ.</p>
  12455. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  12456. <p class="gatha1"> Kāretvā nīlagallañca, ārāmaṃ so manoramaṃ;</p>
  12457. <p class="gathalast">Dakavāraṃ bahuppādaṃ, tassa dāpesi kāriya.</p>
  12458. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  12459. <p class="gatha1"> Arikāri vihāre ca, paṭisaṅkhāsi jiṇṇakaṃ;</p>
  12460. <p class="gathalast">Salākaggañca pāsādaṃ, apubbaṃyeva kārayi.</p>
  12461. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  12462. <p class="gatha1"> Vāhadīpe sakāresi, senaggabodhipabbataṃ;</p>
  12463. <p class="gathalast">Dhammaṃ tīsu nikāyesu, vācayittha bahussute.</p>
  12464. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  12465. <p class="gatha1"> Gaṇhāpesi ca bhikkhūnaṃ, ayopattesu gaṇṭhike;</p>
  12466. <p class="gathalast">Puññanti vuttaṃ sabbaṃ so, na kiñci parivajjayi.</p>
  12467. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  12468. <p class="gatha1"> Kulīnānamanāthānaṃ, itthīnaṃ’dā piḷandhanaṃ;</p>
  12469. <p class="gathalast">Bhojanaṃ bhojanatthīnaṃ, bahu so dāsi rattiyaṃ.</p>
  12470. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  12471. <p class="gatha1"> Gunnaṃ sassāni pādāsi, kākādīnañca bhattakaṃ;</p>
  12472. <p class="gathalast">Taṇḍulañca kumārānaṃ, madhuphāṇitasaṃyuttaṃ.</p>
  12473. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  12474. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0310"></a> puññāni katvāna, narindo so sapāriso;</p>
  12475. <p class="gathalast">Bhutvā pañcasu vassesu, mediniṃ sampariccaji.</p>
  12476. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  12477. <p class="gatha1"> Tato tassa suto āsi, sīhaḷānaṃ rathesato;</p>
  12478. <p class="gathalast">Sabbarūpaguṇopeto, mahindo nāma khattiyo.</p>
  12479. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  12480. <p class="gatha1"> So dhammikasīlāmegho, iccāsi dharaṇītale;</p>
  12481. <p class="gathalast">Dhammadīpo dhammadhajo, suddhadhammaparāyano.</p>
  12482. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  12483. <p class="gatha1"> Pubbakehi narindehi, kataṃ dhammapathānugaṃ;</p>
  12484. <p class="gathalast">Sabbaṃ kāsi ahāpetvā, adhammaṃ tu vivajjayi.</p>
  12485. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  12486. <p class="gatha1"> Rājāratanapāsāde, kātuṃ so navakammakaṃ;</p>
  12487. <p class="gathalast">Sabbakālesu dāpesi, geṭṭhumbadakavārakaṃ.</p>
  12488. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  12489. <p class="gatha1"> Jiṇṇañca paṭisaṅkhāsi, puññakammamakāsi ca;</p>
  12490. <p class="gathalast">Rajjaṃ katvāna catūsu, vassesu nidhanaṃ gato.</p>
  12491. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  12492. <p class="gatha1"> Aggabodhi tato rājā, chattaṃ ussāpayi pure;</p>
  12493. <p class="gathalast">Kārento sabbasattānaṃ, hitaṃ sukhamasesato.</p>
  12494. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  12495. <p class="gatha1"> Dhātupūjaṃ sakāresi, satthusabbaguṇārahaṃ;</p>
  12496. <p class="gathalast">Pitāmahakatassā’pi, sambuddhassa mahāmahaṃ.</p>
  12497. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  12498. <p class="gatha1"> Udayaggādibodhiñca, pariveṇaṃ sakārayi;</p>
  12499. <p class="gathalast">Nāmaṃ gahetvā pituno, attano ca narādhipo.</p>
  12500. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  12501. <p class="gatha1"> Sabhogaṃ pariveṇañca, katvā taṃ bhūtanāmakaṃ;</p>
  12502. <p class="gathalast">Sakācariyakassā’dā, bhikkhūnaṃ tisatassa ca.</p>
  12503. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  12504. <p class="gatha1"> Rājasālāya dāpesi, cūḷavāpiyagāmakaṃ;</p>
  12505. <p class="gathalast">Gāmadvayañca dāpesi, kāḷūlamallavātake.</p>
  12506. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  12507. <p class="gatha1"> Pavesaṃ vinivāresi, uposathadinesu so;</p>
  12508. <p class="gathalast">Macchamaṃsasurādīnaṃ, antonagaramattano.</p>
  12509. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  12510. <p class="gatha1"> Bhikkhū vā cetiye vā so, vanditvā nikkhamaṃ tato;</p>
  12511. <p class="gathalast">Vālukā hā vinassantu, iti pādesu vodhayī.</p>
  12512. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  12513. <p class="gatha1"> Yaṃ yaṃ sovaggiyaṃ kammaṃ, kammaṃ nissaraṇavahaṃ;</p>
  12514. <p class="gathalast">Vatthuttaye pasanno so, kammaṃ taṃ sabbamācari.</p>
  12515. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  12516. <p class="gatha1"> Mātupaṭṭhānanirato, rattindivamahosiso;</p>
  12517. <p class="gathalast">Gantvā tassā upaṭṭhānaṃ, pātova kira bhūpati.</p>
  12518. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  12519. <p class="gatha1"> Sīsaṃ <a name="M0.0311"></a> telena makkhetvā, ubbaṭṭetvāna jallikaṃ;</p>
  12520. <p class="gathalast">Nakhe visuddhe katvāna, nahāpetvāna sādaraṃ.</p>
  12521. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  12522. <p class="gatha1"> Acchādetvā navaṃ vatthaṃ, sukhasamphassamattano;</p>
  12523. <p class="gathalast">Vatthaṃ chaḍḍitamādāya, pelletvā sayameva taṃ.</p>
  12524. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  12525. <p class="gatha1"> Tassa toyena siñcitvā, sīsaṃ samakuṭaṃ sakaṃ;</p>
  12526. <p class="gathalast">Gandhamālāhi taṃ sammā, cetiyaṃ viha pūjiya.</p>
  12527. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  12528. <p class="gatha1"> Namassitvāna tikkhattuṃ, katvā taṃ so padakkhiṇaṃ;</p>
  12529. <p class="gathalast">Dāpetvā parisāya’ssā, vatthādīni yathāruciṃ.</p>
  12530. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  12531. <p class="gatha1"> Sahattheneva bhojetvā, bhojanaṃ taṃ mahārahaṃ;</p>
  12532. <p class="gathalast">Bhutthāvasesaṃ bhuñjitvā, samākiriyamatthake.</p>
  12533. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  12534. <p class="gatha1"> Bhojetvā parisaṃ tassā, rājabhojanamuttamaṃ;</p>
  12535. <p class="gathalast">Sajjetvā vāsagehañca, sugandhaparivāsitaṃ.</p>
  12536. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  12537. <p class="gatha1"> Sahatthā paññapetvāna, sayanaṃ tattha sādhukaṃ;</p>
  12538. <p class="gathalast">Pāde dhoviya makkhetvā, gandhatelena saṇhakaṃ.</p>
  12539. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  12540. <p class="gatha1"> Sambāhento nisīditvā, katvā niddamupetakaṃ;</p>
  12541. <p class="gathalast">Katvā padakkhiṇaṃ mañcaṃ, tikkhattuṃ sādhuvandiya.</p>
  12542. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  12543. <p class="gatha1"> Ārakkhake niyojetvā, dāsekammakarepi ca;</p>
  12544. <p class="gathalast">Tassā piṭṭhimakatvāna, apakkameva piṭṭhito.</p>
  12545. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  12546. <p class="gatha1"> Ṭhatvā adassane ṭhāne, tikkhattuṃ puna vandiya;</p>
  12547. <p class="gathalast">Santuṭṭho tena kammena, saranto taṃ punappunaṃ.</p>
  12548. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  12549. <p class="gatha1"> Gehaṃ yāti sajīvantaṃ, evameva upaṭṭhahi;</p>
  12550. <p class="gathalast">Ekadā dāsavādena, vanditvā dāsamattano.</p>
  12551. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  12552. <p class="gatha1"> Tenattano kathāpesi, khamāpetuṃ sayaṃ vaco;</p>
  12553. <p class="gathalast">Attānaṃ bhikkhusaṅghassa, dāpayitvāna mātarā.</p>
  12554. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  12555. <p class="gatha1"> Dhanamatthagghanaṃ ñatvā, bhujisso āsi buddhimā;</p>
  12556. <p class="gathalast">Evaṃ puññaparo hutvā, katvā dīpassa saṅgahaṃ.</p>
  12557. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  12558. <p class="gatha1"> Ekādasahi vassehi, devalokamupāgami;</p>
  12559. <p class="gathalast">Tassānujo dappuḷo’tha, rājā hosi tadaccaye.</p>
  12560. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  12561. <p class="gatha1"> Sabbaṃ pubbakarājūnaṃ, cariyaṃ so samācari;</p>
  12562. <p class="gathalast">Tadā mahindanāmassa, puttārohaṇasāmino.</p>
  12563. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  12564. <p class="gatha1"> Pitarā <a name="M0.0312"></a> nihaṭā’gañchuṃ, rājānaṃ mātulaṃ sakaṃ;</p>
  12565. <p class="gathalast">So te disvā pavattiṃ taṃ, sutvā datvā mahābalaṃ.</p>
  12566. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  12567. <p class="gatha1"> Pāhesi pitarā yuddhaṃ, kātuṃ bandhu hite rate;</p>
  12568. <p class="gathalast">Mahindopi tathābhāvaṃ, viditvā rohaṇādhipo.</p>
  12569. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  12570. <p class="gatha1"> Yuddhaṃ paṭipadeyeva, tesaṃ’kāsi mahābalo;</p>
  12571. <p class="gathalast">Te ubhopi palāyiṃsu, datvā senāya nāyakaṃ.</p>
  12572. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  12573. <p class="gatha1"> Punāgantvā mahīpālaṃ, sevamānā idhā’vasuṃ;</p>
  12574. <p class="gathalast">Pitāpi tena santuṭṭho, aññena sakabandhunā.</p>
  12575. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  12576. <p class="gatha1"> Yujjhanto maraṇaṃ gañchi, ñātisopi mato kira;</p>
  12577. <p class="gathalast">Tadā’dā bhāgineyyassa, rājā kittaggabodhino.</p>
  12578. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  12579. <p class="gatha1"> Sabbarūpaguṇopetaṃ, dhitaraṃ deva nāmikaṃ;</p>
  12580. <p class="gathalast">So dappuḷaṃ ṭhapetvāna, sevatthaṃ tassa rājino.</p>
  12581. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  12582. <p class="gatha1"> Sayaṃ senaṅgamādāya, rohaṇaṃ samupāgami;</p>
  12583. <p class="gathalast">Rohaṇādhipati hutvā, sabbākārasamappito.</p>
  12584. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  12585. <p class="gatha1"> Puttadhītāhi vaḍḍhento, vāsaṃ tattheva kappayi;</p>
  12586. <p class="gathalast">Rājākāsi dumindassa, gharaṃ jiṇṇaṃ navaṃ thiraṃ.</p>
  12587. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  12588. <p class="gatha1"> Sovaṇṇakhacitaṃ kammaṃ, maṅgalena ca tassa so;</p>
  12589. <p class="gathalast">Attano rājabhāvassa, satthupāramitāya ca.</p>
  12590. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  12591. <p class="gatha1"> Sammānucchavikaṃ katvā, mahāpūjaṃ pavattayi;</p>
  12592. <p class="gathalast">Jiṇṇaṃ kāresi pāsādaṃ, hatthikucchivihārake.</p>
  12593. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  12594. <p class="gatha1"> Vāhadīpassa ārāmaṃ, lāvarāvañca pabbataṃ;</p>
  12595. <p class="gathalast">Vihāre jetanāme ca, katvā sovaṇṇayaṃ muniṃ.</p>
  12596. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  12597. <p class="gatha1"> Vaḍḍhetvā bodhigehamhi, pūjaṃkāsi acintiyaṃ;</p>
  12598. <p class="gathalast">Anusaṃvaccharaṃ dīpe, vatthadānaṃ pavattayi.</p>
  12599. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  12600. <p class="gatha1"> Mahāpāḷiñca vaḍḍhesi, bhattaggamavalokayī;</p>
  12601. <p class="gathalast">Tulābhārañca dāpesi, jiṇṇañca paṭisaṅkhari.</p>
  12602. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  12603. <p class="gatha1"> Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, pālesi manavajjiyaṃ;</p>
  12604. <p class="gathalast">Tassā’si vajiro nāma, senāpati mahāpati.</p>
  12605. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  12606. <p class="gatha1"> Kacchavālaṃ sakāresi, ārāmaṃ paṃsukūlinaṃ;</p>
  12607. <p class="gathalast">Thūpārāmamhi thūpassa, gharaṃ chādesi sādhukaṃ.</p>
  12608. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  12609. <p class="gatha1"> Iṭṭhakāhi <a name="M0.0313"></a> suvaṇṇāhi, hemadvāre ca kārayi;</p>
  12610. <p class="gathalast">Evaṃ soḷasavassāni, katvā rajjaṃ narādhipo.</p>
  12611. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  12612. <p class="gatha1"> Agamā sabbasattānaṃ, gantabbaṃ desameva so;</p>
  12613. <p class="gathalast">Tasmiṃ rājini sampatte, devalokaṃ tadā ahu.</p>
  12614. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  12615. <p class="gatha1"> Aggabodhisanāmo’tha, āṇābheriṃ carāpayi;</p>
  12616. <p class="gathalast">Pitā tassa sabhātussa, puttaṃ mahindanāmakaṃ.</p>
  12617. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  12618. <p class="gatha1"> Rajjatthaṃ sakaputtānaṃ, ādipādaṃ na kārayī;</p>
  12619. <p class="gathalast">Ādaraṃ so sabandhūnaṃ, kaniṭṭhānampi kātave.</p>
  12620. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  12621. <p class="gatha1"> Asahanto palāyittha, paratīraṃ samākulo;</p>
  12622. <p class="gathalast">Te samāgamanaṃ sutvā, pesayitvā mahābalaṃ.</p>
  12623. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  12624. <p class="gatha1"> Kāretvā yuddhametehi, sīsaṃ tesaṃ sagaṇhayi;</p>
  12625. <p class="gathalast">Nikāyesu vicāretvā, kattabbaṃ sabbameva so.</p>
  12626. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  12627. <p class="gatha1"> Dīpe’pi sakale kāsi, pāpācāranivāraṇaṃ;</p>
  12628. <p class="gathalast">Bhikkhū cūḷavihāresu, yāguṃ gaṇhanti sabbadā.</p>
  12629. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  12630. <p class="gatha1"> Mahāvihāre taṃ sutvā, rājā nibbinnamānaso;</p>
  12631. <p class="gathalast">Kaṇṭhapiṭṭhimahāgāmaṃ tathā yābālagāmakaṃ.</p>
  12632. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  12633. <p class="gatha1"> Telagāmaṃ bahudañca, dakavāraṃ padāpiya;</p>
  12634. <p class="gathalast">Yāguṃ gahetuṃ yojesi, vihāresu’pi bhikkhavo.</p>
  12635. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  12636. <p class="gatha1"> Tato paṭṭhāya taṃ yāguṃ, sabbe gaṇhiṃsu sādarā;</p>
  12637. <p class="gathalast">Dīpe bheriṃca rāpetvā, sannipātiya yācake.</p>
  12638. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  12639. <p class="gatha1"> Suvaṇṇaṃ sopadāpesi, yathicchaṃ divasattayaṃ;</p>
  12640. <p class="gathalast">Evamādiṃ sa katvāna, puññavaṃ vassehi tīhi ca.</p>
  12641. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  12642. <p class="gatha1"> Vatthuttayapasādassa, phalaṃ passitumattano;</p>
  12643. <p class="gathalast">Rājā dibbena yānena, gacchanto viya so mari.</p>
  12644. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  12645. <p class="gatha1"> Evaṃ aniccā vata sabbadehino;</p>
  12646. <p class="gatha2">Sabbaññūnopeva mupeti maccuṃ;</p>
  12647. <p class="gatha3">Pahāya tasmā bhavarāgajātaṃ;</p>
  12648. <p class="gathalast">Budho subuddhivibhave bhaveyya.</p>
  12649. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  12650. <p class="centered">Pañcarājako nāma</p>
  12651. <p class="centered">Sattacattālīsatimo paricchedo.</p>
  12652. <p class="chapter">Aṭṭhacattālīsatima pariccheda</p>
  12653. <p class="subhead">Ekarājako</p>
  12654. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  12655. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0314"></a> tassā’nujo seno, chattaṃ ussāpayī pure;</p>
  12656. <p class="gathalast">Piyaṃ’va puttaṃ passanto, satte sabbe mahādhano.</p>
  12657. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  12658. <p class="gatha1"> Cariyaṃ pubbarājūnaṃ, samācari yathābhataṃ;</p>
  12659. <p class="gathalast">Apubbampi ca vattesi, cariyaṃ dhammasaṃhitaṃ.</p>
  12660. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  12661. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ bhikkhūnīnañca, ñātīnaṃ dīpavāsinaṃ;</p>
  12662. <p class="gathalast">Macchānaṃ migapakkhīnaṃ, kattabbaṃ sa samācari.</p>
  12663. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  12664. <p class="gatha1"> Mahindaṃ paratīraṃ so, gataṃ yojiyamārayi;</p>
  12665. <p class="gathalast">Evaṃ so suvisodhesi, rajjapaccatthike’khile.</p>
  12666. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  12667. <p class="gatha1"> Mahādānaṃ pavattesi, yācakānaṃ dhanesinaṃ;</p>
  12668. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ brāhmaṇānañca, manuññaṃ rājabhojanaṃ.</p>
  12669. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  12670. <p class="gatha1"> Ahesuṃ anujātassa, mahindo kassapo tathā;</p>
  12671. <p class="gathalast">Udayoti tayo tesu, mahindo yuvarājako.</p>
  12672. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  12673. <p class="gatha1"> Hutvā tassānuvattanto, sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi;</p>
  12674. <p class="gathalast">Saṅghānāmāsi rājassa, bhariyā tassa rājinī.</p>
  12675. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  12676. <p class="gatha1"> Kīḷanatthaṃ samuddassa, gate rājini paṭṭanaṃ;</p>
  12677. <p class="gathalast">Udayo ādipādoso, ohīno nagare tadā.</p>
  12678. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  12679. <p class="gatha1"> Nālanāmaṃ gahetvāna, dhītaraṃ māṇilāniyā;</p>
  12680. <p class="gathalast">Rakkhitaṃ rājarakkhāya, puḷatthinagaraṃ agā.</p>
  12681. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  12682. <p class="gatha1"> Rājā tasmiṃ akujjhitvā, sandhiṃ katvā akuppiyaṃ;</p>
  12683. <p class="gathalast">Mahādīpādaṃ pesetvā, tosatvā taṃ idhānayi.</p>
  12684. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  12685. <p class="gatha1"> Evaṃ samaggā te āsuṃ, tato paṭṭhāya khattiyā;</p>
  12686. <p class="gathalast">Rakkhantā sāsanaṃ lokaṃ, vasiṃsu susamāhitā.</p>
  12687. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  12688. <p class="gatha1"> Tato kenaci kālena, paṇḍurājā mahābalo;</p>
  12689. <p class="gathalast">Jambudīpā idhā’gamma, dīpa gaṇhitumārabhi.</p>
  12690. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  12691. <p class="gatha1"> Rājā <a name="M0.0315"></a> sutvā mahāsenaṃ, pesuyittha tadantikaṃ;</p>
  12692. <p class="gathalast">Amaccānaṃ vivādena, thaddhotāro nārādhipo.</p>
  12693. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  12694. <p class="gatha1"> Paṇḍurājā vināsento, sabbaṃ taṃ desamuttaraṃ;</p>
  12695. <p class="gathalast">Khandhāvāraṃ nivesesi, mahātālitagāmake.</p>
  12696. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  12697. <p class="gatha1"> Vasantā damiḷā ettha, bahavo ye tahiṃ tahiṃ;</p>
  12698. <p class="gathalast">Sabbe taṃ pakkhiyāhesuṃ, tato so balavā ahu.</p>
  12699. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  12700. <p class="gatha1"> Tattha gantā mahāsenā, rañño yujjhitumārabhi;</p>
  12701. <p class="gathalast">Hatthikkhandhagato paṇḍu-rājāpi samupāvisi.</p>
  12702. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  12703. <p class="gatha1"> Ahu damiḷasenāsā, passanti sāmino mukhaṃ;</p>
  12704. <p class="gathalast">Sampattabalahussāhā, tadatthe cattajīvitā.</p>
  12705. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  12706. <p class="gatha1"> Dīpasenā tu sāmina-mabhāvena nirussukkā;</p>
  12707. <p class="gathalast">Yujjhanti paribhinditvā, palāyittha tato tato.</p>
  12708. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  12709. <p class="gatha1"> Otaritthamahāsenā, paṇḍurājāssa taṅkhaṇe;</p>
  12710. <p class="gathalast">Mārasenāva gacchanti, vicuṇṇenti mahājanaṃ.</p>
  12711. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  12712. <p class="gatha1"> Rājā senāya bhinnattaṃ, sukkā sabbaṃ samādiya;</p>
  12713. <p class="gathalast">Hatthasāraṃ puraṃ hitvā, malayābhimukho gato.</p>
  12714. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  12715. <p class="gatha1"> Tato hatthiṃ samāruyha, yuvarājā mahindako;</p>
  12716. <p class="gathalast">Yujjhanto sakasenāya, palātattaṃ samekkhiya.</p>
  12717. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  12718. <p class="gatha1"> Ekename na sakkā ve, sabbe etehi mārituṃ;</p>
  12719. <p class="gathalast">Etesaṃ na ca nīcānaṃ, hatthesu maraṇaṃ sukhaṃ.</p>
  12720. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  12721. <p class="gatha1"> Tasmā varaṃ me maraṇaṃ, mayā eveti cintiya;</p>
  12722. <p class="gathalast">Hatthikkhandhagatoyeva, chindi so sīsamattano.</p>
  12723. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  12724. <p class="gatha1"> Taṃ disvā bahavo sīse, tattha chindiṃsu sevakā;</p>
  12725. <p class="gathalast">Taṃ disvā damiḷī senā, haṭṭhatuṭṭhā pamodisā.</p>
  12726. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  12727. <p class="gatha1"> Etaṃ sabbaṃ samekkhitvā, ādāpādo sakassapo;</p>
  12728. <p class="gathalast">Turaṅgavaramāruyha, susannaddho mahāyudho.</p>
  12729. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  12730. <p class="gatha1"> Vihāramupasaṅkamma, abhayaṃ ekakova so;</p>
  12731. <p class="gathalast">Tādisampi mahāsenaṃ, ogāhetvā vidārayi.</p>
  12732. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  12733. <p class="gatha1"> Supaṇṇo viya gaṇhanto, bhūjagena salilāla ye;</p>
  12734. <p class="gathalast">So taṃ sabbaṃ nivattesi, attānañca sugopayi.</p>
  12735. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  12736. <p class="gatha1"> Asso <a name="M0.0316"></a> ekova dissittha, turaṅgāvalisannibho;</p>
  12737. <p class="gathalast">Attano so janaṃ kañci, apassanto’nugāminaṃ.</p>
  12738. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  12739. <p class="gatha1"> Kiṃ me ekena verinaṃ, pūritena manorathaṃ;</p>
  12740. <p class="gathalast">Kālantarehaṃ jīvanto, pūressaṃ me manorathaṃ.</p>
  12741. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  12742. <p class="gatha1"> Tasmā gantuṃva yuttanti, nimphoṭetvā mahābalaṃ;</p>
  12743. <p class="gathalast">Nibbhayova mahāyodho, koṇḍivātamupāgami.</p>
  12744. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  12745. <p class="gatha1"> Paṇḍurājā mahāsenā, aggahesi tato puraṃ;</p>
  12746. <p class="gathalast">Sīsaṃ taṃ yuvarājassa, paṇḍurājassa dassayuṃ.</p>
  12747. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  12748. <p class="gatha1"> So taṃ disvā ca jhāpetvā, rājūnaṃ paṇḍudesinaṃ;</p>
  12749. <p class="gathalast">Sabbamāḷāhane kiccaṃ, tassa kātuṃ niyojayi.</p>
  12750. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  12751. <p class="gatha1"> Sabbaṃ sāraṃ harāpesi, bhaṇḍāgāramhi rājino;</p>
  12752. <p class="gathalast">Aggaṇhittha gahetabbaṃ, vihāre nagarepi ca.</p>
  12753. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  12754. <p class="gatha1"> Pāsāde ratane sabbe, sovaṇṇaṃsatthubimbakaṃ;</p>
  12755. <p class="gathalast">Silāmaya munindassa, cakkhubhūka maṇidvayaṃ.</p>
  12756. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  12757. <p class="gatha1"> Tathā sovaṇṇapaṭṭe ca, thūpārāmamhi cetiye;</p>
  12758. <p class="gathalast">Suvaṇṇa paṭimāyo ca, vihāresu tahiṃ tahiṃ.</p>
  12759. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  12760. <p class="gatha1"> Sabbaṃ gahetvā nissāraṃ, laṅkādīpa makāsi so;</p>
  12761. <p class="gathalast">Chaḍḍayittha puraṃ ramma, yakkhabhakkhita rūpakaṃ.</p>
  12762. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  12763. <p class="gatha1"> Rājā’pi rakkhaṃ datvāna, mahāmagge tahiṃ tahiṃ;</p>
  12764. <p class="gathalast">Gaṅgādvaya mukhe vāsaṃ, kappesi parisaṅkito.</p>
  12765. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  12766. <p class="gatha1"> Paṇḍurājā tato saddhiṃ, kātuṃ sīhaḷasāminā;</p>
  12767. <p class="gathalast">Amacce tattha pesesi, disvā te sīhalādhipo.</p>
  12768. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  12769. <p class="gatha1"> Suṇitvā sāsanaṃ tesaṃ, sabbaṃ taṃ sampaṭicchiya;</p>
  12770. <p class="gathalast">Dūtānaṃ kārayitvāna, yathākāmena saṅgahaṃ.</p>
  12771. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  12772. <p class="gatha1"> Hatthidvayaṃ sadatvāna, sabbamābharaṇampi ca;</p>
  12773. <p class="gathalast">Tassa pesesi dūteso, attanopi hitāvahe.</p>
  12774. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  12775. <p class="gatha1"> Paṇḍurājā sitaṃ sabbaṃ, disvā santuṭṭhamānaso;</p>
  12776. <p class="gathalast">Niyyātetvāna dūtānaṃ, tadaheva mahāpuraṃ.</p>
  12777. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  12778. <p class="gatha1"> Nikkhamitvā purā gantvā, na cireneva paṭṭanaṃ;</p>
  12779. <p class="gathalast">Tattha āruyha nāvaṃ so, saka desa mupāgami.</p>
  12780. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  12781. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0317"></a> āgamma nagaraṃ, sīlāmegho mahīpati;</p>
  12782. <p class="gathalast">Yathāṭhāne ṭhapetvāna, dīpaṃ vasi samāhito.</p>
  12783. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  12784. <p class="gatha1"> Bhātaraṃ dutiyaṃ katvā, udayaṃ nāma khattiyaṃ;</p>
  12785. <p class="gathalast">Mahādīpādaṃ tassā’dā, sogatthaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ.</p>
  12786. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  12787. <p class="gatha1"> Sopi kho na cireneva, katvā puññaṃ yathārahaṃ;</p>
  12788. <p class="gathalast">Rogenekena samphuṭṭho, paviṭṭho maccuno mukhaṃ.</p>
  12789. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  12790. <p class="gatha1"> Kassapo ādipādopi, pulatthinagare vasaṃ;</p>
  12791. <p class="gathalast">Yojetvā paṇḍurājena, ahosi kira mārito.</p>
  12792. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  12793. <p class="gatha1"> Tadā kassapanāmassa, puttā āsuṃ mahārahā;</p>
  12794. <p class="gathalast">Ādipādassa cattāro, dhaññalakkhaṇa saññutā.</p>
  12795. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  12796. <p class="gatha1"> Yo senaṃ sabbapaṭhamo, seno nāma kumārako;</p>
  12797. <p class="gathalast">Sūro vīro mahussāho, rājabhārakkhamo samo.</p>
  12798. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  12799. <p class="gatha1"> Rājā mahādīpādattaṃ, tassa datvā yathāvidhiṃ;</p>
  12800. <p class="gathalast">Bhogatthaṃ dakkhiṇaṃ desaṃ, savāhana mupādisi.</p>
  12801. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  12802. <p class="gatha1"> Rohaṇādhipatissā’suṃ, puttā kittaggabodhito;</p>
  12803. <p class="gathalast">Cattāro dhītaro tisso, dassaneyyā manoramā.</p>
  12804. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  12805. <p class="gatha1"> Tadā jeṭṭhasutaṃ tassa, mahindaṃ nāma khattiyaṃ;</p>
  12806. <p class="gathalast">Pitucchā mārayitvāna, desaṃ gaṇhi sasādhanaṃ.</p>
  12807. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  12808. <p class="gatha1"> Bhātaro te tayo tasmiṃ,</p>
  12809. <p class="gatha2">Saṃruṭṭhā bhātu ghātane;</p>
  12810. <p class="gatha3">Ādāya bhagīnī tisso,</p>
  12811. <p class="gathalast">Rañño santikamāgamuṃ.</p>
  12812. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  12813. <p class="gatha1"> Rājāpi disvā tetīva, mamāyanto dayāluko;</p>
  12814. <p class="gathalast">Sabbe devakumāreva, sukhaṃ vaḍḍhesi pemavā.</p>
  12815. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  12816. <p class="gatha1"> Tato kassapanāmaṃ so, tesaṃ jeṭṭhaṃ narissaro;</p>
  12817. <p class="gathalast">Desaṃ taṃ gaṇha yāhīti, datvā balamapesayi.</p>
  12818. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  12819. <p class="gatha1"> So’pi gantvāna taṃ hantvā, rohaṇaṃ kasiṇampi taṃ;</p>
  12820. <p class="gathalast">Katvā hatthagataṃ tattha, vasittha nirupaddavo.</p>
  12821. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  12822. <p class="gatha1"> Atha so bhātaro dve’pi, senañca udayaṃ tathā;</p>
  12823. <p class="gathalast">Pakkositvāna, bhājetvā, desaṃ tehi sahāvasi.</p>
  12824. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  12825. <p class="gatha1"> Rājā <a name="M0.0318"></a> tā sādhu vaḍḍhetvā, vayapattāsu tīsu so;</p>
  12826. <p class="gathalast">Rājakaññāsu dhaññāsu, devaccharasū rūpisu.</p>
  12827. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  12828. <p class="gatha1"> Ṭhapetvā rājini ṭhāne, uparājassa dāpayi;</p>
  12829. <p class="gathalast">Saṅghanāmaṃ mahābhogaṃ, datvā rajjasarikkhakaṃ.</p>
  12830. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  12831. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭho uparājassa, mahindo nāma bhātuko;</p>
  12832. <p class="gathalast">Atthi sabbaguṇopeto, sabbasatthavisārado.</p>
  12833. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  12834. <p class="gatha1"> Tassā’dāsi duve rājā, rājakaññā manoharā;</p>
  12835. <p class="gatha1">Tissavhakitta nāmañca, datvā bhogaṃ yathāruciṃ.</p>
  12836. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  12837. <p class="gatha1"> Evaṃ karonto ñātīnaṃ, saṃgahaṃ so yathārahaṃ;</p>
  12838. <p class="gathalast">Ārādhento ca dānādi-saṅgahehi mahājanaṃ.</p>
  12839. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  12840. <p class="gatha1"> Rājā dasayi rājūnaṃ, dhammehi samupāgato;</p>
  12841. <p class="gathalast">Samācaranto puññāni, paribhuñjittha mediniṃ.</p>
  12842. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  12843. <p class="gatha1"> Paṃsukūlika bhikkhūnaṃ, katvā’riṭṭhamhi pabbate;</p>
  12844. <p class="gathalast">Mahābhogaṃ adārāmaṃ, nimmitaṃ viya iddhiyā.</p>
  12845. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  12846. <p class="gatha1"> Parihārañca tassadā, rājārahamasesato;</p>
  12847. <p class="gathalast">Ārāmike ca bahavo, dāse kammakarepi ca.</p>
  12848. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  12849. <p class="gatha1"> Pāsādaṃ sova kāresi, vihāre jetanāmake;</p>
  12850. <p class="gathalast">Anekabhūmiṃ bhūmindo, buddhabhūmigatāsayo.</p>
  12851. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  12852. <p class="gatha1"> Vaḍḍhetvā tattha kāretvā, sabba sovaṇṇayaṃ jinaṃ;</p>
  12853. <p class="gathalast">Saṇṭhapetvā mahābhogaṃ, vasāpesi ca bhikkhavo.</p>
  12854. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  12855. <p class="gatha1"> Mahādi pariveṇamhi, kāresi sumanoharaṃ;</p>
  12856. <p class="gathalast">Pāsāda maggisandaṃḍḍhaṃ, tasmiṃyeva vihārake.</p>
  12857. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  12858. <p class="gatha1"> Katvā vīraṅkurārāmaṃ, vihāre abhayuttare;</p>
  12859. <p class="gathalast">Mahāsaṅghika bhikkhūnaṃ, theriyānañca dāpayi.</p>
  12860. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  12861. <p class="gatha1"> Pubbārāmañca kāresi, sampanna catupaccayaṃ;</p>
  12862. <p class="gathalast">Saddhiṃ so saṅghanāmāya, deviyāpi ca attano.</p>
  12863. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  12864. <p class="gatha1"> Mahāvihāretāyeva, saddhiṃ kāresi bhūmipo;</p>
  12865. <p class="gathalast">Āvāsaṃ saṅghasenavhaṃ, mahābhogaṃ mahāmati.</p>
  12866. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  12867. <p class="gatha1"> Kāretvā sabbasovaṇṇaṃ, kesadhātu karaṇḍakaṃ;</p>
  12868. <p class="gathalast">Mahāpūjaṃ pavattesi, rajjaṃ vissajji uttamo.</p>
  12869. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  12870. <p class="gatha1"> Cetiyassa <a name="M0.0319"></a> gīrissādā, kāṇavāpiṃ bahudayaṃ;</p>
  12871. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ dipavāsīnaṃ, dāpesi ca ticīvaraṃ.</p>
  12872. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  12873. <p class="gatha1"> Pulatthi nagare kāsi, vāpiyo thusavāpiyā;</p>
  12874. <p class="gathalast">Senaggabodhimāvāsaṃ, gāmārāmika saññutaṃ.</p>
  12875. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  12876. <p class="gatha1"> Tasmiṃyeva ca kāresi, mahāpāḷiṃ subhojanaṃ;</p>
  12877. <p class="gathalast">Mahāpāḷiñca sabbesaṃ, mahānettampi pabbate.</p>
  12878. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  12879. <p class="gatha1"> Vejjasālampi kāresi, nagarassa ca pacchime;</p>
  12880. <p class="gathalast">Anāthānaṃ pavattesi, yāgudānaṃ sakhajjakaṃ.</p>
  12881. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  12882. <p class="gatha1"> Paṃsukūlika bhikkhūnaṃ, paccekañca mahānasaṃ;</p>
  12883. <p class="gathalast">Katvā dāpesi sakkaccaṃ, niccaṃ bhojanamuttamo.</p>
  12884. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  12885. <p class="gatha1"> Hutvā mahādipādo’yaṃ, kappūra pariveṇake;</p>
  12886. <p class="gathalast">Uttarāḷhe ca kāresi, paricchede sanāmake.</p>
  12887. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  12888. <p class="gatha1"> Tulābhārañca pādāsī, tikkhattuṃ so mahādhane;</p>
  12889. <p class="gathalast">Puññamaññampi so’kāsi, rājā nānappakārakaṃ.</p>
  12890. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  12891. <p class="gatha1"> Saṅghanāmāpi sā devī, uttaramhi vihārake;</p>
  12892. <p class="gathalast">Katvā mahindasenavhā-vāsaṃ vāsesi bhikkhavo.</p>
  12893. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  12894. <p class="gatha1"> Āraddho dappulavhassa, kāle rājassa dhīmabho;</p>
  12895. <p class="gathalast">Mahādevena so āsi, rammo dappula pabbato.</p>
  12896. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  12897. <p class="gatha1"> Dārukassapanāmena, tathā kassaparājikaṃ;</p>
  12898. <p class="gathalast">Ubhopi te vippakate, rājā so vasamāpayi.</p>
  12899. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  12900. <p class="gatha1"> Bhaddo senāpati tassa, bhaddasenāpati’vhayaṃ;</p>
  12901. <p class="gathalast">Pariveṇampi kāresi, dāsabhogasamāyutaṃ.</p>
  12902. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  12903. <p class="gatha1"> Uttaro ca amacco’kā, vihāre abhayuttare;</p>
  12904. <p class="gathalast">Vāsamuttarasenavhaṃ, ramma muttarapaccayaṃ.</p>
  12905. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  12906. <p class="gatha1"> Vajiro nāma tatthevā-vāsaṃ vajirasenakaṃ;</p>
  12907. <p class="gathalast">Kāsi rakkhasanāmocā-vāsaṃ rakkhasanāmakaṃ.</p>
  12908. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  12909. <p class="gatha1"> Tato vīsati vassesu, pulatthi nagare vasaṃ;</p>
  12910. <p class="gathalast">Paṇḍurājakataṃ kāraṃ, saranto saradassano.</p>
  12911. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  12912. <p class="gatha1"> Dadanto viya senassa, sūrassāvasarañcaso;</p>
  12913. <p class="gathalast">Pahāya dīpaṃ dīpo’va, mahāvāta hato gato.</p>
  12914. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  12915. <p class="gatha1"> Bhogo <a name="M0.0320"></a> aniccā saha jīvitena;</p>
  12916. <p class="gatha2">Pageva te bandhujanā sahāyā;</p>
  12917. <p class="gatha3">Narādhīpaṃ passatha ekameva;</p>
  12918. <p class="gathalast">Samāgataṃ maccumukhaṃ sughoraṃ.</p>
  12919. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  12920. <p class="centered">Eka rājako nāma</p>
  12921. <p class="centered">Aṭṭhacattālīsatimo paricchedo.</p>
  12922. <p class="chapter">Ekūnapaññāsatima pariccheda</p>
  12923. <p class="subhead">Rājadvayadīpano</p>
  12924. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  12925. <p class="gatha1"> Evaṃ tasmiṃ mate tassa, kātabbaṃ sādhukāriya;</p>
  12926. <p class="gathalast">Mahādīpādo senavho, ādāya balavāhanaṃ.</p>
  12927. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  12928. <p class="gatha1"> Āgamma nagaraṃ rājā, ahosi dharaṇī tale;</p>
  12929. <p class="gathalast">Ādikappamhi rājūnaṃ, dassanto cariyaṃ piya.</p>
  12930. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  12931. <p class="gatha1"> Saddho mahādhano sūro, muttacāgī nirālayo;</p>
  12932. <p class="gathalast">Yācayogo mahābhogo, sampannabalavāhano.</p>
  12933. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  12934. <p class="gatha1"> Kittiyā’malabhūtāya, tathā tejo guṇena ca;</p>
  12935. <p class="gathalast">Sannipātaṃva so canda-sūriyānaṃ nidassayi.</p>
  12936. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  12937. <p class="gatha1"> Asaṅkiṇṇa guṇākiṇṇo, suviciṇṇa guṇāguṇo;</p>
  12938. <p class="gathalast">Nitthiṇṇapāpo nibbiṇṇa-saṃsāro sāradassano.</p>
  12939. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  12940. <p class="gatha1"> Bhariyā tassa yā āsi, saṅghātaṃ so bhisecayi;</p>
  12941. <p class="gathalast">Mahesībhāve datvāna, parihāraṃ yathābhataṃ.</p>
  12942. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  12943. <p class="gatha1"> Mahindaṃ nāma sappaññaṃ, kaṇiṭṭhaṃ bhātaraṃ sakaṃ;</p>
  12944. <p class="gathalast">Datvā dakkhiṇabhāgaṃ so, oparajje’bhisecayi.</p>
  12945. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  12946. <p class="gatha1"> Antepure’parajjhitvā, so raññā avadhārite;</p>
  12947. <p class="gathalast">Saputtadāro vuṭṭhāya, aññāto malayaṃ agā.</p>
  12948. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  12949. <p class="gatha1"> Uppajjittha <a name="M0.0321"></a> tadā putto, rañño saṅghāya deviyā;</p>
  12950. <p class="gathalast">Dassento’va panādassa, kumāra rūpamattano.</p>
  12951. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  12952. <p class="gatha1"> Rājā taṃ jātamattaṃ’va, disvā santhuṭṭhamānuso;</p>
  12953. <p class="gathalast">Siddhatthaṃ lumbinījātaṃ, rājā suddhodano viya.</p>
  12954. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  12955. <p class="gatha1"> Dhaññapuññaguṇūpeto, ṭhapetvā dīpamekakaṃ;</p>
  12956. <p class="gathalast">Jambudīpe’pi kasiṇe, rajjayoggoti me suto.</p>
  12957. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  12958. <p class="gatha1"> Nāmadāna dineyeva, parihārena sabbaso;</p>
  12959. <p class="gathalast">Oparajje bhisiñcitvā, dakkhiṇaṃ desamassa’dā.</p>
  12960. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  12961. <p class="gatha1"> Yuvarājāpi malaye, vasanto’va mahīpatiṃ;</p>
  12962. <p class="gathalast">Ārādhetvā upāyena, anuññato sabhātarā.</p>
  12963. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  12964. <p class="gatha1"> Nikāyattaya vā sīhi, saddhiṃ bhikkhūhi āgato;</p>
  12965. <p class="gathalast">Disvā rājānamettheva, sandhīṃ’kāsi akuppiyaṃ.</p>
  12966. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  12967. <p class="gatha1"> Yā tassa yuvarājassa, bhariyā tissā nāmikā;</p>
  12968. <p class="gathalast">Rājinī sā vijāyittha, dhītaraṃ saṅghanāmikaṃ.</p>
  12969. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  12970. <p class="gatha1"> Kittināmā’parāyā ca, bhariyā sāpi kho pana;</p>
  12971. <p class="gathalast">Vijāyi putte cattāro, tathā ekañca dhītaraṃ.</p>
  12972. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  12973. <p class="gatha1"> Tadā rājāpi cintetvā, evaṃ sati kaṇiṭṭhako;</p>
  12974. <p class="gathalast">Nissaṅko mayi hotīti, sammā mantīhi mantiya.</p>
  12975. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  12976. <p class="gatha1"> Dhītaraṃ yuvarājassa, surūpiṃ rūpanāmikaṃ;</p>
  12977. <p class="gathalast">Kassapassa’tta puttassa, vivāhaṃ kārayi budho.</p>
  12978. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  12979. <p class="gatha1"> Dakkhiṇaṃ desamasseva, kaṇiṭṭhassa sadāpayi;</p>
  12980. <p class="gathalast">Rājaputtassa pādāpi, paccekaṃ bhogamattano.</p>
  12981. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  12982. <p class="gatha1"> Rajjamhi sabbaṃ tasseva, paribhogāya dāpayi;</p>
  12983. <p class="gathalast">Kevalantu vicāresi, dīpaṃ dīpa hitāvaho.</p>
  12984. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  12985. <p class="gatha1"> Tesaṃ saṃvāsamanvāya, ubhinnaṃ puññakamminaṃ;</p>
  12986. <p class="gathalast">Dhaññapuññaguṇūpetā, vijātā puttadhītaro.</p>
  12987. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  12988. <p class="gatha1"> Katvā sabbopahārena, dāṭhādhātu mahāmahaṃ;</p>
  12989. <p class="gathalast">Āruyha varapāsādaṃ, ratanavhaṃ mahīpati.</p>
  12990. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  12991. <p class="gatha1"> Tadā sovaṇṇayassāpi, sambuddhassa purā ṭhitaṃ;</p>
  12992. <p class="gathalast">Suññaṃ piṭṭhaṃ sayaṃ disvā, kasmā evanti saṃvadi.</p>
  12993. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  12994. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0322"></a> amaccā āhaṃsu, nājānāsi mahīpati;</p>
  12995. <p class="gathalast">Mahāpitunarindassa, kāle tava narissaraṃ.</p>
  12996. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  12997. <p class="gatha1"> Paṇḍurājā idhāgamma, dīpametaṃ vināsiya;</p>
  12998. <p class="gathalast">Sabbaṃ sāragataṃ dīpe, samādāya gato iti.</p>
  12999. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  13000. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā lajjito rājā, sayaṃ viya parājito;</p>
  13001. <p class="gathalast">Tadaheva niyojesi, amacce balasaṅgahe.</p>
  13002. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  13003. <p class="gatha1"> Tadā’va kira āgañchi, paṇḍurājakumārako;</p>
  13004. <p class="gathalast">Paribhūto sarājena, rajjatthaṃ kata nicchayo.</p>
  13005. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  13006. <p class="gatha1"> Rājā disvā’ti santuṭṭho, kattabbaṃ tassa kāriya;</p>
  13007. <p class="gathalast">Mahātittha mupāgamma, paṭṭanaṃ sematraso.</p>
  13008. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  13009. <p class="gatha1"> Mahantaṃ balakāyañca, tassopakaraṇāni ca;</p>
  13010. <p class="gathalast">Anunaṃ paṭiyādetvā, devasenaṃva sajjitaṃ.</p>
  13011. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  13012. <p class="gatha1"> Paṇḍurājakumārena, saddhiṃ senāpati sakaṃ;</p>
  13013. <p class="gathalast">Gantvā taṃ paṇḍurājānaṃ, hantvānikamito purā.</p>
  13014. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  13015. <p class="gatha1"> Ratanaṃ sabbamādāya, datvā rajjaṃ imassa ca;</p>
  13016. <p class="gathalast">Na cireneva ehītī, uyyojesi mahāyaso.</p>
  13017. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  13018. <p class="gatha1"> Sopi evaṃ karomīti, paṭissutvā mahīpatiṃ;</p>
  13019. <p class="gathalast">Vinditvā balamādāya, nāmamāruyha taṃ khaṇe.</p>
  13020. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  13021. <p class="gatha1"> Paratīraṃ tato gantvā, saṃvuḷaha balavāhano;</p>
  13022. <p class="gathalast">Vināsayanto paccantaṃ, vāresi madhuraṃ puraṃ.</p>
  13023. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  13024. <p class="gatha1"> Dvārāni pidahitvāna, pacchindittha gatāgataṃ;</p>
  13025. <p class="gathalast">Tato aggiṃ khipāpesi, gopuraṭṭāla koṭṭhake.</p>
  13026. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  13027. <p class="gatha1"> Evaṃ sīhaḷasenāya, paviṭṭhāya sakaṃ puraṃ;</p>
  13028. <p class="gathalast">Sabbaṃ vilumpamānāya, senaṅgaṃ ghātayantiyā.</p>
  13029. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  13030. <p class="gatha1"> Paṇḍurājā nisammetaṃ, samādāya sakaṃ balaṃ;</p>
  13031. <p class="gathalast">Vegasā taṃ samāgamma, yuddhaṃ kātuṃ samārabhi.</p>
  13032. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  13033. <p class="gatha1"> Asampuṇṇa balattā so, viddho sallena bhūpati;</p>
  13034. <p class="gathalast">Hatthikkhandhagatoyeva, vihāya puramattano.</p>
  13035. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  13036. <p class="gatha1"> Palāyitvā gataṭhāne, jīvitaṃ nijamessaji;</p>
  13037. <p class="gathalast">Bhariyāva’ssa tenāsi, sampattā jīvitakkhayaṃ.</p>
  13038. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  13039. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0323"></a> sīhaḷasenāsā, paviṭṭhā nibbhayā puraṃ;</p>
  13040. <p class="gathalast">Tattha sabbaṃ vilumpittha, devā’sirapuraṃ yathā.</p>
  13041. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  13042. <p class="gatha1"> Senāpati tato rāja-gehe bhattaṃ samekkhiya;</p>
  13043. <p class="gathalast">Dīpānitamimamhā ca, tatraṭṭhañca mahārahaṃ.</p>
  13044. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  13045. <p class="gatha1"> Sāraṃ sabbaṃsamādāya, dese ca nagare ṭhitaṃ;</p>
  13046. <p class="gathalast">Katvā issariyaṃ tattha, vasevattiya attano.</p>
  13047. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  13048. <p class="gatha1"> Paṇḍurāja kumāraṃ tu, tattha rajje’bhi siñciya;</p>
  13049. <p class="gathalast">Kāretvā parihārañca, desaṃ tassa samappiya.</p>
  13050. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  13051. <p class="gatha1"> Yathāruciṃ gahetvāna, hatthiasse nare’pi ca;</p>
  13052. <p class="gathalast">Tattha tattha yathā kāmaṃ, vasanto akuto bhayo.</p>
  13053. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  13054. <p class="gatha1"> Samudda taṭamāgamma, ṭhatvā tattha yathāsukhaṃ;</p>
  13055. <p class="gathalast">Kīḷanto viya nāvaṃ so, samāruyha visārado.</p>
  13056. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  13057. <p class="gatha1"> Mahātittha mupāgamma, vanditvā dharaṇī patiṃ;</p>
  13058. <p class="gathalast">Taṃ sāsanaṃ nivedetvā, sāraṃ dassesi āhaṭaṃ.</p>
  13059. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  13060. <p class="gatha1"> Rājā sādhūti vatvāna, kāretvā tassa saṅgahaṃ;</p>
  13061. <p class="gathalast">Saddhiṃ senāya āgantvā, pakaṭṭhāya sakaṃ puraṃ.</p>
  13062. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  13063. <p class="gatha1"> Jayapānaṃ pivitvāna, katvā vijayamaṅgalaṃ;</p>
  13064. <p class="gathalast">Mahādhāgaṃ pavattetvā, yācakānaṃ yathā ruciṃ.</p>
  13065. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  13066. <p class="gatha1"> Sabbaṃ pākatikaṃ kāsi, sāraṃ dīpe nirālayo;</p>
  13067. <p class="gathalast">Sovaṇṇa paṭimāyo ca, yathāṭhāne ṭhapāpayi.</p>
  13068. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  13069. <p class="gatha1"> Suññaṃ ratanapāsāde, piṭṭhaṃ pūresi satthuno;</p>
  13070. <p class="gathalast">Kāsi rakkhapidhānena, nibbhayaṃ dharaṇītalaṃ.</p>
  13071. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  13072. <p class="gatha1"> Tato paṭṭhāya dīpaṃso, arīnaṃ duppadhaṃsiyaṃ;</p>
  13073. <p class="gathalast">Katvā vaḍḍhesi bhogehi, uttarādikuruṃ piya.</p>
  13074. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  13075. <p class="gatha1"> Khinnā pubbassa rājassa, kāle dīpamhi pāṇino;</p>
  13076. <p class="gathalast">Nibbutā taṃ samāgamma, ghammā viya valāhakā.</p>
  13077. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  13078. <p class="gatha1"> Tassa vīsatime vasse, vihāre abhayuttare;</p>
  13079. <p class="gathalast">Nikkhamitvā gatā hesuṃ, paṃsukūlika bhikkhavo.</p>
  13080. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  13081. <p class="gatha1"> Yuvarājā mahindo so, dhumarājassa satthuno;</p>
  13082. <p class="gathalast">Kārāpayi gharaṃ rammaṃ, dassaneyyaṃ manoramaṃ.</p>
  13083. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  13084. <p class="gatha1"> Bodhigehaṃ <a name="M0.0324"></a> karonto taṃ, disvā vaḍḍhakīno tadā;</p>
  13085. <p class="gathalast">Vaṃsena sākhaṃ āhacca, bhijjantaṃ varabodhiyā.</p>
  13086. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  13087. <p class="gatha1"> Kintu kātabbametthāti, yuvarājaṃ nivedayuṃ;</p>
  13088. <p class="gathalast">So taṃ taṃ mupasaṃkamma, mahāpūjāya pūjiya.</p>
  13089. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  13090. <p class="gatha1"> Sace satthā, hitatthāya, sambhūto sabbapāṇinaṃ;</p>
  13091. <p class="gathalast">Laddhuṃ puññassa’nagghassa, gharassa karaṇeti’dha.</p>
  13092. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  13093. <p class="gatha1"> Sākhā gacchaṃ tu uddhaṃva, kātuṃ sakkā yathāgharaṃ;</p>
  13094. <p class="gathalast">Evamārādhayitvāna, vanditvā saṅgharaṃ gato.</p>
  13095. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  13096. <p class="gatha1"> Tadā sākhā dumindassa, rattiyaṃ uddhamuggami;</p>
  13097. <p class="gathalast">Tato kammakarā sabbaṃ, ārocesuṃ sasāmino.</p>
  13098. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  13099. <p class="gatha1"> Yuvarājā’ti santuṭṭho, bhāturañño nivediya;</p>
  13100. <p class="gathalast">Mahāpūjāya pūjesi, vissajjiya bahudhanaṃ.</p>
  13101. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  13102. <p class="gatha1"> Tathā mahindasenavhaṃ, pariveṇañca kāriya;</p>
  13103. <p class="gathalast">Saṅghassā’dā sabhogaṃ so, puññā puññānicācīni.</p>
  13104. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  13105. <p class="gatha1"> Adā saparisaṃ bhattaṃ, vatthaṃ chattamupāhanaṃ;</p>
  13106. <p class="gathalast">Tathā gamiyabhattañca, nahānañca sabhattakaṃ.</p>
  13107. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  13108. <p class="gatha1"> Evaṃ khuddānu khuddāni, katvā puññāni so vibhū;</p>
  13109. <p class="gathalast">Rañño tettiṃsavassamhi, yathākammamupāgami.</p>
  13110. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  13111. <p class="gatha1"> Atha rājā matetasmiṃ, kaṇiṭṭhamudayaṃ sakaṃ;</p>
  13112. <p class="gathalast">Tassa ṭhāne ṭhapetvāna, sabbaṃ tasseva tassadā.</p>
  13113. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  13114. <p class="gatha1"> Tulābhārassa dānena, dīnānāthe satappayi;</p>
  13115. <p class="gathalast">Dhammakammena sodhesi, nikāyattayamekato.</p>
  13116. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  13117. <p class="gatha1"> Soṇṇathālīsahassaṃ so, muttāhi paripūriya;</p>
  13118. <p class="gathalast">Ṭhapetvā maṇimekekaṃ, tassopari mahārahaṃ.</p>
  13119. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  13120. <p class="gatha1"> Brāhmaṇānaṃ sahassassa, suddhe ratanabhājane;</p>
  13121. <p class="gathalast">Bhojetvā khīrapāyāsaṃ, dāpetvā hemasuttakaṃ.</p>
  13122. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  13123. <p class="gatha1"> Tathā navehi vatthehi, acchādetvā yathāruciṃ;</p>
  13124. <p class="gathalast">Santappesi mahantena, parihārena puññavā.</p>
  13125. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  13126. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ dīpavāsīnaṃ, adāsi ca ticīvaraṃ;</p>
  13127. <p class="gathalast">Adā sabbāsamitthīnaṃ, vatthañca sumanoharaṃ.</p>
  13128. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  13129. <p class="gatha1"> Kāretvā <a name="M0.0325"></a> lohapāsādaṃ, vejayantasarikkhakaṃ;</p>
  13130. <p class="gathalast">Vaḍḍhesi paṭimaṃ tattha, suvaṇṇaghaṭakoṭṭimaṃ.</p>
  13131. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  13132. <p class="gatha1"> Sutvā uposathāgāra-bhāvaṃ sabba mahesīnaṃ;</p>
  13133. <p class="gathalast">Tuccho yaṃ neva hotūti, vāsaṃ saṅghassa taṃ akā.</p>
  13134. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  13135. <p class="gatha1"> Bhogagāme ca tassadā, rakkhake ca niyojayi;</p>
  13136. <p class="gathalast">Bhikkhū dvattiṃsamattāhi, vasantūti niyāmayi.</p>
  13137. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  13138. <p class="gatha1"> Gaṅgāya mariyādaṃ so, kāresi maṇimekhalaṃ;</p>
  13139. <p class="gathalast">Toyaniddhamanañcākā, maṇihīrakavāpiyā.</p>
  13140. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  13141. <p class="gatha1"> Kaṭṭhuntanagare ceva, kāṇavāpiṃca bandhayi;</p>
  13142. <p class="gathalast">Vejjasālañca kāresi, cetiyamhi girimhi so.</p>
  13143. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  13144. <p class="gatha1"> Buddhagāmavihārañca, vihāraṃ mahiyaṅgaṇaṃ;</p>
  13145. <p class="gathalast">Kūṭatissa vihārañca, bhogagāme na vaḍḍhayi.</p>
  13146. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  13147. <p class="gatha1"> Maṇḍalassa girissā’dā, vihārassa sagāmake;</p>
  13148. <p class="gathalast">Uttarāḷhe ca kāresi, pāsādaṃ pariveṇake.</p>
  13149. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  13150. <p class="gatha1"> Mahāsenassa buddhassa, gāmaṃ datvāna rakkhake;</p>
  13151. <p class="gathalast">Dāsi sobbhavihāre ca, kāresi paṭimāgharaṃ.</p>
  13152. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  13153. <p class="gatha1"> Bodhisatte ca vaḍḍhesi, pāsāde maṇimekhale;</p>
  13154. <p class="gathalast">Sīlāmayamunindassa, jiṇṇagehampi kārayi.</p>
  13155. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  13156. <p class="gatha1"> Rāja taṃ bodhisattañca, sagharaṃ tattha sannahi;</p>
  13157. <p class="gathalast">Ālavālaṃ dumindassa, gandhitvā kā mahāmahaṃ.</p>
  13158. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  13159. <p class="gatha1"> Likhitvā hemapaṭṭamhi, sabbaratanasuttakaṃ;</p>
  13160. <p class="gathalast">Mahāpūjamakā tassa, abhidhammaṃ kathāpayi.</p>
  13161. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  13162. <p class="gatha1"> Ānandapaṭimaṃ netvā, puraṃ katvā padakkhiṇaṃ;</p>
  13163. <p class="gathalast">Parittaṃ bhikkhusaṅghena, bhaṇāpetvā yathāvidhiṃ.</p>
  13164. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  13165. <p class="gatha1"> Parittodakasekena, janaṃ katvā nirāturaṃ;</p>
  13166. <p class="gathalast">Rājā rogabhayaṃ pevaṃ, nīharittha sadesato.</p>
  13167. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  13168. <p class="gatha1"> Abhisekaṃ gahetvāna, hemavāluka cetiye;</p>
  13169. <p class="gathalast">Anusaṃvaccharaṃ kātuṃ, taṃ cārittaṃ likhāpayi.</p>
  13170. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  13171. <p class="gatha1"> Adā māsassa catūsu, uposathadinesu so;</p>
  13172. <p class="gathalast">Catunnañca sahassānaṃ, vatthadānaṃ sabhattakaṃ.</p>
  13173. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  13174. <p class="gatha1"> Vesākhakīḷaṃ <a name="M0.0326"></a> kīḷittha, saddhiṃ duggatakehi so;</p>
  13175. <p class="gathalast">Annaṃ pānañca vatthañca, tesaṃ datvā yathāruciṃ.</p>
  13176. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  13177. <p class="gatha1"> Bhikkhusaṅghassa dīpamhi, niccadānaṃ pavattayi;</p>
  13178. <p class="gathalast">Santappesi ca dānena, kapaṇaddhikavaṇibbake.</p>
  13179. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  13180. <p class="gatha1"> Tassa rañño mahesī ca, saṅghanāmā akārayi;</p>
  13181. <p class="gathalast">Pabbataṃ saṅghasenavhaṃ, sabhogamabhayuttare.</p>
  13182. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  13183. <p class="gatha1"> Nīlacūḷāmaṇiñcākā, silāmaya mahesino;</p>
  13184. <p class="gathalast">Pūjaṃ sabbopahārehi, kāsi satthussa sabbadā.</p>
  13185. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  13186. <p class="gatha1"> Tassa senāpaticā’kā, senasenāpativhayaṃ;</p>
  13187. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ mahābhogaṃ, sūro tuṭṭhakanāmako.</p>
  13188. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  13189. <p class="gatha1"> Evaṃ sapariso katvā, sapuññāni mahāyaso;</p>
  13190. <p class="gathalast">Pañcatiṃsatime vasse, devalokamupāgami.</p>
  13191. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  13192. <p class="gatha1"> Tato tassā’nujo āsi, udayo nāma khattiyo;</p>
  13193. <p class="gathalast">Rājā sabbappayogehi, hitesī dīpavāsīnaṃ.</p>
  13194. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  13195. <p class="gatha1"> Hutvā so sayaṃ rājā, kaṇiṭṭhaṃ sakabhātaraṃ;</p>
  13196. <p class="gathalast">Mahādīpādaṭhānamhi, ṭhapi kassapanāmakaṃ.</p>
  13197. <p class="hangnum"><a name="para92"></a><span class="paranum">92</span>.</p>
  13198. <p class="gatha1"> Rājā cintiya ñātīnaṃ, kātabbo saṅgaho iti;</p>
  13199. <p class="gathalast">Evaṃ kassapanāmassa, bhātuputtassa dhītaraṃ.</p>
  13200. <p class="hangnum"><a name="para93"></a><span class="paranum">93</span>.</p>
  13201. <p class="gatha1"> Yuvarājassa tassā’kā, bhariyaṃ senanāmikaṃ;</p>
  13202. <p class="gathalast">Dhāresica sayaṃ rājā, aparaṃ tissasavhayaṃ.</p>
  13203. <p class="hangnum"><a name="para94"></a><span class="paranum">94</span>.</p>
  13204. <p class="gatha1"> Mahindassuparājassa, rājadhītāya kittiyā;</p>
  13205. <p class="gathalast">Putto kittaggabodhīti, ādipādo vibuddhiko.</p>
  13206. <p class="hangnum"><a name="para95"></a><span class="paranum">95</span>.</p>
  13207. <p class="gatha1"> Coro hutvā mahārañño, nikkhamitvāna rattiyaṃ;</p>
  13208. <p class="gathalast">Eko aññātavesena, samupāgammarohaṇaṃ.</p>
  13209. <p class="hangnum"><a name="para96"></a><span class="paranum">96</span>.</p>
  13210. <p class="gatha1"> Janaṃ hattagataṃ katvā, desaṃ sabbaṃ vināsiya;</p>
  13211. <p class="gathalast">Ghātāpayittha tatraṭṭhaṃ, so taṃ mātulamattano.</p>
  13212. <p class="hangnum"><a name="para97"></a><span class="paranum">97</span>.</p>
  13213. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā dharaṇīpālo, tasmiṃ’tīva pakuppiya;</p>
  13214. <p class="gathalast">Ānetuṃ tamupāyaṃ so, gavesanto tathā tathā.</p>
  13215. <p class="hangnum"><a name="para98"></a><span class="paranum">98</span>.</p>
  13216. <p class="gatha1"> Bhātuputtaṃ tamāhuya, yuvarājaṃ sakassapaṃ;</p>
  13217. <p class="gathalast">Āmantesi mahāpuñña, sahāyo hoti me iti.</p>
  13218. <p class="hangnum"><a name="para99"></a><span class="paranum">99</span>.</p>
  13219. <p class="gatha1"> Kiṃ <a name="M0.0327"></a> me kattabba’miccāha, paccāha dharaṇīpati;</p>
  13220. <p class="gathalast">Putto tava mahindo so, vuddhippatto mahābalo.</p>
  13221. <p class="hangnum"><a name="para100"></a><span class="paranum">100</span>.</p>
  13222. <p class="gatha1"> Lābhī rohaṇadesassa, mātito pitito’pi ca;</p>
  13223. <p class="gathalast">Sūro sabbasaho vīro, kusalo katūpāsano.</p>
  13224. <p class="hangnum"><a name="para101"></a><span class="paranum">101</span>.</p>
  13225. <p class="gatha1"> Saṅgāmayoggo matimā, nipuṇo nayakovido;</p>
  13226. <p class="gathalast">Taṃ pesetvā nayissāma, pāpaṃ mātulaghātakaṃ.</p>
  13227. <p class="hangnum"><a name="para102"></a><span class="paranum">102</span>.</p>
  13228. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā vacanaṃ rañño, kassapo bhāsi sādaro;</p>
  13229. <p class="gathalast">Deva devena vutto’haṃ, gaccheyyaṃ kintu me suto.</p>
  13230. <p class="hangnum"><a name="para103"></a><span class="paranum">103</span>.</p>
  13231. <p class="gatha1"> Vaṃso me pālito hoti, pasādo ca tavādhipa;</p>
  13232. <p class="gathalast">Tasmā kālamahāpetvā, yaṃ icchasi tathā kuru.</p>
  13233. <p class="hangnum"><a name="para104"></a><span class="paranum">104</span>.</p>
  13234. <p class="gatha1"> Sutvā atīvasantuṭṭho, narindo tassa taṃ vaco;</p>
  13235. <p class="gathalast">Mahanthaṃ balakāyaṃ so, sabbaso paṭiyādiya.</p>
  13236. <p class="hangnum"><a name="para105"></a><span class="paranum">105</span>.</p>
  13237. <p class="gatha1"> Mahatā parihārena, mahindaṃ rājapotakaṃ;</p>
  13238. <p class="gathalast">Rakkhituṃ taṃ niyojetvā, vajiraggañca nāyakaṃ.</p>
  13239. <p class="hangnum"><a name="para106"></a><span class="paranum">106</span>.</p>
  13240. <p class="gatha1"> Tucchaṃ viya puraṃ katvā, sabbañca balavāhanaṃ;</p>
  13241. <p class="gathalast">Sabbopakaraṇañceva, anūnaṃ tassa dāpiya.</p>
  13242. <p class="hangnum"><a name="para107"></a><span class="paranum">107</span>.</p>
  13243. <p class="gatha1"> Sayaṃ tamanugacchanto, padasā’va narissaro;</p>
  13244. <p class="gathalast">Uyyojesi mahāpuñña, gaccha rukkhāti mediniṃ.</p>
  13245. <p class="hangnum"><a name="para108"></a><span class="paranum">108</span>.</p>
  13246. <p class="gatha1"> Mahindo so mahindo’va, devasenā purakkhato;</p>
  13247. <p class="gathalast">Gacchanto suvīrocittha, devāsuramahāhavaṃ.</p>
  13248. <p class="hangnum"><a name="para109"></a><span class="paranum">109</span>.</p>
  13249. <p class="gatha1"> Tato gantvā na cirena, guttasālamupāgami;</p>
  13250. <p class="gathalast">Tato jānapadā sabbe, maṇḍalikā ca raṭṭhiyā.</p>
  13251. <p class="hangnum"><a name="para110"></a><span class="paranum">110</span>.</p>
  13252. <p class="gatha1"> Tena mātulaghātena, pāpakena upaddutā;</p>
  13253. <p class="gathalast">Gantvā taṃ parivāresuṃ, laddho no sāmiko iti.</p>
  13254. <p class="hangnum"><a name="para111"></a><span class="paranum">111</span>.</p>
  13255. <p class="gatha1"> Patanto sopi kho coro, ṭhitova girimaṇḍale;</p>
  13256. <p class="gathalast">Sabbaṃ hatthagataṃ katvā, rājabhaṇḍaṃ mahagghiyaṃ.</p>
  13257. <p class="hangnum"><a name="para112"></a><span class="paranum">112</span>.</p>
  13258. <p class="gatha1"> Hatthī asseca ādāya, gantvā malayamāruhi;</p>
  13259. <p class="gathalast">Mahindasenā ghātentī, tassa senaṃ tahiṃ tahiṃ.</p>
  13260. <p class="hangnum"><a name="para113"></a><span class="paranum">113</span>.</p>
  13261. <p class="gatha1"> Padānupadamasse’va, gacchanti hatthiassake;</p>
  13262. <p class="gathalast">Disvā malayapādamhi, gahetvā ettha so iti.</p>
  13263. <p class="hangnum"><a name="para114"></a><span class="paranum">114</span>.</p>
  13264. <p class="gatha1"> Tattha <a name="M0.0328"></a> pāvisimaddantī, sabbaṃ malayakānanaṃ;</p>
  13265. <p class="gathalast">Nadīyo pallale ceva, karonti maggasādise.</p>
  13266. <p class="hangnum"><a name="para115"></a><span class="paranum">115</span>.</p>
  13267. <p class="gatha1"> Bālakova janaṃ disvā, sabbaṃ ratanamattano;</p>
  13268. <p class="gathalast">Kodhābhibhūto chaḍḍesi, nadī sobbhataṭādīsu.</p>
  13269. <p class="hangnum"><a name="para116"></a><span class="paranum">116</span>.</p>
  13270. <p class="gatha1"> Ekakova nilīyittha, vane pabbatakandare;</p>
  13271. <p class="gathalast">Gavesanto jano disvā, tamaggahi narādhammaṃ.</p>
  13272. <p class="hangnum"><a name="para117"></a><span class="paranum">117</span>.</p>
  13273. <p class="gatha1"> Tamādāya’ti tuṭṭho so, jano āgamma sajjukaṃ;</p>
  13274. <p class="gathalast">Mahindamupadassesi, nisinnaṃ guttasālake.</p>
  13275. <p class="hangnum"><a name="para118"></a><span class="paranum">118</span>.</p>
  13276. <p class="gatha1"> So taṃ disvā hasitvāna,</p>
  13277. <p class="gatha2">Bhutto kiṃ rohaṇo’’iti;</p>
  13278. <p class="gatha3">Nāyakassa niyyātetvā,</p>
  13279. <p class="gathalast">Vajiraggassa rājino.</p>
  13280. <p class="hangnum"><a name="para119"></a><span class="paranum">119</span>.</p>
  13281. <p class="gatha1"> Sayaṃ senaṃ samādāya, mahāgāmamupāgato;</p>
  13282. <p class="gathalast">Rohaṇā dhipati hutvā, karonto lokasaṅgahaṃ.</p>
  13283. <p class="hangnum"><a name="para120"></a><span class="paranum">120</span>.</p>
  13284. <p class="gatha1"> Janaṃ pākatikaṃ katvā, bālakena vibādhitaṃ;</p>
  13285. <p class="gathalast">Sāsanañca yathāṭhāne, ṭhapetvā tena nāsitaṃ.</p>
  13286. <p class="hangnum"><a name="para121"></a><span class="paranum">121</span>.</p>
  13287. <p class="gatha1"> Pupphārāme phalārāme, kārayitvā tahiṃ tahiṃ;</p>
  13288. <p class="gathalast">Vāpiyo’pi ca gaṇhitvā, bandhāpetvā mahānadiṃ.</p>
  13289. <p class="hangnum"><a name="para122"></a><span class="paranum">122</span>.</p>
  13290. <p class="gatha1"> Sabbattha sulabhaṃ katvā, saṅghassa catupaccayaṃ;</p>
  13291. <p class="gathalast">Duṭṭhe ca paṭibāhetvā, maṇḍalīke ca raṭṭhiye.</p>
  13292. <p class="hangnum"><a name="para123"></a><span class="paranum">123</span>.</p>
  13293. <p class="gatha1"> Core ca parisodhetvā, katvā vigatakaṇṭakaṃ;</p>
  13294. <p class="gathalast">Tosayanto’khilaṃ lokaṃ, cāgabhogasamappito.</p>
  13295. <p class="hangnum"><a name="para124"></a><span class="paranum">124</span>.</p>
  13296. <p class="gatha1"> Upāsaniyo viññūhi, sevanīyo dhanatthīhi;</p>
  13297. <p class="gathalast">Kapparukkhūpamo sabba-yācakānaṃ hitāvaho.</p>
  13298. <p class="hangnum"><a name="para125"></a><span class="paranum">125</span>.</p>
  13299. <p class="gatha1"> Hitvā dubbinayaṃ dese, pubbakehi pavattitaṃ;</p>
  13300. <p class="gathalast">Samācaranto dhammañca, vāsaṃ tattheva kappayi.</p>
  13301. <p class="hangnum"><a name="para126"></a><span class="paranum">126</span>.</p>
  13302. <p class="gatha1"> Ādipādaṃ gahetvāna, vajiraggo vināyako;</p>
  13303. <p class="gathalast">Anurādhamupāgamma, rājānamabhidassayi.</p>
  13304. <p class="hangnum"><a name="para127"></a><span class="paranum">127</span>.</p>
  13305. <p class="gatha1"> Rājāpi disvā taṃ kuddho, khippaṃ pakkhippa cārake;</p>
  13306. <p class="gathalast">Rakkhāvaraṇamassādā, viheṭhesi ca sabbāso.</p>
  13307. <p class="hangnum"><a name="para128"></a><span class="paranum">128</span>.</p>
  13308. <p class="gatha1"> Adāsi <a name="M0.0329"></a> ca tulābhāraṃ, tikkhattuṃ so mahāyaso;</p>
  13309. <p class="gathalast">Thūpārāmamhi thūpañca, hemapaṭṭena chādayi.</p>
  13310. <p class="hangnum"><a name="para129"></a><span class="paranum">129</span>.</p>
  13311. <p class="gatha1"> Katvā tattheva pāsādaṃ, bhikkhusaṅghaṃ nivāsiya;</p>
  13312. <p class="gathalast">Vihāre nagare ceva, paṭisaṅkhāsi jiṇṇakaṃ.</p>
  13313. <p class="hangnum"><a name="para130"></a><span class="paranum">130</span>.</p>
  13314. <p class="gatha1"> Kadambanadīyā’kāsi, nijjharaṃ thirabandhanaṃ;</p>
  13315. <p class="gathalast">Mariyādaṃ pavaḍḍhesi, vāpiyaṃ so mayettiyaṃ.</p>
  13316. <p class="hangnum"><a name="para131"></a><span class="paranum">131</span>.</p>
  13317. <p class="gatha1"> Tattha niddhamanaṃcā’kā, anuvassampi bhūmipo;</p>
  13318. <p class="gathalast">Cīvaratthaṃ suvatthāni, susaṇhāni ca dāpayi.</p>
  13319. <p class="hangnum"><a name="para132"></a><span class="paranum">132</span>.</p>
  13320. <p class="gatha1"> Dubbhikkhe dānasālāyo, kāretvā sabbapāṇinaṃ;</p>
  13321. <p class="gathalast">Mahādānaṃ pavattesi, mahāpāḷiñca vaḍḍhayi.</p>
  13322. <p class="hangnum"><a name="para133"></a><span class="paranum">133</span>.</p>
  13323. <p class="gatha1"> Dadhibhattañca dāpesi, nikāyattayavāsinaṃ;</p>
  13324. <p class="gathalast">Niccaṃ duggatabhattañca, yāguñceva sakhajjakaṃ.</p>
  13325. <p class="hangnum"><a name="para134"></a><span class="paranum">134</span>.</p>
  13326. <p class="gatha1"> Evamādīni puññāni, katvā sovaggiyāni so;</p>
  13327. <p class="gathalast">Ekādasahi vassehi, gato devasahabyataṃ.</p>
  13328. <p class="hangnum"><a name="para135"></a><span class="paranum">135</span>.</p>
  13329. <p class="gatha1"> Tassekādasavassesu, vissaṭṭhaṃ soṇṇameva tu;</p>
  13330. <p class="gathalast">Ahu satasahassānaṃ, tayo dasahi sammitaṃ.</p>
  13331. <p class="hangnum"><a name="para136"></a><span class="paranum">136</span>.</p>
  13332. <p class="gatha1"> Sudujjayaṃ paṇḍunarādhirāja,</p>
  13333. <p class="gatha2">Mekoparo rohaṇamuggaduggaṃ;</p>
  13334. <p class="gatha3">Katvā’pi ete savase narindā,</p>
  13335. <p class="gathalast">Sayaṃ vasaṃ maccumupāgamiṃsu.</p>
  13336. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  13337. <p class="centered">Rājadvayadīpano nāma</p>
  13338. <p class="centered">Ekūnapaññāsatimo paricchedo.</p>
  13339. <p class="chapter">Paññāsatima pariccheda</p>
  13340. <p class="subhead">Dvirājakonāma</p>
  13341. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  13342. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0330"></a> rajje patiṭṭhāya, kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ;</p>
  13343. <p class="gathalast">Adā kassapanāmassa, yuvarājassa dhīmato.</p>
  13344. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  13345. <p class="gatha1"> Aggābhisekaṃ dāpesi, yuvarājassa dhītuyā;</p>
  13346. <p class="gathalast">Rājakaññāya tissāya, bhariyāye’va attano.</p>
  13347. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  13348. <p class="gatha1"> Yācakānañca sippīnaṃ, āgatānaṃ tato tato;</p>
  13349. <p class="gathalast">Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma, sadā dāpesi bhūpati.</p>
  13350. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  13351. <p class="gatha1"> Ādipādo mahindo so,</p>
  13352. <p class="gatha2">Vasanto rohaṇe tadā;</p>
  13353. <p class="gatha3">Gahetuṃ rājinoraṭṭha-</p>
  13354. <p class="gathalast">Mādāya balamāgato.</p>
  13355. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  13356. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā kupito rājā, balaṃ pesesi attano;</p>
  13357. <p class="gathalast">Yujjhitvā taṃ parājesi, mahindo so mahābhaṭo.</p>
  13358. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  13359. <p class="gatha1"> Tato rājā nivattetuṃ, pitaraṃ tassa pesayi;</p>
  13360. <p class="gathalast">Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ, so gantvā puttasantikaṃ.</p>
  13361. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  13362. <p class="gatha1"> Nānādhammakathopetaṃ, vatvā yuttimanekadhā;</p>
  13363. <p class="gathalast">Saṅghāmato nivattetvā, puttaṃ so punarāgami.</p>
  13364. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  13365. <p class="gatha1"> Ādipādo tu so pacchā, ghātetvā maṇḍalādhipe;</p>
  13366. <p class="gathalast">Kuddhejanapade disvā, agamāsi purantikaṃ.</p>
  13367. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  13368. <p class="gatha1"> Bhikkhusaṅgho tamānetvā, dassesi vasudhādhipaṃ;</p>
  13369. <p class="gathalast">Datvā so dhītaraṃ tassā, pesesi puna rohaṇaṃ.</p>
  13370. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  13371. <p class="gatha1"> Nīharitvāna dussīle, nikāyattayavāsīsu;</p>
  13372. <p class="gathalast">Gāhāpesi nave bhikkhū, āvāse tattha tattha so.</p>
  13373. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  13374. <p class="gatha1"> Dvayābhisekajātena, ādipādena sununā;</p>
  13375. <p class="gathalast">Mahāvihāre bodhimhi, paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ.</p>
  13376. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  13377. <p class="gatha1"> Akāsi <a name="M0.0331"></a> ca nikāyesu, tīsu bimbe silāmaye;</p>
  13378. <p class="gathalast">Sovaṇṇaye raṃsijāle, chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā.</p>
  13379. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  13380. <p class="gatha1"> Abhayagirivihāramhi, pāsādaṃ sakanāmakaṃ;</p>
  13381. <p class="gathalast">Katvā tattha nivāsetvā, bhikkhu gāmamadāpayi.</p>
  13382. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  13383. <p class="gatha1"> Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ, gāmaṃ so cetiyassa’dā;</p>
  13384. <p class="gathalast">Savatthaṃ paṭimābhattaṃ, sabbabhikkhūna dāpayi.</p>
  13385. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  13386. <p class="gatha1"> Thale jale ca sattānaṃ, adāsi abhayaṃ tadā;</p>
  13387. <p class="gathalast">Cārittapubbarājūnaṃ, paripālesi sabbadā.</p>
  13388. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  13389. <p class="gatha1"> Tassa senāpati seno, ilaṅgorājavaṃsajo;</p>
  13390. <p class="gathalast">Theriyānaṃ akā’vāsaṃ; Thūpārāmassa pacchato.</p>
  13391. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  13392. <p class="gatha1"> Dhammārucikabhikkhūnaṃ, dhammārāmamakārayi;</p>
  13393. <p class="gathalast">Tathā sāgalikānañca, kassapasenanāmakaṃ.</p>
  13394. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  13395. <p class="gatha1"> Hadayuṇhābhidhānaṃ so, katvā cetiyapabbate;</p>
  13396. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ.</p>
  13397. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  13398. <p class="gatha1"> Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ, ārāmesu tahiṃ tahiṃ;</p>
  13399. <p class="gathalast">Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā, dāpesi ca camūpati.</p>
  13400. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  13401. <p class="gatha1"> Rattamālagirismiṃ so, katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ;</p>
  13402. <p class="gathalast">Kuciṃ adā sāsanassa, sāmikānaṃ tapassinaṃ.</p>
  13403. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  13404. <p class="gatha1"> Mahāvihāre kāretvā, paviveṇaṃ varaṃ adā;</p>
  13405. <p class="gathalast">Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, samuddagirināmakaṃ.</p>
  13406. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  13407. <p class="gatha1"> Vāsaṃ araññe kāretvā, attano vaṃsanāmakaṃ;</p>
  13408. <p class="gathalast">Mahāvihāre bhikkhūnaṃ, vane nivāsataṃ adā.</p>
  13409. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  13410. <p class="gatha1"> Vihāresū ca jiṇṇesu, navakammamakārayi;</p>
  13411. <p class="gathalast">Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare.</p>
  13412. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  13413. <p class="gatha1"> Tissārāmaṃ karitvāna, bhikkhūnīnamupassayaṃ;</p>
  13414. <p class="gathalast">Maricavaṭṭimahābodhi, parihāre nivesayi.</p>
  13415. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  13416. <p class="gatha1"> Anurādhapure ceva, pulatthinagarepi ca;</p>
  13417. <p class="gathalast">Upasaggaroganāsāya, vejjasālāpi kārayi.</p>
  13418. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  13419. <p class="gatha1"> Attanā katavāsanaṃ, bhogagāme ca dāpayi;</p>
  13420. <p class="gathalast">Tathārāmikagāme ca, paṭimābharaṇañca so.</p>
  13421. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  13422. <p class="gatha1"> Bhesajjagehaṃ <a name="M0.0332"></a> kāresi, nagare tattha tattha so;</p>
  13423. <p class="gathalast">Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, bhattaṃ vatthañca dāpayi.</p>
  13424. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  13425. <p class="gatha1"> Khandhīkate amocesi, tiracchānagate bahū;</p>
  13426. <p class="gathalast">Kapaṇānañca dāpesi, mahādānaṃ camūpati.</p>
  13427. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  13428. <p class="gatha1"> Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ, yāguṃ vividhakhajjakaṃ;</p>
  13429. <p class="gathalast">Katvā sūkararūpañca, guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi.</p>
  13430. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  13431. <p class="gatha1"> Evāmādīni puññāni, katvā senāya nāyako;</p>
  13432. <p class="gathalast">Seno kittindupādehi, sabbā obhāsayī disā.</p>
  13433. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  13434. <p class="gatha1"> Tasseva ñātako katvā, nāyako rakkhasavhayo;</p>
  13435. <p class="gathalast">Savārakamhi gāmamhi, vihāraṃ sumanoharaṃ.</p>
  13436. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  13437. <p class="gatha1"> Mahāvihāravāsīnaṃ, sārānaṃ paṭipattiyā;</p>
  13438. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ so adā sādhu, ṭhapetvā vattamuttamaṃ.</p>
  13439. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  13440. <p class="gatha1"> Seno nāma mahālekho, mahālekhakapabbataṃ;</p>
  13441. <p class="gathalast">Mahāvihāre kāresi, bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ.</p>
  13442. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  13443. <p class="gatha1"> Coḷarājābhidhāno, ca, amacco tassa rājino;</p>
  13444. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ akārammaṃ, naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ.</p>
  13445. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  13446. <p class="gatha1"> Rājā tīsu nikāyesu, rūpakammamanoramaṃ;</p>
  13447. <p class="gathalast">Maṇḍapāni vicittāni, vejayanto pamāni ca.</p>
  13448. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  13449. <p class="gatha1"> Kāretvā dhātupūjāyo, katvā janamanoharā;</p>
  13450. <p class="gathalast">Yathā kammaṃ gato ṭhatvā, vassāni dasasatta ca.</p>
  13451. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  13452. <p class="gatha1"> Dvayābhisekasañjāto, yuvarājātha kassapo;</p>
  13453. <p class="gathalast">Āsi laddhābhiseko so, laṃkārajjekamāgate.</p>
  13454. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  13455. <p class="gatha1"> Saddho āgatamaggova, sābhiñño viya paññavā;</p>
  13456. <p class="gathalast">Vattā so maramantiva, cāgavā dhanado viya.</p>
  13457. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  13458. <p class="gatha1"> Bahussuto dhammakathī, sabbasippavisārado;</p>
  13459. <p class="gathalast">Yuttāyuttavicārāya, nipuṇo nayakovido.</p>
  13460. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  13461. <p class="gatha1"> Acalo indalīlo’va, ṭhito sugatasāsane;</p>
  13462. <p class="gathalast">Parappavādivātehi, sabbehi’pi akampiyo.</p>
  13463. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  13464. <p class="gatha1"> Māyāsāṭheyyamānādi, pāpānañca agocaro;</p>
  13465. <p class="gathalast">Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro.</p>
  13466. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  13467. <p class="gatha1"> Bhūmicando <a name="M0.0333"></a> narindo so, vaṃse jātassa attano;</p>
  13468. <p class="gathalast">Dappuḷassādīpādassa, yuvarājapadaṃ adā.</p>
  13469. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  13470. <p class="gatha1"> Rajjaṃ dasahi dhammehi, catusaṅgahavatthūhi;</p>
  13471. <p class="gathalast">Karonto paripālesi, lokaṃ nettaṃva attano.</p>
  13472. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  13473. <p class="gatha1"> So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ, dhammakammena satthuno;</p>
  13474. <p class="gathalast">Gahetvā navake bhikkhū, akāsā’vāsapūraṇaṃ.</p>
  13475. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  13476. <p class="gatha1"> Duṭṭhagāmaṇirājena, kataṃ maricavaṭṭikaṃ;</p>
  13477. <p class="gathalast">Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā, nānāāvāsa bhūsitaṃ.</p>
  13478. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  13479. <p class="gatha1"> Theravaṃsajabhikkhūnaṃ, adā katvā mahāmahaṃ;</p>
  13480. <p class="gathalast">Tesaṃ pañcasatānañca, bhogagāme ca dāpayi.</p>
  13481. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  13482. <p class="gatha1"> Tattha so tusite ramme, devasaṅghapurakkhataṃ;</p>
  13483. <p class="gathalast">Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ, desentaṃ dhammamuttamaṃ.</p>
  13484. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  13485. <p class="gatha1"> Dassento viya lokassa, vihāre sabbasajjite;</p>
  13486. <p class="gathalast">Nisinno maṇḍape ramme, nānāratanabhūsite.</p>
  13487. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  13488. <p class="gatha1"> Nagarehi ca sabbehi, bhikkhūhi parivārito;</p>
  13489. <p class="gathalast">Buddhalilāya laṃkindo, abhidhamma mabhāsayi.</p>
  13490. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  13491. <p class="gatha1"> Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā;</p>
  13492. <p class="gathalast">Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ, nānāratana bhūsitaṃ.</p>
  13493. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  13494. <p class="gatha1"> Katvā nagaramajjhamhi, kāretvā hemamuttamaṃ;</p>
  13495. <p class="gathalast">Taṃ tattha ṭhapayitvāna, parihāramadāpayi.</p>
  13496. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  13497. <p class="gatha1"> Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ, datvā puttassa attano;</p>
  13498. <p class="gathalast">Parihāre niyojesi, tattha taṃ dhammapotthake.</p>
  13499. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  13500. <p class="gatha1"> Anusaṃvaccharaṃ rājā, puraṃ devapurī viya;</p>
  13501. <p class="gathalast">Vibhūsitāya senāya, sajjetvā parivārito.</p>
  13502. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  13503. <p class="gatha1"> Devarājāva sobhanto, sabbābharaṇabhūsito;</p>
  13504. <p class="gathalast">Hatthikhaṇḍe nisīditvā, caranto puravīthiyaṃ.</p>
  13505. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  13506. <p class="gatha1"> Mahatā parihārena, netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ;</p>
  13507. <p class="gathalast">Attanā kāritaṃ rammaṃ, vihāraṃ sabbasajjitaṃ.</p>
  13508. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  13509. <p class="gatha1"> Tattha dhātugate ramme, nānāratanabhūsite;</p>
  13510. <p class="gathalast">Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ, patiṭṭhāpiya pūjayi.</p>
  13511. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  13512. <p class="gatha1"> Ganthākarapariveṇaṃ<a name="M0.0334"></a>, mahāmeghavane akā;</p>
  13513. <p class="gathalast">Nagare vajjasālā ca, tesaṃ gāme ca dāpayi.</p>
  13514. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  13515. <p class="gatha1"> Bhaṇḍikapariveṇañca, silāmeghañca pabbataṃ;</p>
  13516. <p class="gathalast">Katvā’bhayagirismiṃ so, tesaṃ gāmamadāpayi.</p>
  13517. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  13518. <p class="gatha1"> Jotivanavihārasmiṃ, rājā laṅkāya nāyako;</p>
  13519. <p class="gathalast">Bhattaggassa adā gāmaṃ, tathā’bhayagirimhi ca.</p>
  13520. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  13521. <p class="gatha1"> Dakkhiṇagirināmassa, vihārassa ca dāpayi;</p>
  13522. <p class="gathalast">Gāmaṃ kataññubhāvena, rājā paramadhammiko.</p>
  13523. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  13524. <p class="gatha1"> Sakkasenāpati rammaṃ, pariveṇaṃ sumāpiya;</p>
  13525. <p class="gathalast">Adāsi sahagāmehi, theriyānaṃ sanāmikaṃ.</p>
  13526. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  13527. <p class="gatha1"> Bhariyā vajirā tassa, tesaṃyeva adāpayi;</p>
  13528. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ karitvāna, sagāmaṃ sakanāmakaṃ.</p>
  13529. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  13530. <p class="gatha1"> Upassayaṃ karitvāna, sā eva padalañchane;</p>
  13531. <p class="gathalast">Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite.</p>
  13532. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  13533. <p class="gatha1"> Sakkasenāpati mātā, devā’raññaka bhikkhūnaṃ;</p>
  13534. <p class="gathalast">Theravaṃsappadīpānaṃ, akā’vāsaṃ sanāmakaṃ.</p>
  13535. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  13536. <p class="gatha1"> Sā eva paṭibimbassa, satthu maricavaṭṭiyaṃ;</p>
  13537. <p class="gathalast">Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ, akā chattañca cīvaraṃ.</p>
  13538. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  13539. <p class="gatha1"> Rājā rājālayeyeva, rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ;</p>
  13540. <p class="gathalast">Akāsi pāḷikaṃ nāma, pāsādaṃ sumano haraṃ.</p>
  13541. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  13542. <p class="gatha1"> Pūjesi rājinī nāma, rājino bhariyā’parā;</p>
  13543. <p class="gathalast">Paṭṭakañcukapūjāya, hemamālika cetiyaṃ.</p>
  13544. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  13545. <p class="gatha1"> Tassā puttosi siddhattho, nāma issariye ṭhito;</p>
  13546. <p class="gathalast">Suto malayarājāti, rūpena makaraddhajo.</p>
  13547. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  13548. <p class="gatha1"> Rājā tasmiṃ mate katvā, sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ;</p>
  13549. <p class="gathalast">Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā, tassa pattimadā tadā.</p>
  13550. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  13551. <p class="gatha1"> Evaṃ dhammena kārente, rajjaṃ laṅkādīpe tadā;</p>
  13552. <p class="gathalast">Coḷarājena yujjhitvā, paṇḍurājā parājito.</p>
  13553. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  13554. <p class="gatha1"> Paṇṇākārāni nekāni, balaṃ sandhāya pesayi;</p>
  13555. <p class="gathalast">Rājālaṃkissaro saddhiṃ, mantetvā sacivehi so.</p>
  13556. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  13557. <p class="gatha1"> Sannayha <a name="M0.0335"></a> balakāyaṃ so, sakkasenāpatiṃ sakaṃ;</p>
  13558. <p class="gathalast">Balassa nāyakaṃ katvā, mahāyitthamupāgami.</p>
  13559. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  13560. <p class="gatha1"> Vijayaṃ pubbarājūnaṃ, vatvā velātaṭe ṭhito;</p>
  13561. <p class="gathalast">Ussāhaṃ janayitvāna, nāvaṃ āropayī balaṃ.</p>
  13562. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  13563. <p class="gatha1"> Balakāyaṃ samādāya, sakkasenāpatiṃ tadā;</p>
  13564. <p class="gathalast">Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo, paṇḍudesamupāgami.</p>
  13565. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  13566. <p class="gatha1"> Disvā balañca tañceva, paṇḍurājā sumānaso;</p>
  13567. <p class="gathalast">Ekacchattaṃ karissāmi, jambudīpanti abravi.</p>
  13568. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  13569. <p class="gatha1"> Baladvayaṃ gahetvāna, rājā so coḷavaṃsajaṃ;</p>
  13570. <p class="gathalast">Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami.</p>
  13571. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  13572. <p class="gatha1"> Yujjhissāmīti gantāna, sakkasenāpatī puna;</p>
  13573. <p class="gathalast">Nisinno upasaggena, mato pāpena paṇḍuto.</p>
  13574. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  13575. <p class="gatha1"> Laṃkissaro balassāpi, tena rogena nānasaṃ;</p>
  13576. <p class="gathalast">Sutvā dayālubhāvena, senaṃ āṇāpayī tato.</p>
  13577. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  13578. <p class="gatha1"> Sakka senāpatiṭṭhānaṃ, tassa puttassa’dā tadā;</p>
  13579. <p class="gathalast">Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ, katvā senāya nāyakaṃ.</p>
  13580. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  13581. <p class="gatha1"> Nikāyattayavāsīhi, parittaṃ nagare tadā;</p>
  13582. <p class="gathalast">Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ.</p>
  13583. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  13584. <p class="gatha1"> Sāsanassa ca lokassa, santiṃ katvā anekadhā;</p>
  13585. <p class="gathalast">Rājā so dasame vasse, sukhena tidivaṃ gato.</p>
  13586. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  13587. <p class="gatha1"> Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo,</p>
  13588. <p class="gatha2">Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca;</p>
  13589. <p class="gatha3">Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū;</p>
  13590. <p class="gathalast">Rājindo kassapo’yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo.</p>
  13591. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  13592. <p class="centered">Dvirājako nāma</p>
  13593. <p class="centered">Paññāsatimo paricchedo.</p>
  13594. <p class="chapter">Ekapaññāsatima pariccheda</p>
  13595. <p class="subhead">Pañcarājako nāma</p>
  13596. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  13597. <p class="gatha1"> Yuvarājā <a name="M0.0336"></a> tadā hutvā, rājā dappuḷanāmako;</p>
  13598. <p class="gathalast">Ṭhapesi oparajjamhi, ādipadaṃ sanāmakaṃ.</p>
  13599. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  13600. <p class="gatha1"> Maricavaṭṭivihārassa, gāmaṃ datvā tato pure;</p>
  13601. <p class="gathalast">Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, rakkhitvāna mahiṃ imaṃ.</p>
  13602. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  13603. <p class="gatha1"> Abhutvā dīghakālañhi, pubbakammena attano;</p>
  13604. <p class="gathalast">Rājā so sattame māse, paviṭṭho paccuno mukhaṃ.</p>
  13605. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  13606. <p class="gatha1"> Uparājā ahurājā, dappuḷo tadanantaraṃ;</p>
  13607. <p class="gathalast">Udayassādipādassa, yuvarājapadaṃ adā.</p>
  13608. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  13609. <p class="gatha1"> Tadā coḷabhayā paṇḍu-rājaṃ janapadaṃ sakaṃ;</p>
  13610. <p class="gathalast">Cajitvā nāvamāruyha, mahātitthamupāgami.</p>
  13611. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  13612. <p class="gatha1"> Āṇāpetvāna taṃ rājā, disvā santuṭṭhamānaso;</p>
  13613. <p class="gathalast">Mahābhogaṃ adā tassa, nivāsesi purā bahi.</p>
  13614. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  13615. <p class="gatha1"> Coḷarājena yujjhitvā, gahetvā paṭṭanadvayaṃ;</p>
  13616. <p class="gathalast">Paṇḍurājassa dammīti, sannaddhe laṅkarājini.</p>
  13617. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  13618. <p class="gatha1"> Kenā’pi karaṇīyena, khattiyā dīpavāsino;</p>
  13619. <p class="gathalast">Akaṃsu viggahaṃ ghoraṃ, pāpakammena paṇḍuno.</p>
  13620. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  13621. <p class="gatha1"> Paṇḍurāje’ttha vāsena, kammaṃ natthīti cintiya;</p>
  13622. <p class="gathalast">Ṭhapetvā makuṭādīni, gato keraḷasantikaṃ.</p>
  13623. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  13624. <p class="gatha1"> Viggahe niṭṭhite rājā, mahāmeghavane tadā;</p>
  13625. <p class="gathalast">Mahābodhigharassā’dā, gāmaṃ nagarasantike.</p>
  13626. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  13627. <p class="gatha1"> Āvāsaṃ rakkhako nāma, tassa senāpatī akā;</p>
  13628. <p class="gathalast">Thūpārāmasamīpamhi, iḷaṅgo rājanāmakaṃ.</p>
  13629. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  13630. <p class="gatha1"> Kataṃ taṃ pubbarājehi, rājā so paripāliya;</p>
  13631. <p class="gathalast">Patto dvādasamaṃ vassaṃ, yathākammamupāgami.</p>
  13632. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  13633. <p class="gatha1"> Udayo <a name="M0.0337"></a> yuvarājā’si, laṃkāvāsīnamissaro;</p>
  13634. <p class="gathalast">Senanāmādipādaṃ so, oparajje’bhisecayi.</p>
  13635. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  13636. <p class="gatha1"> Rañño bhītā tadāmaccā, pavisiṃsu tapovanaṃ;</p>
  13637. <p class="gathalast">Rājoparājā gantvāna, tesaṃ sīsāni chedayuṃ.</p>
  13638. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  13639. <p class="gatha1"> Tena kammena nibbinnā, yatayo tannivāsino;</p>
  13640. <p class="gathalast">Hitvā janapadaṃ rañño, tadāgacchiṃsu rohaṇaṃ.</p>
  13641. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  13642. <p class="gatha1"> Tadā jānapadā ceva, nāgarā ca balāni ca;</p>
  13643. <p class="gathalast">Kupitā caṇḍuvātena, sāgaro viya kampito.</p>
  13644. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  13645. <p class="gatha1"> Ratanapāsādamāruyha, vihāre abhayuttare;</p>
  13646. <p class="gathalast">Santāsetvāna rājānaṃ, dassetvāna vibhīsikaṃ.</p>
  13647. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  13648. <p class="gatha1"> Upatthambhakamaccānaṃ, viggahassa tapovane;</p>
  13649. <p class="gathalast">Tadā sīsāni chinditvā, kavātena nipātayuṃ.</p>
  13650. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  13651. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā yuvarājā ca, ādipādo ca taṃ sakhā;</p>
  13652. <p class="gathalast">Ullaṅghitvāna pākāraṃ, sīghaṃ gacchiṃsu rohaṇaṃ.</p>
  13653. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  13654. <p class="gatha1"> Balakāyonubandhitvā, yāva kaṇhanadītaṭā;</p>
  13655. <p class="gathalast">Alābhena ca nāvānaṃ, tiṇṇattā tesamāgami.</p>
  13656. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  13657. <p class="gatha1"> Rājaputtāgatā tattha, vane abhayabhedino;</p>
  13658. <p class="gathalast">Yatīnaṃ purato tesaṃ, nipajjitvā urena te.</p>
  13659. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  13660. <p class="gatha1"> Allavatthā’llakesā ca, paridevittha’nekadhā;</p>
  13661. <p class="gathalast">Kandītvā rodanaṃ katvā, khamāpesuṃ tapassino.</p>
  13662. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  13663. <p class="gatha1"> Khantimettānubhāvena, tesaṃ sāsanasāminaṃ;</p>
  13664. <p class="gathalast">Puññodayo ahu tesaṃ, ubhinnaṃ dīpasāminaṃ.</p>
  13665. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  13666. <p class="gatha1"> Yuvarājabalañceva, nikāyattayavāsino;</p>
  13667. <p class="gathalast">Gamiṃsu tesamānetuṃ, santibhūte mahābale.</p>
  13668. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  13669. <p class="gatha1"> Rājaputtā ubho byattā, paṇḍitā paṃsukūlino;</p>
  13670. <p class="gathalast">Yācitvā tesamādāya, agamaṃsu sakaṃ puraṃ.</p>
  13671. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  13672. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ purato maggaṃ, rājāgantā khamāpayi;</p>
  13673. <p class="gathalast">Ādāya te vanaṃ tesaṃ, netvā rājagharaṃ gato.</p>
  13674. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  13675. <p class="gatha1"> Tato paṭṭhāya cāritthaṃ, pāletvā pubbarājunaṃ;</p>
  13676. <p class="gathalast">Rājā so tatiye vasse, yathākammamupāgami.</p>
  13677. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  13678. <p class="gatha1"> Laṃkābhisekaṃ <a name="M0.0338"></a> patvāna, seno so matimā tato;</p>
  13679. <p class="gathalast">Udayaṃ ādipādaṃ taṃ, yuvarājaṃ akā sakhaṃ.</p>
  13680. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  13681. <p class="gatha1"> Kahāpaṇasahassaṃ so, duggatānaṃ uposathe;</p>
  13682. <p class="gathalast">Hotu’posathiko datvā, yāvajīvaṃ narādhipo.</p>
  13683. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  13684. <p class="gatha1"> Paṭimā bhattavatthāni, bhikkhūnaṃ dharaṇī pati;</p>
  13685. <p class="gathalast">Adā daṇḍissaraṃ dānaṃ, yācakānañca sippīnaṃ.</p>
  13686. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  13687. <p class="gatha1"> Ṭhāne katthaci sippīnaṃ, pāsādesu manohare;</p>
  13688. <p class="gathalast">Kāretvā bhogagāme ca, adāpesi mahāmati.</p>
  13689. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  13690. <p class="gatha1"> Kahāpaṇasahassaṃ vā, datvā pañcasatāni vā;</p>
  13691. <p class="gathalast">Laṅkāyaṃ jiṇṇakāvāse, navakammamakārayī.</p>
  13692. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  13693. <p class="gatha1"> Cattālīsasahassāni, abhayuttaracetiye;</p>
  13694. <p class="gathalast">Silāpattharaṇatthāya, dāpesi ca mahīpati.</p>
  13695. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  13696. <p class="gatha1"> Mahāvāpīsu laṃkāyaṃ, jiṇṇaniddhamane akā;</p>
  13697. <p class="gathalast">Navakammañca mariyādaṃ, thiyaṃ pāsāṇapaṃsunā.</p>
  13698. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  13699. <p class="gatha1"> Akā rājaghare rammaṃ, mālāgehaṃ mahārahaṃ;</p>
  13700. <p class="gathalast">Ṭhapitaṃ punarājūhi, dānaṃ sammāpavattayi.</p>
  13701. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  13702. <p class="gatha1"> Kataṃ malayarājena, amaccena’gga bodhinā;</p>
  13703. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ nāgasālaṃ, disvā gāma madā tadā.</p>
  13704. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  13705. <p class="gatha1"> Katvā catuvihāresu, rūpakammāni sādhukaṃ;</p>
  13706. <p class="gathalast">Maṇḍapāni ca rammāni, dhātupūjaṃ akā sadā.</p>
  13707. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  13708. <p class="gatha1"> Evamādīni puññāni, anekāni anekadhā;</p>
  13709. <p class="gathalast">Katvā so navame vasse, yathākammamupāgami.</p>
  13710. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  13711. <p class="gatha1"> Laṃkābhisekaṃ patvāna, yuvarājodayo tato;</p>
  13712. <p class="gathalast">Senanāmādipādaṃ so, oparajje’bhi secayi.</p>
  13713. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  13714. <p class="gatha1"> Niddālu majjapo āsi, rājā pāpena jantunaṃ;</p>
  13715. <p class="gathalast">Coḷo pamattataṃ tassa, sutvā santuṭṭhamānaso.</p>
  13716. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  13717. <p class="gatha1"> Paṇḍudesātisekaṃ so, pattukā mettha pesayi;</p>
  13718. <p class="gathalast">Makuṭādīnamatthāya, ṭhapitānaṃva paṇḍunā.</p>
  13719. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  13720. <p class="gatha1"> Tāni nādāsi so rājā, tena coḷo mahabbalo;</p>
  13721. <p class="gathalast">Balaṃ sannayha pesesi, balakkārena gaṇhituṃ.</p>
  13722. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  13723. <p class="gatha1"> Tadā <a name="M0.0339"></a> senāpati ettha, paccante kupite gato;</p>
  13724. <p class="gathalast">Āṇāpetvāna taṃ rājā, yujjhanatthāya pesayi.</p>
  13725. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  13726. <p class="gatha1"> Hato senāpati tattha, yujjhi na raṇe mato;</p>
  13727. <p class="gathalast">Kakūṭādīni ādāya, rājā so rohaṇaṃ agā.</p>
  13728. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  13729. <p class="gatha1"> Gantvā coḷabalaṃ tattha, alabhitvā pavesanaṃ;</p>
  13730. <p class="gathalast">Nivattitvā sakaṃ raṭṭhaṃ, agamāsi idhatā bhayā.</p>
  13731. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  13732. <p class="gatha1"> Tato senāpatiṭṭhāne, viduraggaṃ tu nāyakaṃ;</p>
  13733. <p class="gathalast">Ṭhapesi rājā laṃkindo, tejavantaṃ mahāmatiṃ.</p>
  13734. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  13735. <p class="gatha1"> Paccantaṃ coḷarājassa, ghātetvā so camūpati;</p>
  13736. <p class="gathalast">Āṇāpesi ito nītaṃ, dassetvāna vibhīsitaṃ.</p>
  13737. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  13738. <p class="gatha1"> Tato dāpesi so sabba-parikkhāraṃ mahārahaṃ;</p>
  13739. <p class="gathalast">Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, sabbesaṃ dīpavāsinaṃ.</p>
  13740. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  13741. <p class="gatha1"> Mahāvihāre laṃkindo, paṭibimbassa satthuno;</p>
  13742. <p class="gathalast">Jalantaṃ maṇiraṃsīhi, akā cūḷāmaṇiṃ tadā.</p>
  13743. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  13744. <p class="gatha1"> Orodhā vidurā tassa, pādajālena pūjayi;</p>
  13745. <p class="gathalast">Maṇīhi pajjalantehi, paṭimaṃ taṃ silāmayaṃ.</p>
  13746. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  13747. <p class="gatha1"> Jhāpitaṃ coḷarājassa, balena maṇināmakaṃ;</p>
  13748. <p class="gathalast">Pāsādaṃ kātumāraddho, cuto vassamhi aṭṭhame.</p>
  13749. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  13750. <p class="gatha1"> Pañcete vasudhādhipā vasumahiṃ ekātapattaṅkitaṃ;</p>
  13751. <p class="gatha2">Bhutvā niggahasaṅgahehi sakalaṃ lokaṃ vase vattiya;</p>
  13752. <p class="gatha3">Yā tā maccuvasaṃ saputtavaṇitā sāmaccamittānugā;</p>
  13753. <p class="gathalast">Iccevaṃ satataṃ sarantu sujanā hātuṃ pamādaṃ madaṃ.</p>
  13754. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  13755. <p class="centered">Pañcarājako nāma</p>
  13756. <p class="centered">Ekapaññāsatimo paricchedo.</p>
  13757. <p class="chapter">Dvipaññāsatima pariccheda</p>
  13758. <p class="subhead">Tirājakonāma</p>
  13759. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  13760. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0340"></a> laṅkābhisekaṃ so, patvā seno kamāgataṃ;</p>
  13761. <p class="gathalast">Mahindassādipādassa, yuvarājapadaṃ adā.</p>
  13762. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  13763. <p class="gatha1"> Pañño mahākavī byatto, majjhatto mittasattusu;</p>
  13764. <p class="gathalast">Yutto dayāya mettāya, rājā so sabbadā ahu.</p>
  13765. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  13766. <p class="gatha1"> Kālaṃ devo’natikkamma, sammā dhārābhivassati;</p>
  13767. <p class="gathalast">Raṭṭhe tasmiṃ vasantā’suṃ, sukhitā nibbhayā sadā.</p>
  13768. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  13769. <p class="gatha1"> Suttantaṃ lohapāsāde, nisinno vaṇṇayī tadā;</p>
  13770. <p class="gathalast">Nikāyattayavāsīhi, rājā so parivārito.</p>
  13771. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  13772. <p class="gatha1"> Dāṭhadhātukaraṇḍaṃ so, nānāratanabhūsitaṃ;</p>
  13773. <p class="gathalast">Akā catuvihāresu, dhātupūjā ca’nekadhā.</p>
  13774. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  13775. <p class="gatha1"> Pariveṇaṃ sitthagāmaṃ, kāretvā vutthamattanā;</p>
  13776. <p class="gathalast">Lokaṃ puttaṃva pāletvā, tivassena divaṅgato.</p>
  13777. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  13778. <p class="gatha1"> Yuvarājā mahindo so, rājāsi tadanantaraṃ;</p>
  13779. <p class="gathalast">Mahāpuñño mahātejo, mahāseno mahāyaso.</p>
  13780. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  13781. <p class="gatha1"> Ekacchattaṃ akā laṅkaṃ, ghātetvā corupaddavaṃ;</p>
  13782. <p class="gathalast">Akaṃsu tamupaṭṭhānaṃ, niccamaṇḍalanāyakaṃ.</p>
  13783. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  13784. <p class="gatha1"> Vijjamānepi laṅkāyaṃ, khattiyānaṃ narādhipo;</p>
  13785. <p class="gathalast">Kāliṅgacakkavattissa, vaṃse jātaṃ kumārikaṃ.</p>
  13786. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  13787. <p class="gatha1"> Āṇāpetvāna taṃ agga-mahesiṃ attano akā;</p>
  13788. <p class="gathalast">Tassā puttā duve jātā, dhītā ekā manoramā.</p>
  13789. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  13790. <p class="gatha1"> Ādipāde akā putte, dhītaraṃ coparājiniṃ;</p>
  13791. <p class="gathalast">Iti sīhaḷavaṃsañca, paṭṭhapesi sabhūpati.</p>
  13792. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  13793. <p class="gatha1"> Balakāyaṃ imaṃ desaṃ, maddanatthāya vallabho;</p>
  13794. <p class="gathalast">Pesesi nāgadīpaṃ so, sutvā taṃ bhūpati idha.</p>
  13795. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  13796. <p class="gatha1"> Balaṃ <a name="M0.0341"></a> datvāna senavha-rājasenāpatiṃ tadā;</p>
  13797. <p class="gathalast">Vallabhassa balene’sa, yujjhituṃ tattha pesayi.</p>
  13798. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  13799. <p class="gatha1"> Gantvā senāpatī tattha, balene’tassa rājino;</p>
  13800. <p class="gathalast">Yujjhitvā taṃ vināsetvā, gaṇhi so yuddhamaṇḍale.</p>
  13801. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  13802. <p class="gatha1"> Asakkento imaṃ jetuṃ, rājā naṃ vallabhādayo;</p>
  13803. <p class="gathalast">Rājāno mittasambandhaṃ, laṃkindena akaṃsu te.</p>
  13804. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  13805. <p class="gatha1"> Icchevaṃ rājino tejo, jambudīpamavatthari;</p>
  13806. <p class="gathalast">Pattharitvāna laṃkāyaṃ, ullaṅghitvāna sāgaraṃ.</p>
  13807. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  13808. <p class="gatha1"> Saddhammaṃ kathāyantānaṃ, katvā sammā na muttamaṃ;</p>
  13809. <p class="gathalast">Dhammaṃ sutvāna so rājā, pasanno buddhasāsane.</p>
  13810. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  13811. <p class="gatha1"> Rājā so sannipātetvā, paṃsukūlikabhikkhavo;</p>
  13812. <p class="gathalast">Yācitvā attano gehaṃ, āṇāpetvāna sādhukaṃ.</p>
  13813. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  13814. <p class="gatha1"> Āsanaṃ paññapetvāna, nisīdāpiya bhojanaṃ;</p>
  13815. <p class="gathalast">Dāpesi vipulaṃ suddhaṃ, sadā ekadine viya.</p>
  13816. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  13817. <p class="gatha1"> Anekabyañjanaṃ rājā-raññakānaṃ tapassinaṃ;</p>
  13818. <p class="gathalast">Pesesi bhojanaṃ suddhaṃ, mahagghaṃ vipulaṃ sadā.</p>
  13819. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  13820. <p class="gatha1"> Vejjeva pesayitvāna, vilānānaṃ tapassinaṃ;</p>
  13821. <p class="gathalast">Santikaṃ so dayāvāso, tikicchāpesi niccaso.</p>
  13822. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  13823. <p class="gatha1"> Guḷāni ghanapākāni, lasuṇānaṃ rasāni ca;</p>
  13824. <p class="gathalast">Tambulamukhavāsañca, pacchabhatte adā sadā.</p>
  13825. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  13826. <p class="gatha1"> Pattesu pūrayitvāna, lasuṇaṃ maricampi ca;</p>
  13827. <p class="gathalast">Pipphalisaṅgīverāni, guḷāni tiphalāni ca.</p>
  13828. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  13829. <p class="gatha1"> Ghataṃ telaṃ madhuñcāya, pāpurattharaṇāni ca;</p>
  13830. <p class="gathalast">Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, paccekaṃ sabbadā adā.</p>
  13831. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  13832. <p class="gatha1"> Cīvarādīni sabbāni, parikkhārāni bhūpati;</p>
  13833. <p class="gathalast">Kārāpetvāna dāpesi, bhikkhūnaṃ paṃsukulinaṃ.</p>
  13834. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  13835. <p class="gatha1"> Rājā mahāvihārasmiṃ, ekekassa hi bhikkhuno;</p>
  13836. <p class="gathalast">Paccekaṃ navavatthāni, cīvaratthāya dāpayi.</p>
  13837. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  13838. <p class="gatha1"> Nikāyattayavāsīnaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ;</p>
  13839. <p class="gathalast">Tulābhāramadā dvīsu, vāresu samahīpati.</p>
  13840. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  13841. <p class="gatha1"> Rājā <a name="M0.0342"></a> so nāgatebhogaṃ,</p>
  13842. <p class="gatha2">Rājāno saṅghabhogato;</p>
  13843. <p class="gatha3">Na gaṇhantūni pāsāṇe,</p>
  13844. <p class="gathalast">Likhāpetvā nidhāpayi.</p>
  13845. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  13846. <p class="gatha1"> Kathāpetvāna buddhassa, saraṇāni guṇenava;</p>
  13847. <p class="gathalast">Anāthehi ca tesañca, bhattavatthāni dāpayi.</p>
  13848. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  13849. <p class="gatha1"> Dānasālaṃ karitvāna, hatthisālakabhūmiyaṃ;</p>
  13850. <p class="gathalast">Yācakānaṃ adā dānaṃ, tesañca sayanāsanaṃ.</p>
  13851. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  13852. <p class="gatha1"> Vejjasālāsu sabbāsu, bhesajjaṃ mañcakañca so;</p>
  13853. <p class="gathalast">Corānaṃ bandhanāgāre, niccaṃ bhattāni dāpayi.</p>
  13854. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  13855. <p class="gatha1"> Vānarānaṃ varahānaṃ, migānaṃ sunakhāna ca;</p>
  13856. <p class="gathalast">Bhattaṃ pūvañca dāpesi, dayāvāso yathicchakaṃ.</p>
  13857. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  13858. <p class="gatha1"> Rājā catuvihāresu, katvā so vīhirāsayo;</p>
  13859. <p class="gathalast">Yathicchitena gaṇhantu, anāthā iti dāpayi.</p>
  13860. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  13861. <p class="gatha1"> Nānāpūjāhi pūjetvā, katvā maṅgalamuttamaṃ;</p>
  13862. <p class="gathalast">Kathāpesi ca bhikkhūhi, byattehi vinayaṃ tadā.</p>
  13863. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  13864. <p class="gatha1"> Therena dhammamittena-sitthagāmakavāsinā;</p>
  13865. <p class="gathalast">Pūjayitvāna kāresi, abhidhammassa vaṇṇanaṃ.</p>
  13866. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  13867. <p class="gatha1"> Dāṭhānāgā’bhidhānena, therenā’raññavāsinā;</p>
  13868. <p class="gathalast">Laṃkālaṃkārabhūtena, abhidhammaṃ kathāpayi.</p>
  13869. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  13870. <p class="gatha1"> Paṭṭakañcukapūjāhi, hemamālikacetiyaṃ;</p>
  13871. <p class="gathalast">Naccagītehi gandhehi, pupphehi vividhehi ca.</p>
  13872. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  13873. <p class="gatha1"> Dīpamālāhi dhūpehi, pūjayitvāna’nekadhā;</p>
  13874. <p class="gathalast">Tassa vatthāni bhājetvā, bhikkhūnaṃ dāpayī sayaṃ.</p>
  13875. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  13876. <p class="gatha1"> Sadā so attano rajje, uyyānesu tahiṃtahiṃ;</p>
  13877. <p class="gathalast">Āṇāpetvāna pupphāni, pūjesi ratanattayaṃ.</p>
  13878. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  13879. <p class="gatha1"> Pāsādaṃ candanaṃ nāma, kātuṃ maricavaṭṭiyaṃ;</p>
  13880. <p class="gathalast">Akārambhañca bhikkhūnaṃ bhogagāme ca dāpayi.</p>
  13881. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  13882. <p class="gatha1"> Kesadhātuṃ nidhāpetvā, karaṇḍaṃ ratanehi so;</p>
  13883. <p class="gathalast">Kārayitvāna pūjesi, ṭhapetvā tattha bhūpati.</p>
  13884. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  13885. <p class="gatha1"> Soṇṇarajatapaṭṭehi<a name="M0.0343"></a>, thūpārāmamhi cetiyaṃ;</p>
  13886. <p class="gathalast">Chādāpetvā yathārajjaṃ, pūjaṃ kāresi bhūpati.</p>
  13887. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  13888. <p class="gatha1"> Tasmiṃ dhātughare rājā, soṇṇadvāramakārayi;</p>
  13889. <p class="gathalast">Pajjalantaṃ sineruṃva, raṃsīhi sūriyassa so.</p>
  13890. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  13891. <p class="gatha1"> Jhāpitaṃ coḷarājassa, balena padalañchane;</p>
  13892. <p class="gathalast">Catunnaṃ cetiyānaṃ so, ramanīyaṃ gharaṃ akā.</p>
  13893. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  13894. <p class="gatha1"> Jhātaṃ nagaramajjhamhi, dāṭhādhātugharaṃ akā;</p>
  13895. <p class="gathalast">Dhammasaṅgaṇīgehañca, mahāpāḷiñca bhūpati.</p>
  13896. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  13897. <p class="gatha1"> Tambūlamaṇḍapaṃ katvā, tattha suṅkaṃ mahīpati;</p>
  13898. <p class="gathalast">Bhikkhūnaṃ theravaṃse so, bhesajjatthāya dāpayi.</p>
  13899. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  13900. <p class="gatha1"> Upassayaṃ karitvāna, mahāmaṅgalanāmakaṃ;</p>
  13901. <p class="gathalast">Theravaṃsamhi jātānaṃ, bhikkhunīnaṃ adāpayi.</p>
  13902. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  13903. <p class="gatha1"> Mātulodayarājena, āraddhaṃ sādhunā tadā;</p>
  13904. <p class="gathalast">Niṭṭhāpesi mahīpālo, pāsādaṃ maṇināmakaṃ.</p>
  13905. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  13906. <p class="gatha1"> Pariveṇāni cattāri, tasmiṃ jetavane tadā;</p>
  13907. <p class="gathalast">Kārāpayiṃsu cattāro, amaccā tassa rājino.</p>
  13908. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  13909. <p class="gatha1"> Rañño kittisamādevī, kittināmā manoramā;</p>
  13910. <p class="gathalast">Pariveṇaṃ akārāmaṃ, thūpārāmassa pacchato.</p>
  13911. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  13912. <p class="gatha1"> Sā tasmiṃ pariveṇe ca, akā kappāsagāmake;</p>
  13913. <p class="gathalast">Cīvaracetiye ceva, tisso pokkharaṇī suci.</p>
  13914. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  13915. <p class="gatha1"> Dvādasaratanāyāmaṃ, dhajaṃ soṇṇamayañca sā;</p>
  13916. <p class="gathalast">Pūjesi puññasambhāraṃ, hemamālika cetiye.</p>
  13917. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  13918. <p class="gatha1"> Gihīnaṃ vajjasālañca, putto tassā pureakā;</p>
  13919. <p class="gathalast">Guṇavāsakkasenānī, bhikkhūnañca purābahi.</p>
  13920. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  13921. <p class="gatha1"> Rājā catuvihāresu, dibbapāsādasannibhe;</p>
  13922. <p class="gathalast">Maṇḍape kārayitvāna, dhātupūjā anekadhā.</p>
  13923. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  13924. <p class="gatha1"> Vassamekamatikkamma, kārāpetvā mahīpati;</p>
  13925. <p class="gathalast">Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, paripālesi sādhukaṃ.</p>
  13926. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  13927. <p class="gatha1"> Evamādīni puññāni, uḷārāni anekadhā;</p>
  13928. <p class="gathalast">Katvā soḷasame vasse, rājā so tidivaṃ gato.</p>
  13929. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  13930. <p class="gatha1"> Jāto <a name="M0.0344"></a> paṭicca taṃ rājaṃ, senā dvādasavassiko;</p>
  13931. <p class="gathalast">Kāliṅgadeviyā putto, pattarajjo tadā ahu.</p>
  13932. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  13933. <p class="gatha1"> Udayassa kaniṭṭhassa, yuvarājapadaṃ adā;</p>
  13934. <p class="gathalast">Pitu senāpati seno, tassa senāpati ahu.</p>
  13935. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  13936. <p class="gatha1"> Paccantaṃ balamādāya, gate senāpatimhi so;</p>
  13937. <p class="gathalast">Mātarā saha vattantaṃ, kaṇiṭṭhaṃ tassa bhātaraṃ.</p>
  13938. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  13939. <p class="gatha1"> Mārāpetvā mahāmallaṃ, akā senāpatiṃ tadā;</p>
  13940. <p class="gathalast">Amaccaṃ udayaṃ nāma, sakaṃ vacanakārakaṃ.</p>
  13941. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  13942. <p class="gatha1"> Taṃ sutvā kupito hutvā, seno senāpati tadā;</p>
  13943. <p class="gathalast">Balamādāya āgañchi, gaṇhissāmīti sattavo.</p>
  13944. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  13945. <p class="gatha1"> Sutvāna taṃ mahīpālo, katavantaṃ vācamattano;</p>
  13946. <p class="gathalast">Rakkhāmi taṃ amaccanti, gato nikkhamma rohaṇaṃ.</p>
  13947. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  13948. <p class="gatha1"> Tassa māyā nivattitvā, yuvarājañca rājiniṃ;</p>
  13949. <p class="gathalast">Ādāya kupitā tena āṇāpesi camūpatiṃ.</p>
  13950. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  13951. <p class="gatha1"> Tāya so saṅgahītova, damiḷe sannipātiya;</p>
  13952. <p class="gathalast">Datvā janapadaṃ tesaṃ, puṭatthinagare vasī.</p>
  13953. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  13954. <p class="gatha1"> Yujjhituṃ tena so rājā, balaṃ pesesi rohaṇā;</p>
  13955. <p class="gathalast">Senāpati vināsesi, sabbaṃ taṃ rājino balaṃ.</p>
  13956. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  13957. <p class="gatha1"> Damiḷā te janapadaṃ, pīḷetvā rakkhasā viya;</p>
  13958. <p class="gathalast">Vilumpitvāna gaṇhanti, narānaṃ santakaṃ tadā.</p>
  13959. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  13960. <p class="gatha1"> Khittā manussā gantvāna, rohaṇaṃ rājasantikaṃ;</p>
  13961. <p class="gathalast">Nivedesuṃ pavattiṃ taṃ, mantetvā sacīvehi so.</p>
  13962. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  13963. <p class="gatha1"> Rakkhituṃ sāsanaṃ raṭṭhaṃ, tampahāya camūpatiṃ;</p>
  13964. <p class="gathalast">Sandhiṃ katvāna senena, puḷatthinagaraṃ agā.</p>
  13965. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  13966. <p class="gatha1"> Mahesiṃ attajaṃ katvā, pāletuṃ vaṃsamattano;</p>
  13967. <p class="gathalast">Puttaṃ uppādayitvāna, kassapaṃ nāma uttamaṃ.</p>
  13968. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  13969. <p class="gatha1"> Vasante tattha laṃkinde, ahitā vallabhā janā;</p>
  13970. <p class="gathalast">Alabhantā suraṃ pātu-māriyā tassa santike.</p>
  13971. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  13972. <p class="gatha1"> Majjapāne guṇaṃ vatvā, pāyesuṃ taṃ mahīpatiṃ;</p>
  13973. <p class="gathalast">Pivitvā majjapānaṃ so, mattabyāḷo ahu tadā.</p>
  13974. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  13975. <p class="gatha1"> Āhārānaṃ <a name="M0.0345"></a> khayaṃ patvā, cajitvā dullabhaṃ padaṃ;</p>
  13976. <p class="gathalast">Mato so dasame vasse, taruṇoyeva bhūpati.</p>
  13977. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  13978. <p class="gatha1"> Ito viditvā khalupāpamitta-</p>
  13979. <p class="gatha2">Vidheyyabhāvaṃ parihāni hetuṃ;</p>
  13980. <p class="gatha3">Sukhattitoyeva ida vā huraṃ vā;</p>
  13981. <p class="gathalast">Jahantu te ghoravisaṃ’va bālaṃ.</p>
  13982. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃseti rājako nāma</p>
  13983. <p class="centered">Dvipaññāsatimo paricchedo.</p>
  13984. <p class="chapter">Tivaññāsatima paccheda</p>
  13985. <p class="subhead">Laṃkāviloponāma</p>
  13986. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  13987. <p class="gatha1"> Mahindo taṃ kaṇiṭṭho so, rājaputto tadaccaye;</p>
  13988. <p class="gathalast">Ussāpiya setacchatta-manurādhapure vare.</p>
  13989. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  13990. <p class="gatha1"> Sena senānīnā’nīta desantarajanā kule;</p>
  13991. <p class="gathalast">Tattha vāsamakappesi, kicchena dasavacchare.</p>
  13992. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  13993. <p class="gatha1"> Apetanīti maggassa, mudubhūtassa sabbaso;</p>
  13994. <p class="gathalast">Uppādabhāgaṃ nādaṃsu, tassa jānapadā tadā.</p>
  13995. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  13996. <p class="gatha1"> Accantaṃ khīṇacitto so, vassamhi dasame vibhū;</p>
  13997. <p class="gathalast">Vuttidānena nāsakkhi, saṅgahetuṃ sakaṃ balaṃ.</p>
  13998. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  13999. <p class="gatha1"> Aladdha vuttino sabbe, keraḷā sahitā tato;</p>
  14000. <p class="gathalast">Na vuttidānaṃ no yāva, hoti mātāva bhuñjatu.</p>
  14001. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  14002. <p class="gatha1"> Iti rājagharadvāre, sāhasekarasā bhusaṃ;</p>
  14003. <p class="gathalast">Cāpahatā nisīdiṃsu, sannaddhachurikāyudhā.</p>
  14004. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  14005. <p class="gatha1"> Hatthasāraṃ samādāya, te vivañciya bhūpati;</p>
  14006. <p class="gathalast">Ummaggato viniggamma, turito rohaṇaṃ agā.</p>
  14007. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  14008. <p class="gatha1"> Sīdupabbatagāmamhi<a name="M0.0346"></a>, khandhavāraṃ nibandhiya;</p>
  14009. <p class="gathalast">Bhātu jāyamma hesitte, ṭhapetvā so tahiṃ vasī.</p>
  14010. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  14011. <p class="gatha1"> Na cirasseva tassāya, matā yasamahīpati;</p>
  14012. <p class="gathalast">Mahesitte nivesesi, sakabhātussa dhītaraṃ.</p>
  14013. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  14014. <p class="gatha1"> Deviyā tāya sañjāte, sute kassapanāmake;</p>
  14015. <p class="gathalast">Ajjhāvuttaṃ vihāyā’tha, khandhāvāraṃ mahīmati.</p>
  14016. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  14017. <p class="gatha1"> Kārayitvāna nagaraṃ, kappagallakagāmake;</p>
  14018. <p class="gathalast">Adhipaccaṃ pavattento, rohaṇe suciraṃ vasī.</p>
  14019. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  14020. <p class="gatha1"> Tato sesesu ṭhānesu, keraḷā sīhaḷā tadā;</p>
  14021. <p class="gathalast">Kaṇṇāṭā ca yathākāma-mādhipaccaṃ pavattayuṃ.</p>
  14022. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  14023. <p class="gatha1"> Athassa vāṇijo eko, paratīraṃ idhāgato;</p>
  14024. <p class="gathalast">Gantvā pavattiṃ laṃkāya, coḷarañño nivedayi.</p>
  14025. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  14026. <p class="gatha1"> Sotaṃ suṇitvā pesesi, laṃkāgahaṇamānaso;</p>
  14027. <p class="gathalast">Balaṃ mahantaṃ balavā, taṃ khippaṃ laṃkamotari.</p>
  14028. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  14029. <p class="gatha1"> Paṭṭhāyo tiṇṇaṭhānamhā, viheṭhentaṃ bahū jane;</p>
  14030. <p class="gathalast">Anukkamena taṃ coḷa-balaṃ rohaṇamajjhagā.</p>
  14031. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  14032. <p class="gatha1"> Chattiṃse rājino vasse, mahesiṃ ratanāni ca;</p>
  14033. <p class="gathalast">Makuṭañca kamāyātaṃ, sabbamābharaṇaṃ tathā.</p>
  14034. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  14035. <p class="gatha1"> Amūlikañcavajira-valayaṃ devadattiyaṃ;</p>
  14036. <p class="gathalast">Acchejjacchurikaṃ chinna-paṭṭikā dhātukañca te.</p>
  14037. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  14038. <p class="gatha1"> Paviṭṭhaṃ vanaduggamhi, bhayātañca mahīpatiṃ;</p>
  14039. <p class="gathalast">Jīvaggāhamagaṇhiṃsu, sandhilesampadassiya.</p>
  14040. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  14041. <p class="gatha1"> Mahīpālaṃ dhanaṃ tañca, sabbaṃ hatthagataṃ tato;</p>
  14042. <p class="gathalast">Pesayiṃsu lahuṃ coḷa-mahīpālassa santikaṃ.</p>
  14043. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  14044. <p class="gatha1"> Nikāyattitaye dhātu-gabbhe laṃkātale khile;</p>
  14045. <p class="gathalast">Mahārahe suvaṇṇādi-paṭibimbe ca’nappake.</p>
  14046. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  14047. <p class="gatha1"> Bhinditvā sahasā sabbe, vihāre ca tahiṃ tahiṃ;</p>
  14048. <p class="gathalast">Yatho johārino yakkhā, laṅkāyaṃ sāramaggahuṃ.</p>
  14049. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  14050. <p class="gatha1"> Te coḷā rājaraṭṭhaṃ taṃ, pulatthipuranissitā;</p>
  14051. <p class="gathalast">Rakkhapāsāṇakaṇḍavha, ṭhānāvadhimabhuñjisuṃ.</p>
  14052. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  14053. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0347"></a> kumārakamādāya, kassapaṃ raṭṭhavāsino;</p>
  14054. <p class="gathalast">Vaḍḍhenti coḷabhayato, gopayantā susādarā.</p>
  14055. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  14056. <p class="gatha1"> Coḷarājā kumāraṃ taṃ, sutvā dvādasavassikaṃ;</p>
  14057. <p class="gathalast">Gahaṇatthāya pesesi, mahāmacce mahābale.</p>
  14058. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  14059. <p class="gatha1"> Ūnaṃ pañcasahassena, yodhalakkhaṃ samādiya;</p>
  14060. <p class="gathalast">Sabbaṃ te rohaṇaṃ desaṃ, saṅkhobhesu mito tato.</p>
  14061. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  14062. <p class="gatha1"> Kittināmo’tha sacivo, makkhakudrūsavāsiko;</p>
  14063. <p class="gathalast">Muddhanāmo tathāmacco, māragallakavāsiko.</p>
  14064. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  14065. <p class="gatha1"> Ubhopi te mahāvīrā, yuddhopāyavicakkhaṇā;</p>
  14066. <p class="gathalast">Coḷasenaṃ vināsetu-maccantakatanicchayā.</p>
  14067. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  14068. <p class="gatha1"> Paluṭṭhagirināmamhi, ṭhāne dugge nivesiya;</p>
  14069. <p class="gathalast">Katvā chamāsaṃ saṅgāmaṃ, haniṃsu damiḷe bahūṃ.</p>
  14070. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  14071. <p class="gatha1"> Hatāvasiṭṭhā coḷātā, raṇe tasmiṃ bhayadditā;</p>
  14072. <p class="gathalast">Palāyitvā yathāpubbaṃ, pulattipuramāvasuṃ.</p>
  14073. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  14074. <p class="gatha1"> Kumāro jayito disvā, ubho te sacive tadā;</p>
  14075. <p class="gathalast">Haṭṭhatuṭṭho ‘‘varaṃ tātā, gaṇhathā’’ti sa cabravī.</p>
  14076. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  14077. <p class="gatha1"> Buddho paveṇigāmaṃ so, varaṃ yācittha kittiko;</p>
  14078. <p class="gathalast">Saṅghikaṃ gahitaṃ bhāgaṃ, vissajjetuṃ varaṃ vari.</p>
  14079. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  14080. <p class="gatha1"> Rājaputtavarāladdha-varā’maccavarā tadā;</p>
  14081. <p class="gathalast">Niddarā sādarā vīrā, pāde vandiṃsu tassa te.</p>
  14082. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  14083. <p class="gatha1"> Rājā dvādasavassāni, vasitvā coḷamaṇḍale;</p>
  14084. <p class="gathalast">Aṭṭhatālīsavassamhi, mahindo so divaṃgato.</p>
  14085. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  14086. <p class="gatha1"> Pamāda dosānagatena evaṃ,</p>
  14087. <p class="gatha2">Laddhā’pi bhogānanathirā bhavanti;</p>
  14088. <p class="gatha3">Iccappamaṃdaṃ hitamāsasāno,</p>
  14089. <p class="gathalast">Niccaṃ suviññūsusamā careyya.</p>
  14090. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  14091. <p class="centered">Laṃkāvilopo nāma</p>
  14092. <p class="centered">Tipaññāsatimo paricchedo.</p>
  14093. <p class="chapter">Catupaññāsatima pariccheda</p>
  14094. <p class="subhead">Cha rājakonāma</p>
  14095. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  14096. <p class="gatha1"> Katvā <a name="M0.0348"></a> vikkamma bāhū’ti, nāma bhūpālasūnuto;</p>
  14097. <p class="gathalast">Tassāṇāya pavattiṃsu, sādaraṃ sīhaḷā khilā.</p>
  14098. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  14099. <p class="gatha1"> So rājā damiḷe hantuṃ, dhanaṃ sañciya’nekādhā;</p>
  14100. <p class="gathalast">Saṅgahaṃ sevakānañca, kurumāno yathocitaṃ.</p>
  14101. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  14102. <p class="gatha1"> Alaṅkārakirīṭāni, chattasīhāsanāni ca;</p>
  14103. <p class="gathalast">Kārayitvā’bhisekatthaṃ, sacivehā’bhiyācito.</p>
  14104. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  14105. <p class="gatha1"> Na yāva rājaraṭṭhassa, gahaṇaṃ hoti tāva me;</p>
  14106. <p class="gathalast">Chattussāpanakammena, kiṃ tenā’ti vivāriya.</p>
  14107. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  14108. <p class="gatha1"> Sataṃ narasahassānaṃ, saṅkaletvā mahabbalo;</p>
  14109. <p class="gathalast">Saṅgāmārabbha kālamhi, vātarogābhipīḷito.</p>
  14110. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  14111. <p class="gatha1"> Yujjhituṃ samayo neti, dvādase vacchare lahuṃ;</p>
  14112. <p class="gathalast">Upecca devanagaraṃ, gañchidevasahabyataṃ.</p>
  14113. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  14114. <p class="gatha1"> Kittināmo ca sacivo, senāpaccamadhiṭṭhito;</p>
  14115. <p class="gathalast">Rajjatthiko dinānaṭṭha, nijāṇaṃ sampavattayi.</p>
  14116. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  14117. <p class="gatha1"> Ghātetvā taṃ mahālāna-kittināmo mahabbalo;</p>
  14118. <p class="gathalast">Patvā’bhisekaṃ bhuñjanto, desaṃ taṃ rohaṇavhayaṃ.</p>
  14119. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  14120. <p class="gatha1"> Saṃvaccharamhi tatiye, coḷayuddhe parājito;</p>
  14121. <p class="gathalast">Sahatthena sakaṃ sīsaṃ, chinditvā sahasā mari.</p>
  14122. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  14123. <p class="gatha1"> Tadāpite kirīṭādi-dhanasāraṃ samādiya;</p>
  14124. <p class="gathalast">Pesesuṃ damiḷā coḷa-mahīpālassa santikaṃ.</p>
  14125. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  14126. <p class="gatha1"> Bhayā saraṭṭhaṃ hitvā’tha, duṭṭhadese vasaṃ tadā;</p>
  14127. <p class="gathalast">Eko vikkamapaṇḍūti, vissuto patthivattajo.</p>
  14128. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  14129. <p class="gatha1"> Viññātalaṅkāvuttanto, desamāgamma rohaṇaṃ;</p>
  14130. <p class="gathalast">Kāḷatitthe vasaṃ vassa-mekaṃ rajjamakārayi.</p>
  14131. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  14132. <p class="gatha1"> Rāmanvayasamubbhūto<a name="M0.0349"></a>, tadāyujjha purāgato;</p>
  14133. <p class="gathalast">Jagatī pālanāmena, vissuto bhūbhujattajo.</p>
  14134. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  14135. <p class="gatha1"> Raṇe vikkamapaṇḍutaṃ, ghātāpetvā mahabbalo;</p>
  14136. <p class="gathalast">Tato cattāri vassāni, rajjaṃ kāresi rohaṇe.</p>
  14137. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  14138. <p class="gatha1"> Tampi coḷāraṇe hantvā, mahesiṃ dhītarā saha;</p>
  14139. <p class="gathalast">Vittasārañca sākalaṃ, coḷaraṭṭhamapesayuṃ.</p>
  14140. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  14141. <p class="gatha1"> Rājā parakkamo nāma, paṇḍurājasuto tato;</p>
  14142. <p class="gathalast">Akā vassadvayaṃ coḷā, ghātesuṃ tampi yujjhiya.</p>
  14143. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  14144. <p class="gatha1"> Ime bhusaṃ lobhabalābhibhūtā,</p>
  14145. <p class="gatha2">Gatā asesā vivasā vināsaṃ;</p>
  14146. <p class="gatha3">Iccevamaññāya sadā sapañño,</p>
  14147. <p class="gathalast">Taṇhakkhayeyeva ratiṃ kareyya.</p>
  14148. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  14149. <p class="centered">Cha rājako nāma</p>
  14150. <p class="centered">Catupaññāsatimo paricchedo.</p>
  14151. <p class="chapter">Pañcapaññāsatima pariccheda</p>
  14152. <p class="subhead">Rohaṇārāti vijayonāma</p>
  14153. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  14154. <p class="gatha1"> Lokanāmo camūnātho, makkhakudrūsavāsiko;</p>
  14155. <p class="gathalast">Saccapaṭiñño dhītimā, coḷadappavighātano.</p>
  14156. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  14157. <p class="gatha1"> Abhibhūya jane patvā, rajjaṃ rohaṇamaṇḍale;</p>
  14158. <p class="gathalast">Vasī kājaragāmamhi, cārittavidhikovido.</p>
  14159. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  14160. <p class="gatha1"> Ahu tadā kittināmo, rājaputto mahabbalo;</p>
  14161. <p class="gathalast">Tassa vaṃsādisampattī, nupubbena pavuccate.</p>
  14162. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  14163. <p class="gatha1"> Suto kassapabhūpassa, māṇanāmena vissuto;</p>
  14164. <p class="gathalast">Ādipādo ahu dhīro, sadācāravibhūsito.</p>
  14165. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  14166. <p class="gatha1"> Tassā’tha <a name="M0.0350"></a> jeṭṭhako bhātā, māṇavammo mahāmati;</p>
  14167. <p class="gathalast">Gokaṇṇakasamīpaṭṭha-nadītīre nisīdiya.</p>
  14168. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  14169. <p class="gatha1"> Katamantupacāro so, yathāvidhimasesato;</p>
  14170. <p class="gathalast">Akkhamālaṃ gahetvāna, mantaṃ jappitumārabhi.</p>
  14171. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  14172. <p class="gatha1"> Kumāro kira bhattagge, pāturāsi savāhano;</p>
  14173. <p class="gathalast">Sikhaṇḍi mukhatuṇḍena, balipaṭṭaṃ vikhaṇḍiya.</p>
  14174. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  14175. <p class="gatha1"> Sacchiddake nāḷikera-kapāle viccunodake;</p>
  14176. <p class="gathalast">Lūkhe jalamapassanto, japantassa mukhaṃgato.</p>
  14177. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  14178. <p class="gatha1"> Tato bhāviniṃ siddhi, mapekkhaṃ nayanaṃ sakaṃ;</p>
  14179. <p class="gathalast">Tassopanesi, nibbhijja, sopi taṃ sahasāpici.</p>
  14180. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  14181. <p class="gatha1"> Kumāro tassa santuṭṭho, kumārassābhipatthitaṃ;</p>
  14182. <p class="gathalast">Varaṃ padāya nabhasā, rājamāno gato tato.</p>
  14183. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  14184. <p class="gatha1"> Bhinnekanayanaṃ disvā, sacivātaṃ paro disuṃ;</p>
  14185. <p class="gathalast">Varalābhaṃ pakāsetvā, samassāsesi so jane.</p>
  14186. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  14187. <p class="gatha1"> Tato so sacivātassa, santuṭṭhārādhayiṃsu taṃ;</p>
  14188. <p class="gathalast">Anurādhapuraṃ patvā, bhiseko kāriyo iti.</p>
  14189. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  14190. <p class="gatha1"> Attho ko mamarajjena, vikalaṅgassa sampati;</p>
  14191. <p class="gathalast">Tapokammaṃ karissāmi, pabbajjamupagammahaṃ.</p>
  14192. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  14193. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭho māṇanāmo ca, laṅkārajjaṃ kamāgataṃ;</p>
  14194. <p class="gathalast">Pāletu iti so rajjaṃ, sampattaṃ sampaṭikkhipi.</p>
  14195. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  14196. <p class="gatha1"> Viññātacittasañcārā, sacivā tassa sabbathā;</p>
  14197. <p class="gathalast">Vattumetaṃ kaṇiṭṭhassa, pesesuṃ purise tadā.</p>
  14198. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  14199. <p class="gatha1"> Sutvā taṃ sīghamāgamma, passitvā sakabhātaraṃ;</p>
  14200. <p class="gathalast">Patitvā pādamūlamhi, bahuṃ kandiya rodiya.</p>
  14201. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  14202. <p class="gatha1"> Jeṭṭhena bhātarā saddhi-manurādhapuraṃ gato;</p>
  14203. <p class="gathalast">Makuṭaṃ tattha dhāresi, jeṭṭhacittānuvattako.</p>
  14204. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  14205. <p class="gatha1"> Tato’bhayagiriṃ gantvā, pabbajjaṃ sakabhātuno;</p>
  14206. <p class="gathalast">Yata yo tattha yācittha, bahumānapurassaraṃ.</p>
  14207. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  14208. <p class="gatha1"> Tato te yatayo tassa, pabbajjamupasampadaṃ;</p>
  14209. <p class="gathalast">Akaṃsu vikalaṅgassa, sikkhāpadanirādarā.</p>
  14210. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  14211. <p class="gatha1"> Pariveṇamuttaroḷa-muḷāraṃ <a name="M0.0351"></a> tassa kāriya;</p>
  14212. <p class="gathalast">Katvā taṃ pariveṇassa, sāmikaṃ dharaṇī pati.</p>
  14213. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  14214. <p class="gatha1"> Bhikkhūnaṃ chasataṃ tattha, vidhāya tadadhīnakaṃ;</p>
  14215. <p class="gathalast">Parihāre adā tassa, pessavagge ca pañca so.</p>
  14216. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  14217. <p class="gatha1"> Samappesi ca so nānā-sippakammavicakkhaṇe;</p>
  14218. <p class="gathalast">Jane cākā tadāyatte, so dāṭhādhāturakkhiye.</p>
  14219. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  14220. <p class="gatha1"> Tassevādakarā’hesuṃ, bhikkhū’bhayagirimhi te;</p>
  14221. <p class="gathalast">Rājā ca lokaṃ pālesi, sammā tassānusiṭṭhiyā.</p>
  14222. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  14223. <p class="gatha1"> Janā tabbaṃsajā keci, taṃ rajjanirapekkhakā;</p>
  14224. <p class="gathalast">Nivasiṃsu yathākāmaṃ, mahāsāmi padaṃsitā.</p>
  14225. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  14226. <p class="gatha1"> Etassa māṇavammassa, rañño dhammanayaññuno;</p>
  14227. <p class="gathalast">Aggabodhikumārādi-puttanattukkamāgate.</p>
  14228. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  14229. <p class="gatha1"> Vaṃse visuddhe jātassa, bhūpālanvayamuddhani;</p>
  14230. <p class="gathalast">Samāsoḷasakaṅkāyaṃ, sammā rajjānusāsino.</p>
  14231. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  14232. <p class="gatha1"> Mahīpassa mahindassa, duve mākuladhītaro;</p>
  14233. <p class="gathalast">Devalā lokikā cāti, nāmato vissutā subhā.</p>
  14234. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  14235. <p class="gatha1"> Etāsu dvīsu dhītāsu, lokikā mātulattajaṃ;</p>
  14236. <p class="gathalast">Paṭicca rājatanayaṃ, subhaṃ kassapanāmakaṃ.</p>
  14237. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  14238. <p class="gatha1"> Sā moggallāna lokavhe, putte dve labhi sobhane;</p>
  14239. <p class="gathalast">Tesu jeṭṭhasuto loka-sāsanādhārakovido.</p>
  14240. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  14241. <p class="gatha1"> Mahāsāmīti paññāto, saṅghupāsanapālayo;</p>
  14242. <p class="gathalast">Nekasāraguṇāvāso, vāsaṃ kappesi rohaṇe.</p>
  14243. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  14244. <p class="gatha1"> Dāṭhopatissa rājassa, nattā sugatasāsane;</p>
  14245. <p class="gathalast">Pabbajjūpagato saddho, dhutavā sīlasaṃvuto.</p>
  14246. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  14247. <p class="gatha1"> Pahitatto vicittoso, pantasenāsane vasī;</p>
  14248. <p class="gathalast">Guṇaṃ sabbattha vaṇṇesuṃ, tasmiṃ devā pasīdiya.</p>
  14249. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  14250. <p class="gatha1"> Guṇaṃ suṇitvā laṃkindo, tadā sabbattha patthaṭaṃ;</p>
  14251. <p class="gathalast">Upasaṅkamma taṃ natvā, kātumattānusāsanaṃ.</p>
  14252. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  14253. <p class="gatha1"> Ārādhayamanicchantaṃ, yācitvāna punappunaṃ;</p>
  14254. <p class="gathalast">Ānīya vāsayitvā taṃ, pāsāde sādhukārite.</p>
  14255. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  14256. <p class="gatha1"> Yatissarassa <a name="M0.0352"></a> vasato, kattha rājāguṇappiyo;</p>
  14257. <p class="gathalast">Tassānusiṭṭhimaggaṭṭho, lokaṃ dhammena pālayi.</p>
  14258. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  14259. <p class="gatha1"> Uddissārādhanaṃ sammā, laṃkindena kataṃ tadā;</p>
  14260. <p class="gathalast">Selantarābhinikkhamma, yatindo so dayānugo.</p>
  14261. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  14262. <p class="gatha1"> Yato bhikkhū samūhetvā, vāsaṃ kappesi yattha so;</p>
  14263. <p class="gathalast">Selantarasamūho’ti, vikkhyātiṃ so tato gato.</p>
  14264. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  14265. <p class="gatha1"> Tato paṭṭhāya vāsetvā, rattiyaṃ devapalliyaṃ;</p>
  14266. <p class="gathalast">Devatānumataṃ bhikkhuṃ, mūlaṭhāne ṭhapenti hi.</p>
  14267. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  14268. <p class="gatha1"> Mūlattamāvasantānaṃ, yatīnamanusāsanā;</p>
  14269. <p class="gathalast">Laṃkissarā pavattanti, pālentā lokasāsanaṃ.</p>
  14270. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  14271. <p class="gatha1"> Tassa dāṭhopatissassa, vaṃsajaṃ rājaputtakaṃ;</p>
  14272. <p class="gathalast">Bodhiṃ paṭicca tabbaṃsā, buddhanāmā kumārikā.</p>
  14273. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  14274. <p class="gatha1"> Alattha lokitaṃ nāma, dhītaraṃ varalakkhaṇaṃ;</p>
  14275. <p class="gathalast">Kālena sā padinnā’si, moggallānassa dhīmato.</p>
  14276. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  14277. <p class="gatha1"> Sā taṃ paṭicca kittiñca, mittaṃ nāma kumārikaṃ;</p>
  14278. <p class="gathalast">Mahindaṃ rakkhitaṃ cāpi, latittha caturo pajā.</p>
  14279. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  14280. <p class="gatha1"> Ahu jeṭṭhasuto dhīro, vīro terasavassiko;</p>
  14281. <p class="gathalast">Katahattho visesena, dhanusippamhi so tato.</p>
  14282. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  14283. <p class="gatha1"> Kathaṃ laṅkaṃ gahessāmi, dūretvā’rāti kaṇṭakaṃ;</p>
  14284. <p class="gathalast">Iti cintāparogāme, mūlasālavhaye vasī.</p>
  14285. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  14286. <p class="gatha1"> Eko mahābalo vīro, buddharājoti vissuto;</p>
  14287. <p class="gathalast">Vilomavattī hutvāna, lokasenānino tadā.</p>
  14288. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  14289. <p class="gatha1"> Palāto cuṇṇasālavhaṃ, khippaṃ janapadaṃ tahiṃ;</p>
  14290. <p class="gathalast">Kittādike jane neke, vase vattiya sabbathā.</p>
  14291. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  14292. <p class="gatha1"> Saddhiṃ bandhūhi saṅgāma-sūrehi bahukehi so;</p>
  14293. <p class="gathalast">Malayācalapādesu, vasī duppasaho tadā.</p>
  14294. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  14295. <p class="gatha1"> Tassa’ntikamupāgamma, saṃvaccharikanāyako;</p>
  14296. <p class="gathalast">Saṅgho nāma kumārassa, sarūpaṃ sādhuvaṃ bravi.</p>
  14297. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  14298. <p class="gatha1"> Mahāsāmissa tanayo, jeṭṭho kitti sanāmako;</p>
  14299. <p class="gathalast">Dhaññalakkhaṇasampanno, sampannamativikkamo.</p>
  14300. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  14301. <p class="gatha1"> Jambudīpepi <a name="M0.0353"></a> taṃ rajjaṃ, kattumekātapattakaṃ;</p>
  14302. <p class="gathalast">Samatthoti vicintepi, laṅkādīpamhi kā kathā.</p>
  14303. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  14304. <p class="gatha1"> Tassa so vacanaṃ sutvā, sevitabbo kumārako;</p>
  14305. <p class="gathalast">Iti nicchiya pesesi, kumārassa’ntikaṃ jane.</p>
  14306. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  14307. <p class="gatha1"> Suṇitvā so vaco tesaṃ, nivattanabhayā vibhū;</p>
  14308. <p class="gathalast">Ajānahaṃ pitunnaṃ so, vīro dhanusahāyako.</p>
  14309. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  14310. <p class="gatha1"> Gehā nikkhamma passanto, sunimittāninekadhā;</p>
  14311. <p class="gathalast">Agālahuṃ sarīvagga-piṭṭhigāmaṃ mahāmati.</p>
  14312. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  14313. <p class="gatha1"> Tahiṃ so nivasaṃ vīro, pesayitvā sasevake;</p>
  14314. <p class="gathalast">Vipakkhādhiṭṭhitaṃ jesi, bodhivālavhagāmakaṃ.</p>
  14315. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  14316. <p class="gatha1"> Tato’bhimānī senānī, senaṃ so tattha pesayi;</p>
  14317. <p class="gathalast">Sā parikkhipataṃ gāmaṃ, saṅgāmāya samārabhī.</p>
  14318. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  14319. <p class="gatha1"> Kumāro tehi yujjhanto, subhaṭo paṭuvikkamo;</p>
  14320. <p class="gathalast">Disāsu vikirīsabbe, tulaṃ caṇḍova māḷuto.</p>
  14321. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  14322. <p class="gatha1"> Cuṇṇasālaṃ janapadaṃ, gantvā ṭhānavidū tadā;</p>
  14323. <p class="gathalast">Tahiṃ vasaṃ vasekāsi, sabbaṃ malayamaṇḍalaṃ.</p>
  14324. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  14325. <p class="gatha1"> Tadāpi senaṃ senindo, pesetvā asakiṃ sakaṃ;</p>
  14326. <p class="gathalast">Abhibhūtimasakkonto, kātuṃ dummanataṃ gato.</p>
  14327. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  14328. <p class="gatha1"> Makkhakudrusavāsissa, sacipassātha kittino;</p>
  14329. <p class="gathalast">Suto mahabbalo deva-malloti vidito tadā.</p>
  14330. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  14331. <p class="gatha1"> Sahito bandhumittehi, bahū rohaṇavāsino;</p>
  14332. <p class="gathalast">Samādāyā’bhigantvāna, kumāraṃ passi sādaro.</p>
  14333. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  14334. <p class="gatha1"> Bandhiya churikaṃ cheko, so pannarasavassiko;</p>
  14335. <p class="gathalast">Ādipādapadaṃ tattha, sampāpuṇi mahāyaso.</p>
  14336. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  14337. <p class="gatha1"> Tato hiraññamalaya, mupāgamma mahabbalo;</p>
  14338. <p class="gathalast">Tahiṃ remuṇaselamhi, khandhāvāraṃ nibandhayi.</p>
  14339. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  14340. <p class="gatha1"> Tatthāpi senaṃ pesetvā, saṅgāmento camūpati;</p>
  14341. <p class="gathalast">Aladdhavijayo chandaṃ, punayuddhe jahitato.</p>
  14342. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  14343. <p class="gatha1"> Lokanāmo camūnātho, lokaṃ hitvā sakaṃ tadā;</p>
  14344. <p class="gathalast">Ahu vassamhi chaṭṭheso, paralokaparāyano.</p>
  14345. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  14346. <p class="gatha1"> Tadā <a name="M0.0354"></a> kassapanāmeko, kesadhātukanāyako;</p>
  14347. <p class="gathalast">Jane’bhibhūyavattesi, nījāṇaṃ rohaṇe tadā.</p>
  14348. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  14349. <p class="gatha1"> Sutvā taṃ coḷasāmanto, puḷatthinagarā tadā;</p>
  14350. <p class="gathalast">Nikkhamma yuddhasanaddho, gantvā kājaragāmakaṃ.</p>
  14351. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  14352. <p class="gatha1"> Kesādhātu tato yuddhe, bhinditvā damiḷaṃ balaṃ;</p>
  14353. <p class="gathalast">Rakkhapāsāṇasīmāyaṃ, ṭhapetvā rakkhiye jane.</p>
  14354. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  14355. <p class="gatha1"> Paṭiladdhajayuddāmo, mahāsenā purakkhato;</p>
  14356. <p class="gathalast">Punarāgamma pāvekkhi, vīro kājaragāmakaṃ.</p>
  14357. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  14358. <p class="gatha1"> Tadādipādo sutvāna, sabbaṃ sutthīradhātuko;</p>
  14359. <p class="gathalast">Kesadhātuṃ nighātetuṃ, balaṃ sannayhi vegasā.</p>
  14360. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  14361. <p class="gatha1"> Pavattiṃ taṃ suṇitvā so, sābhimāno bhusaṃtato;</p>
  14362. <p class="gathalast">Samattaṃ balamādāya, sippatthalakamāgamā.</p>
  14363. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  14364. <p class="gatha1"> Pañcayojanaraṭṭhādi-vāsikesu bahūjane;</p>
  14365. <p class="gathalast">Samādāya samāsanne, rājaputte sudujjaye.</p>
  14366. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  14367. <p class="gatha1"> Virattatañca so ñatvā, bahunnaṃ raṭṭhavāsinaṃ;</p>
  14368. <p class="gathalast">Dukkaraṃ ettha yuddhanti, gato so khadiraṅgaṇiṃ.</p>
  14369. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  14370. <p class="gatha1"> Mahāsenāya bhūpāla suto soḷasavassīko;</p>
  14371. <p class="gathalast">Khippaṃ vāpekkhi so vīta-daro kājaragāmakaṃ.</p>
  14372. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  14373. <p class="gatha1"> Chammāsamanubhotvāna, rohaṇaṃ ruṭṭhamānaso;</p>
  14374. <p class="gathalast">Kesadhātukanāthopi, saṅgāmatthāya tatthagā.</p>
  14375. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  14376. <p class="gatha1"> Rājaputtassa senā’tha, vattenti samaraṃ kharaṃ;</p>
  14377. <p class="gathalast">Kesadhātukanāthassa, sīsaṃ gaṇhi mahabbalā.</p>
  14378. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  14379. <p class="gatha1"> Āgamma sattarasavayaṃ kumāro;</p>
  14380. <p class="gatha2">Sabbattha patthaṭamahāyasakittitejo;</p>
  14381. <p class="gatha3">Sumādineka vidhiyogavisesadakkho;</p>
  14382. <p class="gathalast">Khīṇārikaṇṭakamakā’khilarohaṇaṃ taṃ.</p>
  14383. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  14384. <p class="centered">Rohaṇārātivijayo nāma</p>
  14385. <p class="centered">Pañcapaññāsatimo paricchedo.</p>
  14386. <p class="chapter">Chapaññāsatima pariccheda</p>
  14387. <p class="subhead">Anurādhapurābhigamano</p>
  14388. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  14389. <p class="gatha1"> Yuvarājapade <a name="M0.0355"></a> tassa, ṭhitassā’tha nayaññuno;</p>
  14390. <p class="gathalast">Ahū vijayabāhūti, nāmaṃ sabbattha pākaṭaṃ.</p>
  14391. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  14392. <p class="gatha1"> Mahāññaṇo nijāṇāya, tattha bheriṃ carāviya;</p>
  14393. <p class="gathalast">Ṭhapento sacive’neke, patirūpe padantare.</p>
  14394. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  14395. <p class="gatha1"> Coḷānaṃ maddanatthāya, rājaraṭṭhādhivāsinaṃ;</p>
  14396. <p class="gathalast">Caturo caturopāye, yo jayaṃ tattha so vasī.</p>
  14397. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  14398. <p class="gatha1"> Coḷarājā suṇitvā taṃ, puḷatthinagare ṭhitaṃ;</p>
  14399. <p class="gathalast">Senāpatima pesesi, datvāna balavāhanaṃ.</p>
  14400. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  14401. <p class="gatha1"> Senindaṃ kājaraggāma-samīpaṃ samupāgataṃ;</p>
  14402. <p class="gathalast">Duppasayhaṃ viditvāna, giriduggamagā tato.</p>
  14403. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  14404. <p class="gatha1"> Senindo kājaraggāmaṃ, vilumpitvāna vegasā;</p>
  14405. <p class="gathalast">Tattha vatthumasakkonto, sadesaṃ puna rāgami.</p>
  14406. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  14407. <p class="gatha1"> Tato mahādipādo’pi, āgamma malayā lahuṃ;</p>
  14408. <p class="gathalast">Mahatā balakāyena, sippatthalakamāvasi.</p>
  14409. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  14410. <p class="gatha1"> Rājā rāmaññavisaye, rājino santikaṃ jane;</p>
  14411. <p class="gathalast">Pesesi bahukesāraṃ, dhanajātañca’nappakaṃ.</p>
  14412. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  14413. <p class="gatha1"> Vicittavatthakappūra-candanādīhi vatthūhi;</p>
  14414. <p class="gathalast">Paripuṇṇā ca nāvāyo, nekātitthe samosaṭā.</p>
  14415. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  14416. <p class="gatha1"> Dhanajā tehi nekehi, karonto bhaṭasaṅgahaṃ;</p>
  14417. <p class="gathalast">Tato tambalagāmamhi, nivasittha mahabbalo.</p>
  14418. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  14419. <p class="gatha1"> Aññamaññaviruddhattā, rājāraṭṭhādhivāsino;</p>
  14420. <p class="gathalast">Upaggamma janā sabbe, karaṃ no denti sabbaso.</p>
  14421. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  14422. <p class="gatha1"> Vipakkhācoḷarājassa, bhindantā’ṇaṃ maduddhatā;</p>
  14423. <p class="gathalast">Āyuttake vihiṃsento, yathākāmaṃ caranti ca.</p>
  14424. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  14425. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0356"></a> sutvā coḷabhūpālo, sampakopavasīkato;</p>
  14426. <p class="gathalast">Senaṃ mahantiṃ datvāna, pesesi sacivaṃ nijaṃ.</p>
  14427. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  14428. <p class="gatha1"> Mahātitthe’vahiṇṇo so, tattha tattha bahūjane;</p>
  14429. <p class="gathalast">Ghātento savase katvā, rājāraṭṭhādhivāsino.</p>
  14430. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  14431. <p class="gatha1"> Anukkamena gantvāna, kharāṇo rohaṇaṃ tadā;</p>
  14432. <p class="gathalast">Ajjhotthari saseno sa, bhinno velovasāgaro.</p>
  14433. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  14434. <p class="gatha1"> Rañño paccatthikā hutvā, ravidevacalavhayā;</p>
  14435. <p class="gathalast">Ubho damiḷaseninda-vasaṃ yātā mahabbalā.</p>
  14436. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  14437. <p class="gatha1"> Mahāpakkhabalopete, te passiya camūpati;</p>
  14438. <p class="gathalast">Rohaṇaṃ sakalaṃ khippaṃ, maññittha sakahatthagaṃ.</p>
  14439. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  14440. <p class="gatha1"> Ekādasamhi so vasse, rājā coḷābhibhūtiyā;</p>
  14441. <p class="gathalast">Paluṭṭhapabbate duggaṃ, pavidhāya tahiṃ vasī.</p>
  14442. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  14443. <p class="gatha1"> Coḷasenā tadāselaṃ, samantā samparikkhipi;</p>
  14444. <p class="gathalast">Tattho’bhayesaṃ senāna-mahū bhiṃsanakaṃ raṇaṃ.</p>
  14445. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  14446. <p class="gatha1"> Rañño bhaṭā vināsetvā, sabbaṃ taṃ damiḷaṃ balaṃ;</p>
  14447. <p class="gathalast">Palāyantaṃ mahācoḷa-sāmantañcānubandhiya.</p>
  14448. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  14449. <p class="gatha1"> Gahetvāna siraṃ tassa, gāmasmiṃ tambaviṭṭhike</p>
  14450. <p class="gathalast">Saddhiṃ vāhanayānehi, sārabhūtadhanehi ca.</p>
  14451. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  14452. <p class="gatha1"> Tahiṃ taṃ sakalaṃ bhaṇḍaṃ, netvā rañño padassiya;</p>
  14453. <p class="gathalast">Puḷatthinagaraṃ gantuṃ, kālo iti samabravuṃ.</p>
  14454. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  14455. <p class="gatha1"> Mahīpālopi taṃ sutvā, sacivānaṃ vaco tadā;</p>
  14456. <p class="gathalast">Mahatā balakāyena, pulatthinagaraṃ gato.</p>
  14457. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  14458. <p class="gatha1"> Pavattimetaṃ sakalaṃ, sutvā coḷanarissaro;</p>
  14459. <p class="gathalast">Tibbakopavasaṃyāto, bhūpālagahaṇatthiko.</p>
  14460. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  14461. <p class="gatha1"> Sāmaṃ khippaṃ samāgamma, vīro sāgarapaṭṭanaṃ;</p>
  14462. <p class="gathalast">Bhiyyopi mahatiṃ senaṃ, laṃkādīpamapesayī.</p>
  14463. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  14464. <p class="gatha1"> Taṃ vijāniya bhūmindo, senindaṃ pesayī sakaṃ;</p>
  14465. <p class="gathalast">Balaṃ mahantaṃ datvāna, coḷasenāya yujjhituṃ.</p>
  14466. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  14467. <p class="gatha1"> Gacchamāno camūnātho, so’nurādhapurantike;</p>
  14468. <p class="gathalast">Saddhiṃ damiḷasenāya, vattesi tumulaṃ raṇaṃ.</p>
  14469. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  14470. <p class="gatha1"> Patiṃsu <a name="M0.0357"></a> tasmiṃ saṅgāme, bhūpālassa narā bahū;</p>
  14471. <p class="gathalast">Bhiyyopi damiḷāyattā, jātā taṃ raṭṭhavāsino.</p>
  14472. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  14473. <p class="gatha1"> Vihāya dharaṇīpālo, pulatthinagaraṃ tadā;</p>
  14474. <p class="gathalast">Villikābāṇakaṃ raṭṭhaṃ, sampāpuṇiya vegasā.</p>
  14475. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  14476. <p class="gatha1"> Nihaccāmaccayugalaṃ, taṃ raṭṭhādhiṭṭhitaṃ tadā;</p>
  14477. <p class="gathalast">Tahiṃ vāsamakappesi, sabhaṭe sannipātayaṃ.</p>
  14478. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  14479. <p class="gatha1"> Attānamanubandhantaṃ, sutvā coḷacamūpatiṃ;</p>
  14480. <p class="gathalast">Gantvā vātagiriṃ nāma, samayaññū siluccayaṃ.</p>
  14481. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  14482. <p class="gatha1"> Upaccakāya selassa, tattha duggaṃ nivesiya;</p>
  14483. <p class="gathalast">Raṇaṃ karonto temāsaṃ, damiḷe paṭibāhayi.</p>
  14484. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  14485. <p class="gatha1"> Kesadhātukanāthassa, māritassa purāraṇe;</p>
  14486. <p class="gathalast">Bhātā kaṇiṭṭho sampatta, mahāpakkhabalo tadā.</p>
  14487. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  14488. <p class="gatha1"> Māraṇaṃ sakabhātussa, saranto ruṭṭhamānaso;</p>
  14489. <p class="gathalast">Sakalaṃ parivattesi, guttahālakamaṇḍalaṃ.</p>
  14490. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  14491. <p class="gatha1"> Atho laṃkissaro tattha, khippaṃ gantvā mahabbalo;</p>
  14492. <p class="gathalast">Ṭhāne maccutthale nāma, khandhāvāraṃ nibandhiya.</p>
  14493. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  14494. <p class="gatha1"> Khadiraṅgaṇiduggamhā, palāpetvāna taṃ raṇe;</p>
  14495. <p class="gathalast">Ṭhānā kubulagallā ca, yujjhanto taṃ palāpayi.</p>
  14496. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  14497. <p class="gatha1"> Vihāya puttadārādi-sabbaṃ nekadhanaṃ balaṃ;</p>
  14498. <p class="gathalast">Palāyamāno so raṭṭhaṃ, coḷāyatta magālahuṃ.</p>
  14499. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  14500. <p class="gatha1"> Tadā narissaro tata, tassa sabbaṃ samādiya;</p>
  14501. <p class="gathalast">Gantvā tambalagāmamhi, navaṃ duggaṃ nivesiya.</p>
  14502. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  14503. <p class="gatha1"> Anukkamena gantvāna, mahānāgahulavhaye;</p>
  14504. <p class="gathalast">Purevasī susajjento, balaṃ coḷehi yujjhituṃ.</p>
  14505. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  14506. <p class="gatha1"> Tato rājā samavhāya, sacīve dve mahabbale;</p>
  14507. <p class="gathalast">Pesesi dikkhiṇaṃ passaṃ, vasaṃ netuṃ tahiṃ jane.</p>
  14508. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  14509. <p class="gatha1"> Sampesesi mahāmacca-yugalaṃ kakkhalaṃ vibhū;</p>
  14510. <p class="gathalast">Coḷadappavināsāya, tato velā mahāpathe.</p>
  14511. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  14512. <p class="gatha1"> Pesitā dakkhiṇaṃ passaṃ, amaccā’me mahabbalā;</p>
  14513. <p class="gathalast">Muhunnaruggamaduggaṃ, badaḷatthalameva ca.</p>
  14514. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  14515. <p class="gatha1"> Vāpīnagaraduggañca<a name="M0.0358"></a>, buddhagāmakameva ca;</p>
  14516. <p class="gathalast">Tilagullaṃ mahāgallaṃ, maṇḍagallakameva ca.</p>
  14517. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  14518. <p class="gatha1"> Anurādhapurañcāti, gahetvāna kamena te;</p>
  14519. <p class="gathalast">Vattentā savase raṭṭhaṃ, mahātitthamupāgatā.</p>
  14520. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  14521. <p class="gatha1"> Pesitā sacivādvetu, tato velā mahāpathe;</p>
  14522. <p class="gathalast">Vilumpantā chagāmādi-khandhāvāre tahiṃ tahiṃ.</p>
  14523. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  14524. <p class="gatha1"> Pulatthinagarāsannaṃ, kamenā’gamma pesayuṃ;</p>
  14525. <p class="gathalast">Dūte rājantikakhippa-māgantuṃ vaṭṭatītiha.</p>
  14526. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  14527. <p class="gatha1"> Disāsā dvīsu yānehi, sacivehi pavattitaṃ;</p>
  14528. <p class="gathalast">Vikkamāti sayaṃ sutvā, kālaññū so mahīpahi.</p>
  14529. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  14530. <p class="gatha1"> Sīghaṃ sannayha senaṅgaṃ, samaggaṃ vidikovido;</p>
  14531. <p class="gathalast">Ummūlanāyacoḷānaṃ, purātamhā’bhinikkhami.</p>
  14532. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  14533. <p class="gatha1"> Gacchaṃ gaṅgāya mahiya-ṅgaṇathūpantike vibhū;</p>
  14534. <p class="gathalast">Senānivesaṃ kāretvā kañcikālaṃ tahiṃ vasī.</p>
  14535. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  14536. <p class="gatha1"> Kamenāgamma ṭhānaññū, puḷatthinagarantike;</p>
  14537. <p class="gathalast">Bandhāpesi mahāvīro, khandhāvāraṃ thiraṃ varaṃ.</p>
  14538. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  14539. <p class="gatha1"> Tattha tattha ṭhitā sūrā, coḷā ye kakkhalā’khilā;</p>
  14540. <p class="gathalast">Pulatthinagare yuddhaṃ, kātuṃ sannipatiṃsu te.</p>
  14541. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  14542. <p class="gatha1"> Nikkhamma nagarā gantvā, coḷā bahi mahāraṇaṃ;</p>
  14543. <p class="gathalast">Katvā parājitā bhītā, pavissa nagaraṃ sakaṃ.</p>
  14544. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  14545. <p class="gatha1"> Guttā sesapuradvārā, gopuraṭṭālanissitā;</p>
  14546. <p class="gathalast">Mahāhavaṃ bahussāhā, pavattesuṃ bhayāvahaṃ.</p>
  14547. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  14548. <p class="gatha1"> Diyaḍḍhamāsaṃ yujjhanti, nagaraṃ tamuparundhiya;</p>
  14549. <p class="gathalast">Sādhetuṃ nevasā’sakkhi, bhūpālassa mahācamū.</p>
  14550. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  14551. <p class="gatha1"> Mahārañño mahāvīrā, mahāsūrā mahabbalā;</p>
  14552. <p class="gathalast">Mahābhaṭā mahāmānā, ravidevacalādayo.</p>
  14553. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  14554. <p class="gatha1"> Ullaṅghitvāna pākāraṃ, pavissa sahasā puraṃ;</p>
  14555. <p class="gathalast">Khaṇena damiḷe sabbe, mūlaghaccamaghātayuṃ.</p>
  14556. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  14557. <p class="gatha1"> Evaṃ laddhajayo rājā, tadā vijayabāhuso;</p>
  14558. <p class="gathalast">Carāpesi nijāṇāya, bheriṃ bhūrimatipure.</p>
  14559. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  14560. <p class="gatha1"> Taṃ <a name="M0.0359"></a> sutvā sakasenāya, vināsaṃ coḷabhūpati;</p>
  14561. <p class="gathalast">Sīhaḷā balavantoti, bhiyyo senaṃ na pāhiṇi.</p>
  14562. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  14563. <p class="gatha1"> Vīro asesanihatuddhaṭa coḷaseṭṭho;</p>
  14564. <p class="gatha2">Viññū susādhuṭṭhapitākhilarājaraṭṭho;</p>
  14565. <p class="gatha3">Iṭṭhannurādhapuraseṭṭhamatīva haṭṭho;</p>
  14566. <p class="gathalast">Vassamhi pañcadasame gami rājaseṭṭho.</p>
  14567. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  14568. <p class="centered">Anurādhapurābhigamano nāma</p>
  14569. <p class="centered">Chappaññāsatimo paricchedo</p>
  14570. <p class="chapter">Sattapaññāsatima pariccheda</p>
  14571. <p class="subhead">Saṃgahakaraṇonāma</p>
  14572. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  14573. <p class="gatha1"> Laṅkārakkhāya sacive, balino yodhasammate;</p>
  14574. <p class="gathalast">Paṭipāṭiṃ samuddissa, samantā sanniyojayi.</p>
  14575. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  14576. <p class="gatha1"> Abhisekamaṅgalatthāya, pāsādādimanekataṃ;</p>
  14577. <p class="gathalast">Kiccaṃ sampādanīyanti, sacivaṃ sanniyojiya.</p>
  14578. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  14579. <p class="gatha1"> Vandanīye’bhivandanto, padesenekaketahiṃ;</p>
  14580. <p class="gathalast">Netvā māsattayaṃ gañchi, pulatthinagaraṃ puna.</p>
  14581. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  14582. <p class="gatha1"> Vissuto ādimalaya-nāmena balanāyako;</p>
  14583. <p class="gathalast">Ujupaccatthiko hutvā, mahīpālassa sabbaso.</p>
  14584. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  14585. <p class="gatha1"> Gaṅgā matthayu’pāgañchi, balaṃ sabbaṃ samādiya;</p>
  14586. <p class="gathalast">Andūti vissutaṃ manda-pañño gāmaṃ purantike.</p>
  14587. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  14588. <p class="gatha1"> Laṃkissaro tahiṃ gantvā, uddharitvā tamuddhataṃ;</p>
  14589. <p class="gathalast">Pulatthinagaraṃ gañchi, vase vattiya taṃ balaṃ.</p>
  14590. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  14591. <p class="gatha1"> Yuvarājapadaṃyeva, sito santo likhāpayi;</p>
  14592. <p class="gathalast">So sattarasavassāni, sappañño narasattamo.</p>
  14593. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  14594. <p class="gatha1"> Tato’nurādhanagara-mabhigamma <a name="M0.0360"></a> yathāvidhiṃ;</p>
  14595. <p class="gathalast">Anubhotvā vidhānaññū, abhisekamahussavaṃ.</p>
  14596. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  14597. <p class="gatha1"> Aṭṭhito pāpadhammesu, suṭṭhito seṭṭhakammani;</p>
  14598. <p class="gathalast">So aṭṭhārasamaṃ vassaṃ, likhāpayi susaṇṭhito.</p>
  14599. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  14600. <p class="gatha1"> Tato āgamma nivasi, pulatthinagare vare;</p>
  14601. <p class="gathalast">So sirīsaṅghabodhī’ti, nāmadheyyena vissuto.</p>
  14602. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  14603. <p class="gatha1"> Anujaṃ so vīrabāhu-moparajje nivesiya;</p>
  14604. <p class="gathalast">Datvāna dakkhiṇaṃ desaṃ, taṃ saṅgaṇhi yathāvidhiṃ.</p>
  14605. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  14606. <p class="gatha1"> Kaṇiṭṭhassātha bhātussa, jayabāhussa bhūbhujo;</p>
  14607. <p class="gathalast">Ādipādapadaṃ datvā, raṭṭhaṃ cā’dāsi rohaṇaṃ.</p>
  14608. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  14609. <p class="gatha1"> Ṭhānantarāni sabbesa-mamaccānaṃ yathārahaṃ;</p>
  14610. <p class="gathalast">Datvā rajje yathāñāyaṃ, karaṃ yojesi gaṇhituṃ.</p>
  14611. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  14612. <p class="gatha1"> Cirassaṃ parihīnaṃ so, dayāvāso mahīpati;</p>
  14613. <p class="gathalast">Pavattesi yathādhammaṃ, ṭhitadhammo vinicchayaṃ.</p>
  14614. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  14615. <p class="gatha1"> Evaṃ samuddhaṭāneka, ripukaṇṭakasañcaye;</p>
  14616. <p class="gathalast">Niccaṃ rajjaṃ pasāsente, laṅkaṃsammānarissare.</p>
  14617. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  14618. <p class="gatha1"> Chattaggāhakanātho ca, dhammagehakanāyako;</p>
  14619. <p class="gathalast">Tatheva seṭṭhinātho ca, iccete bhātaro tayo.</p>
  14620. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  14621. <p class="gatha1"> Rañño virodhitaṃ yātā, phalātā jampudīpakaṃ;</p>
  14622. <p class="gathalast">Laṅkaṃ vīsatime vasse, ekenūne samotaruṃ.</p>
  14623. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  14624. <p class="gatha1"> Te sabbe rohaṇaṃ raṭṭhaṃ, sabbaṃ malayamaṇḍalaṃ;</p>
  14625. <p class="gathalast">Sabbaṃ dakkhiṇapassañca, sahasā parivattayuṃ.</p>
  14626. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  14627. <p class="gatha1"> Nipuṇo rohaṇaṃ gantvā, tathā malayamaṇḍalaṃ;</p>
  14628. <p class="gathalast">Nighātento bahū tattha, tattha paccatthike jane.</p>
  14629. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  14630. <p class="gatha1"> Sammāvupasametvā taṃ, ṭhapetvā sacive tahiṃ;</p>
  14631. <p class="gathalast">Dakkhiṇo dakkhiṇaṃ desaṃ, sayaṃ gantvā mahabbalo.</p>
  14632. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  14633. <p class="gatha1"> Pesetvā samaṇībhātu-vaṃsajaṃ sacivaṃ tadā;</p>
  14634. <p class="gathalast">Gāhetvā samareghore, vīro te sakaverino.</p>
  14635. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  14636. <p class="gatha1"> Samāropiyasūlamhi, laṅkaṃ vigatakaṇṭakaṃ;</p>
  14637. <p class="gathalast">Kāretvāna nirātaṅkaṃ, pulatthipuramāgami.</p>
  14638. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  14639. <p class="gatha1"> Vasantī <a name="M0.0361"></a> coḷavisaye, jagatipālarājinī;</p>
  14640. <p class="gathalast">Coḷahatthā pamuñcitvā, saddhiṃ dhītu kumāriyā.</p>
  14641. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  14642. <p class="gatha1"> Līlāvatyābhidhānāya, nāvāmāruyha vegasā;</p>
  14643. <p class="gathalast">Laṃkādīpamhi otiṇṇā, passi laṃkissaraṃ tadā.</p>
  14644. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  14645. <p class="gatha1"> Sutvā vaṃsakkamaṃ tassā, so ñatvā suddhavaṃsataṃ;</p>
  14646. <p class="gathalast">Līlāvatiṃ mahisitte, abhisiñci narissaro.</p>
  14647. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  14648. <p class="gatha1"> Sā taṃ paṭicca rājānaṃ, mahesī dhītaraṃ labhi;</p>
  14649. <p class="gathalast">Nāmaṃ yasodharāti’ssā, akāsi dharaṇī pati.</p>
  14650. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  14651. <p class="gatha1"> Merukandararaṭṭhena, saddhiṃ rājā sadhītaraṃ;</p>
  14652. <p class="gathalast">Vīravammassa pādāsi, sā labhi dhītaro duve.</p>
  14653. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  14654. <p class="gatha1"> Samānanāmikā jeṭṭhā, sā mātā mahiyā ahu;</p>
  14655. <p class="gathalast">Sugalā nāmikā āsi, tāsu dvīsu kaṇiṭṭhikā.</p>
  14656. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  14657. <p class="gatha1"> Kāliṅgadharaṇīpāla-vaṃsajaṃ cārudassanaṃ;</p>
  14658. <p class="gathalast">Tilokasundaraṃ nāma, sukumāraṃ kumārikaṃ.</p>
  14659. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  14660. <p class="gatha1"> Kāliṅgaraṭṭhato rājā, āṇāpetvā ciraṭṭhitiṃ;</p>
  14661. <p class="gathalast">Nijavaṃsassa icchanto, mahesitte’bhi secayi.</p>
  14662. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  14663. <p class="gatha1"> Subhaddā ca sumittā ca, lokanāthavhayāpi ca;</p>
  14664. <p class="gathalast">Ratanāvalī rūpavatī, itimā pañca dhītaro.</p>
  14665. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  14666. <p class="gatha1"> Puttaṃ vikkamabāhuñca, sā labhī dhaññalakkhaṇaṃ;</p>
  14667. <p class="gathalast">Sampattā sā pajavuddhiṃ, haranti rājino mataṃ.</p>
  14668. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  14669. <p class="gatha1"> Itthāgāresu sesesu, vītā samakulaṅganā;</p>
  14670. <p class="gathalast">Gabbho jātumahīpālaṃ, taṃ paṭicca na saṇṭhahi.</p>
  14671. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  14672. <p class="gatha1"> Athekadivasaṃ rājā, amaccagaṇamajjhago;</p>
  14673. <p class="gathalast">Pilokiyaṭhibhā sabbā, dhītaro paṭipāṭiyā.</p>
  14674. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  14675. <p class="gatha1"> Dhītu navamavasesānaṃ, ṭhapetvā ratanāvaliṃ;</p>
  14676. <p class="gathalast">Dhaññalakkhaṇasampanna-puttassuppattisucakaṃ.</p>
  14677. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  14678. <p class="gatha1"> Lakkhaṇaṃ lakkhaṇaññū so, apassaṃ pemacegavā;</p>
  14679. <p class="gathalast">Ratanāvalimāhūya, tassā muddhani cumbiya.</p>
  14680. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  14681. <p class="gatha1"> Tejoguṇehi <a name="M0.0362"></a> cāgehi, dhiyā sūrattanena ca;</p>
  14682. <p class="gathalast">Bhūte ca bhāvino ceva, sabbe bhūpe’tisāyino.</p>
  14683. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  14684. <p class="gatha1"> Niccaṃ laṅkaṃ nirāsaṅka-mekacchattakameva ca;</p>
  14685. <p class="gathalast">Pavidhātuṃ samatthassa, sammāsāsanatāyino.</p>
  14686. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  14687. <p class="gatha1"> Sobhanānekavattassa, imissā kucchihessati;</p>
  14688. <p class="gathalast">Puttassuppattiṭhānanti, muduto so samabravi.</p>
  14689. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  14690. <p class="gatha1"> Yāvantassāpikhocoḷa-mahīpālassa nekaso;</p>
  14691. <p class="gathalast">Kulābhimānī rājā so, adatvāna kaṇīyasiṃ.</p>
  14692. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  14693. <p class="gatha1"> Āṇāpetvā paṇḍurājaṃ, visuddhatvayasambhavaṃ;</p>
  14694. <p class="gathalast">Anujaṃ rājiniṃ vassa, mittavhayamadāsiso.</p>
  14695. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  14696. <p class="gatha1"> Sāmāṇabharaṇaṃ kitti, sirī meghābhidhānakaṃ;</p>
  14697. <p class="gathalast">Sirivallabhanāmañca, janesi tanaye tayo.</p>
  14698. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  14699. <p class="gatha1"> Subhadda vīrabāhussa, sumittaṃ jayabāhuno;</p>
  14700. <p class="gathalast">Mahatā parihārena, pādāsi dharaṇī pati.</p>
  14701. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  14702. <p class="gatha1"> Adāsi māṇābharaṇe, dhītaraṃ ratanāvaliṃ;</p>
  14703. <p class="gathalast">Lokanāthavhayaṃ kitti sirimeghassa’dāsiso.</p>
  14704. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  14705. <p class="gatha1"> Rūpatyabhidhānāya, dhītuyo paratāyahi;</p>
  14706. <p class="gathalast">Sarīrivallabhasādā, sugalavha kumārikaṃ.</p>
  14707. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  14708. <p class="gatha1"> Madhukaṇṇavabhīmarāja, balakkāra sanāmake;</p>
  14709. <p class="gathalast">Mahesī bandhaverāja-putte sīhapurāgate.</p>
  14710. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  14711. <p class="gatha1"> Passitvāna pahīpālo, tadā sañjātapītiko;</p>
  14712. <p class="gathalast">Tesaṃ pādāsi paccekaṃ, vuttiṃ so anurūpakaṃ.</p>
  14713. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  14714. <p class="gatha1"> Te sabbe laddhasakkāra sammānādharaṇīpatiṃ;</p>
  14715. <p class="gathalast">Ārādhayantā sasataṃ, nivasiṃsu yathāruciṃ.</p>
  14716. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  14717. <p class="gatha1"> Etesaṃ rājaputtānaṃ, sundarivhaṃ kaṇiṭṭhakaṃ;</p>
  14718. <p class="gathalast">Adā vikkamabāhussa, nijavaṃsaṭhitaṭṭhiko.</p>
  14719. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  14720. <p class="gatha1"> Bhiyyo <a name="M0.0363"></a> vikkamabāhussa, tato līlāvatiṃ satiṃ;</p>
  14721. <p class="gathalast">Saha bhogena pādāsi, tadā bandhu hiterato.</p>
  14722. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  14723. <p class="gatha1"> Vidhāya evaṃ sajane janindo;</p>
  14724. <p class="gatha2">Nissesato bhogasamappito;</p>
  14725. <p class="gatha3">Dayāparo ñātijanātamatthaṃ;</p>
  14726. <p class="gathalast">Samācarī nītipathānurūpaṃ.</p>
  14727. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  14728. <p class="centered">Saṃgahakaraṇo nāma</p>
  14729. <p class="centered">Sattapaññāsatimo paricchedo</p>
  14730. <p class="chapter">Aṭṭhapaññāsatima pariccheda</p>
  14731. <p class="subhead">Lokasāsana saṃgahakaraṇo</p>
  14732. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  14733. <p class="gatha1"> Vicinitvā kulīne so, jane sabbe samādiya;</p>
  14734. <p class="gathalast">Sakārakkhāya yojesi, yathācāraṃ mahīpati.</p>
  14735. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  14736. <p class="gatha1"> Uccaṃ pulatthinagare, pākāraṃ kārayī thiraṃ;</p>
  14737. <p class="gathalast">Nekagopurasaṃyuttaṃ, yudhākammasurañjitaṃ.</p>
  14738. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  14739. <p class="gatha1"> Samantāyatavitthiṇṇa-gambhīraparikhāyutaṃ;</p>
  14740. <p class="gathalast">Uccapatthaṇḍilopetaṃ, duppadhaṃsamarātihi.</p>
  14741. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  14742. <p class="gatha1"> Upasampadakammassa, gaṇapūrakabhikkhūnaṃ;</p>
  14743. <p class="gathalast">Appahonekabhāvena, sāsanaṭhitimānaso.</p>
  14744. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  14745. <p class="gatha1"> Anuruddhanarindassa, sahāyassātha santikaṃ;</p>
  14746. <p class="gathalast">Rāmaññavisayaṃ dūte, pesetvā sahapābhate.</p>
  14747. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  14748. <p class="gatha1"> Tato āṇāpayitvāna, piṭakattayapārage;</p>
  14749. <p class="gathalast">So sīlādiguṇāvāse, bhikkhavo therasammate.</p>
  14750. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  14751. <p class="gatha1"> Te uḷārāhi pūjāhi, pūjayitvā narissaro;</p>
  14752. <p class="gathalast">Pabbajjā upasampatti, kārayitvā anekaso.</p>
  14753. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  14754. <p class="gatha1"> Piṭakattayañca bahuso, kathāpetvā savaṇṇanaṃ;</p>
  14755. <p class="gathalast">Laṅkāyo’sakkamānaṃ so, jotayī jinasāsanaṃ.</p>
  14756. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  14757. <p class="gatha1"> Putatthinagarassanto<a name="M0.0364"></a>, padesasmiṃ tahiṃ tahiṃ;</p>
  14758. <p class="gathalast">Vihāre kārayitvāna, bahuke sumanohare.</p>
  14759. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  14760. <p class="gatha1"> Bhikkhavo tattha vāsetvā, nikāyattayavāsino;</p>
  14761. <p class="gathalast">Paccayehi uḷārehi, santappesi catūhipi.</p>
  14762. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  14763. <p class="gatha1"> Phalikatthambhakacāru-pākāraparikhāyutaṃ;</p>
  14764. <p class="gathalast">Pañcabhūmakapāsāda-pavare no’pasobhitaṃ.</p>
  14765. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  14766. <p class="gatha1"> Samasantā vāsapantīhi, subhāhi suvirājitaṃ;</p>
  14767. <p class="gathalast">Nirakiṇṇamasambādha varabhāsura gopuraṃ.</p>
  14768. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  14769. <p class="gatha1"> Vihāraṃ kārayitvāna, vatthuttayaparāyano;</p>
  14770. <p class="gathalast">Nikāyattayavāsissa, bhikkhusaṅghassa’dāsiso.</p>
  14771. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  14772. <p class="gatha1"> Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, raṭṭhaṃ datvā’ḷisārakaṃ;</p>
  14773. <p class="gathalast">Sakalaṃ sannivāsīhi, nettikehi saheva so.</p>
  14774. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  14775. <p class="gatha1"> Nekasatānibhikkhūnaṃ, vāsayitvāna tattha so;</p>
  14776. <p class="gathalast">Satataṃ sampavattesi, uḷāraṃ catupaccayaṃ.</p>
  14777. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  14778. <p class="gatha1"> Dāṭṭhādhātugharaṃcāru, kārayitvā mahārahaṃ;</p>
  14779. <p class="gathalast">Dāṭhādhātussa niccaṃ so, mahāmahamakārayi.</p>
  14780. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  14781. <p class="gatha1"> Gaṇasaṅgaṇikā’peto, potthakaṃ dhammasaṅgaṇiṃ;</p>
  14782. <p class="gathalast">Parivattesi sopāto, sundare dhammamandire.</p>
  14783. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  14784. <p class="gatha1"> Naccādigandhamālādi-nekapūjampavattiya;</p>
  14785. <p class="gathalast">Sīrena saddhāsambandho, sambuddhamabhivandati.</p>
  14786. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  14787. <p class="gatha1"> Jambudīpāgate cāga, sūro so bhuvirisūrayo;</p>
  14788. <p class="gathalast">Tappesi dhanadānena, dāniyeneka so vibhū.</p>
  14789. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  14790. <p class="gatha1"> Saddhammakathikānaṃ so, pūjā katvāna nekaso;</p>
  14791. <p class="gathalast">Desāpesica saddhammaṃ, sadādhammaguṇe rato.</p>
  14792. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  14793. <p class="gatha1"> Tikkhattuṃ so tulābhāra-dānaṃ dinesu dāpayi;</p>
  14794. <p class="gathalast">Uposathaṃ vopavasi, suvisuddhamuposathe.</p>
  14795. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  14796. <p class="gatha1"> Adā daṇḍissaraṃ dāna-manusaṃvaccharaṃ vibhū;</p>
  14797. <p class="gathalast">Piṭakattayaṃ likhāpetvā, bhikkhusaṅghassa dāpayi.</p>
  14798. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  14799. <p class="gatha1"> Mahagghamaṇimuttādi-ratanāni <a name="M0.0365"></a> sapesiya;</p>
  14800. <p class="gathalast">Jambudīpe mahābodhiṃ-nekakkhattuma pūjayi.</p>
  14801. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  14802. <p class="gatha1"> Kaṇṇāṭabhūmipālena, coḷaraññā ca pesitā;</p>
  14803. <p class="gathalast">Dūtāmahantamādāya, paṇṇākāramidhāgatā.</p>
  14804. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  14805. <p class="gatha1"> Addasaṃsu mahīpālaṃ, tato so tuṭṭhamānaso;</p>
  14806. <p class="gathalast">Tesaṃ ubhinnaṃ dūtānaṃ, kattabbaṃ sādhukāriya.</p>
  14807. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  14808. <p class="gatha1"> Tesu ādo’va kaṇṇāṭa-dūtehi saha pesiya;</p>
  14809. <p class="gathalast">Dūte sakīye kaṇṇāṭa-nikaṭaṃ sārapābhate.</p>
  14810. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  14811. <p class="gatha1"> Attano visayaṃ patte, coḷo sīhaḷa dūtake;</p>
  14812. <p class="gathalast">Sahasā kaṇṇanāsāsu, pāpayiṃsu virūpataṃ.</p>
  14813. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  14814. <p class="gatha1"> Sampattavippakārāke, idhāgantvāna rājino;</p>
  14815. <p class="gathalast">Kathayiṃsu tadā sabbaṃ, coḷena katamattani.</p>
  14816. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  14817. <p class="gatha1"> Uddipitābhimāno so, sakalāmaccamajjhago;</p>
  14818. <p class="gathalast">Avhāya damiḷe dūte, iti coḷassa sandisi.</p>
  14819. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  14820. <p class="gatha1"> Senaṃ vinā’va ekasmiṃ, dīpe majjhe mahaṇṇave;</p>
  14821. <p class="gathalast">Bāhābalaparikkhāvā, hotuno dvandayuddhato.</p>
  14822. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  14823. <p class="gatha1"> Balaṃ sannayha sakalaṃ, rajje tuyhaṃ mamā’tha vā;</p>
  14824. <p class="gathalast">Tavā’bhimata dosamhi, saṅgāmo vā karīyataṃ.</p>
  14825. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  14826. <p class="gatha1"> Mayā vuttakkameneva, vattabbo vo janādhipo;</p>
  14827. <p class="gathalast">Iti vatvāna te dūte, itthalaṅkāra maṇḍite.</p>
  14828. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  14829. <p class="gatha1"> Vissajjiya lahuṃcoḷa-mahīpālassa santikaṃ;</p>
  14830. <p class="gathalast">Tato senaṅgamādāya, anurādha puraṃ gami.</p>
  14831. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  14832. <p class="gatha1"> Mattikāvāṭatitthe ca, mahātitthe ca pesayī;</p>
  14833. <p class="gathalast">Coḷaraṭṭhaṃ’va gantvāna, yujjhituṃ dve camūpati.</p>
  14834. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  14835. <p class="gatha1"> Sajjantesu camūpesu, nāvāpātheyyakāni ca;</p>
  14836. <p class="gathalast">Yuddhatthāya balaṃ coḷa-raṭṭhapesanakāraṇā.</p>
  14837. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  14838. <p class="gatha1"> Tadā tiṃsatime vasse, veḷakkārasanāmakā;</p>
  14839. <p class="gathalast">Balakāyā tahiṃgantu-manicchantā virodhino.</p>
  14840. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  14841. <p class="gatha1"> Māretvāna ubho senā-nāthe mattagajāviya;</p>
  14842. <p class="gathalast">Samantato vilumpiṃsu, pulatthipuramuddhatā.</p>
  14843. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  14844. <p class="gatha1"> Puttehi <a name="M0.0366"></a> tīhi sahitaṃ, rājino ca kaṇīyasiṃ;</p>
  14845. <p class="gathalast">Gaṇitvā sahasā rāja-pāsādaṃ cāpi jhāpayuṃ.</p>
  14846. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  14847. <p class="gatha1"> Rājā nikkhamma khippaṃ so, gantvā dakkhiṇapassakaṃ;</p>
  14848. <p class="gathalast">Sele vātagirivhasmiṃ, sāraṃ bhaṇḍaṃ ṭhapāpiya.</p>
  14849. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  14850. <p class="gatha1"> Vīrabāhuparājena, sīhavikkamasālinā;</p>
  14851. <p class="gathalast">Mahatā ca baloghena, samantā parivārito.</p>
  14852. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  14853. <p class="gatha1"> Pulatthipuramāgamma, vattento dāruṇaṃ raṇaṃ;</p>
  14854. <p class="gathalast">Palāpesi khaṇeneva, balakāye samāgate.</p>
  14855. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  14856. <p class="gatha1"> Māritāna camūpāna-maṭṭhisaṅghāṭadhiṭṭhitaṃ;</p>
  14857. <p class="gathalast">Parikkhipitvā citakaṃ, veribhūte balādhipe.</p>
  14858. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  14859. <p class="gatha1"> Bandhayitvāna khāṇumhi, pacchā bāhaṃ subandhanaṃ;</p>
  14860. <p class="gathalast">Parito vipphurantīhi, aggijālāhi jhāpayi.</p>
  14861. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  14862. <p class="gatha1"> Ghātetvā tattha mānītaṃ, gāmāni dharaṇīpati;</p>
  14863. <p class="gathalast">Akāsi laṅkāvasudhaṃ, sabbathā vītakaṇṭakaṃ.</p>
  14864. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  14865. <p class="gatha1"> Yujjhituṃ saha coḷena, rājā attakatāvadhiṃ;</p>
  14866. <p class="gathalast">Anatikkamma so pañca-cattālīsamhi vacchare.</p>
  14867. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  14868. <p class="gatha1"> Sannaddhaṃ balamādāya, gantvā sāgarapaṭṭanaṃ;</p>
  14869. <p class="gathalast">Tassābhigamanaṃ passaṃ, kañcikālaṃ tahiṃ vasaṃ.</p>
  14870. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  14871. <p class="gatha1"> Anāgatattā coḷassa, tassa dūte vissajjiya;</p>
  14872. <p class="gathalast">Punāgantvā vasīrājā, pulatthinagare ciraṃ.</p>
  14873. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  14874. <p class="gatha1"> Mahāheḷi sareharu, mahādattikanāmikā;</p>
  14875. <p class="gathalast">Kaṭunnarūpaṇḍavāpī, kallagallika nāmikā.</p>
  14876. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  14877. <p class="gatha1"> Eraṇḍegallavāpī ca, dīghavatthukavāpikā;</p>
  14878. <p class="gathalast">Maṇḍavāṭakavāpī, ca, kittaggabodhipabbatā.</p>
  14879. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  14880. <p class="gatha1"> Valāhassa mahādāru, gallakumbhīlasobbhakā;</p>
  14881. <p class="gathalast">Pattapāsāṇavāpī ca, vāpī ca kāṇanāmikā.</p>
  14882. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  14883. <p class="gatha1"> Etā caññā ca so chinna-mariyādā vāpiyo bahū;</p>
  14884. <p class="gathalast">Bandhāpesi sadādīna-satte baddha hitāsayo.</p>
  14885. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  14886. <p class="gatha1"> Bhūmindo <a name="M0.0367"></a> kandarā-gaṅgā-nadīsu ca tahiṃ tahiṃ;</p>
  14887. <p class="gathalast">Subhikkhaṃ kārayī raṭṭhaṃ, bandhetvā’varaṇāni so.</p>
  14888. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  14889. <p class="gatha1"> Vihārā’bhayacāritta-bhediniṃ mahisaṃsaka;</p>
  14890. <p class="gathalast">Parihāre sabbasocchijja-gāhayitvā galamhi taṃ.</p>
  14891. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  14892. <p class="gatha1"> Purambhā bahi kāretvā, mahāsaṅghaṃ khamāpiya;</p>
  14893. <p class="gathalast">Pakāsesi ca lokassa, saṅghagāravamattano.</p>
  14894. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  14895. <p class="gatha1"> Mahāgāme nikāyānaṃ, titaye coḷanāsite;</p>
  14896. <p class="gathalast">Dhātugabbhe ca bandhesi, thūpārāmadvaye’pi ca.</p>
  14897. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  14898. <p class="gatha1"> Mātuyā’ḷāhaṇaṭhāne, tatheva pitunopi ca;</p>
  14899. <p class="gathalast">Akā pañca mahāvāse, tathā budalaviṭṭhiyaṃ.</p>
  14900. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  14901. <p class="gatha1"> Paṇḍavāpī ca pāṭhīno, rakkhacetiyapabbato;</p>
  14902. <p class="gathalast">Tatheva maṇḍalagiri-madhutthalavihārako.</p>
  14903. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  14904. <p class="gatha1"> Uruvelavhayo deva-nagare ca vihārako;</p>
  14905. <p class="gathalast">Mahiyaṅgaṇavihāro ca, sītalaggāmaleṇakaṃ.</p>
  14906. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  14907. <p class="gatha1"> Jambukolavihāro ca, tatheva girikaṇḍako;</p>
  14908. <p class="gathalast">Kurundiyavihāro ca, jambukolakaleṇakaṃ.</p>
  14909. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  14910. <p class="gatha1"> Bhallātakavihāro ca, tatheva paragāmako;</p>
  14911. <p class="gathalast">Kāsagallavhayo canda-girivhaya vihārako.</p>
  14912. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  14913. <p class="gatha1"> Velagāmavihāro ca, mahāsenavhagāmako;</p>
  14914. <p class="gathalast">Vihāro cā’nurādhamhi, pure bodhigharaṃ tathā.</p>
  14915. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  14916. <p class="gatha1"> Iccevamādayoneke, vihāre ca bahū vibhū;</p>
  14917. <p class="gathalast">Paṭisaṅkharijiṇṇe so, gāme cā’dā visuṃ visuṃ.</p>
  14918. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  14919. <p class="gatha1"> Samantakūṭa selatthaṃ, munindapadalañjanaṃ;</p>
  14920. <p class="gathalast">Paṇamatthāya gacchantā, manussā duggamañjase.</p>
  14921. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  14922. <p class="gatha1"> Sabbe mā kilamantū’ti, dānavaṭṭāya dāpayi;</p>
  14923. <p class="gathalast">Sālikkhettādisampannaṃ, gilīmalayanāmakaṃ.</p>
  14924. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  14925. <p class="gatha1"> Kadalīgāmamagge ca, hūvaraḷañjase tathā;</p>
  14926. <p class="gathalast">Gāme datvāna paccekaṃ, sālāyo cāpi kārayi.</p>
  14927. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  14928. <p class="gatha1"> Anāgate taṃ bhūpālā, mā gaṇhantū’ti lekhiya;</p>
  14929. <p class="gathalast">Akkharāni silāthambhe, patiṭṭhāpesi bhūmipo.</p>
  14930. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  14931. <p class="gatha1"> Gāmaṃ <a name="M0.0368"></a> antaraviṭṭhiñca, tathā saṅghāṭagāmakaṃ;</p>
  14932. <p class="gathalast">Sirimaṇḍagalārāmañca, adāso lābhavāsinaṃ.</p>
  14933. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  14934. <p class="gatha1"> Vanajīvakabhikkhūna-madā so catupaccaye;</p>
  14935. <p class="gathalast">Bandhūnampi ca so tesaṃ, bhogagāme padāpayi.</p>
  14936. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  14937. <p class="gatha1"> Pāvāraggikapallāni, vividhe osadhepi ca;</p>
  14938. <p class="gathalast">Sīte utumhi bahuso, bhikkhusaṅghassa dāpayi.</p>
  14939. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  14940. <p class="gatha1"> Adā sabbaparikkhāre, parikkhāre tathāttha so;</p>
  14941. <p class="gathalast">Nekavāresu sakkaccaṃ, bhikkhusaṅghassa buddhimā.</p>
  14942. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  14943. <p class="gatha1"> Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ;</p>
  14944. <p class="gathalast">Veyyāvaccakarānañca, pūjetuṃ cetiyādikaṃ.</p>
  14945. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  14946. <p class="gatha1"> Padinnā pubbarājūhi, ye gāmā rohaṇe bahū;</p>
  14947. <p class="gathalast">Tepi sabbe anūne so, yathāpubbaṃ ṭhapesi ca.</p>
  14948. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  14949. <p class="gatha1"> Adāsi piṭhasappīna-musabhe balino bahi;</p>
  14950. <p class="gathalast">Bhattaṃ cā’dāsi so kāka soṇādīnaṃ dayāparo.</p>
  14951. <p class="hangnum"><a name="para75"></a><span class="paranum">75</span>.</p>
  14952. <p class="gatha1"> Adāsinekatā veyya-kārakānaṃ mahākavī;</p>
  14953. <p class="gathalast">Saddhiṃ paveṇigāmehi, vittajātamanappakaṃ.</p>
  14954. <p class="hangnum"><a name="para76"></a><span class="paranum">76</span>.</p>
  14955. <p class="gatha1"> Rājāmaccādiputtānaṃ, siloke racite suṇaṃ;</p>
  14956. <p class="gathalast">Yathānurūpaṃ pādāsi, dhanaṃ tesaṃ kavissaro.</p>
  14957. <p class="hangnum"><a name="para77"></a><span class="paranum">77</span>.</p>
  14958. <p class="gatha1"> Andhānaṃ paṅgulānañca, gāme cā’dā visuṃ visuṃ;</p>
  14959. <p class="gathalast">Nānādevakulānañca, dinnaṃ pubbaṃ na hāpayi.</p>
  14960. <p class="hangnum"><a name="para78"></a><span class="paranum">78</span>.</p>
  14961. <p class="gatha1"> Patti vo so kulitthīna-manāthānaṃ yathārahaṃ;</p>
  14962. <p class="gathalast">Vidhavānamadāgāme, bhattaacchādanāni ca.</p>
  14963. <p class="hangnum"><a name="para79"></a><span class="paranum">79</span>.</p>
  14964. <p class="gatha1"> Rājā sīhaḷakā veyya-karaṇe so mahāpati;</p>
  14965. <p class="gathalast">Aggo sīhaḷakāveyya-kārakānamahosi ca.</p>
  14966. <p class="hangnum"><a name="para80"></a><span class="paranum">80</span>.</p>
  14967. <p class="gatha1"> Subhe baddhādaro baddha guṇavhaya vihārake;</p>
  14968. <p class="gathalast">Bandhesi uparājā so, cetiyaṃ coḷanāsitaṃ.</p>
  14969. <p class="hangnum"><a name="para81"></a><span class="paranum">81</span>.</p>
  14970. <p class="gatha1"> Muttacāgī tato tassa, vihārapavarassa so;</p>
  14971. <p class="gathalast">Datvā gāmavare niccaṃ, pūjāyo sampavattayi.</p>
  14972. <p class="hangnum"><a name="para82"></a><span class="paranum">82</span>.</p>
  14973. <p class="gatha1"> Sova tassa vihārassa, upacāravanantike;</p>
  14974. <p class="gathalast">Bandhāpesi mahāvāpiṃ, thīrībhūtamahodakaṃ.</p>
  14975. <p class="hangnum"><a name="para83"></a><span class="paranum">83</span>.</p>
  14976. <p class="gatha1"> Kappūramūlāyatane<a name="M0.0369"></a>, rañño dhītā yasodharā;</p>
  14977. <p class="gathalast">Akāresi thiraṃ rammaṃ, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.</p>
  14978. <p class="hangnum"><a name="para84"></a><span class="paranum">84</span>.</p>
  14979. <p class="gatha1"> Selantarasamūhasmiṃ, rājino rājino sakā;</p>
  14980. <p class="gathalast">Kāresi cārupāsādaṃ, pasādāvahamuggataṃ.</p>
  14981. <p class="hangnum"><a name="para85"></a><span class="paranum">85</span>.</p>
  14982. <p class="gatha1"> Tadā neke ca sacivā, tasso rodhajanāpi ca;</p>
  14983. <p class="gathalast">Samāciniṃsu puññāni, anekāni anekaso.</p>
  14984. <p class="hangnum"><a name="para86"></a><span class="paranum">86</span>.</p>
  14985. <p class="gatha1"> Evaṃ samanusāsante, laṃkaṃ laṃkā narissare;</p>
  14986. <p class="gathalast">Uparājā vasaṃnīto, vinīto gheramaccunā.</p>
  14987. <p class="hangnum"><a name="para87"></a><span class="paranum">87</span>.</p>
  14988. <p class="gatha1"> Tassa kattabbakiccāni, sakalāni samāpiya;</p>
  14989. <p class="gathalast">Jayabāhussoparajjaṃ, bhikkhūnaṃ matiyā adā.</p>
  14990. <p class="hangnum"><a name="para88"></a><span class="paranum">88</span>.</p>
  14991. <p class="gatha1"> Athādipādapadaviṃ, datvā vikkamabāhuno;</p>
  14992. <p class="gathalast">Gajabāhū’ti vidite, tassa jāte sute tato.</p>
  14993. <p class="hangnum"><a name="para89"></a><span class="paranum">89</span>.</p>
  14994. <p class="gatha1"> Mahāmaccehi mantetvā, rājāputtahitatthiko;</p>
  14995. <p class="gathalast">Rohaṇaṃ kasiṇaṃ datvā, tahiṃ vāsāya pesayi.</p>
  14996. <p class="hangnum"><a name="para90"></a><span class="paranum">90</span>.</p>
  14997. <p class="gatha1"> Tato so tattha gantvāna, mahānāgahulaṃ puraṃ;</p>
  14998. <p class="gathalast">Rājadhāniṃ karitvāna, tattha vāsamakappayī.</p>
  14999. <p class="hangnum"><a name="para91"></a><span class="paranum">91</span>.</p>
  15000. <p class="gatha1"> Evaṃ paññāsavassāni’ha vijayabhujo vattayitvāna sammā,</p>
  15001. <p class="gatha2">Āṇācakkaṃ janindo pyapagatakhalanaṃ esa pañcādhikāni;</p>
  15002. <p class="gatha3">Vaḍḍhetvā sāsanaṃ taṃ khaladamiḷabhayo paddutañcāpilokaṃ,</p>
  15003. <p class="gathalast">Saggaṃ lokaṃ sapuññappabhavamuruphalaṃ passituṃ cā’ru roha.</p>
  15004. <p class="centered">Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  15005. <p class="centered">Lokasāsanasaṃgahakaraṇo nāma</p>
  15006. <p class="centered">Aṭṭhapaññāsatimo paricchedo</p>
  15007. <p class="chapter">Ekūnasaṭṭhima pariccheda</p>
  15008. <p class="subhead">Caturājacariya niddeso</p>
  15009. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  15010. <p class="gatha1"> Tadārañño <a name="M0.0370"></a> nujāmittā, tassa puttā tayo’pi ca;</p>
  15011. <p class="gathalast">Mahāmaccā cayatayo, tathā yatanavāsino.</p>
  15012. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  15013. <p class="gatha1"> Tabbete ādipādassa, rohaṇe vasato sato;</p>
  15014. <p class="gathalast">Anārocāpayitvāna, bhūpālamatasāsanaṃ.</p>
  15015. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  15016. <p class="gatha1"> Sambhūyamantayitvāna, samānacchandataṃ gatā;</p>
  15017. <p class="gathalast">Adaṃsu yuvarājassa, laṅkārajjābhisecanaṃ.</p>
  15018. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  15019. <p class="gatha1"> Oparajje nivesesuṃ, mānabharaṇanāmakaṃ;</p>
  15020. <p class="gathalast">Kumāraṃ pubbacāritta-maggaṃ laṅghittha te’khilā.</p>
  15021. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  15022. <p class="gatha1"> Tayo’tha bhātaro sabbe, te māṇabharaṇādayo;</p>
  15023. <p class="gathalast">Jayabāhumahīpāla-sahitā sahasā tadā.</p>
  15024. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  15025. <p class="gatha1"> Muttāmaṇippabhūtikaṃ, ratanaṃ sārasammataṃ;</p>
  15026. <p class="gathalast">Sabbaṃ hatthagataṃ katvā, vāhanañca gajādikaṃ.</p>
  15027. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  15028. <p class="gatha1"> Sakalaṃ balamādāya, pulatthinagarā tadā;</p>
  15029. <p class="gathalast">Khippaṃ taṃ vikkamabhujaṃ, gaṇhisāmā’ti nikkhamuṃ.</p>
  15030. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  15031. <p class="gatha1"> Sutvā pavattiṃ sakalaṃ, imaṃ vikkamabāhuso;</p>
  15032. <p class="gathalast">Tā tassantimasakkāraṃ, vidhātuṃ handano labhiṃ.</p>
  15033. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  15034. <p class="gatha1"> Idāni khippaṃ gantvāna, pulatthinagaraṃ tahiṃ,</p>
  15035. <p class="gathalast">Tā tassāḷāhanaṭṭhāna dassane neva so ahaṃ.</p>
  15036. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  15037. <p class="gatha1"> Sokabhāraṃ vinodessaṃ, mama ceto gataṃ iti;</p>
  15038. <p class="gathalast">Katadaḷha vavatthāno, viniggamma tato purā.</p>
  15039. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  15040. <p class="gatha1"> Pulatthipuramāgacchaṃ, ādipādo’ti sāsaso;</p>
  15041. <p class="gathalast">Sattaṭṭhasatasaṅkhena, balena parivārito.</p>
  15042. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  15043. <p class="gatha1"> Antarālapatheyeva, guttahālakamaṇḍale;</p>
  15044. <p class="gathalast">Gāme pana samukkavhe, disvā senaṅgamāgataṃ.</p>
  15045. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  15046. <p class="gatha1"> Mahantaṃ <a name="M0.0371"></a> yuddhasannaddhaṃ, ekavīro bhayātiko;</p>
  15047. <p class="gathalast">Yujjhitvā te palāpesi, khaṇeneva disodisaṃ.</p>
  15048. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  15049. <p class="gatha1"> Tayo te bhātaro tattha, sampattāva jayā tato;</p>
  15050. <p class="gathalast">Abhimānuddhatā khippaṃ, annayha balavāhanaṃ.</p>
  15051. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  15052. <p class="gatha1"> Ādipādakajambūti, vissutamhi padesake;</p>
  15053. <p class="gathalast">Saṅgāmesuṃ parājesi, bhiyyo yujjhittha so tayo.</p>
  15054. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  15055. <p class="gatha1"> Tatiyaṃ kaṭagāmasmiṃ, kāḷavāpyaṃ catutthakaṃ;</p>
  15056. <p class="gathalast">Pañcamaṃ uddhaṭadvāre, chaṭṭhaṃso paṅkavelake.</p>
  15057. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  15058. <p class="gatha1"> Tehi yuddhaṃ karitvāna, gahītavijayo sadā;</p>
  15059. <p class="gathalast">Pulatthipuramāgañci, sahāmacca parijjano.</p>
  15060. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  15061. <p class="gatha1"> Sacintitakkameneva, passitvāḷāhanaṃ pitu;</p>
  15062. <p class="gathalast">Vidūritamahāseko, laddhassāso purevasaṃ.</p>
  15063. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  15064. <p class="gatha1"> Dukkhe sahāya bhūtāna-mattano so yathārahaṃ;</p>
  15065. <p class="gathalast">Amaccānamadā sabba-bhoge ṭhānantare hi so.</p>
  15066. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  15067. <p class="gatha1"> Bhaṭānañcāpi sabbesaṃ, sahāyātānamattano;</p>
  15068. <p class="gathalast">Anurūpamadā vuttiṃ, saraṃ dukkhasahāyataṃ.</p>
  15069. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  15070. <p class="gatha1"> Māṇābharaṇabhūpopi, saddhiṃ sesehi bhātūhi;</p>
  15071. <p class="gathalast">Karitvā rohaṇaṃ passaṃ, rohaṇañca sahatthagaṃ.</p>
  15072. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  15073. <p class="gatha1"> Tato kittisirīmeghe, sadvādasasahassakaṃ;</p>
  15074. <p class="gathalast">Raṭṭhaṃ datvāna vasituṃ, tahiṃyeva samādisi.</p>
  15075. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  15076. <p class="gatha1"> Āṇatto bhātarākitti-sirīmegho janādhipo;</p>
  15077. <p class="gathalast">Gantvā vasi puretattha, mahānāgahulavhaye.</p>
  15078. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  15079. <p class="gatha1"> Sirīvallabhanāmassa, kumārassāpi cādisi;</p>
  15080. <p class="gathalast">Desamaṭṭhasahassavhaṃ, datvāna vasituṃ tahiṃ.</p>
  15081. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  15082. <p class="gatha1"> Tatheva sopi gantvāna, uddhanadvāranāmakaṃ;</p>
  15083. <p class="gathalast">Gāmaṃ katvā rājadāniṃ, vasanto anusāsitaṃ.</p>
  15084. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  15085. <p class="gatha1"> Sayañca sahasenāya, gantvā dakkhiṇapassakaṃ;</p>
  15086. <p class="gathalast">Vīrabāhūti paññāto, puṅkhagāmaṃ samāvasi.</p>
  15087. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  15088. <p class="gatha1"> Mātā ca tiṇṇaṃ bhātūnaṃ, jayabāhu ca bhūmipo;</p>
  15089. <p class="gathalast">Nivasiṃsu tadā kitti-sirimeghassa santike.</p>
  15090. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  15091. <p class="gatha1"> Tato <a name="M0.0372"></a> saṃvacchare’tīte, te māṇabharaṇādayo;</p>
  15092. <p class="gathalast">Tenattani kataṃ yuddhe, sabbaṃ vikkamabāhunā.</p>
  15093. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  15094. <p class="gatha1"> Durārohaṃ mahantaṃ taṃ, parājayatarābhavaṃ;</p>
  15095. <p class="gathalast">Anussarantabahuso, abhimānasamunnatā.</p>
  15096. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  15097. <p class="gatha1"> Muddhābhisittarājūna-mekākīrājaraṭṭhakaṃ;</p>
  15098. <p class="gathalast">Vināyamabhisekena, kathaṃ nāmānubhossati.</p>
  15099. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  15100. <p class="gatha1"> Iti issā parattañca, yātā saṅgayhasāvake;</p>
  15101. <p class="gathalast">Bhiyyo sambhūyasaṅgāma-karaṇatthāya nikkhamuṃ.</p>
  15102. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  15103. <p class="gatha1"> Sutvā tamatthaṃ dūtehi, so vikkamabhujopi ca;</p>
  15104. <p class="gathalast">Agā tesaṃva visayaṃ, mahāsenāpurakkhato.</p>
  15105. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  15106. <p class="gatha1"> Dese dakkhiṇake bodhi-senapabbatagāmake;</p>
  15107. <p class="gathalast">Yujjhitvā te parājesi, tayo vikkamabāhuso.</p>
  15108. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  15109. <p class="gatha1"> Ripavo dāni me sabbe, ummūlessāmahaṃ iti;</p>
  15110. <p class="gathalast">Palāyante nubandhittha, padānupadikaṃ’va te.</p>
  15111. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  15112. <p class="gatha1"> Te ca duggaṃ palāyiṃsu, pañcayojanaraṭṭhake;</p>
  15113. <p class="gathalast">Khippaṃ pāvekkhi kalyāṇiṃ, so’pi te gahaṇatthiko.</p>
  15114. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  15115. <p class="gatha1"> Vīro ariyadesiyo, vīradevoti pākaṭo;</p>
  15116. <p class="gathalast">Paḷandīpissaro eko, bhūsaṃ sahasiko tadā.</p>
  15117. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  15118. <p class="gatha1"> Saddhiṃ sūrehi yodhehi, mahātitthamhi otari;</p>
  15119. <p class="gathalast">Kātuṃ hatthagahaṃ sakkā, laṃkādīpanti cintiya.</p>
  15120. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  15121. <p class="gatha1"> So vikkamabhujo sutvā, pavattiṃ bhūbhujo tadā;</p>
  15122. <p class="gathalast">Yāvatā nātra laṃkāyaṃ, laddhogāho bhavissati.</p>
  15123. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  15124. <p class="gatha1"> Tāva ummūlanīyoti, kalyāṇimhā viniggato;</p>
  15125. <p class="gathalast">Mahātitthamhi mannāra-nāmakaṃ gāmakaṃ gato.</p>
  15126. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  15127. <p class="gatha1"> Katvāna vīradevo’pi, saṅgāmaṃ tena rājinā;</p>
  15128. <p class="gathalast">Anīkaṅgādayo rāja-putte dve bhātaropi ca.</p>
  15129. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  15130. <p class="gatha1"> Senādhināyakañceva, kittināmappakāsitaṃ;</p>
  15131. <p class="gathalast">Ghātetvā sahasā vīra-sammate ca bahūjane.</p>
  15132. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  15133. <p class="gatha1"> Gāhetvā jīvaggāhaṃso, rakkhakañca camūpatiṃ;</p>
  15134. <p class="gathalast">Sabalaṃ taṃ parājetvā, anubandhi padāpadaṃ.</p>
  15135. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  15136. <p class="gatha1"> Palāyamāno <a name="M0.0373"></a> so bhīto, āgantvāna nijaṃ puraṃ;</p>
  15137. <p class="gathalast">Hatthasāraṃ samādāya, koṭṭhasāraṃ gato lahuṃ.</p>
  15138. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  15139. <p class="gatha1"> Pacchato pacchato vīra-devo tamanubandhiya;</p>
  15140. <p class="gathalast">Āgantvāna purevāsaṃ, katipāhaṃ vidhāyaso.</p>
  15141. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  15142. <p class="gatha1"> Gaṇhituṃ vikkamabhujaṃ, tattheva turitaṃ agā;</p>
  15143. <p class="gathalast">Pesayitvā sakaṃ sopi, mahantaṃ sakalaṃ balaṃ.</p>
  15144. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  15145. <p class="gatha1"> Yujjhāpetvāna ghātetvā, gāme antaraviṭṭhike;</p>
  15146. <p class="gathalast">Mahākaddamaduggamhi, vīradevaṃ mahabbalo.</p>
  15147. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  15148. <p class="gatha1"> Abhisekaṃ vināyeva, pulatthi nagare vasaṃ;</p>
  15149. <p class="gathalast">Akāsi rājaraṭṭhassa, pasāsanavidhiṃ vibhū.</p>
  15150. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  15151. <p class="gatha1"> Apanīyaraṇe chandaṃ, bhātaropi tayo tato;</p>
  15152. <p class="gathalast">Āvasiṃsu yathāpubbaṃ, gantvā raṭṭhaṃ sakaṃ sakaṃ.</p>
  15153. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  15154. <p class="gatha1"> Caturopi mahīpālā, yatamānā ciraṃ tahiṃ;</p>
  15155. <p class="gathalast">Ekacchattaṅkitaṃ kātuṃ, neva sakkhiṃsu sabbaso.</p>
  15156. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  15157. <p class="gatha1"> Anisammakāribhāvena, kulīne parihāpayuṃ;</p>
  15158. <p class="gathalast">Ṭhapesuñca mahantatte, hīne sābhimate jane.</p>
  15159. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  15160. <p class="gatha1"> Vaḍḍhitaṃnekadhā sammā, raññā vijayabāhunā;</p>
  15161. <p class="gathalast">Sāsanañca tathālokaṃ, hāpayiṃsu subuddhino.</p>
  15162. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  15163. <p class="gatha1"> Kulīnānaṃ manussāna-mabhāvepi ca tādise;</p>
  15164. <p class="gathalast">Dose vittaṃ tadāyattaṃ, pasayhāvahariṃsu ca.</p>
  15165. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  15166. <p class="gatha1"> Pīḷetuṃ sakalaṃ loka-muddharantādhikaṃ baliṃ;</p>
  15167. <p class="gathalast">Ucchūva ucchuyantete, khīṇako sādhanesino.</p>
  15168. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  15169. <p class="gatha1"> Uddharitvāna buddhādi-santake bhogagāmake;</p>
  15170. <p class="gathalast">So vikkamabhujo rājā, sevakesu samappayī.</p>
  15171. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  15172. <p class="gatha1"> Pulatthinagare neka-vihāre dhātumaṇḍite;</p>
  15173. <p class="gathalast">Sova desantarīyānaṃ, bhaṭānaṃ vasituṃ adā.</p>
  15174. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  15175. <p class="gatha1"> Saddhehi pattadhātussa, dāṭhādhātuvarassa ca;</p>
  15176. <p class="gathalast">Pūjanatthāya dinnāni, maṇimuttādikāni ca.</p>
  15177. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  15178. <p class="gatha1"> Candanāgarukappuraṃ, suvaṇṇādimayā bahū;</p>
  15179. <p class="gathalast">Paṭimāyo ca acchijja, yathākāmaṃ vayaṃ nayī.</p>
  15180. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  15181. <p class="gatha1"> Sāsanassa <a name="M0.0374"></a> ca lokassa, kriyamānamupaddavaṃ;</p>
  15182. <p class="gathalast">Passantā bahuso tasmiṃ, tadā nibbannamānasā.</p>
  15183. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  15184. <p class="gatha1"> Aṭṭhamūlavihāresu, yatayo garusammatā;</p>
  15185. <p class="gathalast">Paṃsukūlikabhikkhū ca, koṭṭhāsadvayanissitā.</p>
  15186. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  15187. <p class="gatha1"> Evaṃ titthiyatulyānaṃ, sāsanopaddavaṃ bahuṃ;</p>
  15188. <p class="gathalast">Karontānaṃ sakā sambhā-payātaṃ pavaraṃ iti.</p>
  15189. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  15190. <p class="gatha1"> Dāṭhādhātuvaraṃ patta-dhātumādāya rohaṇaṃ;</p>
  15191. <p class="gathalast">Gantvā vāsamakappesuṃ, phāsuṭhāne tahiṃ tahiṃ.</p>
  15192. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  15193. <p class="gatha1"> Tatheva phāsuṭhānesu, vippakiṇṇā tahiṃ tahiṃ;</p>
  15194. <p class="gathalast">Te kulīnā nilīnā’va, hutvā vāsamakappayuṃ.</p>
  15195. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  15196. <p class="gatha1"> Pakkhadvayamahīpāla-gayhāsīmā suṭhāpitā;</p>
  15197. <p class="gathalast">Sāmantā aññamaññehi, karonto bahuso raṇaṃ.</p>
  15198. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  15199. <p class="gatha1"> Susamiddhesu nekesu, gāmesu nigamesu ca;</p>
  15200. <p class="gathalast">Aggiṃ dentā taḷāke ca, chindantā jalapūrite.</p>
  15201. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  15202. <p class="gatha1"> Nāsentā sabbathā sabba-mātikāvaraṇāni ca;</p>
  15203. <p class="gathalast">Chindantā nāḷikerādi, so pakāre ca bhūruhe.</p>
  15204. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  15205. <p class="gatha1"> Yathā porāṇakaggāma-ṭhānantipi na ñāyate;</p>
  15206. <p class="gathalast">Vināsesuṃ tathā raṭṭhaṃ, aññamaññavirodhino.</p>
  15207. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  15208. <p class="gatha1"> Te ca bhūmi patīgāma-vilopaṃ patthamosanaṃ;</p>
  15209. <p class="gathalast">Kārentā nijacārehi, ācaruṃ lokupaddavaṃ.</p>
  15210. <p class="hangnum"><a name="para68"></a><span class="paranum">68</span>.</p>
  15211. <p class="gatha1"> Kulīnānaṃ manussānaṃ, dāsakammakarāpi ca;</p>
  15212. <p class="gathalast">Sasāmino’ti vattantā, nissaṅkā vītabhītikā.</p>
  15213. <p class="hangnum"><a name="para69"></a><span class="paranum">69</span>.</p>
  15214. <p class="gatha1"> Hutvā yudhīyā rājūnaṃ, abbhantarapavattino;</p>
  15215. <p class="gathalast">Balavantatarā jātā, laddhaṭhānantarā tadā.</p>
  15216. <p class="hangnum"><a name="para70"></a><span class="paranum">70</span>.</p>
  15217. <p class="gatha1"> Janā samantakūṭādi-nekadugganivāsino;</p>
  15218. <p class="gathalast">Adentā bhūmipālānaṃ, pubbapaṭṭhapitaṃ karaṃ.</p>
  15219. <p class="hangnum"><a name="para71"></a><span class="paranum">71</span>.</p>
  15220. <p class="gatha1"> Rājāṇamagaṇentā te, gatā dāmarikattanaṃ;</p>
  15221. <p class="gathalast">Sakaṃ sakaṃ’va visaya-māvasiṃsu samuddhatā.</p>
  15222. <p class="hangnum"><a name="para72"></a><span class="paranum">72</span>.</p>
  15223. <p class="gatha1"> Anatthe nicitā nāma, parivattanti sabbatā;</p>
  15224. <p class="gathalast">Iti vattabba taṃyeva, yātaṃ laṅkātalaṃ tadā.</p>
  15225. <p class="hangnum"><a name="para73"></a><span class="paranum">73</span>.</p>
  15226. <p class="gatha1"> Evaṃ <a name="M0.0375"></a> gāmakabhojakā viya bhusaṃtejo vihīnā sadā;</p>
  15227. <p class="gathalast">Accantaṃ byasanāti sattahadayā rājābhimānujjhitā.</p>
  15228. <p class="hangnum"><a name="para74"></a><span class="paranum">74</span>.</p>
  15229. <p class="gatha1"> Niccaṃ attaparatthasiddhividhurāsaṅgā vihīnāsayā;</p>
  15230. <p class="gathalast">Sabbe te vihariṃsu bhūmipatayo cārittamaggātigā.</p>
  15231. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  15232. <p class="centered">Caturājacariyaniddeso nāma</p>
  15233. <p class="centered">Ekūnasaṭṭhimo paricchedo.</p>
  15234. <p class="chapter">Saṭṭhima pariccheda</p>
  15235. <p class="subhead">Kumārodayo</p>
  15236. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  15237. <p class="gatha1"> Rohaṇe nivasitthā’va, jayabāhumahīpati;</p>
  15238. <p class="gathalast">Mittāvhā rājinī ceva, tadā kālamakaṃsu te.</p>
  15239. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  15240. <p class="gatha1"> Sirīvallabhajāyā’tha, janesi sugalā duve;</p>
  15241. <p class="gathalast">Māṇabharaṇakaṃ puttaṃ, puttiṃ līlāvatimpi ca.</p>
  15242. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  15243. <p class="gatha1"> Māṇābharaṇabhūpāla-devī’pi ratanāvalī;</p>
  15244. <p class="gathalast">Mittaṃ pabhāvatiñcāpi, alabhī dhītaro duve.</p>
  15245. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  15246. <p class="gatha1"> Passantassa ubho tāyo, dhītaro vīrabāhuno;</p>
  15247. <p class="gathalast">Tadā mahādipādassa, evaṃ āsi vitakkitaṃ.</p>
  15248. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  15249. <p class="gatha1"> Lokābhisammate sabba-bhūpālanvayamuddhani;</p>
  15250. <p class="gathalast">Visuddhe somavaṃsamhi, abhijātā mayaṃ pana.</p>
  15251. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  15252. <p class="gatha1"> Pihanīyatarākārā, sabbasattisamunnatā;</p>
  15253. <p class="gathalast">Nānāvijjāsu nipuṇā, hatthiassādisukkhamā.</p>
  15254. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  15255. <p class="gatha1"> Tathā pekākinā ve’te, tayo vikkamabāhunā;</p>
  15256. <p class="gathalast">Parājayaṃ paribhavaṃ, pāpitā bahuso raṇe.</p>
  15257. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  15258. <p class="gatha1"> Sūnuno susamatthassa, visodhetu mimaṃ malaṃ;</p>
  15259. <p class="gathalast">Na dissate pātubhāvo, aho no appapuññatā.</p>
  15260. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  15261. <p class="gatha1"> Janavādakiliṭṭhena<a name="M0.0376"></a>, rājattenāpi kiṃ mama;</p>
  15262. <p class="gathalast">Idāni visayāsaṅgaṃ, hitvā kalyāṇakammasu.</p>
  15263. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  15264. <p class="gatha1"> Appamattassa satataṃ, netabbā vāsarā’iti;</p>
  15265. <p class="gathalast">Niyyātetvā amaccānaṃ, sabbaṃ rajjavicāraṇaṃ.</p>
  15266. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  15267. <p class="gatha1"> Tahiṃ satta’ṭṭhamāsañhi, vasaṃ rattiyamekadā;</p>
  15268. <p class="gathalast">Devarājaghareseyyaṃ, kappesi sīlasaṃyato.</p>
  15269. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  15270. <p class="gatha1"> Tato paccūsakālamhi, devaputtaṃ mahiddhikaṃ;</p>
  15271. <p class="gathalast">Vicittavatthābharaṇaṃ, gandhamālāvibhūsitaṃ.</p>
  15272. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  15273. <p class="gatha1"> Uḷāratararūpena, dehobhāsena attano;</p>
  15274. <p class="gathalast">Obhāsentaṃ asesā’sā, sūriyañca na bhuggataṃ.</p>
  15275. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  15276. <p class="gatha1"> Vadantaṃ supine evaṃ, adakkhi daraṇīpati;</p>
  15277. <p class="gathalast">Pasīdassu mahābhāga, pitobhava mahipati.</p>
  15278. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  15279. <p class="gatha1"> Dhaññalakkhaṇasampanno, icchitatthassasādhako;</p>
  15280. <p class="gathalast">Vinīto lokakuhara-byāpitejo parakkamo.</p>
  15281. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  15282. <p class="gatha1"> Āṇabalayasokitti-bhāsuro sagguṇākaro;</p>
  15283. <p class="gathalast">Lokasāsanasaṃvuddhi-karo puttavaro tava.</p>
  15284. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  15285. <p class="gatha1"> Labbhīssate mahārāja, na cirasseva sampati;</p>
  15286. <p class="gathalast">Puttadārādhivutthaṃ taṃ, puraṃ khippaṃ payāhīti.</p>
  15287. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  15288. <p class="gatha1"> Pabujjhitvāna sañjāta-pītivegotha rattiyā;</p>
  15289. <p class="gathalast">Vibhātāya tatopoṅkha-gāmaṃ gañchinaruttamo.</p>
  15290. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  15291. <p class="gatha1"> Yathā diṭṭhappakārantaṃ, kathesi supinaṃ subhaṃ;</p>
  15292. <p class="gathalast">Mahesī pamukhānaṃ so, amaccānaṃ mahīpati.</p>
  15293. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  15294. <p class="gatha1"> Saddhiṃ mahesiyā tattha, patthento puttamuttamaṃ;</p>
  15295. <p class="gathalast">Cintonto dānasīlādiṃ, subhaṃ nānappakārakaṃ.</p>
  15296. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  15297. <p class="gatha1"> Athekadivasaṃkāle, paccūse supine pana;</p>
  15298. <p class="gathalast">Sabbalakkhaṇasampannaṃ, sabbasetaṃ manoharaṃ.</p>
  15299. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  15300. <p class="gatha1"> Dantīpotavaraṃ dantaṃ, kaṇṇe gaṇiyapemato;</p>
  15301. <p class="gathalast">Pavisantamivattānaṃ, seyyāgabbhaṃ mahesiyā.</p>
  15302. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  15303. <p class="gatha1"> Sampassiya pabujjhitvā, uṭṭhāya sayanāvarā;</p>
  15304. <p class="gathalast">Sañjātapītipāmojja-vegapīṇitamānaso.</p>
  15305. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  15306. <p class="gatha1"> Tāyaṃ <a name="M0.0377"></a> velāyamedāsu-seyyāgabbhaṃ mahesiyā;</p>
  15307. <p class="gathalast">Pavissasupinaṃ tassā, yathādiṭṭhaṃ pakāsayī.</p>
  15308. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  15309. <p class="gatha1"> Ahampi tādisaṃ hatthi-potakaṃ sayanaṃ mama;</p>
  15310. <p class="gathalast">Padakkhiṇaṃ karitvāna, ṭhitaṃ soṇḍe samādiya.</p>
  15311. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  15312. <p class="gatha1"> Ākaḍḍhitvāna sayanaṃ, samāropiya pemato;</p>
  15313. <p class="gathalast">Āliṅgiṃ supinamhīti, devī cāpi tamabravī.</p>
  15314. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  15315. <p class="gatha1"> Ubho te aññamaññassa, diṭṭhamevaṃ pakāsiya;</p>
  15316. <p class="gathalast">Uṭṭhāpesuṃ pahaṭṭhāva, vītaniddāruṇaṃ tadā.</p>
  15317. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  15318. <p class="gatha1"> Tato pāto upaṭṭhātu, mupayātaṃ purohitaṃ;</p>
  15319. <p class="gathalast">Nemittake ca pucchiṃsu, sunitvā te pamoditā.</p>
  15320. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  15321. <p class="gatha1"> Na cirasseva puttassa, dhaññalakkhaṇasālino;</p>
  15322. <p class="gathalast">Uppattiyā avassaṃ’va, bhavaṃtabbanti kittayuṃ.</p>
  15323. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  15324. <p class="gatha1"> Taṃ suṇitvā amaccā ca, tathā nagaravāsino;</p>
  15325. <p class="gathalast">Avindiṃsu janindo ca, sabbepīti mahussavaṃ.</p>
  15326. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  15327. <p class="gatha1"> Tato paṭṭhāya sotthānaṃ, patthayaṃ patthivobhusaṃ;</p>
  15328. <p class="gathalast">Bhikkhusaṅghena bahuso, bhaṇāpesi parittakaṃ.</p>
  15329. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  15330. <p class="gatha1"> Maṇimuttādikaṃ cittaṃ, mahagghamanuvāsaraṃ;</p>
  15331. <p class="gathalast">Pariccaji dānamukhe, yācakānamanekaso.</p>
  15332. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  15333. <p class="gatha1"> Purohitādivippehi, vedavedaṅgaviññūhi;</p>
  15334. <p class="gathalast">Vattāpesi ca homādi-vidhānaṃ sotthi sammataṃ.</p>
  15335. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  15336. <p class="gatha1"> Suvinaṭṭhe vihāre ca, dhātugabbhe ca vāpiyo;</p>
  15337. <p class="gathalast">Jiṇṇā ca paṭisaṅkhattuṃ, yojayī rājakappike.</p>
  15338. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  15339. <p class="gatha1"> Dinaṃ nayante kalyāṇa-kammene’vaṃ narissare;</p>
  15340. <p class="gathalast">Na ciraṃ saṇṭhahi gabbha-varo kucchimhi deviyā.</p>
  15341. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  15342. <p class="gatha1"> Tatovagamma taṃ haṭṭha-pahaṭṭho so narissaro;</p>
  15343. <p class="gathalast">Mahantaṃ deviyā gabbha-parihāramadāpayi.</p>
  15344. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  15345. <p class="gatha1"> Paripakkagabbhā devī, kamena janayīsukaṃ;</p>
  15346. <p class="gathalast">Samaye bhaddanakkhatta-muhuttenabhilakkhite.</p>
  15347. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  15348. <p class="gatha1"> Suppasannā asesā ca, disāyo taṃkhaṇe ahu;</p>
  15349. <p class="gathalast">Samīraṇe ca vāsiṃsu, sugandhimudusītalā.</p>
  15350. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  15351. <p class="gatha1"> Dantīnaṃ <a name="M0.0378"></a> koñcanādena, hayānaṃ hesitena ca;</p>
  15352. <p class="gathalast">Rājaṅgaṇaṃ tadājātaṃ, mahākolāhalā kūlaṃ.</p>
  15353. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  15354. <p class="gatha1"> Accherātisaye evaṃ, pātubhūte anekadhā;</p>
  15355. <p class="gathalast">Disvā taṃ vimhayappatto, māṇabharaṇabhūpati.</p>
  15356. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  15357. <p class="gatha1"> Sutvā nijassa puttassa, tadā sañjātasāsanaṃ;</p>
  15358. <p class="gathalast">Amatenābhisittova, pītipuṇṇamanoratho.</p>
  15359. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  15360. <p class="gatha1"> Mocāpetvā tadā kārā-ghare baddhe bahūjane;</p>
  15361. <p class="gathalast">Dānaṃ uḷāraṃ samaṇa-brāhmaṇānaṃ padāpayi.</p>
  15362. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  15363. <p class="gatha1"> Amaccapamukhā cāpi, janāpuranivāsino;</p>
  15364. <p class="gathalast">Kadalītoraṇādīhi, rājadhānī manekadhā.</p>
  15365. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  15366. <p class="gatha1"> Alaṅkaritvā sakalaṃ, sumaṇḍitapasādhitā;</p>
  15367. <p class="gathalast">Chaṇaṃ mahantaṃ vattesuṃ, katipāhaṃ manoramaṃ.</p>
  15368. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  15369. <p class="gatha1"> Vede vuttavidhānena, jātakammādikaṃ vidhiṃ;</p>
  15370. <p class="gathalast">Sabbaṃ samāpayitvāna, kumārassā’vanīpati.</p>
  15371. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  15372. <p class="gatha1"> Purohitādayo vippe, tato lakkhaṇapāṭhake;</p>
  15373. <p class="gathalast">Āṇāpetvāna sakkāra-sammānavidhipubbakaṃ.</p>
  15374. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  15375. <p class="gatha1"> Niyojesi kumārassa, lakkhaṇānaṃ paṭiggahe;</p>
  15376. <p class="gathalast">Sādhakaṃ sakalaṃ tassa, yatthapādādilakkhaṇaṃ.</p>
  15377. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  15378. <p class="gatha1"> Upadhāriya mahāmacca-gaṇamajjhagatassa te;</p>
  15379. <p class="gathalast">Rājino deviyā cāpi, pakāsesuṃ pamoditā.</p>
  15380. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  15381. <p class="gatha1"> Laṅkādīpaṃ ṭhapetvāna, jambudīpatalampi ca;</p>
  15382. <p class="gathalast">Ekacchattaṅkitaṃ katvā-nubhottuṃ nipuṇo iti.</p>
  15383. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  15384. <p class="gatha1"> Te santappiya bhogehi, bhiyyo pucchittha sādaraṃ;</p>
  15385. <p class="gathalast">Sandissamānaṃ yaṃkiñci, ariṭṭhaṃ atthi natthī’ti.</p>
  15386. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  15387. <p class="gatha1"> Dīghāyuko kumāro’yaṃ, kiñci paññāyate vata;</p>
  15388. <p class="gathalast">Janakāriṭṭhayogo’ti, te mahīpatino’bravuṃ.</p>
  15389. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  15390. <p class="gatha1"> Tassārijanasammaddi-patāpabhujayo gato;</p>
  15391. <p class="gathalast">So parakkamabāhū’ti, anvatthanāmamaggahī.</p>
  15392. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  15393. <p class="gatha1"> Kaṇṇave dhamahañceva, annupāsanamaṅgalaṃ;</p>
  15394. <p class="gathalast">Kārāpiya vidhānaññū, yathāvidhimasesato.</p>
  15395. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  15396. <p class="gatha1"> Rañño <a name="M0.0379"></a> vikkamabāhussa, saputtuppattisāsanaṃ;</p>
  15397. <p class="gathalast">Vattuṃ sadūte pesesi, pulatthinagaraṃ tadā.</p>
  15398. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  15399. <p class="gatha1"> Tehiso bhāgineyyassa, mahābhāgattanampi ca;</p>
  15400. <p class="gathalast">Janakāriṭṭhayogañca, sutvā vikkamabāhuso.</p>
  15401. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  15402. <p class="gatha1"> Dhaññaṃ vijayarājādi-rājamālāya nāyakaṃ;</p>
  15403. <p class="gathalast">Maṇiṃva bhāsuraṃ mayhaṃ, bhāgineyyaṃ janesiso.</p>
  15404. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  15405. <p class="gatha1"> Hāni yākācisatataṃ, yathā tassa na hessati;</p>
  15406. <p class="gathalast">Tathā mamantikeyeva, kumāro ettha vaḍḍhataṃ.</p>
  15407. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  15408. <p class="gatha1"> Aladdhaṃ labhituṃ lābhaṃ, laddhañca parirakkhituṃ;</p>
  15409. <p class="gathalast">Sabbathā na samatthoyaṃ, putto gajabāhu mama.</p>
  15410. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  15411. <p class="gatha1"> Sūrabhāvādiyutto’pi, mahindavhaparosuto;</p>
  15412. <p class="gathalast">Nihīno mātugottena, na rajjassa raho mama.</p>
  15413. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  15414. <p class="gatha1"> Ṭhitassa vikkajātena, nekaso sañcitena me;</p>
  15415. <p class="gathalast">Rajjassa bhāgineyyo’va, kāmaṃ bhāgī bhavissati.</p>
  15416. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  15417. <p class="gatha1"> Itipesesi dūte so, ānetuṃ taṃ kumārakaṃ;</p>
  15418. <p class="gathalast">Kumārā bharaṇaṃ datvā, sesaṃ sārañcupāyanaṃ.</p>
  15419. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  15420. <p class="gatha1"> Sabbaṃ dūtamukhā sutvā, vīrabāhu mahīpati;</p>
  15421. <p class="gathalast">Tassetaṃ vacanaṃ yuttaṃ, vuttaṃ mehita buddhiyā.</p>
  15422. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  15423. <p class="gatha1"> Tathāpi ca nijāriṭṭha-paṭikāratthamīdisaṃ;</p>
  15424. <p class="gathalast">Orasaṃ puttaratanaṃ, pesetuṃ nā’nurūpakaṃ.</p>
  15425. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  15426. <p class="gatha1"> Kiñca tattha kumāramhi, nīte vikkama bāhuno;</p>
  15427. <p class="gathalast">Pakkho laddhamahāvāha-balo viya hutāsano.</p>
  15428. <p class="hangnum"><a name="para65"></a><span class="paranum">65</span>.</p>
  15429. <p class="gatha1"> Accunnatena mahatā, tejasā sañjalissati;</p>
  15430. <p class="gathalast">Hānireva vatamhākaṃ, mahatī hessate bhusaṃ.</p>
  15431. <p class="hangnum"><a name="para66"></a><span class="paranum">66</span>.</p>
  15432. <p class="gatha1"> Iti hatthe gatānaṃ so, dūtānaṃ thanayaṃ sakaṃ;</p>
  15433. <p class="gathalast">Apesetvā visajjesi, pasādiya manena so.</p>
  15434. <p class="hangnum"><a name="para67"></a><span class="paranum">67</span>.</p>
  15435. <p class="gatha1"> Saputtadārehi <a name="M0.0380"></a> samaggavāsaṃ,</p>
  15436. <p class="gatha2">Narādinātho nivasaṃ tahiṃso;</p>
  15437. <p class="gatha3">Tibbena phuṭṭho mahatāgadena,</p>
  15438. <p class="gathalast">Rajjena saddhiṃ vijahittha desaṃ.</p>
  15439. <p class="centered">Sujanappasādasaṃve gatthāya kate mahāvaṃse</p>
  15440. <p class="centered">Kumārodayo nāma</p>
  15441. <p class="centered">Saṭṭhimo paricchedo.</p>
  15442. <p class="chapter">Ekasaṭṭhima pariccheda</p>
  15443. <p class="subhead">Saṅkhatthalipurābhigamano</p>
  15444. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  15445. <p class="gatha1"> Sutvā dve bhātaro aññe, jeṭṭhasso paratiṃsadā;</p>
  15446. <p class="gathalast">Khippaṃ saraṭṭhā āgamma, kāresuṃ antimaṃ vidhiṃ.</p>
  15447. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  15448. <p class="gatha1"> Atha kittisirimegho, raṭṭhaṃ jeṭṭhassa bhātuno;</p>
  15449. <p class="gathalast">Attādhīnaṃ karitvāna, āmantiya kaṇiṭṭhakaṃ.</p>
  15450. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  15451. <p class="gatha1"> Datvā raṭṭhadvayaṃ aññaṃ, vatthuṃ tattheva ādisi;</p>
  15452. <p class="gathalast">So’pi jeṭṭhassa bhātussa, vacanaṃ sampaṭicchiya.</p>
  15453. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  15454. <p class="gatha1"> Samādāya kumārañca, deviñca ratanāvaliṃ;</p>
  15455. <p class="gathalast">Dhītaro dve ca gantāna, mahā nāmahulaṃ puraṃ.</p>
  15456. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  15457. <p class="gatha1"> Samaggā nivasaṃ tattha, kumārassa sikhāmahaṃ;</p>
  15458. <p class="gathalast">Kāretvā parihārena, vaḍḍhesi mahatā sadā.</p>
  15459. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  15460. <p class="gatha1"> Tato so deviyā jeṭṭhaṃ-dhītaraṃ mittanāmikaṃ;</p>
  15461. <p class="gathalast">Dātukāmo saputtassa, sahāmaccehi mantayi.</p>
  15462. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  15463. <p class="gatha1"> Kāliṅganvayasambhūtā, pāyenakhalu bhūmipā;</p>
  15464. <p class="gathalast">Sāmibhāvaṃ gatā asmiṃ, laṅkādīpamhī bhūyaso.</p>
  15465. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  15466. <p class="gatha1"> Kāliṅgagotta sambhūta, gajabāhussa dātave;</p>
  15467. <p class="gathalast">Gūḷarūpena devī’yaṃ, yadi peseyya dhītaraṃ.</p>
  15468. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  15469. <p class="gatha1"> Bhiyyo <a name="M0.0381"></a> vivāhasambaddho, balavā so bhavissati;</p>
  15470. <p class="gathalast">Mayhaṃ eso nirālambo, putto hehīti sabbathā.</p>
  15471. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  15472. <p class="gatha1"> Tasmā me sunūno esā, dātuṃ yuttā kumārikā;</p>
  15473. <p class="gathalast">Evaṃ sati vatamhākaṃ, vaḍḍhiye’va siyā ‘‘iti’’.</p>
  15474. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  15475. <p class="gatha1"> Devīpi sutvā taṃ sabba-mādiccanvaya maṇḍanā;</p>
  15476. <p class="gathalast">Sabbathā tamanicchanti, idamāha mahīpatiṃ.</p>
  15477. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  15478. <p class="gatha1"> Ghātetvā sakale yakkhe, kumāro vijayavhayo;</p>
  15479. <p class="gathalast">Laṃkādīpamimaṃ’kāsi, manussāvāsakaṃ sadā.</p>
  15480. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  15481. <p class="gatha1"> Tato pabhuti amhākaṃ, ghaṭesuṃ vijayanvayaṃ;</p>
  15482. <p class="gathalast">Kāliṅgavaṃsajeheva, sambandhaṃ katva pubbakaṃ.</p>
  15483. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  15484. <p class="gatha1"> Aññabhūpāla sambandho, sutapubbo pinatthino;</p>
  15485. <p class="gathalast">Somavaṃsa samumbhūte, ṭhapetvā dharaṇissare.</p>
  15486. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  15487. <p class="gatha1"> Tuyhaṃ jātoti amhākaṃ, sambandho so kathaṃ siyā;</p>
  15488. <p class="gathalast">Ariyanvaya sambhūta, kumārena sahāmunā.</p>
  15489. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  15490. <p class="gatha1"> Evaṃ so deviyā tāya, nekaso vārayantiyā;</p>
  15491. <p class="gathalast">Pasayhasaka putthassa, taṃ kumārimadāpayi.</p>
  15492. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  15493. <p class="gatha1"> So anekaguṇodāra- bhariyānugato tato;</p>
  15494. <p class="gathalast">Rañjayanto jane sabbe, janakasantike vasi.</p>
  15495. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  15496. <p class="gatha1"> Ekavīsatiṃ vassāni, rajjaṃ vikkama bāhuso;</p>
  15497. <p class="gathalast">Anubhotvā yathākammaṃ, kāyabhedā gato paraṃ.</p>
  15498. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  15499. <p class="gatha1"> Tato gajabhujo ṭhitaṃ, sampannabalavāhanaṃ;</p>
  15500. <p class="gathalast">Rajjaṃ hatthagataṃ katvā, pulattinagare vasī.</p>
  15501. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  15502. <p class="gatha1"> Tato kittisirīmegha, sirīvallabha bhūmipā;</p>
  15503. <p class="gathalast">Vuttanta metaṃ viññāya, evaṃ samanucintayuṃ.</p>
  15504. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  15505. <p class="gatha1"> Tassa vikkama bāhussa, vuddhabhāvena nekadhā;</p>
  15506. <p class="gathalast">Mūlarajjādhipaccaṃ taṃ, ammaṃ nindākaraṃ na hi.</p>
  15507. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  15508. <p class="gatha1"> Tadatthajassa bālassa, mūlarajjaṃ pasāsano;</p>
  15509. <p class="gathalast">Upekkhaṇaṃ panamhākaṃ, nevānucchavikaṃ vata.</p>
  15510. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  15511. <p class="gatha1"> Te soyāva sarajjamhi, baddhamūlo bhavissati;</p>
  15512. <p class="gathalast">Pasayha tāva taṃ rajjaṃ, vaṭṭati gaṇhituṃ iti.</p>
  15513. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  15514. <p class="gatha1"> Velakkāra <a name="M0.0382"></a> balaṃ sabbaṃ, bhindiṃsu dhana dānato;</p>
  15515. <p class="gathalast">Ṭhapetvā sevake keci, tassabbhantarike tadā.</p>
  15516. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  15517. <p class="gatha1"> Gajabāhu mahīpāle, virattā raṭṭhavāsino;</p>
  15518. <p class="gathalast">Ubhinnaṃ rājūnaṃ dūte, pesayuṃ nekaso tato.</p>
  15519. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  15520. <p class="gatha1"> Rajjaṃ sādhetvā dassāma, ekībhūtā mayaṃ pana;</p>
  15521. <p class="gathalast">Upatthambhakabhāvo’va, kātabbo kevalaṃ iti.</p>
  15522. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  15523. <p class="gatha1"> Tato dve bhātukā senaṃ, sakaṃ sannayha vegasā;</p>
  15524. <p class="gathalast">Ubhato mukhato tassa, raṭṭhamajjhamupāgamuṃ.</p>
  15525. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  15526. <p class="gatha1"> Pahiṇiṃsu ca te dūte, tato gajabohuvhayo;</p>
  15527. <p class="gathalast">Bhūmipālo nijāmacce, sannipātiya mantayi.</p>
  15528. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  15529. <p class="gatha1"> Veḷakkārabalaṃ sabba-mujupaccattikaṃ ahu;</p>
  15530. <p class="gathalast">Rājāno dve ca no raṭṭhaṃ, saṅgāmatthamupāgatā.</p>
  15531. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  15532. <p class="gatha1"> Paṭhamaṃ tesu pakkhassa, ekassa balino bhusaṃ;</p>
  15533. <p class="gathalast">Mukhabhaṅge kate khippaṃ, tato aññe susādhiyā.</p>
  15534. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  15535. <p class="gatha1"> Iti nicchiya senaṅgaṃ, sabbamādāya attano;</p>
  15536. <p class="gathalast">Sirivallabharājābhi-mukhaṃ yuddhā’yupāgami.</p>
  15537. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  15538. <p class="gatha1"> Sirivallabharājāpi, saṅgāma mahibhiṃsanaṃ;</p>
  15539. <p class="gathalast">Pāto paṭṭhāya sāyanha-kālaṃ yāva pavattayaṃ.</p>
  15540. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  15541. <p class="gatha1"> Asakkuṇanto’bhibhavaṃ, vidhātuṃ tassa kañcipi;</p>
  15542. <p class="gathalast">Tatova so nivattitvā, sakaṃ raṭṭhaṃ gato lahuṃ.</p>
  15543. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  15544. <p class="gatha1"> Gajabāhussagokaṇṇa-sacivena parājito;</p>
  15545. <p class="gathalast">Agā raṭṭhaṃ sakaṃ kitti-sirimegho’pi bhūpati.</p>
  15546. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  15547. <p class="gatha1"> Gajabāhunarindopi, saṅgāme tamhi kiñcipi;</p>
  15548. <p class="gathalast">Parihānimasampatto, punā’gamma purantikaṃ.</p>
  15549. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  15550. <p class="gatha1"> Balanāthe viniggayha, sāparādhe bahū balī;</p>
  15551. <p class="gathalast">Raṭṭhaṃ vūpasametvāna, pāvekkhi nagaraṃ sakaṃ.</p>
  15552. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  15553. <p class="gatha1"> Raṭṭhe sake sakeyeva, tato pabhūti bhūmipā;</p>
  15554. <p class="gathalast">Aññoññamitte sambandhaṃ, vidhāya vihariṃsu te.</p>
  15555. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  15556. <p class="gatha1"> Tato parakkamabhujo, dharaṇī pālanandano;</p>
  15557. <p class="gathalast">Medhāvīnekasippesu, sikkhamāno susādhukaṃ.</p>
  15558. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  15559. <p class="gatha1"> Vicārakkhamapaññattā<a name="M0.0383"></a>, kiccā kiccesu nekaso;</p>
  15560. <p class="gathalast">Accuḷārāsayattā ca, mahābhāgattanena ca.</p>
  15561. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  15562. <p class="gatha1"> Attano mātubhaginī, sahavāsa sukhamhi ca;</p>
  15563. <p class="gathalast">Alaggamānasoneka, balākīḷārasesu ca.</p>
  15564. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  15565. <p class="gatha1"> Sūrabhāvādisaṃyuttā, rājaputtā tu mādisā;</p>
  15566. <p class="gathalast">Paccante īdise dese, kathaṃ nāma vasissare.</p>
  15567. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  15568. <p class="gatha1"> Jātadesañca me dāni, yuvarājapabhogiyaṃ;</p>
  15569. <p class="gathalast">Gamissāmīti niggañchi, tamhā parijanatthito.</p>
  15570. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  15571. <p class="gatha1"> Kamena santikaṃ saṅkha-nāyakatthalisaññino;</p>
  15572. <p class="gathalast">Gāmassāgā ahiṃ kitti-sirimegho nisamma taṃ.</p>
  15573. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  15574. <p class="gatha1"> Abhāvā rajja dāyāda-samānassa’trajassa me;</p>
  15575. <p class="gathalast">Ekākī’hanti yo citta-santāpo santataṃ gato.</p>
  15576. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  15577. <p class="gatha1"> Jeṭṭhaṃva bhātaraṃ mayhaṃ, taṃ dehapaṭibimbakaṃ;</p>
  15578. <p class="gathalast">Daṭṭhuṃ me sattataṃ puññaṃ, mahantamuditaṃtica.</p>
  15579. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  15580. <p class="gatha1"> Pāmujjavegavasago, nagaraṃ taṃ manoharaṃ;</p>
  15581. <p class="gathalast">Alaṅkārā payitvāna, toraṇādīhi nekadhā.</p>
  15582. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  15583. <p class="gatha1"> Gantvā paṭipathaṃyeva, baloghaparivārito;</p>
  15584. <p class="gathalast">Narindo tithinakkhatta-visese subhasammate.</p>
  15585. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  15586. <p class="gatha1"> Anaññasādhāraṇataṃ, sampattehi guṇehi ca;</p>
  15587. <p class="gathalast">Lakkhaṇehi ca sabbehi, kalyāṇeyi susaṃyutaṃ.</p>
  15588. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  15589. <p class="gatha1"> Disvā kumāraṃ santuṭṭho, āliṅgitvāna pemato;</p>
  15590. <p class="gathalast">Ure katvāna cumbitvā, matthakamhi punappunaṃ.</p>
  15591. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  15592. <p class="gatha1"> Janassa balato tassa, passato locanehi so;</p>
  15593. <p class="gathalast">Santosa assudhārāyo, vassāpento nirantaraṃ.</p>
  15594. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  15595. <p class="gatha1"> Manuññameka māruyha, vāhanaṃ saha sūnunā;</p>
  15596. <p class="gathalast">Bherini dena pūrento, disā dasa samantato.</p>
  15597. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  15598. <p class="gatha1"> Pavisitvā puraṃ tattha, alaṅkāre manorame;</p>
  15599. <p class="gathalast">Dassayanto saputtassa, pāvisi rājamandiraṃ.</p>
  15600. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  15601. <p class="gatha1"> Laddhā <a name="M0.0384"></a> tato kañcukī-supakāra,</p>
  15602. <p class="gatha2">Vagādineke paricārake so;</p>
  15603. <p class="gatha3">Nānāguṇā rādhitamānasassa,</p>
  15604. <p class="gathalast">Vasīsakāse pituno sukhena.</p>
  15605. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  15606. <p class="centered">Saṅkhatthalipurābhigamano nāma</p>
  15607. <p class="centered">Ekasaṭṭhimo paricchedo.</p>
  15608. <p class="chapter">Dvisaṭṭhimapariccheda</p>
  15609. <p class="subhead">Paramaṇḍalābhigamano</p>
  15610. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  15611. <p class="gatha1"> Attanābhimatassā’su, jātadesassa pattiyā;</p>
  15612. <p class="gathalast">Sampuṇṇamanasaṅkappo, dussaṅkapavivajjito.</p>
  15613. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  15614. <p class="gatha1"> Vajirūpamorupaññā, balena gurusantike;</p>
  15615. <p class="gathalast">Lahuṃ bahuñca gaṇhanto, sippajātamaneka kaṃ.</p>
  15616. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  15617. <p class="gatha1"> Jināgamesu nekesu, koṭillā dīsu nītisu;</p>
  15618. <p class="gathalast">Saddasatthe ca kāveyye, sanighaṇḍuka keṭubhe.</p>
  15619. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  15620. <p class="gatha1"> Naccagītesu satthesu, hatthisippādikesu ca;</p>
  15621. <p class="gathalast">Dhanu khaggādinekesu, satthesu ca visesato.</p>
  15622. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  15623. <p class="gatha1"> Pārappatto vinītatto, pitu rañño samācari;</p>
  15624. <p class="gathalast">Adhippāyānukulaṃ’va, sadā bhattipurassaro.</p>
  15625. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  15626. <p class="gatha1"> Tadā sadā darācāra-guṇārādhitamānaso;</p>
  15627. <p class="gathalast">Piyena viya mittena, tena saddhiṃ mahīpati.</p>
  15628. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  15629. <p class="gatha1"> Uyyānajalakīḷādi-sukhaṃ nānappakārakaṃ;</p>
  15630. <p class="gathalast">Anubhotvā sadesasmiṃ, sañcaranto tahiṃ tahiṃ.</p>
  15631. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  15632. <p class="gatha1"> Ekadāsaṅkhasenādhi-patinā daḷhabhattinā;</p>
  15633. <p class="gathalast">Saraṭṭhasīmā rakkhāya, yo jitena balīyasā.</p>
  15634. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  15635. <p class="gatha1"> Ajjhāvutthassa <a name="M0.0385"></a> ca balattha-linamassa ca santikaṃ;</p>
  15636. <p class="gathalast">Gāmasā’gañchi sutvāna, tamatthaṃ dhajinīpati.</p>
  15637. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  15638. <p class="gatha1"> Gāmaṃ taṃ sādhukaṃ sajju, sajjāpetvā saputtakaṃ;</p>
  15639. <p class="gathalast">Paccuggantvā mahīpālaṃ, paṇamitvā ṭhito tadā.</p>
  15640. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  15641. <p class="gatha1"> Pitā putto ubho tassa, sambhāsiya piyaṃ vaco;</p>
  15642. <p class="gathalast">Nekadhā’rādhitā tena, taṃ gāmaṃ samupāgaguṃ.</p>
  15643. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  15644. <p class="gatha1"> Tahiṃ katici bhūpālo, vāsare vītināmiya;</p>
  15645. <p class="gathalast">Senāpatiṃ samāhūya, idaṃ vacanaṃ mabravi.</p>
  15646. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  15647. <p class="gatha1"> Putto me dānivayasi, ṭhito’ panayanārahe;</p>
  15648. <p class="gathalast">Tassopanayanaṃ kātuṃ, mahopakaraṇaṃ lahuṃ.</p>
  15649. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  15650. <p class="gatha1"> Sajjetabbanti taṃ sutvā, sopi senādhināyako;</p>
  15651. <p class="gathalast">Sabbupakaraṇaṃ khippaṃ, maṅgalatthaṃ susajjayi.</p>
  15652. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  15653. <p class="gatha1"> Sugandha dīpapupphādi-vatthūhi divasattayaṃ;</p>
  15654. <p class="gathalast">Pubbakāraṃ karitvāna, mahantaṃ ratanattaye.</p>
  15655. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  15656. <p class="gatha1"> Vedikācāradakkhehi, dvijehi puthuvīpati;</p>
  15657. <p class="gathalast">Sampabhāvānu rūpaṃva, maṅgalaṃ taṃ samāpiya.</p>
  15658. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  15659. <p class="gatha1"> Parakkamakumārena, tena saddhiṃ samārabhi;</p>
  15660. <p class="gathalast">Vasantakīḷaṃ mahatiṃ, sāmacco kīḷituṃ tadā.</p>
  15661. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  15662. <p class="gatha1"> Rājā kitti sirīmegho-rohaṇe vasato tadā;</p>
  15663. <p class="gathalast">Sirīvallabhanāmassa, sabhātu maraṇampi ca.</p>
  15664. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  15665. <p class="gatha1"> Māṇabharaṇanāmassa, rajjalābhañca deviyā;</p>
  15666. <p class="gathalast">Mittāya paṭilābhañca, sirīvallabhasūnu no.</p>
  15667. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  15668. <p class="gatha1"> Rohaṇāgatadūtehi, suṇitvā sakabhātuno;</p>
  15669. <p class="gathalast">Kālakriyāya sañjāta-sokavegaṃ sudussahaṃ.</p>
  15670. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  15671. <p class="gatha1"> Mittāyatanayuppatti pavattiṃ savaṇena taṃ;</p>
  15672. <p class="gathalast">Vineyya virato tamhā, vasantasamayussavā.</p>
  15673. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  15674. <p class="gatha1"> Nivattetvāna tattheva, senāniṃ saṅkhanāmakaṃ;</p>
  15675. <p class="gathalast">Puttena saha so saṅkha-tthali nāmaṃ puraṃ gami.</p>
  15676. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  15677. <p class="gatha1"> Parakkamakumārena, tena saddhiṃ tahiṃ sukhaṃ;</p>
  15678. <p class="gathalast">Vasato tassa bhūpassa, vassamekamatikkami.</p>
  15679. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  15680. <p class="gatha1"> Māṇābharaṇabhūpassa<a name="M0.0386"></a>, devī cāpi pabhāvatī;</p>
  15681. <p class="gathalast">Labhittha dutiyā kitti-sirī meghavhayaṃ sutaṃ.</p>
  15682. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  15683. <p class="gatha1"> Suṇitvā tañca so amhaṃ, vaṃso jāto mahā’’iti;</p>
  15684. <p class="gathalast">Ahu kittisirīmegho, tadā attamano bhusaṃ.</p>
  15685. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  15686. <p class="gatha1"> Laṃkādīpopabhogeka-hetunā mahatā satā;</p>
  15687. <p class="gathalast">Asādhāraṇabhūbhena, codito puññakammunā.</p>
  15688. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  15689. <p class="gatha1"> Kumāro so’tha pitarā, piyamitte viyattani;</p>
  15690. <p class="gathalast">Kariyamānaṃ sasnehaṃ, mahantaṃ co’palālanaṃ.</p>
  15691. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  15692. <p class="gatha1"> Sacivānamanekesaṃ, bhayabhattī purassaraṃ;</p>
  15693. <p class="gathalast">Kriyamānamupaṭṭhānaṃ, na maññanto tiṇāyapi.</p>
  15694. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  15695. <p class="gatha1"> Laṃkādīpamimaṃ sabba mekacchatto pasobhitaṃ;</p>
  15696. <p class="gathalast">Khippaṃ kāretukāmo so, sayaṃ iti vicintayi.</p>
  15697. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  15698. <p class="gatha1"> Kesa akkhaka gīvaṭṭhi-dāṭhā pattāna meva ca;</p>
  15699. <p class="gathalast">Padacetya mahābodhi-sākhānañcāpi satthuno.</p>
  15700. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  15701. <p class="gatha1"> Caturāsītisahassānaṃ, dhammakkhandhāna meva ca;</p>
  15702. <p class="gathalast">Sammāsambuddhakappānaṃ, ādhārattā ca niccaso.</p>
  15703. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  15704. <p class="gatha1"> Ākarattā ca nekesaṃ, maṇimuttādivatthūnaṃ;</p>
  15705. <p class="gathalast">Sammatopi visiṭṭhoti, dīponāti mahā ayaṃ.</p>
  15706. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  15707. <p class="gatha1"> Tayo me pitaro bhūpā, mātulopi ca sabbathā;</p>
  15708. <p class="gathalast">Ekacchattena vattetu, masamatthā vibhajji’maṃ.</p>
  15709. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  15710. <p class="gatha1"> Bhuñjantā ettakeneva, katakiccā mayaṃ iti;</p>
  15711. <p class="gathalast">Maññantā vigatacchandā’bhisekamhi kulocite.</p>
  15712. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  15713. <p class="gatha1"> Raṭṭhesake sakeyeva, isseraṃ sampavattayuṃ;</p>
  15714. <p class="gathalast">Kasikammādikaṃ gāma-bhojakā viya nissitā.</p>
  15715. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  15716. <p class="gatha1"> Tesu kittisiri meghaṃ, petteyyaṃ me ṭhapetva te;</p>
  15717. <p class="gathalast">Agamaṃsu yathākammaṃ, sesā bhūpatayo tayo.</p>
  15718. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  15719. <p class="gatha1"> Maccānaṃ paramaṃ āyu, vate’dāni parittakaṃ;</p>
  15720. <p class="gathalast">Bālāyuvāno vuddhā ca, ime sattā’nupubbaso.</p>
  15721. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  15722. <p class="gatha1"> Pāpuṇissanti maraṇa-mīti’yaṃ niyamopi ca;</p>
  15723. <p class="gathalast">Na heva asmiṃ lokasmiṃ, saṃvijjati kadācipi.</p>
  15724. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  15725. <p class="gatha1"> Tasmā <a name="M0.0387"></a> sarīrake asmiṃ, bhaṅgure sāravajjite;</p>
  15726. <p class="gathalast">Hīḷite sāradassīhi, apekkhaṃ hitvā sabbathā.</p>
  15727. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  15728. <p class="gatha1"> Pihaniye yasodehe, ciraṭṭhāyimhi sabbadā;</p>
  15729. <p class="gathalast">Amhādisehi kattabbo, rājaputtehi ādaro.</p>
  15730. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  15731. <p class="gatha1"> Ummaggajātakādīsu, cārittañcāpi bhūmisu;</p>
  15732. <p class="gathalast">Vihitaṃ bodhisattena, vīrabhāvādinissitaṃ.</p>
  15733. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  15734. <p class="gatha1"> Rāmāyaṇabhāratādi-lokiyāsu kathāsupi;</p>
  15735. <p class="gathalast">Rāmassa vikkamañceva, tassa rāvaṇaghātino.</p>
  15736. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  15737. <p class="gatha1"> Duyodhanādirājāno, hantvāyuddhe pavattitaṃ;</p>
  15738. <p class="gathalast">Vikkamāti sayañceva, pañcannaṃ paṇḍusūnūnaṃ.</p>
  15739. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  15740. <p class="gatha1"> Itihāsakathāyañca, devāsuraraṇe purā;</p>
  15741. <p class="gathalast">Dussantādimahīpehi, katañca caritabbhūtaṃ.</p>
  15742. <p class="hangnum"><a name="para45"></a><span class="paranum">45</span>.</p>
  15743. <p class="gatha1"> Ummūlitavato tassa, nandavaṃsanarissare;</p>
  15744. <p class="gathalast">Cārakkadvijaseṭṭhassa, sutvā buddhibalampi ca.</p>
  15745. <p class="hangnum"><a name="para46"></a><span class="paranum">46</span>.</p>
  15746. <p class="gatha1"> Sabbā netāni lokamhi, yāvajjadivasā bhuvi;</p>
  15747. <p class="gathalast">Tesaṃ asannidhānepi, suppasiddhiṃ gatāni hi.</p>
  15748. <p class="hangnum"><a name="para47"></a><span class="paranum">47</span>.</p>
  15749. <p class="gatha1"> Suladdhaṃ jīvitaṃ tesaṃ, asādhāraṇamīdisaṃ;</p>
  15750. <p class="gathalast">Caritātisayaṃ kattuṃ, samatthā honti ye bhuvi.</p>
  15751. <p class="hangnum"><a name="para48"></a><span class="paranum">48</span>.</p>
  15752. <p class="gatha1"> Jāyitvā khattavaṃsamhi, khattavīravarodhitaṃ;</p>
  15753. <p class="gathalast">Yadihaṃ na karissāmi, moghā me jāti hessati.</p>
  15754. <p class="hangnum"><a name="para49"></a><span class="paranum">49</span>.</p>
  15755. <p class="gatha1"> Tesamabbhadhikā kāla-sampadāyeva kevalaṃ;</p>
  15756. <p class="gathalast">Mayā te adhikā kintu, paññādīhīti cintiya.</p>
  15757. <p class="hangnum"><a name="para50"></a><span class="paranum">50</span>.</p>
  15758. <p class="gatha1"> Piturājā ca me’dāni, pacchime vayasiṭṭhito;</p>
  15759. <p class="gathalast">Yadidaṃ pettikaṃ rajjaṃ, mama hatthagatabbhave.</p>
  15760. <p class="hangnum"><a name="para51"></a><span class="paranum">51</span>.</p>
  15761. <p class="gatha1"> Rājalakkhiva so peta-cetaso me pamādato;</p>
  15762. <p class="gathalast">Yathicchitañce na bhave, mahatī jāni me bhusaṃ.</p>
  15763. <p class="hangnum"><a name="para52"></a><span class="paranum">52</span>.</p>
  15764. <p class="gatha1"> Ettheva nivasanto’haṃ, carāpiya sake vare;</p>
  15765. <p class="gathalast">Paramaṇḍalavuttantaṃ, jāneyyaṃ yadi tattano.</p>
  15766. <p class="hangnum"><a name="para53"></a><span class="paranum">53</span>.</p>
  15767. <p class="gatha1"> Randhaṃ paccatthikānantu, pakāsetuṃ rathātathaṃ;</p>
  15768. <p class="gathalast">Adhippāyānurūpaṃ me, samatthā vā na vācarā.</p>
  15769. <p class="hangnum"><a name="para54"></a><span class="paranum">54</span>.</p>
  15770. <p class="gatha1"> Ye <a name="M0.0388"></a> keci’dha janā santi, sabbe te mama sammukhā;</p>
  15771. <p class="gathalast">Balīyattaṃ’va sattūnaṃ, kathayanti anekaso.</p>
  15772. <p class="hangnum"><a name="para55"></a><span class="paranum">55</span>.</p>
  15773. <p class="gatha1"> Paccekaraṭṭhasāmīhi, pitubhūpehi tihipi;</p>
  15774. <p class="gathalast">Ekībhūya karitvāna, sattakkhattuṃ mahāhavaṃ.</p>
  15775. <p class="hangnum"><a name="para56"></a><span class="paranum">56</span>.</p>
  15776. <p class="gatha1"> Sādhetuṃ dukkaraṃ raṭṭhaṃ, bhavate kākinā kathaṃ;</p>
  15777. <p class="gathalast">Sisunā gaṇhituṃ sakkā, khuddarajjo pabhoginā.</p>
  15778. <p class="hangnum"><a name="para57"></a><span class="paranum">57</span>.</p>
  15779. <p class="gatha1"> Sukaraṃ mūlabhūtassa, tassa rajjassa sādhanaṃ;</p>
  15780. <p class="gathalast">Iti duccintaṃtaṃ tuyhaṃ, dūre tabbamidaṃ’’iti.</p>
  15781. <p class="hangnum"><a name="para58"></a><span class="paranum">58</span>.</p>
  15782. <p class="gatha1"> Kaṇṇe tatthasalākāyo, pavesentā’va nekaso;</p>
  15783. <p class="gathalast">Mahantattaṃ kathente’vaṃ, bahudhā paramaṇḍale.</p>
  15784. <p class="hangnum"><a name="para59"></a><span class="paranum">59</span>.</p>
  15785. <p class="gatha1"> Ajānanaṃ yathābhūtaṃ, vadantānaṃ kubuddhinaṃ;</p>
  15786. <p class="gathalast">Sabbametaṃ vaco jātu, saddhātabbaṃ siyā na hi.</p>
  15787. <p class="hangnum"><a name="para60"></a><span class="paranum">60</span>.</p>
  15788. <p class="gatha1"> Lesenekena gantvāna, khippaṃ’va paramaṇḍalaṃ;</p>
  15789. <p class="gathalast">Sarūpaṃ tattha ussāmi, ahameveti cintayi.</p>
  15790. <p class="hangnum"><a name="para61"></a><span class="paranum">61</span>.</p>
  15791. <p class="gatha1"> Yadi me pītubhūpālo, viññāyetaṃ vitakkitaṃ;</p>
  15792. <p class="gathalast">Abhijātassa puttassa, vaṃsajotikarassa me.</p>
  15793. <p class="hangnum"><a name="para62"></a><span class="paranum">62</span>.</p>
  15794. <p class="gatha1"> Gatassa satthu visaya-manatthopi siyā iti;</p>
  15795. <p class="gathalast">Anukampādhiyā mayhaṃ, gamanaṃ vārayissati.</p>
  15796. <p class="hangnum"><a name="para63"></a><span class="paranum">63</span>.</p>
  15797. <p class="gatha1"> Manorathassa saṃsiddhi, sabbathā mena hessati;</p>
  15798. <p class="gathalast">Tasmā niguḷarūpena, gamanaṃ bhaddakaṃ iti.</p>
  15799. <p class="hangnum"><a name="para64"></a><span class="paranum">64</span>.</p>
  15800. <p class="gatha1"> Laddhāna rattiyama thekadinaṃ khaṇaññū,</p>
  15801. <p class="gatha2">So tādisaṃ khaṇamakhīṇatarorūpāyo;</p>
  15802. <p class="gatha3">Jānāti no sakapitāgamanaṃ tathātaṃ,</p>
  15803. <p class="gathalast">Gehā’bhinikkhamitathā caturo kumāro.</p>
  15804. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  15805. <p class="centered">Paramaṇḍalābhigamano nāma</p>
  15806. <p class="centered">Dvisaṭṭhimo paricchedo.</p>
  15807. <p class="chapter">Tisaṭṭhima pariccheda</p>
  15808. <p class="subhead">Senāpativadho</p>
  15809. <p class="hangnum"><a name="para1"></a><span class="paranum">1</span>.</p>
  15810. <p class="gatha1"> Nijāyudhadutiyassa<a name="M0.0389"></a>, nikkhamantassa tassa hi;</p>
  15811. <p class="gathalast">Taṃ khaṇaṃ purato ko’pi, saṅkhasaddo samuggato.</p>
  15812. <p class="hangnum"><a name="para2"></a><span class="paranum">2</span>.</p>
  15813. <p class="gatha1"> Tato nekanimittaññū, kumāro taṃ suṇi tva so;</p>
  15814. <p class="gathalast">Nipphajjissati saṅkappo, khippaṃ yeveti modavā.</p>
  15815. <p class="hangnum"><a name="para3"></a><span class="paranum">3</span>.</p>
  15816. <p class="gatha1"> Tattha tattha niyuttānaṃ, rakkhakānamajānataṃ;</p>
  15817. <p class="gathalast">Nikkhamitvā purāvīta-bhayo sīhaparakkamo.</p>
  15818. <p class="hangnum"><a name="para4"></a><span class="paranum">4</span>.</p>
  15819. <p class="gatha1"> Vegena maggaṃ gantvāna, pañcagāvutamattakaṃ;</p>
  15820. <p class="gathalast">Badalatthalagāmassa, padesenāti dūrake.</p>
  15821. <p class="hangnum"><a name="para5"></a><span class="paranum">5</span>.</p>
  15822. <p class="gatha1"> Gāma mekamupāgañci, piliṃ vatthūti saññitaṃ;</p>
  15823. <p class="gathalast">Janānaṃ sannipātāya, nijānaṃ so katāvadhi.</p>
  15824. <p class="hangnum"><a name="para6"></a><span class="paranum">6</span>.</p>
  15825. <p class="gatha1"> Nijāgamanato pubbaṃ, paṭimagge nisīdituṃ;</p>
  15826. <p class="gathalast">Paṭiladdhaniyogānaṃ, yeci devāgate tadā.</p>
  15827. <p class="hangnum"><a name="para7"></a><span class="paranum">7</span>.</p>
  15828. <p class="gatha1"> Tahiṃ ṭhite so passitvā, ettakā kinnu āgatā;</p>
  15829. <p class="gathalast">Iti pucchi kumārotha, tepi taṃ ida mabravuṃ.</p>
  15830. <p class="hangnum"><a name="para8"></a><span class="paranum">8</span>.</p>
  15831. <p class="gatha1"> Lokappavattiṃ sakalaṃ, jānantenāpi sāminā;</p>
  15832. <p class="gathalast">Kimeva muccate maccu-bhayaṃ kesaṃ na vijjati.</p>
  15833. <p class="hangnum"><a name="para9"></a><span class="paranum">9</span>.</p>
  15834. <p class="gatha1"> Bālātānugato sāmi, ṭhito vayasi īdise;</p>
  15835. <p class="gathalast">Ajjāpi hi mukhe tuyhaṃ, khīragandho pavāyati.</p>
  15836. <p class="hangnum"><a name="para10"></a><span class="paranum">10</span>.</p>
  15837. <p class="gatha1"> Na hevatthi visuṃ vitta-jātaṃ saṅgahitaṃ tava;</p>
  15838. <p class="gathalast">Tadaññā copakaraṇa-sāmaggī neva vijjate.</p>
  15839. <p class="hangnum"><a name="para11"></a><span class="paranum">11</span>.</p>
  15840. <p class="gatha1"> Ciramparicitattehi, daḷhaṃ sāruḷabhattihi;</p>
  15841. <p class="gathalast">Vinā’mhehi visuṃ kevā’nugantāro janātuvaṃ.</p>
  15842. <p class="hangnum"><a name="para12"></a><span class="paranum">12</span>.</p>
  15843. <p class="gatha1"> Kiñcāgatānamamhākaṃ, pitā tuyhaṃ narissaro;</p>
  15844. <p class="gathalast">Kāressati idaṃ nāma, sabbathā neva ñāyate.</p>
  15845. <p class="hangnum"><a name="para13"></a><span class="paranum">13</span>.</p>
  15846. <p class="gatha1"> Amhākamantarāmagge<a name="M0.0390"></a>, saṅkho nāma camūpati;</p>
  15847. <p class="gathalast">Mahabbalo mahāvīro, rajjasīmaṃ tamāvasaṃ.</p>
  15848. <p class="hangnum"><a name="para14"></a><span class="paranum">14</span>.</p>
  15849. <p class="gatha1"> Paccatthite ṭhapetvaññe, ete katipayā mayaṃ;</p>
  15850. <p class="gathalast">Aññamaññamhi niyata-māsaṅkī hadayā bhusaṃ.</p>
  15851. <p class="hangnum"><a name="para15"></a><span class="paranum">15</span>.</p>
  15852. <p class="gatha1"> Aruṇuggamavelā ca, samāsannatarādhunā;</p>
  15853. <p class="gathalast">Iti bhītiṃ pakāsesuṃ, paccekaṃ hadayassitaṃ.</p>
  15854. <p class="hangnum"><a name="para16"></a><span class="paranum">16</span>.</p>
  15855. <p class="gatha1"> Nisamma tesaṃ vacanaṃ, vidhāya madhuraṃ sitaṃ;</p>
  15856. <p class="gathalast">Vītasaṅko kumāro so, mukhāne’saṃ vilokiya.</p>
  15857. <p class="hangnum"><a name="para17"></a><span class="paranum">17</span>.</p>
  15858. <p class="gatha1"> Caritvāpi mayā saddhi-mete’ho kālamettakaṃ;</p>
  15859. <p class="gathalast">Na jāniṃsu mamaṃ sabbe, yesañhi bhayamidisaṃ.</p>
  15860. <p class="hangnum"><a name="para18"></a><span class="paranum">18</span>.</p>
  15861. <p class="gatha1"> Iti vatvā bhayaṃ tesaṃ, vinodetu mupaṭṭhitaṃ;</p>
  15862. <p class="gathalast">Sīhanādaṃ tadā’kāsi, mahantaṃ sīhavikkamo.</p>
  15863. <p class="hangnum"><a name="para19"></a><span class="paranum">19</span>.</p>
  15864. <p class="gatha1"> Tiṭṭhantu mānusā sabbe, mayi hatthagatāyudhe;</p>
  15865. <p class="gathalast">Sakko devānamindopi, kupito kiṃ karissati.</p>
  15866. <p class="hangnum"><a name="para20"></a><span class="paranum">20</span>.</p>
  15867. <p class="gatha1"> Bāloti maṃ cintaya taṃ, jātā vo kumatīdisī;</p>
  15868. <p class="gathalast">Parikkhīyati te jāṇā, navayo’ti na kiṃ sutaṃ.</p>
  15869. <p class="hangnum"><a name="para21"></a><span class="paranum">21</span>.</p>
  15870. <p class="gatha1"> Ajjeva kātumekena, kammunā cintitena me;</p>
  15871. <p class="gathalast">Sadesapara desaṭṭhā, bhayabhattī yathāmayi.</p>
  15872. <p class="hangnum"><a name="para22"></a><span class="paranum">22</span>.</p>
  15873. <p class="gatha1"> Karissanti yathā vedaṃ, bhayaṃ tumhe jahissatha;</p>
  15874. <p class="gathalast">Tathā rattiyametāya, vibhātāmaya khaṇena me.</p>
  15875. <p class="hangnum"><a name="para23"></a><span class="paranum">23</span>.</p>
  15876. <p class="gatha1"> Unnate dassayissāmi, buddhi sāhasavikkame;</p>
  15877. <p class="gathalast">Anudhāvati maṃ tāta, setehi yadi vo bhayaṃ.</p>
  15878. <p class="hangnum"><a name="para24"></a><span class="paranum">24</span>.</p>
  15879. <p class="gatha1"> Purato hotha tumhehi, vatvā te gahitāyudho;</p>
  15880. <p class="gathalast">Sāhasekaraso vīro, tamhā nikkhamma gāmato.</p>
  15881. <p class="hangnum"><a name="para25"></a><span class="paranum">25</span>.</p>
  15882. <p class="gatha1"> Udayā’calasīsaṭṭhaṃ, jetumādiccamaṇḍalaṃ;</p>
  15883. <p class="gathalast">Aparaṃ ravi bimbaṃva, pacchimā sā mukhoditaṃ.</p>
  15884. <p class="hangnum"><a name="para26"></a><span class="paranum">26</span>.</p>
  15885. <p class="gatha1"> Tejasā pasarantena, janānaṃ pavikāsayaṃ;</p>
  15886. <p class="gathalast">Netambujavanaṃ pāto, badalatthalimāgami.</p>
  15887. <p class="hangnum"><a name="para27"></a><span class="paranum">27</span>.</p>
  15888. <p class="gatha1"> Jaghasaṅkhassarenā’tha, senā nātho pabujjhiya;</p>
  15889. <p class="gathalast">Sañjātasambhamo ñatvā, rājaputtamupāgataṃ.</p>
  15890. <p class="hangnum"><a name="para28"></a><span class="paranum">28</span>.</p>
  15891. <p class="gatha1"> Saddhiṃ <a name="M0.0391"></a> balena mahatā, padhuggammakatādaro;</p>
  15892. <p class="gathalast">Paṇāmamucitaṃ kattu-mānato vasudhātale.</p>
  15893. <p class="hangnum"><a name="para29"></a><span class="paranum">29</span>.</p>
  15894. <p class="gatha1"> Amhākamesajīvanto, kiṃ nāmatthaṃ karissati;</p>
  15895. <p class="gathalast">Māretabbo’dhuneveti, passante samukhaṃ bhaṭe.</p>
  15896. <p class="hangnum"><a name="para30"></a><span class="paranum">30</span>.</p>
  15897. <p class="gatha1"> Nevā’diṭṭhāparādhassa, maraṇaṃ puriso citaṃ;</p>
  15898. <p class="gathalast">Vadho virodhe sakkā’ti, iṅgitena nivāriya.</p>
  15899. <p class="hangnum"><a name="para31"></a><span class="paranum">31</span>.</p>
  15900. <p class="gatha1"> Senāpatissa so hatthaṃ, gahetvā sīhasannibho;</p>
  15901. <p class="gathalast">Bhāsanto madhuraṃ vācaṃ, tassevā’gañchi mandiraṃ.</p>
  15902. <p class="hangnum"><a name="para32"></a><span class="paranum">32</span>.</p>
  15903. <p class="gatha1"> Athassa gamanaṃ rañño, bhavitabbamajānatā;</p>
  15904. <p class="gathalast">Sarūpaṃ yāva jānāmi, tāvassete sahāgatā.</p>
  15905. <p class="hangnum"><a name="para33"></a><span class="paranum">33</span>.</p>
  15906. <p class="gatha1"> Yathā na sahitā honti, ṭhapetabbā visuṃ visuṃ;</p>
  15907. <p class="gathalast">Kumāro’va mamāgāre, vasatū’ti vicintiya.</p>
  15908. <p class="hangnum"><a name="para34"></a><span class="paranum">34</span>.</p>
  15909. <p class="gatha1"> Tathā senāpati katvā, vañcetuṃ taṃ mahāmatiṃ;</p>
  15910. <p class="gathalast">Dassetvā’ti thīsakkāraṃ, rañño dūte sa pesayi.</p>
  15911. <p class="hangnum"><a name="para35"></a><span class="paranum">35</span>.</p>
  15912. <p class="gatha1"> Kumāro’tha viditvāna, tena taṃ vañcanaṃ kataṃ;</p>
  15913. <p class="gathalast">Kattabbametthā’katvāha, mudāsīno bhave yadi.</p>
  15914. <p class="hangnum"><a name="para36"></a><span class="paranum">36</span>.</p>
  15915. <p class="gatha1"> Icchitatthassa nipphatti, na me jātu bhavissati;</p>
  15916. <p class="gathalast">Ayaṃ tāvā’dhunāvassaṃ, māretabboti cintiya.</p>
  15917. <p class="hangnum"><a name="para37"></a><span class="paranum">37</span>.</p>
  15918. <p class="gatha1"> Sahāgataṃ payojetvā, ghātāpayi camūpatiṃ;</p>
  15919. <p class="gathalast">Hato senādhinātho’ti, mahantaṃ khubhitaṃ ahu.</p>
  15920. <p class="hangnum"><a name="para38"></a><span class="paranum">38</span>.</p>
  15921. <p class="gatha1"> Senānāthabhaṭo eko, sutvā senāpatiṃ hataṃ;</p>
  15922. <p class="gathalast">Māraṇaṃ sāmino mayhaṃ, kiṃ nimittamīti bravi.</p>
  15923. <p class="hangnum"><a name="para39"></a><span class="paranum">39</span>.</p>
  15924. <p class="gatha1"> Nettiṃ sapāṇī sahasā, kumāraṃ ṭhitamekakaṃ;</p>
  15925. <p class="gathalast">Abhidāvi sasāmissa, paricattattajīvino.</p>
  15926. <p class="hangnum"><a name="para40"></a><span class="paranum">40</span>.</p>
  15927. <p class="gatha1"> Kumārassa mukhaṃ disvā, vedhamāno bhayena so;</p>
  15928. <p class="gathalast">Pure ṭhātumasakkonto, pādamūle tato sayi.</p>
  15929. <p class="hangnum"><a name="para41"></a><span class="paranum">41</span>.</p>
  15930. <p class="gatha1"> Gaṇhathe’tantivacanā-kumārassa <a name="M0.0392"></a> puretaraṃ;</p>
  15931. <p class="gathalast">Tasseveko sahacaro, bhaṭametaṃ vighātayi.</p>
  15932. <p class="hangnum"><a name="para42"></a><span class="paranum">42</span>.</p>
  15933. <p class="gatha1"> Niyogaṃ me vinā tena, kataṃ kammaṃ na yujjati;</p>
  15934. <p class="gathalast">Iti daṇḍanametassa, kārāpesiyathocitaṃ.</p>
  15935. <p class="hangnum"><a name="para43"></a><span class="paranum">43</span>.</p>
  15936. <p class="gatha1"> Atha taṃ kālayambhūta-saṅkhobhamatibhiṃsanaṃ;</p>
  15937. <p class="gathalast">Bhamukkhipanamattena, rājaputto samaṃ nayi.</p>
  15938. <p class="hangnum"><a name="para44"></a><span class="paranum">44</span>.</p>
  15939. <p class="gatha1"> Vīro yasodharadhano dhitimā kumāro;</p>
  15940. <p class="gatha2">Vīropakāracaturo varakittisāro;</p>
  15941. <p class="gatha3">Senindasañcitamanappadhanaṃ bhaṭānaṃ;</p>
  15942. <p class="gathalast">Sabbaṃ visajjayi yathāruciyā gahetuṃ.</p>
  15943. <p class="centered">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>
  15944. <p class="centered">Senāpativadho nāma</p>
  15945. <p class="centered">Tisaṭṭhimo paricchedo.</p>
  15946. </body>