xdz 1.3 MB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314331533163317331833193320332133223323332433253326332733283329333033313332333333343335333633373338333933403341334233433344334533463347334833493350335133523353335433553356335733583359336033613362336333643365336633673368336933703371337233733374337533763377337833793380338133823383338433853386338733883389339033913392339333943395339633973398339934003401340234033404340534063407340834093410341134123413341434153416341734183419342034213422342334243425342634273428342934303431343234333434343534363437343834393440344134423443344434453446344734483449345034513452345334543455345634573458345934603461346234633464346534663467346834693470347134723473347434753476347734783479348034813482348334843485348634873488348934903491349234933494349534963497349834993500350135023503350435053506350735083509351035113512351335143515351635173518351935203521352235233524352535263527352835293530353135323533353435353536353735383539354035413542354335443545354635473548354935503551355235533554355535563557355835593560356135623563356435653566356735683569357035713572357335743575357635773578357935803581358235833584358535863587358835893590359135923593359435953596359735983599360036013602360336043605360636073608360936103611361236133614361536163617361836193620362136223623362436253626362736283629363036313632363336343635363636373638363936403641364236433644364536463647364836493650365136523653365436553656365736583659366036613662366336643665366636673668366936703671367236733674367536763677367836793680368136823683368436853686368736883689369036913692369336943695369636973698369937003701370237033704370537063707370837093710371137123713371437153716371737183719372037213722372337243725372637273728372937303731373237333734373537363737373837393740374137423743374437453746374737483749375037513752375337543755375637573758375937603761376237633764376537663767376837693770377137723773377437753776377737783779378037813782378337843785378637873788378937903791379237933794379537963797379837993800380138023803380438053806380738083809381038113812381338143815381638173818381938203821382238233824382538263827382838293830383138323833383438353836383738383839384038413842384338443845384638473848384938503851385238533854385538563857385838593860386138623863386438653866386738683869387038713872387338743875387638773878387938803881388238833884388538863887388838893890389138923893389438953896389738983899390039013902390339043905390639073908390939103911391239133914391539163917391839193920392139223923392439253926392739283929393039313932393339343935393639373938393939403941394239433944394539463947394839493950395139523953395439553956395739583959396039613962396339643965396639673968396939703971397239733974397539763977397839793980398139823983398439853986398739883989399039913992399339943995399639973998399940004001400240034004400540064007400840094010401140124013401440154016401740184019402040214022402340244025402640274028402940304031403240334034403540364037403840394040404140424043404440454046404740484049405040514052405340544055405640574058405940604061406240634064406540664067406840694070407140724073407440754076407740784079408040814082408340844085408640874088408940904091409240934094409540964097409840994100410141024103410441054106410741084109411041114112411341144115411641174118411941204121412241234124412541264127412841294130413141324133413441354136413741384139414041414142414341444145414641474148414941504151415241534154415541564157415841594160416141624163416441654166416741684169417041714172417341744175417641774178417941804181418241834184418541864187418841894190419141924193419441954196419741984199420042014202420342044205420642074208420942104211421242134214421542164217421842194220422142224223422442254226422742284229423042314232423342344235423642374238423942404241424242434244424542464247424842494250425142524253425442554256425742584259426042614262426342644265426642674268426942704271427242734274427542764277427842794280428142824283428442854286428742884289429042914292429342944295429642974298429943004301430243034304430543064307430843094310431143124313431443154316431743184319432043214322432343244325432643274328432943304331433243334334433543364337433843394340434143424343434443454346434743484349435043514352435343544355435643574358435943604361436243634364436543664367436843694370437143724373437443754376437743784379438043814382438343844385438643874388438943904391439243934394439543964397439843994400440144024403440444054406440744084409441044114412441344144415441644174418441944204421442244234424442544264427442844294430443144324433443444354436443744384439444044414442444344444445444644474448444944504451445244534454445544564457445844594460446144624463446444654466446744684469447044714472447344744475447644774478447944804481448244834484448544864487448844894490449144924493449444954496449744984499450045014502450345044505450645074508450945104511451245134514451545164517451845194520452145224523452445254526452745284529453045314532453345344535453645374538453945404541454245434544454545464547454845494550455145524553455445554556455745584559456045614562456345644565456645674568456945704571457245734574457545764577457845794580458145824583458445854586458745884589459045914592459345944595459645974598459946004601460246034604460546064607460846094610461146124613461446154616461746184619462046214622462346244625462646274628462946304631463246334634463546364637463846394640464146424643464446454646464746484649465046514652465346544655465646574658465946604661466246634664466546664667466846694670467146724673467446754676467746784679468046814682468346844685468646874688468946904691469246934694469546964697469846994700470147024703470447054706470747084709471047114712471347144715471647174718471947204721472247234724472547264727472847294730473147324733473447354736473747384739474047414742474347444745474647474748474947504751475247534754475547564757475847594760476147624763476447654766476747684769477047714772477347744775477647774778477947804781478247834784478547864787478847894790479147924793479447954796479747984799480048014802480348044805480648074808480948104811481248134814481548164817481848194820482148224823482448254826482748284829483048314832483348344835483648374838483948404841484248434844484548464847484848494850485148524853485448554856485748584859486048614862486348644865486648674868486948704871487248734874487548764877487848794880488148824883488448854886488748884889489048914892489348944895489648974898489949004901490249034904490549064907490849094910491149124913491449154916491749184919492049214922492349244925492649274928492949304931493249334934493549364937493849394940494149424943494449454946494749484949495049514952495349544955495649574958495949604961496249634964496549664967496849694970497149724973497449754976497749784979498049814982498349844985498649874988498949904991499249934994499549964997499849995000500150025003500450055006500750085009501050115012501350145015501650175018501950205021502250235024502550265027502850295030503150325033503450355036503750385039504050415042504350445045504650475048504950505051505250535054505550565057505850595060506150625063506450655066506750685069507050715072507350745075507650775078507950805081508250835084508550865087508850895090509150925093509450955096509750985099510051015102510351045105510651075108510951105111511251135114511551165117511851195120512151225123512451255126512751285129513051315132513351345135513651375138513951405141514251435144514551465147514851495150515151525153515451555156515751585159516051615162516351645165516651675168516951705171517251735174517551765177517851795180518151825183518451855186518751885189519051915192519351945195519651975198519952005201520252035204520552065207520852095210521152125213521452155216521752185219522052215222522352245225522652275228522952305231523252335234523552365237523852395240524152425243524452455246524752485249525052515252525352545255525652575258525952605261526252635264526552665267526852695270527152725273527452755276527752785279528052815282528352845285528652875288528952905291529252935294529552965297529852995300530153025303530453055306530753085309531053115312531353145315531653175318531953205321532253235324532553265327532853295330533153325333533453355336533753385339534053415342534353445345534653475348534953505351535253535354535553565357535853595360536153625363536453655366536753685369537053715372537353745375537653775378537953805381538253835384538553865387538853895390539153925393539453955396539753985399540054015402540354045405540654075408540954105411541254135414541554165417541854195420542154225423542454255426542754285429543054315432543354345435543654375438543954405441544254435444544554465447544854495450545154525453545454555456545754585459546054615462546354645465546654675468546954705471547254735474547554765477547854795480548154825483548454855486548754885489549054915492549354945495549654975498549955005501550255035504550555065507550855095510551155125513551455155516551755185519552055215522552355245525552655275528552955305531553255335534553555365537553855395540554155425543554455455546554755485549555055515552555355545555555655575558555955605561556255635564556555665567556855695570557155725573557455755576557755785579558055815582558355845585558655875588558955905591559255935594559555965597559855995600560156025603560456055606560756085609561056115612561356145615561656175618561956205621562256235624562556265627562856295630563156325633563456355636563756385639564056415642564356445645564656475648564956505651565256535654565556565657565856595660566156625663566456655666566756685669567056715672567356745675567656775678567956805681568256835684568556865687568856895690569156925693569456955696569756985699570057015702570357045705570657075708570957105711571257135714571557165717571857195720572157225723572457255726572757285729573057315732573357345735573657375738573957405741574257435744574557465747574857495750575157525753575457555756575757585759576057615762576357645765576657675768576957705771577257735774577557765777577857795780578157825783578457855786578757885789579057915792579357945795579657975798579958005801580258035804580558065807580858095810581158125813581458155816581758185819582058215822582358245825582658275828582958305831583258335834583558365837583858395840584158425843584458455846584758485849585058515852585358545855585658575858585958605861586258635864586558665867586858695870587158725873587458755876587758785879588058815882588358845885588658875888588958905891589258935894589558965897589858995900590159025903590459055906590759085909591059115912591359145915591659175918591959205921592259235924592559265927592859295930593159325933593459355936593759385939594059415942594359445945594659475948594959505951595259535954595559565957595859595960596159625963596459655966596759685969597059715972597359745975597659775978597959805981598259835984598559865987598859895990599159925993599459955996599759985999600060016002600360046005600660076008600960106011601260136014601560166017601860196020602160226023602460256026602760286029603060316032603360346035603660376038603960406041604260436044604560466047604860496050605160526053605460556056605760586059606060616062606360646065606660676068606960706071607260736074607560766077607860796080608160826083608460856086608760886089609060916092609360946095609660976098609961006101610261036104610561066107610861096110611161126113611461156116611761186119612061216122612361246125612661276128612961306131613261336134613561366137613861396140614161426143614461456146614761486149615061516152615361546155615661576158615961606161616261636164616561666167616861696170617161726173617461756176617761786179618061816182618361846185618661876188618961906191619261936194619561966197619861996200620162026203620462056206620762086209621062116212621362146215621662176218621962206221622262236224622562266227622862296230623162326233623462356236623762386239624062416242624362446245624662476248624962506251625262536254625562566257625862596260626162626263626462656266626762686269627062716272627362746275627662776278627962806281628262836284628562866287628862896290629162926293629462956296629762986299630063016302630363046305630663076308630963106311631263136314631563166317631863196320632163226323632463256326632763286329633063316332633363346335633663376338633963406341634263436344634563466347634863496350635163526353635463556356635763586359636063616362636363646365636663676368636963706371637263736374637563766377637863796380638163826383638463856386638763886389639063916392639363946395639663976398639964006401640264036404640564066407640864096410641164126413641464156416641764186419642064216422642364246425642664276428642964306431643264336434643564366437643864396440644164426443644464456446644764486449645064516452645364546455645664576458645964606461646264636464646564666467646864696470647164726473647464756476647764786479648064816482648364846485648664876488648964906491649264936494649564966497649864996500650165026503650465056506650765086509651065116512651365146515651665176518651965206521652265236524652565266527652865296530653165326533653465356536653765386539654065416542654365446545654665476548654965506551655265536554655565566557655865596560656165626563656465656566656765686569657065716572657365746575657665776578657965806581658265836584658565866587658865896590659165926593659465956596659765986599660066016602660366046605660666076608660966106611661266136614661566166617661866196620662166226623662466256626662766286629663066316632663366346635663666376638663966406641664266436644664566466647664866496650665166526653665466556656665766586659666066616662666366646665666666676668666966706671667266736674667566766677667866796680668166826683668466856686668766886689669066916692669366946695669666976698669967006701670267036704670567066707670867096710671167126713671467156716671767186719672067216722672367246725672667276728672967306731673267336734673567366737673867396740674167426743674467456746674767486749675067516752675367546755675667576758675967606761676267636764676567666767676867696770677167726773677467756776677767786779678067816782678367846785678667876788678967906791679267936794679567966797679867996800680168026803680468056806680768086809681068116812681368146815681668176818681968206821682268236824682568266827682868296830683168326833683468356836683768386839684068416842684368446845684668476848684968506851685268536854685568566857685868596860686168626863686468656866686768686869687068716872687368746875687668776878687968806881688268836884688568866887688868896890689168926893689468956896689768986899690069016902690369046905690669076908690969106911691269136914691569166917691869196920692169226923692469256926692769286929693069316932693369346935693669376938693969406941694269436944694569466947694869496950695169526953695469556956695769586959696069616962696369646965696669676968696969706971697269736974697569766977697869796980698169826983698469856986698769886989699069916992699369946995699669976998699970007001700270037004700570067007700870097010701170127013701470157016701770187019702070217022702370247025702670277028702970307031703270337034703570367037703870397040704170427043704470457046704770487049705070517052705370547055705670577058705970607061706270637064706570667067706870697070707170727073707470757076707770787079708070817082708370847085708670877088708970907091709270937094709570967097709870997100710171027103710471057106710771087109711071117112711371147115711671177118711971207121712271237124712571267127712871297130713171327133713471357136713771387139714071417142714371447145714671477148714971507151715271537154715571567157715871597160716171627163716471657166716771687169717071717172717371747175717671777178717971807181718271837184718571867187718871897190719171927193719471957196719771987199720072017202720372047205720672077208720972107211721272137214721572167217721872197220722172227223722472257226722772287229723072317232723372347235723672377238723972407241724272437244724572467247724872497250725172527253725472557256725772587259726072617262726372647265726672677268726972707271727272737274727572767277727872797280728172827283728472857286728772887289729072917292729372947295729672977298729973007301730273037304730573067307730873097310731173127313731473157316731773187319732073217322732373247325732673277328732973307331733273337334733573367337733873397340734173427343734473457346734773487349735073517352735373547355735673577358735973607361736273637364736573667367736873697370737173727373737473757376737773787379738073817382738373847385738673877388738973907391739273937394739573967397739873997400740174027403740474057406740774087409741074117412741374147415741674177418741974207421742274237424742574267427742874297430743174327433743474357436743774387439744074417442744374447445744674477448744974507451745274537454745574567457745874597460746174627463746474657466746774687469747074717472747374747475747674777478747974807481748274837484748574867487748874897490749174927493749474957496749774987499750075017502750375047505750675077508750975107511751275137514751575167517751875197520752175227523752475257526752775287529753075317532753375347535753675377538753975407541754275437544754575467547754875497550755175527553755475557556755775587559756075617562756375647565756675677568756975707571757275737574757575767577757875797580758175827583758475857586758775887589759075917592759375947595759675977598759976007601760276037604760576067607760876097610761176127613761476157616761776187619762076217622762376247625762676277628762976307631763276337634763576367637763876397640764176427643764476457646764776487649765076517652765376547655765676577658765976607661766276637664766576667667766876697670767176727673767476757676767776787679768076817682768376847685768676877688768976907691769276937694769576967697769876997700770177027703770477057706770777087709771077117712771377147715771677177718771977207721772277237724772577267727772877297730773177327733773477357736773777387739774077417742774377447745774677477748774977507751775277537754775577567757775877597760776177627763776477657766776777687769777077717772777377747775777677777778777977807781778277837784778577867787778877897790779177927793779477957796779777987799780078017802780378047805780678077808780978107811781278137814781578167817781878197820782178227823782478257826782778287829783078317832783378347835783678377838783978407841784278437844784578467847784878497850785178527853785478557856785778587859786078617862786378647865786678677868786978707871787278737874787578767877787878797880788178827883788478857886788778887889789078917892789378947895789678977898789979007901790279037904790579067907790879097910791179127913791479157916791779187919792079217922792379247925792679277928792979307931793279337934793579367937793879397940794179427943794479457946794779487949795079517952795379547955795679577958795979607961796279637964796579667967796879697970797179727973797479757976797779787979798079817982798379847985798679877988798979907991799279937994799579967997799879998000800180028003800480058006800780088009801080118012801380148015801680178018801980208021802280238024802580268027802880298030803180328033803480358036803780388039804080418042804380448045804680478048804980508051805280538054805580568057805880598060806180628063806480658066806780688069807080718072807380748075807680778078807980808081808280838084808580868087808880898090809180928093809480958096809780988099810081018102810381048105810681078108810981108111811281138114811581168117811881198120812181228123812481258126812781288129813081318132813381348135813681378138813981408141814281438144814581468147814881498150815181528153815481558156815781588159816081618162816381648165816681678168816981708171817281738174817581768177817881798180818181828183818481858186818781888189819081918192819381948195819681978198819982008201820282038204820582068207820882098210821182128213821482158216821782188219822082218222822382248225822682278228822982308231823282338234823582368237823882398240824182428243824482458246824782488249825082518252825382548255825682578258825982608261826282638264826582668267826882698270827182728273827482758276827782788279828082818282828382848285828682878288828982908291829282938294829582968297829882998300830183028303830483058306830783088309831083118312831383148315831683178318831983208321832283238324832583268327832883298330833183328333833483358336833783388339834083418342834383448345834683478348834983508351835283538354835583568357835883598360836183628363836483658366836783688369837083718372837383748375837683778378837983808381838283838384838583868387838883898390839183928393839483958396839783988399840084018402840384048405840684078408840984108411841284138414841584168417841884198420842184228423842484258426842784288429843084318432843384348435843684378438843984408441844284438444844584468447844884498450845184528453845484558456845784588459846084618462846384648465846684678468846984708471847284738474847584768477847884798480848184828483848484858486848784888489849084918492849384948495849684978498849985008501850285038504850585068507850885098510851185128513851485158516851785188519852085218522852385248525852685278528852985308531853285338534853585368537853885398540854185428543854485458546854785488549855085518552855385548555855685578558855985608561856285638564856585668567856885698570857185728573857485758576857785788579858085818582858385848585858685878588858985908591859285938594859585968597859885998600860186028603860486058606860786088609861086118612861386148615861686178618861986208621862286238624862586268627862886298630863186328633863486358636863786388639864086418642864386448645864686478648864986508651865286538654865586568657865886598660866186628663866486658666866786688669867086718672867386748675867686778678867986808681868286838684868586868687868886898690869186928693869486958696869786988699870087018702870387048705870687078708870987108711871287138714871587168717871887198720872187228723872487258726872787288729873087318732873387348735873687378738873987408741874287438744874587468747874887498750875187528753875487558756875787588759876087618762876387648765876687678768876987708771877287738774877587768777877887798780878187828783878487858786878787888789879087918792879387948795879687978798879988008801880288038804880588068807880888098810881188128813881488158816881788188819882088218822882388248825882688278828882988308831883288338834883588368837883888398840884188428843884488458846884788488849885088518852885388548855885688578858885988608861886288638864886588668867886888698870887188728873887488758876887788788879888088818882888388848885888688878888888988908891889288938894889588968897889888998900890189028903890489058906890789088909891089118912891389148915891689178918891989208921892289238924892589268927892889298930893189328933893489358936893789388939894089418942894389448945894689478948894989508951895289538954895589568957895889598960896189628963896489658966896789688969897089718972897389748975897689778978897989808981898289838984898589868987898889898990899189928993899489958996899789988999900090019002900390049005900690079008900990109011901290139014901590169017901890199020902190229023902490259026902790289029903090319032903390349035903690379038903990409041904290439044904590469047904890499050905190529053905490559056905790589059906090619062906390649065906690679068906990709071907290739074907590769077907890799080908190829083908490859086908790889089909090919092909390949095909690979098909991009101910291039104910591069107910891099110911191129113911491159116911791189119912091219122912391249125912691279128912991309131913291339134913591369137913891399140914191429143914491459146914791489149915091519152915391549155915691579158915991609161916291639164916591669167916891699170917191729173917491759176917791789179918091819182918391849185918691879188918991909191919291939194919591969197919891999200920192029203920492059206920792089209921092119212921392149215921692179218921992209221922292239224922592269227922892299230923192329233923492359236923792389239924092419242924392449245924692479248924992509251925292539254925592569257925892599260926192629263926492659266926792689269927092719272927392749275927692779278927992809281928292839284928592869287928892899290929192929293929492959296929792989299930093019302930393049305930693079308930993109311931293139314931593169317931893199320932193229323932493259326932793289329933093319332933393349335933693379338933993409341934293439344934593469347934893499350935193529353935493559356935793589359936093619362936393649365936693679368936993709371937293739374937593769377937893799380938193829383938493859386938793889389939093919392939393949395939693979398939994009401940294039404940594069407940894099410941194129413941494159416941794189419942094219422942394249425942694279428942994309431943294339434943594369437943894399440944194429443944494459446944794489449945094519452945394549455945694579458945994609461946294639464946594669467946894699470947194729473947494759476947794789479948094819482948394849485948694879488948994909491949294939494949594969497949894999500950195029503950495059506950795089509951095119512951395149515951695179518951995209521952295239524952595269527952895299530953195329533953495359536953795389539954095419542954395449545954695479548954995509551955295539554955595569557955895599560956195629563956495659566956795689569957095719572957395749575957695779578957995809581958295839584958595869587958895899590959195929593959495959596959795989599960096019602960396049605960696079608960996109611961296139614961596169617961896199620962196229623962496259626962796289629963096319632963396349635963696379638963996409641964296439644964596469647964896499650965196529653965496559656965796589659966096619662966396649665966696679668966996709671967296739674967596769677967896799680968196829683968496859686968796889689969096919692969396949695969696979698969997009701970297039704970597069707970897099710971197129713971497159716971797189719972097219722972397249725972697279728972997309731973297339734973597369737973897399740974197429743974497459746974797489749975097519752975397549755975697579758975997609761976297639764976597669767976897699770977197729773977497759776977797789779978097819782978397849785978697879788978997909791979297939794979597969797979897999800980198029803980498059806980798089809981098119812981398149815981698179818981998209821982298239824982598269827982898299830983198329833983498359836983798389839984098419842984398449845984698479848984998509851985298539854985598569857985898599860986198629863986498659866986798689869987098719872987398749875987698779878987998809881988298839884988598869887988898899890989198929893989498959896989798989899990099019902990399049905990699079908990999109911991299139914991599169917991899199920992199229923992499259926992799289929993099319932993399349935993699379938993999409941994299439944994599469947994899499950995199529953995499559956995799589959996099619962996399649965996699679968996999709971997299739974997599769977997899799980998199829983998499859986998799889989999099919992999399949995999699979998999910000
  1. 1030001,189,66,12,24,1,80,12,Na hi tattha sūran ti tasmiṃ pāpakaraṇe sūraṃ pagabbhadhaṃsinaṃ na hi pasaṃsanti.
  2. 1030002,189,66,25,37,1,41,8,Tenāha‘‘ bhayā hi santo na karonti pāpan’’ ti.
  3. 1030003,189,66,38,45,1,46,5,"Tattha {bhayā}ti pāputrāsato, ottappahetūti attho. "
  4. 1030004,189,67,2,8,1,50,4,"{Chambhitassā}ti thambhitassa, tha-kārassa cha-kārādeso. "
  5. 1030005,189,67,9,20,1,76,6,"Tadatthamāha‘‘ sakalasarīracalanan’’ ti, bhayavasena sakalakāyapakampananti attho. "
  6. 1030006,189,67,21,23,1,20,2,Uyyodhanaṃ sampahāro.
  7. 1030007,189,68,2,5,1,24,2,{Eke}ti uttaravihāravāsino.
  8. 1030008,189,68,6,13,1,39,3,‘‘ Rājagahe’’ tiādi tesamadhippāyavivaraṇaṃ.
  9. 1030009,189,68,14,21,1,60,7,Ekekasmiṃ mahādvāre dve dve katvā catusaṭṭhi khuddakadvārāni.
  10. 1030010,189,68,22,31,1,40,5,‘‘ Tadā’’ tiādinā akāraṇabhāve hetuṃ dasseti.
  11. 1030011,189,69,2,13,1,48,7,Idāni sakavādaṃ dassetuṃ‘‘ ayaṃ panā’’ tiādi vuttaṃ.
  12. 1030012,189,69,14,22,1,39,4,‘‘ Jīvako kirā’’ tiādi āsaṅkanākāradassanaṃ.
  13. 1030013,189,69,23,26,1,22,2,{Assā}ti ajātasatturañño.
  14. 1030014,189,69,27,30,1,23,2,{Ukkaṇṭhito}ti anabhirato.
  15. 1030015,189,69,31,37,1,38,4,Chattaṃ ussāpetukāmo maññeti sambandho .
  16. 1030016,189,69,38,41,1,22,2,{Bhāyitvā}ti bhāyanahetu.
  17. 1030017,189,69,42,45,1,17,2,{Tassā}ti jīvakassa.
  18. 1030018,189,69,46,59,1,67,8,"Sammasaddo samānattho, samānabhāvo ca vayenāti āha‘‘ vayassābhilāpo’’ ti. "
  19. 1030019,189,69,60,80,1,51,7,Vayena samāno vayasso yathā‘‘ ekarājā harissavaṇṇo’’ ti( jā.1.2.17).
  20. 1030020,189,69,81,101,1,111,13,"Samānasaddassa hi sādesamicchanti saddavidū, tena abhilāpo ālapanaṃ tathā, ruḷhīniddeso esa,‘‘ mārisā’’ ti ālapanamiva. "
  21. 1030021,189,69,102,149,1,213,28,"Yathā hi mārisāti niddukkhatābhilāpo sadukkhepi nerayike vuccati‘‘ yadā kho te mārisa saṅkunā saṅku hadaye samāgaccheyyā’’ tiādīsu,( ma. ni.1.512) evaṃ yo koci sahāyo asamānavayopi‘‘ sammā’’ ti vuccatīti, tasmā sahāyābhilāpo icceva attho. "
  22. 1030022,189,69,150,155,1,35,5,Kacci na vañcesīti pāḷiyā sambandho.
  23. 1030023,189,69,156,179,1,112,14,"‘‘ Na palambhesī’’ ti vuttepi idha parikappatthova sambhavatīti vuttaṃ‘‘ na vippalambheyyāsī’’ ti, na palobheyyāsīti attho. "
  24. 1030024,189,69,180,187,1,37,6,"Kathāya sallāpo, so eva nigghoso tathā. "
  25. 1030025,189,70,2,6,1,38,3,{Vinasseyyā}ti cittavighātena vihaññeyya.
  26. 1030026,189,70,7,24,1,57,9,‘‘ Na taṃ devā’’ tiādivacanaṃ sandhāya‘‘ daḷhaṃ katvā’’ ti vuttaṃ.
  27. 1030027,189,70,25,34,1,53,5,Turitavasenidamāmeḍitanti dasseti‘‘ taramānovā’’ ti iminā.
  28. 1030028,189,70,35,63,1,134,16,‘‘ Abhikkama mahārājā’’ ti vatvā tattha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ ete’’ tiādi vuttanti sasambandhamatthaṃ dassento‘‘ mahārāja corabalaṃ nāmā’’ tiādimāha.
  29. 1030029,189,71,2,2,1,25,1,Sāmaññaphalapucchāvaṇṇanā
  30. 1030030,189,72,2,10,1,45,5,160. Ayaṃ bahidvārakoṭṭhakokāso nāgassa bhūmi nāma.
  31. 1030031,189,72,11,18,1,23,3,Tenāha‘‘ vihārassā’’ tiādi.
  32. 1030032,189,72,19,23,1,30,3,Bhagavato {tejo}ti buddhānubhāvo.
  33. 1030033,189,72,24,35,1,108,11,Rañño sarīraṃ phari yathā taṃ soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa bhagavato santikaṃ āgacchantassa antovanasaṇḍagatassa.
  34. 1030034,189,72,36,49,1,81,9,‘‘ Attano aparādhaṃ saritvā mahābhayaṃ uppajjī’’ ti idaṃ sedamuñcanassa kāraṇadassanaṃ.
  35. 1030035,189,72,50,56,1,75,6,Na hi buddhānubhāvato sedamuñcanaṃ sambhavati kāyacittapassaddhihetubhāvato.
  36. 1030036,189,73,2,5,1,28,2,{Eke}ti uttaravihāravāsinoyeva.
  37. 1030037,189,73,6,14,1,38,4,Tadayuttamevāti dasseti‘‘ iminā’’ tiādinā.
  38. 1030038,189,73,15,18,1,21,2,{Abhimāre}ti dhanuggahe.
  39. 1030039,189,73,19,22,1,23,3,Dhanapālan ti nāḷāgiriṃ.
  40. 1030040,189,73,23,36,1,72,9,So hi tadā nāgarehi pūjitadhanarāsino labbhanato‘‘ dhanapālo’’ ti voharīyati.
  41. 1030041,189,73,37,55,1,97,12,"Na kevalaṃ diṭṭhapubbatoyeva, atha kho pakatiyāpi bhagavā saññātoti dassetuṃ‘‘ bhagavā hī’’ tiādimāha. "
  42. 1030042,189,73,56,61,1,59,4,{Ākiṇṇavaralakkhaṇo}ti battiṃsa mahāpurisalakkhaṇe sandhāyāha.
  43. 1030043,189,73,62,70,1,40,2,{Anubyañjanapaṭimaṇḍito}ti asītānubyañjane( jinālaṅkāraṭīkāya vijātamaṅgalavaṇṇanāyaṃ vitthāro).
  44. 1030044,189,73,71,77,1,44,5,Chabbaṇṇāhi {rasmīhī}ti tadā vattamānā rasmiyo.
  45. 1030045,189,73,78,82,1,33,2,{Issariyalīḷāyā}ti issariyavilāsena.
  46. 1030046,189,73,83,105,1,141,17,"Nanu ca bhagavato santike issariyalīlāya pucchā agāravoyeva siyāti codanāya‘‘ pakati hesā’’ tiādimāha, pakatiyā pucchanato na agāravoti adhippāyo. "
  47. 1030047,189,73,106,116,1,83,10,Parivāretvā nisinnena bhikkhusaṅghena pure katepi atthato tassa purato nisinno nāma.
  48. 1030048,189,73,117,124,1,25,3,Tenāha‘‘ parivāretvā’’ tiādi.
  49. 1030049,189,74,2,22,1,72,10,"161. Yena, {tenā}ti ca bhummatthe karaṇavacananti dasseti‘‘ yattha, tatthā’’ ti iminā. "
  50. 1030050,189,74,23,40,1,107,12,"Yena maṇḍalassa dvāraṃ, tenūpasaṅkamīti sampattabhāvassa vuttattā idha upagamanameva yuttanti āha‘‘ upagato’’ ti. "
  51. 1030051,189,74,41,50,1,63,7,"Anucchavike ekasmiṃ {padese}ti yattha viññujātikā aṭṭhaṃsu, tasmiṃ. "
  52. 1030052,189,74,51,55,1,32,4,Ko panesa anucchavikapadeso nāma?
  53. 1030053,189,74,56,61,1,80,4,"Atidūratādichanisajjadosavirahito padeso, napacchatādiaṭṭhanisajjadosavirahito vā. "
  54. 1030054,189,74,62,64,1,24,2,Yathāhu aṭṭhakathācariyā–
  55. 1030055,189,75,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Na pacchato na purato, nāpi āsannadūrato; "
  56. 1030056,189,76,2,10,1,40,7,"Na kacche no paṭivāte, na cāpi onatunnate; "
  57. 1030057,189,77,2,32,1,43,7,"Ime dose vissajjetvā, ekamantaṃ ṭhitā ahū’’ ti.( khu. pā. aṭṭha. evamiccādipāṭhavaṇṇanā; su. ni. aṭṭha.2.261); "
  58. 1030058,189,78,2,33,1,165,20,"Tadā bhikkhusaṅghe tuṇhībhāvassa anavasesato byāpitabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtan’’ ti vicchāvacanaṃ vuttanti āha‘‘ yato… pe… mevā’’ ti, yato yato bhikkhutoti attho. "
  59. 1030059,189,78,34,45,1,79,8,"Hatthena, hatthassa vā kukatabhāvo hatthakukkuccaṃ, asaññamo, asampajaññakiriyā ca. "
  60. 1030060,189,78,46,50,1,30,4,Tathā pādakukkuccan ti etthāpi.
  61. 1030061,189,78,51,60,1,79,8,"Vā -saddo avuttavikappane, tena tadaññopi cakkhusotādiasaññamo natthīti vibhāvito. "
  62. 1030062,189,78,61,76,1,115,11,Tattha pana cakkhuasaṃyamo sabbapaṭhamo dunnivārito cāti tadabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitan’’ tiādi vuttaṃ.
  63. 1030063,189,79,2,5,1,42,2,{Vippasannarahadamivā}ti anāvilodakasaramiva.
  64. 1030064,189,79,6,17,1,42,7,Yenetarahi… pe… iminā me… pe… hotūti sambandho.
  65. 1030065,189,79,18,32,1,52,8,"Añño hi atthakkamo, añño saddakkamoti āha‘‘ yenā’’ tiādi. "
  66. 1030066,189,79,33,51,1,114,14,Tattha kāyika-vācasikena upasamena laddhena mānasikopi upasamo anumānato laddho evāti katvā‘‘ mānasikena cā’’ ti vuttaṃ.
  67. 1030067,189,79,52,55,1,28,2,{Sīlūpasamenā}ti sīlasaññamena.
  68. 1030068,189,79,56,65,1,57,5,Vuttamatthaṃ lokapakatiyā sādhento‘‘ dullabhañhī’’ tiādimāha.
  69. 1030069,189,79,66,69,1,17,2,{Laddhā}ti labhitvā.
  70. 1030070,189,80,2,6,1,43,4,Upasaman ti ācārasampattisaṅkhātaṃ saṃyamaṃ.
  71. 1030071,189,80,7,18,1,43,6,‘‘ Evan’’ tiādinā tathā icchāya kāraṇaṃ dasseti .
  72. 1030072,189,80,19,25,1,26,4,"{So}ti ayyako, udayabhaddo vā."
  73. 1030073,189,80,26,33,1,34,3,‘‘ Kiñcāpī’’ tiādi tadattha-samatthanaṃ.
  74. 1030074,189,80,34,38,1,39,3,{Ghātessatiyevā}ti taṃkālāpekkhāya vuttaṃ.
  75. 1030075,189,80,39,46,1,17,3,Tenāha‘‘ ghātesī’’ ti.
  76. 1030076,189,80,47,49,1,27,2,Idañhi sampatipekkhavacanaṃ.
  77. 1030077,189,80,50,53,1,35,2,{Pañcaparivaṭṭo}ti pañcarājaparivaṭṭo.
  78. 1030078,189,81,2,12,1,70,9,"Kasmā evamāha, nanu bhagavantamuddissa rājā na kiñci vadatīti adhippāyo. "
  79. 1030079,189,81,13,16,1,36,2,{Vacībhede}ti yathāvuttaudānavacībhede.
  80. 1030080,189,81,17,21,1,34,3,Tuṇhī {niravo}ti pariyāyavacanametaṃ.
  81. 1030081,189,81,22,29,1,35,3,‘‘ Ayan’’ tiādi cittajānanākāradassanaṃ.
  82. 1030082,189,81,30,38,1,42,6,Ayaṃ… pe… na sakkhissatīti ñatvāti sambandho.
  83. 1030083,189,81,39,42,1,37,3,Vacanānantaran ti udānavacanānantaraṃ.
  84. 1030084,189,81,43,51,1,40,6,"{Yenā}ti yattha padese, yena vā sotapathena. "
  85. 1030085,189,81,52,58,1,40,6,Yena peman ti etthāpi yathārahamesa nayo.
  86. 1030086,189,82,2,15,1,75,9,Katāparādhassa ālapanaṃ nāma dukkaranti sandhāya‘‘ mukhaṃ nappahotī’’ ti vuttaṃ.
  87. 1030087,189,82,16,38,1,170,18,‘‘ Āgamā kho tvaṃ mahārāja yathāpeman’’ ti vacananiddiṭṭhaṃ vā tadā tadatthadīpanākārena pavattaṃ nānānayavicittaṃ bhagavato madhuravacanampi sandhāya evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  88. 1030088,189,82,39,50,1,67,10,"Ekampi hi atthaṃ bhagavā yathā sotūnaṃ ñāṇaṃ pavattati, tathā deseti. "
  89. 1030089,189,82,51,69,1,107,13,"Yaṃ sandhāya aṭṭhakathāsu vuttaṃ‘‘ bhagavatā abyākataṃ tantipadaṃ nāma natthi, sabbesaññeva atthopi bhāsito’’ ti. "
  90. 1030090,189,82,70,76,1,68,5,{Pañcahākārehī}ti iṭṭhāniṭṭhesu samabhāvādisaṅkhātehi pañcahi kāraṇehi.
  91. 1030091,189,82,77,86,1,23,2,"Vuttañhetaṃ mahāniddese( mahāni.38,162)–"
  92. 1030092,189,83,2,20,1,96,13,"‘ ‘ Pañcahākārehi tādī iṭṭhāniṭṭhe tādī, cattāvīti tādī, tiṇṇāvīti tādī, muttāvīti tādī, taṃniddesā tādī. "
  93. 1030093,189,84,2,6,1,29,4,Kathaṃ arahā iṭṭhāniṭṭhe tādī?
  94. 1030094,189,84,7,57,1,299,34,"Arahā lābhepi tādī, alābhepi, yasepi, ayasepi, pasaṃsāyapi, nindāyapi, sukhepi, dukkhepi tādī, ekaṃ ce bāhaṃ gandhena limpeyyuṃ, ekaṃ ce bāhaṃ vāsiyā taccheyyuṃ, amusmiṃ natthi rāgo, amusmiṃ natthi paṭighaṃ, anunayapaṭighavippahīno, ugghātinighātivītivatto, anurodhavirodhasamatikkanto, evaṃ arahā iṭṭhāniṭṭhe tādī. "
  95. 1030095,189,85,2,6,1,27,4,Kathaṃ arahā cattāvīti tādī?
  96. 1030096,189,85,7,51,1,213,29,"Arahato… pe… thambho, sārambho, māno, atimāno, mado, pamādo, sabbe kilesā, sabbe duccaritā, sabbe darathā, sabbe pariḷāhā , sabbe santāpā, sabbā kusalābhisaṅkhārā cattā vantā muttā pahīnā paṭinissaṭṭhā, evaṃ arahā cattāvīti tādī. "
  97. 1030097,189,86,2,6,1,27,4,Kathaṃ arahā tiṇṇāvīti tādī?
  98. 1030098,189,86,7,48,1,262,29,"Arahā kāmoghaṃ tiṇṇo, bhavoghaṃ tiṇṇo, diṭṭhoghaṃ tiṇṇo, avijjoghaṃ tiṇṇo, sabbaṃ saṃsārapathaṃ tiṇṇo uttiṇṇo nittiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivatto, so vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo jātimaraṇasaṅkhayo, jātimaraṇasaṃsāro( mahāni.38) natthi tassa punabbhavoti, evaṃ arahā tiṇṇāvīti tādī. "
  99. 1030099,189,87,2,6,1,27,4,Kathaṃ arahā muttāvīti tādī?
  100. 1030100,189,87,7,61,1,296,32,"Arahato rāgā cittaṃ muttaṃ vimuttaṃ suvimuttaṃ, dosā, mohā, kodhā, upanāhā, makkhā, paḷāsā, issāya, macchariyā, māyāya, sāṭheyyā, thambhā, sārambhā, mānā, atimānā, madā, pamādā, sabbakilesehi, sabbaduccaritehi, sabbadarathehi, sabbapariḷāhehi, sabbasantāpehi, sabbākusalābhisaṅkhārehi cittaṃ muttaṃ vimuttaṃ suvimuttaṃ; "
  101. 1030101,189,87,62,66,1,25,4,evaṃ arahā muttāvīti tādī.
  102. 1030102,189,88,2,6,1,28,4,Kathaṃ arahā taṃniddesā tādī?
  103. 1030103,189,88,7,75,1,263,42,"Arahā‘ sīle sati sīlavā’ ti taṃniddesā tādī,‘ saddhāya sati saddho’ ti,‘ vīriye sati vīriyavā’ ti,‘ satiyā sati satimā’ ti,‘ samādhimhi sati samāhito’ ti,‘ paññāya sati paññavā’ ti,‘ vijjāya sati tevijjo’ ti,‘ abhiññāya sati chaḷabhiñño’ ti taṃniddesā tādī, evaṃ arahā taṃniddesā tādī’’ ti. "
  104. 1030104,189,89,2,7,1,43,5,Bhagavā pana sabbesampi tādīnamatisayo tādī.
  105. 1030105,189,89,8,15,1,23,3,Tenāha‘‘ suppatiṭṭhito’’ ti.
  106. 1030106,189,89,16,56,1,200,25,"Vuttampi cetaṃ bhagavatā kāḷakārāmasuttante‘‘ iti kho bhikkhave tathāgato diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu tādīyeva tādī, tamhā ca pana tādimhā añño tādī uttaritaro vā paṇītataro vā natthīti vadāmī’’ ti( a. ni.4.24). "
  107. 1030107,189,89,57,64,1,83,7,Atha vā pañcavidhāriyiddhisiddhehi pañcahākārehi tādilakkhaṇe suppatiṭṭhitoti attho.
  108. 1030108,189,89,65,69,1,55,4,Vuttañhetaṃ āyasmatā dhammasenāpatinā paṭisambhidāmagge–
  109. 1030109,189,90,2,7,1,18,4,‘ ‘ Katamā ariyā iddhi?
  110. 1030110,189,90,8,102,1,534,63,"Idha bhikkhu sace ākaṅkhati‘ paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati, sace ākaṅkhati‘ appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ ti, paṭikūlasaññī tattha viharati, sace ākaṅkhati‘ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati, sace ākaṅkhati‘ appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ ti, paṭikūlasaññī tattha viharati, sace ākaṅkhati‘ paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’ ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno’’ ti( paṭi. ma.3.17). "
  111. 1030111,189,91,2,6,1,30,3,{Bahiddhā}ti sāsanato bahisamaye.
  112. 1030112,189,92,2,9,1,34,3,162. {Esā}ti bhikkhusaṅghassa vandanākāro.
  113. 1030113,189,92,10,21,1,61,7,Tamatthaṃ lokasiddhāya upamāya sādhetuṃ‘‘ rājānan’’ tiādi vuttaṃ.
  114. 1030114,189,92,22,25,1,28,3,Okāsan ti pucchitabbaṭṭhānaṃ.
  115. 1030115,189,93,2,14,1,101,11,Na me pañhavissajjane bhāro {atthī}ti satthu sabbattha appaṭihatañāṇacāratāya atthato āpannāya dassanaṃ.
  116. 1030116,189,93,15,28,1,52,9,‘‘ Yadi ākaṅkhasī’’ ti vutteyeva hi esa attho āpanno hoti.
  117. 1030117,189,93,29,36,1,43,6,Sabbaṃ te {vissajjessāmī}ti etthāpi ayaṃ nayo.
  118. 1030118,189,93,37,51,1,60,9,"‘‘ Yaṃ ākaṅkhasi, taṃ pucchā’’ ti vacaneneva hi ayamattho sijjhati. "
  119. 1030119,189,93,52,55,1,41,3,Asādhāraṇaṃ sabbaññupavāraṇanti sambandho.
  120. 1030120,189,93,56,76,1,70,11,"Yadi‘‘ yadākaṅkhasī’’ ti na vadanti, atha kathaṃ vadantīti āha‘‘ sutvā’’ tiādi. "
  121. 1030121,189,93,77,82,1,50,5,Padesañāṇeyeva ṭhitattā tathā vadantīti veditabbaṃ.
  122. 1030122,189,93,83,88,1,51,5,Buddhā pana sabbaññupavāraṇaṃ pavārentīti sambandho.
  123. 1030123,189,94,2,24,1,149,14,"‘ ‘ Pucchāvuso yadākaṅkhasī’’ tiādīni suttapadāni yesaṃ puggalānaṃ vasena āgatāni, taṃ dassanatthaṃ‘‘ yakkhanarindadevasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānan’’ ti vuttaṃ. "
  124. 1030124,189,94,25,86,1,260,31,"Tattha hi‘‘ pucchāvuso yadākaṅkhasī’’ ti āḷavakassa yakkhassa okāsakaraṇaṃ,‘‘ puccha mahārājā’’ ti narindānaṃ,‘‘ puccha vāsavā’’ tiādi devānamindassa,‘‘ tena hī’’ tiādi samaṇānaṃ,‘‘ bāvarissa cā’’ tiādi brāhmaṇānaṃ,‘‘ puccha maṃ sabhiyā’’ tiādi paribbājakānaṃ okāsakaraṇanti daṭṭhabbaṃ. "
  125. 1030125,189,94,87,90,1,27,2,{Vāsavā}ti devānamindālapanaṃ.
  126. 1030126,189,94,91,93,1,25,2,Tadetañhi sakkapañhasutte.
  127. 1030127,189,94,94,98,1,29,3,{Manasicchasī}ti manasā icchasi.
  128. 1030128,189,95,2,29,1,178,24,"{Katāvakāsā}ti yasmā tumhe mayā katokāsā, tasmā bāvarissa ca tuyhaṃ ajitassa ca sabbesañca sesānaṃ yaṃ kiñci sabbaṃ saṃsayaṃ yathā manasā icchatha, tathā pucchavho pucchathāti yojanā. "
  129. 1030129,189,95,30,52,1,140,19,"Ettha ca bāvarissa saṃsayaṃ manasā pucchavho, tumhākaṃ pana sabbesaṃ saṃsayaṃ manasā ca aññathā ca yathā icchatha, tathā pucchavhoti adhippāyo. "
  130. 1030130,189,95,53,66,1,66,9,Bāvarī hi‘‘ attano saṃsayaṃ manasāva pucchathā’’ ti antevāsike āṇāpesi.
  131. 1030131,189,95,67,68,1,8,1,Vuttañhi–
  132. 1030132,189,96,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Anāvaraṇadassāvī, yadi buddho bhavissati; "
  133. 1030133,189,97,2,19,1,44,6,"Manasā pucchite pañhe, vācāya vissajessatī’’ ti.( su. ni.1011); "
  134. 1030134,189,98,2,4,1,21,2,Tadetaṃ pārāyanavagge.
  135. 1030135,189,98,5,14,1,33,5,Tathā‘‘ puccha maṃ sabhiyā’’ tiādipi.
  136. 1030136,189,99,2,9,1,65,5,"Buddhabhūmin ti buddhaṭṭhānaṃ, āsavakkhayañāṇaṃ, sabbaññutaññāṇañca. "
  137. 1030137,189,99,10,24,1,133,11,"Bodhisattabhūmi nāma bodhisattaṭṭhānaṃ pāramīsambharaṇañāṇaṃ, bhūmisaddo vā avatthāvācako, buddhāvatthaṃ, bodhisattāvatthāyanti ca attho. "
  138. 1030138,189,99,25,32,1,67,7,Ekattanayena hi pavattesu khandhesu avatthāyeva taṃ tadākāranissitā.
  139. 1030139,189,100,2,14,1,109,11,"Yo bhagavā bodhisattabhūmiyaṃ padesañāṇe ṭhito sabbaññupavāraṇaṃ pavāresi, tassa tadeva acchariyanti sambandho. "
  140. 1030140,189,100,15,24,1,36,5,Kathanti āha‘‘ koṇḍañña pañhānī’’ tiādi.
  141. 1030141,189,100,25,30,1,49,4,Tattha {koṇḍaññā}ti gottavasena sarabhaṅgamālapanti.
  142. 1030142,189,100,31,34,1,22,2,{Viyākarohī}ti byākarohi.
  143. 1030143,189,100,35,38,1,24,2,{Sādhurūpā}ti sādhusabhāvā.
  144. 1030144,189,100,39,43,1,31,3,{Dhammo}ti sanantano paveṇīdhammo.
  145. 1030145,189,100,44,56,1,86,10,"Yan ti āgamanakiriyāparāmasanaṃ, yena vā kāraṇena āgacchati, tena viyākarohīti sambandho. "
  146. 1030146,189,100,57,64,1,52,6,"Vuddhan ti sīlapaññādīhi vuddhippattaṃ, garunti attho. "
  147. 1030147,189,100,65,78,1,94,11,"Esa {bhāro}ti saṃsayupacchedanasaṅkhāto eso bhāro, āgato bhāro tayā avassaṃ vahitabboti adhippāyo. "
  148. 1030148,189,101,2,7,1,32,4,Mayā katāvakāsā bhonto pucchantu.
  149. 1030149,189,101,8,10,1,10,2,Kasmāti ce?
  150. 1030150,189,101,11,21,1,61,9,"Ahañhi taṃ taṃ vo byākarissaṃ ñatvā sayaṃ lokamimaṃ, parañcāti. "
  151. 1030151,189,101,22,28,1,38,6,Sayan ti ca sayameva parūpadesena vinā.
  152. 1030152,189,101,29,34,1,58,5,Evaṃ sarabhaṅgakāle sabbaññupavāraṇaṃ pavāresīti sambandho.
  153. 1030153,189,102,2,5,1,30,3,Pañhānan ti dhammayāgapañhānaṃ.
  154. 1030154,189,102,6,9,1,26,3,Antakaran ti niṭṭhānakaraṃ.
  155. 1030155,189,102,10,15,1,37,4,{Suciratenā}ti evaṃ nāmakena brāhmaṇena.
  156. 1030156,189,102,16,19,1,20,3,Puṭṭhun ti pucchituṃ.
  157. 1030157,189,102,20,31,1,43,5,"{Jātiyā}ti paṭisandhiyā,‘‘ vijātiyā’’ tipi vadanti. "
  158. 1030158,189,102,32,39,1,67,7,Paṃsuṃ kīḷanto sambhavakumāro nisinnova hutvā pavāresīti yojetabbaṃ.
  159. 1030159,189,103,2,6,1,26,3,{Tagghā}ti ekaṃsatthe nipāto.
  160. 1030160,189,103,7,22,1,115,13,"Yathāpi kusalo {tathā}ti yathā sabbadhammakusalo sabbadhammavidū buddho jānāti katheti, tathā te ahamakkhissanti attho. "
  161. 1030161,189,103,23,29,1,42,5,Jānāti -saddo hi idha sambandhamupagacchati .
  162. 1030162,189,103,30,54,1,59,10,"Yathāha‘‘ yena yassa hi sambandho, dūraṭṭhampi ca tassa tan’’ ti( sārattha. ṭī.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā). "
  163. 1030163,189,103,55,58,1,21,3,Jānanā cettha kathanā.
  164. 1030164,189,103,59,70,1,52,7,Yathā‘‘ iminā imaṃ jānātī’’ ti vuttovāyamattho ācariyena.
  165. 1030165,189,103,71,115,1,235,38,"Rājā ca kho taṃ yadi kāhati vā, na {vā}ti yo taṃ idha pucchituṃ pesesi, so korabyarājā taṃ tayā pucchitamatthaṃ, tayā vā puṭṭhena mayā akkhātamatthaṃ yadi karotu vā, na vā karotu, ahaṃ pana yathādhammaṃ te akkhissaṃ ācikkhissāmīti vuttaṃ hoti. "
  166. 1030166,189,103,116,118,1,23,2,Jātakaṭṭhakathāyaṃ pana–
  167. 1030167,189,104,2,21,1,93,17,"‘ ‘ Rājā ca kho tan ti ahaṃ taṃ pañhaṃ yathā tumhākaṃ rājā jānāti jānituṃ sakkoti, tathā akkhissaṃ. "
  168. 1030168,189,104,22,63,1,156,24,"Tato uttari rājā yathā jānāti, tathā yadi karissati vā, na vā karissati, karontassa vā akarontassa vā tassevetaṃ bhavissati, mayhaṃ pana doso natthīti dīpetī’’ ti( jā. aṭṭha.5.16.172)– "
  169. 1030169,189,105,2,5,1,43,3,Jānāti-saddo vākyadvayasādhāraṇavasena vutto.
  170. 1030170,189,106,2,9,1,55,4,163. Sippameva sippāyatanaṃ āyatanasaddassa tabbhāvavuttittā.
  171. 1030171,189,106,10,22,1,115,11,"Apica sikkhitabbatāya sippañca taṃ sattānaṃ jīvitavuttiyā kāraṇabhāvato, nissayabhāvato vā āyatanañcāti sippāyatanaṃ. "
  172. 1030172,189,106,23,30,1,45,6,"Seyyathidan ti ekova nipāto, nipātasamudāyo vā. "
  173. 1030173,189,106,31,46,1,52,10,Tassa te katameti idha atthoti āha‘‘ katame pana te’’ ti.
  174. 1030174,189,106,47,51,1,36,4,Ime katametipi paccekamattho yujjati.
  175. 1030175,189,106,52,54,1,14,2,Evaṃ sabbattha.
  176. 1030176,189,106,55,64,1,74,8,"Idañca vattabbāpekkhanavasena vuttaṃ, tasmā te sippāyatanikā katameti attho."
  177. 1030177,189,106,65,80,1,119,11,‘‘ Puthusippāyatanānī’’ ti hi sādhāraṇato sippāni uddisitvā upari taṃtaṃsippūpajīvinova niddiṭṭhā puggalādhiṭṭhānāya kathāya.
  178. 1030178,189,106,81,83,1,10,2,Kasmāti ce?
  179. 1030179,189,106,84,86,1,26,2,Papañcaṃ pariharitukāmattā.
  180. 1030180,189,106,87,100,1,134,13,Aññathā hi yathādhippetāni tāva sippāyatanāni dassetvā puna taṃtaṃsippūpajīvinopi dassetabbā siyuṃ tesamevettha padhānato adhippetattā.
  181. 1030181,189,106,101,132,1,211,25,"Evañca sati kathāpapañco bhaveyya, tasmā taṃ papañcaṃ pariharituṃ sippūpajīvīhi taṃtaṃsippāyatanāni saṅgahetvā evamāhāti tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ hatthārohātiādīhi ye taṃ taṃ sippaṃ nissāya jīvanti, te dassetī’’ ti vuttaṃ. "
  182. 1030182,189,106,133,141,1,25,4,Kasmāti āha‘‘ ayañhī’’ tiādi.
  183. 1030183,189,106,142,146,1,41,4,Sippaṃ upanissāya jīvantīti sippūpajīvino.
  184. 1030184,189,107,2,6,1,45,3,"Hatthimārohantīti hatthārohā, hatthāruḷhayodhā. "
  185. 1030185,189,107,7,14,1,74,6,"Hatthiṃ ārohāpayantīti hatthārohā, hatthācariya hatthivejja hatthimeṇḍādayo. "
  186. 1030186,189,107,15,29,1,110,13,"Yena hi payogena puriso hatthino ārohanayoggo hoti, taṃ hatthissa payogaṃ vidhāyantānaṃ sabbesampetesaṃ gahaṇaṃ. "
  187. 1030187,189,107,30,37,1,21,3,Tenāha‘‘ sabbepī’’ tiādi.
  188. 1030188,189,107,38,47,1,65,7,"Tattha hatthācariyā nāma ye hatthino, hatthārohakānañca sikkhāpakā. "
  189. 1030189,189,107,48,51,1,31,3,Hatthivejjā nāma hatthibhisakkā.
  190. 1030190,189,107,52,56,1,39,4,Hatthimeṇḍā nāma hatthīnaṃ pādarakkhakā.
  191. 1030191,189,107,57,72,1,120,13,"Hatthiṃ maṇḍayanti rakkhantīti hatthimaṇḍā, teyeva hatthimeṇḍā, hatthiṃ minenti sammā vidahanena hiṃsantīti vā hatthimeṇḍā. "
  192. 1030192,189,107,73,78,1,49,5,Ādi -saddena hatthīnaṃ yavapadāyakādayo saṅgaṇhāti.
  193. 1030193,189,107,79,85,1,59,5,{Assārohā}ti etthāpi suddhahetukattuvasena yathāvuttova attho.
  194. 1030194,189,107,86,89,1,21,3,Rathe niyuttā rathikā.
  195. 1030195,189,107,90,94,1,37,4,Ratharakkhā nāma rathassa āṇirakkhakā.
  196. 1030196,189,107,95,107,1,100,9,"Dhanuṃ gaṇhantīti dhanuggahā, issāsā, dhanuṃ gaṇhāpentīti dhanuggahā, dhanusippasikkhāpakā dhanvācariyā. "
  197. 1030197,189,108,2,18,1,92,11,"Celena celapaṭākāya yuddhe akanti gacchantīti celakā, jayaddhajagāhakāti āha‘‘ ye yuddhe’’ tiādi. "
  198. 1030198,189,108,19,26,1,53,6,"Jayadhajan ti jayanatthaṃ, jayakāle vā paggahitadhajaṃ. "
  199. 1030199,189,108,27,31,1,21,3,{Purato}ti senāya pubbe.
  200. 1030200,189,108,32,51,1,110,14,Yathā tathā ṭhite senike byūhavicāraṇavasena tato tato calayanti uccālentīti {calakā}ti vuttaṃ‘‘ idha rañño’’ tiādi.
  201. 1030201,189,108,52,66,1,145,13,Sakuṇagghiādayo viya maṃsapiṇḍaṃ parasenāsamūhasaṅkhātaṃ piṇḍaṃ sāhasikatāya chetvā chetvā dayanti uppatitvā uppatitvā niggacchantīti piṇḍadāyakā.
  202. 1030202,189,108,67,75,1,21,4,Tenāha‘‘ te kirā’’ tiādi.
  203. 1030203,189,108,76,82,1,43,5,"Sāhasaṃ karontīti sāhasikā, teyeva mahāyodhā. "
  204. 1030204,189,108,83,107,1,75,7,"{Piṇḍamivā}ti tālaphalapiṇḍamivāti vadanti,‘‘ maṃsapiṇḍamivā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.163) ācariyena vuttaṃ. "
  205. 1030205,189,108,108,119,1,65,7,Sabbattha‘‘ ācariyenā’’ ti vutte ācariyadhammapālatthero va gahetabbo.
  206. 1030206,189,108,120,138,1,151,16,"Dutiyavikappe piṇḍe janasamūhasaṅkhāte sammadde dayanti uppatantā viya gacchantīti piṇḍadāyakā, daya -saddo gatiyaṃ, aya-saddassa vā da-kārāgamena nipphatti. "
  207. 1030207,189,109,2,9,1,65,6,{Uggatuggatā}ti saṅgāmaṃ patvā javaparakkamādivasena ativiya uggatā.
  208. 1030208,189,109,10,19,1,49,8,{Tadevā}ti parehi vuttaṃ tameva sīsaṃ vā āvudhaṃ vā.
  209. 1030209,189,109,20,25,1,63,4,{Pakkhandantī}ti vīrasūrabhāvena asajjamānā parasenamanupavisanti.
  210. 1030210,189,109,26,28,1,51,2,Thāmajavabalaparakkamādisampattiyā mahānāgasadisatā.
  211. 1030211,189,109,29,36,1,27,3,Tenāha‘‘ hatthiādīsupī’’ tiādi.
  212. 1030212,189,109,37,48,1,98,9,"{Ekantasūrā}ti ekacarasūrā antasaddassa tabbhāvavuttito, sūrabhāvena ekākino hutvā yujjhanakāti attho. "
  213. 1030213,189,109,49,52,1,20,2,{Sajālikā}ti savammikā.
  214. 1030214,189,109,53,62,1,64,9,Sannāho kaṅkaṭo vammaṃ kavaco uracchado jālikāti hi atthato ekaṃ.
  215. 1030215,189,109,63,70,1,59,6,{Sacammikā}ti jālikā viya sarīraparittāṇena cammena sacammikā.
  216. 1030216,189,109,71,74,1,34,3,Cammakañcukan ti cammamayakañcukaṃ.
  217. 1030217,189,109,75,84,1,55,7,"{Pavisitvā}ti tassa anto hutvā, paṭimuñcitvāti vuttaṃ hoti. "
  218. 1030218,189,109,85,94,1,73,8,"Saraparittāṇaṃ camman ti cammapaṭisibbitaṃ celakaṃ, cammamayaṃ vā phalakaṃ. "
  219. 1030219,189,109,95,99,1,33,3,{Balavasinehā}ti sāmini atisayapemā.
  220. 1030220,189,109,100,116,1,104,9,"{Gharadāsayodhā}ti antojātadāsapariyāpannā yodhā,‘‘ gharadāsikaputtā’’ tipi pāṭho, antojātadāsīnaṃ puttāti attho. "
  221. 1030221,189,110,2,10,1,47,6,"Āḷāraṃ vuccati mahānasaṃ, tattha niyuttā āḷārikā. "
  222. 1030222,189,110,11,21,1,78,8,"{Pūvikā}ti pūvasampādakā, ye pūvameva nānappakārato sampādetvā vikkiṇantā jīvanti. "
  223. 1030223,189,110,22,28,1,85,6,Kesanakhasaṇṭhapanādivasena manussānaṃ alaṅkāravidhiṃ kappenti saṃvidahantīti kappakā.
  224. 1030224,189,110,29,35,1,84,6,Cuṇṇavilepanādīhi malaharaṇavaṇṇasampādanavidhinā nhāpenti nahānaṃ karontīti nhāpikā.
  225. 1030225,189,110,36,48,1,115,10,"Navantādividhinā pavatto gaṇanagantho antarā chiddābhāvena {acchiddako}ti vuccati, tadeva paṭhentīti acchiddakapāṭhakā. "
  226. 1030226,189,110,49,55,1,51,5,"Hatthena adhippāyaviññāpanaṃ, gaṇanaṃ vā hatthamuddā. "
  227. 1030227,189,110,56,68,1,69,9,"Aṅgulisaṅkocanañhi {muddā}ti vuccati, tena ca viññāpanaṃ, gaṇanaṃ vā hoti. "
  228. 1030228,189,110,69,97,1,146,17,"Hattha saddo cettha tadekadesesu aṅgulīsu daṭṭhabbo‘‘ na bhuñjamāno sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipissāmī’’ tiādīsu( pāci.618) viya, tamupanissāya jīvantīti muddikā. "
  229. 1030229,189,110,98,105,1,27,3,Tenāha‘‘ hatthamuddāyā’’ tiādi.
  230. 1030230,189,111,2,4,1,21,2,Ayakāro kammārakārako.
  231. 1030231,189,111,5,7,1,19,2,Dantakāro bhamakāro.
  232. 1030232,189,111,8,10,1,23,2,Cittakāro lepacittakāro.
  233. 1030233,189,111,11,15,1,68,4,Ādi -saddena koṭṭakalekhakavilīvakāraiṭṭhakakāradārukārādīnaṃ saṅgaho.
  234. 1030234,189,111,16,21,1,39,4,Diṭṭheva {dhamme}ti imasmiṃyeva attabhāve.
  235. 1030235,189,111,22,24,1,31,2,Karaṇanipphādanavasena dassetvā.
  236. 1030236,189,111,25,34,1,94,7,"{Sandiṭṭhikamevā}ti asamparāyikatāya sāmaṃ daṭṭhabbaṃ, sayamanubhavitabbaṃ attapaccakkhanti attho. "
  237. 1030237,189,111,35,39,1,31,3,{Upajīvantī}ti upanissāya jīvanti.
  238. 1030238,189,111,40,43,1,24,3,Sukhitan ti sukhappattaṃ.
  239. 1030239,189,111,44,54,1,60,6,Thāmabalūpetabhāvova pīṇananti āha‘‘ pīṇitaṃ thāmabalūpetan’’ ti.
  240. 1030240,189,111,55,58,1,16,2,{Uparī}ti devaloke.
  241. 1030241,189,111,59,62,1,18,3,Tathā uddhan tipi.
  242. 1030242,189,111,63,67,1,27,4,So hi manussalokato uparimo.
  243. 1030243,189,111,68,73,1,25,4,"Aggaṃ viyāti aggaṃ, phalaṃ."
  244. 1030244,189,111,74,90,1,91,12,‘‘ Kammassa katattā phalassa nibbattanato taṃ kammassa aggisikhā viya hotī’’ ti ācariyena vuttaṃ.
  245. 1030245,189,111,91,97,1,30,5,"Apica saggan ti uttamaṃ, phalaṃ. "
  246. 1030246,189,111,98,109,1,86,10,"Saggan ti suṭṭhu aggaṃ, rūpasaddādidasavidhaṃ attano phalaṃ nipphādetuṃ arahatīti attho. "
  247. 1030247,189,111,110,118,1,87,7,"Suaggikāva niruttinayena sovaggikā, dakkhiṇāsaddāpekkhāya ca sabbattha itthiliṅganiddeso. "
  248. 1030248,189,111,119,124,1,29,4,{Sukho}ti sukhūpāyo iṭṭho kanto.
  249. 1030249,189,111,125,128,1,12,2,{Agge}ti uḷāre.
  250. 1030250,189,111,129,140,1,86,9,"Attanā paribhuñjitabbaṃ bāhiraṃ rūpaṃ, attano vaṇṇapokkharatā {vaṇṇo}ti ayametesaṃ viseso. "
  251. 1030251,189,111,141,156,1,83,10,"Dakkhanti vaḍḍhanti etāyāti dakkhiṇā, pariccāgamayaṃ puññanti āha‘‘ dakkhiṇaṃ dānan’’ ti. "
  252. 1030252,189,112,2,13,1,102,10,"Maggo sāmaññaṃ samitapāpasaṅkhātassa samaṇassa bhāvoti katvā, tassa vipākattā ariyaphalaṃ sāmaññaphalaṃ."
  253. 1030253,189,112,14,23,1,62,5,‘‘ Yathāhā’’ tiādinā mahāvaggasaṃyuttapāḷivasena tadatthaṃ sādheti.
  254. 1030254,189,112,24,31,1,49,7,Taṃ esa rājā na jānāti ariyadhammassa akovidatāya.
  255. 1030255,189,112,32,71,1,274,31,Yasmā panesa‘‘ dāsakassakādibhūtānaṃ pabbajitānaṃ lokato abhivādanādilābho sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ nāmā’’ ti cintetvā‘‘ atthi nu kho koci samaṇo vā brāhmaṇo vā īdisamatthaṃ jānanto’’ ti vīmaṃsanto pūraṇādike pucchitvā tesaṃ kathāya anadhigatavitto bhagavantampi etamatthaṃ pucchi.
  256. 1030256,189,112,72,82,1,50,6,Tasmā vuttaṃ‘‘ dāsakassakopamaṃ sandhāya pucchatī’’ ti.
  257. 1030257,189,113,2,14,1,79,8,"{Rājāmaccā}ti rājakulasamudāgatā amaccā, anuyuttakarājāno ceva amaccā cātipi attho. "
  258. 1030258,189,113,15,21,1,83,6,Kaṇhapakkhan ti yathāpucchite atthe labbhamānadiṭṭhigatūpasaṃhitaṃ saṃkilesapakkhaṃ.
  259. 1030259,189,113,22,28,1,58,6,Sukkapakkhan ti tabbidhuraṃ upari suttāgataṃ vodānapakkhaṃ.
  260. 1030260,189,113,29,36,1,74,7,Samaṇakolāhalan ti samaṇakotūhalaṃ taṃ taṃ samaṇavādānaṃ aññamaññavirodhaṃ.
  261. 1030261,189,113,37,61,1,146,19,"Samaṇabhaṇḍanan ti teneva virodhena‘‘ evaṃvādīnaṃ tesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ ayaṃ doso, evaṃvādīnaṃ tesaṃ ayaṃ doso’’ ti evaṃ taṃ taṃ vādassa paribhāsanaṃ. "
  262. 1030262,189,113,62,68,1,63,5,Issarānuvattako hi {loko}ti dhammatādassanena tadatthasamatthanaṃ.
  263. 1030263,189,113,69,78,1,79,8,"Attano desanākosallena rañño bhāraṃ karonto, na tadaññena paravambhanādikāraṇena. "
  264. 1030264,189,114,2,18,1,62,9,164. Nu-saddo viya no-saddopi pucchāyaṃ nipātoti āha‘‘ abhijānāsi nū’’ ti.
  265. 1030265,189,114,19,39,1,100,14,"{Ayañcā}ti ettha ca -saddo na kevalaṃ abhijānāsipadeneva, atha kho‘‘ pucchitā’’ ti padena cāti samuccayattho. "
  266. 1030266,189,114,40,49,1,50,5,Kathaṃ yojetabboti anuyogamapaneti‘‘ idañhī’’ tiādinā.
  267. 1030267,189,114,50,57,1,36,6,Pucchitā {nū}ti pubbe pucchaṃ kattā nu.
  268. 1030268,189,114,58,65,1,56,7,Naṃ puṭṭhabhāvan ti tādisaṃ pucchitabhāvaṃ abhijānāsi nu.
  269. 1030269,189,114,66,75,1,50,9,Na te sammuṭṭhan ti tava na pamuṭṭhaṃ vatāti attho.
  270. 1030270,189,114,76,81,1,43,4,{Aphāsukabhāvo}ti tathā bhāsanena asukhabhāvo.
  271. 1030271,189,114,82,134,1,206,21,"Paṇḍitapatirūpakānan ti( sāmaṃ viya attano sakkārānaṃ paṇḍitabhāsānaṃ) āmaṃ viya pakkānaṃ paṇḍitā bhāsānaṃ.( Dī. ni. ṭī.1.163) {pāḷipadaatthabyañjanesū}ti pāḷisaṅkhāte pade, tadatthe tappariyāpannakkhare ca, vākyapariyāyo vā byañjanasaddo‘‘ akkharaṃ padaṃ byañjanan’’ tiādīsu( netti.28) viya. "
  272. 1030272,189,114,135,146,1,90,10,"Bhagavato rūpaṃ sabhāvo viya rūpamassāti bhagavantarūpo, bhagavā viya ekantapaṇḍitoti attho. "
  273. 1030273,189,115,2,2,1,24,1,Pūraṇakassapavādavaṇṇanā
  274. 1030274,189,116,2,15,1,65,9,"165. Ekamidāhan ti ettha idan ti nipātamattaṃ, ekaṃ samayamicceva attho. "
  275. 1030275,189,116,16,20,1,42,4,Sammodeti sammodanaṃ karotīti sammodanīyaṃ.
  276. 1030276,189,116,21,46,1,110,12,"Anīyasaddo hi bahulā katvatthābhidhāyako yathā‘‘ niyyānikā’’ ti,( dha. sa. suttantadukamātikā97) sammodanaṃ vā janetīti sammodaniyaṃ taddhitavasena. "
  277. 1030277,189,116,47,70,1,172,16,"Saritabbanti sāraṇīyaṃ, saraṇassa anucchavikanti vā sāraṇiyaṃ, etamatthaṃ dassetuṃ‘‘ sammodajanakaṃ saritabbayuttakan’’ ti vuttaṃ, saritabbayuttakanti ca saraṇānucchavikanti attho. "
  278. 1030278,189,117,2,24,1,139,13,"166. {Sahatthā}ti sahattheneva, tena suddhakattāraṃ dasseti, {āṇattiyā}ti pana hetukattāraṃ, nissaggiyathāvarādayopi idha sahattha karaṇeneva saṅgahitā. "
  279. 1030279,189,117,25,28,1,36,2,{Hatthādīnī}ti hatthapādakaṇṇanāsādīni.
  280. 1030280,189,117,29,40,1,56,7,Pacanaṃ dahanaṃ vibādhananti āha‘‘ daṇḍena uppīḷentassā’’ ti.
  281. 1030281,189,117,41,118,1,279,35,"Papañcasūdaniyaṃ nāma majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ pacato’’ ti etassa‘‘ tajjentassa vā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.3.97) dutiyopi attho vutto, idha pana tajjanaṃ, paribhāsanañca daṇḍena saṅgahetvā‘‘ daṇḍena uppīḷentassa icceva vuttan’’ ti( dī. ni. ṭī.1.166) ācariyena vuttaṃ, adhunā pana potthakesu‘‘ tajjentassa vā’’ ti pāṭhopi bahuso dissati. "
  282. 1030282,189,117,119,128,1,80,8,"Sokan ti sokakāraṇaṃ, socanantipi yujjati kāraṇasampādanena phalassapi kattabbato. "
  283. 1030283,189,117,129,134,1,41,4,{Parehī}ti attano vacanakarehi kammabhūtehi.
  284. 1030284,189,117,135,167,1,221,25,"{Phandato}ti ettha parassa phandanavasena suddhakattuttho na labbhati, atha kho attano phandanavasenevāti āha‘‘ paraṃ phandantaṃ phandanakāle sayampi phandato’’ ti, attanā katena parassa vibādhanapayogena sayampi phandatoti attho."
  285. 1030285,189,117,168,189,1,108,12,"‘‘ Atipātāpayato’’ ti padaṃ suddhakattari, hetukattari ca pavattatīti dasseti‘‘ hanantassāpi hanāpentassāpī’’ ti iminā. "
  286. 1030286,189,117,190,198,1,28,3,{Sabbatthā}ti‘‘ ādiyato’’ tiādīsu.
  287. 1030287,189,117,199,202,1,45,2,{Karaṇakāraṇavasenā}ti sayaṃkāraparaṃkāravasena.
  288. 1030288,189,118,2,9,1,48,7,Gharabhittiyā anto ca bahi ca sandhi gharasandhi.
  289. 1030289,189,118,10,24,1,72,9,Kiñcipi asesetvā niravaseso lopo vilumpanaṃ {nillopo}ti āha‘‘ mahāvilopan’’ ti.
  290. 1030290,189,118,25,29,1,32,4,Ekāgāre niyutto vilopo ekāgāriko.
  291. 1030291,189,118,30,37,1,21,3,Tenāha‘‘ ekamevā’’ tiādi.
  292. 1030292,189,118,38,58,1,118,12,‘‘ Paripanthe tiṭṭhato’’ ti ettha acchindanatthameva tiṭṭhatīti ayamattho pakaraṇato siddhoti dasseti‘‘ āgatāgatānan’’ tiādinā.
  293. 1030293,189,118,59,83,1,71,9,‘‘ Parito sabbaso panthe hananaṃ paripantho’’ ti( dī. ni. ṭī.1.166) ayamatthopi ācariyena vutto.
  294. 1030294,189,118,84,105,1,110,13,"{Karomī}ti {saññāyā}ti sañcetanikabhāvamāha, tenetaṃ dasseti‘‘ sañcicca karotopi na karīyati nāma, pageva asañciccā’’ ti. "
  295. 1030295,189,118,106,117,1,77,10,Pāpaṃ na {karīyatī}ti pubbe asato uppādetuṃ asakkuṇeyyattā pāpaṃ akatameva nāma.
  296. 1030296,189,118,118,126,1,22,4,Tenāha‘‘ natthi pāpan’’ ti.
  297. 1030297,189,119,2,24,1,137,18,Yadi evaṃ kathaṃ sattā pāpe pavattantīti attano vāde parehi āropitaṃ dosamapanetukāmo pūraṇo imamatthampi dassetīti āha‘‘ sattā panā’’ tiādi.
  298. 1030298,189,119,25,40,1,66,9,"Saññāmattametaṃ‘‘ pāpaṃ karontī’’ ti, pāpaṃ pana natthevāti vuttaṃ hoti. "
  299. 1030299,189,119,41,65,1,174,21,"Evaṃ kirassa hoti– imesaṃ sattānaṃ hiṃsādikiriyā attānaṃ na pāpuṇāti tassa niccatāya nibbikārattā, sarīraṃ pana acetanaṃ kaṭṭhakaliṅgarūpamaṃ, tasmiṃ vikopitepi na kiñci pāpanti. "
  300. 1030300,189,119,66,71,1,42,5,Pariyanto vuccati nemi pariyosāne ṭhitattā.
  301. 1030301,189,119,72,92,1,46,5,Tena vuttaṃ ācariyena‘‘ nisitakhuramayaneminā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.166).
  302. 1030302,189,119,93,102,1,91,8,"Dutiyavikappe cakkapariyosānameva pariyanto, khurena sadiso pariyanto yassāti khurapariyanto. "
  303. 1030303,189,119,103,108,1,53,5,Khuraggahaṇena cettha khuradhārā gahitā tadavarodhato.
  304. 1030304,189,119,109,114,1,48,4,Pāḷiyaṃ {cakkenā}ti cakkākārakatena āvudhavisesena.
  305. 1030305,189,119,115,145,1,136,14,"Taṃ maṃsakhalakaraṇasaṅkhātaṃ nidānaṃ kāraṇaṃ yassāti tatonidānaṃ,‘‘ paccattavacanassa toādeso, samāse cassa lopābhāvo’’ ti( pārā. aṭṭha.1.21) aṭṭhakathāsu vutto."
  306. 1030306,189,119,146,162,1,64,5,‘‘ Paccattatthe nissakkavacanampi yujjatī’’ ti( sārattha. ṭī. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā) ācariyasāriputtatthero.
  307. 1030307,189,119,163,171,1,45,4,‘‘ Kāraṇatthe nipātasamudāyo’’ tipi akkharacintakā.
  308. 1030308,189,120,2,29,1,183,17,"Gaṅgāya dakkhiṇadisā appatirūpadeso, uttaradisā pana patirūpadesoti adhippāyena‘‘ dakkhiṇañce’’ tiādi vuttaṃ, tañca desadisāpadesena tannivāsino sandhāyāti dassetuṃ‘‘ dakkhiṇatīre’’ tiādimāha. "
  309. 1030309,189,120,30,33,1,29,3,Hananadānakiriyā hi tadāyattā.
  310. 1030310,189,120,34,39,1,53,5,Mahāyāgan ti mahāvijitarañño yaññasadisampi mahāyāgaṃ.
  311. 1030311,189,120,40,54,1,92,9,"Damasaddo indriyasaṃvarassa, uposathasīlassa ca vācakoti āha‘‘ indriyadamena uposathakammenā’’ ti. "
  312. 1030312,189,120,55,82,1,198,19,"Keci pana uposathakammenā’ ti idaṃ indriyadamassa visesanaṃ, tasmā‘ uposathakammabhūtena indriyadamenā’ ti’’ atthaṃ vadanti, tadayuttameva tadubhayatthavācakattā damasaddassa, atthadvayassa ca visesavuttito. "
  313. 1030313,189,120,83,91,1,53,7,"Adhunā hi katthaci potthake vā-saddo, ca-saddopi dissati. "
  314. 1030314,189,120,92,96,1,49,3,{Sīlasaṃyamenā}ti tadaññena kāyikavācasikasaṃvarena.
  315. 1030315,189,120,97,100,1,28,2,{Saccavacanenā}ti amosavajjena.
  316. 1030316,189,120,101,106,1,52,5,Tassa visuṃ vacanaṃ loke garutarapuññasammatabhāvato.
  317. 1030317,189,120,107,116,1,69,8,"Yathā hi pāpadhammesu musāvādo garutaro, evaṃ puññadhammesu amosavajjo. "
  318. 1030318,189,120,117,120,1,25,3,Tenāha bhagavā itivuttake–
  319. 1030319,189,121,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Ekadhammaṃ atītassa, musāvādissa jantuno; "
  320. 1030320,189,122,2,16,1,43,5,"Vitiṇṇaparalokassa , natthi pāpaṃ akāriyan’’ ti.( itivu.27); "
  321. 1030321,189,123,2,11,1,66,7,"{Pavattī}ti yo karoti, tassa santāne phaluppādapaccayabhāvena uppatti. "
  322. 1030322,189,123,12,25,1,69,8,"Evañhi‘‘ natthi kammaṃ, natthi kammaphalan’’ ti akiriyavādassa paripuṇṇatā. "
  323. 1030323,189,123,26,32,1,57,6,Sati hi kammaphale kammānamakiriyabhāvo kathaṃ bhavissati.
  324. 1030324,189,123,33,43,1,53,5,{Sabbathāpī}ti‘‘ karoto’’ tiādinā vuttena sabbappakārenapi.
  325. 1030325,189,124,2,5,1,18,3,Labujan ti likucaṃ.
  326. 1030326,189,124,6,17,1,102,10,"Pāpapuññānaṃ kiriyameva paṭikkhipati, na raññā puṭṭhaṃ sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ byākarotīti adhippāyo. "
  327. 1030327,189,124,18,21,1,49,3,Idañhi avadhāraṇaṃ vipākapaṭikkhepanivattanatthaṃ.
  328. 1030328,189,124,22,33,1,73,10,"Yo hi kammaṃ paṭikkhipati, tena atthato vipākopi paṭikkhittoyeva nāma hoti. "
  329. 1030329,189,124,34,55,1,47,6,Tathā hi vakkhati‘‘ kammaṃ paṭibāhantenāpī’’ tiādi( dī. ni. aṭṭha.1.170-172).
  330. 1030330,189,125,2,11,1,86,8,"Paṭirājūhi anabhibhavanīyabhāvena visesato jitanti vijitaṃ, ekassa rañño āṇāpavattideso."
  331. 1030331,189,125,12,33,1,108,12,‘‘ Mā mayhaṃ vijite vasathā’’ ti apasādanā pabbajitassa pabbājanasaṅkhātā viheṭhanāyevāti vuttaṃ‘‘ viheṭhetabban’’ ti.
  332. 1030332,189,125,34,57,1,119,14,"Tena vuttassa atthassa‘‘ evametan’’ ti upadhāraṇaṃ sallakkhaṇaṃ uggaṇhanaṃ, tadaminā paṭikkhipatīti āha‘‘ sārato aggaṇhanto’’ ti. "
  333. 1030333,189,125,58,80,1,146,15,"Tassa pana atthassa addhaniyabhāvāpādanavasena cittena sandhāraṇaṃ nikkujjanaṃ, tadaminā paṭikkhipatīti dasseti‘‘ sāravaseneva… pe… aṭṭhapento’’ ti iminā. "
  334. 1030334,189,125,81,97,1,129,13,"{Sāravasenevā}ti uttamavaseneva, avitathattā vā parehi anuccālito thirabhūto attho apheggubhāvena sāroti vuccati, taṃvasenevāti attho. "
  335. 1030335,189,125,98,102,1,30,4,Nissaraṇan ti vaṭṭato niyyānaṃ.
  336. 1030336,189,125,103,111,1,65,6,"{Paramattho}ti aviparītattho, uttamassa vā ñāṇassārammaṇabhūto attho. "
  337. 1030337,189,125,112,121,1,86,9,Byañjanaṃ pana tena uggahitañceva nikkujjitañca tathāyeva bhagavato santike bhāsitattā.
  338. 1030338,189,126,2,2,1,25,1,Makkhaligosālavādavaṇṇanā
  339. 1030339,189,127,2,8,1,39,2,168. {Ubhayenā}ti hetupaccayapaṭisedhavacanena.
  340. 1030340,189,127,9,23,1,95,10,‘‘ Vijjamānamevā’’ ti iminā sabhāvato vijjamānasseva paṭikkhipane tassa aññāṇameva kāraṇanti dasseti.
  341. 1030341,189,127,24,30,1,54,5,Saṃkilesapaccayan ti saṃkilissanassa malīnassa kāraṇaṃ .
  342. 1030342,189,127,31,37,1,61,6,Visuddhipaccayan ti saṃkilesato visuddhiyā vodānassa paccayaṃ.
  343. 1030343,189,127,38,97,1,191,22,"{Attakāre}ti paccattavacanassa e-kāravasena padasiddhi yathā‘‘ vanappagumbe yathā phusitagge’’ ti,( khu. pā.13; su. ni.236) paccattatthe vā bhummavacanaṃ yathā‘‘ idampissa hoti sīlasmin’’ ti( dī. ni.1.194), tadevatthaṃ dasseti‘‘ attakāro’’ ti iminā. "
  344. 1030344,189,127,98,109,1,74,10,"So ca tena tena sattena attanā kātabbakammaṃ, attanā nipphādetabbapayogo vā. "
  345. 1030345,189,127,110,117,1,18,3,Tenāha‘‘ yenā’’ tiādi.
  346. 1030346,189,127,118,121,1,29,3,Sabbaññutan ti sammāsambodhiṃ.
  347. 1030347,189,127,122,126,1,24,4,Tan ti attanā katakammaṃ.
  348. 1030348,189,127,127,137,1,40,5,{Dutiyapadenā}ti‘‘ natthi parakāre’’ ti padena.
  349. 1030349,189,127,138,144,1,47,6,Parakāro ca nāma parassa vāhasā ijjhanakapayogo.
  350. 1030350,189,127,145,154,1,32,5,Tena vuttaṃ‘‘ yaṃ parakāran’’ tiādi.
  351. 1030351,189,127,155,165,1,74,8,"Ovādānusāsanin ti ovādabhūtamanusāsaniṃ, paṭhamaṃ vā ovādo, pacchā anusāsanī."
  352. 1030352,189,127,166,187,1,125,12,"‘‘ Parakāran’’ ti padassa upalakkhaṇavasena atthadassanañcetaṃ, lokuttaradhamme parakārāvassayo natthīti āha‘‘ ṭhapetvā mahāsattan’’ ti. "
  353. 1030353,189,127,188,208,1,211,18,"Atthevesa lokiyadhamme yathā taṃ amhākaṃ bodhisattassa āḷārudake nissāya pañcābhiññālokiyasamāpattilābho, tañca pacchimabhavikamahāsattaṃ sandhāya vuttaṃ, paccekabodhisattassapi ettheva saṅgaho tesampi tadabhāvato. "
  354. 1030354,189,127,209,213,1,45,4,Manussasobhagyatan ti manussesu subhagabhāvaṃ.
  355. 1030355,189,127,214,222,1,67,7,"Evan ti vuttappakārena kammavādassa, kiriyavādassa ca paṭikkhipanena. "
  356. 1030356,189,127,223,250,1,130,12,"{Jinacakke}ti‘‘ atthi bhikkhave kammaṃ kaṇhaṃ kaṇhavipākan’’ tiādi( a. ni.4.232) nayappavatte kammānaṃ, kammaphalānañca atthitāparidīpane buddhasāsane. "
  357. 1030357,189,127,251,261,1,58,6,Paccanīkakathanaṃ pahāradānasadisanti‘‘ pahāraṃ deti nāmā’’ ti.
  358. 1030358,189,128,2,27,1,161,16,Yathāvuttaattakāraparakārābhāvato eva sattānaṃ paccattapurisakāro nāma koci natthīti sandhāya‘‘ natthipurisakāre’’ ti tassa paṭikkhipanaṃ dassetuṃ‘‘ yenā’’ tiādi vuttaṃ.
  359. 1030359,189,128,28,43,1,63,6,"‘‘ Devattampī’’ tiādinā,‘‘ manussasobhagyatan’’ tiādinā ca vuttappakārā."
  360. 1030360,189,128,44,63,1,79,11,‘‘ Bale patiṭṭhitā’’ ti vatvā vīriyamevidha balanti dassetuṃ‘‘ vīriyaṃ katvā’’ ti vuttaṃ.
  361. 1030361,189,128,64,79,1,191,14,"Sattānañhi diṭṭhadhammikasamparāyika nibbānasampattiāvahaṃ vīriyabalaṃ natthīti so paṭikkhipati, nidassanamattañcetaṃ vodāniyabalassa paṭikkhipanaṃ saṃkilesikassāpi balassa tena paṭikkhipanato. "
  362. 1030362,189,128,80,98,1,97,13,"Yadi vīriyādīni purisakāravevacanāni, atha kasmā tesaṃ visuṃ gahaṇanti āha‘‘ idaṃ no vīriyenā’’ tiādi. "
  363. 1030363,189,128,99,108,1,56,8,Idaṃ no {vīriyenā}ti idaṃ phalaṃ amhākaṃ vīriyena pavattaṃ.
  364. 1030364,189,128,109,115,1,91,4,{Pavattavacanapaṭikkhepakaraṇavasenā}ti aññesaṃ pavattavohāravacanassa paṭikkhepakaraṇavasena .
  365. 1030365,189,128,116,132,1,148,12,Vīriyathāmaparakkamasambandhanena pavattabalavādīnaṃ vādassa paṭikkhepakaraṇavasena‘‘ natthi balan’’ ti padamiva sabbānipetāni tena ādīyantīti adhippāyo.
  366. 1030366,189,128,133,144,1,86,10,"Tañca vacanīyatthato vuttaṃ, vacanatthato pana tassā tassā kiriyāya ussannaṭṭhena balaṃ. "
  367. 1030367,189,128,145,147,1,31,2,Sūravīrabhāvāvahaṭṭhena vīriyaṃ.
  368. 1030368,189,128,148,156,1,72,7,"Tadeva daḷhabhāvato, porisadhuraṃ vahantena pavattetabbato ca purisathāmo. "
  369. 1030369,189,128,157,165,1,72,7,Paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanavasena pavattiyā {purisaparakkamo}ti veditabbaṃ.
  370. 1030370,189,129,2,5,1,31,3,Rūpādīsu sattavisattatāya sattā.
  371. 1030371,189,129,6,30,1,172,19,Assasanapassasanavasena pavattiyā pāṇanato {pāṇā}ti iminā atthena samānepi padadvaye ekindriyādivasena pāṇe vibhajitvā sattato visesaṃ katvā esa vadatīti āha‘‘ ekindriyo’’ tiādi.
  372. 1030372,189,129,31,55,1,132,16,"Bhavantīti {bhūtā}ti sattapāṇapariyāyepi sati aṇḍakosādīsu sambhavanaṭṭhena tato visesāva, tena vuttāti dasseti‘‘ aṇḍa… pe… vadatī’’ ti iminā. "
  373. 1030373,189,129,56,58,1,21,2,Vatthikoso gabbhāsayo.
  374. 1030374,189,129,59,65,1,44,6,Jīvanato pāṇaṃ dhārento viya vaḍḍhanato jīvā.
  375. 1030375,189,129,66,73,1,22,3,Tenāha‘‘ sāliyavā’’ tiādi.
  376. 1030376,189,129,74,79,1,43,5,Ādi saddena viruḷhadhammā tiṇarukkhā gahitā.
  377. 1030377,189,129,80,86,1,58,6,Natthi etesaṃ saṃkilesavisuddhīsu vaso sāmatthiyanti avasā.
  378. 1030378,189,129,87,90,1,19,3,Tathā abalā avīriyā.
  379. 1030379,189,129,91,98,1,19,3,Tenāha‘‘ tesan’’ tiādi.
  380. 1030380,189,129,99,110,1,118,9,"{Niyatā}ti niyamanā, achejjasuttāvutassa abhejjamaṇino viya niyatappavattitāya gatijātibandhāpavaggavasena niyāmoti attho. "
  381. 1030381,189,129,111,117,1,32,5,Tattha {tatthā}ti tāsu tāsu jātīsu.
  382. 1030382,189,129,118,124,1,65,6,Channaṃ abhijātīnaṃ sambandhībhūtānaṃ gamanaṃ samavāyena samāgamo.
  383. 1030383,189,129,125,159,1,278,26,"Sambandhīnirapekkhopi bhāvasaddo sambandhīsahito viya pakatiyatthavācakoti āha‘‘ sabhāvoyevā’’ ti, yathā kaṇṭakassa tikkhatā, kapitthaphalādīnaṃ parimaṇḍalatā, migapakkhīnaṃ vicittākāratā ca, evaṃ sabbassāpi lokassa hetupaccayamantarena tathā tathā pariṇāmo akuttimo sabhāvoyevāti attho. "
  384. 1030384,189,129,160,168,1,23,4,Tena vuttaṃ‘‘ yenā’’ tiādi.
  385. 1030385,189,129,169,171,1,30,2,Pariṇamanaṃ nānappakāratāpatti.
  386. 1030386,189,129,172,175,1,20,2,{Yenā}ti sattapāṇādinā.
  387. 1030387,189,129,176,181,1,37,4,"Yathā bhavitabbaṃ, tathevāti sambandho. "
  388. 1030388,189,130,2,6,1,38,3,Chaḷabhijātiyo parato vitthārīyissanti.
  389. 1030389,189,130,7,32,1,153,17,‘‘ Sukhañca dukkhañca paṭisaṃvedentī’’ ti vadanto makkhali adukkhamasukhabhūmiṃ sabbena sabbaṃ na jānātīti vuttaṃ‘‘ aññā adukkhamasukhabhūmi natthīti dassetī’’ ti.
  390. 1030390,189,130,33,49,1,93,11,Ayaṃ‘‘ sukhañca dukkhañca paṭisaṃvedentī’’ ti vacanaṃ karaṇabhāvena gahetvā vuttā ācariyassa mati.
  391. 1030391,189,130,50,72,1,104,13,"Potthakesu pana‘‘ aññā sukhadukkhabhūmi natthīti dassetī’’ ti ayameva pāṭho diṭṭho, na‘‘ adukkhamasukhabhūmī’’ ti. "
  392. 1030392,189,130,73,101,1,195,21,"Evaṃ sati‘‘ chasvevābhijātīsū’’ ti vacanaṃ adhikaraṇabhāvena gahetvā chasu eva abhijātīsu sukhadukkhapaṭisaṃvedanaṃ, na tehi aññattha, tāyeva sukhadukkhabhūmi, na tadaññāti dassetīti vuttanti veditabbaṃ. "
  393. 1030393,189,130,102,109,1,69,7,Ayameva ca yuttataro paṭikkhepitabbassa atthassa bhūmivasena vuttattā.
  394. 1030394,189,130,110,145,1,195,21,"Yadi hi‘‘ sukhañca dukkhañca paṭisaṃvedentī’’ ti vacanena paṭikkhepitabbassa dassanaṃ siyā, atha‘‘ aññā adukkhamasukhā natthī’’ ti dasseyya, na‘‘ adukkhamasukhabhūmī’’ ti dassanahetuvacanassa bhūmiatthābhāvato. "
  395. 1030395,189,130,146,159,1,87,11,"Dasseti cetaṃ tāsaṃ bhūmiyā abhāvameva, tena viññāyati ayaṃ pāṭho, ayañcattho yuttataroti. "
  396. 1030396,189,131,2,14,1,128,10,"Pamukhayonīnan ti manussesu khattiyabrāhmaṇādivasena, tiracchānādīsu sīhabyagghādivasena padhānayonīnaṃ, padhānatā cettha uttamatā. "
  397. 1030397,189,131,15,22,1,23,3,Tenāha‘‘ uttamayonīnan’’ ti.
  398. 1030398,189,131,23,28,1,29,4,Saṭṭhi {satānī}ti cha sahassāni.
  399. 1030399,189,131,29,48,1,72,11,‘‘ Pañca ca kammuno satānī’’ ti padassa atthadassanaṃ‘‘ pañca kammasatāni cā’’ ti.
  400. 1030400,189,131,49,68,1,94,11,‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā‘‘ kevalaṃ takkamattakena niratthakaṃ diṭṭhiṃ dīpetī’’ ti imamevatthamatidisati.
  401. 1030401,189,131,69,105,1,308,31,"Ettha ca‘‘ takkamattakenā’’ ti vadanto yasmā takkikā avassayabhūtatathatthaggahaṇaaṅkusanayamantarena niraṅkusatāya parikappanassa yaṃ kiñci attanā parikappitaṃ sārato maññamānā tatheva abhinivissa tattha ca diṭṭhigāhaṃ gaṇhanti, tasmā na tesaṃ diṭṭhivatthusmiṃ viññūhi vicāraṇā kātabbāti imamadhippāyaṃ vibhāveti. "
  402. 1030402,189,131,106,109,1,25,2,{Kecī}ti uttaravihāravāsino.
  403. 1030403,189,131,110,113,1,45,2,{Pañcindriyavasenā}ti cakkhādipañcindriyavasena.
  404. 1030404,189,131,114,143,1,147,17,Te hi‘‘ cakkhusotaghānajivhākāyasaṅkhātāni imāni pañcindriyāni‘ pañca kammānī’ ti titthiyā paññapentī’’ ti vadanti‘‘ kāyavacīmanokammāni ca‘ tīṇi kammānī’ ti’’.
  405. 1030405,189,131,144,151,1,64,6,Kammanti {laddhī}ti tadubhayaṃ oḷārikattā paripuṇṇakammanti laddhi.
  406. 1030406,189,131,152,157,1,55,5,Manokammaṃ anoḷārikattā upaḍḍhakammanti laddhīti yojanā.
  407. 1030407,189,131,158,183,1,109,13,‘‘ Dvāsaṭṭhi paṭipadā’’ ti vattabbe sabhāvaniruttiṃ ajānanto‘‘ dvaṭṭhipaṭipadā’’ ti vadatīti āha‘‘ dvāsaṭṭhi paṭipadā’’ ti.
  408. 1030408,189,131,184,202,1,102,11,"Saddaracakā pana‘‘ dvāsaṭṭhiyā salopo, attamā’’ ti vadanti, tadayuttameva sabhāvaniruttiyā yogato asiddhattā . "
  409. 1030409,189,131,203,221,1,111,16,"Yadi hi sā yogena siddhā assa, evaṃ sabhāvaniruttiyeva siyā, tathā ca sati ācariyānaṃ matena virujjhatīti vadanti."
  410. 1030410,189,131,222,233,1,73,7,‘‘ Cullāsīti sahassānī’’ tiādikā pana aññatra diṭṭhapayogā sabhāvaniruttiyeva.
  411. 1030411,189,131,234,237,1,28,3,Dissati hi visuddhimaggādīsu–
  412. 1030412,189,132,2,12,1,43,7,"‘ ‘ Cullāsīti sahassāni, kappā tiṭṭhanti ye marū; "
  413. 1030413,189,133,2,27,1,49,8,"Na tveva tepi tiṭṭhanti, dvīhi cittehi samohitā’’ ti.( visuddhi.2.715; mahāni.10,39); "
  414. 1030414,189,134,2,9,1,82,6,Ekasmiṃ {kappe}ti catunnamasaṅkhyeyyakappānaṃ aññatarabhūte ekasmiṃ asaṅkhyeyyakappe.
  415. 1030415,189,134,10,22,1,78,8,Tatthāpi ca vivaṭṭaṭṭhāyīsaññitaṃ ekameva sandhāya‘‘ dvaṭṭhantarakappā’’ ti vuttaṃ.
  416. 1030416,189,134,23,34,1,87,10,"Na hi so assutasāsanadhammo itare jānāti bāhirakānamavisayattā, ajānanto evamāhāti attho. "
  417. 1030417,189,135,2,10,1,54,7,"Urabbhe hananti, hantvā vā jīvitaṃ kappentīti orabbhikā. "
  418. 1030418,189,135,11,15,1,24,4,Esa nayo sākuṇikā dīsupi.
  419. 1030419,189,135,16,23,1,52,6,{Luddā}ti vuttāvasesakā ye keci cātuppadajīvikā nesādā.
  420. 1030420,189,135,24,27,1,46,3,Māgavikapadasmiñhi rohitādimigajātiyeva gahitā.
  421. 1030421,189,135,28,31,1,39,3,Bandhanāgāre niyojentīti bandhanāgārikā.
  422. 1030422,189,135,32,35,1,31,2,{Kurūrakammantā}ti dāruṇakammantā.
  423. 1030423,189,135,36,47,1,109,11,Ayaṃ sabbopi kaṇhakammapasutatāya kaṇhābhijātīti vadati kaṇhassa dhammassa abhijāti abbhuppatti yassāti katvā.
  424. 1030424,189,135,48,52,1,30,3,{Bhikkhū}ti buddhasāsane bhikkhū.
  425. 1030425,189,135,53,56,1,20,2,{Kaṇṭake}ti chandarāge.
  426. 1030426,189,135,57,60,1,31,3,Saññogavasena tesaṃ pakkhipanaṃ.
  427. 1030427,189,135,61,74,1,91,9,Kaṇṭakasadisachandarāgena saññuttā bhuñjantīti hi adhippāyena‘‘ kaṇṭake pakkhipitvā’’ ti vuttaṃ.
  428. 1030428,189,135,75,77,1,10,2,Kasmāti ce?
  429. 1030429,189,135,78,109,1,236,25,"Yasmā‘‘ te paṇītapaṇīte paccaye paṭisevantī’’ ti tassa micchāgāho, tasmā ñāyaladdhepi paccaye bhuñjamānā ājīvakasamayassa vilomagāhitāya paccayesu kaṇṭake pakkhipitvā khādanti nāmāti vadati {kaṇṭakavuttikā}ti kaṇṭakena yathāvuttena saha jīvikā. "
  430. 1030430,189,135,110,121,1,102,10,Ayañhissa {pāḷiyevā}ti ayaṃ makkhalissa vādadīpanā attanā racitā pāḷiyevāti yathāvuttamatthaṃ samattheti.
  431. 1030431,189,135,122,136,1,90,12,"Kaṇṭakavuttikā eva nāma eke apare pabbajitā bāhirakā santi, te nīlābhijātīti {vadatī}ti attho. "
  432. 1030432,189,135,137,141,1,44,4,Te hi savisesaṃ attakilamathānuyogamanuyuttā.
  433. 1030433,189,135,142,152,1,67,9,Tathā hi te kaṇṭake vattantā viya bhavantīti {kaṇṭakavuttikā}ti vuttā.
  434. 1030434,189,135,153,158,1,46,5,Nīlassa dhammassa abhijāti yassāti nīlābhijāti.
  435. 1030435,189,135,159,160,1,13,1,Evamitaresupi.
  436. 1030436,189,136,2,9,1,66,6,Amhākaṃ saññojanagaṇṭho natthīti vādino bāhirakapabbajitā nigaṇṭhā.
  437. 1030437,189,136,10,14,1,37,4,Ekameva sāṭakaṃ paridahantā ekasāṭakā.
  438. 1030438,189,136,15,35,1,115,15,"Kaṇhato parisuddho nīlo, tato pana lohitotiādinā yathākkamaṃ tassa parisuddhaṃ vādaṃ dassetuṃ‘‘ ime kirā’’ tiādi vuttaṃ. "
  439. 1030439,189,136,36,44,1,128,7,{Paṇḍaratarā}ti bhuñjananahānapaṭikkhepādivatasamāyogena parisuddhatarā kaṇhanīlamupādāya lohitassāpi parisuddhabhāvena vattabbato.
  440. 1030440,189,136,45,48,1,35,2,{Odātavasanā}ti odātavatthaparidahanā.
  441. 1030441,189,136,49,52,1,34,2,{Acelakasāvakā}ti ājīvakasāvakabhūtā.
  442. 1030442,189,136,53,64,1,121,10,Te kira ājīvakaladdhiyā visuddhacittatāya nigaṇṭhehipi paṇḍaratarā haliddābhānampi purime upādāya parisuddhabhāvappattito.
  443. 1030443,189,136,65,74,1,41,5,‘‘ Evan’’ tiādinā tassa chandāgamanaṃ dasseti.
  444. 1030444,189,136,75,79,1,40,4,Nandādīnaṃ sāvakabhūtā pabbajitā ājīvakā.
  445. 1030445,189,136,80,82,1,17,2,Tathā ājīvakiniyo.
  446. 1030446,189,136,83,101,1,168,17,"Nandādayo kira tathārūpaṃ ājīvakapaṭipattiṃ ukkaṃsaṃ pāpetvā ṭhitā, tasmā nigaṇṭhehi ājīvakasāvakehi pabbajitehi paṇḍaratarā vuttā paramasukkābhijātīti ayaṃ tassa laddhi. "
  447. 1030447,189,137,2,5,1,30,2,{Purisabhūmiyo}ti padhānaniddeso.
  448. 1030448,189,137,6,11,1,37,5,Itthīnampi hetā bhūmiyo esa icchateva.
  449. 1030449,189,137,12,20,1,61,6,"Satta {divase}ti accantasaññogavacanaṃ, ettakampi mandā momūhāti. "
  450. 1030450,189,137,21,25,1,41,3,{Sambādhaṭṭhānato}ti mātukucchiṃ sandhāyāha.
  451. 1030451,189,137,26,31,1,40,5,Rodanti ceva viravanti ca tamanussaritvā.
  452. 1030452,189,137,32,39,1,63,6,"Khedanaṃ, kīḷanañca khiḍḍāsaddeneva saṅgahetvā khiḍḍābhūmi vuttā. "
  453. 1030453,189,137,40,43,1,35,3,Padassa nikkhipanaṃ padanikkhipanaṃ.
  454. 1030454,189,137,44,55,1,72,9,"Yadā tathā padaṃ nikkhipituṃ samattho, tadā padavīmaṃsabhūmi {nāmā}ti bhāvo. "
  455. 1030455,189,137,56,58,1,22,2,Vatāvatassa jānanakāle.
  456. 1030456,189,137,59,66,1,52,6,Bhikkhu ca {pannako}tiādipi tesaṃ bāhirakānaṃ pāḷiyeva.
  457. 1030457,189,137,67,77,1,70,8,"Tattha {pannako}ti bhikkhāya vicaraṇako, tesaṃ vā paṭipattiyā paṭipannako. "
  458. 1030458,189,137,78,90,1,83,10,"{Jino}ti jiṇṇo jarāvasena hīnadhātuko, attano vā paṭipattiyā paṭipakkhaṃ jinitvā ṭhito. "
  459. 1030459,189,137,91,98,1,47,7,So kira tathābhūto dhammampi kassaci na kathesi.
  460. 1030460,189,137,99,108,1,22,5,Tenāha‘‘ na kiñci āhā’’ ti.
  461. 1030461,189,137,109,116,1,72,7,Oṭṭhavadanādivippakāre katepi khamanavasena na kiñci kathetītipi vadanti.
  462. 1030462,189,137,117,149,1,109,11,Alābhin ti‘‘ so na kumbhimukhā paṭiggaṇhātī’’ tiādinā nayena mahāsīhanādasutte( dī. ni.1.394; ma. ni.1.155) vuttaalābhahetusamāyogena alābhiṃ.
  463. 1030463,189,137,150,156,1,84,6,Tatoyeva jighacchādubbalaparetatāya sayanaparāyanaṭṭhena samaṇaṃ pannabhūmīti vadati.
  464. 1030464,189,138,2,6,1,57,3,{Ājīvavuttisatānī}ti sattānamājīvabhūtāni jīvikāvuttisatāni.
  465. 1030465,189,138,7,24,1,85,8,‘‘ Paribbājakasatānī’’ ti vuccamānepi cesa sabhāvaliṅgamajānanto‘‘ paribbājakasate’’ ti vadati.
  466. 1030466,189,138,25,26,1,12,1,Evamaññesupi.
  467. 1030467,189,138,27,34,1,35,3,Tenāha‘‘ paribbājakapabbajjāsatānī’’ ti.
  468. 1030468,189,138,35,44,1,52,5,Nāgabhavanaṃ nāgamaṇḍalaṃ yathā‘‘ mahiṃsakamaṇḍalan’’ ti.
  469. 1030469,189,138,45,47,1,16,2,Paramāṇuādi rajo.
  470. 1030470,189,138,48,52,1,31,4,Pasu ggahaṇena eḷakajāti gahitā.
  471. 1030471,189,138,53,57,1,36,4,Miga ggahaṇena rurugavayādi migajāti.
  472. 1030472,189,138,58,64,1,34,4,"{Gaṇṭhimhī}ti phaḷumhi, pabbeti attho. "
  473. 1030473,189,138,65,71,1,72,5,"Cātumahārājikādibrahmakāyikādivasena, tesañca antarabhedavasena bahū devā. "
  474. 1030474,189,138,72,86,1,70,5,Tattha cātumahārājikānaṃ ekaccaantarabhedo mahāsamayasuttena( dī. ni.2.331) dīpetabbo.
  475. 1030475,189,138,87,104,1,89,13,‘‘ So panā’’ tiādinā ajānanto panesa bahū devepi satta eva vadatīti tassa appamāṇataṃ dasseti.
  476. 1030476,189,138,105,109,1,55,3,Manussāpi {anantā}ti dīpadesakulavaṃsājīvādivibhāgavasena.
  477. 1030477,189,138,110,120,1,70,8,"Pisācā eva pesācā, te aparapetādivasena mahantamahantā, bahutarāti attho. "
  478. 1030478,189,138,121,144,1,97,8,Bāhirakasamaye pana‘‘ chaddantadahamandākiniyo kuvāḷiyamucalindanāmena voharitā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.168) ācariyena vuttaṃ.
  479. 1030479,189,139,2,6,1,24,2,{Gaṇṭhikā}ti pabbagaṇṭhikā.
  480. 1030480,189,139,7,10,1,29,3,Pabbagaṇṭhimhi hi pavuṭasaddo.
  481. 1030481,189,139,11,14,1,21,2,{Mahāpapātā}ti mahātaṭā.
  482. 1030482,189,139,15,17,1,35,2,Pārisesanayena khuddakapapātasatāni.
  483. 1030483,189,139,18,20,1,15,2,Evaṃ supinesupi.
  484. 1030484,189,139,21,36,1,54,7,‘‘ Mahākappino’’ ti idaṃ‘‘ mahākappānan’’ ti atthato veditabbaṃ.
  485. 1030485,189,139,37,44,1,56,7,Saddato panesa ajānanto evaṃ vadatīti na vicāraṇakkhamaṃ.
  486. 1030486,189,139,45,54,1,39,5,Tathā‘‘ cullāsīti satasahassānī’’ ti idampi.
  487. 1030487,189,139,55,67,1,61,8,So hi‘‘ caturāsīti satasahassānī’’ ti vattumasakkonto evaṃ vadati.
  488. 1030488,189,139,68,86,1,75,11,"Saddaracakā pana‘‘ caturāsītiyā tulopo, cassa cu, rassa lo, dvittañcā’’ ti vadanti. "
  489. 1030489,189,139,87,96,1,73,7,"Ettakā {mahāsarā}ti etappamāṇavatā mahāsarato, sattamahāsaratoti vuttaṃ hoti. "
  490. 1030490,189,139,97,102,1,33,4,{Kirā}ti tassa vādānussavane nipāto.
  491. 1030491,189,139,103,111,1,30,5,"Paṇḍitopi… pe… na gacchati, kasmā? "
  492. 1030492,189,139,112,115,1,39,3,Sattānaṃ saṃsaraṇakālassa niyatabhāvato.
  493. 1030493,189,140,2,21,1,77,12,‘ ‘ Acelakavatena vā aññena vā yena kenacī’’ ti vuttamatidisati‘‘ tādisenevā’’ ti iminā.
  494. 1030494,189,140,22,25,1,26,2,{Tapokammenā}ti tapakaraṇena.
  495. 1030495,189,140,26,34,1,30,4,Etthāpi‘‘ tādisenevā’’ ti adhikāro.
  496. 1030496,189,140,35,47,1,63,9,"Yo… pe… visujjhati, so aparipakkaṃ kammaṃ paripāceti nāmāti yojanā. "
  497. 1030497,189,140,48,51,1,52,2,{Antarā}ti caturāsītimahākappasatasahassānamabbhantare.
  498. 1030498,189,140,52,57,1,27,4,Phussa {phussā}ti patvā patvā.
  499. 1030499,189,140,58,63,1,67,5,Vuttaparimāṇaṃ kālan ti caturāsītimahākappasatasahassapamāṇaṃ kālaṃ.
  500. 1030500,189,140,64,77,1,106,11,Idaṃ vuttaṃ hoti– aparipakkaṃ saṃsaraṇanimittaṃ kammaṃ sīlādinā sīghaṃyeva visuddhappattiyā paripāceti nāma.
  501. 1030501,189,140,78,89,1,95,10,Paripakkaṃ kammaṃ phussa phussa kālena paripakkabhāvānāpādanena byantiṃ vigamanaṃ karoti {nāmā}ti.
  502. 1030502,189,140,90,93,1,30,2,{Doṇenā}ti pariminanadoṇatumbena.
  503. 1030503,189,140,94,104,1,48,6,Rūpakavasenattho labbhatīti vuttaṃ‘‘ mitaṃ viyā’’ ti.
  504. 1030504,189,140,105,116,1,66,7,Na hāpanavaḍḍhanaṃ paṇḍitabālavasenāti dasseti‘‘ na saṃsāro’’ tiādinā.
  505. 1030505,189,140,117,119,1,17,2,Vaḍḍhanaṃ ukkaṃso.
  506. 1030506,189,140,120,122,1,16,2,Hāpanaṃ avakaṃso.
  507. 1030507,189,141,2,5,1,33,2,{Katasuttaguḷe}ti katasuttavaṭṭiyaṃ.
  508. 1030508,189,141,6,60,1,99,14,"{Paletī}ti pareti yathā‘‘ abhisamparāyo’’ ti,( mahāni.69; cūḷani.85; paṭi. ma.3.4) ra-kārassa pana la-kāraṃ katvā evaṃ vuttaṃ yathā‘‘ palibuddho’’ ti( cūḷani.15; mi. pa.3.6). "
  509. 1030509,189,141,61,72,1,51,7,So ca curādigaṇavasena gatiyanti vuttaṃ‘‘ gacchatī’’ ti.
  510. 1030510,189,141,73,94,1,135,16,"Imāya upamāya cesa sattānaṃ saṃsāro anukkamena khīyateva, na vaḍḍhati paricchinnarūpattāti imamatthaṃ vibhāvetīti āha‘‘ sutte khīṇe’’ tiādi. "
  511. 1030511,189,141,95,98,1,28,2,{Tatthevā}ti khīyanaṭṭhāneyeva.
  512. 1030512,189,142,2,2,1,27,1,Ajitakesakambalavādavaṇṇanā
  513. 1030513,189,143,2,10,1,48,5,171. Dinnan ti deyyadhammasīsena dānacetanāyeva vuttā.
  514. 1030514,189,143,11,23,1,60,8,Taṃmukhena ca phalanti dasseti‘‘ dinnassa phalābhāvan’’ ti iminā.
  515. 1030515,189,143,24,32,1,60,6,"Dinnañhi mukhyato annādivatthu, taṃ kathamesa paṭikkhipissati . "
  516. 1030516,189,143,33,39,1,33,6,Esa nayo yiṭṭhaṃ hutan ti etthāpi.
  517. 1030517,189,143,40,43,1,34,3,Sabbasādhāraṇaṃ mahādānaṃ mahāyāgo.
  518. 1030518,189,143,44,47,1,45,3,Pāhunabhāvena kattabbasakkāro pāhunakasakkāro.
  519. 1030519,189,143,48,53,1,41,4,"Phalan ti ānisaṃsaphalaṃ, nissandaphalañca. "
  520. 1030520,189,143,54,57,1,21,2,{Vipāko}ti sadisaphalaṃ.
  521. 1030521,189,143,58,83,1,153,14,"Caturaṅgasamannāgate dāne ṭhānantarādipatti viya hi ānisaṃso, saṅkhabrāhmaṇassa dāne( jā.1.10.39) tāṇalābhamattaṃ viya nissando, paṭisandhisaṅkhātaṃ sadisaphalaṃ vipāko. "
  522. 1030522,189,143,84,95,1,86,10,"Ayaṃ loko, paralokoti ca kammunā laddhabbo vutto phalābhāvameva sandhāya paṭikkhipanato. "
  523. 1030523,189,143,96,103,1,52,7,Paccakkhadiṭṭho hi loko kathaṃ tena paṭikkhitto siyā.
  524. 1030524,189,143,104,130,1,166,19,"‘‘ Sabbe tattha tattheva ucchijjantī’’ ti iminā kāraṇamāha, yattha yattha bhavayoniādīsu ṭhitā ime sattā, tattha tattheva ucchijjanti, nirudayavināsavasena vinassantīti attho. "
  525. 1030525,189,143,131,134,1,17,2,{Tesū}ti mātāpitūsu.
  526. 1030526,189,143,135,148,1,120,11,"Phalābhāvavaseneva vadati, na mātāpitūnaṃ, nāpi tesu idāni kariyamānasakkārāsakkārānamabhāvavasena tesaṃ loke paccakkhattā. "
  527. 1030527,189,143,149,183,1,178,24,"Pubbuḷassa viya imesaṃ sattānaṃ uppādo nāma kevalo, na cavitvā āgamanapubbako atthīti dassanatthaṃ ‘‘ natthi sattā opapātikā’’ ti vuttanti āha‘‘ cavitvā upapajjanakā sattā nāma natthī’’ ti. "
  528. 1030528,189,143,184,197,1,103,12,"Samaṇena nāma yāthāvato jānantena kassaci akathetvā saññatena bhavitabbaṃ, aññathā ahopurisikā nāma siyā. "
  529. 1030529,189,143,198,229,1,167,24,"Kiñhi paro parassa karissati, tathā ca attano sampādanassa kassaci avassayo eva na siyā tattha tattheva ucchijjanatoti imamatthaṃ sandhāya‘‘ ye imañca… pe… pavedentī’’ ti āha. "
  530. 1030530,189,143,230,233,1,29,3,Ayaṃ aṭṭhakathāvasesako attho.
  531. 1030531,189,144,2,17,1,97,10,"Catūsu mahābhūtesu niyutto cātumahābhūtiko, atthamattato pana dassetuṃ‘‘ catumahābhūtamayo’’ ti vuttaṃ. "
  532. 1030532,189,144,18,31,1,117,12,"Yathā hi mattikāya nibbattaṃ bhājanaṃ mattikāmayaṃ, evamayampi catūhi mahābhūtehi nibbatto catumahābhūtamayoti vuccati. "
  533. 1030533,189,144,32,36,1,54,3,{Ajjhattikapathavīdhātū}ti sattasantānagatā pathavīdhātu.
  534. 1030534,189,144,37,46,1,76,8,"Bāhirapathavīdhātun ti bahiddhā mahāpathaviṃ, tena pathavīyeva kāyoti dasseti. "
  535. 1030535,189,144,47,50,1,25,2,{Anugacchatī}ti anubandhati.
  536. 1030536,189,144,51,54,1,26,2,{Ubhayenāpī}ti padadvayenapi.
  537. 1030537,189,144,55,88,1,311,30,"Upeti {upagacchatī}ti bāhirapathavikāyato tadekadesabhūtā pathavī āgantvā ajjhattikabhāvappatti hutvā sattabhāvena saṇṭhitā, sā ca mahāpathavī ghaṭādigatapathavī viya idāni tameva bāhiraṃ pathavikāyaṃ samudāyabhūtaṃ puna upeti upagacchati, sabbaso tena bāhirapathavikāyena nibbisesataṃ ekībhāvameva gacchatīti attho. "
  538. 1030538,189,144,89,118,1,300,26,"Āpādīsupi eseva {nayo}ti ettha pajjunnena mahāsamuddato gahitaāpo viya vassodakabhāvena punapi mahāsamuddaṃ, sūriyaraṃsito gahitaindaggisaṅkhātatejo viya punapi sūriyaraṃsiṃ, mahāvāyukkhandhato niggatamahāvāto viya punapi mahāvāyukkhandhaṃ upeti upagacchatīti parikappanāmattena diṭṭhigatikassa adhippāyo. "
  539. 1030539,189,145,2,13,1,93,8,"Manacchaṭṭhāni {indriyānī}ti manameva chaṭṭhaṃ yesaṃ cakkhusotaghānajivhākāyānaṃ, tāni indriyāni. "
  540. 1030540,189,145,14,19,1,47,5,Ākāsaṃ pakkhandanti tesaṃ visayabhāvāti vadanti.
  541. 1030541,189,145,20,26,1,43,6,Visayīgahaṇena hi visayāpi gahitā eva honti.
  542. 1030542,189,145,27,42,1,55,9,Kathaṃ gaṇitā mañcapañcamāti āha‘‘ mañco ceva… pe… attho’’ ti.
  543. 1030543,189,145,43,47,1,31,4,Āḷāhanaṃ susānanti atthato ekaṃ.
  544. 1030544,189,145,48,51,1,35,2,{Guṇāguṇapadānī}ti guṇadosakoṭṭhāsāni.
  545. 1030545,189,145,52,57,1,48,5,Sarīrameva vā padāni taṃtaṃkiriyāya pajjitabbato.
  546. 1030546,189,145,58,64,1,57,5,{Pārāvatapakkhivaṇṇānī}ti pārāvatassa nāma pakkhino vaṇṇāni.
  547. 1030547,189,145,65,76,1,69,6,"‘‘ Pārāvatapakkhavaṇṇānī’’ ti pāṭho, pārāvatasakuṇassa pattavaṇṇānīti attho. "
  548. 1030548,189,145,77,81,1,28,2,{Bhasmantā}ti chārikāpariyantā.
  549. 1030549,189,145,82,89,1,27,3,Tenāha‘‘ chārikāvasānamevā’’ ti.
  550. 1030550,189,145,90,116,1,158,17,"Āhutisaddenettha‘‘ dinnaṃ yiṭṭhaṃ hutan’’ ti vuttappakāraṃ dānaṃ sabbampi gahitanti dasseti‘‘ pāhunakasakkārādibhedaṃ dinnadānan’’ ti iminā, virūpekasesaniddeso vā esa. "
  551. 1030551,189,145,117,124,1,55,6,{Attho}ti adhippāyato attho saddato tassa anadhigamitattā.
  552. 1030552,189,145,125,126,1,11,1,Evamīdisesu.
  553. 1030553,189,145,127,135,1,50,6,"Dabbanti muyhantīti dattū, bālapuggalā, tehi dattūhi. "
  554. 1030554,189,145,136,147,1,39,7,Kiṃ vuttaṃ hotīti āha‘‘ bālā dentī’’ tiādi.
  555. 1030555,189,145,148,176,1,112,17,"Pāḷiyaṃ‘‘ loko atthī’’ ti mati yesaṃ te atthikā,‘‘ atthī’’ ti cedaṃ nepātikapadaṃ, tesaṃ vādo atthikavādo, taṃ atthikavādaṃ. "
  556. 1030556,189,146,2,8,1,44,5,{Tatthā}ti tesu yathāvuttesu tīsu micchāvādīsu.
  557. 1030557,189,146,9,12,1,36,3,Kammaṃ paṭibāhati akiriyavādibhāvato.
  558. 1030558,189,146,13,20,1,66,7,Vipākaṃ paṭibāhati sabbena sabbaṃ āyatiṃ upapattiyā paṭikkhipanato.
  559. 1030559,189,146,21,27,1,66,6,Vipākan ti ca ānisaṃsanissandasadisaphalavasena tividhampi vipākaṃ.
  560. 1030560,189,146,28,34,1,72,6,Ubhayaṃ paṭibāhati sabbaso hetupaṭisedhaneneva phalassāpi paṭisedhitattā.
  561. 1030561,189,146,35,40,1,30,5,Ubhayan ti ca kammaṃ vipākampi.
  562. 1030562,189,146,41,64,1,165,18,"So hi‘‘ ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti, visujjhanti cā’’ ti vadanto kammassa viya vipākassāpi saṃkilesavisuddhīnaṃ paccayattābhāvajotanato tadubhayaṃ paṭibāhati nāma. "
  563. 1030563,189,146,65,71,1,52,6,Vipāko paṭibāhito hoti asati kammasmiṃ vipākābhāvato.
  564. 1030564,189,146,72,79,1,65,7,Kammaṃ paṭibāhitaṃ hoti asati vipāke kammassa niratthakatāpattito.
  565. 1030565,189,146,80,83,1,25,2,{Itī}ti vuttatthanidassanaṃ.
  566. 1030566,189,146,84,95,1,102,9,"{Atthato}ti sarūpato, visuṃ visuṃ taṃtaṃdiṭṭhidīpakabhāvena pāḷiyaṃ āgatāpi tadubhayapaṭibāhakāvāti attho. "
  567. 1030567,189,146,96,101,1,51,5,Paccekaṃ tividhadiṭṭhikā eva te ubhayapaṭibāhakattā.
  568. 1030568,189,146,102,113,1,67,7,‘‘ Ubhayappaṭibāhakā’’ ti hi hetuvacanaṃ hetugabbhattā tassa visesanassa.
  569. 1030569,189,146,114,120,1,64,5,Ahetukavādā {cevā}tiādi paṭiññāvacanaṃ tapphalabhāvena nicchitattā.
  570. 1030570,189,146,121,134,1,149,10,"Tasmā vipākapaṭibāhakattā natthikavādā, kammapaṭibāhakattā akiriyavādā, tadubhayapaṭibāhakattā {ahetukavādā}ti yathālābhaṃ hetuphalatāsambandho veditabbo. "
  571. 1030571,189,146,135,150,1,141,13,"Yo hi vipākapaṭibāhanena natthikadiṭṭhiko ucchedavādī, so atthato kammapaṭibāhanena akiriyadiṭṭhiko, ubhayapaṭibāhanena ahetukadiṭṭhiko ca hoti. "
  572. 1030572,189,146,151,154,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo.
  573. 1030573,189,147,2,13,1,68,8,‘ ‘ Ye vā panā’’ tiādinā tesamanudiṭṭhikānaṃ niyāmokkantivinicchayo vutto.
  574. 1030574,189,147,14,19,1,27,4,Tattha tesan ti pūraṇādīnaṃ.
  575. 1030575,189,147,20,32,1,81,10,{Sajjhāyantī}ti taṃ diṭṭhidīpakaṃ ganthaṃ yathā tathā tehi kataṃ uggahetvā paṭhanti.
  576. 1030576,189,147,33,38,1,35,4,{Vīmaṃsantī}ti tassa atthaṃ vicārenti.
  577. 1030577,189,147,39,46,1,34,3,‘‘ Tesan’’ tiādi vīmaṃsanākāradassanaṃ.
  578. 1030578,189,147,47,61,1,60,8,‘‘ Karoto… pe… ucchijjatī’’ ti evaṃ vīmaṃsantānaṃ tesanti sambandho.
  579. 1030579,189,147,62,80,1,143,13,Tasmiṃ {ārammaṇe}ti yathāparikappite kammaphalābhāvādike‘‘ karoto na karīyati pāpan’’ tiādi nayappavattāya micchādassanasaṅkhātāya laddhiyā ārammaṇe.
  580. 1030580,189,147,81,88,1,76,6,Micchāsati {santiṭṭhatī}ti micchāsatisaṅkhātā laddhisahagatā taṇhā santiṭṭhati.
  581. 1030581,189,147,89,144,1,457,42,"‘‘ Karoto na karīyati pāpan’’ tiādivasena hi anussavūpaladdhe atthe tadākāraparivitakkanehi saviggahe viya sarūpato cittassa paccupaṭṭhite cirakālaparicayena‘‘ evametan’’ ti nijjhānakkhamabhāvūpagamane, nijjhānakkhantiyā ca tathā tathā gahite punappunaṃ tatheva āsevantassa bahulīkarontassa micchāvitakkena samānīyamānā micchāvāyāmupatthambhitā ataṃsabhāvampi‘‘ taṃsabhāvan’’ ti gaṇhantī micchāladdhisahagatā taṇhā musā vitathaṃ saraṇato pavattanato micchāsatīti vuccati. "
  582. 1030582,189,147,145,163,1,45,5,Caturaṅguttaraṭīkāya mpi( a. ni. aṭṭha.2.4.30) cesa attho vuttoyeva.
  583. 1030583,189,147,164,194,1,200,18,"Micchāsaṅkappādayo viya hi micchāsati nāma pāṭiyekko koci dhammo natthi, taṇhāsīsena gahitānaṃ catunnampi akusalakkhandhānametaṃ adhivacananti majjhimāgamaṭṭhakathāya mpi sallekhasuttavaṇṇanāyaṃ( ma. ni. aṭṭha.1.83) vuttaṃ. "
  584. 1030584,189,148,2,23,1,174,19,"Cittaṃ ekaggaṃ {hotī}ti yathāsakaṃ vitakkādipaccayalābhena tasmiṃ ārammaṇe avaṭṭhitatāya anekaggataṃ pahāya ekaggaṃ appitaṃ viya hoti, cittasīsena cettha micchāsamādhi eva vutto. "
  585. 1030585,189,148,24,35,1,124,11,So hi paccayavisesehi laddhabhāvanābalo īdise ṭhāne samādhānapatirūpakakiccakaroyeva hoti vālavijjhanādīsu viyāti daṭṭhabbaṃ.
  586. 1030586,189,148,36,50,1,146,13,Javanāni {javantī}ti anekakkhattuṃ tenākārena pubbabhāgiyesu javanavāresu pavattesu sanniṭṭhānabhūte sabbapacchime javanavāre satta javanāni javanti.
  587. 1030587,189,148,51,90,1,302,32,"‘‘ Paṭhamajavane satekicchā honti, tathā dutiyādīsū’’ ti idaṃ dhammasabhāvadassanameva, na pana tasmiṃ khaṇe tesaṃ tikicchā kenaci sakkā kātunti dassanaṃ tesveva ṭhatvā sattamajavanassa avassamuppajjamānassa nivattituṃ asakkuṇeyyattā, evaṃ lahuparivatte ca cittavāre ovādānusāsana vasena tikicchāya asambhavato. "
  588. 1030588,189,148,91,101,1,42,5,Tenāha‘‘ buddhānampi atekicchā anivattino’’ ti .
  589. 1030589,189,148,102,114,1,129,10,"{Ariṭṭhakaṇṭakasadisā}ti ariṭṭhabhikkhukaṇṭakasāmaṇerasadisā, te viya atekicchā anivattino micchādiṭṭhigatikāyeva jātāti vuttaṃ hoti. "
  590. 1030590,189,149,2,7,1,34,4,{Tatthā}ti tesu tīsu micchādassanesu.
  591. 1030591,189,149,8,25,1,106,14,"Koci ekaṃ dassanaṃ {okkamatī}ti yassa ekasmiṃyeva abhiniveso, āsevanā ca pavattā, so ekameva dassanaṃ okkamati. "
  592. 1030592,189,149,26,72,1,256,33,"Koci dve, koci {tīṇipī}ti yassa dvīsu, tīsupi vā abhiniveso, āsevanā ca pavattā, so dve , tīṇipi okkamati, etena pana vacanena yā pubbe‘‘ iti sabbepete atthato ubhayappaṭibāhakā’’ tiādinā ubhayappaṭibāhakatāmukhena dīpitā atthato siddhā sabbadiṭṭhikatā, sā pubbabhāgiyā. "
  593. 1030593,189,149,73,89,1,169,15,"Yā pana micchattaniyāmokkantibhūtā, sā yathāsakaṃ paccayasamudāgamasiddhito bhinnārammaṇānaṃ viya visesādhigamānaṃ ekajjhaṃ anuppattiyā aññamaññaṃ abbokiṇṇā evāti dasseti."
  594. 1030594,189,149,90,103,1,95,8,"‘‘ Ekasmiṃ okkantepī’’ tiādinā tissannampi diṭṭhīnaṃ samānasāmatthiyataṃ, samānaphalatañca vibhāveti. "
  595. 1030595,189,149,104,126,1,170,20,"Saggāvaraṇādinā hetā samānasāmatthiyā ceva samānaphalā ca, tasmā tissopi cetā ekassa uppannāpi abbokiṇṇā eva, ekāya vipāke dinne itarā tassā anubalappadāyikāyoti daṭṭhabbaṃ."
  596. 1030596,189,149,127,143,1,80,8,‘‘ Patto saggamaggāvaraṇañcevā’’ tiādiṃ vatvā‘‘ abhabbo’’ tiādinā tadevatthaṃ āvikaroti.
  597. 1030597,189,149,144,149,1,66,5,Mokkhamaggāvaraṇan ti nibbānapathabhūtassa ariyamaggassa nivāraṇaṃ.
  598. 1030598,189,149,150,163,1,89,11,"{Pagevā}ti paṭikkhepatthe nipāto, mokkhasaṅkhātaṃ pana nibbānaṃ gantuṃ kā nāma kathāti attho. "
  599. 1030599,189,149,164,178,1,103,11,"Apica {pagevā}ti pā eva, paṭhamatarameva mokkhaṃ gantumabhabbo, mokkhagamanatopi dūrataramevāti vuttaṃ hoti. "
  600. 1030600,189,149,179,181,1,25,2,Evamaññatthāpi yathārahaṃ.
  601. 1030601,189,150,2,16,1,66,10,"‘ ‘ Vaṭṭakhāṇu nāmesa satto’’ ti idaṃ vacanaṃ neyyatthameva, na nītatthaṃ. "
  602. 1030602,189,150,17,34,1,126,14,"Tathā hi vuttaṃ papañcasūdaniyaṃ nāma majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ‘‘ kiṃ panesa ekasmiṃyeva attabhāve niyato hoti, udāhu aññasmimpīti? "
  603. 1030603,189,150,35,59,1,80,10,"Ekasmiṃyeva niyato, āsevanavasena pana bhavantarepi taṃ taṃ diṭṭhiṃ rocetiyevā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.3.103). "
  604. 1030604,189,150,60,82,1,120,16,"Akusalañhi nāmetaṃ abalaṃ dubbalaṃ, na kusalaṃ viya sabalaṃ mahābalaṃ, tasmā‘‘ ekasmiṃyeva attabhāve niyato’’ ti tattha vuttaṃ. "
  605. 1030605,189,150,83,93,1,76,9,"Aññathā sammattaniyāmo viya micchattaniyāmopi accantiko siyā, na ca accantiko. "
  606. 1030606,189,150,94,138,1,173,20,"Yadevaṃ vaṭṭakhāṇujotanā kathaṃ yujjeyyāti āha ‘‘ āsevanavasenā’’ tiādi, tasmā yathā sattaṅguttarapāḷiyaṃ‘‘ sakiṃ nimuggopi nimuggo eva bālo’’ ti[ a. ni.7.15( atthato samānaṃ)] vuttaṃ, evaṃ vaṭṭakhāṇujotanāpi vuttā. "
  607. 1030607,189,150,139,160,1,143,20,"Yādise hi paccaye paṭicca ayaṃ taṃ taṃ dassanaṃ okkanto, puna kadāci tappaṭipakkhe paccaye paṭicca tato sīsukkhipanamassa na hotīti na vattabbaṃ. "
  608. 1030608,189,150,161,218,1,352,38,"Tasmā tattha,( ma. ni. aṭṭha.3.102) idha ca aṭṭhakathāyaṃ‘‘ evarūpassa hi yebhuyyena bhavato vuṭṭhānaṃ nāma natthī’’ ti yebhuyyaggahaṇaṃ kataṃ, iti āsevanavasena bhavantarepi taṃtaṃdiṭṭhiyā rocanato yebhuyyenassa bhavato vuṭṭhānaṃ natthīti katvā vaṭṭakhāṇuko nāmesa jāto, na pana micchattaniyāmassa accantikatāyāti nīharitvā ñātabbatthatāya neyyatthamidaṃ, na nītatthanti veditabbaṃ. "
  609. 1030609,189,150,219,255,1,159,20,"Yaṃ sandhāya abhidhamme pi‘‘ arahā, ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti, te rūpakkhandhañca na parijānanti, vedanākkhandhañca na parijānissantī’’ tiādi ( yama.1. khandhayamaka210) vuttaṃ. "
  610. 1030610,189,150,256,260,1,48,3,{Pathavigopako}ti yathāvuttakāraṇena pathavipālako.
  611. 1030611,189,150,261,270,1,46,5,Tadatthaṃ samatthetuṃ‘‘ yebhuyyenā’’ tiādi vuttaṃ.
  612. 1030612,189,151,2,13,1,81,7,Evaṃ micchādiṭṭhiyā paramasāvajjānusārena sotūnaṃ satimuppādento‘‘ tasmā’’ tiādimāha.
  613. 1030613,189,151,14,26,1,100,10,"Tattha {tasmā}ti yasmā evaṃ saṃsārakhāṇubhāvassāpi paccayo apaṇṇakajāto, tasmā parivajjeyyāti sambandho. "
  614. 1030614,189,151,27,31,1,55,4,Akalyāṇajanan ti kalyāṇadhammavirahitajanaṃ asādhujanaṃ.
  615. 1030615,189,151,32,35,1,30,3,Āsīvisan ti āsumāgatahalāhalaṃ.
  616. 1030616,189,151,36,43,1,82,6,{Bhūtikāmo}ti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthānaṃ vasena attano guṇehi vuḍḍhikāmo.
  617. 1030617,189,151,44,52,1,63,6,"{Vicakkhaṇo}ti paññācakkhunā vividhatthassa passako, dhīroti attho. "
  618. 1030618,189,152,2,2,1,27,1,Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā
  619. 1030619,189,153,2,33,1,109,17,"174.‘‘ Akaṭā’’ ti ettha ta-kārassa ṭa-kārādesoti āha‘‘ akatā’’ ti, samena, visamena vā kenacipi hetunā akatā, na vihitāti attho. "
  620. 1030620,189,153,34,38,1,26,3,Tathā {akaṭavidhā}ti etthāpi.
  621. 1030621,189,153,39,44,1,48,5,Natthi katavidho karaṇavidhi etesanti akaṭavidhā.
  622. 1030622,189,153,45,52,1,69,7,Padadvayenāpi loke kenaci hetupaccayena nesaṃ anibbattabhāvaṃ dasseti.
  623. 1030623,189,153,53,61,1,25,4,Tenāha‘‘ evaṃ karohī’’ tiādi.
  624. 1030624,189,153,62,78,1,112,13,"Iddhiyāpi na {nimmitā}ti kassaci iddhimato cetovasippattassa puggalassa, devassa, issarādino ca iddhiyāpi na nimmitā. "
  625. 1030625,189,153,79,84,1,31,3,{Animmāpitā}ti kassaci animmāpitā.
  626. 1030626,189,153,85,108,1,151,17,"Kāmaṃ saddato yuttaṃ, atthato ca purimena samānaṃ, tathāpi pāḷiyamaṭṭhakathāyañca anāgatameva agahetabbabhāve kāraṇanti dasseti‘‘ taṃ neva pāḷiyan’’ tiādinā. "
  627. 1030627,189,154,2,15,1,42,2,Brahmajālasuttasaṃvaṇṇanāyaṃ ( dī. ni. aṭṭha.1.30) vuttatthameva.
  628. 1030628,189,154,16,31,1,141,13,"Idamettha yojanāmattaṃ– vañjhāti hi vañjhapasuvañjhatālādayo viya aphalā kassaci ajanakā, tena pathavikāyādīnaṃ rūpādijanakabhāvaṃ paṭikkhipati. "
  629. 1030629,189,154,32,38,1,67,6,Rūpasaddādayo hi pathavikāyādīhi appaṭibaddhavuttikāti tassa laddhi.
  630. 1030630,189,154,39,55,1,131,14,"Pabbatassa kūṭamiva ṭhitāti kūṭaṭṭhā, yathā pabbatakūṭaṃ kenaci anibbattitaṃ kassaci ca anibbattakaṃ, evametepi sattakāyāti adhippāyo. "
  631. 1030631,189,154,56,87,1,177,21,"Yamidaṃ‘‘ bījato aṅkurādi jāyatī’’ ti vuccati, taṃ vijjamānameva tato nikkhamati, na avijjamānaṃ, itarathā aññatopi aññassa upaladdhi siyā, evametepi sattakāyā, tasmā {esikaṭṭhāyiṭṭhitā}ti. "
  632. 1030632,189,154,88,92,1,44,3,{Ṭhitattā}ti nibbikārabhāvena suppatiṭṭhitattā.
  633. 1030633,189,154,93,98,1,32,4,Na {calantī}ti na vikāramāpajjanti.
  634. 1030634,189,154,99,110,1,102,10,"Vikārābhāvato hi tesaṃ sattannaṃ kāyānaṃ esikaṭṭhāyiṭṭhitatā, aniñjanañca attano pakatiyā avaṭṭhānameva. "
  635. 1030635,189,154,111,119,1,26,4,Tenāha‘‘ na vipariṇamantī’’ ti.
  636. 1030636,189,154,120,124,1,19,3,Pakatin ti sabhāvaṃ .
  637. 1030637,189,154,125,130,1,49,5,Avipariṇāmadhammattā eva na aññamaññaṃ upahananti.
  638. 1030638,189,154,131,151,1,143,15,"Sati hi vikāramāpādetabbabhāve upaghātakatā siyā, tathā anuggahetabbabhāve sati anuggāhakatāpīti tadabhāvaṃ dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ nālan’’ tiādi vuttaṃ. "
  639. 1030639,189,154,152,175,1,127,14,"Pathavīyeva kāyekadesattā pathavikāyo yathā‘‘ samuddo diṭṭho’’ ti, pathavisamūho vā kāyasaddassa samūhavācakattā yathā‘‘ hatthikāyo’’ ti. "
  640. 1030640,189,154,176,206,1,178,23,"Jīvasattamānaṃ kāyānaṃ niccatāya nibbikārabhāvato na hantabbatā, na ghātetabbatā ca, tasmā neva koci hantā, ghātetā vā atthīti dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ sattannaṃ tveva kāyānan’’ tiādi vuttaṃ. "
  641. 1030641,189,154,207,223,1,82,11,"Yadi koci hantā natthi, kathaṃ tesaṃ satthappahāroti tattha codanāyāha‘‘ yathā’’ tiādi. "
  642. 1030642,189,154,224,229,1,37,4,Tattha sattannaṃ {tvevā}ti sattannameva.
  643. 1030643,189,154,230,234,1,29,4,Iti saddo hettha nipātamattaṃ.
  644. 1030644,189,154,235,238,1,20,3,Pahatan ti paharitaṃ.
  645. 1030645,189,154,239,241,1,23,2,Ekatodhārādikaṃ satthaṃ.
  646. 1030646,189,154,242,247,1,27,4,"Antareneva pavisati, na tesu. "
  647. 1030647,189,154,248,272,1,152,18,"Idaṃ vuttaṃ hoti– kevalaṃ‘‘ ahaṃ imaṃ jīvitā voropemī’’ ti tesaṃ tathā saññāmattameva, hananaghātanādi pana paramatthato nattheva kāyānaṃ avikopanīyabhāvatoti. "
  648. 1030648,189,155,2,2,1,28,1,Nigaṇṭhanāṭaputtavādavaṇṇanā
  649. 1030649,189,156,2,14,1,52,7,"177. Cattāro yāmā bhāgā catuyāmaṃ, catuyāmaṃ eva cātuyāmaṃ. "
  650. 1030650,189,156,15,40,1,58,10,Bhāgattho hi idha yāma -saddo yathā‘‘ rattiyā paṭhamo yāmo’’ ti( saṃ. ni. aṭṭha.3.368).
  651. 1030651,189,156,41,63,1,133,17,"So panettha bhāgo saṃvaralakkhitoti āha‘‘ catukoṭṭhāsena saṃvarena saṃvuto’’ ti, saṃyamattho vā yāma saddo yamanaṃ saññamanaṃ yāmoti katvā."
  652. 1030652,189,156,64,89,1,128,16,"‘‘ Yatatto’’ tiādīsu viya hi anupasaggopi saupasaggo viya saññamatthavācako, so pana catūhi ākārehīti āha‘‘ catukoṭṭhāsena saṃvarenā’’ ti. "
  653. 1030653,189,156,90,95,1,32,5,Ākāro koṭṭhāsoti hi atthato ekaṃ.
  654. 1030654,189,156,96,107,1,59,7,Vārito sabbavāri yassāyaṃ sabbavārivārito yathā‘‘ agyāhito’’ ti.
  655. 1030655,189,156,108,115,1,26,3,Tenāha‘‘ vāritasabbaudako’’ ti.
  656. 1030656,189,156,116,127,1,59,7,Vārisaddena cettha vāriparibhogo vutto yathā‘‘ rattūparato’’ ti.
  657. 1030657,189,156,128,133,1,52,5,Paṭikkhitto sabbasītodako tapparibhogo yassāti tathā.
  658. 1030658,189,156,134,137,1,16,3,Tan ti sītodakaṃ.
  659. 1030659,189,156,138,142,1,47,3,{Sabbavāriyutto}ti saṃvaralakkhaṇamattaṃ kathitaṃ.
  660. 1030660,189,156,143,146,1,37,2,{Sabbavāridhuto}ti pāpanijjaralakkhaṇaṃ.
  661. 1030661,189,156,147,168,1,168,14,"{Sabbavāriphuṭo}ti kammakkhayalakkhaṇanti imamatthaṃ dassento‘‘ sabbenā’’ tiādimāha, sabbena pāpavāraṇena {yutto}ti hi sabbappakārena saṃvaralakkhaṇena pāpavāraṇena samannāgato. "
  662. 1030662,189,156,169,175,1,62,5,{Dhutapāpo}ti sabbena nijjaralakkhaṇena pāpavāraṇena vidhutapāpo.
  663. 1030663,189,156,176,191,1,130,13,"{Phuṭṭho}ti aṭṭhannampi kammānaṃ khepanena mokkhappattiyā kammakkhayalakkhaṇena sabbena pāpavāraṇena phuṭṭho, taṃ patvā ṭhitoti attho."
  664. 1030664,189,156,192,245,1,145,14,"‘‘ Dveyeva gatiyo bhavanti, anaññā’’ tiādīsu( dī. ni.1.258;2.34;3.199,200; ma. ni.2.384,398) viya gamusaddo niṭṭhānatthoti vuttaṃ‘‘ koṭippattacitto’’ ti, mokkhādhigamena uttamamariyādappattacittoti attho. "
  665. 1030665,189,156,246,252,1,56,5,Kāyādīsu indriyesu saṃyametabbassa abhāvato saṃyatacitto.
  666. 1030666,189,156,253,256,1,20,3,Atīte hettha ta-saddo.
  667. 1030667,189,156,257,261,1,54,4,Saṃyametabbassa avasesassa abhāvato suppatiṭṭhitacitto.
  668. 1030668,189,156,262,268,1,50,6,Kiñci sāsanānuloman ti pāpavāraṇaṃ sandhāya vuttaṃ.
  669. 1030669,189,156,269,297,1,62,10,"{Asuddhaladdhitāyā}ti‘‘ atthi jīvo, so ca siyā nicco, siyā anicco’’ ti( dī. ni. ṭī.1.177). "
  670. 1030670,189,156,298,299,1,23,1,Evamādimalīnaladdhitāya.
  671. 1030671,189,156,300,305,1,60,4,{Sabbā}ti kammapakativibhāgādivisayāpi sabbā nijjhānakkhantiyo.
  672. 1030672,189,156,306,311,1,36,4,{Diṭṭhiyevā}ti micchādiṭṭhiyo eva jātā.
  673. 1030673,189,157,2,2,1,31,1,Sañcayabelaṭṭhaputtavādavaṇṇanā
  674. 1030674,189,158,2,4,1,0,0,179-181.
  675. 1030675,189,158,5,25,1,82,7,Amarāvikkhepe vuttanayo {evā}ti brahmajāle amarāvikkhepavādavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.61) vuttanayo eva.
  676. 1030676,189,158,26,27,1,5,1,Kasmā?
  677. 1030677,189,158,28,35,1,67,6,"Vikkhepabyākaraṇabhāvato, tatheva ca tattha vikkhepavādassa āgatattā. "
  678. 1030678,189,159,2,2,1,37,1,Paṭhamasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā
  679. 1030679,189,160,2,13,1,54,6,"182. {Pīḷetvā}ti telayantena uppīḷetvā, iminā rañño ābhogamāha. "
  680. 1030680,189,160,14,19,1,46,5,Vadato hi ābhogavasena sabbattha atthanicchayo.
  681. 1030681,189,160,20,49,1,254,25,"Aṭṭhakathācariyā ca tadābhogaññū, paramparābhatatthassāvirodhino ca, tasmā sabbattha yathā tathā vacanokāsaladdhabhāvamattena attho na vutto, atha kho tesaṃ vattumicchitavasenāti gahetabbaṃ, evañca katvā tattha tattha atthuddhārādivasena atthavivecanā katāti. "
  682. 1030682,189,161,2,22,1,103,15,"183. Yathā te {rucceyyā}ti idāni mayā pucchiyamāno attho yathā tava citte rucceyya, tayā citte ruccethāti attho. "
  683. 1030683,189,161,23,26,1,27,3,Kammatthe hetaṃ kiriyāpadaṃ.
  684. 1030684,189,161,27,35,1,75,8,Mayā vā dāni pucchiyamānamatthaṃ tava sampadānabhūtassa roceyyātipi vaṭṭati.
  685. 1030685,189,161,36,40,1,36,4,Gharadāsiyā kucchismiṃ jāto antojāto.
  686. 1030686,189,161,41,44,1,23,3,Dhanena kīto dhanakkīto.
  687. 1030687,189,161,45,47,1,30,2,Bandhaggāhagahito karamarānīto.
  688. 1030688,189,161,48,54,1,64,6,Sāmameva yena kenaci hetunā dāsabhāvamupagato sāmaṃdāsabyopagato.
  689. 1030689,189,161,55,59,1,20,4,Sāman ti hi sayameva.
  690. 1030690,189,161,60,63,1,22,3,Dāsabyan ti dāsabhāvaṃ.
  691. 1030691,189,161,64,91,1,123,18,"Koci dāsopi samāno alaso kammaṃ akaronto‘‘ kammakāro’’ ti na vuccati, so pana na tathābhūtoti visesanametanti āha‘‘ analaso’’ tiādi. "
  692. 1030692,189,161,92,96,1,26,3,{Dūrato}ti dūradesato āgataṃ.
  693. 1030693,189,161,97,103,1,70,5,{Paṭhamamevā}ti attano āsannataraṭṭhānupasaṅkamanato pageva puretarameva.
  694. 1030694,189,161,104,113,1,67,7,"{Uṭṭhahatī}ti gāravavasena uṭṭhahitvā tiṭṭhati, paccuṭṭhātīti vā attho. "
  695. 1030695,189,161,114,119,1,35,4,{Pacchā}ti sāmikassa nipajjāya pacchā.
  696. 1030696,189,161,120,127,1,62,6,Sayanato {avuṭṭhite}ti rattiyā vibhāyanavelāya seyyato avuṭṭhite.
  697. 1030697,189,161,128,133,1,42,3,{Paccūsakālato}ti atītarattiyā paccūsakālato .
  698. 1030698,189,161,134,145,1,94,11,Yāva sāmino rattiṃ niddokkamanan ti aparāya bhāviniyā rattiyā padosavelāyaṃ yāva niddokkamanaṃ.
  699. 1030699,189,161,146,162,1,110,13,"Yā atītarattiyā paccūsavelā, bhāviniyā ca padosavelā, etthantare sabbakiccaṃ katvā pacchā nipatatīti vuttaṃ hoti. "
  700. 1030700,189,161,163,175,1,93,10,"Kiṃ {kāramevā}ti kiṃ karaṇīyameva kinti pucchāya kātabbato, pucchitvā kātabbaveyyāvaccanti attho. "
  701. 1030701,189,161,176,187,1,62,7,Paṭissaveneva samīpacāritā vuttāti āha‘‘ paṭisuṇanto vicaratī’’ ti.
  702. 1030702,189,161,188,201,1,76,9,Paṭikuddhaṃ mukhaṃ oloketuṃ na visahatītipi dasseti‘‘ tuṭṭhapahaṭṭhan’’ ti iminā.
  703. 1030703,189,162,2,36,1,182,19,"Devo {viyā}ti ādhipaccaparivārādisamannāgato padhānadevo viya, tena maññe-saddo idha upamatthoti ñāpeti yathā‘‘ akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi rañño mahāsudassanassa antepuraṃ upasobhayamānan’’ ti( dī. ni.2.245). "
  704. 1030704,189,162,37,52,1,84,14,"So vatassāhan ti ettha so vata assaṃ ahanti padacchedo, so rājā viya ahampi bhaveyyaṃ. "
  705. 1030705,189,162,53,55,1,9,2,Kenāti ce?
  706. 1030706,189,162,56,71,1,60,10,"Yadi puññāni kareyyaṃ, tenāti atthoti āha‘‘ so vata ahan’’ tiādi. "
  707. 1030707,189,162,72,75,1,19,3,Vata saddo upamāyaṃ.
  708. 1030708,189,162,76,83,1,17,3,Tenāha‘‘ evarūpo’’ ti.
  709. 1030709,189,162,84,95,1,94,10,{Puññānī}ti uḷārataraṃ puññaṃ sandhāya vuttaṃ aññadā katapuññato uḷārāya pabbajjāya adhippetattā.
  710. 1030710,189,162,96,110,1,56,10,‘‘ So vatassāyan’’ tipi pāṭhe so rājā viya ayaṃ ahampi assaṃ.
  711. 1030711,189,162,111,112,1,6,1,Kathaṃ?
  712. 1030712,189,162,113,129,1,62,8,‘‘ Yadi puññāni kareyyan’’ ti atthasambhavato‘‘ ayamevattho’’ ti vuttaṃ.
  713. 1030713,189,162,130,141,1,93,11,Assan ti hi uttamapurisayoge ahaṃ-saddo appayuttopi ayaṃ-saddena parāmasanato payutto viya hoti.
  714. 1030714,189,162,142,154,1,86,11,"So ahaṃ evarūpo assaṃ vata, yadi puññāni kareyyanti paṭhamapāṭhassa atthamicchanti keci. "
  715. 1030715,189,162,155,181,1,141,17,"Evaṃ sati dutiyapāṭhe‘‘ ayamevattho’’ ti avattabbo siyā tattha ayaṃ-saddena ahaṃ-saddassa parāmasanato,‘‘ so’’ ti ca parāmasitabbassa aññassa sambhavato. "
  716. 1030716,189,162,182,185,1,12,3,Yan ti dānaṃ.
  717. 1030717,189,162,186,199,1,98,11,"{Satabhāgampī}ti satabhūtaṃ bhāgampi, raññā dinnadānaṃ satadhā katvā tattha ekabhāgampīti vuttaṃ hoti. "
  718. 1030718,189,162,200,220,1,166,19,"Yāvajīvaṃ na sakkhissāmi dātun ti yāvajīvaṃ dānatthāya ussāhaṃ karontopi satabhāgamattampi dātuṃ na sakkhissāmi, tasmā pabbajissāmīti pabbajjāyaṃ ussāhaṃ katvāti attho."
  719. 1030719,189,162,221,237,1,66,8,‘‘ Yaṃnūnā’’ ti nipāto parivitakkanattheti vuttaṃ‘‘ evaṃ cintanabhāvan’’ ti.
  720. 1030720,189,163,2,12,1,104,9,Kāyena {pihito}ti kāyena saṃvaritabbassa kāyadvārena pavattanakassa pāpadhammassa saṃvaraṇavasena pidahito.
  721. 1030721,189,163,13,25,1,102,8,Ussukkavacanavasena panattho vihareyya-padena sambajjhitabbattāti āha‘‘ akusalapavesanadvāraṃ thaketvā’’ ti.
  722. 1030722,189,163,26,29,1,15,3,Hutvāti hi seso.
  723. 1030723,189,163,30,37,1,99,7,Akusalapavesanadvāran ti ca kāyakammabhūtānamakusalānaṃ pavesanabhūtaṃ kāyaviññattisaṅkhātaṃ dvāraṃ.
  724. 1030724,189,163,38,52,1,62,7,"{Sesapadadvayepī}ti ‘‘ vācāya saṃvuto, manasā saṃvuto’’ ti padadvayepi. "
  725. 1030725,189,163,53,87,1,296,28,"Ghāsacchādanena {paramatāyā}ti ghāsacchādanapariyesane sallekhavasena paramatāya, ukkaṭṭhabhāve vā saṇṭhito ghāsacchādanamattameva paramaṃ pamāṇaṃ koṭi etassa , na tato paraṃ kiñci āmisajātaṃ pariyesati, paccāsisati cāti ghāsacchādanaparamo, tassa bhāvo ghāsacchādanaparamatā tipi aṭṭhakathāmuttako nayo. "
  726. 1030726,189,163,88,111,1,151,18,"Ghasitabbo asitabboti ghāso, āhāro, ābhuso chādeti paridahati etenāti acchādanaṃ, nivāsanaṃ, apica ghasanaṃ ghāso, ābhuso chādīyate acchādanan tipi yujjati. "
  727. 1030727,189,163,112,115,1,36,2,{Etadatthampī}ti ghāsacchādanatthāyāpi.
  728. 1030728,189,163,116,120,1,46,4,Anesanan ti ekavīsatividhampi ananurūpamesanaṃ.
  729. 1030729,189,164,2,11,1,100,8,"Vivekaṭṭhakāyānan ti gaṇasaṅgaṇikato pavivitte ṭhitakāyānaṃ, sambandhībhūtānaṃ kāyavivekoti sambandho. "
  730. 1030730,189,164,12,15,1,38,3,Nekkhammābhiratānan ti jhānābhiratānaṃ.
  731. 1030731,189,164,16,26,1,96,10,Paramavodānappattānan ti tāya eva jhānābhiratiyā paramaṃ uttamaṃ vodānaṃ cittavisuddhiṃ pattānaṃ.
  732. 1030732,189,164,27,31,1,63,4,Nirupadhīnan ti kilesūpadhiabhisaṅkhārūpadhīhi accantavigatānaṃ.
  733. 1030733,189,164,32,42,1,74,7,"Visaṅkhāraṃ vuccati nibbānaṃ, tadadhigamanetā visaṅkhāragatā, arahanto, tesaṃ."
  734. 1030734,189,164,43,61,1,51,7,"‘‘ Evaṃ vutte’’ ti iminā mahāniddese( mahāni.7,9) āgatabhāvaṃ dasseti. "
  735. 1030735,189,164,62,82,1,143,19,"Ettha ca paṭhamo viveko itarehi dvīhi vivekehi sahāpi vattabbo itaresu siddhesu tassāpi sijjhanato, vinā ca tasmiṃ siddhepi itare samasijjhanato. "
  736. 1030736,189,164,83,85,1,14,2,Tathā dutiyopi.
  737. 1030737,189,164,86,91,1,35,5,Tatiyo pana itarehi saheva vattabbo.
  738. 1030738,189,164,92,99,1,58,7,Na vinā itaresu siddhesuyeva tassa sijjhanatoti daṭṭhabbaṃ.
  739. 1030739,189,164,100,108,1,51,4,‘‘ Gaṇasaṅgaṇikaṃ pahāyā’’ tiādi tadadhippāyavibhāvanaṃ.
  740. 1030740,189,164,109,117,1,62,7,"Tattha gaṇe janasamāgame sannipatanaṃ gaṇasaṅgaṇikā, taṃ pahāya. "
  741. 1030741,189,164,118,124,1,53,6,Kāyena eko viharati vicarati puggalavasena asahāyattā.
  742. 1030742,189,164,125,132,1,60,6,"Citte kilesānaṃ sannipatanaṃ cittakilesasaṅgaṇikā, taṃ pahāya. "
  743. 1030743,189,164,133,137,1,36,4,Eko viharati kilesavasena asahāyattā.
  744. 1030744,189,164,138,162,1,216,18,"Maggassa ekacittakkhaṇikattā, gotrabhuādīnañca ārammaṇakaraṇamattattā na tesaṃ vasena sātisayā nibbutisukhasamphusanā, phalasamāpattinirodhasamāpattivasena pana sātisayāti āha‘‘ phalasamāpattiṃ vā nirodhasamāpattiṃ vā’’ ti. "
  745. 1030745,189,164,163,166,1,26,3,Phalapariyosāno hi nirodho.
  746. 1030746,189,164,167,171,1,39,3,{Pavisitvā}ti samāpajjanavasena antokatvā.
  747. 1030747,189,164,172,185,1,119,10,"Nibbānaṃ {patvā}ti ettha ussukkavacanametaṃ ārammaṇakaraṇena, cittacetasikānaṃ nirodhena ca nibbutipajjanassa adhippetattā. "
  748. 1030748,189,164,186,190,1,39,3,{Codanatthe}ti jānāpetuṃ ussāhakaraṇatthe.
  749. 1030749,189,165,2,9,1,36,3,184. {Abhiharitvā}ti abhimukhabhāvena netvā.
  750. 1030750,189,165,10,15,1,34,5,Nan ti tathā pabbajjāya viharantaṃ.
  751. 1030751,189,165,16,20,1,38,3,{Abhihāro}ti nimantanavasena abhiharaṇaṃ.
  752. 1030752,189,165,21,31,1,54,6,‘‘ Cīvarādīhi payojanaṃ sādhessāmī’’ ti vacanasesena yojanā.
  753. 1030753,189,165,32,42,1,32,5,"Tathā‘‘ yenattho, taṃ vadeyyāthā’’ ti. "
  754. 1030754,189,165,43,48,1,54,5,Cīvarādivekallan ti cīvarādīnaṃ lūkhatāya vikalabhāvaṃ.
  755. 1030755,189,165,49,53,1,38,3,{Tadubhayampī}ti tadeva abhihāradvayampi.
  756. 1030756,189,165,54,58,1,51,4,Sappāyan ti sabbagelaññāpaharaṇavasena upakārāvahaṃ.
  757. 1030757,189,165,59,64,1,56,5,Bhāvino anatthassa ajananavasena paripālanaṃ rakkhāgutti.
  758. 1030758,189,165,65,72,1,69,6,Paccuppannassa pana anatthassa nisedhavasena paripālanaṃ āvaraṇagutti.
  759. 1030759,189,165,73,88,1,57,8,Kimatthiyaṃ‘‘ dhammikan’ ti visesananti āha‘‘ sā panesā’’ tiādi.
  760. 1030760,189,165,89,95,1,43,4,"{Vihārasīmāyā}ti upacārasīmāya, lābhasīmāya vā. "
  761. 1030761,189,166,2,18,1,75,9,185. Kevalo yadi-evaṃ-saddo pubbe vuttatthāpekkhakoti vuttaṃ‘‘ yadi tava dāso’’ tiādi.
  762. 1030762,189,166,19,25,1,33,5,Evaṃ {sante}ti evaṃ labbhamāne sati.
  763. 1030763,189,166,26,41,1,81,10,"Dutiyaṃ upādāya paṭhamabhāvo, tasmā‘‘ paṭhaman’’ ti bhaṇanto aññassāpi atthitaṃ dīpeti. "
  764. 1030764,189,166,42,57,1,83,11,Tadeva ca kāraṇaṃ katvā rājāpi evamāhāti dassetuṃ‘‘ paṭhamanti bhaṇanto’’ tiādi vuttaṃ.
  765. 1030765,189,166,58,63,1,51,4,{Tenevā}ti paṭhamasaddena aññassāpi atthitādīpaneneva.
  766. 1030766,189,167,2,2,1,36,1,Dutiyasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā
  767. 1030767,189,168,2,10,1,31,4,186. {Kasatī}ti vilekhati kasiṃ karoti.
  768. 1030768,189,168,11,25,1,70,9,{Gahapatiko}ti ettha ka -saddo appatthoti vuttaṃ‘‘ ekagehamatte jeṭṭhako’’ ti.
  769. 1030769,189,168,26,52,1,169,19,"Idaṃ vuttaṃ hoti– gahassa pati gahapati, khuddako gahapati gahapatiko ekasmiññeva gehamatte jeṭṭhakattāti, khuddakabhāvo panassa gehavasenevāti katvā‘‘ ekagehamatte’’ ti vuttaṃ. "
  770. 1030770,189,168,53,64,1,80,9,"Tena hi anekakulajeṭṭhakabhāvaṃ paṭikkhipati, gahaṃ, gehanti ca atthato samānameva. "
  771. 1030771,189,168,65,75,1,44,6,Kara saddo balimhīti vuttaṃ‘‘ balisaṅkhātan’’ ti.
  772. 1030772,189,168,76,80,1,33,3,{Karotī}ti abhinipphādeti sampādeti.
  773. 1030773,189,168,81,88,1,58,6,{Vaḍḍhetī}ti uparūpari uppādanena mahantaṃ sannicayaṃ karoti.
  774. 1030774,189,169,2,13,1,47,7,Kasmā tadubhayampi vuttanti āha‘‘ yathā hī’’ tiādi.
  775. 1030775,189,169,14,22,1,80,8,Appampi pahāya pabbajituṃ dukkaranti dassanañca pageva mahantanti viññāpanatthaṃ.
  776. 1030776,189,169,23,34,1,76,9,"Esā hi kathikānaṃ pakati, yadidaṃ yena kenaci pakārena atthantaraviññāpananti. "
  777. 1030777,189,169,35,54,1,106,9,Appampi pahāya pabbajituṃ dukkarabhāvo pana majjhimanikāye majjhimapaṇṇāsake laṭukikopamasuttena( ma. ni.2.148 ādayo) dīpetabbo.
  778. 1030778,189,169,55,83,1,181,21,"Vuttañhi tattha‘‘ seyyathāpi udāyi puriso daliddo assako anāḷhiyo, tassa’ ssa ekaṃ agārakaṃ oluggaviluggaṃ kākātidāyiṃ naparamarūpaṃ, ekā khaṭopikā oluggaviluggā naparamarūpā’’ ti vitthāro. "
  779. 1030779,189,169,84,104,1,113,15,"Yadi appampi bhogaṃ pahāya pabbajituṃ dukkaraṃ, kasmā dāsavārepi bhogaggahaṇaṃ na katanti āha‘‘ dāsavāre panā’’ tiādi. "
  780. 1030780,189,169,105,110,1,43,4,Attanopi {anissaro}ti attānampi sayamanissaro.
  781. 1030781,189,169,111,125,1,123,13,"Yathā ca dāsassa bhogāpi abhogāyeva parāyattabhāvato, evaṃ ñātayopīti dāsavāre ñātiparivaṭṭaggahaṇampi na katanti daṭṭhabbaṃ. "
  782. 1030782,189,169,126,133,1,68,6,"Parivaṭṭati paramparabhāvena samantato āvaṭṭatīti parivaṭṭo, ñātiyeva. "
  783. 1030783,189,169,134,142,1,32,4,Tenāha‘‘ ñātiyeva ñātiparivaṭṭo’’ ti.
  784. 1030784,189,170,2,2,1,29,1,Paṇītatarasāmaññaphalavaṇṇanā
  785. 1030785,189,171,2,28,1,108,16,"189. Tan ti yathā dāsavāre‘‘ evamevā’’ ti vuttaṃ, na tathā idha kassakavāre, tadavacanaṃ kasmāti anuyuñjeyya ceti attho. "
  786. 1030786,189,171,29,43,1,111,12,"Evamevāti {vuccamāne}ti yathā paṭhamadutiyāni sāmaññaphalāni paññattāni, tathāyeva paññapetuṃ sakkā nu khoti vutte. "
  787. 1030787,189,171,44,48,1,53,3,{Evarūpāhī}ti yathāvuttadāsakassakūpamāsadisāhi upamāhi.
  788. 1030788,189,171,49,54,1,73,5,Sāmaññaphalaṃ dīpetuṃ pahoti anantapaṭibhānatāya vicittanayadesanabhāvato.
  789. 1030789,189,171,55,59,1,20,3,{Tatthā}ti evaṃ dīpane.
  790. 1030790,189,171,60,76,1,146,15,"Pariyantaṃ nāma natthi anantanayadesanabhāvato, savane vā asantosanena bhiyyo bhiyyo sotukāmatājananato sotukāmatāya pariyantaṃ nāma natthīti attho. "
  791. 1030791,189,171,77,105,1,122,11,"{Tathāpī}ti‘‘ desanāya uttaruttarādhikanānānayavicittabhāve satipī’’ ti( dī. ni. ṭī.1.189) ācariyena vuttaṃ, satipi evaṃ apariyantabhāvetipi yujjati. "
  792. 1030792,189,171,106,108,1,22,2,Anumānañāṇena cintetvā.
  793. 1030793,189,171,109,118,1,73,9,Upari visesan ti taṃ ṭhapetvā tadupari visesameva sāmaññaphalaṃ pucchanto.
  794. 1030794,189,171,119,127,1,25,4,Kasmāti āha‘‘ savane’’ tiādi.
  795. 1030795,189,171,128,137,1,91,8,Etena imamatthaṃ dīpeti– anekatthā samānāpi saddā vatticchānupubbikāyeva taṃtadatthadīpakāti.
  796. 1030796,189,172,2,9,1,73,7,Sādhukaṃ sādhūti ekatthametaṃ sādhusaddasseva ka-kārena vaḍḍhetvā vuttattā.
  797. 1030797,189,172,10,18,1,77,7,Teneva hi sādhukasaddassatthaṃ vadantena sādhusaddo atthuddhāravasena udāhaṭo.
  798. 1030798,189,172,19,30,1,87,10,"Tena ca nanu sādhukasaddasseva atthuddhāro vattabbo, na sādhusaddassāti codanā nisedhitā. "
  799. 1030799,189,172,31,38,1,51,5,"{Āyācane}ti abhimukhaṃ yācane, abhipatthanāyanti attho. "
  800. 1030800,189,172,39,42,1,27,2,{Sampaṭicchane}ti paṭiggahaṇe.
  801. 1030801,189,172,43,51,1,75,6,"{Sampahaṃsane}ti saṃvijjamānaguṇavasena haṃsane tosane, udaggatākaraṇeti attho. "
  802. 1030802,189,173,2,16,1,40,4,Sādhu {dhammarucī}ti gāthā ummādantījātake( jā.2.18.101).
  803. 1030803,189,173,17,25,1,89,6,"Tatthāyamaṭṭhakathāvinicchayapaveṇī– sucaritadhamme rocetīti dhammaruci, dhammaratoti attho. "
  804. 1030804,189,173,26,33,1,48,7,Tādiso hi jīvitaṃ jahantopi akattabbaṃ na karoti.
  805. 1030805,189,173,34,38,1,32,3,{Paññāṇavā}ti paññavā ñāṇasampanno.
  806. 1030806,189,173,39,43,1,41,3,{Mittānamaddubbho}ti mittānaṃ adussanabhāvo.
  807. 1030807,189,173,44,64,1,40,5,‘‘ Adūsako anupaghātako’’ ti( dī. ni. ṭī.1.189) ācariyena vuttaṃ.
  808. 1030808,189,173,65,75,1,44,6,‘‘ Adrubbho’’ tipi pāṭho da-kārassa dra-kāraṃ katvā.
  809. 1030809,189,174,2,5,1,29,2,{Daḷhīkamme}ti sātaccakiriyāyaṃ.
  810. 1030810,189,174,6,9,1,20,3,Āṇattiyan ti āṇāpane.
  811. 1030811,189,174,10,13,1,23,2,{Idhāpī}ti sāmaññaphalepi.
  812. 1030812,189,174,14,17,1,22,2,{Assā}ti sādhukasaddassa.
  813. 1030813,189,174,18,34,1,113,12,‘‘ Suṇohi sādhukaṃ manasi karohī’’ ti hi sādhukasaddena savanamanasikārānaṃ sātaccakiriyāpi tadāṇāpanampi jotitaṃ hoti.
  814. 1030814,189,174,35,45,1,81,10,Āyācaneneva ca uyyojanasāmaññato āṇatti saṅgahitāti na sā visuṃ atthuddhāre vuttā.
  815. 1030815,189,174,46,54,1,52,6,"Āṇārahassa hi āṇatti , tadanarahassa āyācananti viseso. "
  816. 1030816,189,174,55,58,1,25,2,{Sundarepī}ti sundaratthepi.
  817. 1030817,189,174,59,81,1,156,17,"Idāni yathāvuttena sādhukasaddassa atthattayena pakāsitaṃ visesaṃ dassetuṃ, tassa vā atthattayassa idha yogyataṃ vibhāvetuṃ‘‘ daḷhīkammatthena hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  818. 1030818,189,174,82,88,1,47,5,Suggahitaṃ {gaṇhanto}ti suggahitaṃ katvā gaṇhanto.
  819. 1030819,189,174,89,92,1,27,3,Sundaran ti bhāvanapuṃsakaṃ.
  820. 1030820,189,174,93,105,1,49,7,"Bhaddakan ti pasatthaṃ,‘‘ dhamman’’ ti iminā sambandho. "
  821. 1030821,189,174,106,112,1,56,6,Sundaraṃ bhaddakan ti vā savanānuggahaṇe pariyāyavacanaṃ.
  822. 1030822,189,175,2,25,1,179,16,"Manasi {karohī}ti ettha na ārammaṇapaṭipādanalakkhaṇo manasikāro, atha kho vīthipaṭipādanajavanapaṭipādanamanasikārapubbake citte ṭhapanalakkhaṇoti dassento‘‘ āvajja, samannāharā’’ ti āha. "
  823. 1030823,189,175,26,34,1,114,7,{Avikkhittacitto}ti yathāvuttamanasikāradvayapubbakāya cittapaṭipāṭiyā ekārammaṇe ṭhapanavasena anuddhatacitto hutvā.
  824. 1030824,189,175,35,47,1,104,9,"{Nisāmehī}ti suṇāhi, anaggharatanamiva vā suvaṇṇamañjusāya dullabhadhammaratanaṃ citte paṭisāmehītipi attho . "
  825. 1030825,189,175,48,57,1,27,5,Tena vuttaṃ‘‘ citte karohī’’ ti.
  826. 1030826,189,175,58,74,1,105,12,Evaṃ padadvayassa paccekaṃ yojanāvasena atthaṃ dassetvā idāni paṭiyogīvasena dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  827. 1030827,189,175,75,86,1,113,10,"Tattha sotindriyavikkhepavāraṇaṃ savane niyojanavasena kiriyantarapaṭisedhanato, tena sotaṃ odahāti atthaṃ dasseti. "
  828. 1030828,189,175,87,91,1,82,4,Manindriyavikkhepavāraṇaṃ manasikārena daḷhīkammaniyojanena aññacintāpaṭisedhanato.
  829. 1030829,189,175,92,101,1,60,5,Byañjanavipallāsaggāhavāraṇaṃ‘‘ sādhukan’’ ti visesetvā vuttattā.
  830. 1030830,189,175,102,106,1,37,4,Atthavipallāsaggāhavāraṇe pi esa nayo.
  831. 1030831,189,176,2,13,1,94,9,"{Dhāraṇūpaparikkhādīsū}ti ettha ādi -saddena tulanatīraṇādike, diṭṭhiyā suppaṭivedhe ca saṅgaṇhāti. "
  832. 1030832,189,176,14,30,1,133,12,"Yathādhippetamatthaṃ byañjeti pakāseti, sayametenāti vā byañjanaṃ, sabhāvanirutti, saha byañjanenāti sabyañjano, byañjanasampannoti attho. "
  833. 1030833,189,176,31,114,1,385,42,"Sahappavatti hi‘‘ sampannatā samavāyatā vijjamānatā’’ tiādinā anekavidhā, idha pana sampannatāyeva tadaññassa asambhavato, tasmā‘‘ saha byañjanenā’’ ti nibbacanaṃ katvāpi‘‘ byañjanasampanno’’ ti( dī. ni. ṭī.1.189) attho ācariyena vuttoti daṭṭhabbaṃ, yathā taṃ‘‘ na kusalā akusalā, kusalapaṭipakkhā’’ ti( dha. sa.1) araṇīyato upagantabbato anudhātabbato attho, catupārisuddhisīlādi, saha atthenāti sāttho, vuttanayena atthasampannoti attho. "
  834. 1030834,189,176,115,121,1,69,6,Sādhukapadaṃ ekameva samānaṃ āvuttinayādivasena ubhayattha yojetabbaṃ.
  835. 1030835,189,176,122,130,1,25,4,Kathanti āha‘‘ yasmā’’ tiādi.
  836. 1030836,189,176,131,134,1,17,3,Dhammo nāma tanti.
  837. 1030837,189,176,135,142,1,54,7,Desanā nāma tassā manasā vavatthāpitāya tantiyā desanā.
  838. 1030838,189,176,143,147,1,24,4,Attho nāma tantiyā attho.
  839. 1030839,189,176,148,155,1,57,6,"Paṭivedho nāma tantiyā, tantiatthassa ca yathābhūtāvabodho. "
  840. 1030840,189,176,156,170,1,126,12,"Yasmā cete dhammadesanātthapaṭivedhā sasādīhi viya mahāsamuddo mandabuddhīhi dukkhogāhā, alabbhaneyyapatiṭṭhā ca, tasmā gambhīrā. "
  841. 1030841,189,176,171,184,1,37,7,Tena vuttaṃ‘‘ yasmā… pe… manasi karohī’’ ti.
  842. 1030842,189,176,185,205,1,202,16,"Ettha ca paṭivedhassa dukkarabhāvato dhammatthānaṃ dukkhogāhatā, desanāñāṇassa dukkarabhāvato desanāya, uppādetumasakkuṇeyyatāya, tabbisayañāṇuppattiyā ca dukkarabhāvato paṭivedhassa dukkhogāhatā veditabbā. "
  843. 1030843,189,176,206,212,1,49,5,"Yamettha vattabbaṃ, taṃ nidānavaṇṇanāyaṃ vuttameva."
  844. 1030844,189,177,2,31,1,150,21,"‘ ‘ Suṇāhi sādhukan’’ ti‘‘ sādhukaṃ manasi karohī’’ ti vadanto na kevalaṃ atthakkamato eva ayaṃ yojanā, atha kho saddakkamatopi ubhayattha sambandhattāti dasseti."
  845. 1030845,189,177,32,65,1,155,18,‘‘ Sakkā mahārājā’’ ti idhāpi‘‘ aññampi diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ… pe… paṇītatarañcā’’ ti idamanuvattatīti āha‘‘ evaṃ paṭiññātaṃ sāmaññaphaladesanan’’ ti.
  846. 1030846,189,177,66,78,1,83,8,Vitthārato bhāsananti atthameva daḷhaṃ karoti‘‘ desessāmīti saṃkhittadīpanan’’ tiādinā.
  847. 1030847,189,177,79,82,1,29,3,Hi-saddo cettha luttaniddiṭṭho.
  848. 1030848,189,177,83,90,1,39,6,Idaṃ vuttaṃ hoti– desanaṃ nāma uddisanaṃ.
  849. 1030849,189,177,91,95,1,43,4,Bhāsanaṃ nāma niddisanaṃ paribyattakathanaṃ.
  850. 1030850,189,177,96,119,1,119,10,Tenāyamattho sambhavatīti yathāvuttamatthaṃ sagāthāvaggasaṃyutte vaṅgīsasutte( saṃ. ni.1.214) gāthāpadena sādhetuṃ‘‘ tenāhā’’ tiādi vuttaṃ.
  851. 1030851,189,178,2,18,1,106,13,"Sāḷikāyiva {nigghoso}ti sāḷikāya nigghoso viya, yathā sāḷikāya ālāpo madhuro kaṇṇasukho pemanīyo, evanti attho. "
  852. 1030852,189,178,19,34,1,91,11,Paṭibhānan ti cetassa visesanaṃ liṅgabhedassapi visesanassa dissanato yathā‘‘ guṇo pamāṇan’’ ti.
  853. 1030853,189,178,35,44,1,70,9,Paṭibhānan ti ca saddo vuccati paṭibhāti taṃtadākārena dissatīti katvā.
  854. 1030854,189,178,45,54,1,59,6,"{Udīrayī}ti uccārayi, vuccati vā, kammagabbhañcetaṃ kiriyāpadaṃ. "
  855. 1030855,189,178,55,82,1,213,20,"Iminā cetaṃ dīpeti– āyasmantaṃ dhammasenāpatiṃ thometukāmena desanābhāsanānaṃ visesaṃ dassentena pabhinnapaṭisambhidena āyasmatā vaṅgīsattherena‘‘ saṅkhittena, vitthārenā’’ ti ca visesanaṃ kataṃ, tenāyamattho viññāyatīti. "
  856. 1030856,189,179,2,12,1,32,5,Evaṃ {vutte}ti‘‘ bhāsissāmī’’ ti vutte.
  857. 1030857,189,179,13,37,1,140,18,"‘‘ Na kira bhagavā saṅkhepeneva desessati, atha kho vitthārenapi bhāsissatī’’ ti hi taṃ padaṃ sutvāva ussāhajāto sañjātussāho, haṭṭhatuṭṭhoti attho. "
  858. 1030858,189,179,38,40,1,24,2,Ayamācariyassa adhippāyo.
  859. 1030859,189,179,41,86,1,281,32,"Apica‘‘ tena hi mahārāja suṇohi sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ ti vuttaṃ sabbampi uyyojanapaṭiññākaraṇappakāraṃ ussāhajananakāraṇaṃ sabbeneva ussāhasambhavato, tasmā evaṃ {vutte}ti‘‘ suṇohi, sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ ti vutte sabbeheva tīhipi padehi ussāhajātoti attho daṭṭhabbo. "
  860. 1030860,189,179,87,116,1,145,19,"{Paccassosī}ti pati assosi bhagavato vacanasamanantarameva pacchā assosi,‘‘ sakkā pana bhante’’ tiādinā vā pucchitvā puna‘‘ evaṃ bhante’’ ti assosīti attho. "
  861. 1030861,189,179,117,132,1,80,9,"Taṃ pana patissavanaṃ atthato sampaṭicchanamevāti āha‘‘ sampaṭicchi, paṭiggahesī’’ ti. "
  862. 1030862,189,179,133,152,1,55,11,Teneva hi‘‘ iti attho’’ ti avatvā‘‘ iti vuttaṃ hotī’’ ti vuttaṃ.
  863. 1030863,189,180,2,33,1,123,15,190.‘‘ Athassa bhagavā etadavocā’’ ti vacanasambandhamattaṃ dassetvā‘‘ etaṃ avocā’’ ti padaṃ vibhajitvā atthaṃ dassento‘‘ idānī’’ tiādimāha.
  864. 1030864,189,180,34,55,1,124,13,‘‘ Idhā’’ ti iminā vuccamānaṃ adhikaraṇaṃ tathāgatassa uppattiṭṭhānabhūtaṃ lokamevādhippetanti dasseti‘‘ desopadese nipāto’’ ti iminā.
  865. 1030865,189,180,56,61,1,36,4,"Desassa upadisanaṃ desopadeso, tasmiṃ. "
  866. 1030866,189,180,62,78,1,100,11,"Yadi sabbattha desopadese, athāyamattho na vattabbo avuttepi labbhamānattāti codanāyāha‘‘ svāyan’’ tiādi. "
  867. 1030867,189,180,79,93,1,74,9,"Sāmaññabhūtaṃ idhasaddaṃ gaṇhitvā‘‘ svāyan’’ ti vuttaṃ, na tu yathāvisesitabbaṃ. "
  868. 1030868,189,180,94,115,1,49,6,Tathā hi vakkhati‘‘ katthaci padapūraṇamattamevā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.190).
  869. 1030869,189,180,116,121,1,56,5,Lokaṃ upādāya vuccati lokasaddena samānādhikaraṇabhāvato.
  870. 1030870,189,180,122,132,1,61,8,"Idha {loke}ti ca jātikkhettaṃ, tatthāpi ayaṃ cakkavāḷo adhippeto. "
  871. 1030871,189,180,133,142,1,55,5,Sāsanamupādāya vuccati‘‘ samaṇo’’ ti saddantarasannidhānato.
  872. 1030872,189,180,143,145,1,25,2,Ayañhi catukaṅguttarapāḷi.
  873. 1030873,189,180,146,151,1,33,4,Tattha paṭhamo {samaṇo}ti sotāpanno.
  874. 1030874,189,180,152,156,1,26,3,Dutiyo {samaṇo}ti sakadāgāmī.
  875. 1030875,189,180,157,159,1,20,2,Vuttañhetaṃ tattheva–
  876. 1030876,189,181,2,9,1,34,6,‘ ‘ Katamo ca bhikkhave paṭhamo samaṇo?
  877. 1030877,189,181,10,38,1,105,14,"Idha bhikkhave bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hotī’’ ti,( a. ni.4.241)‘‘ katamo ca bhikkhave dutiyo samaṇo? "
  878. 1030878,189,181,39,63,1,103,13,Idha bhikkhave bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hotī’’ ti( a. ni.4.241) ca ādi.
  879. 1030879,189,182,2,14,1,78,8,Okāsan ti kañci padesamupādāya vuccati‘‘ tiṭṭhamānassā’’ ti saddantarasannidhānato.
  880. 1030880,189,183,2,20,1,134,14,"Idheva {tiṭṭhamānassā}ti imissaṃyeva indasālaguhāyaṃ patiṭṭhamānassa, devabhūtassa me {sato}ti devabhāvena, devo hutvā vā bhūtassa samānassa. "
  881. 1030881,189,183,21,25,1,28,3,{Me}ti anādarayoge sāmivacanaṃ.
  882. 1030882,189,183,26,30,1,19,3,Puna {me}ti kattutthe.
  883. 1030883,189,183,31,34,1,28,3,Idañhi sakkapañhato udāhaṭaṃ.
  884. 1030884,189,184,2,7,1,75,5,Padapūraṇamattameva okāsāpadisanassāpi asambhavena atthantarassa abodhanato.
  885. 1030885,189,184,8,20,1,73,8,Pubbe vuttaṃ tathāgatassa uppattiṭṭhānabhūtameva sandhāya‘‘ lokan’’ ti vuttaṃ.
  886. 1030886,189,184,21,33,1,71,7,Purimaṃ uyyojanapaṭiññākaraṇavisaye ālapananti puna‘‘ mahārājā’’ ti ālapati.
  887. 1030887,189,184,34,44,1,41,6,‘‘ Arahan’’ ti ādayo saddā vitthāritāti yojanā.
  888. 1030888,189,184,45,53,1,75,8,Atthato hi vitthāraṇaṃ saddamukheneva hotīti ubhayattha saddaggahaṇaṃ kataṃ.
  889. 1030889,189,184,54,111,1,224,24,"Yasmā pana‘‘ aparehipi aṭṭhahi kāraṇehi bhagavā tathāgato’’ tiādinā( udā. aṭṭha.18; itivu. aṭṭha.38) tathāgata-saddo udānaṭṭhakathādīsu,‘‘ arahan’’ ti ādayo ca visuddhimaggaṭīkāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.130) aparehipi pakārehi vitthāritā ācariyena, tasmā tesu vuttanayenapi tesamattho veditabbo. "
  890. 1030890,189,184,112,143,1,183,21,"Tathāgatassa sattanikāyantogadhatāya‘‘ idha pana sattaloko adhippeto’’ ti vatvā tatthāyaṃ yasmiṃ sattanikāye, yasmiñca okāse uppajjati, taṃ dassetuṃ‘‘ sattaloke uppajjamānopi cā’’ tiādi vuttaṃ. "
  891. 1030891,189,184,144,157,1,69,10,"Na devaloke, na {brahmaloke}ti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ parato āgamissati. "
  892. 1030892,189,185,2,12,1,61,8,"{Tassāparenā}ti tassa nigamassa aparena, tato bahīti vuttaṃ hoti. "
  893. 1030893,189,185,13,16,1,17,2,{Tato}ti mahāsālato.
  894. 1030894,189,185,17,22,1,41,4,Orato {majjhe}ti abbhantaraṃ majjhimapadeso.
  895. 1030895,189,185,23,32,1,87,8,Evaṃ {paricchinne}ti pañcanimittabaddhā sīmā viya pañcahi yathāvuttanimittehi paricchinne.
  896. 1030896,189,185,33,37,1,54,3,{Aḍḍhateyyayojanasate}ti paṇṇāsayojanehi ūnatiyojanasate.
  897. 1030897,189,185,38,65,1,220,22,"Ayañhi majjhimajanapado mudiṅgasaṇṭhāno, na samaparivaṭṭo, na ca samacaturasso, ujukena katthaci asītiyojano hoti, katthaci yojanasatiko, tathāpi cesa kuṭilaparicchedena miniyamāno pariyanta parikkhepato navayojanasatiko hoti. "
  898. 1030898,189,185,66,74,1,29,4,Tena vuttaṃ‘‘ navayojanasate’’ ti.
  899. 1030899,189,185,75,83,1,100,7,{Asītimahātherā}ti yebhuyyavasena vuttaṃ sunāparantakassa puṇṇattherassāpi mahāsāvakesu pariyāpannattā.
  900. 1030900,189,185,84,87,1,37,3,Sunāparantajanapado hi paccantavisayo.
  901. 1030901,189,185,88,128,1,120,12,Tathā hi‘‘ candanamaṇḍalamāḷapaṭiggahaṇe bhagavā na tattha aruṇaṃ uṭṭhapetī’’ ti majjhimāgama-( ma. ni. aṭṭha.4.397) saṃyuttāgamaṭṭhakathāsu( saṃ. ni. aṭṭha.3.4.88-89) vuttaṃ.
  902. 1030902,189,185,129,136,1,67,5,"{Sārappattā}ti kulabhogissariyādivasena, sīlasārādivasena ca sārabhūtā. "
  903. 1030903,189,185,137,142,1,86,5,Brāhmaṇagahapatikā tibrahmāyupokkharasātiādibrāhmaṇā ceva anāthapiṇḍikādigahapatikā ca.
  904. 1030904,189,186,2,15,1,57,7,"{Tatthā}ti majjhimapadese, tasmiṃyeva‘‘ uppajjatī’’ ti vacane vā. "
  905. 1030905,189,186,16,23,1,67,6,{Sujātāyā}ti evaṃnāmikāya paṭhamaṃ saraṇagamanikāya yasatthera mātuyā.
  906. 1030906,189,186,24,32,1,86,7,Catūsu panetesu vikappesu paṭhamo buddhabhāvāya āsannatarapaṭipattidassanavasena vutto.
  907. 1030907,189,186,33,51,1,112,13,"Āsannatarāya hi paṭipattiyā ṭhitopi‘‘ uppajjatī’’ ti vuccati uppādassa ekantikattā, pageva paṭipattiyā matthake ṭhito. "
  908. 1030908,189,186,52,62,1,155,9,"Dutiyo buddhabhāvāvahapabbajjato paṭṭhāya āsannamattapaṭipattidassanavasena, tatiyo buddhakaradhammapāripūrito paṭṭhāya buddhabhāvāya paṭipattidassanavasena. "
  909. 1030909,189,186,63,75,1,138,12,Na hi mahāsattānaṃ antimabhavūpapattito paṭṭhāya bodhisambhārasambharaṇaṃ nāma atthi buddhatthāya kālamāgamayamāneneva tattha patiṭṭhanato.
  910. 1030910,189,186,76,81,1,80,5,Catuttho buddhabhāvakaradhammasamārambhato paṭṭhāya bodhiyā niyatabhāvadassanena.
  911. 1030911,189,186,82,98,1,101,12,Bodhiyā hi niyatabhāvappattito pabhuti‘‘ buddho uppajjatī’’ ti viññūhi vattuṃ sakkā uppādassa ekantikattā.
  912. 1030912,189,186,99,129,1,215,19,"Yathā pana‘‘ sandanti nadiyo’’ ti sandanakiriyāya avicchedamupādāya vattamānappayogo , evaṃ uppādatthāya paṭipajjanakiriyāya avicchedamupādāya catūsupi vikappesu‘‘ uppajjati nāmā’’ ti vuttaṃ, pavattāparatavattamānavacanañcetaṃ. "
  913. 1030913,189,186,130,134,1,54,4,Catubbidhañhi vattamānalakkhaṇaṃ saddasatthe pakāsitaṃ–
  914. 1030914,189,187,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Niccapavatti samīpo, pavattuparato tathā; "
  915. 1030915,189,188,2,10,1,42,5,"Pavattāparato ceva, vattamāno catubbidho’’ ti. "
  916. 1030916,189,189,2,42,1,257,25,"Yasmā pana buddhānaṃ sāvakānaṃ viya na paṭipāṭiyā iddhividhañāṇādīni uppajjanti, saheva pana arahattamaggena sakalopi sabbaññutaññāṇādiguṇarāsi āgato nāma hoti, tasmā tesaṃ nipphattasabbakiccattā arahattaphalakkhaṇe uppanno nāmāti ekaṅguttaravaṇṇanāyaṃ( a. ni. aṭṭha.1.1.170) vuttaṃ. "
  917. 1030917,189,189,43,55,1,66,8,Asati hi nipphattasabbakiccatte na tāvatā‘‘ uppanno’’ ti vattumarahati.
  918. 1030918,189,189,56,78,1,152,16,Sabbapaṭhamaṃ uppannabhāvan ti catūsu vikappesu sabbapaṭhamaṃ‘‘ tathāgato sujātāya… pe… uppajjati nāmā’’ ti vuttaṃ tathāgatassa uppannatāsaṅkhātaṃ atthibhāvaṃ.
  919. 1030919,189,189,79,87,1,95,8,Tadeva sandhāya uppajjatīti vuttaṃ buddhabhāvāya āsannatarapaṭipattiyaṃ ṭhitasseva adhippetattā.
  920. 1030920,189,189,88,94,1,46,6,Ayameva hi attho mukhyato uppajjatīti vattabbo.
  921. 1030921,189,189,95,106,1,28,5,Tenāha‘‘ tathāgato… pe… attho’’ ti.
  922. 1030922,189,190,2,24,1,105,14,Ettha ca‘‘ uppanno’’ ti vutte atītakālavasena koci atthaṃ gaṇheyyāti tannivattanatthaṃ‘‘ uppanno hotī’’ ti vuttaṃ.
  923. 1030923,189,190,25,45,1,67,8,‘‘ Uppannā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. tikamātikā17) viya hi idha uppannasaddo paccuppannakāliko.
  924. 1030924,189,190,46,62,1,167,14,"Nanu ca arahattaphalasamaṅgīsaṅkhāto uppannoyeva tathāgato pavedanadesanādīni sādheti, atha kasmā yathāvutto arahattamaggapariyosāno uppajjamānoyeva tathāgato adhippeto. "
  925. 1030925,189,190,63,75,1,107,11,"Na hi so pavedanadesanādīni sādheti madhupāyāsabhojanato yāva arahattamaggo, tāva tesaṃ kiccānamasādhanatoti? "
  926. 1030926,189,190,76,88,1,146,11,"Na hevaṃ daṭṭhabbaṃ, buddhabhāvāya āsannatarapaṭipattiyaṃ ṭhitassa uppajjamānassa gahaṇeneva arahattaphalasamaṅgīsaṅkhātassa uppannassāpi gahitattā. "
  927. 1030927,189,190,89,94,1,54,5,Kāraṇaggahaṇeneva hi phalampi gahitaṃ tadavinābhāvittā.
  928. 1030928,189,190,95,109,1,130,10,Iti pavedanadesanādisādhakassa arahattaphalasamaṅginopi tathāgatassa gahetabbattā neyyatthamidaṃ‘‘ uppajjatī’’ ti vacanaṃ daṭṭhabbanti.
  929. 1030929,189,190,110,155,1,243,24,"Tathā hi aṅguttaraṭṭhakathāyaṃ( a. ni. aṭṭha.1.1.170) uppajjamāno, uppajjati, uppannoti tīhi kālehi atthavibhajane‘‘ dīpaṅkarapādamūle laddhabyākaraṇato yāva anāgāmiphalā uppajjamāno nāma, arahattamaggakkhaṇe pana uppajjati nāma, arahattaphalakkhaṇe uppanno nāmā’’ ti vuttaṃ. "
  930. 1030930,189,190,156,159,1,41,3,Ayamettha ācariyadhammapālattherassa mati.
  931. 1030931,189,190,160,236,1,338,35,"Yasmā pana ekaṅguttaraṭṭhakathāyaṃ‘‘ ekapuggalo bhikkhave loke uppajjamāno uppajjatī’’ ti( a. ni.1.170) suttapadavaṇṇanāyaṃ ‘‘ imasmimpi sutte arahattaphalakkhaṇaṃyeva sandhāya uppajjatī’’ ti vuttaṃ,‘‘ uppanno hotīti ayañhettha attho’’ ti( a. ni. aṭṭha.1.1.170) āgataṃ, tasmā idhāpi arahattaphalakkhaṇameva sandhāya uppajjatīti vuttanti dasseti‘‘ sabbapaṭhamaṃ uppannabhāvaṃ sandhāyā’’ ti iminā. "
  932. 1030932,189,190,237,247,1,41,6,Tenāha‘‘ uppanno hotīti ayañhettha attho’’ ti.
  933. 1030933,189,190,248,257,1,104,9,Sabbapaṭhamaṃ uppannabhāvan ti ca sabbaveneyyānaṃ paṭhamataraṃ arahattaphalavasena uppannabhāvanti attho.
  934. 1030934,189,190,258,270,1,71,8,‘‘ Uppanno hotī’’ ti ca iminā arahattaphalakkhaṇavasena atītakālaṃ dassetīti.
  935. 1030935,189,190,271,277,1,72,6,Ayameva ca nayo aṅguttaraṭīkākārena ācariyasāriputtattherena adhippetoti.
  936. 1030936,189,191,2,18,1,69,10,"So {bhagavā}ti yo so tathāgato‘‘ arahan’’ tiādinā pakittitaguṇo, so bhagavā. "
  937. 1030937,189,191,19,25,1,66,6,Idāni vattabbaṃ imasaddena nidasseti vuccamānatthassa parāmasanato.
  938. 1030938,189,191,26,54,1,153,18,"Idaṃ vuttaṃ hoti– nayidaṃ mahājanassa sammukhamattaṃ sandhāya‘‘ imaṃ lokan’’ ti vuttaṃ, atha kho‘‘ sadevakan’’ tiādinā vakkhamānaṃ anavasesapariyādānaṃ sandhāyāti."
  939. 1030939,189,191,55,80,1,149,15,"‘‘ Saha devehi sadevakan’’ tiādinā yathāvākyaṃ padanibbacanaṃ vuttaṃ, yathāpadaṃ pana‘‘ sadevako’’ tiādinā vattabbaṃ, ime ca tagguṇasaṃviññāṇabāhiratthasamāsā. "
  940. 1030940,189,191,81,95,1,119,12,"Ettha hi avayavena viggaho, samudāyo samāsattho hoti lokāvayavena kataviggahena lokasamudāyassa yathārahaṃ labbhamānattā. "
  941. 1030941,189,191,96,101,1,55,5,Samavāyajotakasahasaddayoge hi ayameva samāso viññāyati.
  942. 1030942,189,191,102,109,1,54,5,"{Devehī}ti ca pañcakāmāvacaradevehi, arūpāvacaradevehi vā. "
  943. 1030943,189,191,110,121,1,98,8,"{Brahmunā}ti rūpāvacarārūpāvacarabrahmunā, rūpāvacarabrahmunā eva vā, bahukattukādīnamiva nesaṃ siddhi. "
  944. 1030944,189,191,122,128,1,59,5,{Pajātattā}ti yathāsakaṃ kammakilesehi pakārena nibbattakattā.
  945. 1030945,189,192,2,15,1,78,9,Evaṃ vacanatthato atthaṃ dassetvā vacanīyatthato dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ.
  946. 1030946,189,192,16,22,1,79,6,Pañcakāmāvacaradevaggahaṇaṃ pārisesañāyena itaresaṃ padantarehi visuṃ gahitattā.
  947. 1030947,189,192,23,25,1,46,2,Chaṭṭhakāmāvacaradevaggahaṇaṃ paccāsattiñāyena.
  948. 1030948,189,192,26,33,1,32,6,"Tattha hi māro jāto, tannivāsī ca. "
  949. 1030949,189,192,34,66,1,188,19,"Yasmā cesa dāmarikarājaputto viya tattha vasitattā pākaṭo, tasmā santesupi aññesu vasavattimahārājādīsu pākaṭatarena teneva visesetvā vuttoti, ayañca nayo majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ( ma. ni. aṭṭha.2.290) pakāsitova. "
  950. 1030950,189,192,67,76,1,91,9,Māraggahaṇena cettha taṃsambandhino devāpi gahitā okāsalokena saddhiṃ sattalokassa gahaṇato.
  951. 1030951,189,192,77,81,1,54,4,Evañhi vasavattisattalokassa anavasesapariyādānaṃ hoti.
  952. 1030952,189,192,82,85,1,48,3,Brahmakāyikādibrahmaggahaṇa mpi paccāsattiñāyena.
  953. 1030953,189,192,86,108,1,228,18,"Paccatthikapaccāmittasamaṇabrāhmaṇaggahaṇan ti paccatthikā eva paccāmittā, teyeva samaṇabrāhmaṇā, tesaṃ gahaṇaṃ tathā, tena bāhirakasamaṇabrāhmaṇaggahaṇaṃ vuttaṃ, nidassanamattañcetaṃ apaccatthikapaccāmittānampi tesaṃ iminā gahaṇato. "
  954. 1030954,189,192,109,116,1,95,6,Samitapāpabāhitapāpasamaṇabrāhmaṇaggahaṇan ti pana sāsanikasamaṇabrāhmaṇānaṃ gahaṇaṃ veditabbaṃ.
  955. 1030955,189,192,117,164,1,370,33,"Kāmaṃ‘‘ sadevakan’’ tiādivisesanānaṃ vaseneva sattavisayopi lokasaddo viññāyati samavāyatthavasena tulyayogavisayattā tesaṃ,‘‘ salomako sapakkhako’’ tiādīsu pana vijjamānatthavasena atulyayogavisayepi ayaṃ samāso labbhatīti byabhicāradassanato abyabhicārenatthañāpakaṃ pajāgahaṇanti āha‘‘ pajāvacanena sattalokaggahaṇan’’ ti, na pana lokasaddena sattalokassa aggahitattā evaṃ vuttaṃ. "
  956. 1030956,189,192,165,176,1,51,7,Tenāha‘‘ tīhi padehi okāsalokena saddhiṃ sattaloko’’ ti.
  957. 1030957,189,192,177,194,1,124,10,"Sadevakādivacanena upapattidevānaṃ, sassamaṇabrāhmaṇīvacanena visuddhidevānañca gahitattā vuttaṃ‘‘ sadeva… pe… manussaggahaṇan’’ ti. "
  958. 1030958,189,192,195,199,1,25,3,Tattha sammutidevā rājāno .
  959. 1030959,189,192,200,208,1,87,7,"Avasesamanussaggahaṇan ti sammutidevehi, samaṇabrāhmaṇehi ca avasiṭṭhamanussānaṃ gahaṇaṃ. "
  960. 1030960,189,192,209,213,1,20,3,{Etthā}ti etesu padesu.
  961. 1030961,189,192,214,218,1,46,3,Tīhi {padehī}ti sadevakasamārakasabrahmakapadehi.
  962. 1030962,189,192,219,222,1,44,2,{Dvīhī}ti sassamaṇabrāhmaṇīsadevamanussapadehi.
  963. 1030963,189,192,223,236,1,93,9,Samāsapadatthesu sattalokassapi vuttanayena gahitattā‘‘ okāsalokena saddhiṃ sattaloko’’ ti vuttaṃ.
  964. 1030964,189,193,2,11,1,45,6,‘ ‘ Aparo nayo’’ tiādinā aparampi vacanīyatthamāha.
  965. 1030965,189,193,12,36,1,148,16,Arūpinopi sattā attano āneñjavihārena viharanto‘‘ dibbantīti devā’’ ti idaṃ nibbacanaṃ laddhumarahantīti āha‘‘ sadevakaggahaṇena arūpāvacaraloko gahito’’ ti.
  966. 1030966,189,193,37,65,1,136,13,"Tenevāha bhagavā brahmajālādīsu‘‘ ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyatan’’ tiādi,( a. ni.3.197) arūpāvacarabhūto okāsaloko, sattaloko ca gahitoti attho. "
  967. 1030967,189,193,66,73,1,52,5,"Evaṃ chakāmāvacaradevaloko, rūpī {brahmaloko}ti etthāpi. "
  968. 1030968,189,193,74,86,1,105,8,Chakāmāvacaradevalokassa savisesaṃ māravase pavattanato vuttaṃ‘‘ samārakaggahaṇena chakāmāvacaradevaloko’’ ti.
  969. 1030969,189,193,87,93,1,46,6,So hi tassa dāmarikassa viya vasapavattanokāso.
  970. 1030970,189,193,94,101,1,72,7,Rūpī brahmaloko gahito pārisesañāyena arūpībrahmalokassa visuṃ gahitattā.
  971. 1030971,189,193,102,111,1,179,8,{Catuparisavasenā}ti khattiyabrāhmaṇagahapatisamaṇacātumahārājikatāvatiṃsamārabrahmasaṅkhātāsu aṭṭhasu parisāsu khattiyādicatuparisavaseneva tadaññāsaṃ sadevakādiggahaṇena gahitattā.
  972. 1030972,189,193,112,117,1,53,5,Kathaṃ panettha catuparisavasena manussaloko gahitoti?
  973. 1030973,189,193,118,142,1,124,13,"‘‘ Sassamaṇabrāhmaṇin’’ ti iminā samaṇaparisā, brāhmaṇaparisā ca gahitā,‘‘ sadevamanussan’’ ti iminā khattiyaparisā, gahapatiparisā cāti."
  974. 1030974,189,193,143,155,1,48,8,‘‘ Pajan’’ ti iminā pana imāyeva catasso parisā vuttā.
  975. 1030975,189,193,156,161,1,41,5,Catuparisasaṅkhātaṃ pajanti hi idha attho.
  976. 1030976,189,194,2,13,1,58,7,Aññathā gahetabbamāha‘‘ sammutidevehi vā saha manussaloko’’ ti.
  977. 1030977,189,194,14,17,1,20,3,Kathaṃ pana gahitoti?
  978. 1030978,189,194,18,41,1,144,13,"‘‘ Sassamaṇabrāhmaṇin’’ ti iminā samaṇabrāhmaṇā gahitā,‘‘ sadevamanussan’’ ti iminā sammutidevasaṅkhātā khattiyā, gahapatisuddasaṅkhātā ca avasesamanussāti. "
  979. 1030979,189,194,42,60,1,104,13,Ito pana aññesaṃ manussasattānamabhāvato ‘‘ pajan’’ ti iminā eteyeva catūhi pakārehi ṭhitā manussasattā vuttā.
  980. 1030980,189,194,61,66,1,39,5,Catukulappabhedaṃ pajanti hi idha attho.
  981. 1030981,189,194,67,86,1,152,14,Evaṃ vikappadvayepi pajāgahaṇena catuparisādivasena manussānaññeva gahitattā idāni avasesasattepi saṅgahetvā dassetuṃ‘‘ avasesasabbasattaloko vā’’ ti vuttaṃ.
  982. 1030982,189,194,87,100,1,138,12,"Etthāpi catuparisavasena gahitena manussalokena saha avasesasabbasattaloko gahito, sammutidevehi vā saha avasesasabbasattalokoti yojetabbaṃ. "
  983. 1030983,189,194,101,104,1,43,3,Nāgagaruḷādivasena ca avasesasabbasattaloko.
  984. 1030984,189,194,105,116,1,156,9,"Idaṃ vuttaṃ hoti– catuparisasahito avasesasuddanāgasupaṇṇanerayikādisattaloko, catukulappabhedamanussasahito vā avasesanāgasupaṇṇanerayikādisattaloko gahitoti. "
  985. 1030985,189,195,2,24,1,136,18,Ettāvatā bhāgaso lokaṃ gahetvā yojanaṃ dassetvā idāni tena tena visesena abhāgaso lokaṃ gahetvā yojanaṃ dassetuṃ‘‘ apicetthā’’ tiādi vuttaṃ.
  986. 1030986,189,195,25,33,1,81,6,"Tattha {ukkaṭṭhaparicchedato}ti ukkaṃsagatiparicchedato, tabbijānanenāti vuttaṃ hoti. "
  987. 1030987,189,195,34,45,1,120,10,"Paṭhamanayena hi pañcasu gatīsu devagatipariyāpannāva pañcakāmaguṇasamaṅgitāya, dīghāyukatāyāti evamādīhi visesehi seṭṭhā. "
  988. 1030988,189,195,46,59,1,153,11,"Dutiyanayena pana arūpino dūrasamugghāṭitakilesadukkhatāya, santapaṇītaāneñjavihārasamaṅgitāya, ativiya dīghāyukatāyāti evamādīhi visesehi ativiya ukkaṭṭhā. "
  989. 1030989,189,195,60,65,1,45,5,Ācariyehi pana dutiyanayameva sandhāya vuttaṃ.
  990. 1030990,189,195,66,84,1,142,14,Evaṃ paṭhamapadeneva padhānanayena sabbalokassa sacchikatabhāve siddhepi iminā kāraṇavisesena sesapadāni vuttānīti dasseti‘‘ tato yesan’’ tiādinā.
  991. 1030991,189,195,85,91,1,42,5,{Tato}ti paṭhamapadato paraṃ āhāti sambandho.
  992. 1030992,189,195,92,117,1,174,16,"‘‘ Chakāmāvacarissaro’’ tiyeva vutte sakkādīnampi tassa ādhipaccaṃ siyāti āsaṅkānivattanatthaṃ‘‘ vasavattī’’ ti vuttaṃ, tena sāhasikakaraṇena vasavattāpanameva tassādhipaccanti dasseti. "
  993. 1030993,189,195,118,125,1,72,7,So hi chaṭṭhadevalokepi anissaro tattha vasavattidevarājasseva issarattā.
  994. 1030994,189,195,126,163,1,212,22,Tenāha bhagavā aṅguttarāgama vare aṭṭhanipāte dānānisaṃsasutte‘‘ tatra bhikkhave vasavattī devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā… pe… paranimmitavasavattī deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ ti( a. ni.8.36) vitthāro.
  995. 1030995,189,195,164,211,1,248,28,"Majjhimāgamaṭṭhakathāya mpi vuttaṃ‘‘ tatra hi vasavattirājā rajjaṃ kāreti, māro pana ekasmiṃ padese attano parisāya issariyaṃ pavattento rajjapaccante dāmarikarājaputto viya vasatī’’ ti( ma. ni.1.60)‘‘ brahmā mahānubhāvo’’ tiādi dasasahassiyaṃ mahābrahmuno vasena vadati."
  996. 1030996,189,195,212,221,1,43,5,‘‘ Ukkaṭṭhaparicchedato’’ ti hi heṭṭhā vuttameva.
  997. 1030997,189,195,222,230,1,49,4,‘‘ Ekaṅguliyā’’ tiādi ekadesena mahānubhāvatādassanaṃ.
  998. 1030998,189,195,231,235,1,35,4,Anuttaran ti seṭṭhaṃ navalokuttaraṃ.
  999. 1030999,189,195,236,243,1,29,5,"{Puthū}ti bahukā, visuṃ bhūtā vā. "
  1000. 1031000,189,195,244,247,1,37,3,Ukkaṭṭhaṭṭhānānan ti ukkaṃsagatikānaṃ.
  1001. 1031001,189,195,248,298,1,272,23,"{Bhāvānukkamo}ti bhāvavasena paresamajjhāsayānurūpaṃ‘‘ sadevakan’’ tiādipadānaṃ anukkamo, bhāvavasena anusandhikkamo vā bhāvānukkamo, atthānañceva padānañca anusandhānapaṭipāṭīti attho, ayameva vā pāṭho tathāyeva samantapāsādikāyaṃ( pārā. aṭṭha. verañjakaṇḍavaṇṇanā1) diṭṭhattā, ācariyasāriputtattherena( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanā) ca vaṇṇitattā."
  1002. 1031002,189,195,299,314,1,70,10,"‘‘ Vibhāvanānukkamo’’ tipi pāṭho dissati, so pana tesu adiṭṭhattā na sundaro. "
  1003. 1031003,189,196,2,14,1,70,8,Idāni porāṇakānaṃ saṃvaṇṇanānayaṃ dassetuṃ‘‘ porāṇā panāhū’’ tiādi vuttaṃ.
  1004. 1031004,189,196,15,24,1,104,9,Tattha aññapadena niravasesasattalokassa gahitattā sabbattha avasesalokan ti anavasesapariyādānaṃ vuttaṃ.
  1005. 1031005,189,196,25,39,1,77,9,"Tenāha‘‘ tibhavūpage satte’’ ti, tedhātukasaṅkhāte tayo bhave upagatasatteti attho. "
  1006. 1031006,189,196,40,45,1,58,4,{Tīhākārehī}ti devamārabrahmasahitatāsaṅkhātehi tīhi ākārehi.
  1007. 1031007,189,196,46,57,1,44,6,Tīsu {padesū}ti‘‘ sadevakan’’ tiādīsu tīsu padesu.
  1008. 1031008,189,196,58,62,1,36,3,{Pakkhipitvā}ti atthavasena saṅgahetvā.
  1009. 1031009,189,196,63,84,1,107,12,"Teyeva tibhavūpage satte‘‘ sassamaṇabrāhmaṇiṃ, sadevamanussan’’ ti padadvaye pakkhipatīti ñāpetuṃ‘‘ punā’’ ti vuttaṃ. "
  1010. 1031010,189,196,85,95,1,82,8,"Tena {tenākārenā}ti sadevakattādinā, sassamaṇabrāhmaṇībhāvādinā ca tena tena pakārena."
  1011. 1031011,189,196,96,116,1,99,12,‘‘ Tibhavūpage satte’’ ti vatvā‘‘ tedhātukamevā’’ ti vadantā okāsalokena saddhiṃ sattaloko gahitoti dassenti.
  1012. 1031012,189,196,117,122,1,51,5,Tedhātukameva pariyādinnanti porāṇā panāhūti yojanā.
  1013. 1031013,189,197,2,5,1,15,3,Sāman ti attanā.
  1014. 1031014,189,197,6,23,1,119,11,"Aññatthāpohanena, antogadhāvadhāraṇena vā tappaṭisedhanamāha‘‘ aparaneyyo hutvā’’ ti, aparehi anabhijānāpetabbo hutvāti attho. "
  1015. 1031015,189,197,24,81,1,74,9,"{Abhiññā}ti ya-kāralopaniddeso yathā‘‘ paṭisaṅkhā yoniso’’ ti( ma. ni.1.23,422;2.24;3.75; saṃ. ni.4.120; a. ni.6.58; mahāni.206) vuttaṃ‘‘ abhiññāyā’’ ti. "
  1016. 1031016,189,197,82,100,1,107,13,"Abhisaddena na visesanamattaṃ jotitaṃ, atha kho visesanamukhena karaṇampīti dasseti‘‘ adhikena ñāṇenā’’ ti iminā. "
  1017. 1031017,189,197,101,112,1,162,9,{Anumānādipaṭikkhepo}ti ettha ādi saddena upamānaatthāpattisaddantarasannidhānasampayogavippayogasahacaraṇādinā kāraṇalesamattena pavedanaṃ saṅgaṇhāti ekappamāṇattā.
  1018. 1031018,189,197,113,119,1,74,6,Sabbattha appaṭihatañāṇacāratāya hi sabbadhammapaccakkhā buddhā bhagavanto.
  1019. 1031019,189,197,120,125,1,40,4,Bodheti {viññāpetī}ti saddato atthavacanaṃ.
  1020. 1031020,189,197,126,129,1,22,2,{Pakāsetī}ti adhippāyato.
  1021. 1031021,189,197,130,133,1,26,3,Evaṃ sabbattha vivecitabbo.
  1022. 1031022,189,198,2,6,1,46,4,Anuttaraṃ vivekasukhan ti phalasamāpattisukhaṃ.
  1023. 1031023,189,198,7,20,1,103,12,{Hitvāpī}ti pi -saddaggahaṇaṃ phalasamāpattiyā antarā ṭhitikāpi kadāci bhagavato desanā hotīti katvā kataṃ.
  1024. 1031024,189,198,21,66,1,285,30,"Bhagavā hi dhammaṃ desento yasmiṃ khaṇe parisā sādhukāraṃ vā deti, yathāsutaṃ vā dhammaṃ paccavekkhati, taṃ khaṇampi pubbābhogena paricchinditvā phalasamāpattiṃ samāpajjati, yathāparicchedañca samāpattito vuṭṭhāya pubbe ṭhitaṭṭhānato paṭṭhāya dhammaṃ desetīti aṭṭhakathāsu( ma. ni. aṭṭha.2.387) vuttovāyamattho. "
  1025. 1031025,189,198,67,85,1,111,16,"Appaṃ vā bahuṃ vā {desento}ti ugghaṭitaññussa vasena appaṃ vā vipañcitaññussa, neyyassa ca vasena bahuṃ vā desento. "
  1026. 1031026,189,198,86,95,1,35,5,Kathaṃ desetīti āha‘‘ ādimhipī’’ tiādi.
  1027. 1031027,189,198,96,112,1,105,11,"Dhammassa kalyāṇatā niyyānikatāya, niyyānikatā ca sabbaso anavajjabhāvenevāti vuttaṃ‘‘ anavajjameva katvā’’ ti. "
  1028. 1031028,189,198,113,124,1,115,10,{Desanāyā}ti pariyattidhammassa desakāyattena hi āṇādividhinā atisajjanaṃ pabodhanaṃ desanāti pariyattidhammo vuccati.
  1029. 1031029,189,198,125,156,1,228,25,"Kiñcāpi avayavavinimutto samudāyo nāma paramatthato koci natthi, yesu pana avayavesu samudāyarūpena avekkhitesu gāthādisamaññā, taṃ tato bhinnaṃ viya katvā saṃsāmivohāramāropetvā dassento‘‘ atthi desanāya ādimajjhapariyosānan’’ ti āha. "
  1030. 1031030,189,198,157,160,1,30,2,{Sāsanassā}ti paṭipattidhammassa.
  1031. 1031031,189,198,161,178,1,145,12,"Sāsitabbapuggalagatena hi yathāparādhādinā sāsitabbabhāvena anusāsanaṃ, tadaṅgavinayādivasena vinayananti katvā paṭipattidhammo‘‘ sāsanan’’ ti vuccati. "
  1032. 1031032,189,198,179,183,1,48,4,Atthi sāsanassa ādimajjhapariyosānanti sambandho.
  1033. 1031033,189,198,184,200,1,131,13,"{Catuppadikāyapī}ti ettha pi -saddo sambhāvane, tena evaṃ appakatarāyapi ādimajjhapariyosānesu kalyāṇatā, pageva bahutarāyāti sambhāveti. "
  1034. 1031034,189,198,201,219,1,115,12,"Padañcettha gāthāya catutthaṃso, yaṃ‘‘ pādo’’ tipi vuccati, eteneva tipādikachapādikāsupi yathāsambhavaṃ vibhāgaṃ dasseti. "
  1035. 1031035,189,198,220,234,1,94,10,Evaṃ suttāvayave kalyāṇattayaṃ dassetvā sakalepi sutte dassetuṃ‘‘ ekānusandhikassā’’ tiādi vuttaṃ.
  1036. 1031036,189,198,235,248,1,87,8,Tattha nātibahuvibhāgaṃ yathānusandhinā ekānusandhikaṃ sandhāya‘‘ ekānusandhikassā’’ ti āha.
  1037. 1031037,189,198,249,262,1,102,9,Itarasmiṃ pana teneva dhammavibhāgena ādimajjhapariyosānā labbhantīti‘‘ anekānusandhikassā’’ tiādi vuttaṃ.
  1038. 1031038,189,198,263,269,1,89,6,Nidānan ti ānandattherena ṭhapitaṃ kāladesadesakaparisādiapadisanalakkhaṇaṃ nidānaganthaṃ.
  1039. 1031039,189,198,270,289,1,109,13,"{Idamavocā}ti nigamanaṃ upalakkhaṇameva‘‘ iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttan’’ ti nigamanassapi gahetabbato. "
  1040. 1031040,189,198,290,299,1,106,9,Saṅgītikārakehi ṭhapitānipi hi nidānanigamanāni satthu desanāya anuvidhānato tadantogadhānevāti veditabbaṃ.
  1041. 1031041,189,198,300,305,1,40,4,Ante {anusandhī}ti sabbapacchimo anusandhi.
  1042. 1031042,189,199,2,12,1,73,7,‘ ‘ Sīlasamādhivipassanā’’ tiādinā sāsanassa idha paṭipattidhammataṃ vibhāveti.
  1043. 1031043,189,199,13,22,1,48,5,Vinayaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ sāsanadhammo’’ ti vuttattā–
  1044. 1031044,189,200,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Sabbapāpassa akaraṇaṃ, kusalassa upasampadā; "
  1045. 1031045,189,201,2,36,1,45,5,"Sacittapariyodapanaṃ , etaṃ buddhāna sāsanan’’ ti.( dī. ni.2.90; dha. pa.183; netti.30,50,116,124); "
  1046. 1031046,189,202,2,12,1,104,9,Evaṃ vuttassa satthusāsanassa pakāsako pariyattidhammo eva sīlādiatthavasena kalyāṇattayavibhāvane vutto.
  1047. 1031047,189,202,13,16,1,23,3,Idha pana paṭipattiyeva.
  1048. 1031048,189,202,17,28,1,62,7,Tena vakkhati‘‘ idha desanāya ādimajjhapariyosānaṃ adhippetan’’ ti.
  1049. 1031049,189,202,29,35,1,87,6,Sīlasamādhivipassanā ādi nāma sāsanasampattibhūtānaṃ uttarimanussadhammānaṃ mūlabhāvato.
  1050. 1031050,189,202,36,40,1,40,4,Kusalānaṃ dhammānan ti anavajjadhammānaṃ.
  1051. 1031051,189,202,41,48,1,56,5,"{Diṭṭhī}ti vipassanā, avinābhāvato panettha samādhiggahaṇaṃ. "
  1052. 1031052,189,202,49,61,1,39,3,Mahāvaggasaṃyutte bāhiyasuttapada midaṃ( saṃ. ni.5.381).
  1053. 1031053,189,202,62,106,1,421,36,"Kāmaṃ sutte ariyamaggassa antadvayavigamena tesaṃ majjhimapaṭipadābhāvo vutto, majjhimabhāvasāmaññato pana sammāpaṭipattiyā ārambhanipphattīnaṃ majjhimabhāvassāpi sādhakabhāve yuttanti āha‘‘ atthi bhikkhave, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhāti evaṃ vutto ariyamaggo majjhaṃ nāmā’’ ti, sīlasamādhivipassanāsaṅkhātānaṃ ārambhānaṃ, phalanibbānasaṅkhātānañca nipphattīnaṃ vemajjhabhāvato ariyamaggo majjhaṃ nāmāti adhippāyo. "
  1054. 1031054,189,202,107,115,1,97,7,"Saupādisesanibbānadhātuvasena phalaṃ pariyosānaṃ nāma, anupādisesanibbānadhātuvasena pana nibbānaṃ. "
  1055. 1031055,189,202,116,119,1,32,3,Sāsanapariyosānā hi nibbānadhātu.
  1056. 1031056,189,202,120,133,1,104,12,"Maggassa nipphatti phalavasena, nibbānasacchikiriyāya ca hoti tato paraṃ kattabbābhāvatoti vā evaṃ vuttaṃ. "
  1057. 1031057,189,202,134,148,1,89,10,Idāni tesaṃ dvinnampi sāsanassa pariyosānataṃ āgamena sādhetuṃ‘‘ etadatthaṃ idan’’ tiādimāha.
  1058. 1031058,189,202,149,155,1,39,5,Etadeva phalaṃ attho yassāti etadatthaṃ.
  1059. 1031059,189,202,156,161,1,49,4,{Brāhmaṇā}ti piṅgalakocchabrāhmaṇaṃ bhagavā ālapati.
  1060. 1031060,189,202,162,177,1,57,5,Idañhi majjhimāgame mūlapaṇṇāsake cūḷasāropamasutta( ma. ni.1.312 ādayo) padaṃ.
  1061. 1031061,189,202,178,184,1,54,6,Etadeva phalaṃ sāraṃ yassāti etaṃsāraṃ niggahitāgamena.
  1062. 1031062,189,202,185,187,1,21,2,Tathā etaṃpariyosānaṃ.
  1063. 1031063,189,202,188,191,1,33,3,Nibbānogadhan ti nibbānantogadhaṃ.
  1064. 1031064,189,202,192,198,1,62,5,Āvuso {visākhā}ti dhammadinnāya theriyā visākhagahapatimālapanaṃ.
  1065. 1031065,189,202,199,228,1,128,11,Idañhi cūḷavedallasutte( ma. ni.1.460 ādayo)‘‘ sātthaṃ sabyañjanan’’ tiādisaddantarasannidhānato‘‘ idha desanāya ādimajjhapariyosānaṃ adhippetan’’ ti vuttaṃ.
  1066. 1031066,189,203,2,16,1,111,10,Evaṃ saddapabandhavasena desanāya kalyāṇattayavibhāgaṃ dassetvā tadatthavasenapi dassento‘‘ bhagavā hī’’ tiādimāha.
  1067. 1031067,189,203,17,23,1,54,6,Atthatopi hi tassādhippetabhāvaṃ hi -saddena samattheti.
  1068. 1031068,189,203,24,30,1,69,6,Tathā samatthanamukhena ca atthavasena kalyāṇattayavibhāgaṃ dassetīti.
  1069. 1031069,189,203,31,60,1,198,24,"Atthato panetaṃ dassento yo tasmiṃ tasmiṃ atthe katavidhi saddapabandho gāthāsuttavasena vavatthito pariyattidhammoyeva idha desanāti vutto, tassa cattho visesato sīlādi evāti āha‘‘ ādimhi sīlan’’ tiādi. "
  1070. 1031070,189,203,61,62,1,19,1,Visesakathanañhetaṃ.
  1071. 1031071,189,203,63,77,1,156,13,"Sāmaññato pana sīlaggahaṇena sasambhārasīlaṃ gahitaṃ, tathā maggaggahaṇena sasambhāramaggoti atthattayavasena anavasesato pariyattiatthaṃ pariyādāya tiṭṭhati. "
  1072. 1031072,189,203,78,83,1,52,5,Itarathā hi kalyāṇattayavibhāgo asabbasādhāraṇo siyā.
  1073. 1031073,189,203,84,96,1,115,11,"Ettha ca sīlamūlakattā sāsanassa sīlena ādikalyāṇatā vuttā, sāsanasampattiyā vemajjhabhāvato maggena majjhekalyāṇatā. "
  1074. 1031074,189,203,97,103,1,69,5,Nibbānādhigamato uttari karaṇīyābhāvato nibbānena pariyosānakalyāṇatā.
  1075. 1031075,189,203,104,107,1,22,2,{Tenā}ti sīlādidassanena.
  1076. 1031076,189,203,108,114,1,52,6,Atthavasena hi idha desanāya ādikalyāṇādibhāvo vutto.
  1077. 1031077,189,203,115,123,1,56,4,‘‘ Tasmā’’ tiādi yathāvuttānusārena sotūnamanusāsanīdassanaṃ.
  1078. 1031078,189,204,2,6,1,30,3,{Esā}ti yathāvuttākārena kathanā.
  1079. 1031079,189,204,7,13,1,72,5,{Kathikasaṇṭhitī}ti dhammakathikassa saṇṭhānaṃ kathanavasena samavaṭṭhānaṃ.
  1080. 1031080,189,205,2,7,1,34,4,"Vaṇṇanā atthavivaraṇā, pasaṃsanā vā. "
  1081. 1031081,189,205,8,15,1,55,7,Na so sātthaṃ deseti niyyānatthavirahato tassā desanāya.
  1082. 1031082,189,205,16,19,1,45,2,{Tasmā}ti catusatipaṭṭhānādiniyyānatthadesanato.
  1083. 1031083,189,205,20,35,1,130,12,"{Ekabyañjanādiyuttā}ti sithiladhanitādibhedesu dasasu byañjanesu ekappakāreneva, dvippakāreneva vā byañjanena yuttā damiḷa bhāsā viya. "
  1084. 1031084,189,205,36,47,1,133,10,{Sabbaniroṭṭhabyañjanā}ti vivaṭakaraṇatāya oṭṭhe aphusāpetvā uccāretabbato sabbathā oṭṭhaphusanarahitavimuttabyañjanā kirāta bhāsā viya.
  1085. 1031085,189,205,48,57,1,101,8,{Sabbavissaṭṭhabyañjanā}ti sabbasseva vissajjanīyayuttatāya sabbathā vissaggabyañjanā savara bhāsā viya.
  1086. 1031086,189,205,58,68,1,108,9,{Sabbaniggahitabyañjanā}ti sabbasseva sānusāratāya sabbathā bindusahitabyañjanā pārasikādi milakkhu bhāsā viya.
  1087. 1031087,189,205,69,81,1,73,8,Evaṃ‘‘ damiḷakirātasavaramilakkhūnaṃ bhāsā viyā’’ ti idaṃ paccekaṃ yojetabbaṃ.
  1088. 1031088,189,205,82,86,1,26,3,{Milakkhū}ti ca pārasikādayo.
  1089. 1031089,189,205,87,101,1,116,10,Sabbāpesā byañjanekadesavaseneva pavattiyā aparipuṇṇabyañjanāti vuttaṃ‘‘ byañjanapāripūriyā abhāvato abyañjanā nāmā’’ ti.
  1090. 1031090,189,206,2,10,1,90,8,Ṭhānakaraṇāni sithilāni katvā uccāretabbamakkharaṃ pañcasu vaggesu paṭhamatatiyaṃ sithilaṃ.
  1091. 1031091,189,206,11,18,1,75,7,Tāni asithilāni katvā uccāretabbamakkharaṃ tesveva dutiyacatutthaṃ dhanitaṃ.
  1092. 1031092,189,206,19,21,1,28,2,Dvimattakālamakkharaṃ dīghaṃ.
  1093. 1031093,189,206,22,24,1,20,2,Ekamattakālaṃ rassaṃ.
  1094. 1031094,189,207,2,8,1,39,4,"Pamāṇaṃ ekamattassa, nimīsumīsato’ bravuṃ; "
  1095. 1031095,189,208,2,6,1,37,3,"Aṅguliphoṭakālassa , pamāṇenāpi abravuṃ. "
  1096. 1031096,189,209,2,6,1,29,3,"Saññogaparaṃ , dīghañca garukaṃ. "
  1097. 1031097,189,209,7,10,1,28,3,Asaṃyogaparaṃ rassaṃ lahukaṃ.
  1098. 1031098,189,209,11,17,1,66,6,Ṭhānakaraṇāni niggahetvā avivaṭena mukhena uccāretabbaṃ niggahitaṃ.
  1099. 1031099,189,209,18,22,1,47,4,Parapadena sambajjhitvā uccāretabbaṃ sambandhaṃ.
  1100. 1031100,189,209,23,26,1,34,3,Tathā asambajjhitabbaṃ vavatthitaṃ.
  1101. 1031101,189,209,27,34,1,70,7,Ṭhānakaraṇāni vissaṭṭhāni katvā vivaṭena mukhena uccāretabbaṃ vimuttaṃ.
  1102. 1031102,189,209,35,46,1,128,10,{Dasadhā}tiādīsu evaṃ sithilādivasena byañjanabuddhisaṅkhātassa akkharuppādakacittassa dasahi pakārehi byañjanānaṃ pabhedoti attho.
  1103. 1031103,189,209,47,67,1,171,16,"Sabbāni hi akkharāni cittasamuṭṭhānāni, yathādhippetatthassa ca byañjanato pakāsanato {byañjanānī}ti, byañjanabuddhiyā vā karaṇabhūtāya byañjanānaṃ dasadhā pabhedotipi yujjati. "
  1104. 1031104,189,210,2,9,1,53,5,"{Amakkhetvā}ti amilecchetvā avināsetvā, ahāpetvāti attho. "
  1105. 1031105,189,210,10,34,1,168,17,"Tadatthamāha‘‘ paripuṇṇabyañjanameva katvā’’ ti, yamatthaṃ bhagavā ñāpetuṃ ekagāthaṃ, ekavākyampi deseti, tamatthaṃ parimaṇḍalapadabyañjanāya eva desanāya desetīti vuttaṃ hoti. "
  1106. 1031106,189,210,35,39,1,39,2,{Tasmā}ti paripuṇṇabyañjanadhammadesanato .
  1107. 1031107,189,210,40,44,1,33,4,Kevala saddo idha anavasesavācako.
  1108. 1031108,189,210,45,54,1,47,5,Na avomissatādivācakoti āha‘‘ sakalādhivacanan’’ ti.
  1109. 1031109,189,210,55,59,1,28,4,Paripuṇṇan ti sabbaso puṇṇaṃ.
  1110. 1031110,189,210,60,70,1,63,6,Taṃ panatthato ūnādhikanisedhananti vuttaṃ‘‘ anūnādhikavacanan’’ ti.
  1111. 1031111,189,210,71,84,1,100,11,"Tattha yadatthaṃ desito, tassa sādhakattā anūnatā veditabbā, tabbidhurassa pana asādhakattā anadhikatā. "
  1112. 1031112,189,210,85,97,1,117,11,"Upanetabbassa vā vodānatthassa avuttassa abhāvato anūnatā, apanetabbassa saṃkilesatthassa vuttassa abhāvato anadhikatā. "
  1113. 1031113,189,210,98,101,1,27,3,Sakalan ti sabbabhāgavantaṃ.
  1114. 1031114,189,210,102,106,1,31,4,Paripuṇṇan ti sabbaso puṇṇameva.
  1115. 1031115,189,210,107,116,1,39,5,Tenāha‘‘ ekadesenāpi aparipuṇṇā natthī’’ ti.
  1116. 1031116,189,210,117,122,1,46,5,Aparisuddhā desanā hoti taṇhāya saṃkiliṭṭhattā.
  1117. 1031117,189,210,123,134,1,97,9,"Lokehi taṇhāya āmasitabbato lokāmisā, cīvarādayo paccayā, tesu agadhitacittatāya lokāmisanirapekkho. "
  1118. 1031118,189,210,135,141,1,64,5,{Hitapharaṇenā}ti hitato pharaṇena hitūpasaṃhārena visesanabhūtena.
  1119. 1031119,189,210,142,145,1,39,3,Mettābhāvanāya karaṇabhūtāya muduhadayo.
  1120. 1031120,189,210,146,157,1,119,8,"{Ullumpanasabhāvasaṇṭhitenā}ti sakalasaṃkilesato, vaṭṭadukkhato ca uddharaṇākārasaṇṭhitena, kāruññādhippāyenāti vuttaṃ hoti."
  1121. 1031121,189,211,2,16,1,68,10,"‘ ‘ Ito paṭṭhāya dassāmi, evañca dassāmī’’ ti samādātabbaṭṭhena dānaṃ vataṃ. "
  1122. 1031122,189,211,17,27,1,96,9,"Paṇḍitapaññattatāya seṭṭhaṭṭhena brahmaṃ, brahmānaṃ vā seṭṭhānaṃ cariyanti dānameva brahmacariyaṃ. "
  1123. 1031123,189,211,28,32,1,59,4,Macchariyalobhādiniggahaṇena samāciṇṇattā dānameva suciṇṇaṃ.
  1124. 1031124,189,211,33,36,1,16,2,{Iddhī}ti deviddhi.
  1125. 1031125,189,211,37,43,1,24,4,"{Jutī}ti pabhā, ānubhāvo vā. "
  1126. 1031126,189,211,44,52,1,57,6,"{Balavīriyūpapattī}ti mahatā balena, vīriyena ca samannāgamo. "
  1127. 1031127,189,211,53,58,1,51,4,{Nāgā}ti varuṇanāgarājānaṃ vidhurapaṇḍitassa ālapanaṃ.
  1128. 1031128,189,212,2,5,1,21,2,{Dānapatī}ti dānasāmino.
  1129. 1031129,189,212,6,10,1,37,4,Opānabhūtan ti udakatitthamiva bhūtaṃ.
  1130. 1031130,189,213,2,6,1,33,3,{Dhīrā}ti so vidhurapaṇḍitamālapati.
  1131. 1031131,189,214,2,5,1,30,2,{Madhussavo}ti madhurasasandanaṃ.
  1132. 1031132,189,214,6,12,1,43,5,"Puññan ti puññaphalaṃ, kāraṇavohārena vuttaṃ. "
  1133. 1031133,189,214,13,21,1,56,6,"Brahmaṃ, brahmānaṃ vā cariyanti brahmacariyaṃ, veyyāvaccaṃ. "
  1134. 1031134,189,214,22,25,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  1135. 1031135,189,215,2,7,1,42,4,Tittiriyan ti tittirasakuṇarājena bhāsitaṃ.
  1136. 1031136,189,216,2,7,1,39,4,Aññatra {tāhī}ti paradārabhūtāhi vajjetvā.
  1137. 1031137,189,216,8,11,1,16,3,Amhan ti amhākaṃ.
  1138. 1031138,189,217,2,14,1,89,8,"Tapassī , lūkho, jegucchī, pavivittoti catubbidhassa dukkarassa katattā caturaṅgasamannāgataṃ. "
  1139. 1031139,189,217,15,18,1,21,3,Sudan ti nipātamattaṃ.
  1140. 1031140,189,217,19,40,1,81,7,"Lomahaṃsanasuttaṃ majjhimāgame mūlapaṇṇāsake,‘‘ mahāsīhanādasuttan’’ tipi( ma. ni.1.146) taṃ vadanti. "
  1141. 1031141,189,218,2,5,1,19,3,Iddhan ti samiddhaṃ.
  1142. 1031142,189,218,6,9,1,19,3,Phītan ti phullitaṃ.
  1143. 1031143,189,218,10,13,1,29,3,Vitthārikan ti vitthārabhūtaṃ.
  1144. 1031144,189,218,14,20,1,50,6,Bāhujaññan ti bahūhi janehi niyyānikabhāvena ñātaṃ.
  1145. 1031145,189,218,21,24,1,25,3,Puthubhūtan ti bahubhūtaṃ.
  1146. 1031146,189,218,25,54,1,149,16,"Yāva {devamanussehī}ti ettha devalokato yāva manussalokā supakāsitanti adhippāyavasena pāsādikasuttaṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.170) vuttaṃ, yāva devā ca manussā cāti attho. "
  1147. 1031147,189,218,55,70,1,86,9,"{Tasmā}ti yasmā sikkhattayasaṅgahaṃ sakalasāsanaṃ idha‘‘ brahmacariyan’’ ti adhippetaṃ, tasmā."
  1148. 1031148,189,218,71,91,1,105,12,‘‘ Brahmacariyan’’ ti iminā samānādhikaraṇāni sabbapadāni yojetvā atthaṃ dassento‘‘ so dhammaṃ desetī’’ tiādimāha.
  1149. 1031149,189,218,92,127,1,190,22,"‘‘ Evaṃ desento cā’’ ti hi iminā brahmacariyasaddena dhammasaddādīnaṃ samānatthataṃ dasseti,‘‘ dhammaṃ desetī’’ ti vatvāpi‘‘ brahmacariyaṃ pakāsetī’’ ti vacanaṃ sarūpato atthappakāsanatthanti ca vibhāveti. "
  1150. 1031150,189,219,2,8,1,68,3,191. Vuttappakārasampadan ti yathāvuttaādikalyāṇatādippabhedaguṇasampadaṃ.
  1151. 1031151,189,219,9,23,1,100,9,"Dūrasamussāritamānasseva sāsane sammāpaṭipatti sambhavati, na mānajātikassāti vuttaṃ‘‘ nihatamānattā’’ ti. "
  1152. 1031152,189,219,24,27,1,26,2,{Ussannattā}ti bahulabhāvato.
  1153. 1031153,189,219,28,40,1,117,11,"Bhogarūpādivatthukā madā suppaheyyā honti nimittassa anavaṭṭhānato, na tathā kulavijjādimadā nimittassa samavaṭṭhānato. "
  1154. 1031154,189,219,41,60,1,126,13,Tasmā khattiyabrāhmaṇakulīnānaṃ pabbajitānampi jātivijjaṃ nissāya mānajappanaṃ duppajahanti āha‘‘ yebhuyyena… pe… mānaṃ karontī’’ ti.
  1155. 1031155,189,219,61,67,1,50,4,"{Vijātitāyā}ti viparītajātitāya, hīnajātitāyāti attho. "
  1156. 1031156,189,219,68,77,1,69,8,"Yebhuyyena upanissayasampannā sujātikā eva, na dujjātikāti evaṃ vuttaṃ. "
  1157. 1031157,189,219,78,95,1,117,15,"Patiṭṭhātuṃ na {sakkontī}ti sīle patiṭṭhahituṃ na ussahanti, suvisuddhaṃ katvā sīlaṃ rakkhituṃ na sakkontīti vuttaṃ hoti. "
  1158. 1031158,189,219,96,108,1,97,11,"Sīlameva hi sāsane patiṭṭhā, patiṭṭhātun ti vā saccapaṭivedhena lokuttarāya patiṭṭhāya patiṭṭhātuṃ. "
  1159. 1031159,189,219,109,115,1,40,6,Sā hi nippariyāyato sāsane patiṭṭhā nāma.
  1160. 1031160,189,220,2,15,1,76,9,Evaṃ byatirekato atthaṃ vatvā anvayatopi vadati‘‘ gahapatidārakā panā’’ tiādinā.
  1161. 1031161,189,220,16,23,1,61,5,Kacchehi sedaṃ {muñcantehī}ti itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ.
  1162. 1031162,189,220,24,42,1,121,14,"Tathā piṭṭhiyā loṇaṃ {pupphamānāyā}ti, sedaṃ muñcantakacchā loṇaṃ pupphamānapiṭṭhikā hutvā, tehi vā pakārehi lakkhitāti attho. "
  1163. 1031163,189,220,43,52,1,65,7,"Bhūmiṃ {kasitvā}ti bhūmiyā kassanato, khettūpajīvanatoti vuttaṃ hoti. "
  1164. 1031164,189,220,53,56,1,33,2,{Tādisassā}ti jātimantūpanissayassa.
  1165. 1031165,189,220,57,59,1,14,2,Dubbalaṃ mānaṃ.
  1166. 1031166,189,220,60,62,1,14,2,Balavaṃ dappaṃ.
  1167. 1031167,189,220,63,66,1,20,3,Kamman ti parikammaṃ.
  1168. 1031168,189,220,67,81,1,49,6,‘‘ Itarehī’’ tiādinā‘‘ ussannattā’’ ti hetupadaṃ vivarati.
  1169. 1031169,189,220,82,106,1,115,14,"‘‘ Itī’’ ti vatvā tadaparāmasitabbaṃ dasseti‘‘ nihatamānattā’’ tiādinā, iti saddo vā nidassane, evaṃ yathāvuttanayenāti attho. "
  1170. 1031170,189,220,107,110,1,16,3,Esa nayo īdisesu.
  1171. 1031171,189,221,2,14,1,56,7,{Paccājāto}ti ettha ākāro upasaggamattanti āha‘‘ patijāto’’ ti.
  1172. 1031172,189,221,15,23,1,86,8,Parisuddhan ti rāgādīnaṃ accantameva pahānadīpanato nirupakkilesatāya sabbathā suddhaṃ.
  1173. 1031173,189,221,24,34,1,83,9,"Dhammassa sāmī taduppādakaṭṭhena, dhammena vā sadevakassa lokassa sāmīti dhammassāmī. "
  1174. 1031174,189,221,35,39,1,46,4,Saddhan ti pothujjanikasaddhāvasena saddahanaṃ.
  1175. 1031175,189,221,40,46,1,116,6,Viññūjātikānañhi dhammasampattigahaṇapubbikā saddhāsiddhi catūsu puggalesu dhammappamāṇadhammappasannapuggalabhāvato.
  1176. 1031176,189,221,47,62,1,77,10,"‘‘ Yo evaṃ svākkhātadhammo, sammāsambuddho vata so bhagavā’’ ti saddhaṃ paṭilabhati. "
  1177. 1031177,189,221,63,66,1,27,3,Yojanasatantarepi vā padese.
  1178. 1031178,189,221,67,70,1,24,2,{Jāyampatikā}ti jānipatikā.
  1179. 1031179,189,221,71,93,1,152,16,"Kāmaṃ‘‘ jāyampatikā’’ ti vutteyeva gharasāmikagharasāminīvasena dvinnameva gahaṇaṃ viññāyati, yassa pana purisassa anekā pajāpatiyo, tassa vattabbameva natthi. "
  1180. 1031180,189,221,94,106,1,62,8,Ekāyapi tāva saṃvāso sambādhoyevāti dassanatthaṃ‘‘ dve’’ ti vuttaṃ.
  1181. 1031181,189,221,107,120,1,112,10,"Rāgādinā kiñcanaṃ, khettavatthādinā palibodhanaṃ, tadubhayena saha vattatīti sakiñcanapalibodhano, soyevattho tathā. "
  1182. 1031182,189,221,121,127,1,35,5,"Rāgo eva rajo, tadādikā dosamoharajā. "
  1183. 1031183,189,221,128,159,1,132,17,"Vuttañhi‘‘ rāgo rajo na ca pana reṇu vuccatī’’ tiādi( mahāni.209; cūḷani.74) āgamanapathatāpi uṭṭhānaṭṭhānatā evāti dvepi saṃvaṇṇanā ekatthā, byañjanameva nānaṃ. "
  1184. 1031184,189,221,160,164,1,53,3,{Alagganaṭṭhenā}ti asajjanaṭṭhena appaṭibandhasabhāvena.
  1185. 1031185,189,221,165,173,1,70,7,"Rūpakavasena, taddhitavasena vā abbhokāsoti dassetuṃ viya -saddaggahaṇaṃ. "
  1186. 1031186,189,221,174,194,1,190,16,Evaṃ akusalakusalappavattīnaṃ ṭhānāṭhānabhāvena gharāvāsapabbajjānaṃ sambādhabbhokāsataṃ dassetvā idāni kusalappavattiyā eva aṭṭhānaṭṭhānabhāvena tesaṃ tabbhāvaṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  1187. 1031187,189,221,195,199,1,41,4,Rajānaṃ sannipātaṭṭhānaṃ viyāti sambandho.
  1188. 1031188,189,222,2,8,1,65,6,Visuṃ visuṃ paduddhāramakatvā samāsato atthavaṇṇanā saṅkhepakathā.
  1189. 1031189,189,222,9,13,1,35,4,Ekampi divasan ti ekadivasamattampi.
  1190. 1031190,189,222,14,22,1,62,6,Akhaṇḍaṃ {katvā}ti dukkaṭamattassāpi anāpajjanena achiddaṃ katvā.
  1191. 1031191,189,222,23,26,1,28,3,Carimakacittan ti cuticittaṃ.
  1192. 1031192,189,222,27,30,1,37,2,{Kilesamalenā}ti taṇhāsaṃkilesādimalena.
  1193. 1031193,189,222,31,34,1,25,3,Amalīnan ti asaṃkiliṭṭhaṃ.
  1194. 1031194,189,222,35,42,1,77,7,Pariyodātaṭṭhena nimmalabhāvena saṅkhaṃ viya likhitaṃ dhotanti saṅkhalikhitaṃ.
  1195. 1031195,189,222,43,54,1,56,6,Atthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ likhitasaṅkhasadisan’’ ti vuttaṃ.
  1196. 1031196,189,222,55,59,1,51,4,Dhotasaṅkhasappaṭibhāgan ti tadatthasseva vivaraṇaṃ.
  1197. 1031197,189,222,60,79,1,126,13,"Apica likhitaṃ saṅkhaṃ saṅkhalikhitaṃ yathā‘‘ agyāhito’’ ti, tassadisattā pana idaṃ saṅkhalikhitantipi dasseti, bhāvanapuṃsakañcetaṃ. "
  1198. 1031198,189,222,80,103,1,120,14,{Ajjhāvasatā}ti ettha adhi -saddena kammappavacanīyena yogato‘‘ agāran’’ ti etaṃ bhummatthe upayogavacananti āha‘‘ agāramajjhe’’ ti.
  1199. 1031199,189,222,104,113,1,53,8,"Yaṃ nūna yadi pana pabbajeyyaṃ, sādhu vatāti sambandho. "
  1200. 1031200,189,222,114,126,1,63,7,Kasāyena rattāni {kāsāyānī}ti dasseti‘‘ kasāyarasapītatāyā’’ ti iminā.
  1201. 1031201,189,222,127,139,1,69,8,Kasmā cetāni gahitānīti āha‘‘ brahmacariyaṃ carantānaṃ anucchavikānī’’ ti.
  1202. 1031202,189,222,140,150,1,84,7,"{Acchādetvā}ti vohāravacanamattaṃ, paridahitvāti attho, tañca kho nivāsanapārupanavasena. "
  1203. 1031203,189,222,151,159,1,78,7,"Agāravāso agāraṃ uttarapadalopena, tassa hitaṃ vuḍḍhiāvahaṃ kasivāṇijjādikammaṃ. "
  1204. 1031204,189,222,160,165,1,34,5,Taṃ anagāriyan ti tasmiṃ anagāriye.
  1205. 1031205,189,223,2,8,1,29,2,192. {Sahassato}ti kahāpaṇasahassato.
  1206. 1031206,189,223,9,11,1,23,2,Bhogakkhandho bhogarāsi.
  1207. 1031207,189,223,12,32,1,136,14,"{Ābandhanaṭṭhenā}ti‘‘ putto nattā panattā’’ tiādinā pemavasena paricchedaṃ katvā bandhanaṭṭhena, etena ābandhanattho parivaṭṭa -saddoti dasseti. "
  1208. 1031208,189,223,33,40,1,74,7,Atha vā pitāmahapituputtādivasena parivattanaṭṭhena parivaṭṭo tipi yujjati.
  1209. 1031209,189,223,41,49,1,30,4,‘‘ Amhākamete’’ ti ñāyantīti ñātayo.
  1210. 1031210,189,224,2,21,1,122,12,193. Pātimokkhasaṃvarena pihitakāyavacīdvāro samāno tena saṃvarena upeto nāmāti katvā‘‘ pātimokkhasaṃvarena samannāgato’’ ti vuttaṃ.
  1211. 1031211,189,224,22,33,1,55,4,Ācāragocarānaṃ vitthāro vibhaṅgaṭṭhakathādīsu( vibha. aṭṭha.503) gahetabbo.
  1212. 1031212,189,224,34,44,1,86,6,‘‘ Ācāragocarasampanno’’ tiādi ca tasseva pātimokkhasaṃvarasaṃvutabhāvassa paccayadassanaṃ.
  1213. 1031213,189,224,45,61,1,63,8,Aṇusadisatāya appamattakaṃ‘‘ aṇū’’ ti vuttanti āha‘‘ appamattakesū’’ ti.
  1214. 1031214,189,224,62,69,1,93,6,"Asañcicca āpannaanukhuddakāpattivasena, sahasā uppannaakusalacittuppādavasena ca appamattakatā. "
  1215. 1031215,189,224,70,73,1,29,2,{Bhayadassī}ti bhayadassanasīlo.
  1216. 1031216,189,224,74,86,1,79,9,"{Sammā}ti aviparītaṃ, sundaraṃ vā, tabbhāvo ca sakkaccaṃ yāvajīvaṃ avītikkamavasena."
  1217. 1031217,189,224,87,131,1,223,28,"‘‘ Sikkhāpadesū’’ ti vutteyeva tadavayavabhūtaṃ ‘‘ sikkhāpadaṃ samādāya sikkhatī’’ ti atthassa gamyamānattā kammapadaṃ na vuttanti āha‘‘ taṃ taṃ sikkhāpadan’’ ti, taṃ taṃ sikkhākoṭṭhāsaṃ, sikkhāya vā adhigamupāyaṃ, tassā vā nissayanti attho. "
  1218. 1031218,189,225,2,11,1,53,4,{Etthā}ti etasmiṃ‘‘ pātimokkhasaṃvarasaṃvuto’’ tiādivacane.
  1219. 1031219,189,225,12,21,1,58,4,{Ācāragocaraggahaṇenevā}ti‘‘ ācāragocarasampanno’’ ti vacaneneva.
  1220. 1031220,189,225,22,31,1,44,5,Tenāha‘‘ kusale kāyakammavacīkamme gahitepī’’ ti.
  1221. 1031221,189,225,32,42,1,108,9,"Na hi ācāragocarasaddamattena kusalakāyavacīkammaggahaṇaṃ sambhavati, iminā punaruttitāya codanālesaṃ dasseti. "
  1222. 1031222,189,225,43,46,1,30,2,{Tassā}ti ājīvapārisuddhisīlassa.
  1223. 1031223,189,225,47,60,1,143,11,"Uppattidvāradassanatthan ti uppattiyā kāyavacīviññattisaṅkhātassa dvārassa kammāpadesena dassanatthaṃ, etena yathāvuttacodanāya sodhanaṃ dasseti. "
  1224. 1031224,189,225,61,83,1,151,18,"Idaṃ vuttaṃ hoti– siddhepi sati punārambho niyamāya vā hoti, atthantarabodhanāya vā, idha pana atthantaraṃ bodheti, tasmā uppattidvāradassanatthaṃ vuttanti. "
  1225. 1031225,189,225,84,90,1,48,5,{Kusalenā}ti ca sabbaso anesanapahānato anavajjena.
  1226. 1031226,189,225,91,102,1,56,7,Kathaṃ tena uppattidvāradassananti āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi.
  1227. 1031227,189,225,103,111,1,99,7,Kāyavacīdvāresu uppannena anavajjena kāyakammavacīkammena samannāgatattā {parisuddhājīvo}ti adhippāyo.
  1228. 1031228,189,225,112,116,1,50,4,Tadubhayameva hi ājīvahetukaṃ ājīvapārisuddhisīlaṃ.
  1229. 1031229,189,226,2,15,1,79,9,Idāni suttantarena saṃsandituṃ‘‘ muṇḍikaputtasuttantavasena vā evaṃ vuttan’’ ti āha.
  1230. 1031230,189,226,16,20,1,67,4,Vā -saddo cettha suttantarasaṃsandanāsaṅkhātaatthantaravikappanattho.
  1231. 1031231,189,226,21,34,1,104,8,"Muṇḍikaputtasuttantaṃ nāma majjhimāgamavare majjhimapaṇṇāsake, yaṃ‘‘ samaṇamuṇḍikaputtasuttan’’ tipi vadanti. "
  1232. 1031232,189,226,35,43,1,59,7,Tattha {thapatī}ti pañcakaṅgaṃ nāma vaḍḍhakiṃ bhagavā ālapati.
  1233. 1031233,189,226,44,48,1,33,4,Thapati -saddo hi vaḍḍhakipariyāyo.
  1234. 1031234,189,226,49,61,1,52,9,Idaṃ vuttaṃ hoti– yasmā‘‘ katame ca thapati kusalā sīlā?
  1235. 1031235,189,226,62,131,1,459,44,"Kusalaṃ kāyakammaṃ kusalaṃ vacīkamman’’ ti sīlassa kusalakāyakammavacīkammabhāvaṃ dassetvā‘‘ ājīvapārisuddhampi kho ahaṃ thapati sīlasmiṃ vadāmī’’ ti( ma. ni.2.265) evaṃ pavattāya muṇḍikaputtasuttadesanāya‘‘ kāyakammavacīkammena samannāgato kusalenā’’ ti sīlassa kusalakāyakammavacīkammabhāvaṃ dassetvā‘‘ parisuddhājīvo’’ ti evaṃ pavattā ayaṃ sāmaññaphalasuttadesanā ekasaṅgahā aññadatthu saṃsandati sameti yathā taṃ gaṅgodakena yamunodakaṃ, tasmā īdisīpi bhagavato desanāvibhūti atthevāti . "
  1236. 1031236,189,226,132,149,1,127,14,"Sīlasmiṃ {vadāmī}ti sīlanti vadāmi, sīlasmiṃ vā ādhārabhūte antogadhaṃ pariyāpannaṃ, niddhāraṇasamudāyabhūte vā ekaṃ sīlanti vadāmi. "
  1237. 1031237,189,227,2,6,1,52,3,{Tividhenā}ti cūḷasīlamajjhimasīlamahāsīlato tividhena.
  1238. 1031238,189,227,7,17,1,59,6,‘‘ Manacchaṭṭhesū’’ ti iminā kāyapañcamānameva gahaṇaṃ nivatteti.
  1239. 1031239,189,227,18,23,1,42,5,Upari niddese vakkhamānesu sattasu ṭhānesu.
  1240. 1031240,189,227,24,30,1,78,5,{Tividhenā}ti catūsu paccekaṃ yathālābhayathābalayathāsāruppatāvasena tibbidhena.
  1241. 1031241,189,228,2,2,1,27,1,Cūḷamajjhimamahāsīlavaṇṇanā
  1242. 1031242,189,229,2,4,1,0,0,194-211.
  1243. 1031243,189,229,5,19,1,82,10,Evan ti‘‘ so evaṃ pabbajito samāno pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharatī’’ tiādinā nayena.
  1244. 1031244,189,229,20,40,1,83,12,‘‘ Sīlasmin’’ ti idaṃ niddhāraṇe bhummaṃ tato ekassa niddhāraṇīyattāti āha‘‘ ekaṃ sīlan’’ ti.
  1245. 1031245,189,229,41,56,1,88,11,Apica iminā ādhāre bhummaṃ dasseti samudāyassa avayavādhiṭṭhānattā yathā‘‘ rukkhe sākhā’’ ti.
  1246. 1031246,189,229,57,105,1,176,20,‘‘ Idan’’ ti padena katvatthavasena samānādhikaraṇaṃ bhummavacanassa katvatthe pavattanato yathā‘‘ vanappagumbe yatha phusitagge’’ ti( khu. pā.6.13; su. ni.236) dasseti‘‘ paccattavacanatthe vā etaṃ bhumman’’ ti iminā.
  1247. 1031247,189,229,106,110,1,36,3,{Ayamevattho}ti paccattavacanattho eva.
  1248. 1031248,189,229,111,128,1,61,4,"{Brahmajāle}ti brahmajālasuttavaṇṇanāyaṃ,( dī. ni. aṭṭha.1.7) brahmajālasuttapade vā. "
  1249. 1031249,189,229,129,133,1,36,3,Saṃvaṇṇanāvasena {vuttanayenā}ti attho.
  1250. 1031250,189,229,134,165,1,202,22,"‘‘ Idamassa hoti sīlasmin’’ ti ettha mahāsīlapariyosānena niddhāriyamānassa abhāvato paccattavacanatthoyeva sambhavatīti āha‘‘ idaṃ assa sīlaṃ hotīti attho’’ ti, tatoyeva ca pāḷiyaṃ apiggahaṇamakatanti daṭṭhabbaṃ. "
  1251. 1031251,189,230,2,8,1,59,3,212. Attānuvādaparānuvādadaṇḍabhayādīni asaṃvaramūlakāni bhayāni.
  1252. 1031252,189,230,9,72,1,299,32,"‘‘ {Sīlassāsaṃvarato}ti sīlassa asaṃvaraṇato, sīlasaṃvarābhāvatoti attho’’ ti( dī. ni. ṭī.1.280) ācariyena vuttaṃ,‘‘ yadidaṃ sīlasaṃvarato’’ ti pana padassa‘‘ yaṃ idaṃ bhayaṃ sīlasaṃvarato bhaveyyā’’ ti atthavacanato,‘‘ sīlasaṃvarahetu bhayaṃ na samanupassatī’’ ti ca atthassa upapattito sīlasaṃvarato sīlasaṃvarahetūti atthoyeva sambhavati."
  1253. 1031253,189,230,73,86,1,60,9,‘‘ Yaṃ idaṃ bhayaṃ sīlasaṃvarato bhaveyyā’’ ti hi pāṭhopi dissati.
  1254. 1031254,189,230,87,107,1,101,11,‘‘ Saṃvarato’’ ti hetuṃ vatvā tadadhigamitaatthavasena‘‘ asaṃvaramūlakassa bhayassa abhāvā’’ tipi hetuṃ vadati.
  1255. 1031255,189,230,108,112,1,48,3,{Yathāvidhānavihitenā}ti yathāvidhānaṃ sampāditena.
  1256. 1031256,189,230,113,117,1,50,3,{Khattiyābhisekenā}ti khattiyabhāvāvahena abhisekena.
  1257. 1031257,189,230,118,123,1,42,4,Muddhani {avasitto}ti matthakeyeva abhisitto.
  1258. 1031258,189,230,124,157,1,218,19,"Ettha ca‘‘ yathāvidhānavihitenā’’ ti iminā porāṇakāciṇṇavidhānasamaṅgitāsaṅkhātaṃ ekaṃ aṅgaṃ dasseti,‘‘ khattiyābhisekenā’’ ti iminā khattiyabhāvāvahatāsaṅkhātaṃ,‘‘ muddhani avasitto’’ ti iminā muddhaniyeva abhisiñcitabhāvasaṅkhātaṃ. "
  1259. 1031259,189,230,158,163,1,49,5,Iti tivaṅgasamannāgato khattiyābhiseko vutto hoti.
  1260. 1031260,189,230,164,168,1,44,4,Yena abhisittarājūnaṃ rājānubhāvo samijjhati.
  1261. 1031261,189,230,169,172,1,29,3,Kena panāyamattho viññāyatīti?
  1262. 1031262,189,230,173,174,1,24,1,Porāṇakasatthāgatanayena.
  1263. 1031263,189,230,175,249,1,446,39,Vuttañhi aggaññasuttaṭṭhakathāyaṃ mahāsammatābhisekavibhāvanāya‘‘ te panassa khettasāmino tīhi saṅkhehi abhisekampi akaṃsū’’ ti( dī. ni. aṭṭha.3.131) majjhimāgamaṭṭhakathāya ñca mahāsīhanādasuttavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ‘‘ {muddhāvasittenā}ti tīhi saṅkhehi khattiyābhisekena muddhani abhisittenā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.1.160) sīhaḷaṭṭhakathāyampi cūḷasīhanādasuttavaṇṇanāyaṃ‘‘ paṭhamaṃ tāva abhisekaṃ gaṇhantānaṃ rājūnaṃ suvaṇṇamayādīni tīṇi saṅkhāni ca gaṅgodakañca khattiyakaññañca laddhuṃ vaṭṭatī’’ tiādi vuttaṃ.
  1264. 1031264,189,231,2,80,1,754,67,"Ayaṃ pana tatthāgatanayena abhisekavidhānavinicchayo– abhisekamaṅgalatthañhi alaṅkatapaṭiyattassa maṇḍapassa antokatassa udumbarasākhamaṇḍapassa majjhe suppatiṭṭhite udumbarabhaddapīṭhamhi abhisekārahaṃ abhijaccaṃ khattiyaṃ nisīdāpetvā paṭhamaṃ tāva maṅgalābharaṇabhūsitā jātisampannā khattiyakaññā gaṅgodakapuṇṇaṃ suvaṇṇamayasāmuddikadakkhiṇāvaṭṭasaṅkhaṃ ubhohi hatthehi sakkaccaṃ gahetvā sīsopari ussāpetvā tena tassa muddhani abhisekodakaṃ abhisiñcati, evañca vadeti‘‘ deva taṃ sabbepi khattiyagaṇā attānamārakkhatthaṃ iminā abhisekena abhisekikaṃ mahārājaṃ karonti, tvaṃ rājadhammesu ṭhito dhammena samena rajjaṃ kārehi, etesu khattiyagaṇesu tvaṃ puttasinehānukampāya sahitacitto, hitasamamettacitto ca bhava, rakkhāvaraṇaguttiyā tesaṃ rakkhito ca bhavāhī’’ ti. "
  1265. 1031265,189,231,81,144,1,510,53,"Tato puna purohitopi porohiccaṭhānānurūpālaṅkārehi alaṅkatapaṭiyatto gaṅgodakapuṇṇaṃ rajatamayaṃ saṅkhaṃ ubhohi hatthehi sakkaccaṃ gahetvā tassa sīsopari ussāpetvā tena tassa muddhani abhisekodakaṃ abhisiñcati, evañca vadeti‘‘ deva taṃ sabbepi brāhmaṇagaṇā attānamārakkhatthaṃ iminā abhisekena abhisekikaṃ mahārājaṃ karonti, tvaṃ rājadhammesu ṭhito dhammena samena rajjaṃ kārehi, etesu brāhmaṇagaṇesu tvaṃ puttasinehānukampāya sahitacitto, hitasamamettacitto ca bhava, rakkhāvaraṇaguttiyā tesaṃ rakkhito ca bhavāhī’’ ti. "
  1266. 1031266,189,231,145,206,1,487,52,"Tato puna seṭṭhipi seṭṭhiṭṭhānabhūsanabhūsito gaṅgodakapuṇṇaṃ ratanamayaṃ saṅkhaṃ ubhohi hatthehi sakkaccaṃ gahetvā tassa sīsopari ussāpetvā tena tassa muddhani abhisekodakaṃ abhisiñcati, evañca vadeti‘‘ deva taṃ sabbepi gahapatigaṇā attānamārakkhatthaṃ iminā abhisekena abhisekikaṃ mahārājaṃ karonti, tvaṃ rājadhammesu ṭhito dhammena samena rajjaṃ kārehi, etesu gahapatigaṇesu tvaṃ puttasinehānukampāya sahitacitto, hitasamamettacitto ca bhava, rakkhāvaraṇaguttiyā tesaṃ rakkhito ca bhavāhī’’ ti. "
  1267. 1031267,189,231,207,223,1,91,13,"Te pana tassa evaṃ vadantā‘‘ sace tvaṃ amhākaṃ vacanānurūpaṃ rajjaṃ karissasi, iccetaṃ kusalaṃ. "
  1268. 1031268,189,231,224,240,1,90,13,"No ce karissasi, tava muddhā sattadhā phalatū’’ ti evaṃ rañño abhisapanti viyāti daṭṭhabbanti. "
  1269. 1031269,189,231,241,257,1,103,6,"Vaḍḍhakīsūkarajātakādīhi cāyamattho vibhāvetabbo, abhisekopakaraṇānipi samantapāsādikādīsu( pārā. aṭṭha.1. tatiyasaṅgītikathā) gahetabbānīti. "
  1270. 1031270,189,232,2,9,1,57,6,"Yasmā nihatapaccāmitto, tasmā na samanupassatīti sambandho. "
  1271. 1031271,189,232,10,20,1,62,6,Anavajjatā kusalabhāvenāti āha‘‘ kusalaṃ sīlapadaṭṭhānehī’’ tiādi.
  1272. 1031272,189,232,21,39,1,222,15,"Idaṃ vuttaṃ hoti– kusalasīlapadaṭṭhānā avippaṭisārapāmojjapītipassaddhidhammā, avippaṭisārādinimittañca uppannaṃ cetasikasukhaṃ paṭisaṃvedeti, cetasikasukhasamuṭṭhānehi ca paṇītarūpehi phuṭṭhasarīrassa uppannaṃ kāyikasukhanti. "
  1273. 1031273,189,233,2,2,1,26,1,Indriyasaṃvarakathāvaṇṇanā
  1274. 1031274,189,234,2,24,1,133,14,213. Sāmaññassa visesāpekkhatāya idhādhippetopi viseso tena apariccatto eva hotīti āha‘‘ cakkhusaddo katthaci buddhacakkhumhi vattatī’’ tiādi.
  1275. 1031275,189,234,25,35,1,106,9,"Vijjamānameva hi abhidheyyabhāvena visesatthaṃ visesantaranivattanena visesasaddo vibhāveti, na avijjamānaṃ. "
  1276. 1031276,189,234,36,39,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  1277. 1031277,189,234,40,51,1,107,8,"Aññehi asādhāraṇaṃ buddhānameva cakkhu dassananti buddhacakkhu, āsayānusayañāṇaṃ, indriyaparopariyattañāṇañca. "
  1278. 1031278,189,234,52,59,1,71,6,"Samantato sabbaso dassanaṭṭhena cakkhūti samantacakkhu, sabbaññutaññāṇaṃ. "
  1279. 1031279,189,234,60,67,1,64,6,"Tathūpaman ti pabbatamuddhūpamaṃ, dhammamayaṃ pāsādanti sambandho. "
  1280. 1031280,189,234,68,73,1,52,5,Sumedha samantacakkhu tvaṃ janatamavekkhassūti attho.
  1281. 1031281,189,234,74,77,1,50,2,{Ariyamaggattayapaññā}ti heṭṭhimāriyamaggattayapaññā.
  1282. 1031282,189,234,78,114,1,138,17,"‘‘ Dhammacakkhu nāma heṭṭhimā tayo maggā, tīṇi ca phalānī’’ ti saḷāyatanavaggaṭṭhakathāyaṃ( saṃ. ni. aṭṭha.3.4.418) vuttaṃ, idha pana maggeheva phalāni saṅgahetvā dasseti. "
  1283. 1031283,189,234,115,120,1,49,5,Catusaccasaṅkhāte dhamme cakkhūti hi dhammacakkhu.
  1284. 1031284,189,234,121,127,1,71,5,"Paññāyeva dassanaṭṭhena cakkhūti paññācakkhu, pubbenivāsāsavakkhayañāṇaṃ. "
  1285. 1031285,189,234,128,131,1,30,2,{Dibbacakkhumhī}ti dutiyavijjāya.
  1286. 1031286,189,234,132,144,1,44,7,{Idhā}ti‘‘ cakkhunā rūpaṃ disvā’’ ti imasmiṃ pāṭhe.
  1287. 1031287,189,234,145,148,1,19,3,Ayan ti cakkhusaddo.
  1288. 1031288,189,234,149,178,1,196,20,"‘‘ Pasādacakkhuvohārenā’’ ti iminā idha cakkhusaddo cakkhupasādeyeva nippariyāyato vattati, pariyāyato pana nissayavohārena nissitassa vattabbato cakkhuviññāṇepi yathā‘‘ mañcā ukkuṭṭhiṃ karontī’’ ti dasseti. "
  1289. 1031289,189,234,179,196,1,111,11,"Idhāpi sasambhārakathā avasiṭṭhāti katvā {sesapadesupī}ti pi -saddaggahaṇaṃ,‘‘ na nimittaggāhī’’ tiādipadesupīti attho. "
  1290. 1031290,189,234,197,234,1,230,27,"Vividhaṃ asanaṃ khedanaṃ byāseko, kileso eva byāseko, tena virahito tathā, virahitatā ca asammissatā, asammissabhāvo ca sampayogābhāvato parisuddhatāti āha‘‘ asammissaṃ parisuddhan’’ ti, kilesadukkhena avomissaṃ, tato ca suvisuddhanti attho. "
  1291. 1031291,189,234,235,263,1,197,19,"Sati ca suvisuddhe indriyasaṃvare nīvaraṇesu padhānabhūtapāpadhammavigamena adhicittānuyogo hatthagato eva hoti, tasmā adhicittasukhameva‘‘ abyāsekasukhan’’ ti vuccatīti dasseti‘‘ adhicittasukhan’’ ti iminā. "
  1292. 1031292,189,235,2,2,1,26,1,Satisampajaññakathāvaṇṇanā
  1293. 1031293,189,236,2,26,1,170,16,"214. Samantato pakārehi, pakaṭṭhaṃ vā savisesaṃ jānātīti sampajāno, tassa bhāvo sampajaññaṃ, tathāpavattañāṇaṃ, tassa vibhajanaṃ sampajaññabhājanīyaṃ, tasmiṃ sampajaññabhājanīyamhi."
  1294. 1031294,189,236,27,38,1,61,7,‘‘ Gamanan’’ ti iminā abhikkamanaṃ abhikkantan ti bhāvasādhanamāha.
  1295. 1031295,189,236,39,50,1,54,7,Tathā paṭikkamanaṃ paṭikkantan ti vuttaṃ‘‘ nivattanan’’ ti.
  1296. 1031296,189,236,51,65,1,122,10,"Gamanañcettha nivattetvā, anivattetvā ca gamanaṃ, nivattanaṃ pana nivattimattameva, aññamaññamupādānakiriyāmattañcetaṃ dvayaṃ. "
  1297. 1031297,189,236,66,75,1,35,5,Kathaṃ labbhatīti āha‘‘ gamane’’ tiādi.
  1298. 1031298,189,236,76,81,1,41,4,{Abhiharanto}ti gamanavasena kāyaṃ upanento.
  1299. 1031299,189,236,82,88,1,37,4,{Paṭinivattento}ti tato puna nivattento.
  1300. 1031300,189,236,89,93,1,41,3,{Apanāmento}ti apakkamanavasena pariṇāmento.
  1301. 1031301,189,236,94,97,1,28,2,{Āsanassā}ti pīṭhakādiāsanassa.
  1302. 1031302,189,236,98,101,1,50,2,{Purimaaṅgābhimukho}ti aṭanikādipurimāvayavābhimukho.
  1303. 1031303,189,236,102,105,1,24,2,{Saṃsaranto}ti saṃsappanto.
  1304. 1031304,189,236,106,109,1,52,3,Pacchimaaṅgapadesan ti aṭanikādipacchimāyavappadesaṃ.
  1305. 1031305,189,236,110,113,1,31,2,{Paccāsaṃsaranto}ti paṭiāsappanto.
  1306. 1031306,189,236,114,126,1,76,8,‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā nipannasseva abhimukhaṃ saṃsappanapaṭiāsappanāni dasseti.
  1307. 1031307,189,236,127,137,1,77,9,"Ṭhānanisajjāsayanesu hi yo gamanavidhuro kāyassa purato abhihāro, so abhikkamo. "
  1308. 1031308,189,236,138,143,1,38,4,Pacchato apahāro {paṭikkamo}ti lakkhaṇaṃ.
  1309. 1031309,189,237,2,19,1,114,11,"Sampajānanaṃ sampajānaṃ, tena attanā kattabbakiccassa karaṇasīlo {sampajānakārī}ti āha‘‘ sampajaññena sabbakiccakārī’’ ti."
  1310. 1031310,189,237,20,34,1,79,9,‘‘ Sampajaññameva vā kārī’’ ti iminā sampajānassa karaṇasīlo {sampajānakārī}ti dasseti.
  1311. 1031311,189,237,35,44,1,41,5,‘‘ So hī’’ tiādi dutiyavikappassa samatthanaṃ.
  1312. 1031312,189,237,45,57,1,69,8,‘‘ Sampajaññan’’ ti ca iminā sampajāna -saddassa sampajaññapariyāyatā vuttā.
  1313. 1031313,189,237,58,108,1,252,30,"Tathā hi ācariyānandattherena vuttaṃ‘‘ samantato, sammā, samaṃ vā pajānanaṃ sampajānaṃ, tadeva sampajaññan’’ ti( vibha. mūlaṭī.2.523) ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– yathā atikkantādīsu asammohaṃ uppādeti, tathā sampajānassa kāro karaṇaṃ sampajānakāro, so etassa atthīti {sampajānakārī}ti. "
  1314. 1031314,189,238,2,14,1,116,10,"Dhammato vaḍḍhisaṅkhātena atthena saha vattatīti sātthakaṃ, abhikkantādi, sātthakassa sampajānanaṃ sātthakasampajaññaṃ. "
  1315. 1031315,189,238,15,20,1,61,5,Sappāyassa attano patirūpassa sampajānanaṃ sappāyasampajaññaṃ.
  1316. 1031316,189,238,21,31,1,120,9,"Abhikkamādīsu bhikkhācāragocare, aññattha ca pavattesu avijahitakammaṭṭhānasaṅkhāte gocare sampajānanaṃ gocarasampajaññaṃ. "
  1317. 1031317,189,238,32,40,1,74,7,"Sāmaññaniddesena, hi ekasesanayena vā gocarasaddo tadatthadvayepi pavattati. "
  1318. 1031318,189,238,41,46,1,78,5,Atikkamādīsu asammuyhanasaṅkhātaṃ asammohameva sampajaññaṃ asammohasampajaññaṃ.
  1319. 1031319,189,238,47,54,1,63,5,"{Cittavasenevā}ti cittassa vaseneva, cittavasamanugatenevāti attho. "
  1320. 1031320,189,238,55,62,1,53,5,"{Pariggahetvā}ti tulayitvā tīretvā, paṭisaṅkhāyāti attho. "
  1321. 1031321,189,238,63,67,1,62,4,Saṅghadassaneneva uposathapavāraṇādiatthāya gamanaṃ saṅgahitaṃ.
  1322. 1031322,189,238,68,72,1,40,4,Ādi saddena kasiṇaparikammādīnaṃ saṅgaho.
  1323. 1031323,189,238,73,85,1,65,8,Saṅkhepato vuttaṃ tadatthameva vivarituṃ‘‘ cetiyaṃ vā’’ tiādi vuttaṃ.
  1324. 1031324,189,238,86,91,1,40,4,Arahattaṃ {pāpuṇātī}ti ukkaṭṭhaniddeso esa.
  1325. 1031325,189,238,92,96,1,50,4,Samathavipassanuppādanampi hi bhikkhuno vaḍḍhiyeva.
  1326. 1031326,189,238,97,100,1,22,2,{Tatthā}ti asubhārammaṇe.
  1327. 1031327,189,238,101,104,1,23,2,{Kecī}ti abhayagirivāsino.
  1328. 1031328,189,238,105,109,1,32,2,{Āmisato}ti cīvarādiāmisapaccayato.
  1329. 1031329,189,238,110,119,1,30,5,Kasmāti āha‘‘ taṃ nissāyā’’ tiādi.
  1330. 1031330,189,239,2,7,1,51,4,Tasmin ti sātthakasampajaññavasena pariggahitaatthe.
  1331. 1031331,189,239,8,42,1,196,24,"Yasmā pana dhammato vaḍḍhiyeva attho nāma, tasmā yaṃ‘‘ sātthakan’’ ti adhippetaṃ gamanaṃ, taṃ sabbampi sappāyamevāti siyā avisesena kassaci āsaṅkāti tannivattanatthaṃ‘‘ cetiyadassanaṃ tāvā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  1332. 1031332,189,239,43,52,1,61,7,"{Mahāpūjāyā}ti mahatiyā pūjāya, bahūnaṃ pūjādivaseti vuttaṃ hoti. "
  1333. 1031333,189,239,53,64,1,109,9,"Cittakammarūpakānī {viyā}ti cittakammakatapaṭimāyo viya, yantapayogena vā nānappakāravicittakiriyā paṭimāyo viya. "
  1334. 1031334,189,239,65,69,1,21,3,{Tatrā}ti tāsu parisāsu.
  1335. 1031335,189,239,70,73,1,16,2,{Assā}ti bhikkhuno.
  1336. 1031336,189,239,74,80,1,75,6,Asamapekkhanaṃ nāma gehassitaaññāṇupekkhāvasena ārammaṇassa ayoniso gahaṇaṃ.
  1337. 1031337,189,239,81,108,1,138,14,Yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassā’’ tiādi( ma. ni.3.308) mātugāmasamphassavasena kāyasaṃsaggāpatti.
  1338. 1031338,189,239,109,111,1,33,2,Hatthiādisammaddena jīvitantarāyo.
  1339. 1031339,189,239,112,114,1,44,2,Visabhāgarūpadassanādinā brahmacariyantarāyo.
  1340. 1031340,189,239,115,124,1,68,5,‘‘ Dasadvādasayojanantare parisā sannipatantī’’ tiādinā vuttappakāreneva.
  1341. 1031341,189,239,125,132,1,98,7,Mahāparisaparivārānan ti kadāci dhammassavanādiatthāya itthipurisasammissaparivāre sandhāya vuttaṃ.
  1342. 1031342,189,240,2,8,1,85,6,Tadatthadīpanatthan ti asubhadassanassa sātthakabhāvasaṅkhātassa atthassa dīpanatthaṃ.
  1343. 1031343,189,240,9,35,1,194,21,"Pabbajitadivasato paṭṭhāya paṭivacanadānavasena bhikkhūnaṃ anuvattanakathā āciṇṇā, tasmā paṭivacanassa adānavasena ananuvattanakathā tassa dutiyā nāma hotīti āha‘‘ dve kathā nāma na kathitapubbā’’ ti. "
  1344. 1031344,189,240,36,41,1,38,4,Dve {kathā}ti hi vacanakaraṇākaraṇakathā.
  1345. 1031345,189,240,42,49,1,64,6,"Tattha vacanakaraṇakathāyeva kathitapubbā, dutiyā na kathitapubbā. "
  1346. 1031346,189,240,50,54,1,41,4,Tasmā subbacattā paṭivacanamadāsīti attho.
  1347. 1031347,189,241,2,5,1,13,3,Evan ti iminā.
  1348. 1031348,189,241,6,27,1,116,12,"‘‘ Sace pana cetiyassa mahāpūjāyā’’ tiādikaṃ sabbampi vuttappakāraṃ paccāmasati, na‘‘ purisassa mātugāmāsubhan’’ tiādikameva. "
  1349. 1031349,189,241,28,42,1,126,11,"Pariggahitaṃ sātthakaṃ, sappāyañca yena so pariggahitasātthakasappāyo, tassa, tena yathānupubbikaṃ sampajaññapariggahaṇaṃ dasseti. "
  1350. 1031350,189,241,43,63,1,150,14,"Vuccamānayogakammassa pavattiṭṭhānatāya bhāvanāya ārammaṇaṃ kammaṭṭhānaṃ, tadeva bhāvanāya visayabhāvato gocaran ti āha‘‘ kammaṭṭhānasaṅkhātaṃ gocaran’’ ti. "
  1351. 1031351,189,241,64,75,1,96,9,"{Uggahetvā}ti yathā uggahanimittaṃ uppajjati, evaṃ uggahakosallassa sampādanavasena uggahaṇaṃ katvā. "
  1352. 1031352,189,241,76,88,1,101,9,"{Bhikkhācāragocare}ti bhikkhācārasaṅkhāte gocare, anena kammaṭṭhāne, bhikkhācāre ca gocarasaddoti dasseti. "
  1353. 1031353,189,242,2,5,1,13,2,{Idhā}ti sāsane.
  1354. 1031354,189,242,6,16,1,85,8,"{Haratī}ti kammaṭṭhānaṃ pavattanavasena neti, yāva piṇḍapātapaṭikkamā anuyuñjatīti attho. "
  1355. 1031355,189,242,17,26,1,81,8,Na {paccāharatī}ti āhārūpayogato yāva divāṭhānupasaṅkamanā kammaṭṭhānaṃ na paṭineti.
  1356. 1031356,189,242,27,32,1,30,4,{Tatthā}ti tesu catūsu bhikkhūsu.
  1357. 1031357,189,242,33,36,1,24,2,{Āvaraṇīyehī}ti nīvaraṇehi.
  1358. 1031358,189,242,37,41,1,17,2,{Pagevā}ti pātoyeva .
  1359. 1031359,189,242,42,45,1,52,3,Sarīraparikamman ti mukhadhovanādisarīrapaṭijagganaṃ.
  1360. 1031360,189,242,46,53,1,40,6,Dve tayo {pallaṅke}ti dve tayo nisajjāvāre.
  1361. 1031361,189,242,54,56,1,29,2,Ūrubaddhāsanañhettha pallaṅko.
  1362. 1031362,189,242,57,64,1,45,7,Usuman ti dve tīṇi uṇhāpanāni sandhāya vuttaṃ.
  1363. 1031363,189,242,65,72,1,69,6,Kammaṭṭhānaṃ {anuyuñjitvā}ti tadahe mūlabhūtaṃ kammaṭṭhānaṃ anuyuñjitvā.
  1364. 1031364,189,242,73,136,1,182,16,"{Kammaṭṭhānasīsenevā}ti kammaṭṭhānamukheneva, kammaṭṭhānamavijahanto evāti vuttaṃ hoti, tena‘‘ patopi acetano’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.1.214; ma. ni. aṭṭha.1.209; saṃ. ni. aṭṭha.3.5.168; vibha. aṭṭha.523) vakkhamānaṃ kammaṭṭhānaṃ, yathāparihariyamānaṃ vā avijahitvāti dasseti. "
  1365. 1031365,189,243,2,5,1,18,2,{Gantvā}ti pāpuṇitvā.
  1366. 1031366,189,243,6,11,1,55,4,"Buddhānussatikammaṭṭhānaṃ ce, tadeva nipaccakārasādhanaṃ. "
  1367. 1031367,189,243,12,24,1,65,7,"Aññañce, anipaccakārakaraṇamiva hotīti dassetuṃ‘‘ sace’’ tiādi vuttaṃ. "
  1368. 1031368,189,243,25,28,1,25,3,Atabbisayena taṃ ṭhapetvā.
  1369. 1031369,189,243,29,40,1,95,7,‘‘ Mahantaṃ cetiyaṃ ce’’ tiādinā kammaṭṭhānikassa mūlakammaṭṭhānamanasikārassa papañcābhāvadassanaṃ.
  1370. 1031370,189,243,41,46,1,44,5,Aññena pana tathāpi aññathāpi vanditabbameva.
  1371. 1031371,189,243,47,50,1,23,2,{Tathevā}ti tikkhattumeva.
  1372. 1031372,189,243,51,64,1,100,9,Paribhogacetiyato sārīrikacetiyaṃ garutaranti katvā‘‘ cetiyaṃ vanditvā’’ ti pubbakālakiriyāvasena vuttaṃ.
  1373. 1031373,189,243,65,141,1,298,31,"Yathāha aṭṭhakathāyaṃ‘‘ cetiyaṃ bādhayamānā bodhisākhā haritabbā’’ ti,( ma. ni. aṭṭha.4.128; a. ni. aṭṭha.1.1.275; vibha. aṭṭha.809) ayaṃ ācariyassa mati,‘‘ bodhiyaṅgaṇaṃ pattenāpī’’ ti pana vacanato yadi cetiyaṅgaṇato gate bhikkhācāramagge bodhiyaṅgaṇaṃ bhaveyya, sāpi vanditabbāti maggānukkameneva‘‘ cetiyaṃ vanditvā’’ ti pubbakālakiriyāvacanaṃ, na tu garukātabbatānukkamena. "
  1374. 1031374,189,243,142,165,1,182,20,"Evañhi sati bodhiyaṅgaṇaṃ paṭhamaṃ pattenāpi bodhiṃ vanditvā cetiyaṃ vanditabbaṃ, ekameva pattenāpi tadeva vanditabbaṃ, tadubhayampi appattena na vanditabbanti ayamattho suviññāto hoti. "
  1375. 1031375,189,243,166,174,1,96,7,"Bhikkhācāragatamaggena hi pattaṭṭhāne kattabbaantarāvattadassanametaṃ, na pana dhuvavattadassanaṃ. "
  1376. 1031376,189,243,175,178,1,24,3,Pubbe hesa katavattoyeva.
  1377. 1031377,189,243,179,188,1,56,5,Tenāha‘‘ pageva cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇavattaṃ katvā’’ tiādi.
  1378. 1031378,189,243,189,206,1,153,13,Buddhaguṇānussaraṇavaseneva bodhiādiparibhogacetiyepi nipaccakaraṇaṃ upapannanti dasseti‘‘ buddhassa bhagavato sammukhā viya nipaccakāraṃ dassetvā’’ ti iminā.
  1379. 1031379,189,243,207,217,1,140,9,"Paṭisāmitaṭṭhānan ti sopānamūlabhāvasāmaññena vuttaṃ, buddhārammaṇapītivisayabhūtacetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇato bāhiraṭṭhānaṃ patvāti vuttaṃ hoti. "
  1380. 1031380,189,244,2,5,1,23,2,{Gāmasamīpe}ti gāmūpacāre.
  1381. 1031381,189,244,6,16,1,62,9,"Tāva pañhaṃ vā pucchanti, dhammaṃ vā sotukāmā hontīti sambandho. "
  1382. 1031382,189,244,17,32,1,101,11,Janasaṅgahatthan ti‘‘ mayi akathente etesaṃ ko kathessatī’’ ti dhammānuggahena mahājanassa saṅgahaṇatthaṃ.
  1383. 1031383,189,244,33,47,1,97,10,Aṭṭhakathācariyānaṃ vacanaṃ samatthetuṃ‘‘ dhammakathā hi kammaṭṭhānavinimuttā nāma natthī’’ ti vuttaṃ.
  1384. 1031384,189,244,48,74,1,164,18,"{Tasmā}ti yasmā ‘‘ dhammakathā nāma kātabbāyevā’’ ti aṭṭhakathācariyā vadanti, yasmā vā dhammakathā kammaṭṭhānavinimuttā nāma natthi, tasmā dhammakathaṃ kathetvāti sambandho. "
  1385. 1031385,189,244,75,101,1,91,11,Ācariyānandattherena( vibha. mūlaṭī.523) pana‘‘ tasmā’’ ti etassa‘‘ kathetabbāyevāti vadantī’’ ti etena sambandho vutto.
  1386. 1031386,189,244,102,117,1,143,12,"{Kammaṭṭhānasīsenevā}ti attanā parihariyamānaṃ kammaṭṭhānaṃ avijahanavasena, tadanuguṇaṃyeva dhammakathaṃ kathetvāti attho, dutiyapadepi eseva nayo. "
  1387. 1031387,189,244,118,129,1,58,6,Anumodanaṃ {katvā}ti etthāpi‘‘ kammaṭṭhānasīsenevā’’ ti adhikāro.
  1388. 1031388,189,244,130,134,1,36,3,{Tatthā}ti gāmato nikkhamanaṭṭhāneyeva.
  1389. 1031389,189,245,2,12,1,79,7,‘ ‘ Porāṇakabhikkhū’’ tiādinā porāṇakāciṇṇadassanena yathāvuttamatthaṃ daḷhaṃ karoti.
  1390. 1031390,189,245,13,28,1,110,9,"{Sampattaparicchedenevā}ti‘‘ paricito aparicito’’ tiādivibhāgaṃ akatvā sampattakoṭiyā eva, samāgamamattenevāti attho. "
  1391. 1031391,189,245,29,32,1,27,2,{Ānubhāvenā}ti anuggahabalena.
  1392. 1031392,189,245,33,36,1,24,2,{Bhaye}ti paracakkādibhaye.
  1393. 1031393,189,245,37,40,1,20,2,{Chātake}ti dubbhikkhe.
  1394. 1031394,189,246,2,11,1,66,6,‘ ‘ Pacchimayāmepi nisajjācaṅkamehi vītināmetvā’’ tiādinā vuttappakāraṃ.
  1395. 1031395,189,246,12,19,1,52,5,"{Karontassā}ti karamānasseva, anādare cetaṃ sāmivacanaṃ. "
  1396. 1031396,189,246,20,24,1,32,3,{Kammajatejo}ti gahaṇiṃ sandhāyāha.
  1397. 1031397,189,246,25,29,1,29,3,{Pajjalatī}ti uṇhabhāvaṃ janeti.
  1398. 1031398,189,246,30,36,1,42,5,"Tatoyeva upādinnakaṃ gaṇhāti, sedā muccanti. "
  1399. 1031399,189,246,37,44,1,77,6,Kammaṭṭhānaṃ vīthiṃ nārohati khudāparissamena kilantakāyassa samādhānābhāvato.
  1400. 1031400,189,246,45,47,1,25,2,Anupādinnaṃ odanādivatthu.
  1401. 1031401,189,246,48,50,1,22,2,Upādinnaṃ udarapaṭalaṃ.
  1402. 1031402,189,246,51,93,1,250,29,"Antokucchiyañhi odanādivatthusmiṃ asati kammajatejo uṭṭhahitvā udarapaṭalaṃ gaṇhāti,‘‘ chātosmi, āhāraṃ me dethā’’ ti vadāpeti, bhuttakāle udarapaṭalaṃ muñcitvā vatthuṃ gaṇhāti, atha satto ekaggo hoti, yato‘‘ chāyārakkhaso viya kammajatejo’’ ti aṭṭhakathāsu vutto. "
  1403. 1031403,189,246,94,105,1,31,6,So {pagevā}ti ettha‘‘ tasmā’’ ti seso.
  1404. 1031404,189,246,106,117,1,83,9,"Gorūpānan ti gunnaṃ, gosamūhānaṃ vā, vajato gocaratthāya nikkhamanavelāyamevāti attho. "
  1405. 1031405,189,246,118,123,1,62,5,Vuttaviparītanayena upādinnakaṃ muñcitvā anupādinnakaṃ gaṇhāti.
  1406. 1031406,189,246,124,136,1,69,9,"{Antarābhatte}ti bhattassa antare, yāva bhattaṃ na bhuñjati, tāvāti attho. "
  1407. 1031407,189,246,137,146,1,50,5,Tenāha‘‘ kammaṭṭhānasīsena āhārañca paribhuñjitvā’’ ti.
  1408. 1031408,189,246,147,151,1,37,3,{Avasesaṭṭhāne}ti yāguyā aggahitaṭṭhāne.
  1409. 1031409,189,246,152,155,1,17,2,{Tato}ti bhuñjanato.
  1410. 1031410,189,246,156,174,1,197,15,"Poṅkhānupoṅkhan ti kammaṭṭhānānupaṭṭhānassa anavacchedadassanametaṃ, uttaruttarinti attho, yathā poṅkhānupoṅkhaṃ pavattāya sarapaṭipāṭiyā anavacchedo, evametassāpi kammaṭṭhānupaṭṭhānassāti vuttaṃ hoti."
  1411. 1031411,189,246,175,186,1,73,7,‘‘ Edisā cā’’ tiādinā tathā kammaṭṭhānamanasikārassāpi sātthakabhāvaṃ dasseti.
  1412. 1031412,189,246,187,190,1,22,3,Āsanan ti nisajjāsanaṃ.
  1413. 1031413,189,247,2,7,1,62,4,{Nikkhittadhuro}ti bhāvanānuyoge anukkhittadhuro anāraddhavīriyo.
  1414. 1031414,189,247,8,13,1,53,4,Vattapaṭipattiyā aparipūraṇena sabbavattāni bhinditvā.
  1415. 1031415,189,247,14,22,1,93,6,"{Pañcavidhacetokhīlavinibandhacitto}ti pañcavidhena cetokhīlena, vinibandhena ca sampayuttacitto. "
  1416. 1031416,189,247,23,26,1,36,3,Vuttañhi majjhimāgame cetokhīlasutte–
  1417. 1031417,189,248,2,9,1,40,6,‘ ‘ Katamassa pañca cetokhīlā appahīnā honti?
  1418. 1031418,189,248,10,40,1,120,15,"Idha bhikkhave bhikkhu satthari kaṅkhati, dhamme kaṅkhati, saṅghe kaṅkhati, sikkhāya kaṅkhati, sabrahmacārīsu kupito hotī’’ ti,( ma. ni.1.185)"
  1419. 1031419,189,249,2,10,1,52,7,‘ ‘ Katamassa pañca cetaso vinibandhā asamucchinnā honti?
  1420. 1031420,189,249,11,52,1,230,26,"Idha bhikkhave bhikkhu kāme avītarāgo hoti, kāye avītarāgo hoti, rūpe avītarāgo hoti, yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ caratī’’ ti( ma. ni.1.186). "
  1421. 1031421,189,249,53,54,1,2,1,Ca–
  1422. 1031422,189,250,2,4,1,8,1,Vitthāro .
  1423. 1031423,189,250,5,21,1,83,5,Ācariyena( dī. ni. ṭī.1.215) pana pañcavidhacetovinibandhacittabhāvoyeva padekadesamulliṅgetvā dassito.
  1424. 1031424,189,250,22,35,1,111,12,"Cittassa kacavarakhāṇukabhāvo hi cetokhīlo, cittaṃ bandhitvā muṭṭhiyaṃ viya katvā gaṇhanabhāvo cetaso vinibandho. "
  1425. 1031425,189,250,36,44,1,74,7,"Paṭhamo cettha vicikicchādosavasena, dutiyo lobhavasenāti ayametesaṃ viseso. "
  1426. 1031426,189,250,45,48,1,19,2,{Caritvā}ti vicaritvā.
  1427. 1031427,189,250,49,51,1,30,2,Kammaṭṭhānavirahavasena tuccho.
  1428. 1031428,189,251,2,15,1,98,10,"Bhāvanāsahitameva bhikkhāya gataṃ, paccāgatañca yassāti gatapaccāgatikaṃ, tadeva vattaṃ, tassa vasena. "
  1429. 1031429,189,251,16,23,1,63,5,"{Attakāmā}ti attano hitasukhamicchantā, dhammacchandavantoti attho. "
  1430. 1031430,189,251,24,30,1,40,5,"Dhammo hi hitaṃ, sukhañca tannimittakanti. "
  1431. 1031431,189,251,31,47,1,112,14,"Atha vā viññūnaṃ attato nibbisesattā, attabhāvapariyāpannattā ca dhammo attā nāma, taṃ kāmenti icchantīti attakāmā. "
  1432. 1031432,189,251,48,64,1,135,13,"Adhunā pana {atthakāmā}ti hitavācakena atthasaddena pāṭho dissati, dhammasaññuttaṃ hitamicchantā, hitabhūtaṃ vā dhammamicchantāti tassattho. "
  1433. 1031433,189,251,65,69,1,21,3,{Iṇaṭṭā}ti iṇena pīḷitā.
  1434. 1031434,189,251,70,72,1,21,2,Tathā sesapadadvayepi.
  1435. 1031435,189,251,73,76,1,14,2,{Etthā}ti sāsane.
  1436. 1031436,189,252,2,11,1,54,8,"Usabhaṃ nāma vīsati yaṭṭhiyo, gāvutaṃ nāma asīti usabhā. "
  1437. 1031437,189,252,12,29,1,114,11,"Tāya {saññāyā}ti tādisāya pāsāṇasaññāya, kammaṭṭhānamanasikārena‘‘ ettakaṃ ṭhānamāgatā’’ ti jānantā gacchantīti adhippāyo. "
  1438. 1031438,189,252,30,33,1,14,3,Nan ti kilesaṃ.
  1439. 1031439,189,252,34,41,1,105,6,"Kammaṭṭhānavippayuttacittena pāduddhāraṇamakatthukāmato tiṭṭhati, pacchāgato pana ṭhitimanatikkamitukāmato. "
  1440. 1031440,189,252,42,46,1,26,3,{So}ti uppannakileso bhikkhu.
  1441. 1031441,189,252,47,51,1,18,3,Ayan ti pacchāgato .
  1442. 1031442,189,252,52,56,1,23,4,Etan ti parassa jānanaṃ.
  1443. 1031443,189,252,57,60,1,31,2,{Tatthevā}ti patiṭṭhitaṭṭhāneyeva.
  1444. 1031444,189,252,61,79,1,79,12,"Soyeva {nayo}ti‘‘ ayaṃ bhikkhū’’ tiādikā yo patiṭṭhāne vutto, so eva nisajjāyapi nayo. "
  1445. 1031445,189,252,80,90,1,131,10,Pacchato āgacchantānaṃ chinnabhattabhāvabhayenāpi yonisomanasikāraṃ paribrūhetīti idampi parassa jānaneneva saṅgahitanti daṭṭhabbaṃ.
  1446. 1031446,189,252,91,96,1,79,4,{Purimapādeyevā}ti paṭhamaṃ kammaṭṭhānavippayuttacittena uddharitapādavaḷañjeyeva.
  1447. 1031447,189,252,97,100,1,14,2,{Etī}ti gacchati.
  1448. 1031448,189,252,101,111,1,71,6,‘‘ Ālindakavāsī mahāphussadevatthero viyā’’ tiādinā aṭṭhāneyevetaṃ kathitaṃ.
  1449. 1031449,189,252,112,122,1,47,6,‘‘ Kvāyaṃ evaṃ paṭipannapubbo’’ ti āsaṅkaṃ nivatteti.
  1450. 1031450,189,253,2,7,1,51,4,{Maddantā}ti dhaññakaraṇaṭṭhāne sālisīsādīni maddantā.
  1451. 1031451,189,253,8,13,1,39,3,"{Assā}ti therassa, ubhayāpekkhavacanametaṃ. "
  1452. 1031452,189,253,14,19,1,47,4,Assa arahattappattadivase caṅkamanakoṭiyanti ca .
  1453. 1031453,189,253,20,28,1,74,7,"Adhigamappicchatāya vikkhepaṃ katvā, nibandhitvā ca paṭijānitvāyeva ārocesi. "
  1454. 1031454,189,254,2,7,1,48,4,Paṭhamaṃ {tāvā}ti padasobhanatthaṃ pariyāyavacanaṃ.
  1455. 1031455,189,254,8,28,1,138,15,"Mahāpadhānan ti bhagavato dukkaracariyaṃ, amhākaṃ atthāya lokanāthena chabbassāni kataṃ dukkaracariyaṃ‘‘ evāhaṃ yathābalaṃ pūjessāmī’’ ti attho. "
  1456. 1031456,189,254,29,37,1,63,7,"Paṭipattipūjāyeva hi pasatthatarā satthupūjā, na tathā āmisapūjā. "
  1457. 1031457,189,254,38,48,1,117,8,"{Ṭhānacaṅkamamevā}ti adhiṭṭhātabbairiyāpathavasena vuttaṃ, na bhojanakālādīsu avassaṃ kattabbanisajjāya paṭikkhepavasena. "
  1458. 1031458,189,254,49,59,1,63,9,"Eva saddena hi itarāya nisajjāya, sayanassa ca nivattanaṃ karoti. "
  1459. 1031459,189,254,60,69,1,93,8,Vippayuttena uddhaṭe {paṭinivattento}ti sampayuttena uddharitapādeyeva puna ṭhapanaṃ sandhāyāha.
  1460. 1031460,189,254,70,87,1,63,9,‘‘ Gāmasamīpaṃ gantvā’’ ti vatvā tadatthaṃ vivarati‘‘ gāvī nū’’ tiādinā.
  1461. 1031461,189,254,88,96,1,77,6,"{Kacchakantarato}ti upakacchantarato, upakacche laggitakamaṇḍalutoti vuttaṃ hoti. "
  1462. 1031462,189,254,97,100,1,36,3,Udakagaṇḍūsan ti udakāvagaṇḍakārakaṃ.
  1463. 1031463,189,254,101,121,1,100,14,"Katinaṃ tithīnaṃ pūraṇī katimī,‘‘ pañcamī nu kho pakkhassa, aṭṭhamī’’ tiādinā divasaṃ vā pucchitoti attho. "
  1464. 1031464,189,254,122,125,1,33,3,Anārocanassa akattabbattā āroceti.
  1465. 1031465,189,254,126,144,1,76,9,Tathā hi vuttaṃ‘‘ anujānāmi bhikkhave sabbeheva pakkhagaṇanaṃ uggahetun’’ tiādi( mahāva.156).
  1466. 1031466,189,255,2,11,1,37,6,‘ ‘ Udakaṃ gilitvā ārocetī’’ ti vuttanayena.
  1467. 1031467,189,255,12,15,1,18,2,{Tatthā}ti gāmadvāre.
  1468. 1031468,189,255,16,19,1,39,3,Niṭṭhubhanan ti udakaniṭṭhubhanaṭṭhānaṃ.
  1469. 1031469,189,255,20,23,1,16,2,{Tesū}ti manussesu.
  1470. 1031470,189,255,24,26,1,30,2,Ñāṇacakkhusampannattā cakkhumā.
  1471. 1031471,189,255,27,30,1,34,2,{Īdiso}ti susammaṭṭhacetiyaṅgaṇādiko.
  1472. 1031472,189,255,31,35,1,47,4,Visuddhipavāraṇan ti khīṇāsavabhāvena pavāraṇaṃ.
  1473. 1031473,189,256,2,19,1,103,13,Vīthiṃ otaritvā ito cito ca anoloketvā paṭhamameva vīthiyo sallakkhetabbāti āha‘‘ vīthiyo sallakkhetvā’’ ti.
  1474. 1031474,189,256,20,37,1,63,7,Yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ pāsādikena abhikkantena paṭikkantenā’’ tiādi ( pārā.432).
  1475. 1031475,189,256,38,48,1,41,6,Taṃ gamanaṃ dassetuṃ‘‘ tattha cā’’ tiādimāha.
  1476. 1031476,189,256,49,68,1,112,15,‘‘ Na hi javena piṇḍapātiyadhutaṅgaṃ nāma kiñci atthī’’ ti iminā javena gamane loluppacāritā viya asāruppataṃ dasseti.
  1477. 1031477,189,256,69,72,1,32,3,Udakasakaṭan ti udakasārasakaṭaṃ.
  1478. 1031478,189,256,73,78,1,55,5,Tañhi visamabhūmibhāgappattaṃ niccalameva kātuṃ vaṭṭati.
  1479. 1031479,189,256,79,82,1,33,3,Tadanurūpan ti bhikkhādānānurūpaṃ.
  1480. 1031480,189,256,83,97,1,78,9,"‘‘ Āhāre paṭikūlasaññaṃ upaṭṭhapetvā’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ parato āgamissati. "
  1481. 1031481,189,256,98,113,1,114,13,"Rathassa akkhānaṃ telena abbhañjanaṃ, vaṇassa lepanaṃ, puttamaṃsassa khādanañca tidhā upamā yassa āharaṇassāti tathā. "
  1482. 1031482,189,256,114,176,1,115,13,"Aṭṭhaṅgasamannāgatan ti‘‘ yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā, yāpanāyā’’ tiādinā( ma. ni.1.23;2.24,387; saṃ. ni.4.120; a. ni.6.58;5.9; vibha.518; mahāni.206) vuttehi aṭṭhahi aṅgehi samannāgataṃ katvā."
  1483. 1031483,189,256,177,186,1,47,5,‘‘ Neva davāyā’’ tiādi pana paṭikkhepamattadassanaṃ.
  1484. 1031484,189,256,187,191,1,50,4,Bhattakilamathan ti bhattavasena uppannakilamathaṃ.
  1485. 1031485,189,256,192,196,1,31,4,Purebhattā di divāvasena vuttaṃ.
  1486. 1031486,189,256,197,200,1,25,3,Purimayāmā di rattivasena.
  1487. 1031487,189,257,2,15,1,97,9,Gatapaccāgatesu kammaṭṭhānassa haraṇaṃ vattanti atthaṃ dassento‘‘ haraṇapaccāharaṇasaṅkhātan’’ ti āha.
  1488. 1031488,189,257,16,34,1,89,10,‘‘ Yadi upanissayasampanno hotī’’ ti idaṃ‘‘ devaputto hutvā’’ tiādīsupi sabbattha sambajjhitabbaṃ.
  1489. 1031489,189,257,35,73,1,323,23,"Tattha paccekabodhiyā upanissayasampadā kappānaṃ dve asaṅkhyeyyāni, satasahassañca tajjā puññañāṇasambhārasambharaṇaṃ, sāvakabodhiyā aggasāvakānaṃ ekamasaṅkhyeyyaṃ, kappasatasahassañca, mahāsāvakānaṃ( theragā. aṭṭha.2. vaṅgīsattheragāthāvaṇṇanā vitthāro) kappasatasahassameva, itaresaṃ pana atītāsu jātīsu vivaṭṭupanissayavasena kālaniyamamantarena nibbattitaṃ nibbedhabhāgiyakusalaṃ."
  1490. 1031490,189,257,74,86,1,88,8,‘‘ Seyyathāpī’’ tiādinā tasmiṃ tasmiṃ ṭhānantare etadaggaṭṭhapitānaṃ therānaṃ sakkhidassanaṃ.
  1491. 1031491,189,257,87,101,1,126,12,"Tattha thero bāhiyo {dārucīriyo}ti bāhiyavisaye sañjātasaṃvaḍḍhatāya bāhiyo, dārucīrapariharaṇato dārucīriyoti ca samaññito thero. "
  1492. 1031492,189,257,102,104,1,10,2,So hāyasmā–
  1493. 1031493,189,258,2,29,1,145,20,"‘ ‘ Tasmā tiha te bāhiya evaṃ sikkhitabbaṃ‘ diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati, sute, mute, viññāte viññātamattaṃ bhavissatī’ ti, evañhi te bāhiya sikkhitabbaṃ. "
  1494. 1031494,189,258,30,51,1,117,17,"Yato kho te bāhiya diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati, sute, mute, viññāte viññātamattaṃ bhavissati, tato tvaṃ bāhiya na tena. "
  1495. 1031495,189,258,52,62,1,46,9,"Yato tvaṃ bāhiya na tena, tato bāhiya na tattha. "
  1496. 1031496,189,258,63,89,1,101,16,"Yato tvaṃ bāhiya na tattha, tato tvaṃ bāhiya nevidha na huraṃ na ubhayamantarena, esevanto dukkhassā’ ti’’( udā.10). "
  1497. 1031497,189,259,2,7,1,38,4,Ettakāya desanāya arahattaṃ sacchākāsi.
  1498. 1031498,189,259,8,14,1,83,6,Evaṃ sāriputtattherādīnampi mahāpaññatādidīpanāni suttapadāni vitthārato vattabbāni.
  1499. 1031499,189,259,15,34,1,111,10,Visesato pana aṅguttarāgame etadaggasuttapadāni( a. ni.1.188) sikhāpattan ti koṭippattaṃ niṭṭhānappattaṃ sabbathā paripuṇṇato.
  1500. 1031500,189,260,2,6,1,19,3,Tan ti asammuyhanaṃ.
  1501. 1031501,189,260,7,12,1,40,5,Evan ti idāni vuccamānākārena veditabbaṃ.
  1502. 1031502,189,260,13,45,1,216,22,"‘‘ Attā abhikkamatī’’ ti iminā diṭṭhigāhavasena,‘‘ ahaṃ abhikkamāmī’’ ti iminā mānagāhavasena, tadubhayassa pana vinā taṇhāya appavattanato taṇhāgāhavasenāti tīhipi maññanāhi andhabālaputhujjanassa abhikkame sammuyhanaṃ dasseti."
  1503. 1031503,189,260,46,68,1,111,13,"‘‘ Tathā asammuyhanto’’ ti vatvā tadeva asammuyhanaṃ yena ghanavinibbhogena hoti, taṃ dassento‘‘ abhikkamāmī’’ tiādimāha. "
  1504. 1031504,189,260,69,78,1,97,7,"{Cittasamuṭṭhānavāyodhātū}ti teneva abhikkamanacittena samuṭṭhānā, taṃcittasamuṭṭhānikā vā vāyodhātu. "
  1505. 1031505,189,260,79,82,1,26,3,Viññattin ti kāyaviññattiṃ.
  1506. 1031506,189,260,83,87,1,40,4,Janayamānā uppajjati tassā vikārabhāvato.
  1507. 1031507,189,260,88,92,1,23,3,{Itī}ti tasmā uppajjanato.
  1508. 1031508,189,260,93,97,1,112,3,{Cittakiriyavāyodhātuvipphāravasenā}ti kiriyamayacittasamuṭṭhānavāyodhātuyā vicalanākārasaṅkhātakāyaviññattivasena.
  1509. 1031509,189,260,98,101,1,24,2,{Tassā}ti aṭṭhisaṅghāṭassa.
  1510. 1031510,189,260,102,105,1,29,2,{Abhikkamato}ti abhikkamantassa.
  1511. 1031511,189,260,106,110,1,31,3,{Omattā}ti avamattā lāmakappamāṇā.
  1512. 1031512,189,260,111,115,1,42,4,Vāyodhātutejodhātuvasena itarā dve dhātuyo.
  1513. 1031513,189,261,2,13,1,80,10,Idaṃ vuttaṃ hoti– yasmā cettha vāyodhātuyā anugatā tejodhātu uddharaṇassa paccayo.
  1514. 1031514,189,261,14,36,1,170,19,"Uddharaṇagatikā hi tejodhātu, tena tassā uddharaṇe vāyodhātuyā anugatabhāvo hoti, tasmā imāsaṃ dvinnamettha sāmatthiyato adhimattatā, tathā abhāvato pana itarāsaṃ omattatāti. "
  1515. 1031515,189,261,37,44,1,71,7,Yasmā pana tejodhātuyā anugatā vāyodhātu atiharaṇavītiharaṇānaṃ paccayo.
  1516. 1031516,189,261,45,77,1,246,25,"Kiriyagatikāya hi vāyodhātuyā atiharaṇavītiharaṇesu sātisayo byāpāro, tena tassā tattha tejodhātuyā anugatabhāvo hoti, tasmā imāsaṃ dvinnamettha sāmatthiyato adhimattatā, itarāsañca tadabhāvato omattatāti dasseti‘‘ tathā atiharaṇavītiharaṇesū’’ ti iminā. "
  1517. 1031517,189,261,78,85,1,105,7,Satipi cettha anugamakānugantabbatāvisese tejodhātuvāyodhātubhāvamattaṃ sandhāya tathāsaddaggahaṇaṃ kataṃ.
  1518. 1031518,189,261,86,102,1,129,13,"Paṭhame hi naye tejodhātuyā anugamakatā, vāyodhātuyā anugantabbatā, dutiye pana vāyodhātuyā anugamakatā, tejodhātuyā anugantabbatāti. "
  1519. 1031519,189,261,103,114,1,103,10,"Tattha akkantaṭṭhānato pādassa ukkhipanaṃ uddharaṇaṃ, ṭhitaṭṭhānaṃ atikkamitvā purato haraṇaṃ atiharaṇaṃ. "
  1520. 1031520,189,261,115,139,1,191,19,"Khāṇuādipariharaṇatthaṃ, patiṭṭhitapādaghaṭṭanāpariharaṇatthaṃ vā passena haraṇaṃ vītiharaṇaṃ, yāva patiṭṭhitapādo, tāva haraṇaṃ atiharaṇaṃ, tato paraṃ haraṇaṃ vītiharaṇan ti vā ayametesaṃ viseso. "
  1521. 1031521,189,262,2,9,1,56,6,Yasmā pathavīdhātuyā anugatā āpodhātu vossajjane paccayo.
  1522. 1031522,189,262,10,42,1,207,23,"Garutarasabhāvā hi āpodhātu, tena tassā vossajjane pathavīdhātuyā anugatabhāvo hoti, tasmā tāsaṃ dvinnamettha sāmatthiyato adhimattatā, itarāsañca tadabhāvato omattatāti dassento āha‘‘ vossajjane… pe… balavatiyo’’ ti. "
  1523. 1031523,189,262,43,50,1,67,7,Yasmā pana āpodhātuyā anugatā pathavīdhātu sannikkhepanassa paccayo.
  1524. 1031524,189,262,51,82,1,266,25,"Patiṭṭhābhāve viya patiṭṭhāpanepi tassā sātisayakiccattā āpodhātuyā tassā anugatabhāvo hoti, tathā ghaṭṭanakiriyāya pathavīdhātuyā vasena sannirujjhanassa sijjhanato tassā sannirujjhanepi āpodhātuyā anugatabhāvo hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ tathā sannikkhepanasannirujjhanesū’’ ti. "
  1525. 1031525,189,263,2,8,1,100,6,Anugamakānugantabbatāvisesepi sati pathavīdhātuāpodhātubhāvamattaṃ sandhāya tathāsaddaggahaṇaṃ kataṃ.
  1526. 1031526,189,263,9,25,1,133,13,"Paṭhame hi naye pathavīdhātuyā anugamakatā, āpodhātuyā anugantabbatā, dutiye pana āpodhātuyā anugamakatā, pathavīdhātuyā anugantabbatāti. "
  1527. 1031527,189,263,26,43,1,167,15,"Vossajjana ñcettha pādassa onāmanavasena vossaggo, tato paraṃ bhūmiādīsu patiṭṭhāpanaṃ sannikkhepanaṃ, patiṭṭhāpetvā nimmaddanavasena gamanassa sannirodho sannirujjhanaṃ. "
  1528. 1031528,189,264,2,13,1,138,9,"{Tatthā}ti tasmiṃ atikkamane, tesu vā yathāvuttesu uddharaṇātiharaṇavītiharaṇavossajjanasannikkhepanasannirujjhanasaṅkhātesu chasu koṭṭhāsesu. "
  1529. 1031529,189,264,14,17,1,27,2,{Uddharaṇe}ti uddharaṇakkhaṇe.
  1530. 1031530,189,264,18,27,1,82,7,"{Rūpārūpadhammā}ti uddharaṇākārena pavattā rūpadhammā, taṃsamuṭṭhāpakā ca arūpadhammā. "
  1531. 1031531,189,264,28,32,1,44,4,Atiharaṇaṃ na pāpuṇanti khaṇamattāvaṭṭhānato.
  1532. 1031532,189,264,33,36,1,18,3,Sabbattha esa nayo.
  1533. 1031533,189,264,37,47,1,69,8,"Tattha {tatthevā}ti yattha yattha uddharaṇādike uppannā, tattha tattheva. "
  1534. 1031534,189,264,48,54,1,59,6,Na hi dhammānaṃ desantarasaṅkamanaṃ atthi lahuparivattanato.
  1535. 1031535,189,264,55,60,1,40,5,Pabbaṃ pabban ti paricchedaṃ paricchedaṃ.
  1536. 1031536,189,264,61,66,1,29,4,Sandhi {sandhī}ti gaṇṭhi gaṇṭhi.
  1537. 1031537,189,264,67,72,1,25,4,Odhi {odhī}ti bhāgaṃ bhāgaṃ.
  1538. 1031538,189,264,73,79,1,81,6,Sabbañcetaṃ uddharaṇādikoṭṭhāse sandhāya sabhāgasantativasena vuttanti veditabbaṃ.
  1539. 1031539,189,264,80,123,1,365,34,"Itaro eva hi rūpadhammānampi pavattikkhaṇo gamanayogagamanassādānaṃ devaputtānaṃ heṭṭhupariyena paṭimukhaṃ dhāvantānaṃ sirasi, pāde ca bandhakhuradhārāsamāgamatopi sīghataro, yathā tilānaṃ bhijjayamānānaṃ paṭapaṭāyanena bhedo lakkhīyati, evaṃ saṅkhatadhammānaṃ uppādenāti dassanatthaṃ‘‘ paṭapaṭāyantā’’ ti vuttaṃ, uppādavasena paṭapaṭa-saddaṃ akarontāpi karontā viyāti attho. "
  1540. 1031540,189,264,124,132,1,99,8,Tilabhedalakkhaṇaṃ paṭapaṭāyanaṃ viya hi saṅkhatabhedalakkhaṇaṃ uppādo uppannānamekantato bhinnattā.
  1541. 1031541,189,264,133,136,1,20,2,{Tatthā}ti abhikkamane.
  1542. 1031542,189,264,137,141,1,35,4,Ko eko abhikkamati nābhikkamatiyeva.
  1543. 1031543,189,264,142,151,1,45,8,"Kassa vā ekassa abhikkamanaṃ siyā, na siyā eva. "
  1544. 1031544,189,264,152,153,1,5,1,Kasmā?
  1545. 1031545,189,264,154,164,1,49,7,"Paramatthato hi… pe… dhātūnaṃ sayanaṃ, tasmāti attho. "
  1546. 1031546,189,264,165,169,1,72,4,Andhabālaputhujjanasammūḷhassa attano abhikkamananivattanañhetaṃ vacanaṃ.
  1547. 1031547,189,264,170,194,1,81,13,Atha vā ‘‘ ko eko… pe… abhikkamanan’’ ti codanāya‘‘ paramatthato hī’’ tiādinā sodhanā vuttā.
  1548. 1031548,189,265,2,11,1,86,8,Tasmiṃ tasmiṃ {koṭṭhāse}ti yathāvutte chabbidhepi koṭṭhāse gamanādikassa apaccāmaṭṭhattā.
  1549. 1031549,189,265,12,26,1,69,9,"‘‘ Saddhiṃ rūpena uppajjate, nirujjhatī’’ ti ca silokapadena saha sambandho. "
  1550. 1031550,189,265,27,35,1,72,7,Tattha paṭhamapadasambandhe {rūpenā}ti yena kenaci sahuppajjanakena rūpena.
  1551. 1031551,189,265,36,68,1,270,26,"Dutiyapadasambandhe pana‘‘ rūpenā’’ ti idaṃ yaṃ tato nirujjhamānacittato upari sattarasamacittassa uppādakkhaṇe uppannaṃ, tadeva tassa nirujjhamānacittassa nirodhena saddhiṃ nirujjhanakaṃ sattarasacittakkhaṇāyukaṃ rūpaṃ sandhāya vuttaṃ, aññathā rūpārūpadhammā samānāyukā siyuṃ. "
  1552. 1031552,189,265,69,121,1,209,24,"Yadi ca siyuṃ, atha‘‘ rūpaṃ garupariṇāmaṃ dandhanirodhan’’ tiādi( vibha. aṭṭha. pakiṇṇakakathā) aṭṭhakathāvacanehi,‘‘ nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ, yathayidaṃ cittan’’ ti( a. ni.1.38) evamādipāḷivacanehi ca virodho siyā. "
  1553. 1031553,189,265,122,154,1,334,28,"Cittacetasikā hi sārammaṇasabhāvā yathābalaṃ attano ārammaṇapaccayabhūtamatthaṃ vibhāvento eva uppajjanti, tasmā tesaṃ taṃsabhāvanipphattianantaraṃ nirodho, rūpadhammā pana anārammaṇā pakāsetabbā, evaṃ tesaṃ pakāsetabbabhāvanipphatti soḷasahi cittehi hoti, tasmā ekacittakkhaṇātītena saha sattarasacittakkhaṇāyukatā rūpadhammānamicchitāti. "
  1554. 1031554,189,265,155,168,1,177,11,"Lahuparivattanaviññāṇavisesassa saṅgatimattapaccayatāya tiṇṇaṃ khandhānaṃ, visayasaṅgatimattatāya ca viññāṇassa lahuparivattitā, dandhamahābhūtapaccayatāya rūpassa garuparivattitā. "
  1555. 1031555,189,265,169,215,1,312,30,"Yathābhūtaṃ nānādhātuñāṇaṃ kho pana tathāgatasseva, tena ca purejātapaccayo rūpadhammova vutto, pacchājātapaccayo ca tathevāti rūpārūpadhammānaṃ samānakkhaṇatā na yujjateva, tasmā vuttanayenevettha attho veditabboti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.214) vuttaṃ , tadetaṃ cittānuparivattiyā viññattiyā ekanirodhabhāvassa suviññeyyattā evaṃ vuttaṃ. "
  1556. 1031556,189,265,216,230,1,129,13,Tato saviññattikena puretaraṃ sattarasamacittassa uppādakkhaṇe uppannena rūpena saddhiṃ aññaṃ cittaṃ {nirujjhatī}ti attho veditabbo.
  1557. 1031557,189,265,231,239,1,59,7,"Aññaṃ cittaṃ nirujjhati, aññaṃ uppajjate cittanti yojetabbaṃ. "
  1558. 1031558,189,265,240,246,1,36,5,"Añño hi saddakkamo, añño atthakkamoti. "
  1559. 1031559,189,265,247,268,1,191,18,"Yañhi purimuppannaṃ cittaṃ, taṃ nirujjhantaṃ aññassa pacchā uppajjamānassa anantarādipaccayabhāveneva nirujjhati, tathā laddhapaccayameva aññampi uppajjate cittaṃ, avatthāvisesato cettha aññathā. "
  1560. 1031560,189,265,269,317,1,260,34,"Yadi evaṃ tesamubhinnaṃ antaro labbheyyāti codanaṃ‘‘ no’’ ti apanetumāha‘‘ avīci manusambandho’’ ti, yathā vīci antaro na labbhati, tadevedanti avisesaṃ vidū maññanti, evaṃ anu anu sambandho cittasantāno, rūpasantāno ca nadīsotova nadiyaṃ udakappavāho viya {vattatī}ti attho. "
  1561. 1031561,189,265,318,323,1,50,4,{Avīcī}ti hi nirantaratāvasena bhāvanapuṃsakavacanaṃ.
  1562. 1031562,189,266,2,13,1,53,7,Abhimukhaṃ lokitaṃ ālokitan ti āha‘‘ puratopekkhanan’’ ti.
  1563. 1031563,189,266,14,28,1,90,10,"Yaṃdisābhimukho gacchati, tiṭṭhati, nisīdati, sayati vā, tadabhimukhaṃ pekkhananti vuttaṃ hoti. "
  1564. 1031564,189,266,29,52,1,176,17,"Yasmā ca tādisamālokitaṃ nāma hoti, tasmā tadanugatadisālokanaṃ vilokitanti āha‘‘ anudisāpekkhanan’’ ti, abhimukhadisānurūpagatesu vāmadakkhiṇapassesu vividhā pekkhananti vuttaṃ hoti. "
  1565. 1031565,189,266,53,61,1,66,4,Heṭṭhāuparipacchāpekkhanañhi‘‘ olokitaullokitāpalokitānī’’ ti gahitāni.
  1566. 1031566,189,266,62,70,1,88,6,"{Sāruppavasenā}ti samaṇapatirūpavasena, imināva asāruppavasena itaresamaggahaṇanti sijjhati. "
  1567. 1031567,189,266,71,95,1,203,17,"Sammajjanaparibhaṇḍādikaraṇe olokitassa, ullokaharaṇādīsu ullokitassa, pacchato āgacchantaparissayaparivajjanādīsu apalokitassa ca siyā sambhavoti āha‘‘ iminā vā’’ tiādi, etena upalakkhaṇamattañcetanti dasseti. "
  1568. 1031568,189,267,2,10,1,67,7,"Kāyasakkhin ti kāyena sacchikataṃ paccakkhakārinaṃ, sādhakanti attho. "
  1569. 1031569,189,267,11,69,1,346,37,"So hi āyasmā vipassanākāle‘‘ yamevāhaṃ indriyesu aguttadvārataṃ nissāya sāsane anabhiratiādivippakāraṃ patto, tameva suṭṭhu niggahessāmī’’ ti ussāhajāto balavahirottappo, tattha ca katādhikārattā indriyasaṃvare ukkaṃsapāramippatto, teneva naṃ satthā‘‘ etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ indriyesu guttadvārānaṃ, yadidaṃ nando’’ ti( a. ni.1.230) etadagge ṭhapesi. "
  1570. 1031570,189,267,70,74,1,32,3,{Nandassā}ti kattutthe sāmivacanaṃ.
  1571. 1031571,189,267,75,79,1,21,3,{Itī}ti iminā ālokanena.
  1572. 1031572,189,268,2,11,1,80,8,Sātthakatā ca sappāyatā ca veditabbā ālokitavilokitassāti ajjhāharitvā sambandho.
  1573. 1031573,189,268,12,16,1,48,3,{Tasmā}ti kammaṭṭhānāvijahanasseva ālokitavilokite.
  1574. 1031574,189,268,17,21,1,47,3,Gocarasampajaññabhāvato {etthā}ti ālokitavilokite.
  1575. 1031575,189,268,22,34,1,121,10,"Attano {kammaṭṭhānavasenevā}ti khandhādikammaṭṭhānavaseneva ālokanavilokanaṃ kātabbaṃ, na añño upāyo gavesitabboti adhippāyo. "
  1576. 1031576,189,268,35,38,1,52,2,{Kammaṭṭhānasīsenevā}ti vakkhamānakammaṭṭhānamukheneva.
  1577. 1031577,189,268,39,59,1,142,15,"Yasmā pana ālokitādi nāma dhammamattasseva pavattiviseso, tasmā tassa yāthāvato jānanaṃ asammohasampajaññanti dassetuṃ‘‘ abbhantare’’ tiādi vuttaṃ. "
  1578. 1031578,189,268,60,63,1,18,2,{Āloketā}ti ālokento.
  1579. 1031579,189,268,64,66,1,14,2,Tathā viloketā.
  1580. 1031580,189,268,67,70,1,26,3,Viññattin ti kāyaviññattiṃ.
  1581. 1031581,189,268,71,75,1,23,3,{Itī}ti tasmā uppajjanato.
  1582. 1031582,189,268,76,81,1,115,4,{Cittakiriyavāyodhātuvipphāravasenā}ti kiriyamayacittasamuṭṭhānāya vāyodhātuyā vicalanākārasaṅkhātakāyaviññattivasena.
  1583. 1031583,189,268,82,85,1,26,3,Akkhidalan ti akkhipaṭalaṃ.
  1584. 1031584,189,268,86,93,1,44,6,Adho {sīdatī}ti osīdantaṃ viya heṭṭhā gacchati.
  1585. 1031585,189,268,94,102,1,48,6,Uddhaṃ {laṅghetī}ti laṅghentaṃ viya upari gacchati.
  1586. 1031586,189,268,103,109,1,67,5,{Yantakenā}ti akkhidalesu yojitarajjuyo gahetvā paribbhamanakacakkena.
  1587. 1031587,189,268,110,114,1,43,3,{Tato}ti tathā akkhidalānamosīdanullaṅghanato.
  1588. 1031588,189,268,115,118,1,54,3,Manodvārikajavanassa mūlakāraṇaparijānanaṃ mūlapariññā.
  1589. 1031589,189,268,119,130,1,110,9,"Āgantukassa abbhāgatassa, tāvakālikassa ca taṅkhaṇamattapavattakassa bhāvo āgantukatāvakālikabhāvo, tesaṃ vasena. "
  1590. 1031590,189,269,2,9,1,47,6,{Tatthā}ti tesu gāthāya dassitesu sattasu cittesu.
  1591. 1031591,189,269,10,20,1,90,9,"Aṅgakiccaṃ sādhayamānan ti padhānabhūtaaṅgakiccaṃ nipphādentaṃ, sarīraṃ hutvāti vuttaṃ hoti. "
  1592. 1031592,189,269,21,39,1,141,12,"Bhavaṅgañhi paṭisandhisadisattā padhānamaṅgaṃ, padhānañca‘‘ sarīran’’ ti vuccati, avicchedappavattihetubhāvena vā kāraṇakiccaṃ sādhayamānanti attho. "
  1593. 1031593,189,269,40,55,1,135,12,"Taṃ {āvaṭṭetvā}ti bhavaṅgasāmaññavasena vuttaṃ, pavattākāravisesavasena pana atītādinā tibbidhaṃ, tattha ca bhavaṅgupacchedasseva āvaṭṭanaṃ. "
  1594. 1031594,189,269,56,63,1,65,5,"{Tannirodhā}ti tassa nirujjhanato, anantarapaccayavasena hetuvacanaṃ."
  1595. 1031595,189,269,64,89,1,137,14,"‘‘ Paṭhamajavanepi… pe… sattamajavanepī’’ ti idaṃ pañcadvārikavīthiyaṃ‘‘ ayaṃ itthī, ayaṃ puriso’’ ti rajjanadussanamuyhanānamabhāvaṃ sandhāya vuttaṃ. "
  1596. 1031596,189,269,90,143,1,532,44,"Tattha hi āvajjanavoṭṭhabbanānaṃ puretaraṃ pavattāyonisomanasikāravasena ayoniso āvajjanavoṭṭhabbanākārena pavattanato iṭṭhe itthirūpādimhi lobhasahagatamattaṃ javanaṃ uppajjati, aniṭṭhe ca dosasahagatamattaṃ, na panekantarajjanadussanādi, manodvāre eva ekantarajjanadussanādi hoti, tassa pana manodvārikassa rajjanadussanādino pañcadvārikajavanaṃ mūlaṃ, yathāvuttaṃ vā sabbampi bhavaṅgādi, evaṃ manodvārikajavanassa mūlakāraṇavasena mūlapariññā vuttā, āgantukatāvakālikatā pana pañcadvārika javanasseva apubbabhāvavasena, ittaratāvasena ca. "
  1597. 1031597,189,269,144,147,1,30,2,{Yuddhamaṇḍale}ti saṅgāmappadese.
  1598. 1031598,189,269,148,159,1,99,9,"{Heṭṭhupariyavasenā}ti heṭṭhā ca upari ca parivattamānavasena, aparāparaṃ bhavaṅguppattivasenāti attho. "
  1599. 1031599,189,269,160,183,1,229,21,"Tathā bhavaṅguppādavasena hi tesaṃ bhijjitvā patanaṃ, iminā pana heṭṭhimassa, uparimassa ca bhavaṅgassa aparāparuppattivasena pañcadvārikajavanato visadisassa manodvārikajavanassa uppādaṃ dasseti tassa vaseneva rajjanādipavattanato. "
  1600. 1031600,189,269,184,193,1,49,5,Tenevāha‘‘ rajjanādivasena ālokitavilokitaṃ hotī’’ ti.
  1601. 1031601,189,270,2,5,1,23,3,Āpāthan ti gocarabhāvaṃ.
  1602. 1031602,189,270,6,9,1,59,2,{Sakakiccanipphādanavasenā}ti āvajjanādikiccanipphādanavasena.
  1603. 1031603,189,270,10,13,1,14,3,Tan ti javanaṃ.
  1604. 1031604,189,270,14,30,1,119,11,"Cakkhudvāre rūpassa āpāthagamanena āvajjanādīnaṃ pavattanato pavattikāraṇavaseneva‘‘ gehabhūte’’ ti vuttaṃ, na nissayavasena. "
  1605. 1031605,189,270,31,36,1,42,4,Āgantukapuriso {viyā}ti abbhāgatapuriso viya.
  1606. 1031606,189,270,37,41,1,41,4,Duvidhā hi āgantukā atithiabbhāgatavasena.
  1607. 1031607,189,270,42,61,1,83,9,"Tattha kataparicayo‘‘ atithī’’ ti vuccati, akataparicayo‘‘ abbhāgato’’ ti, ayamevidhādhippeto. "
  1608. 1031608,189,270,62,71,1,28,4,Tenāha‘‘ yathā paragehe’’ tiādi .
  1609. 1031609,189,270,72,78,1,60,5,{Tassā}ti javanassa rajjanadussanamuyhanaṃ ayuttanti sambandho.
  1610. 1031610,189,270,79,82,1,19,2,{Āsinesū}ti nisinnesu.
  1611. 1031611,189,270,83,87,1,32,4,Āṇākaraṇan ti attano vasakaraṇaṃ.
  1612. 1031612,189,271,2,5,1,37,3,Saddhiṃ sampayuttadhammehi phassādīhi.
  1613. 1031613,189,271,6,10,1,51,4,Tattha tattheva sakakiccanipphādanaṭṭhāne bhijjanti.
  1614. 1031614,189,271,11,16,1,57,4,{Itī}ti tasmā āvajjanādivoṭṭhabbanapariyosānānaṃ bhijjanato.
  1615. 1031615,189,271,17,20,1,26,2,{Ittarānī}ti aciraṭṭhitikāni.
  1616. 1031616,189,271,21,28,1,41,6,{Tatthā}ti tasmiṃ vacane ayaṃ upamāti attho.
  1617. 1031617,189,271,29,40,1,83,9,"Udayabbayaparicchinno tāva tattako kālo etesanti tāvakālikāni, tassa bhāvo, taṃvasena. "
  1618. 1031618,189,272,2,5,1,27,3,Etan ti asammohasampajaññaṃ.
  1619. 1031619,189,272,6,10,1,40,3,{Etthā}ti etasmiṃ yathāvuttadhammasamudāye.
  1620. 1031620,189,272,11,18,1,88,6,"Dassanaṃ cakkhuviññāṇaṃ, tassa vaseneva ālokanavilokanapaññāyanato āvajjanādīnamaggahaṇaṃ. "
  1621. 1031621,189,273,2,5,1,21,2,{Samavāye}ti sāmaggiyaṃ.
  1622. 1031622,189,273,6,11,1,56,4,{Tatthā}ti pañcakkhandhavasena ālokanavilokana paññāyamāne.
  1623. 1031623,189,273,12,24,1,72,10,"Nimittatthe cetaṃ bhummaṃ, tabbinimuttako ko eko āloketi na tveva āloketi. "
  1624. 1031624,189,273,25,32,1,43,7,Ko ca eko viloketi natveva viloketīti attho.
  1625. 1031625,189,274,2,13,1,50,7,"‘ ‘ Tathā’’ tiādi āyatanavasena, dhātuvasena ca dassanaṃ. "
  1626. 1031626,189,274,14,30,1,168,14,"Cakkhurūpāni yathārahaṃ dassanassa nissayārammaṇapaccayo, tathā āvajjanā anantarādipaccayo, āloko upanissayapaccayoti dassanassa suttantanayena pariyāyato paccayatā vuttā. "
  1627. 1031627,189,274,31,48,1,153,11,"Sahajātapaccayo pi dassanasseva, nidassanamattañcetaṃ aññamaññasampayuttaatthiavigatādipaccayānampi labbhanato,‘‘ sahajātādipaccayā’’ tipi adhunā pāṭho dissati."
  1628. 1031628,189,274,49,56,1,21,3,‘‘ Evan’’ tiādi nigamanaṃ.
  1629. 1031629,189,275,2,14,1,89,8,Idāni yathāpāṭhaṃ samiñjanapasāraṇesu sampajānaṃ vibhāvento‘‘ samiñjite pasārite’’ tiādimāha.
  1630. 1031630,189,275,15,19,1,32,4,Tattha pabbānan ti pabbabhūtānaṃ.
  1631. 1031631,189,275,20,40,1,136,14,"Taṃsamiñjanapasāraṇeneva hi sabbesaṃ hatthapādānaṃ samiñjanapasāraṇaṃ hoti, pabbametesanti vā pabbā yathā‘‘ saddho’’ ti, pabbavantānanti attho. "
  1632. 1031632,189,275,41,48,1,50,5,"{Cittavasenevā}ti cittaruciyā eva, cittasāmatthiyā vā. "
  1633. 1031633,189,275,49,64,1,128,13,"Yaṃ yaṃ cittaṃ uppajjati sātthepi anatthepi samiñjituṃ, pasārituṃ vā, taṃtaṃcittānugateneva samiñjanapasāraṇamakatvāti vuttaṃ hoti. "
  1634. 1031634,189,275,65,71,1,76,5,{Tatthā}ti samiñjanapasāraṇesu atthānatthapariggaṇhanaṃ veditabbanti sambandho.
  1635. 1031635,189,275,72,78,1,53,5,Khaṇe {khaṇe}ti tathā ṭhitakkhaṇassa byāpanicchāvacanaṃ.
  1636. 1031636,189,275,79,83,1,33,3,{Vedanā}ti santhambhanādīhi rujjanā.
  1637. 1031637,189,275,84,93,1,52,5,‘‘ Vedanā uppajjatī’’ tiādinā paramparapayojanaṃ dasseti.
  1638. 1031638,189,275,94,104,1,38,5,Tathā‘‘ tā vedanā nuppajjantī’’ tiādināpi.
  1639. 1031639,189,275,105,110,1,55,5,Purimaṃ purimañhi pacchimassa pacchimassa kāraṇavacanaṃ.
  1640. 1031640,189,275,111,118,1,40,5,"{Kāle}ti samiñjituṃ, pasārituṃ vā yuttakāle. "
  1641. 1031641,189,275,119,122,1,17,3,Phātin ti vuddhiṃ.
  1642. 1031642,189,275,123,126,1,19,3,Jhānādi pana viseso.
  1643. 1031643,189,276,2,8,1,74,5,Tatrāyaṃ {nayo}ti sappāyāsappāyaapariggaṇhane vatthusandassanasaṃṅkhāto nayo.
  1644. 1031644,189,276,9,17,1,101,8,Tadapariggahaṇe ādīnavadassaneneva pariggahaṇepi ānisaṃso vibhāvitoti tesamidha udāharaṇaṃ veditabbaṃ.
  1645. 1031645,189,276,18,25,1,82,6,{Mahācetiyaṅgaṇe}ti duṭṭhagāmaṇiraññā katassa hemamālīnāmakassa mahācetiyassa aṅgaṇe.
  1646. 1031646,189,276,26,27,1,8,1,Vuttañhi–
  1647. 1031647,189,277,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Dīpappasādako thero, rājino ayyakassa me; "
  1648. 1031648,189,278,2,9,1,41,6,"Evaṃ kirāha nattā te, duṭṭhagāmaṇi bhūpati. "
  1649. 1031649,189,279,2,8,1,41,4,"Mahāpuñño mahāthūpaṃ, soṇṇamāliṃ manoramaṃ; "
  1650. 1031650,189,280,2,11,1,44,6,"Vīsaṃ hatthasataṃ uccaṃ, kāressati anāgate’’ ti. "
  1651. 1031651,189,281,2,30,1,122,14,"Bhūmippadeso cettha aṅgaṇaṃ‘‘ udaṅgaṇe tattha papaṃ avindun’’ tiādisu( jā.1.1.2) viya, tasmā upacārabhūte susaṅkhate bhūmippadeseti attho. "
  1652. 1031652,189,281,31,40,1,86,8,Teneva kāraṇena gihī {jāto}ti kāyasaṃsaggasamāpajjanahetunā ukkaṇṭhito hutvā hīnāyāvatto.
  1653. 1031653,189,281,41,45,1,31,3,{Jhāyī}ti jhāyanaṃ ḍayhanamāpajji.
  1654. 1031654,189,281,46,64,1,144,13,"Mahācetiyaṅgaṇepi cīvarakuṭiṃ katvā tattha sajjhāyaṃ gaṇhantīti vuttaṃ‘‘ cīvarakuṭidaṇḍake’’ ti, cīvarakuṭiyā cīvarachadanatthāya katadaṇḍaketi attho."
  1655. 1031655,189,281,65,100,1,119,12,"‘‘ Maṇisappo nāma sīhaḷadīpe vijjamānā ekā sappajātīti vadantī’’ ti ācariyānandattherena,( vibha. mūlaṭī.242) ācariyadhammapālattherena( dī. ni. ṭī.1.214) ca vuttaṃ."
  1656. 1031656,189,281,101,137,1,165,21,"‘‘ Keci, apare, aññe’’ ti vā avatvā‘‘ vadanti’’ cceva vacanañca sārato gahetabbatāviññāpanatthaṃ aññathā gahetabbassa avacanato, tasmā na nīlasappādi idha‘‘ maṇisappo’’ ti veditabbo. "
  1657. 1031657,189,282,2,7,1,51,4,{Mahātheravatthunā}ti evaṃnāmakassa therassa vatthunā.
  1658. 1031658,189,282,8,16,1,70,7,{Antevāsikehī}ti tattha nisinnesu bahūsu antevāsikesu ekena antevāsikena.
  1659. 1031659,189,282,17,26,1,34,5,Tenāha‘‘ taṃ antevāsikā pucchiṃsū’’ ti.
  1660. 1031660,189,282,27,50,1,82,8,Kammaṭṭhānan ti‘‘ abbhantare attā nāmā’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.1.214) vakkhamānappakāraṃ dhātukammaṭṭhānaṃ.
  1661. 1031661,189,282,51,55,1,33,4,Pakaraṇatopi hi attho viññāyatīti.
  1662. 1031662,189,282,56,68,1,79,8,Tattha ṭhitānaṃ pucchantānaṃ saṅgahaṇavasena‘‘ tumhehī’’ ti puna puthuvacanakaraṇaṃ.
  1663. 1031663,189,282,69,80,1,98,9,"Evaṃ rūpaṃ sabhāvo yassāti evarūpo niggahitalopavasena tena , kammaṭṭhānamanasikārasabhāvenāti attho. "
  1664. 1031664,189,282,81,89,1,79,7,{Evametthāpī}ti api -saddena heṭṭhā vuttaṃ ālokitavilokitapakkhamapekkhanaṃ karoti.
  1665. 1031665,189,282,90,93,1,17,3,Ayaṃ nayo uparipi.
  1666. 1031666,189,283,2,7,1,58,4,{Suttākaḍḍhanavasenā}ti yante yojitasuttānaṃ āviñchanavasena.
  1667. 1031667,189,283,8,12,1,38,3,{Dāruyantassā}ti dārunā katayantarūpassa.
  1668. 1031668,189,283,13,37,1,165,20,"Taṃ taṃ kiriyaṃ yāti pāpuṇāti, hatthapādādīhi vā taṃ taṃ ākāraṃ kurumānaṃ yāti gacchatīti yantaṃ, naṭakādipañcālikārūpaṃ, dārunā kataṃ yantaṃ tathā, nidassanamattañcetaṃ. "
  1669. 1031669,189,283,38,54,1,113,14,"Tathā hi naṃ potthena vatthena alaṅkariyattā potthalikā, pañca aṅgāni yassā sajīvassevāti {pañcālikā}ti ca voharanti. "
  1670. 1031670,189,283,55,63,1,71,7,"Hatthapādalaḷanan ti hatthapādānaṃ kampanaṃ, hatthapādehi vā līḷākaraṇaṃ. "
  1671. 1031671,189,284,2,18,1,182,11,"{Saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe}ti ettha saṅghāṭicīvarānaṃ samānadhāraṇatāya ekatodassanaṃ ganthagarutāpanayanatthaṃ, antaravāsakassa nivāsanavasena, sesānaṃ {pārupanavasenā}ti yathārahamattho. "
  1672. 1031672,189,284,19,22,1,44,2,{Tatthā}ti saṅghāṭicīvaradhāraṇapattadhāraṇesu.
  1673. 1031673,189,284,23,28,1,55,4,{Vuttappakāro}ti paccavekkhaṇavidhinā sutte vuttappabhedo.
  1674. 1031674,189,285,2,6,1,51,3,{Uṇhapakatikassā}ti uṇhālukassa pariḷāhabahulakāyassa.
  1675. 1031675,189,285,7,10,1,31,2,{Sītālukassā}ti sītabahulakāyassa.
  1676. 1031676,189,285,11,14,1,17,3,Ghanan ti appitaṃ.
  1677. 1031677,189,285,15,18,1,27,3,Dupaṭṭan ti nidassanamattaṃ.
  1678. 1031678,189,285,19,44,1,120,13,"‘‘ Utuddhaṭānaṃ dussānaṃ catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ, diguṇaṃ uttarāsaṅgaṃ, diguṇaṃ antaravāsakaṃ, paṃsukūle yāvadatthan’’ ti( mahāva.348) hi vuttaṃ. "
  1679. 1031679,189,285,45,53,1,59,7,"Viparītan ti tadubhayato viparītaṃ, tesaṃ tiṇṇampi asappāyaṃ. "
  1680. 1031680,189,285,54,62,1,33,4,Kasmāti āha‘‘ aggaḷādidānenā’’ tiādi.
  1681. 1031681,189,285,63,66,1,36,3,Uddharitvā allīyāpanakhaṇḍaṃ aggaḷaṃ.
  1682. 1031682,189,285,67,71,1,37,4,Ādi saddena tunnakammādīni saṅgaṇhāti.
  1683. 1031683,189,285,72,77,1,42,4,"Tathā -saddo anukaḍḍhanattho, asappāyamevāti. "
  1684. 1031684,189,285,78,82,1,46,4,Paṭṭuṇṇadese pāṇakehi sañjātavatthaṃ paṭṭuṇṇaṃ.
  1685. 1031685,189,285,83,86,1,34,3,Vākavisesamayaṃ setavaṇṇaṃ dukūlaṃ.
  1686. 1031686,189,285,87,93,1,67,6,Ādi saddena koseyyakambalādikaṃ sānulomaṃ kappiyacīvaraṃ saṅgaṇhāti.
  1687. 1031687,189,285,94,102,1,31,4,Kasmāti vuttaṃ‘‘ tādisañhī’’ tiādi.
  1688. 1031688,189,285,103,108,1,67,5,Araññe ekakassa nivāsantarāyakaran ti brahmacariyantarāyekadesamāha.
  1689. 1031689,189,285,109,113,1,33,4,Corādisādhāraṇato ca tathā vuttaṃ.
  1690. 1031690,189,285,114,118,1,39,4,Nippariyāyena taṃ asappāyanti sambandho.
  1691. 1031691,189,285,119,126,1,90,7,Aneneva yathāvuttamasappāyaṃ anekantaṃ tathārūpapaccayena kassaci kadāci sappāyasambhavato.
  1692. 1031692,189,285,127,136,1,79,9,Idaṃ pana dvayaṃ ekantameva asappāyaṃ kassaci kadācipi sappāyābhāvatoti dasseti.
  1693. 1031693,189,285,137,144,1,72,6,"Micchā ājīvanti etenāti micchājīvo, anesanavasena paccayapariyesanapayogo. "
  1694. 1031694,189,285,145,153,1,81,7,"Nimittakammādīhi pavatto micchājīvo tathā, etena ekavīsatividhaṃ anesanapayogamāha. "
  1695. 1031695,189,285,154,158,1,81,4,Vuttañhi suttanipātaṭṭhakathāyaṃ khuddakapāṭhaṭṭhakathāyañca mettasuttavaṇṇanāyaṃ–
  1696. 1031696,189,286,2,22,1,119,16,"‘ ‘ Yo imasmiṃ sāsane pabbajitvā attānaṃ na sammā payojeti, khaṇḍasīlo hoti , ekavīsatividhaṃ anesanaṃ nissāya jīvikaṃ kappeti. "
  1697. 1031697,189,286,23,24,1,11,1,Seyyathidaṃ?
  1698. 1031698,189,286,25,69,1,248,22,"Veḷudānaṃ, pattadānaṃ, puppha, phala, dantakaṭṭha, mukhodaka, sināna, cuṇṇa, mattikādānaṃ, cāṭukamyataṃ, muggasūpyataṃ, pāribhaṭutaṃ, jaṅghapesanikaṃ, vejjakammaṃ, dūtakammaṃ, pahiṇagamanaṃ, piṇḍapaṭipiṇḍaṃ, dānānuppadānaṃ, vatthuvijjaṃ, nakkhattavijjaṃ, aṅgavijjan’’ ti. "
  1699. 1031699,189,287,2,8,1,58,5,Abhidhammaṭīkākārena pana ācariyānandattherena evaṃ vuttaṃ–
  1700. 1031700,189,288,2,80,1,385,44,"‘ ‘ Ekavīsati anesanā nāma vejjakammaṃ karoti, dūtakammaṃ karoti, pahiṇakammaṃ karoti, gaṇḍaṃ phāleti, arumakkhanaṃ deti, uddhaṃvirecanaṃ deti, adhovirecanaṃ deti, natthutelaṃ pacati, vaṇatelaṃ pacati, veḷudānaṃ deti, patta, puppha, phala, sināna, dantakaṭṭha, mukhodaka, cuṇṇa, mattikādānaṃ deti, cāṭukammaṃ karoti, muggasūpiyaṃ, pāribhaṭuṃ, jaṅghapesanikaṃ dvāvīsatimaṃ dūtakammena sadisaṃ, tasmā ekavīsatī’’ ti( dha. sa. mūlaṭī.150-51). "
  1701. 1031701,189,289,2,20,1,177,15,"Aṭṭhakathāvacanañcettha brahmajālādisuttanta nayena vuttaṃ, ṭīkāvacanaṃ pana khuddakavatthuvibhaṅgā diabhidhammanayena, ato cettha kesañci visamatāti vadanti, vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. "
  1702. 1031702,189,289,21,31,1,59,6,Apica‘‘ nimittakammādī’’ ti iminā nimittobhāsaparikathāyo vuttā.
  1703. 1031703,189,289,32,52,1,138,14,"‘‘ Micchājīvo’’ ti pana yathāvuttapayogo, tasmā nimittakammañca micchājīvo ca, tabbasena uppannaṃ asappāyaṃ sīlavināsanena anatthāvahattāti attho. "
  1704. 1031704,189,289,53,65,1,71,8,Samāhāradvandepi hi katthaci pulliṅgapayogo dissati yathā‘‘ cittuppādo’’ ti.
  1705. 1031705,189,289,66,81,1,79,10,"Atiruciye rāgādayo, atiaruciye ca dosādayoti āha‘‘ akusalā dhammā abhivaḍḍhantī’’ ti. "
  1706. 1031706,189,289,82,84,1,16,2,Tanti tadubhayaṃ.
  1707. 1031707,189,289,85,89,1,68,3,{Kammaṭṭhānāvijahanavasenā}ti vakkhamānakammaṭṭhānassa avijahanavasena.
  1708. 1031708,189,290,2,49,1,296,32,‘ ‘ Abbhantare attā nāmā’’ tiādinā saṅkhepato asammohasampajaññaṃ dassetvā‘‘ tattha cīvarampi acetanan’’ tiādinā cīvarassa viya‘‘ kāyopi acetano’’ ti kāyassa attasuññatāvibhāvanena tamatthaṃ paridīpento‘‘ tasmā neva sundaraṃ cīvaraṃ labhitvā’’ tiādinā vuttassa itarītarasantosassa kāraṇaṃ vibhāvetīti daṭṭhabbaṃ.
  1709. 1031709,189,290,50,62,1,76,7,Evañhi sambandho vattabbo– asammohasampajaññaṃ dassento‘‘ abbhantare’’ tiādimāha.
  1710. 1031710,189,290,63,75,1,78,8,Attasuññatāvibhāvanena pana tadatthaṃ paridīpituṃ vuttaṃ‘‘ tattha cīvaran’’ tiādi.
  1711. 1031711,189,290,76,91,1,125,11,Idāni attasuññatāvibhāvanassa payojanabhūtaṃ itarītarasantosasaṅkhātaṃ laddhaguṇaṃ pakāsento āha‘‘ tasmā neva sundaran’’ tiādīti.
  1712. 1031712,189,291,2,9,1,34,4,Tattha {abbhantare}ti attano santāne.
  1713. 1031713,189,291,10,14,1,30,3,{Tatthā}ti tasmiṃ cīvarapārupane.
  1714. 1031714,189,291,15,18,1,38,3,Tesu vā pārupakattapārupitabbacīvaresu.
  1715. 1031715,189,291,19,23,1,33,3,{Kāyopī}ti attapaññattimatto kāyopi.
  1716. 1031716,189,291,24,34,1,43,5,"‘‘ Tasmā’’ ti ajjhāharitabbaṃ, acetanattāti attho. "
  1717. 1031717,189,291,35,39,1,23,4,Ahan ti kammabhūto kāyo.
  1718. 1031718,189,291,40,45,1,39,4,{Dhātuyo}ti cīvarasaṅkhāto bāhirā dhātuyo.
  1719. 1031719,189,291,46,51,1,54,5,Dhātusamūhan ti kāyasaṅkhātaṃ ajjhattikaṃ dhātusamūhaṃ.
  1720. 1031720,189,291,52,58,1,76,6,Potthakarūpapaṭicchādane dhātuyo dhātusamūhaṃ paṭicchādenti viyāti sambandho.
  1721. 1031721,189,291,59,78,1,155,14,"Pusanaṃ snehasecanaṃ, pūraṇaṃ vā potthaṃ, lepanakhananakiriyā, tena katanti potthakaṃ, tameva rūpaṃ tathā, khananakammanibbattaṃ dārumattikādirūpamidhādhippetaṃ. "
  1722. 1031722,189,291,79,85,1,38,4,"{Tasmā}ti acetanattā, attasuññabhāvato vā. "
  1723. 1031723,189,292,2,6,1,34,4,Nāgānaṃ nivāso vammiko nāgavammiko.
  1724. 1031724,189,292,7,10,1,42,3,Cittīkaraṇaṭṭhānabhūto rukkho cetiyarukkho.
  1725. 1031725,189,292,11,20,1,89,9,Kehici sakkatassāpi kehici asakkatassa kāyassa upamānabhāvena yogyattā tesamidha kathanaṃ.
  1726. 1031726,189,292,21,24,1,31,2,{Tehī}ti mālāgandhagūthamuttādīhi.
  1727. 1031727,189,292,25,38,1,122,13,Attasuññatāya nāgavammikacetiyarukkhādīhi viya kāyasaṅkhātena attanā somanassaṃ vā domanassaṃ vā na kātabbanti vuttaṃ hoti.
  1728. 1031728,189,293,2,21,1,90,11,"‘ ‘ Labhissāmi vā, no vā’’ ti paccavekkhaṇapubbakena‘‘ labhissāmī’’ ti atthasampassaneneva gahetabbaṃ. "
  1729. 1031729,189,293,22,33,1,66,7,Evañhi sātthakasampajaññaṃ bhavatīti āha‘‘ sahasāva aggahetvā’’ tiādi.
  1730. 1031730,189,294,2,6,1,31,3,{Garupatto}ti atibhārabhūto patto.
  1731. 1031731,189,294,7,47,1,235,25,"Cattāro vā pañca vā gaṇṭhikā catupañcagaṇṭhikā yathā‘‘ dvattipattā( pāci.232), chappañcavācā’’ ti( pāci.61) aññapadabhūtassa hi vā-saddasseva attho idha padhāno catugaṇṭhikāhato vā pañcagaṇṭhikāhato vā patto dubbisodhanīyoti vikappanavasena atthassa gayhamānattā. "
  1732. 1031732,189,294,48,67,1,152,13,"Āhatā catupañcagaṇṭhikā yassāti catupañcagaṇṭhikāhato yathā‘‘ agyāhito’’ ti, catupañcagaṇṭhikāhi vā āhato tathā, dubbisodhanīyabhāvassa hetugabbhavacanañcetaṃ. "
  1733. 1031733,189,294,68,86,1,163,12,"Kāmañca ūnapañcabandhanasikkhāpade( pārā.612) pañcagaṇṭhikāhatopi patto paribhuñjitabbabhāvena vutto, dubbisodhanīyatāmattena pana palibodhakaraṇato idha asappāyoti daṭṭhabbaṃ. "
  1734. 1031734,189,294,87,93,1,75,5,{Duddhotapatto}ti agaṇṭhikāhatampi pakatiyāva dubbisodhanīyapattaṃ sandhāyāha.
  1735. 1031735,189,294,94,105,1,61,6,‘‘ Taṃ dhovantassevā’’ tiādi tadubhayassāpi asappāyabhāve kāraṇaṃ.
  1736. 1031736,189,294,106,125,1,134,14,"‘‘ Maṇivaṇṇapatto pana lobhanīyo’’ ti iminā kiñcāpi so vinayapariyāyena kappiyo, suttantapariyāyena pana antarāyakaraṇato asappāyoti dasseti."
  1737. 1031737,189,294,126,157,1,133,15,"‘‘ Pattaṃ bhamaṃ āropetvā majjitvā pacanti‘ maṇivaṇṇaṃ karissāmā’ ti, na vaṭṭatī’’ ti( pārā. aṭṭha.1. pāḷimuttakavinicchayo) hi vinayaṭṭhakathāsu pacanakiriyāmattameva paṭikkhittaṃ. "
  1738. 1031738,189,294,158,210,1,284,30,Tathā hi vadanti ‘‘ maṇivaṇṇaṃ pana pattaṃ aññena kataṃ labhitvā paribhuñjituṃ vaṭṭatī’’ ti( sārattha. ṭī.2.85)‘‘ tādisañhi araññe ekakassa nivāsantarāyakaran’’ tiādinā cīvare vuttanayena‘‘ nimittakammādivasena laddho pana ekantaakappiyo sīlavināsanena anatthāvahattā’’ tiādinā amhehi vuttanayopi yathārahaṃ netabbo.
  1739. 1031739,189,294,211,216,1,61,4,{Sevamānassā}ti hetvanto gadhavacanaṃ abhivaḍḍhanaparihāyanassa.
  1740. 1031740,189,295,2,9,1,26,4,‘ ‘ Abbhantare’’ tiādi saṅkhepo.
  1741. 1031741,189,295,10,18,1,45,4,‘‘ Tatthā’’ tiādi attasuññatāvibhāvanena vitthāro.
  1742. 1031742,189,295,19,23,1,40,3,{Saṇḍāsenā}ti kammārānaṃ ayogahaṇavisesena.
  1743. 1031743,189,295,24,30,1,71,5,{Aggivaṇṇapattaggahaṇe}ti agginā jhāpitattā aggivaṇṇabhūtapattassa gahaṇe.
  1744. 1031744,189,295,31,37,1,68,6,Rāgādipariḷāhajanakapattassa īdisameva upamānaṃ yuttanti evaṃ vuttaṃ.
  1745. 1031745,189,296,2,12,1,77,7,‘ ‘ Apicā’’ tiādinā saṅghāṭicīvarapattadhāraṇesu ekato asammohasampajaññaṃ dasseti.
  1746. 1031746,189,296,13,16,1,42,3,Chinnahatthapāde anāthamanusseti sambandho.
  1747. 1031747,189,296,17,20,1,31,3,Nīlamakkhikā nāma āsāṭikakārikā.
  1748. 1031748,189,296,21,30,1,88,9,Gavādīnañhi vaṇesu nīlamakkhikāhi katā anayabyasanahetubhūtā aṇḍakā āsāṭikā nāma vuccati.
  1749. 1031749,189,296,31,35,1,40,4,Anāthasālāyan ti anāthānaṃ nivāsasālāyaṃ.
  1750. 1031750,189,296,36,39,1,23,2,{Dayālukā}ti karuṇābahulā.
  1751. 1031751,189,296,40,45,1,73,4,{Vaṇamattacoḷakānī}ti vaṇappamāṇena paṭicchādanatthāya chinnacoḷakhaṇḍakāni.
  1752. 1031752,189,296,46,51,1,41,4,{Kesañcī}ti bahūsu kesañci anāthamanussānaṃ.
  1753. 1031753,189,296,52,55,1,19,2,{Thūlānī}ti thaddhāni.
  1754. 1031754,189,296,56,67,1,62,8,"{Tatthā}ti tasmiṃ pāpuṇane, bhāvalakkhaṇe, nimitte vā etaṃ bhummaṃ. "
  1755. 1031755,189,296,68,76,1,47,4,Kasmāti vuttaṃ‘‘ vaṇapaṭicchādanamattenevā’’ tiādi.
  1756. 1031756,189,296,77,88,1,63,8,"Coḷakena, {kapālenā}ti ca atthayoge kammatthe tatiyā, karaṇatthe vā. "
  1757. 1031757,189,296,89,98,1,110,8,"Vaṇapaṭicchādanamatteneva bhesajjakaraṇamattenevāti pana visesanaṃ, na pana maṇḍanānubhavanādippakārena atthoti. "
  1758. 1031758,189,296,99,109,1,129,10,Saṅkhāradukkhatādīhi niccāturassa kāyassa paribhogabhūtānaṃ pattacīvarānaṃ edisameva upamānamupapannanti tathā vacanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  1759. 1031759,189,296,110,120,1,118,9,"Sukhumattasallakkhaṇena uttamassa sampajānassa karaṇasīlattā, purimehi ca sampajānakārīhi uttamattā uttamasampajānakārī. "
  1760. 1031760,189,297,2,17,1,131,10,Asanādikiriyāya kammavisesayogato asitādipadeheva kammavisesasahito kiriyāviseso viññāyatīti vuttaṃ‘‘ asiteti piṇḍapātabhojane’’ tiādi.
  1761. 1031761,189,297,18,23,1,50,4,Aṭṭhavidhopi {attho}ti aṭṭhappakāropi payojanaviseso.
  1762. 1031762,189,298,2,54,1,147,16,Tattha piṇḍapātabhojanādīsu attho nāma iminā mahāsivatthera vādavasena‘‘ imassa kāyassa ṭhitiyā’’ tiādinā( saṃ. ni.4.120; a. ni.6.58;8.9; dha. sa.1355; mahāni.206) sutte vuttaṃ aṭṭhavidhampi payojanaṃ dasseti.
  1763. 1031763,189,298,55,83,1,119,14,"Mahāsivatthero( dha. sa.1.1355) hi‘‘ heṭṭhā cattāri aṅgāni paṭikkhepo nāma, upari pana aṭṭhaṅgāni payojanavasena samodhānetabbānī’’ ti vadati. "
  1764. 1031764,189,298,84,170,1,347,46,"Tattha‘‘ yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā’’ ti ekamaṅgaṃ,‘‘ yāpanāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ vihiṃsūparatiyā’’ ti ekaṃ,‘‘ brahmacariyānuggahāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmī’’ ti ekaṃ,‘‘ navañca vedanaṃ na uppādessāmī’’ ti ekaṃ,‘‘ yātrā ca me bhavissatī’’ ti ekaṃ,‘‘ anavajjatā cā’’ ti ekaṃ, phāsuvihāro pana bhojanānisaṃsamattanti evaṃ aṭṭha aṅgāni payojanavasena samodhānetabbāni. "
  1765. 1031765,189,298,171,271,1,395,55,"Aññathā pana‘‘ neva davāyā’’ ti ekamaṅgaṃ,‘‘ na madāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ na maṇḍanāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ na vibhūsanāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāyā’’ ti ekaṃ,‘‘ iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmī’’ ti ekaṃ,‘‘ yātrā ca me bhavissatī’’ ti ekaṃ,‘‘ anavajjatā ca phāsuvihāro cā’’ ti pana bhojanānisaṃsamattanti vuttāni aṭṭhaṅgāni idhānadhippetāni. "
  1766. 1031766,189,298,272,274,1,10,2,Kasmāti ce?
  1767. 1031767,189,298,275,283,1,62,7,"Payojanānameva abhāvato, tesameva ca idha atthasaddena vuttattā. "
  1768. 1031768,189,298,284,298,1,104,10,Nanu ca‘‘ nevadavāyātiādinā nayena vutto’’ ti mariyādavacanena dutiyanayasseva idhādhippetabhāvo viññāyatīti?
  1769. 1031769,189,298,299,315,1,134,10,"Na,‘‘ neva davāyā’’ tiādinā paṭikkhepaṅgadassanamukhena paccavekkhaṇapāḷiyā desitattā, yathādesitatantikkamasseva mariyādabhāvena dassanato. "
  1770. 1031770,189,298,316,343,1,131,17,"Pāṭhakkameneva hi‘‘ neva davāyātiādinā nayenā’’ ti vuttaṃ, na atthakkamena, tena pana‘‘ imassa kāyassa ṭhitiyātiādinā nayenā’’ ti vattabbanti. "
  1771. 1031771,189,299,2,25,1,192,17,"Tidhā dente dvidhā gāhaṃ sandhāya‘‘ paṭiggahaṇaṃ nāmā’’ ti vuttaṃ, bhojanādigahaṇatthāya hatthaotāraṇaṃ bhuñjanādiatthāya ālopakaraṇantiādinā anukkamena bhuñjanādipayogo vāyodhātuvaseneva vibhāvito. "
  1772. 1031772,189,299,26,40,1,80,9,{Vāyodhātuvipphārenevā}ti ettha eva -saddena nivattetabbaṃ dasseti‘‘ na kocī’’ tiādinā.
  1773. 1031773,189,299,41,53,1,45,7,"Kuñcikā nāma avāpuraṇaṃ, yaṃ‘‘ tāḷo’’ tipi vadanti. "
  1774. 1031774,189,299,54,57,1,26,2,{Yantakenā}ti cakkayantakena.
  1775. 1031775,189,299,58,64,1,78,6,Yatati ugghāṭananigghāṭanaukkhipananikkhipanādīsu vāyamati etenāti hi yantakaṃ.
  1776. 1031776,189,299,65,67,1,28,2,Sañcuṇṇakaraṇaṃ musalakiccaṃ.
  1777. 1031777,189,299,68,71,1,39,3,Antokatvā patiṭṭhāpanaṃ udukkhalakiccaṃ.
  1778. 1031778,189,299,72,75,1,47,3,Āloḷitaviloḷitavasena parivattanaṃ hatthakiccaṃ.
  1779. 1031779,189,299,76,78,1,10,2,Itīti evaṃ.
  1780. 1031780,189,299,79,88,1,60,6,"{Tatthā}ti hatthakiccasādhane, bhāvalakkhaṇe, nimitte vā bhummaṃ. "
  1781. 1031781,189,299,89,92,1,26,2,{Tanukakheḷo}ti pasannakheḷo.
  1782. 1031782,189,299,93,96,1,24,2,{Bahalakheḷo}ti āvilakheḷo.
  1783. 1031783,189,299,97,105,1,95,8,Jivhāsaṅkhātena hatthena āloḷitaviloḷitavasena ito cito ca parivattakaṃ jivhāhatthaparivattakaṃ.
  1784. 1031784,189,299,106,112,1,41,4,"Kaṭacchu, {dabbī}ti katthaci pariyāyavacanaṃ."
  1785. 1031785,189,299,113,123,1,36,6,‘‘ Pume kaṭacchu dabbitthī’’ ti hi vuttaṃ.
  1786. 1031786,189,299,124,144,1,114,15,"Idha pana yena bhojanādīni antokatvā gaṇhāti, so kaṭacchu, yāya pana tesamuddharaṇādīni karoti, sā {dabbī}ti veditabbaṃ. "
  1787. 1031787,189,299,145,149,1,53,4,Palālasanthāran ti patiṭṭhānabhūtaṃ palālādisanthāraṃ.
  1788. 1031788,189,299,150,151,1,20,1,Nidassanamattañhetaṃ.
  1789. 1031789,189,299,152,156,1,43,3,{Dhārento}ti patiṭṭhānabhāvena sampaṭicchanto.
  1790. 1031790,189,299,157,173,1,146,12,Pathavīsandhārakajalassa taṃsandhārakavāyunā viya paribhuttāhārassa vāyodhātunāva āmāsaye avaṭṭhānanti dasseti‘‘ vāyodhātuvaseneva tiṭṭhatī’’ ti iminā.
  1791. 1031791,189,299,174,190,1,141,16,Tathā paribhuttañhi āhāraṃ vāyodhātu heṭṭhā ca tiriyañca ghanaṃ parivaṭumaṃ katvā yāva pakkā sannirujjhanavasena āmāsaye patiṭṭhitaṃ karotīti.
  1792. 1031792,189,299,191,206,1,78,10,"Uddhanaṃ nāma yattha ukkhaliyādīni patiṭṭhāpetvā pacanti, yā‘‘ cullī’’ tipi vuccati. "
  1793. 1031793,189,299,207,209,1,18,2,Rassadaṇḍo daṇḍako.
  1794. 1031794,189,299,210,212,1,13,2,Patodo yaṭṭhi.
  1795. 1031795,189,299,213,216,1,28,2,{Itī}ti vuttappakāramatidisati.
  1796. 1031796,189,299,217,221,1,42,4,Vuttappakārasseva hi dhātuvasena vibhāvanā.
  1797. 1031797,189,299,222,227,1,40,5,Tattha atiharatīti yāva mukhā abhiharati.
  1798. 1031798,189,299,228,272,1,138,17,"{Vītiharatī}ti tato kucchiyaṃ vimissaṃ karonto haratī’’ ti( dī. ni. ṭī.1.214) ācariyadhammapālatthero, ācariyānandatthero pana‘‘ tato yāva kucchi, tāva haratī’’ ti( vibha. mūlaṭī.523) āha. "
  1799. 1031799,189,299,273,280,1,88,7,Tadubhayampi atthato ekameva ubhayatthāpi kucchisambandhamattaṃ haraṇasseva adhippetattā.
  1800. 1031800,189,300,2,8,1,48,5,Apica {atiharatī}ti mukhadvāraṃ atikkāmento harati.
  1801. 1031801,189,300,9,14,1,39,4,{Vītiharatī}ti kucchigataṃ passato harati.
  1802. 1031802,189,300,15,20,1,36,4,Dhāretīti āmāsaye patiṭṭhitaṃ karoti .
  1803. 1031803,189,300,21,26,1,44,4,{Parivattetī}ti aparāparaṃ parivattanaṃ karoti.
  1804. 1031804,189,300,27,32,1,45,5,Sañcuṇṇetīti musalena viya sañcuṇṇanaṃ karoti.
  1805. 1031805,189,300,33,38,1,39,4,{Visosetī}ti visosanaṃ nātisukkhaṃ karoti.
  1806. 1031806,189,300,39,44,1,35,4,{Nīharatī}ti kucchito bahi niddhāreti.
  1807. 1031807,189,300,45,48,1,42,3,Pathavīdhātukiccesupi yathāvuttoyeva attho.
  1808. 1031808,189,300,49,67,1,158,16,"Tāni pana āhārassa dhāraṇaparivattanasañcuṇṇanavisosanāni pathavīsahitā eva vāyodhātu kātuṃ sakkoti, na kevalā, tasmā tāni pathavīdhātuyāpi kiccabhāvena vuttāni. "
  1809. 1031809,189,300,68,71,1,17,2,{Sinehetī}ti temeti.
  1810. 1031810,189,300,72,86,1,119,12,"Allattañca {anupāletī}ti yathā vāyodhātuādīhi ativiya sosanaṃ na hoti, tathā allabhāvañca nātiallatākaraṇavasena anupāleti. "
  1811. 1031811,189,300,87,92,1,58,4,{Añjaso}ti āhārassa pavisanaparivattananikkhamanādīnaṃ maggo.
  1812. 1031812,189,300,93,97,1,78,4,Viññāṇadhātūti manoviññāṇadhātu pariyesanajjhoharaṇādivijānanassa adhippetattā.
  1813. 1031813,189,300,98,104,1,57,5,Tattha {tatthā}ti tasmiṃ tasmiṃ pariyesanajjhoharaṇādikicce.
  1814. 1031814,189,300,105,111,1,72,6,Taṃtaṃvijānanassa paccayabhūto taṃnipphādakoyeva payogo sammāpayogo nāma.
  1815. 1031815,189,300,112,118,1,41,5,"Yena hi payogena pariyesanādi nipphajjati,. "
  1816. 1031816,189,300,119,124,1,55,5,So tabbisayavijānanampi nipphādeti nāma tadavinābhāvato.
  1817. 1031817,189,300,125,128,1,24,3,Tamanvāya āgammāti attho.
  1818. 1031818,189,300,129,138,1,135,8,"Ābhujatīti pariyesanavasena, ajjhāharaṇajiṇṇājiṇṇatādipaṭisaṃvedanavasena ca tāni pariyesanajjhoharaṇajiṇṇājiṇṇatādīni āvajjeti vijānāti. "
  1819. 1031819,189,300,139,144,1,67,5,Āvajjanapubbakattā vijānanassa vijānanampettha gahitanti veditabbaṃ.
  1820. 1031820,189,300,145,150,1,39,5,Atha vā sammāpayogo nāma sammāpaṭipatti.
  1821. 1031821,189,300,151,153,1,16,2,Tamanvāya āgamma.
  1822. 1031822,189,300,154,170,1,92,11,"‘‘ Abbhantare attā nāma koci bhuñjanako natthī’’ tiādinā ābhujati samannāharati, vijānātīti attho. "
  1823. 1031823,189,300,171,182,1,61,7,Ābhogapubbako hi sabbo viññāṇabyāpāroti‘‘ ābhujati’’ cceva vuttaṃ.
  1824. 1031824,189,301,2,9,1,57,5,{Gamanato}ti bhikkhācāravasena gocaragāmaṃ uddissa gamanato.
  1825. 1031825,189,301,10,14,1,50,4,Paccāgamanampi gamanasabhāvattā imināva saṅgahitaṃ.
  1826. 1031826,189,301,15,20,1,46,4,{Pariyesanato}ti gocaragāme bhikkhāya āhiṇḍanato.
  1827. 1031827,189,301,21,25,1,72,4,Pariyesanasabhāvattā imināva paṭikkamanasālādiupasaṅkamanampi saṅgahitaṃ.
  1828. 1031828,189,301,26,39,1,180,12,{Paribhogato}ti dantamusalehi sañcuṇṇetvā jivhāya samparivattanakkhaṇeyeva antarahitavaṇṇagandhasaṅkhāravisesaṃ suvānadoṇiyaṃ suvānavamathu viya paramajegucchaṃ āhāraṃ paribhuñjanato.
  1829. 1031829,189,301,40,50,1,159,9,{Āsayato}ti evaṃ paribhuttassa āhārassa pittasemhapubbalohitāsayabhāvūpagamanena paramajigucchanahetubhūtato āmāsayassa upari patiṭṭhānakapittādicatubbidhāsayato.
  1830. 1031830,189,301,51,71,1,182,18,"Āsayati ekajjhaṃ pavattamānopi kammabalavavatthito hutvā mariyādavasena aññamaññaṃ asaṅkarato tiṭṭhati pavattati etthāti hi āsayo, āmāsayassa upari patiṭṭhānako pittādi catubbidhāsayo. "
  1831. 1031831,189,301,72,75,1,25,3,Mariyādattho hi ayamākāro.
  1832. 1031832,189,301,76,79,1,21,2,{Nidhānato}ti āmāsayato.
  1833. 1031833,189,301,80,96,1,86,12,Nidheti yathābhutto āhāro nicito hutvā tiṭṭhati etthāti hi āmāsayo‘‘ nidhānan’’ ti vuccati.
  1834. 1031834,189,301,97,103,1,80,5,{Aparipakkato}ti bhuttāhāraparipācanena gahaṇīsaṅkhātena kammajatejasā aparipākato.
  1835. 1031835,189,301,104,108,1,50,3,{Paripakkato}ti yathāvuttakammajatejasāva paripākato.
  1836. 1031836,189,301,109,122,1,161,10,"{Phalato}ti nipphattito, sammāparipaccamānassa, asammāparipaccamānassa ca bhuttāhārassa yathākkamaṃ kesādikuṇapadadduādirogābhinipphattisaṅkhātapayojanatoti vā attho."
  1837. 1031837,189,301,123,132,1,28,5,‘‘ Idamassa phalan’’ ti hi vuttaṃ.
  1838. 1031838,189,301,133,141,1,67,7,{Nissandanato}ti akkhikaṇṇādīsu anekadvāresu ito cito ca vissandanato.
  1839. 1031839,189,301,142,143,1,8,1,Vuttañhi–
  1840. 1031840,189,302,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, bhojanañca mahārahaṃ; "
  1841. 1031841,189,303,2,18,1,43,5,"Ekadvārena pavisitvā, navadvārehi sandatī’’ ti.( visuddhi.1.303); "
  1842. 1031842,189,304,2,14,1,112,10,"{Sammakkhanato}ti hatthaoṭṭhādiaṅgesu navasu dvāresu paribhogakāle, paribhuttakāle ca yathārahaṃ sabbaso makkhanato. "
  1843. 1031843,189,304,15,22,1,70,7,Sabbattha āhāre paṭikkūlatā paccavekkhitabbāti saha pāṭhasesena yojanā.
  1844. 1031844,189,304,23,33,1,76,6,Taṃtaṃkiriyānipphattipaṭipāṭivasena cāyaṃ‘‘ gamanato’’ tiādikā anupubbī ṭhapitā.
  1845. 1031845,189,304,34,44,1,116,10,Sammakkhanaṃ pana paribhogādīsu labbhamānampi nissandavasena visesato paṭikkūlanti sabbapacchā ṭhapitanti daṭṭhabbaṃ.
  1846. 1031846,189,305,2,12,1,88,8,"{Pattakāle}ti yuttakāle, yathāvuttena vā tejena paripaccanato uccārapassāvabhāvaṃ pattakāle. "
  1847. 1031847,189,305,13,18,1,64,5,Vegasandhāraṇena uppannapariḷāhattā sakalasarīrato sedā muccanti.
  1848. 1031848,189,305,19,27,1,55,7,"Tatoyeva akkhīni paribbhamanti, cittañca ekaggaṃ na hoti. "
  1849. 1031849,189,305,28,33,1,42,5,Aññe ca sūlabhagandarādayo rogā uppajjanti.
  1850. 1031850,189,305,34,38,1,30,4,Sabbaṃ tan ti sedamuccanādikaṃ.
  1851. 1031851,189,306,2,8,1,69,4,{Aṭṭhāne}ti manussāmanussapariggahite khettadevāyatanādike ayuttaṭṭhāne.
  1852. 1031852,189,306,9,19,1,69,9,"Tādise hi karontaṃ kuddhā manussā, amanussā vā jīvitakkhayampi pāpenti. "
  1853. 1031853,189,306,20,26,1,61,5,{Āpattī}ti pana bhikkhubhikkhunīnaṃ yathārahaṃ dukkaṭapācittiyā.
  1854. 1031854,189,306,27,32,1,36,4,Patirūpe {ṭhāne}ti vuttaviparīte ṭhāne.
  1855. 1031855,189,306,33,37,1,26,4,Sabbaṃ tan ti āpattiādikaṃ.
  1856. 1031856,189,307,2,28,1,175,19,"Nikkhamāpetā attā nāma atthi, tassa kāmatāya nikkhamananti bālamaññanaṃ nivattetuṃ‘‘ akāmatāyā’’ ti vuttaṃ, attano anicchāya apayogena vāyodhātuvipphāreneva nikkhamatīti vuttaṃ hoti. "
  1857. 1031857,189,307,29,33,1,29,3,{Sannicitā}ti samuccayena ṭhitā.
  1858. 1031858,189,307,34,44,1,92,8,"{Vāyuvegasamuppīḷitā}ti vāyodhātuyā vegena samantato avapīḷitā, nikkhamanassa cetaṃ hetuvacanaṃ."
  1859. 1031859,189,307,45,66,1,131,13,‘‘ Sannicitā uccārapassāvā’’ ti vatvā‘‘ so panāyaṃ uccārapassāvo’’ ti puna vacanaṃ samāhāradvandepi pulliṅgapayogassa sambhavatādassanatthaṃ.
  1860. 1031860,189,307,67,71,1,37,4,Ekattameva hi tassa niyatalakkhaṇanti.
  1861. 1031861,189,307,72,91,1,146,17,"Attanā nirapekkhaṃ nissaṭṭhattā neva attano atthāya santakaṃ vā hoti, kassacipi dīyanavasena anissajjitattā, jigucchanīyattā ca na parassapīti attho. "
  1862. 1031862,189,307,92,97,1,59,4,{Sarīranissandovā}ti sarīrato vissandanameva nikkhamanamattaṃ.
  1863. 1031863,189,307,98,107,1,65,8,"Sarīre sati so hoti, nāsatīti sarīrassa ānisaṃsamattantipi vadanti. "
  1864. 1031864,189,307,108,111,1,39,3,Tadayuttameva nidassanena visamabhāvato.
  1865. 1031865,189,307,112,126,1,76,9,"Tattha hi‘‘ paṭijagganamattamevā’’ ti vuttaṃ, paṭisodhanamattaṃ evāti cassa attho. "
  1866. 1031866,189,307,127,129,1,35,2,Veḷunāḷiādiudakabhājanaṃ udakatumbo.
  1867. 1031867,189,307,130,133,1,21,3,Tan ti chaḍḍitaudakaṃ.
  1868. 1031868,189,308,2,40,1,210,24,"‘ ‘ Gateti gamane’’ ti pubbe abhikkamapaṭikkamagahaṇena gamanepi purato, pacchato ca kāyassa atiharaṇaṃ vuttanti idha gamanameva gahitan’’ ti( vibha. mūlaṭī.525) ācariyānandattherena vuttaṃ, taṃ kecivādo nāma ācariyadhammapālattherena kataṃ. "
  1869. 1031869,189,308,41,43,1,10,2,Kasmāti ce?
  1870. 1031870,189,308,44,69,1,160,14,"Gamane pavattassa purato, pacchato ca kāyātiharaṇassa tadavinābhāvato padavītihāraniyamitāya gamanakiriyāya eva saṅgahitattā, vibhaṅgaṭṭhakathādīhi( abhi. aṭṭha.2.523) ca virodhanato. "
  1871. 1031871,189,308,70,77,1,64,6,"Vuttañhi tattha gamanassa ubhayattha samavarodhattaṃ, bhedattañca–"
  1872. 1031872,189,309,2,11,1,43,8,‘ ‘ Ettha ca eko iriyāpatho dvīsu ṭhānesu āgato.
  1873. 1031873,189,309,12,27,1,110,13,So heṭṭhā‘ abhikkante paṭikkante’ ti ettha bhikkhācāragāmaṃ gacchato ca āgacchato ca addhānagamanavasena kathito.
  1874. 1031874,189,309,28,42,1,91,10,‘ Gate ṭhite nisinne’ ti ettha vihāre cuṇṇikapāduddhārairiyāpathavasena kathitoti veditabbo’’ ti.
  1875. 1031875,189,310,2,23,1,101,13,"‘ ‘ Gate’’ tiādīsu avatthābhedena kiriyābhedoyeva, na pana atthabhedoti dassetuṃ‘‘ gacchanto vā’’ tiādi vuttaṃ. "
  1876. 1031876,189,310,24,32,1,19,3,Tenāha‘‘ tasmā’’ tiādi .
  1877. 1031877,189,310,33,98,1,254,22,"Tattha {sutte}ti dīghanikāye, majjhimanikāye ca saṅgīte satipaṭṭhānasutte( dī. ni.2.372; ma. ni.1.105) {addhānairiyāpathā}ti cirapavattakā dīghakālikā iriyāpathā addhānasaddassa cirakālavacanato‘‘ addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikan’’ tiādīsu( dī. ni.2.184;3.177; pārā.21) viya, addhānagamanapavattakā vā dīghamaggikā iriyāpathā. "
  1878. 1031878,189,310,99,116,1,68,6,"Addhānasaddo hi dīghamaggapariyāyo‘‘ addhānagamanasamayo’’ tiādīsu( pāci.213,217) viya. "
  1879. 1031879,189,310,117,126,1,84,7,"{Majjhimā}ti bhikkhācārādivasena pavattā nāticirakālikā, nātidīghamaggikā vā iriyāpathā. "
  1880. 1031880,189,310,127,141,1,128,12,"{Cuṇṇiyairiyāpathā}ti vihāre, aññattha vā ito cito ca parivattanādivasena pavattā appamattakabhāvena cuṇṇavicuṇṇiyabhūtā iriyāpathā. "
  1881. 1031881,189,310,142,152,1,47,6,Appamattakampi hi‘‘ cuṇṇavicuṇṇan’’ ti loke vadanti.
  1882. 1031882,189,310,153,167,1,90,9,"‘‘ Khuddakacuṇṇikairiyāpathā’’ tipi pāṭho, khuddakā hutvā vuttanayena cuṇṇikā iriyāpathāti attho. "
  1883. 1031883,189,310,168,174,1,61,5,{Tasmā}ti evaṃ avatthābhedena iriyāpathabhedamattassa kathanato.
  1884. 1031884,189,310,175,184,1,30,4,{Tesupī}ti‘‘ gate ṭhite’’ tiādīsupi.
  1885. 1031885,189,310,185,194,1,45,4,{Vuttanayenā}ti‘‘ abhikkante’’ tiādīsu vuttanayena.
  1886. 1031886,189,311,2,6,1,42,3,{Aparabhāge}ti gamanairiyāpathato aparabhāge.
  1887. 1031887,189,311,7,10,1,31,2,{Ṭhito}ti ṭhitairiyāpathasampanno.
  1888. 1031888,189,311,11,14,1,23,2,{Etthevā}ti caṅkamaneyeva.
  1889. 1031889,189,311,15,18,1,25,3,Evaṃ sabbattha yathārahaṃ.
  1890. 1031890,189,312,2,16,1,117,10,Gamanaṭhānanisajjānaṃ viya nisīdanasayanassa kamavacanamayuttaṃ yebhuyyena tathā kamābhāvatoti‘‘ uṭṭhāya’’ micceva vuttaṃ.
  1891. 1031891,189,313,2,18,1,147,11,"Jāgaritasaddasannidhānato cettha bhavaṅgotaraṇavasena niddokkamanameva sayanaṃ, na pana piṭṭhipasāraṇamattanti dasseti‘‘ kiriyāmayapavattānan’’ tiādinā. "
  1892. 1031892,189,313,19,31,1,110,7,Divāseyyasikkhāpade( pārā.77) viya piṭṭhipasāraṇassāpi sayanairiyāpathabhāvena ekalakkhaṇattā etthāvarodhanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  1893. 1031893,189,313,32,41,1,91,7,"Karaṇaṃ kiriyā, kāyādikiccaṃ, taṃ nibbattentīti kiriyāmayāni taddhitasaddānamanekatthavuttito. "
  1894. 1031894,189,313,42,53,1,75,9,"Atha vā āvajjanadvayakiccaṃ kiriyā, tāya pakatāni, nibbattāni vā kiriyāmayāni. "
  1895. 1031895,189,313,54,60,1,65,6,Āvajjanavasena hi bhavaṅgupacchede sati vīthicittāni uppajjantīti.
  1896. 1031896,189,313,61,66,1,65,5,Aparāparuppattiyā nānappakārato vattanti parivattantīti pavattāni.
  1897. 1031897,189,313,67,93,1,110,13,"Katthaci pana‘‘ cittānan’’ ti pāṭho, so abhidhammaṭṭhakathādīhi,( vibha. aṭṭha.523) taṭṭīkāhi ca viruddhattā na porāṇapāṭhoti veditabbo. "
  1898. 1031898,189,313,94,104,1,74,8,"Kiriyāmayāni eva pavattāni tathā, javanaṃ, sabbampi vā chadvārikavīthicittaṃ. "
  1899. 1031899,189,313,105,131,1,140,12,"Tenāha abhidhammaṭīkāyaṃ( vibha. mūlaṭī.525)‘‘ kāyādikiriyāmayattā , āvajjanakiriyāsamuṭṭhitattā ca javanaṃ, sabbampi vā chadvārappavattaṃ kiriyāmayapavattaṃ nāmā’’ ti. "
  1900. 1031900,189,313,132,141,1,73,8,Appavattan ti niddokkamanakāle anuppajjanaṃ suttaṃ {nāmā}ti attho gahetabbo.
  1901. 1031901,189,313,142,168,1,269,23,"Neyyatthavacanañhi idaṃ, itarathā chadvārikacittānaṃ purecarānucaravasena uppajjantānaṃ sabbesampi dvāravimuttacittānaṃ pavattaṃ suttaṃ nāma siyā, evañca katvā niddokkamanakālato aññasmiṃ kāle uppajjantānaṃ dvāravimuttacittānampi pavattaṃ jāgarite saṅgayhatīti veditabbaṃ. "
  1902. 1031902,189,314,2,19,1,104,13,Cittassa payogakāraṇabhūte oṭṭhādike paṭicca yathāsakaṃ ṭhāne saddo jāyatīti āha‘‘ oṭṭhe ca paṭiccā’’ tiādi.
  1903. 1031903,189,314,20,35,1,103,13,"Kiñcāpi saddo yathāṭhānaṃ jāyati, oṭṭhālanādinā pana payogeneva jāyati, na vinā tena payogenāti adhippāyo. "
  1904. 1031904,189,314,36,51,1,92,10,"Keci pana vadanti‘‘ oṭṭhe cātiādi sadduppattiṭṭhānanidassanan’’ ti, tadayuttameva tathā avacanato. "
  1905. 1031905,189,314,52,66,1,85,10,Na hi‘‘ oṭṭhe ca paṭiccā’’ tiādinā sasamuccayena kammavacanena ṭhānavacanaṃ sambhavatīti.
  1906. 1031906,189,314,67,72,1,38,5,Tadanurūpan ti tassa saddassa anurūpaṃ.
  1907. 1031907,189,314,73,99,1,162,17,"Bhāsanassa paṭisañcikkhanavirodhato tuṇhībhāvapakkhe‘‘ aparabhāge bhāsito iti paṭisañcikkhatī’’ ti na vuttaṃ, tena ca viññāyati‘‘ tuṇhībhūtova paṭisañcikkhatīti attho’’ ti. "
  1908. 1031908,189,315,2,19,1,115,12,"Bhāsanatuṇhībhāvānaṃ sabhāvato bhede sati ayaṃ vibhāgo yutto siyā, nāsatīti anuyogenāha‘‘ upādārūpapavattiyañhī’’ tiādi. "
  1909. 1031909,189,315,20,33,1,109,11,"Upādārūpassa saddāyatanassa pavatti tathā, saddāyatanassa pavattanaṃ bhāsanaṃ, appavattanaṃ tuṇhīti vuttaṃ hoti. "
  1910. 1031910,189,316,2,54,1,331,27,"Yasmā pana mahāsivattheravāde anantare anantare iriyāpathe pavattarūpārūpadhammānaṃ tattha tattheva nirodhadassanavasena sampajānakāritā gahitā, tasmā taṃ mahāsatipaṭṭhānasutte( dī. ni.2.376; ma. ni.1.109) āgataasammohasampajaññavipassanāvāravasena veditabbaṃ, na catubbidhasampajaññavibhāgavasena, ato tattheva tamadhippetaṃ, na idhāti dassento‘‘ tayidan’’ tiādimāha. "
  1911. 1031911,189,316,55,68,1,151,12,"Asammohasaṅkhātaṃ dhuraṃ jeṭṭhakaṃ yassa vacanassāti asammohadhuraṃ, mahāsatipaṭṭhānasutteyeva tassa vacanassa adhippetabhāvassa hetugabbhamidaṃ vacanaṃ. "
  1912. 1031912,189,316,69,94,1,181,19,"Yasmā panettha sabbampi catubbidhaṃ sampajaññaṃ labbhati yāvadeva sāmaññaphalavisesadassanapadhānattā imissā desanāya, tasmā taṃ idha adhippetanti dassetuṃ‘‘ imasmiṃ panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  1913. 1031913,189,316,95,99,1,44,3,{Vuttanayenevā}ti abhikkantādīsu vuttanayeneva.
  1914. 1031914,189,316,100,137,1,252,27,"Nanu‘‘ satisampajaññena samannāgato’’ ti etassa uddesassāyaṃ niddeso, atha kasmā sampajaññavaseneva vitthāro katoti codanaṃ sodhento‘‘ sampajānakārīti cā’’ tiādimāha, satisampayuttasseva sampajānassa vasena atthassa viditabbattā evaṃ vitthāro katoti vuttaṃ hoti."
  1915. 1031915,189,316,138,164,1,162,19,"‘‘ Satisampayuttassevā’’ ti ca iminā yathā sampajaññassa kiccato padhānatā gahitā, evaṃ satiyāpīti atthaṃ dasseti, na panetaṃ satiyā sampajaññena saha bhāvamattadassanaṃ. "
  1916. 1031916,189,316,165,171,1,44,6,Na hi kadāci satirahitā ñāṇappavatti atthīti.
  1917. 1031917,189,317,2,29,1,196,22,"Nanu ca sampajaññavasenevāyaṃ vitthāro, atha kasmā satisampayuttassa sampajaññassa vasena attho veditabboti codanampi sodheti‘‘ satisampajaññena samannāgatoti etassa hi padassa ayaṃ vitthāro’’ ti iminā. "
  1918. 1031918,189,317,30,33,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti–
  1919. 1031919,189,317,34,52,1,137,14,‘‘ satisampajaññena samannāgato’’ ti evaṃ ekato uddiṭṭhassa atthassa vitthārattā uddese viya niddesepi tadubhayaṃ samadhurabhāveneva gahitanti.
  1920. 1031920,189,317,53,65,1,129,12,Imināpi hi satiyā sampajaññena samadhurataṃyeva vibhāveti ekato uddiṭṭhassa atthassa vitthārabhāvadassanena tadatthassa siddhattā.
  1921. 1031921,189,317,66,79,1,82,9,Idāni vibhaṅganaye nāpi tadatthaṃ samatthetuṃ‘‘ vibhaṅgappakaraṇe panā’’ tiādi vuttaṃ.
  1922. 1031922,189,317,80,87,1,67,7,Imināpi hi sampajaññassa viya satiyāpettha padhānataṃyeva vibhāveti.
  1923. 1031923,189,317,88,102,1,84,9,Tattha etāni {padānī}ti‘‘ abhikkante paṭikkante sampajānakārī hotī’’ tiādīni uddesapadāni.
  1924. 1031924,189,317,103,112,1,92,8,{Vibhattānevā}ti satiyā sampajaññena sampayogamakatvā sabbaṭṭhānesu visuṃ visuṃ vibhattāniyeva.
  1925. 1031925,189,318,2,30,1,153,18,"Majjhimabhāṇakā , pana ābhidhammikā( vibha. aṭṭha.523) ca evaṃ vadanti– eko bhikkhu gacchanto aññaṃ cintento aññaṃ vitakkento gacchati, eko kammaṭṭhānaṃ avissajjetvāva gacchati. "
  1926. 1031926,189,318,31,44,1,101,12,"Tathā eko tiṭṭhanto aññaṃ cintento aññaṃ vitakkento tiṭṭhati, eko kammaṭṭhānaṃ avissajjetvāva tiṭṭhati. "
  1927. 1031927,189,318,45,57,1,95,11,"Eko nisīdanto aññaṃ cintento aññaṃ vitakkento nisīdati, eko kammaṭṭhānaṃ avissajjetvāva nisīdati. "
  1928. 1031928,189,318,58,70,1,89,11,"Eko sayanto aññaṃ cintento aññaṃ vitakkento sayati, eko kammaṭṭhānaṃ avissajjetvāva sayati. "
  1929. 1031929,189,318,71,79,1,69,8,Ettakena pana gocarasampajaññaṃ na pākaṭaṃ hotīti caṅkamanena dīpenti.
  1930. 1031930,189,318,80,145,1,546,54,"Yo hi bhikkhu caṅkamaṃ otaritvā caṅkamanakoṭiyaṃ ṭhito pariggaṇhāti‘‘ pācīnacaṅkamanakoṭiyaṃ pavattā rūpārūpadhammā pacchimacaṅkamanakoṭiṃ appatvā ettheva niruddhā, pacchimacaṅkamanakoṭiyaṃ pavattāpi pācīnacaṅkamanakoṭiṃ appatvā ettheva niruddhā, caṅkamanavemajjhe pavattā ubho koṭiyo appatvā ettheva niruddhā, caṅkamane pavattā rūpārūpadhammā ṭhānaṃ appatvā ettheva niruddhā, ṭhāne pavattā nisajjaṃ, nisajjāya pavattā sayanaṃ appatvā ettheva niruddhā’’ ti evaṃ pariggaṇhanto pariggaṇhantoyeva bhavaṅgaṃ otāreti, uṭṭhahanto kammaṭṭhānaṃ gahetvāva uṭṭhahati. "
  1931. 1031931,189,318,146,152,1,45,6,Ayaṃ bhikkhu gatādīsu sampajānakārī nāma hoti.
  1932. 1031932,189,319,2,56,1,276,41,"Evaṃ pana sutte kammaṭṭhānaṃ avibhūtaṃ hoti, kammaṭṭhānaṃ avibhūtaṃ na kātabbaṃ, tasmā yo bhikkhu yāva sakkoti, tāva caṅkamitvā ṭhatvā nisīditvā sayamāno evaṃ pariggahetvā sayati‘‘ kāyo acetano, mañco acetano, kāyo na jānāti‘ ahaṃ mañce sayito’ ti, mañcopi na jānāti‘ mayi kāyo sayito’ ti. "
  1933. 1031933,189,319,57,65,1,36,6,Acetano kāyo acetane mañce sayito’’ ti.
  1934. 1031934,189,319,66,83,1,142,15,"Evaṃ pariggaṇhanto pariggaṇhantoyeva cittaṃ bhavaṅgaṃ otāreti, pabujjhanto kammaṭṭhānaṃ gahetvāva pabujjhati, ayaṃ sutte sampajānakārī nāma hoti."
  1935. 1031935,189,320,2,30,1,214,22,"‘ ‘ Kāyādikiriyānipphattanena tammayattā, āvajjanakiriyāsamuṭṭhitattā ca javanaṃ, sabbampi vā chadvārappavattaṃ kiriyāmayapavattaṃ nāma, tasmiṃ sati jāgaritaṃ nāma hotī’’ ti pariggaṇhanto bhikkhu jāgarite sampajānakārī nāma. "
  1936. 1031936,189,320,31,43,1,95,12,Apica rattindivaṃ cha koṭṭhāse katvā pañca koṭṭhāse jaggantopi jāgarite sampajānakārī nāma hoti.
  1937. 1031937,189,321,2,15,1,145,12,"Vimuttāyatanasīsena dhammaṃ desentopi, bāttiṃsa tiracchānakathā pahāya dasakathāvatthunissitaṃ sappāyakathaṃ kathentopi bhāsite sampajānakārī nāma. "
  1938. 1031938,189,322,2,12,1,117,10,Aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu cittaruciyaṃ manasikāraṃ pavattentopi dutiyajjhānaṃ samāpannopi tuṇhībhāve sampajānakārī nāma.
  1939. 1031939,189,322,13,19,1,64,6,Dutiyañhi jhānaṃ vacīsaṅkhāravirahato visesato tuṇhībhāvo nāmāti.
  1940. 1031940,189,322,20,27,1,63,7,Ayampi nayo purimanayato visesanayattā idhāpi āharitvā vattabbo.
  1941. 1031941,189,322,28,51,1,101,11,Tathā hesa abhidhammaṭṭhakathādīsu( vibha. aṭṭha.523)‘‘ ayaṃ panettha aparopi nayo’’ ti ārabhitvā yathāvuttanayo vibhāvitoti.
  1942. 1031942,189,322,52,75,1,121,14,"‘‘ Evaṃ kho mahārājā’’ tiādi yathāniddiṭṭhassa atthassa nigamanaṃ, tasmā tattha niddesānurūpaṃ atthaṃ dassento‘‘ evan’’ tiādimāha. "
  1943. 1031943,189,322,76,82,1,64,5,Satisampayuttassa {sampajaññassā}ti hi niddesānurūpaṃ atthavacanaṃ.
  1944. 1031944,189,322,83,86,1,27,3,Tattha vinicchayo vuttoyeva.
  1945. 1031945,189,322,87,98,1,108,11,Evan ti iminā vuttappakārena abhikkantapaṭikkantādīsu sattasu ṭhānesu paccekaṃ catubbidhena pakārenāti attho.
  1946. 1031946,189,323,2,2,1,19,1,Santosakathāvaṇṇanā
  1947. 1031947,189,324,2,25,1,186,16,215. Atthadassanena padassapi viññāyamānattā padamanapekkhitvā santosassa attani atthitāya bhikkhu santuṭṭhoti pavuccatīti atthamattaṃ dassetuṃ‘‘ itarītarapaccayasantosena samannāgato’’ ti vuttaṃ.
  1948. 1031948,189,324,26,32,1,48,6,Santussati na luddho bhavatīti hi padanibbacanaṃ.
  1949. 1031949,189,324,33,65,1,253,25,"Apica padanibbacanavasena atthe vutte yassa santosassa attani atthibhāvato santuṭṭho nāma, so apākaṭoti taṃ pākaṭakaraṇatthaṃ‘‘ itarītarapaccayasantosena samannāgato’’ ti atthamattamāha, cīvarādike yattha katthaci kappiyapaccaye santosena samaṅgībhūtoti attho. "
  1950. 1031950,189,324,66,75,1,82,9,Itara-saddo hi aniyamavacano dvikkhattuṃ vuccamāno yaṃ kiñci-saddena samānattho hoti.
  1951. 1031951,189,324,76,86,1,45,6,Tena vuttaṃ‘‘ yattha katthaci kappiyapaccaye’’ ti.
  1952. 1031952,189,324,87,99,1,76,11,"Atha vā itaraṃ vuccati hīnaṃ paṇītato aññattā, tathā paṇītampi hīnato aññattā. "
  1953. 1031953,189,324,100,114,1,126,13,"Aññamaññāpekkhāsiddhā hi itaratā, tasmā hīnena vā paṇītena vā cīvarādikappiyapaccayena santosena samaṅgībhūtoti attho daṭṭhabbo. "
  1954. 1031954,189,324,115,130,1,99,12,"Santussati tena, santussanamattanti vā santoso, tathā pavatto alobho, alobhapadhānā vā cattāro khandhā. "
  1955. 1031955,189,324,131,139,1,65,7,"Labhanaṃ lābho, attano lābhassa anurūpaṃ santoso yathālābhasantoso. "
  1956. 1031956,189,324,140,149,1,67,8,"Balan ti kāyabalaṃ, attano balassa anurūpaṃ santoso yathābalasantoso. "
  1957. 1031957,189,324,150,162,1,109,11,"Sāruppan ti sappāyaṃ patirūpaṃ bhikkhuno anucchavikatā, attano sāruppassa anurūpaṃ santoso yathāsāruppasantoso. "
  1958. 1031958,189,325,2,18,1,107,12,"Aparo nayo– labbhateti lābho, yo yo lābho yathālābhaṃ, itarītarapaccayo, yathālābhena santoso yathālābhasantoso. "
  1959. 1031959,189,325,19,46,1,190,19,"Balassa anurūpaṃ pavattatīti yathābalaṃ, attano balānucchavikapaccayo, yathā-saddo cettha sasādhanaṃ anurūpakiriyaṃ vadati, yathā taṃ‘‘ adhicittan’’ ti ettha adhi-saddo sasādhanaṃ adhikaraṇakiriyanti. "
  1960. 1031960,189,325,47,50,1,36,3,Yathābalena santoso yathābalasantoso.
  1961. 1031961,189,325,51,71,1,157,16,"Sāruppati patirūpaṃ bhavati, sobhanaṃ vā āropetīti sāruppaṃ, yaṃ yaṃ sāruppaṃ yathāsāruppaṃ, bhikkhuno sappāyapaccayo, yathāsāruppena santoso yathāsāruppasantoso. "
  1962. 1031962,189,325,72,76,1,50,4,Yathāvuttaṃ pabhedamanugatā vaṇṇanā pabhedavaṇṇanā.
  1963. 1031963,189,326,2,5,1,13,2,{Idhā}ti sāsane.
  1964. 1031964,189,326,6,16,1,88,8,"Aññaṃ na patthetīti appattapatthanabhāvamāha, labhantopi na {gaṇhātī}ti pattapatthanābhāvaṃ. "
  1965. 1031965,189,326,17,37,1,231,20,Paṭhamena appattapatthanābhāveyeva vutte yathāladdhato aññassa apatthanā nāma appicchatāyapi siyā pavattiākāroti appicchatāpasaṅgabhāvato tatopi nivattameva santosassa sarūpaṃ dassetuṃ dutiyena pattapatthanābhāvo vuttoti daṭṭhabbaṃ.
  1966. 1031966,189,326,38,39,1,11,1,Evamuparipi.
  1967. 1031967,189,326,40,44,1,47,3,{Pakatidubbalo}ti ābādhādivirahepi sabhāvadubbalo.
  1968. 1031968,189,326,45,61,1,106,13,"Samāno sīlādibhāgo yassāti sabhāgo, saha vā sīlādīhi guṇabhāgehi vattatīti sabhāgo, lajjīpesalo bhikkhu, tena. "
  1969. 1031969,189,326,62,78,1,151,13,"Taṃ {parivattetvā}ti pakatidubbalādīnaṃ garucīvaraṃ na phāsubhāvāvahaṃ, sarīrakhedāvahañca hotīti payojanavasena parivattanaṃ vuttaṃ, na atricchatādivasena. "
  1970. 1031970,189,326,79,104,1,228,20,"Atricchatādippakārena hi parivattetvā lahukacīvaraparibhogo santosavirodhī hoti, tassa pana tadabhāvato yathāvuttappayojanavasena parivattetvā lahukacīvaraparibhogopi na santosavirodhīti āha‘‘ lahukena yāpentopi santuṭṭhova hotī’’ ti. "
  1971. 1031971,189,326,105,120,1,172,14,"Payojanavasena parivattetvā lahukacīvaraparibhogopi na tāva santosavirodhī, pageva tathā aparivattetvā paribhogeti sambhāvitassa atthassa dassanatthañhettha api-saddaggahaṇaṃ. "
  1972. 1031972,189,326,121,135,1,134,9,Cīvaraniddesepi ‘‘ pattacīvarādīnaṃ aññataran’’ ti vacanaṃ yathārutaṃ gahitāvasesapaccayasantosassa cīvarasantose samavarodhitādassanatthaṃ.
  1973. 1031973,189,326,136,166,1,216,21,"‘‘ Therako ayamāyasmā mallako’’ tiādīsu theravohārassa paññattimattepi pavattito dasavassato pabhuti ciravassapabbajitesveva idha pavattiñāpanatthaṃ‘‘ therānaṃ cirapabbajitānan’’ ti vuttaṃ, therānan ti vā saṅghattheraṃ vadati. "
  1974. 1031974,189,326,167,172,1,49,5,Cirapabbajitānan ti pana tadavasese vuḍḍhabhikkhū.
  1975. 1031975,189,326,173,176,1,35,2,{Saṅkārakūṭādito}ti kacavararāsiādito.
  1976. 1031976,189,326,177,181,1,33,3,{Anantakānī}ti nantakāni pilotikāni.
  1977. 1031977,189,326,182,202,1,54,6,‘‘ A-kāro cettha nipātamattan’’ ti( vi. va. aṭṭha.1165) vimānaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ.
  1978. 1031978,189,326,203,229,1,154,21,"Tathā cāhu‘‘ nantakaṃ kappaṭo jiṇṇavasanaṃ tu paṭaccaran’’ ti natthi dasāsaṅkhāto anto koṭi yesanti hi nantakāni, na-saddassa tu anādese anantakānī tipi yujjati. "
  1979. 1031979,189,326,230,237,1,70,7,Saṅketakovidānaṃ pana ācariyānaṃ tathā avuttattā vīmaṃsitvā gahetabbaṃ.
  1980. 1031980,189,326,238,252,1,79,9,"‘‘ Sanantakānī’’ tipi pāṭho, nantakena saha saṃsibbitāni paṃsukūlāni cīvarānīti attho. "
  1981. 1031981,189,326,253,259,1,47,6,Saṅghāṭin ti tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ.
  1982. 1031982,189,326,260,271,1,53,7,Tīṇipi hi cīvarāni saṅghaṭitattā‘‘ saṅghāṭī’’ ti vuccanti.
  1983. 1031983,189,326,272,303,1,203,24,"Mahagghaṃ cīvaraṃ, bahūni vā cīvarāni labhitvā tāni vissajjetvā tadaññassa gahaṇampi mahicchatādinaye aṭṭhatvā yathāsāruppanaye eva ṭhitattā na santosavirodhīti āha‘‘ tesaṃ… pe… dhārentopi santuṭṭhova hotī’’ ti. "
  1984. 1031984,189,326,304,329,1,296,23,"Yathāsāruppanayena yathāladdhaṃ vissajjetvā tadaññagahaṇampi na tāva santosavirodhī, pageva anaññagahaṇena yathāladdhasseva yathāsāruppaṃ paribhogeti sambhāvitassa atthassa dassanatthañhettha api -saddaggahaṇaṃ, evaṃ sesapaccayesupi yathābalayathāsāruppaniddesesu api-saddaggahaṇe adhippāyo veditabbo. "
  1985. 1031985,189,327,2,6,1,40,4,Pakativiruddhan ti sabhāveneva asappāyaṃ.
  1986. 1031986,189,327,7,30,1,165,14,"Samaṇadhammakaraṇasīsena sappāyapaccayapariyesanaṃ, paribhuñjanañca visesato yuttataranti atthantaraṃ viññāpetuṃ‘‘ yāpentopī’’ ti avatvā‘‘ samaṇadhammaṃ karontopī’’ ti vuttaṃ. "
  1987. 1031987,189,327,31,38,1,81,7,Missakāhāran ti taṇḍulamuggādīhi nānāvidhapubbaṇṇāparaṇṇehi missetvā kataṃ āhāraṃ.
  1988. 1031988,189,328,2,14,1,63,8,Aññampi senāsane yathāsāruppasantosaṃ dassento āha‘‘ yo hī’’ tiādi.
  1989. 1031989,189,328,15,29,1,132,13,"Paṭhame hi naye yathāladdhassa vissajjanena, dutiye pana yathāpattassa asampaṭicchanena yathāsāruppasantoso vuttoti ayametesaṃ viseso. "
  1990. 1031990,189,328,30,34,1,33,4,Hi -saddo cettha pakkhantarajotako.
  1991. 1031991,189,328,35,39,1,45,4,Majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ pana pi-saddo dissati.
  1992. 1031992,189,328,40,59,1,97,11,‘‘ Uttamasenāsanaṃ nāma pamādaṭṭhānan’’ ti vatvā tabbhāvameva dassetuṃ‘‘ tattha nisinnassā’’ tiādi vuttaṃ.
  1993. 1031993,189,328,60,70,1,135,8,"{Niddābhibhūtassā}ti thinamiddokkamanena cittacetasikagelaññabhāvato bhavaṅgasantatisaṅkhātāya niddāya abhibhūtassa, niddāyantassāti attho. "
  1994. 1031994,189,328,71,83,1,115,9,{Paṭibujjhato}ti tathārūpena ārammaṇantarena paṭibujjhantassa paṭibujjhanahetu kāmavitakkā pātubhavantīti vuttaṃ hoti.
  1995. 1031995,189,328,84,94,1,45,6,‘‘ Paṭibujjhanato’’ tipi hi katthaci pāṭho dissati.
  1996. 1031996,189,328,95,100,1,36,4,{Ayampī}ti paṭhamanayaṃ upādāya vuttaṃ.
  1997. 1031997,189,329,2,16,1,96,12,"Tesaṃ {ābhatenā}ti tehi therādīhi ābhatena, tesaṃ vā yena kenaci santakenāti ajjhāharitvā sambandho. "
  1998. 1031998,189,329,17,54,1,171,19,"Muttaharītakan ti gomuttaparibhāvitaṃ, pūtibhāvena vā mocitaṃ chaḍḍitaṃ harītakaṃ, idāni pana potthakesu‘‘ gomuttaharītakan’’ ti pāṭho, so na porāṇapāṭho tabbaṇṇanāya( dī. ni. ṭī.1.215) viruddhattā. "
  1999. 1031999,189,329,55,84,1,191,17,"Catumadhuranti majjhimāgama vare mahādhammasamādānasutte( ma. ni.1.484 ādayo) vuttaṃ dadhimadhusappiphāṇitasaṅkhātaṃ catumadhuraṃ, ekasmiñca bhājane catumadhuraṃ ṭhapetvā tesu yadicchasi, taṃ gaṇhāhi bhanteti attho."
  2000. 1032000,189,329,85,94,1,58,5,‘‘ Sacassā’’ tiādinā tadubhayassa rogavūpasamanabhāvaṃ dasseti.
  2001. 1032001,189,329,95,115,1,96,9,"Buddhādīhi vaṇṇitan ti‘‘ pūtimuttabhesajjaṃ nissāya pabbajjā’’ tiādinā( mahāva.73,128) sammāsambuddhādīhi pasatthaṃ. "
  2002. 1032002,189,329,116,124,1,105,8,Appicchatāvisiṭṭhāya santuṭṭhiyā niyojanato paramena ukkaṃsagatena santosena santussatīti paramasantuṭṭho.
  2003. 1032003,189,330,2,26,1,188,20,"Kāmañca santosappabhedā yathāvuttatopi adhikatarā cīvare vīsati santosā, piṇḍapāte pannarasa, senāsane ca pannarasa, gilānapaccaye vīsatīti, idha pana saṅkhepena dvādasavidhoyeva santoso vutto. "
  2004. 1032004,189,330,27,45,1,82,5,Tadadhikatarappabhedo pana caturaṅguttare mahāariyavaṃsasuttaṭṭhakathāya( a. ni. aṭṭha.2.4.28) gahetabbo.
  2005. 1032005,189,330,46,54,1,24,4,Tenāha‘‘ iminā panā’’ tiādi.
  2006. 1032006,189,330,55,95,1,341,31,"Evaṃ‘‘ idha mahārāja bhikkhu santuṭṭho hotī’’ ti ettha puggalādhiṭṭhānaniddiṭṭhena santuṭṭhapadeneva santosappabhedaṃ dassetvā idāni‘‘ kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātenā’’ tiādi desanānurūpaṃ tena santosena santuṭṭhassa anucchavikaṃ paccayappabhedaṃ, tassa ca kāyakucchiparihāriyabhāvaṃ vibhāvento evamāhāti ayamettha sambandho. "
  2007. 1032007,189,330,96,119,1,245,21,"Kāmañcassa cīvarapiṇḍapāteheva yathākkamaṃ kāyakucchiparihāriyehi santuṭṭhatā pāḷiyaṃ vuttā, tathāpi sesaparikkhāracatukkena ca vinā vicaraṇamayuttaṃ, sabbattha ca kāyakucchiparihāriyatā laddhabbāti aṭṭhakathāyaṃ ayaṃ vinicchayo vuttoti daṭṭhabbaṃ. "
  2008. 1032008,189,330,120,137,1,152,11,"{Dantakaṭṭhacchedanavāsī}ti lakkhaṇamattaṃ tadaññakiccassāpi tāya sādhetabbattā, tena vakkhati‘‘ mañcapīṭhānaṃ aṅgapādacīvarakuṭidaṇḍakasajjanakāle cā’’ tiādi. "
  2009. 1032009,189,330,138,150,1,69,8,Vuttampi cetaṃ porāṇaṭṭhakathāsu‘‘ na hetaṃ katthacipi pāḷiyamāgatan’’ ti.
  2010. 1032010,189,331,2,6,1,26,3,Bandhanan ti kāyabandhanaṃ.
  2011. 1032011,189,331,7,14,1,49,6,"Parissāvanena parissāvanañca, tena sahāti vā attho. "
  2012. 1032012,189,331,15,27,1,82,10,"Yutto kammaṭṭhānabhāvanāsaṅkhāto yogo yassa, tasmiṃ vā yogo yuttoti yuttayogo, tassa. "
  2013. 1032013,189,332,2,16,1,114,12,"Kāyaṃ pariharanti posenti, kāyassa vā parihāro posanamattaṃ payojanametehīti kāyaparihāriyā ka-kārassa ya-kāraṃ katvā. "
  2014. 1032014,189,332,17,26,1,70,7,"Posanañcettha vaḍḍhanaṃ, bharaṇaṃ vā, tathā kucchiparihāriyāpi veditabbā. "
  2015. 1032015,189,332,27,38,1,141,10,"Bahiddhāva kāyassa upakārakabhāvena kāyaparihāriyatā, ajjhoharaṇavasena sarīraṭṭhitiyā upakārakabhāvena kucchiparihāriyatāti ayametesaṃ viseso. "
  2016. 1032016,189,332,39,47,1,28,4,Tenāha‘‘ ticīvaraṃ tāvā’’ tiādi.
  2017. 1032017,189,332,48,58,1,42,5,‘‘ Pariharatī’’ ti etassa {posetī}ti atthavacanaṃ.
  2018. 1032018,189,332,59,75,1,116,13,"{Itī}ti nidassane nipāto, evaṃ vuttanayena kāyaparihāriyaṃ hotīti kāraṇajotane vā, tasmā posanato kāyaparihāriyaṃ hotīti. "
  2019. 1032019,189,332,76,77,1,11,1,Evamuparipi.
  2020. 1032020,189,332,78,81,1,33,2,{Cīvarakaṇṇenā}ti cīvarapariyantena.
  2021. 1032021,189,333,2,8,1,75,5,{Kuṭiparibhaṇḍakaraṇakāle}ti kuṭiyā samantato vilimpanena sammaṭṭhakaraṇakāle.
  2022. 1032022,189,334,2,8,1,63,6,Aṅgaṃ nāma mañcapīṭhānaṃ pādūpari ṭhapito padhānasambhāraviseso.
  2023. 1032023,189,334,9,21,1,72,7,"Yattha padarasañcinanapiṭṭhiapassayanādīni karonti, yo‘‘ aṭanī’’ tipi vuccati. "
  2024. 1032024,189,335,2,9,1,60,6,"Madhuddumapupphaṃ madhukaṃ nāma, makkhikāmadhūhi katapūvaṃ vā. "
  2025. 1032025,189,335,10,12,1,33,2,Parikkhāramattā parikkhārapamāṇaṃ.
  2026. 1032026,189,335,13,22,1,90,8,Seyyaṃ {pavisantassā}ti paccattharaṇakuñcikānaṃ tādise kāle paribhuttabhāvaṃ sandhāya vuttaṃ.
  2027. 1032027,189,335,23,31,1,37,4,Tenāha‘‘ tatraṭṭhakaṃ paccattharaṇan’’ ti.
  2028. 1032028,189,335,32,46,1,116,10,Attano santakabhāvena paccattharaṇādhiṭṭhānena adhiṭṭhahitvā tattheva senāsane tiṭṭhanakañhi‘‘ tatraṭṭhakan’’ ti vuccati.
  2029. 1032029,189,335,47,60,1,123,11,"Vikappanavacanato pana tesamaññatarassa navamatā, yathāvuttapaṭipāṭiyā cettha navamabhāvo, na tu tesaṃ tathāpatiniyatabhāvena. "
  2030. 1032030,189,335,61,63,1,10,2,Kasmāti ce?
  2031. 1032031,189,335,64,66,1,25,2,Tathāyeva tesamadhāraṇato.
  2032. 1032032,189,335,67,70,1,21,3,Esa nayo dasamādīsupi.
  2033. 1032033,189,335,71,76,1,47,5,Telaṃ paṭisāmetvā haritā veḷunāḷiādikā telanāḷi.
  2034. 1032034,189,335,77,94,1,143,13,Nanu santuṭṭhapuggaladassane santuṭṭhova aṭṭhaparikkhāriko dassetabboti anuyoge yathārahaṃ tesampi santuṭṭhabhāvaṃ dassento‘‘ etesu cā’’ tiādimāha.
  2035. 1032035,189,335,95,157,1,280,32,"Mahanto parikkhārasaṅkhāto bhāro etesanti mahābhārā, ayaṃ adhunā pāṭho, ācariyadhammapālattherena pana‘‘ mahāgajā’’ ti pāṭhassa diṭṭhattā‘‘ dupposabhāvena mahāgajā viyāti mahāgajā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.215) vuttaṃ, na te ettakehi parikkhārehi‘‘ mahicchā, asantuṭṭhā, dubbharā, bāhullavuttino’’ ti ca vattabbāti adhippāyo. "
  2036. 1032036,189,335,158,178,1,127,15,"Yadi itarepi santuṭṭhā appicchatādisabhāvā, kimetesampi vasena ayaṃ desanā icchitāti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ bhagavā panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2037. 1032037,189,335,179,214,1,237,26,"Aṭṭhaparikkhārikassa vasena imissā desanāya icchitabhāvo kathaṃ viññāyatīti anuyogampi apaneti‘‘ so hī’’ tiādinā, tasseva tathā pakkantabhāvena‘‘ kāyaparihārikena cīvarenā’’ tiādi pāḷiyā yogyato tassa vasena icchitabhāvo viññāyatīti vuttaṃ hoti. "
  2038. 1032038,189,335,215,222,1,65,6,Vacanīyassa hetubhāvadassanena hi vācakassāpi hetubhāvo dassitoti .
  2039. 1032039,189,335,223,235,1,65,8,Evañca katvā‘‘ iti imassā’’ tiādi laddhaguṇavacanampi upapannaṃ hoti.
  2040. 1032040,189,335,236,247,1,78,9,"Sallahukā vutti jīvikā yassāti sallahukavutti, tassa bhāvo sallahukavuttitā, taṃ. "
  2041. 1032041,189,335,248,266,1,132,11,"{Kāyapārihāriyenā}ti bhāvappadhānaniddeso, bhāvalopaniddeso vāti dasseti‘‘ kāyaṃ pariharaṇamattakenā’’ ti iminā, kāyaposanappamāṇenāti attho. "
  2042. 1032042,189,335,267,271,1,34,3,Tathā {kucchiparihāriyenā}ti etthāpi.
  2043. 1032043,189,335,272,298,1,123,14,"Vuttanayena cettha dvidhā vacanattho, ṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.215) pana paṭhamassa vacanatthassa heṭṭhā vuttattā dutiyova idha vuttoti daṭṭhabbaṃ. "
  2044. 1032044,189,335,299,301,1,22,2,Mamāyanataṇhāya āsaṅgo.
  2045. 1032045,189,335,302,304,1,23,2,Pariggahataṇhāya bandho.
  2046. 1032046,189,335,305,309,1,29,3,{Jiyāmutto}ti dhanujiyāya mutto.
  2047. 1032047,189,335,310,313,1,20,2,{Yūthā}ti hatthigaṇato.
  2048. 1032048,189,335,314,317,1,29,3,Tidhā pabhinnamado madahatthī.
  2049. 1032049,189,335,318,322,1,31,4,Vanapabbhāran ti vane pabbhāraṃ.
  2050. 1032050,189,336,2,67,1,253,28,"Catūsu disāsu sukhavihāritāya sukhavihāraṭṭhānabhūtā,‘‘ ekaṃ disaṃ pharitvā’’ tiādinā( dī. ni.3.308; ma. ni.1.77,459,509;2.309) vā nayena brahmavihārabhāvanāpharaṇaṭṭhānabhūtā catasso disā etassāti catuddiso, so eva cātuddiso, catasso vā disā catuddisaṃ, vuttanayena tamassāti cātuddiso yathā‘‘ saddho’’ ti. "
  2051. 1032051,189,336,68,85,1,109,16,"Tāsveva disāsu katthacipi satte vā saṅkhāre vā bhayena na paṭihanati, sayaṃ vā tehi na paṭihaññateti appaṭigho. "
  2052. 1032052,189,336,86,96,1,54,7,"{Santussamāno}ti sakena, santena vā, samameva vā tussanako. "
  2053. 1032053,189,336,97,105,1,49,6,"{Itarītarenā}ti yena kenaci paccayena, uccāvacena vā. "
  2054. 1032054,189,336,106,129,1,183,18,"Paricca sayanti pavattanti kāyacittāni, tāni vā parisayanti abhibhavantīti parissayā, sīhabyagghādayo bāhirā, kāmacchandādayo ca ajjhattikā kāyacittupaddavā, upayogatthe cetaṃ sāmivacanaṃ. "
  2055. 1032055,189,336,130,142,1,84,9,"{Sahitā}ti adhivāsanakhantiyā, vīriyādidhammehi ca yathārahaṃ khantā, gahantā cāti attho. "
  2056. 1032056,189,336,143,145,1,37,2,Thaddhabhāvakarabhayābhāvena achambhī.
  2057. 1032057,189,336,146,155,1,59,8,Eko {care}ti asahāyo ekākī hutvā carituṃ viharituṃ sakkuṇeyya.
  2058. 1032058,189,336,156,189,1,125,16,Samatthane hi eyya -saddo yathā‘‘ ko imaṃ vijaṭaye jaṭan’’ ti( saṃ. ni.1.23) khaggavisāṇakappatāya ekavihārīti dasseti‘‘ khaggavisāṇakappo’’ ti iminā.
  2059. 1032059,189,336,190,198,1,73,8,Saṇṭhānena khaggasadisaṃ ekameva matthake uṭṭhitaṃ visāṇaṃ yassāti khaggo;
  2060. 1032060,189,336,199,224,1,149,17,"khaggasaddena taṃsadisavisāṇassa gahitattā, mahiṃsappamāṇo migaviseso, yo loke‘‘ palāsādo, gaṇṭhako’’ ti ca vuccati, tassa visāṇena ekībhāvena sadisoti attho. "
  2061. 1032061,189,336,225,231,1,62,6,Apica ekavihāritāya khaggavisāṇakappoti dassetumpi evaṃ vuttaṃ.
  2062. 1032062,189,336,232,257,1,87,8,"Vitthāro panassā attho khaggavisāṇasuttavaṇṇanāyaṃ,( su. ni. aṭṭha.1.42) cūḷaniddese( cūḷani.128) ca vuttanayena veditabbo. "
  2063. 1032063,189,337,2,13,1,81,10,"Evaṃ vaṇṇitan ti khaggavisāṇasutte bhagavatā tathā desanāya vivaritaṃ, thomitaṃ vā. "
  2064. 1032064,189,337,14,22,1,50,7,Khaggassa nāma migassa visāṇena kappo sadiso tathā.
  2065. 1032065,189,337,23,58,1,166,20,"Kappa-saddo hettha‘‘ satthukappena vata bho kira sāvakena saddhiṃ mantayamānā’’ tiādīsu( ma. ni.1.260) viya paṭibhāge vattati, tassa bhāvo khaggavisāṇakappatā, taṃ so āpajjatīti sambandho. "
  2066. 1032066,189,338,2,56,1,261,30,"Vātābhighātādīhi siyā sakuṇo chinnapakkho, asañjātapakkho vā, idha pana ḍetuṃ samattho sapakkhikova adhippetoti visesadassanatthaṃ pāḷiyaṃ‘‘ pakkhī sakuṇo’’ ti vuttaṃ, na tu‘‘ ākāse antalikkhe caṅkamatī’’ tiādīsu( paṭi. ma.3.11) viya pariyāyamattadassanatthanti āha‘‘ pakkhayutto sakuṇo’’ ti. "
  2067. 1032067,189,338,57,65,1,53,6,"{Uppatatī}ti uddhaṃ patati gacchati, pakkhandatīti attho. "
  2068. 1032068,189,338,66,72,1,37,4,"{Vidhunantā}ti vibhindantā, vicālentā vā. "
  2069. 1032069,189,338,73,76,1,28,2,{Ajjatanāyā}ti ajjabhāvatthāya.
  2070. 1032070,189,338,77,81,1,25,3,Tathā {svātanāyā}ti etthāpi.
  2071. 1032071,189,338,82,88,1,44,6,Attano pattaṃ eva bhāro yassāti sapattabhāro.
  2072. 1032072,189,338,89,91,1,29,2,Mamāyanataṇhābhāvena nissaṅgo.
  2073. 1032073,189,338,92,94,1,32,2,Pariggahataṇhābhāvena nirapekkho.
  2074. 1032074,189,338,95,103,1,39,7,"Yena kāman ti yattha attano ruci, tattha. "
  2075. 1032075,189,338,104,107,1,23,3,Bhāvanapuṃsakaṃ vā etaṃ.
  2076. 1032076,189,338,108,119,1,60,9,"Yena yathā pavatto kāmoti hi yenakāmo, taṃ, yathākāmanti attho. "
  2077. 1032077,189,339,2,2,1,27,1,Nīvaraṇappahānakathāvaṇṇanā
  2078. 1032078,189,340,2,28,1,137,16,216. Pubbe vuttasseva atthacatukkassa puna sampiṇḍetvā kathanaṃ kimatthanti adhippāyena anuyogaṃ uddharitvā sodheti‘‘ so… pe… kiṃ dassetī’’ tiādinā.
  2079. 1032079,189,340,29,32,1,37,3,Paccayasampattin ti sambhārapāripūriṃ.
  2080. 1032080,189,340,33,45,1,103,11,Ime {cattāro}ti sīlasaṃvaro indriyasaṃvaro sampajaññaṃ santosoti pubbe vuttā cattāro āraññikassa sambhārā.
  2081. 1032081,189,340,46,54,1,45,7,Na {ijjhatī}ti na sampajjati na saphalo bhavati.
  2082. 1032082,189,340,55,71,1,86,11,"Na kevalaṃ anijjhanamattaṃ, atha kho ayampi dosoti dasseti‘‘ tiracchānagatehi vā’’ tiādinā. "
  2083. 1032083,189,340,72,108,1,284,28,"Vattabbataṃ {āpajjatī}ti‘‘ asukassa bhikkhuno araññe tiracchānagatānaṃ viya, vanacarakānaṃ viya ca nivāsanamattameva, na pana araññavāsānucchavikā kāci sammāpaṭipatti atthī’’ ti apavādavasena vacanīyabhāvamāpajjati, imassatthassa pana dassanena virujjhanato saddhiṃ-saddo na porāṇoti daṭṭhabbaṃ. "
  2084. 1032084,189,340,109,120,1,113,10,"Atha vā āraññakehi tiracchānagatehi, vanacaravisabhāgajanehi vā saddhiṃ vippaṭipattivasena vasanīyabhāvaṃ āpajjati."
  2085. 1032085,189,340,121,147,1,120,15,"‘‘ Na bhikkhave paṇidhāya araññe vatthabbaṃ, yo vaseyya, āpatti dukkaṭassā’’ tiādīsu( pārā.223) viya hi vatthabba -saddo vasitabbapariyāyo. "
  2086. 1032086,189,340,148,173,1,148,13,Tathā hi vibhaṅgaṭṭhakathāyampi vuttaṃ‘‘ evarūpassa hi araññavāso kāḷamakkaṭaacchataracchadīpimigānaṃ aṭavivāsasadiso hotī’’ ti( vibha. aṭṭha.526) {adhivatthā}ti adhivasantā.
  2087. 1032087,189,340,174,177,1,30,3,Paṭhamaṃ bheravasaddaṃ sāventi.
  2088. 1032088,189,340,178,189,1,106,10,Tāvatā apalāyantassa hatthehi pi sīsaṃ paharitvā palāpanākāraṃ karontīti ācariyasāriputtattherena kathitaṃ.
  2089. 1032089,189,340,190,206,1,112,12,Evaṃ byatirekato paccayasampattiyā dassitabhāvaṃ pakāsetvā idāni anvayatopi pakāsetuṃ‘‘ yassa panete’’ tiādi vuttaṃ.
  2090. 1032090,189,340,207,217,1,33,6,Kathaṃ ijjhatīti āha‘‘ so hī’’ tiādi.
  2091. 1032091,189,340,218,224,1,66,5,Kāḷako {tilako}ti vaṇṇavikārāpanarogavasena aññattha pariyāyavacanaṃ.
  2092. 1032092,189,340,225,226,1,8,1,Vuttañhi–
  2093. 1032093,189,341,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Dunnāmakañca arisaṃ, chaddiko vamathūrito; "
  2094. 1032094,189,342,2,10,1,40,5,"Davathu paritāpotha, tilako tilakāḷako’’ ti. "
  2095. 1032095,189,343,2,12,1,64,9,"Tilasaṇṭhānaṃ viya jāyatīti hi tilako, kāḷo hutvā jāyatīti kāḷako. "
  2096. 1032096,189,343,13,28,1,152,13,"Idha pana paṇṇattivītikkamasaṅkhātaṃ thullavajjaṃ kāḷakasadisattā kāḷakaṃ, micchāvītikkamasaṅkhātaṃ aṇumattavajjaṃ tilakasadisattā tilakan ti ayaṃ viseso. "
  2097. 1032097,189,343,29,34,1,28,5,Tan ti tathā uppāditaṃ pītiṃ.
  2098. 1032098,189,343,35,39,1,52,4,Vigatabhāvena upaṭṭhānato khayavayavasena sammasanaṃ.
  2099. 1032099,189,343,40,53,1,80,12,"Khīyanaṭṭhena hi khayo va vigato, viparīto vā hutvā ayanaṭṭhena vayo tipi vuccati. "
  2100. 1032100,189,343,54,57,1,30,3,Ariyabhūmi nāma lokuttarabhūmi.
  2101. 1032101,189,343,58,84,1,208,22,"{Itī}ti ariyabhūmiokkamanato, devatānaṃ vaṇṇabhaṇanato vā, tattha tattha devatānaṃ vacanaṃ sutvā tassa yaso patthaṭoti vuttaṃ hoti, evañca katvā heṭṭhā vuttaṃ ayasapattharaṇampi devatānamārocanavasenāti gahetabbaṃ. "
  2102. 1032102,189,344,2,11,1,39,5,Vivitta-saddo janaviveketi āha‘‘ suññan’’ ti.
  2103. 1032103,189,344,12,28,1,123,12,Taṃ pana janasaddanigghosābhāvena veditabbaṃ saddakaṇṭakattā jhānassāti dassetuṃ‘‘ appasaddaṃ appanigghosanti attho’’ ti vuttaṃ.
  2104. 1032104,189,344,29,34,1,40,5,Janakaggahaṇeneva hi idha jaññaṃ gahitaṃ.
  2105. 1032105,189,344,35,56,1,75,11,"Tathā hi vuttaṃ vibhaṅge‘‘ yadeva taṃ appanigghosaṃ, tadeva taṃ vijanavātan’’ ti( vibha.533). "
  2106. 1032106,189,344,57,61,1,37,4,Appasaddan ti ca pakatisaddābhāvamāha.
  2107. 1032107,189,344,62,65,1,44,3,Appanigghosan ti nagaranigghosādisaddābhāvaṃ.
  2108. 1032108,189,344,66,77,1,79,10,"Īdisesu hi byañjanaṃ sāvasesaṃ viya, attho pana niravasesoti aṭṭhakathāsu vuttaṃ. "
  2109. 1032109,189,344,78,106,1,146,13,Majjhimāgamaṭṭhakathāvaṇṇanāyaṃ( ma. ni. aṭṭha.3.364) pana ācariyadhammapālatthero evamāha‘‘ appasaddassa parittapariyāyaṃ manasi katvā vuttaṃ‘ byañjanaṃ sāvasesaṃ siyā’ ti.
  2110. 1032110,189,344,107,114,1,25,5,Tenāha‘ na hi tassā’ tiādi.
  2111. 1032111,189,344,115,139,1,91,11,Appa saddo panettha abhāvatthotipi sakkā viññātuṃ‘ appābādhatañca sañjānāmī’ tiādīsu( ma. ni.1.225) viyā’’ ti.
  2112. 1032112,189,344,140,154,1,55,5,Tamatthaṃ vibhaṅgapāḷiyā( vibha.528) saṃsandanto‘‘ etadevā’’ tiādimāha.
  2113. 1032113,189,344,155,163,1,57,7,{Etadevā}ti ca mayā saṃvaṇṇiyamānaṃ nissaddataṃ evāti attho.
  2114. 1032114,189,344,164,175,1,71,9,"{Santikepī}ti gāmādīnaṃ samīpepi edisaṃ vivittaṃ nāma, pageva dūreti attho. "
  2115. 1032115,189,344,176,180,1,34,4,Anākiṇṇan ti asaṅkiṇṇaṃ asambādhaṃ.
  2116. 1032116,189,344,181,202,1,162,18,"Yassa senāsanassa samantā gāvutampi aḍḍhayojanampi pabbatagahanaṃ vanagahanaṃ nadīgahanaṃ hoti, na koci avelāya upasaṅkamituṃ sakkoti, idaṃ santikepi anākiṇṇaṃ nāma. "
  2117. 1032117,189,344,203,206,1,13,2,{Setī}ti sayati.
  2118. 1032118,189,344,207,210,1,16,2,{Āsatī}ti nisīdati.
  2119. 1032119,189,344,211,232,1,125,15,"‘‘ Etthā’’ ti iminā sena -saddassa, āsana -saddassa ca adhikaraṇatthabhāvaṃ dasseti, ca -saddena ca tadubhayapadassa catthasamāsabhāvaṃ."
  2120. 1032120,189,344,233,242,1,41,5,‘‘ Tenāhā’’ tiādinā vibhaṅgapāḷi meva āharati.
  2121. 1032121,189,345,2,13,1,81,7,Idāni tassāyevatthaṃ senāsanappabhedadassanavasena vibhāvetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  2122. 1032122,189,345,14,21,1,77,7,Vibhaṅgapāḷiyaṃ nidassananayena sarūpato dassitasenāsanasseva hi ayaṃ vibhāgo.
  2123. 1032123,189,345,22,28,1,44,5,Tattha vihāro pākāraparicchinno sakalo āvāso.
  2124. 1032124,189,345,29,39,1,55,5,"Aḍḍhayogo dīghapāsādo,‘‘ garuḷasaṇṭhānapāsādo’’ tipi vadanti. "
  2125. 1032125,189,345,40,42,1,22,2,Pāsādo caturassapāsādo.
  2126. 1032126,189,345,43,45,1,28,2,Hammiyaṃ muṇḍacchadanapāsādo.
  2127. 1032127,189,345,46,51,1,65,5,Aṭṭo paṭirājūnaṃ paṭibāhanayoggo catupañcabhūmako patissayaviseso.
  2128. 1032128,189,345,52,56,1,52,4,Māḷo ekakūṭasaṅgahito anekakoṇavanto patissayaviseso.
  2129. 1032129,189,345,57,62,1,34,4,Aparo nayo– vihāro dīghamukhapāsādo.
  2130. 1032130,189,345,63,65,1,32,2,Aḍḍhayogo ekapassachadanakagehaṃ.
  2131. 1032131,189,345,66,80,1,84,12,"Tassa kira ekapasse bhitti uccatarā hoti, itarapasse nīcā, tena taṃ ekachadanakaṃ hoti. "
  2132. 1032132,189,345,81,83,1,27,2,Pāsādo āyatacaturassapāsādo.
  2133. 1032133,189,345,84,87,1,44,3,Hammiyaṃ muṇḍacchadanakaṃ candikaṅgaṇayuttaṃ.
  2134. 1032134,189,345,88,91,1,23,3,Guhā kevalā pabbataguhā.
  2135. 1032135,189,345,92,95,1,28,3,Leṇaṃ dvārabandhaṃ pabbhāraṃ.
  2136. 1032136,189,345,96,98,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2137. 1032137,189,345,99,124,1,111,9,"‘‘ Maṇḍapoti sākhāmaṇḍapo’’ ti( dī. ni. ṭī.1.216) evaṃ ācariyadhammapālattherena, aṅguttaraṭīkākārena ca ācariyasāriputtattherena vuttaṃ. "
  2138. 1032138,189,346,2,21,1,116,10,"Vibhaṅgaṭṭhakathāyaṃ ( vibha. aṭṭha.527) pana {vihāro}ti samantā parihārapathaṃ, antoyeva ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānāni dassetvā katasenāsanaṃ. "
  2139. 1032139,189,346,22,25,1,29,2,{Aḍḍhayogo}ti supaṇṇavaṅkagehaṃ.
  2140. 1032140,189,346,26,33,1,47,6,{Pāsādo}ti dve kaṇṇikāni gahetvā kato dīghapāsādo.
  2141. 1032141,189,346,34,42,1,95,7,{Aṭṭo}ti paṭirājādipaṭibāhanatthaṃ iṭṭhakāhi kato bahalabhittiko catupañcabhūmako patissayaviseso.
  2142. 1032142,189,346,43,47,1,36,3,{Māḷo}ti bhojanasālāsadiso maṇḍalamāḷo.
  2143. 1032143,189,346,48,67,1,66,6,Vinayaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ ekakūṭasaṅgahito caturassapāsādo’’ ti( pārā. aṭṭha.2.482-487) vuttaṃ.
  2144. 1032144,189,346,68,79,1,93,11,Leṇan ti pabbataṃ khaṇitvā vā pabbhārassa appahonakaṭṭhāne kuṭṭaṃ uṭṭhāpetvā vā katasenāsanaṃ.
  2145. 1032145,189,346,80,95,1,97,13,"{Guhā}ti bhūmidari vā yattha rattindivaṃ dīpaṃ laddhuṃ vaṭṭati, pabbataguhā vā bhūmiguhā vāti vuttaṃ. "
  2146. 1032146,189,347,2,11,1,98,8,"Taṃ āvasathabhūtaṃ patissayasenāsanaṃ viharitabbaṭṭhena, vihāraṭṭhānaṭṭhena ca vihārasenāsanaṃ nāma. "
  2147. 1032147,189,347,12,14,1,26,2,Masārakādicatubbidho mañco.
  2148. 1032148,189,347,15,17,1,12,2,Tathā pīṭhaṃ.
  2149. 1032149,189,347,18,20,1,28,2,Uṇṇabhisiādipañcavidhā bhisi.
  2150. 1032150,189,347,21,23,1,23,2,Sīsappamāṇaṃ bimbohanaṃ.
  2151. 1032151,189,347,24,31,1,83,6,"Vitthārato vidatthicaturaṅgulatā, dīghato mañcavitthārappamāṇatā cettha sīsappamāṇaṃ. "
  2152. 1032152,189,347,32,38,1,89,5,"Masārakādīni mañcapīṭhabhāvato, bhisiupadhānañca mañcapīṭhasambandhato mañcapīṭhasenāsanaṃ. "
  2153. 1032153,189,347,39,55,1,112,9,"Mañcapīṭhabhūtañhi senāsanaṃ, mañcapīṭhasambandhañca sāmaññaniddesena, ekasesena vā‘‘ mañcapīṭhasenāsanan’’ ti vuccati. "
  2154. 1032154,189,347,56,59,1,39,3,Ācariyasāriputtattheropi evameva vadati.
  2155. 1032155,189,347,60,83,1,110,8,Ācariyadhammapālattherena pana‘‘ mañcapīṭhasenāsanan ti mañcapīṭhañceva mañcapīṭhasambandhasenāsanañcā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.216) vuttaṃ.
  2156. 1032156,189,347,84,93,1,92,8,Cimilikā nāma sudhāparikammakatāya bhūmiyā vaṇṇānurakkhaṇatthaṃ paṭakhaṇḍādīhi sibbetvā katā.
  2157. 1032157,189,347,94,100,1,68,6,Cammakhaṇḍo nāma sīhabyagghadīpitaracchacammādīsupi yaṃ kiñci cammaṃ.
  2158. 1032158,189,347,101,122,1,62,6,Aṭṭhakathāsu( pāci. aṭṭha.112; vi. saṅga. aṭṭha.82) hi senāsanaparibhoge paṭikkhittacammaṃ na dissati.
  2159. 1032159,189,347,123,129,1,45,5,{Tiṇasanthāro}ti yesaṃ kesañci tiṇānaṃ santhāro.
  2160. 1032160,189,347,130,134,1,27,4,Eseva nayo paṇṇasanthāre pi.
  2161. 1032161,189,347,135,139,1,55,4,Cimilikādi bhūmiyaṃ santharitabbatāya santhatasenāsanaṃ.
  2162. 1032162,189,347,140,169,1,259,26,"Yattha vā pana bhikkhū {paṭikkamantī}ti ṭhapetvā vā etāni mañcādīni yattha bhikkhū sannipatanti, sabbametaṃ senāsanaṃ nāmāti evaṃ vuttaṃ avasesaṃ rukkhamūlādipaṭikkamitabbaṭṭhānaṃ abhisaṅkharaṇābhāvato kevalaṃ sayanassa, nissajjāya ca okāsabhūtattā okāsasenāsanaṃ. "
  2163. 1032163,189,347,170,196,1,192,19,"{Senāsanaggahaṇenā}ti‘‘ vivittaṃ senāsanan’’ ti iminā senāsanasaddena vivittasenāsanassa vā ādānena, vacanena vā gahitameva sāmaññajotanāya visese avaṭṭhānato, visesatthinā ca visesassa payujjitabbato. "
  2164. 1032164,189,348,2,20,1,76,10,Yadevaṃ kasmā‘‘ araññan’’ tiādi puna vuttanti anuyogena‘‘ idha panassā’’ tiādimāha.
  2165. 1032165,189,348,21,33,1,120,12,Evaṃ gahitesupi senāsanesu yathāvuttassa bhikkhuno anucchavikameva senāsanaṃ dassetukāmattā puna evaṃ vuttanti adhippāyo.
  2166. 1032166,189,348,34,50,1,81,11,"‘‘ Bhikkhunīnaṃ vasena āgatan’’ ti idaṃ vinaye āgatameva sandhāya vuttaṃ, na abhidhamme. "
  2167. 1032167,189,348,51,84,1,246,25,"Vinaye hi gaṇamhāohīyanasikkhāpade( pāci.691) bhikkhunīnaṃ āraññakadhutaṅgassa paṭikkhittattā idampi ca tāsaṃ araññaṃ nāma, na pana pañcadhanusatikaṃ pacchimaṃ araññameva senāsanaṃ, idampi ca tāsaṃ gaṇamhāohīyanāpattikaraṃ, na tu pañcadhanusatikādimeva araññaṃ. "
  2168. 1032168,189,348,85,87,1,15,2,Vuttañhi tattha–
  2169. 1032169,189,349,2,26,1,167,20,"‘ ‘ Ekā vā gaṇamhā ohīyeyyāti agāmake araññe dutiyikāya bhikkhuniyā dassanūpacāraṃ vā savanūpacāraṃ vā vijahantiyā āpatti thullaccayassa, vijahite āpatti saṅghādisesassā’’ ti. "
  2170. 1032170,189,350,2,15,1,45,6,Vinayaṭṭhakathāsu pi( pāci. aṭṭha.692) hi tathāva attho vuttoti.
  2171. 1032171,189,350,16,35,1,81,10,Abhidhamme pana‘‘ araññanti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṃ araññan’’ ti( vibha.529) āgataṃ.
  2172. 1032172,189,350,36,57,1,161,18,"Vinayasuttantā hi ubhopi pariyāyadesanā nāma, abhidhammo pana nippariyāyadesanā, tasmā yaṃ na gāmapadesantogadhaṃ, taṃ araññanti nippariyāyena dassetuṃ tathā vuttaṃ. "
  2173. 1032173,189,350,58,72,1,85,11,"Indakhīlā bahi nikkhamitvā yaṃ ṭhānaṃ pavattaṃ , sabbametaṃ araññaṃ nāmāti cettha attho. "
  2174. 1032174,189,350,73,119,1,257,29,"Āraññakaṃ nāma… pe… pacchimanti idaṃ pana suttantanayena āraññakasikkhāpade( pārā.652) āraññikaṃ bhikkhuṃ sandhāya vuttaṃ imassa bhikkhuno anurūpaṃ, tasmā visuddhimagge dhutaṅganiddese( visuddhi.1.19) yaṃ tassa lakkhaṇaṃ vuttaṃ, taṃ yuttameva, ato tattha vuttanayena gahetabbanti adhippāyo. "
  2175. 1032175,189,351,2,5,1,27,3,Sandacchāyan ti sītacchāyaṃ.
  2176. 1032176,189,351,6,14,1,23,4,Tenāha‘‘ tattha hī’’ tiādi.
  2177. 1032177,189,351,15,18,1,28,3,Rukkhamūlan ti rukkhasamīpaṃ.
  2178. 1032178,189,351,19,38,1,106,13,"Vuttañhetaṃ‘‘ yāvatā majjhanhike kāle samantā chāyā pharati, nivāte paṇṇāni nipatanti, ettāvatā rukkhamūlan’’ ti. "
  2179. 1032179,189,351,39,49,1,98,9,"Pabbatan ti suddhapāsāṇasuddhapaṃsuubhayamissakavasena tividhopi pabbato adhippeto, na silāmayo eva. "
  2180. 1032180,189,351,50,58,1,61,8,Sela -saddo pana avisesato pabbatapariyāyoti katvā evaṃ vuttaṃ.
  2181. 1032181,189,351,59,69,1,50,6,‘‘ Tattha hī’’ tiādinā tadubhayassa anurūpataṃ dasseti.
  2182. 1032182,189,351,70,77,1,63,6,Disāsu {khāyamānāsū}ti dasasu disāsu abhimukhībhāvena dissamānāsu.
  2183. 1032183,189,351,78,91,1,125,12,"Tathārūpenapi kāraṇena siyā cittassa ekaggatāti etaṃ vuttaṃ, sabbadisāhi āgatena vātena bījiyamānabhāvahetudassanatthanti keci. "
  2184. 1032184,189,351,92,97,1,46,5,Kaṃ vuccati udakaṃ pipāsavinodanassa kārakattā.
  2185. 1032185,189,351,98,132,1,212,17,"‘‘ Yaṃ nadītumbantipi nadīkuñjantipi vadanti, taṃ kandaranti apabbatapadesepi vidugganadīnivattanapadesaṃ kandaranti dassetī’’ ti( vibha. mūlaṭī.530) ācariyānandatthero, teneva viññāyati‘‘ nadītumbanadīkuñjasaddā nadīnivattanapadesavācakā’’ ti. "
  2186. 1032186,189,351,133,142,1,87,9,Nadīnivattanapadeso ca nāma nadiyā nikkhamanaudakena puna nivattitvā gato viduggapadeso.
  2187. 1032187,189,351,143,163,1,147,15,"‘‘ Apabbatapadesepī’’ ti vadanto pana aṭṭhakathāyaṃ nidassanamattena paṭhamaṃ pabbatapadesanti vuttaṃ, yathāvutto pana nadīpadesopi kandaro evāti dasseti."
  2188. 1032188,189,352,2,11,1,60,6,‘ ‘ Tattha hī’’ tiādināpi nidassanamatteneva tassānurūpabhāvamāha.
  2189. 1032189,189,352,12,16,1,24,3,{Ussāpetvā}ti puñjaṃ katvā.
  2190. 1032190,189,352,17,36,1,128,14,"‘‘ Dvinnaṃ pabbatānampi āsannatare ṭhitānaṃ ovarakādisadisaṃ vivaraṃ hoti, ekasmiṃyeva pana pabbate umaṅgasadisan’’ ti vadanti ācariyā. "
  2191. 1032191,189,352,37,67,1,161,20,"Ekasmiṃyeva hi umaṅgasadisaṃ antoleṇaṃ hoti upari paṭicchannattā, na dvīsu tathā appaṭicchannattā, tasmā‘‘ umaṅgasadisan’’ ti idaṃ‘‘ ekasmiṃ yevā’’ ti iminā sambandhanīyaṃ."
  2192. 1032192,189,352,68,77,1,35,5,‘‘ Mahāvivaran’’ ti idaṃ pana ubhayehipi.
  2193. 1032193,189,352,78,100,1,54,7,Umaṅgasadisan ti ca‘‘ suduṅgāsadisan’’ ti( dī. ni. ṭī.1.216) ācariyena vuttaṃ.
  2194. 1032194,189,352,101,120,1,101,12,"{Suduṅgā}ti hi bhūmigharassetaṃ adhivacanaṃ,‘‘ taṃ gahetvā suduṅgāya ravantaṃ yakkhinī khipī’’ tiādīsu viya. "
  2195. 1032195,189,352,121,128,1,83,7,Manussānaṃ anupacāraṭṭhānan ti pakatisañcāravasena manussehi na sañcaritabbaṭṭhānaṃ.
  2196. 1032196,189,352,129,133,1,62,4,Kassanavappanādivasena hi pakatisañcārapaṭikkhepo idhādhippeto.
  2197. 1032197,189,352,134,146,1,38,7,Tenāha‘‘ yattha na kasanti na vapantī’’ ti.
  2198. 1032198,189,352,147,182,1,266,22,"Ādi saddena pana‘‘ vanapatthanti vanasaṇṭhānametaṃ senāsanānaṃ adhivacanaṃ, vanapatthanti bhīsanakānametaṃ, vanapatthanti salomahaṃsānametaṃ, vanapatthanti pariyantānametaṃ, vanapatthanti na manussūpacārānametaṃ senāsanānaṃ adhivacanan’’ ti( vibha.531) imaṃ vibhaṅgapāḷisesaṃ saṅgaṇhāti. "
  2199. 1032199,189,352,183,210,1,174,18,"{Pattho}ti hi pabbatassa samānabhūmi, yo‘‘ sānū’’ tipi vuccati, tassadisattā pana manussānamasañcaraṇabhūtaṃ vanaṃ, tasmā patthasadisaṃ vanaṃ {vanapattho}ti visesanaparanipāto daṭṭhabbo. "
  2200. 1032200,189,352,211,233,1,130,16,"Sabbesaṃ sabbāsu disāsu abhimukho okāso {abbhokāso}ti āha‘‘ acchannan’’ ti, kenaci chadanena antamaso rukkhasākhāyapi na chāditanti attho. "
  2201. 1032201,189,352,234,240,1,49,6,Daṇḍakānaṃ upari cīvaraṃ chādetvā katā cīvarakuṭi.
  2202. 1032202,189,352,241,244,1,24,2,{Nikkaḍḍhitvā}ti nīharitvā.
  2203. 1032203,189,352,245,266,1,160,14,"Antopabbhāraleṇasadiso palālarāsiyeva adhippeto, itarathā tiṇapaṇṇasanthārasaṅgopi siyāti vuttaṃ‘‘ pabbhāraleṇasadise ālaye’’ ti, pabbhārasadise, leṇasadise vāti attho. "
  2204. 1032204,189,352,267,273,1,54,5,{Gacchagumbādīnampī}ti pi -saddena purimanayaṃ sampiṇḍeti.
  2205. 1032205,189,353,2,19,1,129,11,"Piṇḍapātassa pariyesanaṃ piṇḍapāto uttarapadalopena, tato paṭikkanto {piṇḍapātapaṭikkanto}ti āha‘‘ piṇḍapātapariyesanato paṭikkanto’’ ti. "
  2206. 1032206,189,353,20,73,1,254,30,"Pallaṅkan ti ettha pari -saddo‘‘ samantato’’ ti etasmiṃ atthe, tasmā parisamantato aṅkanaṃ āsanaṃ pallaṅko ra-kārassa la-kāraṃ, dvibhāvañca katvā yathā‘‘ palibuddho’’ ti,( mi. pa.6.3.6) samantabhāvo ca vāmoruṃ, dakkhiṇoruñca samaṃ ṭhapetvā ubhinnaṃ pādānaṃ aññamaññasambandhanakaraṇaṃ. "
  2207. 1032207,189,353,74,82,1,34,4,Tenāha‘‘ samantato ūrubaddhāsanan’’ ti.
  2208. 1032208,189,353,83,95,1,84,11,"Ūrūnaṃ bandhanavasena nisajjāva idha pallaṅko, na āharimehi vāḷehi katoti vuttaṃ hoti. "
  2209. 1032209,189,353,96,123,1,157,20,"{Ābhujitvā}ti ca yathā pallaṅkavasena nisajjā hoti, tathā ubho pāde ābhugge samiñjite katvā, taṃ pana ubhinnaṃ pādānaṃ tathābandhatākaraṇamevāti āha‘‘ bandhitvā’’ ti. "
  2210. 1032210,189,353,124,146,1,158,18,Ujuṃ kāyan ti ettha kāya -saddo uparimakāyavisayo heṭṭhimakāyassa anujukaṃ ṭhapanassa nisajjāvacaneneva viññāpitattāti vuttaṃ‘‘ uparimaṃ sarīraṃ ujuṃ ṭhapetvā’’ ti.
  2211. 1032211,189,353,147,170,1,167,17,"Taṃ pana uparimakāyassa ujukaṃ ṭhapanaṃ sarūpato dasseti‘‘ aṭṭhārasā’’ tiādinā, aṭṭhārasannaṃ piṭṭhikaṇṭakaṭṭhikānaṃ koṭiyā koṭiṃ paṭipādanameva tathā ṭhapananti adhippāyo. "
  2212. 1032212,189,354,2,13,1,59,7,Idāni tathā ṭhapanassa payojanaṃ dassento‘‘ evañhī’’ tiādimāha.
  2213. 1032213,189,354,14,24,1,61,9,"Tattha evan ti tathā ṭhapane sati, iminā vā tathāṭhapanahetunā. "
  2214. 1032214,189,354,25,30,1,26,4,Na {paṇamantī}ti na onamanti.
  2215. 1032215,189,354,31,39,1,45,4,‘‘ Athassā’’ tiādi pana paramparapayojanadassanaṃ.
  2216. 1032216,189,354,40,44,1,21,3,{Athā}ti evaṃ anonamane.
  2217. 1032217,189,354,45,48,1,29,2,{Vedanā}ti piṭṭhigilānādivedanā.
  2218. 1032218,189,354,49,57,1,50,7,Na {paripatatī}ti na vigacchati vīthiṃ na vilaṅgheti.
  2219. 1032219,189,354,58,67,1,85,9,Tato eva pubbenāparaṃ visesappattiyā kammaṭṭhānaṃ vuddhiṃ phātiṃ vepullaṃ upagacchati.
  2220. 1032220,189,354,68,87,1,155,13,"Parisaddo cettha abhisaddapariyāyo abhimukhatthoti vuttaṃ ‘‘ kammaṭṭhānābhimukhan’’ ti, bahiddhā puthuttārammaṇato nivāretvā kammaṭṭhānaṃyeva purakkhatvāti attho. "
  2221. 1032221,189,354,88,110,1,139,17,"Parisaddassa samīpatthataṃ dasseti‘‘ mukhasamīpe vā katvā’’ ti iminā, mukhassa samīpe viya citte nibaddhaṃ upaṭṭhāpanavasena katvāti vuttaṃ hoti. "
  2222. 1032222,189,354,111,127,1,71,7,Parisaddassa samīpatthataṃ vibhaṅgapāḷiyā( vibha.537) sādhetuṃ‘‘ tenevā’’ tiādi vuttaṃ.
  2223. 1032223,189,354,128,131,1,23,2,{Nāsikagge}ti nāsapuṭagge.
  2224. 1032224,189,354,132,140,1,78,7,"Mukhanimittaṃ nāma uttaroṭṭhassa vemajjhappadeso, yattha nāsikavāto paṭihaññati. "
  2225. 1032225,189,355,2,56,1,270,30,"Ettha ca yathā‘‘ vivittaṃ senāsanaṃ bhajatī’’ tiādinā( vibha.508) bhāvanānurūpaṃ senāsanaṃ dassitaṃ, evaṃ‘‘ nisīdatī’’ ti iminā alīnānuddhaccapakkhiko santo iriyāpatho dassito,‘‘ pallaṅkaṃ ābhujitvā’’ ti iminā nisajjāya daḷhabhāvo,‘‘ parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā’’ ti iminā ārammaṇapariggahaṇūpāyoti. "
  2226. 1032226,189,355,57,74,1,49,6,Pari -saddo pariggahaṭṭho‘‘ pariṇāyikā’’ tiādīsu( dha. sa.16) viya.
  2227. 1032227,189,355,75,85,1,59,6,Mukha -saddo niyyānaṭṭho‘‘ suññatavimokkhamukhan’’ tiādīsu viya.
  2228. 1032228,189,355,86,90,1,39,4,Paṭipakkhato nikkhamanameva hi niyyānaṃ.
  2229. 1032229,189,355,91,93,1,29,2,Asammosanabhāvo upaṭṭhānaṭṭho.
  2230. 1032230,189,355,94,97,1,24,2,{Tatrā}ti paṭisambhidānaye.
  2231. 1032231,189,355,98,115,1,166,15,"Pariggahitaniyyānan ti sabbathā gahitāsammosatāya pariggahitaṃ, pariccattasammosapaṭipakkhatāya ca niyyānaṃ satiṃ katvā, paramaṃ satinepakkaṃ upaṭṭhapetvāti vuttaṃ hoti. "
  2232. 1032232,189,355,116,122,1,65,5,"Ayaṃ ācariyadhammapālattherassa, ācariyasāriputtattherassa ca mati. "
  2233. 1032233,189,355,123,160,1,214,22,"Atha vā‘‘ kāyādīsu suṭṭhupavattiyā pariggahitaṃ, tato eva ca niyyānabhāvayuttaṃ, kāyādipariggahaṇañāṇasampayuttatāya vā pariggahitaṃ, tatoyeva ca niyyānabhūtaṃ upaṭṭhānaṃ katvāti attho’’ ti ayaṃ ācariyānandattherassa( vibha. mūlaṭī.537) mati. "
  2234. 1032234,189,356,2,12,1,72,6,"217. Abhijjhāyati gijjhati abhikaṅkhati etāyāti abhijjhā, kāmacchandanīvaraṇaṃ. "
  2235. 1032235,189,356,13,38,1,148,11,"{Luccanaṭṭhenā}ti bhijjanaṭṭhena, khaṇe khaṇe bhijjanaṭṭhenāti atthoti ācariyadhammapālattherena,( dī. ni. ṭī.1.217) aṅguttaraṭīkākārena ca ācariyasāriputtattherena vuttaṃ. "
  2236. 1032236,189,356,39,49,1,55,8,Suttesu ca dissati‘‘ luccatīti kho bhikkhu lokoti vuccati.
  2237. 1032237,189,356,50,52,1,13,2,Kiñca luccati?
  2238. 1032238,189,356,53,99,1,157,18,"Cakkhu kho bhikkhu luccati, rūpā luccanti, cakkhuviññāṇaṃ luccatī’’ tiādi.( Saṃ. ni.4.82) abhidhammaṭṭhakathāyaṃ,( dha. sa. aṭṭha.7-13) pana idha ca adhunā potthake‘‘ luccanapaluccanaṭṭhenā’’ ti likhitaṃ. "
  2239. 1032239,189,356,100,105,1,55,5,Tattha luccanameva paluccanapariyāyena visesetvā vuttaṃ.
  2240. 1032240,189,356,106,119,1,89,8,"Lucasaddo hi apekkhanādiatthopi bhavati‘‘ oloketī’’ tiādīsu, bhijjanapabhijjanaṭṭhenāti attho. "
  2241. 1032241,189,356,120,154,1,171,17,"Vaṃsatthapakāsiniyaṃ pana vuttaṃ‘‘ khaṇabhaṅgavasena luccanasabhāvato, cutibhaṅgavasena ca paluccanasabhāvato loko nāmā’’ ti( vaṃsatthapakāsiniyaṃ nāma mahāvaṃsaṭīkāyaṃ paṭhamaparicchede pañcamagāthā vaṇṇanāyaṃ) keci pana‘‘ bhijjanauppajjanaṭṭhenā’’ ti atthaṃ vadanti. "
  2242. 1032242,189,356,155,163,1,86,6,"Āhaccabhāsitavacanatthena virujjhanato, lucasaddassa ca anuppādavācakattā ayuttamevetaṃ. "
  2243. 1032243,189,356,164,225,1,408,48,"Apica ācariyehipi‘‘ luccanapaluccanaṭṭhenā’’ ti pāṭhameva ulliṅgetvā tathā attho vutto siyā, pacchā pana paramparābhatavasena pamādalekhattā tattha tattha na diṭṭhoti daṭṭhabbaṃ, na luccati na paluccatīti yo gahitopi tathā na hoti, sveva loko, aniccānupassanāya vā luccati bhijjati vinassatīti gahetabbova lokoti taṃgahaṇarahitānaṃ lokuttarānaṃ natthi lokatā, dukkhasaccaṃ vā lokoti vuttaṃ‘‘ pañcupādānakkhandhā loko’’ ti. "
  2244. 1032244,189,356,226,235,1,65,9,Evaṃ tattha tattha vacanatopi yathāvutto kesañci attho na yuttoti.
  2245. 1032245,189,357,2,6,1,45,3,{Tasmā}ti pañcupādānakkhandhānameva lokabhāvato.
  2246. 1032246,189,357,7,20,1,150,11,"{Vikkhambhanavasenā}ti ettha vikkhambhanaṃ tadaṅgappahānavaseneva anuppādanaṃ appavattanaṃ, na pana vikkhambhanappahānavasena paṭipakkhānaṃ suṭṭhupahīnaṃ."
  2247. 1032247,189,357,21,32,1,56,7,‘‘ Pahīnattā’’ ti hi tathāpahīnasadisataṃ eva sandhāya vuttaṃ.
  2248. 1032248,189,357,33,35,1,10,2,Kasmāti ce?
  2249. 1032249,189,357,36,38,1,22,2,Jhānassa anadhigatattā.
  2250. 1032250,189,357,39,63,1,178,18,"Evaṃ pana pubbabhāgabhāvanāya tathā pahānatoyevetaṃ cittaṃ vigatābhijjhaṃ nāma, na tu cakkhuviññāṇamiva sabhāvato abhijjhāvirahitattāti dassetuṃ‘‘ na cakkhuviññāṇasadisenā’’ ti vuttaṃ. "
  2251. 1032251,189,357,64,75,1,52,10,"Yathā tan ti ettha tan ti nipātamattaṃ, taṃ cittaṃ vā. "
  2252. 1032252,189,357,76,88,1,84,11,"Adhunā muñcanassa, anāgate ca puna anādānassa karaṇaṃ parisodhanaṃ nāmāti vuttaṃ hoti. "
  2253. 1032253,189,357,89,118,1,215,21,"Yathā ca imassa cittassa pubbabhāgabhāvanāya parisodhitattā vigatābhijjhatā, evaṃ abyāpannatā, vigatathinamiddhatā, anuddhatatā, nibbicikicchatā ca veditabbāti nidassento‘‘ byāpādapadosaṃ pahāyātiādīsupi eseva nayo’’ ti āha. "
  2254. 1032254,189,357,119,122,1,43,2,{Pūtikummāsādayo}ti ābhidosikayavakummāsādayo.
  2255. 1032255,189,357,123,131,1,81,7,"Purimapakatin ti parisuddhapaṇḍarasabhāvaṃ, iminā vikāramāpajjatīti atthaṃ dasseti. "
  2256. 1032256,189,357,132,136,1,64,3,{Vikārāpattiyā}ti purimapakativijahanasaṅkhātena vikāramāpajjanena.
  2257. 1032257,189,357,137,144,1,41,3,‘‘ Ubhayan’’ tiādinā tulyatthasamāsabhāvamāha.
  2258. 1032258,189,357,145,193,1,188,23,"‘‘ Yā tasmiṃ samaye cittassa akallatā’’ tiādinā( dha. sa.1162; vibha.546) thinassa,‘‘ yā tasmiṃ samaye kāyassa akallatā’’ tiādinā ca middhassa abhidhamme niddiṭṭhattā‘‘ thinaṃ cittagelaññaṃ, middhaṃ cetasikagelaññan’’ ti vuttaṃ. "
  2259. 1032259,189,357,194,212,1,188,17,"Satipi hi thinamiddhassa aññamaññaṃ avippayoge cittakāyalahutādīnaṃ viya cittacetasikānaṃ yathākkamaṃ taṃtaṃvisesassa yā tesaṃ akallatādīnaṃ visesapaccayatā, ayametesaṃ sabhāvoti daṭṭhabbaṃ. "
  2260. 1032260,189,357,213,222,1,79,8,"Diṭṭhāloko nāma passito rattiṃ candālokadīpālokaukkālokādi, divā ca sūriyālokādi. "
  2261. 1032261,189,357,223,237,1,118,13,"Rattimpi divāpi tassa sañjānanasamatthā saññā ālokasaññā, tassā ca vigatanīvaraṇāya parisuddhāya atthitā idha adhippetā. "
  2262. 1032262,189,357,238,255,1,140,12,"Atisayatthavisiṭṭhassa hi atthiatthassa avabodhako ayamīkāroti dassento‘‘ rattimpī’’ tiādimāha, vigatathinamiddhabhāvassa kāraṇattā cetaṃ vuttaṃ. "
  2263. 1032263,189,357,256,258,1,24,2,Suttesu pākaṭovāyamattho.
  2264. 1032264,189,358,2,23,1,110,14,"Saratīti sato, sampajānātīti {sampajāno}ti evaṃ puggalaniddesoti dasseti‘‘ satiyā ca ñāṇena ca samannāgato’’ ti iminā. "
  2265. 1032265,189,358,24,55,1,244,25,"Santesupi aññesu vīriyasamādhiādīsu kasmā idameva ubhayaṃ vuttaṃ, vigatābhijjhādīsu vā idaṃ ubhayaṃ avatvā kasmā idheva vuttanti anuyogamapanetuṃ‘‘ idaṃ ubhayan’’ tiādi vuttaṃ, puggalādhiṭṭhānena niddiṭṭhasatisampajaññasaṅkhātaṃ idaṃ ubhayanti attho. "
  2266. 1032266,189,358,56,67,1,95,9,"Atikkamitvā {ṭhito}ti ta-saddassa atītatthataṃ āha, pubbabhāgabhāvanāya pajahanameva ca atikkamanaṃ."
  2267. 1032267,189,358,68,113,1,242,30,"‘‘ Kathaṃ idaṃ kathaṃ idan’’ ti pavattatīti kathaṃkathā, vicikicchā, sā etassa atthīti kathaṃkathī, na kathaṃkathī akathaṃkathī, nibbicikicchoti vacanattho, atthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ kathaṃ idaṃ kathaṃ idan’ ti evaṃ nappavattatīti akathaṃkathī’’ ti vuttaṃ."
  2268. 1032268,189,358,114,142,1,108,15,"‘‘ Kusalesu dhammesū’’ ti idaṃ‘‘ akathaṃkathī’’ ti iminā sambajjhitabbanti āha‘‘ na vicikicchati, na kaṅkhatīti attho’’ ti. "
  2269. 1032269,189,358,143,151,1,94,7,{Vacanatthalakkhaṇādibhedato}ti ettha ādi saddena paccayapahānapahāyakādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo.
  2270. 1032270,189,358,152,156,1,28,4,Tepi hi pabhedato vattabbāti.
  2271. 1032271,189,359,2,19,1,69,10,218. Vaḍḍhiyā gahitaṃ dhanaṃ iṇaṃ nāmāti vuttaṃ‘‘ vaḍḍhiyā dhanaṃ gahetvā’’ ti.
  2272. 1032272,189,359,20,27,1,36,6,"Vigato anto byanto, so yassāti byantī. "
  2273. 1032273,189,359,28,40,1,73,7,"Tenāha‘‘ vigatantan’’ ti, virahitadātabbaiṇapariyantaṃ kareyyāti cetassa attho. "
  2274. 1032274,189,359,41,46,1,39,5,Tesan ti vaḍḍhiyā gahitānaṃ iṇadhanānaṃ.
  2275. 1032275,189,359,47,51,1,39,4,Pariyanto nāma taduttari dātabbaiṇaseso.
  2276. 1032276,189,359,52,55,1,23,3,Natthi iṇamassāti aṇaṇo.
  2277. 1032277,189,359,56,59,1,19,3,Tassa bhāvo āṇaṇyaṃ.
  2278. 1032278,189,359,60,67,1,60,6,"Tameva nidānaṃ āṇaṇyanidānaṃ, āṇaṇyahetu āṇaṇyakāraṇāti attho. "
  2279. 1032279,189,359,68,84,1,91,11,"Āṇaṇyameva hi nidānaṃ kāraṇamassāti vā āṇaṇyanidānaṃ,‘‘ pāmojjaṃ somanassan’’ ti imehi sambandho."
  2280. 1032280,189,359,85,94,1,49,5,‘‘ Iṇapalibodhato muttomhī’’ ti balavapāmojjaṃ labhati.
  2281. 1032281,189,359,95,106,1,63,7,‘‘ Jīvikānimittampi me avasiṭṭhaṃ atthī’’ ti somanassaṃ adhigacchati.
  2282. 1032282,189,360,2,8,1,33,3,219. Visabhāgavedanā nāma dukkhavedanā.
  2283. 1032283,189,360,9,19,1,97,9,"Sā hi kusalavipākasantānassa virodhibhāvato sukhavedanāya visabhāgā, tassā uppattiyā karaṇabhūtāya. "
  2284. 1032284,189,360,20,24,1,25,3,{Kakacenevā}ti kakacena iva.
  2285. 1032285,189,360,25,29,1,44,4,Catuiriyāpathan ti catubbidhampi iriyāpathaṃ.
  2286. 1032286,189,360,30,38,1,60,7,"Byādhito hi yathā ṭhānagamanesu asamattho, evaṃ nisajjādīsupi. "
  2287. 1032287,189,360,39,42,1,17,2,{Ābādhetī}ti pīḷeti.
  2288. 1032288,189,360,43,53,1,56,6,Vātādīnaṃ vikārabhūtā visamāvatthāyeva‘‘ ābādho’’ ti vuccati.
  2289. 1032289,189,360,54,70,1,129,11,"Tenāha‘‘ taṃsamuṭṭhānena dukkhena dukkhito’’ ti, ābādhasamuṭṭhānena dukkhavedanāsaṅkhātena dukkhena dukkhito dukkhasamannāgatoti attho. "
  2290. 1032290,189,360,71,90,1,184,16,"Dukkhavedanāya pana ābādhabhāvena ādimhi bādhatīti {ābādho}ti katvā ābādhasaṅkhātena mūlabyādhinā ābādhiko, aparāparaṃ sañjātadukkhasaṅkhātena anubandhabyādhinā {dukkhito}ti attho gahetabbo. "
  2291. 1032291,189,360,91,116,1,144,12,Evañhi sati dukkhavedanāvasena vuttassa dukkhitapadassa ābādhikapadena visesitabbatā pākaṭā hotīti ayamettha ācariyadhammapālattherena( dī. ni. ṭī.1.219) vuttanayo.
  2292. 1032292,189,360,117,129,1,109,10,"Adhikaṃ mattaṃ pamāṇaṃ adhimattaṃ, bāḷhaṃ, adhimattaṃ gilāno dhātusaṅkhayena parikkhīṇasarīroti adhimattagilāno. "
  2293. 1032293,189,360,130,133,1,53,2,{Adhimattabyādhiparetatāyā}ti adhimattabyādhipīḷitatāya.
  2294. 1032294,189,360,134,155,1,90,11,"Na {rucceyyā}ti na ruccetha, kammatthapadañcetaṃ‘‘ bhattañcassā’’ ti ettha‘‘ assā’’ ti kattudassanato. "
  2295. 1032295,189,360,156,171,1,85,10,"Mattāsaddo anatthakoti vuttaṃ‘‘ balamattāti balamevā’’ ti, appamattakaṃ vā balaṃ balamattā. "
  2296. 1032296,189,360,172,177,1,35,4,"Tadubhayan ti pāmojjaṃ, somanassañca. "
  2297. 1032297,189,360,178,187,1,36,5,Labhetha pāmojjaṃ‘‘ rogato muttomhī’’ ti.
  2298. 1032298,189,360,188,200,1,59,8,Adhigaccheyya somanassaṃ‘‘ atthi me kāyabalan’’ ti pāḷiyā attho.
  2299. 1032299,189,361,2,14,1,45,5,220. Kākaṇikamattaṃ nāma‘‘ ekaguñjamattan’’ ti vadanti.
  2300. 1032300,189,361,15,23,1,42,4,‘‘ Diyaḍḍhavīhimattan’’ ti vinayaṭīkāyaṃ vuttaṃ.
  2301. 1032301,189,361,24,28,1,24,4,Apica kaṇa -saddo kuṇḍake–
  2302. 1032302,189,362,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Akaṇaṃ athusaṃ suddhaṃ, sugandhaṃ taṇḍulapphalaṃ; "
  2303. 1032303,189,363,2,23,1,57,8,"Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanan’’ ti.( dī. ni.3.281) ādīsu viya;"
  2304. 1032304,189,364,2,20,1,34,8,‘ ‘ Kaṇo tu kuṇḍako bhave’’ ti( abhidhāne bhakaṇḍe catubbaṇṇavagge454 gāthā) hi vuttaṃ.
  2305. 1032305,189,364,21,46,1,164,17,"Appako pana kaṇo {kākaṇo}ti vuccati yathā‘‘ kālavaṇan’’ ti, tasmā kākaṇova pamāṇamassāti kākaṇikaṃ, kākaṇikameva kākaṇikamattaṃ, khuddakakuṇḍakappamāṇamevāti attho daṭṭhabbo. "
  2306. 1032306,189,364,47,77,1,133,16,"Evañhi sati‘‘ rājadāyo nāma kākaṇikamattaṃ na vaṭṭati, aḍḍhamāsagghanikaṃ maṃsaṃ detī’’ ti( jā. aṭṭha.6. umaṅgajātakavaṇṇanāya) vuttena umaṅgajātakavacanena ca aviruddhaṃ hoti. "
  2307. 1032307,189,364,78,94,1,73,10,"{Vayo}ti khayo bhaṅgo, tassa‘‘ bandhanā muttomhī’’ ti āvajjayato tadubhayaṃ hoti. "
  2308. 1032308,189,364,95,107,1,57,7,"Tena vuttaṃ‘‘ labhetha pāmojjaṃ, adhigaccheyya somanassan’’ ti. "
  2309. 1032309,189,364,108,118,1,56,6,Vacanāvasesaṃ sandhāya‘‘ sesaṃ vuttanayenevā’’ tiādi vuttaṃ.
  2310. 1032310,189,364,119,124,1,52,4,{Vuttanayenevā}ti ca paṭhamadutiyapadesu vuttanayeneva.
  2311. 1032311,189,364,125,130,1,40,4,{Sabbapadesū}ti tatiyādīsu tīsu koṭṭhāsesu.
  2312. 1032312,189,364,131,141,1,35,6,Ekeko hi upamāpakkho‘‘ padan’’ ti vutto.
  2313. 1032313,189,365,2,4,1,0,0,221-222.
  2314. 1032314,189,365,5,11,1,33,4,"{Adhīno}ti āyatto, na seribhāvayutto. "
  2315. 1032315,189,365,12,24,1,46,8,Tenāha‘‘ attano ruciyā kiñci kātuṃ na labhatī’’ ti.
  2316. 1032316,189,365,25,26,1,15,1,Evamitarasmimpi.
  2317. 1032317,189,365,27,44,1,87,12,"Yena gantukāmo, tena kāmaṃ gamo na hotīti sapāṭhasesayojanaṃ dassetuṃ‘‘ yenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2318. 1032318,189,365,45,56,1,85,10,"Kāman ti cetaṃ bhāvanapuṃsakavacanaṃ, kāmena vā icchāya gamo kāmaṃgamo niggahītāgamena. "
  2319. 1032319,189,365,57,72,1,68,9,{Dāsabyā}ti ettha bya -saddassa bhāvatthataṃ dasseti‘‘ dāsabhāvā’’ ti iminā.
  2320. 1032320,189,365,73,85,1,93,10,"Aparādhīnatāya attano bhujo viya sakicce esitabbo pesitabboti bhujisso, sayaṃvasīti nibbacanaṃ."
  2321. 1032321,189,365,86,106,1,114,14,"‘‘ Bhujo nāma attano yathāsukhaṃ viniyogo, so isso icchitabbo etthāti bhujisso, assāmiko’’ ti mūlapaṇṇāsakaṭīkāyaṃ vuttaṃ. "
  2322. 1032322,189,365,107,127,1,94,14,"Atthamattaṃ pana dassento‘‘ attano santako’’ ti āha, attāva attano santako, na parassāti vuttaṃ hoti. "
  2323. 1032323,189,365,128,146,1,111,13,"Anudakatāya kaṃ pānīyaṃ tārenti etthāti kantāro, addhānasaddo ca dīghapariyāyoti vuttaṃ‘‘ nirudakaṃ dīghamaggan’’ ti. "
  2324. 1032324,189,366,2,8,1,20,2,223. {Sesānī}ti byāpādādīni.
  2325. 1032325,189,366,9,12,1,15,2,{Tatrā}ti dassane.
  2326. 1032326,189,366,13,32,1,148,16,"Ayan ti idāni vuccamānā sadisatā, yena iṇādīnaṃ upamābhāvo, kāmacchandādīnañca upameyyabhāvo hoti, so nesaṃ upamopameyyasambandho sadisatāti daṭṭhabbaṃ. "
  2327. 1032327,189,366,33,37,1,25,3,{Tehī}ti parehi iṇasāmikehi.
  2328. 1032328,189,366,38,48,1,93,10,Kiñci paṭibāhitun ti pharusavacanādikaṃ kiñcipi paṭisedhetuṃ na sakkoti iṇaṃ dātumasakkuṇattā.
  2329. 1032329,189,366,49,61,1,70,7,"Kasmāti vuttaṃ‘‘ titikkhākāraṇan’’ tiādi, iṇassa titikkhākāraṇattāti attho. "
  2330. 1032330,189,366,62,75,1,106,12,Yo yamhi kāmacchandena {rajjatī}ti yo puggalo yamhi kāmacchandassa vatthubhūte puggale kāmacchandena rajjati.
  2331. 1032331,189,366,76,94,1,124,13,Taṇhāsahagatena taṃ vatthuṃ {gaṇhātī}ti taṇhābhūtena kāmacchandena taṃ kāmacchandassa vatthubhūtaṃ puggalaṃ‘‘ mametan’’ ti gaṇhāti.
  2332. 1032332,189,366,95,151,1,90,9,"Sahagatasaddo hettha tabbhāvamatto‘‘ yāyaṃ taṇhā ponobhavikā nandīrāgasahagatā’’ tiādīsu( dī. ni.2.400; ma. ni.1.133,480;3.373; saṃ. ni.5.1081; mahāva.15; paṭi. ma.2.30) viya. "
  2333. 1032333,189,366,152,157,1,45,4,{Tenā}ti kāmacchandassa vatthubhūtena puggalena.
  2334. 1032334,189,366,158,170,1,75,7,"Kasmāti āha‘‘ titikkhākāraṇan’’ tiādi, kāmacchandassa titikkhākāraṇattāti attho. "
  2335. 1032335,189,366,171,213,1,152,18,"Titikkhāsadiso cettha rāgapadhāno akusalacittuppādo‘‘ titikkhā’’ ti vutto, na tu‘‘ khantī paramaṃ tapo titikkhā’’ tiādīsu( dī. ni.2.91; dha. pa.184) viya tapabhūto adosapadhāno cittuppādo. "
  2336. 1032336,189,366,214,219,1,58,4,{Gharasāmikehī}ti gharassa sāmikabhūtehi sassusasurasāmikehi.
  2337. 1032337,189,366,220,226,1,58,6,Itthīnaṃ kāmacchando titikkhākāraṇaṃ hoti viyāti sambandho.
  2338. 1032338,189,367,2,12,1,48,7,‘ ‘ Yathā panā’’ tiādinā sesānaṃ rogādisadisatā vuttā.
  2339. 1032339,189,367,13,16,1,42,3,Tattha pittadosakopanavasena pittarogāturo.
  2340. 1032340,189,367,17,33,1,118,11,Tassa pittakopanato sabbampi madhusakkarādikaṃ amadhurabhāvena sampajjatīti vuttaṃ‘‘ tittakaṃ tittakanti uggiratiyevā’’ ti.
  2341. 1032341,189,367,34,72,1,128,16,"Tumhe {upaddavethā}ti ṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.223) uddhaṭapāṭho,‘‘ upaddavaṃ karothā’’ ti nāmadhātuvasena attho, idāni pana‘‘ tumhehi upaddutā’’ ti pāṭho dissati. "
  2342. 1032342,189,367,73,83,1,52,8,"{Vibbhamatī}ti ito cito ca āhiṇḍati, hīnāya vā āvattati. "
  2343. 1032343,189,367,84,96,1,87,12,Madhusakkarādīnaṃ rasaṃ na vindati nānubhavati na jānāti na labhati ca viyāti sambandho.
  2344. 1032344,189,367,97,105,1,50,7,"Sāsanarasan ti sāsanassa rasaṃ, sāsanameva vā rasaṃ. "
  2345. 1032345,189,368,2,5,1,26,2,Nakkhattachaṇaṃ nakkhattaṃ.
  2346. 1032346,189,368,6,17,1,30,6,"Tenāha‘‘ aho naccaṃ, aho gītan’’ ti. "
  2347. 1032347,189,368,18,22,1,26,3,{Mutto}ti bandhanato pamutto.
  2348. 1032348,189,368,23,26,1,35,2,{Dhammassavanassā}ti sotabbadhammassa.
  2349. 1032349,189,369,2,5,1,35,3,Sīghaṃ pavattetabbakiccaṃ accāyikaṃ.
  2350. 1032350,189,369,6,30,1,47,7,Sīghattho hi ati saddo‘‘ pāṇātipāto’’ tiādīsu( ma. ni.2.193; vibha.968) viya.
  2351. 1032351,189,369,31,36,1,43,4,Vinaye {apakataññunā}ti vinayakkame akusalena.
  2352. 1032352,189,369,37,46,1,67,8,"Pakataṃ niṭṭhānaṃ vinicchayaṃ jānātīti pakataññū, na pakataññū tathā. "
  2353. 1032353,189,369,47,53,1,41,6,So hi kappiyākappiyaṃ yāthāvato na jānāti.
  2354. 1032354,189,369,54,61,1,26,3,Tenāha‘‘ kismiñcidevā’’ tiādi.
  2355. 1032355,189,369,62,65,1,34,2,{Kappiyamaṃsepī}ti sūkaramaṃsādikepi.
  2356. 1032356,189,369,66,69,1,42,2,{Akappiyamaṃsasaññāyā}ti acchamaṃsādisaññāya.
  2357. 1032357,189,370,2,5,1,40,2,{Daṇḍakasaddenāpī}ti sākhādaṇḍakasaddenapi.
  2358. 1032358,189,370,6,18,1,89,10,"{Ussaṅkitaparisaṅkito}ti avasaṅkito ceva samantato saṅkito ca, ativiya saṅkitoti vuttaṃ hoti. "
  2359. 1032359,189,370,19,26,1,34,3,Tadākāradassanaṃ‘‘ gacchatipī’’ tiādi.
  2360. 1032360,189,370,27,31,1,23,4,So hi thokaṃ gacchatipi.
  2361. 1032361,189,370,32,39,1,69,7,Gacchanto pana tāya ussaṅkitaparisaṅkitatāya tattha tattha tiṭṭhatipi.
  2362. 1032362,189,370,40,75,1,186,27,"Īdise kantāre gate‘‘ ko jānāti, kiṃ bhavissatī’’ ti nivattatipi, tasmā ca gataṭṭhānato agataṭṭhānameva bahutaraṃ hoti, tato eva ca so kicchena kasirena khemantabhūmiṃ pāpuṇāti vā, na vā pāpuṇāti. "
  2363. 1032363,189,370,76,89,1,103,10,"Kicchena {kasirenā}ti pariyāyavacanaṃ, kāyikadukkhena khedanaṃ vā kicchaṃ, cetasikadukkhena pīḷanaṃ kasiraṃ. "
  2364. 1032364,189,370,90,116,1,179,22,"Khemantabhūmin ti khemabhūtaṃ bhūmiṃ antasaddassa tabbhāvattā, bhayassa khīyanaṃ vā khemo, sova anto paricchedo yassā tathā, sā eva bhūmīti khemantabhūmi, taṃ nibbhayappadesanti attho. "
  2365. 1032365,189,370,117,125,1,42,5,Aṭṭhasu {ṭhānesū}ti‘‘ tattha katamā vicikicchā?
  2366. 1032366,189,370,126,129,1,30,3,Satthari kaṅkhati vicikicchati.
  2367. 1032367,189,370,130,131,1,6,1,Dhamme.
  2368. 1032368,189,370,132,133,1,6,1,Saṅghe.
  2369. 1032369,189,370,134,135,1,8,1,Sikkhāya.
  2370. 1032370,189,370,136,137,1,8,1,Pubbante.
  2371. 1032371,189,370,138,139,1,8,1,Aparante.
  2372. 1032372,189,370,140,141,1,15,1,Pubbantāparante.
  2373. 1032373,189,370,142,159,1,99,9,Idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchatī’’ ti( vibha.915) vibhaṅge vuttesu aṭṭhasu ṭhānesu.
  2374. 1032374,189,370,160,166,1,42,4,"{Adhimuccitvā}ti vinicchinitvā, saddahitvā vā. "
  2375. 1032375,189,370,167,184,1,104,12,"Saddhāya gaṇhitun ti saddheyyavatthuṃ‘‘ idamevan’’ ti saddahanavasena gaṇhituṃ, saddahituṃ na sakkotīti attho. "
  2376. 1032376,189,370,185,193,1,65,7,{Itī}ti tasmā vuttanayena asakkuṇanato antarāyaṃ karotīti sambandho.
  2377. 1032377,189,370,194,213,1,87,14,"‘‘ Atthi nu kho, natthi nu kho’’ ti araññaṃ paviṭṭhassa ādimhi eva sappanaṃ saṃsayo āsappanaṃ. "
  2378. 1032378,189,370,214,222,1,55,7,"Tato paraṃ samantato, uparūpari vā sappanaṃ parisappanaṃ. "
  2379. 1032379,189,370,223,228,1,55,5,Ubhayenapi tattheva saṃsayavasena paribbhamanaṃ dasseti.
  2380. 1032380,189,370,229,246,1,65,8,"Tenāha‘‘ apariyogāhanan’’ ti,‘‘ evamidan’’ ti samantato anogāhananti attho. "
  2381. 1032381,189,370,247,257,1,96,9,"Chambhitattan ti araññasaññāya uppannaṃ chambhitabhāvaṃ hadayamaṃsacalanaṃ, utrāsanti vuttaṃ hoti. "
  2382. 1032382,189,370,258,260,1,36,2,Upameyyapakkhepi yathārahamesamattho.
  2383. 1032383,189,371,2,15,1,82,8,224. Tatrāyaṃ {sadisatā}ti ettha pana appahīnapakkhe vuttanayānusārena sadisatā veditabbā .
  2384. 1032384,189,371,16,26,1,86,9,"Yadaggena hi kāmacchandādayo iṇādisadisā, tadaggena ca tesaṃ pahānaṃ āṇaṇyādisadisatāti. "
  2385. 1032385,189,371,27,34,1,56,6,Idaṃ pana anuttānapadatthamattaṃ– samiddhatan ti aḍḍhataṃ.
  2386. 1032386,189,371,35,41,1,57,6,Pubbe paṇṇamāropitāya vaḍḍhiyā saha vattatīti savaḍḍhikaṃ.
  2387. 1032387,189,371,42,47,1,56,5,Paṇṇan ti iṇadānaggahaṇe sallakkhaṇavasena likhitapaṇṇaṃ.
  2388. 1032388,189,371,48,53,1,50,5,Puna paṇṇan ti iṇayācanavasena sāsanalikhitapaṇṇaṃ.
  2389. 1032389,189,371,54,58,1,50,3,{Nillepatāyā}ti dhanasambandhābhāvena avilimpanatāya.
  2390. 1032390,189,371,59,61,1,16,2,Tathā alaggatāya.
  2391. 1032391,189,371,62,64,1,27,2,Pariyāyavacanañhetaṃ dvayaṃ.
  2392. 1032392,189,371,65,75,1,86,8,Atha vā {nillepatāyā}ti vuttanayena avilimpanabhāvena visesanabhūtena {alaggatāyā}ti attho.
  2393. 1032393,189,371,76,96,1,143,14,"Cha {dhamme}ti asubhanimittassa uggaho, asubhabhāvanānuyogo, indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. "
  2394. 1032394,189,371,97,104,1,39,5,"{Bhāvetvā}ti brūhetvā, attani vā uppādetvā. "
  2395. 1032395,189,371,105,118,1,138,9,Anuppannaanuppādanauppannappahānādivibhāvanavasena mahāsatipaṭṭhānasutte savisesaṃ pāḷiyā āgatattā‘‘ mahāsatipaṭṭhāne vaṇṇayissāmā’’ ti vuttaṃ.
  2396. 1032396,189,371,119,143,1,83,9,"‘‘ Mahāsatipaṭṭhāne’’ ti ca imasmiṃ dīghāgame( dī. ni.2.372 ādayo) saṅgītamāha, na majjhimāgame nikāyantarattā. "
  2397. 1032397,189,371,144,152,1,72,8,Nikāyantarāgatopi hi attho ācariyehi aññattha yebhuyyena vuttoti vadanti.
  2398. 1032398,189,371,153,156,1,32,3,Esa nayo byāpādādippahānabhāgepi.
  2399. 1032399,189,371,157,162,1,49,4,{Paravatthumhī}ti ārammaṇabhūte parasmiṃ vatthusmiṃ.
  2400. 1032400,189,371,163,166,1,26,3,Mamāyanābhāvena neva saṅgo.
  2401. 1032401,189,371,167,170,1,26,3,Pariggahābhāvena na baddho.
  2402. 1032402,189,371,171,183,1,88,11,"Dibbānipi rūpāni passato kileso na samudācarati, pageva mānusiyānīti sambhāvane api -saddo. "
  2403. 1032403,189,372,2,10,1,41,5,"{Anatthakaro}ti attano, parassa ca ahitakaro. "
  2404. 1032404,189,372,11,29,1,133,12,"Cha {dhamme}ti mettānimittassa uggaho, mettābhāvanānuyogo, kammassakatā, paṭisaṅkhānabahulatā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. "
  2405. 1032405,189,372,30,33,1,31,2,{Tatthevā}ti mahāsatipaṭṭhāneyeva.
  2406. 1032406,189,372,34,44,1,67,6,Cārittasīlameva uddissa paññattasikkhāpadaṃ‘‘ ācārapaṇṇattī’’ ti vuttaṃ.
  2407. 1032407,189,372,45,49,1,49,4,Ādi -saddena vārittapaṇṇattisikkhāpadaṃ saṅgaṇhāti.
  2408. 1032408,189,373,2,5,1,21,2,{Pavesito}ti pavesāpito.
  2409. 1032409,189,373,6,32,1,203,21,"Bandhanāgāraṃ pavesāpitattā aladdhanakkhattānubhavano puriso hi‘‘ nakkhattadivase bandhanāgāraṃ pavesito puriso’’ ti vutto, nakkhattadivase eva vā tadananubhavanatthaṃ tathā kato puriso evaṃ vuttotipi vaṭṭati. "
  2410. 1032410,189,373,33,41,1,54,7,"Aparasmin ti tato pacchime, aññasmiṃ vā nakkhattadivase. "
  2411. 1032411,189,373,42,48,1,50,5,"Okāsan ti kammakāraṇākāraṇaṃ, kammakāraṇakkhaṇaṃ vā. "
  2412. 1032412,189,373,49,55,1,79,6,Mahānatthakaran ti diṭṭhadhammikādiatthahāpanamukhena mahato anatthassa kārakaṃ.
  2413. 1032413,189,373,56,79,1,207,15,"Cha {dhamme}ti atibhojane nimittaggāho, iriyāpathasamparivattanatā, ālokasaññāmanasikāro, abbhokāsavāso, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme, {dhammanakkhattassā}ti yathāvuttasotabbadhammasaṅkhātassa mahassa. "
  2414. 1032414,189,373,80,92,1,71,8,Sādhūnaṃ ratijananato hi dhammopi chaṇasadisaṭṭhena‘‘ nakkhattan’’ ti vutto.
  2415. 1032415,189,374,2,11,1,93,8,Uddhaccakukkucce mahānatthakaran ti parāyattatāpādanena vuttanayena mahato anatthassa kārakaṃ.
  2416. 1032416,189,374,12,30,1,116,12,"Cha {dhamme}ti bahussutatā, paripucchakatā, vinaye pakataññutā, vuḍḍhasevitā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. "
  2417. 1032417,189,374,31,41,1,58,8,"Balassa, balena vā attanā icchitassa karaṇaṃ balakkāro, tena. "
  2418. 1032418,189,374,42,51,1,90,8,"Nekkhammapaṭipadan ti nīvaraṇato nikkhamanapaṭipadaṃ upacārabhāvanameva, na paṭhamaṃ jhānaṃ. "
  2419. 1032419,189,374,52,54,1,28,2,Ayañhi upacārabhāvanādhikāro.
  2420. 1032420,189,375,2,11,1,116,8,{Balavā}ti paccatthikavidhamanasamatthena balena balavā vantu-saddassa abhisayatthavisiṭṭhassa atthiyatthassa bodhanato.
  2421. 1032421,189,375,12,15,1,35,3,Hatthasāran ti hatthagatadhanasāraṃ.
  2422. 1032422,189,375,16,22,1,62,4,"{Sajjāvudho}ti sajjitadhanvādiāvudho, sannaddhapañcāvudhoti attho. "
  2423. 1032423,189,375,23,25,1,35,2,Sūravīrasevakajanavasena saparivāro.
  2424. 1032424,189,375,26,30,1,26,4,Tan ti yathāvuttaṃ purisaṃ.
  2425. 1032425,189,375,31,41,1,77,8,"Balavantatāya, sajjāvudhatāya, saparivāratāya ca corā dūratova disvā palāyeyyuṃ. "
  2426. 1032426,189,375,42,48,1,73,5,{Anatthakārikā}ti sammāpaṭipattiyā vibandhakaraṇato vuttanayena ahitakārikā.
  2427. 1032427,189,375,49,68,1,122,12,"Cha {dhamme}ti bahussutatā, paripucchakatā , vinaye pakataññutā, adhimokkhabahulatā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. "
  2428. 1032428,189,375,69,99,1,260,26,"Yathā bāhusaccādīni uddhaccakukkuccassa pahānāya saṃvattanti, evaṃ vicikicchāyapīti idhāpi bahussutatādayo tayopi dhammā gahitā, kalyāṇamittatā, pana sappāyakathā ca pañcannampi pahānāya saṃvattanti, tasmā tāsu tassa tassa nīvaraṇassa anucchavikasevanatā daṭṭhabbā. "
  2429. 1032429,189,375,100,108,1,45,7,Tiṇaṃ {viyā}ti tiṇaṃ bhayavasena na gaṇeti viya.
  2430. 1032430,189,375,109,118,1,128,8,Duccaritakantāraṃ {nittharitvā}ti duccaritacaraṇūpāyabhūtāya vicikicchāya nittharaṇavasena duccaritasaṅkhātaṃ kantāraṃ nittharitvā.
  2431. 1032431,189,375,119,131,1,165,11,"Vicikicchā hi sammāpaṭipattiyā appaṭipajjananimittatāmukhena micchāpaṭipattimeva paribrūhetīti tassā appahānaṃ duccaritacaraṇūpāyo, pahānañca duccaritavidhūnanūpāyoti. "
  2432. 1032432,189,376,2,16,1,53,7,225.‘‘ Tuṭṭhākāro’’ ti iminā pāmojjaṃ nāma taruṇapītiṃ dasseti.
  2433. 1032433,189,376,17,23,1,57,6,Sā hi taruṇatāya kathañcipi tuṭṭhāvatthā tuṭṭhākāramattaṃ.
  2434. 1032434,189,376,24,60,1,181,22,"‘‘ Tuṭṭhassā’’ ti idaṃ‘‘ pamuditassā’’ ti etassa atthavacanaṃ, tassattho‘‘ okkantikabhāvappattāya pītiyā vasena tuṭṭhassā’’ ti ṭīkāyaṃ vutto, evaṃ sati pāmojjapadena okkantikā pītiyeva gahitā siyā."
  2435. 1032435,189,376,61,100,1,261,28,"‘‘ Sakalasarīraṃ khobhayamānā pīti jāyatī’’ ti etassā cattho‘‘ attano savipphārikatāya, attasamuṭṭhānapaṇītarūpuppattiyā ca sakalasarīraṃ khobhayamānā pharaṇalakkhaṇā pīti jāyatī’’ ti vutto, evañca sati pītipadena pharaṇā pītiyeva gahitā siyā, kāraṇaṃ panettha gavesitabbaṃ. "
  2436. 1032436,189,376,101,137,1,270,30,"Idha, pana aññattha ca taruṇabalavatāmattasāmaññena padadvayassa atthadīpanato yā kāci taruṇā pīti pāmojjaṃ, balavatī pīti, pañcavidhāya vā pītiyā yathākkamaṃ taruṇabalavatāsambhavato purimā purimā pāmojjaṃ , pacchimā pacchimā pītī tipi vadanti, ayamettha tadanucchaviko attho. "
  2437. 1032437,189,376,138,144,1,59,5,{Tuṭṭhassā}ti pāmojjasaṅkhātāya taruṇapītiyā vasena tuṭṭhassa.
  2438. 1032438,189,376,145,155,1,99,8,"Ta-saddo hi atītattho, itarathā hetuphalasambandhābhāvāpattito, hetuphalasambandhabhāvassa ca vuttattā."
  2439. 1032439,189,376,156,169,1,72,9,‘‘ Sakalasarīraṃ khobhayamānā’’ ti iminā pīti nāma ettha balavapītīti dasseti.
  2440. 1032440,189,376,170,180,1,102,9,"Sā hi attano savipphārikatāya, attasamuṭṭhānapaṇītarūpuppattiyā ca sakalasarīraṃ saṅkhobhayamānā jāyati. "
  2441. 1032441,189,376,181,186,1,69,5,Sakalasarīre pītivegassa pītivipphārassa uppādanañcettha saṅkhobhanaṃ.
  2442. 1032442,189,377,2,6,1,33,3,Pītisahitaṃ pīti uttarapadalopena.
  2443. 1032443,189,377,7,10,1,12,3,Kiṃ pana taṃ?
  2444. 1032444,189,377,11,17,1,30,5,"Mano, pīti mano etassāti samāso. "
  2445. 1032445,189,377,18,25,1,47,6,"Pītiyā sampayuttaṃ mano yassātipi vaṭṭati, tassa. "
  2446. 1032446,189,377,26,37,1,69,7,Atthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ pītisampayuttacittassa puggalassā’’ ti vuttaṃ.
  2447. 1032447,189,377,38,64,1,161,19,"{Kāyo}ti idha sabbopi arūpakalāpo adhippeto, na pana kāyalahutādīsu viya vedanādikkhandhattayameva, na ca kāyāyatanādīsu viya rūpakāyampīti dasseti‘‘ nāmakāyo’’ ti iminā. "
  2448. 1032448,189,377,65,83,1,158,12,"Passaddhidvayavaseneva hettha passambhanamadhippetaṃ, passambhanaṃ pana vigatakilesadarathatāti āha‘‘ vigatadaratho hotī’’ ti, pahīnauddhaccādikilesadarathoti attho. "
  2449. 1032449,189,377,84,103,1,195,15,Vuttappakārāya pubbabhāgabhāvanāya vasena cetasikasukhaṃ paṭisaṃvedentoyeva taṃsamuṭṭhānapaṇītarūpaphuṭasarīratāya kāyikampi sukhaṃ paṭisaṃvedetīti vuttaṃ‘‘ kāyikampi cetasikampi sukhaṃ vedayatī’’ ti.
  2450. 1032450,189,377,104,126,1,184,16,"Iminā {nekkhammasukhenā}ti‘‘ sukhaṃ vedetī’’ ti evaṃ vuttena saṃkilesanīvaraṇapakkhato nikkhantattā, paṭhamajjhānapakkhikattā ca yathārahaṃ nekkhammasaṅkhātena upacārasukhena appanāsukhena ca. "
  2451. 1032451,189,377,127,137,1,73,6,Samādhānampettha tadubhayenevāti vuttaṃ‘‘ upacāravasenāpi appanāvasenāpī’’ ti.
  2452. 1032452,189,378,2,22,1,161,16,"Ettha panāyamadhippāyo– kāmacchandappahānato paṭṭhāya yāva passaddhakāyassa sukhapaṭisaṃvedanā, tāva yathā pubbe, tathā idhāpi pubbabhāgabhāvanāyeva vuttā, na appanā. "
  2453. 1032453,189,378,23,61,1,228,21,"Tathā hi kāmacchandappahāne ācariyadhammapālattherena vuttaṃ‘‘ vikkhambhanavasenāti ettha vikkhambhanaṃ anuppādanaṃ appavattanaṃ, na paṭipakkhānaṃ suppahīnatā, pahīnattāti ca pahīnasadisataṃ sandhāya vuttaṃ jhānassa anadhigatattā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.261). "
  2454. 1032454,189,378,62,74,1,188,12,Passaddhakāyassa sukhapaṭisaṃvedanāya ca vuttappakārāya pubbabhāgabhāvanāya vasena cetasikasukhaṃ paṭisaṃvedentoyeva taṃsamuṭṭhānapaṇītarūpaphuṭasarīratāya kāyikampi sukhaṃ paṭisaṃvedetīti.
  2455. 1032455,189,378,75,94,1,118,15,Apica kā nāma kathā aññehi vattabbā aṭṭhakathāyameva‘‘ cha dhamme bhāvetvā’’ ti tattha tattha pubbabhāgabhāvanāya vuttattā.
  2456. 1032456,189,378,95,146,1,475,41,"Sukhino cittasamādhāne pana sukhassa upacārabhāvanāya viya appanāyapi kāraṇattā,‘‘ so vivicceva kāmehī’’ tiādinā ca vakkhamānāya appanāya hetuphalavasena sambajjhanato pubbabhāgasamādhi , appanāsamādhi ca vutto, pubbabhāgasukhamiva vā appanāsukhampi appanāsamādhissa kāraṇamevāti tampi appanāsukhaṃ appanāsamādhino kāraṇabhāvena ācariyadhammapālattherena gahitanti imamatthamasallakkhentā nekkhammapadatthaṃ yathātathaṃ aggahetvā pāḷiyaṃ, aṭṭhakathāyampi saṃkiṇṇākulaṃ keci karontīti. "
  2457. 1032457,189,379,2,2,1,25,1,Paṭhamajjhānakathāvaṇṇanā
  2458. 1032458,189,380,2,48,1,225,28,"226. Yadevaṃ‘‘ sukhino cittaṃ samādhiyatī’’ ti eteneva upacāravasenapi appanāvasenapi cittassa samādhānaṃ kathitaṃ siyā, evaṃ sante‘‘ so vivicceva kāmehī’’ tiādikā desanā kimatthiyāti codanāya‘‘ so vivicceva… pe… vuttanti veditabban’’ ti vuttaṃ. "
  2459. 1032459,189,380,49,72,1,131,15,Tattha‘‘ samāhite’’ ti padadvayaṃ‘‘ dassanatthaṃ vuttan’’ ti imehi sambandhitvā samāhitattā tathā dassanatthaṃ vuttanti adhippāyo veditabbo.
  2460. 1032460,189,380,73,83,1,133,9,"Uparivisesadassanatthan ti upacārasamādhito, paṭhamajjhānādisamādhito ca upari pattabbassa paṭhamadutiyajjhānādivisesassa dassanatthaṃ. "
  2461. 1032461,189,380,84,103,1,232,16,"Upacārasamādhisamadhigameneva hi paṭhamajjhānādiviseso samadhigantuṃ sakkā, na pana tena vinā, dutiyajjhānādisamadhigamepi pāmojjuppādādikāraṇaparamparā icchitabbā, dutiyamaggādisamadhigame paṭipadāñāṇadassanavisuddhi viyāti daṭṭhabbaṃ. "
  2462. 1032462,189,380,104,107,1,48,2,{Appanāsamādhinā}ti paṭhamajjhānādiappanāsamādhinā.
  2463. 1032463,189,380,108,127,1,116,13,"Tassa {samādhino}ti yo appanālakkhaṇo samādhi‘‘ sukhino cittaṃ samādhiyatī’’ ti sabbasādhāraṇavasena vutto, tassa samādhino. "
  2464. 1032464,189,380,128,135,1,101,7,Pabhedadassanatthan ti dutiyajjhānādivibhāgassa ceva paṭhamābhiññādivibhāgassa ca pabhedadassanatthaṃ.
  2465. 1032465,189,380,136,140,1,65,4,Karajakāyan ti catusantatirūpasamudāyabhūtaṃ cātumahābhūtikakāyaṃ.
  2466. 1032466,189,380,141,152,1,90,10,So hi gabbhāsaye karīyatīti katvā karasaṅkhātato pupphasambhavato jātattā {karajo}ti vuccati.
  2467. 1032467,189,380,153,169,1,133,13,"{Karo}ti hi mātu soṇitasaṅkhātapupphassa, pitu sukkasaṅkhātasambhavassa ca nāmaṃ, tato jāto pana aṇḍajajalābujavasena gabbhaseyyakakāyova. "
  2468. 1032468,189,380,170,184,1,130,12,"Kāmaṃ opapātikādīnampi hetusampannānaṃ yathāvuttasamādhisamadhigamo sambhavati, tathāpi yebhuyyattā, pākaṭattā ca sveva kāyo vuttoti. "
  2469. 1032469,189,380,185,197,1,75,10,"Karoti putte nibbattetīti karo, sukkasoṇitaṃ, karena jāto karajo tipi vadanti. "
  2470. 1032470,189,381,2,17,1,114,14,"Nanu ca nāmakāyopi vivekajena pītisukhena tathā laddhūpakārova siyā, atha kasmā yathāvutto rūpakāyova idha gahitoti? "
  2471. 1032471,189,381,18,20,1,36,2,Saddantarābhisambandhena adhigatattā.
  2472. 1032472,189,381,21,37,1,132,11,‘‘ Abhisandetī’’ tiādisaddantarābhisambandhato hi rūpakāyo eva idha bhagavatā vuttoti adhigamīyati tasseva abhisandanādikiriyāyogyattāti.
  2473. 1032473,189,381,38,83,1,349,33,"{Abhisandetī}ti abhisandanaṃ karoti, so imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhenāti hi bhedavasena, samudāyāvayavavasena ca parikappanāmattasiddhā hetukiriyā ettha labbhati, abhisandanaṃ panetaṃ jhānamayena pītisukhena karajakāyassa tintabhāvāpādanaṃ, sabbatthakameva ca lūkhabhāvassāpanayananti āha‘‘ temeti snehetī’’ ti, avassutabhāvaṃ, allabhāvañca karotīti attho. "
  2474. 1032474,189,381,84,93,1,108,9,Atthato pana abhisandanaṃ nāma yathāvuttapītisukhasamuṭṭhānehi paṇītarūpehi kāyassa parippharaṇaṃ daṭṭhabbaṃ.
  2475. 1032475,189,381,94,104,1,47,6,Tenevāha‘‘ sabbattha pavattapīti sukhaṃ karotī’’ ti.
  2476. 1032476,189,381,105,109,1,64,4,Taṃsamuṭṭhānarūpapharaṇavaseneva hi sabbattha pavattapītisukhatā.
  2477. 1032477,189,381,110,114,1,31,3,{Parisandetī}tiādīsupi eseva nayo.
  2478. 1032478,189,381,115,118,1,28,3,Bhastaṃ nāma cammapasibbakaṃ.
  2479. 1032479,189,381,119,122,1,32,2,{Parippharatī}ti suddhakiriyāpadaṃ.
  2480. 1032480,189,381,123,142,1,106,14,"Tena vuttaṃ‘‘ samantato phusatī’’ ti, so imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena samantato phuṭṭho bhavatīti attho. "
  2481. 1032481,189,381,143,150,1,79,6,"Phusanakiriyāyevettha upapannā, na byāpanakiriyā bhikkhusseva suddhakattubhāvato. "
  2482. 1032482,189,381,151,199,1,305,30,"Sabbaṃ etassa atthīti sabbavā yathā‘‘ guṇavā’’ ti, tassa sabbavato,‘‘ avayavāvayavīsambandhe avayavini sāmivacanan’’ ti saddalakkhaṇena panetassa‘‘ kiñcī’’ ti avayavena sambajjhanato avayavīvisayoyevesa sabbasaddoti mantvā chavimaṃsādikoṭṭhāsasaṅkhātena avayavena avayavībhāvaṃ dassento āha‘‘ sabbakoṭṭhāsavato kāyassā’’ ti."
  2483. 1032483,189,381,200,218,1,45,8,‘‘ Kiñcī’’ ti etassa‘‘ upā… pe… ṭhānan’’ ti atthavacanaṃ.
  2484. 1032484,189,381,219,228,1,100,8,{Upādinnakasantatipavattiṭṭhāne}ti kammajarūpasantatiyā pavattiṭṭhāne aphuṭaṃ nāma na hotīti sambandho.
  2485. 1032485,189,381,229,232,1,65,3,Chavimaṃsalohitānugatan ti chavimaṃsalohitādikammajarūpamanugataṃ.
  2486. 1032486,189,381,233,256,1,138,18,"Yattha yattha kammajarūpaṃ, tattha tattha cittajarūpassāpi byāpanato tena tassa kāyassa phuṭabhāvaṃ sandhāya‘‘ aphuṭaṃ nāma na hotī’’ ti vuttaṃ. "
  2487. 1032487,189,382,2,39,1,209,21,"227. {Cheko}ti kusalo, taṃ pana kosallaṃ‘‘ kaṃsathāle nhāniyacuṇṇāni ākiritvā’’ tiādisaddantarasannidhānato, pakaraṇato ca nhāniyacuṇṇānaṃ karaṇe, payojane, piṇḍane ca samatthatāvasena veditabbanti dasseti‘‘ paṭibalo’’ tiādinā. "
  2488. 1032488,189,382,40,106,1,163,20,"Kaṃsa saddo pana‘‘ mahatiyā kaṃsapātiyā’’ tiādīsu ( ma. ni.1.61) suvaṇṇe āgato,‘‘ kaṃso upahato yathā’’ tiādīsu( dha. pa.134) kittimalohe,‘‘ upakaṃso nāma rājā mahākaṃsassa atrajo’’ tiādīsu[ jā. aṭṭha.4.10.164( atthato samānaṃ)] paṇṇattimatte. "
  2489. 1032489,189,382,107,122,1,70,11,Idha pana yattha katthaci loheti āha‘‘ yena kenaci lohena katabhājane’’ ti.
  2490. 1032490,189,382,123,140,1,128,12,"Nanu upamākaraṇamattamevidaṃ, atha kasmā kaṃsathālakassa savisesassa gahaṇaṃ katanti anuyogaṃ pariharati‘‘ mattikābhājanan’’ tiādinā."
  2491. 1032491,189,382,141,160,1,118,13,"‘‘ Sandentassā’’ ti parimaddetvā piṇḍaṃ karontasseva bhijjati, na pana sandanakkhamaṃ hoti, anādaralakkhaṇe cetaṃ sāmivacanaṃ. "
  2492. 1032492,189,382,161,166,1,79,5,Kiriyantarassa pavattanakkhaṇeyeva kiriyantarassa pavattanañhi anādaralakkhaṇaṃ.
  2493. 1032493,189,382,167,186,1,88,10,‘‘ Paripphosakaṃ paripphosakan’’ ti idaṃ bhāvanapuṃsakanti dasseti‘‘ siñcitvā siñcitvā’’ ti iminā.
  2494. 1032494,189,382,187,219,1,190,22,"Phusasaddo cettha parisiñcane yathā taṃ vātavuṭṭhisamaye‘‘ devo ca thokaṃ thokaṃ phusāyatī’’ ti,( pāci.362) tasmā tato tato nhāniyacuṇṇato upari udakena byāpanakaraṇavasena parisiñcitvā parisiñcitvāti attho. "
  2495. 1032495,189,382,220,254,1,190,21,"Anupasaggopi hi saddo saupasaggo viya pakaraṇādhigatassa atthassa dīpako,‘‘ siñcitvā siñcitvā’’ ti pana vacanaṃ‘‘ paripphosakaṃ paripphosakan’’ ti etassa‘‘ sandeyyā’’ ti ettha visesanabhāvaviññāpanatthaṃ. "
  2496. 1032496,189,382,255,256,1,11,1,Evamīdisesu.
  2497. 1032497,189,382,257,274,1,67,9,‘‘ Sandeyyā’’ ti ettha sanda-saddo piṇḍakaraṇeti vuttaṃ‘‘ piṇḍaṃ kareyyā’’ ti.
  2498. 1032498,189,382,275,280,1,40,4,{Anugatā}ti anupavisanavasena gatā upagatā.
  2499. 1032499,189,382,281,287,1,45,5,{Pariggahitā}ti parito gahitā samantato phuṭṭhā.
  2500. 1032500,189,383,2,26,1,132,16,"Antaro ca bāhiro ca padeso, tehi saha pavattatīti santarabāhirā, nhāniyapiṇḍi,‘‘ samantarabāhirā’’ tipi pāṭho, ma-kāro padasandhivasena āgamo. "
  2501. 1032501,189,383,27,42,1,127,11,Yathāvuttena pariggahitatākāraṇeneva santarabāhiro nhāniyapiṇḍi phuṭā udakasnehenāti āha‘‘ sabbatthakameva udakasinehena phuṭā’’ ti.
  2502. 1032502,189,383,43,54,1,90,9,"Sabbattha pavattanaṃ sabbatthakaṃ, bhāvanapuṃsakañcetaṃ, sabbapadese hutvā eva phuṭāti attho."
  2503. 1032503,189,383,55,82,1,143,18,"‘‘ Santarabāhirā phuṭā’’ ti ca iminā nhāniyapiṇḍiyā sabbaso udakena temitabhāvamāha,‘‘ na ca paggharaṇī’’ ti pana iminā tintāyapi tāya ghanathaddhabhāvaṃ. "
  2504. 1032504,189,383,83,93,1,33,6,Tenāha‘‘ na ca binduṃ bindun’’ tiādi.
  2505. 1032505,189,383,94,118,1,126,16,"Udakassa phusitaṃ phusitaṃ, na ca paggharaṇī sūdanīti attho,‘‘ binduṃ udakaṃ’’ tipi katthaci pāṭho, udakasaṅkhātaṃ bindunti tassattho. "
  2506. 1032506,189,383,119,129,1,61,6,Bindusaddo hi‘‘ byālambambudharabindū’’ tiādīsu viya dhārāvayave.
  2507. 1032507,189,383,130,143,1,92,12,"Evaṃ pana apaggharaṇato hatthenapi dvīhipi tīhipi aṅgulehi gahetuṃ, ovaṭṭikāya vā kātuṃ sakkā. "
  2508. 1032508,189,383,144,165,1,122,19,"Yadi hi sā paggharaṇī assa, evaṃ sati snehavigamanena sukkhattā thaddhā hutvā tathā gahetuṃ, kātuṃ vā na sakkāti vuttaṃ hoti. "
  2509. 1032509,189,383,166,176,1,72,8,"{Ovaṭṭikāyā}ti parivaṭṭulavasena, guḷikāvasena sā piṇḍi kātuṃ sakkāti attho. "
  2510. 1032510,189,384,2,2,1,24,1,Dutiyajjhānakathāvaṇṇanā
  2511. 1032511,189,385,2,39,1,231,26,"229. Tāhi tāhi udakasirāhi ubbhijjati uddhaṃ nikkhamatīti ubbhidaṃ, tādisaṃ udakaṃ yassāti ubbhidodako, da-kārassa pana ta-kāre kate ubbhitodako, imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ ubbhinnaudako’’ ti vuttaṃ, nadītīre khatakūpako viya ubbhijjanakaudakoti attho. "
  2512. 1032512,189,385,40,90,1,382,42,"Ubbhijjanakampi udakaṃ katthaci heṭṭhā ubbhijjitvā dhārāvasena uṭṭhahitvā bahi gacchati, na taṃ koci antoyeva patiṭṭhitaṃ kātuṃ sakkoti dhārāvasena uṭṭhahanato, idha pana vālikātaṭe viya udakarahadassa antoyeva ubbhijjitvā tattheva tiṭṭhati, na dhārāvasena uṭṭhahitvā bahi gacchatīti viññāyati akhobhakassa sannisinnasseva udakassa adhippetattāti imamatthaṃ sandhāyāha‘‘ na heṭṭhā’’ tiādi. "
  2513. 1032513,189,385,91,109,1,120,12,"{Heṭṭhā}ti udakarahadassa heṭṭhā mahāudakasirā, lohitānugatā lohitasirā viya udakānugato pathavipadeso‘‘ udakasirā’’ ti vuccati. "
  2514. 1032514,189,385,110,114,1,48,3,{Uggacchanakaudako}ti dhārāvasena uṭṭhahanakaudako.
  2515. 1032515,189,385,115,121,1,49,5,{Antoyevā}ti udakarahadassa anto samatalapadese eva.
  2516. 1032516,189,385,122,127,1,56,4,{Ubbhijjanakaudako}ti ubbhijjitvā tattheva tiṭṭhanakaudako.
  2517. 1032517,189,385,128,133,1,57,4,{Āgamanamaggo}ti bāhirato udakarahadābhimukhaṃ āgamanamaggo.
  2518. 1032518,189,385,134,163,1,70,12,"Kālena kālan ti ruḷhīpadaṃ‘‘ eko ekāyā’’ tiādi( pārā.443,444,452) viyāti vuttaṃ‘‘ kāle kāle’’ ti. "
  2519. 1032519,189,385,164,170,1,40,6,Anvaddhamāsan ti ettha anu saddo byāpane.
  2520. 1032520,189,385,171,175,1,40,4,Vassānassa addhamāsaṃ addhamāsanti attho.
  2521. 1032521,189,385,176,180,1,26,4,Evaṃ anudasāhan ti etthāpi.
  2522. 1032522,189,385,181,184,1,19,3,Vuṭṭhin ti vassanaṃ.
  2523. 1032523,189,385,185,189,1,33,3,{Anuppavaccheyyā}ti na upavaccheyya.
  2524. 1032524,189,385,190,202,1,56,8,Vassasaddato cassa siddhīti dasseti‘‘ na vasseyyā’’ ti iminā.
  2525. 1032525,189,386,2,22,1,125,12,‘ ‘ Sītā vāridhārā’’ ti itthiliṅgapadassa‘‘ sītaṃ dhāran’’ ti napuṃsakaliṅgena atthavacanaṃ dhārasaddassa dviliṅgikabhāvaviññāpanatthaṃ.
  2526. 1032526,189,386,23,32,1,92,8,"Sītan ti khobhanābhāvena sītalaṃ, purāṇapaṇṇatiṇakaṭṭhādisaṃkiṇṇābhāvena vā setaṃ parisuddhaṃ. "
  2527. 1032527,189,386,33,37,1,25,4,Setaṃ sītanti hi pariyāyo.
  2528. 1032528,189,386,38,54,1,106,11,"Kasmā panettha ubbhidodakoyeva rahado gahito, na itareti anuyogamapaneti‘‘ heṭṭhā uggacchanaudakañhī’’ tiādinā. "
  2529. 1032529,189,386,55,66,1,99,10,"Uggantvā uggantvā bhijjantan ti uṭṭhahitvā uṭṭhahitvā dhārākiraṇavasena ubbhijjantaṃ, vinassantaṃ vā. "
  2530. 1032530,189,386,67,70,1,18,2,{Khobhetī}ti āloḷeti.
  2531. 1032531,189,386,71,74,1,17,2,{Vuṭṭhī}ti vassanaṃ.
  2532. 1032532,189,386,75,83,1,104,7,{Dhārānipātapubbuḷakehī}ti udakadhārānipātehi ca tatoyeva uṭṭhitaudakapubbuḷakasaṅkhātehi pheṇapaṭalehi ca.
  2533. 1032533,189,386,84,98,1,115,10,Evaṃ yathākkamaṃ tiṇṇampi rahadānamagahetabbataṃ vatvā ubbhidodakasseva gahetabbataṃ vadati‘‘ sannisinnamevā’’ tiādinā.
  2534. 1032534,189,386,99,113,1,106,10,"Tattha {sannisinnamevā}ti sammā, samaṃ vā nisinnameva, aparikkhobhatāya niccalameva, suppasannamevāti adhippāyo. "
  2535. 1032535,189,386,114,121,1,55,6,{Iddhinimmitamivā}ti iddhimatā iddhiyā tathā nimmitaṃ iva.
  2536. 1032536,189,386,122,126,1,34,3,{Tatthā}ti tasmiṃ upamopameyyavacane.
  2537. 1032537,189,386,127,135,1,30,4,Sesan ti‘‘ abhisandetī’’ tiādikaṃ.
  2538. 1032538,189,387,2,2,1,24,1,Tatiyajjhānakathāvaṇṇanā
  2539. 1032539,189,388,2,14,1,49,5,231.‘‘ Uppalinī’’ tiādi gacchassapi vanassapi adhivacanaṃ.
  2540. 1032540,189,388,15,45,1,154,17,"Idha pana‘‘ yāva aggā, yāva ca mūlā’’ ti vacanayogena‘‘ appekaccānī’’ tiādinā uppalagacchādīnameva gahetabbatāya vanamevādhippetaṃ, tasmā‘‘ {uppalānī}ti uppalagacchāni. "
  2541. 1032541,189,388,46,54,1,43,5,{Etthā}ti uppalavane’’ tiādinā attho veditabbo.
  2542. 1032542,189,388,55,60,1,41,5,Avayavena hi samudāyassa nibbacanaṃ kataṃ.
  2543. 1032543,189,388,61,76,1,143,12,"Ekañhi uppalagacchādi uppalādiyeva, catupañcamattampi pana uppalādivananti voharīyati, sāratthadīpaniyaṃ pana jalāsayopi uppaliniādibhāvena vutto. "
  2544. 1032544,189,388,77,88,1,82,9,"Ettha {cā}ti etasmiṃ padattaye, etesu vā tīsu uppalapadumapuṇḍarīkasaṅkhātesu atthesu."
  2545. 1032545,189,388,89,100,1,75,6,"‘‘ Setarattanīlesū’’ ti uppalameva vuttaṃ, setuppalarattuppalanīluppalesūti attho. "
  2546. 1032546,189,388,101,110,1,88,9,Yaṃ kiñci uppalaṃ uppalameva uppalasaddassa sāmaññanāmavasena tesu sabbesupi pavattanato.
  2547. 1032547,189,388,111,127,1,103,12,Satapattan ti ettha sata saddo bahupariyāyo‘‘ satagghī sataraṃsi sūriyo’’ tiādīsu viya anekasaṅkhyābhāvato.
  2548. 1032548,189,388,128,135,1,60,7,Evañca katvā anekapattassāpi padumabhāve saṅgaho siddho hoti.
  2549. 1032549,189,388,136,140,1,34,4,Pattan ti ca pupphadalamadhippetaṃ.
  2550. 1032550,189,388,141,164,1,114,15,"Vaṇṇaniyamena setaṃ padumaṃ, rattaṃ puṇḍarīkan ti sāsanavohāro, loke pana‘‘ rattaṃ padumaṃ, setaṃ puṇḍarīkan’’ ti vadanti. "
  2551. 1032551,189,388,165,177,1,54,7,"Vuttañhi‘‘ puṇḍarīkaṃ sitaṃ rattaṃ, kokanadaṃ kokāsako’’ ti. "
  2552. 1032552,189,388,178,199,1,123,15,"Rattavaṇṇatāya hi kokanāmakānaṃ sunakhānaṃ nādayato saddāpayato, tehi ca asitabbato‘‘ kokanadaṃ, kokāsako’’ ti ca padumaṃ vuccati. "
  2553. 1032553,189,388,200,210,1,43,6,Yathāha‘‘ padmaṃ yathā kokanadaṃ sugandhan’’ ti.
  2554. 1032554,189,388,211,221,1,63,9,"Ayaṃ panettha vacanattho udakaṃ pāti, udake vā plavatīti uppalaṃ. "
  2555. 1032555,189,388,222,231,1,59,8,"Paṅke davati gacchati, pakārena vā davati viruhatīti padumaṃ. "
  2556. 1032556,189,388,232,241,1,95,8,"Paṇḍaraṃ vaṇṇamassa, mahantatāya vā muḍitabbaṃkhaṇḍetabbanti puṇḍarīkaṃ ma-kārassa pa-kārādivasena. "
  2557. 1032557,189,388,242,251,1,92,8,"Muḍisaddañhi muḍarisaddaṃ vā khaṇḍanatthamicchanti saddavidū, saddasatthato cettha padasiddhi. "
  2558. 1032558,189,388,252,290,1,183,25,"Yāva aggā, yāva ca mūlā udakena abhisandanādibhāvadassanatthaṃ pāḷiyaṃ‘‘ udakānuggatānī’’ ti vacanaṃ, tasmā udakato na uggatānicceva attho, na tu udake anurūpagatānīti āha‘‘ udakā… pe… gatānī’’ ti. "
  2559. 1032559,189,388,291,301,1,78,9,"Idha pana uppalādīni viya karajakāyo, udakaṃ viya tatiyajjhānasukhaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2560. 1032560,189,389,2,2,1,26,1,Catutthajjhānakathāvaṇṇanā
  2561. 1032561,189,390,2,32,1,196,17,"233. Yasmā pana catutthajjhānacittameva‘‘ cetasā’’ ti vuttaṃ, tañca rāgādiupakkilesamalāpagamato nirupakkilesaṃ nimmalaṃ, tasmā upakkilesavigamanameva parisuddhabhāvoti āha‘‘ nirupakkilesaṭṭhena parisuddhan’’ ti. "
  2562. 1032562,189,390,33,55,1,192,17,"Yasmā ca parisuddhasseva paccayavisesena pavattiviseso pariyodātatā suddhantasuvaṇṇassa nighaṃsanena pabhassaratā viya, tasmā pabhassaratāyeva pariyodātatāti āha‘‘ pabhassaraṭṭhena pariyodātan’’ ti. "
  2563. 1032563,189,390,56,71,1,73,11,Vijju viya pabhāya ito cito ca niccharaṇaṃ pabhassaraṃ yathā‘‘ ābhassarā’’ ti.
  2564. 1032564,189,390,72,95,1,82,12,Odātena {vatthenā}ti ettha‘‘ odātenā’’ ti guṇavacanaṃ sandhāya‘‘ odātena… pe… idan’’ ti vuttaṃ.
  2565. 1032565,189,390,96,101,1,52,5,Utupharaṇatthan ti uṇhassa utuno pharaṇadassanatthaṃ.
  2566. 1032566,189,390,102,110,1,35,4,Kasmāti āha‘‘ kiliṭṭhavatthenā’’ tiādi.
  2567. 1032567,189,390,111,126,1,103,12,"Utupharaṇaṃ na {hotī}ti odātavatthena viya savisesaṃ utupharaṇaṃ na hoti, appakamattameva hotīti adhippāyo . "
  2568. 1032568,189,390,127,139,1,34,6,Tenāha‘‘ taṅkhaṇa… pe… balavaṃ hotī’’ ti.
  2569. 1032569,189,390,140,169,1,197,19,"‘‘ Taṅkhaṇadhotaparisuddhenā’’ ti ca etena odātasaddo ettha parisuddhavacano eva‘‘ gihī odātavatthavasano’’ tiādīsu viya , na setavacano yena kenaci taṅkhaṇadhotaparisuddheneva utupharaṇasambhavatoti dasseti. "
  2570. 1032570,189,391,2,40,1,211,28,"Nanu ca pāḷiyaṃ‘‘ nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena aphuṭaṃ assā’’ ti kāyassa odātavatthapharaṇaṃ vuttaṃ, na pana vatthassa utupharaṇaṃ, atha kasmā utupharaṇaṃ idha vuttanti anuyogenāha‘‘ imissāya hī’’ tiādi. "
  2571. 1032571,189,391,41,76,1,289,30,"Yasmā vatthaṃ viya karajakāyo, utupharaṇaṃ viya catutthajjhānasukhaṃ, tasmā evamattho veditabboti vuttaṃ hoti, etena ca odātena vatthena sabbāvato kāyassa pharaṇāsambhavato, upameyyena ca ayuttattā kāyaggahaṇena tannissitavatthaṃ gahetabbaṃ, vatthaggahaṇena ca tappaccayaṃ utupharaṇanti dasseti. "
  2572. 1032572,189,391,77,82,1,31,5,Neyyatthato hi ayaṃ upamā vuttā.
  2573. 1032573,189,391,83,87,1,36,4,Vicitradesanā hi buddhā bhagavantoti.
  2574. 1032574,189,391,88,114,1,265,24,"Yogino hi karajakāyo vatthaṃ viya daṭṭhabbo utupharaṇasadisena catutthajjhānasukhena pharitabbattā, utupharaṇaṃ viya catutthajjhānasukhaṃ vatthassa viya tena karajakāyassa pharaṇato, purisassa sarīraṃ viya catutthajjhānaṃ utupharaṇaṭṭhāniyassa sukhassa nissayabhāvato. "
  2575. 1032575,189,391,115,122,1,19,3,Tenāha‘‘ tasmā’’ tiādi.
  2576. 1032576,189,391,123,126,1,39,3,Idañhi yathāvuttavacanassa guṇadassanaṃ.
  2577. 1032577,189,391,127,153,1,169,17,"Ettha ca pāḷiyaṃ‘‘ parisuddhena cetasā’’ ti cetogahaṇena catutthajjhānasukhaṃ bhagavatā vuttanti ñāpetuṃ‘‘ catutthajjhānasukhaṃ, catutthajjhānasukhenā’’ ti ca vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  2578. 1032578,189,391,154,160,1,56,6,Nanu ca catutthajjhānasukhaṃ nāma sātalakkhaṇaṃ natthīti?
  2579. 1032579,189,391,161,173,1,63,7,"Saccaṃ, santasabhāvattā panettha upekkhāyeva‘‘ sukhan’’ ti adhippetā. "
  2580. 1032580,189,391,174,217,1,76,9,"Tena vuttaṃ sammohavinodaniyaṃ‘‘ upekkhā pana santattā, sukhamicceva bhāsitā’’ ti( vibha. aṭṭha.232; visuddhi.2.644; mahāni. aṭṭha.27; paṭi. ma. aṭṭha.1.105). "
  2581. 1032581,189,392,2,11,1,110,7,"{Ettāvatā}ti paṭhamajjhānādhigamaparidīpanato paṭṭhāya yāva catutthajjhānādhigamaparidīpanā, tāvatā vacanakkamena. "
  2582. 1032582,189,392,12,47,1,162,15,"Labhanaṃ lābho, so etassāti lābhī, rūpajjhānānaṃ lābhī rūpajjhānalābhī yathā‘‘ lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan’’ ti,( saṃ. ni.2.70; udā.38) labhanasīlo vā lābhī. "
  2583. 1032583,189,392,48,50,1,15,2,Kiṃ labhanasīlo?
  2584. 1032584,189,392,51,53,1,24,2,Rūpajjhānānītipi yujjati.
  2585. 1032585,189,392,54,55,1,15,1,Evamitarasmimpi.
  2586. 1032586,189,392,56,61,1,47,5,Na arūpajjhānalābhīti na veditabboti yojetabbaṃ.
  2587. 1032587,189,392,62,80,1,100,12,"Kasmāti vuttaṃ‘‘ na hī’’ tiādi, aṭṭhannampi samāpattīnaṃ upari abhiññādhigame avinābhāvatoti vuttaṃ hoti. "
  2588. 1032588,189,392,81,125,1,320,20,"{Cuddasahākārehī}ti‘‘ kasiṇānulomato, kasiṇapaṭilomato kasiṇānulomapaṭilomato, jhānānulomato, jhānapaṭilomato, jhānānulomapaṭilomato, jhānukkantikato, kasiṇukkantikato, jhānakasiṇukkantikato, aṅgasaṅkantito, ārammaṇasaṅkantito , aṅgārammaṇasaṅkantito aṅgavavatthānato, ārammaṇavavatthānato’’ ti( visuddhi.2.365) visuddhimagge vuttehi imehi cuddasahākārehi. "
  2589. 1032589,189,392,126,162,1,330,31,"Satipi jhānesu āvajjanādipañcavidhavasībhāve ayameva cuddasavidho vasībhāvo abhiññā nibbattane ekantena icchitabboti dassentena‘‘ cuddasahākārehi ciṇṇavasībhāvan’’ ti vuttaṃ, iminā ca arūpasamāpattīsu ciṇṇavasībhāvaṃ vinā rūpasamāpattīsu eva ciṇṇavasībhāvena samāpatti na ijjhatīti tāsaṃ abhiññādhigame avinābhāvaṃ dassetīti veditabbaṃ. "
  2590. 1032590,189,393,2,23,1,148,16,"Nanu yathāpāṭhameva vinicchayo vattabboti codanaṃ sodheti‘‘ pāḷiyaṃ panā’’ tiādinā, sāvasesapāṭhabhāvato nīharitvā esa vinicchayo vattabboti vuttaṃ hoti. "
  2591. 1032591,189,393,24,36,1,101,11,"Yajjevaṃ arūpajjhānānipi pāḷiyaṃ gahetabbāni, atha kasmā tāni aggahetvā sāvasesapāṭho bhagavatā katoti? "
  2592. 1032592,189,393,37,40,1,57,3,Sabbābhiññānaṃ visesato rūpāvacaracatutthajjhānapādakattā.
  2593. 1032593,189,393,41,63,1,196,20,"Satipi hi tāsaṃ tathā avinābhāve visesato panetā rūpāvacaracatutthajjhānapādakā, tasmā tāsaṃ tappādakabhāvaviññāpanatthaṃ tattheva ṭhatvā desanā katā, na pana arūpāvacarajjhānānaṃ idha ananupayogato. "
  2594. 1032594,189,393,64,73,1,45,5,Tenāha‘‘ arūpajjhānāni āharitvā kathetabbānī’’ ti.
  2595. 1032595,189,394,2,2,1,25,1,Vipassanāñāṇakathāvaṇṇanā
  2596. 1032596,189,395,2,55,1,239,30,"234.‘‘ Puna caparaṃ mahārāja( pāḷiyaṃ natthi) bhikkhū’’ ti vatvāpi kimatthaṃ dassetuṃ‘‘ so’’ ti padaṃ puna vuttanti codanāyāha‘‘ so… pe… dassetī’’ ti, yathārutavasena, neyyatthavasena ca vuttāsu aṭṭhasu samāpattīsu ciṇṇavasitāvisiṭṭhaṃ bhikkhuṃ dassetuṃ evaṃ vuttanti adhippāyo. "
  2597. 1032597,189,395,56,75,1,86,11,Sesan ti‘‘ so’’ ti padatthato sesaṃ‘‘ evaṃ samāhite’’ tiādīsu vattabbaṃ sādhippāyamatthajātaṃ.
  2598. 1032598,189,395,76,116,1,281,30,"Ñeyyaṃ jānātīti ñāṇaṃ, tadeva paccakkhaṃ katvā passatīti dassanaṃ, ñāṇameva dassanaṃ na cakkhādikanti ñāṇadassanaṃ, pañcavidhampi ñāṇaṃ, tayidaṃ pana ñāṇadassanapadaṃ sāsane yesu ñāṇavisesesu niruḷhaṃ, taṃ sabbaṃ atthuddhāravasena dassento‘‘ ñāṇadassananti maggañāṇampi vuccatī’’ tiādimāha. "
  2599. 1032599,189,395,117,121,1,61,4,Ñāṇadassanavisuddhatthan ti ñāṇadassanassa visuddhipayojanāya.
  2600. 1032600,189,395,122,126,1,42,3,{Phāsuvihāro}ti ariyavihārabhūto sukhavihāro.
  2601. 1032601,189,395,127,140,1,96,11,"{Bhagavatopī}ti na kevalaṃ devatārocanameva, atha kho tadā bhagavatopi ñāṇadassanaṃ udapādīti attho. "
  2602. 1032602,189,395,141,145,1,45,4,Sattāhaṃ kālaṅkatassa assāti sattāhakālaṅkato.
  2603. 1032603,189,395,146,154,1,28,4,‘‘ Kālāmo’’ ti gottavasena vuttaṃ.
  2604. 1032604,189,395,155,164,1,39,3,Cetovimutti[ vimutti( aṭṭhakathāyaṃ)] nāma arahattaphalasamāpatti.
  2605. 1032605,189,395,165,193,1,199,21,"Yasmā vipassanāñāṇaṃ ñeyyasaṅkhāte tebhūmakasaṅkhāre aniccādito jānāti, bhaṅgānupassanato ca paṭṭhāya paccakkhato te passati, tasmā yathāvuttaṭṭhena ñāṇadassanaṃ nāma jātanti dasseti‘‘ idha panā’’ tiādinā. "
  2606. 1032606,189,396,2,24,1,157,16,"{Abhinīharatī}ti vipassanābhimukhaṃ cittaṃ tadaññakaraṇīyato nīharitvā haratīti ayaṃ saddato attho, adhippāyato pana taṃ dassetuṃ‘‘ vipassanāñāṇassā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2607. 1032607,189,396,25,40,1,171,14,"Tadabhimukhabhāvoyeva hissa tanninnatādikaraṇaṃ, taṃ pana vuttanayena aṭṭhaṅgasamannāgate tasmiṃ citte vipassanākkamena jāte vipassanābhimukhaṃ cittapesanamevāti daṭṭhabbaṃ. "
  2608. 1032608,189,396,41,46,1,39,5,Tanninnan ti tassaṃ vipassanāyaṃ ninnaṃ.
  2609. 1032609,189,396,47,50,1,29,3,Itaradvayaṃ tasseva vevacanaṃ.
  2610. 1032610,189,396,51,57,1,43,6,Tassaṃ poṇaṃ vaṅkaṃ pabbhāraṃ nīcanti attho.
  2611. 1032611,189,396,58,60,1,20,2,Brahmajāle vuttoyeva.
  2612. 1032612,189,396,61,77,1,99,11,"Odanakummāsehi upacīyati vaḍḍhāpīyati, upacayati vā vaḍḍhatīti atthaṃ sandhāya‘‘ odanenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2613. 1032613,189,396,78,91,1,111,8,{Aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṃsanadhammo}ti ettha‘‘ aniccadhammo’’ tiādinā dhamma saddo paccekaṃ yojetabbo.
  2614. 1032614,189,396,92,97,1,49,4,Tattha {aniccadhammo}ti pabhaṅgutāya addhuvasabhāvo.
  2615. 1032615,189,396,98,103,1,53,4,{Duggandhavighātatthāyā}ti sarīre duggandhassa vigamāya.
  2616. 1032616,189,396,104,114,1,123,8,"{Ucchādanadhammo}ti ucchādetabbatāsabhāvo, imassa pūtikāyassa duggandhabhāvato gandhodakādīhi ubbaṭṭanavilimpanajātikoti attho. "
  2617. 1032617,189,396,115,121,1,80,6,Ucchādanena hi pūtikāye sedavātapittasemhādīhi garubhāvaduggandhānamapagamo hoti.
  2618. 1032618,189,396,122,141,1,172,13,"Mahāsambāhanaṃ mallādīnaṃ bāhuvaḍḍhanādiatthaṃva hoti, aṅgapaccaṅgābādhavinodanatthaṃ pana khuddakasambāhanameva yuttanti āha‘‘ khuddakasambāhanenā’’ ti, mandasambāhanenāti attho. "
  2619. 1032619,189,396,142,145,1,43,2,{Parimaddanadhammo}ti parimadditabbatāsabhāvo.
  2620. 1032620,189,397,2,17,1,96,10,Evaṃ aniyamitakālavasena atthaṃ vatvā idāni niyamitakālavasena atthaṃ vadati‘‘ daharakāle’’ tiādinā.
  2621. 1032621,189,397,18,29,1,103,10,"Vā -saddo cettha atthadassanavaseneva atthantaravikappanassa viññāyamānattā na payutto, luttaniddiṭṭho vā. "
  2622. 1032622,189,397,30,33,1,28,2,{Daharakāle}ti aciravijātakāle.
  2623. 1032623,189,397,34,38,1,61,4,Sayāpetvā añchanapīḷanādivasena parimaddanadhammoti sambandho.
  2624. 1032624,189,397,39,50,1,84,9,"Mitan ti bhāvanapuṃsakaniddeso, tena yathāpamāṇaṃ, mandaṃ vā añchanapīḷanādīni dasseti. "
  2625. 1032625,189,397,51,54,1,26,3,Añchana ñcettha ākaḍḍhanaṃ.
  2626. 1032626,189,397,55,57,1,18,2,Pīḷanaṃ sambāhanaṃ.
  2627. 1032627,189,397,58,62,1,44,4,Ādi saddena samiñjanauggamanādīni saṅgaṇhāti.
  2628. 1032628,189,397,63,68,1,46,4,Evaṃ {pariharitopī}ti ucchādanādinā sukhedhitopi.
  2629. 1032629,189,397,69,75,1,43,5,Bhijjati {cevā}ti aniccatādivasena nassati ca.
  2630. 1032630,189,397,76,87,1,75,10,Vikirati {cā}ti evaṃ bhindanto ca kiñci payojanaṃ asādhento vippakiṇṇova hoti.
  2631. 1032631,189,397,88,103,1,112,11,Evaṃ navahi padehi yathārahaṃ kāye samudayavayadhammānupassitā dassitāti imamatthaṃ vibhāvento‘‘ tatthā’’ tiādimāha.
  2632. 1032632,189,397,104,127,1,137,13,"Tattha chahi {padehī}ti‘‘ rūpī, cātumahābhūtiko, mātāpettikasambhavo, odanakummāsūpacayo, ucchādanadhammo, parimaddanadhammo’’ ti imehi chahi padehi. "
  2633. 1032633,189,397,128,161,1,214,25,"Yuttaṃ tāva hotu majjhe tīhipi padehi kāyassa samudayakathanaṃ tesaṃ tadatthadīpanato,‘‘ rūpī, ucchādanadhammo, parimaddanadhammo’’ ti pana tīhi tpadehi kathaṃ tassa tathākathanaṃ yuttaṃ siyā tesaṃ tadatthassa adīpanatoti? "
  2634. 1032634,189,397,162,166,1,39,4,Yuttameva tesampi tadatthassa dīpitattā.
  2635. 1032635,189,397,167,182,1,89,11,‘‘ Rūpī’’ ti hi idaṃ attano paccayabhūtena utuāhāralakkhaṇena rūpena rūpavāti atthassa dīpakaṃ.
  2636. 1032636,189,397,183,187,1,52,4,Paccayasaṅgamavisiṭṭhe hi tadassatthiatthe ayamīkāro.
  2637. 1032637,189,397,188,202,1,114,9,"‘‘ Ucchādanadhammo, parimaddanadhammo’’ ti ca idaṃ padadvayaṃ tathāvidharūpuppādanena saṇṭhānasampādanatthassa dīpakanti. "
  2638. 1032638,189,397,203,215,1,55,6,"{Dvīhī}ti‘‘ bhedanadhammo, viddhaṃsanadhammo’’ ti dvīhi padehi. "
  2639. 1032639,189,397,216,221,1,71,5,Nissitañca kāyapariyāpanne hadayavatthumhi nissitattā vipassanācittassa.
  2640. 1032640,189,397,222,235,1,85,9,Tadā pavattañhi vipassanācittameva‘‘ idañca me viññāṇan’’ ti āsannapaccakkhavasena vuttaṃ.
  2641. 1032641,189,397,236,244,1,87,7,"Paṭibaddhañca kāyena vinā appavattanato, kāyasaññitānañca rūpadhammānaṃ ārammaṇakaraṇato. "
  2642. 1032642,189,398,2,27,1,132,16,"235. Suṭṭhu obhāsatīti subho, pabhāsampanno maṇi, tāya eva pabhāsampattiyā maṇino bhadratāti atthamattaṃ dassetuṃ‘‘ subhoti sundaro’’ ti vuttaṃ. "
  2643. 1032643,189,398,28,39,1,95,7,Parisuddhākarasamuṭṭhānameva maṇino suvisuddhajātitāti āha‘‘ jātimāti parisuddhākarasamuṭṭhito’’ ti.
  2644. 1032644,189,398,40,43,1,41,3,Suvisuddharatanākarato samuṭṭhitoti attho.
  2645. 1032645,189,398,44,50,1,66,5,Ākaraparivisuddhimūlako eva hi maṇino kuruvindajātiādijātivisesoti.
  2646. 1032646,189,398,51,74,1,94,10,"Idhādhippetassa pana veḷuriyamaṇino viḷūra( vi. va. aṭṭha.34 ādayo vākyakkhkhndhesu passitabbaṃ) pabbatassa, viḷūra gāmassa ca avidūre parisuddhākaro. "
  2647. 1032647,189,398,75,80,1,32,5,Yebhuyyena hi so tato samuṭṭhito.
  2648. 1032648,189,398,81,128,1,352,35,"Tathā hesa viḷūranāmakassa pabbatassa, gāmassa ca avidūre samuṭṭhitattā veḷuriyoti paññāyittha, devaloke pavattassapi ca taṃsadisavaṇṇanibhatāya tadeva nāmaṃ jātaṃ yathā taṃ manussaloke laddhanāmavasena devaloke devatānaṃ, so pana mayūragīvāvaṇṇo vā hoti vāyasapattavaṇṇo vā siniddhaveṇupattavaṇṇo vāti ācariyadhammapālattherena paramatthadīpaniyaṃ( vi. va. aṭṭha.34) vuttaṃ. "
  2649. 1032649,189,398,129,149,1,48,5,Vinayasaṃvaṇṇanāsu( vi. vi. ṭī.1.281) pana‘‘ allaveḷuvaṇṇo’’ ti vadanti.
  2650. 1032650,189,398,150,160,1,39,6,Tathā hissa‘‘ vaṃsavaṇṇo’’ tipi nāmaṃ jātaṃ.
  2651. 1032651,189,398,161,177,1,85,11,"‘‘ Mañjārakkhimaṇḍalavaṇṇo’’ ti ca vutto, tatoyeva so idha padese mañjāramaṇīti pākaṭo hoti. "
  2652. 1032652,189,398,178,184,1,84,6,Cakkavattiparibhogārahapaṇītataramaṇibhāvato pana tasseva pāḷiyaṃ vacanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  2653. 1032653,189,398,185,215,1,125,16,"Yathāha‘‘ puna caparaṃ ānanda rañño mahāsudassanassa maṇiratanaṃ pāturahosi, so ahosi maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso’’ tiādi( dī. ni.2.248). "
  2654. 1032654,189,398,216,226,1,96,6,Pāsāṇasakkharādidosanīharaṇavaseneva parikammanipphattīti dasseti‘‘ apanītapāsāṇasakkharo’’ ti iminā.
  2655. 1032655,189,399,2,17,1,75,10,"Chaviyā eva saṇhabhāvena acchatā, na saṅghātassāti āha‘‘ acchoti tanucchavī’’ ti. "
  2656. 1032656,189,399,18,31,1,62,9,Tato ceva visesena pasannoti dassetuṃ‘‘ suṭṭhu pasanno’’ ti vuttaṃ.
  2657. 1032657,189,399,32,35,1,51,2,Paribhogamaṇiratanākārasampatti sabbākārasampannatā .
  2658. 1032658,189,399,36,43,1,32,3,Tenāha‘‘ dhovanavedhanādīhī’’ tiādi.
  2659. 1032659,189,399,44,55,1,102,10,"Pāsāṇādīsu dhotatā dhovanaṃ, kāḷakādiapaharaṇatthāya ceva suttena āvunatthāya ca vijjhitabbatā vedhanaṃ. "
  2660. 1032660,189,399,56,60,1,40,4,Ādi saddena tāpasaṇhakaraṇādīnaṃ saṅgaho.
  2661. 1032661,189,399,61,65,1,48,4,Vaṇṇasampattin ti āvunitasuttassa vaṇṇasampattiṃ.
  2662. 1032662,189,399,66,80,1,78,9,"Kasmāti vuttaṃ‘‘ tādisan’’ tiādi, tādisasseva āvutassa pākaṭabhāvatoti vuttaṃ hoti. "
  2663. 1032663,189,400,2,6,1,39,4,Maṇi viya karajakāyo paccavekkhitabbato.
  2664. 1032664,189,400,7,12,1,47,5,Āvutasuttaṃ viya viññāṇaṃ anupavisitvā ṭhitattā.
  2665. 1032665,189,400,13,34,1,175,19,"Cakkhumā puriso viya vipassanālābhī bhikkhu sammadeva tassa dassanato, tassa purisassa maṇino āvibhūtakālo viya tassa bhikkhuno kāyassa āvibhūtakālo tannissayassa pākaṭabhāvato. "
  2666. 1032666,189,400,35,82,1,274,28,"Suttassāvibhūtakālo viya tesaṃ dhammānamāvibhūtakālo tannissitassa pākaṭabhāvatoti ayamettha upamāsampādane kāraṇavibhāvanā,‘‘ āvutasuttaṃ viya vipassanāñāṇan’’ ti katthaci pāṭho,‘‘ idañca viññāṇan’’ ti vacanato pana‘‘ viññāṇan’’ ti pāṭhova sundarataro,‘‘ vipassanāviññāṇan’’ ti vā bhavitabbaṃ. "
  2667. 1032667,189,400,83,89,1,70,5,Vipassanāñāṇaṃ {abhinīharitvā}ti vipassanāñāṇābhimukhaṃ cittaṃ nīharitvā.
  2668. 1032668,189,401,2,5,1,23,2,{Tatrā}ti veḷuriyamaṇimhi.
  2669. 1032669,189,401,6,9,1,49,3,Tadārammaṇānan ti kāyasaññitarūpadhammārammaṇānaṃ.
  2670. 1032670,189,401,10,22,1,132,8,‘‘ Phassapañcamakānan’’ tiādipadattayassetaṃ visesanaṃ atthavasā liṅgavibhattivacanavipariṇāmoti katvā pacchimapadassāpi visesanabhāvato.
  2671. 1032671,189,401,23,31,1,116,7,"Phassapañcamakaggahaṇena, sabbacittacetasikaggahaṇena ca gahitadhammā vipassanācittuppādapariyāpannā evāti daṭṭhabbaṃ. "
  2672. 1032672,189,401,32,47,1,113,11,Evañhi tesaṃ vipassanāviññāṇagatikattā āvutasuttaṃ viya‘‘ vipassanāviññāṇan’’ ti heṭṭhā vuttavacanaṃ avirodhitaṃ hoti.
  2673. 1032673,189,401,48,52,1,42,4,Kasmā pana vipassanāviññāṇasseva gahaṇanti?
  2674. 1032674,189,401,53,68,1,74,11,‘‘ Idañca me viññāṇaṃ ettha sitaṃ ettha paṭibaddhan’’ ti iminā tasseva vacanato.
  2675. 1032675,189,401,69,105,1,225,26,"‘‘ Ayaṃ kho me kāyo’’ tiādinā hi vipassanāñāṇena vipassitvā‘‘ tadeva vipassanāñāṇasampayuttaṃ viññāṇaṃ ettha sitaṃ ettha paṭibaddhan’’ ti nissayavisayādivasena manasi karoti, tasmā tasseva idha gahaṇaṃ sambhavati, nāññassāti daṭṭhabbaṃ. "
  2676. 1032676,189,401,106,115,1,47,5,Tenāha‘‘ vipassanāviññāṇasseva vā āvibhūtakālo’’ ti.
  2677. 1032677,189,401,116,139,1,196,13,"Dhammasaṅgahādīsu( dha. sa.2 ādayo) desitanayena pākaṭabhāvato cettha phassapañcamakānaṃ gahaṇaṃ, niravasesapariggahaṇato sabbacittacetasikānaṃ, yathārutaṃ desitavasena padhānabhāvato vipassanāviññāṇassāti veditabbaṃ. "
  2678. 1032678,189,401,140,147,1,62,6,"Kiṃ panete paccavekkhaṇañāṇassa āvibhavanti, udāhu puggalassāti? "
  2679. 1032679,189,401,148,167,1,119,13,"Paccavekkhaṇañāṇasseva, tassa pana āvibhūtattā puggalassāpi āvibhūtā nāma honti, tasmā‘‘ bhikkhuno āvibhūtakālo’’ ti vuttanti. "
  2680. 1032680,189,402,2,34,1,226,23,"Yasmā panidaṃ vipassanāñāṇaṃ maggañāṇānantaraṃ hoti, tasmā lokiyābhiññānaṃ parato, chaṭṭhabhiññāya ca purato vattabbaṃ, atha kasmā sabbābhiññānaṃ puratova vuttanti codanālesaṃ dassetvā pariharanto ‘‘ idañca vipassanāñāṇan’’ tiādimāha."
  2681. 1032681,189,402,35,47,1,68,8,‘‘ Idañca maggañāṇānantaran’’ ti hi iminā yathāvuttaṃ codanālesaṃ dasseti.
  2682. 1032682,189,402,48,59,1,84,7,Tattha‘‘ maggañāṇānantaran’’ ti sikhāppattavipassanābhūtaṃ gotrabhuñāṇaṃ sandhāya vuttaṃ.
  2683. 1032683,189,402,60,80,1,172,18,"Tadeva hi arahattamaggassa, sabbesaṃ vā maggaphalānamanantaraṃ hoti, padhānato pana tabbacaneneva sabbassapi vipassanāñāṇassa gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ avisesato tassa idha vuttattā. "
  2684. 1032684,189,402,81,90,1,109,8,"Maggasaddena ca arahattamaggasseva gahaṇaṃ tassevābhiññāpariyāpannattā, abhiññāsambandhena ca codanāsambhavato. "
  2685. 1032685,189,402,91,117,1,236,23,"Lokiyābhiññānaṃ purato vuttaṃ vipassanāñāṇaṃ tāsaṃ nānantaratāya anupakāraṃ, āsavakkhayañāṇasaṅkhātāya pana lokuttarābhiññāya purato vuttaṃ tassā anantaratāya upakāraṃ, tasmā idaṃ lokiyābhiññānaṃ parato, chaṭṭhābhiññāya ca purato vattabbaṃ. "
  2686. 1032686,189,402,118,129,1,95,11,Kasmā pana upakāraṭṭhāne tathā avatvā anupakāraṭṭhāneva bhagavatā vuttanti hi codanā sambhavati.
  2687. 1032687,189,402,130,138,1,36,4,‘‘ Evaṃ santepī’’ tiādi parihāradassanaṃ.
  2688. 1032688,189,402,139,153,1,102,12,"Tattha evaṃ {santepī}ti yadipi ñāṇānupubbiyā maggañāṇassa anantaratāya upakāraṃ hoti, evaṃ satipīti attho. "
  2689. 1032689,189,403,2,7,1,48,4,{Abhiññāvāre}ti chaḷabhiññāvasena vutte desanāvāre.
  2690. 1032690,189,403,8,45,1,288,25,"Etassa antarā vāro {natthī}ti pañcasu lokiyābhiññāsu kathitāsu ākaṅkheyyasuttādīsu( ma. ni.1.65) viya chaṭṭhābhiññāpi avassaṃ kathetabbā abhiññālakkhaṇabhāvena tappariyāpannato, na ca vipassanāñāṇaṃ lokiyābhiññānaṃ, chaṭṭhābhiññāya ca antarā pavesetvā kathetabbaṃ anabhiññālakkhaṇabhāvena tadapariyāpannato. "
  2691. 1032691,189,403,46,62,1,166,15,"Iti etassa vipassanāñāṇassa tāsamabhiññānaṃ antarā vāro natthi, tasmā tattha avasarābhāvato idheva rūpāvacaracatutthajjhānānantaraṃ vipassanāñāṇaṃ kathitanti adhippāyo."
  2692. 1032692,189,403,63,71,1,32,4,‘‘ Yasmā cā’’ tiādinā atthantaramāha.
  2693. 1032693,189,403,72,104,1,150,19,"Tattha ca -saddo samuccayattho, tena na kevalaṃ vipassanāñāṇassa idha dassane tadeva kāraṇaṃ, atha kho idampīti imamatthaṃ samuccinātīti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.235) vuttaṃ. "
  2694. 1032694,189,403,105,121,1,119,14,"Saddavidū pana īdise ṭhāne ca-saddo vā-saddattho, so ca vikappatthoti vadanti, tampi yuttameva atthantaradassane payuttattā. "
  2695. 1032695,189,403,122,138,1,147,15,"Attanā payujjitabbassa hi vijjamānatthasseva jotakā upasagganipātā yathā magganidassane sākhābhaṅgā, yathā ca adissamānā jotane padīpāti evamīdisesu. "
  2696. 1032696,189,403,139,141,1,11,2,Hoti cettha–
  2697. 1032697,189,404,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Atthantaradassanamhi , ca saddo yadi dissati; "
  2698. 1032698,189,405,2,11,1,43,6,"Samuccaye vikappe so, gahetabbo vibhāvinā’’ ti. "
  2699. 1032699,189,406,2,6,1,35,2,{Akatasammasanassā}ti hetugabbhapadaṃ.
  2700. 1032700,189,406,7,11,1,27,3,Tathā {katasammasanassā}ti ca.
  2701. 1032701,189,406,12,28,1,128,13,‘‘ Dibbena cakkhunā bheravampi rūpaṃ {passato}ti ettha iddhividhañāṇena bheravaṃ rūpaṃ nimminitvā maṃsacakkhunā passatotipi vattabbaṃ.
  2702. 1032702,189,406,29,54,1,128,12,Evampi hi abhiññālābhino apariññātavatthukassa bhayaṃ santāso uppajjati uccavālikavāsimahānāgattherassa viyā’’ ti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.235) vuttaṃ.
  2703. 1032703,189,406,55,73,1,150,16,"Yathā cettha, evaṃ dibbāya sotadhātuyā bheravaṃ saddaṃ {suṇato}ti etthāpi iddhividhañāṇena bheravaṃ saddaṃ nimminitvā maṃsasotena suṇatopīti vattabbameva. "
  2704. 1032704,189,406,74,83,1,108,9,Evampi hi abhiññālābhino apariññātavatthukassa bhayaṃ santāso uppajjati uccavālikavāsimahānāgattherassa viya.
  2705. 1032705,189,406,84,122,1,112,12,"Thero hi koñcanādasahitaṃ sabbasetaṃ hatthināgaṃ māpetvā disvā, sutvā ca sañjātabhayasantāsoti aṭṭhakathāsu( vibha. aṭṭha.2.882; ma. ni. aṭṭha.1.81; visuddhi.2.733) vutto. "
  2706. 1032706,189,406,123,134,1,82,9,Aniccādivasena katasammasanassa dibbāya… pe… bhayaṃ santāso na uppajjatīti sambandho.
  2707. 1032707,189,406,135,146,1,91,9,"Bhayavinodanahetu nāma vipassanāñāṇena katasammasanatā, tassa, tena vā sampādanatthanti attho. "
  2708. 1032708,189,406,147,150,1,34,2,{Idhevā}ti catutthajjhānānantarameva.
  2709. 1032709,189,406,151,160,1,49,5,‘‘ Apicā’’ tiādinā yathāpāṭhaṃ yuttataranayaṃ dasseti.
  2710. 1032710,189,406,161,165,1,76,4,Vipassanāya pavattaṃ pāmojjapītipassaddhiparamparāgatasukhaṃ vipassanāsukhaṃ.
  2711. 1032711,189,406,166,174,1,80,8,Pāṭiyekkan ti jhānābhiññādīhi asammissaṃ visuṃ bhūtaṃ sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ.
  2712. 1032712,189,406,175,178,1,25,3,Tenāha bhagavā dhammapade–
  2713. 1032713,189,407,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ; "
  2714. 1032714,189,408,2,19,1,48,6,"Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānatan’’ tiādi.( dha. pa.374); "
  2715. 1032715,189,409,2,26,1,141,17,"Idhāpi vuttaṃ‘‘ idampi kho mahārāja sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ… pe… paṇītatarañcā’’ ti, tasmā pāḷiyā saṃsandanato imameva nayaṃ yuttataranti vadanti. "
  2716. 1032716,189,409,27,30,1,30,2,{Āditovā}ti abhiññānamādimhiyeva.
  2717. 1032717,189,410,2,2,1,28,1,Manomayiddhiñāṇakathāvaṇṇanā
  2718. 1032718,189,411,2,4,1,0,0,236-7.
  2719. 1032719,189,411,5,14,1,98,9,Manomayan ti ettha pana maya saddo aparapaññattivikārapadapūraṇanibbattiādīsu anekesvatthesu āgato.
  2720. 1032720,189,411,15,28,1,63,8,Idha pana nibbattiattheti dassetuṃ ‘‘ manena nibbattitan’’ ti vuttaṃ.
  2721. 1032721,189,411,29,52,1,55,6,"‘‘ Abhiññāmanena nibbattitan’’ ti atthoti ācariyenāti( dī. ni. ṭī.1.236,237) vuttaṃ. "
  2722. 1032722,189,411,53,81,1,149,14,"Visuddhimagge( visuddhi.2.397) pana‘‘ adhiṭṭhānamanena nimmitattā manomayan’’ ti āgataṃ, abhiññāmanena, adhiṭṭhānamanena cāti ubhayathāpi nibbattattā ubhayampetaṃ yuttameva . "
  2723. 1032723,189,411,82,93,1,101,10,"Aṅgaṃ nāma hatthapādāditaṃtaṃsamudāyaṃ, paccaṅgaṃ nāma kapparajaṇṇuādi tasmiṃ tasmiṃ samudāye avayavaṃ."
  2724. 1032724,189,411,94,112,1,113,12,"‘‘ Ahīnindriyan’’ ti ettha paripuṇṇatāyeva ahīnatā, na tu appaṇītatā, paripuṇṇabhāvo ca cakkhusotādīnaṃ saṇṭhānavaseneva. "
  2725. 1032725,189,411,113,134,1,144,16,"Nimmitarūpe hi pasādo nāma natthīti dassetuṃ‘‘ saṇṭhānavasena avikalindriyan’’ ti vuttaṃ, imināva tassa jīvitindriyādīnampi abhāvo vuttoti daṭṭhabbaṃ. "
  2726. 1032726,189,411,135,142,1,104,5,"{Saṇṭhānavasenā}ti ca kamaladalādisadisasaṇṭhānamattavasena, na rūpābhighātārahabhūtappasādādiindriyavasena."
  2727. 1032727,189,411,143,158,1,81,7,‘‘ Sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyan’’ ti vuttamevatthaṃ samatthento‘‘ iddhimatā’’ tiādimāha.
  2728. 1032728,189,411,159,166,1,95,5,"{Aviddhakaṇṇo}ti kulacārittavasena kaṇṇālaṅkārapiḷandhanatthaṃ avijjhitakaṇṇo, nidassanamattametaṃ. "
  2729. 1032729,189,411,167,177,1,68,5,"Tenāha‘‘ sabbākārehī’’ ti, vaṇṇasaṇṭhānāvayavavisesādisabbākārehīti attho. "
  2730. 1032730,189,411,178,181,1,16,2,{Tenā}ti iddhimatā.
  2731. 1032731,189,412,2,18,1,87,10,Ayamevattho pāḷiyampi vibhāvitoti āha‘‘ muñjamhā īsikantiādiupamāttayampi hi… pe… vuttan’’ ti.
  2732. 1032732,189,412,19,26,1,46,5,Katthaci pana‘‘ muñjamhā īsikantiādi upamāmattaṃ.
  2733. 1032733,189,412,27,36,1,59,7,Yampi hi sadisabhāvadassanatthameva vuttan’’ ti pāṭho dissati.
  2734. 1032734,189,412,37,59,1,108,13,"Tattha‘‘ upamāmattan’’ ti iminā atthantaradassanaṃ nivatteti,‘‘ yampi hī’’ tiādinā pana tassa upamābhāvaṃ samattheti. "
  2735. 1032735,189,412,60,71,1,75,7,Niyatānapekkhena ca yaṃ-saddena‘‘ muñjamhā īsikan’’ tiādivacanameva paccāmasati.
  2736. 1032736,189,412,72,78,1,97,5,{Sadisabhāvadassanatthamevā}ti saṇṭhānatopi vaṇṇatopi avayavavisesatopi sadisabhāvadassanatthaṃyeva.
  2737. 1032737,189,412,79,90,1,53,7,Kathaṃ sadisabhāvoti vuttaṃ‘‘ muñjasadisā eva hī’’ tiādi.
  2738. 1032738,189,412,91,98,1,46,6,"Muñjaṃ nāma tiṇaviseso, yena kocchādīni karonti."
  2739. 1032739,189,412,99,121,1,87,14,‘‘ Pavāheyyā’’ ti vacanato anto ṭhitā eva īsikā adhippetāti dasseti‘‘ anto īsikā hotī’’ ti iminā.
  2740. 1032740,189,412,122,126,1,17,3,{Īsikā}ti ca kaḷīro.
  2741. 1032741,189,412,127,145,1,42,5,Visuddhimaggaṭīkāyaṃ pana‘‘ kaṇḍan’’ ti( visuddhi. ṭī.2.399) vuttaṃ.
  2742. 1032742,189,412,146,151,1,40,4,Vaṭṭāya {kosiyā}ti parivaṭṭulāya asikosiyā.
  2743. 1032743,189,412,152,155,1,22,2,{Patthaṭāyā}ti paṭṭikāya.
  2744. 1032744,189,412,156,161,1,37,4,"Karaḍitabbo bhājetabboti karaṇḍo, peḷā. "
  2745. 1032745,189,412,162,167,1,44,4,"Karaḍitabbo jigucchitabboti karaṇḍo, nimmokaṃ. "
  2746. 1032746,189,412,168,179,1,48,6,Idhāpi nimmokamevāti āha‘‘ karaṇḍāti idampī’’ tiādi.
  2747. 1032747,189,412,180,183,1,23,3,Vilīvakaraṇḍo nāma peḷā.
  2748. 1032748,189,412,184,209,1,143,18,"Kasmā ahikañcukasseva nāmaṃ, na vilīvakaraṇḍakassāti codanaṃ sodheti‘‘ ahikañcuko hī’’ tiādinā, sveva ahinā sadiso, tasmā tasseva nāmanti vuttaṃ hoti. "
  2749. 1032749,189,412,210,234,1,77,9,"Visuddhimaggaṭīkāyaṃ pana‘‘ {karaṇḍāyā}ti peḷāya, nimmokatoti ca vadantī’’ ti( visuddhi. ṭī.2.399) vuttaṃ. "
  2750. 1032750,189,412,235,240,1,49,5,Tattha peḷāgahaṇaṃ ahinā asadisatāya vicāretabbaṃ.
  2751. 1032751,189,413,2,20,1,128,14,Yajjevaṃ ‘‘ seyyathāpi pana mahārāja puriso ahiṃ karaṇḍā uddhareyyā’’ ti purisassa karaṇḍato ahiuddharaṇūpamāya ayamattho virujjheyya.
  2752. 1032752,189,413,21,36,1,67,10,Na hi so hatthena tato uddharituṃ sakkāti anuyogenāha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  2753. 1032753,189,413,37,50,1,87,9,‘‘ Uddhareyyā’’ ti hi aniyamavacanepi hatthena uddharaṇasseva pākaṭattā taṃdassanamiva jātaṃ.
  2754. 1032754,189,413,51,61,1,43,6,Tenāha‘‘ hatthena uddharamāno viya dassito’’ ti.
  2755. 1032755,189,413,62,71,1,47,5,‘‘ Ayañhī’’ tiādi cittena uddharaṇassa hetudassanaṃ.
  2756. 1032756,189,413,72,96,1,166,16,"Ahino nāma pañcasu ṭhānesu sajātiṃ nātivattanti upapattiyaṃ, cutiyaṃ, vissaṭṭhaniddokkamane, samānajātiyā methunapaṭisevane, jiṇṇatacāpanayaneti vuttaṃ‘‘ sajātiyaṃ ṭhito’’ ti. "
  2757. 1032757,189,413,97,105,1,65,7,"Uragajātiyameva ṭhito pajahati, na nāgiddhiyā aññajātirūpoti attho. "
  2758. 1032758,189,413,106,111,1,38,5,Idañhi mahiddhike nāge sandhāya vuttaṃ.
  2759. 1032759,189,413,112,122,1,77,9,Sarīraṃ khādayamānaṃ {viyā}ti attanoyeva tacaṃ attano sarīraṃ khādayamānaṃ viya.
  2760. 1032760,189,413,123,133,1,93,9,Purāṇatacaṃ {jigucchanto}ti jiṇṇatāya katthaci muttaṃ katthaci olambitaṃ jiṇṇatacaṃ jigucchanto.
  2761. 1032761,189,413,134,152,1,84,10,"{Catūhī}ti‘‘ sajātiyaṃ ṭhito, nissāya, thāmena, jigucchanto’’ ti yathāvuttehi catūhi kāraṇehi. "
  2762. 1032762,189,413,153,156,1,16,2,{Tato}ti kañcukato.
  2763. 1032763,189,413,157,161,1,22,3,{Aññenā}ti attato aññena.
  2764. 1032764,189,413,162,169,1,41,5,"{Cittenā}ti purisassa citteneva, na hatthena. "
  2765. 1032765,189,413,170,231,1,293,43,"Seyyathāpi nāma puriso ahiṃ passitvā‘‘ aho vatāhaṃ imaṃ ahiṃ kañcukato uddhareyyan’’ ti ahiṃ karaṇḍā cittena uddhareyya, tassa evamassa‘‘ ayaṃ ahi, ayaṃ karaṇḍo, añño ahi, añño karaṇḍo, karaṇḍā tveva ahi ubbhato’’ ti, evameva… pe… so imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ abhinimmināti… pe… ahīnindriyanti ayamettha adhippāyo. "
  2766. 1032766,189,414,2,2,1,28,1,Iddhividhañāṇādikathāvaṇṇanā
  2767. 1032767,189,415,2,12,1,122,6,239. Bhājanādivikatikiriyānissayabhūtā suparikammakatamattikādayo viya vikubbanakiriyānissayabhāvato iddhividhañāṇaṃ daṭṭhabbaṃ.
  2768. 1032768,189,416,2,13,1,105,8,241. Pubbe nīvaraṇappahānavāre viya kantāraggahaṇaṃ akatvā kevalaṃ addhānamaggaggahaṇaṃ khemamaggadassanatthaṃ.
  2769. 1032769,189,416,14,32,1,121,12,"Kasmā pana khemamaggasseva dassanaṃ, na kantāramaggassa, nanu upamādassanamattametanti codanaṃ pariharanto‘‘ yasmā’’ tiādimāha."
  2770. 1032770,189,416,33,42,1,63,5,‘‘ Appaṭibhayañhī’’ tiādi pana khemamaggasseva gahaṇakāraṇadassanaṃ.
  2771. 1032771,189,416,43,47,1,42,4,Vātātapādinivāraṇatthaṃ sīse sāṭakaṃ katvā.
  2772. 1032772,189,416,48,65,1,214,15,"Tathā tathā pana paripuṇṇavacanaṃ upamāsampattiyā upameyyasampādanatthaṃ, adhippetassa ca upameyyatthassa suviññāpanatthaṃ, hetudāharaṇabhedyabhedakādisampannavacanena ca viññūjātikānaṃ cittārādhanatthanti veditabbaṃ. "
  2773. 1032773,189,416,66,68,1,14,2,Evaṃ sabbattha.
  2774. 1032774,189,416,69,78,1,69,7,"Sukhaṃ {vavatthapetī}ti akicchaṃ akasirena sallakkheti, paricchindati ca. "
  2775. 1032775,189,417,2,37,1,166,19,243. Mando uttānaseyyakadārakopi‘‘ daharo’’ ti vuccatīti tato visesanatthaṃ‘‘ yuvā’’ ti vuttanti mantvā yuvasaddena visesitabbameva daharasaddassa atthaṃ dassetuṃ‘‘ taruṇo’’ ti vuttaṃ.
  2776. 1032776,189,417,38,69,1,218,22,"Tathā yuvāpi koci anicchanako, anicchanato ca amaṇḍanajātikoti tato visesanatthaṃ‘‘ maṇḍanajātiko’’ tiādi vuttanti mantvā maṇḍanajātikādisaddena visesitabbameva yuvasaddassa atthaṃ dassetuṃ‘‘ yobbannena samannāgato’’ ti vuttaṃ. "
  2777. 1032777,189,417,70,87,1,180,16,"Pāḷiyañhi yathākkamaṃ padattayassa visesitabbavisesakabhāvena vacanato tathā saṃvaṇṇanā katā, itarathā ekakenāpi padena adhippetatthādhigamikā saparivārā saṃvaṇṇanāva kātabbā siyāti."
  2778. 1032778,189,417,88,102,1,59,6,‘‘ Maṇḍanapakatiko’’ ti vuttameva vivarituṃ‘‘ divasassā’’ tiādimāha.
  2779. 1032779,189,417,103,118,1,81,10,"Kaṇika saddo dosapariyāyo, doso ca nāma kāḷatilakādīti dasseti‘‘ kāḷatilakā’’ tiādinā. "
  2780. 1032780,189,417,119,135,1,82,10,"Kāḷatilappamāṇā bindavo kāḷatilakāni, kāḷā vā kammāsā, ye‘‘ sāsapabījikā’’ tipi vuccanti. "
  2781. 1032781,189,417,136,139,1,28,3,Tilappamāṇā bindavo tilakāni.
  2782. 1032782,189,417,140,144,1,39,4,Vaṅgaṃ nāma viyaṅgaṃ vipariṇāmitamaṅgaṃ.
  2783. 1032783,189,417,145,156,1,63,6,"Yobbannapīḷakādayo mukhadūsipīḷakā, ye‘‘ kharapīḷakā’’ tipi vuccanti. "
  2784. 1032784,189,417,157,160,1,29,3,Mukhanimittan ti mukhacchāyaṃ.
  2785. 1032785,189,417,161,166,1,25,4,Mukhe gato doso mukhadoso .
  2786. 1032786,189,417,167,193,1,220,22,"Lakkhaṇavacanamattametaṃ mukhe adosassapi pākaṭabhāvassa adhippetattā, yathā vā mukhe doso, evaṃ mukhe adosopi {mukhadoso}ti saralopena vutto sāmaññaniddesatopi anekatthassa viññātabbattā, pisaddalopena vā ayamattho veditabbo. "
  2787. 1032787,189,417,194,211,1,142,15,"Avuttopi hi attho sampiṇḍanavasena vutto viya viññāyati, mukhadoso ca mukhaadoso ca {mukhadoso}ti ekadesasarūpekasesanayenapettha attho daṭṭhabbo. "
  2788. 1032788,189,417,212,228,1,98,12,Evañhi atthassa paripuṇṇatāya‘‘ paresaṃ soḷasavidhaṃ cittaṃ pākaṭaṃ hotī’’ ti vacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  2789. 1032789,189,417,229,231,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  2790. 1032790,189,418,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Vattabbassāvasiṭṭhassa, gāho nidassanādinā; "
  2791. 1032791,189,419,2,6,1,33,3,"Apisaddādilopena , ekasesanayena vā. "
  2792. 1032792,189,420,2,9,1,39,6,"Asamāne sadde tidhā, catudhā ca samānake; "
  2793. 1032793,189,421,2,9,1,41,4,"Sāmaññaniddesatopi , veditabbo vibhāvinā’’ ti."
  2794. 1032794,189,422,2,14,1,61,9,‘ ‘ Sarāgaṃ vā cittan’’ tiādinā pāḷiyaṃ vuttaṃ soḷasavidhaṃ cittaṃ.
  2795. 1032795,189,423,2,13,1,81,7,"245. Pubbenivāsañāṇūpamāyan ti pubbenivāsañāṇassa, pubbenivāsañāṇe vā dassitāya upamāya. "
  2796. 1032796,189,423,14,30,1,93,12,Kasmā pana pāḷiyaṃ gāmattayameva upamāne gahitanti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ taṃ divasan’’ tiādi vuttaṃ.
  2797. 1032797,189,423,31,39,1,69,8,Taṃ divasaṃ katakiriyā nāma pākatikasattassāpi yebhuyyena pākaṭā hoti.
  2798. 1032798,189,423,40,53,1,93,11,"Tasmā taṃ divasaṃ gantuṃ sakkuṇeyyaṃ gāmattayameva bhagavatā gahitaṃ, na taduttarīti adhippāyo . "
  2799. 1032799,189,423,54,69,1,154,14,"Kiñcāpi pāḷiyaṃ taṃdivasaggahaṇaṃ natthi, gāmattayaggahaṇena pana tadaheva katakiriyā adhippetāti mantvā aṭṭhakathāyaṃ taṃdivasaggahaṇaṃ katanti daṭṭhabbaṃ. "
  2800. 1032800,189,423,70,83,1,158,13,Taṃdivasagatagāmattayaggahaṇeneva ca mahābhinīhārehi aññesampi pubbenivāsañāṇalābhīnaṃ tīsupi bhavesu katakiriyā yebhuyyena pākaṭā hotīti dīpitanti daṭṭhabbaṃ.
  2801. 1032801,189,423,84,87,1,35,3,Etadatthampi hi gāmattayaggahaṇanti.
  2802. 1032802,189,423,88,101,1,95,11,"Tīsu bhavesu {katakiriyāyā}ti abhisamparāyesu pubbe diṭṭhadhamme pana idāni, pubbe ca katakiccassa. "
  2803. 1032803,189,424,2,40,1,249,27,"247. Pāḷiyaṃ rathikāya vīthiṃ {sañcarante}ti aññāya rathikāya aññaṃ rathiṃ sañcaranteti attho, tena aparāparaṃ sañcaraṇaṃ dassitanti āha‘‘ aparāparaṃ sañcarante’’ ti, taṃtaṃkiccavasena ito cito ca sañcaranteti vuttaṃ hoti, ayamevattho rathivīthisaddānamekatthattā. "
  2804. 1032804,189,424,41,44,1,28,2,{Siṅghāṭakamhī}ti vīthicatukke.
  2805. 1032805,189,424,45,54,1,89,8,Pāsādo viya bhikkhussa karajakāyo daṭṭhabbo tattha patiṭṭhitassa daṭṭhabbadassanasiddhito.
  2806. 1032806,189,424,55,58,1,41,3,Maṃsacakkhumato hi dibbacakkhusamadhigamo.
  2807. 1032807,189,424,59,76,1,56,7,"Yathāha‘‘ maṃsacakkhussa uppādo, maggo dibbassa cakkhuno’’ ti( itivu.61). "
  2808. 1032808,189,424,77,87,1,84,10,Cakkhumā puriso viya ayameva dibbacakkhuṃ patvā ṭhito bhikkhu daṭṭhabbassa dassanato.
  2809. 1032809,189,424,88,105,1,139,15,"Gehaṃ pavisanto, tato nikkhamanto viya ca mātukucchiṃ paṭisandhivasena pavisanto, tato ca vijātivasena nikkhamanto mātukucchiyā gehasadisattā. "
  2810. 1032810,189,424,106,130,1,65,10,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ mātaraṃ kuṭikaṃ brūsi, bhariyaṃ brūsi kulāvakan’’ ti( saṃ. ni.1.19). "
  2811. 1032811,189,424,131,151,1,175,18,"Ayaṃ aṭṭhakathāmuttako nayo– gehaṃ pavisanto viya attabhāvaṃ upapajjanavasena okkamanto, gehā nikkhamanto viya ca attabhāvato cavanavasena apakkamanto attabhāvassa gehasadisattā. "
  2812. 1032812,189,424,152,172,1,52,8,"Vuttañhi‘‘ gahakāraka diṭṭhosi, puna gehaṃ na kāhasī’’ ti( dha. pa.154). "
  2813. 1032813,189,425,2,8,1,68,5,Aparāparaṃ {sañcaraṇakasattā}ti punappunaṃ saṃsāre paribbhamanakasattā.
  2814. 1032814,189,425,9,12,1,36,2,{Abbhokāsaṭṭhāne}ti ajjhokāsadesabhūte.
  2815. 1032815,189,425,13,18,1,41,4,{Majjhe}ti nagarassa majjhabhūte siṅghāṭake.
  2816. 1032816,189,425,19,25,1,41,5,Tattha {tatthā}ti tasmiṃ tasmiṃ bhavekadese.
  2817. 1032817,189,425,26,29,1,34,2,{Nibbattasattā}ti uppajjamānakasattā.
  2818. 1032818,189,425,30,51,1,134,16,"Iminā hi tasmiṃ tasmiṃ bhave jātasaṃvaddhe satte vadati,‘‘ aparāparaṃ sañcaraṇakasattā’’ ti pana etena tathā aniyamitakālike sādhāraṇasatte. "
  2819. 1032819,189,425,52,58,1,74,6,Evañhi tesaṃ yathākkamaṃ sañcaraṇakasannisinnakajanopamatā upapannā hotīti.
  2820. 1032820,189,425,59,72,1,120,12,Tīsu bhavesu nibbattasattānaṃ {āvibhūtakālo}ti ettha pana vuttappakārānaṃ sabbesampi sattānaṃ aniyamato gahaṇaṃ veditabbaṃ.
  2821. 1032821,189,426,2,18,1,88,11,"Nanu cāyaṃ dibbacakkhukathā, atha kasmā‘‘ tīsu bhavesū’’ ti catuvokārabhavassāpi saṅgaho kato. "
  2822. 1032822,189,426,19,31,1,68,8,Na hi so arūpadhammārammaṇoti anuyogaṃ pariharanto‘‘ idañcā’’ tiādimāha.
  2823. 1032823,189,426,32,68,1,166,19,"Tattha ‘‘ idan ti tīsu bhavesu nibbattasattānanti idaṃ vacanan’’ ti( dī. ni. ṭī.1.247) ayamettha ācariyassa mati, evaṃ sati aṭṭhakathācariyehi aṭṭhakathāyameva yathāvutto anuyogo pariharitoti. "
  2824. 1032824,189,426,69,97,1,208,22,"Ayaṃ panettha amhākaṃ khanti– nanu cāyaṃ dibbacakkhukathā, atha kasmā‘‘ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne’’ tiādinā avisesato catuvokārabhavūpagassāpi saṅgaho kato. "
  2825. 1032825,189,426,98,111,1,68,8,Na hi so arūpadhammārammaṇoti anuyogaṃ pariharanto‘‘ idañcā’’ tiādimāha.
  2826. 1032826,189,426,112,124,1,64,8,Tattha idan ti‘‘ satte passati cavamāne upapajjamāne’’ tiādivacanaṃ.
  2827. 1032827,189,426,125,132,1,73,7,Evañhi sati aṭṭhakathācariyehi pāḷiyameva yathāvutto anuyogo pariharitoti.
  2828. 1032828,189,426,133,142,1,83,8,"Yadaggena so pāḷiyaṃ pariharito, tadaggena aṭṭhakathāyampi tassā atthavaṇṇanābhāvato. "
  2829. 1032829,189,426,143,156,1,132,11,"{Desanāsukhatthamevā}ti kevalaṃ desanāsukhatthaṃ eva avisesena vuttaṃ, na pana catuvokārabhavūpagānaṃ dibbacakkhussa āvibhāvasabbhāvato."
  2830. 1032830,189,426,157,203,1,307,35,"‘‘ Ṭhapetvā arūpabhavan’’ ti vā‘‘ dvīsu bhavesū’’ ti vā satte passati kāmāvacarabhavato, rūpāvacarabhavato ca cavamāneti vā kāmāvacarabhave, rūpāvacarabhave ca upapajjamāneti vā vuccamānā hi desanā yathārahaṃ bhedyabhedakādivibhāvanena sukhāsukhāvabodhā ca na hoti, avisesena pana evameva vuccamānā sukhāsukhāvabodhā ca. "
  2831. 1032831,189,426,204,215,1,68,6,"Desetuṃ, avabodhetuñca sukaratāpayojanañhi‘‘ desanāsukhatthan’’ ti vuttaṃ. "
  2832. 1032832,189,426,216,233,1,93,10,"Kasmāti āha‘‘ āruppe… pe… natthī’’ ti, dibbacakkhugocarabhūtānaṃ rūpadhammānamabhāvatoti vuttaṃ hoti. "
  2833. 1032833,189,427,2,2,1,27,1,Āsavakkhayañāṇakathāvaṇṇanā
  2834. 1032834,189,428,2,14,1,91,8,"248. Idha vipassanāpādakaṃ catutthajjhānacittaṃ veditabbaṃ, na lokiyābhiññāsu viya abhiññāpādakaṃ. "
  2835. 1032835,189,428,15,35,1,187,17,"Vipassanāpādakan ti ca vipassanāya padaṭṭhānabhūtaṃ, vipassanā ca nāmesā tividhā vipassakapuggalabhedena mahābodhisattānaṃ vipassanā, paccekabodhisattānaṃ vipassanā, sāvakānaṃ vipassanā cāti. "
  2836. 1032836,189,428,36,48,1,158,10,"Tattha mahābodhisattānaṃ, paccekabodhisattānañca vipassanā cintāmayañāṇasambandhikā sayambhuñāṇabhūtā, sāvakānaṃ pana sutamayañāṇasambandhikā paropadesasambhūtā. "
  2837. 1032837,189,428,49,123,1,737,53,"Sā‘‘ ṭhapetvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ avasesarūpārūpajjhānānaṃ aññatarato vuṭṭhāyā’’ tiādinā anekadhā, arūpamukhavasena catudhātuvavatthāne vuttānaṃ tesaṃ tesaṃ dhātupariggahamukhānañca aññataramukhavasena anekadhā ca visuddhimagge( visuddhi.2.664) nānānayato vibhāvitā, mahābodhisattānaṃ pana catuvīsatikoṭisatasahassamukhena pabhedagamanato nānānayaṃ sabbaññutaññāṇasannissayassa ariyamaggañāṇassa adhiṭṭhānabhūtaṃ pubbabhāgañāṇagabbhaṃ gaṇhāpentaṃ paripākaṃ gacchantaṃ paramagambhīraṃ saṇhasukhumataraṃ anaññasādhāraṇaṃ vipassanāñāṇaṃ hoti , yaṃ aṭṭhakathāsu‘‘ mahāvajirañāṇan’’ ti vuccati, yassa ca pavattivibhāgena catuvīsatikoṭisatasahassappabhedassa pādakabhāvena samāpajjiyamānā catuvīsatikoṭisatasahassasaṅkhyā devasikaṃ satthu vaḷañjanasamāpattiyo vuccanti. "
  2838. 1032838,189,428,124,146,1,130,12,"Svāyaṃ buddhānaṃ vipassanācāro paramatthamañjusāyaṃ visuddhimaggavaṇṇanāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.144) uddesato ācariyena dassito, tato so atthikehi gahetabbo. "
  2839. 1032839,189,428,147,152,1,41,5,Idha pana sāvakānaṃ vipassanāva adhippetā.
  2840. 1032840,189,429,2,27,1,171,17,"‘ ‘ Āsavānaṃ khayañāṇāyā’’ ti idaṃ kiriyāpayojanabhūte tadatthe sampadānavacanaṃ, tasmā asatipi payojanavācake payojanavaseneva attho veditabboti āha‘‘ khayañāṇanibbattanatthāyā’’ ti. "
  2841. 1032841,189,429,28,29,1,11,1,Evamīdisesu.
  2842. 1032842,189,429,30,50,1,143,16,"Nibbānaṃ, arahattamaggo ca ukkaṭṭhaniddesena idha khayo nāma, tattha ñāṇaṃ khayañāṇaṃ, tassa nibbattanasaṅkhāto attho payojanaṃ, tadatthāyāti attho. "
  2843. 1032843,189,429,51,57,1,46,5,"Khepeti pāpadhamme samucchindatīti khayo, maggo. "
  2844. 1032844,189,429,58,94,1,140,19,"So pana pāpakkhayo āsavakkhayena vinā natthi, tasmā‘‘ khaye ñāṇan’’ ti( dha. sa. suttantadukamātikā148) ettha khayaggahaṇena āsavakkhayova vuttoti dasseti‘‘ āsavānaṃ khayo’’ ti iminā. "
  2845. 1032845,189,429,95,101,1,56,6,Anuppāde ñāṇan ti āsavānamanuppādabhūte ariyaphale ñāṇaṃ.
  2846. 1032846,189,429,102,108,1,35,5,"Khīyiṃsu āsavā etthāti khayo, phalaṃ. "
  2847. 1032847,189,429,109,128,1,120,14,"Samitapāpatāya samaṇo, samitapāpatā ca nippariyāyato arahattaphalenevāti āha‘‘ āsavānaṃ khayā samaṇo hotīti ettha phalan’’ ti. "
  2848. 1032848,189,429,129,134,1,27,4,{Khayā}ti ca khīṇattāti attho.
  2849. 1032849,189,429,135,141,1,37,5,"Khīyanti āsavā etthāti khayo, nibbānaṃ."
  2850. 1032850,189,429,142,163,1,119,13,‘‘ Āsavakkhayā’’ ti pana samāsavasena dvibhāvaṃ katvā vuttattā‘‘ āsavānaṃ khayo’’ ti padassa atthuddhāre āsavakkhayapadaggahaṇaṃ.
  2851. 1032851,189,430,2,16,1,42,4,‘ ‘ Paravajjānupassissā’’ tiādigāthā dhammapade( dha. pa.253).
  2852. 1032852,189,430,17,21,1,37,3,Tattha {ujjhānasaññino}ti garahasaññino.
  2853. 1032853,189,430,22,25,1,10,2,{Arā}ti dūrā.
  2854. 1032854,189,430,26,55,1,56,8,‘‘ Arā siṅghāmi vārijan’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.234; jā.1.6.116) viya hi dūratthoyaṃ nipāto.
  2855. 1032855,189,430,56,63,1,14,3,‘‘ Ārā’’ tipi pāṭho.
  2856. 1032856,189,430,64,71,1,56,7,Arāsaddo viya ārāsaddopi dūratthe eko nipātoti veditabbo.
  2857. 1032857,189,430,72,77,1,36,5,Tadeva hi padaṃ saddasatthe udāhaṭaṃ.
  2858. 1032858,189,430,78,131,1,254,27,"Kāmañca dhammapadaṭṭhakathāyaṃ‘‘ arahattamaggasaṅkhātā ārā dūraṃ gatova hotī’’ ti( dha. pa. aṭṭha.2.253) vuttaṃ, tathāpi āsavavaḍḍhiyā saṅkhāre vaḍḍhento visaṅkhārato suvidūradūro, tasmā‘‘ ārā so āsavakkhayā’’ ti ettha āsavakkhayapadaṃ visaṅkhārādhivacanampi sambhavatīti āha‘‘ nibbānan’’ ti. "
  2859. 1032859,189,430,132,137,1,36,4,"Khayanaṃ khayo, āsavānaṃ khaṇanirodho. "
  2860. 1032860,189,430,138,141,1,27,3,Sesaṃ tassa pariyāyavacanaṃ.
  2861. 1032861,189,430,142,147,1,38,5,Bhaṅgo āsavānaṃ khayoti vuttoti yojanā.
  2862. 1032862,189,430,148,153,1,41,5,Idha pana nibbānampi maggopi avinābhāvato.
  2863. 1032863,189,430,154,161,1,55,7,Na hi nibbānamanārabbha maggeneva āsavānaṃ khayo hotīti.
  2864. 1032864,189,431,2,9,1,45,6,Tanninnan ti tasmiṃ āsavānaṃ khayañāṇe ninnaṃ.
  2865. 1032865,189,431,10,13,1,23,3,Sesaṃ tasseva vevacanaṃ.
  2866. 1032866,189,431,14,37,1,164,18,"Pāḷiyaṃ idaṃ dukkhan ti dukkhassa ariyasaccassa paricchinditvā, anavasesetvā ca tadā tassa bhikkhuno paccakkhato gahitabhāvadassananti dassetuṃ‘‘ ettakan’’ tiādi vuttaṃ. "
  2867. 1032867,189,431,38,46,1,66,8,Tattha hi ettakaṃ dukkhan ti tassa paricchijja gahitabhāvadassanaṃ.
  2868. 1032868,189,431,47,53,1,48,5,Na ito {bhiyyo}ti anavasesetvā gahitabhāvadassanaṃ.
  2869. 1032869,189,431,54,62,1,35,4,Tenāha‘‘ sabbampi dukkhasaccan’’ tiādi.
  2870. 1032870,189,431,63,76,1,114,9,Sarasalakkhaṇapaṭivedhavasena pajānanameva yathābhūtaṃ pajānanaṃ nāmāti dasseti‘‘ sarasalakkhaṇapaṭivedhenā’’ ti iminā.
  2871. 1032871,189,431,77,96,1,118,15,"{Raso}ti sabhāvo rasitabbo jānitabboti katvā, attano raso saraso, so eva lakkhaṇaṃ, tassa asammohato paṭivijjhanenāti attho. "
  2872. 1032872,189,431,97,114,1,138,16,"Asammohato paṭivijjhanañca nāma yathā tasmiṃ ñāṇe pavatte pacchā dukkhasaccassa sarūpādiparicchede sammoho na hoti, tathā tassa pavattiyeva. "
  2873. 1032873,189,431,115,124,1,35,5,Tena vuttaṃ‘‘ yathābhūtaṃ pajānātī’’ ti.
  2874. 1032874,189,431,125,143,1,83,10,‘‘ Nibbattikan’’ ti iminā‘‘ dukkhaṃ samudeti etasmāti dukkhasamudayo’’ ti nibbacanaṃ dasseti.
  2875. 1032875,189,431,144,150,1,39,5,"Tadubhayan ti dukkhaṃ, dukkhasamudayo ca. "
  2876. 1032876,189,431,151,161,1,82,9,Yaṃ ṭhānaṃ {patvā}ti yaṃ nibbānaṃ maggassa ārammaṇapaccayaṭṭhena kāraṇabhūtaṃ āgamma.
  2877. 1032877,189,431,162,172,1,72,10,Ṭhānan ti hi kāraṇaṃ vuccati tiṭṭhati ettha phalaṃ tadāyattatāyāti katvā.
  2878. 1032878,189,431,173,183,1,76,9,Tadubhayaṃ {patvā}ti ca tadubhayavato puggalassa tadubhayassa patti viya vuttā.
  2879. 1032879,189,431,184,191,1,66,6,"Puggalasseva hi ārammaṇakaraṇavasena nibbānappatti, na tadubhayassa. "
  2880. 1032880,189,431,192,201,1,80,7,"Apica {patvā}ti pāpuṇanahetu, puggalassa ārammaṇakaraṇavasena samāpajjanatoti attho. "
  2881. 1032881,189,431,202,211,1,91,9,Asamānakattuke viya hi samānakattukepi tvāpaccayassa hetvatthe pavatti saddasatthesu pākaṭā.
  2882. 1032882,189,431,212,262,1,311,33,"{Appavattī}ti appavattinimittaṃ‘‘ na pavattati tadubhayametenā’’ ti katvā, appavattiṭṭhānaṃ vā‘‘ na pavattati tadubhayametthā’’ ti katvā, anena ca‘‘ dukkhaṃ nirujjhati ettha, etenāti vā dukkhanirodho’’ ti nibbacanaṃ dasseti, dukkhasamudayassa pana gahaṇaṃ taṃnibbattakassa nirujjhanato tassāpi nirujjhanadassanatthanti daṭṭhabbaṃ. "
  2883. 1032883,189,431,263,270,1,56,6,Nibbānapadeyeva ta-saddo nivattatīti ayaṃ-saddo puna vutto.
  2884. 1032884,189,431,271,280,1,65,8,"Sabbanāmikañhi padaṃ vuttassa vā liṅgassa gāhakaṃ, vuccamānassa vā. "
  2885. 1032885,189,431,281,284,1,24,2,{Tassā}ti dukkhanirodhassa.
  2886. 1032886,189,431,285,311,1,189,19,"Sampāpakan ti sacchikaraṇavasena sammadeva pāpakaṃ, etena ca‘‘ dukkhanirodhaṃ gamayati, gacchati vā etāyāti dukkhanirodhagāminī, sāyeva paṭipadā dukkhanirodhagāminipaṭipadā’’ ti nibbacanaṃ dasseti. "
  2887. 1032887,189,432,2,5,1,40,2,{Kilesavasenā}ti āsavasaṅkhātakilesavasena.
  2888. 1032888,189,432,6,17,1,81,10,"Tadeva āsavapariyāyena dassento puna āha, tasmā na ettha punaruttidosoti adhippāyo. "
  2889. 1032889,189,432,18,25,1,73,7,Pariyāyadesanābhāvo nāma hi āveṇiko buddhadhammoti heṭṭhā vuttovāyamattho.
  2890. 1032890,189,432,26,45,1,161,17,"Nanu ca āsavānaṃ dukkhasaccapariyāyova atthi, na sesasaccapariyāyo, atha kasmā sarūpato dassitasaccāniyeva kilesavasena pariyāyato puna dassento evamāhāti vuttanti? "
  2891. 1032891,189,432,46,58,1,106,10,"Saccaṃ, taṃsambandhattā pana sesasaccānaṃ taṃsamudayādipariyāyopi labbhatīti katvā evaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  2892. 1032892,189,432,59,66,1,95,6,"Dukkhasaccapariyāyabhūtaāsavasambandhāni hi āsavasamudayādīnīti, saccāni dassentotipi yojetabbaṃ."
  2893. 1032893,189,432,67,84,1,110,12,"‘‘ Āsavānaṃ khayañāṇāyā’’ ti āraddhattā cettha āsavānameva gahaṇaṃ, na sesakilesānaṃ tathā anāraddhattāti daṭṭhabbaṃ. "
  2894. 1032894,189,432,85,119,1,91,9,Tathā hi‘‘ kāmāsavāpi cittaṃ vimuccatī’’ tiādinā( dī. ni.1.248; ma. ni.1.433;3.19) āsavavimuttasīseneva sabbakilesavimutti vuttā.
  2895. 1032895,189,432,120,146,1,175,18,‘‘ Idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānātī’’ tiādinā missakamaggova idha kathito lokiyavipassanāya lokuttaramaggassa missakattāti vuttaṃ‘‘ saha vipassanāya koṭippattaṃ maggaṃ kathesī’’ ti.
  2896. 1032896,189,432,147,181,1,201,21,"‘‘ Jānato passato’’ ti iminā tayopi pariññāsacchikiriyābhāvanābhisamayā vuttā catusaccapajānanāya eva catukiccasiddhito, pahānābhisamayo pana pārisesato‘‘ vimuccatī’’ ti iminā vuttoti āha‘‘ maggakkhaṇaṃ dassetī’’ ti. "
  2897. 1032897,189,432,182,188,1,51,6,Cattāri hi kiccāni catusaccapajānanāya eva siddhāni.
  2898. 1032898,189,432,189,229,1,120,15,Yathāha‘‘ taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññātanti me bhikkhave pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādī’’ tiādi( saṃ. ni.5.1081; mahāva.15; paṭi. ma.2.29).
  2899. 1032899,189,432,230,252,1,127,15,"Ayaṃ aṭṭhakathā muttako nayo– jānato {passato}ti ca hetuniddeso,‘‘ jānanahetu passanahetu kāmāsavāpi cittaṃ vimuccatī’’ tiādinā yojanā. "
  2900. 1032900,189,432,253,270,1,200,13,"Kāmañcettha jānanapassanakiriyānaṃ, vimuccanakiriyāya ca samānakālatā, tathāpi dhammānaṃ samānakālikānampi paccayapaccayuppannatā sahajātādikoṭiyā labbhatīti, hetugabbhavisesanatādassanametantipi vadanti. "
  2901. 1032901,189,433,2,33,1,221,24,"Bhavāsavaggahaṇena cettha bhavarāgassa viya bhavadiṭṭhiyāpi samavarodhoti diṭṭhāsavassāpi saṅgaho daṭṭhabbo, adhunā pana‘‘ diṭṭhāsavāpi cittaṃ vimuccatī’’ ti katthaci pāṭho dissati, so na porāṇo, pacchā pamādalikhitoti veditabbo. "
  2902. 1032902,189,433,34,50,1,64,5,Bhayabheravasuttasaṃvaṇṇanā dīsu( ma. ni. aṭṭha.1.54) anekāsupi tatheva saṃvaṇṇitattā.
  2903. 1032903,189,433,51,101,1,364,39,"Ettha ca kiñcāpi pāḷiyaṃ saccapaṭivedho aniyamitapuggalassa aniyamitakālavasena vutto, tathāpi abhisamayakāle tassa paccuppannataṃ upādāya‘‘ evaṃ jānato evaṃ passato’’ ti vattamānakālaniddeso kato, so ca kāmaṃ kassaci maggakkhaṇato paraṃ yāvajjatanā atītakāliko eva, sabbapaṭhamaṃ panassa atītakālikattaṃ phalakkhaṇena veditabbanti āha‘‘ vimuttasminti iminā phalakkhaṇan’’ ti. "
  2904. 1032904,189,433,102,108,1,65,6,Paccavekkhaṇañāṇan ti phalapaccavekkhaṇañāṇaṃ tathā ceva vuttattā.
  2905. 1032905,189,433,109,121,1,119,11,"Taggahaṇena pana tadavinābhāvato sesāni niravasesāni gahetabbāni, ekadesāni vā aparipuṇṇāyapi paccavekkhaṇāya sambhavato."
  2906. 1032906,189,433,122,138,1,65,8,‘‘ Khīṇā jātī’’ tiādīhi padehi‘‘ nāparaṃ itthattāyā’’ ti padapariyosānehi.
  2907. 1032907,189,433,139,142,1,28,2,{Tassā}ti paccavekkhaṇañāṇassa.
  2908. 1032908,189,433,143,146,1,24,3,Bhūmin ti pavattiṭṭhānaṃ.
  2909. 1032909,189,433,147,184,1,170,23,"Nanu ca‘‘ vimuttasmiṃ vimuttan’’ ti vuttaṃ phalameva tassa ārammaṇasaṅkhātā bhūmi, atha kathaṃ‘‘ khīṇā jātī’’ tiādīhi tassa bhūmidassananti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ tena hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  2910. 1032910,189,433,185,225,1,246,26,"Yasmā pana pahīnakilesapaccavekkhaṇena vijjamānassāpi kammassa āyatiṃ appaṭisandhikabhāvato‘‘ khīṇā jātī’’ ti pajānāti, yasmā ca maggapaccavekkhaṇādīhi‘‘ vusitaṃ brahmacariyan’’ tiādīni pajānāti, tasmā‘‘ khīṇā jātī’’ tiādīhi tassa bhūmidassananti vuttaṃ hoti."
  2911. 1032911,189,433,226,242,1,95,11,"‘‘ Tena ñāṇenā’’ ti hi yathārutato, avinābhāvato ca gahitena pañcavidhena paccavekkhaṇañāṇenāti attho."
  2912. 1032912,189,434,2,23,1,106,14,‘ ‘ Khīṇā jātī’’ ti ettha sotujanānaṃ suviññāpanatthaṃ parammukhā viya codanaṃ samuṭṭhāpeti‘‘ katamā panā’’ tiādinā.
  2913. 1032913,189,434,24,40,1,97,11,"Yena panādhippāyena codanā katā, tadadhippāyaṃ pakāsetvā parihāraṃ vattukāmo‘‘ na tāvassā’’ tiādimāha."
  2914. 1032914,189,434,41,78,1,181,27,"‘‘ Na tāva… pe… vijjamānattā’’ ti vakkhamānameva hi atthaṃ manasi katvā ayaṃ codanā samuṭṭhāpitā, tattha na tāvassa atītā jāti {khīṇā}ti assa bhikkhuno atītā jāti, na tāva maggabhāvanāya khīṇā. "
  2915. 1032915,189,434,79,94,1,105,10,"Tattha kāraṇamāha‘‘ pubbeva khīṇattā’’ ti, maggabhāvanāya purimatarameva nirujjhanavasena khīṇattāti adhippāyo. "
  2916. 1032916,189,434,95,102,1,50,7,Na anāgatā assa jāti khīṇā maggabhāvanāyāti yojanā.
  2917. 1032917,189,434,103,126,1,194,17,"Tattha kāraṇamāha‘‘ anāgate vāyāmābhāvato’’ ti, idañca anāgatabhāvasāmaññameva gahetvā lesena codanādhippāyavibhāvanatthaṃ vadati, na anāgatavisesaṃ anāgate maggabhāvanāya khepanapayogābhāvatoti attho. "
  2918. 1032918,189,434,127,136,1,62,8,"Vijjamāneyeva hi payogo sambhavati, na avijjamāneti vuttaṃ hoti. "
  2919. 1032919,189,434,137,146,1,69,8,"Anāgataviseso panettha adhippeto, tassa ca khepane vāyāmopi labbhateva. "
  2920. 1032920,189,434,147,156,1,30,5,Tenāha‘‘ yā pana maggassā’’ tiādi.
  2921. 1032921,189,434,157,165,1,73,7,{Anāgataviseso}ti ca abhāvite magge uppajjanāraho anantarajātibhedo vuccati.
  2922. 1032922,189,434,166,173,1,54,7,Na paccuppannā assa jāti khīṇā maggabhāvanāyāti yojanā.
  2923. 1032923,189,434,174,186,1,78,7,"Tattha kāraṇamāha‘‘ vijjamānattā’’ ti, ekabhavapariyāpannatāya vijjamānattāti attho. "
  2924. 1032924,189,434,187,193,1,54,6,Tattha tattha bhave paṭhamābhinibbattilakkhaṇā hi jāti.
  2925. 1032925,189,434,194,209,1,113,11,‘‘ Yā panā’’ tiādinā pana maggabhāvanāya kilesahetuvināsanamukhena anāgatajātiyā eva khīṇabhāvo pakāsitoti daṭṭhabbaṃ.
  2926. 1032926,189,434,210,220,1,136,8,"{Ekacatupañcavokārabhavesū}ti bhavattayaggahaṇaṃ vuttanayena anavasesato jātiyā khīṇabhāvadassanatthaṃ, pubbapadadvayepettha uttarapadalopo. "
  2927. 1032927,189,434,221,226,1,49,4,{Ekacatupañcakkhandhappabhedā}ti etthāpi eseva nayo.
  2928. 1032928,189,434,227,244,1,62,9,‘‘ Taṃ so’’ tiādi‘‘ kathañca naṃ pajānātī’’ ti codanāya sodhanāvacanaṃ.
  2929. 1032929,189,434,245,250,1,31,5,Tattha tan ti yathāvuttaṃ jātiṃ.
  2930. 1032930,189,434,251,255,1,22,3,{So}ti khīṇāsavo bhikkhu.
  2931. 1032931,189,434,256,261,1,72,4,{Paccavekkhitvā}ti pajānanāya pubbabhāge pahīnakilesapaccavekkhaṇadassanaṃ.
  2932. 1032932,189,434,262,269,1,72,7,Evañca katvā paccavekkhaṇaparamparāya tathā pajānanā siddhāti daṭṭhabbaṃ.
  2933. 1032933,189,434,270,290,1,137,14,"Paccavekkhaṇantaravibhāvanatthameva hi‘‘ jānanto pajānātī’’ ti vattamānavacanadvayaṃ vuttaṃ, jānanto hutvā, jānanahetu vā pajānāti nāmāti attho. "
  2934. 1032934,189,435,2,21,1,146,13,"Brahmacariyavāso nāma ukkaṭṭhaniddesato maggabrahmacariyassa nibbattanamevāti āha‘‘ parivutthan’’ ti, samantato niravasesena vasitaṃ pariciṇṇanti attho. "
  2935. 1032935,189,435,22,36,1,95,10,Kasmā panidaṃ so atītakālavasena pajānātīti anuyogenāha‘‘ puthujjanakalyāṇakena hi saddhin’’ tiādi.
  2936. 1032936,189,435,37,59,1,135,12,Puthujjanakalyāṇakopi hi heṭṭhā vuttalakkhaṇo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno nāma dakkhiṇavibhaṅgasuttā dīsu( ma. ni.3.379) tathā eva vuttattā.
  2937. 1032937,189,435,60,70,1,51,8,"Vasanti {nāmā}ti vasantā eva nāma honti, na vutthavāsā. "
  2938. 1032938,189,435,71,74,1,21,2,{Tasmā}ti vutthavāsattā.
  2939. 1032939,189,435,75,117,1,266,29,"Nanu ca‘‘ so‘ idaṃ dukkhan’’ ti yathābhūtaṃ pajānātī’’ tiādinā pāḷiyaṃ sammādiṭṭhiyeva vuttā, na sammāsaṅkappādayo, atha kasmā‘‘ catūsu saccesu catūhi maggehi pariññāpahānasacchikiriyābhāvanāvasena soḷasavidhaṃ kiccaṃ niṭṭhāpitan’’ ti aṭṭhaṅgikassa maggassa sādhāraṇato vuttanti? "
  2940. 1032940,189,435,118,121,1,53,3,Sammāsaṅkappādīnampi catukiccasādhanavasena pavattito.
  2941. 1032941,189,435,122,141,1,214,18,"Sammādiṭṭhiyā hi catūsu saccesu pariññādikiccasādhanavasena pavattamānāya sammāsaṅkappādīnampi sesānaṃ dukkhasacce pariññābhisamayānuguṇāva pavatti, itarasaccesu ca nesaṃ pahānābhisamayādivasena pavatti pākaṭā evāti. "
  2942. 1032942,189,435,142,168,1,197,18,Dukkhanirodhamaggesu yathākkamaṃ pariññāsacchikiriyābhāvanāpi yāvadeva samudayapahānatthāti katvā tadattheyeva tāsaṃ pakkhipanena‘‘ kataṃ karaṇīyan’’ ti padassa adhippāyaṃ vibhāvetuṃ‘‘ tenā’’ tiādi vuttaṃ.
  2943. 1032943,189,435,169,180,1,66,7,‘‘ Dukkhamūlaṃ samucchinnan’’ ti imināpi tadeva pakārantarena vibhāveti.
  2944. 1032944,189,436,2,20,1,88,10,Kasmā panettha‘‘ kataṃ karaṇīyan’’ ti atītaniddeso katoti āha‘‘ puthujjanakalyāṇakādayo’’ tiādi.
  2945. 1032945,189,436,21,44,1,115,16,"Ime pakārā itthaṃ, tabbhāvo itthattan ti dasseti‘‘ itthabhāvāyā’’ ti iminā, āya -saddo ca sampadānatthe, tadatthāyāti attho. "
  2946. 1032946,189,436,45,59,1,98,10,Te pana pakārā ariyamaggabyāpārabhūtā pariññādayo idhādhippetāti vuttaṃ‘‘ evaṃ soḷasakiccabhāvāyā’’ ti.
  2947. 1032947,189,436,60,73,1,130,13,Te hi maggaṃ paccavekkhato maggānubhāvena pākaṭā hutvā upaṭṭhahanti magge paccavekkhite taṃkiccapaccavekkhaṇāyapi sukhena siddhito.
  2948. 1032948,189,436,74,100,1,211,22,Evaṃ sādhāraṇato catūsu maggesu paccekaṃ catukiccavasena soḷasakiccabhāvaṃ pakāsetvā tesupi kiccesu pahānameva padhānaṃ tadatthattā itaresaṃ pariññādīnanti tadeva visesato pakāsetuṃ‘‘ kilesakkhayabhāvāya vā’’ ti āha.
  2949. 1032949,189,437,2,14,1,160,12,Apica purimanayena paccavekkhaṇaparamparāya paccavekkhaṇavidhiṃ dassetvā idāni padhānattā pahīnakilesapaccavekkhaṇavidhimeva dassetuṃ evaṃ vuttantipi daṭṭhabbaṃ.
  2950. 1032950,189,437,15,37,1,144,16,"Dutiyavikappe ayaṃ pakāro itthaṃ, tabbhāvo itthattaṃ, āya saddo cettha sampadānavacanassa kāriyabhūto nissakkattheti dasseti‘‘ itthabhāvato’’ ti iminā."
  2951. 1032951,189,437,38,55,1,81,12,‘‘ Imasmā evaṃ pakārā’’ ti pana vadanto pakāro nāma pakāravantato atthato bhedo natthi.
  2952. 1032952,189,437,56,87,1,220,26,"Yadi hi so bhedo assa, tasseva so pakāro na siyā, tasmā itthaṃ-saddo pakāravantavācako, atthato pana abhedepi sati avayavāvayavitādinā bhedaparikappanāvasena siyā kiñci bhedamatthaṃ, tasmā itthattasaddo pakāravācakoti dasseti. "
  2953. 1032953,189,437,88,115,1,61,6,"Ayamidha ṭīkāyaṃ,( dī. ni. ṭī.1.248) majjhimāgamaṭīkāvinayaṭīkā dīsu( sārattha. ṭī.1.14) ca āgatanayo. "
  2954. 1032954,189,438,2,13,1,88,9,"Saddavidū pana pavattinimittānusārena evamicchanti– ayaṃ pakāro assāti itthaṃ, pakāravanto. "
  2955. 1032955,189,438,14,17,1,24,3,Vicitrā hi taddhitavutti.
  2956. 1032956,189,438,18,36,1,89,12,"Tassa bhāvo itthattaṃ, pakāro, imamatthaṃ dassento‘‘ itthabhāvato imasmā evaṃ pakārā’’ ti āhāti. "
  2957. 1032957,189,438,37,41,1,36,4,Paṭhamavikappepi yathārahaṃ esa nayo.
  2958. 1032958,189,438,42,46,1,46,3,Idāni {vattamānakhandhasantānā}ti sarūpakathanaṃ.
  2959. 1032959,189,438,47,50,1,18,3,Aparan ti anāgataṃ.
  2960. 1032960,189,438,51,103,1,192,22,"‘‘ Ime pana pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhantī’’ ti idāni pāṭho,‘‘ ime pana carimakattabhāvasaṅkhātā pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhantī’’ ti pana majjhimāgamavinayaṭīkā dīsu,( sārattha. ṭī.1.14) idha ca ṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.248) ulliṅgitapāṭho. "
  2961. 1032961,189,438,104,109,1,88,4,Tattha {carimakattabhāvasaṅkhātā}ti ekasantatipariyāpannabhāvena pacchimakattabhāvakathitā.
  2962. 1032962,189,438,110,115,1,36,4,{Pariññātā}ti maggena paricchijja ñātā.
  2963. 1032963,189,438,116,121,1,40,4,{Tiṭṭhantī}ti appatiṭṭhā anokāsā tiṭṭhanti.
  2964. 1032964,189,438,122,129,1,69,7,Etena hi tesaṃ khandhānaṃ apariññāmūlābhāvena apatiṭṭhābhāvaṃ dasseti.
  2965. 1032965,189,438,130,137,1,59,6,"Apariññāmūlikā hi patiṭṭhā, tadabhāvato pana appatiṭṭhābhāvo. "
  2966. 1032966,189,438,138,178,1,116,16,"Yathāha‘‘ kabaḷīkāre ce bhikkhave āhāre atthi rāgo, atthi nandī, atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ viruḷhan’’ tiādi( saṃ. ni.2.64; kathā.296; mahāni.7). "
  2967. 1032967,189,438,179,201,1,152,16,"Tadupamaṃ vibhāveti‘‘ chinnamūlakā rukkhā viyā’’ ti iminā, yathā chinnamūlakā rukkhā mūlābhāvato appatiṭṭhā anokāsā tiṭṭhanti, evametepi apariññāmūlābhāvatoti. "
  2968. 1032968,189,438,202,204,1,26,2,Ayamettha opammasaṃsandanā.
  2969. 1032969,189,438,205,208,1,50,2,{Carimakacittanirodhenā}ti parinibbānacittanirodhena.
  2970. 1032970,189,438,209,212,1,21,2,{Anupādāno}ti anindhano.
  2971. 1032971,189,438,213,229,1,166,15,"Apaṇṇattikabhāvan ti yesu khandhesu vijjamānesu tathā tathā parikappanāsiddhā paññatti, tadabhāvato tassāpi dharamānakapaññattiyā abhāvena apaññattikabhāvaṃ gamissanti. "
  2972. 1032972,189,438,230,243,1,60,9,Paṇṇatti paññattīti hi atthato ekaṃ yathā‘‘ paññāsa paṇṇāsā’’ ti.
  2973. 1032973,189,438,244,249,1,45,5,Paññāsa paṇṇādesoti hi akkharacintakā vadanti.
  2974. 1032974,189,439,2,13,1,67,6,"249. Yebhuyyena saṃkhipati saṅkucito bhavatīti saṅkhepo, pabbatamatthakaṃ. "
  2975. 1032975,189,439,14,21,1,65,7,Tañhi pabbatapādato anukkamena bahulaṃ saṃkhittaṃ saṅkucitaṃ hoti.
  2976. 1032976,189,439,22,32,1,48,5,"Tenāha‘‘ pabbatamatthake’’ ti, pabbatasikhareti attho. "
  2977. 1032977,189,439,33,50,1,145,14,"Ayaṃ aṭṭhakathā muttako nayo– saṅkhipīyati pabbatabhāvena gaṇīyatīti saṅkhepo, pabbatapariyāpanno padeso, tasmiṃ pabbatapariyāpanne padeseti atthoti. "
  2978. 1032978,189,439,51,67,1,78,10,"{Anāvilo}ti akālusiyo, sā cassa anāvilatā kaddamābhāvena hotīti āha‘‘ nikkaddamo’’ ti. "
  2979. 1032979,189,439,68,90,1,109,15,"Sapati apadāpi samānā gacchatīti sippi, khuddakā sippi sippiyo kā-kārassa ya-kāraṃ katvā, yo‘‘ muttiko’’ tipi vuccati. "
  2980. 1032980,189,439,91,106,1,66,9,"Savati pasavatīti sambuko, yaṃ‘‘ jalasutti, saṅkhalikā’’ ti ca voharanti. "
  2981. 1032981,189,439,107,117,1,63,6,Samāhāre yebhuyyato napuṃsakapayogoti vuttaṃ‘‘ sippiyasambukan’’ ti.
  2982. 1032982,189,439,118,119,1,11,1,Evamīdisesu.
  2983. 1032983,189,439,120,124,1,31,3,{Sakkharā}ti muṭṭhippamāṇā pāsāṇā.
  2984. 1032984,189,439,125,128,1,26,2,{Kathalānī}ti kapālakhaṇḍāni.
  2985. 1032985,189,439,129,149,1,102,12,Samūhavācakassa ghaṭāsaddassa itthi liṅgassāpi dissanato‘‘ gumban’’ ti padassatthaṃ dasseti‘‘ ghaṭā’’ ti iminā.
  2986. 1032986,189,440,2,38,1,293,26,"Kāmañca ‘‘ sippiyasambukampi sakkharakathalampi macchagumbampi tiṭṭhantampi carantampī’’ ti ettha sakkharakathalaṃ tiṭṭhatiyeva, sippiyasambukamacchagumbāni carantipi tiṭṭhantipi, tathāpi sahacaraṇanayena sabbāneva caranti viya evaṃ vuttanti atthaṃ dassento‘‘ tiṭṭhantampi carantampīti etthā’’ tiādimāha. "
  2987. 1032987,189,440,39,60,1,118,12,"Tattha hi‘‘ sakkharakathalaṃ tiṭṭhatiyevā’’ tiādinā yathāsambhavamatthaṃ dasseti,‘‘ yathā panā’’ tiādinā pana sahacaraṇanayaṃ. "
  2988. 1032988,189,440,61,67,1,41,5,"Pana -saddo arucisaṃsūcane, tathāpīti attho. "
  2989. 1032989,189,440,68,75,1,69,6,{Antarantarā}ti bahūnaṃ gāvīnamantarantarā ṭhitāsu gāvīsu vijjamānāsupi.
  2990. 1032990,189,440,76,79,1,13,2,{Gāvo}ti gāviyo.
  2991. 1032991,189,440,80,84,1,27,3,{Itarāpī}ti ṭhitāpi nisinnāpi.
  2992. 1032992,189,440,85,88,1,35,3,Carantīti vuccanti sahacaraṇanayena.
  2993. 1032993,189,440,89,114,1,267,22,"{Tiṭṭhantamevā}tiādīsu ayamadhippāyo– sippiyasambukamacchagumbānaṃ caraṇakiriyāyapi yogato ṭhānakiriyāya anekantattā ekantato tiṭṭhantameva na kadācipi carantaṃ sakkharakathalaṃ upādāya sippiyasambukampi macchagumbampi tiṭṭhantanti vuttaṃ, na tu tesaṃ ṭhānakiriyamupādāya. "
  2994. 1032994,189,440,115,127,1,74,8,Tesaṃ pana caraṇakiriyamupādāya‘‘ carantampī’’ ti pi-saddalopo hettha daṭṭhabbo.
  2995. 1032995,189,440,128,135,1,68,7,Itarampi dvayan ti sippiyasambukamacchagumbaṃ padavasena evaṃ vuttaṃ.
  2996. 1032996,189,440,136,140,1,48,4,Itarañca dvayan ti sippiyasambukamacchagumbameva.
  2997. 1032997,189,440,141,163,1,182,16,"Carantanti vuttan ti etthāpi tesaṃ ṭhānakiriyamupādāya‘‘ tiṭṭhantampī’’ ti pi-saddalopo, evamettha aṭṭhakathācariyehi sahacaraṇanayo dassito, ācariyadhammapālattherena pana yathālābhanayopi. "
  2998. 1032998,189,440,164,178,1,80,10,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ kiṃ vā imāya sahacariyāya, yathālābhaggahaṇaṃ panettha daṭṭhabbaṃ. "
  2999. 1032999,189,440,179,207,1,131,14,"Sakkharakathalassa hi vasena tiṭṭhantanti, sippisambukassa macchagumbassa ca vasena tiṭṭhantampi carantampīti evaṃ yojanā kātabbā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.249). "
  3000. 1033000,189,440,208,224,1,173,15,"Alabbhamānassāpi atthassa sahayogīvasena desanāmattaṃ pati sahacaraṇanayo, sādhāraṇato desitassāpi atthassa sambhavavasena vivecanaṃ pati yathālābhanayoti ubhayathāpi yujjati. "
  3001. 1033001,189,441,2,51,1,374,35,"Evampettha vadanti– aṭṭhakathāyaṃ‘‘ sakkharakathalaṃ tiṭṭhatiyeva, itarāni carantipi tiṭṭhantipī’’ ti iminā yathālābhanayo dassito yathāsambhavaṃ atthassa vivecitattā,‘‘ yathā panā’’ tiādinā pana sahacaraṇanayo alabbhamānassāpi atthassa sahayogīvasena desanāmattassa vibhāvitattāti , tadetampi anupavajjameva atthassa yuttattā, aṭṭhakathāya ñca tathā dassanassāpi sambhavatoti daṭṭhabbaṃ."
  3002. 1033002,189,441,52,59,1,30,3,‘‘ Tatthā’’ tiādi upamāsaṃsandanaṃ.
  3003. 1033003,189,441,60,64,1,26,3,{Tīre}ti udakarahadassa tīre.
  3004. 1033004,189,441,65,91,1,99,12,"Udakarahado ca nāma katthaci samuddopi vuccati‘‘ rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako’’ tiādīsu( dī. ni.3.278). "
  3005. 1033005,189,441,92,123,1,120,15,"Katthaci jalāsayopi‘‘ rahadopi tattha dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti, vassā yato patāyantī’’ tiādīsu,( dī. ni.3.281) idhāpi jalāsayoyeva. "
  3006. 1033006,189,441,124,134,1,81,10,So hi udakavasena raho cakkhurahādikaṃ dadātīti udakarahado o-kārassa a-kāraṃ katvā.
  3007. 1033007,189,441,135,147,1,67,8,Saddavidū pana‘‘ udakaṃ haratīti udakarahado niruttinayenā’’ ti vadanti.
  3008. 1033008,189,442,2,13,1,100,8,‘ ‘ Ettāvatā’’ tiādinā catutthajjhānāntaraṃ dassitavipassanāñāṇato paṭṭhāya yathāvuttatthassa sampiṇḍanaṃ.
  3009. 1033009,189,442,14,40,1,158,18,"Tattha {ettāvatā}ti‘‘ puna caparaṃ mahārāja bhikkhu evaṃ samāhite citte… pe… ñāṇadassanāya cittaṃ abhinīharatī’’ tiādinā ettakena, etaparimāṇavantena vā vacanakkamena. "
  3010. 1033010,189,442,41,60,1,204,18,"Vipassanāñāṇan ti ñāṇadassananāmena dassitaṃ vipassanāñāṇaṃ, tassa ca visuṃ gaṇanadassanena heṭṭhā catutthajjhānānantaraṃ vattabbatākāraṇesu tīsu nayesu tatiyanayasseva yuttatarabhāvopi dīpitoti daṭṭhabbaṃ. "
  3011. 1033011,189,442,61,86,1,179,16,"Manomayañāṇassa iddhividhasamavarodhitabhāve visuddhimagge( visuddhi.2.379 ādayo) vuttepi idha pāḷiyaṃ visuṃ desitattā visuṃ eva gahaṇaṃ, tathā desanā ca pāṭiyekkasandiṭṭhikasāmaññaphalatthāti daṭṭhabbaṃ. "
  3012. 1033012,189,442,87,108,1,172,15,"Anāgataṃsañāṇayathākammūpagañāṇadvayassa pāḷiyaṃ anāgatattā‘‘ dibbacakkhuvasena nipphannan’’ ti vuttaṃ, tabbasena nipphannattā taggahaṇeneva gahitaṃ taṃ ñāṇadvayanti vuttaṃ hoti. "
  3013. 1033013,189,442,109,118,1,91,8,"Dibbacakkhussa hi anāgataṃsañāṇaṃ, yathākammūpagañāṇañcāti dvepi ñāṇāni paribhaṇḍāni hontīti. "
  3014. 1033014,189,442,119,124,1,66,5,Dibbacakkhuñāṇan ti cutūpapātañāṇanāmena dassitaṃ dibbacakkhuñāṇaṃ.
  3015. 1033015,189,443,2,19,1,140,13,Sabbesaṃ pana dasannaṃ ñāṇānaṃ ārammaṇavibhāgassa visuddhimagge anāgatattā tatthānāgatañāṇānaṃ ārammaṇavibhāgaṃ dassetuṃ‘‘ tesan’’ tiādi vuttaṃ.
  3016. 1033016,189,443,20,24,1,25,4,Tesan ti dasannaṃ ñāṇānaṃ.
  3017. 1033017,189,443,25,34,1,53,7,"{Tatthā}ti tasmiṃ ārammaṇavibhāge, tesu vā dasasu ñāṇesu. "
  3018. 1033018,189,443,35,46,1,137,9,"Bhūmibhedato parittamahaggataṃ, kālabhedato atītānāgatapaccuppannaṃ, santānabhedato ajjhattabahiddhā cāti vipassanāñāṇaṃ sattavidhārammaṇaṃ. "
  3019. 1033019,189,443,47,54,1,76,6,"Parittārammaṇāditikattayeneva hi tassa ārammaṇavibhāgo, na maggārammaṇatikena. "
  3020. 1033020,189,443,55,69,1,130,12,"{Nimmitarūpāyatanamattamevā}ti attanā nimmitaṃ rūpārammaṇameva, attanā vā nimmite manomaye kāye vijjamānaṃ rūpāyatanamevātipi yujjati. "
  3021. 1033021,189,443,70,85,1,131,13,"Idañhi tassa ñāṇassa abhinimmiyamāne manomaye kāye rūpāyatanamevārabbha pavattanato vuttaṃ, na pana tattha gandhāyatanādīnamabhāvato . "
  3022. 1033022,189,443,86,94,1,87,8,Na hi rūpakalāpo gandhāyatanādivirahito atthīti sabbathā parinipphannameva nimmitarūpaṃ.
  3023. 1033023,189,443,95,107,1,105,7,"Tenāha‘‘ parittapaccuppannabahiddhārammaṇan’’ ti, yathākkamaṃ bhūmikālasantānabhedato tibbidhārammaṇanti attho. "
  3024. 1033024,189,443,108,122,1,155,10,Nibbānavasena ekadhammārammaṇampi samānaṃ āsavakkhayañāṇaṃ parittārammaṇāditikavasena tividhārammaṇaṃ dassetuṃ‘‘ appamāṇabahiddhānavattabbārammaṇan’’ ti vuttaṃ.
  3025. 1033025,189,443,123,133,1,116,8,"Tañhi parittatikavasena appamāṇārammaṇaṃ, ajjhattikavasena bahiddhārammaṇaṃ, atītatikavasena navattabbārammaṇañca hoti. "
  3026. 1033026,189,444,2,15,1,74,8,"Uttaritarasaddo , paṇītatarasaddo ca pariyāyoti dasseti‘‘ seṭṭhataran’’ ti iminā. "
  3027. 1033027,189,444,16,32,1,127,12,Ratanakūṭaṃ viya kūṭāgārassa arahattaṃ kūṭaṃ uttamaṅgabhūtaṃ bhagavato desanāya arahattapariyosānattāti āha‘‘ arahattanikūṭenā’’ ti.
  3028. 1033028,189,444,33,60,1,380,20,"Desanaṃ {niṭṭhāpesī}ti titthakaramataharavibhāviniṃ nānāvidhakuhanalapanādimicchājīvaviddhaṃsiniṃ tividhasīlālaṅkataparamasallekhapaṭipattiparidīpiniṃ jhānābhiññādiuttarimanussadhammavibhūsiniṃ cuddasavidhamahāsāmaññphalapaṭimaṇḍitaṃ anaññasādhāraṇaṃ sāmaññaphaladesanaṃ ratanāgāraṃ viya ratanakūṭena arahattakūṭena niṭṭhāpesi‘‘ vimuttasmin’’ ti iminā, arahattaphalassa desitattāti attho. "
  3029. 1033029,189,445,2,2,1,42,1,Ajātasattuupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā
  3030. 1033030,189,446,2,32,1,199,19,250. Ettāvatā bhagavatā desitassa sāmaññaphalasuttassa atthavaṇṇanaṃ katvā idāni dhammasaṅgāhakehi saṅgītassa‘‘ evaṃ vutte’’ tiādipāṭhassapi atthavaṇṇanaṃ karonto paṭhamaṃ sambandhaṃ dassetuṃ‘‘ rājā’’ tiādimāha.
  3031. 1033031,189,446,33,42,1,57,7,"Tattha {tatthā}ti tasmiṃ tasmiṃ sāmaññaphale, suttapadese vā. "
  3032. 1033032,189,446,43,63,1,84,13,"Karaṇaṃ kāro, sādhu iti kāro tathā,‘‘ sādhu bhagavā, sādhu sugatā’’ tiādinā taṃ pavattento. "
  3033. 1033033,189,446,64,70,1,63,6,Ādimajjhapariyosānan ti desanāya ādiñca majjhañca pariyosānañca.
  3034. 1033034,189,446,71,85,1,77,9,"Sakkaccaṃ sādaraṃ gāravaṃ sutvā,‘‘ cintetvā’’ ti ettha idaṃ pubbakālakiriyāvacanaṃ. "
  3035. 1033035,189,446,86,106,1,134,19,"Ime pañhe puthū samaṇabrāhmaṇe pucchanto ahaṃ ciraṃ vata amhi, evaṃ pucchantopi ahaṃ thuse koṭṭento viya kañci sāraṃ nālatthanti yojanā. "
  3036. 1033036,189,446,107,119,1,59,9,"Tathā yo… pe… vissajjesi, tassa bhagavato guṇasampadā aho vata. "
  3037. 1033037,189,446,120,128,1,66,8,Dasabalassa guṇānubhāvaṃ ajānanto ahaṃ vañcito suciraṃ vata amhīti.
  3038. 1033038,189,446,129,141,1,77,10,"{Vañcito}ti ca aññāṇena vañcito āvaṭṭito, mohena paṭicchādito amhīti vuttaṃ hoti. "
  3039. 1033039,189,446,142,151,1,43,5,Tenāha‘‘ dasabalassa guṇānubhāvaṃ ajānanto’’ ti.
  3040. 1033040,189,446,152,156,1,35,4,Sāmaññajotanā hi visese avatiṭṭhati.
  3041. 1033041,189,446,157,160,1,31,3,Cintetvā āvikarontoti sambandho.
  3042. 1033042,189,446,161,174,1,97,9,Ullaṅghanasamatthāyapi ubbegapītiyā anullaṅghanampi siyāti āha‘‘ pañcavidhāya pītiyā phuṭasarīro’’ ti.
  3043. 1033043,189,446,175,187,1,84,9,"{Phuṭasarīro}ti ca phusitasarīroti attho, na byāpitasarīroti sabbāya pītiyā abyāpitattā. "
  3044. 1033044,189,446,188,195,1,56,6,"Tan ti attano pasādassa āvikaraṇaṃ, upāsakattapavedanañca. "
  3045. 1033045,189,446,196,198,1,26,2,Āraddhaṃ dhammasaṅgāhakehi.
  3046. 1033046,189,447,2,19,1,77,11,"{Abhikkantā}ti atikkantā vigatā, vigatabhāvo ca khayo evāti āha‘‘ khaye dissatī’’ ti. "
  3047. 1033047,189,447,20,31,1,41,7,Tathā hi vuttaṃ‘‘ nikkhanto paṭhamo yāmo’’ ti.
  3048. 1033048,189,447,32,50,1,95,12,"{Abhikkantataro}ti ativiya kantataro manoramo, tādiso ca sundaro bhaddako nāmāti vuttaṃ‘‘ sundare’’ ti."
  3049. 1033049,189,448,2,18,1,34,6,‘ ‘ Ko me’’ tiādi gāthā vimānavatthumhi( vi. va.857).
  3050. 1033050,189,448,19,24,1,46,4,Tattha {ko}ti devanāgayakkhagandhabbādīsu katamo.
  3051. 1033051,189,448,25,28,1,9,2,{Me}ti mama.
  3052. 1033052,189,448,29,34,1,32,3,"{Pādānī}ti pāde, liṅgavipariyāyoyaṃ. "
  3053. 1033053,189,448,35,39,1,28,3,{Iddhiyā}ti īdisāya deviddhiyā.
  3054. 1033054,189,448,40,48,1,41,5,"{Yasasā}ti īdisena parivārena, parijanena ca. "
  3055. 1033055,189,448,49,53,1,28,4,Jalan ti jalanto vijjotamāno.
  3056. 1033056,189,448,54,63,1,66,7,"{Abhikkantenā}ti ativiya kantena kamanīyena, abhirūpenāti vuttaṃ hoti. "
  3057. 1033057,189,448,64,68,1,41,3,{Vaṇṇenā}ti chavivaṇṇena sarīravaṇṇanibhāya.
  3058. 1033058,189,448,69,77,1,52,7,Sabbā obhāsayaṃ {disā}ti sabbā dasapi disā obhāsayanto.
  3059. 1033059,189,448,78,90,1,75,11,"Cando viya, sūriyo viya ca ekobhāsaṃ ekālokaṃ karonto ko vandatīti sambandho. "
  3060. 1033060,189,449,2,7,1,48,4,{Abhirūpe}ti atirekarūpe uḷāravaṇṇena sampannarūpe.
  3061. 1033061,189,449,8,12,1,48,3,{Abbhānumodane}ti abhianumodane abhippamoditabhāve.
  3062. 1033062,189,449,13,28,1,55,7,Kimatthiyaṃ‘‘ abbhānumodane’’ ti vacananti āha‘‘ tasmā’’ tiādi.
  3063. 1033063,189,449,29,63,1,221,27,"Yuttaṃ tāva hotu abbhānumodane, kasmā panāyaṃ dvikkhattuṃ vuttoti codanāya sodhanāmukhena āmeḍitavisayaṃ niddhāreti‘‘ bhaye kodhe’’ tiādinā, iminā saddalakkhaṇena hetubhūtena evaṃ vutto, iminā ca iminā ca visayenāti vuttaṃ hoti."
  3064. 1033064,189,449,64,81,1,108,13,‘‘ Sādhu sādhu bhante’’ ti āmeḍitavasena atthaṃ dassetvā tassa visayaṃ niddhārento evamāhātipi sambandhaṃ vadanti.
  3065. 1033065,189,449,82,245,1,389,49,"Tattha‘‘ coro coro, sappo sappo’’ tiādīsu bhaye āmeḍitaṃ,‘‘ vijjha vijjha, pahara paharā’’ tiādīsu kodhe,‘‘ sādhu sādhū’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.127;3.35;5.1085) pasaṃsāyaṃ,‘‘ gaccha gaccha, lunāhi lunāhī’’ tiādīsu turite,‘‘ āgaccha āgacchā’’ tiādīsu kotūhale,‘‘ buddho buddhoti cintento’’ tiādīsu( bu. vaṃ.2.44) acchare,‘‘ abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto’’ tiādīsu( dī. ni.3.20; a. ni.9.11) hāse,‘‘ kahaṃ ekaputtaka, kahaṃ ekaputtakā’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.63) soke,‘‘ aho sukhaṃ, aho sukhan’’ tiādīsu( udā.20; dī. ni.3.305) pasāde. "
  3066. 1033066,189,449,246,255,1,72,8,"Ca saddo avuttasamuccayattho, tena garahā asammānādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo."
  3067. 1033067,189,449,256,274,1,71,9,"‘‘ Pāpo pāpo’’ tiādīsu hi garahāyaṃ,‘‘ abhirūpaka abhirūpakā’’ tiādīsu asammāne. "
  3068. 1033068,189,449,275,288,1,80,10,"Evametesu navasu, aññesu ca visayesu āmeḍitavacanaṃ budho kareyya, yojeyyāti attho. "
  3069. 1033069,189,449,289,300,1,112,9,"Āmeḍanaṃ punappunamuccāraṇaṃ, āmeḍīyati vā punappunamuccārīyatīti āmeḍitaṃ, ekassevatthassa dvattikkhattuṃ vacanaṃ. "
  3070. 1033070,189,449,301,320,1,108,14,"Meḍi saddo hi ummādane, āpubbo tu dvattikkhattumuccāraṇe vattati yathā‘‘ etadeva yadā vākya-māmeḍayati vāsavo’’ ti. "
  3071. 1033071,189,450,2,25,1,166,17,"Evaṃ āmeḍitavasena dvikkhattuṃ vuttabhāvaṃ dassetvā idāni nayidaṃ āmeḍitavaseneva dvikkhattuṃ vuttaṃ, atha kho paccekamatthadvayavasenapīti dassento‘‘ atha vā’’ tiādimāha. "
  3072. 1033072,189,450,26,37,1,122,10,"Āmeḍitavasena atthaṃ dassetvā vicchāvasenāpi dassento evamāhātipi vadanti, tadayuttameva byāpetabbassa dvikkhattumavuttattā. "
  3073. 1033073,189,450,38,55,1,116,13,Byāpetabbassa hi byāpakena guṇakiriyādabbena byāpanicchāya dvattikkhattuṃ vacanaṃ vicchā yathā‘‘ gāmo gāmo ramaṇīyo’’ ti.
  3074. 1033074,189,450,56,74,1,119,12,"Tattha abhikkantan ti abhikkamanīyaṃ, tabbhāvo ca atiiṭṭhatāyāti vuttaṃ‘‘ atiiṭṭhan’’ tiādi, padattayañcetaṃ pariyāyavacanaṃ. "
  3075. 1033075,189,450,75,79,1,31,3,{Etthā}ti dvīsu abhikkantasaddesu.
  3076. 1033076,189,450,80,119,1,254,28,"‘‘ Abhikkantan’’ ti vacanaṃ apekkhitvā napuṃsakaliṅgena vuttaṃ, taṃ pana bhagavato vacanaṃ dhammadesanāyevāti katvā‘‘ yadidaṃ bhagavato dhammadesanā’’ ti āha, yāyaṃ bhagavato dhammadesanā mayā sutā, tadidaṃ bhagavato dhammadesanāsaṅkhātaṃ vacanaṃ abhikkantanti attho. "
  3077. 1033077,189,450,120,144,1,95,13,Evaṃ paṭiniddesopi hi atthato abhedattā yutto eva‘‘ yattha ca dinnaṃ mahapphalamāhū’’ tiādīsu( vi. va.888) viya.
  3078. 1033078,189,450,145,164,1,153,13,"‘‘ Abhikkantan’’ ti vuttassa vā atthamattadassanaṃ etaṃ, tasmā atthavasena liṅgavibhattivipariṇāmo veditabbo, kāriyavipariṇāmavasena cettha vibhattivipariṇāmatā. "
  3079. 1033079,189,450,165,183,1,124,15,"Vacananti hettha seso, abhikkantaṃ bhagavato vacanaṃ, yāyaṃ bhagavato dhammadesanā mayā sutā, sā abhikkantaṃ abhikkantāti attho. "
  3080. 1033080,189,450,184,198,1,107,10,Dutiyapadepi‘‘ abhikkantanti pasādanaṃ apekkhitvā napuṃsakaliṅgena vuttan’’ tiādinā yathārahamesa nayo netabbo.
  3081. 1033081,189,451,2,11,1,52,6,‘ ‘ Bhagavato vacanan’’ tiādinā atthadvayasarūpaṃ dasseti.
  3082. 1033082,189,451,12,16,1,51,3,Tattha {dosanāsanato}ti rāgādikilesadosaviddhaṃsanato.
  3083. 1033083,189,451,17,22,1,62,4,{Guṇādhigamanato}ti sīlādiguṇānaṃ sampādanavasena adhigamāpanato.
  3084. 1033084,189,451,23,53,1,173,21,"Ye guṇe desanā adhigameti, tesu‘‘ guṇādhigamanato’’ ti vuttesuyeva guṇesu padhānabhūtā guṇā dassetabbāti te padhānabhūte guṇe tāva dassetuṃ‘‘ saddhājananato paññājananato’’ ti vuttaṃ. "
  3085. 1033085,189,451,54,68,1,137,12,"Saddhāpadhānā hi lokiyā guṇā, paññāpadhānā lokuttarāti, padhānaniddeso cesa desanāya adhigametabbehi sīlasamādhidukādīhipi yojanāsambhavato. "
  3086. 1033086,189,451,69,78,1,45,5,Aññampi atthadvayaṃ dasseti‘‘ sātthato’’ tiādinā.
  3087. 1033087,189,451,79,82,1,30,2,Sīlādiatthasampattiyā sātthato.
  3088. 1033088,189,451,83,85,1,37,2,Sabhāvaniruttisampattiyā sabyañjanato.
  3089. 1033089,189,451,86,88,1,38,2,Suviññeyyasaddapayogatāya uttānapadato.
  3090. 1033090,189,451,89,93,1,54,3,Saṇhasukhumabhāvena dubbiññeyyatthatāya gambhīratthato.
  3091. 1033091,189,451,94,96,1,47,2,Siniddhamudumadhurasaddapayogatāya kaṇṇasukhato.
  3092. 1033092,189,451,97,99,1,44,2,Vipulavisuddhapemanīyatthatāya hadayaṅgamato.
  3093. 1033093,189,451,100,102,1,38,2,Mānātimānavidhamanena anattukkaṃsanato.
  3094. 1033094,189,451,103,105,1,43,2,Thambhasārambhanimmaddanena aparavambhanato.
  3095. 1033095,189,451,106,110,1,72,4,Hitādhippāyappavattiyā paresaṃ rāgapariḷāhādivūpasamanena karuṇāsītalato.
  3096. 1033096,189,451,111,113,1,39,2,Kilesandhakāravidhamanena paññāvadātato.
  3097. 1033097,189,451,114,120,1,33,5,"Avadātaṃ, odātanti ca atthato ekaṃ. "
  3098. 1033098,189,451,121,123,1,38,2,Karavīkarutamañjutāya āpātharamaṇīyato.
  3099. 1033099,189,451,124,126,1,47,2,Pubbāparāviruddhasuvisuddhatāya vimaddakkhamato.
  3100. 1033100,189,451,127,130,1,39,3,Āpātharamaṇīyatāya eva suyyamānasukhato.
  3101. 1033101,189,451,131,140,1,93,7,"Vimaddakkhamatāya, hitajjhāsayappavattitāya ca {vīmaṃsiyamānahitato}ti evamettha attho veditabbo. "
  3102. 1033102,189,451,141,166,1,287,16,"Ādi saddena pana saṃsāracakkanivattanato, saddhammacakkappavattanato, micchāvādaviddhaṃsanato, sammāvādapatiṭṭhāpanato, akusalamūlasamuddharaṇato, kusalamūlasaṃropanato, apāyadvāravidhānato, saggamaggadvāravivaraṇato, pariyuṭṭhānavūpasamanato, anusayasamugghāṭanatoti evamādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  3103. 1033103,189,452,2,14,1,78,10,"Na kevalaṃ padadvayeneva, tato parampi catūhi {upamāhī}ti pi -saddo sampiṇḍanattho."
  3104. 1033104,189,452,15,45,1,147,17,"‘‘ Cakkhumanto rūpāni dakkhantī’’ ti idaṃ‘‘ telapajjotaṃ dhāreyyā’’ ti catutthaupamāya ākāramattadassanaṃ, na pana upamantaradassananti āha‘‘ catūhi upamāhī’’ ti. "
  3105. 1033105,189,452,46,51,1,48,5,Adhomukhaṭṭhapitan ti kenaci adhomukhaṃ ṭhapitaṃ.
  3106. 1033106,189,452,52,57,1,50,5,Heṭṭhāmukhajātan ti sabhāveneva heṭṭhāmukhaṃ jātaṃ.
  3107. 1033107,189,452,58,62,1,28,3,{Ugghāṭeyyā}ti vivaṭaṃ kareyya.
  3108. 1033108,189,452,63,101,1,195,23,"‘‘ Hatthe gahetvā’’ ti samācikkhaṇadassanatthaṃ vuttaṃ,‘‘ puratthābhimukho, uttarābhimukho vā gacchā’’ tiādinā vacanamattaṃ avatvā‘‘ esa maggo, evaṃ gacchā’’ ti hatthe gahetvā nissandehaṃ dasseyyāti vuttaṃ hoti. "
  3109. 1033109,189,452,102,105,1,40,3,Kāḷapakkhe cātuddasī kāḷapakkhacātuddasī.
  3110. 1033110,189,452,106,110,1,58,4,Nirantararukkhagahanena ekagghano vanasaṇḍo ghanavanasaṇḍo.
  3111. 1033111,189,452,111,118,1,58,6,"Meghassa paṭalaṃ meghapaṭalaṃ, meghacchannatāti vuttaṃ hoti. "
  3112. 1033112,189,452,119,132,1,132,12,Nikkujjitaṃ {ukkujjeyyā}ti kassacipi ādheyyassa anādhārabhūtaṃ kiñci bhājanaṃ ādhārabhāvāpādanavasena ukkujjeyya upari mukhaṃ ṭhapeyya.
  3113. 1033113,189,452,133,151,1,173,15,"Heṭṭhāmukhajātatāya vimukhaṃ, adhomukhaṭṭhapitatāya asaddhamme patitan ti evaṃ padadvayaṃ nikkujjitapadassa yathādassitena atthadvayena yathārahaṃ yojetabbaṃ, na yathāsaṅkhyaṃ. "
  3114. 1033114,189,452,152,166,1,122,13,"Attano sabhāveneva hi esa rājā saddhammavimukho, pāpamittena pana devadattena pitughātādīsu uyyojitattā asaddhamme patitoti. "
  3115. 1033115,189,452,167,170,1,35,3,Vuṭṭhāpentena bhagavatāti sambandho.
  3116. 1033116,189,453,2,13,1,76,8,‘ ‘ Kassapassa bhagavato’’ tiādinā tadā raññā avuttassāpi atthāpattimattadassanaṃ.
  3117. 1033117,189,453,14,32,1,163,13,"Kāmañca kāmacchandādayopi paṭicchādakā nīvaraṇabhāvato, micchādiṭṭhi pana savisesaṃ paṭicchādikā satte micchābhinivesavasenāti āha‘‘ micchādiṭṭhigahanapaṭicchannan’’ ti. "
  3118. 1033118,189,453,33,61,1,109,9,"Tenāha bhagavā‘‘ micchādiṭṭhiparamāhaṃ bhikkhave vajjaṃ vadāmī’’ ti,[ a. ni.1.310( atthato samānaṃ)] micchādiṭṭhisaṅkhātagumbapaṭicchannanti attho."
  3119. 1033119,189,453,62,86,1,191,19,"‘‘ Micchādiṭṭhigahanapaṭicchannaṃ sāsanaṃ vivarantenā’’ ti vadanto sabbabuddhānaṃ ekāva anusandhi, ekaṃva sāsananti katvā kassapassa bhagavato sāsanampi iminā saddhiṃ ekasāsanaṃ karotīti daṭṭhabbaṃ. "
  3120. 1033120,189,453,87,101,1,135,13,"Aṅguttaraṭṭhakathādīsu pi hi tathā ceva vuttaṃ, evañca katvā micchādiṭṭhigahanapaṭicchannassa sāsanassa vivaraṇavacanaṃ upapannaṃ hotīti. "
  3121. 1033121,189,454,2,9,1,74,7,Sabbo akusaladhammasaṅkhāto apāyagāmimaggo kummaggo kucchito maggoti katvā.
  3122. 1033122,189,454,10,21,1,130,11,Sammādiṭṭhiādīnaṃ ujupaṭipakkhatāya micchādiṭṭhiādayo aṭṭha micchattadhammā micchāmaggo mokkhamaggato micchā vitatho maggoti katvā.
  3123. 1033123,189,454,22,35,1,86,9,Teneva hi tadubhayassa paṭipakkhataṃ sandhāya‘‘ saggamokkhamaggaṃ āvikarontenā’’ ti vuttaṃ.
  3124. 1033124,189,454,36,40,1,32,4,Sabbo hi kusaladhammo saggamaggo.
  3125. 1033125,189,454,41,45,1,49,4,Sammādiṭṭhiādayo aṭṭha sammattadhammā mokkhamaggo.
  3126. 1033126,189,454,46,56,1,85,9,"Sappiādisannissayo padīpo na tathā ujjalo, yathā telasannissayoti telapajjota ggahaṇaṃ. "
  3127. 1033127,189,454,57,64,1,51,5,"{Dhāreyyā}ti dhareyya, samāhareyya samādaheyyāti attho. "
  3128. 1033128,189,454,65,71,1,65,5,{Buddhādiratanarūpānī}ti buddhādīnaṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ vaṇṇāyatanāni.
  3129. 1033129,189,454,72,78,1,78,6,Tesaṃ buddhādiratanarūpānaṃ paṭicchādakassa mohandhakārassa viddhaṃsakaṃ tathā.
  3130. 1033130,189,454,79,82,1,30,3,Desanāsaṅkhātaṃ pajjotaṃ tathā.
  3131. 1033131,189,454,83,97,1,147,10,Tadubhayaṃ tulyādhikaraṇavasena viyūhitvā tassa dhārako samādahakoti atthena‘‘ tappaṭicchādakamohandhakāraviddhaṃsakadesanāpajjotadhārakenā’’ ti vuttaṃ.
  3132. 1033132,189,454,98,110,1,222,9,"Etehi {pariyāyehī}ti yathāvuttehi nikkujjitukkujjanapaṭicchannavivaraṇamaggācikkhaṇatelapajjotadhāraṇa saṅkhāta catubbidhopamopamitabbappakārehi, yathāvuttehi vā nānāvidhakuhanalapanādimicchājīvavidhamanādivibhāvanapariyāyehi. "
  3133. 1033133,189,454,111,120,1,41,5,Tenāha‘‘ anekapariyāyena dhammo pakāsito’’ ti.
  3134. 1033134,189,455,2,16,1,54,7,‘ ‘ Evan’’ tiādinā‘‘ esāhan’’ tiādipāṭhassa sambandhaṃ dasseti.
  3135. 1033135,189,455,17,19,1,35,2,Pasannacittatāyapasannākāraṃ karoti.
  3136. 1033136,189,455,20,36,1,86,12,Pasannacittatā ca imaṃ desanaṃ sutvā evāti atthaṃ ñāpetuṃ‘‘ imāya desanāyā’’ tiādi vuttaṃ.
  3137. 1033137,189,455,37,40,1,26,3,Imāya desanāya hetubhūtāya.
  3138. 1033138,189,455,41,46,1,54,5,Pasannākāran ti pasannehi sādhujanehi kattabbasakkāraṃ.
  3139. 1033139,189,455,47,50,1,22,3,Saraṇan ti paṭisaraṇaṃ.
  3140. 1033140,189,455,51,58,1,19,3,Tenāha‘‘ parāyaṇan’’ ti.
  3141. 1033141,189,455,59,77,1,98,12,"Parāyaṇatā pana anatthanisedhanena, atthasampādanena cāti vuttaṃ‘‘ aghassa tātā, hitassa ca vidhātā’’ ti. "
  3142. 1033142,189,455,78,85,1,45,5,"{Aghassā}ti nissakke sāmivacanaṃ, pāpatoti attho. "
  3143. 1033143,189,455,86,89,1,25,3,Dukkhatotipi vadanti keci.
  3144. 1033144,189,455,90,94,1,30,4,Tāyati avassayaṃ karotīti tātā.
  3145. 1033145,189,455,95,99,1,33,3,{Hitassā}ti upayogatthe sāmivacanaṃ.
  3146. 1033146,189,455,100,104,1,37,4,Vidahati saṃvidhānaṃ karotīti vidhātā.
  3147. 1033147,189,455,105,127,1,90,13,"‘‘ Iti iminā adhippāyenā’’ ti vadanto‘‘ itisaddo cettha luttaniddiṭṭho, so ca ākārattho’’ ti dasseti. "
  3148. 1033148,189,455,128,131,1,18,3,Saraṇan ti gamanaṃ.
  3149. 1033149,189,455,132,152,1,121,14,"Hitādhippāyena bhajanaṃ, jānanaṃ vā, evañca katvā vinayaṭṭhakathādīsu‘‘ saraṇanti gacchāmī’’ ti saheva itisaddena attho vuttoti. "
  3150. 1033150,189,455,153,236,1,360,49,"Ettha hi nāyaṃ gami-saddo nī-saddādayo viya dvikammiko, tasmā yathā‘‘ ajaṃ gāmaṃ netī’’ ti vuccati, evaṃ‘‘ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmī’’ ti vattuṃ na sakkā,‘‘ saraṇanti gacchāmī’’ ti pana vattabbaṃ, tasmā ettha itisaddo luttaniddiṭṭhoti veditabbaṃ, evañca katvā‘‘ yo buddhaṃ saraṇaṃ gacchati, so buddhaṃ vā gaccheyya saraṇaṃ vā’’ ti( khu. pā. aṭṭha.1. gamatīyadīpanā) khuddakanikāyaṭṭhakathāya uddhaṭā codanā anavakāsā. "
  3151. 1033151,189,455,237,243,1,60,6,Na hi gami-saddaṃ duhādinyādigaṇikaṃ karonti akkharacintakāti.
  3152. 1033152,189,455,244,287,1,169,19,"Hotu tāva gami-saddassa ekakammabhāvo, tathāpi‘‘ gacchateva pubbaṃ disaṃ, gacchati pacchimaṃ disan’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.159;3.87) viya‘‘ bhagavantaṃ, saraṇan’’ ti padadvayassa samānādhikaraṇatā yuttāti? "
  3153. 1033153,189,455,288,293,1,53,4,"Na, tassa padadvayassa samānādhikaraṇabhāvānupapattito. "
  3154. 1033154,189,455,294,306,1,112,12,Tassa hi samānādhikaraṇabhāve adhippete paṭihatacittopi bhagavantaṃ upasaṅkamanto buddhaṃ saraṇaṃ gato nāma siyā.
  3155. 1033155,189,455,307,350,1,215,26,"Yañhi taṃ‘‘ buddho’’ ti visesitaṃ saraṇaṃ, tamevesa gatoti, na cettha anupapattikena atthena attho, tasmā‘‘ bhagavantan’’ ti gamanīyatthassa dīpanaṃ,‘‘ saraṇan’’ ti pana gamanākārassāti vuttanayena itilopavaseneva attho gahetabboti. "
  3156. 1033156,189,455,351,357,1,40,5,Dhammañca {saṅghañcā}ti etthāpi eseva nayo.
  3157. 1033157,189,455,358,360,1,12,2,Honti cettha–
  3158. 1033158,189,456,2,9,1,37,5,"‘ ‘ Gamissa ekakammattā, itilopaṃ vijāniyā; "
  3159. 1033159,189,457,2,8,1,43,5,"Paṭighātappasaṅgattā , na ca tulyatthatā siyā. "
  3160. 1033160,189,458,2,7,1,42,4,"Tasmā gamanīyatthassa, pubbapadaṃva jotakaṃ; "
  3161. 1033161,189,459,2,10,1,43,5,"Gamanākārassa paraṃ, ityuttaṃ saraṇattaye’’ ti."
  3162. 1033162,189,460,2,23,1,128,17,"‘ ‘ Iti iminā adhippāyena bhagavantaṃ gacchāmī’’ ti pana vadanto aneneva adhippāyena bhajanaṃ, jānanaṃ vā saraṇagamanaṃ nāmāti niyameti. "
  3163. 1033163,189,460,24,54,1,182,17,"Tattha‘‘ gacchāmī’’ tiādīsu purimassa purimassa pacchimaṃ pacchimaṃ atthavacanaṃ,‘‘ gacchāmī’’ ti etassa vā anaññasādhāraṇatādassanavasena pāṭiyekkameva atthavacanaṃ‘‘ bhajāmī’’ tiādipadattayaṃ. "
  3164. 1033164,189,460,55,70,1,166,13,"Bhajana ñhi saraṇādhippāyena upasaṅkamanaṃ, sevanaṃ santikāvacarabhāvo, payirupāsanaṃ vattapaṭivattakaraṇena upaṭṭhānanti evaṃ sabbathāpi anaññasādhāraṇataṃyeva dasseti. "
  3165. 1033165,189,460,71,103,1,142,19,"Evaṃ‘‘ gacchāmī’’ ti padassa gatiatthaṃ dassetvā buddhiatthampi dassetuṃ‘‘ evaṃ vā’’ tiādimāha, tattha evan ti‘‘ bhagavā me saraṇan’’ tiādinā adhippāyena. "
  3166. 1033166,189,460,104,137,1,172,20,"Kasmā pana‘‘ gacchāmī’’ ti padassa‘‘ bujjhāmī’’ ti ayamattho labbhatīti codanaṃ sodheti‘‘ yesañhī’’ tiādinā, anena ca niruttinayamantarena sabhāvatova gamudhātussa buddhiatthoti dīpeti. "
  3167. 1033167,189,460,138,148,1,56,7,"Dhātūnan ti mūlasaddasaṅkhātānaṃ i, yā, kamu, gamuiccādīnaṃ."
  3168. 1033168,189,461,2,29,1,136,17,"‘ ‘ Adhigatamagge , sacchikatanirodhe’’ ti padadvayenāpi phalaṭṭhā eva dassitā, na maggaṭṭhāti te dassento‘‘ yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne cā’’ ti āha. "
  3169. 1033169,189,461,30,41,1,67,7,Nanu ca kalyāṇaputhujjanopi‘‘ yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjatī’’ ti vuccatīti?
  3170. 1033170,189,461,42,55,1,93,11,"Kiñcāpi vuccati, nippariyāyena pana maggaṭṭhā eva tathā vattabbā, na itaro niyāmokkamanābhāvato. "
  3171. 1033171,189,461,56,69,1,50,9,Tathā hi te eva‘‘ apāyesu apatamāne dhāretī’’ ti vuttā.
  3172. 1033172,189,461,70,73,1,51,3,Sammattaniyāmokkamanena hi apāyavinimuttisambhavoti.
  3173. 1033173,189,461,74,122,1,265,22,"Evaṃ anekehipi vinaya-( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanā) suttantaṭīkākārehī( dī. ni. ṭī.1.250) vuttaṃ, tadetaṃ sammattaniyāmokkamanavasena nippariyāyato apāyavinimuttake sandhāya vuttaṃ, tadanupapattivasena pana pariyāyato apāyavinimuttakaṃ kalyāṇaputhujjanampi‘‘ yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne’’ ti padena dassetīti daṭṭhabbaṃ. "
  3174. 1033174,189,461,123,153,1,137,11,"Tathā hesa dakkhiṇavibhaṅgasuttā dīsu( ma. ni.3.379) sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannabhāvena vuttoti, chattavimāne( vi. va.886 ādayo) chattamāṇavako cettha nidassanaṃ. "
  3175. 1033175,189,461,154,167,1,126,12,"Adhigatamagge, sacchikatanirodhe ca yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne ca puggale apāyesu apatamāne katvā dhāretīti sapāṭhasesayojanā. "
  3176. 1033176,189,461,168,181,1,138,12,"Atītakālikena hi purimapadadvayena phalaṭṭhānameva gahaṇaṃ, vattamānakālikena ca pacchimena padena saha kalyāṇaputhujjanena maggaṭṭhānameva."
  3177. 1033177,189,461,182,196,1,101,9,"‘‘ Apatamāne’’ ti pana padena dhāraṇākāradassanaṃ apatanakaraṇavaseneva dhāretīti, dhāraṇasarūpadassanaṃ vā. "
  3178. 1033178,189,461,197,205,1,111,7,"Dhāraṇaṃ nāma apatanakaraṇamevāti, apatanakaraṇañca apāyādinibbattakakilesaviddhaṃsanavasena vaṭṭato niyyānameva."
  3179. 1033179,189,461,206,225,1,128,14,"‘‘ Apāyesū’’ ti hi dukkhabahulaṭṭhānatāya padhānavasena vuttaṃ, vaṭṭadukkhesu pana sabbesupi apatamāne katvā dhāretīti attho veditabbo. "
  3180. 1033180,189,461,226,287,1,403,39,"Tathā hi abhidhammaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ sotāpattimaggo cettha apāyabhavato vuṭṭhāti, sakadāgāmimaggo sugatikāmabhavekadesato, anāgāmimaggo kāmabhavato, arahattamaggo rūpārūpabhavato, sabbabhavehipi vuṭṭhāti evāti vadantī’’ ti( dha. sa. aṭṭha.350) evañca katvā ariyamaggo niyyānikatāya, nibbānañca tassa tadatthasiddhihetutāyāti ubhayameva nippariyāyena dhammo nāmāti sarūpato dassetuṃ‘‘ so atthato ariyamaggo ceva nibbānañcā’’ ti vuttaṃ. "
  3181. 1033181,189,461,288,306,1,116,13,"Nibbānañhi ārammaṇaṃ labhitvā ariyamaggassa tadatthasiddhi, svāyamattho ca pāḷiyā eva siddhoti āha‘‘ vuttañcetan’’ tiādi. "
  3182. 1033182,189,461,307,310,1,16,2,{Yāvatā}ti yattakā.
  3183. 1033183,189,461,311,315,1,29,4,Tesan ti tattakānaṃ dhammānaṃ.
  3184. 1033184,189,461,316,336,1,87,11,"‘‘ Aggo akkhāyatī’’ ti vattabbe o-kārassa a-kāraṃ, ma-kārāgamañca katvā‘‘ aggamakkhāyatī’’ ti vuttaṃ."
  3185. 1033185,189,461,337,392,1,201,26,"‘‘ Akkhāyatī’’ ti cettha itisaddo ādiattho, pakārattho vā, tena‘‘ yāvatā bhikkhave dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ tiādi( itivu.90; a. ni.4.34) suttapadaṃ saṅgaṇhāti,‘‘ vitthāro’’ ti iminā vā tadavasesasaṅgaho. "
  3186. 1033186,189,462,2,45,1,343,30,"Yasmā pana ariyaphalānaṃ‘‘ tāya saddhāya avūpasantāyā’’ tiādi vacanato maggena samucchinnānaṃ kilesānaṃ paṭippassaddhippahānakiccatāya niyyānānuguṇatā, niyyānapariyosānatā ca, pariyattiyā pana niyyānadhammasamadhigamahetutāya niyyānānuguṇatāti iminā pariyāyena vuttanayena dhammabhāvo labbhati, tasmā tadubhayampi saṅgaṇhanto‘‘ na kevalañcā’’ tiādimāha. "
  3187. 1033187,189,462,46,57,1,60,7,Svāyamattho ca pāṭhāruḷho evāti dasseti‘‘ vuttañhetan’’ tiādinā.
  3188. 1033188,189,462,58,100,1,388,33,"Tattha {chattamāṇavakavimāne}ti chatto kira nāma setabyāyaṃ brāhmaṇamāṇavako, so ukkaṭṭhāyaṃ pokkharasātibrāhmaṇassa santike sippaṃ uggahetvā‘‘ garudakkhiṇaṃ dassāmī’’ ti ukkaṭṭhābhimukho gacchati, athassa bhagavā antarāmagge corantarāyaṃ, tāvatiṃsabhavane nibbattamānañca disvā gāthābandhavasena saraṇagamanavidhiṃ desesi, tassa tāvatiṃsabhavanupagassa tiṃsayojanikaṃ vimānaṃ chattamāṇavakavimānaṃ. "
  3189. 1033189,189,462,101,177,1,362,43,"Devalokepi hi tassa manussakāle samaññā yathā‘‘ maṇḍūko devaputto,( vi. va.858 ādayo) kuvero devarājā’’ ti, idha pana chattamāṇavakavimānaṃ vatthu kāraṇaṃ etassāti katvā uttarapadalopena‘‘ na tathā tapati nabhe sūriyo, cando ca na bhāsati na phusso, yathā’’ tiādikā( vi. va.889) desanā‘‘ chattamāṇavakavimānan’’ ti vuccati, tatrāyaṃ gāthā pariyāpannā, tasmā chattamāṇavakavimānavatthudesanāyanti attho veditabbo. "
  3190. 1033190,189,463,2,14,1,109,11,"Kāmarāgo bhavarāgoti evamādibhedo anādikālavibhāvito sabbopi rāgo virajjati pahīyati etenāti rāgavirāgo, maggo. "
  3191. 1033191,189,463,15,35,1,144,16,"Ejāsaṅkhātāya taṇhāya, antonijjhānalakkhaṇassa ca sokassa taduppattiyaṃ sabbaso parikkhīṇattā natthi ejā, soko ca etasminti anejaṃ, asokañca, phalaṃ. "
  3192. 1033192,189,463,36,58,1,99,9,Tadaṭṭhakathāyaṃ( vi. va. aṭṭha.887) pana‘‘ taṇhāvasiṭṭhānaṃ sokanimittānaṃ kilesānaṃ paṭippassambhanato asokan’’ ti vuttaṃ.
  3193. 1033193,189,463,59,70,1,133,11,Dhammamasaṅkhatan ti sampajja sambhūya paccayehi appaṭisaṅkhatattā asaṅkhataṃ attano sabhāvadhāraṇato paramatthadhammabhūtaṃ nibbānaṃ.
  3194. 1033194,189,463,71,77,1,46,4,Tadaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ dhammanti sabhāvadhammaṃ.
  3195. 1033195,189,463,78,109,1,160,17,"Sabhāvato gahetabbadhammo hesa, yadidaṃ maggaphalanibbānāni, na pariyattidhammo viya paññattidhammavasenā’’ ti( vi. va. aṭṭha.887) vuttaṃ, evaṃ sati dhammasaddo tīsupi ṭhānesu yojetabbo. "
  3196. 1033196,189,463,110,138,1,166,22,"Appaṭikūla saddena ca tattha nibbānameva gahitaṃ‘‘ natthi ettha kiñcipi paṭikūlan’’ ti katvā, appaṭikūlan ti ca avirodhadīpanato kiñci aviruddhaṃ, iṭṭhaṃ paṇītanti vā attho. "
  3197. 1033197,189,463,139,146,1,60,5,"Paguṇarūpena pavattitattā, pakaṭṭhaguṇavibhāvanato vā paguṇaṃ. "
  3198. 1033198,189,463,147,179,1,73,10,"Yathāha‘‘ vihiṃsasaññī paguṇaṃ na bhāsiṃ, dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme’’ ti( ma. ni.1.283;2.339; mahāva.9). "
  3199. 1033199,189,464,2,5,1,31,3,Dhammakkhandhā kathitāti yojanā.
  3200. 1033200,189,464,6,65,1,423,37,"Evaṃ idha catūhipi padehi pariyattidhammoyeva gahito, tadaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ savanavelāyaṃ, upaparikkhaṇavelāyaṃ, paṭipajjanavelāyanti sabbadāpi iṭṭhamevāti madhuraṃ, sabbaññutaññāṇasannissayāya paṭibhānasampadāya pavattitattā suppavattibhāvato, nipuṇabhāvato ca paguṇaṃ, vibhajitabbassa atthassa khandhādivasena, kusalādivasena, uddesādivasena ca suṭṭhu vibhajanato suvibhattan ti tīhipi padehi pariyattidhammameva vadatī’’ ti( vi. va. aṭṭha.887) vuttaṃ. "
  3201. 1033201,189,464,66,83,1,146,12,"Āpāthakāle viya majjanakālepi, kathentassa viya suṇantassāpi sammukhībhāvato ubhatopaccakkhatādassanatthaṃ idheva‘‘ iman’’ ti āsannapaccakkhavacanamāha. "
  3202. 1033202,189,464,84,96,1,77,8,Puna‘‘ dhamman’’ ti idaṃ yathāvuttassa catubbidhassāpi dhammassa sādhāraṇavacanaṃ.
  3203. 1033203,189,464,97,115,1,174,17,"Pariyattidhammopi hi saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhānamattāyapi yāthāvapaṭipattiyā apāyapatanato dhāreti, imassa ca atthassa idameva chattamāṇavakavimānaṃ sādhakanti daṭṭhabbaṃ. "
  3204. 1033204,189,464,116,130,1,79,10,Sādhāraṇabhāvena yathāvuttaṃ dhammaṃ paccakkhaṃ katvā dassento puna‘‘ iman’’ ti āha.
  3205. 1033205,189,464,131,149,1,175,17,"Yasmā cesā bha-kārattayena ca paṭimaṇḍitā dodhakagāthā, tasmā tatiyapāde madhurasadde ma-kāro adhikopi ariyacariyādipadehi viya anekakkharapadena yuttattā anupavajjoti daṭṭhabbaṃ. "
  3206. 1033206,189,465,2,112,1,405,40,"{Diṭṭhisīlasaṅghātenā}ti ‘‘ yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharatī’’ ti( dī. ni.3.324,356; a. ni.6.11; pari.274) evaṃ vuttāya diṭṭhiyā ceva‘‘ yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññupasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni, tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharatī’’ ti( dī. ni.3.324,356; ma. ni.1.492;3.54; a. ni.6.92; pari.274) evaṃ vuttānaṃ sīlānañca saṃhatabhāvena, diṭṭhisīlasāmaññenāti attho. "
  3207. 1033207,189,465,113,120,1,41,5,"{Saṃhato}ti saṅghaṭito, sametoti vuttaṃ hoti. "
  3208. 1033208,189,465,121,132,1,77,10,Ariyapuggalā hi yattha katthaci dūre ṭhitāpi attano guṇasāmaggiyā saṃhatā eva.
  3209. 1033209,189,465,133,141,1,45,4,‘‘ Vuttañhetan’’ tiādinā āhaccapāṭhena samattheti.
  3210. 1033210,189,466,2,6,1,22,3,{Yatthā}ti yasmiṃ saṅghe.
  3211. 1033211,189,466,7,15,1,76,7,"Dinnan ti pariccattaṃ annādideyyadhammaṃ, gāthābandhattā cettha anunāsikalopo. "
  3212. 1033212,189,466,16,18,1,17,2,Dodhakagāthā hesā.
  3213. 1033213,189,466,19,29,1,46,5,{Mahapphalamāhū}ti‘‘ mahapphalan’’ ti buddhādayo āhu.
  3214. 1033214,189,466,30,37,1,54,6,{Catūsū}ti cettha ca-kāro adhikopi vuttanayena anupavajjo.
  3215. 1033215,189,466,38,42,1,43,4,Accantameva kilesāsucito visuddhattā sucīsu.
  3216. 1033216,189,466,43,63,1,85,7,‘‘ Sotāpanno sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno’’ tiādinā( saṃ. ni.5.488) vuttesu catūsu purisayugesu.
  3217. 1033217,189,466,64,75,1,110,9,"Catusaccadhammassa, nibbānadhammassa ca paccakkhato dassanena, ariyadhammassa paccakkhadassāvitāya vā dhammadasā. "
  3218. 1033218,189,466,76,88,1,86,11,Te puggalā maggaṭṭhaphalaṭṭhe yugale akatvā visuṃ visuṃ puggalagaṇanena aṭṭha ca honti.
  3219. 1033219,189,466,89,107,1,151,17,"Imaṃ saṅghaṃ saraṇatthaṃ saraṇāya parāyaṇāya apāyadukkhavaṭṭadukkhaparitāṇāya upehi upagaccha bhaja seva, evaṃ vā jānāhi bujjhassūti saha yojanāya attho. "
  3220. 1033220,189,466,108,127,1,136,17,"Yattha yesu sucīsu catūsu purisayugesu dinnaṃ mahapphalamāhu, dhammadasā te puggalā aṭṭha ca, imaṃ saṅghaṃ saraṇatthamupehīti vā sambandho. "
  3221. 1033221,189,466,128,136,1,63,8,Evampi hi paṭiniddeso yutto eva atthato abhinnattāti daṭṭhabbaṃ.
  3222. 1033222,189,466,137,146,1,75,8,"Gāthāsukhatthañcettha purisapade īkāraṃ, puggalāpade ca rassaṃ katvā niddeso. "
  3223. 1033223,189,467,2,10,1,37,3,{Ettāvatā}ti ‘‘ esāhan’’ tiādivacanakkamena.
  3224. 1033224,189,467,11,31,1,84,11,"Tīṇi vatthūni‘‘ saraṇan’’ ti gamanāni, tikkhattuṃ vā‘‘ saraṇan’’ ti gamanānīti saraṇagamanāni. "
  3225. 1033225,189,467,32,38,1,47,5,{Paṭivedesī}ti attano hadayagataṃ vācāya pavedesi.
  3226. 1033226,189,468,2,2,1,24,1,Saraṇagamanakathāvaṇṇanā
  3227. 1033227,189,469,2,32,1,200,23,"Saraṇagamanassa visayappabhedaphalasaṃkilesabhedānaṃ viya, kattu ca vibhāvanā tattha kosallāya hoti yevāti saha kattunā taṃ vidhiṃ dassetuṃ‘‘ idāni tesu saraṇagamanesu kosallatthaṃ… pe… veditabbo’’ ti vuttaṃ."
  3228. 1033228,189,469,33,70,1,181,23,"‘‘ Yo ca saraṇaṃ gacchatī’’ ti iminā hi kattāraṃ vibhāveti tena vinā saraṇagamanasseva asambhavato,‘‘ saraṇagamanan’’ ti iminā ca saraṇagamanameva,‘‘ saraṇan’’ tiādīhi pana yathākkamaṃ visayādayo. "
  3229. 1033229,189,469,71,82,1,80,10,"Kasmā panettha vodānaṃ na gahitaṃ, nanu vodānavibhāvanāpi tattha kosallāya hotīti? "
  3230. 1033230,189,469,83,94,1,77,9,"Saccametaṃ, taṃ pana saṃkilesaggahaṇeneva atthato vibhāvitaṃ hotīti na gahitaṃ. "
  3231. 1033231,189,469,95,111,1,126,14,"Yāni hi nesaṃ saṃkilesakāraṇāni aññāṇādīni, tesaṃ sabbena sabbaṃ anuppannānaṃ anuppādanena, uppannānañca pahānena vodānaṃ hotīti. "
  3232. 1033232,189,469,112,125,1,63,6,"{Atthato}ti saraṇasaddatthato,‘‘ saraṇatthato’’ tipi pāṭho, ayamevattho. "
  3233. 1033233,189,469,126,157,1,179,21,"Hiṃsatthassa sarasaddassa vasenetaṃ siddhanti dassento dhātvatthavasena‘‘ hiṃsatīti saraṇan’’ ti vatvā taṃ pana hiṃsanaṃ kesaṃ, kathaṃ, kassa vāti codanaṃ sodheti‘‘ saraṇagatānan’’ tiādinā. "
  3234. 1033234,189,469,158,162,1,25,4,Kesan ti hi saraṇagatānaṃ.
  3235. 1033235,189,469,163,167,1,31,4,Kathan ti teneva saraṇagamanena.
  3236. 1033236,189,469,168,173,1,40,4,{Kassā}ti bhayādīnanti yathākkamaṃ sodhanā.
  3237. 1033237,189,469,174,184,1,42,6,Tattha saraṇagatānan ti‘‘ saraṇan’’ ti gatānaṃ.
  3238. 1033238,189,469,185,195,1,51,5,{Saraṇagamanenā}ti‘‘ saraṇan’’ ti gamanena kusaladhammena.
  3239. 1033239,189,469,196,199,1,21,3,Bhayan ti vaṭṭabhayaṃ.
  3240. 1033240,189,469,200,206,1,61,6,Santāsan ti cittutrāsaṃ teneva cetasikadukkhassa saṅgahitattā.
  3241. 1033241,189,469,207,210,1,31,3,Dukkhan ti kāyikadukkhaggahaṇaṃ.
  3242. 1033242,189,469,211,235,1,175,18,"Duggatiparikilesan ti duggatipariyāpannaṃ sabbampi dukkhaṃ‘‘ duggatiyaṃ parikilissanaṃ saṃvibādhanaṃ, samupatāpanaṃ vā’’ ti katvā, tayidaṃ sabbaṃ parato phalakathāyaṃ āvi bhavissati. "
  3243. 1033243,189,469,236,252,1,87,10,"Hiṃsanañcettha vināsanameva, na pana sattahiṃsanamivāti dasseti‘‘ hanati vināsetī’’ ti iminā. "
  3244. 1033244,189,469,253,256,1,19,3,Etan ti saraṇapadaṃ.
  3245. 1033245,189,469,257,269,1,86,10,"Adhivacanan ti nāmaṃ, pasiddhavacanaṃ vā, yathābhuccaṃ vā guṇaṃ adhikicca pavattavacanaṃ. "
  3246. 1033246,189,469,270,277,1,26,3,Tenāha‘‘ ratanattayassevā’’ ti.
  3247. 1033247,189,470,2,19,1,121,13,Evaṃ hiṃsanatthavasena avisesato saraṇasaddatthaṃ dassetvā idāni tadatthavaseneva visesato dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ.
  3248. 1033248,189,470,20,27,1,80,7,Ratanattayassa paccekaṃ hiṃsanakāraṇadassanameva hi purimanayato imassa visesoti.
  3249. 1033249,189,470,28,54,1,93,10,"Tattha hite {pavattanenā}ti‘‘ sampannasīlā bhikkhave viharathā’’ tiādinā( ma. ni.1.64,69) atthe sattānaṃ niyojanena. "
  3250. 1033250,189,470,55,76,1,144,15,"Ahitā ca {nivattanenā}ti‘‘ pāṇātipātassa kho pāpako vipāko, pāpakaṃ abhisamparāyan’’ tiādinā ādīnavadassanādimukhena anatthato ca sattānaṃ nivattanena. "
  3251. 1033251,189,470,77,85,1,87,7,Bhayaṃ {hiṃsatī}ti hitāhitesu appavattipavattihetukaṃ byasanaṃ appavattikaraṇena vināseti.
  3252. 1033252,189,470,86,98,1,116,11,"Bhavakantārā uttāraṇena maggasaṅkhāto dhammo, phalanibbānasaṅkhāto pana assāsadānena sattānaṃ bhayaṃ hiṃsatīti yojanā. "
  3253. 1033253,189,470,99,107,1,57,7,"Kārānan ti dānavasena, pūjāvasena ca upanītānaṃ sakkārānaṃ. "
  3254. 1033254,189,470,108,127,1,115,14,"Anupasaggopi hi saddo saupasaggo viya atthavisesavācako‘‘ appakampi kataṃ kāraṃ, puññaṃ hoti mahapphalan’’ tiādīsu viya. "
  3255. 1033255,189,470,128,136,1,93,7,Anuttaradakkhiṇeyyabhāvato vipulaphalapaṭilābhakaraṇena sattānaṃ bhayaṃ hiṃ satīti yojetabbaṃ.
  3256. 1033256,189,470,137,147,1,112,9,Imināpi {pariyāyenā}ti ratanattayassa paccekaṃ hiṃsakabhāvakāraṇadassanavasena vibhajitvā vuttena imināpi kāraṇena.
  3257. 1033257,189,470,148,167,1,167,18,"Yasmā panidaṃ saraṇapadaṃ nāthapadaṃ viya suddhanāmapadattā dhātvatthaṃ antonītaṃ katvā saṅketatthampi vadati, tasmā heṭṭhā saraṇaṃ parāyaṇanti attho vuttoti daṭṭhabbaṃ. "
  3258. 1033258,189,471,2,14,1,79,8,Evaṃ saraṇatthaṃ dassetvā idāni saraṇagamanatthaṃ dassento‘‘ tappasādā’’ tiādimāha.
  3259. 1033259,189,471,15,52,1,229,27,"Tattha‘‘ sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’’ ti evamādinā tasmiṃ ratanattaye pasādo tappasādo, tadeva ratanattayaṃ garu etassāti taggaru, tassa bhāvo taggarutā, tappasādo ca taggarutā ca tappasādataggarutā, tāhi. "
  3260. 1033260,189,471,53,76,1,228,19,"Vihatakileso vidhutavicikicchāsammohāsaddhiyādipāpadhammattā, tadeva ratanattayaṃ parāyaṇaṃ parāgati tāṇaṃ leṇaṃ etassāti tapparāyaṇo, tassa bhāvo tapparāyaṇatā, sāyeva ākāro tapparāyaṇatākāro, tena pavatto tapparāyaṇatākārappavatto. "
  3261. 1033261,189,471,77,83,1,50,6,Ettha ca pasāda ggahaṇena lokiyaṃ saraṇagamanamāha.
  3262. 1033262,189,471,84,94,1,68,8,"Tañhi saddhāpadhānaṃ, na ñāṇapadhānaṃ, garutā gahaṇena pana lokuttaraṃ. "
  3263. 1033263,189,471,95,115,1,195,18,"Ariyā hi ratanattayaṃ guṇābhiññatāya pāsāṇacchattaṃ viya garuṃ katvā passanti, tasmā tappasādena tadaṅgappahānavasena vihatakileso, taggarutāya ca agāravakaraṇahetūnaṃ samucchedavasenāti yojetabbaṃ. "
  3264. 1033264,189,471,116,125,1,102,9,Tapparāyaṇatā panettha taggatikatāti tāya catubbidhampi vakkhamānaṃ saraṇagamanaṃ gahitanti daṭṭhabbaṃ.
  3265. 1033265,189,471,126,153,1,252,23,"Avisesena vā pasādagarutā jotitāti pasādaggahaṇena anaveccappasādassa lokiyassa, aveccappasādassa ca lokuttarassa gahaṇaṃ, tathā garutā gahaṇena lokiyassa garukaraṇassa, lokuttarassa cāti ubhayenapi padena ubhayampi lokiyalokuttarasaraṇagamanaṃ yojetabbaṃ. "
  3266. 1033266,189,471,154,165,1,89,9,"Uppajjati cittametenāti uppādo, sampayuttadhammasamūho, cittañca taṃ uppādo cāti cittuppādo. "
  3267. 1033267,189,471,166,188,1,185,17,"Samāhāradvandepi hi katthaci pulliṅgamicchanti saddavidū, tadākārappavattaṃ saddhāpaññādisampayuttadhammasahitaṃ cittaṃ saraṇagamanaṃ nāma‘‘ saraṇanti gacchati etenāti katvā’’ ti vuttaṃ hoti."
  3268. 1033268,189,471,189,196,1,32,3,‘‘ Taṃsamaṅgī’’ tiādi kattuvibhāvanā.
  3269. 1033269,189,471,197,201,1,48,4,Tena yathāvuttacittuppādena samaṅgīti taṃsamaṅgī.
  3270. 1033270,189,471,202,211,1,37,4,Tenāha‘‘ vuttappakārena cittuppādenā’’ ti .
  3271. 1033271,189,471,212,223,1,62,8,"{Upetī}ti bhajati sevati payirupāsati, jānāti vā, bujjhatīti attho. "
  3272. 1033272,189,472,2,16,1,88,9,"Lokuttaraṃ saraṇagamanaṃ kesanti āha‘‘ diṭṭhasaccānan’’ ti, aṭṭhannaṃ ariyapuggalānanti attho. "
  3273. 1033273,189,472,17,37,1,73,11,"Kadā taṃ ijjhatīti āha‘‘ maggakkhaṇe’’ ti,‘‘ ijjhatī’’ ti padena cetassa sambandho. "
  3274. 1033274,189,472,38,50,1,146,11,"Maggakkhaṇe ijjhamāneneva hi catusaccādhigamena phalaṭṭhānampi saraṇagamakatā sijjhati lokuttarasaraṇagamanassa bhedābhāvato, tesañca ekasantānattā. "
  3275. 1033275,189,472,51,73,1,155,15,"Kathaṃ taṃ ijjhatīti āha‘‘ saraṇagamanupakkilesasamucchedenā’’ tiādi, upapakkilesasamucchedato, ārammaṇato, kiccato ca sakalepi ratanattaye ijjhatīti vuttaṃ hoti. "
  3276. 1033276,189,472,74,84,1,111,7,"{Saraṇagamanupakkilesasamucchedenā}ti cettha pahānābhisamayaṃ sandhāya vuttaṃ, {ārammaṇato}ti sacchikiriyābhisamayaṃ. "
  3277. 1033277,189,472,85,117,1,113,14,"Nibbānārammaṇaṃ hutvā ārammaṇato ijjhatīti hi yojetabbaṃ, tvā-saddo ca hetutthavācako yathā‘‘ sakko hutvā nibbattī’’ ti( dha. pa. aṭṭha.1.2.29). "
  3278. 1033278,189,472,118,136,1,83,10,Apica‘‘ ārammaṇato’’ ti vuttamevatthaṃ sarūpato niyameti‘‘ nibbānārammaṇaṃ hutvā’’ ti iminā.
  3279. 1033279,189,472,137,148,1,76,7,‘‘ Kiccato’’ ti tadavasesaṃ bhāvanābhisamayaṃ pariññābhisamayañca sandhāya vuttaṃ.
  3280. 1033280,189,472,149,174,1,155,17,‘‘ Ārammaṇato nibbānārammaṇaṃ hutvā’’ ti etena vā maggakkhaṇānurūpaṃ ekārammaṇataṃ dassetvā‘‘ kiccato’’ ti iminā pahānato avasesaṃ kiccattayaṃ dassitanti daṭṭhabbaṃ.
  3281. 1033281,189,472,175,192,1,130,12,"‘‘ Maggakkhaṇe, nibbānārammaṇaṃ hutvā’’ ti ca vuttattā atthato maggañāṇasaṅkhāto catusaccādhigamo eva lokuttarasaraṇagamananti viññāyati. "
  3282. 1033282,189,472,193,222,1,353,25,"Tattha hi catusaccādhigamane saraṇagamanupakkilesassa pahānābhisamayavasena samucchindanaṃ bhavati, nibbānadhammo pana sacchikiriyābhisamayavasena, maggadhammo ca bhāvanābhisamayavasena paṭivijjhiyamānoyeva saraṇagamanatthaṃ sādheti, buddhaguṇā pana sāvakagocarabhūtā pariññābhisamayavasena paṭivijjhiyamānā saraṇagamanatthaṃ sādhenti, tathā ariyasaṅghaguṇā. "
  3283. 1033283,189,472,223,232,1,38,5,Tenāha‘‘ sakalepi ratanattaye ijjhatī’’ ti.
  3284. 1033284,189,473,2,12,1,139,8,"Phalapariyattīnampettha vuttanayena maggānuguṇappavattiyā gahaṇaṃ, apariññeyyabhūtānañca buddhasaṅghaguṇānaṃ tagguṇasāmaññatāyāti daṭṭhabbaṃ. "
  3285. 1033285,189,473,13,17,1,50,4,Evañhi sakalabhāvavisiṭṭhavacanaṃ upapannaṃ hotīti.
  3286. 1033286,189,473,18,29,1,100,10,"Ijjhantañca saheva ijjhati, na lokiyaṃ viya paṭipāṭiyā asammohapaṭivedhena paṭividdhattāti gahetabbaṃ. "
  3287. 1033287,189,473,30,37,1,60,6,Padīpassa viya hi ekakkhaṇeyeva maggassa catukiccasādhananti.
  3288. 1033288,189,473,38,78,1,271,32,"Ye pana vadanti‘‘ saraṇagamanaṃ nibbānārammaṇaṃ hutvā na pavattati, maggassa adhigatattā pana adhigatameva taṃ hoti ekaccānaṃ tevijjādīnaṃ lokiyavijjādayo viyā’’ ti, tesaṃ pana vacane lokiyameva saraṇagamanaṃ siyā, na lokuttaraṃ, tañca ayuttameva duvidhassāpi tassa icchitabbattā. "
  3289. 1033289,189,473,79,81,1,51,2,Tadaṅgappahānena saraṇagamanupakkilesavikkhambhanaṃ.
  3290. 1033290,189,473,82,99,1,158,14,"Ārammaṇato buddhādiguṇārammaṇaṃ {hutvā}ti etthāpi vuttanayena attho, saraṇagamanupakkilesavikkhambhanato, ārammaṇato ca sakalepi ratanattaye ijjhatīti vuttaṃ hoti. "
  3291. 1033291,189,474,2,5,1,26,3,Tan ti lokiyasaraṇagamanaṃ.
  3292. 1033292,189,474,6,14,1,47,4,‘‘ Sammāsambuddho bhagavā’’ tiādinā saddhāpaṭilābho.
  3293. 1033293,189,474,15,18,1,41,2,{Saddhāmūlikā}ti yathāvuttasaddhāpubbaṅgamā.
  3294. 1033294,189,474,19,27,1,103,8,Sahajātavasena pubbaṅgamatāyeva hi tammūlikatā saddhāvirahitassa buddhādīsu sammādassanassa asambhavato.
  3295. 1033295,189,474,28,38,1,119,9,"Sammādiṭṭhi nāma buddhasubuddhataṃ, dhammasudhammataṃ saṅghasuppaṭipannatañca lokiyāvabodhavasena sammā ñāyena dassanato."
  3296. 1033296,189,474,39,64,1,160,16,"‘‘ Saddhāpaṭilābho’’ ti iminā sammādiṭṭhivirahitāpi saddhā lokiyasaraṇagamananti dasseti,‘‘ saddhāmūlikā ca sammādiṭṭhī’’ ti pana etena saddhūpanissayā yathāvuttā paññāti. "
  3297. 1033297,189,474,65,72,1,69,6,"Lokiyampi hi saraṇagamanaṃ duvidhaṃ ñāṇasampayuttaṃ, ñāṇavippayuttañca. "
  3298. 1033298,189,474,73,86,1,125,12,"Tattha paṭhamena padena mātādīhi ussāhitadārakādīnaṃ viya ñāṇavippayuttaṃ saraṇagamanaṃ gahitaṃ, dutiyena pana ñāṇasampayuttaṃ. "
  3299. 1033299,189,474,87,101,1,113,10,Tadubhayameva puññakiriyavatthu visesabhāvena dassetuṃ‘‘ dasasu puññakiriyavatthūsu diṭṭhijukammanti vuccatī’’ ti āha.
  3300. 1033300,189,474,102,120,1,140,17,"Diṭṭhi eva attano paccayehi ujuṃ karīyatīti hi atthena sammādiṭṭhiyā diṭṭhijukammabhāvo, diṭṭhi ujuṃ karīyati etenāti atthena pana saddhāyapi. "
  3301. 1033301,189,474,121,153,1,308,25,"Saddhāsammādiṭṭhiggahaṇena cettha tappadhānassāpi cittuppādassa gahaṇaṃ, diṭṭhijukammapadena ca yathāvuttena karaṇasādhanena, evañca katvā‘‘ tapparāyaṇatākārappavatto cittuppādo’’ ti heṭṭhā vuttavacanaṃ samatthitaṃ hoti, saddhāsammādiṭṭhīnaṃ pana visuṃ gahaṇaṃ taṃsampayuttacittuppādassa tappadhānatāyāti daṭṭhabbaṃ. "
  3302. 1033302,189,475,2,10,1,79,8,Tayidan ti lokiyaṃ saraṇagamanameva paccāmasati lokuttarassa tathā bhedābhāvato.
  3303. 1033303,189,475,11,24,1,112,12,Tassa hi maggakkhaṇeyeva vuttanayena ijjhanato tathāvidhassa samādānassa avijjamānattā esa bhedo na sambhavatīti.
  3304. 1033304,189,475,25,35,1,117,9,"Attā sanniyyātīyati appīyati pariccajīyati etenāti attasanniyyātanaṃ, yathāvuttaṃ saraṇagamanasaṅkhātaṃ diṭṭhijukammaṃ. "
  3305. 1033305,189,475,36,54,1,128,13,"Taṃ ratanattayaṃ parāyaṇaṃ paṭisaraṇametassāti tapparāyaṇo , puggalo, cittuppādo vā, tassa bhāvo tapparāyaṇatā, tadeva diṭṭhijukammaṃ."
  3306. 1033306,189,475,55,68,1,123,9,‘‘ Saraṇan’’ ti adhippāyena sissabhāvaṃ antevāsikabhāvasaṅkhātaṃ vattapaṭivattādikaraṇaṃ upagacchati etenāti sissabhāvūpagamanaṃ.
  3307. 1033307,189,475,69,82,1,178,11,"Saraṇagamanādhippāyeneva paṇipatati etenāti paṇipāto, paṇipatanañcettha abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammameva, sabbattha ca atthato yathāvuttadiṭṭhijukammameva veditabbaṃ. "
  3308. 1033308,189,476,2,7,1,78,5,Saṃsāradukkhanittharaṇatthaṃ attano attabhāvassa pariccajanaṃ attapariccajanaṃ.
  3309. 1033309,189,476,8,12,1,31,4,Tapparāyaṇatā dīsupi eseva nayo.
  3310. 1033310,189,476,13,40,1,152,18,"Hitopadesakathāpariyāyena dhammassāpi ācariyabhāvo samudācarīyati‘‘ phalo ambo aphalo ca, te satthāro ubho mamā’’ tiādīsu viyāti āha‘‘ dhammassa antevāsiko’’ ti."
  3311. 1033311,189,476,41,49,1,43,4,‘‘ Abhivādanā’’ tiādi paṇipātassa atthadassanaṃ.
  3312. 1033312,189,476,50,57,1,90,6,{Buddhādīnaṃyevā}ti avadhāraṇassa attasanniyyātanādīsupi sīhagatikavasena adhikāro veditabbo.
  3313. 1033313,189,476,58,62,1,37,4,Evañhi tadaññanivattanaṃ kataṃ hotīti.
  3314. 1033314,189,476,63,75,1,66,7,"‘‘ Imesañhī’’ tiādi catudhā pavattanassa samatthanaṃ, kāraṇadassanaṃ vā. "
  3315. 1033315,189,477,2,37,1,292,26,"Evaṃ attasanniyyātanādīni ekena pakārena dassetvā idāni aparehipi pakārehi dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi āraddhaṃ, etena attasanniyyātanatapparāyaṇatādīnaṃ catunnaṃ pariyāyantarehipi attasanniyyātanatapparāyaṇatādi katameva hoti atthassa abhinnattā yathā taṃ‘‘ sikkhāpaccakkhānaabhūtārocanānī’’ ti dasseti. "
  3316. 1033316,189,477,38,45,1,70,6,"Jīvitapariyantikan ti bhāvanapuṃsakavacanaṃ, yāvajīvaṃ gacchāmīti attho. "
  3317. 1033317,189,477,46,102,1,374,36,"Mahākassapo kira sayameva pabbajitavesaṃ gahetvā mahātittha brāhmaṇagāmato nikkhamitvā gacchanto tigāvutamaggaṃ paccuggamanaṃ katvā antarā ca rājagahaṃ, antarā ca nāḷandaṃ bahuputtakanigrodharukkhamūle ekakameva nisinnaṃ bhagavantaṃ passitvā‘‘ ayaṃ bhagavā arahaṃ sammāsambuddho’’ ti ajānantoyeva‘‘ satthārañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyan’’ tiādinā( saṃ. ni.2.154) saraṇagamanamakāsi. "
  3318. 1033318,189,477,103,113,1,48,6,Tena vuttaṃ‘‘ mahākassapassa saraṇagamanaṃ viyā’’ ti.
  3319. 1033319,189,477,114,130,1,46,3,Vitthāro kassapasaṃyuttaṭṭhakathāyaṃ( saṃ. ni. aṭṭha.2.2.154) gahetabbo.
  3320. 1033320,189,477,131,146,1,124,13,"Tattha satthārañcavatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyan ti sace ahaṃ satthāraṃ passeyyaṃ, imaṃ bhagavantaṃyeva passeyyaṃ. "
  3321. 1033321,189,477,147,155,1,43,8,Na hi me ito aññena satthārā bhavituṃ sakkā.
  3322. 1033322,189,477,156,175,1,151,17,"Sugatañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyan ti sace ahaṃ sammāpaṭipattiyā suṭṭhu gatattā sugataṃ nāma passeyyaṃ, imaṃ bhagavantaṃyeva passeyyaṃ. "
  3323. 1033323,189,477,176,184,1,43,8,Na hi me ito aññena sugatena bhavituṃ sakkā.
  3324. 1033324,189,477,185,217,1,242,28,"Sammāsambuddhañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyan ti sace ahaṃ sammā sāmañca saccāni buddhattā sammāsambuddhaṃ nāma passeyyaṃ, imaṃ bhagavantaṃyeva passeyyaṃ, na hi me ito aññena sammāsambuddhena bhavituṃ sakkāti ayamettha aṭṭhakathā. "
  3325. 1033325,189,477,218,251,1,105,14,"Sabbattha ca -saddo, vata -saddo ca padapūraṇamattaṃ, ce-saddena vā bhavitabbaṃ‘‘ sace’’ ti aṭṭhakathāyaṃ( saṃ. ni. aṭṭha.2.2.154) vuttattā. "
  3326. 1033326,189,477,252,259,1,60,7,Vata -saddo ca passitukāmatāya ekaṃsatthaṃ dīpetītipi yujjati.
  3327. 1033327,189,478,2,11,1,39,6,‘ ‘ So ahan’’ tiādi suttanipāte āḷavakasutte.
  3328. 1033328,189,478,12,38,1,155,13,"Tattha kiñcāpi maggeneva tassa saraṇagamanamāgataṃ, sotāpannabhāvadassanatthaṃ, pana pasādānurūpadassanatthañca evaṃ vācaṃ bhindatīti tadaṭṭhakathāyaṃ( su. ni. aṭṭha.1.181) vuttaṃ. "
  3329. 1033329,189,478,39,54,1,96,13,"Gāmā gāman ti aññasmā devagāmā aññaṃ devagāmaṃ, devatānaṃ vā khuddakaṃ, mahantañca gāmantipi attho. "
  3330. 1033330,189,478,55,61,1,32,6,Purā puran ti etthāpi eseva nayo.
  3331. 1033331,189,478,62,89,1,222,23,"Dhammassa ca sudhammatan ti buddhassa subuddhataṃ, dhammassa sudhammataṃ, saṅghassa suppaṭipannatañca abhitthavitvāti saha samuccayena, pāṭhasesena ca attho, sambuddhaṃ namassamāno dhammaghosako hutvā vicarissāmīti vuttaṃ hoti. "
  3332. 1033332,189,479,2,8,1,59,6,Āḷavakādīnan ti ādi -saddena sātāgirahemavatādīnampi saṅgaho.
  3333. 1033333,189,479,9,21,1,116,11,"Nanu ca ete āḷavakādayo adhigatamaggattā maggeneva āgatasaraṇagamanā, kasmā tesaṃ tapparāyaṇatāsaraṇagamanaṃ vuttanti? "
  3334. 1033334,189,479,22,26,1,65,4,Maggenāgatasaraṇagamanehipi tehi tapparāyaṇatākārassa paveditattā.
  3335. 1033335,189,479,27,79,1,134,20,"‘‘ So ahaṃ vicarissāmi… pe… sudhammataṃ,( saṃ. ni.1.246; su. ni.194) te mayaṃ vicarissāma, gāmā gāmaṃ nagā nagaṃ… pe… sudhammatan’’ ti( su. ni.182) ca hi etehi tapparāyaṇatākāro pavedito. "
  3336. 1033336,189,479,80,87,1,94,7,Tasmā saraṇagamanavisesamanapekkhitvā pavedanākāramattaṃ upadisantena evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  3337. 1033337,189,479,88,110,1,123,13,{Athā}ti‘‘ kathaṃ kho brāhmaṇo hotī’’ tiādinā puṭṭhassa aṭṭhavidhapañhassa‘‘ pubbenivāsaṃ yo vedī’’ tiādinā byākaraṇapariyosānakāle.
  3338. 1033338,189,479,111,127,1,64,5,Idañhi majjhimapaṇṇāsake brahmāyusutte( ma. ni.2.394) {paricumbatī}ti pariphusati .
  3339. 1033339,189,479,128,131,1,27,2,{Parisambāhatī}ti parimajjati.
  3340. 1033340,189,479,132,140,1,73,7,Evampi paṇipāto {daṭṭhabbo}ti evampi paramanipaccakārena paṇipāto daṭṭhabbo.
  3341. 1033341,189,480,2,6,1,20,3,So {panesā}ti paṇipāto.
  3342. 1033342,189,480,7,25,1,125,12,"Ñāti… pe… {vasenā}ti ettha ñātivasena, bhayavasena, ācariyavasena, dakkhiṇeyyavasenāti paccekaṃ yojetabbaṃ dvandaparato suyyamānattā. "
  3343. 1033343,189,480,26,30,1,35,3,Tattha {ñātivasenā}ti ñātibhāvavasena.
  3344. 1033344,189,480,31,39,1,75,7,"Bhāvappadhānaniddeso hi ayaṃ, bhāvalopaniddeso vā tabbhāvasseva adhippetattā. "
  3345. 1033345,189,480,40,48,1,82,8,Evaṃ sesesupi paṇipātapadena cetesaṃ sambandho tabbasena paṇipātassa catubbidhattā.
  3346. 1033346,189,480,49,60,1,74,6,"Tenāha‘‘ dakkhiṇeyyapaṇipātenā’’ ti, dakkhiṇeyyatāhetukena paṇipātenevāti attho. "
  3347. 1033347,189,480,61,65,1,40,3,{Itarehī}ti ñātibhāvādihetukehi paṇipātehi.
  3348. 1033348,189,480,66,75,1,48,4,‘‘ Seṭṭhavasenevā’’ tiādi tassevatthassa samatthanaṃ .
  3349. 1033349,189,480,76,96,1,99,12,Idāni‘‘ na itarehī’’ tiādinā vuttameva atthattayaṃ yathākkamaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ tasmā’’ tiādi vuttaṃ.
  3350. 1033350,189,480,97,116,1,73,10,"‘‘ Sākiyo vā’’ ti pitupakkhato ñātikuladassanaṃ,‘‘ koliyo vā’’ ti pana mātupakkhato. "
  3351. 1033351,189,480,117,121,1,40,3,{Vandatī}ti paṇipātassa upalakkhaṇavacanaṃ.
  3352. 1033352,189,480,122,136,1,57,8,"{Rājapūjito}ti rājūhi, rājūnaṃ vā pūjito yathā‘‘ gāmapūjito’’ ti. "
  3353. 1033353,189,480,137,142,1,57,5,Pūjāvacanapayoge hi kattari sāmivacanamicchanti saddavidū.
  3354. 1033354,189,480,143,150,1,58,5,"{Bhagavato}ti bodhisattabhūtassa, buddhabhūtassa vā bhagavato. "
  3355. 1033355,189,480,151,154,1,27,3,Uggahitan ti sikkhitasippaṃ.
  3356. 1033356,189,481,2,27,1,117,12,"‘ ‘ Catudhā’’ tiādi siṅgālovādasutte( dī. ni.3.265) gharamāvasan ti ghare vasanto, kammappavacanīyayogato cettha bhummatthe upayogavacanaṃ. "
  3357. 1033357,189,481,28,33,1,47,4,Kammaṃ {payojaye}ti kasivāṇijjādikammaṃ payojeyya.
  3358. 1033358,189,481,34,66,1,175,22,"Kulānañhi na sabbakālaṃ ekasadisaṃ vattati, kadāci rājādivasena āpadāpi uppajjati, tasmā‘‘ āpadāsu uppannāsu bhavissatī’’ ti evaṃ manasi katvā nidhāpeyyāti āha‘‘ āpadāsu bhavissatī’’ ti. "
  3359. 1033359,189,481,67,96,1,241,23,"Imesu pana catūsu koṭṭhāsesu‘‘ ekena bhoge bhuñjeyyā’’ ti vuttakoṭṭhāsatoyeva gahetvā bhikkhūnampi kapaṇaddhikādīnampi dānaṃ dātabbaṃ, pesakāranhāpitakādīnampi vetanaṃ dātabbanti ayaṃ bhogapariggahaṇānusāsanī, evarūpaṃ anusāsaniṃ uggahetvāti attho. "
  3360. 1033360,189,481,97,113,1,149,14,"Idañhi diṭṭhadhammikaṃyeva sandhāya vadati, samparāyikaṃ, pana niyyānikaṃ vā anusāsaniṃ paccāsisantopi dakkhiṇeyyapaṇipātameva karoti nāmāti daṭṭhabbaṃ."
  3361. 1033361,189,481,114,133,1,75,9,‘‘ Yo panā’’ tiādi‘‘ seṭṭhavaseneva… pe… gaṇhātī’’ ti vuttassatthassa vitthāravacanaṃ.
  3362. 1033362,189,482,2,20,1,71,10,‘ ‘ Evan’’ tiādi pana‘‘ seṭṭhavasena ca bhijjatī’’ ti vuttassa byatirekadassanaṃ.
  3363. 1033363,189,482,21,28,1,84,7,Atthavasā liṅgavibhattivipariṇāmoti katvā gahitasaraṇāya upāsikāya vātipi yojetabbaṃ.
  3364. 1033364,189,482,29,30,1,11,1,Evamīdisesu.
  3365. 1033365,189,482,31,44,1,69,8,{Pabbajitampī}ti pi -saddo sambhāvanatthoti vuttaṃ‘‘ pageva apabbajitan’’ ti.
  3366. 1033366,189,482,45,50,1,50,5,Saraṇagamanaṃ na bhijjati seṭṭhavasena avanditattā.
  3367. 1033367,189,482,51,63,1,59,7,{Tathā}ti anukaḍḍhanatthe nipāto‘‘ saraṇagamanaṃ na bhijjatī’’ ti.
  3368. 1033368,189,482,64,71,1,51,5,"{Raṭṭhapūjitattā}ti raṭṭhe, raṭṭhavāsīnaṃ vā pūjitattā. "
  3369. 1033369,189,482,72,88,1,140,14,"Tayidaṃ bhayavasena vanditabbabhāvasseva samatthanaṃ, na tu abhedassa kāraṇadassanaṃ, tassa pana kāraṇaṃ seṭṭhavasena avanditattāti veditabbaṃ. "
  3370. 1033370,189,482,89,98,1,36,5,Vuttañhi‘‘ seṭṭhavasena ca bhijjatī’’ ti.
  3371. 1033371,189,482,99,105,1,65,5,{Seṭṭhavasenā}ti loke aggadakkhiṇeyyatāya seṭṭhabhāvavasenāti attho.
  3372. 1033372,189,482,106,116,1,45,6,Tenāha‘‘ ayaṃ loke aggadakkhiṇeyyoti vandatī’’ ti.
  3373. 1033373,189,482,117,124,1,45,6,"Titthiyampi vandato na bhijjati, pageva itaraṃ. "
  3374. 1033374,189,482,125,137,1,126,10,"{Saraṇagamanappabhedo}ti saraṇagamanavibhāgo, tabbibhāgasambandhato cettha sakkā abhedopi sukhena dassetunti abhedadassanaṃ kataṃ. "
  3375. 1033375,189,483,2,10,1,89,7,Ariyamaggo eva lokuttarasaraṇagamananti cattāri sāmaññaphalāni vipākaphalabhāvena vuttāni.
  3376. 1033376,189,483,11,17,1,69,5,{Sabbadukkhakkhayo}ti sakalassa vaṭṭadukkhassa anuppādanirodho nibbānaṃ.
  3377. 1033377,189,483,18,27,1,76,8,"Ettha ca kammasadisaṃ vipākaphalaṃ, tabbiparītaṃ ānisaṃsaphalan ti daṭṭhabbaṃ. "
  3378. 1033378,189,483,28,71,1,358,35,"Yathā hi sālibījādīnaṃ phalāni taṃsadisāni vipakkāni nāma honti, vipākaniruttiñca labhanti, na mūlaṅkurapattakkhandhanāḷāni, evaṃ kusalākusalānaṃ phalāni arūpadhammabhāvena, sārammaṇabhāvena ca sadisāni vipakkāni nāma honti, vipākaniruttiñca labhanti, na tadaññāni kammanibbattānipi kammaasadisāni, tāni pana ānisaṃsāni nāma honti, ānisaṃsaniruttimattañca labhantīti."
  3379. 1033379,189,483,72,82,1,77,6,‘‘ Vuttañhetan’’ tiādinā dhammapade aggidattabrāhmaṇavatthupāḷi māharitvā dasseti.
  3380. 1033380,189,484,2,13,1,48,9,"Yo {cā}ti ettha ca -saddo byatireke, yo panāti attho. "
  3381. 1033381,189,484,14,73,1,309,41,"Tatrāyamadhippāyo– byatirekatthadīpane yadi‘‘ bahuṃ ve saraṇaṃ yanti, pabbatāni vanāni cā’’ tiādinā( dha. pa.188) vuttaṃ khemaṃ saraṇaṃ na hoti, na uttamaṃ saraṇaṃ, etañca saraṇamāgamma sabbadukkhā na pamuccati, evaṃ sati kiṃ nāma vatthu khemaṃ saraṇaṃ hoti, uttamaṃ saraṇaṃ, kiṃ nāma vatthuṃ saraṇamāgamma sabbadukkhā pamuccatīti ce? "
  3382. 1033382,189,485,2,13,1,51,8,"Yo ca buddhañca dhammañca, saṅghañca saraṇaṃ gato… pe… "
  3383. 1033383,189,486,2,9,1,43,6,"Etaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ, etaṃ saraṇamuttamaṃ; "
  3384. 1033384,189,487,2,15,1,42,4,"Etaṃ saraṇamāgamma, sabbadukkhā pamuccatīti.( dha. pa.190-92); "
  3385. 1033385,189,488,2,3,1,11,1,Evamīdisesu .
  3386. 1033386,189,488,4,27,1,177,17,"Lokiyassa saraṇagamanassa aññatitthiyāvandanādinā kuppanato, calanato ca akuppaṃ acalaṃ lokuttarameva saraṇagamanaṃ pakāsetuṃ‘‘ cattāri ariyasaccāni, sammappaññāya passatī’’ ti vuttaṃ. "
  3387. 1033387,189,488,28,31,1,47,3,Vācāsiliṭṭhatthañcettha sammāsaddassa rassattaṃ.
  3388. 1033388,189,488,32,47,1,62,7,‘‘ Dukkhan’’ tiādi‘‘ cattāri ariyasaccānī’’ ti vuttassa sarūpadassanaṃ.
  3389. 1033389,189,488,48,53,1,40,5,Dukkhassa ca atikkaman ti dukkhanirodhaṃ.
  3390. 1033390,189,488,54,57,1,41,3,Dukkhūpasamagāminan ti dukkhanirodhagāmiṃ.
  3391. 1033391,189,488,58,85,1,91,10,‘‘ Etan’’ ti‘‘ cattāri… pe… passatī’’ ti( dha. pa.190) evaṃ vuttaṃ lokuttarasaraṇagamanasaṅkhātaṃ ariyasaccadassanaṃ.
  3392. 1033392,189,488,86,91,1,46,5,Kho -saddo avadhāraṇattho padattayepi yojetabbo.
  3393. 1033393,189,489,2,17,1,104,9,"Niccato {anupagamanādivasenā}ti‘‘ niccan’’ ti aggahaṇādivasena, itinā niddisitabbehi to-saddamicchanti saddavidū."
  3394. 1033394,189,489,18,47,1,73,7,‘‘ Vuttañhetan’’ tiādinā ñāṇavibhaṅgādīsu( ma. ni.3.126; a. ni.1.268) āgataṃ pāḷiṃ sādhakabhāvena āharati.
  3395. 1033395,189,489,48,51,1,32,3,Aṭṭhānan ti janakahetupaṭikkhepo.
  3396. 1033396,189,489,52,55,1,33,2,{Anavakāso}ti paccayahetupaṭikkhepo.
  3397. 1033397,189,489,56,59,1,34,3,Ubhayenāpi kāraṇameva paṭikkhipati.
  3398. 1033398,189,489,60,64,1,20,4,Yan ti yena kāraṇena.
  3399. 1033399,189,489,65,70,1,49,4,{Diṭṭhisampanno}ti maggadiṭṭhiyā sampanno sotāpanno.
  3400. 1033400,189,489,71,78,1,68,7,Kañci saṅkhāran ti catubhūmakesu saṅkhatasaṅkhāresu ekampi saṅkhāraṃ.
  3401. 1033401,189,489,79,89,1,40,5,Niccato {upagaccheyyā}ti‘‘ nicco’’ ti gaṇheyya.
  3402. 1033402,189,489,90,135,1,261,26,"Sukhato {upagaccheyyā}ti‘‘ ekantasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ ti( dī. ni.1.76) evaṃ attadiṭṭhivasena‘‘ sukho’’ ti gaṇheyya, diṭṭhivippayuttacittena pana ariyasāvako pariḷāhavūpasamatthaṃ mattahatthiparittāsito cokkhabrāhmaṇo viya ukkārabhūmiṃ kañci saṅkhāraṃ sukhato upagacchati. "
  3403. 1033403,189,489,136,152,1,77,8,Attavāre kasiṇādipaṇṇattisaṅgahaṇatthaṃ‘‘ saṅkhāran’’ ti avatvā‘‘ dhamman’’ ti vuttaṃ.
  3404. 1033404,189,489,153,155,1,16,2,Yathāha parivāre–
  3405. 1033405,189,490,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Aniccā sabbe saṅkhārā, dukkhānattā ca saṅkhatā; "
  3406. 1033406,189,491,2,17,1,44,6,"Nibbānañceva paññatti, anattā iti nicchayā’’ ti.( pari.257); "
  3407. 1033407,189,492,2,13,1,101,10,"Imesu pana tīsupi vāresu ariyasāvakassa catubhūmakavaseneva paricchedo veditabbo, tebhūmakavaseneva vā. "
  3408. 1033408,189,492,14,43,1,129,19,"Yaṃ yañhi puthujjano‘‘ niccaṃ sukhaṃ attā’’ ti gāhaṃ gaṇhāti, taṃ taṃ ariyasāvako‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti gaṇhanto gāhaṃ viniveṭheti."
  3409. 1033409,189,493,2,19,1,81,11,"‘ ‘ Mātaran’’ tiādīsu janikā mātā, janako pitā, manussabhūto khīṇāsavo {arahā}ti adhippeto. "
  3410. 1033410,189,493,20,28,1,58,8,Kiṃ pana ariyasāvako tehi aññampi pāṇaṃ jīvitā voropeyyāti?
  3411. 1033411,189,493,29,31,1,18,2,Etampi aṭṭhānameva.
  3412. 1033412,189,493,32,49,1,178,16,"Cakkavattirajjasakajīvitahetupi hi so taṃ jīvitā na voropeyya, tathāpi puthujjanabhāvassa mahāsāvajjatādassanatthaṃ ariyabhāvassa ca balavatāpakāsanatthaṃ evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  3413. 1033413,189,493,50,57,1,61,5,"{Paduṭṭhacitto}ti vadhakacittena padūsanacitto, padūsitacitto vā. "
  3414. 1033414,189,493,58,66,1,88,7,Lohitaṃ {uppādeyyā}ti jīvamānakasarīre khuddakamakkhikāya pivanamattampi lohitaṃ uppādeyya.
  3415. 1033415,189,493,67,123,1,299,36,"Saṅghaṃ {bhindeyyā}ti samānasaṃvāsakaṃ samānasīmāyaṃ ṭhitaṃ saṅghaṃ pañcahi kāraṇehi bhindeyya, vuttañhetaṃ‘‘ pañcahupāli ākārehi saṅgho bhijjati kammena, uddesena, voharanto, anussāvanena, salākaggāhenā’’ ti( pari.458) aññaṃ satthāran ti ito aññaṃ titthakaraṃ‘‘ ayaṃ me satthā’’ ti evaṃ gaṇheyya, netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti attho. "
  3416. 1033416,189,493,124,131,1,54,5,"{Bhavasampadā}ti sugatibhavena sampadā, idaṃ vipākaphalaṃ. "
  3417. 1033417,189,493,132,140,1,71,6,"{Bhogasampadā}ti manussabhogadevabhogehi sampadā, idaṃ pana ānisaṃsaphalaṃ."
  3418. 1033418,189,493,141,159,1,65,5,‘‘ Vuttañhetan’’ tiādinā devatāsaṃyuttādipāḷiṃ( saṃ. ni.1.37) sādhakabhāvena dasseti.
  3419. 1033419,189,494,2,10,1,36,6,Gatā {se}ti ettha se -iti nipātamattaṃ.
  3420. 1033420,189,494,11,24,1,88,13,Na te gamissanti apāyabhūmin ti te buddhaṃ saraṇaṃ gatā tannimittaṃ apāyaṃ na gamissanti.
  3421. 1033421,189,494,25,34,1,72,8,"Mānusan ti ca gāthābandhavasena visaññoganiddeso, manussesu jātanti attho. "
  3422. 1033422,189,494,35,51,1,72,11,"Devakāyan ti devasaṅghaṃ, devapuraṃ vā‘‘ devānaṃ kāyo samūho etthā’’ ti katvā."
  3423. 1033423,189,495,2,28,1,131,13,"‘ ‘ Aparampī’’ tiādinā saḷāyatanavagge moggallānasaṃyutte( saṃ. ni.4.341) āgataṃ aññampi phalamāha, aparampi phalaṃ mahāmoggallānattherena vuttanti attho. "
  3424. 1033424,189,495,29,34,1,29,4,Aññe {deve}ti asaraṇaṅgate deve.
  3425. 1033425,189,495,35,40,1,32,4,Dasahi {ṭhānehī}ti dasahi kāraṇehi.
  3426. 1033426,189,495,41,48,1,32,3,‘‘ Dibbenā’’ tiādi tassarūpadassanaṃ.
  3427. 1033427,189,495,49,54,1,49,4,{Adhigaṇhantī}ti abhibhavanti atikkamitvā tiṭṭhanti.
  3428. 1033428,189,495,55,84,1,88,12,‘‘ Esa nayo’’ ti iminā‘‘ sādhu kho devānaminda dhammasaraṇagamanaṃ hotī’’ ti( saṃ. ni.4.341) suttapadaṃ atidisati.
  3429. 1033429,189,495,85,195,1,1121,84,"Velāmasuttaṃ nāma aṅguttaranikāye navanipāte jātigottarūpabhogasaddhāpaññādīhi mariyādavelātikkantehi uḷārehi guṇehi samannāgatattā velāma nāmakassa bodhisattabhūtassa caturāsītisahassarājūnaṃ ācariyabrāhmaṇassa dānakathāpaṭisaññuttaṃ suttaṃ( a. ni.9.20) tattha hi karīsassa catutthabhāgappamāṇānaṃ caturāsītisahassasaṅkhyānaṃ suvaṇṇapātirūpiyapātikaṃsapātīnaṃ yathākkamaṃ rūpiyasuvaṇṇa hiraññapūrānaṃ, sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitānaṃ, caturāsītiyā hatthisahassānaṃ caturāsītiyā assasahassānaṃ, caturāsītiyā rathasahassānaṃ, caturāsītiyā dhenusahassānaṃ, caturāsītiyā kaññāsahassānaṃ, caturāsītiyā pallaṅkasahassānaṃ, caturāsītiyā vatthakoṭisahassānaṃ, aparimāṇassa ca khajjabhojjādibhedassa āhārassa pariccajanavasena sattamāsādhikāni sattasaṃvaccharāni nirantaraṃ pavattavelāmamahādānato ekassa sotāpannassa dinnadānaṃ mahapphalataraṃ, tato sataṃsotāpannānaṃ dinnadānato ekassa sakadāgāmino, tato ekassa anāgāmino, tato ekassa arahato, tato ekassa paccekabuddhassa, tato sammāsambuddhassa, tato buddhappamukhassa saṅghassa dinnadānaṃ mahapphalataraṃ, tato cātuddisaṃ saṅghaṃ uddissa vihārakaraṇaṃ, tato saraṇagamanaṃ mahapphalataranti ayamattho pakāsito. "
  3430. 1033430,189,495,196,197,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3431. 1033431,189,496,2,47,1,212,28,"‘ ‘ Yaṃ gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṃ adāsi mahādānaṃ, yo cekaṃ diṭṭhisampannaṃ bhojeyya, idaṃ tato mahapphalataraṃ, yo ca sataṃ diṭṭhisampannānaṃ bhojeyya, yo cekaṃ sakadāgāmiṃ bhojeyya, idaṃ tato mahapphalataran’’ tiādi( a. ni.9.20). "
  3432. 1033432,189,497,2,10,1,89,8,Iminā ca ukkaṭṭhaparicchedato lokuttarasseva saraṇagamanassa phalaṃ dassitanti veditabbaṃ.
  3433. 1033433,189,497,11,99,1,477,48,"Tathā hi velāmasuttaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ saraṇaṃ gaccheyyāti ettha maggenāgataṃ anivattanasaraṇaṃ adhippetaṃ, apare panāhu‘ attānaṃ niyyātetvā dinnattā saraṇagamanaṃ tato mahapphalataran’ ti vuttan’’ ti( a. ni. aṭṭha.3.9.20) kūṭadantasuttaṭṭhakathāyaṃ pana vakkhati‘‘ yasmā ca saraṇagamanaṃ nāma tiṇṇaṃ ratanānaṃ jīvitapariccāgamayaṃ puññakammaṃ saggasampattiṃ deti, tasmā mahapphalatarañca mahānisaṃsatarañcāti veditabban’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.350,351) iminā pana nayena lokiyassāpi saraṇagamanassa phalaṃ idha dassitamevāti gahetabbaṃ. "
  3434. 1033434,189,497,100,145,1,245,23,"Ācariyadhammapālattherena pi( dī. ni. ṭī.1.250) hi ayamevattho icchitoti viññāyati idha ceva aññāsu ca majjhimāgamaṭīkā dīsu avisesatoyeva vuttattā, ācariyasāriputtattherenā pi ayamattho abhimato siyā sāratthadīpaniyaṃ,( sārattha. ṭī. verañjakaaṇḍavaṇṇanā.15) aṅguttaraṭīkāya ñca tadubhayasādhāraṇavacanato. "
  3435. 1033435,189,497,146,174,1,125,12,"Apare pana vadanti‘‘ kūṭadantasuttaṭṭhakathāyampi( dī. ni. ṭī.1.249) lokuttarasseva saraṇagamanassa phalaṃ vuttan’’ ti, tadayuttameva tathā avuttattā."
  3436. 1033436,189,497,175,191,1,88,10,‘‘ Yasmā… pe… detī’’ ti hi tadubhayasādhāraṇakāraṇavasena tadubhayassāpi phalaṃ tattha vuttanti.
  3437. 1033437,189,497,192,222,1,98,9,Velāmasuttādīnan ti ettha ādi saddena( a. ni.4.34; itivu.90) aggappasādasuttachattamāṇavakavimānā dīnaṃ( vi. va.886 ādayo) saṅgaho daṭṭhabbo.
  3438. 1033438,189,498,2,8,1,58,6,Aññāṇaṃ nāma vatthuttayassa guṇānamajānanaṃ tattha sammoho.
  3439. 1033439,189,498,9,35,1,56,10,"Saṃsayo nāma‘‘ buddho nu kho, na nu kho’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.2.216) vicikicchā. "
  3440. 1033440,189,498,36,42,1,77,6,Micchāñāṇaṃ nāma vatthuttayassa guṇānaṃ aguṇabhāvaparikappanena viparītaggāho.
  3441. 1033441,189,498,43,47,1,38,4,Ādi saddena anādarāgāravādīnaṃ saṅgaho.
  3442. 1033442,189,498,48,53,1,43,4,{Saṃkilissatī}ti saṃkiliṭṭhaṃ malīnaṃ bhavati.
  3443. 1033443,189,498,54,59,1,45,5,Na mahājutikan tiādipi saṃkilesapariyāyo eva.
  3444. 1033444,189,498,60,70,1,72,9,"Tattha na mahājutikan ti na mahujjalaṃ, aparisuddhaṃ apariyodātanti attho. "
  3445. 1033445,189,498,71,80,1,61,8,"Na mahāvipphāran ti na mahānubhāvaṃ, apaṇītaṃ anuḷāranti attho. "
  3446. 1033446,189,498,81,85,1,36,3,{Sāvajjo}ti taṇhādiṭṭhādivasena sadoso.
  3447. 1033447,189,498,86,101,1,88,10,"Tadeva phalavasena vibhāvetuṃ‘‘ aniṭṭhaphalo’’ ti vuttaṃ, sāvajjattā akantiphalo hotīti attho. "
  3448. 1033448,189,498,102,127,1,194,19,"Lokiyasaraṇagamanaṃ sikkhāsamādānaṃ viya agahitakālaparicchedaṃ jīvitapariyantameva hoti, tasmā tassa khandhabhedena bhedo, so ca taṇhādiṭṭhādivirahitattā adosoti āha‘‘ anavajjo kālakiriyāya hotī’’ ti. "
  3449. 1033449,189,498,128,132,1,31,3,{So}ti anavajjo saraṇagamanabhedo.
  3450. 1033450,189,498,133,142,1,70,8,"Satipi anavajjatte iṭṭhaphalopi na hoti, pageva aniṭṭhaphalo avipākattā. "
  3451. 1033451,189,498,143,153,1,58,9,"Na hi taṃ akusalaṃ hoti, atha kho bhedanamattanti adhippāyo. "
  3452. 1033452,189,498,154,158,1,31,3,{Bhavantarepī}ti aññasmimpi bhave.
  3453. 1033453,189,499,2,30,1,140,18,"Dhara saddassa dvikammikattā‘‘ upāsakan’’ ti idampi kammameva, tañca kho ākāraṭṭhāneti atthamattaṃ dassetuṃ‘‘ upāsako ayanti evaṃ dhāretū’’ ti vuttaṃ. "
  3454. 1033454,189,499,31,36,1,31,4,{Dhāretū}ti ca upadhāretūti attho.
  3455. 1033455,189,499,37,48,1,54,6,Upadhāraṇañcettha jānanamevāti dasseti‘‘ jānātū’’ ti iminā.
  3456. 1033456,189,499,49,52,1,59,3,Upāsakavidhikosallatthan ti upāsakabhāvavidhānakosallatthaṃ.
  3457. 1033457,189,499,53,64,1,65,9,"Ko {upāsako}ti sarūpapucchā, kiṃ lakkhaṇo upāsako nāmāti vuttaṃ hoti. "
  3458. 1033458,189,499,65,76,1,88,9,"{Kasmā}ti hetupucchā, kena pavattinimittena upāsakasaddo tasmiṃ puggale niruḷhoti adhippāyo. "
  3459. 1033459,189,499,77,86,1,33,5,Tenāha‘‘ kasmā upāsakoti vuccatī’’ ti.
  3460. 1033460,189,499,87,93,1,69,6,Saddassa hi abhidheyye pavattinimittameva tadatthassa tabbhāvakāraṇaṃ.
  3461. 1033461,189,499,94,110,1,124,14,"Kimassa sīlan ti vatasamādānapucchā, kīdisaṃ assa upāsakassa sīlaṃ, kittakena vatasamādānenāyaṃ sīlasampanno nāma hotīti attho. "
  3462. 1033462,189,499,111,134,1,171,19,"Ko {ājīvo}ti kammasamādānapucchā, ko assa sammāājīvo, kena kammasamādānena assa ājīvo sambhavatīti pucchati, so pana micchājīvassa parivajjanena hotīti micchājīvopi vibhajīyati. "
  3463. 1033463,189,499,135,150,1,99,12,"Kā {vipattī}ti tadubhayesaṃ vippaṭipattipucchā, kā assa upāsakassa sīlassa, ājīvassa ca vipattīti attho. "
  3464. 1033464,189,499,151,161,1,82,10,Sāmaññaniddiṭṭhe hi sati anantarasseva vidhi vā paṭisedho vāti anantarassa gahaṇaṃ.
  3465. 1033465,189,499,162,178,1,118,13,"Kā {sampattī}ti tadubhayesameva sammāpaṭipattipucchā, kā assa upāsakassa sīlassa, ājīvassa ca sampattīti vuttanayena attho. "
  3466. 1033466,189,499,179,191,1,119,10,"Sarūpavacanatthādisaṅkhātena pakārena kiratīti pakiṇṇaṃ, tadeva pakiṇṇakaṃ, anekākārena pavattaṃ atthavinicchayanti attho. "
  3467. 1033467,189,500,2,25,1,145,16,"Yo {kocī}ti khattiyabrāhmaṇādīsu yo koci, iminā padena akāraṇamettha jātiādivisesoti dasseti,‘‘ saraṇagato’’ ti iminā pana saraṇagamanamevettha pamāṇanti."
  3468. 1033468,189,500,26,40,1,76,9,"‘‘ Gahaṭṭho’’ ti ca iminā āgārikesveva upāsakasaddo niruḷho, na pabbajjūpagatesūti. "
  3469. 1033469,189,500,41,60,1,75,6,Tamatthaṃ mahāvaggasaṃyutte mahānāmasuttena( saṃ. ni.5.1033) sādhento‘‘ vuttañhetan’’ tiādimāha.
  3470. 1033470,189,500,61,65,1,36,3,Tattha {yato}ti buddhādisaraṇagamanato.
  3471. 1033471,189,500,66,77,1,92,10,{Mahānāmā}ti attano cūḷapituno sukkodanassa puttaṃ mahānāmaṃ nāma sakyarājānaṃ bhagavā ālapati.
  3472. 1033472,189,500,78,90,1,94,10,"{Ettāvatā}ti ettakena buddhādisaraṇagamanena upāsako nāma hoti, na jātiādīhi kāraṇehīti adhippāyo. "
  3473. 1033473,189,500,91,115,1,180,18,"Kāmañca tapussabhallikānaṃ viya dvevācikaupāsakabhāvopi atthi, so pana tadā vatthuttayābhāvato kadāciyeva hotīti sabbadā pavattaṃ tevācikaupāsakabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ saraṇagato’’ ti vuttaṃ. "
  3474. 1033474,189,500,116,139,1,159,22,"Tepi hi pacchā tisaraṇagatā eva, na cettha sambhavati aññaṃ paṭikkhipitvā ekaṃ vā dve vā saraṇagato upāsako nāmāti imamatthampi ñāpetuṃ evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  3475. 1033475,189,501,2,16,1,123,11,"{Upāsanato}ti teneva saraṇagamanena, tattha ca sakkaccakāritāya gāravabahumānādiyogena payirupāsanato, iminā katvatthaṃ dasseti. "
  3476. 1033476,189,501,17,25,1,19,4,Tenāha‘‘ so hī’’ tiādi.
  3477. 1033477,189,502,2,22,1,151,16,"{Veramaṇiyo}ti ettha veraṃ vuccati pāṇātipātādidussīlyaṃ, tassa maṇanato hananato vināsanato veramaṇiyo nāma, pañca viratiyo viratipadhānattā tassa sīlassa. "
  3478. 1033478,189,502,23,63,1,197,21,"Tathā hi udāhaṭe mahānāmasutte vuttaṃ‘‘ pāṇātipātā paṭivirato hotī’’ tiādi( saṃ. ni.5.1033)‘‘ yathāhā’’ tiādinā sādhakaṃ, sarūpañca dasseti yathā taṃ uyyānapālassa ekeneva udakapatiṭṭhānapayogena ambasecanaṃ, garusinānañca. "
  3479. 1033479,189,502,64,74,1,18,2,Yathāha ambavimāne( vi. va.1151 ādayo)–
  3480. 1033480,189,503,2,10,1,31,7,"‘ ‘ Ambo ca sitto samaṇo ca nhāpito, "
  3481. 1033481,189,504,2,7,1,32,5,Mayā ca puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ;
  3482. 1033482,189,505,2,13,1,44,8,"Iti so pītiyā kāyaṃ, sabbaṃ pharati attano’’ ti."
  3483. 1033483,189,506,2,13,1,0,1,"[ ‘‘ Ambo ca siñcato āsi, samaṇo ca nahāpito; "
  3484. 1033484,189,507,2,18,1,46,7,"Bahuñca puññaṃ pasutaṃ, aho saphalaṃ jīvitan’’ ti.( idha ṭīkāyaṃ mūlapāṭho)] "
  3485. 1033485,189,508,2,3,1,11,1,Evamīdisesu .
  3486. 1033486,189,508,4,8,1,42,3,{Ettāvatā}ti ettakena pañcaveraviratimattena.
  3487. 1033487,189,509,2,11,1,76,6,"{Micchāvaṇijjā}ti ayuttavaṇijjā, na sammāvaṇijjā, asāruppavaṇijjakammānīti attho. "
  3488. 1033488,189,509,12,16,1,30,3,{Pahāyā}ti akaraṇeneva pajahitvā.
  3489. 1033489,189,509,17,29,1,106,10,"{Dhammenā}ti dhammato anapetena, tena micchāvaṇijjakammena ājīvanato aññampi adhammikaṃ ājīvanaṃ paṭikkhipati. "
  3490. 1033490,189,509,30,41,1,96,9,"{Samenā}ti avisamena, tena kāyavisamādiduccaritaṃ vajjetvā kāyasamādinā sucaritena ājīvanaṃ dasseti."
  3491. 1033491,189,509,42,54,1,75,7,"‘‘ Vuttañhetan’’ tiādinā pañcaṅguttarapāḷi māharitvā sādhakaṃ, sarūpañca dasseti. "
  3492. 1033492,189,509,55,64,1,66,7,"Vāṇijānaṃ ayanti vaṇijjā, yassa kassaci vikkayo, itthiliṅgapadametaṃ. "
  3493. 1033493,189,509,65,78,1,90,11,{Satthavaṇijjā}ti āvudhabhaṇḍaṃ katvā vā kāretvā vā yathākataṃ paṭilabhitvā vā tassa vikkayo.
  3494. 1033494,189,509,79,82,1,29,2,{Sattavaṇijjā}ti manussavikkayo.
  3495. 1033495,189,509,83,92,1,81,8,{Maṃsavaṇijjā}ti sūnakārādayo viya migasūkarādike posetvā maṃsaṃ sampādetvā vikkayo.
  3496. 1033496,189,509,93,101,1,53,7,{Majjavaṇijjā}ti yaṃ kiñci majjaṃ yojetvā tassa vikkayo.
  3497. 1033497,189,509,102,111,1,55,7,"{Visavaṇijjā}ti visaṃ yojetvā, saṅgahetvā vā tassa vikkayo. "
  3498. 1033498,189,509,112,130,1,182,13,"Tattha satthavaṇijjā paroparodhanimittatāya {akaraṇīyā}ti vuttā, sattavaṇijjā abhujissabhāvakaraṇato, maṃsavaṇijjā vadhahetuto, majjavaṇijjā pamādaṭṭhānato, visavaṇijjā parūpaghātakāraṇato. "
  3499. 1033499,189,510,2,12,1,124,9,{Tassevā}ti yathāvuttassa pañcaveramaṇilakkhaṇassa sīlassa ceva pañcamicchāvaṇijjādippahānalakkhaṇassa ājīvassa ca paṭiniddeso.
  3500. 1033500,189,510,13,20,1,25,4,"{Vipattī}ti bhedo, pakopo ca . "
  3501. 1033501,189,510,21,34,1,103,9,Evaṃ sīlaājīvavipattivasena upāsakassa vipattiṃ dassetvā assaddhiyādivasenapi dassento‘‘ apicā’’ tiādimāha.
  3502. 1033502,189,510,35,38,1,33,2,{Yāyā}ti assaddhiyādivippaṭipattiyā.
  3503. 1033503,189,510,39,43,1,47,3,{Caṇḍālo}ti nīcadhammajātikaṭṭhena upāsakacaṇḍālo.
  3504. 1033504,189,510,44,48,1,34,4,Malan ti malīnaṭṭhena upāsakamalaṃ.
  3505. 1033505,189,510,49,53,1,39,3,{Patikiṭṭho}ti lāmakaṭṭhena upāsakanihīno.
  3506. 1033506,189,510,54,62,1,75,7,{Sāpissā}ti sāpi assaddhiyādivippaṭipatti assa upāsakassa vipattīti veditabbā.
  3507. 1033507,189,510,63,73,1,32,6,Kā panāyanti vuttaṃ‘‘ te cā’’ tiādi.
  3508. 1033508,189,510,74,87,1,56,3,"Upāsakacaṇḍālasuttaṃ,( a. ni.5.175) upāsakaratanasuttañca pañcaṅguttare. "
  3509. 1033509,189,510,88,100,1,108,10,"Tattha buddhādīsu, kammakammaphalesu ca saddhāvipariyāyo micchāvimokkho assaddhiyaṃ, tena samannāgato assaddho. "
  3510. 1033510,189,510,101,103,1,47,2,Yathāvuttasīlavipattiājīvavipattivasena dussīlo.
  3511. 1033511,189,510,104,121,1,143,13,‘‘ Iminā diṭṭhādinā idaṃ nāma maṅgalaṃ hotī’’ ti evaṃ bālajanaparikappitena kotūhalasaṅkhātena diṭṭhasutamutamaṅgalena samannāgato kotūhalamaṅgaliko.
  3512. 1033512,189,510,122,134,1,106,11,Maṅgalaṃ {paccetī}ti diṭṭhamaṅgalādibhedaṃ maṅgalameva pattiyāyati no kamman ti kammassakataṃ no pattiyāyati.
  3513. 1033513,189,510,135,143,1,68,7,Ito ca {bahiddhā}ti ito sabbaññubuddhasāsanato bahiddhā bāhirakasamaye.
  3514. 1033514,189,510,144,156,1,61,7,"Ca -saddo aṭṭhānapayutto, sabbattha‘‘ assaddho’’ tiādīsu yojetabbo. "
  3515. 1033515,189,510,157,163,1,66,5,Dakkhiṇeyyaṃ {pariyesatī}ti duppaṭipannaṃ dakkhiṇārahasaññī gavesati.
  3516. 1033516,189,510,164,168,1,32,3,{Tatthā}ti bahiddhā bāhirakasamaye.
  3517. 1033517,189,510,169,187,1,154,15,"Pubbakāraṃ {karotī}ti paṭhamataraṃ dānamānanādikaṃ kusalakiriyaṃ karoti, bāhirakasamaye paṭhamataraṃ kusalakiriyaṃ katvā pacchā sāsane karotīti vuttaṃ hotīti . "
  3518. 1033518,189,510,188,195,1,53,6,{Tatthā}ti vā tesaṃ bāhirakānaṃ titthiyānantipi vadanti.
  3519. 1033519,189,510,196,204,1,73,8,Ettha ca dakkhiṇeyyapariyesanapubbakāre ekaṃ katvā pañca dhammā veditabbā.
  3520. 1033520,189,511,2,5,1,17,2,{Assā}ti upāsakassa.
  3521. 1033521,189,511,6,12,1,65,5,{Sīlasampadā}ti yathāvuttena pañcaveramaṇilakkhaṇena sīlena sampadā.
  3522. 1033522,189,511,13,18,1,68,4,{Ājīvasampadā}ti pañcamicchāvaṇijjādippahānalakkhaṇena ājīvena sampadā.
  3523. 1033523,189,511,19,33,1,110,10,Evaṃ sīlasampadāājīvasampadāvasena upāsakassa sampattiṃ dassetvā saddhādivasenapi dassento‘‘ ye cassā’’ tiādimāha.
  3524. 1033524,189,511,34,43,1,46,8,"Ye ca pañca dhammā, tepi assa sampattīti yojanā. "
  3525. 1033525,189,511,44,47,1,17,2,{Dhammehī}ti guṇehi.
  3526. 1033526,189,511,48,54,1,68,6,Catunnaṃ parisānaṃ ratijananaṭṭhena upāsakova ratanaṃ upāsakaratanaṃ.
  3527. 1033527,189,511,55,59,1,66,4,Guṇasobhākittisaddasugandhatādīhi upāsakova padumaṃ upāsakapadumaṃ.
  3528. 1033528,189,511,60,62,1,23,2,Tathā upāsakapuṇḍarīkaṃ.
  3529. 1033529,189,511,63,67,1,45,4,Sesaṃ vipattiyaṃ vuttavipariyāyena veditabbaṃ.
  3530. 1033530,189,512,2,5,1,32,3,Nigaṇṭhīnan ti nigaṇṭhasamaṇīnaṃ.
  3531. 1033531,189,512,6,9,1,20,2,{Ādimhī}ti paṭhamatthe.
  3532. 1033532,189,512,10,14,1,33,4,Ucchaggan ti ucchuaggaṃ ucchukoṭi.
  3533. 1033533,189,512,15,19,1,25,4,Tathā veḷaggan ti etthāpi.
  3534. 1033534,189,512,20,26,1,49,5,"Koṭiyan ti pariyantakoṭiyaṃ, pariyantattheti attho. "
  3535. 1033535,189,512,27,30,1,29,3,Ambilaggan ti ambilakoṭṭhāsaṃ.
  3536. 1033536,189,512,31,35,1,28,4,Tathā tittakaggan ti etthāpi.
  3537. 1033537,189,512,36,54,1,129,12,{Vihāraggenā}ti ovarakakoṭṭhāsena‘‘ imasmiṃ gabbhe vasantānaṃ idaṃ nāma phalaṃ pāpuṇātī’’ tiādinā taṃtaṃvasanaṭṭhānakoṭṭhāsenāti attho .
  3538. 1033538,189,512,55,60,1,34,4,{Pariveṇaggenā}ti etthāpi eseva nayo.
  3539. 1033539,189,512,61,81,1,100,13,"{Agge}ti ettha upayogavacanassa ekārādeso, vacanavipallāso vā, katvā-saddo ca sesoti vuttaṃ‘‘ ādiṃ katvā’’ ti. "
  3540. 1033540,189,512,82,99,1,119,12,"Bhāvatthe tā-saddoti dasseti‘‘ ajjabhāvan’’ ti iminā, ajjabhāvo ca nāma tasmiṃ dhammassavanasamaye dharamānakatāpāpuṇakabhāvo. "
  3541. 1033541,189,512,100,125,1,230,24,"Tadā hi taṃ nissayavasena dharamānataṃ nimittaṃ katvā taṃdivasanissitaaruṇuggamanato paṭṭhāya yāva puna aruṇuggamanā etthantare ajjasaddo pavattati, tasmā tasmiṃ samaye dharamānakatāsaṅkhātaṃ ajjabhāvaṃ ādiṃ katvāti attho daṭṭhabbo. "
  3542. 1033542,189,512,126,144,1,94,13,"Ajjatan ti vā ajjaicceva attho tā-saddassa sakatthavuttito yathā‘‘ devatā’’ ti, ayaṃ ācariyānaṃ mati. "
  3543. 1033543,189,512,145,164,1,152,15,Evaṃ paṭhamakkharena dissamānapāṭhānurūpaṃ atthaṃ dassetvā idāni tatiyakkharena dissamānapāṭhānurūpaṃ atthaṃ dassetuṃ‘‘ ajjadaggeti vā pāṭho’’ tiādi vuttaṃ.
  3544. 1033544,189,512,165,168,1,35,3,Āgamamattattā dakāro padasandhikaro.
  3545. 1033545,189,512,169,174,1,29,4,{Ajjā}ti hi nepātikamidaṃ padaṃ.
  3546. 1033546,189,512,175,184,1,28,5,Tenāha‘‘ ajja agganti attho’’ ti.
  3547. 1033547,189,513,2,37,1,135,21,"‘ ‘ Pāṇo’’ ti idaṃ paramatthato jīvitindriye eva,‘‘ pāṇupetan’’ ti ca karaṇattheneva samāsoti ñāpetuṃ‘‘ yāva me jīvitaṃ pavattati, tāva upetan’’ ti āha. "
  3548. 1033548,189,513,38,51,1,91,11,"Upeti upagacchatīti hi upeto, pāṇehi karaṇabhūtehi upeto {pāṇupeto}ti attho ācariyehi abhimato. "
  3549. 1033549,189,513,52,67,1,99,11,Iminā ca‘‘ pāṇupetanti idaṃ padaṃ tassa saraṇagamanassa āpāṇakoṭikatādassanan’’ ti imamatthaṃ vibhāveti.
  3550. 1033550,189,513,68,103,1,195,27,"‘‘ Pāṇupetan’’ ti hi iminā yāva me pāṇā dharanti, tāva saraṇaṃ upeto, upento ca na vācāmattena, na ca ekavāraṃ cittuppādamattena, atha kho pāṇānaṃ pariccajanavasena yāvajīvaṃ upetoti āpāṇakoṭikatā dassitā."
  3551. 1033551,189,513,104,124,1,58,10,‘‘ Tīhi… pe… gatan’’ ti idaṃ‘‘ saraṇaṃ gatan’’ ti etassa atthavacanaṃ.
  3552. 1033552,189,513,125,138,1,94,8,"‘‘ Anaññasatthukan’’ ti idaṃ pana antogadhāvadhāraṇena, aññatthāpohanena ca nivattetabbatthadassanaṃ. "
  3553. 1033553,189,513,139,160,1,172,16,"Ekacco kappiyakārakasaddassa attho upāsakasaddassa vacanīyopi bhavatīti vuttaṃ‘‘ upāsakaṃ kappiyakārakan’’ ti, attasanniyyātanasaraṇagamanaṃ vā sandhāya evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  3554. 1033554,189,513,161,204,1,277,31,Evaṃ‘‘ pāṇupetan’’ ti iminā nītatthato dassitaṃ tassa saraṇagamanassa āpāṇakoṭikataṃ dassetvā evaṃ vadanto panesa rājā‘‘ jīvitena saha vatthuttayaṃ paṭipūjento saraṇagamanaṃ rakkhāmī’’ ti adhippāyaṃ vibhāvetīti neyyatthato vibhāvitaṃ tassa rañño adhippāyaṃ vibhāvento‘‘ ahañhī’’ tiādimāha.
  3555. 1033555,189,513,205,226,1,127,18,"Tattha hi -saddo samatthane, kāraṇatthe vā, tena imāya yuttiyā, iminā vā kāraṇena upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretūti ayamattho pakāsito. "
  3556. 1033556,189,514,2,40,1,267,28,"Accayanaṃ sādhumariyādaṃ atikkamma madditvā pavattanaṃ accayo, kāyikādiajjhācārasaṅkhāto dosoti āha‘‘ aparādho’’ ti, acceti abhibhavitvā pavattati etenāti vā accayo, kāyikādivītikkamassa pavattanako akusaladhammasaṅkhāto doso eva, so ca aparajjhati etenāti {aparādho}ti vuccati. "
  3557. 1033557,189,514,41,47,1,50,6,So hi aparajjhantaṃ purisaṃ abhibhavitvā pavattati.
  3558. 1033558,189,514,48,57,1,40,5,Tenāha‘‘ atikkamma abhibhavitvā pavatto’’ ti.
  3559. 1033559,189,514,58,61,1,26,3,Dhamman ti dasarājadhammaṃ.
  3560. 1033560,189,514,62,66,1,51,4,Vitthāro panetassa mahāhaṃsajātakādīhi vibhāvetabbo.
  3561. 1033561,189,514,67,71,1,23,3,{Caratī}ti ācarati karoti.
  3562. 1033562,189,514,72,79,1,65,5,"{Dhammenevā}ti dhammato anapeteneva, anapetakusaladhammenevāti attho. "
  3563. 1033563,189,514,80,89,1,38,5,Tenāha‘‘ na pitughātanādinā adhammenā’’ ti.
  3564. 1033564,189,514,90,114,1,115,14,"‘‘ Paṭiggaṇhātū’’ ti etassa adhivāsanaṃ sampaṭicchatūti saddato attho, adhippāyato pana atthaṃ dassetuṃ‘‘ khamatū’’ ti vuttaṃ. "
  3565. 1033565,189,514,115,126,1,61,7,Puna akaraṇamettha saṃvaroti dasseti‘‘ puna evarūpassā’’ tiādinā.
  3566. 1033566,189,514,127,135,1,39,4,‘‘ Aparādhassā’’ tiādi aññamaññaṃ vevacanaṃ.
  3567. 1033567,189,515,2,20,1,108,9,"251.‘‘ Yathādhammo ṭhito, tathevā’’ ti imināpi yathā-saddassa anurūpatthamāha, sādhusamāciṇṇakusaladhammānurūpanti attho. "
  3568. 1033568,189,515,21,31,1,49,6,Paṭisaddassa anatthakataṃ dasseti‘‘ karosī’’ ti iminā.
  3569. 1033569,189,515,32,35,1,29,3,Paṭikammaṃ karosītipi vadanti.
  3570. 1033570,189,515,36,50,1,91,10,Yathādhammaṃ paṭikaraṇaṃ nāma katāparādhassa khamāpanamevāti āha‘‘ khamāpesīti vuttaṃ hotī’’ ti.
  3571. 1033571,189,515,51,69,1,82,10,‘‘ Paṭiggaṇhāmā’’ ti etassa adhivāsanaṃ sampaṭicchāmāti atthaṃ dasseti‘‘ khamāmā’’ ti iminā.
  3572. 1033572,189,515,70,83,1,75,11,"Vuddhi {hesā}ti ettha ha -kāro padasiliṭṭhatāya āgamo, hi -saddo vā nipātamattaṃ. "
  3573. 1033573,189,515,84,92,1,54,6,"{Esā}ti yathādhammaṃ paṭikiriyā, āyatiṃ saṃvarāpajjanā ca. "
  3574. 1033574,189,515,93,105,1,32,6,Tenāha‘‘ yo accayaṃ… pe… āpajjatī’’ ti.
  3575. 1033575,189,515,106,127,1,105,13,Sadevakena lokena‘‘ saraṇan’’ ti araṇīyato upagantabbato tathāgato ariyo nāmāti vuttaṃ‘‘ buddhassa bhagavato’’ ti.
  3576. 1033576,189,515,128,134,1,35,5,"Vineti satte etenāti vinayo, sāsanaṃ. "
  3577. 1033577,189,515,135,139,1,43,4,Vaddhati saggamokkhasampatti etāyāti vuddhi.
  3578. 1033578,189,515,140,186,1,184,27,"Katamā pana sā, yā‘‘ esā’’ ti niddiṭṭhā vuddhīti codanamapanetuṃ‘‘ yo accayan’’ tiādi vuttanti sambandhaṃ dasseti‘‘ katamā’’ tiādinā, yā ayaṃ saṃvarāpajjanā, sā‘‘ esā’’ ti niddiṭṭhā vuddhi nāmāti attho."
  3579. 1033579,189,515,187,209,1,149,14,‘‘ Yathādhammaṃ paṭikarotī’’ ti idaṃ āyatiṃ saṃvarāpajjanāya pubbakiriyādassananti viññāpanatthaṃ‘‘ yathādhammaṃ paṭikaritvā āyatiṃ saṃvarāpajjanā’’ ti vuttaṃ.
  3580. 1033580,189,515,210,235,1,183,19,"Esā hi ācariyānaṃ pakati, yadidaṃ yena kenaci pakārena adhippāyantaraviññāpanaṃ, etapadena pana tassāpi paṭiniddeso sambhavati‘‘ yathādhammaṃ paṭikarotī’’ tipi paṭiniddisitabbassa dassanato. "
  3581. 1033581,189,515,236,250,1,95,10,"Keci pana‘‘ yathādhammaṃ paṭikarotī’ ti idaṃ pubbakiriyāmattasseva dassanaṃ, na paṭiniddisitabbassa."
  3582. 1033582,189,515,251,273,1,169,17,"‘ Āyatiñca saṃvaraṃ āpajjatī’ ti idaṃ pana paṭiniddisitabbassevāti viññāpanatthaṃ evaṃ vuttan’’ ti vadanti, tadayuttameva khamāpanassāpi vuddhihetubhāvena ariyūpavāde vuttattā. "
  3583. 1033583,189,515,274,293,1,145,17,"Itarathā hi khamāpanābhāvepi āyatiṃ saṃvarāpajjanāya eva ariyūpavādāpagamanaṃ vuttaṃ siyā, na ca pana vuttaṃ, tasmā vuttanayeneva attho veditabboti. "
  3584. 1033584,189,516,2,35,1,148,19,"Kasmā pana ‘‘ yāyan’’ tiādinā dhammaniddeso dassito, nanu pāḷiyaṃ‘‘ yo accayan’’ tiādinā puggalaniddeso katoti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ desanaṃ panā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  3585. 1033585,189,516,36,42,1,65,4,Puggalādhiṭṭhānaṃ {karonto}ti puggalādhiṭṭhānadhammadesanaṃ karonto.
  3586. 1033586,189,516,43,50,1,95,6,"Puggalādhiṭṭhānāpi hi puggalādhiṭṭhānadhammadesanā, puggalādhiṭṭhānapuggaladesanāti duvidhā hoti. "
  3587. 1033587,189,516,51,81,1,214,19,"Ayametthādhippāyo– kiñcāpi‘‘ vuddhi hesā’’ tiādinā dhammādhiṭṭhānadesanā āraddhā, tathāpi puna puggalādhiṭṭhānaṃ karontena‘‘ yo accayan’’ tiādinā puggalādhiṭṭhānadesanā āraddhā desanāvilāsavasena, veneyyajjhāsayavasena cāti. "
  3588. 1033588,189,516,82,87,1,63,5,Tadubhayavaseneva hi dhammādhiṭṭhānādibhedena catubbidhā desanā.
  3589. 1033589,189,517,2,9,1,27,3,252. {Vacasāyatte}ti vacasā āyatte.
  3590. 1033590,189,517,10,24,1,69,9,"Vācāpaṭibandhatteti vadanti, taṃ‘‘ so hī’’ tiādinā viruddhaṃ viya dissati. "
  3591. 1033591,189,517,25,42,1,124,12,{Vacasāyatthe}ti pana vācāpariyosānattheti attho yutto osānakaraṇatthassa sāsaddassa vasena sāyasaddanipphattito yathā‘‘ dāyo’’ ti.
  3592. 1033592,189,517,43,47,1,41,4,Evañhi samatthanavacanampi upapannaṃ hoti.
  3593. 1033593,189,517,48,56,1,72,8,Gamanāya kataṃ vācāpariyosānaṃ katvā vuttattā tasmiṃyeva atthe vattatīti.
  3594. 1033594,189,517,57,64,1,51,6,"Handa saddañhi codanatthe, vacasaggatthe ca icchanti."
  3595. 1033595,189,517,65,121,1,168,19,"‘‘ Handa dāni bhikkhave āmantayāmī’’ tiādīsu( dī. ni.2.218; saṃ. ni.1.186) hi codanatthe,‘‘ handa dāni apāyāmī’’ tiādīsu( jā.2.22.843) vacasaggatthe, vacasaggo ca nāma vācāvissajjanaṃ, tañca vācāpariyosānamevāti daṭṭhabbaṃ. "
  3596. 1033596,189,517,122,131,1,51,5,Dukkarakiccavasena bahukiccatāti āha‘‘ balavakiccā’’ ti.
  3597. 1033597,189,517,132,140,1,41,5,"‘‘ Avassaṃ kattabbaṃ kiccaṃ, itaraṃ karaṇīyaṃ. "
  3598. 1033598,189,517,141,149,1,55,7,"Paṭhamaṃ vā kattabbaṃ kiccaṃ, pacchā kattabbaṃ karaṇīyaṃ. "
  3599. 1033599,189,517,150,168,1,70,8,"Khuddakaṃ vā kiccaṃ, mahantaṃ karaṇīyan’’ tipi udānaṭṭhakathādīsu( udā. aṭṭha.15) vuttaṃ. "
  3600. 1033600,189,517,169,187,1,118,12,"Yaṃ-taṃ-saddānaṃ niccasambandhattā, gamanakālajānanato, aññakiriyāya ca anupayuttattā‘‘ tassa kālaṃ tvameva jānāsī’’ ti vuttaṃ. "
  3601. 1033601,189,517,188,202,1,65,10,Idaṃ vuttaṃ hoti‘‘ tayā ñātaṃ gamanakālaṃ tvameva ñatvā gacchāhī’’ ti.
  3602. 1033602,189,517,203,252,1,217,30,"Atha vā yathā kattabbakiccaniyojane‘‘ imaṃ jāna, imaṃ dehi, imaṃ āharā’’ ti( pāci.88,93) vuttaṃ, tathā idhāpi tayā ñātaṃ kālaṃ tvameva jānāsi, gamanavasena karohīti gamane niyojetīti dassetuṃ‘‘ tvameva jānāsī’’ ti pāṭhaseso vuttoti daṭṭhabbaṃ."
  3603. 1033603,189,517,253,265,1,89,8,‘‘ Tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā’’ tiādi yathāsamāciṇṇaṃ pakaraṇādhigatamattaṃ dassetuṃ vuttaṃ.
  3604. 1033604,189,517,266,272,1,46,6,Tattha padakkhiṇan ti pakārato kataṃ dakkhiṇaṃ.
  3605. 1033605,189,517,273,280,1,20,3,Tenāha‘‘ tikkhattun’’ ti.
  3606. 1033606,189,517,281,298,1,156,15,"Dasanakhasamodhānasamujjalan ti dvīsu hatthesu jātānaṃ dasannaṃ nakhānaṃ samodhānena ekībhāvena samujjalantaṃ, tena dvinnaṃ karatalānaṃ samaṭṭhapanaṃ dasseti. "
  3607. 1033607,189,517,299,302,1,22,3,Añjalin ti hatthapuṭaṃ.
  3608. 1033608,189,517,303,308,1,38,5,Añjati byattiṃ pakāseti etāyāti añjali.
  3609. 1033609,189,517,309,315,1,55,5,"Añju-saddañhi byattiyaṃ, alipaccayañca icchanti saddavidū. "
  3610. 1033610,189,517,316,326,1,64,8,"{Abhimukhovā}ti sammukho eva, na bhagavato piṭṭhiṃ dassetvāti attho. "
  3611. 1033611,189,517,327,330,1,37,3,Pañcappatiṭṭhitavandanānayo vutto eva.
  3612. 1033612,189,518,2,25,1,188,17,"253. Imasmiṃyeva attabhāve vipaccanakānaṃ attano pubbe katakusalamūlānaṃ khaṇanena khato, tesameva upahananena upahato, padadvayenapi tassa kammāparādhameva dasseti pariyāyavacanattā padadvayassa. "
  3613. 1033613,189,518,26,37,1,92,7,Kusalamūlasaṅkhātapatiṭṭhābhedanena khatūpahatabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ bhinnapatiṭṭho jāto’’ ti vuttaṃ.
  3614. 1033614,189,518,38,44,1,32,5,"Patiṭṭhā, mūlanti ca atthato ekaṃ. "
  3615. 1033615,189,518,45,60,1,142,13,"Patiṭṭhahati sammattaniyāmokkamanaṃ etāyāti hi patiṭṭhā, tassa kusalūpanissayasampadā, sā kiriyāparādhena bhinnā vināsitā etenāti bhinnapatiṭṭho. "
  3616. 1033616,189,518,61,69,1,35,4,Tadeva vitthārento‘‘ tathā’’ tiādimāha.
  3617. 1033617,189,518,70,83,1,101,12,"Yathā kusalamūlasaṅkhātā attano patiṭṭhānajātā, tathā anena raññā attanāva attā khato khanitoti yojanā. "
  3618. 1033618,189,518,84,96,1,78,10,"{Khato}ti hi idaṃ idha kammavasena siddhaṃ, pāḷiyaṃ pana kattuvasenāti daṭṭhabbaṃ. "
  3619. 1033619,189,518,97,108,1,50,7,Padadvayassa pariyāyattā‘‘ upahato’’ ti idha na vuttaṃ.
  3620. 1033620,189,519,2,35,1,111,17,‘ ‘ Rāgo rajo na ca pana reṇu vuccatī’’ tiādi( mahāni.209; cūḷani.74) vacanato rāgadosamohāva idha rajo nāmāti vuttaṃ‘‘ rāgarajādivirahitan’’ ti.
  3621. 1033621,189,519,36,46,1,57,6,Vītasaddassa vigatapariyāyataṃ dasseti‘‘ vigatattā’’ ti iminā.
  3622. 1033622,189,519,47,55,1,74,8,Dhammesu cakkhun ti catusaccadhammesu pavattaṃ tesaṃ dassanaṭṭhena cakkhuṃ.
  3623. 1033623,189,519,56,62,1,43,5,{Dhammesū}ti vā heṭṭhimesu tīsu maggadhammesu.
  3624. 1033624,189,519,63,75,1,115,10,"Cakkhun ti sotāpattimaggasaṅkhātaṃ ekaṃ cakkhuṃ, samudāyekadesavasena ādhāratthasamāsoyaṃ, na tu niddhāraṇatthasamāso. "
  3625. 1033625,189,519,76,84,1,62,7,"So hi sāsanaganthesu, sakkataganthesu ca sabbattha paṭisiddhoti. "
  3626. 1033626,189,519,85,101,1,107,11,"Dhammamayan ti samathavipassanādhammena nibbattaṃ, iminā‘‘ dhammena nibbattaṃ cakkhu dhammacakkhū’’ ti atthamāha. "
  3627. 1033627,189,519,102,121,1,137,14,"Apica dhammamayan ti sīlāditividhadhammakkhandhoyeva maya -saddassa sakatthe pavattanato, anena‘‘ dhammoyeva cakkhu dhammacakkhū’’ ti atthamāha. "
  3628. 1033628,189,519,122,132,1,78,8,"Aññesu {ṭhānesū}ti aññesu suttapadesesu, etena yathāpāṭhaṃ tividhatthataṃ dasseti. "
  3629. 1033629,189,519,133,144,1,108,10,"Idha pana sotāpattimaggassevetaṃ adhivacanaṃ, tasmimpi anadhigate aññesaṃ vattabbatāyeva abhāvatoti adhippāyo. "
  3630. 1033630,189,520,2,22,1,103,11,Idāni ‘‘ khatāyaṃ bhikkhave rājā’’ tiādipāṭhassa suviññeyyamadhippāyaṃ dassento‘‘ idaṃ vuttaṃ hotī’’ tiādimāha.
  3631. 1033631,189,520,23,33,1,58,8,"Tattha {nābhavissā}ti sace na abhavissatha, evaṃ satīti attho. "
  3632. 1033632,189,520,34,42,1,56,7,"Atīte hi idaṃ kālātipattivacanaṃ, na anāgateti daṭṭhabbaṃ. "
  3633. 1033633,189,520,43,50,1,50,6,Esa nayo sotāpattimaggaṃ patto {abhavissā}ti etthāpi.
  3634. 1033634,189,520,51,56,1,61,5,Nanu ca maggapāpuṇanavacanaṃ bhavissamānattā anāgatakālikanti?
  3635. 1033635,189,520,57,72,1,89,10,"Saccaṃ aniyamite, idha pana‘‘ idhevāsane nisinno’’ ti niyamitattā atītakālikamevāti veditabbaṃ. "
  3636. 1033636,189,520,73,80,1,62,7,Idañhi bhagavā rañño āsanā vuṭṭhāya acirapakkantasseva avocāti.
  3637. 1033637,189,520,81,89,1,85,6,"{Pāpamittasaṃsaggenā}ti devadattena, devadattaparisāsaṅkhātena ca pāpamittena saṃsaggato. "
  3638. 1033638,189,520,90,93,1,24,2,{Assā}ti sotāpattimaggassa.
  3639. 1033639,189,520,94,104,1,57,6,‘‘ Evaṃ santepī’’ tiādinā pāṭhānāruḷhaṃ vacanāvasesaṃ dasseti.
  3640. 1033640,189,520,105,112,1,46,5,{Tasmā}ti saraṇaṃ gatattā muccissatīti sambandho.
  3641. 1033641,189,520,113,135,1,112,16,"‘‘ Mama ca sāsanamahantatāyā’’ ti pāṭho yutto, katthaci pana ca -saddo na dissati, tattha so luttaniddiṭṭhoti daṭṭhabbaṃ. "
  3642. 1033642,189,520,136,161,1,174,22,"Na kevalaṃ saraṇaṃ gatattāyeva muccissati, atha kho yattha esa pasanno, pasannākārañca karoti, tassa ca tividhassapi sāsanassa uttamatāyāti hi saha samuccayena attho adhippetoti."
  3643. 1033643,189,521,2,13,1,71,8,‘ ‘ Yathā nāmā’’ tiādi dukkarakammavipākato sukarena muccanena upamādassanaṃ.
  3644. 1033644,189,521,14,18,1,18,3,{Kocī}ti koci puriso.
  3645. 1033645,189,521,19,34,1,75,9,"{Kassacī}ti kassaci purisassa,‘‘ vadhan’’ ti ettha bhāvayoge kammatthe sāmivacanaṃ. "
  3646. 1033646,189,521,35,40,1,70,4,Pupphamuṭṭhimattena {daṇḍenā}ti pupphamuṭṭhimattasaṅkhātena dhanadaṇḍena.
  3647. 1033647,189,521,41,82,1,189,19,"{Mucceyyā}ti vadhakammadaṇḍato mucceyya, {daṇḍenā}ti vā nissakkatthe karaṇavacanaṃ‘‘ sumuttā mayaṃ tena mahāsamaṇenā’’ tiādīsu( dī. ni.2.232; cūḷava.437) viya, pupphamuṭṭhimattena dhanadaṇḍato, vadhadaṇḍato ca mucceyyāti attho. "
  3648. 1033648,189,521,83,86,1,33,3,Lohakumbhiyan ti lohakumbhinarake.
  3649. 1033649,189,521,87,106,1,113,14,"Tattha hi tadanubhavanakānaṃ sattānaṃ kammabalena lohamayā mahatī kumbhī nibbattā, tasmā taṃ‘‘ lohakumbhī’’ ti vuccati. "
  3650. 1033650,189,521,107,119,1,100,10,"Uparimatalato adho patanto, heṭṭhimatalato uddhaṃ gacchanto, ubhayathā pana saṭṭhivassasahassāni honti. "
  3651. 1033651,189,521,120,121,1,8,1,Vuttañca–
  3652. 1033652,189,522,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Saṭṭhivassasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso; "
  3653. 1033653,189,523,2,27,1,43,6,"Niraye paccamānānaṃ, kadā anto bhavissatī’’ ti.( pe. va.802; jā.1.4.54);"
  3654. 1033654,189,524,2,50,1,335,38,"‘ ‘ Heṭṭhimatalaṃ patvā, uparimatalaṃ pāpuṇitvā muccissatī’’ ti vadanto imamatthaṃ dīpeti– yathā aññe seṭṭhiputtādayo aparāparaṃ adho patantā, uddhaṃ gacchantā ca anekāni vassasatasahassāni tattha paccanti, na tathā ayaṃ, ayaṃ pana rājā yathāvuttakāraṇena ekavārameva adho patanto, uddhañca gacchanto saṭṭhivassasahassāniyeva paccitvā muccissatīti. "
  3655. 1033655,189,524,51,68,1,89,13,Ayaṃ pana attho kuto laddhoti anuyogaṃ pariharanto‘‘ idampi kira bhagavatā vuttamevā’’ ti āha.
  3656. 1033656,189,524,69,85,1,147,14,"Kira saddo cettha anussavanattho, tena bhagavatā vuttabhāvassa ācariyaparamparato suyyamānataṃ, imassa ca atthassa ācariyaparamparābhatabhāvaṃ dīpeti. "
  3657. 1033657,189,524,86,108,1,155,17,"Atha pāḷiyaṃ saṅgītaṃ siyāti codanamapaneti‘‘ pāḷiyaṃ pana na āruḷhan’’ ti iminā, pakiṇṇakadesanābhāvena pāḷiyamanāruḷhattā pāṭhabhāvena na saṅgītanti adhippāyo. "
  3658. 1033658,189,524,109,114,1,56,5,Pakiṇṇakadesanā hi pāḷiyamanāruḷhāti aṭṭhakathāsu vuttaṃ.
  3659. 1033659,189,525,2,33,1,195,25,"Yadi anantare attabhāve narake paccati, evaṃ sati imaṃ desanaṃ sutvā ko rañño ānisaṃso laddhoti kassaci āsaṅkā siyāti tadāsaṅkānivattanatthaṃ codanaṃ uddharitvā pariharituṃ‘‘ idaṃ panā’’ tiādi vuttaṃ."
  3660. 1033660,189,525,34,47,1,110,9,‘‘ Ayañhī’’ tiādinā niddālābhādikaṃ diṭṭhadhammikasamparāyikaṃ anekavidhaṃ mahānisaṃsaṃ sarūpato niyametvā dasseti.
  3661. 1033661,189,525,48,124,1,429,47,"Ettha hi‘‘ ayaṃ… pe… niddaṃ labhatī’’ ti iminā niddālābhaṃ dasseti, tadā kāyikacetasikadukkhāpagatabhāvañca niddālābhasīsena,‘‘ tiṇṇaṃ… pe… akāsī’’ ti iminā tiṇṇaṃ ratanānaṃ mahāsakkārakiriyaṃ,‘‘ pothujjanikāya… pe… nāhosī’’ ti iminā sātisayaṃ pothujjanikasaddhāpaṭilābhaṃ dassetīti evamādi diṭṭhadhammiko,‘‘ anāgate… pe… parinibbāyissatī’’ ti iminā pana ukkaṃsato samparāyiko dassito, anavasesato pana aparāparesu bhavesu aparimāṇoyeva samparāyiko veditabbo. "
  3662. 1033662,189,526,2,6,1,37,3,Tattha {madhurāyā}ti madhurarasabhūtāya.
  3663. 1033663,189,526,7,13,1,57,5,{Ojavantiyā}ti madhurarasassāpi sārabhūtāya ojāya ojavatiyā.
  3664. 1033664,189,526,14,17,1,29,3,Puthujjane bhavā pothujjanikā.
  3665. 1033665,189,526,18,27,1,75,8,"Pañca māre visesato jitavāti vijitāvī, parūpadesavirahatā cettha visesabhāvo. "
  3666. 1033666,189,526,28,38,1,98,9,"Paccekaṃ abhisambuddhoti paccekabuddho, anācariyako hutvā sāmaññeva sambodhiṃ abhisambuddhoti attho. "
  3667. 1033667,189,526,39,57,1,101,12,"Tathā hi‘‘ paccekabuddhā sayameva bujjhanti, na pare bodhenti, attharasameva paṭivijjhanti, na dhammarasaṃ. "
  3668. 1033668,189,526,58,109,1,235,25,"Na hi te lokuttaradhammaṃ paññattiṃ āropetvā desetuṃ sakkonti, mūgena diṭṭhasupino viya, vanacarakena nagare sāyitabyañjanaraso viya ca nesaṃ dhammābhisamayo hoti, sabbaṃ iddhisamāpattipaṭisambhidāpabhedaṃ pāpuṇantī’’ ti( su. ni. aṭṭha.1. khaggavisāṇasuttavaṇṇanā; apa. aṭṭha.1.90,91) aṭṭhakathāsu vuttaṃ. "
  3669. 1033669,189,527,2,18,1,137,14,"Etthāha – yadi rañño kammantarāyābhāve tasmiṃyeva āsane dhammacakkhu uppajjissatha, atha kathaṃ anāgate paccekabuddho hutvā parinibbāyissati. "
  3670. 1033670,189,527,19,40,1,200,19,"Yadi ca anāgate paccekabuddho hutvā parinibbāyissati, atha kathaṃ tasmiṃyeva āsane dhammacakkhu uppajjissatha, nanu ime sāvakabodhipaccekabodhiupanissayā bhinnanissayā dvinnaṃ bodhīnaṃ asādhāraṇabhāvato. "
  3671. 1033671,189,527,41,54,1,139,10,"Asādhāraṇā hi etā dve yathākkamaṃ pañcaṅgadvayaṅgasampattiyā, abhinīhārasamiddhivasena, pāramīsambharaṇakālavasena, abhisambujjhanavasena cāti? "
  3672. 1033672,189,527,55,61,1,71,6,Nāyaṃ virodho ito paratoyevassa paccekabodhisambhārānaṃ sambharaṇīyattā.
  3673. 1033673,189,527,62,73,1,124,11,Sāvakabodhiyā bujjhanakasattāpi hi asati tassā samavāye kālantare paccekabodhiyā bujjhissanti tathābhinīhārassa sambhavatoti.
  3674. 1033674,189,527,74,77,1,19,3,Apare pana bhaṇanti–
  3675. 1033675,189,527,78,83,1,40,3,‘‘ paccekabodhiyāyevāyaṃ rājā katābhinīhāro.
  3676. 1033676,189,527,84,113,1,245,24,"Katābhinīhārāpi hi tattha niyatimappattā tassa ñāṇassa paripākaṃ anupagatattā satthu sammukhībhāve sāvakabodhiṃ pāpuṇissantīti bhagavā‘ sacāyaṃ bhikkhave rājā’ tiādimavoca, mahābodhisattānameva ca ānantariyaparimutti hoti, na itaresaṃ bodhisattānaṃ. "
  3677. 1033677,189,527,114,148,1,317,30,"Tathā hi paccekabodhiyaṃ niyato samāno devadatto cirakālasambhūtena lokanāthe āghātena garutarāni ānantariyakammāni pasavi, tasmā kammantarāyena ayaṃ idāni asamavetadassanābhisamayo rājā paccekabodhiniyāmena anāgate vijitāvī nāma paccekabuddho hutvā parinibbāyissatī’’ ti daṭṭhabbaṃ, yuttataramettha vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. "
  3678. 1033678,189,528,2,13,1,76,7,Yathāvuttaṃ pāḷimeva saṃvaṇṇanāya nigamavasena dassento‘‘ idamavocā’’ tiādimāha.
  3679. 1033679,189,528,14,18,1,27,4,Tassattho hi heṭṭhā vuttoti.
  3680. 1033680,189,528,19,32,1,91,9,Apica pāḷiyamanāruḷhampi atthaṃ saṅgahetuṃ‘‘ idamavocā’’ tiādinā nigamanaṃ karotīti daṭṭhabbaṃ.
  3681. 1033681,189,529,2,23,1,499,20,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya ajjavamaddavasoraccasaddhāsatidhitibuddhikhantivīriyādidhammasamaṅginā sāṭṭhakathe piṭakattaye asaṅgāsaṃhiravisāradañāṇacārinā anekappabhedasakasamayasamayantaragahanajjhogāhinā mahāgaṇinā mahāveyyākaraṇena ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatināmatherena mahādhammarājādhirājagarunā katāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthappakāsaniyā sāmaññaphalasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  3682. 1033682,189,530,2,4,1,33,2,Sāmaññaphalasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3683. 1033683,189,531,2,4,1,20,2,3 . Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā
  3684. 1033684,189,532,2,2,1,20,1,Addhānagamanavaṇṇanā
  3685. 1033685,189,533,2,37,1,250,23,"254. Evaṃ sāmaññaphalasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni ambaṭṭhasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, sāmaññaphalasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa ambaṭṭhasuttabhāvaṃ pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… kosalesūti ambaṭṭhasuttan’’ ti āha. "
  3686. 1033686,189,533,38,39,1,11,1,Evamīdisesu.
  3687. 1033687,189,533,40,56,1,120,13,"Iti saddo cettha ādiattho, padatthavipallāsajotako pana itisaddo luttaniddiṭṭho, ādisaddalopo vā esa, upalakkhaṇaniddeso vā. "
  3688. 1033688,189,533,57,64,1,75,7,Apubbapadavaṇṇanā nāma heṭṭhā aggahitatāya apubbassa padassa atthavibhajanā.
  3689. 1033689,189,533,65,105,1,154,18,"‘‘ Hitvā punappunāgata-matthaṃ atthaṃ pakāsayissāmī’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1. ganthārambhakathā) hi vuttaṃ,‘‘ anupubbapadavaṇṇanā’’ ti katthaci pāṭho, so ayuttova ṭīkāya anuddhaṭattā, tathā asaṃvaṇṇitattā ca."
  3690. 1033690,189,534,2,24,1,54,8,‘ ‘ Rājakumārā gottavasena kosalā nāmā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.254) ācariyena vuttaṃ.
  3691. 1033691,189,534,25,41,1,81,11,"Akkharacintakā pana vadanti‘‘ kosaṃ lanti gaṇhanti, kusalaṃ vā pucchantīti kosalā’’ ti. "
  3692. 1033692,189,534,42,49,1,48,5,"{Janapadino}ti janapadavanto, janapadassa vā issarā."
  3693. 1033693,189,534,50,78,1,202,20,‘‘ Kosalā nāma rājakumārā’’ ti vutteyeva siddhepi‘‘ janapadino’’ ti vacanaṃ santesupi aññesu taṃtaṃnāmapaññātesu tattha nivasantesu janapadibhāvato tesameva nivasanamupādāya janapadassāyaṃ samaññāti dassanatthaṃ.
  3694. 1033694,189,534,79,97,1,66,10,‘‘ Tesaṃ nivāso’’ ti iminā‘‘ kosalānaṃ nivāsā kosalā’’ ti taddhitaṃ dasseti.
  3695. 1033695,189,534,98,115,1,91,12,"‘‘ Ekopi janapado’’ ti iminā pana saddatoyevetaṃ puthuvacanaṃ, atthato panesa eko evāti vibhāveti. "
  3696. 1033696,189,534,116,131,1,114,13,"Api -saddo cettha anuggahe, tena kāmaṃ ekoyevesa janapado, tathāpi iminā kāraṇena puthuvacanamupapannanti anuggaṇhāti. "
  3697. 1033697,189,534,132,151,1,120,13,"Yadi ekova janapado, kathaṃ tattha bahuvacananti āha‘‘ ruḷhisaddenā’’ tiādi, ruḷhisaddattā bahuvacanamupapannanti vuttaṃ hoti. "
  3698. 1033698,189,534,152,200,1,296,36,"Nissitesu payuttassa puthuvacanassa, puthubhāvassa vā nissaye abhiniropanā idha ruḷhi, tena vuttaṃ ācariyena idha ceva aññattha ca majjhimāgamaṭīkādīsu‘‘ akkharacintakā hi īdisesu ṭhānesu yutte viya īdisaliṅgavacanāni icchanti, ayamettha ruḷhi yathā‘ aññatthāpi kurūsu viharati, aṅgesu viharatī’ ti cā’’ ti. "
  3699. 1033699,189,534,201,208,1,85,6,"Keci pana kosalanāmābhiniropanamicchanti, ayuttametaṃ puthuvacanassa appayujjitabbattā. "
  3700. 1033700,189,534,209,221,1,62,8,Nāmābhiniropanāya hi ekavacanampi bhavati yathā‘‘ sīho gāyatī’’ ti.
  3701. 1033701,189,534,222,226,1,54,4,Tabbisesitepi janapadasadde jātisaddattā ekavacanameva.
  3702. 1033702,189,534,227,241,1,71,9,"Tenāha‘‘ tasmiṃ kosalesu janapade’’ ti, kosalanāmake tasmiṃ janapadeti attho. "
  3703. 1033703,189,534,242,250,1,64,7,"Abhūtato hi vohāramattaṃ ruḷhi, bhūtatoyeva attho vinicchinitabbo. "
  3704. 1033704,189,534,251,253,1,8,2,Yathā hi–
  3705. 1033705,189,535,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Santi puttā videhānaṃ, dīghāvu raṭṭhavaḍḍhano; "
  3706. 1033706,189,536,2,22,1,51,7,"Te rajjaṃ kārayissanti, mithilāyaṃ pajāpatī’’ ti.( jā.2.22.276) ādīsu– "
  3707. 1033707,189,537,2,26,1,159,15,"Taṃputtasaṅkhātassa ekatthassa ruḷhivasena‘‘ puttā’’ ti bahuvacanapayogo, tathā idhāpi tannivāsasaṅkhātassa ekatthassa ruḷhivasena‘‘ kosalesū’’ ti bahuvacanapayogo hoti. "
  3708. 1033708,189,537,27,71,1,177,20,"Yathā ca‘‘ pāṇaṃ na haññe, na ca’ dinnamādiye’’ tiādīsu( a. ni.8.42,43,45) jātivasena bahvatthānamekavacanapayogo, tathā idhāpi jātivasena avayavappabhedena bahvatthassa‘‘ janapade’’ ti ekavacanapayogo hoti. "
  3709. 1033709,189,537,72,81,1,90,7,Vuttañca ācariyena majjhimāgamaṭīkāyaṃ‘‘ tabbisesanepi janapadasadde jātisadde ekavacanameva.
  3710. 1033710,189,537,82,91,1,32,5,Tenāha‘ tasmiṃ aṅgesu janapade’ ti’’.
  3711. 1033711,189,538,2,23,1,148,17,Evaṃ ruḷhivasena bahumhi viya vattabbe bahuvacanaṃ dassetvā idāni bahvatthavasena bahumpi eva vattabbe bahuvacanaṃ dassento‘‘ porāṇā panāhū’’ tiādimāha.
  3712. 1033712,189,538,24,39,1,124,13,"Pana -saddo cettha visesatthajotano, tena puthuatthavisayatāya evetaṃ puthuvacanaṃ, na ruḷhivasenāti vakkhamānaṃ visesaṃ joteti. "
  3713. 1033713,189,538,40,54,1,113,13,"So hi padeso tiyojanasataparimāṇatāya bahuppabhedoti, imasmiṃ pana naye tesu kosalesu janapadesūti attho veditabbo. "
  3714. 1033714,189,538,55,89,1,116,11,"Mahāpanādan ti mahāpanādajātaka( jā.1.3.40,41,42) surucijātakesu( jā.1.14.102 ādayo) āgataṃ surucino nāma videharañño puttaṃ mahāpanādanāmakaṃ rājakumāraṃ. "
  3715. 1033715,189,538,90,114,1,202,19,"{Nānānāṭakānī}ti bhaṇḍukaṇḍapaṇḍukaṇḍapamukhāni chasatasahassāni nānāvidhanāṭakāni, katthaci pana ādisaddopi diṭṭho, so jātakaṭṭhakathāyaṃ na dissati, yadi ca dissati, tena naṭalaṅghakādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  3716. 1033716,189,538,115,118,1,29,2,{Sitamattampī}ti mihitamattampi.
  3717. 1033717,189,538,119,129,1,93,9,Tassa kira dibbanāṭakānaṃ anantarabhaveyeva diṭṭhattā manussanāṭakānaṃ naccaṃ amanuññaṃ ahosi.
  3718. 1033718,189,538,130,139,1,84,6,"Naṅgalānipi {chaḍḍetvā}ti kasikammappahānavasena naṅgalāni pahāya, nidassanamattañcetaṃ. "
  3719. 1033719,189,538,140,158,1,130,17,"Na hi kevalaṃ kassakā eva, atha kho aññepi ubhayaraṭṭhavāsino manussā attano attano kiccaṃ pahāya tasmiṃ maṅgalaṭṭhāne sannipatiṃsu. "
  3720. 1033720,189,538,159,193,1,267,25,"Tadā kira mahāpanādakumārassa pāsādamaṅgalaṃ, chattamaṅgalaṃ, āvāhamaṅgalanti tīṇi maṅgalāni ekato akaṃsu, kāsivideharaṭṭhavāsinopi tattha sannipatitvā atirekasattavassāni chaṇamanubhaviṃsūti, adhunā pana‘‘ naṅgalādīnī’’ ti pāṭho dissati, so na porāṇapāṭho ṭīkāyamanuddhaṭattā. "
  3721. 1033721,189,539,2,28,1,146,16,"Mahājanakāye {sannipatite}ti keci‘‘ pahaṃsanavidhiṃ dassetvā rājakumāraṃ hāsāpessāmā’’ ti, keci‘‘ taṃ kīḷanaṃ passissāmā’’ ti evaṃ mahājanasamūhe sannipatite. "
  3722. 1033722,189,539,29,32,1,57,3,Atulambābhiruhanadārucitakapavesanādi nānākīḷāyo dassetvā.
  3723. 1033723,189,539,33,81,1,279,36,"Sakkapesito kira dibbanāṭako rājaṅgaṇe ākāse ṭhatvā upaḍḍhabhāgaṃ nāma dasseti, ekova hattho, eko pādo, ekaṃ akkhi, ekā dāṭhā naccati calati, upaḍḍhaṃ phandati, sesaṃ niccalamahosi, taṃ disvā mahāpanādo thokaṃ hasitamakāsi, imamatthaṃ sandhāya‘‘ so dibbanāṭakaṃ dassetvā hasāpesī’’ ti vuttaṃ. "
  3724. 1033724,189,539,82,93,1,52,7,Suhajjā nāma vissāsikā‘‘ suṭṭhu hadayametesan’’ ti katvā.
  3725. 1033725,189,539,94,98,1,39,4,Ādi saddena ñātakaparijanādīnaṃ saṅgaho.
  3726. 1033726,189,539,99,103,1,22,3,{Tasmā}ti tathā vacanato.
  3727. 1033727,189,539,104,114,1,51,7,Taṃ kusalanti vacanaṃ {upādāyā}ti ettha‘‘ kacci kusalaṃ?
  3728. 1033728,189,539,115,150,1,221,26,"Āma kusalan’’ ti vacanapaṭivacanavasena pavattakusalavāditāya te manussā ādito‘‘ kusalā’’ ti samaññaṃ labhiṃsu, tesaṃ kusalānaṃ issarāti rājakumārā kosalā nāma jātā, tesaṃ nivāsaṭṭhānatāya pana padeso {kosalā}ti pubbe vuttanayameva. "
  3729. 1033729,189,539,151,161,1,36,6,Tenāha‘‘ so padeso kosalāti vuccatī’’ ti.
  3730. 1033730,189,539,162,166,1,43,4,Evaṃ majjhimāgamaṭīkāyaṃ ācariyeneva vuttaṃ.
  3731. 1033731,189,539,167,169,1,22,2,Tatrāyamadhippāyo siyā–
  3732. 1033732,189,539,170,189,1,141,15,‘‘ so padeso kosalāti vuccatī’’ ti saññīsaññā yathākkamaṃ ekavacanabahuvacanavasena vuttattā purimanaye viya idhāpi ruḷhivaseneva bahuvacanaṃ hoti.
  3733. 1033733,189,539,190,193,1,48,3,Rājakumārānaṃ nāmalābhahetumattañhettha visesoti.
  3734. 1033734,189,539,194,211,1,105,14,"Idha pana ācariyena evaṃ vuttaṃ so {padeso}ti padesasāmaññato vuttaṃ, vacanavipallāsena vā, te padesāti attho. "
  3735. 1033735,189,539,212,248,1,168,19,"Kosalāti vuccati kusalā eva kosalāti katvā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.254) tatrāyamadhippāyo siyā– so {padeso}ti jātisaddavasena, vacanavipallāsena vā vuttattā puthuatthavisayatāya eva bahuvacanaṃ hoti. "
  3736. 1033736,189,539,249,253,1,39,4,Padesassa nāmalābhahetu hettha visesoti.
  3737. 1033737,189,539,254,274,1,99,11,"‘‘ Kusalan’’ ti hi vacanamupādāya ruḷhināmavasena vuttanayena kosalā yathā‘‘ yevāpanakaṃ, natumhākavaggo’’ ti. "
  3738. 1033738,189,539,275,286,1,62,7,Apica vacanapaṭivacanavasena‘‘ kusalan’’ ti vadanti etthāti kosalā.
  3739. 1033739,189,539,287,290,1,26,3,Vicitrā hi taddhitavuttīti.
  3740. 1033740,189,539,291,363,1,224,32,"Kusalan ti ca ārogyaṃ‘‘ kacci nu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayan’’ tiādīsu( jā.1.15.145; jā.2.20.129) viya, kacci tumhākaṃ ārogyaṃ hotīti attho, chekaṃ vā‘‘ kusalā naccagītassa , sikkhitā cāturitthiyo’’ tiādīsu( jā.2.22.94) viya, kacci tesaṃ nāṭakānaṃ chekatā hotīti attho. "
  3741. 1033741,189,540,2,65,1,343,37,"Caraṇaṃ cārikā, caraṇaṃ vā cāro, so eva cārikā, tayidaṃ maggagamanameva idhādhippetaṃ, na cuṇṇikagamanamattanti dassetuṃ‘‘ addhānagamanan’’ ti vuttaṃ, bhāvanapuṃsakañcetaṃ, addhānagamanasaṅkhātāya cārikāya caramānoti vuttaṃ hoti, abhedepi vā bhedavohārena vuttaṃ yathā‘‘ divāvihāraṃ nisīdī’’ ti,( ma. ni.1.256) addhānagamanasaṅkhātaṃ cārikaṃ caramāno, caraṇaṃ karontoti attho. "
  3742. 1033742,189,540,66,69,1,37,3,Sabbatthako hi karabhūdhātūnamatthoti.
  3743. 1033743,189,540,70,82,1,48,7,"‘‘ Addhānamaggan’’ tipi katthaci pāṭho, so na sundaro. "
  3744. 1033744,189,540,83,87,1,31,4,Na hi cārikāsaddo maggavācakoti.
  3745. 1033745,189,540,88,102,1,80,10,Idāni taṃ vibhāgena dassetvā idhādhippetaṃ niyamento‘‘ cārikā ca nāmesā’’ tiādimāha.
  3746. 1033746,189,540,103,116,1,76,9,Sāvakānampi ruḷhivasena cārikāya sambhavato tato viseseti‘‘ bhagavato’’ ti iminā.
  3747. 1033747,189,540,117,147,1,231,25,"Tathā hi majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ cārikaṃ caramānoti ettha kiñcāpi ayaṃ cārikā nāma mahājanasaṅgahatthaṃ buddhānaṃyeva labbhati, buddhe upādāya pana ruḷhisaddena sāvakānampi vuccati kilañjādīhi katabījanīpi tālavaṇṭaṃ viyā’’ ti. "
  3748. 1033748,189,540,148,161,1,91,11,"{Dūrepī}ti ettha pi -saddena, api -saddena vā nātidūrepīti sampiṇḍanaṃ tatthāpi cārikāsambhavato. "
  3749. 1033749,189,540,162,166,1,66,4,Bodhaneyyapuggalan ti catusaccapaṭivedhavasena bodhanārahapuggalaṃ.
  3750. 1033750,189,540,167,171,1,30,4,Sahasā gamanan ti sīghagamanaṃ.
  3751. 1033751,189,540,172,189,1,81,9,‘‘ Mahākassapassa paccuggamanādīsū’’ ti vuttameva sarūpato dasseti‘‘ bhagavā hī’’ tiādinā.
  3752. 1033752,189,540,190,197,1,61,5,"{Paccuggacchanto}ti paṭimukhaṃ gacchanto, paccuṭṭhahantoti attho."
  3753. 1033753,189,540,198,212,1,47,6,‘‘ Tathā’’ ti iminā‘‘ tiṃsayojanan’’ ti padamanukaḍḍhati.
  3754. 1033754,189,540,213,216,1,27,3,Pakkusāti nāma gandhārarājā.
  3755. 1033755,189,540,217,221,1,32,3,Mahākappino nāma kukkuṭavatīrājā.
  3756. 1033756,189,540,222,226,1,36,4,Dhaniyo nāma koraṇḍaseṭṭhiputto gopo.
  3757. 1033757,189,541,2,31,1,173,14,Evaṃ dhammagarutākittanamukhena mahākassapapaccuggamanādīni( saṃ. ni. aṭṭha.2.154) ekadesena dassetvā idāni vanavāsitissasāmaṇerassa vatthuṃ vitthāretvā cārikaṃ dassetuṃ‘‘ ekadivasan’’ tiādi āraddhaṃ.
  3758. 1033758,189,541,32,36,1,28,4,Ko panesa tissasāmaṇero nāma?
  3759. 1033759,189,541,37,62,1,169,16,"Sāvatthiyaṃ dhammasenāpatino upaṭṭhākakule jāto mahāpuñño‘‘ piṇḍapātadāyakatisso, kambaladāyakatisso’’ ti ca pubbe laddhanāmo pacchā‘‘ vanavāsitisso’’ ti pākaṭo khīṇāsavasāmaṇero. "
  3760. 1033760,189,541,63,77,1,19,2,Vitthāro dhammapade( dha. pa. aṭṭha.1.74 vanavāsītissasāmaṇeravatthu).
  3761. 1033761,189,541,78,91,1,79,9,Ākāsagāmīhi saddhiṃ ākāseneva gantukāmo bhagavā‘‘ chaḷabhiññānaṃ ārocehī’’ ti avoca.
  3762. 1033762,189,541,92,95,1,24,2,{Tassā}ti tissasāmaṇerassa.
  3763. 1033763,189,541,96,103,1,61,7,Tan ti bhagavantaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghena cīvaraṃ pārupantaṃ.
  3764. 1033764,189,541,104,116,1,78,11,"No thero no oramattako vatāti sambandho, guṇena lāmakappamāṇiko no hotīti attho. "
  3765. 1033765,189,542,2,8,1,44,4,Attano {pattāsane}ti bhikkhūnaṃ āsanapariyante.
  3766. 1033766,189,542,9,14,1,48,5,Tesaṃ gāmikānaṃ dānapaṭisaṃyuttaṃ maṅgalaṃ vatvā.
  3767. 1033767,189,542,15,33,1,113,14,Kasmā pana sadevakassa lokassa maggadesakopi samāno bhagavā evamāhāti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ bhagavā kirā’’ tiādi vuttaṃ.
  3768. 1033768,189,542,34,41,1,54,5,"{Maggadesako}ti nibbānamaggassa, sugatimaggassa vā desako. "
  3769. 1033769,189,543,2,5,1,20,2,{Tāyā}ti araññasaññāya.
  3770. 1033770,189,543,6,22,1,115,12,Saṅghakammavasena sijjhamānāpi upasampadā satthu āṇāvasena sijjhanato‘‘ buddhadāyajjaṃ te dassāmī’’ ti vuttanti vadanti.
  3771. 1033771,189,543,23,43,1,119,14,Apare pana‘‘ aparipuṇṇavīsativassasseva tassa upasampadaṃ anujānanto satthā‘ buddhadāyajjaṃ te dassāmī’ ti avocā’’ ti vadanti.
  3772. 1033772,189,543,44,53,1,106,8,"Dhammasenāpatinā upajjhāyena upasampādetvā, tatoyevesa dhammasenāpatino saddhivihārikoti aṭṭhakathāsu vutto. "
  3773. 1033773,189,543,54,94,1,308,26,"Dhammapadaṭṭhakathāyaṃ pana dhammasenāpatiāditherānaṃ cattālīsabhikkhusahassaparivārānaṃ attano attano parivārehi saddhiṃ paccekaṃ gamanaṃ, bhagavato ca ekakasseva gamanaṃ khuddakabhāṇakānaṃ matena vuttaṃ, idha, pana majjhimāgamaṭṭhakathāya ñca( ma. ni. aṭṭha.2.65) aññathā gamanaṃ dīghabhāṇakamajjhimabhāṇakānaṃ matenāti daṭṭhabbaṃ. "
  3774. 1033774,189,543,95,99,1,38,4,Ayan ti mahākassapādīnamatthāya cārikā.
  3775. 1033775,189,543,100,110,1,78,9,"Yaṃ pana anuggaṇhantassa bhagavato gamanaṃ, ayaṃ aturitacārikā nāmāti sambandho. "
  3776. 1033776,189,544,2,8,1,35,5,Imaṃ pana cārikan ti aturitacārikaṃ.
  3777. 1033777,189,544,9,17,1,100,8,Mahāmaṇḍalan ti majjhimadesapariyāpanneneva bāhirimena pamāṇena paricchinnattā mahantataraṃ maṇḍalaṃ.
  3778. 1033778,189,544,18,25,1,64,7,Majjhimamaṇḍalan ti itaresaṃ ubhinnaṃ vemajjhe pavattaṃ maṇḍalaṃ.
  3779. 1033779,189,544,26,42,1,121,14,"Antomaṇḍalan ti itarehi khuddakaṃ maṇḍalaṃ, itaresaṃ vā antogadhattā antimaṃ maṇḍalaṃ, abbhantarimaṃ maṇḍalanti vuttaṃ hoti. "
  3780. 1033780,189,544,43,53,1,41,6,Kiṃ panimesaṃ pamāṇanti āha‘‘ katthā’’ tiādi.
  3781. 1033781,189,544,54,62,1,104,8,Tattha navayojanasatikatā majjhimadesapariyāpannavaseneva gahetabbā tato paraṃ aturitacārikāya agamanato.
  3782. 1033782,189,544,63,72,1,69,8,"Taduttari hi turitacārikāya eva tathāgato gacchati, na aturitacārikāya. "
  3783. 1033783,189,544,73,84,1,79,7,Pavāretvāva cārikācaraṇaṃ buddhāciṇṇanti vuttaṃ‘‘ mahāpavāraṇāya pavāretvā’’ tiādi.
  3784. 1033784,189,544,85,90,1,62,4,{Pāṭipadadivase}ti paṭhamakattikapuṇṇamiyā anantare pāṭipadavase.
  3785. 1033785,189,544,91,97,1,52,5,{Samantā}ti gatagataṭṭhānassa catūsu passesu samantato.
  3786. 1033786,189,544,98,105,1,71,7,Mahājanakāyassa sannipatanato purimaṃ purimaṃ āgatā nimantetuṃ labhanti.
  3787. 1033787,189,544,106,116,1,52,6,Tathā sannipatanameva dassetuṃ‘‘ itaresū’’ tiādi vuttaṃ.
  3788. 1033788,189,544,117,139,1,209,17,"Samathavipassanā taruṇā {hontī}ti ettha samathassa taruṇabhāvo upacārasamādhivasena, vipassanāya pana saṅkhāraparicchedañāṇaṃ, kaṅkhāvitaraṇañāṇaṃ, sammasanañāṇaṃ, maggāmaggañāṇanti catunnaṃ ñāṇānaṃ vasena veditabbo. "
  3789. 1033789,189,544,140,146,1,54,5,{Taruṇavipassanā}ti hi tesaṃ catunnaṃ ñāṇānamadhivacanaṃ.
  3790. 1033790,189,544,147,152,1,48,4,Pavāraṇāsaṅgahaṃ {datvā}ti anumatidānavasena datvā.
  3791. 1033791,189,544,153,156,1,46,3,Kattikapuṇṇamāyan ti pacchimakattikapuṇṇamiyaṃ.
  3792. 1033792,189,544,157,179,1,214,16,"‘‘ Migasirassa paṭhamapāṭipadadivase’’ ti idaṃ majjhimadesavohāravasena migasiramāsassa paṭhamaṃ pāṭipadadivasaṃ sandhāya vuttaṃ, etarahi pavattavohāravasena pana pacchimakattikamāsassa kāḷapakkhapāṭipadadivaso veditabbo. "
  3793. 1033793,189,545,2,11,1,119,8,Aññenapi {kāraṇenā}ti bhikkhūnaṃ samathavipassanātaruṇabhāvato aññenapi majjhimamaṇḍale veneyyānaṃ ñāṇaparipākādikāraṇena.
  3794. 1033794,189,545,12,21,1,82,8,"Catumāsan ti āsaḷhīpuṇṇamiyā pāṭipadato yāva pacchimakattikapuṇṇamī, tāva catumāsaṃ."
  3795. 1033795,189,545,22,30,1,42,4,‘‘ Samantā yojanasatan’’ tiādinā vuttanayeneva.
  3796. 1033796,189,545,31,42,1,74,8,"Vasanaṃ vassaṃ, vasanakiriyā, vutthaṃ vasitaṃ vassamassāti vutthavasso, tassa. "
  3797. 1033797,189,545,43,58,1,88,10,"Tathāgatena vinetabbattā‘‘ bhagavato veneyyasattā’’ ti sāminiddeso vutto, kattuniddeso vā esa. "
  3798. 1033798,189,545,59,64,1,46,4,{Veneyyasattā}ti ca caritānurūpaṃ vinetabbasattā.
  3799. 1033799,189,545,65,72,1,97,6,Indriyaparipākaṃ {āgamayamāno}ti saddhādiindriyānaṃ vimuttiparipācanabhāvena paripakkaṃ paṭimānento.
  3800. 1033800,189,545,73,83,1,112,9,Phussamāghaphagguṇacittamāsānaṃ aññataramāsassa paṭhamadivase nikkhamanato māsaniyamo ettha na katoti daṭṭhabbaṃ.
  3801. 1033801,189,545,84,96,1,56,8,Tenāha‘‘ ekamāsaṃ vā dviticatumāsaṃ vā tattheva vasitvā’’ ti.
  3802. 1033802,189,545,97,101,1,34,3,{Tatthevā}ti vassūpagamanaṭṭhāne eva.
  3803. 1033803,189,545,102,129,1,136,17,"‘‘ Sattahi vā’’ tiādi‘‘ ekamāsaṃ vā’’ tiādinā yathākkamaṃ yojetabbaṃ– yadi aparampi ekamāsaṃ tattheva vasati, sattahi māsehi cārikaṃ pariyosāpeti. "
  3804. 1033804,189,545,130,147,1,108,14,"Yadi dvimāsaṃ chahi, yadi timāsaṃ pañcahi, yadi catumāsaṃ tattheva vasati, catūhi māsehi cārikaṃ pariyosāpetīti. "
  3805. 1033805,189,545,148,159,1,65,7,Kasmā pana cārikāgamananti āsaṅkānivattanatthaṃ‘‘ itī’’ tiādi vuttaṃ.
  3806. 1033806,189,545,160,163,1,31,3,Atirekaṃ jarādubbalo bāḷhajiṇṇo.
  3807. 1033807,189,545,164,171,1,38,6,"Te kadā passissanti, na passissanti eva. "
  3808. 1033808,189,545,172,176,1,37,3,{Lokānukampakāyā}ti lokānukampakāya eva.
  3809. 1033809,189,545,177,186,1,30,5,Tena vuttaṃ‘‘ na cīvarādihetū’’ ti.
  3810. 1033810,189,546,2,14,1,105,10,"{Jaṅghavihāravasenā}ti jaṅghāhi vicaraṇavasena, jaṅghāhi vicaritvā tattha tattha katipāhaṃ nivasanavasena vā. "
  3811. 1033811,189,546,15,17,1,40,2,Sabbiriyāpathasādhāraṇañhi vihāravacanaṃ.
  3812. 1033812,189,546,18,27,1,114,8,{Sarīraphāsukatthāyā}ti ekasmiṃyeva ṭhāne nibaddhavāsavasena ussannadhātukassa sarīrassa vicaraṇena phāsubhāvatthāya.
  3813. 1033813,189,546,28,63,1,231,14,"{Aṭṭhuppattikālābhikaṅkhanatthāyā}ti aggikkhandhopamasutta( a. ni.7.72) maghadevajātakādi( jā.1.1.9) desanānaṃ viya dhammadesanāya abhikaṅkhitabbaaṭṭhuppattikālatthāya, aṭṭhuppattikālassa vā abhikaṅkhanatthāya, aṭṭhuppattikāle dhammadesanatthāyāti vuttaṃ hoti. "
  3814. 1033814,189,546,64,80,1,93,6,"{Sikkhāpadapaññāpanatthāyā}ti surāpānasikkhāpadādi( pāci.327,328,329) paññāpane viya sikkhāpadānaṃ paññāpanatthāya. "
  3815. 1033815,189,546,81,96,1,74,5,{Bodhanatthāyā}ti aṅgulimālādayo( ma. ni.2.347) viya bodhaneyyasatte catusaccabodhanatthāya.
  3816. 1033816,189,546,97,100,1,17,2,{Mahatā}ti mahatiyā.
  3817. 1033817,189,546,101,110,1,55,7,"Kañci, katipaye vā puggale uddissa cārikā nibaddhacārikā. "
  3818. 1033818,189,546,111,117,1,75,6,Tadaññā sambahule uddissa gāmanigamanagarapaṭipāṭiyā cārikā anibaddhacārikā.
  3819. 1033819,189,546,118,125,1,20,3,Tenāha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  3820. 1033820,189,546,126,130,1,30,3,Yaṃ {caratī}ti kiriyāparāmasanaṃ.
  3821. 1033821,189,547,2,21,1,75,12,‘ ‘ Esā idha adhippetā’’ ti vuttameva vitthārato dassetuṃ‘‘ tadā kirā’’ tiādi vuttaṃ.
  3822. 1033822,189,547,22,28,1,80,5,{Dasasahassilokadhātuyā}ti jātikkhettabhūtaṃ dasasahassacakkavāḷaṃ sandhāya vuttaṃ.
  3823. 1033823,189,547,29,31,1,10,2,Kasmāti ce?
  3824. 1033824,189,547,32,35,1,34,3,Tattheva bhabbasattānaṃ sambhavato.
  3825. 1033825,189,547,36,55,1,153,17,"Tattha hi satte bhabbe paripakkindriye passituṃ buddhañāṇaṃ abhinīharitvā ṭhito bhagavā ñāṇajālaṃ pattharatīti vuccati, idañca devabrahmānaṃ vasena vuttaṃ. "
  3826. 1033826,189,547,56,67,1,87,10,"Manussā pana imasmiṃyeva cakkavāḷe, imasmiṃyeva ca saparivāre jambudīpe bodhaneyyā honti. "
  3827. 1033827,189,547,68,73,1,63,4,{Bodhaneyyabandhave}ti bodhaneyyasattasaṅkhāte bhagavato bandhave.
  3828. 1033828,189,547,74,82,1,82,8,Gottādisambandhā viya hi saccapaṭivedhasambandhā veneyyā bhagavato bandhavā nāmāti.
  3829. 1033829,189,547,83,94,1,76,7,Gocarabhāvūpagamanaṃ sandhāya‘‘ sabbaññutaññāṇajālassa anto paviṭṭho’’ ti vuttaṃ.
  3830. 1033830,189,547,95,135,1,279,33,"Bhagavā kira mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjitvā tato vuṭṭhāya‘‘ ye sattā bhabbā paripakkañāṇā, te mayhaṃ ñāṇassa upaṭṭhahantū’’ ti cittaṃ adhiṭṭhāya samannāharati, tassa sahasamannāhārā eko vā dve vā sambahulā vā tadā vinayūpagā veneyyā ñāṇassa āpāthamāgacchanti, ayamettha buddhānubhāvo. "
  3831. 1033831,189,547,136,148,1,104,10,"Evamāpāthagatānaṃ pana nesaṃ upanissayaṃ pubbacariyaṃ, pubbahetuṃ, sampati vattamānañca paṭipattiṃ oloketi. "
  3832. 1033832,189,547,149,174,1,201,20,"Veneyyasattapariggaṇhanatthañhi samannāhāre kate paṭhamaṃ nesaṃ veneyyabhāvena upaṭṭhānaṃ hoti, atha‘‘ kiṃ nu kho bhavissatī’’ ti saraṇagamanādivasena kañci nipphattiṃ vīmaṃsamāno pubbūpanissayādīni oloketi. "
  3833. 1033833,189,547,175,183,1,26,4,Tenāha‘‘ atha bhagavā’’ tiādi.
  3834. 1033834,189,547,184,187,1,13,2,{So}ti ambaṭṭho.
  3835. 1033835,189,547,188,250,1,285,33,"Vādapaṭivādaṃ {katvā}ti‘‘ evaṃ nu te ambaṭṭhā’’ tiādinā( dī. ni.1.262) mayā vuttavacanassa‘‘ ye ca kho te bho gotama muṇḍakā samaṇakā’’ tiādinā( dī. ni.1.263) paṭivacanaṃ datvā, asabbhivākyan ti asappurisavācaṃ, tikkhattuṃ ibbhavādanipātanavasena nānappakāraṃ sādhusabhāvāya vācāya vattumayuttaṃ vākyaṃ vakkhatīti vuttaṃ hoti. "
  3836. 1033836,189,547,251,258,1,77,6,"Nibbisevanan ti vigatatudanaṃ, mānadappavasena apagataparinipphandananti attho. "
  3837. 1033837,189,548,2,5,1,29,3,Avasaritabban ti upagantabbaṃ.
  3838. 1033838,189,548,6,21,1,92,10,"Tassa gāmassa idaṃ nāmamattaṃ, kimettha atthapariyesanāyāti vuttaṃ‘‘ ijjhānaṅgalantipi pāṭho’’ ti."
  3839. 1033839,189,548,22,41,1,98,11,‘‘ Yena disābhāgenā’’ ti karaṇaniddesānurūpaṃ karaṇatthe upayogavacananti dasseti‘‘ tena avasarī’’ ti iminā.
  3840. 1033840,189,548,42,60,1,67,10,‘‘ Yasmiṃ padese’’ ti pana bhummaniddesānurūpaṃ‘‘ taṃ vā avasarī’’ ti vuttaṃ.
  3841. 1033841,189,548,61,70,1,53,5,Tadubhayamevatthaṃ vivarati‘‘ tena disābhāgenā’’ tiādinā.
  3842. 1033842,189,548,71,77,1,30,4,"{Gato}ti upagato, agamāsīti attho. "
  3843. 1033843,189,548,78,85,1,38,5,"Puna {gato}ti sampatto, sampāpuṇīti attho."
  3844. 1033844,189,548,86,101,1,81,9,"‘‘ Icchānaṅgale’’ ti idaṃ tadā bhagavato gocaragāmanidassanaṃ, samīpatthe cetaṃ bhummaṃ ."
  3845. 1033845,189,548,102,128,1,181,16,"‘‘ Icchānaṅgalavanasaṇḍe’’ ti idaṃ pana nivāsaṭṭhānadassanaṃ, nippariyāyato adhikaraṇe cetaṃ bhummanti tadubhayampi padaṃ visesatthadassanena vivaranto‘‘ icchānaṅgalaṃ upanissāyā’’ tiādimāha ."
  3846. 1033846,189,548,129,139,1,92,6,‘‘ Sīlakhandhāvāran’’ tiādi vuttanayena veneyyahitasamapekkhanavaseneva bhagavato vihāradassanaṃ.
  3847. 1033847,189,548,140,153,1,130,12,"Tattha dhammarājassa bhagavato sabbaso adhammaniggaṇhanaparā eva paṭipatti, sā ca sīlasamādhipaññāvasenāti sīlādittayasseva gahaṇaṃ. "
  3848. 1033848,189,548,154,164,1,131,10,Sīlakhandhāvāran ti cakkavattirañño dāruiṭṭhakādikataṃ khandhāvārasadisaṃ sīlasaṅkhātaṃ khandhāvāraṃ bandhitvā viharatīti sambandho.
  3849. 1033849,189,548,165,178,1,121,12,"Dārukkhandhādīhi āsamantato varanti parikkhipanti etthāti hi khandhāvāro a-kārassa dīghaṃ katvā, rājūnaṃ aciranivāsaṭṭhānaṃ. "
  3850. 1033850,189,548,179,188,1,113,9,Tattha pana bhagavato aciranivasanakiriyāsambandhamattena bhayanivāraṇaṭṭhena taṃsadisatāya sīlampi tathā vuccati.
  3851. 1033851,189,548,189,193,1,52,4,Samādhikontan ti sammāsamādhisaṅkhātaṃ maṅgalasattiṃ.
  3852. 1033852,189,548,194,198,1,63,4,Sabbaññutaññāṇapadan ti sabbaññutaññāṇasaṅkhātaṃ jayamantapadaṃ.
  3853. 1033853,189,548,199,202,1,31,2,{Parivattayamāno}ti parijappamāno.
  3854. 1033854,189,548,203,215,1,98,7,"‘‘ Sabbaññutaññāṇasaran’’ tipi pāṭho, sabbaññutaññāṇavajiraggasaraṃ aparāparaṃ samparivattamānoti attho. "
  3855. 1033855,189,548,216,229,1,128,11,"Yathābhirucitena {vihārenā}ti sabbavihārasādhāraṇadassanaṃ, dibbavihārādīsu yena yena attanā abhirucitena vihārena viharatīti attho. "
  3856. 1033856,189,549,2,2,1,25,1,Pokkharasātivatthuvaṇṇanā
  3857. 1033857,189,550,2,8,1,28,2,255. {Mante}ti iruvedādimantasatthe.
  3858. 1033858,189,550,9,19,1,54,6,Iruvedādayo hi guttabhāsitabbaṭṭhena‘‘ mantā’’ ti vuccanti.
  3859. 1033859,189,550,20,29,1,34,5,Aṇa-saddo saddeti āha‘‘ sajjhāyatī’’ ti.
  3860. 1033860,189,550,30,47,1,70,10,"Lokiyā pana vadanti‘‘ brahmuno apaccaṃ brāhmaṇo, nāgamo, ṇattaṃ, dīghādī’’ ti. "
  3861. 1033861,189,550,48,59,1,51,7,Kasmā ayameva vacanattho vuttoti āha‘‘ idamevā’’ tiādi.
  3862. 1033862,189,550,60,72,1,64,8,Atha kesaṃ itaro vacanatthoti codanamapaneti‘‘ ariyā panā’’ tiādinā.
  3863. 1033863,189,550,73,91,1,94,13,"Atha vā yaṃ lokiyā vadanti‘‘ brahmunā jāto brāhmaṇo’’ tiādiniruttiṃ, taṃ paṭikkhipituṃ evaṃ vuttaṃ."
  3864. 1033864,189,550,92,102,1,43,6,‘‘ Idamevā’’ ti hi avadhāraṇena taṃ paṭikkhipati.
  3865. 1033865,189,550,103,126,1,168,15,‘‘ Jātibrāhmaṇānan’’ ti pana iminā saddantarena dassitesu jātibrāhmaṇavisuddhibrāhmaṇavasena duvidhesu brāhmaṇesu visuddhibrāhmaṇānaṃ niruttiṃ dassento‘‘ ariyā panā’’ tiādimāha.
  3866. 1033866,189,550,127,135,1,59,8,Bahanti pāpe bahi karontīti hi ariyā brāhmaṇā niruttinayena.
  3867. 1033867,189,550,136,152,1,126,11,"‘‘ Tassa kira kāyo setapokkharasadiso’’ ti idamevassa nāmalābhahetudassanaṃ, sesaṃ pana tappasaṅgena yathāvijjamānavisesadassanameva. "
  3868. 1033868,189,550,153,164,1,61,7,Tenāha‘‘ iti naṃ pokkharasadisattā pokkharasātīti sañjānantī’’ ti.
  3869. 1033869,189,550,165,173,1,60,7,Pokkharena sadiso kāyo yassāti hi pokkharasātī niruttinayena .
  3870. 1033870,189,550,174,187,1,81,11,"Sātasaddo vā sadisattho, pokkharena sāto sadiso kāyo tathā, so yassāti pokkharasātī. "
  3871. 1033871,189,550,188,191,1,36,2,{Setapokkharasadiso}ti setapadumavaṇṇo.
  3872. 1033872,189,550,192,195,1,33,2,{Devanagare}ti ālakamandādidevapure.
  3873. 1033873,189,550,196,203,1,79,6,Ussāpitarajatatoraṇan ti gambhīranemanikhātaṃ accuggataṃ rajatamayaṃ indakhīlaṃ .
  3874. 1033874,189,550,204,209,1,47,4,{Kāḷamegharājī}ti kadāci dissamānā kāḷaabbhalekhā.
  3875. 1033875,189,550,210,213,1,33,2,{Rajatapanāḷikā}ti rajatamayatumbaṃ.
  3876. 1033876,189,550,214,220,1,52,5,{Suvaṭṭitā}ti vaṭṭabhāvassa yuttaṭṭhāne suṭṭhu vaṭṭulā.
  3877. 1033877,189,550,221,223,1,41,2,Kāḷavaṅgatilakādīnamabhāvena suparisuddhā.
  3878. 1033878,189,550,224,232,1,52,4,‘‘ Arājake’’ tiādināpi sobhaggappattabhāvameva nidasseti.
  3879. 1033879,189,551,2,14,1,65,8,Idāni aparampi tassa nāmalābhahetuṃ dassento‘‘ ayaṃ panā’’ tiādimāha.
  3880. 1033880,189,551,15,28,1,92,9,Tattha ca‘‘ himavantapadese mahāsare padumagabbhe nibbattī’’ ti idamevassa nāmalābhahetudassanaṃ.
  3881. 1033881,189,551,29,33,1,51,4,Sesaṃ pana tappasaṅgena tathāpavattākāradassanameva.
  3882. 1033882,189,551,34,46,1,62,8,Tenāha‘‘ iti naṃ pokkhare sayitattā pokkharasātīti sañjānantī’’ ti.
  3883. 1033883,189,551,47,65,1,135,15,"Pokkhare kamale sayatīti hi pokkharasātī, sātaṃ vā vuccati samasaṇṭhānaṃ, pokkhare jātaṃ samasaṇṭhānaṃ tathā, tamassatthītipi pokkharasātī. "
  3884. 1033884,189,551,66,111,1,179,24,"Yaṃ pana ācariyena vuttaṃ‘‘ imassa brāhmaṇassa kīdiso pubbayogo, yena naṃ bhagavā anuggaṇhituṃ taṃ ṭhānaṃ upagatoti āhā’’ ti,( dī. ni. ṭī.1.255) tadetaṃ‘‘ ayaṃ panā’’ tiādivacanaṃ ekadesameva sandhāya vuttaṃ."
  3885. 1033885,189,551,112,129,1,104,12,‘‘ So tato manussalokan’’ tiādivacanato devaloke {nibbattī}ti ettha aparāparaṃ nibbatti eva vuttāti daṭṭhabbaṃ.
  3886. 1033886,189,551,130,142,1,83,8,Tathārūpena kammena nibbattimeva sandhāya‘‘ mātukucchivāsaṃ jigucchitvā’’ tiādi vuttaṃ.
  3887. 1033887,189,551,143,155,1,69,8,‘‘ Padumagabbhe nibbattī’’ ti iminā saṃsedajoyeva hutvā nibbattīti dasseti.
  3888. 1033888,189,551,156,161,1,25,4,Na {pupphatī}ti na vikasati.
  3889. 1033889,189,551,162,165,1,15,2,{Tenā}ti tāpasena.
  3890. 1033890,189,551,166,169,1,22,2,{Nāḷato}ti pupphadaṇḍato.
  3891. 1033891,189,551,170,182,1,114,10,"Suvaṇṇacuṇṇehi piñjaraṃ hemavaṇṇo yassāti suvaṇṇacuṇṇapiñjaro, taṃ, suvaṇṇacuṇṇehi vikiṇṇabhāvena hemavaṇṇanti attho. "
  3892. 1033892,189,551,183,197,1,60,5,Piñjarasaddo hi hemavaṇṇapariyāyoti sāratthadīpaniyaṃ( sārattha. ṭī.1.22) vuttaṃ.
  3893. 1033893,189,551,198,203,1,38,5,Esa nayo padumareṇupiñjaran ti etthāpi.
  3894. 1033894,189,551,204,207,1,35,3,Rajatabimbakan ti rūpiyamayarūpakaṃ.
  3895. 1033895,189,551,208,211,1,20,2,{Paṭijaggāmī}ti posemi.
  3896. 1033896,189,551,212,224,1,94,11,"Pāran ti pariyosānaṃ, nipphatti vā vuccati nadīsamuddādīnaṃ pariyosānabhūtaṃ pāraṃ viyāti katvā. "
  3897. 1033897,189,551,225,228,1,47,3,Paṭisandhipaññāsaṅkhātena sabhāvañāṇena paṇḍito.
  3898. 1033898,189,551,229,238,1,68,7,"Iti kattabbesu, vedesu vā visāradapaññāsaṅkhātena veyyattiyena byatto. "
  3899. 1033899,189,551,239,242,1,35,2,{Aggabrāhmaṇo}ti disāpāmokkhabrāhmaṇo.
  3900. 1033900,189,551,243,248,1,47,5,Sippan ti vedasippaṃ tasseva pakaraṇādhigatattā.
  3901. 1033901,189,551,249,256,1,62,6,Brahmadeyyaṃ {adāsī}ti vakkhamānanayena brahmadeyyaṃ katvā adāsi.
  3902. 1033902,189,552,2,28,1,125,17,"‘ ‘ Ajjhāvasatī’’ ti ettha adhi -saddo, ā -saddo ca upasaggamattaṃ, tato‘‘ ukkaṭṭhan’’ ti idaṃ ajjhāpubbavasayoge bhummatthe upayogavacanaṃ. "
  3903. 1033903,189,552,29,55,1,151,17,"Adhi -saddo vā issariyattho, ā -saddo mariyādattho tato‘‘ ukkaṭṭhan’’ ti idaṃ kammappavacanīyayoge bhummatthe upayogavacananti dasseti‘‘ ukkaṭṭhanāmake’’ tiādinā. "
  3904. 1033904,189,552,56,65,1,41,5,Tadevatthaṃ vivarituṃ‘‘ tassā’’ tiādi vuttaṃ.
  3905. 1033905,189,552,66,93,1,111,14,"‘‘ Tassa nagarassa sāmiko hutvā’’ ti hi‘‘ abhibhavitvā’’ ti etassatthavivaraṇaṃ, tenetaṃ dīpeti‘‘ sāmibhāvo abhibhavanan’’ ti."
  3906. 1033906,189,552,94,124,1,148,18,"‘‘ Yāya mariyādāyā’’ tiādi pana ā-saddassatthavivaraṇaṃ, tenetaṃ dīpeti‘‘ āsaddo mariyādattho, mariyādā ca nāma yāya tattha vasitabbaṃ, sāyeva aparādhīnatā’’ ti. "
  3907. 1033907,189,552,125,134,1,84,8,Yāya {mariyādāyā}ti hi yāya aparādhīnatāsaṅkhātāya anaññasādhāraṇāya avatthāyāti attho.
  3908. 1033908,189,552,135,165,1,207,17,"‘‘ Upasaggavasenā’’ tiādi pana‘‘ ukkaṭṭhanāmake’’ ti etassatthavivaraṇaṃ, tenetaṃ dīpeti‘‘ satipi bhummavacanappasaṅge dhātvatthānuvattakavisesakabhūtehi duvidhehipi upasaggehi yuttattā upayogavacanamevettha vihitan’’ ti."
  3909. 1033909,189,552,166,175,1,52,5,‘‘ Tassa kirā’’ tiādi pana atthānugatasamaññāparidīpanaṃ.
  3910. 1033910,189,552,176,188,1,79,7,"Vatthu nāma nagaramāpanārahabhūmippadeso‘‘ ārāmavatthu, vihāravatthū’’ tiādīsu viya. "
  3911. 1033911,189,553,2,5,1,18,2,{Ukkā}ti daṇḍadīpikā.
  3912. 1033912,189,553,6,43,1,242,28,"Aggahesun ti‘‘ ajja maṅgaladivaso, tasmā sunakkhattaṃ, tatthāpi ayaṃ sukhaṇo mā atikkamī’’ ti rattivibhāyanaṃ anurakkhantā, rattiyaṃ ālokakaraṇatthāya ukkā ṭhapetvā ukkāsu jalamānāsu nagarassa vatthuṃ aggahesuṃ, tenetaṃ dīpeti– ukkāsu ṭhitāti ukkaṭṭhā. "
  3913. 1033913,189,553,44,61,1,135,14,"Mūlavibhujādi ākatigaṇapakkhepena, niruttinayena vā ukkāsu vijjotayantīsu ṭhitāti ukkaṭṭhā, tathā ukkāsu ṭhitāsu ṭhitā āsītipi {ukkaṭṭhā}ti. "
  3914. 1033914,189,553,62,116,1,327,33,"Majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ pana evaṃ vuttaṃ‘‘ tañca nagaraṃ‘ maṅgaladivaso sukhaṇo, sunakkhattaṃ mā atikkamī’ ti rattimpi ukkāsu ṭhitāsu māpitattā ukkaṭṭhātipi vuccati, daṇḍadīpikāsu jāletvā dhāriyamānāsu māpitattāti vuttaṃ hotī’’ ti,( ma. ni. aṭṭha.1. mūlapariyāyasuttavaṇṇanā) tadapiminā saṃsandati ceva sameti ca nagaravatthupariggahassapi nagaramāpanapariyāpannattāti daṭṭhabbaṃ. "
  3915. 1033915,189,553,117,138,1,140,14,"Apare pana bhaṇanti‘‘ bhūmibhāgasampattiyā, upakaraṇasampattiyā, manussasampattiyā ca taṃ nagaraṃ ukkaṭṭhaguṇayogato {ukkaṭṭhā}ti nāmaṃ labhatī’’ ti. "
  3916. 1033916,189,553,139,207,1,307,35,"Lokiyā pana vadanti‘‘ ukkā dhārīyati etassa māpitakāleti ukkaṭṭhā, vaṇṇavikāroyan’’ ti, itthiliṅgavasena cāyaṃ samaññā, tenevidha payogo dissati‘‘ yathā ca bhavaṃ gotamo ukkaṭṭhāya aññāni upāsakakulāni upasaṅkamatī’’ ti( dī. ni.1.299) mūlapariyāyasuttādīsu( ma. ni.1.1) ca‘‘ ekaṃ samayaṃ bhagavā ukkaṭṭhāyaṃ viharati subhagavane sālarājamūle’’ tiādi. "
  3917. 1033917,189,553,208,226,1,122,13,"Evamettha hotu upasaggavasena upayogavacanaṃ, kathaṃ panetaṃ sesapadesu siyāti anuyogenāha‘‘ tassa anupayogattā sesapadesū’’ ti. "
  3918. 1033918,189,553,227,239,1,69,7,Tattha {tassā}ti upasaggavasena upayogasaññuttassa‘‘ ukkaṭṭhan’’ ti padassa.
  3919. 1033919,189,553,240,244,1,44,3,{Anupayogattā}ti visesanabhāvena anupayuttattā.
  3920. 1033920,189,553,245,255,1,48,5,{Sesapadesū}ti‘‘ sattussadan’’ tiādīsu sattasu padesu.
  3921. 1033921,189,554,2,19,1,97,11,Kiṃ nu khvāyaṃ saddapayogo saddalakkhaṇānugatoti codanamapaneti‘‘ tattha… pe… pariyesitabban’’ ti iminā.
  3922. 1033922,189,554,20,30,1,84,8,"{Tatthā}ti upasaggavasena, anupayogavasena ca upayogavacananti vutte dubbidhepi vidhāne. "
  3923. 1033923,189,554,31,38,1,58,6,"Lakkhaṇan ti gahaṇūpāyañāyabhūtaṃ saddalakkhaṇaṃ, suttaṃ vā. "
  3924. 1033924,189,554,39,50,1,89,9,"Pariyesitabban ti saddasatthesu vijjamānattā ñāṇena gavesitabbaṃ, gahetabbanti vuttaṃ hoti. "
  3925. 1033925,189,554,51,75,1,229,18,"Etena hi saddalakkhaṇānugatovāyaṃ saddapayogoti dasseti, saddavidū ca icchanti‘‘ upaanuadhiāiccādipubbavasayoge sattamiyatthe upayogavacanaṃ pāpuṇāti, visesitabbapade ca yathāvidhimanupayogo visesanapadānaṃ samānādhikaraṇabhūtānan’’ ti. "
  3926. 1033926,189,554,76,94,1,117,12,"Tatra yadā adhi-saddo, ā-saddo ca upasaggamattaṃ, tadā‘‘ tatiyāsattamīnañcā’’ ti lakkhaṇena ajjhāpubbavasayoge upayogavacanaṃ. "
  3927. 1033927,189,554,95,110,1,113,11,"Tathā hi vadanti‘‘ sattamiyatthe kāladisāsu upānvajjhāvasayoge, adhipubbasiṭhāvasānaṃ payoge, tappānacāresu ca dutiyā. "
  3928. 1033928,189,554,111,128,1,120,14,"Kāle pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā, ekaṃ samayaṃ bhagavā, kañci kālaṃ purejātapaccayena paccayo, imaṃ rattiṃ cattāro mahārājāno. "
  3929. 1033929,189,554,129,133,1,33,4,Disāyaṃ purimaṃ disaṃ dhataraṭṭho.
  3930. 1033930,189,554,134,158,1,170,17,"Upādipubbavasayoge gāmaṃ upavasati, gāmaṃ anuvasati, gāmaṃ āvasati, agāraṃ ajjhāvasati, adhipubbasiṭhāvasānaṃ payoge pathaviṃ adhisessati, gāmaṃ adhitiṭṭhati, gāmaṃ ajjhāvasati. "
  3931. 1033931,189,554,159,166,1,48,6,"Tappānacāresu nadiṃ pivati, gāmaṃ carati iccādīti. "
  3932. 1033932,189,555,2,21,1,132,13,"Yadā pana adhi-saddo issariyattho, ā-saddo ca mariyādattho, tadā‘‘ kammappavacanīyayutte’’ ti lakkhaṇena kammappavacanīyayoge upayogavacanaṃ. "
  3933. 1033933,189,555,22,44,1,145,17,"Tathā hi vadanti‘‘ anuādayo upasaggā, dhīādayo nipātā ca kammappavacanīyasaññā honti kiriyāsaṅkhātaṃ kammaṃ pavacanīyaṃ yesaṃ te kammappavacanīyā’’ ti. "
  3934. 1033934,189,555,45,51,1,74,6,Sesapadānaṃ pana yathāvidhimanupayoge katarena lakkhaṇena upayogavacananti?
  3935. 1033935,189,555,52,53,1,22,1,Yathāvuttalakkhaṇeneva.
  3936. 1033936,189,555,54,59,1,49,5,Yajjevaṃ tesampi ādhārabhāvato nānādhāratā siyāti?
  3937. 1033937,189,555,60,66,1,48,5,"Na, bahūnampi padānaṃ nagaravasena ekatthabhāvato. "
  3938. 1033938,189,555,67,70,1,36,3,Sakatthamattañhi tesaṃ nānākaraṇanti.
  3939. 1033939,189,555,71,117,1,347,33,"Aññe pana saddavidū evamicchanti‘‘ samānādhikaraṇapadānaṃ paccekaṃ kiriyāsambandhanena visesitabbapadena samānavacanatā yathā‘ kaṭaṃ karoti, vipulaṃ, dassanīyan’ ti ettha‘ kaṭaṃ karoti, vipulaṃ karoti, dassanīyaṃ karotī’ ti paccekaṃ kiriyāsambandhanena kammattheyeva dutiyā’’ ti, tadetaṃ vicāretabbaṃ visesanapadānaṃ samānādhikaraṇānaṃ kiriyāsambajjhanābhāvato. "
  3940. 1033940,189,555,118,126,1,54,7,"Yadā hi kiriyāsambajjhanaṃ, tadā visesanameva na hotīti. "
  3941. 1033941,189,556,2,12,1,48,6,Ussadatā nāmettha bahulatāti vuttaṃ‘‘ bahujanan’’ ti.
  3942. 1033942,189,556,13,23,1,50,6,Taṃ pana bahulataṃ dasseti‘‘ ākiṇṇamanussan’’ tiādinā.
  3943. 1033943,189,556,24,33,1,72,8,"Araññādīsu gahetvā posetabbā posāvaniyā, etena tesaṃ dhammabhāvaṃ dasseti. "
  3944. 1033944,189,556,34,37,1,26,2,{Āvijjhitvā}ti parikkhipitvā.
  3945. 1033945,189,556,38,45,1,49,6,"Khaṇitvā katā pokkharaṇī, ābandhitvā kataṃ taḷākaṃ. "
  3946. 1033946,189,556,46,57,1,82,7,Acchinnūdakaṭṭhāneyeva jalajakusumāni jātānīti vuttaṃ‘‘ udakassa niccabharitānevā’’ ti.
  3947. 1033947,189,556,58,81,1,135,13,{Udakassā}ti ca pūraṇakiriyāyoge karaṇatthe sāmivacanaṃ‘‘ mahante mahante sāṇipasibbake kārāpetvā hiraññasuvaṇṇassa pūrāpetvā’’ tiādīsu( pārā.34) viya.
  3948. 1033948,189,556,82,94,1,103,10,"Saha dhaññenāti sadhaññan ti nagarasaddāpekkhāya napuṃsakaliṅgena vuttaṃ, yathāvākyaṃ vā upayogavacanena. "
  3949. 1033949,189,556,95,97,1,14,2,Evaṃ sabbattha.
  3950. 1033950,189,556,98,107,1,121,9,Pubbaṇṇāparaṇṇādibhedaṃ bahudhaññasannicayan ti ettha ādi saddena tadubhayavinimuttaṃ alābukumbhaṇḍādisūpeyyaṃ saṅgaṇhāti.
  3951. 1033951,189,556,108,124,1,167,12,"Tenāyamattho viññāyati– nayidha dhaññasaddo sāliādidhaññavisesavācako, posane sādhuttamattena pana niravasesapubbaṇṇāparaṇṇasūpeyyavācako, virūpekasesavasena vā payuttoti. "
  3952. 1033952,189,556,125,128,1,32,2,{Ettāvatā}ti yathāvuttapadattayena.
  3953. 1033953,189,556,129,133,1,29,3,{Rājalīlāyā}ti rājūnaṃ vilāsena.
  3954. 1033954,189,556,134,138,1,69,4,Samiddhiyā upabhogaparibhogasampuṇṇabhāvena sampatti samiddhisampatti.
  3955. 1033955,189,557,2,27,1,93,14,‘ ‘ Rājabhoggan’’ ti vutte‘‘ kena dinnan’’ ti avassaṃ pucchitabbato evaṃ vuttanti dasseti‘‘ kenā’’ tiādinā.
  3956. 1033956,189,557,28,37,1,67,9,Raññā viya bhuñjitabbanti vā rājabhoggan ti aṭṭhakathāto aparo nayo.
  3957. 1033957,189,557,38,51,1,94,9,Yāva puttanattapanattaparamparā kulasantakabhāvena rājato laddhattā‘‘ rañño dāyabhūtan’’ ti vuttaṃ.
  3958. 1033958,189,557,52,83,1,104,14,‘‘ Dhammadāyādā me bhikkhave bhavathā’’ tiādīsu( ma. ni.1.29) viya ca dāya saddo dāyajjapariyāyoti āha‘‘ dāyajjanti attho’’ ti.
  3959. 1033959,189,557,84,97,1,81,9,Kathaṃ dinnattā brahmadeyyaṃ nāmāti codanaṃ pariharati‘‘ chattaṃ ussāpetvā’’ tiādinā.
  3960. 1033960,189,557,98,116,1,145,16,"Rājanīhārena paribhuñjitabbato hi uddhaṃ paribhogalābhassa brahmadeyyatā nāma natthi, idañca tathā dinnameva, tasmā brahmadeyyaṃ nāmāti vuttaṃ hoti. "
  3961. 1033961,189,557,117,121,1,56,4,Chejjabhejjan ti sarīradaṇḍadhanadaṇḍādibhedaṃ daṇḍamāha.
  3962. 1033962,189,557,122,125,1,68,2,{Nadītitthapabbatādīsū}ti nadītitthapabbatapādagāmadvāraaṭavimukhādīsu.
  3963. 1033963,189,557,126,131,1,80,5,Setacchattaggahaṇena sesarājakakudhabhaṇḍampi gahitaṃ tappamukhattāti veditabbaṃ.
  3964. 1033964,189,557,132,146,1,86,10,‘‘ Raññā bhuñjitabban’’ tveva vutte idhādhippetattho na pākaṭoti hutvā -saddaggahaṇaṃ kataṃ.
  3965. 1033965,189,557,147,157,1,87,10,Tañhi so rājakulato asamudāgatopi rājā hutvā bhuñjituṃ labhatīti ayamidhādhippeto attho.
  3966. 1033966,189,557,158,191,1,160,20,"Dātabbanti dāyaṃ,‘‘ rājadāyan’’ ti imināva raññā dinnabhāve siddhe‘‘ raññā pasenadinā kosalena dinnan’’ ti puna ca vacanaṃ kimatthiyanti āha‘‘ dāyakarājadīpanatthan’’ tiādi. "
  3967. 1033967,189,557,192,200,1,71,8,Asukena raññā dinnanti dāyakarājassa adīpitattā evaṃ vuttanti adhippāyo.
  3968. 1033968,189,557,201,227,1,129,17,"Ettha ca paṭhamanaye‘‘ rājabhoggan’’ ti pade pucchāsambhavato idaṃ vuttaṃ, dutiyanaye pana‘‘ rājadāyan’’ ti padeti ayampi viseso daṭṭhabbo. "
  3969. 1033969,189,557,228,239,1,120,10,"Tattha atibahulatāya purato ṭhapanokāsābhāvato passenapi odanasūpabyañjanādi dīyati etassāti pasenadi, aluttasamāsavasena. "
  3970. 1033970,189,557,240,248,1,69,8,So hi rājā taṇḍuladoṇassa odanampi tadupiyena sūpabyañjanena bhuñjati.
  3971. 1033971,189,557,249,264,1,142,15,Tathā hi naṃ bhuttapātarāsakāle satthu santikamāgantvā ito cito ca samparivattantaṃ niddāya abhibhuyyamānaṃ ujukaṃ nisīditumasakkontaṃ bhagavā–
  3972. 1033972,189,558,2,10,1,30,6,"‘ ‘ Middhī yadā hoti mahagghaso ca, "
  3973. 1033973,189,559,2,4,1,26,2,Niddāyitā samparivattasāyī;
  3974. 1033974,189,560,2,5,1,25,2,"Mahāvarāhova nivāpavuṭṭho, "
  3975. 1033975,189,561,2,22,1,32,4,"Punappunaṃ gabbhamupeti mando’’ ti.( dha. pa.325; netti.26,90); "
  3976. 1033976,189,562,2,5,1,19,3,Imāya gāthāya ovadi.
  3977. 1033977,189,562,6,11,1,40,5,Bhāgineyyañca so sudassanaṃ nāma māṇavaṃ–
  3978. 1033978,189,563,2,7,1,23,4,"‘ ‘ Manujassa sadā satīmato, "
  3979. 1033979,189,564,2,5,1,27,3,Mattaṃ jānato laddhabhojane;
  3980. 1033980,189,565,2,5,1,25,3,"Tanukassa bhavanti vedanā, "
  3981. 1033981,189,566,2,18,1,28,4,Saṇikaṃ jīrati āyupālayan’’ ti.( saṃ. ni.1.24)–
  3982. 1033982,189,567,2,28,1,252,25,"Imaṃ gāthaṃ bhagavato santike uggahāpetvā attano bhuñjantassa osānapiṇḍakāle devasikaṃ bhaṇāpeti, so aparena samayena tassā gāthāya atthaṃ sallakkhetvā punappunaṃ osānapiṇḍapariharaṇena nāḷikodanamattāya saṇṭhahitvā tanusarīro balavā sukhappatto ahosīti. "
  3983. 1033983,189,567,29,49,1,77,9,Udānaṭṭhakathāyaṃ( udā. aṭṭha.12) pana evaṃ vuttaṃ‘‘ paccāmittaṃ parasenaṃ jinātīti pasenadī’’ ti.
  3984. 1033984,189,567,50,55,1,46,5,Saddavidūpi hi ja-kārassa da-kāre idamudāharanti.
  3985. 1033985,189,567,56,66,1,86,9,"So hi attano bhāgineyyaṃ ajātasatturājānaṃ, pañcacorasatādīni ca avaruddhakāni jinātīti. "
  3986. 1033986,189,567,67,78,1,107,10,"Kosalaraṭṭhassādhipatibhāvato kosalo, tasmā kosalādhipatinā pasenadi nāmakena raññā dinnanti attho veditabbo. "
  3987. 1033987,189,567,79,101,1,177,17,"Nissaṭṭhapariccattatāsaṅkhātena puna aggahetabbabhāveneva dinnattā idha brahmadeyyaṃ nāma, na tu purimanaye viya rājasaṅkhepena paribhuñjitabbabhāvena dinnattāti āha‘‘ yathā’’ tiādi. "
  3988. 1033988,189,567,102,113,1,101,9,"Nissaṭṭhaṃ hutvā, nissaṭṭhabhāvena vā pariccattaṃ nissaṭṭhapariccattaṃ, muttacāgavasena cajitanti attho. "
  3989. 1033989,189,568,2,25,1,145,14,"Savanaṃ upalabbhoti dasseti‘‘ upalabhī’’ ti iminā, so cāyamupalabbho savanavaseneva jānananti vuttaṃ‘‘ sotadvārasampattavacananigghosānusārena aññāsī’’ ti. "
  3990. 1033990,189,568,26,52,1,199,20,"Sotadvārānusāraviññāṇavīthivasena jānanameva hi idha savanaṃ teneva‘‘ samaṇo khalu bho gotamo’’ tiādinā vuttassatthassa adhigatattā, na pana sotadvāravīthivasena sutamattaṃ tena tadatthassa anadhigatattā. "
  3991. 1033991,189,568,53,58,1,69,5,Avadhāraṇaphalattā saddapayogassa sabbampi vākyaṃ antogadhāvadhāraṇaṃ.
  3992. 1033992,189,568,59,118,1,398,42,"Tasmā tadatthajotakasaddena vināpi aññatthāpohanavasena assosi eva, nāssa koci savanantarāyo ahosīti ayamattho viññāyatīti āha‘‘ padapūraṇamatte nipāto’’ ti, antogadhāvadhāraṇepi ca sabbasmiṃ vākye nītatthato avadhāraṇatthaṃ kho-saddaggahaṇaṃ‘‘ evā’’ ti sāmatthiyā sātisayaṃ etadatthassa viññāyamānattāti paṭhamavikappo vutto, nītatthato avadhāraṇena ko attho ekantiko kato, avadhārito cāti vuttaṃ‘‘ tatthā’’ tiādi. "
  3993. 1033993,189,568,119,138,1,165,13,"Atha padapūraṇamattena kho-saddena kiṃ payojananti codanamapaneti‘‘ padapūraṇenā’’ tiādinā, akkharasamūhapadassa, padasamūhavākyassa ca siliṭṭhatāpayojanamattamevāti attho."
  3994. 1033994,189,568,139,175,1,257,29,"‘‘ Assosī’’ ti hidaṃ padaṃ kho-sadde gahite tena phullitaṃ maṇḍitaṃ vibhūsitaṃ viya hontaṃ pūritaṃ nāma hoti, tena ca purimapacchimapadāni sukhuccāraṇavasena siliṭṭhāni honti, na tasmiṃ aggahite, tasmā padapūraṇamattampi padabyañjanasiliṭṭhatāpayojananti vuttaṃ hoti. "
  3995. 1033995,189,568,176,189,1,126,11,"Mattasaddo cettha visesanivattiattho, tenassa anatthantaradīpanatā dassitā, eva -saddena pana padabyañjanasiliṭṭhatāya ekantikatā."
  3996. 1033996,189,569,2,17,1,68,8,‘ ‘ Samaṇo khalū’’ tiādi yathāsutatthanidassananti dasseti‘‘ idānī’’ tiādinā.
  3997. 1033997,189,569,18,27,1,84,8,{Samitapāpattā}ti ettha accantaṃ anavasesato savāsanaṃ samitapāpattāti attho gahetabbo.
  3998. 1033998,189,569,28,35,1,95,7,Evañhi bāhirakavītarāgasekkhāsekkhapāpasamanato bhagavato pāpasamanaṃ yathārahaṃ visesitaṃ hoti.
  3999. 1033999,189,569,36,48,1,60,8,Tena vuttaṃ‘‘ bhagavā ca anuttarena ariyamaggena samitapāpo’’ ti.
  4000. 1034000,189,569,49,58,1,58,5,Tadevatthaṃ niddesapāṭhena sādhetuṃ‘‘ vuttañhetan’’ tiādimāha.
  4001. 1034001,189,569,59,66,1,35,5,"{Assā}ti anena bhikkhunā, bhagavatā vā. "
  4002. 1034002,189,569,67,81,1,87,11,"{Samitā}ti samāpitā, samabhāvaṃ vā āpādayitā, assa vā sampadānabhūtassa santā hontīti attho. "
  4003. 1034003,189,569,82,94,1,62,8,Atthānugatā cāyaṃ bhagavati samaññāti vuttaṃ‘‘ bhagavā cā’’ tiādi.
  4004. 1034004,189,569,95,99,1,26,3,{Tenā}ti tathā samitapāpattā.
  4005. 1034005,189,569,100,110,1,65,8,"Yathābhūtaṃ pavatto yathābhuccaṃ, tadeva guṇo, tena adhigataṃ tathā."
  4006. 1034006,189,569,111,153,1,183,19,"‘‘ Khalū’’ ti idaṃ nepātikaṃ khalupacchābhattikapade( mi. pa.4.1.8) viya, na nāmaṃ, anekatthattā ca nipātānaṃ anussavanatthova idhādhippetoti āha‘‘ anussavanatthe nipāto’’ ti, paramparasavanañcettha anussavanaṃ. "
  4007. 1034007,189,569,154,162,1,74,7,"Brāhmaṇajātisamudāgatan ti brāhmaṇajātiyā āgataṃ, jātisiddhanti vuttaṃ hoti. "
  4008. 1034008,189,569,163,170,1,69,6,"Ālapanamattan ti piyālapanavacanamattaṃ, na taduttari atthaparidīpanaṃ. "
  4009. 1034009,189,569,171,195,1,60,12,Piyasamudāhārā hete‘‘ bho’’ ti vā‘‘ āvuso’’ ti vā‘‘ devānaṃ piyā’’ ti vā.
  4010. 1034010,189,569,196,221,1,142,12,"Dhammapade brāhmaṇavatthu pāṭhena,( dha. pa.315 ādayo) suttanipāte ca vāseṭṭhasutta padena brāhmaṇajātisamudāgatālapanabhāvaṃ samatthetuṃ‘‘ vuttampi cetan’’ tiādimāha. "
  4011. 1034011,189,570,2,27,1,135,18,"Tatrāyamattho – sace rāgādikiñcanehi sakiñcano assa, so āmantanādīsu‘‘ bho bho’’ ti vadanto hutvā vicaraṇato bhovādīyeva nāma hoti, na brāhmaṇo."
  4012. 1034012,189,570,28,53,1,60,7,"‘‘ Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇan’’ ti( dha. pa.396, su. ni.625) sesagāthāpadaṃ. "
  4013. 1034013,189,570,54,62,1,65,7,Tattha rāgādayo satte kiñcanti maddanti palibuddhantīti kiñcanāni.
  4014. 1034014,189,570,63,84,1,119,15,"Manussā kira goṇehi khalaṃ maddāpentā‘‘ kiñcehi kapila, kiñcehi kāḷakā’’ ti vadanti, tasmā kiñcanasaddo maddanattho veditabbo. "
  4015. 1034015,189,570,85,131,1,211,23,"Yathāha niddese‘‘ akiñcananti rāgakiñcanaṃ, dosa, moha, māna, diṭṭhi, kilesakiñcanaṃ, duccaritakiñcanaṃ, yassete kiñcanā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati akiñcano’’ ti( cūḷani.28,32,60,63). "
  4016. 1034016,189,570,132,155,1,128,15,"{Gotamo}ti gottavasena parikittanaṃ, yaṃ‘‘ ādiccagottan’’ tipi loke vadanti, {sakyaputto}ti pana jātivasena sākiyoti ca tasseva vevacanaṃ. "
  4017. 1034017,189,570,156,158,1,25,2,Vuttañhetaṃ pabbajjāsutte–
  4018. 1034018,189,571,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Ādiccā nāma gottena, sākiyā nāma jātiyā; "
  4019. 1034019,189,572,2,20,1,48,7,"Tamhā kulā pabbajitomhi, na kāme abhipatthayan’’ ti.( su. ni.425); "
  4020. 1034020,189,573,2,13,1,62,7,Tathā cāha‘‘ gotamoti bhagavantaṃ gottavasena parikittetī’’ tiādi.
  4021. 1034021,189,573,14,32,1,106,12,"Tattha gaṃ tāyatīti gottaṃ,‘‘ gotamo’’ ti pavattamānaṃ abhidhānaṃ, buddhiñca ekaṃsikavisayatāya rakkhatīti attho. "
  4022. 1034022,189,573,33,60,1,187,23,"Yathā hi buddhi ārammaṇabhūtena atthena vinā na vattati, evaṃ abhidhānaṃ abhidheyyabhūtena, tasmā so gottasaṅkhāto attho tāni rakkhatīti vuccati, go-saddo cettha abhidhāne, buddhiyañca vattati. "
  4023. 1034023,189,573,61,64,1,16,3,Tathā hi vadanti–
  4024. 1034024,189,574,2,13,1,46,8,"‘ ‘ Go goṇe cendriye bhumyaṃ, vacane ceva buddhiyaṃ; "
  4025. 1034025,189,575,2,8,1,39,5,"Ādicce rasmiyañceva, pānīyepi ca vattate; "
  4026. 1034026,189,576,2,14,1,43,9,"Tesu atthesu goṇe thī, pumā ca itare pumā’’ ti. "
  4027. 1034027,189,577,2,16,1,68,9,"Tattha ‘‘ gosu duyhamānāsu gato, gopañcamo’’ tiādīsu gosaddo goṇe vattati."
  4028. 1034028,189,577,17,24,1,23,3,‘‘ Gocaro’’ tiādīsu indriye.
  4029. 1034029,189,577,25,32,1,27,3,‘‘ Gorakkhan’’ tiādīsu bhūmiyaṃ.
  4030. 1034030,189,577,33,46,1,116,10,"Tathā hi suttanipātaṭṭhakathāya vāseṭṭhasuttasaṃvaṇṇanāyaṃ vuttaṃ‘‘ gorakkhanti khettarakkhaṃ, kasikammanti vuttaṃ hoti. "
  4031. 1034031,189,577,47,74,1,49,9,"Pathavī hi‘ go’ ti vuccati, tappabhedo ca‘‘ khettan’’ ti( su. ni. aṭṭha.2.619-626)."
  4032. 1034032,189,577,75,98,1,93,12,"‘‘ Gottaṃ nāma dve gottāni hīnañca gottaṃ, ukkaṭṭhañca gottan’’ tiādīsu( pāci.15) vacane, buddhiyañca vattati."
  4033. 1034033,189,577,99,133,1,175,22,"‘‘ Gogottaṃ gotamaṃ name’’ ti porāṇakaviracanāya ādicce, ādiccabandhuṃ gotamaṃ sammāsambuddhaṃ namāmīti hi attho,‘‘ uṇhagū’’ tiādīsu rasmiyaṃ, uṇhā gāvo rasmiyo etassāti hi uṇhagu, sūriyo."
  4034. 1034034,189,577,134,162,1,83,10,"‘‘ Gosītacandanan’’ tiādīsu( a. ni. ṭī.1.49) pānīye , gosaṅkhātaṃ pānīyaṃ viya sītaṃ, tadeva candanaṃ tathā. "
  4035. 1034035,189,577,163,172,1,95,9,Tasmiñhi uddhanato uddharitapakkuthitatelasmiṃ pakkhitte taṅkhaṇaññeva taṃ telaṃ sītalaṃ hotīti.
  4036. 1034036,189,577,173,188,1,105,14,"Etesu pana atthesu goṇe vattamāno go-saddo yathārahaṃ itthiliṅgo ceva pulliṅgo ca, sesesu pana pulliṅgoyeva. "
  4037. 1034037,189,578,2,6,1,25,4,Kiṃ panetaṃ gottaṃ nāmāti?
  4038. 1034038,189,578,7,15,1,121,8,Aññakulaparamparāya asādhāraṇaṃ tassa kulassa ādipurisasamudāgataṃ taṃkulapariyāpannasādhāraṇaṃ sāmaññarūpanti daṭṭhabbaṃ.
  4039. 1034039,189,578,16,23,1,71,7,Sādhāraṇameva hi idaṃ taṃkulapariyāpannānaṃ sādhāraṇato ca sāmaññarūpaṃ.
  4040. 1034040,189,578,24,105,1,325,37,"Tathā hi taṃkule jātā suddhodanamahārājādayopi‘‘ gotamo’’ tveva vuccanti, teneva bhagavā attano pitaraṃ suddhodanamahārājānaṃ‘‘ atikkantavarā kho gotama tathāgatā’’ ti( mahāva.105) avoca, vessavaṇopi mahārājā bhagavantaṃ‘‘ vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotaman’’ ti,( dī. ni.3.288) āyasmāpi vaṅgīso āyasmantaṃ ānandaṃ‘‘ sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotamā’’ ti( saṃ. ni.1.212). "
  4041. 1034041,189,578,106,109,1,24,3,Idha pana bhagavantameva.
  4042. 1034042,189,578,110,119,1,45,5,Tenāha‘‘ bhagavantaṃ gottavasena parikittetī’’ ti.
  4043. 1034043,189,578,120,124,1,42,3,{Tasmā}ti yathāvuttamatthattayaṃ paccāmasati.
  4044. 1034044,189,578,125,150,1,180,15,"Ettha ca‘‘ samaṇo’’ ti iminā sarikkhakajanehi bhagavato bahumatabhāvo dassito tabbisayasamitapāpatāparikittanato,‘‘ gotamo’’ ti iminā lokiyajanehi tabbisayauḷāragottasambhūtatāparikittanato. "
  4045. 1034045,189,579,2,11,1,129,8,"Sakyassa suddhodanamahārājassa putto sakyaputto, iminā pana uccākulaparidīpanaṃ uditoditavipulakhattiyakulasambhūtatāparikittanato. "
  4046. 1034046,189,579,12,18,1,95,6,Sabbakhattiyānañhi ādibhūtamahāsammatamahārājato paṭṭhāya asambhinnaṃ uḷāratamaṃ sakyarājakulaṃ.
  4047. 1034047,189,579,19,20,1,7,1,Yathāha–
  4048. 1034048,189,580,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Mahāsammatarājassa, vaṃsajo hi mahāmuni; "
  4049. 1034049,189,581,2,15,1,41,4,"Kappādismiñhi rājāsi, mahāsammatanāmako’’ ti.( mahāvaṃse dutiyaparicchede paṭhamagāthā); "
  4050. 1034050,189,582,2,11,1,58,5,Kathaṃ saddhāpabbajitabhāvaparidīpananti āha‘‘ kenacī’’ tiādi.
  4051. 1034051,189,582,12,25,1,88,10,"Parijiyanaṃ parihāyanaṃ pārijuññaṃ, parijiratīti vā parijiṇṇo, tassa bhāvo pārijuññaṃ, tena. "
  4052. 1034052,189,582,26,35,1,111,9,Ñātipārijuññabhogapārijuññādinā kenaci pārijuññena parihāniyā anabhibhūto anajjhotthaṭo hutvā pabbajitoti attho.
  4053. 1034053,189,582,36,49,1,77,9,Tadeva pariyāyantarena vibhāvetuṃ‘‘ aparikkhīṇaṃyeva taṃ kulaṃ pahāyā’’ ti vuttaṃ.
  4054. 1034054,189,582,50,57,1,82,7,Aparikkhīṇan ti hi ñātipārijuññabhogapārijuññādinā kenaci pārijuññena aparikkhayaṃ.
  4055. 1034055,189,582,58,64,1,43,5,Saddhāya {pabbajito}ti saddhāya eva pabbajito.
  4056. 1034056,189,582,65,76,1,55,6,Evañhi‘‘ kenacī’’ tiādinā nivattitavacanaṃ sūpapannaṃ hoti.
  4057. 1034057,189,582,77,97,1,172,15,"Nanu ca‘‘ sakyakulā pabbajito’’ ti idaṃ uccākulā pabbajitabhāvaparidīpanameva siyā tadatthasseva viññāyamānattā, na saddhāpabbajitabhāvaparidīpanaṃ tadatthassa aviññāyamānattāti? "
  4058. 1034058,189,582,98,111,1,124,12,"Na kho panevaṃ daṭṭhabbaṃ mahantaṃ ñātiparivaṭṭaṃ, mahantañca bhogakkhandhaṃ pahāya saddhāpabbajitabhāvassa atthato siddhattā. "
  4059. 1034059,189,582,112,162,1,320,38,"Tathā hi lokanāthassa abhijātiyaṃ tassa kulassa na kiñci pārijuññaṃ, atha kho vuḍḍhiyeva, tato tassa samiddhatamabhāvo loke pākaṭo paññāto hoti, tasmā‘‘ sakyakulā pabbajito’’ ti ettakeyeva vutte tathā samiddhatamaṃ kulaṃ pahāya saddhāpabbajitabhāvo siddhoyevāti, imaṃ parihāraṃ‘‘ kenaci pārijuññenā’’ tiādinā vibhāvetīti daṭṭhabbaṃ. "
  4060. 1034060,189,582,163,174,1,53,7,Tato paran ti‘‘ kosalesu cārikaṃ caramāno’’ tiādivacanaṃ.
  4061. 1034061,189,583,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Sādhu dhammaruci rājā, sādhu paññāṇavā naro; "
  4062. 1034062,189,584,2,10,1,46,5,"Sādhu mittānamadubbho, pāpassākaraṇaṃ sukhan’’ ti. "
  4063. 1034063,189,584,11,12,1,5,1,ādīsu–
  4064. 1034064,189,585,2,16,1,59,9,Viya sādhusaddo idha sundaratthoti āha‘‘ sundaraṃ kho panā’’ ti.
  4065. 1034065,189,585,17,25,1,50,5,"{Kho}ti avadhāraṇatthe nipāto, {panā}ti pakkhantaratthe. "
  4066. 1034066,189,585,26,30,1,59,4,Evaṃ sātthakatāviññāpanatthañhi saṃvaṇṇanāyametesaṃ gahaṇaṃ.
  4067. 1034067,189,585,31,48,1,105,12,"Sundaran ti ca bhaddakaṃ, bhaddakatā ca passantānaṃ hitasukhāvahabhāvenāti vuttaṃ‘‘ atthāvahaṃ sukhāvahan’’ ti. "
  4068. 1034068,189,585,49,59,1,103,10,Attho cettha diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthavasena tividhaṃ hitaṃ sukha mpi tatheva tividhaṃ sukhaṃ.
  4069. 1034069,189,586,2,9,1,44,6,"Tathārūpānan ti tādisānaṃ, ayaṃ saddato attho. "
  4070. 1034070,189,586,10,20,1,46,6,Atthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ evarūpānan’’ ti vuttaṃ.
  4071. 1034071,189,586,21,51,1,237,21,"Yādisehi ca guṇehi bhagavā samannāgato catuppamāṇikassa lokassa sabbakālampi-accantāya-saddhāya-pasādanīyo tesaṃ yathābhūtasabhāvattā, tādisehi guṇehi samannāgatabhāvaṃ sandhāya‘‘ tathārūpānaṃ arahatan’’ ti vuttanti dassento‘‘ yathārūpo’’ tiādimāha. "
  4072. 1034072,189,586,52,61,1,85,8,"Laddhasaddhānan ti laddhasaddahānaṃ, parajanassa saddhaṃ paṭilabhantānanti vuttaṃ hoti. "
  4073. 1034073,189,586,62,151,1,461,52,"Laddhasaddānan ti vā paṭiladdhakittisaddānaṃ, etena‘‘ arahatan’’ ti padassa arahantānanti attho, arahantasamaññāya ca pākaṭabhāvo dassito, apica‘‘ yathārūpo so bhavaṃ gotamo’’ ti iminā‘‘ tathārūpānan’’ ti padassa aniyamavasena atthaṃ dassetvā sarūpaniyamavasenapi dassetuṃ‘‘ yathābhuccaguṇādhigamena loke arahantoti laddhasaddhānan’’ ti vuttaṃ, idampi hi‘‘ tathārūpānan’’ ti padasseva atthadassanaṃ, ayameva ca nayo ācariyehi adhippeto idha ṭīkāyaṃ,( dī. ni. ṭī.1.255) sāratthadīpaniya ñca tatheva vuttattā."
  4074. 1034074,189,586,152,183,1,174,18,‘‘ Yathārūpā te bhavanto arahanto’’ ti avatvā‘‘ yathārūpo so bhavaṃ gotamo’’ ti vacanaṃ bhagavatiyeva garugāravavasena‘‘ tathārūpānaṃ arahatan’’ ti puthuvacananiddiṭṭhabhāvaviññāpanatthaṃ .
  4075. 1034075,189,586,184,192,1,50,7,"Attani, garūsu ca hi bahuvacanaṃ icchanti saddavidū."
  4076. 1034076,189,586,193,226,1,281,25,"‘‘ Yathābhucca… pe… arahatan’’ ti iminā ca dhammappamāṇānaṃ, lūkhappamāṇānañca sattānaṃ bhagavato pasādāvahataṃ yathārutato dasseti arahantabhāvassa tesaññeva yathārahaṃ visayattā, taṃdassanena pana itaresampi rūpappamāṇaghosappamāṇānaṃ pasādāvahatā dassitāyeva tadavinābhāvatoti daṭṭhabbaṃ. "
  4077. 1034077,189,587,2,16,1,91,10,"{Pasādasommānī}ti pasannāni, sītalāni ca, pasādavasena vā sītalāni, anena pasannamanataṃ dasseti."
  4078. 1034078,189,587,17,39,1,115,13,‘‘ Dassanan’’ ti vuttepi taduttari kattabbatāsambhavato ayaṃ sambhāvanattho labbhatīti āha‘‘ dassanamattampi sādhu hotī’’ ti.
  4079. 1034079,189,587,40,63,1,136,16,"Itarathā hi‘‘ dassanaññeva sādhu, na taduttari karaṇan’’ ti anadhippetattho āpajjati, sambhāvanattho cettha pi-saddo, api-saddo vā luttaniddiṭṭho."
  4080. 1034080,189,587,64,117,1,250,31,"‘‘ Brahmacariyaṃ pakāsetī’’ ti ettha iti-saddo‘‘ abbhuggato’’ ti iminā sambandhamupagato, tasmā ayaṃ‘‘ sādhu hotī’’ ti idha iti-saddo‘‘ brāhmaṇo pokkharasātī ambaṭṭhaṃ māṇavaṃ āmantesī’’ ti iminā sambajjhitabbo,‘‘ ajjhāsayaṃ katvā’’ ti ca pāṭhaseso tadatthassa viññāyamānattā. "
  4081. 1034081,189,587,118,150,1,147,21,"Yassa hi attho viññāyati, saddo na payujjati, so‘‘ pāṭhaseso’’ ti vuccati, imamatthaṃ vibhāvento āha‘‘ dassanamattampi sādhu hotīti evaṃ ajjhāsayaṃ katvā’’ ti. "
  4082. 1034082,189,587,151,168,1,87,6,Mūlapaṇṇāsake cūḷasīhanādasuttaṭṭhakathāya( ma. ni. aṭṭha.1.144) āgataṃ kosiyasakuṇavatthu cettha kathetabbaṃ.
  4083. 1034083,189,588,2,2,1,26,1,Ambaṭṭhamāṇavakathāvaṇṇanā
  4084. 1034084,189,589,2,41,1,158,18,"256.‘‘ Ajjhāyako’’ ti idaṃ paṭhamapakatiyā garahāvacanameva, dutiyapakatiyā pasaṃsāvacanaṃ katvā voharanti yathā taṃ‘‘ puriso naro’’ ti dassetuṃ aggaññasutta pada( dī. ni.3.132) mudāhaṭaṃ. "
  4085. 1034085,189,589,42,48,1,41,5,Tattha {ime}ti jhāyakanāmena samaññitā janā.
  4086. 1034086,189,589,49,65,1,124,14,"Na {jhāyantī}ti paṇṇakuṭīsu jhānaṃ na appenti na nipphādenti, gāmanigamasāmantaṃ osaritvā vedaganthe karontāva acchantīti attho. "
  4087. 1034087,189,589,66,89,1,167,18,"Taṃ panetesaṃ brāhmaṇajhāyakasaṅkhātaṃ paṭhamadutiyanāmaṃ upādāya tatiyameva jātanti āha‘‘ ajjhāyakātveva tatiyaṃ akkharaṃ upanibbattan’’ ti, akkharan ti ca nirutti samaññā. "
  4088. 1034088,189,589,90,103,1,73,9,Sā hi tasmiṃyeva niruḷhabhāvena aññattha asañcaraṇato‘‘ akkharan’’ ti vuccati.
  4089. 1034089,189,589,104,112,1,56,6,"Mante {parivattetī}ti vede sajjhāyati, pariyāpuṇātīti attho. "
  4090. 1034090,189,589,113,121,1,71,7,"Idha hi adhiāpubbai-saddavasena padasandhi, itarattha pana jhe-saddavasena. "
  4091. 1034091,189,589,122,131,1,64,8,Mante {dhāretī}ti yathāadhīte mante asammūḷhe katvā hadaye ṭhapeti.
  4092. 1034092,189,590,2,14,1,96,7,Āthabbaṇavedo parūpaghātakarattā sādhūnamaparibhogoti katvā‘‘ iruvedayajuvedasāmavedānan’’ ti vuttaṃ.
  4093. 1034093,189,590,15,28,1,95,11,"Tattha iccante thomīyante devā etāyāti iru ica-dhātuvasena ca-kārassa ra-kāraṃ katvā, itthiliṅgoyaṃ . "
  4094. 1034094,189,590,29,35,1,59,6,Yajjante pujjante devā anenāti yaju punnapuṃsakaliṅgavasena.
  4095. 1034095,189,590,36,50,1,101,13,"Soyanti antaṃ karonti, sāyanti vā tanuṃ karonti pāpamanenāti sāmaṃ so-dhātupakkhe o-kārassa ā-kāraṃ katvā. "
  4096. 1034096,189,590,51,74,1,97,16,"Vidanti dhammaṃ, kammaṃ vā etehīti vedā, te eva mantā‘‘ sugatiyopi munanti, suyyanti ca etehī’’ ti katvā. "
  4097. 1034097,189,590,75,96,1,161,17,"Paharaṇaṃ saṅghaṭṭanaṃ pahataṃ, oṭṭhānaṃ pahataṃ tathā, tassa karaṇavasena, oṭṭhāni cāletvā paguṇabhāvakaraṇavasena pāraṃ gato, na atthavibhāvanavasenāti vuttaṃ hoti. "
  4098. 1034098,189,590,97,102,1,43,4,{Pāragū}ti ca niccasāpekkhatāya kitantasamāso.
  4099. 1034099,189,591,2,12,1,72,7,‘ ‘ Saha nighaṇṭunā’’ tiādinā yathāvākyaṃ vibhatyantavasena nibbacanadassanaṃ.
  4100. 1034100,189,591,13,50,1,290,30,"Nighaṇṭurukkhādīnan ti nighaṇṭu nāma rukkhaviseso, tadādikānamatthānanti attho, etena nighaṇṭurukkhapariyāyaṃ ādiṃ katvā tappamukhena sesapariyāyānaṃ tattha dassitattā so gantho nighaṇṭu nāma yathā taṃ‘‘ pārājikakaṇḍo, kusalattiko’’ ti ayamattho dassito iminā yathārutameva tadatthassa adhigatattā. "
  4101. 1034101,189,591,51,96,1,219,25,"Ācariyā pana evaṃ vadanti‘‘ vacanīyavācakabhāvena atthaṃ, saddañca nikhaḍati bhindati vibhajja dassetīti nikhaṇḍu, so eva kha-kārassa gha-kāraṃ katvā‘ nighaṇḍū’ ti vutto’’ ti( dī. ni. ṭī.1.256), tadetaṃ aṭṭhakathānayato aññanayadassananti gahetabbaṃ. "
  4102. 1034102,189,591,97,105,1,57,7,"Itarathā hi so aṭṭhakathāya virodho siyā, vicāretabbametaṃ. "
  4103. 1034103,189,591,106,124,1,128,14,Akkharacintakā pana evamicchanti‘‘ tattha tatthāgatāni nāmāni nissesato ghaṭenti rāsiṃ karonti etthāti nighaṇṭu niggahitāgamenā’’ ti.
  4104. 1034104,189,591,125,133,1,98,7,"Vevacanappakāsakan ti pariyāyasaddadīpakaṃ, ekekassa atthassa anekapariyāyavacanavibhāvakanti attho. "
  4105. 1034105,189,591,134,141,1,103,7,Nidassanamattañcetaṃ anekesampi atthānaṃ ekasaddavacanīyatāvibhāvanavasenapi tassa ganthassa pavattattā.
  4106. 1034106,189,591,142,144,1,11,2,Ko panesoti?
  4107. 1034107,189,591,145,147,1,54,2,Etarahi nāmaliṅgānusāsanaratanamālābhidhānappadīpikādi.
  4108. 1034108,189,591,148,166,1,149,16,"Vacībhedādilakkhaṇā kiriyā kappīyati etenāti kiriyākappo, tatheva vividhaṃ kappīyati etenāti vikappo, kiriyākappo ca so vikappo cāti kiriyākappavikappo. "
  4109. 1034109,189,591,167,200,1,248,22,"So hi vaṇṇapadasambandhapadatthādivibhāgato bahuvikappoti katvā‘‘ kiriyākappavikappo’’ ti vuccati, so ca ganthavisesoyevāti vuttaṃ‘‘ kavīnaṃ upakārāvahaṃ satthan’’ ti, catunnampi kavīnaṃ kavibhāvasampadābhogasampadādipayojanavasena upakārāvaho ganthoti attho . "
  4110. 1034110,189,591,201,203,1,11,2,Ko panesoti?
  4111. 1034111,189,591,204,206,1,60,2,Kabyabandhanavidhividhāyako kabyālaṅkāragītāsubodhālaṅkārādi.
  4112. 1034112,189,591,207,212,1,48,5,Idaṃ pana mūlakiriyākappaganthaṃ sandhāya vuttaṃ.
  4113. 1034113,189,591,213,226,1,81,8,"So hi mahāvisayo satasahassagāthāparimāṇo, yaṃ‘‘ nayacariyādipakaraṇan’’ tipi vadanti. "
  4114. 1034114,189,591,227,241,1,116,12,"Vacanatthato pana kiṭayati gameti ñāpeti kiriyādivibhāganti keṭubhaṃ kiṭa-dhātuto abhapaccayavasena, a-kārassa ca ukāro. "
  4115. 1034115,189,591,242,252,1,118,10,Atha vā kiriyādivibhāgaṃ anavasesapariyādānato kiṭento gamanto obheti pūretīti keṭubhaṃ kiṭa-saddūpapadaubhadhātuvasena.
  4116. 1034116,189,591,253,263,1,94,9,"Apica kiṭanti gacchanti kavayo bandhesu kosallametenāti keṭubhaṃ, purimanayenevettha padasiddhi. "
  4117. 1034117,189,591,264,289,1,178,19,"Ṭhānakaraṇādivibhāgato, nibbacanavibhāgato ca akkharā pabhedīyanti etenāti akkharappabhedo, taṃ pana chasu vedaṅgesu pariyāpannaṃ pakaraṇadvayamevāti vuttaṃ‘‘ sikkhā ca nirutti cā’’ ti. "
  4118. 1034118,189,591,290,297,1,98,6,"Tattha sikkhanti akkharasamayametāyāti sikkhā, akārādivaṇṇānaṃ ṭhānakaraṇapayatanapaṭipādakasatthaṃ. "
  4119. 1034119,189,591,298,306,1,72,6,"Nicchayena, nissesato vā utti nirutti, vaṇṇāgamavaṇṇavipariyāyādilakkhaṇaṃ. "
  4120. 1034120,189,591,307,308,1,8,1,Vuttañca–
  4121. 1034121,189,592,2,6,1,25,3,"‘ ‘ Vaṇṇāgamo vaṇṇavipariyāyo, "
  4122. 1034122,189,593,2,5,1,26,3,Dve cāpare vaṇṇavikāranāsā;
  4123. 1034123,189,594,2,5,1,27,3,"Dhātussa atthātisayena yogo, "
  4124. 1034124,189,595,2,32,1,31,4,Taduccate pañcavidhā niruttī’’ ti.( pārā. aṭṭha.1. verañjakaṇḍavaṇṇanā; visuddhi.1.144; mahāni. aṭṭha.1.50);
  4125. 1034125,189,596,2,37,1,222,19,"Idha pana tabbasena anekadhā nibbacanaparidīpakaṃ satthaṃ uttarapadalopena‘‘ niruttī’’ ti adhippetaṃ nibbacanavibhāgatopi akkharapabhedabhāvassa ācariyehi( dī. ni. ṭī.1.256) vuttattā, tamantarena nibbacanavibhāgassa ca byākaraṇaṅgena saṅgahitattā. "
  4126. 1034126,189,596,38,46,1,53,7,"Byākaraṇaṃ, nirutti ca hi paccekameva vedaṅgaṃ yathāhu–"
  4127. 1034127,189,597,2,10,1,46,7,‘ ‘ Kappo byākaraṇaṃ joti-satthaṃ sikkhā nirutti ca;
  4128. 1034128,189,598,2,11,1,44,6,"Chandoviciti cetāni, vedaṅgāni vadanti chā’’ ti. "
  4129. 1034129,189,599,2,15,1,164,12,"Tasmā byākaraṇaṅgena asaṅkarabhūtameva niruttinayena nibbacanamidhādhippetaṃ, na chasu byañjanapadesu viya tadubhayasādhāraṇanibbacanaṃ vedaṅgavisayattāti veditabbaṃ. "
  4130. 1034130,189,599,16,28,1,63,4,Ayaṃ panettha mahāniddesaṭṭhakathāya( mahāni. aṭṭha.50) āgataniruttinayavinicchayo .
  4131. 1034131,189,599,29,57,1,108,13,"Tattha hi‘‘ nakkhattarājāriva tārakānan’’ ti( jā.1.1.11,25) ettha ra-kārāgamo viya avijjamānassa akkharassa āgamo vaṇṇāgamo nāma. "
  4132. 1034132,189,599,58,79,1,130,13,Hiṃsanattā‘‘ hiṃso’’ ti vattabbe‘‘ sīho’’ ti parivattanaṃ viya vijjamānānamakkharānaṃ heṭṭhupariyavasena parivattanaṃ vaṇṇavipariyāyo nāma.
  4133. 1034133,189,599,80,104,1,111,11,‘‘ Navachannakedāni diyyatī’’ ti( jā.1.6.88) ettha a-kārassa e-kārāpajjanaṃ viya aññakkharassa aññakkharāpajjanaṃ vaṇṇavikāro nāma.
  4134. 1034134,189,599,105,129,1,119,15,‘‘ Jīvanassa mūto jīvanamūto’’ ti vattabbe ‘‘ jīmūto’’ ti va-kāra na-kārānaṃ vināso viya vijjamānakkharānaṃ vināso vaṇṇavināso nāma.
  4135. 1034135,189,599,130,171,1,209,23,"‘‘ Pharusāhi vācāhi pakubbamāno, āsajja maṃ tvaṃ vadase kumārā’’ ti( jā.1.10.85) ettha‘‘ pakubbamāno’’ ti padassa abhibhavamānoti atthapaṭipādanaṃ viya tattha tattha yathāyogaṃ visesatthapaṭipādanaṃ dhātūnamatthātisayena yogo nāmāti. "
  4136. 1034136,189,600,2,22,1,125,15,"Yathāvuttappabhedānaṃ tiṇṇaṃ vedānaṃ ayaṃ catutthoyeva siyā, atha kena saddhiṃ pañcamoti āha‘‘ āthabbaṇavedaṃ catutthaṃ katvā’’ ti. "
  4137. 1034137,189,600,23,53,1,219,23,"Āthabbaṇavedo nāma āthabbaṇavedikehi vihito parūpaghātakaro manto, so pana itihāsapañcamabhāvappakāsanatthaṃ gaṇitatāmattena gahito, na sarūpavasena, evañca katvā‘‘ etesan’’ ti padassa tesaṃ tiṇṇaṃ vedānantveva attho gahetabbo. "
  4138. 1034138,189,600,54,64,1,42,6,Tañhi‘‘ tiṇṇaṃ vedānan’’ ti etassa visesananti.
  4139. 1034139,189,600,65,82,1,67,11,"Itiha {asā}ti evaṃ idha loke ahosi‘‘ āsā’’ tipi katthaci pāṭho, soyevattho. "
  4140. 1034140,189,600,83,97,1,66,12,"Iha ṭhāne iti evaṃ, idaṃ vā kammaṃ, vatthuṃ vā āsa icchāhītipi attho. "
  4141. 1034141,189,600,98,116,1,138,13,"Tassa ganthassa mahāvisayatādīpanatthañcettha vicchāvacanaṃ, iminā‘‘ itihāsā’’ ti vacanena paṭisaṃyutto itihāso taddhitavasenāti atthaṃ dasseti. "
  4142. 1034142,189,600,117,130,1,96,10,"Itiha āsa, itiha āsā’’ ti īdisavacanapaṭisaṃyutto itihāso niruttinayenāti atthadassanantipi vadanti. "
  4143. 1034143,189,600,131,170,1,219,28,"Akkharacintakā pana evamicchanti‘‘ itiha-saddo pārampariyopadese ekova nipāto, asati vijjatīti aso, itiha aso etasminti itihāso samāsavasenā’’ ti, tesaṃ mate‘‘ itiha asā’’ ti ettha evaṃ pārampariyopadeso asa vijjamāno ahosīti attho."
  4144. 1034144,189,600,171,196,1,255,17,"‘‘ Purāṇakathāsaṅkhāto’’ ti iminā tassa ganthavisesabhāvamāha, bhāratanāmakānaṃ dvebhātikarājūnaṃ yuddhakathā, rāmarañño sītāharaṇakathā, narasīharājuppattikathāti evamādipurāṇakathāsaṅkhāto bhāratapurāṇarāmapurāṇanarasīhapurāṇādigantho itihāso nāmāti vuttaṃ hoti."
  4145. 1034145,189,600,197,217,1,99,12,‘‘ Tesaṃ itihāsapañcamānaṃ vedānan’’ ti iminā yathāvākyaṃ‘‘ tiṇṇaṃ vedānan’’ ti ettha visesanabhāvaṃ dasseti.
  4146. 1034146,189,601,2,10,1,92,7,"Pajjati attho etenāti padaṃ, nāmākhyātopasagganipātādivasena anekavibhāgaṃ vibhattiyantapadaṃ. "
  4147. 1034147,189,601,11,26,1,109,10,"Tadapi byākaraṇe āgatamevāti vuttaṃ‘‘ tadavasesan’’ ti, padato avasesaṃ pakatipaccayādisaddalakkhaṇabhūtanti attho. "
  4148. 1034148,189,601,27,54,1,280,23,"Taṃ taṃ saddaṃ, tadatthañca byākaroti byācikkhati etenāti byākaraṇaṃ, visesena vā ākarīyante pakatipaccayādayo abhinipphādīyante ettha, anenāti vā byākaraṇaṃ, sādhusaddānamanvākhyāyakaṃ muddhabodhabyākaraṇa sārassatabyākaraṇa pāṇinībyākaraṇacandrabyākaraṇādi adhunāpi vijjamānasatthaṃ. "
  4149. 1034149,189,601,55,58,1,20,2,{Adhīyatī}ti ajjhāyati.
  4150. 1034150,189,601,59,63,1,23,3,{Vedetī}ti paresaṃ vāceti.
  4151. 1034151,189,601,64,72,1,78,7,"Ca -saddo atthadvayasamuccinanattho, vikappanattho vā atthantarassa vikappitattā. "
  4152. 1034152,189,601,73,77,1,24,3,Vicitrā hi taddhitavutti.
  4153. 1034153,189,601,78,93,1,177,12,"{Padako}ti byākaraṇesu āgatapadakosallaṃ sandhāya vuttaṃ, {veyyākaraṇo}ti tadavasiṭṭhapakatipaccayādisaddavidhikosallanti imassatthassa viññāpanatthaṃ padadvayassa ekato atthavacanaṃ. "
  4154. 1034154,189,601,94,104,1,74,9,"Esā hi ācariyānaṃ pakati, yadidaṃ yena kenaci pakārena atthantaraviññāpanaṃ. "
  4155. 1034155,189,601,105,118,1,66,11,Ayaṃ aṭṭhakathā to aparo nayo– te eva vede padaso kāyatīti {padako}ti.
  4156. 1034156,189,601,119,123,1,44,3,Tattha {padaso}ti gajjabandhapajjabandhapadena.
  4157. 1034157,189,601,124,138,1,69,8,"{Kāyatī}ti katheti yathā‘‘ jātakan’’ ti, iminā vedakārakasamatthataṃ dasseti. "
  4158. 1034158,189,601,139,150,1,53,7,Evañhi‘‘ ajjhāyako’’ tiādīhi imassa viseso pākaṭo hotīti.
  4159. 1034159,189,602,2,12,1,71,10,Āyatiṃ hitaṃ bālajanasaṅkhāto loko na yatati na īhati anenāti lokāyataṃ.
  4160. 1034160,189,602,13,30,1,129,16,"Tañhi ganthaṃ nissāya sattā puññakiriyāya cittampi na uppādenti, lokā vā bālajanā āyatanti ussahanti vādassādena etthāti lokāyataṃ. "
  4161. 1034161,189,602,31,55,1,202,20,"Aññamaññaviruddhaṃ, saggamokkhaviruddhaṃ vā tanonti etthāti vitaṇḍo ḍa-paccayavasena, na-kārassa ca ṇa-kāraṃ katvā, viruddhena vādadaṇḍena tāḷenti vādino etthāti vitaṇḍo taḍi-dhātuvasena, niggahītāgamañca katvā. "
  4162. 1034162,189,602,56,131,1,313,42,"Adesampi yaṃ nissāya vādīnaṃ vādo pavatto, taṃ tesaṃ desatopi upacāravasena vuccati yathā‘‘ cakkhuṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhatī’’ ti,( dī. ni.2.401; ma. ni.1.133; vibha.204) visesena vā paṇḍitānaṃ manaṃ taḍenti cālenti etenāti vitaṇḍo, taṃ vadanti, so vādo vā etesanti vitaṇḍavādā, tesaṃ satthaṃ tathā. "
  4163. 1034163,189,602,132,146,1,102,9,"Lakkhaṇadīpakasatthaṃ uttarapadalopena, taddhitavasena vā lakkhaṇan ti dasseti‘‘ lakkhaṇadīpakan’’ tiādinā. "
  4164. 1034164,189,602,147,153,1,60,5,"Lakkhīyati buddhabhāvādi anenāti lakkhaṇaṃ, nigrodhabimbatādi. "
  4165. 1034165,189,602,154,162,1,26,4,Tenāha‘‘ yesaṃ vasenā’’ tiādi.
  4166. 1034166,189,602,163,170,1,95,7,Dvādasasahassaganthapamāṇan ti ettha bhāṇavārappamāṇādīsu viya bāttiṃsakkharaganthova adhippeto.
  4167. 1034167,189,602,171,172,1,8,1,Vuttañhi–
  4168. 1034168,189,603,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Aṭṭhakkharā ekapadaṃ, ekā gāthā catuppadaṃ; "
  4169. 1034169,189,604,2,12,1,49,7,"Gāthā cekā mato gantho, gantho bāttiṃsatakkharo’’ ti. "
  4170. 1034170,189,605,2,5,1,59,3,Dvādasahi guṇitasahassabāttiṃsakkharaganthappamāṇanti attho.
  4171. 1034171,189,605,6,21,1,73,10,"Yatthāti yasmiṃ lakkhaṇasatthe, ādhāre cetaṃ bhummaṃ yathā‘‘ rukkhe sākhā’’ ti. "
  4172. 1034172,189,605,22,29,1,75,6,"Soḷasa ca sahassañca soḷasasahassaṃ, soḷasādhikasahassagāthāparimāṇāti attho. "
  4173. 1034173,189,605,30,34,1,44,4,Evañhi ādhārādheyyavacanaṃ sūpapannaṃ hotīti.
  4174. 1034174,189,605,35,40,1,57,5,Padhānavasena buddhānaṃ lakkhaṇadīpanato buddhamantā nāma.
  4175. 1034175,189,605,41,46,1,51,5,Paccekabuddhādīnampi hi lakkhaṇaṃ tattha dīpitameva.
  4176. 1034176,189,605,47,56,1,31,5,Tena vuttaṃ‘‘ yesaṃ vasenā’’ tiādi.
  4177. 1034177,189,606,2,25,1,102,14,"‘ ‘ Anūno paripūrakārī’’ ti atthamattadassanaṃ, saddato pana adhigatamatthaṃ dassetuṃ‘‘ avayo na hotī’’ ti vuttaṃ. "
  4178. 1034178,189,606,26,37,1,53,7,Ko panesa avayoti anuyogamapaneti‘‘ avayo nāmā’’ tiādinā.
  4179. 1034179,189,606,38,53,1,63,9,"Ayamettādhippāyo– yo tāni sandhāretuṃ sakkoti, so‘‘ vayo’’ ti vuccati. "
  4180. 1034180,189,606,54,62,1,32,7,"Yo pana na sakkoti, so avayo nāma. "
  4181. 1034181,189,606,63,81,1,76,13,"Yo ca avayo na hoti, so‘‘ dve paṭisedhā pakatiyatthagamakā’’ ti ñāyena vayo evāti. "
  4182. 1034182,189,606,82,96,1,122,13,"Vayatīti hi vayo, ādimajjhapariyosānesu katthacipi aparikilamanto avitthāyanto te ganthe santāne paṇeti byavaharatīti attho. "
  4183. 1034183,189,606,97,121,1,115,14,"Ayaṃ pana vinayaṭṭhakathānayo( pārā.84)– {anavayo}ti anu avayo, sandhivasena u-kāralopo, anu anu avayo anūno, paripuṇṇasippoti attho. "
  4184. 1034184,189,606,122,146,1,112,16,"{Vayo}ti hi hāni‘‘ āyavayo’’ tiādīsu viya, natthi etassa yathāvuttaganthesu vayo ūnatāti avayo, anu anu avayo {anavayo}ti."
  4185. 1034185,189,607,2,29,1,118,14,"‘ ‘ Anuññāto’’ ti padassa kammasādhanavasena,‘‘ paṭiññāto’’ ti padassa ca kattusādhanavasena atthaṃ dassento‘‘ ācariyenā’’ tiādimāha. "
  4186. 1034186,189,607,30,33,1,18,2,{Assā}ti ambaṭṭhassa.
  4187. 1034187,189,607,34,71,1,163,22,"Pāḷiyaṃ‘‘ yamahaṃ jānāmi, taṃ tvaṃ jānāsī’’ ti idaṃ anujānanākāradassanaṃ,‘‘ yaṃ tvaṃ jānāsi, tamahaṃ jānāmī’’ ti idaṃ pana paṭijānanākāradassananti dasseti‘‘ yaṃ ahan’’ tiādinā."
  4188. 1034188,189,607,72,84,1,68,8,‘‘ Āma ācariyā’’ ti hi yathāgataṃ paṭijānanavacanameva atthavasena vuttaṃ.
  4189. 1034189,189,607,85,89,1,27,4,Yan ti tevijjakaṃ pāvacanaṃ.
  4190. 1034190,189,607,90,93,1,18,2,{Tassā}ti ācariyassa.
  4191. 1034191,189,607,94,103,1,64,7,"Paṭivacanadānameva paṭiññā tathā, tāya sayameva {paṭiññāto}ti attho."
  4192. 1034192,189,607,104,111,1,46,3,‘‘ Sake’’ tiādi anujānanapaṭijānanādhikāradassanaṃ.
  4193. 1034193,189,607,112,122,1,61,6,Adesassapi desamiva kappanāmattenāti vuttaṃ‘‘ katarasmin’’ tiādi.
  4194. 1034194,189,607,123,127,1,27,4,Sassa attano santakaṃ sakaṃ.
  4195. 1034195,189,607,128,136,1,70,7,"Ācariyānaṃ paramparato, paramparabhūtehi vā ācariyehi āgataṃ ācariyakaṃ. "
  4196. 1034196,189,607,137,145,1,46,6,"Tisso vijjā, tāsaṃ samūho tevijjakaṃ, vedattayaṃ. "
  4197. 1034197,189,607,146,154,1,62,7,"Padhānaṃ vacanaṃ, pakaṭṭhānaṃ vā aṭṭhakādīnaṃ vacanaṃ pāvacanaṃ. "
  4198. 1034198,189,608,2,29,1,144,15,"257. Idāni yenādhippāyena brāhmaṇo pokkharasātī ambaṭṭhaṃ māṇavaṃ āmantetvā‘‘ ayaṃ tātā’’ tiādivacanamabrvi, tadadhippāyaṃ vibhāvento‘‘ esa kirā’’ tiādimāha. "
  4199. 1034199,189,608,30,37,1,58,6,Tattha {uggatassā}ti pubbe pākaṭassa kittimato porāṇajanassa.
  4200. 1034200,189,608,38,44,1,45,5,Bahū {janā}ti pūraṇakassapādayo sandhāya vuttaṃ.
  4201. 1034201,189,608,45,52,1,53,6,"Ekaccan ti khattiyādijātimantaṃ, lokasammataṃ vā janaṃ. "
  4202. 1034202,189,608,53,69,1,107,13,"{Garū}ti bhāriyaṃ, attānaṃ tato mocetvā apagamanamattampi dukkaraṃ hoti, pageva taduttari karaṇanti vuttaṃ hoti. "
  4203. 1034203,189,608,70,74,1,54,4,Anattho nāma tathāpagamanādinā nindābyārosaupārambhādi.
  4204. 1034204,189,609,2,19,1,91,9,‘ ‘ Abbhuggato’’ ti ettha abhisaddayogena itthambhūtākhyānatthavaseneva‘‘ gotaman’’ ti upayogavacanaṃ .
  4205. 1034205,189,609,20,42,1,109,13,"‘‘ Taṃ bhavantaṃ, tathā santaṃyevā’’ ti padesupi tassa anupayogattā tadatthavasenevāti dasseti‘‘ tassa bhoto’’ tiādinā. "
  4206. 1034206,189,609,43,50,1,20,3,Tenāha‘‘ idhāpī’’ tiādi.
  4207. 1034207,189,609,51,71,1,146,18,"Tathā {satoyevā}ti yenākārena arahatādinā saddo abbhuggato, tenākārena santassa bhūtassa eva tassa bhavato gotamassa saddo yadi vā abbhuggatoti attho. "
  4208. 1034208,189,609,72,108,1,278,25,"Apica taṃ bhavantaṃ gotamaṃ tathā {santaṃyevā}ti ekassapi atthassa dvikkhattuṃ sambandhabhāvena vacanaṃ sāmaññavisiṭṭhatāparikappanena atthavisesaviññāpanatthaṃ, tasmā‘‘ tassa bhoto gotamassā’’ ti sāmaññasambandhabhāvena vicchinditvā‘‘ tathā satoyevā’’ ti visesasambandhabhāvena yojetabbaṃ. "
  4209. 1034209,189,609,109,116,1,64,7,Yadi -saddo cettha saṃsayattho dvinnampi atthānaṃ saṃsayitabbattā.
  4210. 1034210,189,609,117,124,1,53,7,Vā -saddo ca vikappanattho tesu ekassa vikappetabbattā.
  4211. 1034211,189,609,125,129,1,27,4,Saddavidū pana evaṃ vadanti–
  4212. 1034212,189,609,130,148,1,95,14,‘‘ imassa vacanaṃ saccaṃ vā yadi vā musā’’ tiādīsu viya yadi-saddo vā-saddo ca ubhopi vikappatthāyeva.
  4213. 1034213,189,609,149,175,1,117,13,Yadi-saddopi hi‘‘ yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisan’’ tiādīsu( a. ni.5.34) vā-saddattho dissati.
  4214. 1034214,189,609,176,191,1,86,10,"‘‘ Appaṃ vassasataṃ āyu, idānetarahi vijjatī’’ tiādīsu viya ca idha samānatthasaddapayogoti. "
  4215. 1034215,189,609,192,215,1,114,15,Pāḷiyaṃ‘‘ yadi vā no tathā’’ ti idampi‘‘ santaṃyeva saddo abbhuggato’’ ti iminā sambajjhitvā yathāvuttanayeneva yojetabbaṃ.
  4216. 1034216,189,609,216,251,1,227,24,"Nanu‘‘ gotaman’’ ti padeyeva upayogavacanaṃ siyā, na etthāti codanāya‘‘ idhāpī’’ tiādi vuttaṃ, tassa anupayogattā, vicchinditvā sambandhavisesabhāvena yojetabbattā vā idhāpi itthambhūtākhyānatthavaseneva upayogavacanaṃ nāmāti vuttaṃ hoti. "
  4217. 1034217,189,609,252,265,1,94,10,"Itthambhūtākhyānaṃ attho yassa tathā, abhisaddo, itthambhūtākhyānameva vā attho tathā, soyevattho. "
  4218. 1034218,189,609,266,273,1,51,6,"Yadaggena hi saddayogo hoti, tadaggena atthayogopīti. "
  4219. 1034219,189,610,2,10,1,29,4,258. {Bho}ti attano ācariyaṃ ālapati.
  4220. 1034220,189,610,11,25,1,78,10,Yathā-saddaṃ sātthakaṃ katvā saha pāṭhasesena yojetuṃ‘‘ yathā sakkā’’ tiādi vuttaṃ.
  4221. 1034221,189,610,26,29,1,12,2,{So}ti bhagavā.
  4222. 1034222,189,610,30,45,1,109,10,"Purimanaye ākāratthajotanayathā-saddayogyato kathanti pucchāmattaṃ, idha pana tadayogyato‘‘ ākārapucchā’’ ti vuttaṃ. "
  4223. 1034223,189,610,46,62,1,114,11,"Bāhirakasamaye ācariyamhi upajjhāyasamudācāroti āha‘‘ atha naṃ upajjhāyo’’ ti, upajjhāyasaññito ācariyabrāhmaṇoti attho. "
  4224. 1034224,189,611,2,45,1,315,32,"Kāmañca manto, brahmaṃ, kappoti tibbidho vedo, tathāpi aṭṭhakādi vuttaṃ padhānabhūtaṃ mūlaṃ manto, tadatthavivaraṇamatthaṃ brahmaṃ, tattha vuttanayena yaññakiriyāvidhānaṃ {kappo}ti mantasseva padhānabhāvato, itaresañca tannissayeneva jātattā mantaggahaṇena brahmakappānampi gahaṇaṃ siddhamevāti dasseti‘‘ tīsu vedesū’’ ti iminā. "
  4225. 1034225,189,611,46,72,1,132,16,"{Manto}ti hi aṭṭhakādīhi isīhi vuttamūlavedasseva nāmaṃ, {vedo}ti sabbassa, tasmā‘‘ vedesū’’ ti vutte sabbesampi gahaṇaṃ sijjhatīti veditabbaṃ. "
  4226. 1034226,189,611,73,77,1,41,3,{Lakkhaṇānī}ti lakkhaṇadīpakāni mantapadāni.
  4227. 1034227,189,611,78,80,1,42,2,Pajjagajjabandhapavesanavasena pakkhipitvā.
  4228. 1034228,189,611,81,84,1,46,2,{Brāhmaṇavesenevā}ti vedavācakabrāhmaṇaliṅgeneva.
  4229. 1034229,189,611,85,88,1,30,2,{Vede}ti mahāpurisalakkhaṇamante.
  4230. 1034230,189,611,89,94,1,46,4,Mahesakkhā {sattā}ti mahāpuññavanto paṇḍitasattā.
  4231. 1034231,189,611,95,101,1,47,6,Jānissanti iti manasi katvā vācentīti sambandho.
  4232. 1034232,189,611,102,106,1,21,3,{Tenā}ti tathā vācanato.
  4233. 1034233,189,611,107,120,1,83,8,{Pubbe}ti‘‘ tathāgato uppajjissatī’’ ti vattabbakālato pabhuti tathāgatassa dharamānakāle.
  4234. 1034234,189,611,121,125,1,55,4,Ajjhāyitabbavācetabbabhāvena āgacchanti pākaṭā bhavanti.
  4235. 1034235,189,611,126,129,1,50,3,Ekagāthādvigāthādivasena anukkamena antaradhāyanti.
  4236. 1034236,189,611,130,156,1,124,14,"Na kevalaṃ lakkhaṇamantāyeva, atha kho aññepi vedā brāhmaṇānaṃ aññāṇabhāvena anukkamena antaradhāyanti evāti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.258) vuttaṃ. "
  4237. 1034237,189,612,2,10,1,81,6,"Buddhabhāvapatthanā paṇidhi, pāramīsambharaṇaṃ samādānaṃ, kammassakatādipaññā ñāṇaṃ."
  4238. 1034238,189,612,11,34,1,87,8,‘‘ Paṇidhimahato samādānamahatotiādinā paccekaṃ mahantasaddo yojetabbo’’ ti( dī. ni. ṭī.1.258) ācariyena vuttaṃ.
  4239. 1034239,189,612,35,62,1,204,23,"Evañca sati karuṇā ādi yesaṃ saddhāsīlādīnaṃ te karuṇādayo, te eva guṇā karuṇādiguṇā, paṇidhi ca samādānañca ñāṇañca karuṇādiguṇā ca, tehi mahanto {paṇidhisamādānañāṇakaruṇādiguṇamahanto}ti nibbacanaṃ kātabbaṃ. "
  4240. 1034240,189,612,63,68,1,55,5,Evañhi dvandatoparattā mahantasaddo paccekaṃ yojīyatīti.
  4241. 1034241,189,612,69,112,1,199,25,"Apica paṇidhi ca samādānañca ñāṇañca karuṇā ca, tamādi yesaṃ te tathā, teyeva guṇā, tehi mahantoti nibbacanenapi attho sūpapanno hoti, paṇidhimahantatādi cassa buddhavaṃsa( bu. vaṃ.9 ādayo) cariyāpiṭakādi( cariyā.1 ādayo) vasena veditabbo. "
  4242. 1034242,189,612,113,136,1,107,8,Mahāpadānasuttaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ mahāpurisassāti jātigottakulapadesādivasena mahantassa purisassā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.2.33) vuttaṃ.
  4243. 1034243,189,612,137,148,1,40,6,"Tattha‘‘ khattiyo, brāhmaṇo’’ ti evamādi jāti."
  4244. 1034244,189,612,149,159,1,33,5,"‘‘ Koṇḍañño, gotamo’’ ti evamādi gottaṃ."
  4245. 1034245,189,612,160,181,1,111,13,"‘‘ Poṇikā, cikkhallikā, sākiyā, koliyā’’ ti evamādi kulapadeso, tadetaṃ sabbampi idha ādisaddena saṅgahitanti daṭṭhabbaṃ. "
  4246. 1034246,189,612,182,196,1,83,10,Evañhi sati‘‘ dveyeva gatiyo bhavantī’’ ti ubhinnaṃ sādhāraṇavacanaṃ samatthitaṃ hotīti.
  4247. 1034247,189,613,2,6,1,29,3,{Niṭṭhā}ti nipphattiyo siddhiyo.
  4248. 1034248,189,613,7,21,1,77,9,"Nanvāyaṃ gati-saddo anekattho, kasmā niṭṭhāyameva vuttoti āha‘‘ kāmañcāyan’’ tiādi. "
  4249. 1034249,189,613,22,26,1,32,2,{Bhavabhede}ti nirayādibhavavisese.
  4250. 1034250,189,613,27,34,1,71,7,So hi sucaritaduccaritakammena sattehi upapajjanavasena gantabbāti gati.
  4251. 1034251,189,613,35,41,1,45,5,"Gacchati pavattati etthāti gati, nivāsaṭṭhānaṃ. "
  4252. 1034252,189,613,42,46,1,34,4,Gamati yathāsabhāvaṃ jānātīti gati.
  4253. 1034253,189,613,47,63,1,82,13,"Paññā, gamanaṃ byāpanaṃ gati, vissaṭabhāvo, so pana ito ca etto ca byāpetvā ṭhitatāva. "
  4254. 1034254,189,613,64,74,1,81,7,"Gamanaṃ nipphattanaṃ gati, niṭṭhā , ajjhāsayapaṭisaraṇatthāpi nidassananayena gahitā. "
  4255. 1034255,189,613,75,126,1,193,27,"Tathā hesa‘‘ imesaṃ kho ahaṃ bhikkhūnaṃ sīlavantānaṃ kalyāṇadhammānaṃ neva jānāmi āgatiṃ vā gatiṃ vā’’ ti( ma. ni.1.508) ettha ajjhāsaye vattati,‘‘ nibbānaṃ arahato gatī’’ ti( pari.339) ettha paṭisaraṇe, parāyaṇe apassayeti attho. "
  4256. 1034256,189,613,127,133,1,45,5,"Gacchati yathāruci pavattatīti gati, ajjhāsayo. "
  4257. 1034257,189,613,134,144,1,72,8,"Gacchati avacarati, avacaraṇavasena vā pavattati etthāti gati, paṭisaraṇaṃ. "
  4258. 1034258,189,613,145,157,1,122,11,"Sabbasaṅkhatavisaññuttassa hi arahato nibbānameva paṭisaraṇaṃ, idha pana niṭṭhāyaṃ vattatīti veditabbo tadaññesamavisayattā. "
  4259. 1034259,189,614,2,31,1,186,20,"Nanu dvinnaṃ nipphattīnaṃ nimittabhūtāni lakkhaṇāni visadisāneva, atha kasmā‘‘ yehi samannāgatassā’’ tiādinā tesaṃ sadisabhāvo vuttoti codanālesaṃ dassetvā sodhento‘‘ tattha kiñcāpī’’ tiādimāha. "
  4260. 1034260,189,614,32,49,1,108,13,Samānepi nigrodhabimbatādilakkhaṇabhāve attheva koci nesaṃ visesoti dassetuṃ‘‘ na teheva buddho hotī’’ ti vuttaṃ.
  4261. 1034261,189,614,50,86,1,153,18,"‘‘ Yathā hi buddhānaṃ lakkhaṇāni suvisadāni, suparibyattāni, paripuṇṇāni ca honti, na evaṃ cakkavattīnan’’ ti ayaṃ pana viseso ācariyadhammapālattherena( dī. ni. ṭī.1.258) pakāsito. "
  4262. 1034262,189,614,87,95,1,75,7,"Jāyanti bhinnesupi atthesu abhinnadhīsaddā etāyāti jāti, lakkhaṇabhāvamattaṃ. "
  4263. 1034263,189,614,96,97,1,8,1,Vuttañhi–
  4264. 1034264,189,615,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Sabalādīsu bhinnesu, yāya vattantubhinnadhī; "
  4265. 1034265,189,616,2,11,1,42,6,"Saddā sā jātiresā ca, mālāsuttamivanvitā’’ ti. "
  4266. 1034266,189,617,2,20,1,206,18,Tasmā lakkhaṇatāmattena samānabhāvato visadisānipi tāniyeva cakkavattinipphattinimittabhūtāni lakkhaṇāni sadisāni viya katvā tāni buddhanipphattinimittabhūtāni lakkhaṇāni nāmāti idaṃ vacanaṃ vuccatīti attho.
  4267. 1034267,189,617,21,47,1,210,18,"Adhiāpubbavasayoge bhummatthe upayogavacananti āha‘‘ agāre vasatī’’ ti catūhi {acchariyadhammehī}ti abhirūpatā, dīghāyukatā, appābādhatā, brāhmaṇagahapatikānaṃ piyamanāpatāti imehi catūhi acchariyasabhāvabhūtāhi iddhīhi. "
  4268. 1034268,189,617,48,49,1,7,1,Yathāha–
  4269. 1034269,189,618,2,13,1,58,8,"‘ ‘ Rājā ānanda, mahāsudassano catūhi iddhīhi samannāgato ahosi. "
  4270. 1034270,189,618,14,17,1,23,3,Katamāhi catūhi iddhīhi?
  4271. 1034271,189,618,18,38,1,69,8,"Idhānanda, rājā mahāsudassano abhirūpo ahosi dassanīyo pāsādiko’’ tiādi( dī. ni.2.252). "
  4272. 1034272,189,619,2,28,1,91,11,"Cetiyajātake ( jā. aṭṭha.3.8.44) āgatanayaṃ gahetvāpi evaṃ vadanti‘‘ sarīrato candanagandho vāyati, ayaṃ ekā iddhi. "
  4273. 1034273,189,619,29,35,1,39,5,"Mukhato uppalagandho vāyati, ayaṃ dutiyā. "
  4274. 1034274,189,619,36,47,1,85,10,"Cattāro devaputtā catūsu disāsu sabbakālaṃ khaggahatthā ārakkhaṃ gaṇhanti, ayaṃ tatiyā. "
  4275. 1034275,189,619,48,56,1,33,5,"Ākāsena vicarati, ayaṃ catutthī’’ ti. "
  4276. 1034276,189,619,57,81,1,191,17,"Anāgatavaṃsasaṃvaṇṇanāyaṃ pana‘‘ abhirūpabhāvo ekā iddhi, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgatabhāvo dutiyā, yāvatāyukampi sakalalokassa dassanātittikabhāvo tatiyā, ākāsacāribhāvo catutthī’’ ti vuttaṃ. "
  4277. 1034277,189,619,82,90,1,94,7,Tattha samavepākiniyā gahaṇiyā {samannāgatabhāvo}ti samavipācaniyā kammajatejodhātuyā sampannatā.
  4278. 1034278,189,619,91,109,1,122,16,"Yassa hi bhuttamattova āhāro jīrati, yassa vā pana puṭabhattaṃ viya tatheva tiṭṭhati, ubhopete na samavepākiniyā samannāgatā. "
  4279. 1034279,189,619,110,124,1,109,12,"Yassa pana puna bhattakāle bhattacchando uppajjateva, ayaṃ samavepākiniyā samannāgato nāma, tathārūpatāti attho. "
  4280. 1034280,189,619,125,136,1,81,7,"{Saṅgahavatthūhī}ti dānaṃ, piyavacanaṃ, atthacariyā, samānattatāti imehi saṅgahopāyehi. "
  4281. 1034281,189,619,137,138,1,7,1,Yathāha–
  4282. 1034282,189,620,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Dānañca peyyavajjañca, atthacariyā ca yā idha; "
  4283. 1034283,189,621,2,9,1,48,6,"Samānattatā ca dhammesu, tattha tattha yathārahaṃ; "
  4284. 1034284,189,622,2,9,1,40,6,"Ete kho saṅgahā loke, rathassāṇīva yāyato. "
  4285. 1034285,189,623,2,10,1,40,7,"Ete ca saṅgahā nāssu, na mātā puttakāraṇā; "
  4286. 1034286,189,624,2,10,1,43,7,"Labhetha mānaṃ pūjaṃ vā, pitā vā puttakāraṇā. "
  4287. 1034287,189,625,2,9,1,42,6,"Yasmā ca saṅgahā ete, samapekkhanti paṇḍitā; "
  4288. 1034288,189,626,2,23,1,49,8,"Tasmā mahattaṃ papponti, pāsaṃsā ca bhavanti te’’ ti.( dī. ni.3.273); "
  4289. 1034289,189,627,2,14,1,95,9,"{Rañjanato}ti pītisomanassavasena rañjanato, na rāgavasena, pītisomanassānaṃ jananatoti vuttaṃ hoti. "
  4290. 1034290,189,627,15,42,1,221,21,"Catūhi saṅgahavatthūhi rañjanaṭṭhena rājāti pana sabbesaṃ rājūnaṃ samaññā tathā akarontānampi vilīvabījanādīsu tālavaṇṭavohāro viya ruḷhivasena pavattito, tasmā‘‘ acchariyadhammehī’’ ti asādhāraṇanibbacanaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  4291. 1034291,189,628,2,17,1,134,11,Saddasāmatthiyato anekadhā cakkavattīsaddassa vacanatthaṃ dassento padhānabhūtaṃ vacanatthaṃ paṭhamaṃ dassetuṃ‘‘ cakkaratanan’’ tiādimāha.
  4292. 1034292,189,628,18,24,1,78,6,Idameva hi padhānaṃ cakkaratanassa pavattanamantarena cakkavattibhāvānāpattito.
  4293. 1034293,189,628,25,34,1,56,7,Tathā hi aṭṭhakathāsu vuttaṃ‘‘ kittāvatā cakkavattī hotīti?
  4294. 1034294,189,628,35,65,1,67,6,Ekaṅguladvaṅgulamattampi cakkaratane ākāsaṃ abbhuggantvā pavatte’’ ti( dī. ni. aṭṭha.2.243; ma. ni. aṭṭha.3.256).
  4295. 1034295,189,628,66,120,1,359,35,"Yasmā pana rājā cakkavattī ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vāmahatthena hatthisoṇḍasadisapanāḷiṃ suvaṇṇabhiṅkāraṃ ukkhipitvā dakkhiṇahatthena cakkaratanaṃ udakena abbhukkiritvā‘‘ pavattatu bhavaṃ cakkaratanaṃ, abhivijinātu bhavaṃ cakkaratanan’’ ti( dī. ni.2.244) vacanena cakkaratanaṃ vehāsaṃ abbhuggantvā pavattesi, tasmā tādisaṃ pavattāpanaṃ sandhāya‘‘ cakkaratanaṃ vattetī’’ ti vuttaṃ. "
  4296. 1034296,189,628,121,153,1,118,15,Yathāha‘‘ atha kho ānanda rājā mahāsudassano uṭṭhāyāsanā… pe… cakkaratanaṃ abbhukkiri‘ pavattatu bhavaṃ cakkaratanan’ ti’’ ādi( dī. ni.2.244).
  4297. 1034297,189,628,154,173,1,164,14,"Na kevalañca cakkasaddo cakkarataneyeva vattati atha kho sampatticakkādīsupi, tasmā taṃtadatthavācakasaddasāmatthiyatopi vacanatthaṃ dasseti‘‘ sampatticakkehī’’ tiādinā. "
  4298. 1034298,189,628,174,176,1,24,2,Tattha sampatticakkehīti–
  4299. 1034299,189,629,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Patirūpe vase dese, ariyamittakaro siyā; "
  4300. 1034300,189,630,2,7,1,41,4,"Sammāpaṇidhisampanno , pubbe puññakato naro; "
  4301. 1034301,189,631,2,21,1,50,6,"Dhaññaṃ dhanaṃ yaso kitti, sukhañcetaṃdhivattatī’’ ti.( a. ni.4.31)– "
  4302. 1034302,189,632,2,4,1,41,2,Vuttehi patirūpadesavāsādisampatticakkehi.
  4303. 1034303,189,632,5,14,1,69,7,"{Vattatī}ti pavattati sampajjati, uparūpari kusaladhammaṃ vā paṭipajjati. "
  4304. 1034304,189,632,15,18,1,22,2,{Tehī}ti sampatticakkehi.
  4305. 1034305,189,632,19,32,1,113,11,"Paran ti sattanikāyaṃ, yathā sayaṃsaddo suddhakattutthassa jotako, tathā paraṃsaddopi hetukattutthassāti veditabbaṃ. "
  4306. 1034306,189,632,33,42,1,70,7,"{Vattetī}ti pavatteti sampādeti, uparūpari kusaladhammaṃ vā paṭipajjāpeti. "
  4307. 1034307,189,632,43,44,1,7,1,Yathāha–
  4308. 1034308,189,633,2,33,1,157,23,"‘ ‘ Rājā mahāsudassano evamāha‘ pāṇo na hantabbo, adinnaṃ na ādātabbaṃ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ ti. "
  4309. 1034309,189,633,34,59,1,96,12,"Ye kho panānanda puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesun’’ tiādi( dī. ni.2.244). "
  4310. 1034310,189,634,2,5,1,48,3,Iriyāpathacakkānanti iriyāpathabhūtānaṃ cakkānaṃ.
  4311. 1034311,189,634,6,33,1,64,8,"Iriyāpathopi hi‘‘ cakkan’’ ti vuccati‘‘ catucakkaṃ navadvāran’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.29,109). "
  4312. 1034312,189,634,34,35,1,7,1,Yathāha–
  4313. 1034313,189,635,2,8,1,43,4,‘ ‘ Rathaṅge lakkhaṇe dhammo-racakkesviriyāpathe;
  4314. 1034314,189,636,2,7,1,43,5,Cakkaṃ sampattiyaṃ cakka-ratane maṇḍale bale;
  4315. 1034315,189,637,2,8,1,39,4,Kulālabhaṇḍe āṇāya-māyudhe dānarāsisū’’ ti.
  4316. 1034316,189,638,2,16,1,123,12,"{Vatto}ti pavattanaṃ uppajjanaṃ, imināva iriyāpathacakkaṃ vatteti parahitāya uppādetīti nibbacanampi dasseti atthato samānattā. "
  4317. 1034317,189,638,17,19,1,10,2,Tathā cāha–
  4318. 1034318,189,639,2,19,1,115,15,"‘ ‘ Atha kho taṃ ānanda cakkaratanaṃ puratthimaṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. "
  4319. 1034319,189,639,20,48,1,129,15,"Yasmiṃ kho panānanda, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāyā’’ tiādi( dī. ni.2.244). "
  4320. 1034320,189,640,2,12,1,81,9,Ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– appaṭihataṃ āṇāsaṅkhātaṃ cakkaṃ vattetīti cakkavattī.
  4321. 1034321,189,640,13,16,1,15,3,Tathā hi vuttaṃ–
  4322. 1034322,189,641,2,22,1,154,18,"‘ ‘ Pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ vatteti, taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. "
  4323. 1034323,189,641,23,25,1,16,2,Katamehi pañcahi?
  4324. 1034324,189,641,26,43,1,96,15,"Idha bhikkhave rājā cakkavattī atthaññū ca hoti, dhammaññū ca mattaññū, ca kālaññū ca parisaññū ca. "
  4325. 1034325,189,641,44,62,1,26,5,Imehi kho… pe… pāṇinā’’ tiādi( a. ni.5.131).
  4326. 1034326,189,642,2,10,1,86,8,Khattiyamaṇḍalādisaññitaṃ cakkaṃ samūhaṃ attano vase vatteti anuvattetītipi cakkavattī.
  4327. 1034327,189,642,11,38,1,105,13,"Vuttañhi‘‘ ye kho panānanda puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesun’’ tiādi( dī. ni.2.244). "
  4328. 1034328,189,642,39,43,1,44,4,Cakkalakkhaṇaṃ vattati etassātipi cakkavattī.
  4329. 1034329,189,642,44,71,1,123,13,Tenāha‘‘ imassa deva kumārassa heṭṭhā pādatalesu cakkāni jātāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrānī’’ tiādi( dī. ni.2.35).
  4330. 1034330,189,642,72,78,1,55,6,Cakkaṃ mahantaṃ kāyabalaṃ vattati etassātipi cakkavattī.
  4331. 1034331,189,642,79,105,1,88,11,Vuttañhetaṃ‘‘ ayañhi deva kumāro sattussado… pe… ayañhi deva kumāro sīhapubbaddhakāyo’’ tiādi( dī. ni.2.35).
  4332. 1034332,189,642,106,111,1,46,5,Tena hissa lakkhaṇena mahabbalabhāvo viññāyati.
  4333. 1034333,189,642,112,121,1,80,8,"Cakkaṃ dasavidhaṃ, dvādasavidhaṃ vā vattadhammaṃ vattati paṭipajjatīti cakkavattī. "
  4334. 1034334,189,642,122,154,1,116,17,"Tena vuttaṃ‘‘ na hi te tāta dibbaṃ cakkaratanaṃ pettikaṃ dāyajjaṃ , iṅgha tvaṃ tāta ariye cakkavattivatte vattāhī’’ tiādi( dī. ni.3.83). "
  4335. 1034335,189,642,155,161,1,54,6,Cakkaṃ mahantaṃ dānaṃ vatteti pavattetītipi cakkavattī.
  4336. 1034336,189,642,162,163,1,8,1,Vuttañca–
  4337. 1034337,189,643,2,49,1,269,28,"‘ ‘ Paṭṭhapesi kho ānanda rājā mahāsudassano tāsaṃ pokkharaṇīnaṃ tīre evarūpaṃ dānaṃ annaṃ annatthikassa, pānaṃ pānatthikassa, vatthaṃ vatthatthikassa, yānaṃ yānatthikassa, sayanaṃ sayanatthikassa, itthiṃ itthitthikassa, hiraññaṃ hiraññatthikassa, suvaṇṇaṃ suvaṇṇatthikassā’’ tiādi( dī. ni.2.254). "
  4338. 1034338,189,644,2,5,1,34,3,Rājāti sāmaññaṃ tadaññasādhāraṇato.
  4339. 1034339,189,644,6,9,1,38,3,Cakkavattīti visesaṃ anaññasādhāraṇato.
  4340. 1034340,189,644,10,27,1,62,12,"Dhamma saddo ñāye, samo eva ca ñāyo nāmāti āha‘‘ ñāyena samenā’’ ti. "
  4341. 1034341,189,644,28,35,1,40,5,"{Vatta}ti uppajjati, paṭipajjatīti vā attho."
  4342. 1034342,189,644,36,60,1,134,15,"‘‘ Idaṃ nāma caratī’’ ti avuttepi sāmaññajotanāya visese avaṭṭhānato, visesatthinā ca visesassa payujjitabbattā‘‘ sadatthaparatthe’’ ti yojīyati. "
  4343. 1034343,189,644,61,76,1,85,11,Padesaggahaṇe hi asati gahetabbassa nippadesatā viññāyati yathā‘‘ dikkhito na dadātī’’ ti.
  4344. 1034344,189,644,77,85,1,79,7,"Yasmā cakkavattirājā dhammeneva rajjamadhigacchati, na adhammena parūpaghātādinā. "
  4345. 1034345,189,644,86,104,1,83,11,"Tasmā vuttaṃ‘‘ dhammena rajjaṃ labhitvā’’ tiādi, {dhammenā}ti ca ñāyena, kusaladhammena vā. "
  4346. 1034346,189,644,105,110,1,28,4,"Rañño bhāvo rajjaṃ, issariyaṃ. "
  4347. 1034347,189,645,2,10,1,58,7,"Paresaṃ hitopāyabhūtaṃ dhammaṃ karoti, caratīti vā dhammiko. "
  4348. 1034348,189,645,11,32,1,135,15,"Attano hitopāyabhūtassa dhammassa kārako, carako vā rājāti {dhammarājā}ti imaṃ savisesaṃ atthaṃ dasseti‘‘ parahitadhammakaraṇena vā’’ tiādinā. "
  4349. 1034349,189,645,33,45,1,101,10,"Ayaṃ pana mahāpadānaṭṭhakathānayo– dasavidhe kusaladhamme, agatirahite vā rājadhamme niyuttoti dhammiko; "
  4350. 1034350,189,645,46,52,1,42,5,teneva dhammena lokaṃ rañjetīti dhammarājā.
  4351. 1034351,189,645,53,57,1,39,4,Pariyāyavacanameva hi idaṃ padadvayanti.
  4352. 1034352,189,645,58,101,1,206,25,"Ācariyena pana evaṃ vuttaṃ‘‘ cakkavattivattasaṅkhātaṃ dhammaṃ carati, cakkavattivattasaṅkhāto vā dhammo etassa, etasmiṃ vā atthīti dhammiko, dhammato anapetattā dhammo ca so rañjanaṭṭhena rājā cāti dhammarājā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.258)."
  4353. 1034353,189,645,102,127,1,102,13,‘‘ Rājā hoti cakkavattī’’ ti vacanato‘‘ cāturanto’’ ti idaṃ catudīpissarataṃ vibhāvetīti āha‘‘ cāturantāyā’’ tiādi.
  4354. 1034354,189,645,128,136,1,58,7,"Cattāro samuddā antā pariyosānā etissāti cāturantā, pathavī. "
  4355. 1034355,189,645,137,144,1,76,7,Sā hi catūsu disāsu puratthimasamuddādicatusamuddapariyosānattā evaṃ vuccati.
  4356. 1034356,189,645,145,172,1,177,18,"Tena vuttaṃ‘‘ catusamudda antāyā’’ ti, sā pana avayavabhūtehi catubbidhehi dīpehi vibhūsitā ekalokadhātupariyāpannā pathavīyevāti dasseti‘‘ catubbidhadīpavibhūsitāya pathaviyā’’ ti iminā. "
  4357. 1034357,189,645,173,174,1,7,1,Yathāha–
  4358. 1034358,189,646,2,12,1,53,7,"‘ ‘ Yāvatā candimasūriyā, pariharanti disā bhanti virocanā; "
  4359. 1034359,189,647,2,13,1,48,8,"Sabbeva dāsā mandhātu, ye ca pāṇā pathavissitā’’ ti. "
  4360. 1034360,189,648,2,29,1,266,21,"Ettha ca‘‘ catudīpavibhūsitāyā’’ ti avatvā {catubbidhadīpavibhūsitāyā}ti vidha saddaggahaṇaṃ paccekaṃ pañcasataparittadīpānampi mahādīpeyeva saṅgahaṇatthaṃ saddātirittena atthātirittassa viññāyamānattā, koṭṭhāsavācakena vā vidhasaddena samānabhāgānaṃ gahitattāti daṭṭhabbaṃ. "
  4361. 1034361,189,648,30,37,1,69,6,{Kopādipaccatthike}ti ettha ādi saddena kāmamohamānamadādike saṅgaṇhāti.
  4362. 1034362,189,648,38,45,1,58,5,"{Vijetī}ti taṃkālāpekkhāya vattamānavacanaṃ, vijitavāti attho. "
  4363. 1034363,189,648,46,50,1,37,4,Saddavidū hi atīte tāvīsaddamicchanti.
  4364. 1034364,189,648,51,79,1,158,19,"‘‘ Sabbarājāno vijetī’’ ti vadanto kāmaṃ cakkavattino kenaci yuddhaṃ nāma natthi, yuddhena pana sādhetabbassa vijayassa siddhiyā‘‘ vijitasaṅgāmo’’ tveva vuttoti dasseti. "
  4365. 1034365,189,649,2,39,1,276,29,"Thāvarassa dhuvassa bhāvo thāvariyaṃ, yathā janapade thāvariyaṃ patto, taṃ dassetuṃ‘‘ na sakkā kenacī’’ tiādi vuttaṃ, iminā kenaci akampiyaṭṭhena janapade thāvariyappattoti tappurisasamāsaṃ dasseti, itarena ca daḷhabhattibhāvato janapado thāvariyappatto etasminti aññapadatthasamāsaṃ. "
  4366. 1034366,189,649,40,44,1,20,3,{Tamhī}ti asmiṃ rājini.
  4367. 1034367,189,649,45,58,1,72,8,"Yathā janapado tasmiṃ thāvariyaṃ patto, tadāvikaronto‘‘ anuyutto’’ tiādimāha. "
  4368. 1034368,189,649,59,63,1,30,3,Tattha {anuyutto}ti niccapayutto.
  4369. 1034369,189,649,64,71,1,52,5,{Sakammanirato}ti cakkavattino rajjakamme sadā pavatto .
  4370. 1034370,189,649,72,84,1,98,9,"Acalo {asampavedhī}ti pariyāyavacanametaṃ, corānaṃ vā vilopanamattena acalo, dāmarikattena asampavedhī. "
  4371. 1034371,189,649,85,91,1,38,5,"Corehi vā acalo, paṭirājūhi asampavedhī. "
  4372. 1034372,189,649,92,98,1,55,5,"Anatimudubhāvena vā acalo, anaticaṇḍabhāvena asampavedhī. "
  4373. 1034373,189,649,99,133,1,307,32,"Tathā hi aticaṇḍassa rañño balikhaṇḍādīhi lokaṃ pīḷayato manussā majjhimajanapadaṃ chaḍḍetvā pabbatasamuddatīrādīni nissāya paccante vāsaṃ kappenti, atimudukassa ca rañño corasāhasikajanavilopapīḷitā manussā paccantaṃ pahāya janapadamajjhe vāsaṃ kappenti, iti evarūpe rājini janapado thāvarabhāvaṃ na pāpuṇāti. "
  4374. 1034374,189,649,134,152,1,186,18,Etasmiṃ pana tadubhayavirahite suvaṇṇatulā viya samabhāvappatte rājini rajjaṃ kārayamāne janapado pāsāṇapiṭṭhiyaṃ ṭhapetvā ayopaṭṭena parikkhitto viya acalo asampavedhī thāvariyappattoti.
  4375. 1034375,189,650,2,37,1,180,23,"Seyyathidan ti ekova nipāto,‘‘ so katamo, taṃ katamaṃ, sā katamā’’ tiādinā yathārahaṃ liṅgavibhattivacanavasena payojiyamānova hoti, idha tāni katamānīti payuttoti āha‘‘ tassa cetānī’’ tiādi. "
  4376. 1034376,189,650,38,44,1,67,6,Cacati cakkavattino yathāruci ākāsādigamanāya paribbhamatīti cakkaṃ.
  4377. 1034377,189,650,45,70,1,182,12,"Cakkaratanañhi antosamuṭṭhitavāyodhātuvasena rañño cakkavattissa vacanasamanantarameva pavattati, na candasūriyavimānādi viya bahisamuṭṭhitavāyodhātuvasenāti vimānaṭṭhakathāyaṃ( vi. va. aṭṭha.1. paṭhamapīṭhavimānavaṇṇanā) vuttaṃ. "
  4378. 1034378,189,650,71,74,1,45,2,{Ratijananaṭṭhenā}ti pītisomanassuppādanaṭṭhena.
  4379. 1034379,189,650,75,84,1,85,8,"Tañhi passantassa, suṇantassa ca anappakaṃ pītisomanassaṃ uppajjati acchariyadhammattā. "
  4380. 1034380,189,650,85,106,1,140,18,"Vacanatthato pana rameti ratiṃ karotīti ratanaṃ, ramanaṃ vā rataṃ, taṃ netīti ratanaṃ, rataṃ vā janetīti ratanaṃ ja-kāralopavasenātipi neruttikā. "
  4381. 1034381,189,650,107,110,1,28,2,{Sabbatthā}ti hatthiratanādīsu.
  4382. 1034382,189,651,2,14,1,108,11,"Cittīkatabhāvādināpi cakkassa ratanaṭṭho veditabbo, so pana ratijananaṭṭheneva ekasaṅgahatāya visuṃ na gahito. "
  4383. 1034383,189,651,15,18,1,21,3,Kasmā ekasaṅgahoti ce?
  4384. 1034384,189,651,19,21,1,36,2,Cittīkatādibhāvassapi ratinimittattā.
  4385. 1034385,189,651,22,30,1,77,8,Atha vā ganthabyāsaṃ pariharitukāmena cittīkatādibhāvo na gahitoti veditabbaṃ.
  4386. 1034386,189,651,31,87,1,36,5,Aññāsu pana aṭṭhakathāsu( dī. ni. aṭṭha.2.33; saṃ. ni. aṭṭha.3.5.223; khu. pā. aṭṭha.6.3. yānīdhātigāthāvaṇṇanā; su. ni. aṭṭha.1.226; mahāni. aṭṭha.156) evaṃ vuttaṃ–
  4387. 1034387,189,652,2,7,1,24,3,‘ ‘ Ratijananaṭṭhena ratanaṃ.
  4388. 1034388,189,652,8,9,1,5,1,Apica–
  4389. 1034389,189,653,2,7,1,46,4,"Cittīkataṃ mahagghañca, atulaṃ dullabhadassanaṃ; "
  4390. 1034390,189,654,2,7,1,41,4,"Anomasattaparibhogaṃ , ratanaṃ tena vuccati."
  4391. 1034391,189,655,2,23,1,165,19,"‘ ‘ Cakkaratanassa ca nibbattakālato paṭṭhāya aññaṃ devaṭṭhānaṃ nāma na hoti, sabbepi gandhapupphādīhi tasseva pūjañca abhivādanādīni ca karontīti cittīkataṭṭhena ratanaṃ. "
  4392. 1034392,189,655,24,36,1,89,11,"Cakkaratanassa ca ettakaṃ nāma dhanaṃ agghatīti aggho natthi, iti mahagghaṭṭhenapi ratanaṃ. "
  4393. 1034393,189,655,37,44,1,75,7,Cakkaratanañca aññehi loke vijjamānaratanehi asadisanti atulaṭṭhena ratanaṃ.
  4394. 1034394,189,655,45,65,1,151,17,"Yasmā pana yasmiṃ kappe buddhā uppajjanti, tasmiṃyeva cakkavattino uppajjanti, buddhā ca kadāci karahaci uppajjanti, tasmā dullabhadassanaṭṭhenapi ratanaṃ. "
  4395. 1034395,189,655,66,76,1,116,9,"Tadetaṃ jātirūpakulaissariyādīhi anomassa uḷārasattasseva uppajjati, na aññassāti anomasattaparibhogaṭṭhenapi ratanaṃ. "
  4396. 1034396,189,655,77,86,1,38,6,"Yathā ca cakkaratanaṃ, evaṃ sesānipī’’ ti. "
  4397. 1034397,189,656,2,25,1,138,16,"Tatrāyaṃ taṭṭīkāya, aññattha ca vuttanayena atthavibhāvanā– idañhi‘‘ cittīkatan’’ tiādivacanaṃ nibbacanatthavasena vuttaṃ na hoti, atha kinti ce? "
  4398. 1034398,189,656,26,38,1,61,7,Loke‘‘ ratanan’’ ti sammatassa vatthuno garukātabbabhāvena vuttaṃ.
  4399. 1034399,189,656,39,54,1,195,12,"Sarūpato panetaṃ lokiyamahājanena sammataṃ hiraññasuvaṇṇādikaṃ, cakkavattirañño uppannaṃ cakkaratanādikaṃ, kataññukatavedipuggalādikaṃ, sabbukkaṭṭhaparicchedavasena buddhādisaraṇattayañca daṭṭhabbaṃ."
  4400. 1034400,189,656,55,74,1,117,14,"‘‘ Aho manoharan’’ ti citte kattabbatāya cittīkataṃ, svāyaṃ cittīkāro tassa pūjanīyatāyāti katvā pūjanīyanti atthaṃ vadanti. "
  4401. 1034401,189,656,75,111,1,154,18,"Keci pana‘‘ vicitrakataṭṭhena cittīkatan’’ ti bhaṇanti, taṃ na gahetabbaṃ idha cittasaddassa hadayavācakattā‘‘ cittīkatvā suṇātha me’’ ti( bu. vaṃ.1.80) āhaccabhāsitapāḷiyaṃ viya. "
  4402. 1034402,189,656,112,121,1,44,5,Tathā cāhu‘‘ yathārahamivaṇṇāgamo bhūkaresū’’ ti.
  4403. 1034403,189,656,122,156,1,163,20,"‘‘ Passa cittīkataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena cā’’ tiādīsu( ma. ni.2.302) pana pubbe avicitraṃ idāni vicitraṃ katanti cittīkatan ti attho gahetabbo tattha cittasaddassa vicitravācakattā. "
  4404. 1034404,189,656,157,162,1,47,5,Mahantaṃ vipulaṃ aparimitaṃ agghatīti mahagghaṃ.
  4405. 1034405,189,656,163,172,1,50,8,"Natthi etassa tulā upamā, tulaṃ vā sadisanti atulaṃ. "
  4406. 1034406,189,656,173,179,1,68,5,Kadācideva uppajjanato dukkhena laddhabbadassanattā dullabhadassanaṃ.
  4407. 1034407,189,656,180,185,1,68,5,Anomehi uḷāraguṇeheva sattehi paribhuñjitabbato anomasattaparibhogaṃ.
  4408. 1034408,189,657,2,21,1,138,15,Idāni nesaṃ cittīkatādiatthānaṃ savisesaṃ cakkaratane labbhamānataṃ dassetvā itaresupi te atidisituṃ‘‘ yathā ca cakkaratanan’’ tiādi āraddhaṃ.
  4409. 1034409,189,657,22,35,1,142,12,"Tattha aññaṃ devaṭṭhānaṃ nāma na hoti rañño anaññasādhāraṇissariyādisampattipaṭilābhahetuto, aññesaṃ sattānaṃ yathicchitatthapaṭilābhahetuto ca. "
  4410. 1034410,189,657,36,43,1,73,6,"Aggho natthi ativiya uḷārasamujjalaratanattā, acchariyabbhutadhammatāya ca. "
  4411. 1034411,189,657,44,50,1,39,5,"Yadaggena ca mahagghaṃ, tadaggena atulaṃ. "
  4412. 1034412,189,657,51,72,1,153,16,"Sattānaṃ pāpajigucchanena vigatakāḷako puññapasutatāya maṇḍabhūto yādiso kālo buddhuppādāraho, tādise eva cakkavattīnampi sambhavoti āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi. "
  4413. 1034413,189,657,73,98,1,120,14,"Kadāci {karahacī}ti pariyāyavacanaṃ,‘‘ kadācī’’ ti vā yathāvuttakālaṃ sandhāya vuttaṃ,‘‘ karahacī’’ ti jambusiridīpa saṅkhātaṃ desaṃ. "
  4414. 1034414,189,657,99,100,1,6,1,Tenāha–
  4415. 1034415,189,658,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Kālaṃ dīpañca desañca, kulaṃ mātarameva ca; "
  4416. 1034416,189,659,2,25,1,41,6,"Ime pañca viloketvā, uppajjati mahāyaso’’ ti.( dha. pa. aṭṭha.1.1.10); "
  4417. 1034417,189,660,2,5,1,24,3,Upamāvasena cetaṃ vuttaṃ.
  4418. 1034418,189,660,6,29,1,183,20,"Upamopameyyānañca na accantameva sadisatā, tasmā yathā buddhā kadāci karahaci uppajjanti, na tathā cakkavattino, cakkavattino pana anekadāpi buddhuppādakappe uppajjantīti attho gahetabbo. "
  4419. 1034419,189,660,30,42,1,146,11,Evaṃ santepi cakkavattivattapūraṇassa dukkarabhāvato dullabhuppādoyevāti iminā dullabhuppādatāsāmaññena tesaṃ dullabhadassanatā vuttāti veditabbaṃ.
  4420. 1034420,189,660,43,67,1,216,19,"Kāmaṃ cakkaratanānubhāvena samijjhamāno guṇo cakkavattiparivārajanasādhāraṇo, tathāpi cakkavattī eva naṃ sāmibhāvena visavitāya paribhuñjatīti vattabbataṃ arahati tadatthameva uppajjanatoti dassento‘‘ tadetan’’ tiādimāha. "
  4421. 1034421,189,660,68,84,1,95,11,"Yathāvuttānaṃ pañcannaṃ, channampi vā atthānaṃ sesaratanesupi labbhanato‘‘ evaṃ sesānipī’’ ti vuttaṃ. "
  4422. 1034422,189,661,2,32,1,235,25,"Imehi pana ratanehi rājā cakkavattī kimatthaṃ paccanubhoti, nanu vināpi tesu kenaci raññā cakkavattinā bhavitabbanti codanāya tassa tehi hathārahamatthapaccanubhavanadassanena kenacipi avinābhāvitaṃ vibhāvetuṃ‘‘ imesu panā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  4423. 1034423,189,661,33,39,1,94,5,Ajitaṃ puratthimādidisāya khattiyamaṇḍalaṃ jināti mahesakkhatāsaṃvattaniyakammanissandabhāvato.
  4424. 1034424,189,661,40,55,1,170,14,"Yathāsukhaṃ anuvicarati hatthiratanaṃ, assaratanañca abhiruhitvā tesaṃ ānubhāvena antopātarāsaṃyeva samuddapariyantaṃ pathaviṃ anupariyāyitvā rājadhāniyā eva paccāgamanato. "
  4425. 1034425,189,661,56,61,1,78,5,Pariṇāyakaratanena vijitamanurakkhati tattha tattha kattabbakiccasaṃvidahanato.
  4426. 1034426,189,661,62,71,1,135,9,Avasesehi maṇiratanaitthiratanagahapatiratanehi upabhuñjanena pavattaṃ upabhogasukhaṃ anubhavati yathārahaṃ tehi tathānubhavanasiddhito.
  4427. 1034427,189,661,72,88,1,232,14,"So hi maṇiratanena yojanappamāṇe padese andhakāraṃ vidhametvā ālokadassanādinā sukhamanubhavati, itthiratanena atikkantamānusakarūpadassanādivasena, gahapatiratanena icchiticchitamaṇikanakarajatādidhanapaṭilābhavasena sukhamanubhavati. "
  4428. 1034428,189,662,2,16,1,82,9,"Idāni sattiyā, sattiphalena ca yathāvuttamatthaṃ vibhāvetuṃ‘‘ paṭhamenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  4429. 1034429,189,662,17,30,1,61,9,Tividhā hi sattiyo‘‘ sakkonti samatthenti rājāno etāyā’’ ti katvā.
  4430. 1034430,189,662,31,32,1,7,1,Yathāhu–
  4431. 1034431,189,663,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Pabhāvussāhamantānaṃ, vasā tisso hi sattiyo; "
  4432. 1034432,189,664,2,10,1,40,7,"Pabhāvo daṇḍajo tejo, patāpo tu ca kosajo. "
  4433. 1034433,189,665,2,10,1,44,7,"Manto ca mantanaṃ so tu, catukkaṇṇo dvigocaro; "
  4434. 1034434,189,666,2,11,1,46,6,"Tigocaro tu chakkaṇṇo, rahassaṃ guyhamuccate’’ ti. "
  4435. 1034435,189,667,2,5,1,30,3,Tattha vīriyabalaṃ ussāhasatti.
  4436. 1034436,189,667,6,12,1,55,6,Paṭhamena cassa cakkaratanena tadanuyogo paripuṇṇo hoti.
  4437. 1034437,189,667,13,15,1,10,2,Kasmāti ce?
  4438. 1034438,189,667,16,21,1,69,5,Tena ussāhasattiyā pavattetabbassa appaṭihatāṇācakkabhāvassa siddhito.
  4439. 1034439,189,667,22,24,1,21,2,Paññābalaṃ mantasatti.
  4440. 1034440,189,667,25,29,1,46,4,Pacchimena cassa pariṇāyakaratanena tadanuyogo.
  4441. 1034441,189,667,30,33,1,10,2,Kasmāti ce ?
  4442. 1034442,189,667,34,40,1,75,6,Tassa sabbarājakiccesu kusalabhāvena mantasattiyā viya avirajjhanapayogattā.
  4443. 1034443,189,667,41,47,1,40,5,"Damanena, dhanena ca pabhuttaṃ pabhūsatti. "
  4444. 1034444,189,667,48,53,1,58,5,Hatthiassagahapatiratanehi cassa tadanuyogo paripuṇṇo hoti.
  4445. 1034445,189,667,54,56,1,10,2,Kasmāti ce?
  4446. 1034446,189,667,57,66,1,124,8,"Hatthiassaratanānaṃ mahānubhāvatāya, gahapatiratanato paṭiladdhakosasampattiyā ca pabhāvasattiyā viya pabhāvasamiddhisiddhito. "
  4447. 1034447,189,667,67,80,1,133,12,"Itthimaṇiratanehi tividhasattiyogaphalaṃ paripuṇṇaṃ hotīti sambandho, yathāvuttāhi tividhāhi sattīhi payujjanato yaṃ phalaṃ laddhabbaṃ. "
  4448. 1034448,189,667,81,88,1,39,6,Taṃ sabbaṃ tehi paripuṇṇaṃ hotīti attho.
  4449. 1034449,189,667,89,91,1,10,2,Kasmāti ce?
  4450. 1034450,189,667,92,95,1,34,3,Teheva upabhogasukhassa sijjhanato.
  4451. 1034451,189,668,2,13,1,86,7,Duvidhasukhavasenapi yathāvuttamatthaṃ vibhāvetuṃ‘‘ so itthimaṇiratanehī’’ tiādi kathitaṃ.
  4452. 1034452,189,668,14,20,1,57,6,Bhogasukhan ti samīpe katvā paribhogavasena pavattasukhaṃ.
  4453. 1034453,189,668,21,25,1,42,3,{Sesehī}ti tadavasesehi cakkādipañcaratanehi.
  4454. 1034454,189,668,26,29,1,49,3,Apaccatthikatāvasena pavattasukhaṃ issariyasukhaṃ.
  4455. 1034455,189,668,30,42,1,87,8,Idāni tesaṃ sampannahetuvasenapi kenaci avinābhāvitameva vibhāvetuṃ‘‘ visesato’’ tiādimāha.
  4456. 1034456,189,668,43,52,1,155,8,{Adosakusalamūlajanitakammānubhāvenā}ti adosasaṅkhātena kusalamūlena sahajātādipaccayavasena uppāditakammassa ānubhāvena sampajjanti sommatararatanajātikattā.
  4457. 1034457,189,668,53,56,1,41,3,Kammaphalañhi yebhuyyena kammasarikkhakaṃ.
  4458. 1034458,189,668,57,66,1,157,8,"Majjhimāni maṇiitthigahapatiratanāni alobhakusalamūlajanitakammānubhāvena sampajjanti uḷāradhanassa, uḷāradhanapaṭilābhakāraṇassa ca pariccāgasampadāhetukattā. "
  4459. 1034459,189,668,67,78,1,189,10,"Pacchimaṃ pariṇāyakaratanaṃ amohakusalamūlajanitakammānubhāvena sampajjati mahāpaññeneva cakkavattirājakiccassa parinetabbattā, mahāpaññabhāvassa ca amohakusalamūlajanitakammanissandabhāvato. "
  4460. 1034460,189,668,79,93,1,54,4,{Bojjhaṅgasaṃyutte}ti mahāvagge dutiye bojjhaṅgasaṃyutte( saṃ. ni.5.223).
  4461. 1034461,189,668,94,110,1,72,6,{Ratanasuttassā}ti tattha pañcamavagge saṅgītassa dutiyassa ratanasuttassa( saṃ. ni.5.223).
  4462. 1034462,189,668,111,119,1,70,8,Upadeso nāma savisesaṃ sattannaṃ ratanānaṃ vicāraṇavasena pavatto nayo.
  4463. 1034463,189,669,2,9,1,67,6,"Saraṇato paṭipakkhavidhamanato sūrā sattivanto, nibbhayāvahāti attho. "
  4464. 1034464,189,669,10,17,1,24,3,Tenāha‘‘ abhīrukajātikā’’ ti.
  4465. 1034465,189,669,18,55,1,194,25,"Asure vijinitvā ṭhitattā sakko devānamindo dhīro nāma, tassa senaṅgabhāvato devaputto‘‘ aṅgan’’ ti vuccati, dhīrassa aṅgaṃ, tassa rūpamiva rūpaṃ yesaṃ te dhīraṅgarūpā, tena vuttaṃ‘‘ devaputtasadisakāyā’’ ti. "
  4466. 1034466,189,669,56,71,1,70,9,"{Eke}ti sārasamāsa nāmakā ācariyā, tadakkhamanto āha‘‘ ayaṃ panetthā’’ tiādi. "
  4467. 1034467,189,669,72,76,1,28,3,{Sabhāvo}ti sabhāvabhūto attho.
  4468. 1034468,189,669,77,80,1,24,2,{Uttamasūrā}ti uttamayodhā.
  4469. 1034469,189,669,81,85,1,27,4,Sūrasaddo hi idha yodhattho.
  4470. 1034470,189,669,86,112,1,117,16,"Evañhi purimanayato imassa visesatā hoti,‘‘ uttamattho sūrasaddo’’ tipi vadanti,‘‘ uttamā sūrā vuccantī’’ tipi hi pāṭho dissati. "
  4471. 1034471,189,669,113,116,1,25,3,Vīrānan ti vīriyavantānaṃ.
  4472. 1034472,189,669,117,129,1,53,8,Aṅgan ti kāraṇaṃ‘‘ aṅgīyati ñāyati phalametenā’’ ti katvā.
  4473. 1034473,189,669,130,153,1,84,13,"Yena vīriyena‘‘ dhīrā’’ ti vuccanti, tadeva dhīraṅgaṃ nāmāti āha‘‘ vīriyanti vuttaṃ hotī’’ ti. "
  4474. 1034474,189,669,154,158,1,16,3,Rūpan ti sarīraṃ.
  4475. 1034475,189,669,159,168,1,36,5,Tena vuttaṃ‘‘ vīriyamayasarīrā viyā’’ ti.
  4476. 1034476,189,669,169,200,1,81,9,"Vīriyameva vīriyamayaṃ yathā‘‘ dānamayan’’ ti,( dī. ni.3.305; itivu.60; netti.34) tasmā vīriyasaṅkhātasarīrā viyāti attho. "
  4477. 1034477,189,669,201,207,1,53,6,Vīriyaṃ pana na ekantarūpanti viya-saddaggahaṇaṃ kataṃ.
  4478. 1034478,189,669,208,231,1,151,18,"Apica dhīraṅgena nibbattaṃ dhīraṅganti atthaṃ dassetuṃ‘‘ vīriyamayasarīrā viyā’’ ti vuttaṃ, evampi vīriyato rūpaṃ na ekantaṃ nibbattanti viya-saddena dasseti. "
  4479. 1034479,189,669,232,265,1,225,26,"Atha vā rūpaṃ sarīrabhūtaṃ dhīraṅgaṃ vīriyametesanti yojetabbaṃ, tathāpi vīriyaṃ nāma kiñci saviggahaṃ na hotīti dīpeti‘‘ vīriyamayasarīrā viyā’’ ti iminā, idhāpi mayasaddo sakattheyeva daṭṭhabbo, tasmā saviggahavīriyasadisāti attho. "
  4480. 1034480,189,669,266,296,1,122,17,"Idaṃ vuttaṃ hoti– saviggahaṃ ce vīriyaṃ nāma siyā, te cassa puttā taṃsadisāyeva bhaveyyunti ayameva cattho ācariyena( dī. ni. ṭī.1.258) anumato. "
  4481. 1034481,189,669,297,340,1,246,25,"Mahāpadānaṭṭhakathāyaṃ pana evaṃ vuttaṃ‘‘ dhīraṅgaṃ rūpametesanti dhīraṅgarūpā, vīriyajātikā vīriyasabhāvā vīriyamayā akilāsuno ahesuṃ, divasampi yujjhantā na kilamantīti vuttaṃ hotī’’ ti,( dī. ni. aṭṭha.2.34) tadetaṃ rūpasaddassa sabhāvatthataṃ sandhāya vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  4482. 1034482,189,669,341,353,1,57,8,Idha ceva aññattha katthaci‘‘ dhitaṅgarūpā’’ ti pāṭho dissati.
  4483. 1034483,189,669,354,382,1,103,14,"Vīriyatthopi hi dhitisaddo hoti‘‘ saccaṃ dhammo dhiti cāgo, diṭṭhaṃ so ativattatī’’ tiādīsu( jā.1.1.57) dhitisaddo viya. "
  4484. 1034484,189,669,383,393,1,40,6,Katthaci pana‘‘ vīraṅgan’’ ti pāṭhova diṭṭho.
  4485. 1034485,189,669,394,399,1,30,4,"Yathā ruccati, tathā gahetabbaṃ. "
  4486. 1034486,189,670,2,115,1,587,67,"Nanu ca rañño cakkavattissa paṭisenā nāma natthi, ya’ massa puttā pamaddeyyuṃ, atha kasmā‘‘ parasenappamaddanā’’ ti vuttanti codanaṃ sodhento‘‘ sace’’ tiādimāha, parasenā hotu vā, mā vā,‘‘ sace pana bhaveyyā’’ ti parikappanāmattena tesaṃ evamānubhāvataṃ dassetuṃ tathā vuttanti adhippāyo,‘‘ parasenappamaddanā’’ ti vuttepi parasenaṃ pamaddituṃ samatthāti attho gahetabbo pakaraṇatopi atthantarassa viññāyamānattā, yathā‘‘ sikkhamānena bhikkhave bhikkhunā aññātabbaṃ paripucchitabbaṃ paripañhitabban’’ ti( pāci.434) etassa padabhājanīye( pāci.436)‘‘ sikkhitukāmenā’’ ti atthaggahaṇanti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ taṃ parimaddituṃ samatthā’’ ti vuttaṃ. "
  4487. 1034487,189,670,116,129,1,76,11,"Na hi te parasenaṃ pamaddantā tiṭṭhanti, atha kho pamaddanasamatthā eva honti . "
  4488. 1034488,189,670,130,132,1,24,2,Evamaññatrapi yathārahaṃ.
  4489. 1034489,189,670,133,141,1,83,7,Parasenaṃ pamaddanāya samatthentīti {parasenappamaddanā}ti atthaṃ dassetītipi vadanti.
  4490. 1034490,189,671,2,32,1,237,21,Pubbe katūpacitassa etarahi vipaccamānakassa puññadhammassa cirataraṃ vipaccituṃ paccayabhūtaṃ cakkavattivattasamudāgataṃ payogasampattisaṅkhātaṃ dhammaṃ dassetuṃ‘‘ dhammenā’’ ti padassa‘‘ pāṇo na hantabbotiādinā pañcasīladhammenā’’ ti atthamāha.
  4491. 1034491,189,671,33,66,1,187,25,"Ayañhi attho‘‘ ye kho panānanda puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ mahāsudassanaṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu‘ ehi kho mahārāja, svāgataṃ te mahārāja, sakaṃ te mahārāja, anusāsa mahārājā’ ti. "
  4492. 1034492,189,671,67,96,1,157,22,"Rājā mahāsudassano evamāha‘ pāṇo na hantabbo, adinnaṃ na ādātabbaṃ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ ti. "
  4493. 1034493,189,671,97,126,1,139,17,"Ye kho panānanda puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesun’’ tiādinā( dī. ni.2.244) āgataṃ rañño ovādadhammaṃ sandhāya vutto. "
  4494. 1034494,189,671,127,139,1,70,8,Evañhi‘‘ adaṇḍena asatthenā’’ ti idampi visesanavacanaṃ susamatthitaṃ hoti.
  4495. 1034495,189,671,140,183,1,51,4,Aññāsupi suttanipātaṭṭhakathādīsu( su. ni. aṭṭha.226; khu. pā. aṭṭha.6.3; dī. ni. aṭṭha.2.33; saṃ. ni. aṭṭha.3.223) ayamevattho vutto.
  4496. 1034496,189,672,2,27,1,168,19,"Mahāpadānaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ {adaṇḍenā}ti ye katāparādhe satte satampi sahassampi gaṇhanti, te dhanadaṇḍena rajjaṃ kārenti nāma, ye chejjabhejjaṃ anusāsanti, te satthadaṇḍena. "
  4497. 1034497,189,672,28,35,1,55,7,Ayaṃ pana duvidhampi daṇḍaṃ pahāya adaṇḍena ajjhāvasati.
  4498. 1034498,189,672,36,49,1,86,11,"{Asatthenā}ti ye ekatodhārādinā satthena paraṃ vihesanti, te satthena rajjaṃ kārenti nāma. "
  4499. 1034499,189,672,50,117,1,368,42,"Ayaṃ pana satthena khuddakamakkhikāyapi pivanamattaṃ lohitaṃ kassaci anuppādetvā dhammeneva,‘ ehi kho mahārājā’ ti evaṃ paṭirājūhi sampaṭicchitāgamano vuttappakāraṃ pathaviṃ abhivijinitvā ajjhāvasati abhibhavitvā sāmī hutvā vasatīti attho’’ ti( dī. ni. aṭṭha.2.34) vuttaṃ, tadetaṃ‘‘ dhammenā’’ ti padassa‘‘ pubbe katūpacitena etarahi vipaccamānakena yena kenaci puññadhammenā’’ ti atthaṃ sandhāya vuttaṃ. "
  4500. 1034500,189,672,118,133,1,101,10,Teneva hi‘‘ dhammena paṭirājūhi sampaṭicchitāgamano vuttappakāraṃ pathaviṃ abhivijinitvā ajjhāvasatī’’ ti.
  4501. 1034501,189,672,134,152,1,63,6,Ācariyenapi( dī. ni. ṭī.1.258) vuttaṃ {dhammenā}ti katūpacitena attano puññadhammena.
  4502. 1034502,189,672,153,173,1,134,16,Tena hi sañcoditā pathaviyaṃ sabbarājāno paccuggantvā‘‘ svāgataṃ te mahārājā’’ tiādīni vatvā attano rajjaṃ rañño cakkavattissa niyyātenti.
  4503. 1034503,189,672,174,202,1,187,22,"Tena vuttaṃ‘‘ so imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasatī’’ ti, tenapi yathāvuttamevatthaṃ dasseti, tasmā ubhayathāpi ettha attho yutto evāti daṭṭhabbaṃ. "
  4504. 1034504,189,672,203,216,1,189,12,"Cakkavattivattapūraṇādipayogasampattimantarena hi pubbe katūpacitakammeneva evamajjhāvasanaṃ na sambhavati, tathā pubbe katūpacitakammamantarena cakkavattivattapūraṇādipayogasampattiyā evāti. "
  4505. 1034505,189,673,2,35,1,175,21,"Evaṃ ekaṃ nipphattiṃ kathetvā dutiyaṃ nipphattiṃ kathetuṃ yadetaṃ‘‘ sace kho panā’’ tiādivacanaṃ vuttaṃ, tattha anuttānamatthaṃ dassento‘‘ arahaṃ… pe… vivaṭṭacchadoti etthā’’ tiādimāha . "
  4506. 1034506,189,673,36,64,1,191,22,"Yasmā rāgādayo satta pāpadhammā loke uppajjanti, uppajjamānā ca te sattasantānaṃ chādetvā pariyonandhitvā kusalappavattiṃ nivārenti, tasmā te idha chadasaddena vuttāti dasseti‘‘ rāgadosā’’ tiādinā. "
  4507. 1034507,189,673,65,84,1,152,17,"Duccaritan ti micchādiṭṭhito aññena manoduccaritena saha tīṇi duccaritāni, micchādiṭṭhi pana visesena sattānaṃ chadanato, paramasāvajjattā ca visuṃ gahitā. "
  4508. 1034508,189,673,85,111,1,102,12,"Vuttañca‘‘ sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi antojālīkatā, ettha sitāva ummujjamānā ummujjantī’’ tiādi( dī. ni.1.146). "
  4509. 1034509,189,673,112,123,1,98,9,"Tathā muyhanaṭṭhena moho, aviditakaraṇaṭṭhena {avijjā}ti pavattiākārabhedena aññāṇameva dvidhā vuttaṃ. "
  4510. 1034510,189,673,124,178,1,141,21,"Tathā hissa dvidhāpi chadanattho kathito‘‘ andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ moho sahate naran’’ ti,( mahāni.5,156,195)‘‘ avijjāya nivuto loko, vevicchā pamādā nappakāsatī’’ ti( su. ni.1039; cūḷani. pārāyanavagga.2) ca. "
  4511. 1034511,189,673,179,183,1,41,4,Evaṃ rāgadosādīnampi chadanattho vattabbo.
  4512. 1034512,189,673,184,201,1,91,6,Mahāpadānaṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.33) pana rāgadosamohamānadiṭṭhikilesataṇhāvasena satta pāpadhammā gahitā.
  4513. 1034513,189,673,202,214,1,91,10,"Tatra rañjanaṭṭhena rāgo, taṇhāyanaṭṭhena {taṇhā}ti pavattiākārabhedena lobho eva dvidhā vutto. "
  4514. 1034514,189,673,215,220,1,43,5,Tathā hissa dvidhāpi chadanattho ekantikova.
  4515. 1034515,189,673,221,258,1,156,19,"Yathāha‘‘ andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ rāgo sahate naran’’ ti,‘‘ kāmandhā jālasañchannā, taṇhāchadanachāditā’’ ti ( udā.94) ca, kilesaggahaṇena ca vuttāvasiṭṭhā vicikicchādayo vuttā. "
  4516. 1034516,189,674,2,14,1,111,10,"Sattahi {paṭicchanne}ti hetugabbhavacanaṃ, sattahi pāpadhammehi paṭicchannattā kilesavasena andhakāre loketi attho. "
  4517. 1034517,189,674,15,20,1,49,5,Taṃ chadanan ti sattapāpadhammasaṅkhātaṃ chadanaṃ.
  4518. 1034518,189,674,21,26,1,37,4,{Vivaṭṭetvā}ti vivaṭṭaṃ katvā vigametvā.
  4519. 1034519,189,674,27,38,1,60,7,Tadeva pariyāyantarena vuttaṃ‘‘ samantato sañjātāloko hutvā’’ ti.
  4520. 1034520,189,674,39,62,1,174,19,"Kilesachadanavigamo eva hi āloko, etena vivaṭṭayitabbo vigametabboti vivaṭṭo, chādeti paṭicchādetīti chado, vivaṭṭo chado anenāti vivaṭṭacchadā, vivaṭṭacchado vāti atthaṃ dasseti. "
  4521. 1034521,189,674,63,73,1,107,9,"Ayañhi vivaṭṭacchadasaddo daḷhadhammapaccakkhadhammasaddādayo viya pulliṅgavasena ākāranto, okāranto ca hoti. "
  4522. 1034522,189,674,74,124,1,276,26,"Tathā hi mahāpadānaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ rāgadosamohamānadiṭṭhikilesataṇhāsaṅkhātaṃ chadanaṃ āvaraṇaṃ vivaṭaṃ viddhaṃsitaṃ vivaṭakaṃ etenāti vivaṭacchado,‘ vivaṭṭacchadā’ tipi pāṭho, ayamevattho’’ ti,( dī. ni. aṭṭha.2.33) tassā līnatthappakāsaniyampi vuttaṃ‘‘ vivaṭṭacchadāti okārassa ākāraṃ katvā niddeso’’ ti. "
  4523. 1034523,189,674,125,150,1,159,15,"Saddavidū pana‘‘ ādhanvāditoti lakkhaṇena samāsantagatehi dhanusaddādīhi kvaci āpaccayo’’ ti vatvā‘‘ kaṇḍivadhanvā, paccakkhadhammā, vivaṭṭacchadā’’ ti payogamudāharanti. "
  4524. 1034524,189,675,2,22,1,118,13,"Kasmā padattayametaṃ vuttanti anuyogaṃ hetālaṅkāranayena pariharanto‘‘ tatthā’’ tiādimāha, {tatthā}ti ca tīsu padesūti attho. "
  4525. 1034525,189,675,23,31,1,70,8,Pūjāvisesaṃ paṭiggaṇhituṃ arahatīti arahan ti atthena pūjārahatā vuttā.
  4526. 1034526,189,675,32,41,1,69,8,"Yasmā sammāsambuddho, tasmā pūjārahatāti tassā pūjārahatāya hetu vutto. "
  4527. 1034527,189,675,42,47,1,92,5,Savāsanasabbakilesappahānapubbakattā buddhabhāvassa buddhattahetubhūtā vivaṭṭacchadatā vuttā.
  4528. 1034528,189,675,48,86,1,261,30,"Kammādivasena tividhaṃ vaṭṭañca rāgādivasena sattavidho chado ca vaṭṭacchadā, vaṭṭacchadehi vigato, vigatā vā vaṭṭacchadā yassāti vivaṭṭacchado, vivaṭṭacchadā vā, dvandapubbago pana vi-saddo ubhayattha yojetabboti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ vivaṭṭo ca vicchado cā’’ ti vuttaṃ. "
  4529. 1034529,189,675,87,106,1,101,13,"Evampi vadanti‘‘ vivaṭṭo ca so vicchado cāti vivaṭṭacchado, uttarapade pubbapadalopoti atthaṃ dassetī’’ ti."
  4530. 1034530,189,675,107,128,1,137,15,"‘‘ Arahaṃ vaṭṭābhāvenā’’ ti idaṃ kilesehi ārakattā, kilesārīnaṃ saṃsāracakkassārānañca hatattā, pāpakaraṇe ca rahābhāvāti atthaṃ sandhāya vuttaṃ. "
  4531. 1034531,189,675,129,152,1,155,19,"Idañhi phalena hetānumānadassanaṃ– yathā taṃ dhūmena aggissa, udakoghena upari vuṭṭhiyā, etena ca atthena arahabhāvo hetu, vaṭṭābhāvo phalanti ayaṃ ācariyamati."
  4532. 1034532,189,675,153,175,1,133,16,"‘‘ Paccayādīnaṃ, pūjāvisesassa ca arahattā’’ ti pana hetunā phalānumānadassanampi siyā yathā taṃ agginā dhūmassa, upari vuṭṭhiyā udakoghassa."
  4533. 1034533,189,675,176,189,1,135,9,‘‘ Sammāsambuddho chadanābhāvenā’’ ti idaṃ pana hetunā phalānumānadassanaṃ savāsanasabbakilesacchadanābhāvapubbakattā sammāsambuddhabhāvassa.
  4534. 1034534,189,675,190,196,1,67,5,"Arahattamaggena hi vicchadatā, sabbaññutaññāṇena sammāsambuddhabhāvo."
  4535. 1034535,189,675,197,208,1,41,7,‘‘ Vivaṭṭo ca vicchado cā’’ ti idaṃ hetudvayaṃ.
  4536. 1034536,189,675,209,226,1,155,15,"Kāmañca ācariyamatiyā phalena hetuanumānadassane vivaṭṭatā phalameva hoti, hetuanumānadassanassa, pana tathāñāṇassa ca hetubhāvato hetuyeva nāmāti veditabbaṃ. "
  4537. 1034537,189,676,2,16,1,114,10,Evaṃ padattayavacane hetālaṅkāranayena payojanaṃ dassetvā idāni catuvesārajjavasenapi dassento‘‘ dutiyenā’’ tiādimāha.
  4538. 1034538,189,676,17,114,1,560,64,"Tattha dutiyena {vesārajjenā}ti‘‘ cattārimāni bhikkhave tathāgatassa vesārajjāni, yehi vesārajjehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetī’’ tiādinā( a. ni.4.8; ma. ni.1.150) bhagavatā vuttakkamena dutiyabhūtena‘‘ khīṇāsavassa te paṭijānato‘ ime āsavā aparikkhīṇā’ ti, tatra vata maṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmiṃ saha dhammena paṭicodessatīti nimittametaṃ bhikkhave na samanupassāmi, etamahaṃ bhikkhave nimittaṃ asamanupassanto khemappatto abhayappatto vesārajjappatto viharāmī’’ ti paridīpitena vesārajjena. "
  4539. 1034539,189,676,115,135,1,150,14,"{Purimasiddhī}ti purimassa‘‘ arahan’’ ti padassa atthasiddhi arahattasiddhi, dutiyavesārajjassa tadatthabhāvato tena vesārajjena tadatthasiddhīti vuttaṃ hoti."
  4540. 1034540,189,676,136,170,1,146,19,‘‘ Khīṇāsavassa te paṭijānato‘ ime āsavā aparikkhīṇā’ ti’’ ādinā vuttameva hi dutiyavesārajjaṃ‘‘ kilesehi ārakattā’’ tiādinā vutto‘‘ arahan’’ ti padassa atthoti .
  4541. 1034541,189,676,171,189,1,106,12,"Tato ca viññāyati‘‘ yathā dutiyena vesārajjena purimasiddhi, evaṃ purimenapi atthena dutiyavesārajjasiddhī’’ ti. "
  4542. 1034542,189,676,190,199,1,93,9,Evañca katvā iminā nayena catuvesārajjavasena padattayavacane payojanadassanaṃ upapannaṃ hoti.
  4543. 1034543,189,676,200,208,1,72,8,Itarathā hi kiñcipayojanābhāvato idaṃyeva vacanaṃ idha avattabbaṃ siyāti.
  4544. 1034544,189,676,209,212,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  4545. 1034545,189,677,2,28,1,146,16,"{Paṭhamenā}ti vuttanayena paṭhamabhūtena‘‘ sammāsambuddhassa te paṭijānato‘ ime dhammā anabhisambuddhā’ ti, tatra… pe… viharāmī’’ ti paridīpitena vesārajjena. "
  4546. 1034546,189,677,29,43,1,100,9,{Dutiyasiddhī}ti dutiyassa‘‘ sammāsambuddho’’ ti padassa atthasiddhi buddhattasiddhi tassa tadatthabhāvato.
  4547. 1034547,189,677,44,117,1,287,39,"{Tatiyacatutthehī}ti vuttanayeneva tatiyacatutthabhūtehi‘‘ ye kho pana te antarāyikā dhammā vuttā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyāti, tatra… pe… viharāmī’’ ti ca‘‘ yassa kho pana te atthāya dhammo desito, so na niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyāti, tatra… pe… viharāmī’’ ti( a. ni.4.8; ma. ni.1.150) ca paridīpitehi vesārajjehi. "
  4548. 1034548,189,677,118,134,1,118,11,{Tatiyasiddhī}ti tatiyassa‘‘ vivaṭṭacchadā’’ ti padassa atthasiddhi vivaṭṭacchadatthasiddhi tehi tassa pākaṭabhāvatoti attho.
  4549. 1034549,189,677,135,173,1,223,18,"‘‘ Yāthāvato antarāyikaniyyānikadhammāpadesena hi satthu vivaṭṭacchadabhāvo loke pākaṭo ahosī’’ ti( dī. ni. ṭī.1.258) ācariyena vuttaṃ, vivaṭṭacchadabhāveneva antarāyikaniyyānikadhammadesanāsiddhito‘‘ tatiyena tatiyacatutthasiddhī’’ tipi vattuṃ yujjati. "
  4550. 1034550,189,678,2,16,1,115,10,Evaṃ padattayavacane catuvesārajjavasena payojanaṃ dassetvā idāni cakkhuttayavasenapi dassento‘‘ purimañcā’’ tiādimāha.
  4551. 1034551,189,678,17,21,1,28,4,Tattha ca -saddo upanyāsattho.
  4552. 1034552,189,678,22,39,1,147,12,"Purimaṃ‘‘ arahan’’ ti padaṃ bhagavato heṭṭhimamaggaphalattayañāṇasaṅkhātaṃ dhammacakkhuṃ sādheti kilesārīnaṃ, saṃsāracakkassa arānañca hatabhāvadīpanato. "
  4553. 1034553,189,678,40,53,1,132,9,Dutiyaṃ‘‘ sammāsambuddho’’ ti padaṃ āsayānusayaindriyaparopariyattañāṇasaṅkhātaṃ buddhacakkhuṃ sādheti sammāsambuddhasseva taṃsambhavato.
  4554. 1034554,189,678,54,59,1,57,5,Tadetañhi ñāṇadvayaṃ sāvakapaccekabuddhānaṃ na sambhavati.
  4555. 1034555,189,678,60,72,1,113,8,Tatiyaṃ‘‘ vivaṭṭacchadā’’ ti padaṃ sabbaññutaññāṇasaṅkhātaṃ samantacakkhuṃ sādheti savāsanasabbakilesappahānadīpanato.
  4556. 1034556,189,678,73,91,1,113,10,‘‘ Sammāsambuddho’’ ti hi vatvā‘‘ vivaṭṭacchadā’’ ti vacanaṃ sammāsambuddhabhāvāya savāsanasabbakilesappahānaṃ vibhāvetīti.
  4557. 1034557,189,678,92,141,1,276,33,"‘‘ Ahaṃ kho pana tāta ambaṭṭha mantānaṃ dātā’’ ti idaṃ appadhānaṃ,‘‘ tvaṃ mantānaṃ paṭiggahetā’’ ti idameva padhānaṃ samuttejanāvacananti sandhāya ‘‘ tvaṃ mantānaṃ paṭiggahetāti iminā’ ssa mantesu sūrabhāvaṃ janetī’’ ti vuttaṃ, lakkhaṇavibhāvane visadañāṇatāsaṅkhātaṃ sūrabhāvaṃ janetīti attho. "
  4558. 1034558,189,679,2,32,1,210,23,"259. Evaṃ {bho}ti ettha evaṃ -saddo vacanasampaṭicchane nipāto, vacanasampaṭicchanañcettha tathā mayaṃ taṃ bhavantaṃ gotamaṃ vedissāma, tvaṃ mantānaṃ paṭiggahetāti ca evaṃ pavattassa pokkharasātino vacanassa sampaṭiggaho."
  4559. 1034559,189,679,33,42,1,43,5,‘‘ Tassattho’’ tiādināpi hi tadevatthaṃ dasseti.
  4560. 1034560,189,679,43,71,1,187,19,"Tathā ca vuttaṃ‘‘ brāhmaṇassa pokkharasātissa paṭissutvā’’ ti, taṃ panesa ācariyassa samuttejanāya lakkhaṇesu vigatasammohabhāvena buddhamante sampassamānattā vadatīti dassento‘‘ sopī’’ tiādimāha. "
  4561. 1034561,189,679,72,109,1,125,16,"Tattha‘‘ {tāyā}ti tāya yathāvuttāya samuttejanāyā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.259) ācariyena vuttaṃ, adhunā pana potthakesu‘‘ tāya ācariyakathāyā’’ ti pāṭho dissati. "
  4562. 1034562,189,679,110,113,1,26,3,Atthato cesa aviruddhoyeva.
  4563. 1034563,189,679,114,119,1,46,5,Mantesu satisamuppādikā hi kathā samuttejanāti.
  4564. 1034564,189,680,2,13,1,102,9,"Ayānabhūmin ti yānassa abhūmiṃ, yānena yātumasakkuṇeyyaṭṭhānabhūtaṃ, dvārakoṭṭhakasamīpaṃ gantvāti attho. "
  4565. 1034565,189,681,2,16,1,106,10,Avisesena vuttassapi vacanassa attho aṭṭhakathāpamāṇato visesena gahetabboti āha‘‘ ṭhitamajjhanhikasamaye’’ ti.
  4566. 1034566,189,681,17,24,1,91,7,Sabbesamāciṇṇavasena paṭhamanayaṃ vatvā padhānikānameva āveṇikāciṇṇavasena dutiyanayo vutto.
  4567. 1034567,189,681,25,36,1,107,9,"{Divāpadhānikā}ti divāpadhānānuyuñjanakā, divasabhāge samaṇadhammakaraṇatthaṃ te evaṃ caṅkamantīti vuttaṃ hoti. "
  4568. 1034568,189,681,37,44,1,25,3,Tenāha‘‘ tādisānañhī’’ tiādi.
  4569. 1034569,189,681,45,67,1,137,13,"‘‘ Pariveṇato pariveṇamāgacchanto papañco hoti, pucchitvāva pavisissāmī’’ ti ambaṭṭhassa tadupasaṅkamanādhippāyaṃ vibhāvento‘‘ so kirā’’ tiādimāha. "
  4570. 1034570,189,682,2,8,1,35,3,260. Abhiññātakule jāto abhiññātakolañño.
  4571. 1034571,189,682,9,25,1,95,11,"Kāmañca vakkhamānanayena pubbe ambaṭṭhakulamapaññātaṃ, tadā pana paññātanti āha‘‘ tadā kirā’’ tiādi. "
  4572. 1034572,189,682,26,37,1,88,6,{Rūpajātimantakulāpadesehī}ti‘‘ ayamīdiso’’ ti apadisanahetubhūtehi catūhi rūpajātimantakulehi.
  4573. 1034573,189,682,38,55,1,70,11,"Yena te bhikkhū cintayiṃsu, tadadhippāyaṃ āvi kātuṃ‘‘ yo hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  4574. 1034574,189,682,56,71,1,108,11,Avisesato vuttampi visesato viññāyamānatthaṃ sandhāya bhāsitavacananti dasseti‘‘ gandhakuṭiṃ sandhāyā’’ ti iminā.
  4575. 1034575,189,682,72,73,1,11,1,Evamīdisesu.
  4576. 1034576,189,683,2,15,1,51,6,"{Aturito}ti avegāyanto,‘‘ aturanto’’ tipi pāṭho, soyevattho. "
  4577. 1034577,189,683,16,28,1,61,8,Kathaṃ pavisanto ataramāno pavisati nāmāti āha‘‘ saṇikan’’ tiādi.
  4578. 1034578,189,683,29,36,1,74,6,Tattha {padappamāṇaṭṭhāne}ti dvinnaṃ padānaṃ antare muṭṭhiratanapamāṇaṭṭhāne.
  4579. 1034579,189,683,37,56,1,85,12,"Sinduvāro nāma eko pupphūpagarukkho, yassa setaṃ pupphaṃ hoti, yo ‘‘ nigguṇḍī’’ tipi vuccati. "
  4580. 1034580,189,683,57,60,1,36,3,Pamukhan ti gandhakuṭigabbhapamukhaṃ.
  4581. 1034581,189,683,61,77,1,74,8,‘‘ Kuñcikacchiddasamīpe’’ ti vuttavacanaṃ samatthetuṃ‘‘ dvāraṃ kirā’’ tiādi vuttaṃ.
  4582. 1034582,189,684,2,17,1,75,8,261.‘‘ Dānaṃ dadamānehī’’ ti iminā pāramitānubhāvena sayameva dvāravivaraṇaṃ dasseti.
  4583. 1034583,189,685,2,24,1,164,17,Bhagavatā saddhiṃ {sammodiṃsū}ti ettha samatthena saṃ -saddena viññāyamānaṃ bhagavato tehi saddhiṃ paṭhamaṃ pavattamodatāsaṅkhātaṃ neyyatthaṃ dassento‘‘ yathā’’ tiādimāha.
  4584. 1034584,189,685,25,47,1,143,17,"Bhagavāpi hi‘‘ kacci bho māṇavā khamanīyaṃ, kacci yāpanīyan’’ tiādīni pucchanto tehi māṇavehi saddhiṃ pubbabhāsitāya paṭhamaññeva pavattamodo ahosi. "
  4585. 1034585,189,685,48,54,1,67,5,{Samappavattamodā}ti bhagavato tadanukaraṇena samaṃ pavattasaṃsandanā.
  4586. 1034586,189,685,55,67,1,60,8,Tadatthaṃ saha upamāya dassetuṃ‘‘ sītodakaṃ viyā’’ tiādi vuttaṃ.
  4587. 1034587,189,685,68,78,1,130,9,"Tattha paramanibbutakilesadarathatāya bhagavato sītodakasadisatā, anibbutakilesadarathatāya ca māṇavānaṃ uṇhodakasadisatā daṭṭhabbā. "
  4588. 1034588,189,685,79,82,1,25,3,Sammoditan ti saṃsanditaṃ.
  4589. 1034589,189,685,83,95,1,90,10,"Muda saddo hettha saṃsandaneyeva, na pāmojje, evañhi yathāvuttaupamāvacanaṃ samatthitaṃ hoti. "
  4590. 1034590,189,685,96,110,1,75,9,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ ekībhāvan’’ ti, sammodanakiriyāya samānataṃ ekarūpatanti attho. "
  4591. 1034591,189,686,2,54,1,491,42,"Khamanīyan ti‘‘ catucakkaṃ navadvāraṃ sarīrayantaṃ dukkhabahulatāya sabhāvato dussahaṃ kacci khamituṃ sakkuṇeyyan’’ ti pucchanti, yāpanīyan ti āhārādipaccayapaṭibaddhavuttikaṃ cirappabandhasaṅkhātāya yāpanāya kacci yāpetuṃ sakkuṇeyyaṃ, sīsarogādiābādhābhāvena kacci appābādhaṃ, dukkhajīvikābhāvena kacci appātaṅkaṃ, taṃtaṃkiccakaraṇe uṭṭhānasukhatāya kacci lahuṭṭhānaṃ, tadanurūpabalayogato kacci balaṃ, sukhavihāraphalasabbhāvena kacciphāsuvihāro atthīti sabbattha kacci-saddaṃ yojetvā attho veditabbo. "
  4592. 1034592,189,686,55,59,1,24,3,Balappattā pīti pītiyeva.
  4593. 1034593,189,686,60,63,1,20,3,Taruṇā pīti pāmojjaṃ.
  4594. 1034594,189,686,64,74,1,83,9,"Sammodanaṃ janeti karotīti sammodanikaṃ, tadeva sammodaniyaṃ ka-kārassa ya-kāraṃ katvā. "
  4595. 1034595,189,686,75,87,1,81,8,Sammodetabbato sammodanīyanti imamatthaṃ dasseti‘‘ sammodituṃ yuttabhāvato’’ ti iminā.
  4596. 1034596,189,686,88,91,1,21,3,Evaṃ ācariyehi vuttaṃ.
  4597. 1034597,189,686,92,102,1,106,9,"Sammodituṃ arahatīti sammodanikaṃ, tadeva sammodaniyaṃ yathāvuttanayenāti imamatthampi dassetīti daṭṭhabbaṃ."
  4598. 1034598,189,686,103,118,1,55,7,‘‘ Sāretun’’ ti etassa‘‘ nirantaraṃ pavattetun’’ ti atthavacanaṃ.
  4599. 1034599,189,686,119,122,1,39,2,{Saritabbabhāvato}ti anussaritabbabhāvato.
  4600. 1034600,189,686,123,140,1,63,9,‘‘ Sāretuṃ arahatī’’ ti atthe yathāpadaṃ dīghena‘‘ sāraṇīyan’’ ti vuttaṃ.
  4601. 1034601,189,686,141,166,1,92,13,‘‘ Saritabban’’ ti atthe pana‘‘ saraṇīyan’’ ti vattabbe dīghaṃ katvā‘‘ sāraṇīyan’’ ti vuttanti veditabbaṃ.
  4602. 1034602,189,686,167,181,1,87,10,Evaṃ saddato atthaṃ dassetvā idāni atthamattato dassetuṃ‘‘ suyyamānasukhato’’ tiādi vuttaṃ.
  4603. 1034603,189,686,182,190,1,90,5,"Tattha {suyyamānasukhato}ti āpāthamadhurattamāha, {anussariyamānasukhato}ti vimaddaramaṇīyattaṃ. "
  4604. 1034604,189,686,191,203,1,125,8,"{Byañjanaparisuddhatāyā}ti sabhāvaniruttibhāvena tassā kathāya vacanacāturiyaṃ, {atthaparisuddhatāyā}ti atthassa nirupakkilesattaṃ. "
  4605. 1034605,189,686,204,209,1,37,4,Anekehi {pariyāyehī}ti anekehi kāraṇehi.
  4606. 1034606,189,687,2,6,1,31,3,{Apasādessāmī}ti maṅkuṃ karissāmi.
  4607. 1034607,189,687,7,22,1,87,11,Ubhosu khandhesu sāṭakaṃ āsajjetvā kaṇṭhe olambanaṃ sandhāya‘‘ kaṇṭhe olambitvā’’ ti vuttaṃ.
  4608. 1034608,189,687,23,31,1,68,7,Dussakaṇṇaṃ {gahetvā}ti nivatthasāṭakassa koṭiṃ ekena hatthena gahetvā.
  4609. 1034609,189,687,32,42,1,55,6,Caṅkamitumāruhanaṃ sandhāya‘‘ caṅkamaṃ abhiruhitvā’’ ti āha.
  4610. 1034610,189,687,43,50,1,57,5,"{Dhātusamatā}ti rasādidhātūnaṃ samāvatthatā, arogatāti attho. "
  4611. 1034611,189,687,51,62,1,68,7,Pāsādikatthan ti pasādajananatthaṃ‘‘ gatagataṭṭhāne’’ ti iminā sambandho.
  4612. 1034612,189,687,63,84,1,99,10,"‘‘ Pāsādikattā’’ tipi pāṭho, tassattho– aṅgapaccaṅgānaṃ pasādāvahattāti,‘‘ uppannabahumānā’’ ti iminā sambandho. "
  4613. 1034613,189,687,85,88,1,44,3,Uppaṇḍanakathan ti avahasitabbatāyuttakathaṃ.
  4614. 1034614,189,687,89,109,1,105,11,"‘‘ Anācārabhāvasāraṇīyan’’ ti tassa visesanaṃ, anācārabhāvena sāraṇīyaṃ‘‘ anācāro vatāyan’’ ti saritabbakanti attho. "
  4615. 1034615,189,688,2,19,1,95,10,262. Kātuṃ dukkaramasakkuṇeyyaṃ kiccamayaṃ ārabhīti dassetuṃ‘‘ bhavaggaṃ gahetukāmo viyā’’ tiādi vuttaṃ.
  4616. 1034616,189,688,20,27,1,66,6,"Asakkuṇeyyañhetaṃ sadevakenapi lokena, yadidaṃ bhagavato apasādanaṃ. "
  4617. 1034617,189,688,28,36,1,26,4,Tenāha‘‘ aṭṭhāne vāyamatī’’ ti.
  4618. 1034618,189,688,37,87,1,302,38,"Handa tena saddhiṃ {mantemī}ti evaṃ aṭṭhāne vāyamantopi ayaṃ bālo‘‘ mayi kiñci akathente mayā saddhiṃ uttari kathetumpi na visahatī’’ ti mānameva paggaṇhissati, kathente pana kathāpasaṅgenassa jātigotte vibhāvite mānaniggaho bhavissati,‘‘ handa tena saddhiṃ mantemī’’ ti bhagavā ambaṭṭhaṃ māṇavaṃ etadavocāti attho. "
  4619. 1034619,189,688,88,117,1,165,20,"Ācārasamācārasikkhāpanena ācariyā, tesaṃ pana ācariyānaṃ pakaṭṭhā ācariyāti pācariyā yathā‘‘ papitāmaho’’ ti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ ācariyehi ca tesaṃ ācariyehi cā’’ ti vuttaṃ. "
  4620. 1034620,189,689,2,2,1,23,1,Paṭhamaibbhavādavaṇṇanā
  4621. 1034621,189,690,2,29,1,119,15,"263. Kiñcāpi‘‘ sayāno vā’’ tiādivacanaṃ na vattabbaṃ, mānavasena pana yugaggāhaṃ karonto vadatīti dassento‘‘ kāmaṃ tīsū’’ tiādimāha. "
  4622. 1034622,189,690,30,35,1,47,4,Tattha tīsu {iriyāpathesū}ti ṭhānagamananisajjāsu.
  4623. 1034623,189,690,36,51,1,134,14,"Tesveva hi ācariyena saddhiṃ sallapitumarahati, na tu sayane garukaraṇīyānaṃ sayānānampi sammukhā garukārehi sayanassa akattabbabhāvato. "
  4624. 1034624,189,690,52,57,1,60,5,Kathāsallāpan ti kathāvasena yugaggāhakaraṇatthaṃ sallapanaṃ.
  4625. 1034625,189,690,58,76,1,124,17,"Sayānena hi ācariyena saddhiṃ sayānassa kathā nāma ācāro na hoti, tathāpetaṃ itarehi sadisaṃ katvā kathanaṃ idha kathāsallāpo. "
  4626. 1034626,189,691,2,57,1,366,41,"Yaṃ panetaṃ‘‘ sayāno vā hi bho gotama brāhmaṇo sayānena brāhmaṇena saddhiṃ sallapitumarahatī’’ ti vuttassa sallāpassa anācārabhāvavibhāvanaṃ satthārā ambaṭṭhena saddhiṃ kathentena kataṃ, taṃ pāḷivasena saṅgītimanāruḷhampi agarahitāya ācariyaparamparāya yāvajjatanā samābhatanti‘‘ ye ca kho te bho gotamā’’ tiādikāya uparipāḷiyā sambandhabhāvena dassento‘‘ tato kirā’’ tiādimāha. "
  4627. 1034627,189,691,58,68,1,72,9,"Gorūpan ti go nūna rūpakavasena vuttattā, rūpasaddassa ca tabbhāvavuttito. "
  4628. 1034628,189,691,69,105,1,162,22,"Yadi ahīḷento bhaveyya,‘‘ muṇḍā samaṇā’’ ti vadeyya, hīḷento pana garahatthena ka-saddena padaṃ vaḍḍhetvā‘‘ muṇḍakā samaṇakā’’ ti vadatīti dassetuṃ‘‘ muṇḍe muṇḍā’’ tiādi vuttaṃ. "
  4629. 1034629,189,691,106,124,1,129,15,"Ibbhāti {gahapatikā}ti atthamattavacanaṃ, saddato pana ibhassa payogo ibho uttarapadalopena, taṃ ibhaṃ arahantīti ibbhā dvittaṃ katvā. "
  4630. 1034630,189,691,125,157,1,214,25,"Kiṃ vuttaṃ hoti– yathā sobhanaṃ gamanato ibhasaṅkhāto hatthivāhanabhūto parassa vasena pavattati, na attano, evametepi brāhmaṇānaṃ sussūsakā suddā parassa vasena pavattanti, na attano, tasmā ibhasadisapayogatāya {ibbhā}ti. "
  4631. 1034631,189,691,158,173,1,93,11,Te pana kuṭumbikatāya gharavāsino gharasāmikā hontīti atthamattaṃ dasseti‘‘ gahapatikā’’ ti iminā.
  4632. 1034632,189,692,2,5,1,19,2,{Kaṇhā}ti kaṇhajātikā.
  4633. 1034633,189,692,6,14,1,50,7,"Dvijā eva hi suddhajātikā, na itareti tassādhippāyo. "
  4634. 1034634,189,692,15,22,1,16,3,Tenāha‘‘ kāḷakā’’ ti.
  4635. 1034635,189,692,23,26,1,38,3,Pitāmahabhāvena ñātibandhavattā bandhu.
  4636. 1034636,189,692,27,35,1,30,4,Tenāha‘‘ pitāmahoti voharantī’’ ti.
  4637. 1034637,189,692,36,39,1,14,2,{Apaccā}ti puttā.
  4638. 1034638,189,692,40,53,1,107,11,"Mukhato {nikkhantā}ti brāhmaṇānaṃ pubbapurisā brahmuno mukhato nikkhantā, ayaṃ tesaṃ paṭhamuppattīti adhippāyo. "
  4639. 1034639,189,692,54,57,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  4640. 1034640,189,692,58,61,1,20,3,Ayaṃ panettha viseso–
  4641. 1034641,189,692,62,106,1,313,29,"‘‘ ibbhā kaṇhā’’ ti vatvā‘‘ bandhupādāpaccā’’ ti vadanto kulavasena samaṇā vessakulapariyāpannā, paṭhamuppattivasena pana brahmuno piṭṭhipādato nikkhantā, na pakativessā viya nābhitoti dassetīti, idaṃ panassa‘‘ mukhato nikkhantā’’ tiādivacanatopi ativiya asamavekkhitapubbavacanaṃ catuvaṇṇapariyāpannasseva samaṇabhāvasambhavato. "
  4642. 1034642,189,692,107,113,1,49,4,"{Aniyametvā}ti avisesetvā, anuddesikabhāvenāti attho. "
  4643. 1034643,189,693,2,22,1,125,14,"Mānameva nissāya {kathesī}ti mānamevāpassayaṃ katvā attānaṃ ukkaṃsento, pare ca vambhento‘‘ muṇḍakā samaṇakā’’ tiādivacanaṃ kathesi. "
  4644. 1034644,189,693,23,30,1,68,6,{Jānāpessāmī}ti attano gottapamāṇaṃ yāthāvato vibhāvanena viññāpessāmi.
  4645. 1034645,189,693,31,62,1,149,19,"{Attho}ti hitaṃ, icchitavatthu vā, taṃ pana kattabbakiccamevāti vuttaṃ‘‘ āgantvā kattabbakiccasaṅkhāto attho’’ ti, so etassa atthīti atthikaṃ yathā‘‘ daṇḍiko’’ ti. "
  4646. 1034646,189,693,63,80,1,138,12,Dutiyassapi puggalavācakassa tadassatthipaccayassa vijjamānattā paṭhamena tadārammaṇikacittameva viññāyatīti āha‘‘ tassa māṇavassa cittan’’ ti.
  4647. 1034647,189,693,81,91,1,46,6,Atthikamassa atthīti atthikavā yathā‘‘ guṇavā’’ ti.
  4648. 1034648,189,694,2,22,1,93,13,‘ ‘ Yāyeva kho panatthāyā’’ ti liṅgavipallāsavasena vuttanti dasseti‘‘ yeneva kho panatthenā’’ ti iminā.
  4649. 1034649,189,694,23,34,1,59,7,Tenevāha‘‘ tameva atthanti idaṃ purisaliṅgavaseneva vuttan’’ ti.
  4650. 1034650,189,694,35,40,1,66,5,Tattha hi sābhāvikaliṅgatādassanena idha asābhāvikaliṅgatāsiddhīti.
  4651. 1034651,189,694,41,60,1,154,16,"Ayaṃ panettha aṭṭhakathā to aparo nayo– yāya {atthāyā}ti pulliṅgavaseneva tadatthe sampadānavacanaṃ, yassa kattabbakiccasaṅkhātassa atthassa atthāyāti atthoti. "
  4652. 1034652,189,694,61,67,1,39,4,{Assā}ti ambaṭṭhassa dassetvāti sambandho.
  4653. 1034653,189,694,68,75,1,76,7,Aññesaṃ santikaṃ āgatānan ti garuṭṭhāniyānaṃ santikamupagatānaṃ sādhurūpānaṃ.
  4654. 1034654,189,694,76,80,1,26,4,Vattan ti tesaṃ samāciṇṇaṃ.
  4655. 1034655,189,694,81,106,1,144,16,"Pakaraṇatoyeva‘‘ ācariyakule’’ ti attho viññāyati,‘‘ avusitavā’’ ti ca asikkhitabhāvoyeva vohāravasena vutto yathā taṃ cīvaradānaṃ ticīvarena acchādesīti. "
  4656. 1034656,189,694,107,116,1,41,5,Tenāha‘‘ ācariyakule avusitavā asikkhito’’ ti.
  4657. 1034657,189,694,117,141,1,134,15,"Asikkhitattā eva appassuto,‘‘ vusitamānī’’ ti ca padāpekkhāya apariyositavacanattā samānoti pāṭhasesoti dasseti‘‘ appassutova samāno’’ ti iminā. "
  4658. 1034658,189,694,142,167,1,192,20,"Bāhusaccañhi nāma yāvadeva upasamatthaṃ icchitabbaṃ, tadabhāvato panāyaṃ ambaṭṭho avusitavā asikkhito appassutoti viññāyatīti evampi atthāpattito kāraṇaṃ vibhāvento āha‘‘ kimaññatra avusitattā’’ ti. "
  4659. 1034659,189,694,168,178,1,43,6,Imampi sambandhaṃ dīpeti‘‘ etassa hī’’ tiādinā.
  4660. 1034660,189,694,179,183,1,70,4,Yathārutato pana pharusavacanasamudācārena anupasamakāraṇadassanametaṃ.
  4661. 1034661,189,694,184,186,1,15,2,Tatrāyaṃ yojanā–
  4662. 1034662,189,694,187,200,1,90,9,‘‘ kimaññatra avusitattā’’ ti idaṃ kāraṇaṃ etassa ambaṭṭhassa pharusavacanasamudācāre kāraṇanti.
  4663. 1034663,189,694,201,214,1,82,8,"‘‘ Pharusavacanasamudācārenā’’ tipi pāṭho, tathā samudācāravasena vuttaṃ kāraṇanti attho. "
  4664. 1034664,189,694,215,228,1,117,12,Evampi yojenti– avusitattā avusitabhāvaṃ aññatra ṭhapetvā etassa evaṃ pharusavacanasamudācāre kāraṇaṃ kimaññaṃ atthīti.
  4665. 1034665,189,694,229,233,1,52,4,Purimayojanāvettha yuttatarā yathāpāṭhaṃ yojetabbato.
  4666. 1034666,189,694,234,245,1,64,6,‘‘ Aññatrā’’ ti nipātayogato {avusitattā}ti upayogatthe nissakkavacanaṃ.
  4667. 1034667,189,694,246,255,1,46,5,Tadeva kāraṇaṃ samattheti‘‘ ācariyakule’’ tiādinā.
  4668. 1034668,189,695,2,9,1,54,4,264. Kodhasaṅkhātassa parassa vasānugatacittatāya asakamano.
  4669. 1034669,189,695,10,21,1,105,9,"Mānanimmadanatthan ti mānassa nimmadanatthaṃ abhimaddanatthaṃ, amadanatthaṃ vā, mānamadavirahatthanti attho. "
  4670. 1034670,189,695,22,30,1,75,7,Dosaṃ {uggiletvā}ti sinehapānena kilinnaṃ vātapittasemhadosaṃ ubbamanaṃ katvā.
  4671. 1034671,189,695,31,43,1,114,12,Gottena gottan ti ambaṭṭheneva bhagavatā puṭṭhena vuttena sāvajjena purātanagottena adhunā anavajjasaññitaṃ gottaṃ.
  4672. 1034672,189,695,44,50,1,46,6,Kulāpadesena kulāpadesan ti etthāpi eseva nayo.
  4673. 1034673,189,695,51,60,1,64,7,"{Uṭṭhāpetvā}ti sāvajjato uṭṭhahanaṃ katvā, uddharitvāti vuttaṃ hoti. "
  4674. 1034674,189,695,61,78,1,116,11,"Gottañcettha ādipurisavasena, kulāpadeso pana tadanvaye uppannābhiññātapurisavasena gahetabbo yathā‘‘ ādicco māghavo’’ ti. "
  4675. 1034675,189,695,79,98,1,113,13,"Sākiyānañhi ādiccagottaṃ aditiyā nāma devadhītāya puttabhūtaṃ ādipurisaṃ pati hoti, taṃ‘‘ gotamagottan’’ tipi vadanti. "
  4676. 1034676,189,695,99,101,1,21,2,Yathāha pabbajjāsutte–
  4677. 1034677,189,696,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Ādiccā nāma gottena, sākiyā nāma jātiyā; "
  4678. 1034678,189,697,2,20,1,48,7,"Tamhā kulā pabbajitomhi, na kāme abhipatthayan’’ ti.( su. ni.425); "
  4679. 1034679,189,698,2,9,1,70,7,Māghavakulaṃ pana tadanvaye abhiññātaṃ macalagāmikapurisaṃ pati hotīti.
  4680. 1034680,189,698,10,23,1,97,9,Gottamūlassa gārayhatāya amānavatthubhāvapavedanato‘‘ mānaddhajaṃ mūle chetvā nipātessāmī’’ ti vuttaṃ.
  4681. 1034681,189,698,24,28,1,36,3,{Ghaṭṭento}ti jātigottavasena omasanto.
  4682. 1034682,189,698,29,34,1,33,4,{Hīḷento}ti hīḷanaṃ garahaṃ karonto.
  4683. 1034683,189,698,35,53,1,117,13,‘‘ Caṇḍā bho gotama sakyajātī’’ tiādinā sākiyesu caṇḍabhāvādidosaṃ pāpitesu samaṇopi gotamo pāpito {bhavissatī}ti adhippāyo.
  4684. 1034684,189,699,2,29,1,176,16,"Yasmiṃ mānussayakodhussayā aññamaññūpatthaddhā, so‘‘ caṇḍo’’ ti vuccatīti dasseti‘‘ mānanissitakodhayuttā’’ ti iminā, pakatūpanissayārammaṇavasena cettha nissitabhāvo, na sahajātādivasena. "
  4685. 1034685,189,699,30,37,1,34,5,"{Kharā}ti cittena, vācāya ca kakkhaḷā. "
  4686. 1034686,189,699,38,42,1,28,3,{Lahukā}ti taruṇā avuddhakammā.
  4687. 1034687,189,699,43,50,1,24,3,Tenāha‘‘ appakenevā’’ tiādi.
  4688. 1034688,189,699,51,55,1,43,4,Alābukaṭāhan ti lābuphalassa abhejjakapālaṃ.
  4689. 1034689,189,699,56,84,1,103,11,"Aṭṭhakathāmuttakanayaṃ dassetuṃ‘‘ {bhassā}ti sāhasikāti keci vadanti, sārambhakāti apare’’ ti( dī. ni. ṭī.1.264) ācariyena vuttaṃ. "
  4690. 1034690,189,699,85,99,1,88,9,{Samānā}ti hontā bhavamānāti asasaddavasenatthoti āha‘‘ santāti purimapadasseva vevacanan’’ ti.
  4691. 1034691,189,699,100,115,1,81,10,Na {sakkarontī}ti sakkāraṃ na karontīti atthameva viññāpeti‘‘ na brāhmaṇānan’’ tiādinā.
  4692. 1034692,189,699,116,119,1,31,3,Apacitikamman ti paṇipātakammaṃ.
  4693. 1034693,189,699,120,152,1,163,20,‘‘ Yadime sakyā’’ ti pacchimavākye ya-saddassa kiriyāparāmasanassa aniyamassa‘‘ tayidaṃ bho gotamā’’ ti purimavākye ta-saddena niyamanaṃ veditabbanti āha‘‘ yaṃ ime sakyā’’ tiādi.
  4694. 1034694,189,699,153,159,1,42,6,Nānuloman ti attano jātiyā na anucchavikaṃ.
  4695. 1034695,189,700,2,2,1,22,1,Dutiyaibbhavādavaṇṇanā
  4696. 1034696,189,701,2,8,1,41,3,265. Sandhāgārapadanibbacanaṃ heṭṭhā vuttameva.
  4697. 1034697,189,701,9,19,1,71,6,Tadā abhisittasakyarājūnampi bahutaṃ sandhāyāha‘‘ abhisittasakyarājāno’’ ti.
  4698. 1034698,189,701,20,34,1,81,11,"Kāmañhi sakyarājakule yo sabbesaṃ vuddhataro, samattho ca, so eva abhisekaṃ labhati . "
  4699. 1034699,189,701,35,80,1,243,28,"Ekacco pana abhisitto samāno‘‘ idaṃ rajjaṃ nāma bahukiccaṃ bahubyāpāran’’ ti tato nibbijja rajjaṃ vayasā anantarassa niyyāteti, kadāci sopi aññassāti evaṃ paramparāniyyātanavasena tadā bahū abhisittapubbā sakyarājāno hontīti idaṃ ācariyassābhimataṃ( dī. ni. ṭī.1.265). "
  4700. 1034700,189,701,81,89,1,90,8,Apica yathārahaṃ ṭhānantaresu abhisittasakyarājūnampi bahutaṃ sandhāya evamāhātipi yujjati.
  4701. 1034701,189,701,90,99,1,24,5,Te hi‘‘ rājāno’’ ti vuccanti.
  4702. 1034702,189,701,100,101,1,7,1,Yathāha–
  4703. 1034703,189,702,2,36,1,143,19,"‘ ‘ Rājāno nāma pathabyārājā, padesarājā, maṇḍalikā, antarabhogikā, akkhadassā, mahāmattā, ye vā pana chejjabhejjaṃ karontā anusāsanti, ete rājāno nāmā’’ ti( pārā.92). "
  4704. 1034704,189,703,2,9,1,60,6,"Saṃhārimehi vāḷarūpehi kato pallaṅko, bhaddapīṭhaṃ vettāsanaṃ. "
  4705. 1034705,189,703,10,12,1,25,2,Mihitamattaṃ hasitamattaṃ.
  4706. 1034706,189,703,13,28,1,91,9,"{Anuhasantī}ti mamuddesikaṃ mahāhasitaṃ karonti, idañhi‘‘ anujagghantā’’ ti etassa saṃvaṇṇanāpadaṃ. "
  4707. 1034707,189,703,29,49,1,88,11,Jaggha saddo ca mahāhasane pavattati‘‘ na ujjagghikāya antaraghare gamissāmī’’ tiādīsu( pāci.586) viya.
  4708. 1034708,189,704,2,8,1,69,6,Kaṇhāyanato paṭṭhāya paramparāgataṃ kulavaṃsaṃ anussavavasena jānanti.
  4709. 1034709,189,704,9,38,1,213,26,"Kulābhimānino hi yebhuyyena paresaṃ uccāvacaṃ kulaṃ tathā tathā udāharanti, attano ca kulavaṃsaṃ jānanti, evaṃ ambaṭṭhopi, tathā hesa parato bhagavatā pucchito vajirapāṇi bhayena attano kulavaṃsaṃ yāthāvato kathesīti. "
  4710. 1034710,189,704,39,44,1,55,4,{Olambetvā}ti hatthisoṇḍasaṇṭhānādinā sāṭakaṃ avalambetvā.
  4711. 1034711,189,704,45,51,1,32,4,"{Tato}ti tathājānanato, gamanato ca. "
  4712. 1034712,189,704,52,58,1,45,5,Mamaññeva {maññe}ti mamameva anujagghantā maññe.
  4713. 1034713,189,705,2,2,1,22,1,Tatiyaibbhavādavaṇṇanā
  4714. 1034714,189,706,2,10,1,63,5,266. Khettaleḍḍūnan ti khette kasanavasena uṭṭhāpitamattikākhaṇḍānaṃ.
  4715. 1034715,189,706,11,32,1,70,6,Leḍḍukānamantare nivāsitattā‘‘ leḍḍukikā’’ icceva( dī. ni. ṭī.1.266) saññātā khuddakasakuṇikā.
  4716. 1034716,189,706,33,64,1,120,11,"Majjhimapaṇṇāsake leḍḍukikopamasuttavaṇṇanāyaṃ‘‘ cātakasakuṇikā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.3.150) vuttā, nighaṇṭusatthesu pana taṃ‘‘ lāpasakuṇikā’’ ti vadanti. "
  4717. 1034717,189,706,65,73,1,61,7,"Kodhavasena laggitun ti upanayhituṃ, āghātaṃ bandhitunti attho."
  4718. 1034718,189,707,2,41,1,201,30,‘ ‘ Amhe haṃsakoñcamorasame karotī’’ ti vadanto heṭṭhā gahitaṃ‘‘ na taṃ koci haṃso vā koñco vā moro vā āgantvā kiṃ tvaṃ lapasīti nisedhetī’’ ti idampi vacanaṃ saṅgītimanāruḷhaṃ tadā bhagavatā vuttamevāti dasseti.
  4719. 1034719,189,707,42,48,1,47,6,Tadā vadantoyeva hi evaṃ karotīti vattumarahati.
  4720. 1034720,189,707,49,80,1,158,18,"‘‘ Evaṃ nu te’’ tiādivacanaṃ,‘‘ avusitavāyevā’’ tiādivacanañca mānavasena samaṇena gotamena vuttanti ambaṭṭho maññatīti adhippāyenāha‘‘ nimmāno dāni jātoti maññamāno’’ ti. "
  4721. 1034721,189,708,2,2,1,20,1,Dāsiputtavādavaṇṇanā
  4722. 1034722,189,709,2,22,1,102,12,267. {Nimmādetī}ti a-kārassa ā-kāraṃ katvā niddeso ummāde madasaddena nipphannattāti dasseti‘‘ nimmadetī’’ ti iminā.
  4723. 1034723,189,709,23,26,1,20,2,{Nimmāne}ti vigatamāne.
  4724. 1034724,189,709,27,34,1,49,7,Yadi panāhaṃ gottaṃ puccheyyaṃ sādhu vatāti attho.
  4725. 1034725,189,709,35,40,1,50,5,Pākaṭaṃ kātukamyatāya tikkhattuṃ mahāsaddena avoca.
  4726. 1034726,189,709,41,49,1,70,7,Kasmā {avocā}ti pana asuddhabhāvaṃ jānantassāpi tathāvacane kāraṇapucchā.
  4727. 1034727,189,709,50,66,1,92,11,"Gottabhūtaṃ nāmameva adhippetaṃ, na visuṃ gottanti āha‘‘ mātāpettikanti mātāpitūnaṃ santakan’’ ti. "
  4728. 1034728,189,709,67,74,1,54,6,"Gottañhi pitito laddhabbaṃ pettikameva, na mātāpettikaṃ. "
  4729. 1034729,189,709,75,101,1,168,21,"Na hi brāhmaṇānaṃ sagottāya eva āvāhavivāho icchito, gottanāmaṃ pana jātisiddhaṃ, na kittimaṃ, na guṇanāmaṃ vā, jāti ca ubhayasambandhinīti mātāpettikameva, na pettikamattaṃ. "
  4730. 1034730,189,709,102,122,1,111,14,"Nāmagottan ti gottabhūtaṃ nāmaṃ, na kittimaṃ, na guṇanāmaṃ vā visesanaparanipātavasena vuttattā yathā‘‘ agyāhito’’ ti. "
  4731. 1034731,189,709,123,130,1,63,7,Nāmañca tadeva paveṇīvasena pavattattā gottañcāti hi nāmagottaṃ.
  4732. 1034732,189,709,131,151,1,82,11,"Tattha yā‘‘ kaṇhāyano’’ ti nāmapaṇṇatti niruḷhā, taṃ sandhāyāha‘‘ paṇṇattivasena nāman’’ ti. "
  4733. 1034733,189,709,152,172,1,127,15,"Taṃ panetaṃ nāmaṃ kaṇhaisito paṭṭhāya tasmiṃ kulaparamparāvasena āgataṃ, na etasmiṃyeva niruḷhanti vuttaṃ‘‘ paveṇīvasena gottan’’ ti. "
  4734. 1034734,189,709,173,177,1,40,4,Gottapadassa vacanattho heṭṭhā vuttoyeva.
  4735. 1034735,189,710,2,29,1,157,18,"‘ ‘ Anussarato’’ ti ettha na kevalaṃ anussaraṇamattaṃ adhippetaṃ, atha kho kulasuddhivīmaṃsanavasenevāti āha‘‘ kulakoṭiṃ sodhentassā’’ ti, kulaggaṃ visodhentassāti attho."
  4736. 1034736,189,710,30,47,1,62,9,‘‘ Ayyaputtā’’ ti ettha ayyasaddo ayyiraketi vuttaṃ‘‘ sāmino puttā’’ ti.
  4737. 1034737,189,710,48,54,1,43,5,Catūsu dāsīsu disā okkākarañño antojātadāsī.
  4738. 1034738,189,710,55,63,1,27,4,Tenāha‘‘ gharadāsiyā putto’’ ti.
  4739. 1034739,189,710,64,103,1,288,35,"Ettha ca yasmā ambaṭṭho jātiṃ nissāya mānathaddho, na ca tassa yāthāvato jātiyā avibhāvitāya mānaniggaho karīyati, akate ca mānaniggahe mānavasena ratanattayaṃ aparajjhissati, kate pana mānaniggahe aparabhāge ratanattaye pasīdissati, na cedisī vācā pharusavācā nāma hoti cittassa saṇhabhāvato. "
  4740. 1034740,189,710,104,118,1,49,4,Majjhimapaṇṇāsake abhayasuttañca( ma. ni.2.83) ettha nidassanaṃ .
  4741. 1034741,189,710,119,149,1,186,24,"Keci ca janā kakkhaḷāya vācāya vuttā agginā viya lohādayo mudubhāvaṃ gacchanti, tasmā bhagavā ambaṭṭhaṃ nibbisevanaṃ kattukāmo‘‘ ayyaputtā sakyā bhavanti, dāsiputto tvamasi sakyānan’’ ti avoca."
  4742. 1034742,189,711,2,35,1,198,20,"‘ ‘ Idhekacco pāpabhikkhu tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ pariyāpuṇitvā attano dahatī’’ tiādīsu( pārā.195) viya dahasaddo dhāraṇattho, dhāraṇañcettha pubbapurisavasena saññāpananti āha‘‘ okkāko no pubbapuriso’’ tiādi. "
  4743. 1034743,189,711,36,43,1,55,6,"Dahasaddañhi bhasmīkaraṇe, dhāraṇe ca icchanti saddavidū. "
  4744. 1034744,189,711,44,54,1,99,9,Pabhā {niccharatī}ti pabhassaraṃ hutvā nikkhamati tathārūpena puññakammena dantānaṃ pabhassarabhāvato.
  4745. 1034745,189,712,2,5,1,17,2,{Te}ti jeṭṭhakumāre.
  4746. 1034746,189,712,6,11,1,56,5,Paṭhamakappikānan ti paṭhamakappassa ādikāle nibbattānaṃ.
  4747. 1034747,189,712,12,24,1,96,10,"Kirasaddena cettha anussavatthena, yo vuccamānāya rājaparamparāya kesañci matibhedo, taṃ ulliṅgeti. "
  4748. 1034748,189,712,25,31,1,80,6,Anussavavacaneneva hi ananussuto uttaravihāravāsiādīnaṃ matibhedo nirākarīyatīti.
  4749. 1034749,189,712,32,55,1,127,14,{Mahāsammatassā}ti aggaññasutte vakkhamānanayena‘‘ ayaṃ no rājā’’ ti mahājanena sammannitvā ṭhapitattā‘‘ mahāsammato’’ ti evaṃ sammatassa.
  4750. 1034750,189,712,56,59,1,20,3,Yaṃ sandhāya vadanti–
  4751. 1034751,189,713,2,7,1,37,3,"‘ ‘ Ādiccakulasambhūto, suvisuddhaguṇākaro; "
  4752. 1034752,189,714,2,6,1,36,3,"Mahānubhāvo rājāsi, mahāsammatanāmako. "
  4753. 1034753,189,715,2,7,1,41,4,"Yo cakkhubhūto lokassa, guṇaraṃsisamujjalo; "
  4754. 1034754,189,716,2,8,1,39,5,"Tamonudo virocittha, dutiyo viya bhāṇumā. "
  4755. 1034755,189,717,2,9,1,39,5,"Ṭhapitā yena mariyādā, loke lokahitesinā; "
  4756. 1034756,189,718,2,8,1,42,5,"Vavatthitā sakkuṇanti, na vilaṅghayitu janā. "
  4757. 1034757,189,719,2,6,1,41,3,"Yasassinaṃ tejassinaṃ, lokasīmānurakkhakaṃ; "
  4758. 1034758,189,720,2,26,1,45,7,"Ādibhūtaṃ mahāvīraṃ, kathayanti‘ manū’ ti yan’’ ti.( dī. ni. ṭī.1.267); "
  4759. 1034759,189,721,2,8,1,53,6,Tassa ca puttapaputtaparamparaṃ sandhāya evaṃ vadanti–
  4760. 1034760,189,722,2,12,1,39,7,"‘ ‘ Tassa putto mahātejo, rojo nāma mahīpati; "
  4761. 1034761,189,723,2,8,1,39,5,"Tassa putto vararojo, pavaro rājamaṇḍale. "
  4762. 1034762,189,724,2,8,1,39,5,"Tassāsi kalyāṇaguṇo, kalyāṇo nāma atrajo; "
  4763. 1034763,189,725,2,7,1,37,4,"Rājā tassāsi tanayo, varakalyāṇanāmako. "
  4764. 1034764,189,726,2,8,1,42,5,"Tassa putto mahāvīro, mandhātā kāmabhoginaṃ; "
  4765. 1034765,189,727,2,7,1,39,4,"Aggabhūto mahindena, aḍḍharajjena pūjito. "
  4766. 1034766,189,728,2,7,1,38,4,"Tassa sūnu mahātejo, varamandhātunāmako;"
  4767. 1034767,189,729,2,11,1,39,7,"‘ Uposatho’ ti nāmena, tassa putto mahāyaso. "
  4768. 1034768,189,730,2,9,1,39,6,"Varo nāma mahātejo, tassa putto mahāvaro; "
  4769. 1034769,189,731,2,8,1,37,5,"Tassāsi upavaroti, putto rājā mahābalo. "
  4770. 1034770,189,732,2,8,1,40,5,"Tassa putto maghadevo, devatulyo mahīpati; "
  4771. 1034771,189,733,2,7,1,41,4,"Caturāsīti sahassāni, tassa puttaparamparā. "
  4772. 1034772,189,734,2,11,1,40,6,"Tesaṃ pacchimako rājā,‘ okkāko’ iti vissuto; "
  4773. 1034773,189,735,2,22,1,40,5,"Mahāyaso mahātejo, akhuddo rājamaṇḍale’’ ti.( dī. ni. ṭī.1.267); "
  4774. 1034774,189,736,2,4,1,31,2,Idaṃ aṭṭhakathānuparodhavacanaṃ.
  4775. 1034775,189,736,5,9,1,25,4,Yaṃ pana dīpavaṃse vuttaṃ–
  4776. 1034776,189,737,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Paṭhamābhisitto rājā, bhūmipālo jutindharo; "
  4777. 1034777,189,738,2,8,1,41,5,"Mahāsammato nāmena, rajjaṃ kāresi khattiyo. "
  4778. 1034778,189,739,2,10,1,42,7,"Tassa putto rojo nāma, vararojo ca khattiyo; "
  4779. 1034779,189,740,2,7,1,38,4,"Kalyāṇo varakalyāṇo, uposatho mahissaro. "
  4780. 1034780,189,741,2,9,1,41,5,"Mandhātā sattamo tesaṃ, catudīpamhi issaro; "
  4781. 1034781,189,742,2,13,1,44,7,"Varo upavaro rājā, cetiyo ca mahissaro’’ tiādi. "
  4782. 1034782,189,743,2,5,1,26,3,Yañca mahāvaṃsādīsu vuttaṃ–
  4783. 1034783,189,744,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Mahāsammatarājassa, vaṃsajo hi mahāmuni; "
  4784. 1034784,189,745,2,6,1,36,3,"Kappādismiṃ rājāsi, mahāsammatanāmako. "
  4785. 1034785,189,746,2,10,1,40,7,"Rojo ca vararojo ca, tathā kalyāṇakā duve; "
  4786. 1034786,189,747,2,12,1,46,7,"Uposatho ca mandhātā, varako pavarā duve’’ tiādi. "
  4787. 1034787,189,748,2,5,1,46,3,Sabbametaṃ yebhuyyato aṭṭhakathāvirodhavacanaṃ.
  4788. 1034788,189,748,6,43,1,354,32,"Aṭṭhakathāyañhi mandhāturājā chaṭṭho vutto, maghadevarājā ekādasamo, tassa ca puttaparamparāya caturāsītisahassarājūnaṃ pacchimako okkākarājā, tesu pana mandhāturājā sattamo vutto, maghadevarājā anekesaṃ rājasahassānaṃ pacchimako, tassa ca puttaparamparāya anekarājasahassānaṃ pacchimako okkākarājāti evamādinā anekadhā virodhavacanaṃ aṭṭhakathāyaṃ nirākaroti. "
  4789. 1034789,189,748,44,63,1,113,13,"Nanu avocumha‘‘ kirasaddena cettha anussavatthena, yo vuccamānāya rājaparamparāya kesañci matibhedo, taṃ ulliṅgetī’’ ti. "
  4790. 1034790,189,748,64,74,1,142,9,Tesaṃ {pacchato}ti maghadevaparamparābhūtānaṃ kaḷārajanakapariyosānānaṃ caturāsītikhattiyasahassānaṃ aparabhāgeti yathānussutaṃ ācariyena vuttaṃ.
  4791. 1034791,189,748,75,95,1,139,15,"Dīpavaṃsādīsu pana‘‘ kaḷārajanakarañño puttaparamparāya anekakhattiyasahassānaṃ pacchimako rājā sujāto nāma, tassa putto okkāko rājā’’ ti vuttaṃ. "
  4792. 1034792,189,748,96,125,1,253,27,"Maghadevaparamparāya anekasahassarājūnaṃ aparabhāge paṭhamo okkāko nāma rājā ahosi, tassa paramparābhūtānaṃ pana anekasahassarājūnaṃ aparabhāge dutiyo okkāko nāma rājā ahosi, tassapi paramparāya anekasahassarājūnaṃ aparabhāge tatiyo okkāko nāma rājā ahosi. "
  4793. 1034793,189,748,126,136,1,45,6,Taṃ sandhāyāha‘‘ tayo okkākavaṃsā ahesun’’ tiādi.
  4794. 1034794,189,749,2,14,1,89,8,Jātiyā pañcamadivase nāmakammādimaṅgalaṃ lokāciṇṇanti vuttaṃ‘‘ pañcamadivase alaṅkaritvā’’ ti.
  4795. 1034795,189,749,15,37,1,136,16,"Sahasā varaṃ adāsin ti puttadassanena balavasomanassappatto turitaṃ avīmaṃsitvā tuṭṭhidāyavasena varaṃ adāsiṃ‘‘ yaṃ icchasi, taṃ gaṇhāhī’’ ti. "
  4796. 1034796,189,749,38,41,1,20,2,{Sā}ti jantukumāramātā.
  4797. 1034797,189,749,42,54,1,89,11,Rajjaṃ pariṇāmetuṃ {icchatī}ti mama varadānaṃ antaraṃ katvā imaṃ rajjaṃ pariṇāmetuṃ icchati.
  4798. 1034798,189,750,2,11,1,67,7,Rajjaṃ {kāressantī}ti rājabhāvaṃ mahājanena mahājanaṃ vā kārāpessanti.
  4799. 1034799,189,750,12,18,1,49,5,{Nappasaheyyā}ti nivāsatthāya pariyatto na bhaveyya.
  4800. 1034800,189,751,2,6,1,41,4,Kaḷāravaṇṇatāya kapilabrāhmaṇo nāma ahosi.
  4801. 1034801,189,751,7,13,1,45,5,{Nikkhammā}ti gharāvāsato kāmehi ca nikkhamitvā.
  4802. 1034802,189,751,14,26,1,94,10,"Sāko nāma sabbasāramayo rukkhaviseso, yena pāsādādi karīyate, taṃsamudāyabhūte vanasaṇḍeti attho. "
  4803. 1034803,189,751,27,44,1,108,15,"Bhūmiyā pavattaṃ bhummaṃ, taṃ guṇadosaṃ jāleti joteti, taṃ vā jalati jotati pākaṭaṃ bhavati etāyāti bhummajālā. "
  4804. 1034804,189,751,45,58,1,59,8,Heṭṭhā {cā}ti ettha ca -saddena‘‘ asītihatthe’’ ti idamanukaḍḍhati.
  4805. 1034805,189,751,59,63,1,34,3,Etasmiṃ {padese}ti sākavanasaṇḍamāha.
  4806. 1034806,189,751,64,66,1,32,2,Khandhapantivasena dakkhiṇāvaṭṭā.
  4807. 1034807,189,751,67,69,1,31,2,Sākhāpantivasena pācīnābhimukhā.
  4808. 1034808,189,751,70,76,1,38,4,"{Tehī}ti migasūkarehi, maṇḍūkamūsikehi ca. "
  4809. 1034809,189,751,77,82,1,35,4,{Te}ti sīhabyagghādayo sappabiḷārā ca.
  4810. 1034810,189,752,2,7,1,30,4,{Etthā}ti evaṃ māpiyamāne nagare.
  4811. 1034811,189,752,8,21,1,139,13,Tumhākaṃ purisesu pariyāpannaṃ ekekampi purisaṃ paccatthikabhūtaṃ aññaṃ purisasatampi purisasahassampi abhibhavituṃ na sakkhissatīti yojanā.
  4812. 1034812,189,752,22,25,1,40,2,{Cakkavattibalenā}ti cakkavattibalabhāvena.
  4813. 1034813,189,752,26,31,1,34,4,{Atiseyyo}ti ativiya uttamo bhaveyya.
  4814. 1034814,189,752,32,36,1,44,4,Kapilassa isino vasanaṭṭhānattā kapilavatthu.
  4815. 1034815,189,753,2,6,1,34,4,Nesaṃ santike bhaveyyāti sambandho.
  4816. 1034816,189,753,7,13,1,60,5,{Asadisasaṃyoge}ti jātiyā asadisānaṃ gharāvāsapayoge hetubhūte.
  4817. 1034817,189,753,14,18,1,34,4,Avasesāhi attano attano kaṇiṭṭhāhi.
  4818. 1034818,189,754,2,13,1,105,10,"Vaḍḍhamānānan ti anādare sāmivacanaṃ, anantarāyikāya puttadhītuvaḍḍhanāya vaḍḍhamānesu eva udapādīti attho. "
  4819. 1034819,189,754,14,16,1,35,2,Lohitakatāya koviḷārapupphasadisāni.
  4820. 1034820,189,754,17,32,1,95,11,Kuṭṭharogo nāma sāsamasūrīrogā viya yebhuyyena saṅkamanasabhāvoti vuttaṃ‘‘ ayaṃ rogo saṅkamatī’’ ti.
  4821. 1034821,189,754,33,39,1,54,6,Upari padarena paṭicchādetvā paṃsuṃ rāsikaraṇena datvā.
  4822. 1034822,189,754,40,44,1,28,3,Nāṭakitthiyo nāma naccantiyo.
  4823. 1034823,189,754,45,48,1,25,3,Rājabhariyāyo orodhā nāma.
  4824. 1034824,189,754,49,52,1,17,2,{Tassā}ti susirassa.
  4825. 1034825,189,754,53,60,1,66,7,Migasakuṇādīnan ti ettha ādi saddena vanacarakapetādike saṅgaṇhāti.
  4826. 1034826,189,755,2,6,1,36,4,Tasmiṃ rāmaraññe nisinneti sambandho.
  4827. 1034827,189,755,7,10,1,20,2,{Padare}ti dāruphalake.
  4828. 1034828,189,755,11,15,1,52,4,Khattiyamāyārocanena attano khattiyabhāvaṃ jānāpetvā.
  4829. 1034829,189,756,2,6,1,24,4,Mātikan ti mātito āgataṃ.
  4830. 1034830,189,756,7,13,1,36,5,"Pābhatan ti mūlabhaṇḍaṃ, paṇṇākāro vā. "
  4831. 1034831,189,756,14,19,1,53,4,{Rañño}ti rāmarājassa jeṭṭhaputtabhūtassa bārāṇasirañño.
  4832. 1034832,189,756,20,23,1,20,2,{Tatthā}ti bārāṇasiyaṃ.
  4833. 1034833,189,756,24,27,1,27,2,{Idhevā}ti himavantapasseyeva.
  4834. 1034834,189,756,28,32,1,38,4,Nagaran ti rājadhānībhūtaṃ mahānagaraṃ.
  4835. 1034835,189,756,33,39,1,51,5,Kolarukkho nāma kuṭṭhabhesajjupago eko rukkhaviseso.
  4836. 1034836,189,756,40,43,1,27,2,{Byagghapathe}ti byagghamagge.
  4837. 1034837,189,757,2,6,1,21,3,{Mātulā}ti mātu bhātaro.
  4838. 1034838,189,757,7,10,1,33,3,Kesaggahaṇan ti kesaveṇibandhanaṃ.
  4839. 1034839,189,757,11,15,1,39,4,Dussaggahaṇan ti vatthassa nivasanākāro.
  4840. 1034840,189,757,16,21,1,59,5,Nhānatitthan ti yathāvuttāya pokkharaṇiyā udakanhānatitthaṃ.
  4841. 1034841,189,757,22,33,1,63,7,Idānipi tesaṃ jātisambhedābhāvaṃ dassento‘‘ evaṃ tesan’’ tiādimāha.
  4842. 1034842,189,757,34,36,1,19,2,Āvāho dārikāharaṇaṃ.
  4843. 1034843,189,757,37,39,1,18,2,Vivāho dārikādānaṃ.
  4844. 1034844,189,757,40,44,1,27,3,{Tatthā}ti tesu sakyakoliyesu.
  4845. 1034845,189,757,45,55,1,66,6,Dhātusaddānamanekatthattā samusaddo nivāsatthoti vuttaṃ‘‘ vasantī’’ ti.
  4846. 1034846,189,757,56,75,1,99,12,"{Agge}ti upayogatthe bhummavacanaṃ, ādyatthe ca aggasaddo, kiriyāvisesoti ca dasseti‘‘ taṃ aggan’’ tiādinā. "
  4847. 1034847,189,757,76,135,1,378,45,"Yadettha bhagavatā vuttaṃ‘‘ atha kho ambaṭṭha rājā okkāko udānaṃ udānesi‘ sakyā vata bho kumārā, paramasakyā vata bho kumārā’ ti, tadagge kho pana ambaṭṭha sakyā paññāyantī’’ ti, tadetaṃ saddato, atthato ca sābhāvikanibbacananidassanaṃ‘‘ sakāhi bhaginīhipi saddhiṃ saṃvāsavasena jātisambhedamakatvā kulavaṃsaṃ anurakkhituṃ sakkuṇanti samatthentīti sakyā’’ ti teyeva saddaracanāvisesena sākiyā. "
  4848. 1034848,189,757,136,140,1,42,4,Yaṃ panetaṃ sakkatanighaṇṭusatthesu vuttaṃ–
  4849. 1034849,189,758,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Sākarukkhapaṭicchannaṃ, vāsaṃ yasmā purākaṃsu; "
  4850. 1034850,189,759,2,15,1,48,8,"Tasmā diṭṭhā vaṃsajāte, bhuvi‘ sakyā’ ti vissutā’’ ti. "
  4851. 1034851,189,760,2,19,1,118,12,"Tadetaṃ saddamattaṃ pati asābhāvikanibbacananidassanaṃ‘‘ kapilamunino vasanaṭṭhāne sākavane vasantīti sakyā, sākiyā’’ ti ca. "
  4852. 1034852,189,761,2,13,1,51,6,Kāḷavaṇṇatāya kaṇho nāmāti vuttaṃ‘‘ kāḷavaṇṇan’’ tiādi.
  4853. 1034853,189,761,14,24,1,72,9,"Hanuyaṃ jātā massū, uttaroṭṭhassa ubhosu passesu dāṭhākārena jātā dāṭhikā. "
  4854. 1034854,189,761,25,57,1,163,20,"Idañca atthamattena vuttaṃ, taddhitavasena pana yathā etarahi yakkhe‘‘ pisāco’’ ti samaññā, evaṃ tadā‘‘ kaṇho’’ ti, tasmā jātamatteyeva sabyāharaṇena pisācasadisatāya {kaṇho}ti. "
  4855. 1034855,189,761,58,93,1,174,26,"Tathāhi vuttaṃ‘‘ yathā kho pana ambaṭṭha etarahi manussā pisāce disvā‘ pisācā’ ti sañjānanti, evameva kho ambaṭṭha tena kho pana samayena manussā pisāce‘ kaṇhā’ ti sañjānantī’’ tiādi. "
  4856. 1034856,189,761,94,104,1,89,9,Tattha pisāco {jāto}ti idāni pākaṭanāmena suviññāpanatthaṃ purimapadasseva vevacanaṃ vuttaṃ.
  4857. 1034857,189,761,105,136,1,168,17,"‘‘ Na sakabaḷena mukhena byāharissāmī’’ tiādīsu( pāci.619) viya upasaggavasena saddakaraṇattho harasaddo, puna dutiyopasaggena yutto uccāsaddakaraṇe vattatīti vuttaṃ‘‘ uccāsaddamakāsī’’ ti. "
  4858. 1034858,189,762,2,18,1,108,10,"268. Attano {upārambhamocanatthāyā}ti ācariyena, ambaṭṭhena ca attano attano upari pāpetabbopavādassa apanayanatthaṃ."
  4859. 1034859,189,762,19,27,1,33,4,‘‘ Attano’’ ti hetaṃ vicchālopavacanaṃ.
  4860. 1034860,189,762,28,38,1,101,8,"{Paribhindissatī}ti anatthakāmatāpavedanena paribhedaṃ karissati, pesuññaṃ upasaṃharissatīti vuttaṃ hoti. "
  4861. 1034861,189,762,39,50,1,104,10,"Atthaviññāpane sādhanatāya vācā eva karaṇaṃ vākkaraṇaṃ niruttinayena, taṃ kalyāṇamassāti kalyāṇavākkaraṇo. "
  4862. 1034862,189,762,51,104,1,312,33,"Asmiṃ {vacane}ti ettha tasaddena kāmaṃ‘‘ cattārome bho gotama vaṇṇā’’ tiādinā( dī. ni.1.266) ambaṭṭhena heṭṭhā vutto jātivādo parāmasitabbo hoti, tathāpesa jātivādo vede vuttavidhināyeva tena paṭimantetabbo, tasmā paṭimantanahetubhāvena pasiddhaṃ vedattayavacanameva parāmasitabbanti dassetuṃ vuttaṃ‘‘ attanā uggahite vedattayavacane’’ ti. "
  4863. 1034863,189,762,105,130,1,138,17,Idāni‘‘ porāṇaṃ kho pana te ambaṭṭha mātāpettikan’’ tiādinā bhagavatā vuttavacanassapi parāmasanaṃ dassento‘‘ etasmiṃ vā dāsiputtavacane’’ ti āha.
  4864. 1034864,189,762,131,149,1,157,16,"Apica paṭimantetun ti ettha paṭimantanā nāma pañhāvissajjanā, uttarikathanā vā, tasmā atthadvayānurūpaṃ tabbisayassa ta-saddena parāmasanaṃ dassetīti daṭṭhabbaṃ. "
  4865. 1034865,189,763,2,15,1,64,8,"269. {Tāvā}ti mantanāya paṭhamameva, akatāya eva mantanāyāti vuttaṃ hoti. "
  4866. 1034866,189,763,16,36,1,148,15,"{Dujjānā}ti dubbiññeyyā, paṭhamameva sīsamukkhipituṃ asamatthanato , jātiyā ca dubbiññeyyattā, aṭṭassa ca dukkaraṇato ambaṭṭho sayameva mocetūti adhippāyo. "
  4867. 1034867,189,763,37,58,1,134,16,"Attanāva sakyesu ibbhavādanipātanena attano upari pāpuṇanaṃ sandhāya‘‘ attanā baddhaṃ puṭakan’’ ti vuttaṃ, attanāva baddhaṃ puṭoḷinti attho. "
  4868. 1034868,189,764,2,40,1,149,17,"270. Dhammo nāma kāraṇaṃ‘‘ dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu( vibha.718 ādayo) viya, dhammena saha vattatīti sahadhammo, so eva {sahadhammiko}ti āha‘‘ sahetuko’’ tiādi, pariyāyavacanametaṃ. "
  4869. 1034869,189,764,41,47,1,36,5,"Janako vā hetu, upatthambhako kāraṇaṃ. "
  4870. 1034870,189,764,48,53,1,47,5,Aññena aṭṭhānagatena aññaṃ aṭṭhānagataṃ vacanaṃ.
  4871. 1034871,189,764,54,62,1,19,4,Tenāha‘‘ yo hī’’ tiādi.
  4872. 1034872,189,765,2,14,1,89,10,"{Tato}ti dvikkhattuṃ codanāto paraṃ, tatiyacodanāya anāgatāya eva pakkamissāmīti vuttaṃ hoti. "
  4873. 1034873,189,766,2,10,1,38,5,271. Pūjitabbato sakko devarājā yakkho nāma.
  4874. 1034874,189,766,11,25,1,73,9,"Yo aggissa pakativaṇṇo, tena samannāgatanti vuttaṃ‘‘ ādittanti aggivaṇṇan’’ ti. "
  4875. 1034875,189,766,26,40,1,104,11,"Kandalo nāma pupphūpagarukkhaviseso, yassa setaṃ pupphaṃ pupphati, makuḷampissa setavaṇṇaṃ dāṭhākāraṃ hoti. "
  4876. 1034876,189,766,41,44,1,36,3,Virūparūpan ti viparītarūpasaṇṭhānaṃ.
  4877. 1034877,189,767,2,16,1,123,10,Aṭṭhamasattāhe ajapālanigrodhamūle nisinnassa sabbabuddhassa āciṇṇasamāciṇṇaṃ appossukkataṃ sandhāya‘‘ ahañcevā’’ tiādi vuttaṃ.
  4878. 1034878,189,767,17,23,1,46,4,"{Avattamāne}ti appaṭipajjamāne, ananuvattamāne vā. "
  4879. 1034879,189,767,24,28,1,30,3,{Tasmā}ti tadā tathāpaṭiññātattā.
  4880. 1034880,189,767,29,48,1,102,10,Tāsetvā pañhaṃ vissajjāpessāmīti āgato yathā taṃ mūlapaṇṇāsake āgatassa saccakaparibbājakassa samāgame( ma. ni.1.357).
  4881. 1034881,189,768,2,24,1,105,15,‘ ‘ Bhagavā ceva passati ambaṭṭho cā’’ ti ettha itaresamadassane duvidhampi kāraṇaṃ dassento‘‘ yadi hī’’ tiādimāha.
  4882. 1034882,189,768,25,29,1,26,4,Hi -saddo kāraṇatthe nipāto.
  4883. 1034883,189,768,30,39,1,47,7,"Yasmā agaru, yasmā ca vadeyyuṃ, tasmāti sambandho. "
  4884. 1034884,189,768,40,44,1,37,4,Aññesampi sādhāraṇato agaru abhāriyaṃ.
  4885. 1034885,189,768,45,50,1,36,4,{Āvāhetvā}ti mantabalena avhānaṃ katvā.
  4886. 1034886,189,768,51,54,1,19,2,{Tassā}ti ambaṭṭhassa.
  4887. 1034887,189,768,55,57,1,27,2,Antokucchi antaantaguṇādiko.
  4888. 1034888,189,768,58,61,1,31,2,{Vādasaṅghaṭṭe}ti vācāsaṅghaṭṭane.
  4889. 1034889,189,768,62,65,1,21,2,{Maññamāno}ti maññanato.
  4890. 1034890,189,768,66,67,1,22,1,Sambandhadassanañhetaṃ.
  4891. 1034891,189,769,2,33,1,131,17,"272. Tāṇaṃ {gavesamāno}ti‘‘ ayameva samaṇo gotamo ito bhayato mama tāyako’’ ti bhagavantaṃyeva‘‘ tāṇan’’ ti pariyesanto , upagacchantoti vuttaṃ hoti. "
  4892. 1034892,189,769,34,37,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  4893. 1034893,189,769,38,42,1,36,3,{Tāyatī}ti yathūpaṭṭhitabhayato pāleti.
  4894. 1034894,189,769,43,52,1,36,4,"Tenāha‘‘ rakkhatī’’ ti, kattusādhanametaṃ. "
  4895. 1034895,189,769,53,62,1,80,7,"{Nilīyatī}ti yathūpaṭṭhiteneva bhayena upadduto nilīno hoti, adhikaraṇasādhanametaṃ. "
  4896. 1034896,189,769,63,81,1,108,12,"Sara saddo hiṃsane, tañca viddhaṃsanameva adhippetanti vuttaṃ‘‘ bhayaṃ hiṃsati viddhaṃsetī’’ ti, kattusādhanametaṃ. "
  4897. 1034897,189,770,2,2,1,25,1,Ambaṭṭhavaṃsakathāvaṇṇanā
  4898. 1034898,189,771,2,12,1,58,6,274. Gaṅgāya {dakkhiṇato}ti gaṅgāya nāma nadiyā dakkhiṇadisābhāge.
  4899. 1034899,189,771,13,17,1,36,3,{Brāhmaṇatāpasā}ti brahmakulino tāpasā.
  4900. 1034900,189,771,18,48,1,207,25,"Saraṃ vā sattiādayo vā parassa upari khipitukāmassa mantānubhāvena hatthaṃ na parivattati, hatthe pana aparivattante kuto āvudhaṃ parivattissatīti tathā aparivattanaṃ sandhāya‘‘ āvudhaṃ na parivattatī’’ ti vuttaṃ. "
  4901. 1034901,189,771,49,56,1,42,5,"Bhadraṃ {bho}ti sampaṭicchanaṃ, sādhūti attho. "
  4902. 1034902,189,771,57,80,1,123,14,"Dhanunā khittasarena agamanīyaṃ sasambhārakathānayena‘‘ dhanu agamanīyan’’ ti vuttaṃ yathā‘‘ dhanunā vijjhati, cakkhunā passatī’’ ti. "
  4903. 1034903,189,771,81,95,1,119,13,"Ambaṭṭhaṃ nāma vijjan ti sattānaṃ sarīre abbhaṅgaṃ ṭhapetīti ambaṭṭhā niruttinayena, evaṃladdhanāmaṃ mantavijjanti attho. "
  4904. 1034904,189,771,96,123,1,130,17,"Yato ambaṭṭhā vijjā etasmiṃ atthīti katvā kaṇho isi‘‘ ambaṭṭho’’ ti paññāyittha, tabbaṃsajātatāya panāyaṃ māṇavo‘‘ ambaṭṭho’’ ti voharīyati. "
  4905. 1034905,189,771,124,153,1,140,21,So kira‘‘ kathaṃ nāmāhaṃ disāya dāsiyā kucchimhi nibbatto’’ ti taṃ hīnaṃ jātiṃ jigucchanto‘‘ handāhaṃ yathā tathā imaṃ jātiṃ sodhessāmī’’ ti niggato.
  4906. 1034906,189,771,154,165,1,44,7,Tena vuttaṃ‘‘ idāni me manorathaṃ pūressāmī’’ ti.
  4907. 1034907,189,771,166,180,1,121,13,Ayañhissa manoratho– vijjābalena rājānaṃ tāsetvā tassa dhītaraṃ laddhakālato paṭṭhāya myāyaṃ dāsajāti sodhitā bhavissatīti.
  4908. 1034908,189,772,2,6,1,35,3,{Seṭṭhamante}ti seṭṭhabhūte vedamante.
  4909. 1034909,189,772,7,17,1,68,10,Ko nu kiṃ kāraṇā dāsiputto samāno maddarūpiṃ dhītaraṃ yācatīti attho.
  4910. 1034910,189,772,18,35,1,103,14,"Khurati chindati, khuraṃ vā pāti pivatīti khurappo, khuramassa agge appīyati ṭhapīyatīti vā khurappo, saro. "
  4911. 1034911,189,772,36,59,1,131,17,"Mantānubhāvena rañño bāhukkhambhamattaṃ jātaṃ, tena pana bāhukkhambhena‘‘ ko jānāti, kiṃ bhavissatī’’ ti rājā bhīto ussaṅkī utrasto ahosi. "
  4912. 1034912,189,772,60,71,1,44,7,Tathā ca vuttaṃ‘‘ bhayena vedhamāno aṭṭhāsī’’ ti.
  4913. 1034913,189,773,2,32,1,136,15,"Sarabhaṅgajātake ( jā.2.17.52) āgatānaṃ daṇḍakīrājādīnaṃ pacchā okkākarājā ahosi, tesaṃ pavatti ca sabbattha cirakālaṃ pākaṭāti āha‘‘ daṇḍakīrañño’’ tiādi. "
  4914. 1034914,189,773,33,42,1,66,7,"Aparaddhassa daṇḍakīrañño, aparaddho nāḷikero, ajjuno cāti sambandho. "
  4915. 1034915,189,773,43,54,1,70,7,Satipi vālukādivasse āvudhavasseneva vināsoti vuttaṃ‘‘ āvudhavuṭṭhiyā’’ ti.
  4916. 1034916,189,773,55,70,1,82,11,‘‘ Ayampi īdiso mahānubhāvo’’ ti maññamānā evaṃ cintayantā bhayena avocun ti daṭṭhabbaṃ.
  4917. 1034917,189,774,2,5,1,28,2,{Undriyissatī}ti bhindiyissati.
  4918. 1034918,189,774,6,23,1,77,9,Kammarūpañhetaṃ‘‘ pathavī’’ ti kammakattuvasena vuttattā yathā‘‘ kusulo bhijjatī’’ ti.
  4919. 1034919,189,774,24,31,1,21,3,Tenāha‘‘ bhijjissatī’’ ti.
  4920. 1034920,189,774,32,38,1,41,4,"{Thusamuṭṭhī}ti palāsamuṭṭhi, bhusamuṭṭhi vā. "
  4921. 1034921,189,774,39,47,1,40,4,Kasmāti āha‘‘ sarasanthambhanamatte’’ tiādi.
  4922. 1034922,189,775,2,45,1,320,33,"Bhītatasitā bhayavasena chambhitasarīrā uddhaggalomā honti haṭṭhalomā, abhītatasitā pana bhayupaddavābhāvato acchambhitasarīrā patitalomā honti ahaṭṭhalomā, khemena sotthinā tiṭṭhanti, tāya pana patitalomatāya tassa sotthibhāvo pākaṭo hotīti phalena kāraṇaṃ vibhāvetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ pallomo’ ti vuttanti dasseti‘‘ pannalomo’’ tiādinā. "
  4923. 1034923,189,775,46,70,1,93,10,Niruttinayena padasiddhi yathā taṃ bhayabheravasutte‘‘ bhiyyo pallomamāpādiṃ araññe vihārāyā’’ ti( ma. ni.1.36 ādayo).
  4924. 1034924,189,775,71,74,1,20,3,Idan ti osānavacanaṃ.
  4925. 1034925,189,775,75,94,1,106,14,"‘‘ Sace me rājā taṃ dārikaṃ dasseti, kumāro sotthi pallomo bhavissatī’’ ti paṭiññākaraṇaṃ pakaraṇatoyeva pākaṭaṃ. "
  4926. 1034926,189,775,95,98,1,14,2,{Tenā}ti kaṇhena.
  4927. 1034927,189,775,99,104,1,66,4,{Mante}ti bāhukkhambhakamantassa paṭippassambhakavijjāsaṅkhāte mante.
  4928. 1034928,189,775,105,114,1,110,8,Evarūpānañhi bhayupaddavakarānaṃ mantānaṃ ekaṃseneva paṭippassambhakamantāhonti yathā taṃ kusumārakavijjādīnaṃ.
  4929. 1034929,189,775,115,118,1,23,2,{Parivattite}ti pajappite.
  4930. 1034930,189,775,119,126,1,61,7,Attano dhītuyā apavādamocanatthaṃ taṃ adāsaṃ bhujissaṃ karoti.
  4931. 1034931,189,775,127,136,1,62,9,Tassā anurūpe issariye ṭhapanatthaṃ uḷāre ca naṃ ṭhāne ṭhapesi.
  4932. 1034932,189,775,137,141,1,29,3,Ekena {pakkhenā}ti mātupakkhena.
  4933. 1034933,189,775,142,149,1,68,6,"Karuṇāyanto samassāsanatthaṃ āha, na pana uccākulīnabhāvadassanatthaṃ. "
  4934. 1034934,189,775,150,159,1,30,5,Tenāha‘‘ atha kho bhagavā’’ tiādi.
  4935. 1034935,189,776,2,2,1,26,1,Khattiyaseṭṭhabhāvavaṇṇanā
  4936. 1034936,189,777,2,17,1,100,10,"275. {Brāhmaṇesū}ti vohāramattaṃ, brāhmaṇānaṃ samīpe brāhmaṇehi laddhabbāni āsanādīni labhethāti vuttaṃ hoti. "
  4937. 1034937,189,777,18,28,1,33,5,Tena vuttaṃ‘‘ brāhmaṇānaṃ antare’’ ti.
  4938. 1034938,189,777,29,53,1,163,19,"Kevalaṃ vedasatthānurūpaṃ paralokagate saddhāya eva kātabbaṃ, na tadaññaṃ kiñci abhipatthentenāti saddhan ti nibbacanaṃ dassetuṃ‘‘ matake uddissa katabhatte’’ ti vuttaṃ. "
  4939. 1034939,189,777,54,61,1,74,6,{Maṅgalādibhatte}ti ettha ādi saddena ussavadevatārādhanādibhatte saṅgaṇhāti.
  4940. 1034940,189,777,62,66,1,44,3,{Yaññabhatte}ti pāpasaññamādivasena katabhatte.
  4941. 1034941,189,777,67,78,1,63,7,‘‘ Pāpasaññamādibhatto bhavissatī’’ tiādinā hi aggihomo idha yaññaṃ.
  4942. 1034942,189,777,79,82,1,24,3,Pāhunakānan ti atithīnaṃ.
  4943. 1034943,189,777,83,100,1,82,9,Anāgantukānampi pāheṇakabhattaṃ‘‘ pāhunan’’ tveva vuccatīti āha‘‘ paṇṇākārabhatte vā’’ ti.
  4944. 1034944,189,777,101,103,1,16,2,Āvaṭaṃ nivāraṇaṃ.
  4945. 1034945,189,777,104,106,1,19,2,Anāvaṭaṃ anivāraṇaṃ.
  4946. 1034946,189,777,107,110,1,42,3,Khattiyabhāvaṃ appatto ubhatosujātābhāvato.
  4947. 1034947,189,777,111,118,1,21,3,Tenāha‘‘ aparisuddho’’ ti.
  4948. 1034948,189,778,2,24,1,139,14,276. Itthiyā vā itthiṃ {karitvā}ti ettha karaṇaṃ nāma kiriyāsāmaññavisayaṃ karabhūdhātūnaṃ atthavasena sabbadhātvantogadhattāti āha‘‘ pariyesitvā’’ ti.
  4949. 1034949,189,778,25,46,1,158,16,"Khattiyakumārassa bhariyābhūtaṃ brāhmaṇakaññaṃ itthiṃ pariyesitvā gahetvā brāhmaṇānaṃ itthiyā vā khattiyāva seṭṭhā,‘‘ hīnā brāhmaṇā’’ ti pāḷimudāharitvā yojetabbaṃ."
  4950. 1034950,189,778,47,73,1,68,10,‘‘ Purisena vā purisaṃ {karitvā}ti etthāpi eseva nayo’’ ti( dī. ni. ṭī.1.276) ācariyena vuttaṃ.
  4951. 1034951,189,778,74,91,1,147,16,"Tatthāpi hi khattiyakaññāya patibhūtaṃ brāhmaṇakumāraṃ purisaṃ pariyesitvā gahetvā brāhmaṇānaṃ purisena vā khattiyāva seṭṭhā, hīnā brāhmaṇāti yojanā. "
  4952. 1034952,189,778,92,140,1,234,29,"Kismiñcideva {pakaraṇe}ti ettha pakaraṇaṃ nāma kāraṇaṃ‘‘ etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe’’ tiādīsu( pāci.42,90) viya, tasmā rāgādivasena pakkhalite ṭhāne hetubhūteti attho, taṃ pana atthato aparādhova, so ca akattabbakaraṇanti āha‘‘ kismiñcideva dose’’ tiādi. "
  4953. 1034953,189,778,141,143,1,26,2,Bhassasaddo bhasmapariyāyo.
  4954. 1034954,189,778,144,151,1,58,6,"Bhasīyati niratthakabhāvena khipīyatīti hi bhassaṃ, chārikā."
  4955. 1034955,189,778,152,166,1,43,6,‘‘ Vadhitvā’’ ti etassa atthavacanaṃ‘‘ okiritvā’’ ti.
  4956. 1034956,189,779,2,18,1,70,9,"277. Kammakilesehi janetabbo, tehi vā jāyatīti janito, sveva janeto, manussova . "
  4957. 1034957,189,779,19,29,1,37,6,Tathā hi vuttaṃ‘‘ ye gottapaṭisārino’’ ti.
  4958. 1034958,189,779,30,44,1,83,10,Tadetaṃ pajāvacanaṃ viya jātisaddavasena bahumhi ekavacananti āha‘‘ pajāyāti attho’’ ti.
  4959. 1034959,189,779,45,48,1,24,3,Etasmiṃ janetipi yujjati.
  4960. 1034960,189,779,49,66,1,88,11,"{Paṭisarantī}ti gottaṃ paṭicca‘‘ ahaṃ gotamo, ahaṃ kassapo’’ tiādinā saraṇaṃ karonti vicinanti. "
  4961. 1034961,189,780,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  4962. 1034962,189,781,2,2,1,23,1,Vijjācaraṇakathāvaṇṇanā
  4963. 1034963,189,782,2,49,1,328,33,"278. Imasmiṃ pana siloke āhariyamāne brahmagarukā saddheyyataṃ āpajjissanti, ambaṭṭho ca‘‘ vijjācaraṇasampanno’’ ti padaṃ sutvā vijjācaraṇaṃ pucchissati, evamayaṃ vijjācaraṇaparidīpanī desanā mahājanassa sātthikā bhavissatīti passitvā lokanātho imaṃ silokaṃ sanaṅkumārabhāsitaṃ āharīti imamatthampi vibhāvento‘‘ imāya pana gāthāyā’’ tiādimāha. "
  4964. 1034964,189,782,50,63,1,112,12,"Itarathā hi bhagavāpi asabbaññū parāvassayo bhaveyya, na ca yujjati bhagavato parāvassayatā sammāsambuddhabhāvato. "
  4965. 1034965,189,782,64,77,1,44,7,"Tenāha‘‘ ahampi hi, ambaṭṭha, evaṃ vadāmī’’ tiādi. "
  4966. 1034966,189,782,78,83,1,50,5,Brāhmaṇasamaye siddhan ti brāhmaṇaladdhiyā pākaṭaṃ.
  4967. 1034967,189,782,84,86,1,40,2,Vakkhamānanayena jātivādādipaṭisaṃyuttaṃ.
  4968. 1034968,189,782,87,111,1,66,7,"‘‘ {Saṃsanditvā}ti ghaṭetvā, aviruddhaṃ katvāti attho’’ ti( dī. ni. ṭī.1.277) ācariyenavuttaṃ. "
  4969. 1034969,189,782,112,126,1,64,9,"Idāni pana potthakesu‘‘ paṭikkhipitvā’’ ti pāṭho dissati, so ayuttova. "
  4970. 1034970,189,782,127,129,1,10,2,Kasmāti ce?
  4971. 1034971,189,782,130,147,1,159,16,"Na hi pāḷiyaṃ brāhmaṇasamayasiddhaṃ vijjācaraṇaṃ paṭikkhipati, tadeva ambaṭṭhena cintitaṃ vijjācaraṇaṃ ghaṭetvā aviruddhaṃ katvā anuttaraṃ vijjācaraṇaṃ desetīti. "
  4972. 1034972,189,783,2,8,1,26,4,"{Vādo}ti laddhi, vacībhedo vā. "
  4973. 1034973,189,783,9,20,1,32,5,Tenāha‘‘ brāhmaṇa… pe… ādivacanan’’ ti.
  4974. 1034974,189,783,21,25,1,34,4,Laddhipi hi vattabbattā vacanameva.
  4975. 1034975,189,783,26,42,1,116,13,"Idan ti ajjhenajjhāpanayajanayājanādikammaṃ, na vessassa, na khattiyassa, na tadaññesanti atthaṃ ādi saddena saṅgaṇhāti. "
  4976. 1034976,189,783,43,46,1,31,2,{Sabbatthā}ti gottavādamānavādesu.
  4977. 1034977,189,783,47,61,1,100,11,"Tatthāpi hi {gottavādo}ti gottaṃ ārabbha vādo, kassapassevidaṃ vaṭṭati, na kosiyassātiādivacananti attho. "
  4978. 1034978,189,783,62,75,1,117,10,"{Mānavādo}ti mānaṃ ārabbha attukkaṃsanaparavambhanavasena vādo, brāhmaṇassevidaṃ vaṭṭati, na suddassātiādivacananti attho. "
  4979. 1034979,189,783,76,81,1,51,4,Jātivāde {vinibaddhā}ti jātisannissitavāde paṭibaddhā.
  4980. 1034980,189,783,82,86,1,35,2,{Sabbatthā}ti gottavādavinibaddhādīsu.
  4981. 1034981,189,783,87,92,1,45,4,{Gottavādavinibaddhā}ti hi gottavāde vinibaddhā.
  4982. 1034982,189,783,93,110,1,169,14,"{Mānavādavinibaddhā}ti mānavāde vinibaddhā, ye hi brāhmaṇasseva ajjhenajjhāpanayajanayājanādayoti evaṃ attukkaṃsanaparavambhanavasena pavattā, te mānavādavinibaddhā ca honti. "
  4983. 1034983,189,783,111,115,1,48,3,{Āvāhavivāhavinibaddhā}ti āvāhavivāhesu vinibaddhā.
  4984. 1034984,189,783,116,152,1,169,25,"Ye hi vinibaddhattayavasena‘‘ arahasi vā maṃ tvaṃ, na vā maṃ tvaṃ arahasī’’ ti evaṃ pavattanakā, te āvāhavivāhavinibaddhā ca hontīti imamatthasesaṃ sandhāya‘‘ esa nayo’’ ti vuttaṃ. "
  4985. 1034985,189,783,153,177,1,147,18,"Āvāhavivāhavinibaddhabhāvavibhāvanatthañhi‘‘ arahasi vā maṃ tvaṃ, na vā maṃ tvaṃ arahasī’’ ti pāḷiyaṃ vuttaṃ, tadetaṃ jātivādādīhi tīhi padehi yojetabbaṃ. "
  4986. 1034986,189,783,178,182,1,54,4,Āvuttiādinayena hi jātivādādayo dvikkhattumatthadīpakā.
  4987. 1034987,189,783,183,225,1,149,23,"Tathā hi ācariyena vuttaṃ‘‘ ye pana āvāhavivāhavinibaddhā, te eva sambandhattayavasena‘ arahasi vā maṃ tvaṃ, na vā maṃ tvaṃ arahasī’ ti evaṃ pavattanakā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.278). "
  4988. 1034988,189,784,2,20,1,99,13,"Nanu pubbe vijjācaraṇaṃ puṭṭhaṃ, kasmā taṃ puna pucchatīti codanaṃ sodhento‘‘ tato ambaṭṭho’’ tiādimāha. "
  4989. 1034989,189,784,21,26,1,45,4,Tattha {yatthā}ti yassaṃ vijjācaraṇasampattiyaṃ.
  4990. 1034990,189,784,27,30,1,37,3,Brāhmaṇasamayasiddhaṃ sandhāya vuttaṃ.
  4991. 1034991,189,784,31,36,1,40,4,{Laggissāmā}ti olaggā antogadhā bhavissāma.
  4992. 1034992,189,784,37,41,1,32,3,{Tato}ti tāya vijjācaraṇasampadāya.
  4993. 1034993,189,784,42,45,1,19,2,{Avakkhipī}ti avacāsi.
  4994. 1034994,189,784,46,66,1,141,16,Paramatthato avijjācaraṇāniyeva‘‘ vijjācaraṇānī’’ ti gahetvā ṭhito hi paramatthato vijjācaraṇesu vibhajiyamānesu so tato dūrato apanīto nāma hoti.
  4995. 1034995,189,784,67,72,1,43,4,{Yatthā}ti yassaṃ pana vijjācaraṇasampattiyaṃ.
  4996. 1034996,189,784,73,76,1,36,3,Anuttaravijjācaraṇaṃ sandhāya vuttaṃ.
  4997. 1034997,189,784,77,82,1,62,5,Jānanakiriyāyoge kammampi yujjanakiriyāyoge kattāyeva upapanno.
  4998. 1034998,189,784,83,97,1,82,10,Padhānakiriyāpekkhā hi kārakāti vuttaṃ‘‘ ayaṃ no vijjācaraṇasampadā ñātuṃ vaṭṭatī’’ ti.
  4999. 1034999,189,784,98,99,1,11,1,Evamīdisesu.
  5000. 1035000,189,784,100,103,1,30,2,{Samudāgamato}ti ādisamuṭṭhānato.
  5001. 1035001,189,785,2,26,1,181,16,"279. Kāmaṃ caraṇapariyāpannattā caraṇavasena niyyātetuṃ vaṭṭati, ambaṭṭhassa pana asamapathagamanaṃ nivārento sīlavaseneva niyyātetīti imamatthaṃ vibhāvetuṃ‘‘ caraṇapariyāpannampī’’ ti vuttaṃ. "
  5002. 1035002,189,785,27,45,1,54,5,"Brahmajāle( dī. ni.1.7,11,21) vuttanayena khuddakādibhedaṃ tividhaṃ sīlaṃ. "
  5003. 1035003,189,785,46,49,1,35,2,{Sīlavasenevā}ti sīlapariyāyavaseneva.
  5004. 1035004,189,785,50,59,1,93,9,Kiñci kiñci sīlan ti brāhmaṇānaṃ jātisiddhaṃ ahiṃsanādiyamaniyamalakkhaṇaṃ appamattakaṃ sīlaṃ.
  5005. 1035005,189,785,60,71,1,86,9,"{Tasmā}ti tathā vijjamānattā, attani vijjamānaṃ sīlamattampi nissāya laggeyyāti adhippāyo."
  5006. 1035006,189,785,72,113,1,209,21,"‘‘ Tattha tattheva {laggeyyā}ti tasmiṃ tasmiṃyeva brāhmaṇasamayasiddhe sīlamatte‘ caraṇan’ ti laggeyyā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.279) ācariyena vuttaṃ, tadetaṃ aṭṭhakathāyameva sākāravacanassa vuttattā vicāretabbaṃ, adhippāyamattadassanaṃ vā etaṃ. "
  5007. 1035007,189,785,114,140,1,184,18,"Ayaṃ panettha attho– tattha tattheva {laggeyyā}ti tasmiṃ tasmiṃyeva attani vijjamānasīlamattapaṭisaṃyuttaṭṭhāne‘‘ mayampi caraṇasampannā’’ ti laggeyya, tasmā sīlavaseneva niyyātetīti sambandho. "
  5008. 1035008,189,785,141,155,1,86,9,Tathāpasaṅgābhāvato pana upari caraṇavaseneva niyyātetīti dassento‘‘ yaṃ panā’’ tiādimāha.
  5009. 1035009,189,785,156,172,1,131,10,Rūpāvacaracatutthajjhānaniddeseneva arūpāvacarajjhānānampi niddiṭṭhabhāvāpattito‘‘ aṭṭhapi samāpattiyo‘ caraṇan’ ti niyyātitā’’ ti vuttaṃ.
  5010. 1035010,189,785,173,177,1,43,4,Tānipi hi aṅgasamatāya catutthajjhānānevāti.
  5011. 1035011,189,785,178,187,1,57,7,"{Niyyātitā}ti ca asesato nīharitvā gahitā, nidassitāti attho. "
  5012. 1035012,189,785,188,215,1,220,22,Vipassanāñāṇato {panā}ti‘‘ so evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammanīye ṭhite āneñjappatte ñāṇadassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmetī’’ tiādinā nayena vipassanāñāṇato paṭṭhāya.
  5013. 1035013,189,786,2,2,1,26,1,Catuapāyamukhakathāvaṇṇanā
  5014. 1035014,189,787,2,9,1,48,3,280. {Asampāpuṇanto}ti ārabhitvāpi sampajjitumasakkonto.
  5015. 1035015,189,787,10,14,1,36,3,{Avisahamāno}ti ārabhitumeva asakkonto.
  5016. 1035016,189,787,15,36,1,102,12,"‘‘ Khārī’’ ti tāpasaparikkhārassetaṃ adhivacanaṃ, so ca anekabhedoti vibhajitvā dassetuṃ‘‘ araṇī’’ tiādi vuttaṃ. "
  5017. 1035017,189,787,37,43,1,62,5,Tattha {araṇī}ti heṭṭhimuparimavasena aggidhamanakaṃ araṇīdvayaṃ.
  5018. 1035018,189,787,44,47,1,19,2,{Kamaṇḍalū}ti kuṇḍikā.
  5019. 1035019,189,787,48,51,1,16,2,{Sujā}ti homadabbi.
  5020. 1035020,189,787,52,81,1,143,16,Sujāsaddo hi homakammani habyannādīnamuddharaṇatthaṃ katadabbiyaṃ vattati yathā taṃ kūṭadantasutte‘‘ paṭhamo vā dutiyo vā sujaṃ paggaṇhantānan’’ ti( dī. ni.1.341).
  5021. 1035021,189,787,82,106,1,59,9,Tathā hi imasmiṃyeva ṭhāne ācariyena vuttaṃ‘‘ sujāti dabbī’’ ti( dī. ni. ṭī.1.280).
  5022. 1035022,189,787,107,112,1,48,5,Habyannādīnaṃ sukhaggahaṇatthaṃ jāyatīti hi sujā.
  5023. 1035023,189,787,113,130,1,111,12,"Keci pana imamatthamavicāretvā tunnatthameva gahetvā‘‘ sūcī’’ ti paṭhanti, tadayuttameva ācariyena tathā avaṇṇitattā. "
  5024. 1035024,189,787,131,142,1,64,9,"Camati adatīti camaro, migaviseso, tassa vālena katā bījanī cāmarā. "
  5025. 1035025,189,787,143,147,1,43,4,Ādi saddena tidaṇḍatighaṭikādīni saṅgaṇhāti.
  5026. 1035026,189,787,148,159,1,55,7,Kucchitena vaṅkākārena jāyatīti kājo yathā‘‘ kālavaṇan’’ ti;
  5027. 1035027,189,787,160,166,1,38,6,kacati bhāraṃ bandhati etthāti vā kāco.
  5028. 1035028,189,787,167,171,1,37,4,Duvidhampi hi padamicchanti saddavidū.
  5029. 1035029,189,787,172,176,1,35,4,Khāribharitan ti khārīhi paripuṇṇaṃ.
  5030. 1035030,189,787,177,199,1,117,14,Ekena vi-kārena padaṃ vaḍḍhetvā‘‘ khārivividhan’’ ti paṭhantānaṃ vāde samuccayasamāsena atthaṃ dassento‘‘ ye panā’’ tiādimāha.
  5031. 1035031,189,788,2,30,1,204,23,"Nanu upasampannassa bhikkhuno sāsanikopi yo koci anupasampanno atthato paricārakova hoti api khīṇāsavasāmaṇero, kimaṅgaṃ pana bāhirakapabbajiteti anuyogaṃ pati tattha visesaṃ dassetuṃ‘‘ kāmañcā’’ tiādi vuttaṃ. "
  5032. 1035032,189,788,31,47,1,62,7,{Vuttanayenā}ti‘‘ kappiya… pe… vattakaraṇavasenā’’ ti evaṃ vuttanayena.
  5033. 1035033,189,788,48,55,1,138,7,Anekasatasahassasaṃvaravinayasamādānavasena upasampannabhāvassa visiṭṭhabhāvato khīṇāsavasāmaṇeropi puthujjanabhikkhuno paricārakoti vutto.
  5034. 1035034,189,789,2,7,1,33,3,"‘ ‘ Navakoṭisahassāni, asītisatakoṭiyo; "
  5035. 1035035,189,790,2,7,1,42,4,"Paññāsasatasahassāni , chattiṃsa ca punāpare; "
  5036. 1035036,189,791,2,7,1,38,4,"Ete saṃvaravinayā, sambuddhena pakāsitā; "
  5037. 1035037,189,792,2,38,1,48,5,"Peyyālamukhena niddiṭṭhā, sikkhā vinayasaṃvare’’ ti.( visuddhi.1.20; apa. aṭṭha.2.55; paṭi. ma. aṭṭha.1.2.37); "
  5038. 1035038,189,793,2,19,1,178,16,"Evaṃ vuttappabhedānaṃ anekasatasahassānaṃ saṃvaravinayānaṃ samādāya sikkhanena uparibhūtā aggabhūtā sampadāti hi upasampadā, tāya cesa upasampadāya puthujjanabhikkhu upasampannoti. "
  5039. 1035039,189,794,2,7,1,37,4,Ayaṃ {panā}ti yathāvuttalakkhaṇo tāpaso.
  5040. 1035040,189,794,8,24,1,140,14,"Tāpasā hi kammavādikiriyavādino, na sāsanassa paṭāṇībhūtā, yato nesaṃ pabbajitumāgatānaṃ vināva titthiyaparivāsena khandhake pabbajjā anuññātā. "
  5041. 1035041,189,794,25,31,1,48,6,Tapo etesamatthīti tāpasā ta-kārassa dīghaṃ katvā.
  5042. 1035042,189,794,32,42,1,52,6,‘‘ Lomasā’’ tiādīsu viya hi sa-paccayamicchanti saddavidū.
  5043. 1035043,189,794,43,63,1,150,17,"Idaṃ vuttaṃ hoti– kāmaṃ khīṇāsavopi sāmaṇero puthujjanassa bhikkhuno atthato paricārakova hoti, so pana vattakaraṇamatteneva paricārako, na lāmakabhāvena. "
  5044. 1035044,189,794,64,82,1,165,16,"Tāpaso tu guṇavasena ceva veyyāvaccakaraṇavasena ca lāmakabhāveneva paricārako, na vattakaraṇamattena, evamimesaṃ nānākaraṇaṃ sandhāya tāpasasseva paricārakatā vuttāti."
  5045. 1035045,189,795,2,11,1,36,6,‘ ‘ Kasmā’’ tiādinā codako kāraṇaṃ codeti.
  5046. 1035046,189,795,12,22,1,50,6,‘‘ Yasmā’’ tiādinā ācariyo kāraṇaṃ dassetvā pariharati.
  5047. 1035047,189,795,23,34,1,67,7,Evaṃ saṅkhepato pariharitamatthaṃ vivarituṃ‘‘ imasmiñhī’’ tiādi vuttaṃ.
  5048. 1035048,189,795,35,40,1,52,5,Asakkontan ti asamatthanena vippaṭipajjantaṃ alajjiṃ.
  5049. 1035049,189,795,41,47,1,67,6,Khuradhārūpaman ti khuradhārānaṃ matthakeneva akkamitvā gamanūpamaṃ.
  5050. 1035050,189,795,48,52,1,42,3,{Bahujanasammatā}ti mahājanena seṭṭhasammatā.
  5051. 1035051,189,795,53,57,1,20,3,{Aññe}ti apare bhikkhū.
  5052. 1035052,189,795,58,61,1,23,2,{Idhā}ti tāpasapabbajjāya.
  5053. 1035053,189,795,62,71,1,75,8,"Chandena saha carantīti sachandacārino, yathākāmaṃ paṭipannakāti vuttaṃ hoti. "
  5054. 1035054,189,795,72,76,1,39,3,{Anusikkhanto}ti diṭṭhānugatiyā sikkhanto.
  5055. 1035055,189,795,77,83,1,32,5,"Tāpasāva bahukā honti, na bhikkhū. "
  5056. 1035056,189,796,2,7,1,43,4,Kudālapiṭakānaṃ nibbacanaṃ heṭṭhā vuttameva.
  5057. 1035057,189,796,8,14,1,54,5,Bahujanakuhāpanatthan ti bahuno janassa vimhāpanatthaṃ .
  5058. 1035058,189,796,15,18,1,27,3,Aggisālan ti aggihuttasālaṃ.
  5059. 1035059,189,796,19,23,1,57,3,{Nānādārūhī}ti palāsarukkhadaṇḍādīhi nānāvidhasamidhādārūhi.
  5060. 1035060,189,796,24,27,1,36,2,{Homakaraṇavasenā}ti yaññakaraṇavasena.
  5061. 1035061,189,797,2,4,1,25,2,Udakavasenettha pānāgāraṃ.
  5062. 1035062,189,797,5,13,1,34,4,Tenāha‘‘ pānīyaṃ upaṭṭhapetvā’’ tiādi.
  5063. 1035063,189,797,14,21,1,50,7,Yaṃ bhattapuṭaṃ vā yāni taṇḍulādīni vāti sambandho.
  5064. 1035064,189,797,22,26,1,42,4,Ambilayāgu nāma takkādiambilasaṃyuttā yāgu.
  5065. 1035065,189,797,27,32,1,43,5,Taṇhādīhi āmasitabbato cīvarādi āmisaṃ nāma.
  5066. 1035066,189,797,33,36,1,33,2,{Vaḍḍhiyā}ti diguṇatiguṇādivaḍḍhiyā.
  5067. 1035067,189,797,37,42,1,41,4,Kuṭumbaṃ {saṇṭhapetī}ti dhanaṃ patiṭṭhāpeti.
  5068. 1035068,189,797,43,66,1,176,18,"Yathāvuttamatthaṃ pāḷiyaṃ nidassanamattena vuttanti āha‘‘ idaṃ panassa paṭipattimukhan’’ ti, idaṃ pana pāḷivacanaṃ assa catutthassa puggalassa kohaññapaṭipattiyā mukhamattanti attho. "
  5069. 1035069,189,797,67,69,1,10,2,Kasmāti ce?
  5070. 1035070,189,797,70,78,1,61,8,So hi nānāvidhena kohaññena lokaṃ vimhāpayanto tattha acchati.
  5071. 1035071,189,797,79,87,1,22,4,Tenāha‘‘ iminā hī’’ tiādi.
  5072. 1035072,189,797,88,99,1,56,7,Evan ti‘‘ tattha pānīyaṃ upaṭṭhapetvā’’ tiādinā vuttanayena.
  5073. 1035073,189,798,2,22,1,130,13,‘ ‘ Sabbāpi tāpasapabbajjā niddiṭṭhā’’ ti dhammādhiṭṭhānanayena dassitameva puggalādhiṭṭhānanayena vivarituṃ‘‘ aṭṭhavidhā hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5074. 1035074,189,798,23,39,1,154,15,"Khalādīsu manussānaṃ santike upatiṭṭhitvā vīhimuggamāsatilādīni bhikkhācariyaniyāmena saṅkaḍḍhitvā uñchanaṃ uñchā, sā eva cariyā vutti etesanti uñchācariyā. "
  5075. 1035075,189,798,40,54,1,122,12,"Aggipakkikāya bhattabhikkhāya jīvantīti aggipakkikā, na aggipakkikā anaggipakkikā, taṇḍulabhikkhāya eva jīvikāti vuttaṃ hoti. "
  5076. 1035076,189,798,55,74,1,189,18,"Uñchācariyā hi khalādīni gantvā upatiṭṭhitvā manussehi diyyamānaṃ khalaggaṃ nāma dhaññaṃ paṭiggaṇhanti, anaggipakkikā pana tādisamapaṭiggaṇhitvā taṇḍulameva paṭiggaṇhantīti ayametesaṃ viseso. "
  5077. 1035077,189,798,75,83,1,54,7,"Na sayaṃ pacantīti asāmapākā, pakkabhikkhāya eva jīvikā. "
  5078. 1035078,189,798,84,95,1,81,10,"Ayo viya kaṭṭhino muṭṭhippamāṇo pāsāṇo ayamuṭṭhi nāma, tena vattantīti ayamuṭṭhikā. "
  5079. 1035079,189,798,96,105,1,83,8,"Dantena uppāṭitaṃ vakkalaṃ rukkhattaco dantavakkalaṃ, tena vattantīti dantavakkalikā. "
  5080. 1035080,189,798,106,113,1,75,7,Pavattaṃ rukkhādito pātāpitaṃ phalaṃ bhuñjanti sīlenāti pavattaphalabhojino.
  5081. 1035081,189,798,114,127,1,128,11,"Paṇḍupalāsasaddassa ekasesanayena dvidhā attho, jiṇṇatāya paṇḍubhūtaṃ palāsañceva jiṇṇapakkabhāvena taṃsadisaṃ pupphaphalādi cāti. "
  5082. 1035082,189,798,128,157,1,142,12,"Tena vakkhati‘‘ sayaṃ patitāneva pupphaphalapaṇḍupalāsādīni khādantā yāpentī’’ ti,( dī. ni. aṭṭha.1.280) tena vattantīti paṇḍupalāsikā, sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalabhojino. "
  5083. 1035083,189,798,158,170,1,60,8,Idāni te aṭṭhavidhepi sarūpato dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ.
  5084. 1035084,189,798,171,181,1,48,3,Keṇiyajaṭilavatthu khandhakavaṇṇanāya( mahāva. aṭṭha.300) gahetabbaṃ.
  5085. 1035085,189,799,2,7,1,49,4,{Saṅkaḍḍhitvā}ti bhikkhācariyāvasena ekajjhaṃ katvā.
  5086. 1035086,189,800,2,7,1,39,4,Taṇḍulabhikkhan ti taṇḍulameva bhikkhaṃ.
  5087. 1035087,189,800,8,20,1,91,10,"Bhikkhitabbā yācitabbā, bhikkhūnaṃ ayanti vā {bhikkhā}ti hi bhikkhāsaddo taṇḍulādīsupi niruḷho. "
  5088. 1035088,189,800,21,30,1,36,5,Tena vuttaṃ‘‘ pacitvā paribhuñjantī’’ ti.
  5089. 1035089,189,801,2,15,1,109,12,Bhikkhāpariyeṭṭhi nāma {dukkhā}ti paresaṃ gehato gehaṃ gantvā bhikkhāya pariyesanā nāma dīnavuttibhāvena dukkhā.
  5090. 1035090,189,802,2,24,1,136,16,"Ye pana‘‘ pāsāṇassa pariggaho nāma dukkho pabbajitassā’’ ti danteheva uppāṭetvā khādanti, te dantavakkalikā {nāmā}ti ayaṃ aṭṭhakathāmuttakanayo. "
  5091. 1035091,189,803,2,13,1,100,7,Paṇḍupalāsasaddo pupphaphalavisayopi sadisatākappanenāti dasseti‘‘ pupphaphalapaṇḍupalāsādīnī’’ ti iminā.
  5092. 1035092,189,804,2,5,1,18,2,{Te}ti paṇḍupalāsikā.
  5093. 1035093,189,804,6,10,1,51,4,Nidassanamattametaṃ aññesampi tathā bhedasambhavato.
  5094. 1035094,189,804,11,15,1,42,3,{Pāpuṇanaṭṭhāne}ti gahetuṃ sampāpuṇanaṭṭhāne.
  5095. 1035095,189,804,16,20,1,38,3,{Ekarukkhato}ti paṭhamaṃ upagatarukkhato.
  5096. 1035096,189,805,2,18,1,96,12,Kathamettāvatā sabbāpi tāpasapabbajjā niddiṭṭhāti codanā na tāva visodhitāti āha‘‘ imā panā’’ tiādi.
  5097. 1035097,189,805,19,39,1,144,12,"{Catūhiyevā}ti‘‘ khārividhamādāyā’’ tiādinā vuttāhi pavattaphalabhojanikā, kandamūlaphalabhojanikā, agyāgārikā, āgārikā ceti catūhi eva tāpasapabbajjāhi. "
  5098. 1035098,189,805,40,46,1,51,5,Agāraṃ {bhajantī}ti agāraṃ nivāsabhāvena upagacchanti.
  5099. 1035099,189,805,47,64,1,117,13,Iminā hi‘‘ catudvāraṃ agāraṃ karitvā acchatī’’ tiādinā idha vuttāya catutthāya tāpasapabbajjāya tesamavarodhataṃ dasseti.
  5100. 1035100,189,805,65,69,1,41,4,Evamitaresupi paṭilomato yojanā veditabbā.
  5101. 1035101,189,805,70,74,1,39,3,Aggiparicaraṇavasena agyāgāraṃ bhajanti .
  5102. 1035102,189,805,75,85,1,96,10,Evaṃ pana tesamavarodhataṃ vadanto tadanurūpaṃ imesampi paccekaṃ duvidhataṃ dassetīti daṭṭhabbaṃ.
  5103. 1035103,189,806,2,12,1,58,6,"281. Ācariyena pokkharasātinā saha pavattatīti sācariyako, tassa. "
  5104. 1035104,189,806,13,16,1,31,2,{Apāyamukhampī}ti vināsakāraṇampi.
  5105. 1035105,189,806,17,22,1,58,5,Pageva vijjācaraṇasampadāya sandissaneti pi-saddo garahāyaṃ.
  5106. 1035106,189,806,23,38,1,90,11,Tena vuttaṃ‘‘ api nu tvaṃ imāya anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sandissasi sācariyako’’ tiādi.
  5107. 1035107,189,806,39,40,1,29,1,Tatrāyamaṭṭhakathāmuttakanayo–
  5108. 1035108,189,806,41,62,1,102,13,‘‘ no hidaṃ bho gotamā’’ ti sandissanaṃ paṭikkhipitvā asandissanākārameva vibhāvetuṃ‘‘ ko cāhan’’ tiādi vuttaṃ.
  5109. 1035109,189,806,63,93,1,202,25,"Sācariyako ahaṃ ko ca kīdiso hutvā anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sandissāmi, anuttarā vijjācaraṇasampadā kā ca kīdisā hutvā sācariyake mayi sandissati, ārakā ahaṃ… pe… sācariyakoti saha pāṭhasesena yojanā. "
  5110. 1035110,189,807,2,9,1,34,4,282. Apāye vināsanupāye niyutto āpāyiko.
  5111. 1035111,189,807,10,21,1,92,10,"Tabbhāvaṃ na paripūreti paripūretuṃ na sakkotīti aparipūramāno, tabbhāvena aparipuṇṇoti attho. "
  5112. 1035112,189,807,22,44,1,176,18,Attanā āpāyikena hontenāpi tabbhāvaṃ aparipūramānena pokkharasātinā esā vācā bhāsitāti atthato sambandhattā katvatthe cetaṃ paccattavacananti āha‘‘ āpāyikenāpi aparipūramānenā’’ ti.
  5113. 1035113,189,807,45,62,1,181,17,Apica attanā aparipūramānena āpāyikenāpi sayaṃ aparipūramānāpāyikena hutvāpi pokkharasātinā esā vācā bhāsitāti atthayuttito itthambhūtalakkhaṇe cetaṃ paccattavacanantipi evaṃ vuttaṃ.
  5114. 1035114,189,807,63,69,1,36,5,"Añño hi saddakkamo, añño atthakkamoti. "
  5115. 1035115,189,807,70,94,1,184,17,"Keci pana‘‘ karaṇatthameva dassetuṃ evaṃ vuttan’’ ti vadanti, tadayuttameva padadvayassa kattupadena samānatthattā, samānatthānañca padānaṃ aññamaññaṃ karaṇabhāvānupapattito, alamatipapañcena. "
  5116. 1035116,189,808,2,2,1,28,1,Pubbakaisibhāvānuyogavaṇṇanā
  5117. 1035117,189,809,2,19,1,49,9,"283. Dīyateti datti, sā eva dattikan ti āha‘‘ dinnakan’’ ti. "
  5118. 1035118,189,809,20,29,1,92,9,Adātukāmampi dātukāmaṃ katvā sammukhā paramāvaṭṭeti sammūḷhaṃ karoti etāyāti sammukhāvaṭṭanī.
  5119. 1035119,189,809,30,41,1,37,7,Tenāha‘‘ na demīti vattuṃ na sakkotī’’ ti.
  5120. 1035120,189,809,42,46,1,24,3,Puna {tassā}ti brāhmaṇassa.
  5121. 1035121,189,809,47,60,1,57,8,Kāraṇānurūpaṃ rājūnaṃ puṇṇapattanti āha‘‘ kasmā me dinno’’ ti.
  5122. 1035122,189,809,61,65,1,50,4,Saṅkhapalitakuṭṭhan ti dhotasaṅkhamiva setakuṭṭhaṃ.
  5123. 1035123,189,809,66,69,1,46,3,Setapokkhararajatato guṇasamānakāyattā evamāha.
  5124. 1035124,189,809,70,73,1,30,2,{Anugacchatī}ti paramanubandhati.
  5125. 1035125,189,810,2,24,1,133,17,"Yadi duvidhenapi kāraṇena rājā brāhmaṇassa sammukhābhāvaṃ na deti, atha kasmā tadupasaṅkamanaṃ na paṭikkhittanti āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi."
  5126. 1035126,189,810,25,46,1,46,5,‘‘ {Khettavijjāyā}ti nītisatthe’’ ti( dī. ni. ṭī.1.283) ācariyena vuttaṃ.
  5127. 1035127,189,810,47,73,1,127,10,Heṭṭhāpi brahmajālavaṇṇanāyaṃ evaṃ vuttaṃ‘‘ khettavijjāti abbheyyamāsurakkharājasatthādinītisatthan’’ ti.( Dī. ni. aṭṭha.1.21) dussa mettha tirokaraṇiyaṃ.
  5128. 1035128,189,810,74,83,1,35,5,Tenāha‘‘ sāṇipākārassa anto ṭhatvā’’ ti.
  5129. 1035129,189,810,84,97,1,72,9,Antasaddena pana tabbhāvena pade vaḍḍhiyamāne dussantaṃ yathā‘‘ vananto’’ ti.
  5130. 1035130,189,810,98,106,1,32,5,"‘‘ Payātan ti saddhaṃ, sassatikaṃ vā. "
  5131. 1035131,189,810,107,126,1,148,16,"Tenāha abhiharitvā dinnan’’ ti ācariyena vuttaṃ, tasmā matakabhattasaṅkhepena vā niccabhattasaṅkhepena vā abhiharitvā dinnaṃ bhikkhanti attho veditabbo."
  5132. 1035132,189,810,127,135,1,34,4,‘‘ Ayaṃ panā’’ tiādi atthāpattivacanaṃ.
  5133. 1035133,189,810,136,139,1,20,3,Niṭṭhan ti nicchayaṃ.
  5134. 1035134,189,810,140,161,1,127,16,Kasmā pana bhagavā brāhmaṇassa evarūpaṃ amanāpaṃ mammavacanaṃ avocāti codanaṃ kāraṇaṃ dassetvā sodhetuṃ‘‘ idaṃ panā’’ tiādi vuttaṃ.
  5135. 1035135,189,810,162,167,1,59,5,Rahassampi paṭicchannampi mammavacanaṃ pakāsesīti sambandho.
  5136. 1035136,189,811,2,19,1,87,10,284. Rājāsanaṃ nāma hatthikkhandhapadesaṃ sandhāya‘‘ hatthigīvāya vā nisinno’’ ti pāḷiyaṃ vuttaṃ.
  5137. 1035137,189,811,20,25,1,46,4,{Rathūpatthare}ti rathassa upari attharitapadese.
  5138. 1035138,189,811,26,33,1,22,3,Tenāha‘‘ rathamhī’’ tiādi.
  5139. 1035139,189,811,34,38,1,43,3,{Uggatuggatehī}ti uggatānamatisayena uggatehi.
  5140. 1035140,189,811,39,44,1,38,5,Na hi vicchāsamāso lokikehi abhimatoti.
  5141. 1035141,189,811,45,61,1,74,10,"Rañño apaccaṃ rājañño, bahukattaṃ pati, ekasesanayena vā‘‘ rājaññehī’’ ti vuttaṃ. "
  5142. 1035142,189,811,62,66,1,39,4,Pākaṭamantanan ti pakāsabhūtaṃ mantanaṃ.
  5143. 1035143,189,811,67,74,1,73,6,"Tadevidhādhippetaṃ, na rahassamantanaṃ suddādīhipi suyyamānassa icchitattā. "
  5144. 1035144,189,811,75,88,1,56,9,Tena vuttaṃ‘‘ atha āgaccheyya suddo vā suddadāso vā’’ tiādi.
  5145. 1035145,189,811,89,93,1,36,3,{Tādisehiyevā}ti rañño ākārasadiseheva.
  5146. 1035146,189,811,94,110,1,146,15,"Tassatthassa sādhanasamatthaṃ vacanaṃ raññā bhaṇitaṃ yathā, tathā sopi tassatthassa sādhanasamatthameva bhaṇitaṃ vacanaṃ apinu bhaṇatīti yojetabbaṃ. "
  5147. 1035147,189,812,2,16,1,59,7,285.‘‘ Pavattāro’’ ti etassa pāvacanabhāvena vattāroti saddato attho.
  5148. 1035148,189,812,17,37,1,106,14,"Yasmā pana te tathābhūtā mantānaṃ pavattakā nāma, tasmā adhippāyato atthaṃ dassetuṃ‘‘ pavattayitāro’’ ti vuttaṃ. "
  5149. 1035149,189,812,38,59,1,86,11,"Vadasaddena, hi tupaccayena ca‘‘ vattāro’’ ti padasiddhi, tathā vatusaddena‘‘ pavattayitāro’’ ti. "
  5150. 1035150,189,812,60,77,1,53,6,Idaṃ ācariyassa( dī. ni. ṭī.1.285) ca ācariyasāriputtattherassa ca mataṃ.
  5151. 1035151,189,812,78,89,1,63,7,Vatusaddeneva‘‘ pavattāro’’ ti padasiddhiṃ dassetītipi keci vadanti.
  5152. 1035152,189,812,90,99,1,50,5,Padadvayassa tulyādhikaraṇattā‘‘ mantamevā’’ ti vuttaṃ.
  5153. 1035153,189,812,100,129,1,237,24,"‘‘ Sudde bahi katvā raho bhāsitabbaṭṭhena mantā eva taṃ taṃ atthapaṭipattihetutāya padan’’ ti hi tulyādhikaraṇaṃ hoti, anupanītāsādhāraṇatāya rahassabhāvena vattabbāya mantanakiriyāya padamadhigamupāyantipi mantapadan ti aṭṭhakathāmuttako nayo. "
  5154. 1035154,189,812,130,145,1,125,10,"Gītan ti gāyanavasena sajjhāyitaṃ, gāyanampidha udattānudattādisarasampādanavaseneva adhippetanti vuttaṃ‘‘ sarasampattivasenā’’ ti. "
  5155. 1035155,189,812,146,149,1,30,3,Pāvacanabhāvena aññesaṃ vuttaṃ.
  5156. 1035156,189,812,150,153,1,33,3,Tamaññesaṃ vādāpanavasena vācitaṃ.
  5157. 1035157,189,812,154,158,1,49,4,Saṅgahetvā uparūpari saññūḷhāvasena samupabyūḷhaṃ.
  5158. 1035158,189,812,159,168,1,104,7,"Iruvedayajuvedasāmavedādivasena, tatthāpi paccekaṃ mantabrahmādivasena, ajjhāyānuvākādivasena ca rāsikataṃ. "
  5159. 1035159,189,812,169,173,1,40,4,Yathāvuttanayeneva piṇḍaṃ katvā ṭhapitaṃ.
  5160. 1035160,189,812,174,187,1,114,12,Aññesaṃ vācitaṃ {anuvācentī}ti aññesaṃ kammabhūtānaṃ tehi vācāpitaṃ mantapadaṃ etarahi brāhmaṇā aññesaṃ anuvācāpenti.
  5161. 1035161,189,813,2,5,1,22,3,Tesan ti mantakattūnaṃ.
  5162. 1035162,189,813,6,22,1,149,11,"Dibbacakkhuparibhaṇḍaṃ yathākammūpagañāṇaṃ, paccakkhato dassanaṭṭhena dibbacakkhusadisañca pubbenivāsānussatiñāṇaṃ sandhāya‘‘ dibbena cakkhunā’’ ti vuttaṃ. "
  5163. 1035163,189,813,23,38,1,194,14,Ato dibbacakkhuparibhaṇḍena yathākammūpagañāṇena sattānaṃ kammassakatādīni ceva dibbacakkhusadisena pubbenivāsānussatiñāṇena atītakappe brāhmaṇānaṃ mantajjhenavidhiñca oloketvāti attho gahetabbo.
  5164. 1035164,189,813,39,47,1,77,8,Rūpameva hi paccuppannaṃ dibbacakkhussa ārammaṇanti tamidha aṭṭhānagataṃ hoti.
  5165. 1035165,189,813,48,63,1,128,13,"Pāvacanena saha {saṃsanditvā}ti yaṃ kassapasammāsambuddhena vuttaṃ vaṭṭasannissitaṃ vacanaṃ, tena saha saṃsanditvā aviruddhaṃ katvā. "
  5166. 1035166,189,813,64,71,1,52,7,Na hi tesaṃ vivaṭṭasannissito attho paccakkhato hoti.
  5167. 1035167,189,813,72,77,1,59,4,{Ganthiṃsū}ti pajjagajjabandhavasena sakkatabhāsāya bandhiṃsu.
  5168. 1035168,189,813,78,88,1,78,9,Aparā {pare}ti aṭṭhakādīhi aparā aññepi pare pacchimā okkākarājakālādīsu uppannā.
  5169. 1035169,189,813,89,99,1,131,9,Pāṇātipātādīni {pakkhipitvā}ti aṭṭhakādīhi ganthitamantapadesveva pāṇātipātādikilesasannissitapadānaṃ tattha tattha pakkhipanaṃ katvā.
  5170. 1035170,189,813,100,117,1,113,8,Viruddhe {akaṃsū}ti suttanipāte brāhmaṇadhammikasuttādīsu( su. ni. brāhmaṇadhammikasutta) āgatanayena saṃkilesikatthadīpanato paccanīkabhūte akaṃsu.
  5171. 1035171,189,813,118,121,1,21,2,{Isī}ti nidassanamattaṃ.
  5172. 1035172,189,813,122,134,1,45,8,‘‘ Isi vā isitthāya paṭipanno vā’’ ti hi vattabbaṃ.
  5173. 1035173,189,813,135,149,1,88,10,Kasmā panettha paṭiññāgahaṇavasena desanāsotapatitaṃ na karotīti āha‘‘ idha bhagavā’’ tiādi.
  5174. 1035174,189,813,150,168,1,70,10,"{Idhā}ti‘‘ tyāhaṃ mante adhīyāmi,‘ sācariyako’ ti tvaṃ maññasī’’ ti vuttaṭṭhāne. "
  5175. 1035175,189,813,169,206,1,197,29,"Paṭiññaṃ {aggahetvā}ti yathā heṭṭhā paṭiññā gahitā, tathā‘‘ taṃ kiṃ maññasi ambaṭṭha, tāvatā tvaṃ bhavissasi isi vā isitthāya vā paṭipanno sācariyakoti, no hidaṃ bho gotamā’’ ti evaṃ idha paṭiññaṃ aggahetvā. "
  5176. 1035176,189,814,2,9,1,49,3,286. {Nirāmagandhā}ti kilesāsucivasena vissagandharahitā.
  5177. 1035177,189,814,10,16,1,71,5,{Anitthigandhā}ti itthīnaṃ gandhamattassapi avisahanena itthigandharahitā.
  5178. 1035178,189,814,17,20,1,43,2,{Rajojalladharā}ti pakatirajasedādijalladharā.
  5179. 1035179,189,814,21,26,1,49,3,"{Pākārapurisaguttī}ti pākārāvaraṇaṃ, purisāvaraṇañca. "
  5180. 1035180,189,814,27,102,1,421,40,"Ettha pana‘‘ nirāmagandhā’’ ti etena tesaṃ dasannaṃ brāhmaṇānaṃ vikkhambhitakilesataṃ dasseti,‘‘ anitthigandhā, brahmacārino’’ ti ca etena ekavihāritaṃ,‘‘ rajojalladharā’’ ti etena maṇḍanavibhūsanābhāvaṃ,‘‘ araññāyatane pabbatapādesu vasiṃsū’’ ti etena manussūpacāraṃ pahāya vivittavāsaṃ,‘‘ vanamūlaphalāhārā vasiṃsū’’ ti etena sālimaṃsodanādipaṇītāhāra paṭikkhepaṃ,‘‘ yadā’’ tiādinā yānavāhanapaṭikkhepaṃ,‘‘ sabbadisāsū’’ tiādinā rakkhāvaraṇapaṭikkhepaṃ. "
  5181. 1035181,189,814,103,118,1,183,15,Evañca dassento micchāpaṭipadāpakkhikaṃ sācariyakassa ambaṭṭhassa vuttiṃ upādāya sammāpaṭipadāpakkhikāpi tesaṃ brāhmaṇānaṃ vutti ariyavinaye sammāpaṭipattiṃ upādāya micchāpaṭipadāyeva.
  5182. 1035182,189,814,119,124,1,54,5,Kathañhi nāma te bhavissati sallekhapaṭipattiyuttatāti.
  5183. 1035183,189,814,125,138,1,74,9,‘‘ Evaṃ su te’’ tiādinā bhagavā ambaṭṭhaṃ santajjento niggaṇhātītipi vibhāveti.
  5184. 1035184,189,814,139,143,1,46,4,Idañhi vakkhamānāya pāḷiyā piṇḍatthadassananti.
  5185. 1035185,189,815,2,4,1,24,2,Dussapaṭṭikā dussapaṭṭaṃ.
  5186. 1035186,189,815,5,7,1,21,2,Dussakalāpo dussaveṇī.
  5187. 1035187,189,815,8,18,1,82,7,"{Veṭhakehī}ti veṭhakapaṭṭakehi, dussehi saṃveṭhetvā katanamitaphāsukāhīti vuttaṃ hoti. "
  5188. 1035188,189,815,19,23,1,33,4,Kappetun ti kattarikāya chindituṃ.
  5189. 1035189,189,815,24,29,1,34,4,{Kappitavālehī}ti etthāpi eseva nayo.
  5190. 1035190,189,815,30,50,1,76,11,‘‘ Na bhikkhave massu kappāpetabban’’ tiādīsu( cūḷava.275) viya hi kapu saddo chedane vattati.
  5191. 1035191,189,815,51,53,1,33,2,Yuttaṭṭhānesūti gīvāsīsavāladhīsu.
  5192. 1035192,189,815,54,60,1,33,5,{Vālā}ti tesu ṭhānesu jāyamānā lomā.
  5193. 1035193,189,815,61,73,1,50,6,"Sahacaraṇavasena, ṭhānīnāmena vā‘‘ kuttavālā’’ ti vuttā. "
  5194. 1035194,189,815,74,91,1,107,12,"Keci pana‘‘ vāḷayuttattā’’ ti pāṭhaṃ kappetvā vāḷarūpayuttattāti atthaṃ vadanti, pāḷiyānapekkhanameva tesaṃ doso."
  5195. 1035195,189,815,92,101,1,43,5,‘‘ Kuttavālehi vaḷavārathehī’’ ti pāḷiyaṃ vuttaṃ.
  5196. 1035196,189,815,102,106,1,37,4,Samantānagaran ti nagarassa samantato.
  5197. 1035197,189,815,107,124,1,110,12,"Pākārassa adhobhāge katasudhākammaṃ ṭhānaṃ nagarassa samīpe kattabbato, upakārakaraṇato ca‘‘ upakārikā’’ ti vuccati. "
  5198. 1035198,189,815,125,132,1,82,6,"Nagarassa upakārikā etāsanti nagarūpakārikāyo, rājadhānīapekkhāya itthiliṅganiddeso. "
  5199. 1035199,189,815,133,141,1,23,4,Tenāha‘‘ idha panā’’ tiādi.
  5200. 1035200,189,815,142,146,1,40,3,{Matī}ti vicikicchāvasena anekaṃsikajānanā.
  5201. 1035201,189,815,147,158,1,62,7,Upari desanāya avaḍḍhakāraṇaṃ dassento‘‘ idaṃ bhagavā’’ tiādimāha.
  5202. 1035202,189,815,159,169,1,58,9,Pāḷiyaṃ so maṃ {pañhenā}ti so jano maṃ pucchāvasena sodheyya.
  5203. 1035203,189,815,170,180,1,112,9,Ahaṃ veyyākaraṇena {sodhessāmī}ti ahampimaṃ vissajjanāvasena sodhessāmīti yathārahamadhikāravasena attho veditabbo.
  5204. 1035204,189,816,2,2,1,25,1,Dvelakkhaṇadassanavaṇṇanā
  5205. 1035205,189,817,2,16,1,50,6,"287.‘‘ Nisinnānan’’ tiādi anādare sāmivacanaṃ, visesanaṃ vā. "
  5206. 1035206,189,817,17,40,1,116,14,"Saṅkucite iriyāpathe anavasesato lakkhaṇānaṃ dubbibhāvanato‘‘ na sakkotī’’ ti vuttaṃ, tathā suvibhāvanato pana‘‘ sakkotī’’ ti. "
  5207. 1035207,189,817,41,44,1,45,3,Pariyesanasukhatthameva tadāciṇṇatā daṭṭhabbā.
  5208. 1035208,189,817,45,49,1,27,3,{Tenā}ti duvidhenapi kāraṇena.
  5209. 1035209,189,818,2,6,1,32,3,{Gavesī}ti ñāṇena pariyesanamakāsi.
  5210. 1035210,189,818,7,11,1,33,3,{Gaṇayanto}ti ñāṇeneva saṅkalayanto.
  5211. 1035211,189,818,12,17,1,31,4,{Samānayī}ti sammā ānayi samāhari.
  5212. 1035212,189,818,18,35,1,59,9,‘‘ Kaṅkhatī’’ ti padassa ākaṅkhatīti atthoti āha‘‘ aho vatā’’ tiādi.
  5213. 1035213,189,818,36,49,1,83,9,Anupasaggampi hi padaṃ katthaci saupasaggamiva atthavisesavācakaṃ yathā‘‘ gotrabhū’’ ti.
  5214. 1035214,189,818,50,53,1,25,3,Tato tato sarīrappadesato.
  5215. 1035215,189,818,54,57,1,19,2,{Kicchatī}ti kilamati.
  5216. 1035216,189,818,58,67,1,28,5,Tenāha‘‘ na sakkoti daṭṭhun’’ ti.
  5217. 1035217,189,818,68,79,1,49,6,{Tāyā}ti‘‘ vicinanto kicchatī’’ ti vuttāya vicikicchāya.
  5218. 1035218,189,818,80,84,1,29,3,{Tato}ti sanniṭṭhānaṃ agamanato.
  5219. 1035219,189,818,85,105,1,101,12,Evaṃ‘‘ kaṅkhatī’’ ti padassa āsisanatthataṃ dassetvā idāni saṃsayatthataṃ dassento‘‘ kaṅkhāya vā’’ tiādimāha.
  5220. 1035220,189,818,106,118,1,53,7,Tattha {kaṅkhāyā}ti‘‘ kaṅkhatī’’ ti padena vuttāya kaṅkhāya.
  5221. 1035221,189,818,119,121,1,27,2,Asatvapadhānañhi ākhyātikaṃ.
  5222. 1035222,189,818,122,125,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  5223. 1035223,189,818,126,141,1,88,10,"Avatthāpabhedagatā vimati eva‘‘ tīhi dhammehī’’ ti vuttā, tippakārehi saṃsayadhammehīti attho. "
  5224. 1035224,189,818,142,147,1,50,4,{Kālusiyabhāvo}ti appasannatāya hetubhūto āvilabhāvo.
  5225. 1035225,189,819,2,11,1,74,6,{Vatthikosenā}ti nābhiyā adhobhāgasaṅkhāte vatthimhi jātena liṅgapasibbakena.
  5226. 1035226,189,819,12,50,1,64,7,"‘‘ Aṇḍakoso’’ tiādīsu( ma. ni.1.152,189;2.27; a. ni.7.71; pārā.11) viya hi kosasaddo pariveṭhakapasibbake vattati. "
  5227. 1035227,189,819,51,54,1,34,3,Vatthena guhitabbattā vatthaguyhaṃ.
  5228. 1035228,189,819,55,89,1,504,28,"Yasmā bhagavato kosohitaṃ vatthaguyhaṃ sabbabuddhāveṇikaṃ aññehi asādhāraṇaṃ suvisuddhakañcanamaṇḍalasannibhaṃ, attano saṇṭhānasannivesasundaratāya ājāneyyagandhahatthino varaṅgaparamacārubhāvaṃ, vikasamānatapaniyāravindasamujjalakesarāvattavilāsaṃ, sañjhāpabhānurañjitajalavanantarābhilakkhitasampuṇṇacandamaṇḍalasobhañca attano siriyā abhibhuyya virājati, yaṃ bāhirabbhantaramalehi anupakkiliṭṭhatāya, cirakālaparicitabrahmacariyādhikāratāya, saṇṭhitasaṇṭhānasampattiyā ca kopīnampi samānaṃ akopīnameva jātaṃ. "
  5229. 1035229,189,819,90,99,1,31,5,Tena vuttaṃ‘‘ bhagavato hī’’ tiādi.
  5230. 1035230,189,819,100,104,1,40,3,{Varavāraṇassevā}ti varagandhahatthino iva.
  5231. 1035231,189,819,105,108,1,29,3,Pahūtabhāvan ti puthulabhāvaṃ.
  5232. 1035232,189,819,109,113,1,24,4,Ettheva hi tassa saṃsayo.
  5233. 1035233,189,819,114,120,1,55,6,Tanumudusukumārādīsu panassa guṇesu vicāraṇā eva nāhosi.
  5234. 1035234,189,820,2,20,1,48,7,288.‘‘ Tathārūpan’’ ti idaṃ samāsapadanti āha‘‘ taṃrūpan’’ ti.
  5235. 1035235,189,820,21,30,1,90,7,"{Etthā}ti yathā ambaṭṭho kosohitaṃ vatthaguyhamaddassa, tathā iddhābhisaṅkhāramabhisaṅkharaṇe. "
  5236. 1035236,189,820,31,59,1,173,14,"Iminā hi‘‘ tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharī’’ tiādipāḷiparāmasanaṃ, ato cettha saha iddhābhisaṅkhāranayena vatthaguyhadassanakāraṇaṃ milindapañhāpāṭhena( mi. pa.3.3) vibhāvitaṃ hoti. "
  5237. 1035237,189,820,60,71,1,57,6,"Keci pana‘‘ vatthaguyhadassane’’ ti parāmasanti, tadayuttameva. "
  5238. 1035238,189,820,72,89,1,108,14,"Na hi taṃ pāḷiyaṃ, aṭṭhakathāyañca atthi, yaṃ evaṃ parāmasitabbaṃ siyā, iddhābhisaṅkhāranayo ca avibhāvito hoti. "
  5239. 1035239,189,820,90,99,1,133,9,Kimettha aññena vattabbaṃ catupaṭisambhidāpattena chaḷabhiññena vādīvarena bhadantanāgasenattherena vuttanayeneva sampaṭicchitabbattā.
  5240. 1035240,189,820,100,110,1,71,8,"Hirī karīyate etthāti hirikaraṇaṃ, tadeva okāso tathā, hiriyitabbaṭṭhānaṃ. "
  5241. 1035241,189,820,111,125,1,48,4,{Uttarassā}ti suttanipāte āgatassa uttaramāṇavassa( ma. ni.2.384).
  5242. 1035242,189,820,126,131,1,50,5,Sabbesampi cetesaṃ vatthu suttanipātato gahetabbaṃ.
  5243. 1035243,189,821,2,5,1,20,3,Chāyan ti paṭibimbaṃ.
  5244. 1035244,189,821,6,18,1,46,7,"Kathaṃ dassesi, kīdisaṃ vāti āha‘‘ iddhiyā’’ tiādi. "
  5245. 1035245,189,821,19,44,1,251,22,"Chāyārūpakamattan ti bhagavato paṭibimbarūpakameva, na pakativatthaguyhaṃ, tañca buddhasantānato vinimuttattā rūpakamattaṃ bhagavatā sadisavaṇṇasaṇṭhānāvayavaṃ iddhimayaṃ bimbakameva hoti, evañca katvā appakatthena ka-kārena visesitavacanaṃ upapannaṃ hoti. "
  5246. 1035246,189,821,45,50,1,61,5,Chāyārūpakamattaṃ iddhiyā abhisaṅkharitvā dassesīti sambandho.
  5247. 1035247,189,821,51,83,1,100,15,"‘‘ Taṃ pana dassento bhagavā yathā attano buddharūpaṃ na dissati, tathā katvā dassetī’’ ti( dī. ni. ṭī.1.288) ācariyā vadanti. "
  5248. 1035248,189,821,84,106,1,177,16,"Tadetaṃ bhadantanāgasenattherena vuttena iddhābhisaṅkhatachāyārūpakamattadassanavacanena saṃsandati ceva sameti ca yathā taṃ‘‘ khīrena khīraṃ, gaṅgodakena yamunodakan’’ ti daṭṭhabbaṃ. "
  5249. 1035249,189,821,107,115,1,79,8,Tathāvacaneneva hi sesabuddharūpassa taṅkhaṇe adassitabhāvo atthato āpanno hoti.
  5250. 1035250,189,821,116,141,1,220,19,"Nivāsananivatthatādivacanena panettha buddhasantānato vinimuttassapi chāyārūpakassa nivāsanādiabahigatabhāvo dassito, na ca codetabbaṃ‘‘ kathaṃ nivāsanādiantaragataṃ chāyārūpakaṃ bhagavā dasseti, kathañca ambaṭṭho passatī’’ ti. "
  5251. 1035251,189,821,142,145,1,26,3,Acinteyyo hi iddhivisayoti.
  5252. 1035252,189,821,146,151,1,32,4,Chāyaṃ {diṭṭhe}ti chāyāya diṭṭhāya.
  5253. 1035253,189,821,152,155,1,20,3,Etan ti chāyārūpakaṃ.
  5254. 1035254,189,821,156,163,1,66,6,Bujjhanake sati jīvitanimittampi hadayamaṃsaṃ {dasseyyā}ti adhippāyo.
  5255. 1035255,189,821,164,167,1,20,2,{Ninnetvā}ti nīharitvā.
  5256. 1035256,189,821,168,171,1,16,3,Ayameva vā pāṭho.
  5257. 1035257,189,821,172,187,1,99,13,"{Kallosī}ti vissajjane tvaṃ kusalo cheko asi, yathāvutto vā vissajjanāmaggo upapanno yutto asīti attho."
  5258. 1035258,189,821,188,198,1,35,5,"‘‘ Kusalo’’ ti keci paṭhanti, ayuttametaṃ. "
  5259. 1035259,189,821,199,210,1,64,7,Milindapañhe hi sabbattha vissajjanāvasāne‘‘ kallo’’ icceva diṭṭhoti.
  5260. 1035260,189,822,2,18,1,110,10,"{Ninnāmetvā}ti mukhato nīharaṇavasena kaṇṇasotādiabhimukhaṃ paṇāmetvā, adhippāyameva dassetuṃ‘‘ nīharitvā’’ ti vuttaṃ. "
  5261. 1035261,189,822,19,25,1,68,5,Kathinasūciṃ {viyā}ti ghanasukhumabhāvāpādanena kakkhaḷasūcimiva katvā.
  5262. 1035262,189,822,26,31,1,42,4,{Tathākaraṇenā}ti kathinasūciṃ viya karaṇena.
  5263. 1035263,189,822,32,35,1,21,2,{Etthā}ti pahūtajivhāya.
  5264. 1035264,189,822,36,58,1,111,9,"Mudubhāvo, dīghabhāvo, tanubhāvo ca dassito amuduno ghanasukhumabhāvāpādanatthamasakkuṇeyyattāti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.288) vuttaṃ. "
  5265. 1035265,189,822,59,73,1,125,12,"Tatrāyamadhippāyo– yasmā mudumeva ghanasukhumabhāvāpādanatthaṃ sakkoti, tasmā tathākaraṇena mudubhāvo dassito aggi viya dhūmena. "
  5266. 1035266,189,822,74,84,1,99,9,"Yasmā ca muduyeva ghanasukhumabhāvāpajjanena dīghagāmi, tasmā kaṇṇasotānumasanena dīghabhāvo dassito. "
  5267. 1035267,189,822,85,97,1,103,11,"Yasmā pana mudu eva ghanasukhumabhāvāpajjanena tanu hoti, tasmā nāsikāsotānumasanena tanubhāvo dassitoti. "
  5268. 1035268,189,822,98,103,1,86,5,Aputhulassa tathāpaṭicchādanatthamasakkuṇeyyattā nalāṭacchādanena puthulabhāvo dassito.
  5269. 1035269,189,823,2,9,1,39,4,289. Patthento hutvā udikkhantoti yojetabbaṃ.
  5270. 1035270,189,824,2,8,1,17,2,290. Mūlavacanaṃ kathā.
  5271. 1035271,189,824,9,11,1,19,2,Paṭivacanaṃ sallāpo.
  5272. 1035272,189,825,2,37,1,80,9,291.‘‘ Uddhumātakan’’ tiādīsu( saṃ. ni.5.242; visuddhi.1.102) viya ka-saddo jigucchanatthoti vuttaṃ‘‘ tameva jigucchanto’’ ti.
  5273. 1035273,189,825,38,44,1,48,4,"{Tamevā}ti paṇḍitabhāvameva, ambaṭṭhamevātipi attho. "
  5274. 1035274,189,825,45,48,1,28,3,Ambaṭṭhañhi sandhāya evamāha.
  5275. 1035275,189,825,49,65,1,62,10,Tathā hi pāḷiyaṃ vuttaṃ‘‘ evaṃ… pe… ambaṭṭhaṃ māṇavaṃ etadavocā’’ ti.
  5276. 1035276,189,825,66,80,1,118,13,"Kāmañca ambaṭṭhaṃ sandhāya evaṃ vuttaṃ, nāmagottavasena pana aniyamaṃ katvā garahanto puthuvacanena vadatīti veditabbaṃ."
  5277. 1035277,189,825,81,106,1,100,13,‘‘ Yadeva kho tvan’’ ti etassa aniyamavacanassa‘‘ evarūpenā’’ ti idaṃ niyamavacananti dasseti‘‘ yādiso’’ tiādinā.
  5278. 1035278,189,825,107,119,1,81,7,Bhāvenabhāvalakkhaṇe bhummavacanatthe karaṇavacananti vuttaṃ‘‘ edise atthacarake’’ ti.
  5279. 1035279,189,825,120,126,1,34,5,Na {aññatrā}ti na aññattha sugatiyaṃ.
  5280. 1035280,189,825,127,140,1,94,9,Ettha pana‘‘ atthacarakenā’’ ti iminā byatirekamukhena anatthacarakataṃyeva vibhāvetīti daṭṭhabbaṃ.
  5281. 1035281,189,825,141,160,1,81,11,‘‘ Upaneyya upaneyyā’’ ti idaṃ tvādyantaṃ vicchāvacananti āha‘‘ brāhmaṇo kho panā’’ tiādi.
  5282. 1035282,189,825,161,170,1,54,8,Evaṃ upanetvā {upanetvā}ti taṃ taṃ dosaṃ upanīya upanīya.
  5283. 1035283,189,825,171,180,1,38,5,Tenāha‘‘ suṭṭhu dāsādibhāvaṃ āropetvā’’ ti.
  5284. 1035284,189,825,181,185,1,31,3,{Pātesī}ti pavaṭṭanavasena pātesi.
  5285. 1035285,189,825,186,195,1,73,8,"Yañca agamāsi, tampi assa tathāgamanasaṅkhātaṃ ṭhānaṃ acchinditvāti yojanā. "
  5286. 1035286,189,826,2,2,1,36,1,Pokkharasātibuddhūpasaṅkamanavaṇṇanā
  5287. 1035287,189,827,2,4,1,0,0,292-3-6.
  5288. 1035288,189,827,5,17,1,60,8,Kittako pana soti vuttaṃ‘‘ sammodanīyakathāyapi kālo natthī’’ ti.
  5289. 1035289,189,827,18,23,1,19,4,Āgamā {nū}ti āgato nu.
  5290. 1035290,189,827,24,27,1,18,2,{Kho}ti nipātamattaṃ.
  5291. 1035291,189,827,28,35,1,38,5,"{Idhā}ti ettha, tumhākaṃ santikanti attho. "
  5292. 1035292,189,827,36,56,1,104,13,"{Adhivāsetū}ti sādiyatu, taṃ pana sādiyanaṃ idha manasāva sampaṭiggaho, na kāyavācāhīti āha‘‘ sampaṭicchatū’’ ti. "
  5293. 1035293,189,827,57,75,1,90,11,"Ajja pavattamānaṃ ajjatanaṃ, puññaṃ, pītipāmojjañca, imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ yaṃ me’’ tiādi vuttaṃ. "
  5294. 1035294,189,827,76,82,1,29,5,"Kāran ti upakāraṃ, sakkāraṃ vā. "
  5295. 1035295,189,827,83,86,1,19,2,{Acopetvā}ti acāletvā.
  5296. 1035296,189,828,2,14,1,43,5,297.‘‘ Sahatthā’’ ti idaṃ karaṇatthe nissakkavacanaṃ.
  5297. 1035297,189,828,15,22,1,20,3,Tenāha‘‘ sahatthenā’’ ti.
  5298. 1035298,189,828,23,30,1,52,6,"Suhitan ti dhātaṃ, jighacchādukkhābhāvena vā sukhitaṃ. "
  5299. 1035299,189,828,31,40,1,51,8,"Yāvadatthan ti yāva attho, tāva bhojanena tadā kataṃ. "
  5300. 1035300,189,828,41,53,1,73,7,"Paṭikkhepapavāraṇāvettha adhippetā, na nimantanapavāraṇāti āha‘‘ alan’’ tiādi."
  5301. 1035301,189,828,54,74,1,138,13,"‘‘ Hatthasaññāyā’’ ti nidassanamattaṃ aññattha mukhavikārena, vacībhedena ca paṭikkhepassa vuttattā , ekakkhaṇepi ca tathāpaṭikkhepassa labbhanato. "
  5302. 1035302,189,828,75,84,1,90,8,Onītā pattato pāṇi etassāti {onītapattapāṇī}ti bhinnādhikaraṇavisayo tipado bāhiratthasamāso.
  5303. 1035303,189,828,85,101,1,109,11,"Muddhajaṇa-kārena, pana saññogata-kārena ca oṇitta saddo vinābhūteti dasseti‘‘ oṇittapattapāṇintipi pāṭho’’ tiādinā. "
  5304. 1035304,189,828,102,106,1,30,4,Sucikaraṇatthe vā oṇitta saddo.
  5305. 1035305,189,828,107,116,1,74,9,Oṇittaṃ āmisāpanayanena sucikataṃ pattaṃ pāṇi ca assāti hi oṇittapattapāṇi.
  5306. 1035306,189,828,117,127,1,37,6,Tenāha‘‘ hatthe ca pattañca dhovitvā’’ ti.
  5307. 1035307,189,828,128,155,1,123,13,"‘‘ Oṇittaṃ nānābhūtaṃ vinābhūtaṃ, āmisāpanayanena vā sucikataṃ pattaṃ pāṇito assāti oṇittapattapāṇī’’ ti( sārattha. ṭī.1.23) sāratthadīpaniyaṃ vuttaṃ. "
  5308. 1035308,189,828,156,170,1,86,10,Tattha pacchimavacanaṃ‘‘ hatthe ca pattañca dhovitvā’’ ti iminā asaṃsandanato vicāretabbaṃ.
  5309. 1035309,189,828,171,182,1,64,7,Evaṃbhūtan ti‘‘ bhuttāviṃ onītapattapāṇin’’ ti vuttappakārena bhūtaṃ.
  5310. 1035310,189,829,2,11,1,48,6,298. Anupubbiṃ kathan ti anupubbaṃ kathetabbaṃ kathaṃ.
  5311. 1035311,189,829,12,19,1,27,3,Tenāha‘‘ anupaṭipāṭikathan’’ ti.
  5312. 1035312,189,829,20,51,1,188,22,"Kā pana sāti āha‘‘ dānānantaraṃ sīlan’’ tiādi, tenāyamattho bodhito hoti– dānakathā tāva pacurajanesupi pavattiyā sabbasādhāraṇattā, sukarattā, sīle patiṭṭhānassa upāyabhāvato ca ādito kathetabbā. "
  5313. 1035313,189,829,52,83,1,327,27,"Pariccāgasīlo hi puggalo pariggahavatthūsu vinissaṭabhāvato sukheneva sīlāni samādiyati, tattha ca suppatiṭṭhito hoti, sīlena dāyakapaṭiggāhakasuddhito parānuggahaṃ vatvā parapīḷānivattivacanato, kiriyadhammaṃ vatvā akiriyadhammavacanato, bhogasampattihetuṃ vatvā bhavasampattihetuvacanato ca dānakathānantaraṃ sīlakathā kathetabbā. "
  5314. 1035314,189,829,84,95,1,105,10,"Tañce dānasīlaṃ vaṭṭanissitaṃ, ayaṃ bhavasampatti tassa phalanti dassanatthaṃ sīlakathānantaraṃ saggakathā. "
  5315. 1035315,189,829,96,118,1,195,17,"Tāya hi evaṃ dassitaṃ hoti‘‘ imehi dānasīlamayehi, paṇītapaṇītatarādibhedabhinnehi ca puññakiriyavatthūhi etā cātumahārājikādīsu paṇītapaṇītatarādibhedabhinnā aparimeyyā dibbasampattiyo laddhabbā’’ ti. "
  5316. 1035316,189,829,119,132,1,124,12,"Svāyaṃ saggo rāgādīhi upakkiliṭṭho, sabbathā pana tehi anupakkiliṭṭho ariyamaggoti dassanatthaṃ saggakathānantaraṃ maggakathā. "
  5317. 1035317,189,829,133,147,1,112,11,"Maggañca kathentena tadadhigamupāyadassanatthaṃ kāmānaṃ ādīnavo, okāro, saṃkileso, nekkhamme ānisaṃso ca kathetabbo. "
  5318. 1035318,189,829,148,185,1,304,32,"Saggapariyāpannāpi hi sabbe kāmā nāma bahvādīnavā aniccā addhuvā vipariṇāmadhammā, pageva itareti ādīnavo, sabbepi kāmā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitāti lāmakabhāvo okāro, sabbepi bhavā kilesānaṃ vatthubhūtāti saṃkileso, sabbasaṃkilesavippayuttaṃ nibbānanti nekkhamme ānisaṃso ca kathetabboti. "
  5319. 1035319,189,829,186,190,1,32,4,Ayampi attho bodhitoti veditabbo.
  5320. 1035320,189,829,191,202,1,89,10,{Maggo}ti hi ettha iti -saddena ādyatthena kāmādīnavādīnampi saṅgahoti ayamatthavaṇṇanā katā.
  5321. 1035321,189,829,203,221,1,119,13,Tenāha‘‘ seyyathidaṃ– dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsetī’’ ti.
  5322. 1035322,189,829,222,234,1,36,3,Vitthāro sāratthadīpaniyaṃ( sārattha. ṭī.3.26) gahetabbo.
  5323. 1035323,189,830,2,12,1,43,6,Kasi-saddo ñāṇena gahaṇeti āha‘‘ gahitā’’ tiādi.
  5324. 1035324,189,830,13,38,1,212,19,"Sāmaṃsaddena nivattetabbamatthaṃ dasseti‘‘ asādhāraṇā aññesan’’ ti iminā, lokuttaradhammādhigame parūpadesavigatattā, ekeneva loke paṭhamaṃ anuttarāya sammāsambodhiyā abhisambuddhattā ca aññesamasādhāraṇāti vuttaṃ hoti. "
  5325. 1035325,189,830,39,75,1,133,15,"Dhammacakkhunti ettha sotāpattimaggova adhippeto, na brahmāyusutte( ma. ni.2.383 ādayo) viya heṭṭhimā tayo maggā, na ca cūḷarāhulovādasutte( ma. ni.3.416) viya āsavakkhayo."
  5326. 1035326,189,830,76,100,1,151,14,"‘‘ Tassa uppattiākāradassanatthan’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu maggañāṇaṃ asaṅkhatadhammārammaṇameva, na saṅkhatadhammārammaṇanti codanaṃ sodhento‘‘ tañhī’’ tiādimāha. "
  5327. 1035327,189,830,101,104,1,42,2,{Kiccavasenā}ti asammohapaṭivedhakiccavasena.
  5328. 1035328,189,831,2,2,1,44,1,Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā
  5329. 1035329,189,832,2,27,1,123,13,299. Pāḷiyaṃ ‘‘ diṭṭhadhammo’’ tiādīsu dassanaṃ nāma ñāṇato aññampi cakkhādidassanaṃ atthīti tannivattanatthaṃ‘‘ pattadhammo’’ ti vuttaṃ.
  5330. 1035330,189,832,28,43,1,102,11,Patti ca ñāṇapattito aññāpi kāyagamanādipatti vijjatīti tato visesadassanatthaṃ‘‘ viditadhammo’’ ti vuttaṃ.
  5331. 1035331,189,832,44,63,1,144,14,"Sā panesā viditadhammatā ekadesatopi hotīti nippadesato viditadhammataṃ dassetuṃ‘‘ pariyogāḷhadhammo’’ ti vuttaṃ, tenassa saccābhisambodhameva dīpeti. "
  5332. 1035332,189,832,64,74,1,118,10,Maggañāṇañhi ekābhisamayavasena pariññādicatukiccaṃ sādhentaṃ nippadesena catusaccadhammaṃ samantato ogāḷhaṃ nāma hoti.
  5333. 1035333,189,832,75,85,1,54,6,Tenāha‘‘ diṭṭho ariyasaccadhammo etenāti diṭṭhadhammo’’ ti.
  5334. 1035334,189,832,86,98,1,75,10,‘‘ Kathaṃ pana ekameva ñāṇaṃ ekasmiṃ khaṇe cattāri kiccāni sādhentaṃ pavattati.
  5335. 1035335,189,832,99,116,1,67,13,"Na hi tādisaṃ loke diṭṭhaṃ, na āgamo vā tādiso atthī’’ ti na vattabbaṃ. "
  5336. 1035336,189,832,117,137,1,135,16,"Yathā hi padīpo ekasmiṃyeva khaṇe vaṭṭiṃ dahati, snehaṃ pariyādiyati, andhakāraṃ vidhamati, ālokañcāpi dasseti, evametaṃ ñāṇanti daṭṭhabbaṃ."
  5337. 1035337,189,832,138,164,1,170,14,"‘‘ Maggasamaṅgissa ñāṇaṃ dukkhepetaṃ ñāṇaṃ, dukkhasamudayepetaṃ ñāṇaṃ, dukkhanirodhepetaṃ ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapetaṃ ñāṇan’’ ti( vibha.794) suttapadampettha udāharitabbanti. "
  5338. 1035338,189,833,2,13,1,101,9,"Tiṇṇā {vicikicchā}ti sappaṭibhayakantārasadisā soḷasavatthukā, aṭṭhavatthukā ca vicikicchā anena vitiṇṇā. "
  5339. 1035339,189,833,14,36,1,109,16,"Vigatā {kathaṃkathā}ti pavattiādīsu‘‘ evaṃ nu kho, na nu kho’’ ti evaṃ pavattikā kathaṃkathā assa vigatā samucchinnā. "
  5340. 1035340,189,833,37,52,1,152,13,"Visāradabhāvaṃ {patto}ti sārajjakarānaṃ pāpadhammānaṃ pahīnattā, tappaṭipakkhesu ca sīlādiguṇesu suppatiṭṭhitattā visāradabhāvaṃ veyyattiyaṃ patto adhigato. "
  5341. 1035341,189,833,53,69,1,96,10,Sāyaṃ vesārajjappatti suppatiṭṭhitatā katthāti codanāya‘‘ satthusāsane’’ ti vuttanti dassento‘‘ kattha?
  5342. 1035342,189,833,70,75,1,19,3,Satthusāsane’’ ti āha.
  5343. 1035343,189,833,76,89,1,91,12,"Attanāva paccakkhato diṭṭhattā, adhigatattā ca na assa paccayo paccetabbo paro atthīti attho. "
  5344. 1035344,189,833,90,98,1,38,4,Tatthādhippāyamāha‘‘ na parassā’’ tiādinā.
  5345. 1035345,189,833,99,116,1,101,14,"Na {vattatī}ti na pavattati, na paṭipajjati vā, na paraṃ pacceti pattiyāyatīti aparappaccayo tipi yujjati. "
  5346. 1035346,189,833,117,131,1,99,12,"Yaṃ panettha vattabbampi avuttaṃ, tadetaṃ pubbe vuttattā, parato vuccamānattā ca avuttanti veditabbaṃ. "
  5347. 1035347,189,834,2,23,1,494,20,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya ajjavamaddavasoraccasaddhāsatidhitibuddhikhantivīriyādidhammasamaṅginā sāṭṭhakathe piṭakattaye asaṅgāsaṃhīravisāradañāṇacārinā anekappabhedasakasamayasamayantaragahanajjhogāhinā mahāgaṇinā mahāveyyākaraṇena ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatināmattherena mahādhammarājādhirājagarunā katāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā ambaṭṭhasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  5348. 1035348,189,835,2,4,1,29,2,Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5349. 1035349,189,836,2,4,1,21,2,4 . Soṇadaṇḍasuttavaṇṇanā
  5350. 1035350,189,837,2,38,1,248,24,"300. Evaṃ ambaṭṭhasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni soṇadaṇḍasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, ambaṭṭhasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa soṇadaṇḍasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… aṅgesūti soṇadaṇḍasuttan’’ ti āha. "
  5351. 1035351,189,837,39,44,1,51,5,Sundarabhāvena sātisayāni aṅgāni etesamatthīti aṅgā.
  5352. 1035352,189,837,45,64,1,130,13,"Taddhitapaccayassa atisayavisiṭṭhe atthitāatthe pavattito, padhānato rājakumārā, ruḷhivasena pana janapadoti vuttaṃ‘‘ aṅgā nāmā’’ tiādi. "
  5353. 1035353,189,837,65,71,1,37,5,"Idhāpi adhippetā, na ambaṭṭhasutte eva."
  5354. 1035354,189,837,72,82,1,45,6,‘‘ Tadā kirā’’ tiādi tassā cārikāya kāraṇavacanaṃ.
  5355. 1035355,189,837,83,93,1,91,9,"Āgamane ādīnavaṃ dassetvā paṭikkhipanavasena āgantuṃ na dassanti, nānujānissantīti adhippāyo. "
  5356. 1035356,189,838,2,19,1,245,15,"Nīlāsokakaṇikārakoviḷārakundarājarukkhādisammissatāya taṃ campakavanaṃ nīlādipañcavaṇṇakusumapaṭimaṇḍitaṃ, na campakarukkhānaññeva nīlādipañcavaṇṇakusumatāyāti vadanti, tathārūpāya pana dhātuyā campakarukkhāva nīlādipañcavaṇṇampi kusumaṃ pupphanti. "
  5357. 1035357,189,838,20,31,1,86,10,"Idānipi hi katthaci dese dissanti, evañca yathārutampi aṭṭhakathāvacanaṃ upapannaṃ hoti. "
  5358. 1035358,189,838,32,42,1,96,8,"{Kusumagandhasugandhe}ti vuttanayena sammissakānaṃ, suddhacampakānaṃ vā kusumānaṃ gandhehi sugandhe. "
  5359. 1035359,189,838,43,57,1,103,13,"Evaṃ pana vadanto na māpanakāleyeva tasmiṃ nagare campakarukkhā ussannā, atha kho aparabhāgepīti dasseti. "
  5360. 1035360,189,838,58,71,1,74,9,Māpanakāle hi campakarukkhānamussannatāya taṃ nagaraṃ‘‘ campā’’ ti nāmaṃ labhi.
  5361. 1035361,189,838,72,75,1,27,2,{Issarattā}ti adhipatibhāvato.
  5362. 1035362,189,838,76,83,1,39,6,"Senā etassa atthīti seniko, sveva seniyo. "
  5363. 1035363,189,838,84,98,1,100,10,Bahubhāvavisiṭṭhā cettha atthitā taddhitapaccayena jotitāti vuttaṃ‘‘ mahatiyā senāya samannāgatattā’’ ti.
  5364. 1035364,189,838,99,102,1,51,2,{Sārasuvaṇṇasadisatāyā}ti uttamajātisuvaṇṇasadisatāya.
  5365. 1035365,189,838,103,144,1,190,21,"Cūḷadukkhakkhandhasuttaṭṭhakathāyaṃ pana evaṃ vuttaṃ‘‘ seniyo’’ ti tassa nāmaṃ, {bimbī}ti attabhāvassa nāmaṃ vuccati, so tassa sārabhūto dassanīyo pāsādiko attabhāvasamiddhiyā bimbisāroti vuccatī’’ ti( ma. ni. aṭṭha.1.180). "
  5366. 1035366,189,839,2,4,1,0,0,301-2.
  5367. 1035367,189,839,5,14,1,64,6,"{Saṃhatā}ti sannipatanavasena saṅghaṭitā, sannipatitāti vuttaṃ hoti. "
  5368. 1035368,189,839,15,21,1,48,5,Ekekissāya {disāyā}ti ekekāya padesabhūtāya disāya.
  5369. 1035369,189,839,22,49,1,125,14,Pāḷiyaṃ brāhmaṇagahapatikānamadhippetattā‘‘ saṅghino’’ ti vattabbe ‘‘ saṅghī’’ ti puthutte ekavacanaṃ vuttanti dasseti‘‘ etesan’’ ti iminā.
  5370. 1035370,189,839,50,73,1,69,8,"Evaṃ ācariyena( dī. ni. ṭī.1.301,302) vuttaṃ, {saṅghī}ti pana dīghavasena bahuvacanampi dissati. "
  5371. 1035371,189,839,74,91,1,88,9,"{Agaṇā}ti asamūhabhūtā agaṇabandhā,‘‘ agaṇanā’’ tipi pāṭho, ayamevattho, saṅkhyātthassa ayuttattā. "
  5372. 1035372,189,839,92,97,1,27,5,Na hi tesaṃ saṅkhyā atthīti.
  5373. 1035373,189,839,98,112,1,91,12,Idaṃ vuttaṃ hoti– pubbe antonagare agaṇāpi pacchā bahinagare gaṇaṃ bhūtā pattāti {gaṇībhūtā}ti.
  5374. 1035374,189,839,113,121,1,62,7,"Abhūtatabbhāve hi karāsabhūyoge a-kārassa ī-kārādeso, īpaccayo vā. "
  5375. 1035375,189,839,122,132,1,99,10,Rājarājaññādīnaṃ daṇḍadharo purisova tato tato khattiyānaṃ tāyanato rakkhaṇato khattā niruttinayena.
  5376. 1035376,189,839,133,146,1,96,12,"So hi yattha tehi pesito, tattha tesaṃ dosaṃ pariharanto yuttapattavasena pucchitamatthaṃ katheti. "
  5377. 1035377,189,839,147,155,1,41,4,Tenāha‘‘ pucchitapañhe byākaraṇasamattho’’ ti.
  5378. 1035378,189,839,156,161,1,53,5,Kulāpadesādinā mahatī mattā pamāṇametassāti mahāmatto.
  5379. 1035379,189,840,2,2,1,25,1,Soṇadaṇḍaguṇakathāvaṇṇanā
  5380. 1035380,189,841,2,26,1,160,17,"303. Ekassa rañño āṇāpavattiṭṭhānāni rajjāni nāma, visiṭṭhāni rajjāni virajjāni, tāneva verajjāni, nānāvidhāni verajjāni tathā, tesu jātātiādinā tidhā taddhitanibbacanaṃ. "
  5381. 1035381,189,841,27,30,1,26,3,Vicitrā hi taddhitavuttīti.
  5382. 1035382,189,841,31,37,1,61,6,Yaññānubhavanatthan ti yassa kassaci yaññassa anubhavanatthaṃ.
  5383. 1035383,189,841,38,42,1,27,3,{Te}ti nānāverajjakā brāhmaṇā.
  5384. 1035384,189,841,43,46,1,28,2,{Tassā}ti soṇadaṇḍabrāhmaṇassa.
  5385. 1035385,189,841,47,60,1,99,9,"{Uttamabrāhmaṇo}ti abhijanasampattiyā, vittasampattiyā, vijjāsampattiyā ca uggatataro, uḷāro vā brāhmaṇo. "
  5386. 1035386,189,841,61,63,1,20,2,Āvaṭṭanīmāyā vuttāva.
  5387. 1035387,189,841,64,68,1,51,4,Lābhamaccherena nippīḷitatāya asannipāto bhavissati.
  5388. 1035388,189,842,2,16,1,81,12,"Aṅgeti gameti attano phalaṃ ñāpeti, sayaṃ vā aṅgīyati gamīyati ñāyatīti aṅgaṃ, hetu. "
  5389. 1035389,189,842,17,24,1,18,3,Tenāha‘‘ kāraṇenā’’ ti.
  5390. 1035390,189,842,25,36,1,76,7,Lokadhammatānussaraṇena aparānipi kāraṇāni āhaṃsūti dassento‘‘ evan’’ tiādimāha.
  5391. 1035391,189,843,2,11,1,66,7,"Dvīhi {pakkhehī}ti mātupakkhena, pitupakkhena cāti dvīhi ñātipakkhehi."
  5392. 1035392,189,843,12,63,1,223,28,"‘‘ Ubhato sujāto’’ ti hi etthakeyeva vutte yehi kehici dvīhi bhāgehi sujātattaṃ vijāneyya, sujātasaddo ca‘‘ sujāto cārudassano’’ tiādīsu( ma. ni.2.399) ārohasampattipariyāyopi hotīti jātivaseneva sujātattaṃ vibhāvetuṃ‘‘ mātito ca pitito cā’’ ti vuttaṃ. "
  5393. 1035393,189,843,64,73,1,33,5,Tenāha‘‘ bhoto mātā brāhmaṇī’’ tiādi.
  5394. 1035394,189,843,74,88,1,103,12,"Evan ti vuttappakārena, mātupakkhato ca pitupakkhato ca paccekaṃ tividhena ñātiparivaṭṭenāti vuttaṃ hoti."
  5395. 1035395,189,843,89,120,1,152,18,"‘‘ Saṃsuddhagahaṇiko’’ ti imināpi‘‘ mātito ca pitito cā’’ ti vuttamevatthaṃ samatthetīti āha‘‘ saṃsuddhā te mātugahaṇī’’ ti, saṃsuddhāva anaññapurisasādhāraṇāti attho. "
  5396. 1035396,189,843,121,139,1,131,13,"Anorasaputtavasenāpi hi loke mātāpitusamaññā dissati, idha panassa orasaputtavaseneva icchitāti dassetuṃ‘‘ saṃsuddhagahaṇiko’’ ti vuttaṃ. "
  5397. 1035397,189,843,140,151,1,119,9,"Gabbhaṃ gaṇhāti dhāretīti gahaṇī, tatiyāvaṭṭasaṅkhāto gabbhāsayasaññito mātukucchipadeso {samavepākiniyā}ti samavipācaniyā. "
  5398. 1035398,189,843,152,155,1,26,2,{Etthā}ti mahāsudassanasutte.
  5399. 1035399,189,843,156,174,1,109,12,"Yathābhuttamāhāraṃ vipācanavasena gaṇhāti na chaḍḍetīti gahaṇī, kammajatejodhātu, yā‘‘ udaraggī’’ ti loke paññāyati. "
  5400. 1035400,189,844,2,6,1,22,3,{Pitupitā}ti pituno pitā.
  5401. 1035401,189,844,7,11,1,40,3,{Pitāmaho}ti āmaha-paccayena taddhitasiddhi.
  5402. 1035402,189,844,12,25,1,71,9,‘‘ Catuyugan’’ tiādīsu viya taṃ tadatthe yujjitabbato kālaviseso yugaṃ nāma.
  5403. 1035403,189,844,26,41,1,183,14,"Etaṃ yugasaddena āyuppamāṇavacanaṃ abhilāpamattaṃ lokavohāravacanamattameva, adhippetatthato pana pitāmahoyeva pitāmahayugasaddena vutto tasseva padhānabhāvena adhippetattāti adhippāyo. "
  5404. 1035404,189,844,42,47,1,31,5,Tato uddhan ti pitāmahato upari.
  5405. 1035405,189,844,48,61,1,59,8,"Tenāha‘‘ pubbapurisā’’ ti, tadavasesā pubbakā cha purisāti attho. "
  5406. 1035406,189,844,62,66,1,57,4,Purisaggahaṇañcettha ukkaṭṭhaniddesena katanti daṭṭhabbaṃ.
  5407. 1035407,189,844,67,77,1,45,6,Evañhi‘‘ mātito’’ ti pāḷivacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  5408. 1035408,189,845,2,32,1,217,24,"Tatrāyamaṭṭhakathāmuttakanayo – mātā ca pitā ca pitaro, pitūnaṃ pitaro pitāmahā, tesaṃ yugo dvando pitāmahayugo, tasmā, yāva sattamā pitāmahayugā pitāmahadvandāti attho veditabbo, evañca pitāmahaggahaṇeneva mātāmahopi gahito. "
  5409. 1035409,189,845,33,54,1,111,16,"Yugasaddo cettha ekaseso‘‘ yugo ca yugo ca yugo’’ ti, ato tattha tattha ñātiparivaṭṭe pitāmahadvandaṃ gahitaṃ hotīti."
  5410. 1035410,189,846,2,21,1,94,12,‘ ‘ Yāva sattamā pitāmahayugā’’ ti idaṃ kākāpekkhanamiva ubhayattha sambandhagatanti āha‘‘ evan’’ tiādi.
  5411. 1035411,189,846,22,32,1,68,8,"Yāva sattamo puriso, tāva akkhitto anupakuṭṭho jātivādenāti sambandho. "
  5412. 1035412,189,846,33,36,1,23,2,{Akkhitto}ti appattakhepo.
  5413. 1035413,189,846,37,42,1,46,4,{Anavakkhitto}ti saddhathālipākādīsu na chaḍḍito.
  5414. 1035414,189,846,43,48,1,28,4,Na {upakuṭṭho}ti na upakkosito.
  5415. 1035415,189,846,49,67,1,79,10,‘‘ Jātivādenā’’ ti idaṃ hetumhi karaṇavacananti dassetuṃ‘‘ kena kāraṇenā’’ tiādi vuttaṃ.
  5416. 1035416,189,846,68,72,1,24,3,{Itipī}ti imināpi kāraṇena.
  5417. 1035417,189,846,73,99,1,135,15,"Ettha ca‘‘ ubhato… pe… yugā’’ ti etena brāhmaṇassa yonidosābhāvo dassito saṃsuddhagahaṇikabhāvakittanato,‘‘ akkhitto’’ ti etena kiriyāparādhābhāvo. "
  5418. 1035418,189,846,100,105,1,41,5,Kiriyāparādhena hi sattā khepaṃ pāpuṇanti.
  5419. 1035419,189,846,106,114,1,40,4,‘‘ Anupakuṭṭho’’ ti etena ayuttasaṃsaggābhāvo.
  5420. 1035420,189,846,115,120,1,50,5,Ayuttasaṃsaggañhi paṭicca sattā akkosaṃ labhantīti.
  5421. 1035421,189,847,2,26,1,166,16,"{Issaro}ti ādhipateyyasaṃvattaniyakammabalena īsanasīlo, sā panassa issaratā vibhavasampattipaccayā pākaṭā jātā, tasmā aḍḍhabhāvapariyāyena dassento‘‘ aḍḍhoti issaro’’ ti āha. "
  5422. 1035422,189,847,27,33,1,57,5,"Mahantaṃ dhanamassa bhūmigataṃ, vehāsagatañcāti mahaddhano. "
  5423. 1035423,189,847,34,45,1,59,9,"{Tassā}ti tassa tassa guṇassa, ayameva ca pāṭho adhunā dissati. "
  5424. 1035424,189,847,46,58,1,109,11,Aguṇaṃyeva {dassemā}ti anvayato tassa guṇaṃ vatvā byatirekato bhagavato anupasaṅkamanakāraṇaṃ aguṇameva dassema.
  5425. 1035425,189,848,2,6,1,38,3,{Adhikarūpo}ti visiṭṭharūpo uttamasarīro.
  5426. 1035426,189,848,7,18,1,50,6,Dassanaṃ arahatīti {dassanīyo}ti āha‘‘ dassanayoggo’’ ti.
  5427. 1035427,189,848,19,22,1,26,3,Pasādaṃ āvahatīti pāsādiko.
  5428. 1035428,189,848,23,30,1,24,3,Tenāha‘‘ pasādajananato’’ ti.
  5429. 1035429,189,848,31,38,1,52,6,"Pokkharasaddo idha sundaratthe, sarīratthe ca niruḷho. "
  5430. 1035430,189,848,39,42,1,23,2,{Vaṇṇassā}ti vaṇṇadhātuyā.
  5431. 1035431,189,848,43,64,1,169,16,"Pakāsaniyena parisuddhanimittena vaṇṇasaddassa vaṇṇadhātuyaṃ pavattanato tannimittameva vaṇṇatā, sā ca vaṇṇanissitāti abhedavasena vuttaṃ‘‘ uttamena parisuddhena vaṇṇenā’’ ti. "
  5432. 1035432,189,848,65,89,1,226,17,"Sarīraṃ pana sannivesavisiṭṭhaṃ karacaraṇagīvāsīsādisamudāyaṃ, tañca avayavabhūtena saṇṭhānanimittena gayhati, tasmā tannimittameva pokkharatāti vuttaṃ‘‘ sarīrasaṇṭhānasampattiyā’’ ti, uttamāya sarīrasaṇṭhānasampattiyātipi yojetabbaṃ. "
  5433. 1035433,189,848,90,93,1,36,3,Atthavasā hi liṅgavibhattivipariṇāmo.
  5434. 1035434,189,848,94,108,1,102,10,Sabbesu vaṇṇesu suvaṇṇavaṇṇova uttamoti āha‘‘ parisuddhavaṇṇesupi seṭṭhena suvaṇṇavaṇṇena samannāgato’’ ti.
  5435. 1035435,189,848,109,117,1,52,7,"Tathā hi buddhā, cakkavattino ca suvaṇṇavaṇṇāva honti. "
  5436. 1035436,189,848,118,132,1,107,11,"Yasmā pana vacchasasaddo sarīrābhe pavattati, tasmā {brahmavacchasī}ti uttamasarīrābho, suvaṇṇābho icceva attho. "
  5437. 1035437,189,848,133,151,1,107,12,"Imameva hi atthaṃ sandhāya‘‘ mahābrahmuno sarīrasadiseneva sarīrena samannāgato’’ ti vuttaṃ, na brahmujugattataṃ. "
  5438. 1035438,189,848,152,155,1,31,2,{Okāso}ti sabbaṅgapaccaṅgaṭṭhānaṃ.
  5439. 1035439,189,848,156,165,1,81,8,"Ārohapariṇāhasampattiyā, avayavapāripūriyā ca dassanassa okāso na khuddakoti attho. "
  5440. 1035440,189,848,166,173,1,23,3,Tenāha‘‘ sabbānevā’’ tiādi.
  5441. 1035441,189,849,2,20,1,109,13,"Sīlan ti yamaniyamalakkhaṇaṃ sīlaṃ, taṃ panassa rattaññutāya vuddhaṃ vaddhitanti visesato‘‘ vuddhasīlī’’ ti vuttaṃ. "
  5442. 1035442,189,849,21,27,1,55,5,{Vuddhasīlenā}ti sabbadā sammāyogato vuddhena dhuvasīlena.
  5443. 1035443,189,849,28,47,1,134,14,"Evañca katvā padattayampetaṃ adhippetatthato visiṭṭhaṃ hoti, saddatthamattaṃ pana sandhāya‘‘ idaṃ vuddhasīlīpadasseva vevacanan’’ ti vuttaṃ. "
  5444. 1035444,189,849,48,63,1,85,10,"Pañcasīlato paraṃ tattha sīlassa abhāvato, tesamajānanato ca‘‘ pañcasīlamattamevā’’ ti āha. "
  5445. 1035445,189,850,2,14,1,93,8,Vācāya parimaṇḍalapadabyañjanatā eva sundarabhāvoti vuttaṃ‘‘ sundarā parimaṇḍalapadabyañjanā’’ ti.
  5446. 1035446,189,850,15,26,1,133,10,"Ṭhānakaraṇasampattiyā, sikkhāsampattiyā ca kassacipi anūnatāya parimaṇḍalapadāni byañjanāni akkharāni etissāti parimaṇḍalapadabyañjanā. "
  5447. 1035447,189,850,27,33,1,58,5,Akkharameva hi taṃtadatthavācakabhāvena paricchinnaṃ padaṃ.
  5448. 1035448,189,850,34,49,1,155,13,"Atha vā padameva atthassa byañjakattā byañjanaṃ, sithiladhanitādiakkharapāripūriyā ca padabyañjanassa parimaṇḍalatā, parimaṇḍalaṃ padabyañjanametissāti tathā. "
  5449. 1035449,189,850,50,67,1,133,13,"Apica pajjati attho etenāti padaṃ, nāmādi, yathādhippetamatthaṃ byañjetīti byañjanaṃ, vākyaṃ, tesaṃ paripuṇṇatāya parimaṇḍalapadabyañjanā. "
  5450. 1035450,189,850,68,86,1,130,13,"Atthaviññāpane sādhanatāya vācāva karaṇaṃ vākkaraṇan ti tulyādhikaraṇataṃ dassetuṃ‘‘ udāharaṇaghoso’’ ti vuttaṃ, vacībhedasaddoti attho. "
  5451. 1035451,189,850,87,100,1,109,12,"Tassa brāhmaṇassa, tena vā bhāsitabbassa atthassa guṇaparipuṇṇabhāvena pūre guṇehi paripuṇṇabhāve bhavāti porī. "
  5452. 1035452,189,850,101,105,1,31,3,Puna {pure}ti rājadhānīmahānagare.
  5453. 1035453,189,850,106,109,1,23,2,{Bhavattā}ti saṃvaḍḍhattā.
  5454. 1035454,189,850,110,118,1,71,6,"{Sukhumālattanenā}ti sukhumālabhāvena, iminā tassā vācāya mudusaṇhattamāha. "
  5455. 1035455,189,850,119,125,1,66,4,"{Apalibuddhāyā}ti pittasemhādīhi apariyonaddhāya, hetugabbhapadametaṃ. "
  5456. 1035456,189,850,126,130,1,33,4,Tato eva hi yathāvuttadosābhāvoti.
  5457. 1035457,189,850,131,148,1,110,11,"Ḍaṃsetvā viya ekadesakathanaṃ sandiṭṭhaṃ, saṇikaṃ cirāyitvā kathanaṃ vilambitaṃ,‘‘ sanniddhavilambitādī’’ tipi pāṭho. "
  5458. 1035458,189,850,149,158,1,93,8,"Saddena ajanakaṃ vacinaṃ, mammakasaṅkhātaṃ vā ekakkharameva dvattikkhattumuccāraṇaṃ sanniddhaṃ. "
  5459. 1035459,189,850,159,163,1,47,4,Ādi saddena dukkhalitānukaḍḍhitādīni saṅgaṇhāti.
  5460. 1035460,189,850,164,167,1,27,2,{Eḷāgaḷenā}ti eḷāpaggharaṇena.
  5461. 1035461,189,850,168,189,1,82,12,‘‘ Eḷā gaḷantī’’ ti vuttasseva dvidhā atthaṃ dassetuṃ‘‘ lālā vā paggharantī’’ tiādi vuttaṃ.
  5462. 1035462,189,850,190,217,1,81,12,"‘‘ Passe’ ḷamūgaṃ uragaṃ dujivhan’’ tiādīsu( jā.1.7.49) viya hi eḷāsaddo lālāya, kheḷe ca pavattati. "
  5463. 1035463,189,850,218,221,1,29,2,{Kheḷaphusitānī}ti kheḷabindūni.
  5464. 1035464,189,851,2,30,1,91,12,"Tatrāyamaṭṭhakathāmuttakanayo – elan ti doso vuccati‘‘ yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā’’ tiādīsu( dī. ni.1.8,194) viya. "
  5465. 1035465,189,851,31,48,1,114,15,"Duppaññā ca sadosameva kathaṃ kathentā elaṃ paggharāpenti, tasmā tesaṃ vācā elagaḷā nāma hoti, tabbiparītāyāti attho."
  5466. 1035466,189,851,49,62,1,78,9,‘‘ Ādimajjhapariyosānaṃ pākaṭaṃ katvā’’ ti iminā tassā vācāya atthapāripūriṃ vadati.
  5467. 1035467,189,851,63,66,1,33,3,Viññāpanasaddena etassa sambandho.
  5468. 1035468,189,852,2,6,1,53,3,Jarājiṇṇatāya {jiṇṇo}ti khaṇḍiccapāliccādibhāvamāpādito.
  5469. 1035469,189,852,7,13,1,60,5,{Vuddhimariyādappatto}ti vuddhiyā paricchedaṃ pariyantaṃ patto.
  5470. 1035470,189,852,14,18,1,47,3,{Jātimahallakatāyā}ti upapattiyā mahallakabhāvena.
  5471. 1035471,189,852,19,26,1,25,3,Tenāha‘‘ cirakālappasuto’’ ti.
  5472. 1035472,189,852,27,31,1,43,4,Addha saddo addhānapariyāyo dīghakālavācako.
  5473. 1035473,189,852,32,50,1,102,13,"Kittako pana soti āha‘‘ dve tayo rājaparivaṭṭe’’ ti, dvinnaṃ tiṇṇaṃ rājūnaṃ rajjapasāsanapaṭipāṭiyoti attho."
  5474. 1035474,189,852,51,69,1,90,10,‘‘ Addhagato’’ ti vatvāpi kataṃ vayogahaṇaṃ osānavayāpekkhanti vuttaṃ‘‘ pacchimavayaṃ sampatto’’ ti.
  5475. 1035475,189,852,70,79,1,74,8,Pacchimo {tatiyabhāgo}ti vassasatassa tidhā katesu bhāgesu tatiyo osānabhāgo.
  5476. 1035476,189,852,80,94,1,158,13,"Paccekaṃ tettiṃsavassato ca adhikamāsapakkhādipi vibhajīyati, tasmā sattasaṭṭhime vasse yathārahaṃ labbhamānamāsapakkhadivasato paṭṭhāya pacchimavayo veditabbo. "
  5477. 1035477,189,852,95,120,1,112,11,Ācariyasāriputtattherena pi hi imamevatthaṃ sandhāya‘‘ sattasaṭṭhivassato paṭṭhāya pacchimavayo koṭṭhāso’’ ti( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanā) vuttaṃ.
  5478. 1035478,189,852,121,136,1,104,11,Itarathā hi‘‘ pacchimavayo nāma vassasatassa pacchimo tatiyabhāgo’’ ti aṭṭhakathāvacanena virodho bhaveyyāti.
  5479. 1035479,189,853,2,16,1,110,10,Evaṃ kevalajātivasena paṭhamavikappaṃ vatvā guṇamissakavasenapi dutiyavikappaṃ vadantena‘‘ apicā’’ tiādi āraddhaṃ.
  5480. 1035480,189,853,17,34,1,94,12,"Tattha nāyaṃ jiṇṇatā vayomattena, atha kho kulaparivaṭṭena purāṇatāti āha‘‘ jiṇṇoti porāṇo’’ tiādi. "
  5481. 1035481,189,853,35,43,1,96,6,"{Cirakālappavattakulanvayo}ti cirakālaṃ pavattakulaparivaṭṭo, tenāssa kulavasena uditoditabhāvamāha."
  5482. 1035482,189,853,44,68,1,130,14,"‘‘ Vayoanuppatto’’ ti iminā jātivuddhiyā vakkhamānattā, guṇavuddhiyā ca tato sātisayattā‘‘ vuddhoti sīlācārādiguṇavuddhiyā yutto’’ ti vuttaṃ. "
  5483. 1035483,189,853,69,72,1,38,3,Vakkhamānaṃ pati pārisesaggahaṇañhetaṃ.
  5484. 1035484,189,853,73,91,1,140,13,"Tathā jātimahallakatāyapi teneva padena vakkhamānattā, vibhavamahattatāya ca anavasesitattā‘‘ mahallakoti vibhavamahantatāya samannāgato’’ ti āha. "
  5485. 1035485,189,853,92,107,1,118,10,{Maggapaṭipanno}ti brāhmaṇānaṃ yuttapaṭipattivīthiṃ avokkamma caraṇavasena upagatoti atthaṃ dasseti‘‘ brāhmaṇānan’’ tiādinā.
  5486. 1035486,189,853,108,115,1,89,6,"Jātivuddhabhāvamanuppatto, tampi antimavayaṃ pacchimavayameva anuppattoti sādhippāyayojanā. "
  5487. 1035487,189,853,116,121,1,54,5,Iminā hi pacchimavayavasena jātivuddhabhāvaṃ dassetīti.
  5488. 1035488,189,854,2,2,1,22,1,Buddhaguṇakathāvaṇṇanā
  5489. 1035489,189,855,2,32,1,203,22,"304. Tādisehi mahānubhāvehi saddhiṃ yugaggāhavasena ṭhapanampi na mādisānaṃ paṇḍitajātīnamanucchavikaṃ, kuto pana ukkaṃsavasena ṭhapananti idaṃ brāhmaṇassa na yuttarūpanti dassento‘‘ na kho pana metan’’ tiādimāha. "
  5490. 1035490,189,855,33,46,1,93,12,"Tattha yepi guṇā attano guṇehi sadisā, tepi guṇe uttaritareyeva maññamāno pakāsetīti sambandho. "
  5491. 1035491,189,855,47,52,1,28,4,{Sadisā}ti ca ekadesena sadisā.
  5492. 1035492,189,855,53,63,1,67,10,Na hi buddhānaṃ guṇehi sabbathā sadisā kecipi guṇā aññesu labbhanti.
  5493. 1035493,189,855,64,72,1,38,4,‘‘ Ko cāhan’’ tiādi uttaritarākāradassanaṃ.
  5494. 1035494,189,855,73,92,1,119,16,"Ahañca kīdiso nāma hutvā sadiso bhavissāmi, samaṇassa… pe… guṇā ca kīdisā nāma hutvā sadisā bhavissantīti sādhippāyayojanā. "
  5495. 1035495,189,855,93,118,1,135,19,"Keci navaṃ pāṭhaṃ karonti, ayameva mūlapāṭho yathā taṃ ambaṭṭhasutte‘‘ ko cāhaṃ bho gotama sācariyako, kā ca anuttarā vijjācaraṇasampadā’’ ti. "
  5496. 1035496,189,855,119,134,1,64,9,"{Itare}ti attano guṇehi asadise guṇe,‘‘ pakāsetī’’ ti imināva sambandho. "
  5497. 1035497,189,855,135,140,1,46,4,{Ekantenevā}ti sadisaguṇānaṃ viya pasaṅgābhāvena.
  5498. 1035498,189,856,2,8,1,47,6,Evaṃ niyāmento soṇadaṇḍo idaṃ atthajātaṃ dīpeti.
  5499. 1035499,189,856,9,16,1,32,6,Yathā {hī}ti ettha hi -saddo kāraṇe.
  5500. 1035500,189,856,17,27,1,32,5,Tenāha ‘‘ tasmā mayameva arahāmā’’ ti.
  5501. 1035501,189,856,28,33,1,43,5,Gopadakan ti gāviyā khuraṭṭhāne ṭhitaudakaṃ.
  5502. 1035502,189,856,34,40,1,38,4,"{Guṇe}ti sadisaguṇepi, pageva asadisaguṇe. "
  5503. 1035503,189,857,2,6,1,62,4,Saṭṭhikulasatasahassan ti saṭṭhisahassādhikaṃ kulasatasahassaṃ.
  5504. 1035504,189,857,7,25,1,112,9,Dhammapadaṭṭhakathā dīsu( dha. pa. aṭṭha.16) pana katthaci bhagavato asītikulasahassatāvacanaṃ ekekapakkhameva sandhāyāti veditabbaṃ.
  5505. 1035505,189,858,2,8,1,60,4,{Sudhāmaṭṭhapokkharaṇiyo}ti sudhāya parikammakatā pokkharaṇiyo.
  5506. 1035506,189,858,9,13,1,34,4,Sattaratanānan ti sattahi ratanehi.
  5507. 1035507,189,858,14,19,1,45,5,Pūrayoge hi karaṇatthe bahulaṃ chaṭṭhīvacanaṃ.
  5508. 1035508,189,858,20,24,1,48,3,{Pāsādaniyūhādayo}ti uparipāsāde ṭhitatulāsīsādayo.
  5509. 1035509,189,858,25,36,1,51,6,"‘‘ Sattaratanānan’’ ti adhikāro, abhedepi bhedavohāro esa. "
  5510. 1035510,189,858,37,41,1,70,3,{Kulapariyāyenā}ti suddhodanamahārājassa asambhinnakhattiyakulānukkamena.
  5511. 1035511,189,858,42,46,1,25,3,{Tesupī}ti catūsu nidhīsupi.
  5512. 1035512,189,858,47,57,1,67,9,"Gahitaṃ gahitaṃ ṭhānaṃ pūratiyeva dhanena pākatikameva hoti, na ūnaṃ. "
  5513. 1035513,189,859,2,5,1,22,2,{Bhaddakenā}ti sundarena.
  5514. 1035514,189,859,6,10,1,46,4,Pacchimavaye vuttanayena paṭhamavayo veditabbo.
  5515. 1035515,189,859,11,22,1,84,11,Mātāpitūnaṃ anicchāya pabbajjāva anādaro tena yutte atthe sāmivacanan ti vuttaṃ hoti.
  5516. 1035516,189,859,23,26,1,21,3,Etesan ti mātāpitūnaṃ.
  5517. 1035517,189,859,27,37,1,49,5,{Kanditvā}ti‘‘ kahaṃ piyaputtakā’’ tiādinā paridevitvā.
  5518. 1035518,189,860,2,14,1,83,7,{Aparimāṇoyevā}ti ‘‘ ettako eso’’ ti kenaci paricchinditumasakkuṇeyyatāya aparicchinnoyeva.
  5519. 1035519,189,860,15,29,1,79,10,Dve veḷū adhokaṭimattakameva hontīti āha‘‘ dvinnaṃ veḷūnaṃ upari kaṭimattamevā’’ ti.
  5520. 1035520,189,860,30,51,1,143,15,"Pāramitānubhāvena brāhmaṇassa eva paññāyati, bhagavā pana tadā pakatippamāṇovāti dassetuṃ‘‘ paññāyamāno’’ ti vuttamiva dissati, vīmaṃsitvā gahetabbaṃ."
  5521. 1035521,189,860,52,70,1,84,11,"‘‘ Na hī’’ tiādinā pāramitābaleneva evaṃ aparimāṇatā, na iddhibalenāti dassetī’’ ti vadanti. "
  5522. 1035522,189,860,71,74,1,15,2,{Atulo}ti asadiso.
  5523. 1035523,189,860,75,85,1,47,6,‘‘ Dhammapade gāthamāhā’’ ti katthaci pāṭho ayuttova.
  5524. 1035524,189,860,86,92,1,35,6,Na hi dhammapade ayaṃ gāthā dissati.
  5525. 1035525,189,860,93,124,1,175,19,"Sudhāpiṇḍiyattherāpadānā dīsu( apa.1.10. sudhāpiṇḍiyattherāpadāna) panāyaṃ gāthā āgatā, sā ca kho aññavatthusmiṃ eva, na imasmiṃ vatthumhi, tasmā pāḷivasena saṅgītimanāruḷhā pakiṇṇakadesanāyevāyaṃ gāthāti daṭṭhabbaṃ. "
  5526. 1035526,189,861,2,42,1,157,18,"Tattha te {tādise}ti pariyāyavacanametaṃ‘‘ appaṃ vassasataṃ āyu, idānetarahi vijjatī’’ tiādīsu( bu. vaṃ.27.21) viya,‘‘ etādise’’ tipi paṭhanti, tadasundaraṃ apadānādīsu tathā adissanato. "
  5527. 1035527,189,861,43,60,1,136,17,Kilesaparinibbānena parinibbute kutocipi abhaye te tādise pūjayato ettha idaṃ puññaṃ kenaci mahānubhāvena api saṅkhātuṃ na sakkāti attho.
  5528. 1035528,189,862,2,7,1,36,4,Bāhantaran ti dvinnaṃ bāhūnamantaraṃ.
  5529. 1035529,189,862,8,13,1,50,4,Dvādasa {yojanasatānī}ti dvādasādhikāni yojanasatāni.
  5530. 1035530,189,862,14,18,1,47,3,{Bahalantarenā}ti samantā sarīrapariṇāhappamāṇena.
  5531. 1035531,189,862,19,22,1,22,2,{Puthulato}ti vitthārato.
  5532. 1035532,189,862,23,27,1,37,3,{Aṅgulipabbānī}ti ekekāni aṅgulipabbāni.
  5533. 1035533,189,862,28,32,1,42,4,Bhamukantaran ti dvinnaṃ bhamukānamantaraṃ.
  5534. 1035534,189,862,33,39,1,61,6,Mukhaṃ vitthārato dviyojanasataṃ parimaṇḍalato visuṃ vuttattā.
  5535. 1035535,189,862,40,70,1,173,23,"‘‘ Ediso bhagavā’’ ti yā parehi vuttā kathā, tassā anurūpanti yathākathaṃ, iminā aññehi vuttaṃ bhagavato vaṇṇakathaṃ sutvā oloketukāmatāya āgatoti dasseti, yathākathan ti vā kīdisaṃ."
  5536. 1035536,189,862,71,100,1,149,19,"‘‘ Yathākathaṃ pana tumhe bhikkhave samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasitthā’’ tiādīsu( pārā.194) viya hi pucchāyaṃ esa nipātasamudāyo, eko vā nipāto. "
  5537. 1035537,189,863,2,11,1,86,7,"{Gandhakuṭipariveṇe}ti gandhakuṭiyā pariveṇe, gandhakuṭito bahi pariveṇabbhantareti attho. "
  5538. 1035538,189,863,12,15,1,16,2,{Tatthā}ti mañcake.
  5539. 1035539,189,863,16,85,1,350,42,"‘‘ Sīhaseyyaṃ kappesī’’ ti yathā rāhu asurindo āyāmato, vitthārato, ubbedhato ca bhagavato rūpakāyassa paricchedaṃ gahetuṃ na sakkoti, tathā rūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharonto sīhaseyyaṃ kappesī’’ ti( dī. ni. ṭī.1.304) evaṃ ācariyena vuttaṃ,‘‘ tadetaṃ‘ na mayā asurinda adhomukhena pāramiyo pūritā, uddhaggameva katvā dānaṃ dinnan’’ ti aṭṭhakathāvacanena accantameva viruddhaṃ hoti. "
  5540. 1035540,189,863,86,103,1,151,13,"Etañhi gandhakuṭidvāravivaraṇādīsu viya pāramitānubhāvasiddhidassanaṃ, aññathā tadeva vacanaṃ vattabbaṃ bhaveyyā’’ ti vadanti, vīmaṃsitvā sampaṭicchitabbaṃ. "
  5541. 1035541,189,863,104,117,1,109,9,"{Adhomukhenā}ti osakkitavīriyataṃ sandhāya vuttaṃ, {uddhaggamevā}ti anosakkitavīriyataṃ, ubbhakoṭikaṃ katvāti attho. "
  5542. 1035542,189,863,118,130,1,59,8,Tadā rāhu upāsakabhāvaṃ paṭivedesīti āha‘‘ taṃ divasan’’ tiādi.
  5543. 1035543,189,864,2,18,1,100,11,"Kilesehi ārakattā ariyaṃ niruttinayena, atoyeva uttamatā parisuddhatāti vuttaṃ‘‘ uttamaṃ parisuddhan’’ ti. "
  5544. 1035544,189,864,19,26,1,69,6,"Anavajjaṭṭhena kusalaṃ, na sukhavipākaṭṭhena tassa arahatamasambhavato. "
  5545. 1035545,189,864,27,32,1,60,4,{Kusalasīlenā}ti anavajjeneva viddhastasavāsanakilesena sīlena.
  5546. 1035546,189,864,33,51,1,120,13,"Evañca katvā padacatukkampetaṃ adhippetatthato visiṭṭhaṃ hoti, saddatthamattaṃ pana sandhāya‘‘ idamassa vevacanan’’ ti vuttaṃ. "
  5547. 1035547,189,865,2,20,1,127,11,"Katthaci caturāsītipāṇasahassāni, katthaci aparimāṇāpi devamanussāti atthaṃ sandhāya‘‘ bhagavato ekekāya dhammadesanāyā’’ tiādimāha. "
  5548. 1035548,189,865,21,59,1,122,11,Mahāsamayasutta( dī. ni.2.331 ādayo) maṅgalasutta-( khu. pā.5.1 ādayo; su. ni.261 ādayo) desanādīsu hi catuvīsatiyā ṭhānesu asaṅkhyeyyā aparimeyyā devamanussā maggaphalāmataṃ piviṃsu.
  5549. 1035549,189,865,60,67,1,69,6,"Koṭisatasahassādiparimāṇenapi bahū eva, nidassanavasena panevaṃ vuttaṃ. "
  5550. 1035550,189,865,68,79,1,127,10,"Tasmā anuttarasikkhāpakabhāvena bhagavā bahūnaṃ ācariyo, tesaṃ ācariyabhūtānaṃ sāvakānamācariyabhāvena sāvakaveneyyānaṃ pācariyo. "
  5551. 1035551,189,865,80,93,1,93,12,"Bhagavatā hi dinnanaye ṭhatvā sāvakā veneyyaṃ vinenti, tasmā bhagavāva tesaṃ padhāno ācariyoti. "
  5552. 1035552,189,866,2,16,1,85,9,"Vadantassādhippetova attho pamāṇaṃ, na lakkhaṇahārādivisayoti āha‘‘ brāhmaṇo panā’’ tiādi."
  5553. 1035553,189,866,17,36,1,79,11,‘‘ Imassa vā pūtikāyassā’’ ti pāṭhāvasāne peyyālaṃ katvā‘‘ kelanā paṭikelanā’’ ti vuttaṃ.
  5554. 1035554,189,866,37,55,1,97,9,Ayañhi khuddakavatthuvibhaṅgapāḷi( vibha.854)‘‘ bāhirānaṃ vā parikkhārānaṃ maṇḍanā’’ tiādi peyyālavasena gayhati.
  5555. 1035555,189,866,56,64,1,57,7,Tattha imassa vā {pūtikāyassā}ti imassa vā manussasarīrassa.
  5556. 1035556,189,866,65,101,1,178,21,"Yathā hi tadahujātopi siṅgālo‘‘ jarasiṅgālo’’ tveva, ūruppamāṇāpi ca galocilatā‘‘ pūtilatā’’ tveva saṅkhyaṃ gacchati, evaṃ suvaṇṇavaṇṇopi manussasarīro‘‘ pūtikāyo’’ tveva, tassa maṇḍanāti attho. "
  5557. 1035557,189,866,102,105,1,15,2,{Kelanā}ti kīḷanā.
  5558. 1035558,189,866,106,113,1,22,3,‘‘ Kelāyanā’’ tipi paṭhanti.
  5559. 1035559,189,866,114,117,1,23,2,{Paṭikelanā}ti paṭikīḷanā.
  5560. 1035560,189,866,118,136,1,142,15,"Capalassa bhāvo cāpalyaṃ, cāpallaṃ vā, yena samannāgato puggalo vassasatikopi samāno tadahujātadārako viya hoti, tassedamadhivacananti veditabbaṃ. "
  5561. 1035561,189,867,2,24,1,144,16,"Apāpe pure karoti, na vā pāpaṃ pure karotīti {apāpapurekkhāro}ti yuttāyuttasamāsena duvidhamatthaṃ dassetuṃ‘‘ apāpe navalokuttaradhamme’’ tiādi vuttaṃ. "
  5562. 1035562,189,867,25,32,1,41,5,"{Apāpe}ti ca pāpapaṭipakkhe, pāpavirahite vā. "
  5563. 1035563,189,867,33,62,1,229,25,"Brahmani seṭṭhe bhagavati bhavā tassa dhammadesanāvasena ariyāya jātiyā jātattā, brahmuno vā bhagavato apaccaṃ garukaraṇādinā, yathānusiṭṭhaṃ paṭipattiyā ca, brahmaṃ vā seṭṭhaṃ ariyamaggaṃ jānātīti brahmaññā, ariyasāvakasaṅkhātā pajā. "
  5564. 1035564,189,867,63,70,1,33,3,Tenāha‘‘ sāriputtamoggallānā’’ tiādi.
  5565. 1035565,189,867,71,74,1,33,2,{Brāhmaṇapajāyā}ti bahitapāpapajāya.
  5566. 1035566,189,867,75,101,1,101,13,‘‘ Apāpapurekkhāro’’ ti ettha‘‘ purekkhāro’’ ti padamadhikāroti dasseti‘‘ etissāya ca pajāya purekkhāro’’ ti iminā.
  5567. 1035567,189,867,102,122,1,115,15,"Ca -saddo samuccayattho‘‘ na kevalaṃ apāpapurekkhāro eva, atha kho brahmaññāya ca pajāya sambandhabhūtāya purekkhāro’’ ti."
  5568. 1035568,189,867,123,130,1,36,3,‘‘ Ayañhī’’ tiādi adhippāyamattadassanaṃ.
  5569. 1035569,189,867,131,163,1,175,18,"‘‘ Apāpapurekkhāro’’ ti idaṃ‘‘ brahmaññāya pajāyā’’ ti imināva sambandhitabbaṃ, na ca paccekamatthadīpakaṃ, pakatibrāhmaṇajātivasenapi cetassa attho veditabboti dassento‘‘ apicā’’ tiādimāha. "
  5570. 1035570,189,867,164,166,1,18,2,Ayuttasamāso cāyaṃ.
  5571. 1035571,189,867,167,174,1,42,6,"Pāpan ti pāpakammaṃ, ahitaṃ dukkhanti attho. "
  5572. 1035572,189,867,175,190,1,96,10,Tassa sambandhipekkhattā kassā apāpapurekkhāroti pucchāya evamāhāti dassetuṃ‘‘ kassā’’ tiādi vuttaṃ.
  5573. 1035573,189,867,191,198,1,31,3,‘‘ Attanā’’ tiādi tadatthavivaraṇaṃ.
  5574. 1035574,189,867,199,202,1,35,2,{Brāhmaṇapajāyā}ti brāhmaṇajātipajāya.
  5575. 1035575,189,868,2,12,1,94,9,"Rañjanti aṭṭaṃ bhajanti rājāno etenāti raṭṭhaṃ, ekassa rañño rajjabhūtakāsikosalādimahājanapadā. "
  5576. 1035576,189,868,13,25,1,134,11,"Janā pajjanti sukhajīvikaṃ pāpuṇanti etthāti janapado, ekassa rañño rajje ekekakoṭṭhāsabhūtā uttarapathadakkhiṇapathādikhuddakajanapadā. "
  5577. 1035577,189,868,26,30,1,22,3,{Tatthā}ti tathā āgatesu.
  5578. 1035578,189,868,31,36,1,41,4,{Pucchāyā}ti attanā abhisaṅkhatāya pucchāya.
  5579. 1035579,189,868,37,43,1,67,5,{Vissajjanāsampaṭicchane}ti vissajjanāya attano ñāṇena sampaṭiggahaṇe.
  5580. 1035580,189,868,44,57,1,118,11,"Kesañci upanissayasampattiṃ, ñāṇaparipākaṃ, cittācārañca ñatvā bhagavāva pucchāya ussāhaṃ janetvā vissajjetīti adhippāyo."
  5581. 1035581,189,869,2,18,1,49,6,‘ ‘ Tattha katamaṃ sākhalyan’’ tiādi nikkhepakaṇḍapāḷi( dha. sa.1350).
  5582. 1035582,189,869,19,22,1,45,3,Addhānadarathan ti dīghamaggāgamanaparissamaṃ.
  5583. 1035583,189,869,23,29,1,41,4,"{Assā}ti bhagavato, mukhapadumanti sambandho. "
  5584. 1035584,189,869,30,34,1,67,3,{Bālātapasamphassanenevā}ti abhinavuggatasūriyaraṃsisamphassanena iva.
  5585. 1035585,189,869,35,55,1,69,11,"Tathā hi sūriyo‘‘ padmabandhū’’ ti loke pākaṭo, cando pana‘‘ kumudabandhū’’ ti. "
  5586. 1035586,189,869,56,62,1,62,6,Puṇṇacandassa siriyā samānā sirī etassāti puṇṇacandasassirikaṃ.
  5587. 1035587,189,869,63,72,1,49,5,Kathaṃ nikkujjitasadisatāti āha‘‘ sampattāyā’’ tiādi.
  5588. 1035588,189,869,73,136,1,325,34,"Ettha pana‘‘ ehi svāgatavādī’’ ti iminā sukhasambhāsapubbakaṃ piyavāditaṃ dasseti,‘‘ sakhilo’’ ti iminā saṇhavācataṃ,‘‘ sammodako’’ ti iminā paṭisandhārakusalataṃ,‘‘ abbhākuṭiko’’ ti iminā sabbattheva vippasannamukhataṃ,‘‘ uttānamukho’’ ti iminā sukhasallāpataṃ,‘‘ pubbabhāsī’’ ti iminā dhammānuggahassa okāsakaraṇena hitajjhāsayataṃ dassetīti veditabbaṃ. "
  5589. 1035589,189,870,2,10,1,42,6,Yattha {kirā}ti ettha kira -saddo arucisūcane–
  5590. 1035590,189,871,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Khaṇavatthuparittattā, āpāthaṃ na vajanti ye; "
  5591. 1035591,189,872,2,14,1,45,8,"Te dhammārammaṇā nāma, ye’ saṃ rūpādayo kirā’’ ti."
  5592. 1035592,189,872,15,15,1,0,0,–
  5593. 1035593,189,873,2,24,1,120,13,"Ādīsu ( abhidhammāvatāra-aṭṭhakathāyaṃ ārammaṇavibhāge chaṭṭhaanucchede–77) viya, tena bhagavatā adhivutthapadese na devatānubhāvena manussānaṃ anupaddavatā, atha kho buddhānubhāvenāti dasseti. "
  5594. 1035594,189,873,25,30,1,41,5,Buddhānubhāveneva hi tā ārakkhaṃ gaṇhanti.
  5595. 1035595,189,873,31,35,1,44,2,{Paṃsupisācakādayo}ti paṃsunissitapisācakādayo .
  5596. 1035596,189,873,36,40,1,38,4,Ādi saddena bhūtarakkhasādīnaṃ gahaṇaṃ.
  5597. 1035597,189,873,41,53,1,66,8,Idāni buddhānubhāvameva pākaṭaṃ katvā dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  5598. 1035598,189,874,2,7,1,50,5,Anusāsitabbo saṅgho nāma sabbopi veneyyajanasamūho.
  5599. 1035599,189,874,8,13,1,55,5,Sayaṃ uppādito saṅgho nāma nibbattitaariyapuggalasamūho.
  5600. 1035600,189,874,14,59,1,170,21,"‘‘ Tādiso’’ ti iminā‘‘ sayaṃ vā uppādito’’ ti vuttavikappo eva paccāmaṭṭho anantarassa vidhi paṭisedhovāti katvā, tasmā‘‘ purimapadasseva vā’’ ti vikappantaragahaṇanti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.304) vuttaṃ. "
  5601. 1035601,189,874,60,106,1,274,28,"Tatrāyamadhippāyo– kāmaṃ‘‘ gaṇī’’ ti idaṃ‘‘ saṅghī’’ ti padasseva vevacanaṃ, atthamattaṃ pana dassetuṃ yathāvuttavikappadvaye dutiyavikappameva paccāmasitvā‘‘ tādisovassa gaṇo atthī’’ ti vuttattā avasiṭṭhassapi paṭhamavikappassa saṅgahaṇatthaṃ‘‘ purimapadasseva vā vevacanametan’’ ti vuttanti. "
  5602. 1035602,189,874,107,124,1,112,11,"Evampi vadanti– dhammasenāpatittherādīnaṃ paccekagaṇīnaṃ gaṇaṃ, suttantikādigaṇaṃ vā sandhāya‘‘ tādiso’’ tiādi vuttaṃ. "
  5603. 1035603,189,874,125,150,1,162,19,"Tatthāpi hi sabbova bhikkhugaṇo anusāsitabbo nāma, nibbattitaariyagaṇo pana sayaṃ uppādito nāma, tasmā‘‘ tādiso’’ ti iminā vikappadvayassāpi paccāmasanaṃ upapannaṃ hoti. "
  5604. 1035604,189,874,151,165,1,104,10,Evaṃ padadvayassa visesatthataṃ dassetvā sabbathā samānatthataṃ dassetuṃ‘‘ purimapadassevā’’ tiādi vuttanti.
  5605. 1035605,189,874,166,173,1,71,6,"Pūraṇamakkhaliādīnaṃ bahūnaṃ titthakarānaṃ, niddhāraṇe cetaṃ sāmivacanaṃ. "
  5606. 1035606,189,874,174,180,1,105,5,Acelakādimattakenapi {kāraṇenā}ti niccoḷatādimattakenapi appicchasantuṭṭhatādisamāropanalakkhaṇena kāraṇena.
  5607. 1035607,189,875,2,5,1,17,2,{Navakā}ti abhinavā.
  5608. 1035608,189,875,6,23,1,156,13,"{Pāhunakā}ti paheṇakaṃ paṭiggaṇhitumanucchavikā, etena duvidhesu āgantukesu puretaramāgatavasena idha atithino, na bhojanavelāyamāgatavasena abbhāgatāti dasseti. "
  5609. 1035609,189,875,24,39,1,84,9,"{Pariyāpuṇāmī}ti paricchindituṃ jānāmi, dhātvatthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ jānāmī’’ ti vuttaṃ. "
  5610. 1035610,189,876,2,9,1,46,5,"{Kappampī}ti āyukappampi, bhaṇeyya ceti sambandho. "
  5611. 1035611,189,876,10,22,1,99,11,"Ciraṃ cirakāle kappo khīyetha, dīghamantare dīghakālantarepi tathāgatassa vaṇṇo na khīyethāti yojanā."
  5612. 1035612,189,876,23,124,1,299,29,"‘‘ Ciran’’ ti cettha vattabbepi chandahānibhayā rassatthaṃ niggahitalopo, atidīghakālaṃ vā sandhāya‘‘ ciradīghamantare’’ ti vuttaṃ, ubhayattha sambandhitabbametaṃ, kiriyārahādiyoge viya ca antarayoge adhikakkharapādo anupavajjo, ayañca gāthā abhūtaparikappanāvasena aṭṭhakathāsu( dī. ni. aṭṭha.1.304;3.141; ma. ni. aṭṭha.2.425; udā. aṭṭha.53; bu. vaṃ. aṭṭha.4.4; cariyā. aṭṭha. nidānakathā, pakiṇṇakakathā; apa. aṭṭha.2.7.20) vuttā tathā bhāsamānassa abhāvato. "
  5613. 1035613,189,877,2,8,1,15,3,305. Nan ti ācariyaṃ.
  5614. 1035614,189,877,9,47,1,78,11,"Alaṃ -saddo idha arahattho‘‘ alameva nibbinditun’’ tiādīsu( dī. ni.2.272; saṃ. ni.2.134,143) viyāti āha‘‘ yuttamevā’’ ti. "
  5615. 1035615,189,877,48,55,1,67,7,Puṭena netvā asitabbato paribhuñjitabbato puṭosaṃ vuccati pātheyyaṃ.
  5616. 1035616,189,877,56,67,1,62,7,Itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ dasseti‘‘ taṃ gahetvā’’ ti iminā.
  5617. 1035617,189,877,68,81,1,78,9,Pāḷiyaṃ puṭaṃsenapi kulaputtenāti sambandhaṃ dassetuṃ‘‘ tena puṭaṃsenā’’ ti vuttaṃ.
  5618. 1035618,189,877,82,95,1,88,8,"‘‘ Aṃsenā’’ tiādi adhippāyamattadassanaṃ, vahantena kulaputtena upasaṅkamituṃ alamevāti attho. "
  5619. 1035619,189,878,2,2,1,27,1,Soṇadaṇḍaparivitakkavaṇṇanā
  5620. 1035620,189,879,2,4,1,0,0,306-7.
  5621. 1035621,189,879,5,37,1,128,19,Na idha tiro -saddo‘‘ tirokuḍḍe vā tiropākāre vā chaḍḍeyya vā chaḍḍāpeyya vā’’ tiādīsu( pāci.825) viya bahiatthoti āha‘‘ antovanasaṇḍe gatassā’’ ti.
  5622. 1035622,189,879,38,50,1,84,8,Tattha vihāropi vanasaṇḍapariyāpannoti dasseti‘‘ vihārabbhantaraṃ paviṭṭhassā’’ ti iminā.
  5623. 1035623,189,879,51,70,1,129,14,"Ete añjaliṃ paṇāmetvā nisinnā micchādiṭṭhivasena ubhatopakkhikā,‘‘ itare pana sammādiṭṭhivasena ekatopakkhikā’’ ti atthato āpanno hoti. "
  5624. 1035624,189,879,71,83,1,112,11,"Daliddattā, ñātipārijuññādinā jiṇṇattā ca nāmagottavasena apākaṭā hutvā pākaṭā bhavitukāmā evamakaṃsūti adhippāyo. "
  5625. 1035625,189,879,84,87,1,16,2,{Kerāṭikā}ti saṭhā.
  5626. 1035626,189,879,88,92,1,21,3,{Tatthā}ti dvīsu janesu.
  5627. 1035627,189,879,93,99,1,26,4,"{Tato}ti vissāsato, dānato vā. "
  5628. 1035628,189,880,2,2,1,23,1,Brāhmaṇapaññattivaṇṇanā
  5629. 1035629,189,881,2,11,1,44,4,"309. Anonatakāyavasena thaddhagatto, na mānavasena. "
  5630. 1035630,189,881,12,21,1,38,5,Tena pāḷiyaṃ vakkhati‘‘ abbhunnāmetvā’’ ti.
  5631. 1035631,189,881,22,33,1,57,7,Cetovitakkaṃ sandhāya cittasīsena‘‘ cittaṃ aññāsī’’ ti vuttaṃ.
  5632. 1035632,189,881,34,37,1,24,3,Vighātan ti cittadukkhaṃ.
  5633. 1035633,189,882,2,8,1,30,2,311. {Sakasamaye}ti brāhmaṇaladdhiyaṃ.
  5634. 1035634,189,882,9,12,1,21,2,{Mīyamāno}ti mariyamāno.
  5635. 1035635,189,882,13,17,1,48,3,{Diṭṭhisañjānanenevā}ti attano laddhisañjānaneneva.
  5636. 1035636,189,882,18,24,1,40,5,"Sujan ti homadabbiṃ, nibbacanaṃ vuttameva. "
  5637. 1035637,189,882,25,32,1,55,5,"{Gaṇhantesū}ti juhanatthaṃ gaṇhanakesu, iruvijjesūti attho. "
  5638. 1035638,189,882,33,45,1,63,8,Iruveda vasena homakaraṇato hi yaññayajakā‘‘ iruvijjā’’ ti vuccanti.
  5639. 1035639,189,882,46,54,1,63,7,Paṭhamo {vā}ti tattha sannipatitesu sujākiriyāyaṃ sabbapadhāno vā.
  5640. 1035640,189,882,55,61,1,28,4,Dutiyo {vā}ti tadanantariko vā.
  5641. 1035641,189,882,62,78,1,55,8,‘‘ Sujan’’ ti idaṃ karaṇatthe upayogavacananti āha‘‘ sujāyā’’ ti.
  5642. 1035642,189,882,79,85,1,64,6,Aggihuttamukhatāya yaññassa yaññe diyyamānaṃ sujāmukhena diyyati.
  5643. 1035643,189,882,86,107,1,56,7,"Vuttañca‘‘ aggihuttamukhā yaññā, sāvittī chandaso mukhan’’ ti( ma. ni.2.400). "
  5644. 1035644,189,882,108,131,1,63,8,Tasmā‘‘ diyyamānan’’ ti ayaṃ pāṭhaseso viññāyatīti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.311) vuttaṃ.
  5645. 1035645,189,882,132,141,1,71,9,Apica sujāya diyyamānaṃ sujan ti taddhitavasena atthaṃ dassetuṃ evamāha.
  5646. 1035646,189,882,142,145,1,25,2,{Porāṇā}ti aṭṭhakathācariyā.
  5647. 1035647,189,882,146,158,1,94,11,"Purimavāde cettha dānavasena paṭhamo vā dutiyo vā, pacchimavāde ādānavasenāti ayametesaṃ viseso. "
  5648. 1035648,189,882,159,166,1,70,5,"{Visesato}ti vijjācaraṇavisesato, na brāhmaṇehi icchitavijjācaraṇamattato. "
  5649. 1035649,189,882,167,171,1,63,3,{Uttamabrāhmaṇassā}ti anuttaradakkhiṇeyyatāya ukkaṭṭhabrāhmaṇassa.
  5650. 1035650,189,882,172,214,1,282,28,"Yathādhippetassa hi vijjācaraṇavisesadīpakassa‘‘ katamaṃ pana taṃ brāhmaṇasīlaṃ, katamā sā paññā’’ tiādivacanassa okāsakaraṇatthameva‘‘ imesaṃ pana brāhmaṇa pañcannaṃ aṅgānan’’ tiādivacanaṃ bhagavā avoca, tasmā padhānavacanānurūpamanusandhiṃ dassetuṃ‘‘ bhagavā panā’’ tiādi vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  5651. 1035651,189,883,2,21,1,86,10,"313. {Apavadatī}ti vaṇṇādīni apanetvā vadati, atthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ paṭikkhipatī’’ ti vuttaṃ. "
  5652. 1035652,189,883,22,34,1,52,8,Idan ti‘‘ mā bhavaṃ soṇadaṇḍo evaṃ avacā’’ tiādivacanaṃ.
  5653. 1035653,189,883,35,38,1,37,3,Brāhmaṇasamayan ti brāhmaṇasiddhantaṃ.
  5654. 1035654,189,883,39,44,1,23,4,Mā {bhindī}ti mā vināsesi.
  5655. 1035655,189,884,2,13,1,52,7,"316. Samoyeva hutvā samoti samasamo, sabbathā samoti attho. "
  5656. 1035656,189,884,14,25,1,68,6,"Pariyāyadvayañhi atisayatthadīpakaṃ yathā‘‘ dukkhadukkhaṃ, rūparūpan’’ ti. "
  5657. 1035657,189,884,26,42,1,104,11,Ekadesamattato pana aṅgakena māṇavena tesaṃ samabhāvato taṃ nivattento‘‘ ṭhapetvā ekadesamattan’’ tiādimāha.
  5658. 1035658,189,884,43,47,1,45,4,Kulakoṭiparidīpanan ti kulassa ādiparidīpanaṃ.
  5659. 1035659,189,884,48,69,1,137,17,"Yasmā attano bhaginiyā… pe… na jānissati, tasmā na tassa mātāpitumattaṃ sandhāya vadati, kulakoṭiparidīpanaṃ pana sandhāya vadatīti adhippāyo."
  5660. 1035660,189,884,70,79,1,49,5,‘‘ Atthabhañjanakan’’ ti iminā kammapathapattaṃ vadati.
  5661. 1035661,189,884,80,84,1,27,3,{Guṇe}ti yathāvutte pañcasīle.
  5662. 1035662,189,884,85,105,1,146,17,"Athāpi {siyā}ti yadipi tumhākaṃ evaṃ parivitakko siyā, bhinnasīlassāpi puna pakatisīle ṭhitassa brāhmaṇabhāvaṃ vaṇṇādayo {sādhentī}ti evaṃ siyāti attho."
  5663. 1035663,189,884,106,135,1,67,9,"‘‘ Sādhetī’’ ti pāṭhe‘‘ vaṇṇo’’ ti kattā ācariyena( dī. ni. ṭī.1.316) ajjhāhaṭo, nidassanañcetaṃ. "
  5664. 1035664,189,884,136,141,1,28,5,Mantajātīsu pi hi eseva nayo.
  5665. 1035665,189,884,142,163,1,100,13,"{Sīlamevā}ti puna pakatibhūtaṃ sīlameva brāhmaṇabhāvaṃ sādhessati, kasmāti ce‘‘ tasmiṃ hi… pe… vaṇṇādayo’’ ti. "
  5666. 1035666,189,884,164,175,1,120,9,"Tattha sammohamattaṃ {vaṇṇādayo}ti vaṇṇamantajātiyo brāhmaṇabhāvassa aṅganti sammohamattametaṃ, asamavekkhitvā kathitamidaṃ. "
  5667. 1035667,189,885,2,2,1,21,1,Sīlapaññākathāvaṇṇanā
  5668. 1035668,189,886,2,25,1,117,14,317. Kathito brāhmaṇena {pañho}ti‘‘ sīlavā ca hotī’’ tiādinā dvinnameva aṅgānaṃ vasena yathāpucchito pañho yāthāvato vissajjito.
  5669. 1035669,189,886,26,33,1,42,5,"{Etthā}ti yathāvissajjite atthe, aṅgadvaye vā. "
  5670. 1035670,189,886,34,37,1,20,2,{Tassā}ti soṇadaṇḍassa.
  5671. 1035671,189,886,38,46,1,54,7,"Yadi ekamaṅgaṃ ṭhapeyya, atha patiṭṭhātuṃ na sakkuṇeyya. "
  5672. 1035672,189,886,47,73,1,152,22,"Yadi pana na ṭhapeyya, atha sakkuṇeyya, kiṃ panesa tathā sakkhissati nu kho, noti vīmaṃsanatthameva evamāha, na tu ekassa aṅgassa ṭhapanīyattāti vuttaṃ hoti. "
  5673. 1035673,189,886,74,83,1,35,5,Tathā cāha‘‘ evametaṃ brāhmaṇā’’ tiādi.
  5674. 1035674,189,886,84,99,1,103,10,"Dhovitattāva parisujjhananti āha‘‘ sīlaparisuddhā’’ ti, sīlasampattiyā sabbaso suddhā anupakkiliṭṭhāti attho. "
  5675. 1035675,189,886,100,105,1,37,5,Kuto dussīle paññā asamāhitattā tassa.
  5676. 1035676,189,886,106,117,1,89,10,"Kuto vā paññārahite jaḷe eḷamūge sīlaṃ sīlavibhāgassa, sīlaparisodhanūpāyassa ca ajānanato. "
  5677. 1035677,189,886,118,131,1,77,11,"Eḷā mukhe gaḷati yassāti eḷamūgo kha-kārassa ga-kāraṃ katvā, elamukho, elamūko vā. "
  5678. 1035678,189,886,132,148,1,55,5,Iti bahudhā pāṭhoti bhayabheravasuttaṭṭhakathāyaṃ( ma. ni. aṭṭha.1.48) vutto.
  5679. 1035679,189,886,149,165,1,89,12,Pakaṭṭhaṃ ukkaṭṭhaṃ ñāṇaṃ paññāṇan ti katvā pākatikaṃ ñāṇaṃ nivattetuṃ‘‘ paññāṇan’’ ti vuttaṃ.
  5680. 1035680,189,886,166,181,1,86,10,"Vipassanādiñāṇañhi idhādhippetaṃ, tadetaṃ pakārehi jānanato paññā vāti āha‘‘ paññāyevā’’ ti. "
  5681. 1035681,189,887,2,11,1,116,7,Catupārisuddhisīlena {dhotā}ti samādhipadaṭṭhānena catupārisuddhisīlena sakalasaṃkilesamalavisuddhiyā dhovitā visuddhā.
  5682. 1035682,189,887,12,20,1,25,4,Tenāha‘‘ kathaṃ panā’’ tiādi.
  5683. 1035683,189,887,21,25,1,25,3,Tattha {dhovatī}ti sujjhati.
  5684. 1035684,189,887,26,32,1,53,5,{Saṭṭhiasītivassānī}ti saṭṭhivassāni vā asītivassāni vā.
  5685. 1035685,189,887,33,38,1,33,4,"Maraṇakālepi, pageva aññasmiṃ kāle. "
  5686. 1035686,189,887,39,44,1,54,4,Mahāsaṭṭhivassatthero {viyā}ti saṭṭhivassamahāthero viya.
  5687. 1035687,189,887,45,76,1,248,25,"{Vedanāpariggahamattampī}ti ettha vedanāpariggaho nāma yathāuppannaṃ vedanaṃ sabhāvasarasato upadhāretvā puna padaṭṭhānato‘‘ ayaṃ vedanā phassaṃ paṭicca uppajjati, so ca phasso anicco dukkho vipariṇāmadhammo’’ ti lakkhaṇattayaṃ āropetvā pavattitavipassanā. "
  5688. 1035688,189,887,77,93,1,77,12,Evaṃ passantena hi sukhena sakkā sā vedanā adhivāsetuṃ‘‘ vedanā eva vedayatī’’ ti.
  5689. 1035689,189,887,94,106,1,127,11,Vedanaṃ {vikkhambhetvā}ti yathāuppannaṃ dukkhavedanaṃ anuvattitvā vipassanaṃ ārabhitvā vīthipaṭipannāya vipassanāya taṃ vinodetvā.
  5690. 1035690,189,887,107,114,1,64,6,{Saṃsumārapatitenā}ti kumbhīlena viya bhūmiyaṃ urena nipajjamānena.
  5691. 1035691,189,887,115,126,1,60,7,‘‘ Nāhan’’ tiādiṃ tathā sīlarakkhaṇameva dukkaranti katvā vadati.
  5692. 1035692,189,887,127,132,1,47,5,Sīle patiṭṭhitassa hi arahattaṃ hatthagataṃyeva.
  5693. 1035693,189,887,133,181,1,116,15,"Yathāha‘‘ sīle patiṭṭhāya… pe… vijaṭaye jaṭan’’ ti( saṃ. ni.1.23,192; peṭako.22; mi. pa.2.9) catūsu puggalesu ugghāṭitaññuno evāyaṃ visayoti āha‘‘ ugghāṭitaññutāyā’’ ti. "
  5694. 1035694,189,887,182,193,1,102,9,Paññāya sīlaṃ {dhovitvā}ti sīlaṃ ādimajjhapariyosānesu akhaṇḍādibhāvāpādanena paññāya suvisodhitaṃ katvā.
  5695. 1035695,189,887,194,207,1,33,2,Santatimahāmattavatthu dhammapade( dha. pa. aṭṭha.2. santimahāmattavatthu).
  5696. 1035696,189,888,2,15,1,43,6,318.‘‘ Kasmā āhā’’ ti uparidesanāya kāraṇaṃ pucchati.
  5697. 1035697,189,888,16,47,1,224,25,"Lajjā nāma‘‘ sīlassa ca jātiyā ca guṇadosappakāsanena samaṇena gotamena pucchitapañhaṃ vissajjesī’’ ti parisāya paññātatā, sā tathā vissajjitumasamatthatāya bhijjissatīti attho, paṭhamaṃ alajjamānopi idāni lajjissāmīti vuttaṃ hoti. "
  5698. 1035698,189,888,48,51,1,18,3,Paraman ti pamāṇaṃ.
  5699. 1035699,189,888,52,70,1,75,10,‘‘ Ettakaparamā mayan’’ ti padānaṃ tulyādhikaraṇataṃ dassetuṃ‘‘ te mayan’’ ti vuttaṃ.
  5700. 1035700,189,888,71,74,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti–
  5701. 1035701,189,888,75,99,1,175,17,"‘‘ sīlapaññāṇan’’ ti vacanameva amhākaṃ paramaṃ, tadatthabhūtāni pañcasīlāni, vedattayavibhāvanaṃ paññañca lakkhaṇādito niddhāretvā jānanaṃ natthi, kevalaṃ tattha vacīparamāva mayanti. "
  5702. 1035702,189,888,100,114,1,125,10,"Ayaṃ panettha aṭṭhakathāmuttakanayo– {ettakaparamā}ti ettakaukkaṃsakoṭikā, paṭhamaṃ pañhāvissajjanāva amhākaṃ ukkaṃsakoṭīti attho. "
  5703. 1035703,189,888,115,125,1,48,6,Tenāha‘‘ mayā sakasamayavasena pañho vissajjito’’ ti.
  5704. 1035704,189,888,126,129,1,17,3,Paran ti atirekaṃ.
  5705. 1035705,189,888,130,134,1,31,3,{Bhāsitassā}ti vacanassa saddassa.
  5706. 1035706,189,889,2,10,1,64,7,Ayaṃ pana {viseso}ti sīlaniddese niyyātanamattaṃ apekkhitvā vuttaṃ.
  5707. 1035707,189,889,11,19,1,32,4,Tenāha‘‘ sīlamicceva niyyātitan’’ ti.
  5708. 1035708,189,889,20,36,1,75,7,Sāmaññaphalasutte( dī. ni.1.150) hi sīlaṃ niyyātetvāpi puna sāmaññaphalamicceva niyyātitaṃ.
  5709. 1035709,189,889,37,52,1,104,10,"Sabbesampi mahaggatacittānaṃ ñāṇasampayuttattā, jhānānañca taṃ sampayogato‘‘ atthato paññāsampadā’’ ti vuttaṃ. "
  5710. 1035710,189,889,53,61,1,79,8,Paññāniddese hi jhānapaññaṃ adhiṭṭhānaṃ katvā paṭhamaṃ vipassanāpaññā niyyātitā.
  5711. 1035711,189,889,62,69,1,30,3,Tenāha‘‘ vipassanāpaññāyā’’ tiādi.
  5712. 1035712,189,890,2,2,1,41,1,Soṇadaṇḍaupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā
  5713. 1035713,189,891,2,13,1,64,7,321. Daharo {yuvā}ti ettha dahara vacanena paṭhamayobbanabhāvaṃ dasseti.
  5714. 1035714,189,891,14,23,1,43,5,Paṭhamayobbanakālagato hi‘‘ daharo’’ ti vuccati.
  5715. 1035715,189,891,24,28,1,25,4,Puttassa putto nattā nāma.
  5716. 1035716,189,891,29,38,1,61,7,"{Nappahotī}ti na sampajjati, puttanattappamāṇopi na hotīti attho."
  5717. 1035717,189,891,39,59,1,82,12,‘‘ Āsanā me taṃ vuṭṭhānan’’ ti etassa atthāpattiṃ dassetuṃ‘‘ mama agāravenā’’ tiādi vuttaṃ.
  5718. 1035718,189,891,60,63,1,24,3,Etan ti añjalipaggahaṇaṃ.
  5719. 1035719,189,891,64,91,1,185,21,"Ayañhi yathā tathā attano mahājanassa sambhāvanaṃ uppādetvā kohaññena pare vimhāpetvā lābhuppādanaṃ nijigīsanto vicarati, tasmāssa ativiya kuhakabhāvaṃ dassento‘‘ iminā kirā’’ tiādiṃ vadati . "
  5720. 1035720,189,891,92,118,1,157,19,"Agāravaṃ nāma {natthī}ti agāravavacanaṃ nāma natthi, nāyaṃ bhagavati agāravena‘‘ ahañceva kho panā’’ tiādimāha, atha kho attano lābhaparihānibhayenevāti vuttaṃ hoti. "
  5721. 1035721,189,892,2,15,1,92,8,"322. {Taṅkhaṇānurūpāyā}ti yādisī tadā tassa ajjhāsayappavatti, tadanurūpāyāti majjhepadalopena attho. "
  5722. 1035722,189,892,16,40,1,198,19,"Tadā tassa vivaṭṭasannissitassa tādisassa ñāṇaparipākassa abhāvato kevalaṃ abbhudayasannissito eva attho dassitoti āha‘‘ diṭṭhadhammikasamparāyikaṃ atthaṃ sandassetvā’’ ti, paccakkhato vibhāvetvāti attho. "
  5723. 1035723,189,892,41,50,1,68,7,"Kusale {dhamme}ti tebhūmake kusaladhamme, ayamettha nippariyāyato attho. "
  5724. 1035724,189,892,51,64,1,89,9,Pariyāyato pana‘‘ catubhūmake’’ tipi vattuṃ vaṭṭati lokuttarakusalassapi āyatiṃ labbhamānattā.
  5725. 1035725,189,892,65,79,1,60,8,"Tathā hi vakkhati‘‘ āyatiṃ nibbānatthāya, vāsanābhāgiyāya vā’’ ti. "
  5726. 1035726,189,892,80,85,1,38,4,{Tatthā}ti kusale dhamme yathāsamādapite.
  5727. 1035727,189,892,86,89,1,25,3,Nan ti soṇadaṇḍabrāhmaṇaṃ.
  5728. 1035728,189,892,90,97,1,85,6,{Samuttejetvā}ti sammadeva uparūpari nisānetvā puññakiriyāya tikkhavisadabhāvamāpādetvā.
  5729. 1035729,189,892,98,112,1,70,10,Taṃ pana atthato tattha ussāhajananameva hotīti āha‘‘ saussāhaṃ katvā’’ ti.
  5730. 1035730,189,892,113,127,1,149,13,Tāya ca {saussāhatāyā}ti evaṃ puññakiriyāya saussāhatā niyamato diṭṭhadhammikādiatthasampādanīti yathāvuttāya saussāhatāya ca sampahaṃsetvāti sambandho.
  5731. 1035731,189,892,128,148,1,193,18,"Aññehi ca {vijjamānaguṇehī}ti evarūpā te guṇasamaṅgitā ca ekantena diṭṭhadhammikādiatthanipphādanīti tasmiṃ vijjamānehi, aññehi ca guṇehi sampahaṃsetvā sammadeva haṭṭhatuṭṭhabhāvamāpādetvāti attho. "
  5732. 1035732,189,893,2,22,1,118,15,"Yadi bhagavā dhammaratanavassaṃ vassi, atha kasmā so visesaṃ nādhigacchīti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ brāhmaṇo panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  5733. 1035733,189,893,23,31,1,73,6,"{Kuhakatāyā}ti vuttanayena kohaññakattā, iminā payogasampattiabhāvaṃ dasseti. "
  5734. 1035734,189,893,32,47,1,107,11,Yajjevaṃ kasmā bhagavā tassa tathā dhammaratanavassaṃ vassīti paṭicodanampi sodhento‘‘ kevalamassā’’ tiādimāha.
  5735. 1035735,189,893,48,53,1,52,5,Tattha kevalan ti nibbedhāsekkhabhāgiyena asammissaṃ.
  5736. 1035736,189,893,54,60,1,57,4,"{Nibbānatthāyā}ti nibbānādhigamatthāya, parinibbānatthāya vā. "
  5737. 1035737,189,893,61,73,1,123,11,"Āyatiṃ visesādhigamanūpāyabhūtā puññakiriyāsu paricayasaṅkhātā vāsanā eva bhāgo, tasmiṃ upāyabhāvena pavattāti vāsanābhāgiyā. "
  5738. 1035738,189,893,74,81,1,69,7,Na hi bhagavato niratthakā catuppadikagāthāmattāpi dhammadesanā atthi.
  5739. 1035739,189,893,82,90,1,35,4,Tenāha‘‘ sabbā purimapacchimakathā’’ ti.
  5740. 1035740,189,893,91,105,1,125,12,"Ādito cettha pabhuti yāva brāhmaṇassa vissajjanāpariyosānaṃ, tāva purimakathā, bhagavato pana sīlapaññāvissajjanā pacchimakathā. "
  5741. 1035741,189,893,106,115,1,93,9,Brāhmaṇena vuttāpi hi buddhaguṇādipaṭisaññuttā kathā āyatiṃ nibbānatthāya vāsanābhāgiyā evāti.
  5742. 1035742,189,893,116,118,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  5743. 1035743,189,894,2,13,1,214,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā soṇadaṇḍasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  5744. 1035744,189,895,2,4,1,30,2,Soṇadaṇḍasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5745. 1035745,189,896,2,4,1,21,2,5 . Kūṭadantasuttavaṇṇanā
  5746. 1035746,189,897,2,39,1,254,25,"323. Evaṃ soṇadaṇḍasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni kūṭadantasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, soṇadaṇḍa suttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa kūṭadantasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… magadhesūti kūṭadantasuttan’’ ti āha."
  5747. 1035747,189,897,40,55,1,118,11,‘‘ Magadhā nāma janapadino rājakumārā’’ tiādīsu ambaṭṭhasutte kosalajanapadavaṇṇanāyaṃ amhehi vuttanayo yathārahaṃ netabbo.
  5748. 1035748,189,897,56,72,1,110,13,"Ayaṃ panettha viseso– magena saddhiṃ dhāvantīti magadhā, rājakumārā, maṃsesu vā gijjhantīti magadhā niruttinayena. "
  5749. 1035749,189,897,73,84,1,80,10,"Ruḷhito, paccayalopato ca tesaṃ nivāsabhūtepi janapade vuddhi na hotīti neruttikā. "
  5750. 1035750,189,897,85,100,1,96,10,"Janapadanāmeyeva bahuvacanaṃ, na janapadasadde jātisaddattāti vuttaṃ‘‘ tasmiṃ magadhesu janapade’’ ti. "
  5751. 1035751,189,897,101,119,1,69,10,Ito paran ti‘‘ magadhesū’’ ti padato paraṃ‘‘ cārikaṃ caramāno’’ tiādivacanaṃ.
  5752. 1035752,189,897,120,123,1,46,2,{Purimasuttadvaye}ti ambaṭṭhasoṇadaṇḍasuttadvaye.
  5753. 1035753,189,897,124,140,1,128,13,"{Vuttanayamevā}ti yaṃ tattha āgatasadisaṃ idhāgataṃ, taṃ atthavaṇṇanāto vuttanayameva, tattha vuttanayeneva veditabbanti vuttaṃ hoti."
  5754. 1035754,189,897,141,171,1,113,11,‘‘ Taruṇo ambarukkho ambalaṭṭhikā’’ ti brahmajālasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.2) vuttattā‘‘ ambalaṭṭhikā brahmajāle vuttasadisāvā’’ ti āha.
  5755. 1035755,189,898,2,38,1,230,26,"Yaññāvāṭaṃ sampādetvā mahāyaññaṃ uddissa saviññāṇakāni, aviññāṇakāni ca yaññūpakaraṇāni upaṭṭhapitānīti atthaṃ sandhāya‘‘ mahāyañño upakkhaṭo’’ ti pāḷiyaṃ vuttaṃ, taṃ panetaṃ upakaraṇaṃ tesaṃ tathā sajjanamevāti dasseti‘‘ sajjito’’ ti iminā. "
  5756. 1035756,189,898,39,43,1,55,3,{Vacchatarasatānī}ti yuvabhāvappattāni balavavacchasatāni.
  5757. 1035757,189,898,44,68,1,104,17,"Vacchānaṃ visesāti hi vacchatarā, te pana vacchā eva honti, na dammā, na ca balībaddāti āha‘‘ vacchasatānī’’ ti. "
  5758. 1035758,189,898,69,82,1,16,2,Ayaṃ ācariyamati( dī. ni. ṭī.1.323).
  5759. 1035759,189,898,83,94,1,48,7,Tara -saddo vā anatthakoti vuttaṃ‘‘ vacchasatānī’’ ti.
  5760. 1035760,189,898,95,100,1,44,5,Evañhi sabbopi vacchappabhedo saṅgahito hoti.
  5761. 1035761,189,898,101,105,1,34,3,{Ete}ti usabhādayo urabbhapariyosānā.
  5762. 1035762,189,898,106,109,1,26,3,Anekesan ti anekajātikānaṃ.
  5763. 1035763,189,898,110,116,1,105,5,Migapakkhīnan ti mahiṃsarurupasadakuruṅgagokaṇṇamigānañceva morakapiñjaravaṭṭakatittira lāpādipakkhīnañca.
  5764. 1035764,189,898,117,135,1,118,11,"Saṅkhyāvasena anekataṃ sattasataggahaṇena paricchindituṃ‘‘ sattasattasatānī’’ ti vuttaṃ, sattasatāni, sattasatāni cāti attho. "
  5765. 1035765,189,898,136,141,1,58,5,Thūṇan ti yaññopakaraṇānaṃ migapakkhīnaṃ bandhanatthambhaṃ.
  5766. 1035766,189,898,142,146,1,21,4,Yūpo tipi tassa nāmaṃ.
  5767. 1035767,189,898,147,154,1,23,3,Tenāha‘‘ yūpasaṅkhātan’’ ti.
  5768. 1035768,189,899,2,8,1,27,2,328. {Vidhā}ti vippaṭisāravinodanā.
  5769. 1035769,189,899,9,36,1,185,21,"Yo hi yaññasaṅkhātassa puññassa upakkileso, tassa vidhamanato nivāraṇato nirodhanato vidhā vuccanti vippaṭisāravinodanā, tā eva puññābhisandaṃ avicchinditvā ṭhapentīti‘‘ ṭhapanā’’ ti ca vuttā. "
  5770. 1035770,189,899,37,42,1,55,5,Avippaṭisārato eva hi uparūpari puññābhisandappavattīti.
  5771. 1035771,189,899,43,58,1,100,11,Ṭhapanā cetā yaññassa ādimajjhapariyosānavasena tīsu kālesu pavattiyā tippakārāti āha‘‘ tiṭṭhapanan’’ ti.
  5772. 1035772,189,899,59,72,1,84,9,Parikkhāra saddo cettha parivārapariyāyo‘‘ parikaronti yaññaṃ abhisaṅkharontī’’ ti katvā.
  5773. 1035773,189,899,73,80,1,25,3,Tenāha‘‘ soḷasaparivāran’’ ti.
  5774. 1035774,189,900,2,2,1,31,1,Mahāvijitarājayaññakathāvaṇṇanā
  5775. 1035775,189,901,2,28,1,134,14,"336. Pubbe bhūtaṃ bhūtapubbaṃ yathā‘‘ diṭṭhapubban’’ ti āha‘‘ pubbacaritan’’ ti, attano purimajātisambhūtaṃ bodhisambhārabhūtaṃ puññacariyanti attho. "
  5776. 1035776,189,901,29,37,1,71,8,Tathā hi tassa anugāminidhissa thāvaranidhinā nidassanaṃ upapannaṃ hoti.
  5777. 1035777,189,901,38,51,1,73,9,Saddavidū pana vadanti‘‘ bhūtapubban ti idaṃ kālasattamiyā nepātikapadan’’ ti.
  5778. 1035778,189,901,52,57,1,33,5,Atītakāleti hi tesaṃ matena attho.
  5779. 1035779,189,901,58,61,1,12,2,{Assā}ti anena.
  5780. 1035780,189,901,62,66,1,44,4,Mahantaṃ pathavīmaṇḍalaṃ vijitanti sambandho.
  5781. 1035781,189,901,67,73,1,53,6,Mahantaṃ vā vijitaṃ pathavīmaṇḍalamassa atthīti attho.
  5782. 1035782,189,901,74,101,1,181,20,"‘‘ Antoraṭṭheti yassa vijite viharati, tassa raṭṭhe’’ tiādīsu viya hi vijita saddo rajje pavattati, iminā tassa ekarājabhāvaṃ dīpeti, na cakkavattirājabhāvaṃ sattaratanasampannatāavacanato. "
  5783. 1035783,189,901,102,123,1,92,13,Pāḷiyaṃ na yena kenaci santakamattena aḍḍhatāti dassetuṃ‘‘ aḍḍho’’ ti vatvā‘‘ mahaddhano’’ ti vuttaṃ.
  5784. 1035784,189,901,124,132,1,21,4,Tenāha‘‘ yo kocī’’ tiādi.
  5785. 1035785,189,901,133,142,1,63,9,Aḍḍhatā hi nāma vibhavasampannattā sā ca taṃ tadupādāya vuccati.
  5786. 1035786,189,901,143,156,1,87,9,Tathā mahaddhanatāpīti taṃ thāmappattaṃ ukkaṃsagataṃ dassetuṃ‘‘ aparimāṇasaṅkhyenā’’ ti āha.
  5787. 1035787,189,901,157,164,1,57,7,Bhuñjitabbaṭṭhena visesato kāmā idha bhogā nāmāti dasseti.
  5788. 1035788,189,901,165,172,1,28,3,‘‘ Pañcakāmaguṇavasenā’’ ti iminā.
  5789. 1035789,189,901,173,179,1,77,5,{Piṇḍapiṇḍavasenā}ti bhājanālaṅkārādivibhāgaṃ ahutvā kevalaṃ khaṇḍakhaṇḍavasena.
  5790. 1035790,189,902,2,10,1,52,7,"Rūpaṃ appetvā, anappetvā vā māsappamāṇena kato māsako. "
  5791. 1035791,189,902,11,15,1,34,4,Ādi saddena thālakādīni saṅgaṇhāti.
  5792. 1035792,189,902,16,26,1,131,8,{Anekakoṭisaṅkhyenā}ti kahāpaṇānaṃ koṭisatādippamāṇaṃ sandhāya vuttaṃ heṭṭhimantena koṭisatappamāṇeneva khattiyamahāsālabhāvappattito.
  5793. 1035793,189,903,2,6,1,17,2,{Tuṭṭhī}ti sumanatā.
  5794. 1035794,189,903,7,11,1,37,4,Upakaraṇa saddo cettha kāraṇapariyāyo.
  5795. 1035795,189,903,12,22,1,66,6,Kiṃ pana tanti āha‘‘ nānāvidhālaṅkārasuvaṇṇarajatabhājanādibhedan’’ ti.
  5796. 1035796,189,903,23,33,1,116,8,"Ādi saddena vatthaseyyāvasathādīni saṅgayhanti, suvaṇṇarajatamaṇimuttāveḷuriyavajirapavāḷāni satta {ratanānī}ti vadanti. "
  5797. 1035797,189,903,34,35,1,7,1,Yathāhu–
  5798. 1035798,189,904,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Suvaṇṇaṃ rajataṃ muttā, maṇiveḷuriyāni ca; "
  5799. 1035799,189,905,2,10,1,41,5,"Vajirañca pavāḷanti, sattāhu ratanānime’’ ti. "
  5800. 1035800,189,906,2,10,1,81,8,Sālivīhiādi sattadhaññaṃ sānulomaṃ pubbannaṃ nāma purekkhataṃ sassaphalanti katvā.
  5801. 1035801,189,906,11,16,1,54,5,Tabbipariyāyato muggamāsādi tadavasesaṃ aparannaṃ nāma.
  5802. 1035802,189,906,17,26,1,79,8,"Aparannato pubbe pavattamannaṃ pubbannaṃ, tato aparasmiṃ pavattamannaṃ aparannaṃ. "
  5803. 1035803,189,906,27,36,1,62,7,"Nna-kārassa pana ṇṇa-kāre kate pubbaṇṇaṃ, {aparaṇṇañcā}ti neruttikā. "
  5804. 1035804,189,906,37,42,1,66,5,Pubbāparabhāvo panetesaṃ ādikappe sambhavāsambhavavasena veditabbo.
  5805. 1035805,189,906,43,79,1,262,25,"Purimaṃ‘‘ aḍḍho mahaddhano pahūtajātarūparajato’’ ti vacanaṃ devasikaṃ paribbayadānagahaṇādivasena, parivattanadhanadhaññavasena ca vuttaṃ, idaṃ pana‘‘ pahūtadhanadhañño’’ ti vacanaṃ nidhānagatadhanavasena, saṅgahitadhaññavasena cāti imaṃ visesaṃ sandhāya ayaṃ nayo dassito. "
  5806. 1035806,189,906,80,83,1,60,3,Vīsakahāpaṇambaṇādidevasikavaḷañjanampi hi mahāsālalakkhaṇaṃ.
  5807. 1035807,189,907,2,15,1,76,9,Idāni tabbiparītavasena visesaṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādinā dutiyanayo āraddho.
  5808. 1035808,189,907,16,28,1,104,11,"Iminā eva hi purimavacanaṃ nidhānagatadhanavasena, saṅgahitadhaññavasena ca vuttanti atthato siddhaṃ hoti. "
  5809. 1035809,189,907,29,39,1,43,6,Tattha idan ti‘‘ pahūtadhanadhañño’’ ti vacanaṃ.
  5810. 1035810,189,907,40,43,1,22,2,{Assā}ti mahāvijitarañño.
  5811. 1035811,189,907,44,50,1,60,5,"Divase divase paribhuñjitabbaṃ devasikaṃ, bhāvanapuṃsakametaṃ. "
  5812. 1035812,189,907,51,54,1,57,3,Dāsakammakaraporisādīnaṃ vettanānuppadānaṃ paribbayadānaṃ.
  5813. 1035813,189,907,55,58,1,47,3,Iṇasodhanādivasena dhanadhaññānamādānaṃ gahaṇaṃ.
  5814. 1035814,189,907,59,63,1,32,4,Ādi saddena iṇadānādīnaṃ saṅgaho.
  5815. 1035815,189,907,64,70,1,90,5,{Parivattanadhanadhaññavasenā}ti kayavikkayakaraṇena parivattitabbānaṃ dhanadhaññānaṃ vasena.
  5816. 1035816,189,907,71,75,1,44,4,Katthaci pana samuccayavirahitapāṭho dissati.
  5817. 1035817,189,907,76,97,1,165,17,Tattha‘‘ paribbayadānaggahaṇādivasenā’’ ti idaṃ parivattanapadena sambandhaṃ katvā tādisena vidhinā ito cito ca parivattetabbānaṃ dhanadhaññānaṃ vasenāti attho veditabbo.
  5818. 1035818,189,908,2,10,1,57,6,"Koṭṭhaṃ vuccati dhaññaṭṭhapanaṭṭhānaṃ, tadeva agāraṃ tathā. "
  5819. 1035819,189,908,11,19,1,38,4,Tenāha‘‘ dhaññena paripuṇṇakoṭṭhāgāro’’ ti.
  5820. 1035820,189,908,20,41,1,123,16,"Evaṃ sāragabbhaṃ koso, dhaññaṭṭhapanaṭṭhānaṃ koṭṭhāgāran ti dassetvā idāni tato aññathāpi taṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ. "
  5821. 1035821,189,908,42,75,1,155,19,"Tattha yathā asino tikkhabhāvaparihārato paricchado‘‘ koso’’ ti vuccati, evaṃ rañño tikkhabhāvaparihārakattā caturaṅginī senā‘‘ koso’’ ti āha‘‘ catubbidho koso’’ tiādi."
  5822. 1035822,189,908,76,93,1,75,8,‘‘ Dvādasapuriso hatthī’’ tiādinā( pāci.314) vuttalakkhaṇena cettha hatthi ādayo gahetabbā.
  5823. 1035823,189,908,94,106,1,112,8,Vatthakoṭṭhāgāraggahaṇeneva sabbassapi kuppabhaṇḍaṭṭhapanaṭṭhānassa gahitattā‘‘ koṭṭhāgāraṃ tividhan’’ tiādi vuttaṃ.
  5824. 1035824,189,908,107,117,1,116,10,Jātarūparajatato hi aññaṃ lohaayadāruvisāṇavatthādikamasāradabbaṃ gopetabbato ga-kārassa ka-kāraṃ katvā kuppaṃ vuccati.
  5825. 1035825,189,908,118,120,1,39,2,Jātarūparajatanidhānaṃ dhanakoṭṭhāgāraṃ.
  5826. 1035826,189,908,121,127,1,60,6,Tattha tattha ratanaṃ viloketvā caraṇaṃ ratanavilokanacārikā.
  5827. 1035827,189,908,128,140,1,109,11,"Kāmaṃ tamatthaṃ rājā jānāti, bhaṇḍāgārikena pana kathāpetvā parisāya nissaddabhāvāpādanatthameva evaṃ pucchati. "
  5828. 1035828,189,908,141,177,1,209,26,"Tathā kathāpane hi asati parisā saddaṃ karissati‘‘ kasmā rājā paramparāgataṃ kuladhanaṃ vināsetī’’ ti, tato ca pakatikkhobho bhavissati, sati pana tathā kathāpane‘‘ etaṃkāraṇā taṃ chaḍḍetī’’ ti nissaddabhāvamāpajjissati. "
  5829. 1035829,189,908,178,188,1,69,9,"Tato ca pakatikkhobho na bhavissati, tasmā tathā pucchatīti veditabbaṃ. "
  5830. 1035830,189,908,189,196,1,51,6,"Maraṇavasan ti maraṇassa, maraṇasaṅkhātaṃ vā visayaṃ. "
  5831. 1035831,189,909,2,27,1,108,14,337. Pāḷiyaṃ‘‘ āmantetvā’’ ti etassa mantitukāmo hutvāti atthaṃ viññāpetuṃ‘‘ ekena paṇḍitena saddhiṃ mantetvā’’ ti vuttaṃ.
  5832. 1035832,189,909,28,53,1,161,15,"Dhātvatthānuvattako hettha upasaggo, pakaraṇādhigato ca katthaci atthaviseso yathā‘‘ sikkhamānena bhikkhave bhikkhunā aññātabbaṃ paripucchitabbaṃ paripañhitabban’’ ti( pāci.434). "
  5833. 1035833,189,909,54,62,1,60,6,Tathā hissa padabhājane vuttaṃ‘‘ sikkhamānenāti sikkhitukāmena.
  5834. 1035834,189,909,63,73,1,30,3,Aññātabbanti jānitabban’’ tiādi( pāci.436).
  5835. 1035835,189,909,74,77,1,24,2,{Āmantesī}ti mantitukāmosi.
  5836. 1035836,189,909,78,94,1,101,11,"Janapadassa anupaddavatthaṃ, yaññassa ca cirānappavattanatthaṃ brāhmaṇo cintesīti āha‘‘ ayaṃ rājā’’ tiādi. "
  5837. 1035837,189,909,95,104,1,69,8,"Āharantānaṃ manussānaṃ gehānīti sambandho, anādare vā etaṃ sāmivacanaṃ. "
  5838. 1035838,189,910,2,31,1,137,16,"338. Sattānaṃ hitasukhassa vidūsanato, ahitadukkhassa ca āvahanato kaṇṭakasadisatāya corā eva idha‘‘ kaṇṭakā’’ ti vuttaṃ‘‘ corakaṇṭakehi sakaṇṭako’’ ti. "
  5839. 1035839,189,910,32,49,1,143,15,"Yathā gāmavāsīnaṃ ghātakā gāmaghātakā abhedavasena, upacārena ca nissayanāmassa nissitepi pavattanato, evaṃ panthikānaṃ duhanā bādhanā panthaduhā. "
  5840. 1035840,189,910,50,71,1,165,19,"Dhammato apetassa ayuttassa karaṇasīlo adhammakārī, yo vā attano vijite janapadādīnaṃ tato tato anatthato tāyanena khattiyena kattabbadhammo, tassa akaraṇasīloti attho. "
  5841. 1035841,189,910,72,76,1,31,3,{Dassū}ti corānametaṃ adhivacanaṃ.
  5842. 1035842,189,910,77,89,1,94,11,"Daṃsenti viddhaṃsentīti hi dassavo niggahītalopena, te eva khīlasadisattā khīlan ti dassukhīlaṃ. "
  5843. 1035843,189,910,90,110,1,186,17,"Yathā hi khette khīlaṃ kasanādīnaṃ sukhappavattiṃ, mūlasantānena sassaparibuddhiñca vibandhati, evaṃ dassavopi rajje rājāṇāya sukhappavattiṃ, mūlaviruḷhiyā janapadaparibuddhiñca vibandhantī. "
  5844. 1035844,189,910,111,130,1,68,9,"Pāṇacāgaṃ dassetuṃ‘‘ māraṇenā’’ ti vuttaṃ, hiṃsanaṃ dassetuṃ‘‘ koṭṭanenā’’ ti. "
  5845. 1035845,189,910,131,157,1,113,15,"Vadha saddo hi hiṃsanatthopi hoti‘‘ vadhati na rodati, āpatti dukkaṭassā’’ tiādīsu( pāci.880) viya, kapparādīhi pothanenāti attho. "
  5846. 1035846,189,910,158,167,1,73,8,"Addu nāma dārukkhandhena kato bandhanopakaraṇaviseso, tena bandhanaṃ tathā. "
  5847. 1035847,189,910,168,172,1,71,4,Ādi saddena rajjubandhanasaṅkhalikabandhanagharabandhanādīni saṅgaṇhāti.
  5848. 1035848,189,910,173,196,1,106,14,"Hā -dhātuyā jānipadanipphattiṃ dasseti‘‘ hāniyā’’ ti iminā, sā ca dhanahāyanamevāti vuttaṃ‘‘ sataṃ gaṇhathā’’ tiādi. "
  5849. 1035849,189,911,2,6,1,59,4,Pañcasikhamattaṃ ṭhapetvā muṇḍāpanaṃ pañcasikhamuṇḍakaraṇaṃ.
  5850. 1035850,189,911,7,15,1,37,4,Taṃ‘‘ kākapakkhakaraṇan’’ tipi voharanti.
  5851. 1035851,189,911,16,19,1,40,3,Sīse chakaṇodakāvasecanaṃ gomayasiñcanaṃ.
  5852. 1035852,189,911,20,38,1,102,12,"Kudaṇḍako nāma catuhatthato ūno rassadaṇḍako, yo‘‘ gaddulo’’ tipi vuccati, tena bandhanaṃ kudaṇḍakabandhanaṃ. "
  5853. 1035853,189,911,39,45,1,62,6,Ādi saddena khuramuṇḍaṃ karitvā bhasmapuṭavadhanādīnaṃ saṅgaho.
  5854. 1035854,189,911,46,58,1,60,7,"Sammā saddo ñāyatthoti āha‘‘ hetunā’’ tiādi, pariyāyavacanametaṃ. "
  5855. 1035855,189,911,59,65,1,44,4,"{Ūhanissāmī}ti uddharissāmi, apanessāmīti attho. "
  5856. 1035856,189,911,66,71,1,45,5,Pubbe tattha kataparicayatāya ussāhaṃ karonti.
  5857. 1035857,189,911,72,92,1,83,12,‘‘ Anuppadetū’’ ti etassa anu anu padetūti atthaṃ sandhāya‘‘ dinne appahonte’’ tiādi vuttaṃ.
  5858. 1035858,189,911,93,102,1,107,8,"Kasiupakaraṇabhaṇḍaṃ phālapājanayuganaṅgalādi, iminā pāḷiyaṃ bījabhattameva nidassanavasena vuttanti dasseti. "
  5859. 1035859,189,911,103,129,1,170,20,"Sakkhikaraṇapaṇṇāropananibandhanaṃ vaḍḍhiyā saha vā vinā vā puna gahetukāmassa dāne hoti, idha pana tadubhayampi natthi puna aggahetukāmattāti vuttaṃ‘‘ sakkhiṃ akatvā’’ tiādi. "
  5860. 1035860,189,911,130,137,1,27,3,Tenāha‘‘ mūlacchejjavasenā’’ ti.
  5861. 1035861,189,911,138,142,1,32,4,Sakkhin ti tadā paccakkhakajanaṃ.
  5862. 1035862,189,911,143,150,1,67,6,Paṇṇe {anāropetvā}ti tālādipaṇṇe yathāciṇṇaṃ likhanavasena anāropetvā.
  5863. 1035863,189,911,151,166,1,86,10,"Aññattha paṇṇākārepi pābhata saddo, idha pana bhaṇḍamūleyevāti āha‘‘ bhaṇḍamūlassā’’ tiādi. "
  5864. 1035864,189,911,167,174,1,72,7,Bhaṇḍamūlañhi pakārato udayabhaṇḍāni ābharati saṃharati etenāti pābhataṃ.
  5865. 1035865,189,911,175,189,1,112,13,"Udayadhanato pageva ābhataṃ pābhatan ti saddavidū, paṇṇākāro pana taṃ tadatthaṃ patthentehi ābharīyateti pābhataṃ. "
  5866. 1035866,189,911,190,195,1,35,5,Patthanatthajotako hi ayaṃ pa -saddo.
  5867. 1035867,189,912,2,22,1,83,8,‘ ‘ Yathāhā’’ tiādinā pābhatasaddassa mūlabhaṇḍatthataṃ cūḷaseṭṭhijātaka pāṭhena( jā.1.1.4) sādheti.
  5868. 1035868,189,912,23,41,1,55,4,Tatrāyamaṭṭhakathā( jā. aṭṭha.1.1.4)‘‘ {appakenapī}ti thokenapi parittakenapi.
  5869. 1035869,189,912,42,45,1,17,2,{Medhāvī}ti paññavā.
  5870. 1035870,189,912,46,49,1,24,2,{Pābhatenā}ti bhaṇḍamūlena.
  5871. 1035871,189,912,50,53,1,25,2,{Vicakkhaṇo}ti vohārakusalo.
  5872. 1035872,189,912,54,65,1,98,11,Samuṭṭhāpeti attānan ti mahantaṃ dhanañca yasañca uppādetvā tattha attānaṃ saṇṭhāpeti patiṭṭhāpeti.
  5873. 1035873,189,912,66,68,1,9,2,Yathā kiṃ?
  5874. 1035874,189,912,69,122,1,402,45,"Aṇuṃ aggiṃva sandhamaṃ, yathā paṇḍitapuriso parittaṃ aggiṃ anukkamena gomayacuṇṇādīni pakkhipitvā mukhavātena dhamanto samuṭṭhāpeti vaḍḍheti mahantaṃ aggikkhandhaṃ karoti, evameva paṇḍito thokampi pābhataṃ labhitvā nānāupāyehi payojetvā dhanañca yasañca vaḍḍheti, vaḍḍhetvā ca pana tattha attānaṃ patiṭṭhāpeti, tāya eva vā pana dhanayasamahantatāya attānaṃ samuṭṭhāpeti, abhiññātaṃ pākaṭaṃ karotīti attho’’ ti. "
  5875. 1035875,189,913,2,6,1,32,4,Divase divase dātabbaṃ devasikaṃ.
  5876. 1035876,189,913,7,11,1,26,4,Māse māse dātabbaṃ māsikaṃ.
  5877. 1035877,189,913,12,16,1,39,4,Ādi saddena anuposathikādīni saṅgaṇhāti.
  5878. 1035878,189,913,17,20,1,21,3,Tassa tassa purisassa.
  5879. 1035879,189,913,21,32,1,106,10,"Kusalānurūpena, kammānurūpena sūrabhāvānurūpenāti dvandato paraṃ suyyamāno anurūpa saddo paccekaṃ yojetabbo. "
  5880. 1035880,189,913,33,36,1,39,3,Chekabhāvānurūpatā cettha kusalānurūpaṃ.
  5881. 1035881,189,913,37,49,1,90,11,"Katthaci kula saddo dissati, so ca jāṇusoṇiādikulānamiva kulānurūpa mpi dātabbato yujjateva. "
  5882. 1035882,189,913,50,57,1,69,6,"Senāpaccādi ṭhānantaraṃ, iminā bhattavetanaṃ niddiṭṭhamattanti dasseti. "
  5883. 1035883,189,913,58,65,1,71,6,"Sakakammapasutattā, anupaddavattā ca dhanadhaññānaṃ rāsiko rāsikārabhūto. "
  5884. 1035884,189,913,66,72,1,36,4,Khemena {ṭhitā}ti anupaddavena pavattā.
  5885. 1035885,189,913,73,84,1,45,6,"Tenāha‘‘ abhayā’’ ti, kutocipi bhayarahitāti attho. "
  5886. 1035886,189,913,85,98,1,89,10,"Modā {modamānā}ti modāya modamānā, somanasseneva modamānā, na saṃsandanamattenāti vuttaṃ hoti."
  5887. 1035887,189,913,99,130,1,125,17,"‘‘ Bhagavatā saddhiṃ sammodī’’ tiādīsu( dī. ni.1.381) hi muda saddo saṃsandanepi pavattati, aññe modā hutvā aparepi modamānā viharantīti vā attho. "
  5888. 1035888,189,913,131,144,1,86,9,"Tenāha‘‘ aññamaññaṃ {pamuditacittā}ti, asaññogepi vatticchāyeva vuddhīti dvidhā pāṭho vutto. "
  5889. 1035889,189,913,145,148,1,41,3,Iddhaphītabhāvan ti samiddhavepullabhāvaṃ.
  5890. 1035890,189,914,2,2,1,21,1,Catuparikkhāravaṇṇanā
  5891. 1035891,189,915,2,11,1,51,6,339. Tasmiṃ tasmiṃ kicce anuyanti anuvattantīti anuyantā.
  5892. 1035892,189,915,12,39,1,124,17,"Teyeva ānuyantā yathā‘‘ anubhāvo eva ānubhāvo’’ ti,‘‘ ānuyuttā’’ tipi pāṭho, tasmiṃ tasmiṃ kicce anuyujjantīti hi ānuyuttā vuttanayena. "
  5893. 1035893,189,915,40,43,1,12,2,{Assā}ti rañño.
  5894. 1035894,189,915,44,47,1,25,2,{Te}ti ānuyantakhattiyādayo.
  5895. 1035895,189,915,48,60,1,49,8,‘‘ Amhe ettha bahi karotī’’ ti attamanā na bhavissanti.
  5896. 1035896,189,915,61,66,1,32,3,‘‘ Nibandhavipulāyāgamo gāmo nigamo.
  5897. 1035897,189,915,67,85,1,46,5,Vivaḍḍhitamahāāyo mahāgāmo’’ ti( dī. ni. ṭī.1.338) ācariyena vuttaṃ.
  5898. 1035898,189,915,86,109,1,90,10,"‘‘ Apākāraparikkhepo sāpaṇo nigamo, sapākārāpaṇaṃ nagaraṃ, taṃ tabbiparīto gāmo’’ ti( kaṅkhāvitaraṇī abhinavaṭīkāyaṃ saṅghādisesakaṇḍe kuladūsakasikkhāpade passitabbaṃ) vinayaṭīkāsu. "
  5899. 1035899,189,915,110,124,1,77,12,"Gasanti madanti etthāti gāmo, sveva pākaṭo ce, nigamo nāma atireko gāmoti katvā. "
  5900. 1035900,189,915,125,134,1,60,8,"Bhusattho hettha nī -saddo, saññāsaddattā ca rassoti saddavidū. "
  5901. 1035901,189,915,135,137,1,20,2,Janapadattho vuttova.
  5902. 1035902,189,915,138,170,1,182,22,"‘‘ Sāmyāmacco sakhā koso, duggañca vijitaṃ balan’’ ti vuttāsu sattasu rājapakatīsu rañño tadavasesānaṃ channaṃ vasena hitasukhātivuddhi, tadekadesā ca ānuyantādayoti āha‘‘ yaṃ tumhākan’’ tiādi. "
  5903. 1035903,189,916,2,9,1,46,6,Taṃtaṃkiccesu raññā amā saha bhavantīti amaccā.
  5904. 1035904,189,916,10,26,1,94,10,"‘‘ Amāvāsī’’ tiādīsu viya hi samakiriyāya {amā}ti abyayapadaṃ, ca-paccayena taddhitasiddhīti neruttikā. "
  5905. 1035905,189,916,27,44,1,101,12,"Rajjakiccavosāsanakāle pana te raññā piyā, sahapavattanakā ca bhavantīti dasseti‘‘ piyasahāyakā’’ ti iminā. "
  5906. 1035906,189,916,45,51,1,30,4,Rañño parisati bhavā‘‘ pārisajjā.
  5907. 1035907,189,916,52,70,1,100,12,"Ke pana teti vuttaṃ‘‘ sesā āṇattikārakā’’ ti , yathāvuttānuyuttakhattiyādīhi avasesā rañño āṇākarāti attho. "
  5908. 1035908,189,916,71,82,1,89,10,"Satipi deyyadhamme ānubhāvasampattiyā, parivārasampattiyā ca abhāve tādisaṃ dātuṃ na sakkā. "
  5909. 1035909,189,916,83,101,1,123,13,"Vuddhakāle ca tādisānampi rājūnaṃ tadubhayaṃ hāyateva, deyyadhamme pana asati pagevāti dassetuṃ‘‘ deyyadhammasmiñhī’’ tiādimāha. "
  5910. 1035910,189,916,102,111,1,65,9,Deyyadhammasmiṃ asati ca mahallakakāle ca dātuṃ na sakkāti yojanā.
  5911. 1035911,189,916,112,115,1,31,2,{Etenā}ti yathāvuttakāraṇadvayena.
  5912. 1035912,189,916,116,119,1,23,2,{Anumatiyā}ti anujānanena.
  5913. 1035913,189,916,120,125,1,36,4,{Pakkhā}ti sapakkhā yaññassa aṅgabhūtā.
  5914. 1035914,189,916,126,148,1,121,16,"Yaññaṃ parikarontīti parikkhārā, sambhārā, te ca tassa yaññassa aṅgabhūtattā parivārā viya hontīti āha‘‘ parivārā bhavantī’’ ti."
  5915. 1035915,189,916,149,157,1,46,4,‘‘ Ratho’’ tiādinā idhānadhippetamatthaṃ nisedheti.
  5916. 1035916,189,917,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Ratho setaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo; "
  5917. 1035917,189,918,2,20,1,43,5,"Upekkhā dhurasamādhi, anicchā parivāraṇan’’ ti.( saṃ. ni.5.4); "
  5918. 1035918,189,919,2,4,1,24,2,Hi saṃyuttamahāvaggapāḷi.
  5919. 1035919,189,919,5,10,1,53,4,Tattha {ratho}ti brahmayānasaññito aṭṭhaṅgikamaggaratho.
  5920. 1035920,189,919,11,14,1,42,2,{Setaparikkhāro}ti catupārisuddhisīlālaṅkāro.
  5921. 1035921,189,919,15,22,1,25,3,‘‘ Sīlaparikkhāro’’ tipi pāṭho.
  5922. 1035922,189,919,23,30,1,78,6,{Jhānakkho}ti vipassanāsampayuttānaṃ pañcannaṃ jhānaṅgānaṃ vasena jhānamayaakkho.
  5923. 1035923,189,919,31,34,1,25,2,{Cakkavīriyo}ti vīriyacakko.
  5924. 1035924,189,919,35,42,1,54,6,Upekkhā {dhurasamādhī}ti upekkhā dvinnaṃ dhurānaṃ samatā.
  5925. 1035925,189,919,43,50,1,61,7,Anicchā parivāraṇan ti alobho sīhadhammādīni viya parivāraṇaṃ.
  5926. 1035926,189,920,2,2,1,22,1,Aṭṭhaparikkhāravaṇṇanā
  5927. 1035927,189,921,2,8,1,29,3,340. Ubhato sujātādīhi vuccamānehi.
  5928. 1035928,189,921,9,13,1,32,3,{Yasasā}ti pañcavidhena ānubhāvena.
  5929. 1035929,189,921,14,21,1,32,3,Tenāha‘‘ āṇāṭhapanasamatthatāyā’’ ti.
  5930. 1035930,189,921,22,47,1,101,13,‘‘ Saddho’’ ti etassa‘‘ dātādānassa phalaṃ paccanubhoti pattiyāyatī’’ ti atthaṃ dassetuṃ‘‘ dānassā’’ tiādi vuttaṃ.
  5931. 1035931,189,921,48,63,1,129,13,"Dāne sūroti dānasūro, deyyadhamme īsakampi saṅgaṃ akatvā muttacāgo, tabbhāvo pana kammassakatāñāṇassa tikkhavisadabhāvena veditabbo. "
  5932. 1035932,189,921,64,83,1,85,11,Tassa hi tikkhavisadabhāvaṃ vibhāvetuṃ‘‘ saddo’’ ti vatvā‘‘ dānasūro’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  5933. 1035933,189,921,84,92,1,32,4,Tenāha‘‘ na saddhāmattakenā’’ tiādi.
  5934. 1035934,189,921,93,103,1,59,8,"Yassa hi kammassakatā paccakkhamiva upaṭṭhāti, so evaṃ vutto. "
  5935. 1035935,189,921,104,112,1,46,7,Yaṃ dānaṃ {detī}ti yaṃ deyyadhammaṃ parassa deti.
  5936. 1035936,189,921,113,125,1,82,10,Tassa pati {hutvā}ti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhumabhibhavanto tassa adhipati hutvā deti.
  5937. 1035937,189,921,126,127,1,24,1,Kāraṇopacāravacanañhetaṃ.
  5938. 1035938,189,921,128,131,1,19,3,Paratopi eseva nayo.
  5939. 1035939,189,921,132,140,1,54,7,"Tabbisayena lobhena anākaḍḍhanīyattā na dāso, na sahāyo. "
  5940. 1035940,189,922,2,16,1,71,9,"Tadevatthaṃ byatirekato, anvayato ca vivaritvā dassento‘‘ yo hī’’ tiādimāha. "
  5941. 1035941,189,922,17,22,1,56,5,Idhānadhippetassa hi dāsādidvayassa byatirekato dassanaṃ.
  5942. 1035942,189,922,23,43,1,132,14,"Khādanīyabhojanīyādīsu madhurasseva paṇītattā‘‘ madhuraṃ bhuñjatī’’ ti vuttaṃ, nidassanamattaṃ vā etaṃ, paṇītaṃ paribhuñjatīti vuttaṃ hoti. "
  5943. 1035943,189,922,44,50,1,45,6,Dāso hutvā deti taṇhāya dāsabyataṃ upagatattā.
  5944. 1035944,189,922,51,56,1,45,5,Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvānissajjanato.
  5945. 1035945,189,922,57,66,1,76,9,Sāmī hutvā deti tattha taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato.
  5946. 1035946,189,922,67,93,1,104,10,"Yaṃ panetaṃ ācariyena vuttaṃ‘‘ sāmiparibhogasadisā’’ ti,( dī. ni. ṭī.1.340) taṃ taṇhādāsabyamatikkantatāsāmaññaṃ sandhāya vuttaṃ. "
  5947. 1035947,189,922,94,110,1,128,15,"Na hi khīṇāsavassa paribhogo sāmiparibhogo viya khīṇāsavasseva dānaṃ dānasāmīti attho upapanno hoti, pacchā vā pamādalikhitametaṃ. "
  5948. 1035948,189,922,111,114,1,24,2,{Tādiso}ti dānasāmisabhāvo.
  5949. 1035949,189,923,2,11,1,140,8,"Samitapāpasamaṇabāhitapāpabrāhmaṇā ukkaṭṭhaniddesenettha vuttā, pabbajjāmattasamaṇajātimattabrāhmaṇā vā kapaṇādiggahaṇena gahitāti veditabbaṃ. "
  5950. 1035950,189,923,12,17,1,47,4,{Duggatā}ti dukkaraṃ jīvikamupagatā kasiravuttikā.
  5951. 1035951,189,923,18,25,1,24,3,Tenāha‘‘ daliddamanussā’’ ti.
  5952. 1035952,189,923,26,29,1,23,2,{Pathāvino}ti maggagāmino.
  5953. 1035953,189,923,30,51,1,152,15,"{Vaṇibbakā}ti dāyakānaṃ guṇakittanavasena, kammaphalakittanamukhena ca yācanakā seyyathāpi naggacariyādayoti atthaṃ dassetuṃ‘‘ ye iṭṭhaṃ dinnan’’ tiādi vuttaṃ. "
  5954. 1035954,189,923,52,57,1,48,5,Tadubhayeneva hi dānassa vaṇṇathomanā sambhavati.
  5955. 1035955,189,923,58,65,1,43,6,"Ye vicaranti, te vaṇibbakā nāmāti yojetabbaṃ. "
  5956. 1035956,189,923,66,74,1,77,7,"Pasatamattan ti vīhitaṇḍulādivasena vuttaṃ, sarāvamattan ti yāgubhattādivasena. "
  5957. 1035957,189,923,75,85,1,101,9,"Opānaṃ vuccati ogāhetvā pātabbato nadītaḷākādīnaṃ sabbasādhāraṇaṃ titthaṃ, opānamivabhūtoti opānabhūto. "
  5958. 1035958,189,923,86,93,1,26,3,Tenāha‘‘ udapānabhūto’’ tiādi.
  5959. 1035959,189,923,94,97,1,15,2,{Hutvā}ti bhāvato.
  5960. 1035960,189,923,98,111,1,80,9,Sutameva sutajātan ti jāta saddassa anatthantaravācakattamāha yathā‘‘ kosajātan’’ ti.
  5961. 1035961,189,924,2,25,1,168,17,"Atītādiatthacintanasamatthatā nāma tassa rañño anumānavasena, itikattabbatāvasena ca veditabbā, na buddhānaṃ viya tattha paccakkhadassitāyāti dassetuṃ‘‘ atīte’’ tiādi vuttaṃ. "
  5962. 1035962,189,924,26,30,1,64,3,Puññāpuññānisaṃsacintanañcettha pakaraṇādhigatavasena veditabbaṃ.
  5963. 1035963,189,924,31,34,1,24,2,{Puññassā}ti yaññapuññassa.
  5964. 1035964,189,924,35,46,1,80,8,"{Dāyakacittampī}ti dāyakānaṃ, dāyakaṃ vā cittampi, dātukamyatācittampīti vuttaṃ hoti. "
  5965. 1035965,189,924,47,93,1,308,38,"Imesu pana aṭṭhasu aṅgesu aḍḍhatādayo pañca yaññassa tāva parikkhārā hontu tehi vinā tassa asijjhanato , sujātatā, pana sūrūpatā ca kathaṃ yaññassa parikkhāro siyā tadubhayena vināpi tassa sijjhanatoti codanāya sabbesampi aṭṭhannamaṅgānaṃ parikkhārabhāvaṃ anvayato, byatirekato ca dassento‘‘ ete hi kirā’’ tiādimāha. "
  5966. 1035966,189,924,94,128,1,197,27,"Ettha ca keci evaṃ vadanti‘‘ yathā aḍḍhatādayo pañca yaññassa ekaṃsatova aṅgāni, na evaṃ sujātatā, surūpatā ca, tadubhayaṃ pana anekaṃsatova aṅganti dīpetuṃ arucisūcakassa kira saddassa gahaṇaṃ katan’’ ti. "
  5967. 1035967,189,924,129,142,1,85,10,"Te hi‘‘ ayaṃ dujjātotiādivacanassa anekaṃsikataṃ maññamānā tathā vadanti, tayidaṃ asāraṃ. "
  5968. 1035968,189,924,143,166,1,221,20,"Sabbasādhāraṇavasena hetaṃ byatirekato yaññassa aṅgabhāvadassanaṃ tattha siyā kesañci tathā parivitakko’’ ti tassāpi avakāsābhāvadassanatthameva evaṃ vuttattā, tadubhayasādhāraṇavaseneva anekaṃsato aṅgabhāvassa adassanato ca. "
  5969. 1035969,189,924,167,173,1,67,6,Kirasaddo panettha tadā brāhmaṇassa cintitākārasūcanattho daṭṭhabbo.
  5970. 1035970,189,924,174,193,1,129,15,Evamanena cintetvā‘‘ imānipi aṭṭhaṅgāni tasseva yaññassa parikkhārā bhavantīti vuttānī’’ ti kirasaddena tassa cintitākāro sūcito hoti.
  5971. 1035971,189,924,194,234,1,191,25,"{Evamādīnī}ti ettha ādi saddena‘‘ ayaṃ virūpo kittakaṃ… pe… upacchindissati, ayaṃ daliddo, appesakkho, assaddho, appassuto, na atthaññū, na medhāvī kittakaṃ… pe… upacchindissatī’’ ti etesaṃ saṅgaho veditabbo. "
  5972. 1035972,189,925,2,2,1,23,1,Catuparikkhārādivaṇṇanā
  5973. 1035973,189,926,2,49,1,243,24,"341.‘‘ Sujaṃ paggaṇhantānan’’ ti ettha soṇadaṇḍasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.311-313) vuttesu dvīsu vikappesu dutiyavikappaṃ nisedhento‘‘ mahāyāgan’’ tiādimāha, tena ca purohitassa sayameva kaṭacchuggahaṇajotanena evaṃ sahatthā sakkaccaṃ dāne yuttapayuttatā icchitabbāti dasseti. "
  5974. 1035974,189,926,50,68,1,142,13,Evaṃ {dujjātassā}ti etthāpi‘‘ sujātatāya anekaṃsato aṅgabhāvadassanamevidan’’ ti aggahetvā heṭṭhā vuttanayena sabbasādhāraṇavaseneva attho gahetabbo.
  5975. 1035975,189,926,69,96,1,145,18,Ādi saddena hi‘‘ evaṃ anajjhāyakassa… pe… dussīlassa… pe… duppaññassa saṃvidhānena pavattadānaṃ kittakaṃ kālaṃ pavattissatī’’ ti etesaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  5976. 1035976,189,926,97,100,1,25,2,{Tasmā}ti tadubhayakāraṇato.
  5977. 1035977,189,927,2,2,1,17,1,Tissovidhāvaṇṇanā
  5978. 1035978,189,928,2,15,1,97,9,"342. Tiṇṇaṃ ṭhānānan ti dānassa ādimajjhapariyosānasaṅkhātānaṃ tissannaṃ bhūmīnaṃ, avatthānānanti attho. "
  5979. 1035979,189,928,16,22,1,44,5,{Calantī}ti kampanti purimākārena na tiṭṭhanti.
  5980. 1035980,189,928,23,26,1,32,2,{Karaṇatthe}ti tatiyāvibhattiatthe.
  5981. 1035981,189,928,27,36,1,63,8,"Karaṇīyasaddāpekkhāya hi kattari eva etaṃ sāmivacanaṃ, na karaṇe. "
  5982. 1035982,189,928,37,45,1,88,7,Yebhuyyena hi karaṇajotakavacanassa atthabhāvato anuttakattāva karaṇatthoti idhādhippeto.
  5983. 1035983,189,928,46,60,1,72,8,Pacchānutāpassa akaraṇūpāyaṃ dassetuṃ‘‘ pubba… pe… patiṭṭhapetabbā’’ ti vuttaṃ.
  5984. 1035984,189,928,61,67,1,36,5,Tattha {acalā}ti daḷhā kenaci asaṃhīrā.
  5985. 1035985,189,928,68,72,1,39,3,{Patiṭṭhapetabbā}ti suppatiṭṭhitā kātabbā.
  5986. 1035986,189,928,73,82,1,52,5,Tathā patiṭṭhāpanūpāyampi dassento‘‘ evañhī’’ tiādimāha.
  5987. 1035987,189,928,83,100,1,156,16,"Tathā patiṭṭhāpanena hi yathā taṃ dānaṃ sampati yathādhippāyaṃ nippajjati, evaṃ āyatimpi vipulaphalatāya mahapphalaṃ hoti vippaṭisārena anupakkiliṭṭhabhāvato. "
  5988. 1035988,189,928,101,105,1,38,3,Dvīsu {ṭhānesū}ti yajamānayiṭṭhaṭṭhānesu.
  5989. 1035989,189,928,106,122,1,65,10,Vippaṭisāro… pe… na kattabboti atthaṃ sandhāya‘‘ eseva nayo’’ ti vuttaṃ.
  5990. 1035990,189,928,123,133,1,99,8,"{Muñcacetanā}ti pariccāgacetanā, tassā niccalabhāvo nāma muttacāgatā pubbābhisaṅkhāravasena uḷārabhāvo. "
  5991. 1035991,189,928,134,156,1,148,16,"{Pacchāsamanussaraṇacetanā}ti paracetanā, tassā pana niccalabhāvo‘‘ aho mayā dānaṃ dinnaṃ sādhu suṭṭhū’’ ti dānassa sakkaccaṃ paccavekkhaṇavasena veditabbo. "
  5992. 1035992,189,928,157,172,1,82,9,Tadubhayacetanānaṃ niccalakaraṇūpāyaṃ byatirekato dassetuṃ‘‘ tathā… pe… hotī’’ ti vuttaṃ.
  5993. 1035993,189,928,173,187,1,128,10,"Tattha tathā {akarontassā}ti muñcacetanaṃ, pacchāsamanussaraṇacetanañca niccalamakarontassa, vippaṭisāraṃ, uppādentassāti vuttaṃ hoti."
  5994. 1035994,189,928,188,204,1,117,12,‘‘ Nāpi uḷāresu bhogesu cittaṃ namatī’’ ti idaṃ pana pacchāsamanussaraṇacetanāya eva byatirekato niccalakaraṇūpāyadassanaṃ.
  5995. 1035995,189,928,205,209,1,46,4,Evañhi yathāniddiṭṭhanidassanaṃ upapannaṃ hoti.
  5996. 1035996,189,928,210,220,1,85,9,Tattha uḷāresu {bhogesū}ti khettavisese pariccāgassa katattā laddhesupi uḷāresu bhogesu.
  5997. 1035997,189,928,221,227,1,59,6,Nāpi cittaṃ namati pacchā vippaṭisārena upakkiliṭṭhabhāvato.
  5998. 1035998,189,928,228,237,1,37,5,Yathā kathanti āha‘‘ mahāroruvan’’ tiādi.
  5999. 1035999,189,928,238,268,1,75,9,"Tassa hi seṭṭhissa gahapatino vatthu kosalasaṃyutte,( saṃ. ni.1.131) mayhakajātake( jā. aṭṭha.3.6. mayhakajātakavaṇṇanā) ca āgataṃ. "
  6000. 1036000,189,928,269,272,1,15,3,Tathā hi vuttaṃ–
  6001. 1036001,189,929,2,45,1,253,32,"‘ ‘ Bhūtapubbaṃ so mahārāja seṭṭhi gahapati tagarasikhiṃ nāma paccekasambuddhaṃ piṇḍapātena paṭipādesi,‘ detha samaṇassa piṇḍapātan’ ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi, datvā ca pana pacchā vippaṭisārī ahosi‘‘ varametaṃ piṇḍapātaṃ dāsā vā kammakarā vā bhuñjeyyun’’’ tiādi. "
  6002. 1036002,189,930,2,77,1,714,71,"So kira aññesupi divasesu taṃ paccekabuddhaṃ passati, dātuṃ panassa cittaṃ na uppajjati, tasmiṃ pana divase ayaṃ padumavatiyā deviyā tatiyaputto tagarasikhī paccekabuddho gandhamādanapabbate phalasamāpattisukhena vītināmetvā pubbaṇhasamaye vuṭṭhāya anotattadahe mukhaṃ dhovitvā manosilātale nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā pattacīvaramādāya abhiññāpādakaṃ jhānaṃ samāpajjitvā iddhiyā vehāsaṃ abbhuggantvā nagaradvāre oruyha cīvaraṃ pārupitvā pattamādāya nagaravāsīnaṃ gharadvāresu sahassabhaṇḍikaṃ ṭhapento viya pāsādikehi abhikkamanādīhi anupubbena seṭṭhino gharadvāraṃ sampatto, taṃ divasañca seṭṭhi pātova uṭṭhāya paṇītaṃ bhojanaṃ bhuñjitvā gharadvārakoṭṭhake āsanaṃ paññapetvā dantantarāni sodhento nisinno hoti. "
  6003. 1036003,189,930,78,102,1,171,20,So paccekabuddhaṃ disvā taṃ divasaṃ pātova bhutvā nisinnattā dānacittaṃ uppādetvā bhariyaṃ pakkosāpetvā‘‘ imassa samaṇassa piṇḍapātaṃ dehī’’ ti vatvā rājupaṭṭhānatthaṃ pakkāmi.
  6004. 1036004,189,930,103,177,1,571,63,"Seṭṭhibhariyā sampajaññajātikā cintesi‘‘ mayā ettakena kālena imassa‘ dethā’ ti vacanaṃ na sutapubbaṃ, dāpentopi ca ajja na yassa vā tassa vā dāpeti, vītarāgadosamohassa vantakilesassa ohitabhārassa paccekabuddhassa dāpeti, yaṃ vā taṃ vā adatvā paṇītaṃ piṇḍapātaṃ dassāmī’’ ti gharā nikkhamma paccekabuddhaṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā pattaṃ ādāya antonivesane paññattāsane nisīdāpetvā suparisuddhehi sālitaṇḍulehi bhattaṃ sampādetvā tadanurūpaṃ khādanīyaṃ, byañjanaṃ, sūpeyyañca abhisaṅkharitvā pattaṃ pūretvā bahi gandhehi alaṅkaritvā paccekabuddhassa hatthesu patiṭṭhapetvā vandi. "
  6005. 1036005,189,930,178,192,1,104,10,Paccekabuddho‘‘ aññesampi paccekabuddhānaṃ saṅgahaṃ karissāmī’’ ti aparibhuñjitvāva anumodanaṃ vatvā pakkāmi.
  6006. 1036006,189,930,193,221,1,148,21,"Sopi kho seṭṭhi rājupaṭṭhānaṃ katvā āgacchanto paccekabuddhaṃ disvā āha‘‘ mayaṃ tumhākaṃ piṇḍapātaṃ dethā’’ ti vatvā pakkantā, api vo laddho piṇḍapāto’’ ti? "
  6007. 1036007,189,930,222,226,1,19,3,"Āma, seṭṭhi laddhoti."
  6008. 1036008,189,930,227,243,1,87,10,"‘‘ Passāmā’’ ti gīvaṃ ukkhipitvā olokesi , athassa piṇḍapātagandho uṭṭhahitvā nāsapuṭaṃ pahari. "
  6009. 1036009,189,930,244,264,1,130,15,"So cittaṃ saṃyametuṃ asakkonto pacchā vippaṭisārī ahosi, tassa pana vippaṭisārassa uppannākāro‘‘ varametan’’ tiādinā pāḷiyaṃ vuttoyeva. "
  6010. 1036010,189,930,265,291,1,203,23,"Piṇḍapātadānena panesa sattakkhattuṃ sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno, sattakkhattumeva ca sāvatthiyaṃ seṭṭhikule nibbatto, ayañcassa sattamo bhavo, pacchā vippaṭisārena pana nāpi uḷāresu bhogesu cittaṃ namati. "
  6011. 1036011,189,930,292,294,1,32,2,Vuttañhetaṃ saṃyuttavaralañchake–
  6012. 1036012,189,931,2,56,1,284,36,"‘ ‘ Yaṃ kho so mahārāja seṭṭhi gahapati datvā pacchā vippaṭisārī ahosi‘ varametaṃ piṇḍapātaṃ dāsā vā kammakarā vā bhuñjeyyun’ ti, tassa kammassa vipākena nāssuḷārāya bhattabhogāya cittaṃ namati, nāssuḷārāya vatthabhogāya, yānabhogāya, nāssuḷārānaṃ pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ bhogāya cittaṃ namatī’’ ti( saṃ. ni.1.131). "
  6013. 1036013,189,932,2,5,1,23,3,Mayhakajātake pi vuttaṃ–
  6014. 1036014,189,933,2,37,1,171,19,"‘ ‘ Iti mahārāja āgantukaseṭṭhi tagarasikhipaccekabuddhassa dinnapaccayena bahuṃ dhanaṃ labhi , datvā aparacetanaṃ paṇītaṃ kātuṃ asamatthatāya paṇīte bhoge bhuñjituṃ nāsakkhī’’ ti( jā. aṭṭha.3.6. mayhakajātakavaṇṇanā). "
  6015. 1036015,189,934,2,38,1,180,22,"Bhātu panesa ekaṃ puttaṃ( dha. pa. aṭṭha.2.354) sāpateyyassa kāraṇā jīvitaṃ voropesi, tena kammena bahūni vassāni niraye paccittha, sattakkhattuñca aputtako jāto, idānipi teneva kammena mahāroruvaṃ upapanno. "
  6016. 1036016,189,934,39,55,1,110,11,"Tena vuttaṃ‘‘ mahāroruvaṃ upapannassa seṭṭhigahapatino viyā’’ ti, purimapacchimacetanāvasena cettha attho veditabbo. "
  6017. 1036017,189,934,56,63,1,40,7,Ekā hi cetanā dve paṭisandhiyo na detīti.
  6018. 1036018,189,935,2,2,1,16,1,Dasaākāravaṇṇanā
  6019. 1036019,189,936,2,22,1,107,12,"343. Ākaroti attano anurūpatāya samariyādaparicchedaṃ phalaṃ nibbattetīti ākāro, kāraṇanti āha‘‘ dasahi kāraṇehī’’ ti. "
  6020. 1036020,189,936,23,27,1,27,4,Mariyādattho hettha ā -saddo.
  6021. 1036021,189,936,28,36,1,63,7,"Na dussīlesveva, atha kho sīlavantesupi vippaṭisāraṃ uppādessati. "
  6022. 1036022,189,936,37,49,1,83,10,"Tadubhayepi na uppādetabboti hi dassetuṃ api-saddena, pi-saddena vā sampiṇḍanaṃ karoti. "
  6023. 1036023,189,936,50,64,1,124,11,"Paṭiggāhakatova {uppajjatī}ti balavataraṃ vippaṭisāraṃ sandhāya vuttaṃ, dubbalo pana deyyadhammato, parivārajanatopi uppajjateva. "
  6024. 1036024,189,936,65,69,1,35,4,Uppajjituṃ yuttan ti uppajjanārahaṃ.
  6025. 1036025,189,936,70,73,1,35,3,Vippaṭisārampi vinodesīti sambandho.
  6026. 1036026,189,936,74,77,1,28,2,{Tesaṃyevā}ti pāṇātipātīnameva.
  6027. 1036027,189,936,78,92,1,70,9,"Yajanaṃ nāmettha dānamevādhippetaṃ, na aggijuhananti āha‘‘ detu bhavan’’ ti. "
  6028. 1036028,189,936,93,97,1,35,3,{Vissajjatū}ti muttacāgavasena cajatu.
  6029. 1036029,189,936,98,102,1,36,4,Abbhantaran ti ajjhattaṃ sakasantāne.
  6030. 1036030,189,937,2,2,1,17,1,Soḷasākāravaṇṇanā
  6031. 1036031,189,938,2,32,1,156,18,"344. Anumatipakkhādayo eva heṭṭhā yaññassa vatthuṃ katvā‘‘ soḷasaparikkhārā’’ ti vuttā, idha pana sandassanādivasena anumodanāya āraddhattā vuttaṃ‘‘ soḷasahi ākārehī’’ ti. "
  6032. 1036032,189,938,33,71,1,187,20,"{Dassetvā}ti attano desanānubhāvena paccakkhamiva phalaṃ dassetvā, anekavāraṃ pana dassanato‘‘ dassetvā dassetvā’’ ti byāpanavacanaṃ, tadeva ābhuso meḍanaṭṭhena āmeḍitavacanan ti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.344) vuttaṃ."
  6033. 1036033,189,938,72,81,1,45,5,‘‘ Samādapetvā samādapetvā’’ tiādīsupi eseva nayo.
  6034. 1036034,189,938,82,86,1,55,4,Tamatthan ti dānaphalavasena kammaphalasambandhamatthaṃ.
  6035. 1036035,189,938,87,105,1,134,16,"{Samādapetvā}ti sutamattaṃ akatvā yathā rājā tamatthaṃ sammadeva ādiyati citte karonto suggahitaṃ katvā gaṇhāti, tathā sakkaccaṃ ādāpetvā."
  6036. 1036036,189,939,2,11,1,45,5,‘ ‘ Vippaṭisāravinodanenā’’ ti idaṃ nidassanamattaṃ.
  6037. 1036037,189,939,12,30,1,200,16,"Lobhadosamohaissāmacchariyamānādayopi hi dānacittassa upakkilesā, tesaṃ vinodanenapi taṃ vodāpitaṃ samuttejitaṃ nāma hoti tikkhavisadabhāvāpattito, āsannatarabhāvato pana vippaṭisāravinodanameva gahitaṃ. "
  6038. 1036038,189,939,31,36,1,34,5,Pavattite hi dāne tassa sambhavoti.
  6039. 1036039,189,939,37,49,1,91,8,Yāthāvato vijjamānehi guṇehi haṭṭhapahaṭṭhabhāvāpādanaṃ sampahaṃsananti āha‘‘ sundaran’’ tiādi.
  6040. 1036040,189,939,50,53,1,18,2,{Dhammato}ti saccato.
  6041. 1036041,189,939,54,65,1,56,7,Tadatthameva dassetuṃ‘‘ dhammena samena kāraṇenā’’ ti vuttaṃ.
  6042. 1036042,189,939,66,79,1,98,11,"Saccañhi dhammato anapetattā dhammaṃ, upasamacariyabhāvato samaṃ, yuttabhāvena kāraṇan ti ca vuccati. "
  6043. 1036043,189,940,2,47,1,261,27,"345. Tasmiṃ yaññe rukkhatiṇacchedopi nāma nāhosi, kuto pāṇavadhoti pāṇavadhābhāvasseva daḷhīkaraṇatthaṃ, sabbaso viparītaggāhehi avidūsitatādassanatthañca pāḷiyaṃ‘‘ neva gāvo haññiṃsū’’ tiādīni vatvāpi ‘‘ na rukkhā chijjiṃsū’’ tiādi vuttanti dassento‘‘ ye yūpanāmake’’ tiādimāha. "
  6044. 1036044,189,940,48,51,1,33,2,{Barihisatthāyā}ti paricchedatthāya.
  6045. 1036045,189,940,52,56,1,54,3,{Vanamālāsaṅkhepenā}ti vanapupphehi gandhitamālāniyāmena.
  6046. 1036046,189,940,57,74,1,46,5,"Evaṃ ācariyena( dī. ni. ṭī.1.345) vuttaṃ, vanapantiākārenāti attho. "
  6047. 1036047,189,940,75,84,1,76,8,Bhūmiyaṃ vā {pattharantī}ti vedibhūmiṃ parikkhipantā tattha tattha pattharanti.
  6048. 1036048,189,940,85,100,1,81,11,Mantādinā hi parisaṅkhatā bhūmi vindati assa lābhasakkāreti katvā‘‘ vedī’’ ti vuccati.
  6049. 1036049,189,940,101,113,1,76,10,"Tepi rukkhā tepi dabbāti sambandho, kammakattā cetaṃ dvayaṃ, abhihitakammaṃ vā. "
  6050. 1036050,189,940,114,119,1,42,5,Vatticchāya hi yathāsattiṃ kārakā bhavanti.
  6051. 1036051,189,940,120,132,1,122,9,"Vuttanayena pāṇavadhābhāvassa daḷhīkaraṇatthaṃ, viparītaggāhena avidūsitabhāvadassanatthañcetanti dasseti kiṃ panā’’ tiādinā. "
  6052. 1036052,189,940,133,135,1,21,2,Antogehadāso antojāto.
  6053. 1036053,189,940,136,140,1,63,4,Ādi saddena dhanakkītakaramarānītasāmaṃdāsabyūpagatānaṃ saṅgaho.
  6054. 1036054,189,940,141,145,1,32,3,{Pubbamevā}ti bhatikaraṇato pageva.
  6055. 1036055,189,940,146,153,1,50,6,Dhanaṃ {gahetvā}ti divase divase yathākammaṃ gahetvā.
  6056. 1036056,189,940,154,159,1,59,5,Bhattavetanan ti devasikaṃ bhattañceva māsikādiparibbayañca.
  6057. 1036057,189,940,160,161,1,15,1,Vuttovāyamattho.
  6058. 1036058,189,940,162,165,1,20,2,{Tajjitā}ti santajjitā.
  6059. 1036059,189,940,166,174,1,63,6,"{Parikammānī}ti sabbabhāgiyāni kammāni, uccāvacāni kammānīti attho. "
  6060. 1036060,189,940,175,178,1,36,2,{Piyasamudācārenevā}ti iṭṭhavacaneneva.
  6061. 1036061,189,940,179,182,1,40,2,{Yathānāmavasenevā}ti pākaṭanāmānurūpeneva.
  6062. 1036062,189,940,183,207,1,255,17,"Sappitelanavanītadadhimadhuphāṇitena {cevā}ti ettha ca -saddo avuttasamuccayattho, tena paṇītapaṇītānaṃ nānappakārānaṃ khādanīyabhojanīyādīnañceva vatthayānamālāgandhavilepanaseyyāvasathādīnañca saṅgaho daṭṭhabbo, tenāha‘‘ paṇītehi sappitelādisammissehevā’’ tiādi. "
  6063. 1036063,189,940,208,218,1,60,8,Tassa tassa kālassa anurūpehi yāgu… pe… pānakādīhīti sambandho.
  6064. 1036064,189,940,219,222,1,25,3,Sappiādīnan ti sappiādīhi.
  6065. 1036065,189,941,2,31,1,191,20,"346. Paṭisāmetabbato, attano attano santakabhāvato ca saṃ nāma dhanaṃ vuccati, tassa patīti sapati niggahitalopena, dhanavā, diṭṭhadhammikasamparāyikahitāvahattā tassa hitanti sāpateyyaṃ , tadeva dhanaṃ. "
  6066. 1036066,189,941,32,40,1,24,4,Tenāha‘‘ pahūtaṃ dhanan’’ ti.
  6067. 1036067,189,941,41,44,1,37,2,{Akkhayadhammamevā}ti akhayasabhāvameva.
  6068. 1036068,189,941,45,70,1,118,11,"{Gāmabhāgenā}ti saṃkittanavasena gāme vā gahetabbabhāgena, evaṃ ācariyena( dī. ni. ṭī.1.346) vuttaṃ, paccekaṃ sabhāgagāmakoṭṭhāsenātipi attho. "
  6069. 1036069,189,941,71,74,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  6070. 1036070,189,942,2,33,1,218,20,"347. {Yaññāvāṭo}ti khaṇitāvāṭassa assamedhādiyaññayajanaṭṭhānassetaṃ adhivacanaṃ, tabbohārena pana idha dānasālāya eva, tāya ca puratthimanagaradvāre katāya puratthimabhāge evāti atthaṃ dasseti‘‘ puratthimato nagaradvāre’’ tiādinā. "
  6071. 1036071,189,942,34,48,1,64,10,Taṃ pana ṭhānaṃ rañño dānasālāya nātidūre evāti āha‘‘ yathā’’ tiādi.
  6072. 1036072,189,942,49,58,1,85,9,Yato tattha pātarāsaṃ bhuñjitvā akilantarūpāyeva sāyanhe rañño dānasālaṃ sampāpuṇanti.
  6073. 1036073,189,942,59,68,1,45,5,‘‘ Dakkhiṇena yaññāvāṭassā’’ tiādīsupi eseva nayo.
  6074. 1036074,189,942,69,75,1,49,5,Yāguṃ {pivitvā}ti hi yāgusīsena pātarāsabhojanamāha.
  6075. 1036075,189,943,2,8,1,21,3,348. Madhuran ti sādurasaṃ.
  6076. 1036076,189,943,9,23,1,73,10,Upari vattabbamatthan ti‘‘ apica me bho evaṃ hotī’’ tiādinā vuccamānamatthaṃ.
  6077. 1036077,189,943,24,42,1,169,15,"{Parihārenā}ti bhagavantaṃ garuṃ katvā agāravaparihārena, ujukabhāvāpanayanena vā, ujukavuttiṃ pariharitvā vaṅkavuttiyāva yathācintitamatthaṃ pucchanto evamāhāti vuttaṃ hoti. "
  6078. 1036078,189,943,43,54,1,50,7,Tenāha‘‘ ujukameva pucchayamāno agāravo viya hotī’’ ti.
  6079. 1036079,189,944,2,2,1,28,1,Niccadānaanukulayaññavaṇṇanā
  6080. 1036080,189,945,2,14,1,66,6,"349. {Uṭṭhāyā}ti dāne uṭṭhānavīriyamāha, {samuṭṭhāyā}ti tassa sātaccakiriyaṃ. "
  6081. 1036081,189,945,15,22,1,79,6,Kasivāṇijjādi kammāni akaronto daliddiyādianatthāpattiyā {nassissatī}ti adhippāyo.
  6082. 1036082,189,945,23,47,1,169,19,Appasambhārataro ceva mahapphalataro {cā}ti saṅkhepato aṭṭhakathāyaṃ vutto pāḷiyaṃ pana‘‘ appatthataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṃsataro cā’’ ti pāṭho.
  6083. 1036083,189,945,48,55,1,71,5,"Tattha {appasambhārataro}ti ativiya parittasambhāro, asamārabbhiyasambhāro. "
  6084. 1036084,189,945,56,76,1,109,13,"{Appatthataro}ti pana ativiya appakicco, attho cettha kiccaṃ, ttha-kārassa ṭṭha-kāraṃ katvā‘‘ appaṭṭhataro’’ tipi pāṭho. "
  6085. 1036085,189,945,77,94,1,153,14,"Sammā ārabhīyati yañño etenāti samārambho, sambhārasambharaṇavasena pavattasattapīḷā, appo samārambho etassāti tathā, ayaṃ panātisayenāti appasamārambhataro. "
  6086. 1036086,189,945,95,104,1,92,8,"Vipākasaññitaṃ mahantaṃ sadisaṃ phalametassāti mahapphalo, ayaṃ panātisayenāti mahapphalataro. "
  6087. 1036087,189,945,105,113,1,95,7,"Udayasaññitaṃ mahantaṃ nissandādiphalametassāti mahānisaṃso, ayaṃ panātisayenāti mahānisaṃsataro. "
  6088. 1036088,189,945,114,121,1,62,6,{Dhuvadānānī}ti dhuvāni thirāni avicchinnāni katvā dātabbadānāni.
  6089. 1036089,189,945,122,127,1,54,4,{Niccabhattānī}ti ettha bhattasīsena catupaccayaggahaṇaṃ.
  6090. 1036090,189,945,128,135,1,60,5,{Anukulayaññānī}ti anukulaṃ kulānukkamaṃ upādāya dātabbadānāni .
  6091. 1036091,189,945,136,144,1,21,3,Tenāha ‘‘ amhākan’’ tiādi.
  6092. 1036092,189,945,145,152,1,57,6,"Yāni pavattetabbāni, tāni anukulayaññāni nāmāti yojetabbaṃ. "
  6093. 1036093,189,945,153,159,1,67,5,{Nibaddhadānānī}ti nibandhetvā niyametvā paveṇīvasena pavattitadānāni.
  6094. 1036094,189,946,2,16,1,115,12,"Hatthidantena katā dantamayasalākā, yattha dāyakānaṃ nāmaṃ aṅkanti, iminā taṃ niccabhattaṃ salākadānavasenāti dasseti. "
  6095. 1036095,189,946,17,21,1,31,4,Taṃ kulan ti anāthapiṇḍikakulaṃ.
  6096. 1036096,189,946,22,25,1,28,2,{Dāliddiyenā}ti daliddabhāvena.
  6097. 1036097,189,946,26,41,1,113,11,‘‘ Ekasalākato uddhaṃ dātuṃ nāsakkhī’’ ti iminā ekenapi salākadānena nibaddhadānaṃ upacchinditumadatvā anurakkhaṇamāha.
  6098. 1036098,189,946,42,45,1,23,2,{Rañño}ti setavāhanarañño.
  6099. 1036099,189,947,2,23,1,133,16,Ādīni {vatvā}ti ettha ādi saddena‘‘ kasmā seno viya maṃsapesiṃ pakkhanditvā gaṇhāsī’’ ti evamādīnaṃ samasamadāne ussukkanavacanānaṃ saṅgaho.
  6100. 1036100,189,947,24,27,1,23,2,{Galaggāhā}ti galaggahaṇā.
  6101. 1036101,189,947,28,40,1,76,8,‘‘ Kammacchedavasenā’’ ti iminā attano attano kammokāsādānampi pīḷāyevāti dasseti.
  6102. 1036102,189,947,41,53,1,67,8,Samārambha saddo cettha pīḷanatthoti āha‘‘ pīḷāsaṅkhāto samārambho’’ ti.
  6103. 1036103,189,947,54,81,1,231,16,"Pubbacetanāmuñcacetanāaparacetanāsampattiyā dāyakavasena tīṇi aṅgāni, vītarāgatāvītadosatāvītamohatāpaṭipattiyā dakkhiṇeyyavasena ca tīṇīti evaṃ chaḷaṅgasamannāgatā hoti dakkhiṇā, chaḷaṅguttare nandamātāsuttañca( a. ni.6.37) tassatthassa sādhakaṃ. "
  6104. 1036104,189,947,82,98,1,136,15,"Aparāparaṃ uppajjanakacetanāvasena mahānadī viya, mahogho viya ca ito cito ca abhisanditvā pakkhanditvā pavattito puññameva puññābhisando. "
  6105. 1036105,189,947,99,104,1,45,5,Tathāvidhan ti pamāṇassa kātuṃ asukarattamāha.
  6106. 1036106,189,947,105,120,1,98,11,Kāraṇamahattena phalamahattampi veditabbaṃ upari najjā vuṭṭhiyā mahogho viyāti vuttaṃ‘‘ tasmā’’ tiādi.
  6107. 1036107,189,948,2,23,1,114,12,"350. {Navanavo}ti sabbadā abhinavo, divase divase dāyakassa byāpārāpajjanato kiccapariyosānaṃ natthīti vuttaṃ‘‘ ekenā’’ tiādi. "
  6108. 1036108,189,948,24,38,1,108,10,Yathāraddhassa āvāsassa katipayenāpi kālena parisamāpetabbato kiccapariyosānaṃ atthīti āha‘‘ paṇṇasālan’’ tiādi.
  6109. 1036109,189,948,39,52,1,95,9,Mahāvihārepi kiccapariyosānassa atthitāupāyaṃ dassetuṃ‘‘ ekavāraṃ dhanapariccāgaṃ katvā’’ ti vuttaṃ.
  6110. 1036110,189,948,53,57,1,51,3,{Suttantapariyāyenā}ti sabbāsavasuttantādi pāḷinayena.
  6111. 1036111,189,948,58,70,1,120,10,"{Navānisaṃsā}ti sītapaṭighātādayo paṭisallānārāmapariyosānā yathāpaccavekkhaṇaṃ gaṇitā nava udayā, appamattatāya cete vuttā. "
  6112. 1036112,189,949,2,12,1,67,9,Yasmā pana āvāsaṃ dentena nāma sabbampi paccayajātaṃ dinnameva hoti.
  6113. 1036113,189,949,13,40,1,109,13,"Yathāha saṃyuttāgamavaralañchake‘‘ so ca sabbadado hoti yo dadāti upassayan’’ ti( saṃ. ni.1.42), sadā puññapavaḍḍhanūpāyañca etaṃ. "
  6114. 1036114,189,949,41,96,1,287,39,"Vuttañhi tattheva‘‘ ye dadanti upassayaṃ, tesaṃ divā ca ratto ca, sadā puññaṃ pavaḍḍhatī’’ ti( saṃ. ni.1.47) tathā hi dve tayo gāme piṇḍāya caritvā kiñci aladdhā āgatassāpi chāyūdakasampannaṃ ārāmaṃ pavisitvā nahāyitvā patissaye muhuttaṃ nipajjitvā uṭṭhāya nisinnassa kāye balaṃ āharitvā pakkhittaṃ viya hoti. "
  6115. 1036115,189,949,97,122,1,207,22,"Bahi vicarantassa ca kāye vaṇṇadhātu vātātapehi kilamati, patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya muhuttaṃ nipannassa visabhāgasantati vūpasammati, sabhāgasantati patiṭṭhāti, vaṇṇadhātu āharitvā pakkhittā viya hoti. "
  6116. 1036116,189,949,123,159,1,294,31,"Bahi vicarantassa ca pāde kaṇṭako vijjhati, khāṇu paharati, sarīsapādiparissayā ceva corabhayañca uppajjati, patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya nipannassa sabbe te parissayā na honti, sajjhāyantassa dhammapītisukhaṃ, kammaṭṭhānaṃ manasi karontassa upasamasukhañca uppajjati bahiddhā vikkhepābhāvato. "
  6117. 1036117,189,949,160,186,1,216,23,"Bahi vicarantassa ca kāye sedā muccanti akkhīni phandanti, senāsanaṃ pavisanakkhaṇe mañcapīṭhādīni na paññāyanti, muhuttaṃ nipannassa pana akkhipasādo āharitvā pakkhitto viya hoti, dvāravātapānamañcapīṭhādīni paññāyanti. "
  6118. 1036118,189,949,187,196,1,78,9,Etasmiñca āvāse vasantaṃ disvā manussā catūhi paccayehi sakkaccaṃ upaṭṭhahanti.
  6119. 1036119,189,949,197,226,1,124,18,"Tena vuttaṃ‘‘ āvāsaṃ dentena… pe… hotī’’ ti‘‘ sadā puññapavaḍḍhanūpāyañca etan’’ ti ca, tasmā ete yathāvuttā sabbepi ānisaṃsā veditabbā. "
  6120. 1036120,189,950,2,11,1,62,3,{Khandhakapariyāyenā}ti senāsanakkhandhake( cūḷava.294) āgatavinayapāḷinayena.
  6121. 1036121,189,950,12,15,1,15,3,Tattha hi āgatā–
  6122. 1036122,189,951,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Sītaṃ uṇhaṃ paṭihanti, tato vāḷamigāni ca; "
  6123. 1036123,189,952,2,9,1,39,6,"Sarīsape ca makase, sisire cāpi vuṭṭhiyo. "
  6124. 1036124,189,953,2,8,1,39,5,"Tato vātātapo ghoro, sañjāto paṭihaññati; "
  6125. 1036125,189,954,2,7,1,46,4,"Leṇatthañca sukhatthañca, jhāyituñca vipassituṃ. "
  6126. 1036126,189,955,2,8,1,45,5,"Vihāradānaṃ saṅghassa, aggaṃ buddhena vaṇṇitaṃ; "
  6127. 1036127,189,956,2,9,1,44,6,"Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano. "
  6128. 1036128,189,957,2,9,1,40,5,"Vihāre kāraye ramme, vāsayettha bahussute; "
  6129. 1036129,189,958,2,8,1,41,5,"Tesaṃ annañca pānañca, vatthasenāsanāni ca. "
  6130. 1036130,189,959,2,8,1,38,4,"Dadeyya ujubhūtesu, vippasannena cetasā; "
  6131. 1036131,189,960,2,8,1,45,5,"Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhapanūdanaṃ; "
  6132. 1036132,189,961,2,12,1,47,7,"Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ ti."
  6133. 1036133,189,961,13,13,1,0,0,–
  6134. 1036134,189,962,2,7,1,71,5,Rājagahaseṭṭhādīnaṃ vihāradānena anumodanāgāthāyo peyyālavasena dassitā.
  6135. 1036135,189,962,8,14,1,47,6,Tattha sītaṃ uṇhan ti utuvisabhāgavasena vuttaṃ.
  6136. 1036136,189,962,15,24,1,62,7,Sisire cāpi {vuṭṭhiyo}ti ettha {sisiro}ti samphusitakavāto vuccati.
  6137. 1036137,189,962,25,29,1,33,3,{Vuṭṭhiyo}ti ujukameghavuṭṭhiyo eva.
  6138. 1036138,189,962,30,41,1,53,7,Etāni sabbāni‘‘ paṭihantī’’ ti imināva padena yojetabbāni.
  6139. 1036139,189,963,2,6,1,34,3,{Paṭihaññatī}ti vihārena paṭihaññati.
  6140. 1036140,189,963,7,10,1,26,3,Leṇatthan ti nilīyanatthaṃ.
  6141. 1036141,189,963,11,15,1,53,4,Sukhatthan ti sītādiparissayābhāvena sukhavihāratthaṃ.
  6142. 1036142,189,963,16,34,1,84,10,‘‘ Jhāyituñca vipassitun’’ ti idampi padadvayaṃ‘‘ sukhatthañcā’’ ti imināva padena yojetabbaṃ.
  6143. 1036143,189,963,35,43,1,60,6,"Idañhi vuttaṃ hoti– sukhatthañca vihāradānaṃ, katamasukhatthaṃ? "
  6144. 1036144,189,963,44,50,1,42,5,"Jhāyituṃ, vipassituñca yaṃ sukhaṃ tadatthaṃ. "
  6145. 1036145,189,963,51,74,1,152,17,"Atha vā parapadenapi yojetabbaṃ– jhāyituñca vipassituñca vihāradānaṃ,‘‘ idha jhāyissati vipassissatī’’ ti dadato vihāradānaṃ saṅghassa aggaṃ buddhena vaṇṇitaṃ. "
  6146. 1036146,189,963,75,98,1,55,9,"Vuttañhetaṃ‘‘ so ca sabbadado hoti, yo dadāti upassayan’’ ti( saṃ. ni.1.42). "
  6147. 1036147,189,964,2,13,1,53,9,"Yasmā ca aggaṃ vaṇṇitaṃ, tasmā hi paṇḍito {poso}ti gāthā. "
  6148. 1036148,189,964,14,24,1,87,9,Vāsayettha {bahussute}ti ettha vihāre pariyattibahussute ca paṭivedhabahussute ca vāseyya.
  6149. 1036149,189,964,25,43,1,134,16,"Tesaṃ {annañcā}ti yaṃ tesaṃ anucchavikaṃ annañca pānañca vatthāni ca mañcapīṭhādisenāsanāni ca, taṃ sabbaṃ tesu ujubhūtesu akuṭilacittesu. "
  6150. 1036150,189,964,44,47,1,19,2,{Dadeyyā}ti nidaheyya.
  6151. 1036151,189,964,48,56,1,57,7,"Tañca kho vippasannena cetasā, na cittappasādaṃ virādhetvā. "
  6152. 1036152,189,964,57,72,1,101,12,Evaṃ vippasannacittassa hi te tassa dhammaṃ desenti… pe… parinibbāti {anāsavo}ti ayamettha aṭṭhakathānayo.
  6153. 1036153,189,965,2,41,1,178,17,Ayaṃ pana ācariyadhammapālattherena( dī. ni. ṭī.1.350) ceva ācariyasāriputtattherena( sārattha. ṭī.3.295) ca saṃvaṇṇito ṭīkānayo– sītan ti ajjhattaṃ dhātukkhobhavasena vā bahiddhā utuvipariṇāmavasena vā uppajjanakasītaṃ.
  6154. 1036154,189,965,42,50,1,59,7,"Uṇhan ti aggisantāpaṃ, tassa vanaḍāhādīsu sambhavo daṭṭhabbo. "
  6155. 1036155,189,965,51,63,1,87,10,"{Paṭihantī}ti paṭibādhati yathā tadubhayavasena kāyacittānaṃ bādhanaṃ na hoti, evaṃ karoti. "
  6156. 1036156,189,965,64,78,1,112,11,"Sītuṇhabbhāhate hi sarīre vikkhittacitto bhikkhu yoniso padahituṃ na sakkoti, {vāḷamigānī}ti sīhabyagghādicaṇḍamige . "
  6157. 1036157,189,965,79,89,1,86,10,Guttasenāsanañhi āraññakampi pavisitvā dvāraṃ pidhāya nisinnassa te parissayā na honti.
  6158. 1036158,189,965,90,98,1,58,7,{Sarīsape}ti ye keci sarante gacchante dīghajātike sappādike.
  6159. 1036159,189,965,99,107,1,67,6,"{Makase}ti nidassanamattametaṃ, ṭaṃsādīnampi eteneva saṅgaho daṭṭhabbo. "
  6160. 1036160,189,965,108,116,1,77,6,"{Sisire}ti sisirakālavasena, sattāhavaddalikādivasena ca uppanne sisirasamphasse. "
  6161. 1036161,189,965,117,125,1,61,7,{Vuṭṭhiyo}ti yadā tadā uppannā vassavuṭṭhiyo paṭihantīti yojanā.
  6162. 1036162,189,966,2,19,1,179,16,Vātātapo {ghoro}ti rukkhagacchādīnaṃ ummūlabhañjanādivasena pavattiyā ghoro sarajaarajādibhedo vāto ceva gimhapariḷāhasamayesu uppattiyā ghoro sūriyātapo ca paṭihaññati paṭibāhīyati.
  6163. 1036163,189,966,20,26,1,65,6,Leṇatthan ti nānārammaṇato cittaṃ nivattetvā paṭisallānārāmatthaṃ.
  6164. 1036164,189,966,27,31,1,52,4,Sukhatthan ti vuttaparissayābhāvena phāsuvihāratthaṃ.
  6165. 1036165,189,966,32,41,1,88,9,Jhāyitun ti aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu yattha katthaci cittaṃ upanibandhitvā upanijjhāyituṃ.
  6166. 1036166,189,966,42,47,1,44,5,Vipassitun ti aniccādito saṅkhāre sammasituṃ.
  6167. 1036167,189,967,2,5,1,18,2,{Vihāre}ti patissaye.
  6168. 1036168,189,967,6,9,1,18,2,{Kāraye}ti kārāpeyya.
  6169. 1036169,189,967,10,14,1,28,3,{Ramme}ti manorame nivāsasukhe.
  6170. 1036170,189,967,15,52,1,315,33,"Vāsayettha {bahussute}ti kāretvā pana ettha vihāre bahussute sīlavante kalyāṇadhamme nivāseyya, te nivāsento pana tesaṃ bahussutānaṃ yathā paccayehi kilamatho na hoti, evaṃ annañca pānañca vatthasenāsanāni ca dadeyya ujubhūtesu ajjhāsayasampannesu kammakammaphalānaṃ, ratanattayaguṇānañca saddahanena vippasannena cetasā. "
  6171. 1036171,189,968,2,14,1,76,8,Idāni gahaṭṭhapabbajitānaṃ aññamaññūpakāritaṃ dassetuṃ‘‘ te tassā’’ ti gāthamāha.
  6172. 1036172,189,968,15,19,1,21,3,Tattha {te}ti bahussutā.
  6173. 1036173,189,968,20,23,1,18,2,{Tassā}ti upāsakassa.
  6174. 1036174,189,968,24,30,1,63,5,Dhammaṃ {desentī}ti sakalavaṭṭadukkhapanūdanaṃ saddhammaṃ desenti.
  6175. 1036175,189,968,31,51,1,177,19,Yaṃ so dhammaṃ {idhaññāyā}ti so upāsako yaṃ saddhammaṃ imasmiṃ sāsane sammāpaṭipajjanena jānitvā aggamaggādhigamanena anāsavo hutvā parinibbāti ekādasaggivūpasamena sīti bhavatīti.
  6176. 1036176,189,969,2,18,1,131,11,"Sītapaṭighātādikā vipassanāvasānā terasa, annādilābho, dhammassavanaṃ, dhammāvabodho, parinibbānanti evamettha sattarasa ānisaṃsā vuttā. "
  6177. 1036177,189,970,2,8,1,89,6,Paṭiggahaṇakānaṃ vihāravasena uppannaphalānurūpampi dāyakānaṃ vihāradānaphalaṃ veditabbaṃ.
  6178. 1036178,189,970,9,20,1,63,7,Yebhuyyena hi kammasarikkhakaphalaṃ labhantīti āha‘‘ tasmā’’ tiādi.
  6179. 1036179,189,970,21,58,1,228,26,"‘‘ Saṅghassa pana pariccattattā’’ ti iminā saṅghikavihārameva padhānavasena vadati, saṅghikavihāro nāmesa cātuddisaṃ saṅghaṃ uddissa katavihāro, yaṃ sandhāya padabhājaniyaṃ vuttaṃ‘‘ saṅghiko nāma vihāro saṅghassa dinno hoti pariccatto’’ ti. "
  6180. 1036180,189,970,59,94,1,289,31,"Yattha hi cetiyaṃ patiṭṭhitaṃ hoti, dhammassavanaṃ karīyati, catūhi disāhi bhikkhū āgantvā appaṭipucchitvāyeva pāde dhovitvā kuñcikāya dvāraṃ vivaritvā senāsanaṃ paṭijaggitvā yathāphāsukaṃ gacchanti, so antamaso caturatanikāpi paṇṇasālā hotu, cātuddisaṃ saṅghaṃ uddissa katavihārotveva vuccati. "
  6181. 1036181,189,971,2,9,1,44,4,351. Lobhaṃ niggaṇhituṃ asakkontassa duppariccajā.
  6182. 1036182,189,971,10,37,1,164,20,"‘‘ Ekabhikkhussa vā’ tiādi upāsakānaṃ tathā samādāne āciṇṇaṃ, daḷhataraṃ samādānañca dassetuṃ vuttaṃ, saraṇaṃ pana tesaṃ sāmaṃ samādinnampi samādinnameva hotī’’ ti vadanti. "
  6183. 1036183,189,971,38,44,1,40,6,Saṅghassa vā gaṇassa vā santiketi yojanā.
  6184. 1036184,189,971,45,60,1,73,8,"{Tatthā}ti yathāgahite saraṇe,‘‘ tassā’’ tipi pāṭho, yathāgahitasaraṇassāti attho. "
  6185. 1036185,189,971,61,68,1,58,6,Natthi punappunaṃ {kattabbatā}ti viññūjātike sandhāya vuttaṃ.
  6186. 1036186,189,971,69,78,1,102,9,Viññūjātikānameva hi saraṇādiatthakosallānaṃ suvaṇṇaghaṭe sīhavasā viya akuppaṃ saraṇagamanaṃ tiṭṭhati.
  6187. 1036187,189,971,79,143,1,286,42,"‘‘ Jīvitapariccāgamayaṃ puññan’’ ti ca idaṃ‘‘ sace tvaṃ yathāgahitaṃ saraṇaṃ na bhindissati, evāhaṃ taṃ māremī’’ ti kāmaṃ koci tiṇhena satthena jīvitā voropeyya, tathāpi‘‘ nevāhaṃ buddhaṃ‘ na buddho’ ti, dhammaṃ‘ na dhammo’ ti, saṅghaṃ‘ na saṅgho’ ti vadāmī’’ ti daḷhataraṃ katvā gahitasaraṇassa vasena vuttaṃ."
  6188. 1036188,189,971,144,152,1,42,4,‘‘ Saggasampattiṃ detī’’ ti nidassanamattametaṃ.
  6189. 1036189,189,971,153,169,1,55,4,Phalānisaṃsāni panassa saraṇagamanavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.250 saraṇagamanakathā) vuttāneva.
  6190. 1036190,189,972,2,51,1,262,31,"352. Vakkhamānanayena verahetutāya veraṃ vuccati pāṇātipātādipāpadhammo, taṃ maṇati‘‘ mayi idha ṭhitāya kathamāgacchasī’’ ti tajjentī viya nivāretīti veramaṇī, tato vā pāpadhammato viramati etāyāti‘‘ viramaṇī’’ ti vattabbe niruttinayena i-kārassa e-kāraṃ katvā‘‘ veramaṇī’’ ti vuttaṃ. "
  6191. 1036191,189,972,52,80,1,182,13,"Khuddakapāṭhaṭṭhakathāyaṃ panāha‘‘ veramaṇisikkhāpadaṃ, viramaṇisikkhāpadanti dvidhāsajjhāyaṃ karontī’’ ti( khu. pā. aṭṭha. sādhāraṇavibhāvanā) kusalacittasampayuttāvettha virati adhippetā, na phalasampayuttā yaññādhikaraṇato. "
  6192. 1036192,189,972,81,86,1,86,5,Asamādinnasīlassa sampattato yathūpaṭṭhitavītikkamitabbavatthuto virati sampattavirati.
  6193. 1036193,189,972,87,91,1,44,4,Samādānavasena uppannā virati samādānavirati.
  6194. 1036194,189,972,92,103,1,114,10,"Setu vuccati ariyamaggo, tappariyāpannā hutvā pāpadhammānaṃ samucchedavasena ghātanappavattā virati setughātavirati. "
  6195. 1036195,189,972,104,112,1,35,4,Aññatra‘‘ samucchedaviratī’’ tipi vuttā.
  6196. 1036196,189,972,113,124,1,47,7,Idāni tā sarūpato dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ.
  6197. 1036197,189,972,125,132,1,44,4,Jāti… pe… {dīnī}ti apadisitabbajātigottakulādīni.
  6198. 1036198,189,972,133,138,1,38,4,Ādi saddena vayabāhusaccādīnaṃ saṅgaho .
  6199. 1036199,189,972,139,149,1,100,8,"{Pariharatī}ti avītikkamavasena parivajjeti, sīhaḷadīpe cakkanaupāsakassa viya sampattavirati veditabbā."
  6200. 1036200,189,973,2,34,1,182,22,"‘ ‘ Pāṇaṃ na hanāmī’’ tiādīsu ādayatthena iti -saddena, vikappatthena vā-saddena vā‘‘ adinnaṃ nādiyāmi, adinnādānā viramāmi, veramaṇiṃ samādiyāmī’’ ti evamādīnaṃ paccekamatthānaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  6201. 1036201,189,973,35,51,1,61,8,Evañca katvā‘‘ sikkhāpada’’ micceva avatvā‘‘ sikkhāpadānī’’ ti vuttaṃ.
  6202. 1036202,189,973,52,55,1,32,3,Pāṇātipātā veramaṇinti sambandho.
  6203. 1036203,189,973,56,74,1,110,12,"{Samādiyāmī}ti sammā ādiyāmi, avītikkamādhippāyena, akhaṇḍā’ chiddā’ kammāsā’ sabalakāritāya ca gaṇhāmīti vuttaṃ hoti. "
  6204. 1036204,189,973,75,111,1,67,4,Uttaravaḍḍhamānapabbatavāsiupāsakassa( ma. ni. aṭṭha.1.89 kusalakammapathavaṇṇanā; saṃ. ni. aṭṭha.2.2.109-111; dha. sa. aṭṭha. kusalakammapathavaṇṇanā) viya samādānavirati veditabbā.
  6205. 1036205,189,974,2,5,1,48,2,{Maggasampayuttā}ti sammādiṭṭhiyādimaggasampayuttā.
  6206. 1036206,189,974,6,35,1,183,19,"Idāni tatthā tatthāgatesu dhammato, koṭṭhāsato, ārammaṇato, vedanāto, mūlato, ādānato, bhedatotiādinā anekadhā vinicchayesu saṅkhepeneva ārammaṇato vinicchayaṃ dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6207. 1036207,189,974,36,40,1,37,3,Purimā {dve}ti sampattasamādānaviratiyo.
  6208. 1036208,189,974,41,86,1,207,21,"‘‘ Jīvitindriyādivatthū’’ ti paramatthato pāṇo vutto, paññattito pana‘‘ sattādivatthū’’ ti vattabbaṃ, evañhi‘‘ satteyeva ārabhitvā pāṇātipātā, abrahmacariyā ca viramatī’’ ti( khu. pā. aṭṭha. ekatānānatādivinicchaya) khuddakāgamaṭṭhakathāvacanena saṃsandati sametīti. "
  6209. 1036209,189,974,87,104,1,149,13,"Ādi saddena cettha sattasaṅkhāravasena adinnavatthu, tathā phoṭṭhabbavatthu, vitathavatthu, saṅkhāravaseneva surāmerayavatthūti etesaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  6210. 1036210,189,974,105,116,1,142,10,Taṃ ārammaṇaṃ katvā {pavattantī}ti yathāvuttaṃ vītikkamavatthuṃ ālambitvā vītikkamanacetanāsaṅkhātaviramitabbavatthuto viramaṇavasena pavattanti.
  6211. 1036211,189,974,117,120,1,26,2,{Pacchimā}ti setughātavirati.
  6212. 1036212,189,974,121,124,1,39,3,Nibbānārammaṇāva tathāpi kiccasādhanato.
  6213. 1036213,189,974,125,135,1,91,10,Iminā pana tattheva āgatesu tīsu ācariyavādesu dve paṭibāhitvā ekassevānujānanaṃ veditabbaṃ.
  6214. 1036214,189,975,2,22,1,126,15,"‘ ‘ Sampattavirati, hi samādānavirati ca yadeva pajahati, taṃ attano pāṇātipātādiakusalamevārammaṇaṃ katvā pavattatī’’ ti keci vadanti."
  6215. 1036215,189,975,23,37,1,101,11,"‘‘ Samādānavirati yato viramati, taṃ attano vā paresaṃ vā pāṇātipātādiakusalamevālambaṇaṃ katvā pavattati. "
  6216. 1036216,189,975,38,53,1,103,12,"Sampattavirati pana yato viramati, tesaṃ pāṇātipātādīnaṃ ālambaṇāneva ārammaṇaṃ katvā pavattatī’’ ti apare."
  6217. 1036217,189,975,54,66,1,119,9,"‘‘ Dvayampi cetaṃ yato pāṇātipātādiakusalato viramati, tesamārammaṇabhūtaṃ vītikkamitabbavatthumevālambaṇaṃ katvā pavattati. "
  6218. 1036218,189,975,67,78,1,119,8,Purimapurimapadatthañhi vītikkamavatthumālambaṇaṃ katvā pacchimapacchimapadatthato viramitabbavatthuto viramatī’’ ti aññe.
  6219. 1036219,189,975,79,82,1,29,3,Paṭhamavādo cettha ayuttoyeva.
  6220. 1036220,189,975,83,84,1,5,1,Kasmā?
  6221. 1036221,189,975,85,92,1,74,6,"Tassa attano pāṇātipātādiakusalassa paccuppannābhāvato, abahiddhābhāvato ca. "
  6222. 1036222,189,975,93,102,1,93,8,"Sikkhāpadavibhaṅge hi pañcannaṃ sikkhāpadānaṃ paccuppannārammaṇatā, bahiddhārammaṇatā ca vuttā. "
  6223. 1036223,189,975,103,106,1,29,3,Tathā dutiyavādopi ayuttoyeva.
  6224. 1036224,189,975,107,108,1,5,1,Kasmā?
  6225. 1036225,189,975,109,121,1,118,10,"Purimavādena sammissattā, paresaṃ pāṇātipātādiakusalārammaṇabhāve ca anekanti kattā, dvinnaṃ ālambaṇappabhedavacanato ca. "
  6226. 1036226,189,975,122,131,1,81,8,"Tatiyavādo pana yutto sabbabhāṇakānamabhimato, tasmā tadeva anujānātīti daṭṭhabbaṃ. "
  6227. 1036227,189,975,132,145,1,78,9,Tena vuttaṃ‘‘ tīsu ācariyavādesu dve paṭibāhitvā ekassevānujānanaṃ veditabban’’ ti.
  6228. 1036228,189,976,2,28,1,198,21,"Etthāha – yajjetaṃ viratidvayaṃ jīvitindriyādivītikkamitabbavatthumevālambaṇaṃ katvā pavatteyya, evaṃ sati aññaṃ cintento aññaṃ kareyya, yañca pajahati, taṃ na jāneyyāti aya’ manadhippeto attho āpajjatīti? "
  6229. 1036229,189,976,29,58,1,120,19,"Vuccate– na hi kiccasādhanavasena pavattento‘‘ aññaṃ cintento aññaṃ karotī’’ ti vā‘‘ yañca pajahati, taṃ na jānātī’’ ti vā vuccati. "
  6230. 1036230,189,976,59,72,1,141,12,"Yathā pana ariyamaggo nibbānārammaṇova kilese pajahati, evaṃ jīvitindriyādivatthārammaṇampetaṃ viratidvayaṃ pāṇātipātādīni dussīlyāni pajahati. "
  6231. 1036231,189,976,73,75,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  6232. 1036232,189,977,2,10,1,38,5,"‘ ‘ Ārabhitvāna amataṃ, jahanto sabbapāpake; "
  6233. 1036233,189,978,2,19,1,46,4,"Nidassanañcettha bhave, maggaṭṭhoriyapuggalo’’ ti.( khu. pā. aṭṭha. ekatānānatāvinicchaya); "
  6234. 1036234,189,979,2,17,1,78,10,"Idāni saṅkhepeneva ādānato, bhedato vā vinicchayaṃ dassetuṃ‘‘ etthā’’ tiādi vuttaṃ."
  6235. 1036235,189,979,18,29,1,69,7,‘‘ Pañcaṅgasamannāgataṃ sīlaṃ samādiyāmī’’ tiādinā ekato ekajjhaṃ gaṇhāti.
  6236. 1036236,189,979,30,36,1,51,6,Evampi hi kiccavasena etāsaṃ pañcavidhatā viññāyati.
  6237. 1036237,189,979,37,42,1,46,5,Sabbānipi bhinnāni honti ekajjhaṃ samādinnattā.
  6238. 1036238,189,979,43,49,1,44,6,Na hi tadā pañcaṅgikattaṃ sīlassa sampajjati.
  6239. 1036239,189,979,50,56,1,37,5,"Yaṃ tu vītikkantaṃ, teneva kammabaddho."
  6240. 1036240,189,979,57,69,1,77,8,‘‘ Pāṇātipātā veramaṇisikkhāpadaṃ samādiyāmī’’ tiādinā ekekaṃ visuṃ visuṃ gaṇhāti.
  6241. 1036241,189,979,70,102,1,148,14,"‘‘ Veramaṇisikkhāpadan’’ ti ca idaṃ samāsabhāvena khuddakapāṭhaṭṭhakathāyaṃ( khu. pā. aṭṭha. sādhāraṇavibhāvanā) vuttaṃ, pāḷipotthakesu pana‘‘ veramaṇin’’ ti niggahitantameva byāsabhāvena dissati. "
  6242. 1036242,189,979,103,106,1,27,3,Gahaṭṭhavasena cetaṃ vuttaṃ.
  6243. 1036243,189,979,107,119,1,96,12,Sāmaṇerānaṃ pana yathā tathā vā samādāne ekasmiṃ bhinne sabbānipi bhinnāni honti pārājikāpattito.
  6244. 1036244,189,979,120,146,1,180,20,"Iti ekajjhaṃ, paccekañca samādāne viseso idha vutto, khuddakāgamaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ ekajjhaṃ samādiyato ekāyeva virati ekāva cetanā hoti, kiccavasena panetāsaṃ pañcavidhattaṃ viññāyati. "
  6245. 1036245,189,979,147,172,1,84,13,"Paccekaṃ samādiyato pana pañceva viratiyo, pañca ca cetanā hontī’’ ti( khu. pā. aṭṭha. ekatānānatādivinicchaya) ayaṃ viseso vutto. "
  6246. 1036246,189,979,173,187,1,86,11,"Bhedepi‘‘ yathā tathā vā samādiyantu, sāmaṇerānaṃ ekasmiṃ bhinne sabbānipi bhinnāni honti. "
  6247. 1036247,189,979,188,192,1,32,4,Pārājikaṭṭhāniyāni hi tāni tesaṃ.
  6248. 1036248,189,979,193,200,1,42,6,"Yaṃ tu vītikkantaṃ hoti, teneva kammabaddho. "
  6249. 1036249,189,979,201,220,1,128,16,"Gahaṭṭhānaṃ pana ekasmiṃ bhinne ekameva bhinnaṃ hoti, yato tesaṃ taṃsamādāneneva puna pañcaṅgikattaṃ sīlassa sampajjatī’’ ti vuttaṃ. "
  6250. 1036250,189,979,221,228,1,60,7,Yathāvuttopi dīghabhāṇakānaṃ vādo aparevādo nāma tattha kato.
  6251. 1036251,189,980,2,9,1,83,7,Setughātaviratiyā pana bhedo nāma natthi paṭipakkhasamucchindanena akuppasabhāvattā.
  6252. 1036252,189,980,10,19,1,49,5,Tadevatthaṃ dassentena‘‘ bhavantarepī’’ tiādi vuttaṃ.
  6253. 1036253,189,980,20,33,1,77,9,Tattha‘‘ bhavantarepī’’ ti iminā attano ariyabhāvaṃ ajānantopīti atthaṃ viññāpeti.
  6254. 1036254,189,980,34,38,1,28,3,"Jīvitahetupi, pageva aññahetu."
  6255. 1036255,189,980,39,58,1,99,12,"‘‘ Neva pāṇaṃ hanati, na suraṃ pivatī’’ ti idaṃ majjhepeyyālaniddiṭṭhaṃ, migapadavaḷañjananayena vā vuttaṃ . "
  6256. 1036256,189,980,59,63,1,27,4,Suran ti ca nidassanamattaṃ.
  6257. 1036257,189,980,64,69,1,56,5,Sabbampi hi surāmerayamajjapamādaṭṭhānānuyogaṃ na karoti.
  6258. 1036258,189,980,70,99,1,110,11,"‘‘ Majjanti tadeva ubhayaṃ, yaṃ vā panaññampi surāsavavinimuttaṃ madanīyan’’ ti( saṃ. ni. aṭṭha.3.5.1134) saṃyuttamahāvaggaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. "
  6259. 1036259,189,980,100,155,1,267,32,"Khuddakapāṭhaṭṭhakathāyañca‘‘ tadubhayameva madanīyaṭṭhena majjaṃ, yaṃ vā panaññampi kiñci atthi madanīyaṃ, yena pītena matto hoti pamatto, idaṃ vuccati majjan’’ ti( khu. pā. aṭṭha. purimapañcasikkhāpadavaṇṇanā)‘‘ sace pissā’’ tiādinā tattheva visesadassanaṃ, ajānantassapi khīrameva mukhaṃ pavisati, na surā, pageva jānantassa. "
  6260. 1036260,189,980,156,159,1,32,3,Koñcasakuṇānan ti kuntasakuṇānaṃ.
  6261. 1036261,189,980,160,166,1,56,6,Sacepi mukhe khīramissake udake pakkhipantīti yojetabbaṃ.
  6262. 1036262,189,980,167,188,1,105,13,‘‘ Na cettha upamopameyyānaṃ sambaddhatā siyā koñcasakuṇānaṃ yonisiddhattā’’ ti koci vadeyyāti āha‘‘ idan’’ tiādi.
  6263. 1036263,189,980,189,212,1,168,20,"Yonisiddhan ti manussatiracchānānaṃ uddhaṃ tiriyameva dīghatā viya, bakānaṃ meghasaddena, kukkuṭīnaṃ vātena gabbhaggahaṇaṃ viya ca jātisiddhaṃ, iti koci vadeyya ceti attho."
  6264. 1036264,189,980,213,223,1,50,6,‘‘ Cevā’’ tipi pāṭhaṃ vatvā samuccayatthamicchanti keci.
  6265. 1036265,189,980,224,247,1,200,21,"Dhammatāsiddhan ti bodhisatte kucchigate bodhisattamātu sīlaṃ viya, vijāte tassā divaṅgamanaṃ viya ca sabhāvena siddhaṃ, maggadhammatāya vā ariyamaggānubhāvena siddhanti veditabbanti vissajjeyyāti attho. "
  6266. 1036266,189,981,2,15,1,125,11,"Diṭṭhijukaraṇaṃ nāma bhāriyaṃ dukkaraṃ, tasmā saraṇagamanaṃ sikkhāpadasamādānato mahaṭṭhatarameva, na appaṭṭhataranti adhippāyo. "
  6267. 1036267,189,981,16,19,1,19,3,Etan ti sikkhāpadaṃ.
  6268. 1036268,189,981,20,29,1,71,8,Yathā vā tathā vā {gaṇhantassāpī}ti ādaraṃ gāravamakatvā samādiyantassāpi.
  6269. 1036269,189,981,30,47,1,138,13,"Sādhukaṃ {gaṇhantassāpī}ti sakkaccaṃ sīlāni samādiyantassāpi appaṭṭhatarameva, appasamārambhatarañca, na diguṇaṃ ussāho karaṇīyoti vuttaṃ hoti. "
  6270. 1036270,189,981,48,59,1,82,10,"Sīlaṃ idha abhayadānatāya dānaṃ, anavasesaṃ vā sattanikāyaṃ dayati rakkhatīti dānaṃ. "
  6271. 1036271,189,981,60,89,1,283,24,"Ayamettha aṭṭhakathāmuttakanayo– saraṇaṃ upagatena kāyavācācittehi sakkaccaṃ vatthuttayapūjā kātabbā, tattha ca saṃkileso sādhukaṃ pariharitabbo, sikkhāpadāni pana samādānamattaṃ, sampattavatthuto viramaṇamattañcāti saraṇagamanato sīlassa appaṭṭhataratā, appasamārambhataratā ca veditabbā. "
  6272. 1036272,189,981,90,103,1,141,11,"Sabbesaṃ sattānaṃ jīvitadānādinā daṇḍanidhānato, sakalalokiyalokuttara guṇādhiṭṭhānato cassa mahapphalataratā, mahānisaṃsataratā ca daṭṭhabbāti. "
  6273. 1036273,189,982,2,12,1,48,5,Tamatthaṃ pāḷiyā sādhento‘‘ vuttañhetan’’ tiādimāha.
  6274. 1036274,189,982,13,22,1,34,5,Tattha‘‘ aggānī’’ ti ñātattā aggaññāni.
  6275. 1036275,189,982,23,26,1,32,3,Cirarattatāya ñātattā rattaññāni.
  6276. 1036276,189,982,27,37,1,47,6,‘‘ Ariyānaṃ sādhūnaṃ vaṃsānī’’ ti ñātattā vaṃsaññāni.
  6277. 1036277,189,982,38,42,1,41,4,Purimakānaṃ ādipurisānaṃ etānīti porāṇāni.
  6278. 1036278,189,982,43,52,1,72,9,Sabbaso kenacipi pakārena sādhūhi na kiṇṇāni na chaḍḍitānīti asaṃkiṇṇāni.
  6279. 1036279,189,982,53,71,1,83,12,"Ayañca nayo nesaṃ yathā atīte, evaṃ etarahi, anāgate cāti āha‘‘ asaṃkiṇṇapubbānī’’ tiādi. "
  6280. 1036280,189,982,72,101,1,119,15,"Atīte hi kāle asaṃkiṇṇabhāvassa‘‘ asaṃkiṇṇapubbānī’’ ti nidassanaṃ, paccuppanne‘‘ na saṅkiyantī’’ ti, anāgate‘‘ na saṅkiyissantī’’ ti. "
  6281. 1036281,189,982,102,106,1,39,4,Atoyeva appaṭikuṭṭhāni na paṭikkhittāni.
  6282. 1036282,189,982,107,114,1,65,7,Na hi kadācipi viññū samaṇabrāhmaṇā hiṃsādipāpadhammaṃ anujānanti.
  6283. 1036283,189,982,115,127,1,111,11,Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ {detī}ti sabbesu bhūtesu nihitadaṇḍattā sakalassapi sattanikāyassa bhayābhāvaṃ deti.
  6284. 1036284,189,982,128,134,1,39,6,Na hi ariyasāvakato kassaci bhayaṃ hoti.
  6285. 1036285,189,982,135,138,1,20,3,Averan ti verābhāvaṃ.
  6286. 1036286,189,982,139,142,1,27,3,Abyāpajjhan ti niddukkhataṃ.
  6287. 1036287,189,982,143,167,1,116,15,"‘‘ Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā’’ tiādi ānisaṃsadassanaṃ, hetumpi cettha tvā -saddo yathā‘‘ mātaraṃ saritvā rodatī’’ ti. "
  6288. 1036288,189,983,2,17,1,67,10,"Yaṃ kiñci cajanalakkhaṇaṃ, sabbaṃ taṃ yaññoti āha‘‘ idañca panā’’ tiādi. "
  6289. 1036289,189,983,18,23,1,32,5,Na nu ca pañcasīlaṃ sabbakālikaṃ.
  6290. 1036290,189,983,24,36,1,100,11,"Abuddhuppādakālepi hi viññū taṃ samādiyanti, na ca ekantato vimuttāyatanaṃ bāhirakānampi samādinnattā. "
  6291. 1036291,189,983,37,57,1,140,14,"Saraṇagamanaṃ pana buddhuppādahetukaṃ, ekantato ca vimuttāyatanaṃ, kathaṃ tattha saraṇagamanato pañcasīlassa mahapphalatāti āha‘‘ kiñcāpī’’ tiādi. "
  6292. 1036292,189,983,58,62,1,38,4,Jeṭṭhakan ti mahapphalabhāvena uttamaṃ.
  6293. 1036293,189,983,63,84,1,156,16,"‘‘ Saraṇagamaneyeva patiṭṭhāyā’’ ti iminā tassa sīlassa saraṇagamanena abhisaṅkhatattā tato mahapphalataṃ, tathā anabhisaṅkhatassa ca sīlassa appaphalataṃ dasseti. "
  6294. 1036294,189,984,2,10,1,46,4,353. {Īdisamevā}ti evaṃ saṃkilesapaṭipakkhameva hutvā.
  6295. 1036295,189,984,11,34,1,143,15,"Nanu ca paṭhamajjhānādiyaññāyeva desetabbā, kasmā buddhuppādato paṭṭhāya desanamārabhatīti anuyogaṃ pariharituṃ‘‘ tividha… pe… dassetukāmo’’ ti vuttaṃ. "
  6296. 1036296,189,984,35,55,1,168,18,"Tividhasīlapāripūriyaṃ ṭhitassa hi nesaṃ yaññānaṃ appaṭṭhataratā, mahapphalataratā ca hoti, tasmā taṃ dassetukāmattā buddhuppādato paṭṭhāya desanaṃ ārabhatīti vuttaṃ hoti. "
  6297. 1036297,189,984,56,63,1,20,3,Tenāha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  6298. 1036298,189,984,64,102,1,178,21,"Heṭṭhā vuttehi {guṇehī}ti ettha‘‘ so taṃ dhammaṃ sutvā tathāgate saddhaṃ paṭilabhatī’’ tiādinā( dī. ni.1.191) heṭṭhā vuttā saraṇagamanaṃ, sīlasampadā, indriyesu guttadvāratāti evamādayo guṇā veditabbā. "
  6299. 1036299,189,984,103,109,1,48,6,Paṭhamaṃ jhānaṃ nibbattento na kilamatīti yojanā.
  6300. 1036300,189,984,110,113,1,24,2,{Tānī}ti paṭhamajjhānādīni.
  6301. 1036301,189,984,114,142,1,152,18,"‘‘ Paṭhamaṃ jhānan’’ tiādinā pāḷiyaṃ paṇītānameva jhānānaṃ ukkaṭṭhaniddeso katoti mantavā‘‘ ekaṃ kappaṃ, aṭṭha kappe’’ tiādi vuttaṃ, mahākappavasena cettha attho. "
  6302. 1036302,189,984,143,151,1,69,8,Hīnaṃ pana paṭhamaṃ jhānaṃ asaṅkhyeyyakappassa tatiyabhāgaṃ āyuṃ deti.
  6303. 1036303,189,984,152,154,1,23,2,Majjhimaṃ upaḍḍhakappaṃ.
  6304. 1036304,189,984,155,165,1,71,9,"Hīnaṃ dutiyaṃ jhānaṃ dve kappāni, majjhimaṃ cattārītiādinā attho netabbo. "
  6305. 1036305,189,984,166,188,1,178,17,"Apica yasmā paṇītāniyevettha jhānāni adhippetāni mahapphalatarabhāvadassanaparattā desanāya, tasmā‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ekaṃ kappan’’ tiādinā paṇītāneva jhānāni niddiṭṭhānīti daṭṭhabbaṃ. "
  6306. 1036306,189,985,2,5,1,27,2,{Tadevā}ti catutthajjhānameva.
  6307. 1036307,189,985,6,10,1,29,4,Catukkanayena hi desanā āgatā.
  6308. 1036308,189,985,11,33,1,172,17,"Yadi evaṃ kathaṃ āruppatāti āha‘‘ ākāsānañcāyatanādisamāpattivasena bhāvitan’’ ti, tathā bhāvitattā catutthajjhānameva āruppaṃ hutvā vīsatikappasahassādīni āyuṃ detīti adhippāyo. "
  6309. 1036309,189,985,34,37,1,20,3,Ayaṃ ācariyassa mati.
  6310. 1036310,189,985,38,65,1,193,20,"Atha vā {tadevā}ti āruppasaṅkhātaṃ catutthajjhānameva, taṃ pana kasmā vīsatikappasahassādīni āyuṃ detīti vuttaṃ‘‘ ākāsānañcāyatanādisamāpattivasena bhāvitan’’ ti, tathā bhāvitattā evaṃ detīti adhippāyo. "
  6311. 1036311,189,985,66,96,1,232,21,"Aparo nayo‘‘ tadevā’’ ti vutte rūpāvacaracatutthajjhānamevāti attho āpajjeyyāti taṃ nivattetuṃ‘‘ ākāsānañcāyatanādisamāpattivasena bhāvitan’’ ti āha, tathā bhāvitaṃ aṅgasamatāya catutthajjhānasaṅkhātaṃ āruppajjhānamevādhippetanti vuttaṃ hoti. "
  6312. 1036312,189,986,2,25,1,241,19,Sammadeva niccasaññādipaṭipakkhavidhamanavasena pavattamānā pubbabhāgiye eva bodhipakkhiyadhamme samānentī vipassanā vipassakapuggalassa anappakaṃ pītisomanassaṃ samāvahatīti vuttaṃ‘‘ vipassanāsukhasadisassa pana sukhassa abhāvā mahapphalan’’ ti.
  6313. 1036313,189,986,26,29,1,29,3,Yathāha dhammarājā dhammapade–
  6314. 1036314,189,987,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ; "
  6315. 1036315,189,988,2,19,1,44,6,"Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānatan’’ ti.( dha. pa.374); "
  6316. 1036316,189,989,2,29,1,192,21,"Yasmā panāyaṃ desanā iminā anukkamena imāni ñāṇāni nibbattentassa vasena pavattitā, tasmā‘‘ vipassanāñāṇe patiṭṭhāyā’’ tiādinā heṭṭhimaṃ heṭṭhimaṃ uparimassa uparimassa patiṭṭhābhūtaṃ katvā vuttaṃ. "
  6317. 1036317,189,989,30,46,1,92,10,Samānarūpanimmānaṃ nāma manomayiddhiyā aññehi asādhāraṇakiccanti āha‘‘ attano… pe… mahapphalā’’ ti.
  6318. 1036318,189,989,47,52,1,67,4,"Hatthiassādivividharūpakaraṇaṃ vikubbanaṃ, tassa dassanasamatthatāya. "
  6319. 1036319,189,989,53,58,1,66,5,Icchiticchitaṭṭhānaṃ nāma purimajātīsu icchiticchito khandhapadeso.
  6320. 1036320,189,989,59,73,1,70,8,Arahattamaggeneva maggasukhaṃ niṭṭhitanti vuttaṃ‘‘ ati… pe… mahapphalan’’ ti.
  6321. 1036321,189,989,74,77,1,25,2,{Samāpento}ti pariyosāpento.
  6322. 1036322,189,990,2,2,1,43,1,Kūṭadantaupāsakattapaṭivedanādikathāvaṇṇanā
  6323. 1036323,189,991,2,4,1,0,0,354-8.
  6324. 1036324,189,991,5,33,1,152,15,"‘‘ Abhikkantaṃ bho gotamā’’ tiādi desanāya pasādavacanaṃ,‘‘ esāhaṃ bhavantan’’ tiādi pana saraṇagamanavacananti tadubhayasambandhaṃ dassento‘‘ desanāyā’’ tiādimāha. "
  6325. 1036325,189,991,34,38,1,45,3,{Tanū}ti mando kāyikacetasikasukhasamupabyūhato.
  6326. 1036326,189,991,39,55,1,70,11,Sabbe te {pāṇayo}ti‘‘ satta ca usabhasatānī’’ tiādinā vutte sabbe te pāṇino.
  6327. 1036327,189,991,56,62,1,41,6,Taṃ pavattin ti tesaṃ pāṇīnaṃ mocanākāraṃ.
  6328. 1036328,189,991,63,104,1,229,29,"{Ākulabhāvo}ti bhagavato santike dhammassa sutattā pāṇīsu anuddayaṃ upaṭṭhapetvā ṭhitassa‘‘ kathañhi nāma mayā tāva bahū pāṇino māraṇatthāya bandhāpitā’’ ti citte paribyākulabhāvo, yasmā atthi, tasmā na desetīti yojanā,‘‘ udapādī’’ tipi pāṭho. "
  6329. 1036329,189,991,105,118,1,51,8,{Sutvā}ti‘‘ muttā bho te pāṇayo’’ ti ārocitavacanaṃ sutvā.
  6330. 1036330,189,991,119,122,1,25,2,{Cittacāro}ti cittappavatti.
  6331. 1036331,189,991,123,143,1,123,12,‘‘ Kallacittaṃ muducittaṃ vinīvaraṇacittaṃ udaggacittaṃ pasannacittan’’ ti idaṃ padapañcakaṃ sandhāya‘‘ kallacittantiādī’’ ti vuttaṃ.
  6332. 1036332,189,991,144,155,1,72,7,Tattha‘‘ dānakathaṃ sīlakathan’’ tiādinā vuttāya anupubbikathāya ānubhāvena.
  6333. 1036333,189,991,156,193,1,407,29,"Kāmacchandavigamena kallacittatā arogacittatā, byāpādavigamena mettāvasena muducittatā akathinacittatā, uddhaccakukkuccavigamena vikkhepābhāvato vinīvaraṇacittatā tehi amalīnacittatā, thinamiddhavigamena sampaggahaṇavasena udaggacittatā amalīnacittatā, vicikicchāvigamena sammāpaṭipattiyā avimuttatāya pasannacittatā anāvilacittatā ca hotīti āha‘‘ anupubbikathānubhāvena vikkhambhitanīvaraṇataṃ sandhāya vuttan’’ ti. "
  6334. 1036334,189,991,194,201,1,50,6,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. "
  6335. 1036335,189,992,2,14,1,214,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā kūṭadantasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  6336. 1036336,189,993,2,4,1,30,2,Kūṭadantasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6337. 1036337,189,994,2,4,1,18,2,6 . Mahālisuttavaṇṇanā
  6338. 1036338,189,995,2,2,1,25,1,Brāhmaṇadūtavatthuvaṇṇanā
  6339. 1036339,189,996,2,38,1,244,24,"359. Evaṃ kūṭadantasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni mahālisuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, kūṭadantasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa mahālisuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… vesāliyanti mahālisuttan’’ ti āha. "
  6340. 1036340,189,996,39,66,1,220,24,"Punappunaṃ {visālabhāvūpagamanato}ti etthāyaṃ saṅkhepo– bārāṇasirañño kira aggamahesiyā maṃsapesigabbhena dve dārakā nibbattā dhītā ca putto ca, tesaṃ aññamaññaṃ vivāhena soḷasakkhattuṃ puttadhītuvasena dve dve dārakā vijātā. "
  6341. 1036341,189,996,67,96,1,283,24,"Tato tesaṃ dārakānaṃ yathākkamaṃ vaḍḍhentānaṃ paccekaṃ saparivārānaṃ ārāmuyyānanivāsaṭṭhānaparivārasampattiṃ gahetuṃ appahonakatāya nagaraṃ tikkhattuṃ gāvutantarena gāvutantarena parikkhipiṃsu, evaṃ tassa punappunaṃ tipākāraparikkhepena visālabhāvamupagatattā‘‘ vesālī’’ tveva nāmaṃ jātaṃ. "
  6342. 1036342,189,996,97,109,1,76,8,Tena vuttaṃ‘‘ punappunaṃ visālabhāvūpagamanato vesālīti laddhanāmake nagare’’ ti.
  6343. 1036343,189,996,110,147,1,81,6,"Vitthārakathā cettha mahāsīhanādasuttavaṇṇanāya,( ma. ni. aṭṭha.1.146) ratanasuttavaṇṇanāya( khu. pā. aṭṭha. vesālivatthu; su. ni. aṭṭha.1. ratanasuttavaṇṇanā) ca gahetabbā. "
  6344. 1036344,189,996,148,157,1,63,7,"{Bahinagare}ti nagarato bahi, na ambapālivanaṃ viya antonagarasmiṃ. "
  6345. 1036345,189,996,158,163,1,37,5,Sayaṃjātan ti sayameva jātaṃ aropimaṃ.
  6346. 1036346,189,996,164,171,1,63,5,"{Mahantabhāvenā}ti rukkhagacchānaṃ, ṭhitokāsassa ca mahantabhāvena. "
  6347. 1036347,189,996,172,182,1,48,6,Tenevāha‘‘ himavantena saddhiṃ ekābaddhaṃ hutvā’’ ti.
  6348. 1036348,189,996,183,189,1,53,6,Yaṃ pana venayikānaṃ matena vinayaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ–
  6349. 1036349,189,997,2,12,1,70,9,‘ ‘ Tattha mahāvanaṃ nāma sayaṃjātaṃ aropimaṃ saparicchedaṃ mahantaṃ vanaṃ.
  6350. 1036350,189,997,13,41,1,132,16,"Kapilavatthusāmantā pana mahāvanaṃ himavantena saha ekābaddhaṃ aparicchedaṃ hutvā mahāsamuddaṃ āhacca ṭhitaṃ, idaṃ tādisaṃ na hotī’’ ti( pārā. aṭṭha.2.162). "
  6351. 1036351,189,998,2,6,1,51,3,Taṃ majjhimabhāṇakasaṃyuttabhāṇakānampi samānakathā.
  6352. 1036352,189,998,7,35,1,62,6,Majjhimaṭṭhakathāya ñhi( ma. ni. aṭṭha.2.352) saṃyuttaṭṭhakathāya ñca( saṃ. ni. aṭṭha.1.37) tatheva vuttaṃ.
  6353. 1036353,189,998,36,43,1,57,7,Idha pana dīghabhāṇakānaṃ matena evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  6354. 1036354,189,998,44,62,1,79,12,"Yadi ca‘‘ ahutvā’’ ti katthaci pāṭho dissati, evaṃ sati sabbesampi samānavādo siyāti. "
  6355. 1036355,189,998,63,85,1,189,15,"{Kūṭāgārasālāsaṅkhepenā}ti haṃsamaṇḍalākārasaṅkhātahaṃsavaṭṭakacchannena kūṭāgārasālāniyāmena, tathā katattā pāsādoyeva‘‘ kūṭāgārasālā’’ ti vutto, tabbohārena pana sakalopi saṅghārāmoti vuttaṃ hoti. "
  6356. 1036356,189,998,86,99,1,33,4,Vinayaṭṭhakathāyaṃ( pārā. aṭṭha.2.162) tu evaṃ vuttaṃ–
  6357. 1036357,189,999,2,22,1,156,17,‘ ‘ Kūṭāgārasālā pana mahāvanaṃ nissāya kate ārāme kūṭāgāraṃ antokatvā haṃsavaṭṭakacchadanena katā sabbākārasampannā buddhassa bhagavato gandhakuṭi veditabbā’’ ti.
  6358. 1036358,189,1000,2,12,1,50,8,"Kosalesu jātā, bhavā, te vā nivāso etesanti kosalakā. "
  6359. 1036359,189,1000,13,15,1,14,2,Evaṃ māgadhakā.
  6360. 1036360,189,1000,16,20,1,44,4,Janapadavācino hi pāyato pulliṅgaputhuvacanā.
  6361. 1036361,189,1000,21,33,1,80,11,"Yassa akaraṇe puggalo mahājāniyo hoti, taṃ karaṇaṃ arahatīti karaṇīyan ti vuccati. "
  6362. 1036362,189,1000,34,42,1,33,4,Tenāha‘‘ avassaṃ kattabbakammenā’’ ti.
  6363. 1036363,189,1000,43,57,1,95,12,"Akātumpi vaṭṭati asati samavāye, tasmā samavāye sati kattabbato taṃ kiccanti {vuccatī}ti adhippāyo. "
  6364. 1036364,189,1001,2,22,1,110,11,"360. Yā buddhānaṃ uppajjanārahā nānattasaññā, tāsaṃ vasena‘‘ nānārammaṇacārato’’ ti vuttaṃ, nānārammaṇappavattitoti attho. "
  6365. 1036365,189,1001,23,29,1,48,5,"Sambhavantasseva hi paṭisedho, na asambhavantassa. "
  6366. 1036366,189,1001,30,36,1,48,5,{Paṭikkammā}ti nivattetvā tathā cittaṃ anuppādetvā.
  6367. 1036367,189,1001,37,42,1,48,4,{Sallīno}ti jhānasamāpattiyā ekattārammaṇaṃ allīno.
  6368. 1036368,189,1001,43,47,1,26,3,{Nilīno}ti tasseva vevacanaṃ.
  6369. 1036369,189,1001,48,56,1,28,4,Tena vuttaṃ‘‘ ekībhāvan’’ tiādi.
  6370. 1036370,189,1001,57,67,1,68,9,"Saparivārattā anekopi tadā eko viya bhavatīti ekībhāvo, taṃ ekībhāvaṃ. "
  6371. 1036371,189,1001,68,81,1,51,8,"Yenāyasmā nāgito, taṃ sandhāya‘‘ tasmā ṭhānā’’ ti vuttaṃ. "
  6372. 1036372,189,1002,2,2,1,30,1,Oṭṭhaddhalicchavivatthuvaṇṇanā
  6373. 1036373,189,1003,2,8,1,31,2,361. {Addhoṭṭhatāyā}ti upaḍḍhoṭṭhatāya.
  6374. 1036374,189,1003,9,36,1,149,21,"Tassa kira uttaroṭṭhassa appakatāya tiriyaṃ phāletvā addhamapanītaṃ viya khāyati cattāro dante, dve ca dāṭhā na chādeti, tena naṃ‘‘ oṭṭhaddho’’ ti voharati. "
  6375. 1036375,189,1003,37,76,1,162,19,"Keci pana‘‘ adho-saddena pāṭhaṃ parikappetvā heṭṭhā oṭṭhassa olambakatāya‘‘ oṭṭhādho’’ ti atthaṃ vadanti, tadayuttameva tathā pāṭhassa adissanato, ācariyena ( dī. ni. ṭī.1.361) ca avaṇṇitattā. "
  6376. 1036376,189,1003,77,87,1,83,9,Ayaṃ kira uposathiko dāyako dānapati saddho pasanno buddhamāmako dhammasaṅghamāmako.
  6377. 1036377,189,1003,88,95,1,25,3,Tenāha‘‘ purebhattan’’ tiādi.
  6378. 1036378,189,1003,96,126,1,99,9,"Khandhake,( mahāva.289) mahāparinibbānasutte( dī. ni.2.161) ca āgatanayena‘‘ nīlapītādi… pe… tāvatiṃsaparisasappaṭibhāgāyā’’ ti vuttaṃ. "
  6379. 1036379,189,1003,127,137,1,65,10,Ayaṃ pana vesālī bhagavato kāle iddhā ceva vepullappattā ca ahosi.
  6380. 1036380,189,1003,138,164,1,208,19,"Tattha hi rājūnameva satta sahassāni, satta satāni, satta ca rājāno ahesuṃ, tathā yuvarājasenāpatibhaṇḍāgārikapabhutīnampi, pāsādakūṭāgāraārāmapokkharaṇiādayopi tapparimāṇāyeva, bahujanā, ākiṇṇamanussā, subhikkhā ca. "
  6381. 1036381,189,1003,165,174,1,40,5,Tena vuttaṃ‘‘ mahatiyā licchaviparisāyā’’ ti.
  6382. 1036382,189,1003,175,205,1,266,28,"Tassa pana kulassa ādibhūtānaṃ yathāvuttānaṃ maṃsapesiyā nibbattadārakānaṃ tāpasena pāyitaṃ yaṃ khīraṃ udaraṃ pavisati, sabbaṃ taṃ maṇibhājanagataṃ viya dissati, carimakabhave bodhisatte kucchigate bodhisattamātu viya udaracchaviyā ativippasannatāya te nicchavī ahesuṃ. "
  6383. 1036383,189,1003,206,221,1,71,11,Apare panāhu‘‘ sibbetvā ṭhapitā viya nesaṃ aññamaññaṃ līnā chavi ahosī’’ ti.
  6384. 1036384,189,1003,222,242,1,141,17,"Evaṃ te nicchavitāya vā līnacchavitāya vā {licchavī}ti paññāyiṃsu, niruttinayena cettha padasiddhi, tabbaṃse uppannā sabbepi licchavayo nāma jātā. "
  6385. 1036385,189,1003,243,257,1,83,8,"Tenāha‘‘ licchaviparisāyā’’ ti, licchavirājūnaṃ, licchavivaṃsabhūtāya vā parisāyāti attho. "
  6386. 1036386,189,1003,258,270,1,54,8,Mahantaṃ yasaṃ lāti gaṇhātīti mahāli yathā‘‘ bhaddālī’’ ti.
  6387. 1036387,189,1003,271,275,1,33,4,Mūlanāman ti mātāpitūhi katanāmaṃ.
  6388. 1036388,189,1004,2,9,1,38,3,362. Sāsane {yuttapayutto}ti bhāvanamanuyutto.
  6389. 1036389,189,1004,10,31,1,170,17,Sabbattha sīhasamānavuttinopi bhagavato parisāya mahatte sati tadajjhāsayānurūpaṃ pavattiyamānāya dhammadesanāya viseso hotīti āha‘‘ mahantena ussāhena dhammaṃ desessatī’’ ti.
  6390. 1036390,189,1005,2,19,1,74,10,‘ ‘ Vissāsiko’’ ti vatvā tamassa vissāsikabhāvaṃ vibhāvetuṃ‘‘ ayañhī’’ tiādi vuttaṃ.
  6391. 1036391,189,1005,20,23,1,27,2,{Thūlasarīro}ti vaṭharasarīro.
  6392. 1036392,189,1005,24,49,1,123,16,"Therassa khīṇāsavabhāvato‘‘ ālasiyabhāvo appahīno’’ ti na vattabbo, vāsanālesaṃ pana upādāya‘‘ īsakaṃ appahīno viya hotī’’ ti vuttaṃ. "
  6393. 1036393,189,1005,50,57,1,54,7,Na hi sāvakānaṃ buddhānamiva savāsanā kilesā pahīyanti.
  6394. 1036394,189,1005,58,68,1,58,6,Yathāvuttaṃ pāsādameva sandhāya‘‘ kūṭāgāramahāgehā’’ ti vuttaṃ.
  6395. 1036395,189,1005,69,72,1,27,2,{Pācīnamukhā}ti pācīnapamukhā.
  6396. 1036396,189,1006,2,19,1,95,9,363. Vineyyajanānuparodhena buddhānaṃ bhagavantānaṃ paṭihāriyavijambhanaṃ hotīti āha‘‘ atha kho’’ tiādi.
  6397. 1036397,189,1006,20,32,1,121,11,Gandhakuṭito nikkhamanavelāyañhi chabbaṇṇā buddharasmiyo āveḷāveḷā yamalā yamalā hutvā savisesaṃ pabhassarā vinicchariṃsu.
  6398. 1036398,189,1006,33,44,1,64,7,Tāhi‘‘ bhagavā nikkhamatī’’ ti samārocitamiva nikkhamanaṃ sañjāniṃsu.
  6399. 1036399,189,1006,45,53,1,34,4,Tena vuttaṃ‘‘ saṃsūcitanikkhamano’’ ti.
  6400. 1036400,189,1007,2,29,1,130,15,"364.‘‘ Ajjā’’ ti vuttadivasato atītamanantaraṃ hiyyodivasaṃ purimaṃ nāma, tathā‘‘ hiyyo’’ ti vuttadivasato paraṃ purimataraṃ atisayena purimattā. "
  6401. 1036401,189,1007,30,37,1,69,7,Iti imesu dvīsu divasesu vavatthito yathākkamaṃ purimapurimatarabhāvo.
  6402. 1036402,189,1007,38,58,1,85,14,"Evaṃ santepi yadettha‘‘ purimataran’’ ti vuttaṃ, tato pabhuti yaṃ yaṃ oraṃ, taṃ taṃ purimaṃ. "
  6403. 1036403,189,1007,59,74,1,69,10,"Yaṃ yaṃ paraṃ, taṃ taṃ purimataranti dassento‘‘ tato paṭṭhāyā’’ tiādimāha. "
  6404. 1036404,189,1007,75,84,1,89,8,"Orapārabhāvassa viya, hi disāvidisābhāvassa viya ca purimapurimatarabhāvassa apekkhāsiddhi. "
  6405. 1036405,189,1007,85,87,1,25,1,{Mūladivasato}tiādidivasato.
  6406. 1036406,189,1007,88,108,1,105,13,"{Agge}ti upayogatthe bhummavacanaṃ, upayogavacanassa vā e -kārādesoti dasseti‘‘ aggan’’ ti iminā, paṭhamanti attho. "
  6407. 1036407,189,1007,109,122,1,57,9,Taṃ panettha parā atītā koṭiyevāti āha‘‘ parakoṭiṃ katvā’’ ti.
  6408. 1036408,189,1007,123,151,1,140,18,"Yaṃ -saddo paricchede nipāto, tappayogena cāyaṃ‘‘ viharāmī’’ ti vattamānapayogo, attho pana atītavasena veditabboti dassetuṃ‘‘ yāva vihāsin’’ ti vuttaṃ. "
  6409. 1036409,189,1007,152,155,1,17,2,{Tassā}ti divasassa.
  6410. 1036410,189,1007,156,185,1,131,17,Paṭhamavikappe‘‘ viharāmī’’ ti imassa‘‘ yadagge’’ ti iminā ujukaṃ tāva sambandhitvā pacchā‘‘ naciraṃ tīṇi vassānī’’ ti pamāṇavacanaṃ yojetabbaṃ.
  6411. 1036411,189,1007,186,200,1,77,10,Dutiyavikappe pana‘‘ naciraṃ tīṇi vassānī’’ ti imehipi kuṭilaṃ sambandho kattabbo.
  6412. 1036412,189,1007,201,208,1,51,6,"Naciran ti cetaṃ bhāvanapuṃsakaṃ, accantasaññogaṃ vā. "
  6413. 1036413,189,1007,209,220,1,47,7,Tañhi pamāṇato visesetuṃ‘‘ tīṇi vassānī’’ ti vadati.
  6414. 1036414,189,1007,221,231,1,42,6,Tenāha‘‘ naciraṃ vihāsiṃ tīṇiyeva vassānī’’ ti.
  6415. 1036415,189,1008,2,5,1,19,3,Ayan ti sunakkhatto.
  6416. 1036416,189,1008,6,9,1,29,2,{Piyajātikānī}ti iṭṭhasabhāvāni.
  6417. 1036417,189,1008,10,13,1,31,2,{Sātajātikānī}ti madhurasabhāvāni.
  6418. 1036418,189,1008,14,24,1,50,6,Madhurasadisatāya hi‘‘ madhuran’’ ti manoramaṃ vuccati.
  6419. 1036419,189,1008,25,32,1,68,6,"Ārammaṇaṃ karontena kāmena upasaṃhitānīti kāmūpasaṃhitāni, kāmanīyāni. "
  6420. 1036420,189,1008,33,51,1,119,12,"Tenāha‘‘ kāmassādayuttānī’’ ti, ārammaṇikena kāmasaṅkhātena assādena saññuttāni, kāmasaṅkhātassa vā assādassa yogyānīti attho. "
  6421. 1036421,189,1008,52,59,1,49,5,"{Sarīrasaṇṭhāne}ti sarīrabimbe, ādhāre cetaṃ bhummaṃ. "
  6422. 1036422,189,1008,60,70,1,58,8,Tasmā {saddenā}ti taṃ nissāya tato uppannena saddenāti attho.
  6423. 1036423,189,1008,71,77,1,57,6,Apica vinā pāṭhasesaṃ bhavitabba padeneva sambandhitabbaṃ.
  6424. 1036424,189,1008,78,82,1,26,3,{Madhurenā}ti iṭṭhena sātena.
  6425. 1036425,189,1008,83,86,1,35,3,Kaṇṇasakkhaliyan ti kaṇṇapaṭṭikāyaṃ.
  6426. 1036426,189,1009,2,6,1,52,3,{Ettāvatā}ti dibbasotañāṇaparikammassa akathanamattena.
  6427. 1036427,189,1009,7,31,1,141,18,"‘‘ Attanā ñātampi na katheti, kiṃ imassa sāsane adhiṭṭhānenā’’ ti kujjhanto bhagavati āghātaṃ bandhitvā, saha kujjhaneneva cesa jhānābhiññā parihāyi. "
  6428. 1036428,189,1009,32,53,1,107,15,{Cintesī}ti‘‘ kasmā nu kho so mayhaṃ taṃ parikammaṃ na kathesī’’ ti parivicārento ayoniso ummujjanavasena cintesi.
  6429. 1036429,189,1009,54,99,1,205,22,"{Anukkamenā}ti pāthikasutte,( dī. ni.3.3 ādayo) mahāsīhanādasutte( dī. ni.1.381) ca āgatanayena taṃ taṃ ayuttameva cintento, bhāsanto, karonto ca anukkamena bhagavati baddhāghātatāya sāsane patiṭṭhaṃ alabhanto gihibhāvaṃ patvā tamatthaṃ katheti. "
  6430. 1036430,189,1010,2,2,1,27,1,Ekaṃsabhāvitasamādhivaṇṇanā
  6431. 1036431,189,1011,2,4,1,0,0,366-371.
  6432. 1036432,189,1011,5,12,1,55,5,"{Ekaṃsāyā}ti tadatthe catutthīvacanaṃ, ekaṃsatthanti attho. "
  6433. 1036433,189,1011,13,30,1,127,12,"Aṃsa saddo cettha koṭṭhāsapariyāyo, so ca adhikārato dibbarūpadassanadibbasaddasavanavasena veditabboti āha‘‘ ekakoṭṭhāsāyā’’ tiādi. "
  6434. 1036434,189,1011,31,36,1,48,5,Vā -saddo cettha vikappane ekaṃsassevādhippetattā.
  6435. 1036435,189,1011,37,42,1,62,4,{Anudisāyā}ti puratthimadakkhiṇādibhedāya catubbidhāya anudisāya.
  6436. 1036436,189,1011,43,48,1,64,3,"{Ubhayakoṭṭhāsāyā}ti dibbarūpadassanatthaṃ, dibbasaddasavanatthañca. "
  6437. 1036437,189,1011,49,60,1,80,8,"{Bhāvito}ti yathā dibbacakkhuñāṇaṃ, dibbasotañāṇañca samadhigataṃ hoti, evaṃ bhāvito. "
  6438. 1036438,189,1011,61,77,1,151,15,"Tayidaṃ visuṃ visuṃ parikammakaraṇena ijjhantīsu vattabbaṃ natthi, ekajjhaṃ ijjhantīsupi kameneva kiccasiddhi bhavati ekajjhaṃ kiccasiddhiyā asambhavato. "
  6439. 1036439,189,1011,78,99,1,159,15,"Pāḷiyampi hi‘‘ dibbānañca rūpānaṃ dassanāya, dibbānañca saddānaṃ savanāyā’’ ti idaṃ ekassa ubhayasamatthatāsandassanameva, na ekajjhaṃ kiccasiddhisambhavasandassanaṃ."
  6440. 1036440,189,1011,100,118,1,133,14,‘‘ Ekaṃsabhāvito samādhi hetū’’ ti iminā sunakkhatto dibbacakkhuñāṇāya eva parikammassa katattā vijjamānampi dibbasaddaṃ nāssosīti dasseti.
  6441. 1036441,189,1012,2,24,1,117,13,372. Dibbacakkhuñāṇato dibbasotañāṇameva seṭṭhanti maññamāno mahāli etamatthaṃ pucchatīti āha‘‘ idaṃ dibbasotena… pe… maññe’’ ti.
  6442. 1036442,189,1012,25,30,1,39,4,"Apaṇṇakanti avirajjhanakaṃ, anavajjaṃ vā. "
  6443. 1036443,189,1012,31,35,1,43,3,Samādhiyeva bhāvetabbaṭṭhena samādhibhāvanā .
  6444. 1036444,189,1012,36,69,1,195,21,‘‘ Dibbasotañāṇaṃ seṭṭhan’’ ti maññamānena ca tena dibbacakkhuñāṇampi dibbasoteneva saha gahetvā‘‘ etāsaṃ nūna bhante’’ tiādinā puthuvacanena pucchitanti dassetuṃ‘‘ ubhayaṃsabhāvitānaṃ samādhīnan’’ ti vuttaṃ.
  6445. 1036445,189,1012,70,74,1,39,4,Bāhirā etā samādhibhāvanā aniyyānikattā.
  6446. 1036446,189,1012,75,80,1,32,5,Tā hi ito bāhirakānampi ijjhanti.
  6447. 1036447,189,1012,81,86,1,57,5,Na ajjhattikā bhagavatā sāmukkaṃsikabhāvena appaveditattā.
  6448. 1036448,189,1012,87,93,1,34,6,Na hi te saccāni viya sāmukkaṃsikā.
  6449. 1036449,189,1012,94,106,1,86,10,"Yadatthan ti yesaṃ atthāya, abhedepi bhedavacanametaṃ, yassa vā visesanabhūtassa atthāya. "
  6450. 1036450,189,1012,107,110,1,21,2,{Te}ti ariyaphaladhamme.
  6451. 1036451,189,1012,111,119,1,22,4,‘‘ Tan’’ tipi adhunā pāṭho.
  6452. 1036452,189,1012,120,147,1,148,20,"Te hi sacchikātabbā,‘‘ atthi kho mahāli aññeva dhammā… pe… yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ carantī’’ ti sacchikātabbadhammā ca idha vuttā. "
  6453. 1036453,189,1013,2,2,1,21,1,Catuariyaphalavaṇṇanā
  6454. 1036454,189,1014,2,9,1,22,2,373. {Saṃyojentī}ti bandhenti.
  6455. 1036455,189,1014,10,21,1,77,9,"{Tasmā}ti yasmā vaṭṭadukkhabhaye saṃyojanato tattha satte saṃyojenti nāma, tasmā. "
  6456. 1036456,189,1014,22,37,1,77,10,"Katthaci‘‘ vaṭṭadukkhamaye rathe’’ ti pāṭho, na porāṇo tathā ācariyena avaṇṇitattā. "
  6457. 1036457,189,1014,38,43,1,34,4,"Maggasotaṃ āpanno, na pasādādisotaṃ."
  6458. 1036458,189,1014,44,55,1,58,7,‘‘ Sototi bhikkhave ariyamaggassetaṃ adhivacanan’’ ti hi vuttaṃ.
  6459. 1036459,189,1014,56,70,1,100,12,"{Āpanno}ti ca ādito pattoti attho ā-upasaggassa ādikammani pavattanato, idaṃ pana phalaṭṭhavasena vadati. "
  6460. 1036460,189,1014,71,78,1,63,6,"Atītakālavacanañhetaṃ, maggakkhaṇe pana maggasotaṃ āpajjati nāma. "
  6461. 1036461,189,1014,79,106,1,135,12,"Tenevāha dakkhiṇavibhaṅge‘‘ sotāpanne dānaṃ deti, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanne dānaṃ detī’’ ti( ma. ni.3.379) {apatanadhammo}ti anupapajjanasabhāvo. "
  6462. 1036462,189,1014,107,110,1,41,2,{Dhammaniyāmenā}ti uparimaggadhammaniyāmena.
  6463. 1036463,189,1014,111,118,1,91,7,Heṭṭhimantena sattamabhavato upari anupapajjanadhammatāya vā niyatoti aṭṭhakathāmuttakanayo.
  6464. 1036464,189,1014,119,125,1,40,6,Paraṃ ayanaṃ parāgati assa atthīti attho.
  6465. 1036465,189,1014,126,134,1,62,6,"{Anenā}ti puna tatiyasamāsavacanaṃ, vā-saddo cettha luttaniddiṭṭho. "
  6466. 1036466,189,1015,2,16,1,67,9,"Tanuttaṃ nāma pavattiyā mandatā, viraḷatā cāti vuttaṃ‘‘ tanuttā’’ tiādi. "
  6467. 1036467,189,1015,17,23,1,42,4,"{Karahacī}ti nipātamattaṃ, pariyāyavacanaṃ vā."
  6468. 1036468,189,1015,24,59,1,186,21,"‘‘ Orena ce māso seso gimhānanti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyeseyyā’’ tiādīsu( pārā.627) viya ora -saddo na atirekatthoti āha‘‘ heṭṭhābhāgiyānan’’ ti, heṭṭhābhāgassa kāmabhavassa paccayabhāvena hitānanti attho."
  6469. 1036469,189,1015,60,69,1,50,4,‘‘ Suddhāvāsabhūmiyan’’ ti tesaṃ upapattiṭṭhānadassanaṃ.
  6470. 1036470,189,1015,70,75,1,41,4,{Opapātiko}ti upapātiko upapātane sādhukārī.
  6471. 1036471,189,1015,76,88,1,107,7,Tenāha‘‘ sesayonipaṭikkhepavacanametan’’ ti {parinibbānadhammo}ti anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbānasabhāvo.
  6472. 1036472,189,1015,89,103,1,80,8,"Vimuccatīti vimutti, cittameva vimutti {cetovimuttī}ti vuttaṃ‘‘ cittavisuddhin’’ tiādi. "
  6473. 1036473,189,1015,104,147,1,101,13,"Cittasīsena cettha samādhi gahito‘‘ sīle patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayan’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.23,192; peṭako.22; mi. pa.1.1.9) viya. "
  6474. 1036474,189,1015,148,153,1,35,5,Paññāvimuttin ti etthāpi eseva nayo.
  6475. 1036475,189,1015,154,162,1,43,4,Tenāha‘‘ arahattaphalapaññāva paññāvimuttī’’ ti.
  6476. 1036476,189,1015,163,169,1,41,5,"Sāman ti attanāva, aparappaccayenāti attho."
  6477. 1036477,189,1015,170,181,1,65,7,‘‘ Abhijānitvā’’ ti iminā tvādipaccayakāriyassa ya-kārassa lopo dassito.
  6478. 1036478,189,1015,182,192,1,54,6,‘‘ Abhiññāyā’’ ti iminā pana nā-vacanakāriyassāti daṭṭhabbaṃ.
  6479. 1036479,189,1015,193,197,1,32,3,{Sacchī}ti paccakkhatthe nepātikaṃ.
  6480. 1036480,189,1015,198,204,1,83,6,Paccakkhakaraṇaṃ nāma anussavākāraparivitakkādike muñcitvā sarūpato ārammaṇakaraṇaṃ.
  6481. 1036481,189,1016,2,2,1,27,1,Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
  6482. 1036482,189,1017,2,4,1,0,0,374-5.
  6483. 1036483,189,1017,5,10,1,30,3,{Uppatitvā}ti ākāsamaggena ḍetvā.
  6484. 1036484,189,1017,11,28,1,139,15,"Paṭipajjati ariyāsāvako nibbānaṃ, ariyaphalañca etāyāti paṭipadā, sā ca tassa pubbabhāgo evāti ariyamaggo pubbabhāgapaṭipadānāmena idha vutto. "
  6485. 1036485,189,1017,29,31,1,31,2,Ātatavitatādivasena pañcaṅgikaṃ.
  6486. 1036486,189,1017,32,34,1,37,2,Disāvidisāniviṭṭhapadesena aṭṭhaṅgiko.
  6487. 1036487,189,1017,35,50,1,88,11,Aṭṭhaṅgato mutto añño koci aṭṭhaṅgiko nāma maggo natthīti āha‘‘ aṭṭhaṅgamattoyevā’’ tiādinā.
  6488. 1036488,189,1017,51,58,1,49,7,Na hi avayavavinimutto samudāyo nāma koci atthīti.
  6489. 1036489,189,1017,59,103,1,202,23,"Tasmā‘‘ aṭṭha aṅgāni assāti aññapadatthasamāsaṃ akatvā‘ aṭṭha aṅgāni aṭṭhaṅgāni, tāni assa santīti aṭṭhaṅgiko’ ti samāsagabbhataddhitavasena padasiddhi kātabbā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.374,375) ācariyena vuttaṃ, adhippāyo cettha cintetabbo. "
  6490. 1036490,189,1017,104,120,1,176,16,Aññapadatthasamāse hi kate na sakkā aṭṭhaṅgaaṭṭhaṅgikānaṃ bhedo aññamaññaṃ vipariyāyaṃ katvāpi niyametuṃ byāse ubhayapadatthaparabhāvena saheva saṅkhyāparicchedena atthāpattito.
  6491. 1036491,189,1017,121,138,1,165,17,Samāsagabbhe pana taddhite kate sakkā eva tesaṃ bhedo aññamaññaṃ vipariyāyaṃ katvā niyametuṃ samāse uttarapadatthaparabhāvena vināva saṅkhyāparicchedena atthāpattito.
  6492. 1036492,189,1017,139,142,1,32,3,Ekatthibhāvalakkhaṇo hi samāsoti.
  6493. 1036493,189,1017,143,172,1,201,22,"Dhammadāyādasuttantaṭīkāyaṃ pana ācariyeneva evaṃ vuttaṃ‘‘ yasmā maggaṅgasamudāye maggavohāro hoti, samudāyo ca samudāyīhi samannāgato, tasmā attano avayavabhūtāni aṭṭha aṅgāni etassa santīti aṭṭhaṅgiko’’ ti. "
  6494. 1036494,189,1017,173,186,1,105,12,"Paṭhamanaye cettha aṅginā aṅgassa aṭṭhaṅgikabhāvo vutto, dutiyanaye pana aṅgena aṅginoti ayametesaṃ viseso. "
  6495. 1036495,189,1018,2,16,1,103,9,"Idāni aṭṭhaṅgikamagge lakkhaṇato, kiccakhaṇārammaṇabhedakamato ca vinicchayaṃ dassento‘‘ tatthā’’ tiādimāha. "
  6496. 1036496,189,1018,17,24,1,94,6,{Sammādassanalakkhaṇā}ti aviparītaṃ yāthāvato catunnamariyasaccānaṃ paccakkhameva dassanasabhāvā.
  6497. 1036497,189,1018,25,31,1,82,5,Sammā {abhiniropanalakkhaṇo}ti nibbānārammaṇe cittassa aviparītamabhiniropanasabhāvo.
  6498. 1036498,189,1018,32,53,1,225,18,"Sammā {pariggahaṇalakkhaṇā}ti caturaṅgasamannāgatā vācā jane saṅgaṇhātīti tabbipakkhato viratisabhāvā sammāvācā bhedakaramicchāvācappahānena jane, sampayuttadhamme ca pariggaṇhanakiccavatī hoti, evaṃ aviparītaṃ pariggahaṇasabhāvā. "
  6499. 1036499,189,1018,54,85,1,364,27,"Sammā {samuṭṭhāpanalakkhaṇo}ti yathā cīvarakammādiko kammanto ekaṃ kātabbaṃ samuṭṭhāpeti, taṃtaṃkiriyānipphādako vā cetanāsaṅkhāto kammanto hatthapādacalanādikaṃ kiriyaṃ samuṭṭhāpeti, evaṃ sāvajjakattabbakiriyāsamuṭṭhāpakamicchākammantappahānena sammākammanto niravajjasamuṭṭhāpanakiccavā hoti, sampayutte ca samuṭṭhāpento eva pavattatīti aviparītaṃ samuṭṭhāpanasabhāvo. "
  6500. 1036500,189,1018,86,96,1,118,8,"Sammā {vodāpanalakkhaṇo}ti kāyavācānaṃ, khandhasantānassa ca saṃkilesabhūtamicchājīvappahānena aviparītaṃ vodāpanasabhāvo. "
  6501. 1036501,189,1018,97,107,1,112,8,Sammā {paggahalakkhaṇo}ti sasampayuttadhammassa cittassa saṃkilesapakkhe patitumadatvā aviparītaṃ paggahaṇasabhāvo.
  6502. 1036502,189,1018,108,115,1,80,6,Sammā {upaṭṭhānalakkhaṇā}ti tādibhāvalakkhaṇena aviparītaṃ tattha upaṭṭhānasabhāvo.
  6503. 1036503,189,1018,116,123,1,85,6,Sammā {samādhānalakkhaṇo}ti vikkhepaviddhaṃsanena aviparītaṃ cittassa samādahanasabhāvo.
  6504. 1036504,189,1019,2,10,1,88,8,Sahajekaṭṭhatāya diṭṭhekaṭṭhā avijjādayo micchādiṭṭhito aññe attano paccanīkakilesā nāma.
  6505. 1036505,189,1019,11,16,1,48,4,{Passatī}ti pakāseti kiccapaṭivedhena paṭivijjhati.
  6506. 1036506,189,1019,17,28,1,31,5,Tenāha‘‘ tappaṭi… pe… asammohato’’ ti.
  6507. 1036507,189,1019,29,32,1,32,3,Idañhi tassā passanākāradassanaṃ.
  6508. 1036508,189,1019,33,40,1,69,7,Teneva hi sammādiṭṭhisaṅkhātena aṅgena tattha paccavekkhaṇā pavattati.
  6509. 1036509,189,1019,41,53,1,77,8,Purimāni dve kiccāni sabbesameva sādhāraṇānīti āha‘‘ sammāsaṅkappādayopī’’ tiādi.
  6510. 1036510,189,1019,54,70,1,68,8,‘‘ Tathevā’’ ti iminā‘‘ attano paccanīkakilesehi saddhin’’ ti idamanukaḍḍhati.
  6511. 1036511,189,1020,2,6,1,26,2,{Pubbabhāge}ti upacārakkhaṇe.
  6512. 1036512,189,1020,7,11,1,66,4,Upacārabhāvanāvasena anekavāraṃ pavattacittakkhaṇikattā nānakkhaṇā.
  6513. 1036513,189,1020,12,14,1,37,2,Aniccādilakkhaṇavisayattā nānārammaṇā.
  6514. 1036514,189,1020,15,18,1,38,3,Maggassa ekacittakkhaṇikattā ekakkhaṇā.
  6515. 1036515,189,1020,19,21,1,28,2,Nibbānārammaṇattā ekārammaṇā.
  6516. 1036516,189,1020,22,36,1,125,12,"{Kiccato}ti pubbabhāge dukkhādiñāṇehi kattabbena idha sātisayaṃ nibbattena kiccena, imasseva vā ñāṇassa dukkhādippakāsanakiccena. "
  6517. 1036517,189,1020,37,44,1,61,7,Cattāri nāmāni labhati catūsu saccesu kātabbakicca nibbattito.
  6518. 1036518,189,1020,45,49,1,51,4,Tīṇi nāmāni labhati kāmasaṅkappādippahānanibbattito.
  6519. 1036519,189,1020,50,68,1,82,8,"Sikkhāpadavibhaṅge‘‘ viraticetanā, sabbe sampayuttadhammā ca sikkhāpadānī’’ ti( vibha.704) vuccanti. "
  6520. 1036520,189,1020,69,93,1,177,18,"Tattha pana padhānānaṃ viraticetanānaṃ vasena‘‘ viratiyopi honti cetanāyopī’’ ti vuttaṃ, musāvādādīhi viramaṇakāle vā viratiyo, subhāsitādivācābhāsanādikāle cetanāyo hontīti yojetabbā. "
  6521. 1036521,189,1020,94,105,1,57,7,Cetanānaṃ amaggaṅgattā‘‘ maggakkhaṇe pana viratiyovā’’ ti āha.
  6522. 1036522,189,1020,106,128,1,232,20,"Ekasseva ñāṇassa dukkhādiñāṇatā viya, ekāyeva viratiyā musāvādādiviratibhāvo viya ca ekāya eva cetanāya sammāvācādikiccattayasādhanāsambhavena sammāvācādibhāvāsiddhito, taṃsiddhiyañca aṅgattayattāsiddhito ca evaṃ vuttantipi daṭṭhabbaṃ. "
  6523. 1036523,189,1020,129,135,1,44,5,"Iminā cetāsaṃ duvidhataṃ, abhedatañca dasseti. "
  6524. 1036524,189,1020,136,139,1,78,2,{Sammappadhānasatipaṭṭhānavasenā}ti catusammappadhānacatusatipaṭṭhānabhāvavasena.
  6525. 1036525,189,1021,2,31,1,353,26,"Yadipi samādhiupakārakānaṃ abhiniropanā numajjanasampiyāyanu pabrūhanasantānaṃ vitakkavicārapītisukhopekkhānaṃ vasena catūhi jhānehi sammāsamādhi vibhatto, tathāpi vāyāmo viya anuppannākusalānuppādanādicatuvāyāmakiccaṃ, sati viya ca asubhāsukhāniccānattabhūtesu kāyādīsu subhādisaññāpahānacatusatikiccaṃ ekova samādhi catukkajjhānasamādhikiccaṃ na sādheti. "
  6526. 1036526,189,1021,32,37,1,64,5,Tasmā pubbabhāgepi paṭhamajjhānasamādhi paṭhamajjhānasamādhi eva.
  6527. 1036527,189,1021,38,44,1,76,6,Tathā maggakkhaṇepi pubbabhāgepi dutiyajjhānasamādhi dutiyajjhānasamādhi eva.
  6528. 1036528,189,1021,45,51,1,76,6,Tathā maggakkhaṇepi pubbabhāgepi tatiyajjhānasamādhi tatiyajjhānasamādhi eva.
  6529. 1036529,189,1021,52,58,1,80,6,Tathā maggakkhaṇepi pubbabhāgepi catutthajjhānasamādhi catutthajjhānasamādhi eva.
  6530. 1036530,189,1021,59,70,1,72,7,Tathā maggakkhaṇepīti āha‘‘ pubbabhāgepi maggakkhaṇepi sammāsamādhiyevā’’ ti.
  6531. 1036531,189,1022,2,13,1,109,9,{Tasmā}ti paññāpajjotattā avijjāndhakāraṃ vidhamitvā paññāsatthattā kilesacore {ghātento}ti yathārahaṃ yojetabbaṃ.
  6532. 1036532,189,1022,14,29,1,113,13,"Yasmā pana anādimati saṃsāre iminā yoginā kadācipi asamugghāṭitapubbo kilesagaṇo , tassa samugghāṭako ca ariyamaggo. "
  6533. 1036533,189,1022,30,39,1,90,8,"Ayañcettha sammādiṭṭhi pariññābhisamayādivasena pavattiyā pubbaṅgamā hoti bahūpakārā, tasmā. "
  6534. 1036534,189,1022,40,52,1,74,8,Tadeva bahūpakārataṃ kāraṇabhāvena dassetuṃ‘‘ yogino bahūpakārattā’’ ti vuttaṃ.
  6535. 1036535,189,1023,2,5,1,21,2,{Tassā}ti sammādiṭṭhiyā.
  6536. 1036536,189,1023,6,24,1,76,10,‘‘ Bahūpakāro’’ ti vatvā taṃ bahūpakārataṃ upamāya vibhāvento‘‘ yathā hī’’ tiādimāha.
  6537. 1036537,189,1023,25,28,1,29,3,Ayaṃ tambakaṃsādimayattā kūṭo.
  6538. 1036538,189,1023,29,32,1,34,3,Taṃpariharaṇato mahāsāratāya cheko.
  6539. 1036539,189,1023,33,59,1,266,25,"Evan ti yathā heraññikassa cakkhunā disvā kahāpaṇavibhāgajānane kiriyāsādhakatamabhāvena karaṇantaraṃ bahukāraṃ yadidaṃ hattho, evaṃ yogino paññāya oloketvā dhammavibhāgajānane pubbacārībhāvena dhammantaraṃ bahukāraṃ yadidaṃ vitakko vitakketvāva paññāya tadavabodhato. "
  6540. 1036540,189,1023,60,65,1,54,5,Tasmā sammāsaṅkappo sammādiṭṭhiyā bahukāroti adhippāyo.
  6541. 1036541,189,1023,66,92,1,257,25,"Dutiyaupamāyaṃ evan ti yathā tacchako parena parivattetvā parivattetvā dinnaṃ dabbasambhāraṃ vāsiyā tacchetvā gehādikaraṇakamme upaneti, evaṃ yogī vitakkena lakkhaṇādito vitakketvā dinnadhamme yāthāvato paricchinditvā pariññābhisamayādikamme upanetīti yojanā. "
  6542. 1036542,189,1023,93,107,1,125,10,Vacībhedassa upakārako vitakko sāvajjānavajjavacībhede nivattanapavattanakarāya sammāvācāyapi upakārakovāti āha‘‘ svāyan’’ tiādi.
  6543. 1036543,189,1023,108,132,1,121,11,‘‘ Yathāhā’’ tiādinā dhammadinnāya bhikkhuniyā visākhassa nāma gahapatino vuttaṃ cūḷavedallasuttapadaṃ( ma. ni.1.464) sādhakabhāvena dasseti.
  6544. 1036544,189,1023,133,136,1,21,2,{Bhindatī}ti nicchāreti.
  6545. 1036545,189,1024,2,19,1,126,13,Vacībhedaniyāmikā vācā kāyikakiriyāniyāmakassa kammantassa upakārikāti tadatthaṃ lokato pākaṭaṃ kātuṃ‘‘ yasmā panā’’ tiādi vuttaṃ.
  6546. 1036546,189,1024,20,26,1,50,5,"Ubhayaṃ sucaritan ti kāyasucaritaṃ, vacīsucaritañca. "
  6547. 1036547,189,1024,27,37,1,132,9,Ājīvaṭṭhamakasīlaṃ nāma catubbidhavacīsucaritatividhakāyasucaritehi saddhiṃ sammāājīvaṃ aṭṭhamaṃ katvā vuttaṃ ādibrahmacariyakasīlaṃ.
  6548. 1036548,189,1024,38,54,1,90,12,Yañhi sandhāya vuttaṃ‘‘ pubbeva kho panassa kāyakammaṃ vacīkammaṃ ājīvo suparisuddho hotī’’ ti.
  6549. 1036549,189,1024,55,61,1,122,6,Tadubhayānantaran ti duccaritadvayappahāyakassa sucaritadvayapāripūrihetubhūtassa sammāvācāsammākammantadvayassa anantaraṃ.
  6550. 1036550,189,1024,62,69,1,49,5,"{Suttapamattenā}ti appossukkaṃ suttena, pamattena ca. "
  6551. 1036551,189,1024,70,75,1,48,5,Idaṃ vīriyan ti catubbidhaṃ sammappadhānavīriyaṃ.
  6552. 1036552,189,1024,76,79,1,34,2,{Kāyādīsū}ti kāyavedanācittadhammesu.
  6553. 1036553,189,1024,80,83,1,38,3,Indriyasamatādayo samādhissa upakārakā.
  6554. 1036554,189,1024,84,88,1,29,3,Tabbidhurā dhammā anupakārakā.
  6555. 1036555,189,1024,89,95,1,38,4,"{Gatiyo}ti nipphattiyo, kiccādisabhāve vā. "
  6556. 1036556,189,1024,96,103,1,51,5,"{Samanvesitvā}ti upadhāretvā, hetumhi cāyaṃ tvāpaccayo. "
  6557. 1036557,189,1025,2,2,1,25,1,Dvepabbajitavatthuvaṇṇanā
  6558. 1036558,189,1026,2,4,1,0,0,376-7.
  6559. 1036559,189,1026,5,25,1,146,16,Kasmā āraddhanti anusandhikāraṇaṃ pucchitvā taṃ vissajjetuṃ‘‘ ayaṃ kirā’’ tiādi vuttaṃ tena ajjhāsayānusandhivasenāyaṃ upari desanā pavattāti dasseti.
  6560. 1036560,189,1026,26,29,1,23,2,{Tenā}ti tathāladdhikattā.
  6561. 1036561,189,1026,30,33,1,20,2,{Assā}ti licchavirañño.
  6562. 1036562,189,1026,34,39,1,69,5,Desanāyan ti saṇhasukhumāya suññatapaṭisaññuttāya yathādesitadesanāya.
  6563. 1036563,189,1026,40,46,1,39,5,{Nādhimuccatī}ti na saddahati na pasīdati.
  6564. 1036564,189,1026,47,75,1,215,24,"Tantidhammaṃ nāma {kathento}ti yesaṃ atthāya dhammo kathīyati, tattha tesaṃ asatipi maggapaṭivedhe kevalaṃ sāsane paveṇībhūtaṃ, pariyattibhūtaṃ vā tantidhammaṃ katvā kathento, tena tadā tesaṃ maggapaṭivedhābhāvaṃ dasseti. "
  6565. 1036565,189,1026,76,82,1,83,5,{Evarūpassā}ti sammāsambuddhattā aviparītadesanatāya evaṃpākaṭadhammakāyassa satthuno.
  6566. 1036566,189,1026,83,138,1,347,38,"{Assā}ti paṭhamajjhānādisamadhigamena samāhitacittassa kulaputtassa etaṃ‘‘ taṃ jīvan’’ tiādinā ucchedādigahaṇaṃ api nu yuttanti pucchati, laddhiyā pana jhānādhigamamattena na tāva vivecitattā‘‘ yuttamassetan’’ ti tehi vutte jhānalābhinopetaṃ gahaṇaṃ ayuttamevāti taṃ ucchedavādaṃ, sassatavādaṃ vā‘‘ ahaṃ kho… pe… na vadāmī’’ tiādinā paṭikkhipitvāti sādhippāyattho. "
  6567. 1036567,189,1026,139,142,1,26,3,Etan ti paṭhamajjhānādikaṃ.
  6568. 1036568,189,1026,143,146,1,24,3,Evan ti yathāvuttanayena.
  6569. 1036569,189,1026,147,156,1,41,7,"Atha ca {panā}ti evaṃ jānanato, passanato ca. "
  6570. 1036570,189,1026,157,176,1,127,14,"Kāmaṃ vipassakādidassanampi pāḷiyaṃ kataṃ, arahattakūṭena pana desanā niṭṭhāpitāti dassetuṃ‘‘ uttari khīṇāsavaṃ dassetvā’’ ti vuttaṃ. "
  6571. 1036571,189,1026,177,193,1,78,12,Te hi dve pabbajitā vipassakato paṭṭhāya‘‘ na kallaṃ tassetaṃ vacanāyā’’ ti avocuṃ.
  6572. 1036572,189,1026,194,197,1,21,2,{Imassā}ti khīṇāsavassa.
  6573. 1036573,189,1026,198,230,1,137,19,"Kiñcāpi‘‘ attamanā ahesun’’ ti pāḷiyaṃ na vuttaṃ,‘‘ na kallan’’ tiādinā pana vissajjanāvacaneneva tesaṃ attamanatā veditabbāti āha‘‘ te mamā’’ tiādi. "
  6574. 1036574,189,1026,231,250,1,153,17,"Tattha yasmā khīṇāsavo vigatasammoho tiṇṇavicikiccho, tasmā tassa tathā vattumayuttanti uppannanicchayatāya taṃ mama vacanaṃ sutvā attamanā ahesunti attho. "
  6575. 1036575,189,1026,251,261,1,69,9,Sopi kho licchavi rājā te viya tathāsañjātanicchayattā attamano ahosi.
  6576. 1036576,189,1026,262,273,1,40,7,Tenāha‘‘ evaṃ vutte sopi attamano ahosī’’ ti.
  6577. 1036577,189,1026,274,281,1,50,6,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. "
  6578. 1036578,189,1027,2,12,1,211,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā mahālisuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  6579. 1036579,189,1028,2,4,1,27,2,Mahālisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6580. 1036580,189,1029,2,4,1,18,2,7 . Jāliyasuttavaṇṇanā
  6581. 1036581,189,1030,2,2,1,25,1,Dvepabbajitavatthuvaṇṇanā
  6582. 1036582,189,1031,2,38,1,239,24,"378. Evaṃ mahālisuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni jāliyasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, mahālisuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa jāliyasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… kosambiyanti jāliyasuttan’’ ti āha."
  6583. 1036583,189,1031,39,51,1,75,7,"‘‘ Ghositenā’’ tiādinā majjhelopasamāsaṃ dasseti, ghositassa ārāmotipi vattabbaṃ. "
  6584. 1036584,189,1031,52,81,1,160,19,"Evampi hi‘‘ anāthapiṇḍikassa ārāme’’ tiādīsu( pārā.234) viya dāyakakittanaṃ hoti, evaṃ pana kittento āyasmā ānando aññepi tassa diṭṭhānugatiāpajjane niyojetīti aññattha vuttaṃ. "
  6585. 1036585,189,1031,82,111,1,191,23,"Tattha koyaṃ ghositaseṭṭhi nāma, kathañcānena ārāmo kārito, kathaṃ pana tattha bhagavā vihāsīti pucchāya sabbaṃ taṃ vissajjanaṃ samudāgamato paṭṭhāya saṅkhepatova dassento‘‘ pubbe kirā’’ tiādimāha. "
  6586. 1036586,189,1031,112,135,1,108,14,"Allakapparaṭṭhan ti bahūsu potthakesu dissati, katthaci pana‘‘ addilaraṭṭhan’’ ti ca‘‘ damiḷaraṭṭhan’’ ti ca likhitaṃ. "
  6587. 1036587,189,1031,136,139,1,24,2,{Tato}ti allakapparaṭṭhato.
  6588. 1036588,189,1031,140,160,1,61,10,‘‘ Puttaṃ… pe… agamāsī’’ ti idampi‘‘ tassetaṃ kamman’’ ti ñāpetuṃ vuttaṃ.
  6589. 1036589,189,1031,161,166,1,33,4,{Tadā}ti tesaṃ gāmaṃ paviṭṭhadivase.
  6590. 1036590,189,1031,167,171,1,38,4,Balavapāyāsan ti garutaraṃ bahupāyāsaṃ.
  6591. 1036591,189,1031,172,177,1,47,5,Jīrāpetun ti samavepākiniyā gahaṇiyā pakkāpetuṃ.
  6592. 1036592,189,1031,178,184,1,35,5,{Asannihite}ti gehato bahi aññaṃ gate.
  6593. 1036593,189,1031,185,198,1,57,7,"{Bhussatī}ti nadati,‘‘ bhubhu’’ iti sunakhasaddaṃ karotīti attho. "
  6594. 1036594,189,1031,199,202,1,21,3,Idampissa ekaṃ kammaṃ.
  6595. 1036595,189,1031,203,212,1,82,9,Paccekabuddhe pana cīvarakammatthāya aññaṃ ṭhānaṃ gate sunakhassa hadayaṃ phālitaṃ.
  6596. 1036596,189,1031,213,228,1,100,13,"Tiracchānā nāmete ujujātikā honti akuṭilā, manussā pana aññaṃ hadayena cinteti, aññaṃ mukhena kathenti. "
  6597. 1036597,189,1031,229,253,1,84,10,"Tenevāha‘‘ gahanañhetaṃ bhante yadidaṃ manussā, uttānakañhetaṃ bhante yadidaṃ pasavo’’ ti( ma. ni.2.3). "
  6598. 1036598,189,1032,2,12,1,101,10,Iti so tāya paccekabuddhe sinehavasena ujudiṭṭhitāya akuṭilatāya kālaṅkatvā tāvatiṃsabhavane nibbatto.
  6599. 1036599,189,1032,13,25,1,32,6,Taṃ sandhāyāha‘‘ so… pe… nibbattī’’ ti.
  6600. 1036600,189,1032,26,52,1,187,18,"Tassa pana kaṇṇamūle kathentassa saddo soḷasayojanaṭṭhānaṃ pharati, pakatikathāsaddo pana sakalaṃ dasayojanasahassaṃ devanagaraṃ, evaṃ saraghosasampattiyā‘‘ ghosakadevaputto’’ tveva nāmaṃ ahosi. "
  6601. 1036601,189,1032,53,58,1,54,5,Ayamassa paccekabuddhe sinehena bhukkaraṇassa nissando.
  6602. 1036602,189,1032,59,63,1,31,3,{Cavitvā}ti āhārakkhayena cavitvā.
  6603. 1036603,189,1032,64,77,1,96,10,"Devalokato hi devaputtā āyukkhayena, puññakkhayena, āhārakkhayena, kopenāti catūhi kāraṇehi cavanti. "
  6604. 1036604,189,1032,78,86,1,75,8,Imassa pana kāmaguṇe paribhuñjato muṭṭhassatissa āhārakkhayena cavanaṃ hoti.
  6605. 1036605,189,1032,87,93,1,58,6,So kosambiyaṃ nagarasobhiniyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gaṇhi.
  6606. 1036606,189,1032,94,101,1,52,6,"Nagarasobhiniyo kira dhītaraṃ paṭijagganti, na puttaṃ. "
  6607. 1036607,189,1032,102,113,1,73,10,"Dhītaro hi tāsaṃ paveṇiṃ ghaṭayanti, tasmā sāpi taṃ saṅkārakūṭe chaḍḍāpeti. "
  6608. 1036608,189,1032,114,118,1,45,4,Ayamassa pubbe puttachaḍḍanakammassa nissando.
  6609. 1036609,189,1032,119,128,1,47,5,Pāpakammañhi nāmetaṃ‘‘ appakan’’ ti nāvamaññitabbaṃ.
  6610. 1036610,189,1032,129,165,1,215,26,"Tameko manusso kākasunakhaparivāritaṃ disvā‘‘ putto me laddho’’ ti gehaṃ nesi, tassa pana hatthato kosambakaseṭṭhi kahāpaṇasahassaṃ datvā aggahesi, tamatthaṃ sandhāya‘‘ kosambiyaṃ ekassa kulassa ghare nibbattī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6611. 1036611,189,1032,166,171,1,79,5,Sattakkhattuṃ ghātāpanatthaṃ upakkamakaraṇampi puttachaḍḍanakammasseva nissando.
  6612. 1036612,189,1032,172,176,1,40,3,{Seṭṭhidhītāyā}ti janapadaseṭṭhino dhītāya.
  6613. 1036613,189,1032,177,180,1,32,2,{Veyyattiyenā}ti paññāveyyattiyena.
  6614. 1036614,189,1032,181,192,1,93,11,Sā hi tassa pitarā pesitaṃ mārāpanapaṇṇaṃ phāletvā vivāhapaṇṇaṃ bandhitvā jīvitalābhaṃ karoti.
  6615. 1036615,189,1032,193,198,1,45,5,Tāyeva sarasampattiyā ghositaseṭṭhi nāma jāto.
  6616. 1036616,189,1033,2,9,1,101,7,Sarīrasantappanatthan ti himavanteva mūlaphalāhāratāya kilantasarīrassa loṇambilasevanena pīnanatthaṃ.
  6617. 1036617,189,1033,10,13,1,17,2,{Tasitā}ti pipāsitā.
  6618. 1036618,189,1033,14,17,1,24,2,{Kilantā}ti parissantakāyā.
  6619. 1036619,189,1033,18,21,1,34,3,Vaṭarukkhan ti mahānigrodharukkhaṃ.
  6620. 1036620,189,1033,22,29,1,38,7,Te kira taṃ patvā tassa mūle nisīdiṃsu.
  6621. 1036621,189,1033,30,42,1,103,10,Atha jeṭṭhakatāpaso nigrodharukkhassa sobhāsampattiṃ passitvā‘‘ mahānubhāvo maññe ettha adhivutthā devatā.
  6622. 1036622,189,1033,43,54,1,85,9,Sādhu vatāyaṃ devatā isigaṇassa pānīyādidānena addhānaparissamaṃ vinodeyyā’’ ti cintesi.
  6623. 1036623,189,1033,55,62,1,68,7,Devatāpi tathā cintitaṃ utvā isigaṇassa pānīyanhānakabhojanāni adāsi.
  6624. 1036624,189,1033,63,70,1,20,3,Tenāha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  6625. 1036625,189,1033,71,86,1,98,11,Jeṭṭhakatāpasassa pana tathā cintanaṃ avisesato sabbattha āropetvā‘‘ saṅgahaṃ paccāsisantā’’ ti vuttaṃ.
  6626. 1036626,189,1033,87,99,1,85,8,‘‘ Hatthaṃ pasāretvā’’ ti iminā hatthappasāraṇamattena tassā yathicchitanipphattiṃ dasseti.
  6627. 1036627,189,1033,100,114,1,107,12,Devatā {āhā}ti sā attano puññassa parittakattā lajjāya kathetuṃ avisahantīpi punappunaṃ nippīḷiyamānā evamāha.
  6628. 1036628,189,1033,115,119,1,27,3,{So}ti anāthapiṇḍiko gahapati.
  6629. 1036629,189,1033,120,126,1,65,6,Bhatakānan ti bhatiyā veyyāvaccaṃ karontānaṃ dāsapesakammakarānaṃ.
  6630. 1036630,189,1033,127,131,1,57,3,{Pakatibhattavetanamevā}ti pakatiyā dātabbabhattavetanameva.
  6631. 1036631,189,1033,132,143,1,102,10,"Tadā uposathikattā kammaṃ akarontānampi kammakaraṇadivase dātabbabhattavetanameva, na tato ūnanti attho. "
  6632. 1036632,189,1033,144,181,1,148,15,"Dhammapadaṭṭhakathāyaṃ khuddakabhāṇakānaṃ matena‘‘ sāyamāsatthāya āgato’’ ti( dha. pa. aṭṭha.1.2. sāmāvatīvatthu) vuttaṃ, idha pana dīghabhāṇakānaṃ matena‘‘ majjhanhike pātarāsatthāya āgato’’ ti. "
  6633. 1036633,189,1033,182,191,1,61,7,"{Kañcī}ti kañcipi bhatakaṃ, kiñcipi bhatakakammanti vā sambandho. "
  6634. 1036634,189,1033,192,215,1,122,13,"Majjhanhikakālattā ‘‘ upaḍḍhadivaso gato’’ ti āha, tena upaḍḍhadivasameva samādinnattā‘‘ upaḍḍhūposatho’’ ti taṃ voharantīti dasseti. "
  6635. 1036635,189,1033,216,241,1,137,11,"Dhammapadaṭṭhakathāyaṃ( dha. pa. aṭṭha.1.2 sāmāvatīvatthu) rattibhāgena upaḍḍhūposatho vutto, idha pana majjhanhikato paṭṭhāya divasabhāgeneva, tadavasesadivasarattibhāgena vā. "
  6636. 1036636,189,1033,242,247,1,39,5,Asamepi hi bhāge upaḍḍhasaddo pavattati.
  6637. 1036637,189,1033,248,253,1,44,4,{Tadahevā}ti aruṇuggamanakālaṃ sandhāya vuttaṃ.
  6638. 1036638,189,1034,2,14,1,66,9,‘ ‘ Ghosopi kho dullabho lokasmiṃ yadidaṃ buddho’’ ti sañjātapītipāmojjo.
  6639. 1036639,189,1034,15,20,1,50,4,{Tadahevā}ti kosambiṃ pattadivasato dutiyadivaseyeva.
  6640. 1036640,189,1034,21,29,1,54,6,"{Turitātthā}ti turitā attha, sīghayāyino bhavathāti attho. "
  6641. 1036641,189,1034,30,39,1,49,5,Ehibhikkhupabbajjaṃ sandhāya‘‘ pabbajitvā’’ ti vuttaṃ.
  6642. 1036642,189,1034,40,44,1,56,4,Arahattan ti catupaṭisambhidāsamalaṅkataṃ arahantabhāvaṃ.
  6643. 1036643,189,1034,45,56,1,99,11,Tepi seṭṭhino sotāpattiphale patiṭṭhāya aḍḍhamāsamattaṃ dānāni datvā paccāgamma tayo vihāre kāresuṃ.
  6644. 1036644,189,1034,57,63,1,46,6,Bhagavā pana devasikaṃ ekekasmiṃ vihāre vasati.
  6645. 1036645,189,1034,64,79,1,88,13,"Yassa ca vihāre vuttho, tasseva ghare piṇḍāya carati, tadā pana ghositassa vihāre viharati. "
  6646. 1036646,189,1034,80,90,1,46,6,Tena vuttaṃ‘‘ kosambiyaṃ viharati ghositārāme’’ ti.
  6647. 1036647,189,1035,2,9,1,64,6,"Bāhirasamayamattena upajjhāyo, na sāsane viya upajjhāyalakkhaṇena. "
  6648. 1036648,189,1035,10,20,1,87,9,"Upecca parassa vācāya ārambhanaṃ bādhanaṃ upārambho, dosadassanavasena ghaṭṭananti attho. "
  6649. 1036649,189,1035,21,30,1,33,5,Tenāha‘‘ vādaṃ āropetukāmā hutvā’’ ti.
  6650. 1036650,189,1035,31,45,1,101,12,"Vadanti nindāvasena kathenti etenāti hi vādo, doso, tamāropetukāmā upari patiṭṭhapetukāmā hutvāti attho. "
  6651. 1036651,189,1035,46,55,1,39,5,Kathamāropetukāmāti āha‘‘ iti kirā’’ tiādi.
  6652. 1036652,189,1035,56,67,1,70,10,"Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti yaṃ vatthu jīvasaññitaṃ, tadeva sarīrasaññitaṃ. "
  6653. 1036653,189,1035,68,81,1,63,8,Idañhi‘‘ rūpaṃ attato samanupassatī’’ ti vuttavādaṃ gahetvā vadanti.
  6654. 1036654,189,1035,82,100,1,119,13,"Rūpañca attānañca advayaṃ ekībhāvaṃ katvā samanupassanavasena,‘‘ satto’’ ti vā bāhirakaparikappitaṃ attānaṃ sandhāya vadanti. "
  6655. 1036655,189,1035,101,112,1,40,7,Tathā hi vuttaṃ‘‘ idheva satto bhijjatī’’ ti.
  6656. 1036656,189,1035,113,117,1,26,3,{Assā}ti samaṇassa gotamassa.
  6657. 1036657,189,1035,118,122,1,41,3,{Bhijjatī}ti nirudayavināsavasena vinassati.
  6658. 1036658,189,1035,123,130,1,68,6,"Tena jīvitasarīrānaṃ anaññattānujānanato, sarīrassa ca bhedadassanato. "
  6659. 1036659,189,1035,131,167,1,279,30,"Na hettha yathā diṭṭhabhedavatā sarīrato anaññattā adiṭṭhopi jīvassa bhedo vutto, evaṃ adiṭṭhabhedavatā jīvato anaññattā sarīrassāpi abhedoti sakkā vattuṃ tassa bhedassa paccakkhasiddhattā, bhūtupādāyarūpavinimuttassa ca sarīrassa abhāvatoti iminā adhippāyenāha‘‘ ucchedavādo hotī’’ ti. "
  6660. 1036660,189,1036,2,13,1,78,10,"Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti aññadeva vatthu jīvasaññitaṃ, aññaṃ sarīrasaññitaṃ. "
  6661. 1036661,189,1036,14,25,1,79,7,Idañhi‘‘ rūpavantaṃ attānaṃ samanupassatī’’ tiādinayappavattavādaṃ gahetvā vadanti.
  6662. 1036662,189,1036,26,53,1,128,17,"Rūpabhedasseva diṭṭhattā , attani ca tadabhāvato‘‘ attā nicco’’ ti ayamattho āpanno vāti iminā adhippāyenāha‘‘ satto sassato āpajjatī’’ ti. "
  6663. 1036663,189,1037,2,4,1,0,0,379-380.
  6664. 1036664,189,1037,5,13,1,86,7,"Tayidaṃ nesaṃ vañjhāputtassa dīgharassatādiparikappanasadisaṃ, tasmāyaṃ pañho ṭhapanīyo. "
  6665. 1036665,189,1037,14,26,1,87,9,"Na hesa atthanissito, na dhammanissito, nādibrahmacariyako, na nibbidādiatthāya saṃvattati. "
  6666. 1036666,189,1037,27,30,1,34,3,Poṭṭhapādasutta ñcettha nidassanaṃ.
  6667. 1036667,189,1037,31,54,1,123,15,Taṃ tattha rājanimīlanaṃ katvā‘‘ tena hāvusosuṇāthā’’ tiādinā satthā nesaṃ upari dhammadesanamārabhīti āha‘‘ atha bhagavā’’ tiādi.
  6668. 1036668,189,1037,55,58,1,30,3,Sassatucchedadiṭṭhiyo dve antā.
  6669. 1036669,189,1037,59,62,1,28,3,Ariyamaggo majjhimā paṭipadā.
  6670. 1036670,189,1037,63,68,1,43,4,Tassāyeva {paṭipadāyā}ti micchāpaṭipadāya eva.
  6671. 1036671,189,1038,2,22,1,166,14,"{Saddhāpabbajitassā}ti saddhāya pabbajitassa‘‘ evamahaṃ ito vaṭṭadukkhato nissarissāmī’’ ti pabbajjamupagatassa, tadanurūpañca sīlaṃ pūretvā paṭhamajjhānena samāhitacittassa. "
  6672. 1036672,189,1038,23,36,1,98,9,Etan ti kilesavaṭṭaparivuddhidīpanaṃ‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’’ tiādikaṃ diṭṭhisaṃkilesanissitavacanaṃ.
  6673. 1036673,189,1038,37,51,1,114,12,"Nibbicikiccho na {hotī}ti dhammesu tiṇṇavicikiccho na hoti, tattha tattha āsappanaparisappanavasena pavattatīti attho. "
  6674. 1036674,189,1039,2,25,1,128,16,"Etamevaṃ {jānāmī}ti yena so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, etaṃ sasampayuttaṃ dhammaṃ‘‘ mahaggatacittan’’ ti evaṃ jānāmi. "
  6675. 1036675,189,1039,26,37,1,56,7,Tathā hi vuttaṃ‘‘ mahaggatacittametanti saññaṃ ṭhapesin’’ ti.
  6676. 1036676,189,1039,38,83,1,246,34,"No ca evaṃ {vadāmī}ti yathā diṭṭhigatikā taṃ dhammajātaṃ sanissayaṃ abhedato gaṇhantā‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’’ ti, tadubhayaṃ vā bhedato gaṇhantā‘‘ aññaṃ jīvaṃ añña sarīran’’ ti attano micchāgāhaṃ pavedenti, evamahaṃ na vadāmi tassa dhammassa supariññātattā. "
  6677. 1036677,189,1039,84,92,1,22,4,Tenāha‘‘ atha kho’’ tiādi.
  6678. 1036678,189,1039,93,106,1,91,9,Bāhirakā yebhuyyena kasiṇajjhānāni eva nibbattentīti vuttaṃ‘‘ kasiṇaparikammaṃ bhāventassā’’ ti.
  6679. 1036679,189,1039,107,128,1,149,15,"Yasmā bhāvanānubhāvena jhānādhigamo, bhāvanā ca pathavīkasiṇādisañjānanamukhena hotīti katvā saññāsīsena niddisīyati, tasmā‘‘ saññābalena uppannan’’ ti āha. "
  6680. 1036680,189,1039,129,138,1,46,5,Tena vuttaṃ‘‘ pathavīkasiṇameko sañjānātī’’ tiādi.
  6681. 1036681,189,1039,139,189,1,261,36,"Yasmā pana bhagavatā tattha tattha vāre‘‘ atha ca panāhaṃ na vadāmī’’ ti vuttaṃ, tasmā bhagavato vacanamupadesaṃ katvā na vattabbaṃ kiretaṃ kevalinā uttamapurisenāti adhippāyena‘‘ na kallaṃ tassetan’’ ti āhaṃsu, na sayaṃ paṭibhānenāti dassetuṃ‘‘ maññamānā vadantī’’ ti vuttaṃ. "
  6682. 1036682,189,1039,190,197,1,60,6,"Sesaṃ anantarasutte vuttanayattā, pākaṭattā ca suviññeyyameva. "
  6683. 1036683,189,1040,2,13,1,211,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā jāliyasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  6684. 1036684,189,1041,2,4,1,27,2,Jāliyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6685. 1036685,189,1042,2,4,1,24,2,8 . Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā
  6686. 1036686,189,1043,2,2,1,25,1,Acelakassapavatthuvaṇṇanā
  6687. 1036687,189,1044,2,39,1,265,25,"381. Evaṃ jāliyasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni mahāsīhanādasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, jāliyasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa mahāsīhanādasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… uruññāyaṃ viharatīti mahāsīhanādasuttan’’ ti āha. "
  6688. 1036688,189,1044,40,73,1,215,26,"Etadeva nāman ti yasmiṃ raṭṭhe taṃ nagaraṃ, tassa raṭṭhassapi yasmiṃ nagare bhagavā vihāsi, tassa nagarassapi‘‘ uruññā’’ tveva nāmaṃ, tasmā uruññāyan ti uruññānāmajanapade uruññānāmanagareti āvuttiādinayena attho veditabbo. "
  6689. 1036689,189,1044,74,115,1,218,23,"Iminā imamatthaṃ dasseti– na sabbattha niyatapulliṅgaputhuvacanāva janapadavācī saddā, katthaci aniyatapulliṅgaputhuvacanāpi yathā‘‘ āḷaviyaṃ viharatī’’ ti( pāci.84,89) keci janapadamevatthaṃ vadanti, taṃ apanetuṃ‘‘ bhagavā hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6690. 1036690,189,1044,116,125,1,81,6,"{Ramaṇīyo}ti manoharabhūmibhāgatāya, chāyūdakasampattiyā, janavivittatāya ca manoramo. "
  6691. 1036691,189,1044,126,131,1,37,5,Migānaṃ abhayaṃ deti etthāti migadāyo.
  6692. 1036692,189,1044,132,139,1,16,3,Tenāha‘‘ so’’ tiādi.
  6693. 1036693,189,1044,140,155,1,66,9,"Celaṃ vatthaṃ, taṃ natthi assāti {acelo}ti vuttaṃ‘‘ naggaparibbājako’’ ti. "
  6694. 1036694,189,1044,156,159,1,19,3,Nāman ti gottanāmaṃ.
  6695. 1036695,189,1044,160,170,1,66,9,"Tapanaṃ santapanaṃ kāyassa khedanaṃ tapo, so etassa atthīti tapassī. "
  6696. 1036696,189,1044,171,190,1,83,13,"Yasmā tathābhūto tapaṃ nissito, tapo ca taṃ nissito hoti, tasmā‘‘ tapanissitakan’’ ti āha. "
  6697. 1036697,189,1044,191,210,1,82,9,{Muttācārādī}ti ettha ādi saddena parato pāḷiya( dī. ni.1.397) māgatā hatthāpalekhanādayo saṅgahitā.
  6698. 1036698,189,1044,211,220,1,105,8,Lūkhaṃ pharusaṃ sādhusammatācāravirahato apasādanīyaṃ ājīvati vattatīti {lūkhājīvī}ti aṭṭhakathāmuttakanayo.
  6699. 1036699,189,1044,221,225,1,37,3,{Uppaṇḍetī}ti uhasanavasena paribhāsati.
  6700. 1036700,189,1044,226,230,1,36,3,{Upavadatī}ti avaññāpubbakaṃ apavadati.
  6701. 1036701,189,1044,231,240,1,30,5,Tena vuttaṃ‘‘ hīḷeti vambhetī’’ ti.
  6702. 1036702,189,1044,241,261,1,102,12,‘‘ Hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu viya dhamma saddo hetupariyāyoti āha‘‘ kāraṇassa anukāraṇan’’ ti.
  6703. 1036703,189,1044,262,265,1,54,3,Tathāvuttasaddatthoyevettha kāraṇasaddassa hetubhāvato.
  6704. 1036704,189,1044,266,270,1,32,4,Atthavasā payutto hi saddapayogo.
  6705. 1036705,189,1044,271,285,1,107,13,Soyeva ca saddattho parehi vuccamāno anukāraṇaṃ tadanurūpaṃ tassadisaṃ vā tato pacchā vā vuttakāraṇabhāvato.
  6706. 1036706,189,1044,286,295,1,46,7,"{Parehī}ti yesaṃ tumhehi idaṃ vuttaṃ, tehi parehi. "
  6707. 1036707,189,1044,296,334,1,244,33,"{Vuttakāraṇenā}ti yathā tehi vuttaṃ, tathā ce tumhehi na vuttaṃ, evaṃ sati tehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo vā tato paraṃ tassa anuvādo vā koci appamattakopi viññūhi garahitabbaṃ kāraṇaṃ ṭhānaṃ nāgaccheyya, kimevaṃ nāgacchatīti yojanā."
  6708. 1036708,189,1044,335,346,1,56,7,‘‘ Idaṃ vuttaṃ hotī’’ tiādinā tadevatthaṃ saṅkhepato dasseti.
  6709. 1036709,189,1045,2,41,1,180,23,"382. Idāni yaṃ vibhajjavādaṃ sandhāya bhagavatā‘‘ na mete vuttavādino’’ ti saṅkhepena vatvā taṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ idhāhaṃ kassapā’’ tiādi vuttaṃ, taṃ vibhāgena dassento‘‘ idhekacco’’ tiādimāha. "
  6710. 1036710,189,1045,42,69,1,119,10,Bhagavā hi niratthakaṃ anupasamasaṃvattanikaṃ kāyakilamathaṃ‘‘ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṃhito’’ tiādinā( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13).
  6711. 1036711,189,1045,70,102,1,107,11,"Garahati, sātthakaṃ pana upasamasaṃvattanikaṃ kāyakilamathaṃ‘‘ āraññiko hoti, paṃsukūliko hotī’’ tiādinā( a. ni.5.181,182; pari.325) vaṇṇeti. "
  6712. 1036712,189,1045,103,106,1,26,2,{Appapuññatāyā}ti apuññatāya.
  6713. 1036713,189,1045,107,126,1,102,10,Appasaddo cettha‘‘ dvattichadanassa pariyāyaṃ appaharite ṭhitena adhiṭṭhātabban’’ tiādīsu( pāci.135) viya abhāvattho.
  6714. 1036714,189,1045,127,214,1,185,18,"Micchādiṭṭhibhāvato kammaphalaṃ paṭikkhipantena‘‘ natthi dinnan’’ tiādinā( dī. ni.1.171; ma. ni.1.445;2.94,225;3.91,116,136; saṃ. ni.3.210; a. ni.3.118;10.176; dha. sa.1221; vibha.907) micchādiṭṭhiṃ purakkhatvā jīvitavuttihetu tathā tathā duccaritapūraṇaṃ sandhāya‘‘ tīṇi duccaritāni pūretvā’’ ti vuttaṃ. "
  6715. 1036715,189,1046,2,6,1,34,3,{Bhiyyosomattāyā}ti mattato atirekaṃ.
  6716. 1036716,189,1046,7,18,1,55,7,‘‘ Bhiyyoso’’ ti hi idaṃ bhiyyosaddena samānatthaṃ nepātikaṃ.
  6717. 1036717,189,1046,19,31,1,125,11,{Anesanavasenā}ti kohaññe ṭhatvā asantaguṇasambhāvanicchāya yathā tathā tapaṃ katvā anesitabbamesanāvasena micchājīvenāti attho.
  6718. 1036718,189,1046,32,37,1,57,5,Yathāvuttanayena jīvitavuttihetu tīṇi duccaritāni pūretvā.
  6719. 1036719,189,1046,38,54,1,67,10,"Ime {dve}ti‘‘ appapuñño, puññavā’’ ti ca vutte duccaritakārino dve puggale. "
  6720. 1036720,189,1047,2,19,1,77,11,"Dutiyanaye ime {dve}ti‘‘ appapuñño, puññavā’’ ti ca vutte sucaritakārino dve puggale. "
  6721. 1036721,189,1048,2,8,1,84,6,Paṭhamadutiyanayesu vuttanayeneva tatiyacatutthanayesupi yathākkamaṃ attho veditabbo.
  6722. 1036722,189,1048,9,12,1,47,3,Paṭhamatatiyanayesu cettha ahetukaakiriyavādino.
  6723. 1036723,189,1048,13,17,1,56,4,Dutiyacatutthanayesu pana kammakiriyavādinoti daṭṭhabbaṃ.
  6724. 1036724,189,1048,18,24,1,42,4,{Appadukkhavihārī}ti appakaṃ dukkhena vihārī.
  6725. 1036725,189,1048,25,32,1,64,5,{Bāhirakācārayutto}ti sāsanācārato bāhirakena titthiyācārena yutto.
  6726. 1036726,189,1048,33,54,1,132,15,"Attānaṃ {sukhetvā}ti adhammikena anesanāya laddhapaccayanimittena sukhena attānaṃ sukhetvā sukhaṃ katvā,‘‘ sukhe ṭhapetvā’’ ti adhunā pāṭho."
  6727. 1036727,189,1049,2,17,1,109,12,‘ ‘ Na dāni mayā sadiso atthī’’ tiādinā taṇhāmānadiṭṭhisaṅkhātānaṃ tissannaṃ maññanānaṃ vasena duccaritapūraṇamāha.
  6728. 1036728,189,1049,18,25,1,63,7,Lābhasakkāraṃ vā uppādento tīṇi duccaritāni puretvāti sambandho.
  6729. 1036729,189,1049,26,38,1,73,7,{Micchādiṭṭhivasenā}ti‘‘ natthi kāmesu doso’’ ti evaṃ pavattamicchādiṭṭhivasena.
  6730. 1036730,189,1049,39,46,1,78,5,"{Paribbājikāyā}ti bāhirapabbajjamupagatāya tāpasadārikāya, channaparibbājikāya ca."
  6731. 1036731,189,1049,47,65,1,62,10,‘‘ Aparo’’ ti etthāpi hi‘‘ tāpaso vā channaparibbājako vā’’ ti adhikāro.
  6732. 1036732,189,1049,66,69,1,19,2,{Daharāyā}ti taruṇāya.
  6733. 1036733,189,1049,70,73,1,22,2,{Mudukāyā}ti sukhumālāya.
  6734. 1036734,189,1049,74,78,1,43,3,{Lomasāyā}ti tanutambalomatāya appalomavatiyā.
  6735. 1036735,189,1049,79,83,1,27,4,Lomaṃ etissā atthīti lomasā.
  6736. 1036736,189,1049,84,89,1,57,5,Liṅgattayepi hi sa-paccayena padasiddhimicchanti saddavidū.
  6737. 1036737,189,1049,90,93,1,21,2,{Kāmesū}ti vatthukāmesu.
  6738. 1036738,189,1049,94,97,1,30,3,Pātabbatan ti paribhuñjitabbaṃ.
  6739. 1036739,189,1049,98,106,1,56,7,"Paribhogattho hettha pā -saddo, tabbasaddo ca bhāvasādhano. "
  6740. 1036740,189,1049,107,212,1,573,61,"Tā-saddo pana sakatthe yathā‘‘ devatā’’ ti, pātabbatan ti vā paribhuñjanakataṃ, kattusādhano cettha tabbasaddo yathā uparipaṇṇāsake pañcattayasutte‘‘ ye hi keci bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā diṭṭhasutamutaviññātabbasaṅkhāramattena etassa āyatanassa upasampadaṃ paññapentī’’ ti( ma. ni.3.24) tathā hi tadaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ vijānātīti viññātabbaṃ, diṭṭhasutamutaviññātamattena pañcadvārikasaññāpavattimattenāti ayañhi ettha attho’’ ti,( ma. ni. aṭṭha.3.24) taṭṭīkāya ñca‘‘ yathā niyyantīti niyyānikāti bahulaṃ vacanato kattusādhano niyyānikasaddo, evaṃ idha viññātabbasaddoti āha‘ vijānātīti viññātabban’ ti,’’ tā-saddo pana bhāve. "
  6741. 1036741,189,1049,213,223,1,106,9,"Assādiyamānapakkhe ṭhito kilesakāmopi vatthukāmapariyāpannoyeva, tasmā tesu yathāruci paribhuñjantoti attho. "
  6742. 1036742,189,1050,2,7,1,56,5,Idan ti nayacatukkavasena vuttaṃ atthappabhedavibhajanaṃ.
  6743. 1036743,189,1050,8,37,1,121,13,"‘‘ Titthiyavasena āgataṃ aṭṭhakathāyaṃ tathā vibhattattā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.382) ācariyena vuttaṃ, tathāyeva pana pāḷiyampi vibhattanti veditabbaṃ. "
  6744. 1036744,189,1050,38,42,1,27,3,{Sāsanepī}ti imasmiṃ sāsanepi.
  6745. 1036745,189,1051,2,13,1,38,6,Kathaṃ labbhatīti āha‘‘ ekacco hī’’ tiādi.
  6746. 1036746,189,1051,14,22,1,55,7,"Yasmā na labhati, tasmā anesanaṃ katvātiādinā yojetabbaṃ. "
  6747. 1036747,189,1051,23,36,1,62,9,Arahattaṃ vā attani asantaṃ‘‘ atthi me’’ ti yathārutaṃ paṭijānitvā.
  6748. 1036748,189,1051,37,42,1,96,5,Sāmantajappanapaccayapaṭisevanairiyāpathasannissitasaṅkhātāni tīṇi vā kuhanavatthūni paṭisevitvā.
  6749. 1036749,189,1052,2,25,1,48,5,{Tādisovā}ti dhutaṅga( visuddhi.1.22; theragā. aṭṭha.2.844 ādayo) samādānavasena lūkhājīvī eva.
  6750. 1036750,189,1052,26,29,1,31,2,{Anesanavasenā}ti nidassanamattaṃ.
  6751. 1036751,189,1052,30,38,1,42,4,‘‘ Arahattapaṭijānanenā’’ tiādipi hi vattabbaṃ.
  6752. 1036752,189,1053,2,7,1,57,5,Dullabhasukho bhavissāmi duggatīsu upapattiyāti adhippāyo.
  6753. 1036753,189,1053,8,17,1,67,7,"{Asakkonto}ti ettha antasaddo bhāvalakkhaṇe, asakkuṇamāne satīti attho. "
  6754. 1036754,189,1054,2,8,1,28,2,383. {Asukaṭṭhānato}ti asukabhavato.
  6755. 1036755,189,1054,9,13,1,31,3,{Āgatā}ti upapattivasena idhāgatā.
  6756. 1036756,189,1054,14,20,1,67,5,Idāni {gantabbaṭṭhānañcā}ti upapattivaseneva āyatiṃ gamitabbabhavañca.
  6757. 1036757,189,1054,21,24,1,19,2,{Tato}ti atītabhavato.
  6758. 1036758,189,1054,25,39,1,112,13,"Puna upapattin ti āyatiṃ anantarabhave puna upapattiṃ, tato anantarabhavepi puna upapattinti punappunaṃ nibbattiṃ. "
  6759. 1036759,189,1054,40,77,1,273,29,"Kena kāraṇena {garahissāmī}ti ettha yathābhūtamajānanto icchādosavasena yaṃ kiñci garaheyya, na tathā cāhaṃ, ahaṃ pana yathābhūtaṃ jānanto sabbampetaṃ kena kāraṇena garahissāmi, sabbassapetassa tapassa garahāya kāraṇaṃ natthīti imamadhippāyaṃ dassento‘‘ garahitabbamevā’’ tiādimāha. "
  6760. 1036760,189,1054,78,81,1,26,3,Bhaṇḍikan ti puṭabhaṇḍikaṃ.
  6761. 1036761,189,1054,82,98,1,133,13,"Upamāpakkhe parisuddhatāya dhotaṃ, tathā adhotañca, upameyyapakkhe pana pasaṃsitabbaguṇatāya dhotaṃ parisuddhaṃ, tathā adhotañcāti attho. "
  6762. 1036762,189,1054,99,108,1,72,8,"Tamatthan ti garahitabbassa ceva garahaṇaṃ, pasaṃsitabbassa ca pasaṃsanaṃ. "
  6763. 1036763,189,1055,2,18,1,104,12,"384. Diṭṭhadhammikassa, samparāyikassa ca atthassa sādhanavasena pavattiyā garukattā na koci na sādhūti vadati. "
  6764. 1036764,189,1055,19,23,1,48,4,Pañcavidhaṃ veran ti pāṇātipātādipañcavidhaveraṃ.
  6765. 1036765,189,1055,24,60,1,203,25,"Tañhi pañcavidhassa sīlassa paṭipakkhabhāvato, sattānaṃ verahetutāya ca‘‘ veran’’ ti vuccati, tato eva ca taṃ na koci‘‘ sādhū’’ ti vadati tathā diṭṭhadhammikādiatthānamasādhanato, sattānaṃ sādhubhāvassa dūsanato ca. "
  6766. 1036766,189,1055,61,67,1,48,6,Na nirundhitabban ti rūpaggahaṇe na nivāretabbaṃ.
  6767. 1036767,189,1055,68,72,1,56,4,Dassanīyadassanattho hi cakkhupaṭilābhoti tesamadhippāyo.
  6768. 1036768,189,1055,73,77,1,23,3,Ayameva nayo sotādīsupi.
  6769. 1036769,189,1055,78,102,1,119,17,"Yadaggena tesaṃ pañcadvāre asaṃvaro sādhu, tadaggena tattha saṃvaro na sādhūti adhippāyo hotīti āha‘‘ puna… pe… asaṃvaran’’ ti. "
  6770. 1036770,189,1056,2,47,1,178,27,"Ayamettha aṭṭhakathāto aparo nayo– yaṃ te ekaccaṃ vadanti‘‘ sādhū’’ ti te‘‘ eke samaṇabrāhmaṇā’’ ti vuttā titthiyā yaṃ attakilamathānuyogādiṃ‘‘ sādhū’’ ti vadanti, taṃ mayaṃ na‘‘ sādhū’’ ti vadāma. "
  6771. 1036771,189,1056,48,84,1,145,20,"Yaṃ te… pe…‘‘ na sādhū’’ ti yaṃ pana te anavajjapaccayaparibhogaṃ, sunivatthasupārutādisammāpaṭipattiñca‘‘ na sādhū’’ ti vadanti, taṃ mayaṃ‘‘ sādhū’’ ti vadāmāti. "
  6772. 1036772,189,1057,2,23,1,125,15,"Iti yaṃ paravādamūlakaṃ catukkaṃ dassitaṃ, tadeva puna sakavādamūlakaṃ catukkaṃ katvā dassitanti viññāpetuṃ‘‘ evan’’ tiādi vuttaṃ. "
  6773. 1036773,189,1057,24,32,1,48,7,"Yañhi kiñci kenaci samānaṃ, tenapi taṃ samānameva. "
  6774. 1036774,189,1057,33,48,1,75,10,"Yañca kiñci kenaci asamānaṃ, tenapi taṃ asamānamevāti āha‘‘ samānāsamānatan’’ ti. "
  6775. 1036775,189,1057,49,54,1,36,5,Ettha ca samānatan ti samānatāmattaṃ.
  6776. 1036776,189,1057,55,67,1,113,10,"Anavasesato hi pahātabbadhammānaṃ pahānaṃ, upasampādetabbadhammānaṃ upasampādanañca sakavādeva dissati, na paravāde. "
  6777. 1036777,189,1057,68,79,1,51,7,Tena vuttaṃ‘‘ tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmī’’ tiādi.
  6778. 1036778,189,1057,80,85,1,71,5,Sakavādaparavādānurūpaṃ vuttanayena pañcasīlādivaseneva attho veditabbo.
  6779. 1036779,189,1058,2,2,1,27,1,Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā
  6780. 1036780,189,1059,2,9,1,38,4,385. Anta miti āṇattiyaṃ pañcamīattanopadaṃ.
  6781. 1036781,189,1059,10,39,1,174,22,"Laddhiṃ {pucchanto}ti‘‘ kiṃ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattati, udāhu pare gaṇācariyā, ettha tāva attano laddhiṃ vadehī’’ ti evaṃ paṭiññātaṃ siddhantaṃ pucchanto. "
  6782. 1036782,189,1059,40,66,1,139,17,Kāraṇaṃ {pucchanto}ti‘‘ samaṇova gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattatī’’ ti vutte‘‘ kāraṇenapi etamatthaṃ gāhayā’’ ti evaṃ hetuṃ pucchanto.
  6783. 1036783,189,1059,67,92,1,182,19,"Ubhayaṃ {pucchanto}ti‘‘ idaṃ nāmettha kāraṇan’’ ti kāraṇaṃ vatvā paṭiññāte atthe sādhiyamāne anvayato, byatirekato ca kāraṇaṃ samatthetuṃ sadisāsadisappabhedaṃ upamodāharaṇadvayaṃ pucchanto. "
  6784. 1036784,189,1059,93,108,1,152,14,Apica hetupamodāharaṇavasena tilakkhaṇasampattiyā yathāpaṭiññāte atthe sādhite sammadeva anu pacchā bhāsanto nigamentopi samanubhāsati {nāmā}ti veditabbaṃ.
  6785. 1036785,189,1059,109,116,1,26,3,‘‘ Upasaṃharitvā’’ ti pāṭhaseso.
  6786. 1036786,189,1059,117,126,1,38,4,‘‘ Kiṃ te’’ tiādi upasaṃharaṇākāradassanaṃ .
  6787. 1036787,189,1059,127,138,1,44,6,{Dutiyapadepī}ti‘‘ saṅghena vā saṅghan’’ ti padepi.
  6788. 1036788,189,1059,139,151,1,61,7,"Vacanasesaṃ, upasaṃharaṇākārañca sandhāya‘‘ eseva nayo’’ ti vuttaṃ. "
  6789. 1036789,189,1060,2,15,1,137,12,"Tamatthan ti taṃ pahātabbadhammānaṃ anavasesaṃ pahāya vattanasaṅkhātaṃ, samādātabbadhammānaṃ anavasesaṃ samādāya vattanasaṅkhātañca atthaṃ. "
  6790. 1036790,189,1060,16,20,1,33,3,{Yojetvā}ti akusalādipadehi yojetvā.
  6791. 1036791,189,1060,21,62,1,251,31,"Akosallasambhūtādiatthena akusalā ceva tatoyeva akusalāti ca saṅkhātā, saṅkhāta saddo cettha ñātattho, koṭṭhāsattho ca yujjatīti āha‘‘ ñātā, koṭṭhāsaṃ vā katvā ṭhapitā’’ ti, purimena cettha padena ekantākusale vadati, pacchimena taṃ sahagate, tappaṭipakkhiye ca. "
  6792. 1036792,189,1060,63,68,1,47,5,Evañhi koṭṭhāsakaraṇena ṭhapanaṃ upapannaṃ hoti.
  6793. 1036793,189,1060,69,73,1,55,4,Akusalapakkhikabhāvena hi vavatthāpanaṃ koṭṭhāsakaraṇaṃ.
  6794. 1036794,189,1060,74,89,1,85,10,"Avajja saddo dosattho gārayhapariyāyattā, a-saddassa ca tabbhāvavuttitoti āha‘‘ sadosā’’ ti. "
  6795. 1036795,189,1060,90,94,1,18,3,Ariyā nāma niddosā.
  6796. 1036796,189,1060,95,107,1,91,12,Ime pana akusalā kathañcipi niddosā na hontīti niddosaṭṭhena ariyā bhavituṃ nālaṃ asamatthā.
  6797. 1036797,189,1061,2,4,1,0,0,386-392.
  6798. 1036798,189,1061,5,22,1,58,9,‘‘ Yan’’ ti etaṃ kāraṇe paccattavacananti dasseti‘‘ yenā’’ ti iminā.
  6799. 1036799,189,1061,23,34,1,62,9,"Yaṃ vā {panā}ti asambhāvanāvacanametaṃ, yaṃ vā pana kiñcīti attho. "
  6800. 1036800,189,1061,35,54,1,107,14,Pahāya {vattantī}ti ca atthavasā puthuvacanavipariṇāmoti vuttaṃ‘‘ yaṃ vā taṃ vā appamattakaṃ pahāya vattantī’’ ti.
  6801. 1036801,189,1061,55,58,1,37,3,Gaṇācariyā cettha pūraṇamakkhaliādayo.
  6802. 1036802,189,1061,59,90,1,185,20,"Satthupabhavattā saṅghassa saṅghasampattiyāpi satthusampatti vibhāvīyatīti āha‘‘ saṅgha… pe… siddhito’’ ti, sā pana pasaṃsā pasādahetukāti pasādamukhena taṃ dassetuṃ‘‘ pasīdamānāpī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6803. 1036803,189,1061,91,100,1,83,9,Tattha sampiṇḍanatthena pi -saddena appasīdamānāpi evameva na pasīdantīti sampiṇḍeti.
  6804. 1036804,189,1061,101,122,1,182,18,"Yathā hi anvayato satthusampattiyā sāvakesu, sāvakasampattiyā ca satthari pasādo samuccīyati, evaṃ byatirekato satthuvipattiyā sāvakesu, sāvakavipattiyā ca satthariappasādoti daṭṭhabbaṃ."
  6805. 1036805,189,1061,123,131,1,28,4,‘‘ Tathā hī’’ tiādi tabbivaraṇaṃ.
  6806. 1036806,189,1061,132,138,1,58,5,"Sarīrasampattin ti rūpasampattiṃ, rūpakāyapāripūrinti attho. "
  6807. 1036807,189,1061,139,171,1,171,20,"Rūpappamāṇe satte sandhāya idaṃ vuttaṃ,‘‘ dhammadesanaṃ vā sutvā’’ ti idantu ghosappamāṇe, dhammappamāṇe ca,‘‘ bhikkhūnaṃ panācāragocaran’’ tiādiṃ pana dhammappamāṇe, lūkhappamāṇe ca. "
  6808. 1036808,189,1061,172,180,1,53,6,"Ācāragocarādīhi dhammo, sammāpaṭipattiyā lūkho ca hoti . "
  6809. 1036809,189,1061,181,200,1,116,12,"Tasmā‘‘ bhavanti vattāro’’ ti paṭhamapade rūpappamāṇā, ghosappamāṇā, dhammappamāṇā ca, dutiyapade dhammappamāṇāva yojetabbā. "
  6810. 1036810,189,1061,201,204,1,24,2,{Kīvarūpo}ti kittakajātiko.
  6811. 1036811,189,1061,205,214,1,56,8,"Yā saṅghassa pasaṃsāti ānetvā sambandho, ayameva vā pāṭho. "
  6812. 1036812,189,1062,2,24,1,158,15,"Tattha yā buddhānaṃ, buddhasāvakānameva ca pāsaṃsatā, aññesañca tadabhāvo jotito, taṃ viratippahānasaṃvaruddesavasena nīharitvā dassento‘‘ ayamadhippāyo’’ tiādimāha. "
  6813. 1036813,189,1062,25,37,1,80,8,Tattha setughātaviratiyā ariyamaggasampayuttattā‘‘ sabbena sabbaṃ natthī’’ ti vuttaṃ.
  6814. 1036814,189,1062,38,45,1,113,6,"Aṭṭhasamāpattivasena vikkhambhanappahānamattaṃ, vipassanāmattavasena tadaṅgappahānamattanti yathālābhaṃ yojetabbaṃ. "
  6815. 1036815,189,1062,46,73,1,187,17,"{Vipassanāmattavasenā}ti ca‘‘ aniccan’’ ti vā‘‘ dukkhan’’ ti vā vividhaṃ dassanamattavasena, na pana nāmarūpavavatthānapaccayapariggaṇhanapubbakaṃ lakkhaṇattayaṃ āropetvā saṅkhārānaṃ sammasanavasena. "
  6816. 1036816,189,1062,74,81,1,59,6,"Nāmarūpaparicchedo, hi anattānupassanā ca bāhirakānaṃ natthi. "
  6817. 1036817,189,1062,82,89,1,98,7,Itarāni samucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānāni tīṇi sabbena sabbaṃ natthi maggaphalanibbānattā.
  6818. 1036818,189,1062,90,217,1,454,44,"Lokiyapañcasīlato añño sabbopi sīlasaṃvaro,‘‘ khamo hoti sītassa uṇhassā’’ tiādinā( ma. ni.1.24;3.159; a. ni.4.114) vutto suparisuddho khantisaṃvaro,‘‘ paññāyete pidhiyyare’’ tiādinā( su. ni.1041; cūḷani.60) vutto kilesānaṃ samucchedako maggañāṇasaṅkhāto ñāṇasaṃvaro, manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ pidahanavasena pavatto suparisuddho indriyasaṃvaro,‘‘ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāyā’’ tiādinā( dī. ni.2.403; ma. ni.1.135; saṃ. ni.5.8; vibha.205) vutto sammappadhānasaṅkhāto {vīriyasaṃvaro}ti imaṃ saṃvarapañcakaṃ sandhāya‘‘ sesaṃ sabbena sabbaṃ natthī’’ ti vuttaṃ."
  6819. 1036819,189,1063,2,22,1,154,17,‘ ‘ Pañca kho panime pātimokkhuddesā’’ tiādinā yathāvuttasīlasseva puna gahaṇaṃ sāsane sīlassa bahubhāvaṃ dassetvā tadekadese eva paresaṃ avaṭṭhānadassanatthaṃ.
  6820. 1036820,189,1063,23,31,1,29,4,‘‘ Uposathuddesā’’ ti adhunā pāṭho.
  6821. 1036821,189,1063,32,46,1,78,10,"{Paññāyatī}ti patiṭṭhitabhāvena pākaṭo hoti, tasmā mayā hi… pe… natthīti yojetabbaṃ. "
  6822. 1036822,189,1063,47,54,1,62,6,"Sīhanādan ti seṭṭhanādaṃ, abhītanādaṃ kenaci appaṭivattiyavādaṃ. "
  6823. 1036823,189,1063,55,58,1,16,3,Yaṃ pana vadanti–
  6824. 1036824,189,1064,2,8,1,42,4,‘ ‘ Uttarasmiṃ pade byaggha-puṅgavosabhakuñjara;
  6825. 1036825,189,1065,2,9,1,43,4,"Sīhasaddūlanāgādyā , pume seṭṭhatthagocarā’’ ti. "
  6826. 1036826,189,1066,2,5,1,31,3,Taṃ yebhuyyavasenāti daṭṭhabbaṃ.
  6827. 1036827,189,1067,2,2,1,27,1,Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
  6828. 1036828,189,1068,2,26,1,154,16,"393.‘‘ Ayaṃ pana yathāvutto mama vādo aviparītova, tassevaṃ aviparītabhāvo imaṃ maggaṃ paṭipajjitvā aparappaccayato jānitabbo’’ ti evaṃ aviparītabhāvāvabodhanatthaṃ. "
  6829. 1036829,189,1068,27,109,1,555,62,"Pāḷiyaṃ‘‘ atthi kassapā’’ tiādīsu ayaṃ yojanā– yaṃ maggaṃ paṭipanno sāmaṃyeva attapaccakkhato evaṃ ñassati dakkhati‘‘ samaṇo gotamo vadanto yuttapattakāle tathabhāvato bhūtaṃ, ekaṃsena hitāvahabhāvato atthaṃ, dhammato anapetattā dhammaṃ, vinayayogato, paresañca vinayanato vinayaṃ vadatī’’ ti, so mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedito sakalavaṭṭadukkhanissaraṇabhūto atthi kassapa maggo, tassa ca adhigamūpāyabhūtā pubbabhāgapaṭipadāti, tena‘‘ samaṇo gotamo ime dhamme anavasesaṃ pahāya vattatī’’ tiādi nayappavatto vādo kenaci asampakampito yathābhūta sīhanādoti dasseti. "
  6830. 1036830,189,1068,110,132,1,126,17,{Dakkhatī}ti cettha ssati-saddena padasiddhi‘‘ yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ karissatī’’ tiādīsu viya.
  6831. 1036831,189,1069,2,29,1,111,14,‘ ‘ Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passatī’’ tiādi suttapadesu( a. ni.3.134) viya ca maggañca paṭipadañca ekato katvā dassento.
  6832. 1036832,189,1069,30,44,1,134,8,"‘‘ Ayamevā’’ ti sāvadhāraṇavacanaṃ maggassa puthubhāvapaṭikkhepatthaṃ, sabbaariyasādhāraṇabhāvadassanatthaṃ, sāsane pākaṭabhāvadassanatthañca. "
  6833. 1036833,189,1069,45,84,1,58,8,"Tenāha‘‘ ekāyano ayaṃ bhikkhave maggo sattānaṃ visuddhiyā’’ ti( dī. ni.2.373; ma. ni.1.106; saṃ. ni.5.367,384)."
  6834. 1036834,189,1070,2,21,1,46,7,"‘ ‘ Eseva maggo natthañño, dassanassa visuddhiyā’’ ti,( dha. pa.274)–"
  6835. 1036835,189,1071,2,7,1,26,3,"‘ ‘ Ekāyanaṃ jātikhayantadassī, "
  6836. 1036836,189,1072,2,5,1,27,3,Maggaṃ pajānāti hitānukampī;
  6837. 1036837,189,1073,2,7,1,29,5,"Etena maggena atariṃ su pubbe, "
  6838. 1036838,189,1074,2,33,1,36,7,"Tarissanti ye ca taranti oghan’’ ti.( saṃ. ni.5.384,409; cūḷani.107,211; netti.170) ca– "
  6839. 1036839,189,1075,2,16,1,72,8,"Sabbesu ceva suttapadesesu, abhidhammapadesesu( vibha.355) ca ekovāyaṃ maggo pākaṭoti. "
  6840. 1036840,189,1076,2,2,1,23,1,Tapopakkamakathāvaṇṇanā
  6841. 1036841,189,1077,2,29,1,133,13,"394. Tapoyeva upakkamitabbato, ārabhitabbato {tapopakkamā}ti āha‘‘ tapārambhā’’ ti, ārambhanañcettha tapakaraṇamevāti dasseti‘‘ tapokammānī’’ ti iminā. "
  6842. 1036842,189,1077,30,34,1,51,3,{Samaṇakammasaṅkhātā}ti samaṇehi kattabbakammasaññitā.
  6843. 1036843,189,1077,35,40,1,42,4,{Brāhmaṇakammasaṅkhātā}ti etthāpi eseva nayo.
  6844. 1036844,189,1077,41,47,1,54,5,{Niccolo}ti nissaṭṭhacolo sabbena sabbaṃ paṭikkhittacolo.
  6845. 1036845,189,1077,48,53,1,31,4,"Celaṃ, coloti ca pariyāyavacanaṃ. "
  6846. 1036846,189,1077,54,81,1,181,18,"Koci chinnabhinnapaṭapilotikadharopi dasantayuttassa vatthassa abhāvato‘‘ niccolo’’ ti vattabbataṃ labheyyāti taṃ nivattetuṃ‘‘ naggo’’ ti vuttaṃ, naggiyavatasamādānena sabbathā naggoti attho. "
  6847. 1036847,189,1077,82,91,1,82,5,Lokiyakulaputtācāravirahitatāva vissaṭṭhācāratāti dasseti‘‘ uccārakammādīsū’’ tiādinā.
  6848. 1036848,189,1077,92,108,1,115,11,"Kathaṃ virahitoti āha‘‘ ṭhitakovā’’ tiādi, idañca nidassanamattaṃ vamitvā mukhavikkhālanādiācārassapi tena vissaṭṭhattā. "
  6849. 1036849,189,1077,109,114,1,41,4,{Apalikhatī}ti udakena adhovanato apalihati.
  6850. 1036850,189,1077,115,140,1,102,16,"So kira daṇḍakaṃ‘‘ satto’’ ti paññapeti, tasmā taṃ paṭipadaṃ pūrento evaṃ karotīti vuttaṃ‘‘ uccāraṃ vā’’ tiādi. "
  6851. 1036851,189,1077,141,145,1,29,3,Tattha {apalikhatī}ti apakasati.
  6852. 1036852,189,1078,2,50,1,222,23,"‘ ‘ Ehi bhadanto’’ ti vutte upagamanasaṅkhāto vidhi ehibhaddanto, taṃ caratīti ehibhaddantiko , ruḷhisaddena cettha taddhitasiddhi yathā‘‘ ehipassiko’’ ti,( ma. ni.1.74) tappaṭikkhepena naehibhaddantiko, tadevatthaṃ dasseti‘‘ bhikkhāgahaṇatthan’’ tiādinā. "
  6853. 1036853,189,1078,51,56,1,21,4,Na {etī}ti na āgacchati.
  6854. 1036854,189,1078,57,61,1,34,3,Evaṃ {natiṭṭhabhaddantiko}ti etthāpi.
  6855. 1036855,189,1078,62,76,1,105,11,"Samaṇena nāma sayaṃvacanakareneva bhavitabbaṃ, na paravacanakarenāti adhippāyena tadubhayampi… pe… na karoti. "
  6856. 1036856,189,1078,77,103,1,141,20,"Puretaran ti taṃ ṭhānaṃ attanā upagamanato paṭhamataraṃ, taṃ kira so‘‘ bhikkhunā nāma yādicchakī eva bhikkhā gahetabbā’’ ti adhippāyena na gaṇhāti. "
  6857. 1036857,189,1078,104,119,1,100,11,Uddissakataṃ pana‘‘ mama nimittabhāvena bahū khuddakā pāṇā saṅghāṭamāpāditā’’ ti adhippāyena nādhivāseti.
  6858. 1036858,189,1078,120,134,1,75,10,Nimantanampi‘‘ evaṃ tesaṃ vacanaṃ kataṃ bhavissatī’’ ti adhippāyena na sādiyati.
  6859. 1036859,189,1078,135,138,1,36,2,{Kumbhī}ti pakkabhikkhāpakkhittakumbho.
  6860. 1036860,189,1078,139,142,1,29,2,{Ukkhalī}ti bhikkhāpacanakumbho.
  6861. 1036861,189,1078,143,146,1,32,2,{Pacchī}ti bhikkhāpakkhittapiṭakaṃ.
  6862. 1036862,189,1078,147,150,1,25,2,{Tatopī}ti kumbhīkaḷopitopi.
  6863. 1036863,189,1078,151,162,1,56,7,Kumbhī ādīsupi so sattasaññīti āha‘‘ kumbhīkaḷopiyo’’ tiādi.
  6864. 1036864,189,1078,163,172,1,30,5,‘‘ Ayaṃ man’’ tiādīsupi eseva nayo.
  6865. 1036865,189,1078,173,176,1,28,3,Antaran ti ubhinnamantarāḷaṃ.
  6866. 1036866,189,1079,2,6,1,33,3,{Kabaḷantarāyo}ti ālopassa antarāyo.
  6867. 1036867,189,1079,7,10,1,21,3,Etthāpi so sattasaññī.
  6868. 1036868,189,1079,11,14,1,38,2,{Purisantaragatāyā}ti purisasamīpagatāya.
  6869. 1036869,189,1079,15,19,1,34,3,{Ratiantarāyo}ti kāmaratiyā antarāyo.
  6870. 1036870,189,1079,20,25,1,55,5,Gāmasabhāgādivasena saṅgamma kittenti etissāti saṃkitti.
  6871. 1036871,189,1079,26,38,1,96,8,Tathā saṃhaṭataṇḍulādisañcayo tena katabhattamidhādhippetanti vuttaṃ‘‘ saṃkittetvā katabhattesū’’ ti.
  6872. 1036872,189,1079,39,67,1,215,20,"Majjhimanikāye mahāsīhanādasuttantaṭīkāyaṃ pana ācariyeneva evaṃ vuttaṃ‘‘ saṃkittayanti etāyāti saṃkitti, gāmavāsīhi samudāyavasena kiriyamānakiriyā, ettha pana bhattasaṃkitti adhippetāti āha‘ saṃkittetvā katabhattesū’ ti’’. "
  6873. 1036873,189,1079,68,79,1,60,7,Idaṃ pana tassa ukkaṭṭhapaṭipadāti dasseti‘‘ ukkaṭṭho’’ tiādinā.
  6874. 1036874,189,1079,80,92,1,81,7,"Yathā cettha, evaṃ‘‘ naehibhaddantiko’’ tiādīsupi ukkaṭṭhapaṭipadādassanaṃ veditabbaṃ. "
  6875. 1036875,189,1079,93,96,1,24,3,Sā saddo sunakhapariyāyo.
  6876. 1036876,189,1079,97,100,1,18,2,{Tassā}ti sunakhassa.
  6877. 1036877,189,1079,101,105,1,21,3,{Tatthā}ti tasmiṃ ṭhāne.
  6878. 1036878,189,1079,106,109,1,39,2,{Samūhasamūhacārinī}ti saṅghasaṅghacārinī.
  6879. 1036879,189,1079,110,113,1,31,2,{Manussā}ti veyyāvaccakaramanussā.
  6880. 1036880,189,1080,2,5,1,21,3,Sovīrakan ti kañjikaṃ.
  6881. 1036881,189,1080,6,24,1,74,8,"‘‘ Loṇasovīrakan’’ ti keci, tadayuttameva,‘‘ sabbasassasambhārehi katan’’ ti vuttattā. "
  6882. 1036882,189,1080,25,27,1,58,2,Loṇasovīrakañhi sabbamacchamaṃsapupphaphalādisambhārakataṃ.
  6883. 1036883,189,1080,28,33,1,52,4,{Surāpānamevā}ti majjalakkhaṇappattāya surāya pānameva.
  6884. 1036884,189,1080,34,40,1,56,5,"Merayampettha saṅgahitaṃ lakkhaṇahārena, ekasesanayena vā. "
  6885. 1036885,189,1080,41,45,1,46,3,{Sabbesupī}ti sāvajjānavajjesupi kañjikasurādīsu.
  6886. 1036886,189,1080,46,50,1,51,4,Ekāgārameva bhikkhācariyāya upagacchatīti ekāgāriko.
  6887. 1036887,189,1080,51,62,1,79,9,"{Nivattatī}ti paccāgacchati, sati bhikkhālābhe taduttari na gacchatīti vuttaṃ hoti. "
  6888. 1036888,189,1080,63,66,1,31,3,Ekālopeneva vattatīti ekālopiko.
  6889. 1036889,189,1080,67,74,1,72,6,"Dīyati etāyāti datti, dvattiālopamattaggāhi khuddakaṃ bhikkhādānabhājanaṃ. "
  6890. 1036890,189,1080,75,82,1,22,3,Tenāha‘‘ khuddakapātī’’ ti.
  6891. 1036891,189,1080,83,91,1,71,6,"Aggabhikkhan ti anāmaṭṭhabhikkhaṃ , samābhisaṅkhatatāya vā uttamabhikkhaṃ. "
  6892. 1036892,189,1080,92,105,1,72,10,"Abhuñjanavasena eko ho etassāti ekāhiko, āhāro, taṃ āhāraṃ āhāretīti attho. "
  6893. 1036893,189,1080,106,117,1,63,7,So pana atthato ekadivasalaṅghakoti vuttaṃ‘‘ ekadivasantarikan’’ ti.
  6894. 1036894,189,1080,118,126,1,28,4,Esa nayo‘‘ dvāhikan’’ tiādīsupi.
  6895. 1036895,189,1080,127,136,1,62,8,"Apica ekāhaṃ abhuñjitvā ekāhaṃ bhuñjanaṃ, ekāhavāro vā ekāhikaṃ. "
  6896. 1036896,189,1080,137,145,1,56,7,"Dvīhaṃ abhuñjitvā dvīhaṃ bhuñjanaṃ, dvīhavāro vā dvāhikaṃ. "
  6897. 1036897,189,1080,146,149,1,21,3,Sesadvayepi ayaṃ nayo.
  6898. 1036898,189,1080,150,157,1,72,7,Ukkaṭṭho hi pariyāyabhattabhojaniko dvīhaṃ abhuñjitvā ekāhameva bhuñjati.
  6899. 1036899,189,1080,158,160,1,16,2,Evaṃ sesadvayepi.
  6900. 1036900,189,1080,161,170,1,68,7,Majjhimāgamaṭīkāyaṃ pana‘‘ ekāhaṃ antarabhūtaṃ etassa atthīti ekāhikaṃ.
  6901. 1036901,189,1080,171,178,1,31,5,Sesapadesupi esa nayo’’ ti vuttaṃ.
  6902. 1036902,189,1080,179,193,1,83,10,‘‘ Therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti pariyāyenā’’ tiādīsu viya vārattho pariyāya saddo.
  6903. 1036903,189,1080,194,197,1,27,2,{Ekāhavārenā}ti ekāhikavārena.
  6904. 1036904,189,1080,198,218,1,115,12,‘‘ Ekāhikan’’ tiādinā vuttavidhimeva paṭipāṭiyā pavattabhāvena dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ iti evarūpan’’ tiādi vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  6905. 1036905,189,1081,2,8,1,19,3,395. Sāmāko nāma godhumo.
  6906. 1036906,189,1081,9,13,1,36,3,Sayaṃjātā {vīhijātī}ti aropimavīhijāti.
  6907. 1036907,189,1081,14,22,1,22,4,Yadeva‘‘ vīhī’’ ti vadanti.
  6908. 1036908,189,1081,23,26,1,18,2,{Likhitvā}ti kasitvā.
  6909. 1036909,189,1081,27,30,1,36,2,{Silesopī}ti kaṇikārādirukkhaniyyāsopi.
  6910. 1036910,189,1081,31,38,1,61,6,"Kuṇḍakan ti tanutaraṃ taṇḍulasakalaṃ, taṇḍulakhaṇḍakanti attho. "
  6911. 1036911,189,1081,39,43,1,36,4,Odanena kataṃ kañjiyaṃ odanakañjiyaṃ.
  6912. 1036912,189,1081,44,61,1,77,8,‘‘ Vāsitakena piññākena nahāyeyyā’’ tiādīsu( pāci.1203) viya piññāka saddo tilapiṭṭhapariyāyo.
  6913. 1036913,189,1081,62,72,1,44,6,Yathāha‘‘ piññākaṃ nāma tilapiṭṭhaṃ vuccatī’’ ti.
  6914. 1036914,189,1081,73,87,1,86,9,"‘‘ Taruṇakadalikkhandhameva piññākan’’ ti keci, na gahetabbametaṃ katthacipi tathā avacanato. "
  6915. 1036915,189,1082,2,20,1,123,13,"396. Saṇehi saṇavākehi nibbattitāni sāṇāni, aññehi missakāni sāṇāni eva masāṇāni niruttinayena, na chacīvarapariyāpannāni bhaṅgāni. "
  6916. 1036916,189,1082,21,39,1,116,13,"Keci pana‘‘ masāṇāni nāma coḷavisesānīti parikappetvā massakacoḷānī’’ ti paṭhanti, tadayuttameva porāṇehi tathā avuttattā. "
  6917. 1036917,189,1082,40,56,1,135,14,"{Erakatiṇādīnī}ti ettha ādi saddena akkamakacikadalivākādīnaṃ saṅgaho, erakādīhi katāni hi chavāni lāmakāni dussānīti vattabbataṃ labhanti. "
  6918. 1036918,189,1082,57,65,1,65,7,"Chava saddo hettha hīnavācako, purimavikappe pana matasarīravācako. "
  6919. 1036919,189,1082,66,69,1,38,2,{Chaḍḍitanantakānī}ti chaḍḍitapilotikāni.
  6920. 1036920,189,1082,70,84,1,117,10,"Ajinassedanti ajinaṃ, pakatiajinamigacammaṃ, tadeva majjhe phālitakañce, ajinassa khipaṃ phālitamupaḍḍhanti ajinakkhipaṃ ."
  6921. 1036921,189,1082,85,113,1,109,11,"‘‘ Sakhurakantipi vadantī’’ ti( ma. ni. aṭṭha.1.155) papañcasūdaniyaṃ vuttaṃ, dvinnaṃ tiṇṇaṃ vā samuditañce, ajinakkhipanti tesamadhippāyo. "
  6922. 1036922,189,1082,114,125,1,65,7,Vinayasaṃvaṇṇanāsu pana‘‘ ajinameva abhedato ajinakkhipan’’ ti vuttaṃ.
  6923. 1036923,189,1082,126,130,1,33,3,{Kanditvā}ti ujjavujjavena kanditvā.
  6924. 1036924,189,1082,131,142,1,47,6,"‘‘ Ganthetvā’’ tipi pāṭho, vaṭṭetvā bandhitvāti attho. "
  6925. 1036925,189,1082,143,149,1,44,5,Evañhi phalakacīre nidassanaṃ upapannaṃ hoti.
  6926. 1036926,189,1082,150,171,1,123,12,Yaṃ sandhāya vuttan ti ajitavādassa paṭikiṭṭhatarabhāve upamādassanatthaṃ yadeva kesakambalaṃ sandhāya aṅguttarāgame( a. ni.3.138) vuttaṃ.
  6927. 1036927,189,1083,2,7,1,37,4,{Tantāvutānī}ti tantaṃ pasāretvā vītāni.
  6928. 1036928,189,1083,8,11,1,17,2,{Paṭikiṭṭho}ti hīno.
  6929. 1036929,189,1083,12,20,1,33,4,Kasmāti vuttaṃ‘‘ kesakambalo’’ tiādi.
  6930. 1036930,189,1083,21,49,1,112,11,Pāḷiyaṃ ubbhaṭṭhako’’ ti etassa‘‘ uddhaṃ ṭhitako’’ ti attho majjhimāgamaṭṭhakathāyaṃ mahāsīhanādasuttavaṇṇanāyaṃ( ma. ni. aṭṭha.1.215) vutto.
  6931. 1036931,189,1083,50,62,1,61,8,Ubbha saddo hi upariatthe nepātiko yathā‘‘ ubbhajāṇumaṇḍalan’’ ti.
  6932. 1036932,189,1083,63,70,1,36,5,"Anekaparimāṇā, hi nipātā, anekatthā ca. "
  6933. 1036933,189,1084,2,12,1,73,6,Micchāvāyāmavaseneva ukkuṭikavatānuyogoti āha‘‘ ukkuṭikavīriyaṃ anuyutto’’ ti.
  6934. 1036934,189,1084,13,25,1,64,9,"Na kevalaṃ nisinnoyeva ukkuṭiko, atha kho gacchantopi… pe… gacchati. "
  6935. 1036935,189,1084,26,29,1,27,2,{Ayakaṇṭake}ti ayomayakaṇṭake.
  6936. 1036936,189,1084,30,33,1,29,2,{Pakatikaṇṭake}ti salākakaṇṭake.
  6937. 1036937,189,1084,34,45,1,56,7,Uccabhūmiyaṃ thaṇḍila saddoti vuttaṃ‘‘ ucce bhūmiṭṭhāne’’ ti.
  6938. 1036938,189,1084,46,63,1,102,12,Ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– thaṇḍilan ti samāpakatibhūmi vuccati‘‘ patthaṇḍile pāturahosī’’ tiādīsu viya.
  6939. 1036939,189,1084,64,92,1,153,18,"Amarakosepi hi nighaṇṭusatthe vuttaṃ‘‘ vedī parikkhatā bhūmi, same thaṇḍilaṃ cāture’’ ti( sattarasamavagge18 gāthāyaṃ) tasmā thaṇḍile anantarahitāya pakatibhūmiyaṃ seyyampi kappetīti attho. "
  6940. 1036940,189,1084,93,121,1,124,18,"Yaṃ sandhāya tattheva nighaṇṭusatthe vuttaṃ‘‘ yo thaṇḍile vata vasā, sete thaṇḍilasāyi so’’ ti( sattarasamavagge44 gāthāyaṃ) rajo eva jallaṃ malīnaṃ rajojallaṃ. "
  6941. 1036941,189,1084,122,130,1,26,4,Tena vuttaṃ‘‘ sarīran’’ tiādi.
  6942. 1036942,189,1084,131,136,1,46,5,Laddhaṃ āsanan ti nisīdituṃ yathāladdhamāsanaṃ.
  6943. 1036943,189,1084,137,141,1,31,3,{Akopetvā}ti aññattha anupagantvā.
  6944. 1036944,189,1084,142,151,1,35,5,Tathā cāha‘‘ tattheva nisīdanasīlo’’ ti.
  6945. 1036945,189,1084,152,159,1,40,7,Evaṃ nisīdanto hi taṃ akopento nāma hoti.
  6946. 1036946,189,1084,160,171,1,68,7,Catūsu mahāvikaṭesu gūthamevidhādhippetanti vuttaṃ‘‘ gūthaṃ vuccatī’’ ti.
  6947. 1036947,189,1084,172,183,1,52,7,Tañhi āsayavasena virūpaṃ kaṭattā‘‘ vikaṭan’’ ti vuccati.
  6948. 1036948,189,1084,184,189,1,53,5,Sāyaṃ tatiyan ti sāyanhasamayasaṅkhātaṃ tatiyasamayaṃ.
  6949. 1036949,189,1084,190,193,1,27,2,{Assā}ti udakorohanānuyogassa.
  6950. 1036950,189,1084,194,198,1,33,3,Pātopadamiva sāyaṃpadaṃ nepātikaṃ .
  6951. 1036951,189,1084,199,209,1,52,6,Anusāralopena pana‘‘ sāyatatiyakan’’ tipi pāṭho dissati.
  6952. 1036952,189,1085,2,36,1,142,20,"Ettha ca‘‘ acelako hotī’’ tiādīni yāva‘‘ thusodakaṃ pivatī’’ ti etāni vatapadāni ekavārāni,‘‘ ekāgāriko vā hotī’’ tiādīni pana nānāvārāni, nānākālikāni vā. "
  6953. 1036953,189,1085,37,58,1,82,11,"Tathā‘‘ sākabhakkho vā hotī’’ tiādīni,‘‘ sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāretī’’ tiādīni ca. "
  6954. 1036954,189,1085,59,65,1,52,5,"Tathā hettha vā-saddaggahaṇaṃ, pi-saddaggahaṇañca kataṃ. "
  6955. 1036955,189,1085,66,71,1,40,5,Pi-saddopi idha vikappattho eva daṭṭhabbo.
  6956. 1036956,189,1085,72,118,1,218,27,"Purimesu pana vatapadesu tadubhayampi na kataṃ, evañca katvā‘‘ acelako hotī’’ ti vatvā‘‘ sāṇānipi dhāretī’’ tiādivacanassa,‘‘ rajojalladharopi hotī’’ ti vatvā‘‘ udakorohanānuyogamanuyutto viharatī’’ ti vacanassa ca avirodho siddho hoti. "
  6957. 1036957,189,1085,119,123,1,32,4,Atha vā kimettha avirodhacintāya.
  6958. 1036958,189,1085,124,127,1,37,3,Ummattakapacchisadiso hi titthiyavādo.
  6959. 1036959,189,1085,128,153,1,170,17,Apica‘‘ acelako hotī’’ ti ārabhitvā tappasaṅgena sabbampi aññamaññavirodhameva attakilamathānuyogaṃ dassentena tena acelakassapena‘‘ sāṇānipi dhāretī’’ tiādi vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  6960. 1036960,189,1086,2,2,1,30,1,Tapopakkamaniratthakatāvaṇṇanā
  6961. 1036961,189,1087,2,15,1,87,7,"397. {Sīlasampadādīhī}ti sīlasampadā, samādhisampadā, paññāsampadāti imāhi lokuttarāhi sampadāhi. "
  6962. 1036962,189,1087,16,37,1,150,18,"{Vinā}ti virahitattā, vinā vā tāhi na kadācipi sāmaññaṃ vā brahmaññaṃ vā sambhavati, tasmā tesaṃ tapopakkamānaṃ niratthakataṃ dassentoti sapāṭhasesayojanā. "
  6963. 1036963,189,1087,38,42,1,49,4,Dosaveravirahitan ti dosasaṅkhātaverato virahitaṃ.
  6964. 1036964,189,1087,43,48,1,45,5,Idañhi dosassa mettāya ujupaṭipakkhato vuttaṃ.
  6965. 1036965,189,1087,49,61,1,89,10,Yaṃ pana ācariyena vuttaṃ‘‘ dosaggahaṇena vā sabbepi jhānapaṭipakkhā saṃkilesadhammā gahitā.
  6966. 1036966,189,1087,62,65,1,36,3,Veraggahaṇena paccatthikabhūtā sattā.
  6967. 1036967,189,1087,66,98,1,166,16,"Yadaggena hi dosarahitaṃ, tadaggena verarahitan’’ ti( dī. ni. ṭī.1.397), tadetaṃ pāḷiyaṃ verasaddasseva vijjamānattā, aṭṭhakathāyañca tadatthameva dassetuṃ dosasaddassa vuttattā vicāretabbaṃ. "
  6968. 1036968,189,1088,2,8,1,35,3,398. Ettakamattan ti naggacariyādimattaṃ.
  6969. 1036969,189,1088,9,16,1,58,6,"Pākaṭabhāvena kāyati atthaṃ gametīti pakati, lokasiddhavādo. "
  6970. 1036970,189,1088,17,25,1,25,4,Tenāha‘‘ pakatikathā esā’’ ti.
  6971. 1036971,189,1088,26,54,1,102,12,‘‘ Mattā sukhapariccāgā’’ tiādīsu( dha. pa.290) viya mattāsaddo appattaṃ antonītaṃ katvā pamāṇavācakoti āha‘‘ iminā’’ tiādi.
  6972. 1036972,189,1088,55,62,1,62,7,Tena pana pamāṇena pahātabbo eva paṭipattikkamo pakaraṇappatto.
  6973. 1036973,189,1088,63,81,1,83,10,Iminā‘‘ tapopakkamenā’’ ti saddantarena vā adhigatoti dasseti‘‘ paṭipattikkamenā’’ ti iminā.
  6974. 1036974,189,1088,82,89,1,82,6,{Tato}ti tasmā sāmaññabrahmaññassa appamattakeneva paṭipattikkamena sudukkarabhāvato.
  6975. 1036975,189,1088,90,101,1,62,7,Imaṃ hetusambandhaṃ sandhāya‘‘ padasambandhena saddhin’’ ti vuttaṃ.
  6976. 1036976,189,1088,102,105,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu.
  6977. 1036977,189,1089,2,22,1,113,14,"399. {Aññathā}ti yadi acelakabhāvādinā sāmaññaṃ vā brahmaññaṃ vā abhavissa, evaṃ sati suvijānova samaṇo, suvijāno brāhmaṇo. "
  6978. 1036978,189,1089,23,40,1,114,15,"Yasmā pana tumhe ito aññathāva sāmaññaṃ, aññathā brahmaññaṃ vadatha, tasmā dujjānova samaṇo dujjāno brāhmaṇoti attho. "
  6979. 1036979,189,1089,41,49,1,25,4,Tenāha‘‘ idaṃ sandhāyāhā’’ ti.
  6980. 1036980,189,1089,50,93,1,265,30,"Taṃ pakativādaṃ {paṭikkhipitvā}ti yaṃ pubbe pākatikaṃ sāmaññaṃ, brahmaññañca hadaye ṭhapetvā tena acelakassapena‘‘ dukkaraṃ sudukkaran’’ ti vuttaṃ, bhagavatā ca tameva sandhāya‘‘ pakati kho esā’’ tiādi bhāsitaṃ, tameva idha pākatikasāmaññabrahmaññavisayaṃ kathaṃ paṭisaṃharitvā. "
  6981. 1036981,189,1089,94,111,1,107,12,"Sabhāvatova paramatthato eva samaṇassa, brāhmaṇassa ca dujjānabhāvaṃ āvikaronto punapi‘‘ pakati kho’’ tiādimāha. "
  6982. 1036982,189,1089,112,115,1,30,2,{Tatrāpī}ti samaṇabrāhmaṇavādepi.
  6983. 1036983,189,1089,116,121,1,61,5,Padasambandhan ti hetupadena saddhiṃ pubbāparavākyasambandhaṃ.
  6984. 1036984,189,1090,2,2,1,30,1,Sīlasamādhipaññāsampadāvaṇṇanā
  6985. 1036985,189,1091,2,4,1,0,0,400-1.
  6986. 1036986,189,1091,5,10,1,53,4,{Paṇḍito}ti hetusampattisiddhena paṇḍiccena samannāgato.
  6987. 1036987,189,1091,11,29,1,173,17,Kathaṃ {uggahesī}ti paripakkañāṇattā ghaṭe padīpena viya abbhantare samujjalantena paññāveyyattiyena tattha tattha bhagavatā desitamatthaṃ pariggaṇhanto taṃ desanaṃ upadhāresi.
  6988. 1036988,189,1091,30,39,1,43,6,"Yasmā uggahesi, tasmā… pe… viditvāti sambandho. "
  6989. 1036989,189,1091,40,53,1,76,10,"Tassa {cā}ti yo acelako hoti, yāva udakorohanānuyogamanuyutto viharati, tassa ca. "
  6990. 1036990,189,1091,54,64,1,62,9,"Tassa ceti vā padacchedo, abhāvitā asacchikatā hoti ceti yojanā. "
  6991. 1036991,189,1091,65,76,1,66,10,"Tā sampattiyo pucchāmi, yāhi samaṇo ca brāhmaṇo ca hotīti adhippāyo. "
  6992. 1036992,189,1091,77,80,1,55,3,Sīlasampadādivijānanatthan ti sīlasampadādivijānanahetu.
  6993. 1036993,189,1091,81,90,1,27,5,‘‘ Kasmā pucchatī’’ ti hi vuttaṃ.
  6994. 1036994,189,1091,91,95,1,24,4,Atha -saddo cettha kāraṇe.
  6995. 1036995,189,1091,96,97,1,11,1,Evamīdisesu.
  6996. 1036996,189,1091,98,120,1,125,13,"{Sīlasampadāyā}ti ettha iti saddo ādiattho, upalakkhaṇaniddeso vāyaṃ, tena‘‘ cittasampadāya, paññāsampadāyā’’ ti padadvayaṃ saṅgaṇhāti. "
  6997. 1036997,189,1091,121,129,1,38,4,Tenāha‘‘ sīlacittapaññāsampadāhi aññā’’ ti.
  6998. 1036998,189,1091,130,141,1,77,7,Imehi ca asekkhasīlādikkhandhattayaṃ saṅgahitanti vuttaṃ‘‘ arahattaphalamevā’’ ti.
  6999. 1036999,189,1091,142,151,1,56,5,Tattha kāraṇaṃ dasseti‘‘ arahattaphalapariyosānan’’ tiādinā.
  7000. 1037000,189,1091,152,155,1,41,3,Idañhi kākolokanamiva ubhayāpekkhavacanaṃ.
  7001. 1037001,189,1092,2,2,1,20,1,Sīhanādakathāvaṇṇanā
  7002. 1037002,189,1093,2,12,1,75,6,"402. Anuttaran ti anaññasādhāraṇatāya, anaññasādhāraṇatthavisayatāya ca anuttaraṃ. "
  7003. 1037003,189,1093,13,17,1,41,4,Mahāsīhanādan ti mahantaṃ buddhasīhanādaṃ.
  7004. 1037004,189,1093,18,21,1,43,3,Ativiya accantavisuddhatāya paramavisuddhaṃ.
  7005. 1037005,189,1093,22,27,1,20,3,‘‘ Paraman ti ukkaṭṭhaṃ.
  7006. 1037006,189,1093,28,44,1,89,11,"Tenāha‘ uttaman’ ti’’ ācariyena vuttaṃ, ukkaṭṭhapariyāyo ca parama saddo atthīti tassādhippāyo. "
  7007. 1037007,189,1093,45,49,1,45,3,{Sīlamevā}ti lokiyasīlamattattā sīlasāmaññameva.
  7008. 1037008,189,1093,50,61,1,157,10,"Yathā anaññasādhāraṇaṃ bhagavato lokuttarasīlaṃ savāsanapaṭipakkhadhammaviddhaṃsanato, evaṃ lokiyasīlampi anaññasādhāraṇameva tadanucchavikabhāvena pavattattā. "
  7009. 1037009,189,1093,62,73,1,49,7,Evañhi‘‘ nāhaṃ tatthā’’ ti pāḷivacanaṃ upapannaṃ hoti.
  7010. 1037010,189,1093,74,95,1,90,13,‘‘ Yāvatā kassapa ariyaṃ paramaṃ sīlan’’ ti idaṃ‘‘ sīlassa vaṇṇaṃ bhāsantī’’ ti ettha ākāradassanaṃ.
  7011. 1037011,189,1093,96,114,1,65,9,‘‘ Yadidaṃ adhisīlan’’ ti idaṃ pana‘‘ tatthā’’ ti padadvaye aniyamavacanaṃ .
  7012. 1037012,189,1093,115,143,1,181,19,"‘‘ Yadidaṃ adhisīlan’’ ti ca lokiyalokuttaravasena duvidhampi buddhasīlaṃ ekajjhaṃ katvā vuttaṃ, tasmā ta-saddenapi ubhayasseva parāmasananti dassetuṃ‘‘ tattha sīlepi paramasīlepī’’ tiādimāha. "
  7013. 1037013,189,1093,144,163,1,112,15,Samasaman ti samena visesanabhūtena sīlena samanti atthaṃ viññāpetuṃ‘‘ mama sīlasamena sīlena mayā saman’’ ti vuttaṃ.
  7014. 1037014,189,1093,164,169,1,28,4,Tasmiṃ {sīle}ti duvidhepi sīle.
  7015. 1037015,189,1093,170,176,1,33,6,Iti iman ti evaṃ imaṃ sīlavisayaṃ.
  7016. 1037016,189,1093,177,183,1,60,6,Paṭhaman ti uppattikkamato paṭhamaṃ pavattattā paṭhamabhūtaṃ.
  7017. 1037017,189,1094,2,9,1,44,5,"{Tapatī}ti kilese santappati, vidhamatīti attho."
  7018. 1037018,189,1094,10,18,1,40,4,‘‘ Tadevā’’ ti iminā tulyādhikaraṇasamāsamāha.
  7019. 1037019,189,1094,19,24,1,36,4,{Jigucchatī}ti hīḷeti lāmakato ṭhapeti.
  7020. 1037020,189,1094,25,30,1,39,5,Ārakā kilesehīti katvā niddosattā ariyā.
  7021. 1037021,189,1094,31,34,1,45,2,{Ārambhavatthuvasenā}ti aṭṭhārambhavatthuvasena.
  7022. 1037022,189,1094,35,38,1,59,2,{Vipassanāvīriyasaṅkhātā}ti vipassanāsampayuttavīriyasaṅkhātā.
  7023. 1037023,189,1094,39,41,1,29,2,Lokiyamattattā tapojigucchāva.
  7024. 1037024,189,1094,42,47,1,75,5,Maggaphalasampayuttā vīriyasaṅkhātā tapojigucchāti adhikāravasena sambandho.
  7025. 1037025,189,1094,48,52,1,31,3,Sabbukkaṭṭhabhāvato paramā nāma.
  7026. 1037026,189,1094,53,62,1,59,8,"Yathā yuvino bhāvo yobbanaṃ, evaṃ jigucchino bhāvo jegucchaṃ. "
  7027. 1037027,189,1094,63,71,1,83,8,Yadidaṃ adhijegucchan ti sīle viya lokiyalokuttaravasena duvidhampi buddhajegucchaṃ.
  7028. 1037028,189,1094,72,76,1,34,3,{Tatthā}ti jegucchepi adhijegucchepi.
  7029. 1037029,189,1094,77,104,1,73,8,"{Kammassakatāpaññā}ti‘‘ atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhan’’ tiādi( ma. ni.1.441; vibha.793) nayappavattaṃ ñāṇaṃ. "
  7030. 1037030,189,1094,105,107,1,16,2,Yathāha vibhaṅge–
  7031. 1037031,189,1095,2,41,1,199,25,"‘ ‘ Tattha kataraṃ kammassakatāñāṇaṃ, atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukaṭadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko… pe… ṭhapetvā saccānulomikaṃ ñāṇaṃ sabbāpi sāsavā kusalā paññā kammassakatāñāṇan’’ ti( vibha.793). "
  7032. 1037032,189,1096,2,15,1,60,11,"Sabbampi hi akusalaṃ attano vā hotu, parassa vā, na sakaṃ nāma. "
  7033. 1037033,189,1096,16,17,1,5,1,Kasmā?
  7034. 1037034,189,1096,18,22,1,34,3,"Atthabhañjanato, anatthajananato ca. "
  7035. 1037035,189,1096,23,28,1,33,5,Tathā sabbampi kusalaṃ sakaṃ nāma.
  7036. 1037036,189,1096,29,30,1,5,1,Kasmā?
  7037. 1037037,189,1096,31,35,1,34,3,"Anatthabhañjanato, atthajananato ca. "
  7038. 1037038,189,1096,36,42,1,57,6,Evaṃ kammassakabhāve pavattā paññā kammassakatāpaññā nāma.
  7039. 1037039,189,1096,43,55,1,122,9,"{Vipassanāpaññā}ti maggasaccassa, paramatthasaccassa ca anulomanato saccānulomikasaññitā vipassanāpaññā, lokiyamattato paññāva. "
  7040. 1037040,189,1096,56,60,1,58,4,Itthiliṅgassa napuṃsakaliṅgavipariyāyo idha liṅgavipallāso.
  7041. 1037041,189,1096,61,69,1,71,7,Yāyaṃ {adhipaññā}ti sīle viya lokiyalokuttaravasena duvidhāpi buddhapaññā.
  7042. 1037042,189,1096,70,74,1,32,3,{Tatthā}ti paññāyapi adhipaññāyapi.
  7043. 1037043,189,1096,75,80,1,52,5,Yathārahaṃ parittamahaggatabhāvato vimutti yeva nāma.
  7044. 1037044,189,1096,81,85,1,92,4,Maggaphalavasena kilesānaṃ samucchindanapaṭippassambhanāni samucchedapaṭippassaddhivimuttiyo.
  7045. 1037045,189,1096,86,103,1,237,14,"Atha vā sammāvācādiviratīnaṃ adhisīlaggahaṇena, sammāvāyāmassa adhijegucchaggahaṇena, sammādiṭṭhiyā adhipaññāggahaṇena gahitattā aggahitaggahaṇena sammāsaṅkappasatisamādhayo maggaphalapariyāpannā samucchedapaṭippassaddhivimuttiyo daṭṭhabbā. "
  7046. 1037046,189,1096,104,107,1,33,3,Nissaraṇavimutti pana nibbānameva.
  7047. 1037047,189,1096,108,116,1,60,7,Yā ayaṃ {adhivimuttī}ti sīle vuttanayena duvidhāpi adhivimutti.
  7048. 1037048,189,1096,117,121,1,36,3,{Tatthā}ti vimuttiyāpi adhivimuttiyāpi.
  7049. 1037049,189,1097,2,10,1,53,5,403. Yaṃ kiñci janavivittaṭṭhānaṃ suññāgāra midhādhippetaṃ.
  7050. 1037050,189,1097,11,25,1,71,10,Tattha nadantena vinā añño jano natthīti dassetuṃ‘‘ ekakovā’’ tiādi vuttaṃ.
  7051. 1037051,189,1097,26,35,1,120,7,"Aṭṭhasu {parisāsū}ti khattiyaparisā, brāhmaṇagahapatisamaṇacātumahārājikatāvatiṃsamārabrahmaparisāti imāsu aṭṭhasu parisāsu. "
  7052. 1037052,189,1098,2,22,1,82,6,Tadatthaṃ majjhimāgamavare mahāsīhanādasuttapadena( ma. ni.1.150) sādhento‘‘ cattārimānī’’ tiādimāha.
  7053. 1037053,189,1098,23,33,1,133,8,"Tattha {vesārajjānī}ti visāradabhāvā, ñāṇappahānaantarāyikaniyyānikadhammadesanānimittaṃ kutocipi asantassanabhāvā nibbhayabhāvāti attho."
  7054. 1037054,189,1098,34,47,1,100,9,‘‘ Vesārajjan’’ ti hi catūsu ṭhānesu sārajjābhāvaṃ paccavekkhantassa uppannasomanassamayañāṇassetaṃ nāmaṃ.
  7055. 1037055,189,1098,48,60,1,78,8,Aññehi pana asādhāraṇataṃ dassetuṃ‘‘ tathāgatassa tathāgatavesārajjānī’’ ti vuttaṃ.
  7056. 1037056,189,1098,61,81,1,151,15,"‘‘ Yathā vā pubbabuddhānaṃ vesārajjāni puññussayasampattiyā āgatāni, tathā āgatavesārajjānī’’ ti vā dutiyassa tathāgatasaddassa tulyādhikaraṇattā evaṃ vuttaṃ. "
  7057. 1037057,189,1098,82,84,1,19,2,Ayaṃ aṭṭhakathānayo.
  7058. 1037058,189,1098,85,101,1,80,11,"Neruttikā pana vadanti‘‘ samāse siddhe sāmaññattā, saññāsaddattā ca tathā vuttan’’ ti. "
  7059. 1037059,189,1098,102,107,1,45,5,Āsabhaṃ ṭhānan ti seṭṭhaṭṭhānaṃ uttamaṭṭhānaṃ.
  7060. 1037060,189,1098,108,123,1,118,12,"Sabbaññutaṃ paṭijānanavasena abhimukhaṃ gacchanti, aṭṭhaparisaṃ upasaṅkamantīti vā āsabhā, buddhā, tesaṃ ṭhānantipi attho. "
  7061. 1037061,189,1099,2,11,1,70,7,"Apica tayo puṅgavā– gavasatajeṭṭhako usabho, gavasahassajeṭṭhako vasabho. "
  7062. 1037062,189,1099,12,18,1,54,5,"Vajasatajeṭṭhako vā usabho, vajasahassajeṭṭhako vasabho. "
  7063. 1037063,189,1099,19,40,1,184,18,"Ekagāmakhette vā jeṭṭho usabho, dvīsu gāmakhettesu jeṭṭho vasabho, sabbagavaseṭṭho sabbattha jeṭṭho sabbaparissayasaho seto pāsādiko mahābhāravaho asanisatasaddehipi akampanīyo {nisabho}ti. "
  7064. 1037064,189,1099,41,50,1,34,5,Nisabhova idha‘‘ usabho’’ ti adhippeto.
  7065. 1037065,189,1099,51,55,1,31,4,Idampi hi tassa pariyāyavacanaṃ.
  7066. 1037066,189,1099,56,65,1,57,8,"Usabhassa idanti āsabhaṃ, idaṃ pana āsabhaṃ viyāti āsabhaṃ. "
  7067. 1037067,189,1099,66,95,1,296,28,"Yatheva hi nisabhasaṅkhāto usabho usabhabalena samannāgato catūhi pādehi pathaviṃ uppīḷetvā acalaṭṭhānena tiṭṭhati, evaṃ tathāgatopi dasatathāgatabalena samannāgato catūhi vesārajjapādehi aṭṭhaparisāpathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena paccāmittena akampiyo acalaṭṭhānena tiṭṭhati. "
  7068. 1037068,189,1099,96,107,1,91,11,Evaṃ tiṭṭhamānova taṃ āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭivijānāti upagacchati na paccakkhāti attani āropeti.
  7069. 1037069,189,1099,108,118,1,40,6,Tena vuttaṃ‘‘ āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānātī’’ ti.
  7070. 1037070,189,1100,2,15,1,68,7,Sīhanādaṃ {nadatī}ti‘‘ seṭṭhanādaṃ abhītanādaṃ nadatī’’ ti vuttovāyamattho.
  7071. 1037071,189,1100,16,21,1,36,5,Atha vā sīhanādasadisaṃ nādaṃ nadati.
  7072. 1037072,189,1100,22,36,1,64,5,Ayamattho khandhavaggasaṃyutte āgatena sīhanādasuttena( saṃ. ni.3.78) dīpetabbo.
  7073. 1037073,189,1100,37,73,1,191,24,"Yathā vā sīho migarājā parissayānaṃ sahanato, goṇamahiṃ samattavāraṇādīnaṃ hananato ca‘‘ sīho’’ ti vuccati, evaṃ tathāgato munirājā lokadhammānaṃ sahanato, parappavādānaṃ hananato ca‘‘ sīho’’ ti vuccati. "
  7074. 1037074,189,1100,74,79,1,34,5,Evaṃ vuttassa sīhassa nādaṃ nadati.
  7075. 1037075,189,1100,80,127,1,263,25,"Tattha yathā migasīho sīhabalena samannāgato sabbattha visārado vigatalomahaṃso sīhanādaṃ nadati, evaṃ tathāgatasīho dasatathāgatabalena samannāgato aṭṭhasu parisāsu visārado vigatalomahaṃso‘‘ iti rūpan’’ tiādinā( saṃ. ni.3.78; a. ni.8.2) nayena nānāvidhadesanāvilāsasampannaṃ sīhanādaṃ nadati. "
  7076. 1037076,189,1100,128,138,1,40,6,Tena vuttaṃ‘‘ parisāsu sīhanādaṃ nadatī’’ ti.
  7077. 1037077,189,1101,2,10,1,84,7,Pañhaṃ {abhisaṅkharitvā}ti ñātumicchitaṃ atthaṃ attano ñāṇabalānurūpaṃ abhisaṅkharitvā.
  7078. 1037078,189,1101,11,16,1,70,4,{Taṅkhaṇaññevā}ti pucchitakkhaṇeyeva ṭhānuppattikapaṭibhānena vissajjeti.
  7079. 1037079,189,1101,17,23,1,72,5,"Ajjhāsayānurūpaṃ, atthadhammānurūpañca vissajjanato cittaṃ paritosetiyeva. "
  7080. 1037080,189,1101,24,28,1,26,3,{Assā}ti samaṇassa gotamassa.
  7081. 1037081,189,1101,29,55,1,184,20,"Sotabbaṃ {maññantī}ti aṭṭhakkhaṇavajjitena navamena khaṇena labbhamānattā‘‘ yaṃ no satthā sāsati, taṃ mayaṃ sossāmā’’ ti ādarabhāvajātā mahanteneva ussāhena sotabbaṃ sampaṭicchitabbaṃ maññati. "
  7082. 1037082,189,1101,56,64,1,87,7,Kallacittā {muducittā}ti pasādābhivuddhiyā vigatupakkilesatāya kallacittā muducittā honti.
  7083. 1037083,189,1101,65,69,1,50,3,{Muddhappasannā}ti tucchappasannā niratthakappasannā.
  7084. 1037084,189,1101,70,88,1,120,12,"Pasannākāro nāma pasannehi kātabbasakkāro, so duvidho dhammāmisapūjāvasena, tattha āmisapūjaṃ dassento‘‘ paṇītānī’’ tiādimāha. "
  7085. 1037085,189,1101,89,101,1,67,8,Dhammapūjā pana pāḷiyameva‘‘ tathattāya paṭipajjantī’’ ti iminā dassitā.
  7086. 1037086,189,1101,102,112,1,92,8,"{Tathābhāvāyā}ti yathābhāvāya yassa vaṭṭadukkhanissaraṇassa atthāya dhammo desito, tathābhāvāya. "
  7087. 1037087,189,1101,113,122,1,66,5,Tadevatthaṃ dassetuṃ‘‘ dhammānudhammapaṭipattipūraṇatthāyā’’ ti vuttaṃ.
  7088. 1037088,189,1101,123,150,1,237,21,"Dhammānudhammapaṭipatti hi vaṭṭadukkhanissaraṇapariyosānā, sā ca dhammānudhammapaṭipatti yāya anupubbiyā paṭipajjitabbā, paṭipajjantānañca sati ajjhattikaṅgasamavāye ekaṃsikā tassā pāripūrīti taṃ anupubbiṃ dassento‘‘ keci saraṇesū’’ tiādimāha. "
  7089. 1037089,189,1101,151,169,1,92,13,"Yathā pūrentā pūretuṃ sakkoti nāma, tathā pūraṇaṃ dassetuṃ‘‘ sabbākārena pana pūrentī’’ ti vuttaṃ. "
  7090. 1037090,189,1102,2,15,1,85,8,Imasmiṃ {panokāse}ti‘‘ paṭipannā ca ārādhentī’’ ti sīhanādakiccapāripūriṭṭhapane pāḷipadese.
  7091. 1037091,189,1102,16,19,1,31,2,{Samodhānetabbā}ti saṅkalayitabbā.
  7092. 1037092,189,1102,20,35,1,105,12,Ekaccaṃ… pe… passāmīti bhagavato eko sīhanādo asādhāraṇo aññehi appaṭivattiyo seṭṭhanādo abhītanādoti katvā.
  7093. 1037093,189,1102,36,39,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  7094. 1037094,189,1102,40,43,1,26,3,Aparaṃ tapassinti adhikāro.
  7095. 1037095,189,1102,44,78,1,206,24,"Purimānaṃ dasannan ti‘‘ ekaccaṃ tapassiṃ niraye nibbattaṃ passāmī’’ ti vuttasīhanādato paṭṭhāya yāva‘‘ vimuttiyā mayhaṃ sadiso natthī’’ ti vuttasīhanādā purimakānaṃ dasannaṃ sīhanādānaṃ, niddhāraṇe cetaṃ sāmivacanaṃ. "
  7096. 1037096,189,1102,79,86,1,18,3,Tenāha‘‘ ekekassā’’ ti.
  7097. 1037097,189,1102,87,110,1,96,15,‘‘ Parisāsu ca nadatī’’ ti ādayo‘‘ paṭipannā ca maṃ ārādhentī’’ ti pariyosānā dasa dasa sīhanādā parivārā.
  7098. 1037098,189,1102,111,173,1,393,49,"‘‘ Ekaccaṃ tapassiṃ niraye nibbattaṃ passāmī’’ ti hi sīhanādaṃ nadanto bhagavā parisāsu nadati visārado hutvā nadati, tattha ca pañhaṃ pucchanti, pañhaṃ vissajjeti, vissajjanena parassa cittaṃ ārādheti, sutvā sotabbaṃ maññanti, sutvā ca bhagavato pasīdanti, pasannā ca pasannākāraṃ karonti, yaṃ paṭipattiṃ deseti, tathattāya paṭipajjanti, paṭipannā ca maṃ ārādhentīti evaṃ parivāretvā atthayojanā sambhavati. "
  7099. 1037099,189,1102,174,178,1,28,4,Ayameva nayo sesesupi navasu.
  7100. 1037100,189,1103,2,12,1,61,7,‘ ‘ Evan’’ tiādinā yathāvuttānaṃ sīhanādānaṃ saṅkalayitvā dassanaṃ.
  7101. 1037101,189,1103,13,27,1,51,9,Te {dasā}ti‘‘ parisāsu ca nadatī’’ ti ādayo dasa sīhanādā.
  7102. 1037102,189,1103,28,35,1,76,7,Purimānaṃ dasannan ti yathāvuttānaṃ mūlabhūtānaṃ purimakānaṃ dasasīhanādānaṃ.
  7103. 1037103,189,1103,36,45,1,78,8,{Parivāravasenā}ti mūliṃ katvā paccekaṃ parivāravasena yojiyamānā sataṃ sīhanādā.
  7104. 1037104,189,1103,46,61,1,114,14,Purimā ca {dasā}ti mūlamūliyo katvā parivāravasena ayojiyamānā purimakā ca dasāti evaṃ dasādhikaṃ sīhanādasataṃ hoti.
  7105. 1037105,189,1103,62,80,1,81,7,Aññasmiṃ pana {sutte}ti majjhimāgama cūḷasīhanādasuttādimhi( ma. ni.1.193) {tenā}ti saṅkhyāmahattena.
  7106. 1037106,189,1103,81,98,1,135,12,"Mahāsīhanādattā idaṃ suttaṃ‘‘ mahāsīhanādan’’ ti vuccati, na pana majjhimanikāye mahāsīhanādasuttamiva cūḷasīhanādasuttamupādāyāti adhippāyo. "
  7107. 1037107,189,1104,2,2,1,28,1,Titthiyaparivāsakathāvaṇṇanā
  7108. 1037108,189,1105,2,10,1,54,4,404. {Paṭisedhetvā}ti tathā bhāvābhāvadassanena paṭikkhipitvā.
  7109. 1037109,189,1105,11,51,1,212,21,"Yaṃ bhagavā pāthikavagge udumbarikasutte( dī. ni.3.57)‘‘ idha nigrodha tapassī’’ tiādinā upakkilesavibhāgaṃ, pārisuddhivibhāgañca dassento saparisassa nigrodhaparibbājakassa purato sīhanādaṃ nadati, taṃ dassetuṃ‘‘ idānī’’ tiādi vuttaṃ. "
  7110. 1037110,189,1105,52,60,1,80,7,Naditapubban ti udumbarikasutte āgatanayena pubbe nigrodhaparibbājakassa naditaṃ .
  7111. 1037111,189,1105,61,69,1,61,6,"{Tapabrahmacārī}ti uttamatapacārī, tapena vā vīriyena brahmacārī. "
  7112. 1037112,189,1105,70,85,1,58,9,Idan ti‘‘ rājagahe… pe… pañhaṃ apucchī’’ ti pāḷiyaṃ āgatavacanaṃ.
  7113. 1037113,189,1105,86,102,1,60,5,Ācariyena( dī. ni. ṭī.1.403) pana yathāvuttaṃ aṭṭhakathāvacanameva paccāmaṭṭhaṃ.
  7114. 1037114,189,1105,103,177,1,459,54,"Ettha ca kāmaṃ yadā nigrodho pañhamapucchi, bhagavā cassa vissajjesi, na tadā bhagavā gijjhakūṭe pabbate viharati, rājagahasamīpeyeva udumbarikāya deviyā uyyāne viharati tattheva tathā pucchitattā, vissajjitattā ca, tathāpi gijjhakūṭe pabbate bhagavato vihāro na tāva vicchinno, tasmā pāḷiyaṃ‘‘ tatra man’’ tiādivacanaṃ, aṭṭhakathāyañca‘‘ tatra rājagahe gijjhakūṭe pabbate viharantaṃ man’’ tiādivacanaṃ vuttanti imamatthampi‘‘ yaṃ taṃ bhagavā’’ tiādinā viññāpetīti daṭṭhabbaṃ."
  7115. 1037115,189,1105,178,199,1,102,13,‘‘ Gijjhakūṭe pabbate’’ ti idaṃ tattha katavihāraṃ sandhāya vuttanti dasseti‘‘ gijjhakūṭe mahāvihāre’’ ti iminā.
  7116. 1037116,189,1105,200,203,1,26,2,{Udumbarikāyā}ti tannāmikāya.
  7117. 1037117,189,1105,204,210,1,52,5,{Uyyāne}ti tattha kataparibbājakārāmaṃ sandhāya vadati.
  7118. 1037118,189,1105,211,214,1,31,3,Nigrodho nāma channaparibbājako.
  7119. 1037119,189,1105,215,219,1,53,4,Sandhāno nāma pañcaupāsakasataparivāro anāgāmiupāsako.
  7120. 1037120,189,1105,220,246,1,102,12,"Kathāsallāpan ti‘‘ yagghe gahapati jāneyyāsi, kena samaṇo gotamo saddhiṃ sallapatī’’ tiādinā( dī. ni.3.53) sallāpakathaṃ. "
  7121. 1037121,189,1105,247,251,1,27,4,Paran ti atisayatthe nipāto.
  7122. 1037122,189,1105,252,263,1,43,6,{Viyā}ti padapūraṇamatte yathā taṃ‘‘ ativiyā’’ ti.
  7123. 1037123,189,1105,264,269,1,44,5,Andhabālan ti paññācakkhunā andhaṃ bālajanaṃ.
  7124. 1037124,189,1105,270,276,1,39,4,"{Yoge}ti naye, dukkhanissaraṇūpāyeti attho. "
  7125. 1037125,189,1106,2,8,1,17,2,405. {Anenā}ti bhagavatā.
  7126. 1037126,189,1106,9,22,1,73,7,{Khandhake}ti mahāvagge pabbajjakhandhake( mahāva.96) yaṃ parivāsaṃ parivasatīti yojanā.
  7127. 1037127,189,1106,23,41,1,79,7,‘‘ Pubbe aññatitthiyo bhūtoti aññatitthiyapubbo’’ ti( sārattha. ṭī.76) ācariyasāriputtattherena vuttaṃ.
  7128. 1037128,189,1106,42,54,1,71,8,Paṭhamaṃ pabbajjaṃ gahetvāva parivasatīti āha‘‘ sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhito’’ ti.
  7129. 1037129,189,1106,55,61,1,37,6,Tan ti dvīhi ākārehi vuttaṃ parivāsaṃ.
  7130. 1037130,189,1106,62,77,1,87,10,"Pabbajjan ti‘‘ ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadan’’ ti ettha vuttaṃ pabbajjaggahaṇaṃ."
  7131. 1037131,189,1106,78,96,1,103,9,‘‘ Uttaridirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeyyā’’ ti( pāci.51) ettha dirattaggahaṇaṃ viya vacanasiliṭṭhatāvaseneva vuttaṃ.
  7132. 1037132,189,1106,97,110,1,108,11,"Yasmā pana sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhiteneva parivasitabbaṃ, na gihibhūtena, tasmā aparivasitvāyeva pabbajjaṃ labhati. "
  7133. 1037133,189,1106,111,155,1,417,34,"Na {gāmappavesanādīnī}ti ettha ādi saddena navesiyāvidhavāthullakumārikapaṇḍakabhikkhunigocaratā, sabrahmacārīnaṃ kiṃ karaṇīyesu dakkhānalasāditā, uddesaparipucchādīsu tibbacchandatā, yassa titthāyatanato idhāgato, tassa avaṇṇabhaṇane attamanatā, buddhādīnaṃ avaṇṇabhaṇane anattamanatā, yassa titthāyatanato idhāgato, tassa vaṇṇabhaṇane anattamanatā, buddhādīnaṃ vaṇṇabhaṇane attamanatāti imesaṃ sattavattānaṃ saṅgaho veditabbo. "
  7134. 1037134,189,1106,156,165,1,74,8,"Pūrentena parivasitabban ti yadā parivasati, tadā pūramānena parivasitabbaṃ. "
  7135. 1037135,189,1106,166,172,1,62,5,{Aṭṭhavattapūraṇenā}ti yathāvuttānaṃ aṭṭhannaṃ vattānaṃ pūraṇena.
  7136. 1037136,189,1106,173,179,1,32,4,"{Etthā}ti parivāse, upasampadāya vā. "
  7137. 1037137,189,1106,180,188,1,78,7,Ghaṃsitvā {koṭṭetvā}ti ajjhāsayavīmaṃsanavasena suvaṇṇaṃ viya ghaṃsitvā koṭṭetvā.
  7138. 1037138,189,1106,189,192,1,28,2,{Pabbajjāyā}ti nidassanamattaṃ.
  7139. 1037139,189,1106,193,197,1,31,4,Upasampadāpi hi tena saṅgayhati.
  7140. 1037140,189,1107,2,48,1,221,25,"‘ ‘ Gaṇamajjhe {nisīditvā}ti upasampadākammassa gaṇappahonakānaṃ bhikkhūnaṃ majjhe saṅghatthero viya tassa anuggahatthaṃ nisīditvā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.405) ācariyena vuttaṃ, idāni pana bahūsupi potthakesu‘‘ taṃ nisīdāpetvā’’ ti kāritavasena pāṭho dissati. "
  7141. 1037141,189,1107,49,65,1,105,11,"Aciramupasampannassa assāti acirūpasampanno, atthamattaṃ pana dassetuṃ‘‘ upasampanno hutvā naciramevā’’ ti āha. "
  7142. 1037142,189,1107,66,80,1,105,10,Kāyacittavivekāva idhādhippetā upadhivivekatthaṃ paṭipajjanādhikārattāti vuttaṃ‘‘ kāyena ceva cittena cā’’ ti.
  7143. 1037143,189,1107,81,84,1,20,2,{Vūpakaṭṭho}ti vivitto.
  7144. 1037144,189,1107,85,92,1,80,7,Tādisassa sīlavisodhane appamādo avuttasiddhoti kammaṭṭhāne appamādameva dasseti.
  7145. 1037145,189,1107,93,119,1,185,19,"{Pesitacitto}ti nibbānaṃ pati pesitacitto, tanninno tappoṇo tappabbhāroti vuttaṃ hoti, evaṃbhūto ca tathā anapekkhatāya vissajjitakāyo nāmāti adhippāyamāvikātuṃ‘‘ vissaṭṭhaattabhāvo’’ ti vuttaṃ. "
  7146. 1037146,189,1107,120,127,1,51,6,{Attā}ti cettha cittaṃ vuccati rūpakāyassa avisayattā.
  7147. 1037147,189,1107,128,131,1,24,2,{Yassā}ti arahattaphalassa.
  7148. 1037148,189,1107,132,151,1,158,15,Jātikulaputtāpi ācārasampannā eva arahattādhigamāya pabbajjāpekkhā hontīti tepi jātikulaputte teheva ācārakulaputtehi ekasaṅgahe karonto‘‘ ācārakulaputtā’’ ti āha.
  7149. 1037149,189,1107,152,158,1,54,6,Iminā hi ācārasampannā jātikulaputtāpi saṅgahitā honti.
  7150. 1037150,189,1107,159,169,1,71,6,Ācārasampannānamevādhippetabhāvo ca‘‘ sammadevā’’ ti saddantarena viññāyati.
  7151. 1037151,189,1107,170,190,1,105,12,‘‘ Otiṇṇomhi jātiyā’’ tiādinā nayena hi saṃvegapubbikaṃ yathānusiṭṭhaṃ pabbajjaṃ sandhāya‘‘ sammadevā’’ ti vuttaṃ.
  7152. 1037152,189,1107,191,199,1,29,4,Tenāha‘‘ hetunāva kāraṇenevā’’ ti.
  7153. 1037153,189,1107,200,205,1,30,4,Tattha {hetunā}ti nayena upāyena.
  7154. 1037154,189,1107,206,210,1,31,2,{Kāraṇenevā}ti tabbivaraṇavacanaṃ .
  7155. 1037155,189,1107,211,214,1,21,3,Tan ti arahattaphalaṃ.
  7156. 1037156,189,1107,215,228,1,83,9,Tadeva hi‘‘ anuttaraṃ brahmacariyapariyosānan’’ ti vattumarahati aññesaṃ tathā abhāvato.
  7157. 1037157,189,1107,229,246,1,79,9,‘‘ Yaṃtaṃsaddā niccasambandhā’’ ti saddanayenapi tadatthaṃ dasseti‘‘ tassa hī’’ tiādinā.
  7158. 1037158,189,1107,247,269,1,154,15,"‘‘ Yassatthāya… pe… pabbajjantī’’ ti pubbe vuttassa tassa arahattaphalassa atthāya kulaputtā pabbajanti, tasmā arahattaphalamidhādhippetanti viññāyatīti adhippāyo. "
  7159. 1037159,189,1107,270,280,1,69,9,"Natthi paro jano tathā sacchikaraṇe paccayo yassāti aparappaccayo, taṃ. "
  7160. 1037160,189,1107,281,297,1,92,11,"Upa-saddo viya saṃ -saddopi dhātusaddānuvattakoti vuttaṃ‘‘ pāpuṇitvā’’ ti, patvā adhigantvāti attho. "
  7161. 1037161,189,1107,298,321,1,142,16,"Upa -saddo vā dhātusaddānuvattako, saṃ -saddo pana dhātuvisesakoti āha‘‘ sampādetvā’’ ti, asekkhā sīlasamādhipaññāyo nipphādetvā, paripūretvāvāti attho. "
  7162. 1037162,189,1108,2,6,1,43,4,Niṭṭhāpetun ti nigamanavasena pariyosāpetuṃ.
  7163. 1037163,189,1108,7,39,1,151,19,"‘‘ Brahmacariyapariyosānaṃ… pe… vihāsī’’ ti iminā eva hi arahattanikūṭena desanā pariyosāpitā, taṃ pana nigametuṃ‘‘ aññataro… pe… ahosī’’ ti dhammasaṅgāhakehi vuttaṃ. "
  7164. 1037164,189,1108,40,48,1,53,7,"Ekatova idha aññataro, na pana nāmagottādīhi apākaṭato. "
  7165. 1037165,189,1108,49,54,1,41,5,Arahantānan ti ubbāhane cetaṃ sāmivacanaṃ.
  7166. 1037166,189,1108,55,69,1,94,10,Tathā ubbāhitattā ca tesamabbhantaroti attho āpannoti adhippāyaṃ dassento‘‘ bhagavato’’ tiādimāha.
  7167. 1037167,189,1108,70,95,1,149,18,"Keci pana evaṃ vadanti– arahantānan ti cetaṃ sambandheyeva sāmivacanaṃ, ato cettha saha pāṭhasesena adhippāyamatthaṃ dassetuṃ‘‘ bhagavato’’ tiādi vuttanti. "
  7168. 1037168,189,1108,96,104,1,52,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. "
  7169. 1037169,189,1109,2,12,1,218,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthappakāsaniyā mahāsīhanādasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  7170. 1037170,189,1110,2,4,1,33,2,Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7171. 1037171,189,1111,2,4,1,22,2,9 . Poṭṭhapādasuttavaṇṇanā
  7172. 1037172,189,1112,2,2,1,34,1,Poṭṭhapādaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  7173. 1037173,189,1113,2,38,1,264,24,"406. Evaṃ mahāsīhanādasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni poṭṭhapādasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, mahāsīhanādasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa poṭṭhapādasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… sāvatthiyanti poṭṭhapādasuttan’’ ti āha."
  7174. 1037174,189,1113,39,62,1,136,14,"‘‘ Sāvatthiyan’’ ti idaṃ samīpatthe bhummanti dassetuṃ‘‘ sāvatthiṃ upanissāyā’’ ti vuttaṃ, cīvarādipaccayapaṭibaddhatāya upanissayaṃ katvāti attho. "
  7175. 1037175,189,1113,63,83,1,125,15,"Jeto nāma rājakumāro, tena ropitattā saṃvaḍḍhitattā paripālitattā jetassa vanaṃ upavananti atthamāha‘‘ jetassa kumārassa vane’’ ti. "
  7176. 1037176,189,1113,84,91,1,64,7,Sudatto nāma gahapati anāthānaṃ piṇḍassa dāyakattā anāthapiṇḍiko.
  7177. 1037177,189,1113,92,111,1,253,19,Tena jetassa hatthato aṭṭhārasahiraññakoṭisantharaṇena taṃ kiṇitvā aṭṭhārasahiraññakoṭīheva senāsanaṃ kārāpetvā aṭṭhārasahiraññakoṭīheva vihāramahaṃ niṭṭhāpetvā evaṃ catupaññāsahiraññakoṭipariccāgena so ārāmo buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niyyātito.
  7178. 1037178,189,1113,112,122,1,49,6,Tenāha‘‘ anāthapiṇḍikena gahapatinā ārāmo kārito’’ ti.
  7179. 1037179,189,1113,123,139,1,149,15,"Pupphaphalapallavādiguṇasampattiyā, pāṇino nivāsaphāsutādinā vā visesena pabbajitā tato tato āgamma ramanti anukkaṇṭhitā hutvā nivasanti etthāti ārāmo. "
  7180. 1037180,189,1113,140,151,1,93,11,Atha vā yathāvuttaguṇasampattiyā tattha tattha gatepi attano abbhantare ānetvā rametīti ārāmo.
  7181. 1037181,189,1114,2,7,1,36,5,Phoṭo yassa pādesu jātoti poṭṭhapādo.
  7182. 1037182,189,1114,8,12,1,26,4,Phoṭo poṭṭhoti hi pariyāyo.
  7183. 1037183,189,1114,13,19,1,60,5,"Paribbājako duvidho channaparibbājako, acchannaparibbājako ca. "
  7184. 1037184,189,1114,20,25,1,54,5,Tattha acchannaparibbājakopi acelako ājīvakoti duvidho.
  7185. 1037185,189,1114,26,43,1,119,15,"Tesu acelako sabbena sabbaṃ naggo, ājīvako pana upari ekameva vatthaṃ upakacchakantare pavesetvā pariharati, heṭṭhā naggo. "
  7186. 1037186,189,1114,44,62,1,135,12,"Ayaṃ pana duvidhopesa na hotīti vuttaṃ‘‘ channaparibbājako’’ ti, vatthacchāyāchādanapabbajjūpagatattā channaparibbājakasaṅkhyaṃ gatoti attho . "
  7187. 1037187,189,1114,63,69,1,61,5,{Brāhmaṇamahāsālo}ti mahāvibhavatāya mahāsārataṃ patto brāhmaṇo.
  7188. 1037188,189,1114,70,75,1,32,3,{Gaṇācariyo}ti sāpekkhatāya samāso.
  7189. 1037189,189,1114,76,87,1,67,9,"Samayan ti sāmaññaniddeso, ekasesaniddeso vā, taṃ taṃ samayanti attho. "
  7190. 1037190,189,1114,88,101,1,95,11,"{Pavadantī}ti pakārato vadanti, attanā attanā uggahitaniyāmena yathā tathā samayaṃ vadantīti attho. "
  7191. 1037191,189,1114,102,106,1,22,3,{Tārukkho}ti tassa nāmaṃ.
  7192. 1037192,189,1114,107,116,1,103,8,"Pabhuti saddena todeyyajāṇusoṇīsoṇadaṇḍakūṭadantādike saṅgaṇhāti, ādi saddena pana channaparibbājakādike. "
  7193. 1037193,189,1114,117,120,1,31,3,Tinduko nāma kāḷakkhandharukkho.
  7194. 1037194,189,1114,121,124,1,14,3,Cīran ti panti.
  7195. 1037195,189,1114,125,130,1,39,5,Tindukā cīraṃ ettha santīti tindukacīro.
  7196. 1037196,189,1114,131,136,1,32,5,Tathā ekā sālā etthāti ekasālako.
  7197. 1037197,189,1114,137,147,1,63,6,Bhūtapubbagatiyā tamatthaṃ vitthārato dassento‘‘ yasmā’’ tiādimāha.
  7198. 1037198,189,1114,148,153,1,26,4,Iti {katvā}ti iminā kāraṇena.
  7199. 1037199,189,1114,154,162,1,47,4,‘‘ Tasmin’’ tiādinā yathāpāṭhaṃ vibhatyantadassanaṃ.
  7200. 1037200,189,1115,2,24,1,166,16,"Anekākārānavasesañeyyatthavibhāgato , aparāparuppattito ca bhagavato ñāṇaṃ loke patthaṭamiva hotīti vuttaṃ‘‘ sabbaññutaññāṇaṃ pattharitvā’’ ti, yato tassa ñāṇajālatā vuccati. "
  7201. 1037201,189,1115,25,29,1,43,4,Veneyyānaṃ tadantogadhabhāvo heṭṭhā vuttova.
  7202. 1037202,189,1115,30,53,1,194,18,"Veneyyasattapariggaṇhanatthaṃ samannāhāre kate paṭhamaṃ nesaṃ veneyyabhāveneva upaṭṭhānaṃ hoti, atha saraṇagamanādivasena kiccanipphatti vīmaṃsīyatīti āha‘‘ kinnu kho bhavissatīti upaparikkhanto’’ ti. "
  7203. 1037203,189,1115,54,57,1,25,3,Nirodhan ti saññānirodhaṃ.
  7204. 1037204,189,1115,58,64,1,57,6,Nirodhā vuṭṭhānanti tato nirodhato vuṭṭhānaṃ saññuppattiṃ.
  7205. 1037205,189,1115,65,83,1,137,14,"Sabbabuddhānaṃ ñāṇena {saṃsanditvā}ti yathā te nirodhaṃ, nirodhato vuṭṭhānañca byākariṃsu, byākarissanti ca, tathā byākaraṇavasena saṃsanditvā. "
  7206. 1037206,189,1115,84,87,1,34,2,{Katipāhaccayenā}ti dvīhatīhaccayena.
  7207. 1037207,189,1115,88,92,1,33,4,Pāḷiyameva hi imamatthaṃ vakkhati.
  7208. 1037208,189,1115,93,103,1,41,5,Saraṇaṃ {gamissatī}ti‘‘ saraṇa’’ miti gamissati.
  7209. 1037209,189,1115,104,126,1,56,6,‘‘ {Hatthisāriputto}ti hatthisārino putto’’ ti( dī. ni. ṭī.1.406) ācariyena vuttaṃ.
  7210. 1037210,189,1115,127,144,1,94,12,"Adhunā pana‘‘ citto hatthisāriputto’’ tveva pāṭho dissati, citto nāma hatthācariyassa puttoti attho. "
  7211. 1037211,189,1116,2,11,1,90,9,Surattadupaṭṭan ti rajanena sammā rattaṃ diguṇaṃ antaravāsakaṃ parivattanavasena nivāsetvā.
  7212. 1037212,189,1116,12,32,1,85,11,"‘‘ Yugandharapabbataṃ parikkhipitvā’’ ti idaṃ parikappavacanaṃ‘‘ tādiso atthi ce, taṃ viyā’’ ti. "
  7213. 1037213,189,1116,33,39,1,73,5,"Meghavaṇṇan ti rattameghavaṇṇaṃ, sañjhāpabhānurañjitameghasaṅkāsanti attho. "
  7214. 1037214,189,1116,40,47,1,66,6,"Paṭhamena cettha saṇṭhānasampattiṃ dasseti, dutiyena vaṇṇasampattiṃ. "
  7215. 1037215,189,1116,48,51,1,39,3,Ekaṃsavaragatan ti vāmaṃsavarappavattaṃ.
  7216. 1037216,189,1116,52,66,1,118,11,Tathā hi suttanipātaṭṭhakathāyaṃ vaṅgīsasuttavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ‘‘ ekaṃsanti ca vāmaṃsaṃ pārupitvā ṭhitassetaṃ adhivacanaṃ.
  7217. 1037217,189,1116,67,107,1,137,20,"Yato yathā vāmaṃsaṃ pārupitvā ṭhitaṃ hoti, tathā cīvaraṃ katvāti evamassattho veditabbo’’ ti[ su. ni. aṭṭha. nigrodhakappasutta( vaṅgīsasutta) vaṇṇanā] tattha etan ti‘‘ ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā’’ ti vacanaṃ. "
  7218. 1037218,189,1116,108,119,1,98,9,{Yato}ti yathāvuttavacanassa pārupitvā ṭhitasseva adhivacanattā evamassa attho veditabboti sambandho.
  7219. 1037219,189,1116,120,136,1,120,14,"Paccagghan ti ekaṃ katvā anadhiṭṭhitakāle pāṭekkaṃ mahagghaṃ, paccagghaṃ vā abhinavaṃ, abbhuṇhe taṅkhaṇe nibbattanti attho. "
  7220. 1037220,189,1116,137,142,1,43,5,Purimañcettha atthavikappaṃ keci na icchati.
  7221. 1037221,189,1116,143,161,1,121,14,"Tathā hi ācariyeneva udānaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ paccaggheti abhinave, paccekaṃ mahagghatāya paccaggheti keci, taṃ na sundaraṃ. "
  7222. 1037222,189,1116,162,180,1,112,14,"Na hi buddhā bhagavanto mahagghaṃ paṭiggaṇhanti, paribhuñjanti cā’’ ti, idhāpi tena pacchimoyeva atthavikappo gahito. "
  7223. 1037223,189,1116,181,212,1,168,21,"Abhinavatāya‘‘ paccagghan’’ ti ca idaṃ ādito tathā laddhavohārena, anaññaparibhogatāya ca vuttaṃ, tathā vā satthu adhiṭṭhānena taṃ pattaṃ sabbakālaṃ‘‘ paccagghan’’ tveva vuccati. "
  7224. 1037224,189,1116,213,218,1,65,5,Selamayapattan ti muggavaṇṇasilāmayaṃ catumahārājadattiyaṃ pattaṃ.
  7225. 1037225,189,1116,219,241,1,86,9,Ayameva hi bhagavatā niccaparibhutto patto samacittasuttavaṇṇanā dīsupi( a. ni. aṭṭha.2.2.37) tathā vuttattā.
  7226. 1037226,189,1117,2,13,1,64,7,"407. Attano rucivasena ajjhāsayavasena, na parehi ussāhitoti adhippāyo."
  7227. 1037227,189,1117,14,29,1,98,11,‘‘ Atippagabhāvameva disvā’’ ti ca idaṃ bhūtakathanaṃ na tāva bhikkhācaraṇavelā sampattāti dassanatthaṃ.
  7228. 1037228,189,1117,30,45,1,105,11,Bhagavā hi tadā kālasseva vihārato nikkhanto‘‘ vāsanābhāgiyāya dhammadesanāya poṭṭhapādaṃ anuggaṇhissāmī’’ ti.
  7229. 1037229,189,1117,46,62,1,99,11,Pāḷiyaṃ atippago {kho}ti ettha‘‘ pago’’ ti idaṃ kaccāyanamatena pa-iccupasaggato o-kāraga-kārāgamane siddhaṃ.
  7230. 1037230,189,1117,63,66,1,29,3,Pa-saddoyeva pātoatthaṃ vadati.
  7231. 1037231,189,1117,67,73,1,55,6,Aññesaṃ pana saddavidūnaṃ matena pātopadamiva nepātikaṃ.
  7232. 1037232,189,1117,74,99,1,71,10,Teneva tattha tattha aṭṭhakathāsu( dī. ni. aṭṭha.3.1) vuttaṃ‘‘ atippago khoti ativiya pāto’’ ti.
  7233. 1037233,189,1117,100,110,1,82,9,Apica paṭhamaṃ gacchati divasabhāvena pavattatīti {pago}ti nibbacanaṃ iminā dassitaṃ.
  7234. 1037234,189,1117,111,119,1,71,8,Duvidho khalusaddo viya hi pagoti saddo nāmanipātopasaggavasena tividho.
  7235. 1037235,189,1117,120,132,1,61,8,Evañhi idha‘‘ atippagabhāvameva disvā’’ ti vacanaṃ upapannaṃ hoti.
  7236. 1037236,189,1118,2,13,1,87,8,"{Yaṃnūnā}ti esa nipāto aññattha saṃsayaparidīpano, idha pana saṃsayapatirūpakaparidīpanova. "
  7237. 1037237,189,1118,14,34,1,88,11,"Kasmā‘‘ saṃsayaparidīpane’’ ti vuttaṃ, nanu buddhānaṃ saṃsayo natthīti āha‘‘ buddhānañcā’’ tiādi. "
  7238. 1037238,189,1118,35,42,1,55,7,Saṃsayo nāma natthi bodhimūle eva tassa samugghāṭitattā.
  7239. 1037239,189,1118,43,48,1,71,4,{Parivitakkapubbabhāgo}ti adhippetakiccassa pubbabhāge pavattaparivitakko.
  7240. 1037240,189,1118,49,71,1,137,15,"{Esā}ti‘‘ karissāma, na karissāmā’’ tiādiko esa cittācāro sabbabuddhānaṃ labbhati sambhavati vicāraṇavaseneva pavattanato, na pana saṃsayavasena. "
  7241. 1037241,189,1118,72,87,1,108,13,"{Tenāhā}ti yenesa sabbabuddhānaṃ labbhati, tena bhagavā evamāhāti imameva pāḷiṃ imassa atthassa sādhakaṃ karoti. "
  7242. 1037242,189,1118,88,97,1,57,7,Ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– {yaṃnūnā}ti parikappane nipāto.
  7243. 1037243,189,1118,98,111,1,68,8,‘‘ Upasaṅkameyyan’’ ti kiriyāpadena vuccamānoyeva hi attho anena jotīyati.
  7244. 1037244,189,1118,112,121,1,63,9,Tasmā ahaṃ yaṃnūna yadi pana upasaṅkameyyaṃ sādhu vatāti yojanā.
  7245. 1037245,189,1118,122,141,1,69,11,‘‘ Yadi panā’’ ti idampi tena samānatthanti vuttaṃ‘‘ yadi panāhanti attho’’ ti.
  7246. 1037246,189,1119,2,8,1,26,2,408. {Assā}ti paribbājakaparisāya.
  7247. 1037247,189,1119,9,15,1,71,5,{Uddhaṃgamanavasenā}ti unnatabahulatāya uggantvā uggantvā pavattanavasena.
  7248. 1037248,189,1119,16,23,1,83,6,Disāsu {patthaṭavasenā}ti vipulabhāvena bhūtaparamparāya sabbadisāsu pattharaṇavasena.
  7249. 1037249,189,1119,24,58,1,203,24,"Ettha ca pāḷiyaṃ yathā unnatapāyo saddo unnādo, evaṃ vipulabhāvena uparūpari pavattopi unnādoyevāti tadubhayaṃ ekajjhaṃ katvā‘‘ unnādiniyā’’ ti vuttaṃ, puna tadubhayameva vibhāgaṃ katvā‘‘ uccāsaddamahāsaddāyā’’ ti. "
  7250. 1037250,189,1119,59,64,1,51,5,Ato pāḷinayānurūpameva atthaṃ vivaratīti daṭṭhabbaṃ.
  7251. 1037251,189,1119,65,79,1,104,9,"Idāni paribbājakaparisāya uccāsaddamahāsaddatākāraṇaṃ, tassa ca pavattiākāraṃ dassento‘‘ tesañhī’’ tiādimāha. "
  7252. 1037252,189,1119,80,83,1,34,2,{Bālātape}ti abhinavuggatasūriyātape.
  7253. 1037253,189,1119,84,87,1,28,3,Kāmassādo nāma kāmaguṇassādo.
  7254. 1037254,189,1119,88,93,1,49,5,Bhavassādo nāma kāmarāgādisahagato bhavesu assādo.
  7255. 1037255,189,1120,2,14,1,81,8,Sūriyuggamane khajjopanamiva nippabhataṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ khajjopanakūpamā jātā’’ ti.
  7256. 1037256,189,1120,15,31,1,59,6,Lābhasakkāropi no {parihīno}ti attho bāverujātakena( jā.1.4.154) dīpetabbo.
  7257. 1037257,189,1120,32,36,1,33,3,{Parisadoso}ti parisāya pavattadoso.
  7258. 1037258,189,1121,2,10,1,46,4,409. {Saṇṭhapesī}ti saññamanavasena sammadeva ṭhapesi.
  7259. 1037259,189,1121,11,29,1,151,12,"Saṇṭhapanañcettha tiracchānakathāya aññamaññasmiṃ agāravassa cajāpanavasena ācārasikkhāpanaṃ , yathāvuttadosassa nigūhanañca hotīti āha‘‘ sikkhāpesī’’ tiādi. "
  7260. 1037260,189,1121,30,33,1,14,3,Nan ti parisaṃ.
  7261. 1037261,189,1121,34,38,1,48,4,Appasaddan ti nissaddaṃ uccāsaddamahāsaddābhāvaṃ.
  7262. 1037262,189,1121,39,47,1,38,4,‘‘ Eko nisīdatī’’ tiādi atthāpattidassanaṃ.
  7263. 1037263,189,1121,48,51,1,27,3,Vuddhin ti lābhaguṇavuddhiṃ.
  7264. 1037264,189,1121,52,55,1,29,2,{Patthayamāno}ti patthayanahetu.
  7265. 1037265,189,1121,56,64,1,49,7,"Mānante hi lakkhaṇe, hetumhi ca icchanti saddavidū. "
  7266. 1037266,189,1121,65,76,1,60,7,Idāni tamatthaṃ vitthāretuṃ‘‘ paribbājakā kirā’’ tiādi āraddhaṃ.
  7267. 1037267,189,1121,77,80,1,26,3,Aparaddhan ti aparajjhitaṃ.
  7268. 1037268,189,1121,81,92,1,70,9,"{Nappamajjantī}ti pamādaṃ na āpajjanti, na agāravaṃ karontīti vuttaṃ hoti. "
  7269. 1037269,189,1122,2,15,1,58,9,410. No āgate {ānando}ti amhākaṃ bhagavati āgate ānando pīti hoti.
  7270. 1037270,189,1122,16,43,1,165,19,‘‘ Cirassaṃ kho bhante bhagavā imaṃ pariyāyamakāsī’’ ti vacanaṃ pubbepi tattha āgatapubbattā vuttavacanamiva hotīti codanaṃ samuṭṭhāpetvā pariharanto‘‘ kasmā āhā’’ tiādimāha.
  7271. 1037271,189,1122,44,47,1,25,2,{Piyasamudācārā}ti piyālāpā.
  7272. 1037272,189,1122,48,53,1,43,4,{Tasmā}ti tathā piyasamudācārassa pavattanato.
  7273. 1037273,189,1122,54,77,1,161,18,"Na kevalaṃ ayameva, atha kho aññepi pabbajitā yebhuyyena bhagavato apacitiṃ karontevāti tadaññesampi bāhullakammena tadatthaṃ sādhetuṃ‘‘ bhagavantañhī’’ tiādi vuttaṃ. "
  7274. 1037274,189,1122,78,92,1,97,8,"Tattha kāraṇamāha‘‘ uccākulīnatāyā’’ ti , mahāsammatarājato paṭṭhāya asambhinnakhattiyakulatāyāti attho. "
  7275. 1037275,189,1122,93,126,1,163,19,"Tathā hi soṇadaṇḍena vuttaṃ‘‘ samaṇo khalu bho gotamo uccākulā pabbajito asambhinnakhattiyakulā’’ ti,( dī. ni.1.304) tena sāsane appasannānampi kulagāravena bhagavati apacitiṃ dasseti. "
  7276. 1037276,189,1122,127,137,1,78,9,Etasmiṃ antare kā nāma {kathā}ti yathāvuttaparicchedabbhantare kīdisā nāma kathā.
  7277. 1037277,189,1122,138,143,1,37,4,{Vippakatā}ti āraddhā hutvā apariyositā.
  7278. 1037278,189,1122,144,159,1,78,11,‘‘ Kā kathā vippakatā’’ ti pana vadanto atthato tassā pariyosāpanaṃ paṭijānāti nāma.
  7279. 1037279,189,1122,160,190,1,178,22,"Kā kathāti ca avisesacodanā, tasmā yassā tassā sabbassāpi kathāya pariyosāpanaṃ paṭiññātaṃ hoti, tañca paṭijānanaṃ padesaññuno avisaṃyanti āha‘‘ yāva… pe… sabbaññupavāraṇaṃ pavāresī’’ ti. "
  7280. 1037280,189,1122,191,196,1,47,4,{Esā}ti paribbājakaparisāya kathitā rājakathādikā.
  7281. 1037281,189,1122,197,201,1,38,3,{Nissārā}ti niratthakabhāvena sārarahitā.
  7282. 1037282,189,1123,2,2,1,28,1,Abhisaññānirodhakathāvaṇṇanā
  7283. 1037283,189,1124,2,20,1,59,7,411.‘‘ Tiṭṭhatesā’’ ti etassa āpannamatthaṃ dassento‘‘ sace’’ tiādimāha.
  7284. 1037284,189,1124,21,27,1,50,6,Sukāraṇan ti sundaraṃ atthāvahaṃ hitāvahaṃ kāraṇaṃ.
  7285. 1037285,189,1124,28,33,1,29,3,{Yatthā}ti aññatarissaṃ sālāyaṃ.
  7286. 1037286,189,1124,34,39,1,64,5,Nānātitthasaṅkhātāsu laddhīsu niyuttāti nānātitthiyā ṇiyasaddena.
  7287. 1037287,189,1124,40,52,1,54,8,Ṇikasaddena vā ka-kārassa ya-kāraṃ katvā yathā‘‘ antiyo’’ ti.
  7288. 1037288,189,1124,53,81,1,133,18,"‘‘ Ayaṃ kiṃ vadati ayaṃ kiṃ vadatī’’ ti kutūhalaṃ kolāhalamettha atthīti kotūhalā, sā eva sālā {kotūhalasālā}ti āha‘‘ kotūhaluppattiṭṭhānato’’ ti. "
  7289. 1037289,189,1124,82,84,1,36,2,Upasaggamattaṃ dhātvatthānuvattanato.
  7290. 1037290,189,1124,85,105,1,118,14,"Saññāsīsenāyaṃ desanā, tasmā saññāsahagatā sabbepi dhammā gayhanti, tattha pana cittaṃ padhānanti vuttaṃ‘‘ cittanirodhe’’ ti. "
  7291. 1037291,189,1124,106,121,1,91,10,"Pahānavasena pana accantanirodhassa tehi anadhippetattā, avisayattā ca‘‘ khaṇikanirodhe’’ ti āha. "
  7292. 1037292,189,1124,122,140,1,134,16,"Kāmaṃ sopi tesaṃ avisayova, atthato pana nirodhakathā vuccamānā tattheva tiṭṭhati, tasmā atthāpattimattaṃ pati tathā vuttanti veditabbaṃ. "
  7293. 1037293,189,1124,141,144,1,31,2,{Tassā}ti abhisaññānirodhakathāya.
  7294. 1037294,189,1124,145,175,1,194,21,"‘‘ Kittighoso’’ ti‘ aho buddhānubhāvo, bhavantarapaṭicchannampi kāraṇaṃ evaṃ hatthāmalakaṃ viya paccakkhato dasseti, sāvake ca edise saṃvarasamādāne patiṭṭhāpetī’ ti thutighoso yāva bhavaggā {pattharatī}ti. "
  7295. 1037295,189,1124,176,178,1,16,2,Ācariyena vuttaṃ.
  7296. 1037296,189,1124,179,192,1,80,9,Idāni pana‘‘ sakalajambudīpe bhagavato kathākittighoso pattharatī’’ ti pāṭho dissati.
  7297. 1037297,189,1124,193,198,1,56,5,Paṭibhāgakiriyan ti paḷāsavasena paṭibhāgabhūtaṃ payogaṃ.
  7298. 1037298,189,1124,199,211,1,119,12,Bhavantarasamayan ti tatra tatra vuṭṭhānasamayaṃ abhūtaparikappitaṃ kiñci ussāriyavatthuṃ attano samayaṃ katvā kathenti.
  7299. 1037299,189,1124,212,235,1,158,17,"Kiñcideva sikkhāpadan ti‘‘ ekamūlakena bhavitabbaṃ, ettakaṃ velaṃ ekasmiṃyeva ṭhāne nisīditabban’’ ti evamādikaṃ kiñcideva kāraṇaṃ sikkhākoṭṭhāsaṃ katvā paññapenti. "
  7300. 1037300,189,1124,236,239,1,39,3,Nirodhakathan ti nirodhasamāpattikathaṃ.
  7301. 1037301,189,1125,2,7,1,65,4,{Tesū}ti kotūhalasālāyaṃ sannipatitesu nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇesu.
  7302. 1037302,189,1125,8,11,1,12,2,{Ekacce}ti eke.
  7303. 1037303,189,1125,12,26,1,86,9,{Purimo}ti‘‘ ahetū appaccayā purisassa saññā uppajjantipi nirujjhantipī’’ tiādinā vuttavādī.
  7304. 1037304,189,1125,27,31,1,21,3,{Etthā}ti catūsu vādīsu.
  7305. 1037305,189,1125,32,36,1,33,4,Yvāyaṃ idha uppajjatīti sambandho.
  7306. 1037306,189,1125,37,48,1,138,9,"Samāpattin ti asaññībhavāvahaṃ vāyokasiṇaparikammaṃ, ākāsakasiṇaparikammaṃ vā rūpāvacaracatutthajjhānasamāpattiṃ, pañcamajjhānasamāpattiṃ vā. "
  7307. 1037307,189,1125,49,54,1,41,4,{Nirodhe}ti heṭṭhā vuttanayena saññānirodhe.
  7308. 1037308,189,1125,55,80,1,173,21,"Hetuṃ {apassanto}ti yena hetunā asaññībhave saññāya nirodho sabbaso anuppādo, yena ca tato cutassa idha pañcavokārabhave saññāya uppādo, tadubhayampi hetuṃ avisayatāya apassanto. "
  7309. 1037309,189,1126,2,15,1,55,8,{Dutiyo}ti ‘‘ saññā hi bho purisassa attā’’ tiādinā vuttavādī.
  7310. 1037310,189,1126,16,19,1,19,3,Nan ti paṭhamavādiṃ.
  7311. 1037311,189,1126,20,36,1,72,11,{Nisedhetvā}ti‘‘ na kho pana metaṃ bho evaṃ bhavissatī’’ ti evaṃ paṭikkhipitvā.
  7312. 1037312,189,1126,37,40,1,40,2,{Migasiṅgatāpasassā}ti evaṃnāmakatāpasassa.
  7313. 1037313,189,1126,41,57,1,81,11,"Tassa kira matthake migasiṅgākārena dve cūḷā uṭṭhahiṃsu,‘‘ isisiṅgo’’ tipi tassa nāmaṃ. "
  7314. 1037314,189,1126,58,63,1,71,5,Asaññakabhāvan ti muñchāpattiyā kiriyāmayasaññāvasena vigatasaññibhāvaṃ.
  7315. 1037315,189,1126,64,73,1,28,5,Vakkhati hi‘‘ visaññī hutvā’’ ti.
  7316. 1037316,189,1126,74,87,1,105,9,Cattālīsanipāte āgatanayena migasiṅgatāpasavatthuṃ saṅkhepato dassetuṃ‘‘ migasiṅgatāpaso kirā’’ tiādi vuttaṃ.
  7317. 1037317,189,1126,88,92,1,50,4,Vikkhambhanavasena kilesānaṃ santāpanato attantapo.
  7318. 1037318,189,1126,93,96,1,35,3,Dukkaratapatāya ghoratapo tibbatapo.
  7319. 1037319,189,1126,97,101,1,83,4,Nibbisevanabhāvāpādanena sabbaso milāpitacakkhāditikkhindriyatāya paramadhitindriyo.
  7320. 1037320,189,1126,102,106,1,48,4,Sakkavimānan ti paṇḍukambalasilāsanaṃ sandhāyāha.
  7321. 1037321,189,1126,107,118,1,71,9,"Tañhi tathārūpapaccayā kadāci uṇhaṃ, kadāci thaddhaṃ, kadāci calitaṃ hoti."
  7322. 1037322,189,1126,119,132,1,44,7,‘‘ Sakka… pe… patthetī’’ ti ayoniso cintetvā pesesi.
  7323. 1037323,189,1126,133,147,1,68,8,"{Bhaggo}ti bhañjitakusalajjhāsayo, adhunā pana‘‘ laggo’’ ti pāṭhaṃ likhanti. "
  7324. 1037324,189,1126,148,152,1,52,3,Tena {dibbaphassenā}ti hatthaggahaṇamattadibbaphassena.
  7325. 1037325,189,1126,153,157,1,28,4,Tan ti tathā saññāpaṭilābhaṃ.
  7326. 1037326,189,1126,158,173,1,76,10,{Evamāhā}ti evaṃ‘‘ saññā hi bho purisassa attā’’ tiādinā ākārena saññānirodhamāha.
  7327. 1037327,189,1126,174,183,1,72,9,Imināva nayena ito paresupi dvīsu ṭhānesu pāḷimāharitvā yojanā veditabbā.
  7328. 1037328,189,1127,2,14,1,55,7,{Tatiyo}ti ‘‘ santi hi bho samaṇabrāhmaṇā’’ tiādinā vuttavādī.
  7329. 1037329,189,1127,15,20,1,82,5,Āthabbaṇapayogan ti āthabbaṇavedavihitaṃ āthabbaṇikānaṃ visaññibhāvāpādanappayogaṃ.
  7330. 1037330,189,1127,21,23,1,21,2,Upakaḍḍhanaṃ āharaṇaṃ.
  7331. 1037331,189,1127,24,27,1,23,2,Apakaḍḍhanaṃ apaharaṇaṃ .
  7332. 1037332,189,1127,28,38,1,125,9,Āthabbaṇaṃ {payojetvā}ti āthabbaṇavede āgataṃ aggijuhanapubbakaṃ mantapadaṃ payojetvā sīsacchinnatādidassanena saññānirodhamāha.
  7333. 1037333,189,1127,39,46,1,44,5,"{Tassā}ti yassa sīsacchinnatādi dassitaṃ, tassa. "
  7334. 1037334,189,1128,2,15,1,60,8,{Catuttho}ti ‘‘ santi hi bho devatā mahiddhikā’’ tiādinā vuttavādī.
  7335. 1037335,189,1128,16,32,1,76,9,"Yakkhadāsīnan ti devadāsīnaṃ, yā‘‘ yogavatiyo’’ tipi vuccanti, yoginiyotipi pākaṭā. "
  7336. 1037336,189,1128,33,37,1,40,4,Madaniddan ti surāmadanimittakaṃ supanaṃ.
  7337. 1037337,189,1128,38,43,1,50,5,Devatūpahāran ti naccanagāyanādinā devatānaṃ pūjaṃ.
  7338. 1037338,189,1128,44,48,1,29,4,Surāpātin ti pātipuṇṇaṃ suraṃ.
  7339. 1037339,189,1128,49,55,1,29,4,"{Divā}ti atidivā, ussūreti attho. "
  7340. 1037340,189,1128,56,61,1,32,5,Tan ti tathā supitvā vuṭṭhahanaṃ.
  7341. 1037341,189,1128,62,76,1,136,11,"Suttakāle devatānaṃ saññāpakaḍḍhanavasena nirodhaṃ samāpannā, pabuddhakāle saññupakaḍḍhanavasena nirodhā {vuṭṭhitā}ti {maññamāno}ti adhippāyo. "
  7342. 1037342,189,1129,2,9,1,68,6,Eḷamūgakathā {viyā}ti imesaṃ paṇḍitamānīnaṃ kathā andhabālakathāsadisī.
  7343. 1037343,189,1129,10,16,1,52,5,Cattāro {nirodhe}ti aññamaññavidhure cattāropi nirodhe.
  7344. 1037344,189,1129,17,22,1,47,5,Ekena bhavitabban ti ekasabhāveneva bhavitabbaṃ.
  7345. 1037345,189,1129,23,32,1,75,8,Na {bahunā}ti na ca aññamaññaviruddhena bahuvidhena nānāsabhāvena bhavitabbaṃ.
  7346. 1037346,189,1129,33,39,1,49,5,Tenāpi {ekenā}ti ekasabhāvabhūtena tenāpi nirodhena.
  7347. 1037347,189,1129,40,46,1,52,5,{Aññenevā}ti tehi vuttākārato aññākāreneva bhavitabbaṃ.
  7348. 1037348,189,1129,47,51,1,28,3,{So}ti ekasabhāvabhūto nirodho.
  7349. 1037349,189,1129,52,57,1,45,4,Aññatra {sabbaññunā}ti sabbaññubuddhaṃ ṭhapetvā.
  7350. 1037350,189,1129,58,61,1,22,2,{Idhā}ti kotūhalasālāyaṃ.
  7351. 1037351,189,1129,62,77,1,147,14,Ayaṃ nirodho ayaṃ {nirodho}ti dvikkhattuṃ byāpanicchāvacanaṃ satthā attano desanāvilāsena anekākāravokāraṃ nirodhaṃ vibhāvessatīti dassanatthaṃ kataṃ.
  7352. 1037352,189,1129,78,90,1,57,8,"Aho {nūnā}ti ettha {aho}ti acchariye nipāto, {nūnā}ti anussaraṇe. "
  7353. 1037353,189,1129,91,105,1,117,13,Tasmā aho nūna {bhagavā}ti anaññasādhāraṇadesanattā bhagavā nirodhampi aho acchariyaṃ katvā ārādheyya maññeti adhippāyo.
  7354. 1037354,189,1129,106,113,1,36,6,Aho nūna {sugato}ti etthāpi eseva nayo.
  7355. 1037355,189,1129,114,119,1,58,5,Acchariyavibhāvanato eva cettha dvikkhattuṃ āmeḍitavacanaṃ.
  7356. 1037356,189,1129,120,127,1,70,7,Acchariyatthopi hesa aho saddo anussaraṇamukheneva poṭṭhapādena gahito.
  7357. 1037357,189,1129,128,137,1,43,5,Tasmā vuttaṃ‘‘ anussaraṇatthe nipātadvayan’’ ti.
  7358. 1037358,189,1129,138,142,1,40,3,{Tenā}ti anussaraṇatthamukhena pavattanato.
  7359. 1037359,189,1129,143,156,1,44,7,‘‘ Aho… pe… sugato’’ ti vacanena etadahosīti yojanā.
  7360. 1037360,189,1129,157,174,1,79,9,‘‘ Yaṃtaṃsaddā niccasambandhā’’ ti sādhippāyaṃ yojanaṃ dassetuṃ‘‘ yo etesan’’ tiādimāha.
  7361. 1037361,189,1129,175,187,1,130,11,"Kāladesapuggalādivibhāgena bahubhedattā imesaṃ nirodhadhammānan ti bahutte sāmivacanaṃ, kusalasaddayoge cetaṃ bhummatthe daṭṭhabbaṃ. "
  7362. 1037362,189,1129,188,193,1,41,4,Kusalo nipuṇo {cheko}ti pariyāyavacanametaṃ.
  7363. 1037363,189,1129,194,202,1,51,7,Aho nūna {katheyyā}ti acchariyaṃ katvā katheyya maññe.
  7364. 1037364,189,1129,203,206,1,21,3,So sugatoti sambandho.
  7365. 1037365,189,1129,207,211,1,53,3,{Ciṇṇavasitāyā}ti nirodhasamāpattiyaṃ ciṇṇavasībhāvattā.
  7366. 1037366,189,1129,212,218,1,50,5,Sabhāvaṃ {jānātī}ti nirodhasabhāvaṃ yāthāvato jānāti.
  7367. 1037367,189,1130,2,2,1,36,1,Ahetukasaññuppādanirodhakathāvaṇṇanā
  7368. 1037368,189,1131,2,26,1,162,17,"412. Gharamajjheyeva {pakkhalitā}ti yathā gharato bahi gantukāmā purisā maggaṃ anotaritvā gharavivare samatale vivaṭaṅgaṇe eva pakkhalanaṃ pattā, evaṃsampadamidanti attho. "
  7369. 1037369,189,1131,27,54,1,183,20,"Asādhāraṇo hetu, sādhāraṇo {paccayo}ti evamādivibhāgo aññatra vutto, idha pana tena vibhāgena payojanaṃ natthi saññāya akāraṇabhāvapaṭikkhepaparattā codanāyāti vuttaṃ‘‘ kāraṇasseva nāman’’ ti. "
  7370. 1037370,189,1131,55,97,1,266,30,"Yaṃ pana pāḷiyaṃ vuttaṃ‘‘ sahetū hi poṭṭhapāda sappaccayā purisassa saññā uppajjantipi nirujjhantipī’’ ti, tattha sahetū sappaccayā uppajjanti, uppannā pana nirujjhantiyeva, na tiṭṭhantīti dassanatthaṃ‘‘ nirujjhantipī’’ ti vacanaṃ, na tu nirodhassa sahetusapaccayatādassanatthaṃ. "
  7371. 1037371,189,1131,98,104,1,33,5,"Uppādoyeva hi sahetuko, na nirodho. "
  7372. 1037372,189,1131,105,132,1,173,24,"Yadi hi nirodhopi sahetuko siyā, tassapi puna nirodhena bhavitabbaṃ aṅkurādīnaṃ puna aṅkurādinā viya, na ca tassa puna nirodho atthi, tasmā vuttanayeneva pāḷiyā attho veditabbo. "
  7373. 1037373,189,1131,133,137,1,36,4,Ayañca nayo khaṇanirodhavasena vutto.
  7374. 1037374,189,1131,138,156,1,121,13,"Yo pana yathāparicchinnakālavasena sabbaso anuppādanirodho, so‘‘ sahetuko’’ ti veditabbo tathārūpāya paṭipattiyā vinā abhāvato. "
  7375. 1037375,189,1131,157,208,1,152,22,"Tenāha bhagavā‘‘ sikkhā ekā saññā uppajjati, sikkhā ekā saññā nirujjhatī’’ ti( dī. ni.1.412) tato eva ca aṭṭhakathāya mpi( dī. ni. aṭṭha.1.413) vuttaṃ‘‘ saññāya sahetukaṃ uppādanirodhaṃ dīpetun’’ ti. "
  7376. 1037376,189,1131,209,217,1,84,7,"Etañhi pāḷivacanaṃ, aṭṭhakathāvacanañca anuppādanirodhaṃ sandhāya vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  7377. 1037377,189,1131,218,244,1,102,11,"{Sikkhā}ti hetvatthe paccattavacanaṃ, ya-kāralopo vā‘‘ saṅkhyāpi tamhā vanapattā pakkamitabban’’ tiādīsu( ma. ni.1.192) viya. "
  7378. 1037378,189,1131,245,250,1,36,5,Hetubhāvo cassā upari āvi bhavissati.
  7379. 1037379,189,1131,251,296,1,115,17,"Eka saddo ca aññapariyāyo, na saṅkhyāvācī‘‘ ittheke sato sattassā’’ tiādīsu( dī. ni.1.85-91,94-98; ma. ni.3.21) viyāti āha‘‘ sikkhāya ekaccā saññā jāyantī’’ ti. "
  7380. 1037380,189,1131,297,300,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  7381. 1037381,189,1132,2,8,1,38,2,413. {Vitthāretukamyatā}ti vitthāretukāmatāya.
  7382. 1037382,189,1132,9,17,1,83,5,"{Pucchāvasenā}ti kathetukamyatāpucchāvasena, {vitthāretukamyatāpucchāvasenā}ti vā samāso."
  7383. 1037383,189,1132,18,35,1,69,9,‘‘ Poṭṭhapādassevāyaṃ pucchā’’ ti āsaṅkāya‘‘ bhagavā avocā’’ ti pāḷiyaṃ vuttaṃ.
  7384. 1037384,189,1132,36,45,1,43,6,Saññāya… pe… dīpetuṃ tā dassentoti yojetabbaṃ .
  7385. 1037385,189,1132,46,52,1,43,5,{Tatthā}ti tassaṃ upari vakkhamānāya desanāya.
  7386. 1037386,189,1132,53,58,1,42,4,{Tatiyā}ti adhipaññāsikkhā āgatāti sambandho.
  7387. 1037387,189,1132,59,69,1,59,6,‘‘ Ayaṃ… pe… desitoti ettha sammādiṭṭhisammāsaṅkappavasena āgatā.
  7388. 1037388,189,1132,70,72,1,10,2,Kasmāti ce?
  7389. 1037389,189,1132,73,84,1,99,9,"Pariyāpannattā, sabhāvato, upakārato ca yathārahaṃ paññākkhandhe avarodhattā saṅgahitattāti adhippāyo. "
  7390. 1037390,189,1132,85,128,1,220,26,"Tathā hi cūḷavedallasutte vuttaṃ‘‘ yā cāvuso visākha sammādiṭṭhi, yo ca sammāsaṅkappo , ime dhammā paññākkhandhe saṅgahitā’’ ti( ma. ni.1.462) kāmañcettha vuttanayena tissopi sikkhā āgatā, tathāpi adhicittasikkhāya eva abhisaññānirodho dassito. "
  7391. 1037391,189,1132,129,137,1,71,8,Itarā pana tassā sambhārabhāvena ānītāti ayamattho pāḷivasena veditabbo.
  7392. 1037392,189,1133,2,8,1,64,5,{Pañcakāmaguṇikarāgo}ti pañca kāmakoṭṭhāse ārabbha uppajjanakarāgo.
  7393. 1037393,189,1133,9,20,1,95,9,"{Asamuppannakāmacāro}ti vattamānuppannatāvasena nasamuppanno yo koci kāmacāro, yā kāci lobhuppatti. "
  7394. 1037394,189,1133,21,35,1,72,9,"Adhunā pana‘‘ asamuppannakāmarāgo’’ ti pāṭho, so ayuttova atthato viruddhattā. "
  7395. 1037395,189,1133,36,49,1,138,12,"Kāmarāgo cettha visayavasena niyamitattā kāmaguṇārammaṇova lobho daṭṭhabbo, kāmacāro pana jhānanikantibhavarāgādippabhedo sabbopi lobhacāro. "
  7396. 1037396,189,1133,50,56,1,47,5,"Kāmanaṭṭhena, kāmesu pavattanaṭṭhena ca kāmacāro. "
  7397. 1037397,189,1133,57,62,1,46,5,Sabbepi hi tebhūmakadhammā kāmanīyaṭṭhena kāmā.
  7398. 1037398,189,1133,63,81,1,129,13,"Yasmā ubhayesampi sahacaraṇañāyena kāmasaññābhāvo hoti, tasmā‘‘ kāmasaññā’’ ti paduddhāraṃ katvā tadubhayameva niddiṭṭhanti veditabbaṃ."
  7399. 1037399,189,1133,82,95,1,127,8,"‘‘ Tatthā’’ tiādi asamuppannakāmacārato pañcakāmaguṇikarāgassa visesadassanaṃ, asamuppannakāmacārasseva vā idhādhippetabhāvadassanaṃ. "
  7400. 1037400,189,1133,96,114,1,169,17,"Kāmaṃ pañcakāmaguṇikarāgopi asamuppanno eva anāgāmimaggena samugghāṭīyati, tasmiṃ pana samugghāṭitepi na sabbo rāgo samugghāṭaṃ gacchati tassa aggamaggena samugghāṭitattā. "
  7401. 1037401,189,1133,115,149,1,281,28,"Tasmā pañcakāmaguṇikarāgaggahaṇena itarassa sabbassa gahaṇaṃ na hotīti ubhayatthasādhāraṇena pariyāyena ubhayameva saṅgahetvā pāḷiyaṃ kāmasaññāggahaṇaṃ kataṃ, ato tadubhayaṃ sarūpato, visesato ca dassetvā sabbasaṅgāhikabhāvato‘‘ asamuppannakāmacāro pana imasmiṃ ṭhāne vaṭṭatī’’ ti vuttaṃ. "
  7402. 1037402,189,1133,150,159,1,76,7,{Tasmā}ti asamuppannakāmacārasseva idha vaṭṭanato ayamattho veditabboti yojanā.
  7403. 1037403,189,1133,160,164,1,41,3,{Tassā}ti paṭhamajjhānasamaṅgino puggalassa.
  7404. 1037404,189,1133,165,182,1,106,11,"{Sadisattā}ti kāmasaññādibhāvena samānattā, etena pāḷiyaṃ‘‘ purimā’’ ti idaṃ sadisakappanāvasena vuttanti dasseti. "
  7405. 1037405,189,1133,183,195,1,60,8,Anāgatā hi idha‘‘ nirujjhatī’’ ti vuttā anuppādassa adhippetattā.
  7406. 1037406,189,1133,196,207,1,59,7,Tasmā anāgatameva dassetuṃ‘‘ anuppannāva nuppajjatī’’ ti vuttaṃ.
  7407. 1037407,189,1134,2,11,1,93,7,"{Vivekajapītisukhasaṅkhātā}ti vivekajapītisukhehi saha akkhātā, na vivekajapītisukhānīti akkhātā. "
  7408. 1037408,189,1134,12,19,1,62,6,"Taṃsampayuttā hi saññāyeva idhādhippetā, na vivekajapītisukhāni. "
  7409. 1037409,189,1134,20,24,1,43,4,Atha vā vivekajapītisukhakoṭṭhāsikāti attho.
  7410. 1037410,189,1134,25,45,1,81,9,"Saṅkhāta saddo hettha koṭṭhāsattho‘‘ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyā’’ tiādīsu( pārā.89,91) viya. "
  7411. 1037411,189,1134,46,50,1,83,4,Kāmacchandādioḷārikaṅgappahānavasena nānatthasaññāpaṭighasaññāhi nipuṇatāya sukhumā.
  7412. 1037412,189,1134,51,53,1,15,2,Bhūtatāya saccā.
  7413. 1037413,189,1134,54,63,1,34,5,Tadevatthaṃ dasseti‘‘ bhūtā’’ ti iminā.
  7414. 1037414,189,1134,64,70,1,60,5,"Sukhumabhāvena, paramatthabhāvena ca aviparītasabhāvāti attho. "
  7415. 1037415,189,1134,71,86,1,101,10,Evaṃ byāsavasena yathāpāṭhamatthaṃ dassetvā samāsavasenapi yathāpāṭhameva dassento‘‘ atha vā’’ tiādimāha.
  7416. 1037416,189,1134,87,92,1,41,5,Samāsabyāsavasena hi dvidhā pāṭho dissati.
  7417. 1037417,189,1134,93,108,1,156,10,"‘‘ Kāmacchandādioḷārikaṅgappahānavasenā’’ ti iminā sampayuttadhammānaṃ bhāvanānubhāvasiddhā, saññāya saṇhasukhumatā nīvaraṇavikkhambhanavasena viññāyatīti dasseti. "
  7418. 1037418,189,1134,109,119,1,78,7,"{Bhūtatāyā}ti sukhumabhāvena, paramatthabhāvena ca aviparītatāya, vijjamānatāya vā. "
  7419. 1037419,189,1134,120,124,1,36,3,{Vivekajehī}ti nīvaraṇavivekato jātehi.
  7420. 1037420,189,1134,125,139,1,85,10,Idāni jhānasamaṅgīvasena vuttassa dutiyapadassa atthaṃ dassetuṃ‘‘ sā assā’’ tiādi vuttaṃ.
  7421. 1037421,189,1134,140,143,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu.
  7422. 1037422,189,1135,2,35,1,262,25,"Samāpajjanādhiṭṭhānaṃ viya vuṭṭhānampijhāne pariyāpannaṃ hoti yathā taṃ dhammānaṃ bhaṅgakkhaṇo dhammesu, āvajjanapaccavekkhaṇāni pana na jhānapariyāpannāni, tasmā jhānapariyāpannameva vasīkaraṇaṃ gahetvā‘‘ samāpajjanto, adhiṭṭhahanto, vuṭṭhahanto ca sikkhatī’’ ti vuttaṃ. "
  7423. 1037423,189,1135,36,39,1,21,3,Tan ti paṭhamajjhānaṃ.
  7424. 1037424,189,1135,40,55,1,57,8,Tena… pe… {jhānenā}ti idampi‘‘ sikkhā’’ ti etassa saṃvaṇṇanāpadaṃ.
  7425. 1037425,189,1135,56,65,1,62,7,"{Tenā}ti ca hetumhi karaṇavacanaṃ, paṭhamajjhānena hetunāti attho. "
  7426. 1037426,189,1135,66,72,1,95,6,Hetubhāvo cettha jhānassa vivekajapītisukhasukhumasaccasaññāya uppattiyā sahajātādipaccayabhāvo.
  7427. 1037427,189,1135,73,77,1,52,4,Kāmasaññāya pana nirodhassa upanissayapaccayabhāvova.
  7428. 1037428,189,1135,78,82,1,28,4,So ca kho suttantapariyāyena.
  7429. 1037429,189,1135,83,121,1,217,26,"Tathā ceva heṭṭhā saṃvaṇṇitaṃ ‘‘ tathārūpāya paṭipattiyā vinā abhāvato’’ ti {etenupāyenā}ti yvāyaṃ paṭhamajjhānatappaṭipakkhasaññāvasena‘‘ sikkhā ekā saññā uppajjati, sikkhā ekā saññā nirujjhatī’’ ti ettha nayo vutto, etena nayena. "
  7430. 1037430,189,1135,122,125,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu.
  7431. 1037431,189,1136,2,19,1,90,10,414. Idāni ākiñcaññāyatanaparamāya eva saññāya dassane kāraṇaṃ vibhāvento‘‘ yasmā panā’’ tiādimāha.
  7432. 1037432,189,1136,20,27,1,36,5,Yasmā idañca… pe… uddhaṭanti sambandho.
  7433. 1037433,189,1136,28,39,1,64,7,Kesaṃ panidaṃ aṅgato sammasananti vuttaṃ‘‘ aṭṭhasamāpattiyā’’ tiādi.
  7434. 1037434,189,1136,40,43,1,19,2,{Aṅgato}ti jhānaṅgato.
  7435. 1037435,189,1136,44,47,1,47,3,Idañhi anupadadhammavipassanāya lakkhaṇavacanaṃ.
  7436. 1037436,189,1136,48,63,1,118,14,"Anupadadhammavipassanañhi karonto samāpattiṃ patvā aṅgatova sammasanaṃ karoti, na ca saññā samāpattiyā kiñci aṅgaṃ hoti. "
  7437. 1037437,189,1136,64,83,1,104,14,"Atha ca panetaṃ vuttaṃ‘‘ idañca saññā saññāti evaṃ aṅgato sammasanaṃ uddhaṭan’’ ti, tasmā lakkhaṇavacanametaṃ. "
  7438. 1037438,189,1136,84,93,1,59,7,"{Aṅgato}ti vā avayavatoti attho, anupadadhammatoti vuttaṃ hoti. "
  7439. 1037439,189,1136,94,97,1,19,2,{Kalāpato}ti samūhato.
  7440. 1037440,189,1136,98,120,1,157,17,"Yasmā panettha samāpattivasena taṃtaṃsaññānaṃ uppādanirodhe vuccamāne aṅgavasena so vutto hoti, tasmā‘‘ idañcā’’ tiādinā aṅgatova sammasanaṃ dassetīti veditabbaṃ. "
  7441. 1037441,189,1136,121,127,1,52,5,{Tasmā}ti saññāvaseneva aṅgato sammasanassa uddhaṭattā.
  7442. 1037442,189,1136,128,136,1,79,6,"{Tadevā}ti ākiñcaññāyatanameva, na nevasaññānāsaññāyatanaṃ tattha paṭusaññābhāvato."
  7443. 1037443,189,1137,2,45,1,154,23,‘ ‘ Yo’’ ti vattabbe‘‘ yato’’ ti vuttanti āha‘‘ yo nāmā’’ ti yathā‘‘ ādimhī’’ ti vattabbe‘‘ ādito’’ ti vuccati atthe pariggayhamāne yathāyuttavibhattiyāva to-saddassa labbhanato.
  7444. 1037444,189,1137,46,52,1,52,6,Nāma -saddo cettha kho-saddo viya vācāsiliṭṭhatāmattaṃ.
  7445. 1037445,189,1137,53,76,1,135,15,"Sassedanti sakaṃ, attanā adhigatajhānaṃ, tasmiṃ saññā sakasaññā, sā etassatthīti {sakasaññī}ti vuttaṃ‘‘ attano paṭhamajjhānasaññāya saññavā’’ ti. "
  7446. 1037446,189,1137,77,85,1,96,8,Īkāro cettha upari vuccamānanirodhapādakatāya sātisayāya jhānasaññāya atthibhāvajotako daṭṭhabbo.
  7447. 1037447,189,1137,86,95,1,44,5,Tenevāha‘‘ anupubbena saññaggaṃ phusatī’’ tiādi.
  7448. 1037448,189,1137,96,107,1,105,11,Tasmā tattha tattha sakasaññitāggahaṇena tasmiṃ tasmiṃ jhāne sabbaso suciṇṇavasībhāvo dīpitoti veditabbaṃ.
  7449. 1037449,189,1138,2,10,1,52,7,"Lokiyānan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ, sāmiatthe eva vā. "
  7450. 1037450,189,1138,11,20,1,57,8,"Yadaggena hi taṃ tesu seṭṭhaṃ, tadaggena tesampi seṭṭhanti. "
  7451. 1037451,189,1138,21,25,1,33,3,Vibhattāvadhiatthe vā sāmivacanaṃ .
  7452. 1037452,189,1138,26,39,1,81,9,Ettha pana‘‘ lokiyānan’’ ti visesanaṃ lokuttarasamāpattīhi tassa aseṭṭhabhāvato kataṃ.
  7453. 1037453,189,1138,40,53,1,105,9,Sesaṃ‘‘ kiccakārakasamāpattīnan’’ ti pana visesanaṃ akiccakārakasamāpattito tassa aseṭṭhabhāvatoti daṭṭhabbaṃ.
  7454. 1037454,189,1138,54,101,1,305,29,"Akiccakārakatā cassā‘‘ yatheva hi tattha saññā, evaṃ phassādayopī’’ ti,‘‘ yadaggena hi tattha dhammā saṅkhārāvasesabhāvappattiyā pakativipassakānaṃ sammasituṃ asakkuṇeyyarūpena ṭhitā, tadaggena heṭṭhimasamāpattidhammā viya paṭukiccakaraṇasamatthāpi na hontī’’ ti ca aṭṭhakathāsu( visuddhi.1.287) paṭusaññākiccābhāvavacanato viññāyati. "
  7455. 1037455,189,1138,102,124,1,134,12,"Svāyamattho paramatthamañjūsāya nāma visuddhimaggaṭīkāya āruppakathāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.286) ācariyena savisesaṃ vutto, tasmā tattha vuttanayeneva veditabbo. "
  7456. 1037456,189,1138,125,165,1,330,32,"Keci pana‘‘ yathā heṭṭhimā heṭṭhimā samāpattiyo uparimānaṃ uparimānaṃ samāpattīnaṃ adhiṭṭhānakiccaṃ sādhenti, na evaṃ nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti kassacipi adhiṭṭhānaṃ sādheti, tasmā sā akiccakārikā itarā kiccakārikā’’ ti vadanti, tadayuttaṃ tassāpi vipassanācittaparidamanādīnaṃ adhiṭṭhānakiccasādhanato, tasmā purimoyeva attho yutto. "
  7457. 1037457,189,1138,166,176,1,63,6,Kasmā cetaṃ tesamagganti āha‘‘ ākiñcaññāyatanasamāpattiyan’’ tiādi.
  7458. 1037458,189,1138,177,206,1,87,14,"‘‘ Itī’’ ti vatvā‘‘ lokiyānaṃ… pe… aggattā’’ ti tassattho vutto,‘‘ aggattā’’ ti ettha vā nidassanametaṃ. "
  7459. 1037459,189,1139,2,5,1,23,2,{Pakappetī}ti saṃvidahati.
  7460. 1037460,189,1139,6,13,1,58,7,Jhānaṃ samāpajjanto hi jhānasukhaṃ attani saṃvidahati nāma.
  7461. 1037461,189,1139,14,18,1,35,3,{Abhisaṅkharotī}ti āyūhati sampiṇḍeti.
  7462. 1037462,189,1139,19,22,1,30,3,Sampiṇḍanattho hi samudāyattho.
  7463. 1037463,189,1139,23,44,1,118,14,"Yasmā pana nikantivasena cetanākiccassa matthakappatti, tasmā phalūpacārena kāraṇaṃ dassento‘‘ nikantiṃ… pe… nāmā’’ ti vuttaṃ. "
  7464. 1037464,189,1139,45,52,1,64,5,Imā {ākiñcaññāyatanasaññā}ti idāni labbhamānā ākiñcaññāyatanasaññā .
  7465. 1037465,189,1139,53,57,1,78,4,Taṃsamatikkameneva uparijhānatthāya cetanābhisaṅkharaṇasambhavato nirujjheyyuṃ.
  7466. 1037466,189,1139,58,62,1,34,3,{Aññā}ti ākiñcaññāyatanasaññāhi aññā.
  7467. 1037467,189,1139,63,67,1,24,3,{Oḷārikā}ti tato thūlatarā.
  7468. 1037468,189,1139,68,78,1,33,6,Kā pana tāti āha‘‘ bhavaṅgasaññā’’ ti.
  7469. 1037469,189,1139,79,110,1,288,26,"Ākiñcaññāyatanato vuṭṭhāya eva hi uparijhānatthāya cetanābhisaṅkharaṇāni bhaveyyuṃ, evañca ākiñcaññāyatanasaññā nirujjheyyuṃ, vuṭṭhānañca bhavaṅgavasena hoti, tato parampi yāva uparijhānasamāpajjanaṃ, tāva antarantarā bhavaṅgasaññā uppajjeyyuṃ, tā ca ākiñcaññāyatanasaññāhi oḷārikāti adhippāyo. "
  7470. 1037470,189,1140,2,12,1,95,8,{Cetentovā}ti nevasaññānāsaññāyatanajjhānaṃ ekaṃ dve cittavārepi samāpajjanavasena pakappento eva.
  7471. 1037471,189,1140,13,24,1,77,10,Na {cetetī}ti tathā heṭṭhimajhānesu viya vā pubbābhogābhāvato na pakappeti nāma.
  7472. 1037472,189,1140,25,37,1,58,8,Pubbābhogavasena hi jhānaṃ pakappento idha‘‘ cetetī’’ ti vutto.
  7473. 1037473,189,1140,38,44,1,65,5,{Abhisaṅkharontovā}ti tattha appahīnanikantikatāvasena āyūhanto eva.
  7474. 1037474,189,1140,45,54,1,79,8,{Nābhisaṅkharotī}ti tathā heṭṭhimajhānesu viya vā pubbābhogābhāvato nāyūhati nāma.
  7475. 1037475,189,1140,55,89,1,221,24,"‘‘ Ahametaṃ jhānaṃ nibbattemi upasampādemi samāpajjāmī’’ ti hi evaṃ abhisaṅkharaṇaṃ tattha sālayasseva hoti, na anālayassa, tasmā ekadvicittakkhaṇikampi jhānaṃ pavattento tattha appahīnanikantikatāya‘‘ abhisaṅkharonto evā’’ ti vutto. "
  7476. 1037476,189,1140,90,109,1,102,14,"Yasmā panassa tathā heṭṭhimajhānesu viya vā tattha pubbābhogo natthi, tasmā‘‘ na abhisaṅkharotī’’ ti vuttaṃ."
  7477. 1037477,189,1140,110,119,1,51,5,‘‘ Imassa bhikkhuno’’ tiādi vuttassevatthassa vivaraṇaṃ.
  7478. 1037478,189,1140,120,141,1,85,13,"Tattha yasmā imassa… pe… atthi, tasmā‘‘ na ceteti, nābhisaṅkharotī’’ ti ca vuttanti adhippāyo. "
  7479. 1037479,189,1140,142,155,1,116,10,"{Ābhogasamannāhāro}ti ābhogasaṅkhāto, ābhogavasena vā cittassa ārammaṇābhimukhaṃ, ārammaṇassa vā cittābhimukhaṃ anvāhāro."
  7480. 1037480,189,1140,156,165,1,51,5,‘‘ Svāyamattho’’ tiādinā tadevatthaṃ upamāya paṭipādeti.
  7481. 1037481,189,1140,166,170,1,50,3,{Puttagharācikkhaṇenā}ti puttagharassa ārocananayena.
  7482. 1037482,189,1141,2,6,1,31,4,Gantvā ādāya āgatanti sambandho.
  7483. 1037483,189,1141,7,14,1,75,6,{Pacchābhāge}ti āsanasālāya pacchimadisāyaṃ ṭhitassa pitugharassa pacchābhāge.
  7484. 1037484,189,1141,15,18,1,19,2,{Tato}ti puttagharato.
  7485. 1037485,189,1141,19,28,1,69,7,"{Laddhagharamevā}ti yatonena bhikkhā laddhā, tameva gharaṃ puttagehameva. "
  7486. 1037486,189,1141,29,36,1,131,7,Āsanasālā viya ākiñcaññāyatanasamāpatti tato pitugharaputtagharaṭṭhāniyānaṃ nevasaññānāsaññāyatananirodhasamāpattīnaṃ upagantabbato.
  7487. 1037487,189,1141,37,45,1,82,7,"Pitugehaṃ viya nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti amanasikātabbato, majjhe ṭhitattā ca. "
  7488. 1037488,189,1141,46,54,1,70,7,"Puttagehaṃ viya nirodhasamāpatti manasikātabbato, pariyante ṭhitattā ca. "
  7489. 1037489,189,1141,55,62,1,79,6,Pitugharaṃ {amanasikaritvā}ti pavisitvā samatikkantampi pitugharaṃ amanasikaritvā.
  7490. 1037490,189,1141,63,77,1,162,14,Puttagharasseva ācikkhaṇaṃ viya ekaṃ dve cittavāre samāpajjitabbampi nevasaññānāsaññāyatanaṃ amanasikaritvā parato nirodhasamāpattatthāya eva manasikāro daṭṭhabbo.
  7491. 1037491,189,1141,78,89,1,108,9,"Evaṃ amanasikārasāmaññena, manasikārasāmaññena ca upamopameyyatā vuttā ācikkhaṇenapi manasikārasseva jotanato. "
  7492. 1037492,189,1141,90,96,1,45,6,Na hi manasikārena vinā ācikkhaṇaṃ sambhavati.
  7493. 1037493,189,1142,2,11,1,75,7,Tā {jhānasaññā}ti ekaṃ dve cittavāre pavattā nevasaññānāsaññāyatanajhānasaññā.
  7494. 1037494,189,1142,12,20,1,100,7,"Nirodhasamāpattiyañhi yathārahaṃ catutthāruppakusalakiriyajavanaṃ dvikkhattumeva javati, na taduttari. "
  7495. 1037495,189,1142,21,30,1,83,7,"{Nirujjhantī}ti sarasavaseneva nirujjhanti, pubbābhisaṅkhārabalena pana upari anuppādo. "
  7496. 1037496,189,1142,31,45,1,64,9,"Yathā ca jhānasaññānaṃ, evaṃ itarasaññānampīti āha‘‘ aññā cā’’ tiādi. "
  7497. 1037497,189,1142,46,49,1,45,3,Nuppajjanti yathāparicchinnakālanti adhippāyo.
  7498. 1037498,189,1142,50,86,1,277,31,"So evaṃ paṭipanno {bhikkhū}ti yathāvutte saññagge ṭhitabhāvena paṭipanno bhikkhu, so ca kho anāgāmī vā arahā vā dvīhi phalehi samannāgamo, tiṇṇaṃ saṅkhārānaṃ paṭippassaddhi, soḷasavidhā ñāṇacariyā, navavidhā samādhicariyāti imesaṃ vasena nirodhapaṭipādanapaṭipattiṃ paṭipannoti attho. "
  7499. 1037499,189,1142,87,98,1,101,7,Anupubbanirodhavasena cittacetasikānaṃ appavattiyeva saññāvedanāsīsena‘‘ saññāvedayitanirodhan’’ ti vuttā.
  7500. 1037500,189,1142,99,115,1,88,11,{Phusatī}ti ettha phusanaṃ nāma vindanaṃ paṭiladdhīti dasseti‘‘ vindati paṭilabhatī’’ ti iminā.
  7501. 1037501,189,1142,116,123,1,85,7,Atthato pana vuttanayena yathāparicchinnakālaṃ cittacetasikānaṃ sabbaso appavattiyeva.
  7502. 1037502,189,1143,2,9,1,54,6,"Niratthakatāya upasaggamattaṃ, tasmā saññā icceva attho. "
  7503. 1037503,189,1143,10,29,1,144,15,Nirodhapadena anantarikaṃ katvā samāpattipade vattabbe tesaṃ dvinnamantare sampajānapadaṃ ṭhapitanti āha‘‘ nirodhapadena antarikaṃ katvā vuttan’’ ti.
  7504. 1037504,189,1143,30,47,1,73,10,"Tena vuttaṃ‘‘ anu… pe… attho’’ ti, tena ayuttasamāsoyaṃ yathārutapāṭhoti dasseti. "
  7505. 1037505,189,1143,48,55,1,69,6,{Tatrāpī}ti tasmiṃ yathāpadamanupubbiṭhapanepi ayaṃ visesatthoti yojanā.
  7506. 1037506,189,1143,56,69,1,124,12,{Sampajānantassā}ti taṃ taṃ samāpattiṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya tattha tattha saṅkhārānaṃ sammasanavasena pajānantassa puggalassa.
  7507. 1037507,189,1143,70,75,1,59,4,{Ante}ti yathāvuttāya nirodhapaṭipādanapaṭipattiyā pariyosāne.
  7508. 1037508,189,1143,76,93,1,182,15,"Dutiyavikappe {sampajānantassā}ti sampajānakārino, iminā nirodhasamāpattisamāpajjanakassa bhikkhuno ādito paṭṭhāya sabbapāṭihārikapaññāya saddhiṃ atthasādhikā paññā kiccato dassitā hoti. "
  7509. 1037509,189,1143,94,102,1,30,4,Tenāha‘‘ paṇḍitassa bhikkhuno’’ ti.
  7510. 1037510,189,1143,103,109,1,53,5,Vacanasesāpekkhā’ napekkhatā dvinnaṃ vikappānaṃ viseso.
  7511. 1037511,189,1144,2,5,1,57,3,Saṃvaṇṇanokāsānuppattito nirodhasamāpattikathā kathetabbā.
  7512. 1037512,189,1144,6,21,1,140,9,"{Sabbākārenā}ti nirodhasamāpattiyā sarūpaviseso, samāpajjanako, samāpajjanaṭṭhānaṃ, samāpajjanakāraṇaṃ, samāpajjanākāroti evamādinā sabbappakārena . "
  7513. 1037513,189,1144,22,50,1,158,15,"{Tatthā}ti visuddhimagge( visuddhi.1.307) {kathitatovā}ti kathitaṭṭhānato eva, tevīsatimaparicchedatoti attho, na idha taṃ vadāma punaruttibhāvato, ganthagarukabhāvato cāti adhippāyo. "
  7514. 1037514,189,1145,2,13,1,80,11,Pāḷiyaṃ evaṃ kho ahan ti ettha ākārattho evaṃ -saddo uggahitākāradassananti katvā.
  7515. 1037515,189,1145,14,23,1,73,8,Evaṃ {poṭṭhapādā}ti ettha pana sampaṭicchanattho tatheva anujānananti katvā.
  7516. 1037516,189,1145,24,35,1,40,6,Tenāha‘‘ suuggatitaṃ tayā’ ti anujānanto’’ ti.
  7517. 1037517,189,1146,2,11,1,45,5,"415. Saññā aggā etthāti saññaggaṃ, ākiñcaññāyatanaṃ. "
  7518. 1037518,189,1146,12,30,1,124,13,"Avasesasamāpattīsupi saññaggaṃ atthīti ettha pana saññaggabhāvo‘‘ saññaggan’’ ti vutto, saññāyeva agganti tulyādhikaraṇasamāso vā."
  7519. 1037519,189,1146,31,49,1,61,9,"‘‘ Puthū’’ ti ayaṃ liṅgavipallāso, nikāralopo vāti vuttaṃ‘‘ bahūnī’’ ti."
  7520. 1037520,189,1146,50,70,1,111,11,"‘‘ Yathā’’ ti iminā karaṇappakārasaṅkhāto pakāraviseso gahito, na pakārasāmaññanti dasseti‘‘ pathavīkasiṇādīsū’’ tiādinā."
  7521. 1037521,189,1146,71,80,1,36,5,‘‘ Idaṃ vuttaṃ hotī’’ tiādi tabbivaraṇaṃ.
  7522. 1037522,189,1146,81,91,1,97,9,"Jhānānaṃ tāva yutto karaṇabhāvo saññānirodhaphusanassa sādhakatamabhāvato, kasiṇānaṃ pana kathanti? "
  7523. 1037523,189,1146,92,96,1,20,4,Tesampi so yutto eva.
  7524. 1037524,189,1146,97,106,1,94,8,"Yadaggena hi jhānānaṃ nirodhaphusanassa sādhakatamabhāvo, tadaggena kasiṇānampi tadavinābhāvato. "
  7525. 1037525,189,1146,107,122,1,81,11,Anekakaraṇāpi ca kiriyā hotiyeva yathā‘‘ aññena maggena yānena dīpikāya gacchatī’’ ti.
  7526. 1037526,189,1147,2,5,1,17,3,Ekavāran ti sakiṃ.
  7527. 1037527,189,1147,6,14,1,87,7,"Purimasaññānirodhan ti kāmasaññānirodhaṃ, na pana nirodhasamāpattisaññitaṃ saññānirodhaṃ. "
  7528. 1037528,189,1147,15,28,1,96,12,"Ekaṃ saññaggan ti ekaṃ saññābhūtaṃ aggaṃ, eko saññaggabhāvo vā heṭṭhimāya saññāya ukkaṭṭhabhāvato. "
  7529. 1037529,189,1147,29,39,1,53,9,"Saññā ca sā aggañcāti hi saññaggaṃ, na saññāsu agganti. "
  7530. 1037530,189,1147,40,51,1,74,9,"Yathā pana saññā aggo etthāti saññaggaṃ, ākiñcaññāyatanaṃ, evaṃ sesajhānampi. "
  7531. 1037531,189,1147,52,72,1,120,14,"Yena ca nimittena jhānaṃ‘‘ saññaggan’’ ti vuttaṃ, tadeva saññāsaṅkhātaṃ nimittaṃ bhāvalopena, bhāvappadhānena vā idhādhippetaṃ. "
  7532. 1037532,189,1147,73,77,1,22,3,Dve {vāre}ti dvikkhattuṃ.
  7533. 1037533,189,1147,78,82,1,50,3,Satasahassaṃ {saññaggānī}ti migapadavaḷañjananiddeso.
  7534. 1037534,189,1147,83,98,1,136,13,"{Sesakasiṇesū}ti kasiṇānameva gahaṇaṃ nirodhakathāya adhikatattā, tato eva cettha jhānaggahaṇenapi kasiṇajjhānāni eva gahitānīti veditabbaṃ. "
  7535. 1037535,189,1147,99,124,1,147,15,"Yathā‘‘ pathavīkasiṇena karaṇabhūtenā’’ ti tadārammaṇikaṃ jhānaṃ anāmasitvā vuttaṃ, evaṃ ‘‘ paṭhamajjhānena karaṇabhūtenā’’ ti tadārammaṇaṃ anāmasitvā vadati."
  7536. 1037536,189,1147,125,135,1,52,6,‘‘ Itī’’ tiādinā tadevatthaṃ saṅgahetvā nigamanaṃ karoti.
  7537. 1037537,189,1147,136,140,1,43,3,{Sabbampī}ti ekavāraṃ samāpannajjhānasaññampi.
  7538. 1037538,189,1147,141,155,1,132,11,"{Saṅgahetvā}ti sañjānanalakkhaṇena taṃsabhāvānativattanato saṅgahaṃ katvā, samāpajjanavasena, sañjānanalakkhaṇena ca ekatāti vuttaṃ hoti. "
  7539. 1037539,189,1147,156,159,1,24,3,Aparāparan ti punappunaṃ.
  7540. 1037540,189,1147,160,163,1,23,3,Bahūni saññaggāni honti.
  7541. 1037541,189,1148,2,14,1,92,8,416. Paṭhamanaye jhānapadaṭṭhānaṃ vipassanaṃ vaḍḍhentassa puggalassa vasena saññāñāṇāni dassitāni.
  7542. 1037542,189,1148,15,29,1,135,13,"Dutiyanaye pana yasmā vipassanaṃ ussukkāpetvā maggena ghaṭentassa maggañāṇaṃ uppajjati, tasmā vipassanāmaggavasena saññāñāṇāni dassitāni. "
  7543. 1037543,189,1148,30,46,1,182,15,"Tatiyanaye ca yasmā paṭhamanayo oḷāriko, dutiyanayopi missakoti tadubhayaṃ asambhāvetvā accantasukhumagambhīraṃ nibbattitalokuttarameva dassetuṃ maggaphalavasena saññāñāṇāni dassitāni. "
  7544. 1037544,189,1148,47,51,1,40,4,Tayopete nayā maggasodhanavasena dassitā.
  7545. 1037545,189,1149,2,13,1,66,8,‘ ‘ Ayaṃ panettha sāro’’ ti vibhāvetuṃ tipiṭakamahāsivattheravādo ābhato.
  7546. 1037546,189,1149,14,38,1,90,9,Tathā hi‘‘ arahattaphalasaññāya uppādā’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.1.416) theravādānukūlameva upari attho saṃvaṇṇitoti.
  7547. 1037547,189,1149,39,44,1,34,4,Ime {bhikkhū}ti purimavādino bhikkhū.
  7548. 1037548,189,1149,45,60,1,128,15,Tadā dīghanikāyatantiṃ parivattante imaṃ ṭhānaṃ patvā yathāvuttapaṭipāṭiyā tayo naye kathente bhikkhū sandhāya evaṃ thero vadati.
  7549. 1037549,189,1149,61,73,1,113,12,Nirodhaṃ pucchitvā tasmiṃ kathite tadanantaraṃ saññāñāṇuppattiṃ pucchanto atthato nirodhā vuṭṭhānaṃ pucchati nāma.
  7550. 1037550,189,1149,74,100,1,191,19,"Nirodhato ca vuṭṭhānaṃ arahattaphaluppattiyā vā siyā, anāgāmiphaluppattiyā vā, tattha saññā padhānā, tadanantarañca paccavekkhaṇañāṇanti tadubhayaṃ niddhārento thero‘‘ poṭṭhapādo heṭṭhā’’ tiādimāha. "
  7551. 1037551,189,1149,101,105,1,31,3,Tattha {bhagavā}ti ālapanavacanaṃ.
  7552. 1037552,189,1150,2,21,1,181,14,"Yathā maggavīthiyaṃ maggaphalañāṇesu uppannesu niyamato maggaphalapaccavekkhaṇañāṇāni honti, evaṃ phalasamāpattivīthiyaṃ phalapaccavekkhaṇañāṇanti vuttaṃ‘‘ pacchā paccavekkhaṇañāṇan’’ ti."
  7553. 1037553,189,1150,22,31,1,64,5,‘‘ Idaṃ arahattaphalan’’ ti paccavekkhaṇañāṇassa uppattiākāradassanaṃ.
  7554. 1037554,189,1150,32,38,1,51,6,Ayameva paccayo idappaccayo ma-kārassa da-kāraṃ katvā.
  7555. 1037555,189,1150,39,43,1,45,4,Da-kārenapi pakatipadamicchanti keci saddavidū.
  7556. 1037556,189,1150,44,61,1,125,11,"So pana theravāde na phalasamādhisaññā evāti āha‘‘ phalasamādhisaññāpaccayā’’ ti, arahattaphalasamādhisahagatasaññāpaccayāti attho. "
  7557. 1037557,189,1150,62,66,1,28,3,{Kirā}ti anussaraṇatthe nipāto.
  7558. 1037558,189,1150,67,70,1,52,3,Yathādhigatadhammānussaraṇapakkhiyā hi paccavekkhaṇā.
  7559. 1037559,189,1150,71,90,1,138,14,"Samādhisīsena cettha sabbaṃ arahattaphalaṃ gahitaṃ sahacaraṇañāyena, tasmiṃ asati paccavekkhaṇāya asambhavoti pāḷiyaṃ‘‘ idappaccayā’’ ti vuttaṃ. "
  7560. 1037560,189,1150,91,97,1,71,6,Evamidha dīghabhāṇakānaṃ matena phalapaccavekkhaṇāya ekantikatā dassitā.
  7561. 1037561,189,1150,98,110,1,87,10,Cūḷadukkhakkhandhasuttaṭṭhakathāyaṃ pana evaṃ vuttaṃ‘‘ sā pana na sabbesaṃ paripuṇṇā hoti.
  7562. 1037562,189,1150,111,127,1,105,12,"Eko hi pahīnakilesameva paccavekkhati, eko avasiṭṭhakilesameva, eko maggameva, eko phalameva, eko nibbānameva. "
  7563. 1037563,189,1150,128,159,1,116,17,"Imāsu pana pañcasu paccavekkhaṇāsu ekaṃ vā dve vā no laddhuṃ na vaṭṭantī’’ ti( ma. ni. aṭṭha.1.175), tadetaṃ majjhimabhāṇakānaṃ matena vuttaṃ. "
  7564. 1037564,189,1150,160,163,1,25,3,Ābhidhammikā pana vadanti–
  7565. 1037565,189,1151,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Maggaṃ phalañca nibbānaṃ, paccavekkhati paṇḍito; "
  7566. 1037566,189,1152,2,20,1,45,9,"Hīne kilese sese ca, paccavekkhati vā na vā’’ ti.( abhidhammatthasaṅgahaṭṭhakathāyaṃ kammaṭṭhānasaṅgahavibhāge visuddhibhede); "
  7567. 1037567,189,1153,2,2,1,21,1,Saññāattakathāvaṇṇanā
  7568. 1037568,189,1154,2,13,1,38,4,417.‘‘ Gāmasūkaro’’ ti iminā vanasūkaramapaneti.
  7569. 1037569,189,1154,14,18,1,37,4,Evañhi upamāvacanaṃ sūpapannaṃ hotīti.
  7570. 1037570,189,1154,19,35,1,181,14,"Desanāya saṇhabhāvena sārambhamakkhaissādimalavisodhanato sutamayañāṇaṃ nhāpitaṃ viya, sukhumabhāvena anuvilittaṃ viya, tilakkhaṇabbhāhatatāya kuṇḍalādyālaṅkāravibhūsitaṃ viya ca hoti. "
  7571. 1037571,189,1154,36,60,1,168,16,"Tadanupavisato ñāṇassa, tathābhāvā taṃsamaṅgino ca puggalassa tathābhāvāpatti, nirodhakathāya nivedanañcassa sirisayane pavesanasadisanti āha‘‘ saṇhasukhuma… pe… ārāpitopī’’ ti. "
  7572. 1037572,189,1154,61,65,1,31,3,{Tatthā}ti tissaṃ nirodhakathāyaṃ.
  7573. 1037573,189,1154,66,74,1,56,7,"Mandabuddhitāya sukhaṃ na vindanto alabhanto, ajānanto vā. "
  7574. 1037574,189,1154,75,77,1,35,2,Malavidūsitatāya gūthaṭṭhānasadisaṃ.
  7575. 1037575,189,1154,78,82,1,29,4,Attano laddhin ti attadiṭṭhiṃ.
  7576. 1037576,189,1154,83,103,1,109,14,"Anumatiṃ {gahetvā}ti anuññaṃ gahetvā‘‘ ediso me attā’’ ti anujānāpetvā, attano laddhiyaṃ patiṭṭhāpetvāti vuttaṃ hoti. "
  7577. 1037577,189,1155,2,21,1,120,15,"Pāḷiyaṃ kaṃ {panā}ti oḷāriko, manomayo, arūpīti tiṇṇaṃ attavādānaṃ vasena tividhesu attānesu kataraṃ attānaṃ paccesīti attho."
  7578. 1037578,189,1155,22,43,1,97,13,‘‘ Desanāya sukusalo’’ ti iminā‘‘ avassaṃ me bhagavā laddhiṃ viddhaṃsessatī’’ ti tassa manasikāraṃ dasseti.
  7579. 1037579,189,1155,44,55,1,86,9,"{Pariharanto}ti viddhaṃsanato apanento, arūpī attāti attano laddhiṃ nigūhantoti adhippāyo. "
  7580. 1037580,189,1155,56,126,1,401,44,"Pāḷiyaṃ‘‘ oḷārikaṃ kho’’ tiādimhi paribbājakavacane ayamadhippāyo– yasmā catusantatirūpappabandhaṃ ekattavasena gahetvā rūpībhāvato‘‘ oḷāriko attā’’ ti pacceti attavādī, annapānopaṭṭhānatañcassa parikappetvā‘‘ sassato’’ ti maññati, rūpībhāvato eva ca saññāya aññattaṃ ñāyāgatameva, yaṃ vedavādino‘‘ annamayo, pānamayo’’ ti ca dvidhā voharanti, tasmā paribbājako taṃ attavādimataṃ attānaṃ sandhāya‘‘ oḷārikaṃ kho’’ tiādimāhāti."
  7581. 1037581,189,1156,2,37,1,204,28,"‘ ‘ Oḷāriko ca hi te poṭṭhapāda attā abhavissā’’ tiādimhi bhagavato vacane cāyamadhippāyo– yadi attā rūpī bhaveyya, evaṃ sati rūpaṃ attā siyā, na ca saññī saññāya arūpabhāvato, rūpadhammānañca asañjānanasabhāvattā. "
  7582. 1037582,189,1156,38,97,1,315,45,"Rūpī ca samāno yadi tava matena nicco, saññā ca aparāparaṃ pavattanato tattha tattha bhijjatīti bhedasabbhāvato aniccā , evampi‘‘ aññā saññā, añño attā’’ ti saññāya abhāvato acetanova attā hoti, tasmā esa attā na kammassa kārako, na ca phalassa upabhuñjanakoti āpannamevāti imaṃ dosaṃ dassento bhagavā‘‘ oḷāriko cā’’ tiādimāhāti. "
  7583. 1037583,189,1156,98,108,1,26,5,{Tatthā}ti‘‘ rūpī attā’’ ti vāde.
  7584. 1037584,189,1156,109,127,1,148,13,"{Paccāgacchato}ti sesakiriyāpekkhāya kammattheyeva upayogavacanaṃ, {paccāgacchato}ti ca paccāgacchantassa, jānantassa, paṭicca vādena pavattassāti vā attho."
  7585. 1037585,189,1156,128,165,1,186,26,"‘‘ Aññā ca saññā uppajjati, aññā ca saññā nirujjhantī’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu uppādapubbako nirodho, na ca uppannaṃ anirujjhanakaṃ nāma atthīti codanaṃ sodhetuṃ‘‘ catunnaṃ khandhānan’’ tiādi vuttaṃ. "
  7586. 1037586,189,1156,166,172,1,89,6,Satipi nesaṃ ekālambaṇavatthukabhāve uppādanirodhādhikārattā ekuppādanirodhabhāvova vutto.
  7587. 1037587,189,1156,173,176,1,28,3,Aparāparan ti poṅkhānupoṅkha.
  7588. 1037588,189,1157,2,4,1,0,0,418-420.
  7589. 1037589,189,1157,5,11,1,49,6,Pāḷiyaṃ manomayan ti jhānamanaso vasena manomayaṃ.
  7590. 1037590,189,1157,12,20,1,61,7,"Yo hi bāhirapaccayanirapekkho, so manasāva nibbattoti manomayo. "
  7591. 1037591,189,1157,21,25,1,40,4,Rūpaloke nibbattasarīraṃ sandhāya vadati.
  7592. 1037592,189,1157,26,40,1,60,8,"Yaṃ vedavādino‘‘ ānandamayo , viññāṇamayo’’ ti ca dvidhā voharanti. "
  7593. 1037593,189,1157,41,51,1,33,5,{Tatrāpī}ti‘‘ manomayo attā’’ ti vādepi.
  7594. 1037594,189,1157,52,76,1,117,15,Dose {dinne}ti‘‘ aññāva saññā bhavissatī’’ tiādinā dose dinne attano laddhiṃyeva vadanto‘‘ arūpiṃ kho’’ tiādimāhāti sambandho.
  7595. 1037595,189,1157,77,106,1,183,23,"Idhāpi purimavāde vuttanayena‘‘ yadi attā manomayo sabbaṅgapaccaṅgī ahīnindriyo bhaveyya, evaṃ sati rūpaṃ attā siyā, na ca saññī saññāya arūpabhāvato’’ tiādi sabbaṃ dosadassanaṃ veditabbaṃ. "
  7596. 1037596,189,1157,107,120,1,70,9,Tamatthañhi dassento bhagavā‘‘ manomayo ca hi te poṭṭhapādā’’ tiādimavoca.
  7597. 1037597,189,1157,121,135,1,121,14,Kasmā panāyaṃ paribbājako paṭhamaṃ oḷārikaṃ attānaṃ paṭijānitvā taṃ laddhiṃ vissajjetvā puna manomayaṃ attānaṃ paṭijānāti?
  7598. 1037598,189,1157,136,142,1,50,6,Tampi vissajjitvā puna arūpiṃ attānaṃ paṭijānātīti?
  7599. 1037599,189,1157,143,182,1,228,28,"Kāmañcettha kāraṇaṃ‘‘ tato so arūpī attāti evaṃladdhiko samānopi… pe… ādimāhā’’ ti heṭṭhā vuttameva, tathāpi ime titthiyā nāma anavaṭṭhitacittā thusarāsimhi nikhātakhāṇuko viya cañcalāti kāraṇantarampi dassetuṃ‘‘ yathā nāmā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7600. 1037600,189,1157,183,198,1,106,13,"Saññā {nappatiṭṭhātī}ti ārammaṇe sañjānanavasena saññā na patiṭṭhāti, ārammaṇe saññaṃ na karotīti vuttaṃ hoti. "
  7601. 1037601,189,1157,199,204,1,39,4,{Saññāpatiṭṭhānakāle}ti etthāpi ayaṃ nayo.
  7602. 1037602,189,1158,2,12,1,30,5,{Tatrāpī}ti ‘‘ arūpī attā’’ ti vādepi.
  7603. 1037603,189,1158,13,31,1,62,5,"{Saññāyā}ti pakatisaññāya, evaṃ bhadantadhammapālattherena( dī. ni. ṭī.1.418-420) vuttaṃ. "
  7604. 1037604,189,1158,32,37,1,51,5,Aññasmiṃ titthāyatane uppādanirodhanti hi sambandho.
  7605. 1037605,189,1158,38,47,1,96,9,Tena vedikānaṃ matena nānakkhaṇe uppannāya nānārammaṇāya saññāya uppādanirodhamicchatīti dasseti.
  7606. 1037606,189,1158,48,66,1,92,11,"Keci pana‘‘ ācariyasaññāyā’’ ti paṭhanti, tadayuttaṃ atthassa viruddhattā, therena ca anuddhaṭattā. "
  7607. 1037607,189,1158,67,73,1,71,6,Aparāparaṃ pavattāya saññāya uppādavayadassanato uppādanirodhaṃ icchati.
  7608. 1037608,189,1158,74,95,1,101,13,Tathāpi‘‘ saññā saññā’’ ti pavattasamaññaṃ‘‘ attā’’ ti gahetvā tassa avicchedaṃ parikappento sassataṃ maññati.
  7609. 1037609,189,1158,96,106,1,39,6,Tenāha‘‘ attānaṃ pana sassataṃ maññatī’’ ti.
  7610. 1037610,189,1158,107,114,1,64,6,{Tasmā}ti aparāparaṃ pavattasaññāya nāmamattena sassataṃ maññanato.
  7611. 1037611,189,1158,115,124,1,96,9,Saññāya uppādanirodhamatte aṭṭhatvā taduttari sassataggāhassa gahaṇato dosaṃ dassetīti adhippāyo.
  7612. 1037612,189,1158,125,157,1,151,19,"{Tathevā}ti yathā‘‘ rūpī attā, manomayo attā’’ ti ca vādadvaye attano asaññatā, evañcassa‘‘ acetanatā’’ tiādidosappasaṅgo dunnivāro , tatheva imasmiṃ vādepīti attho. "
  7613. 1037613,189,1158,158,162,1,56,3,{Micchādassanenā}ti attadiṭṭhisaṅkhātena micchābhinivesena.
  7614. 1037614,189,1158,163,171,1,87,6,"{Abhibhūtattā}ti anādikālabhāvitabhāvena ajjhotthaṭattā, nivāritañāṇacārattāti vuttaṃ hoti. "
  7615. 1037615,189,1158,172,216,1,285,32,"Yena santatighanena, samūhaghanena ca vañcito bālo pabandhavasena pavattamānaṃ dhammasamūhaṃ micchāgāhavasena‘‘ attā’’ ti ca‘‘ nicco’’ ti ca abhinivissa voharati, taṃ ekattasaññitaṃ santatighanaṃ, samūhaghanañca vinibhujja yāthāvato jānanaṃ ghanavinibbhogo, so ca sabbena sabbaṃ titthiyānaṃ natthi. "
  7616. 1037616,189,1158,217,235,1,120,14,Tasmā ayampi paribbājako tādisassa ñāṇaparipākassa abhāvato vuccamānampi nānattaṃ nāññāsīti āha‘‘ taṃ nānattaṃ ajānanto’’ ti.
  7617. 1037617,189,1158,236,246,1,72,9,"Saññā nāmāyaṃ nānārammaṇā nānākkhaṇe uppajjati, veti cāti vedikānaṃ mataṃ. "
  7618. 1037618,189,1158,247,259,1,150,12,Saññāya uppādanirodhaṃ passantopi saññāmayaṃ saññābhūtaṃ attānaṃ parikappetvā yathāvuttaghanavinibbhogābhāvato niccameva katvā diṭṭhimaññanāya maññati.
  7619. 1037619,189,1158,260,286,1,170,18,Tathābhūtassa ca tassa saṇhasukhumaparamagambhīradhammatā na ñāyatevāti idaṃ kāraṇaṃ passantena bhagavatā‘‘ dujjānaṃ kho’’ tiādi vuttanti dassento‘‘ athassa bhagavā’’ tiādimāha.
  7620. 1037620,189,1159,2,13,1,54,7,Diṭṭhi ādīsu‘‘ evametan’’ ti dassanaṃ abhinivisanaṃ diṭṭhi.
  7621. 1037621,189,1159,14,26,1,69,8,Tassā eva pubbabhāgabhūtaṃ‘‘ evametan’’ ti nijjhānavasena khamanaṃ khanti.
  7622. 1037622,189,1159,27,30,1,18,3,Tathā rocanaṃ ruci.
  7623. 1037623,189,1159,31,41,1,55,6,‘‘ Aññathāyevā’’ tiādi tesaṃ diṭṭhiādīnaṃ vibhajja dassanaṃ.
  7624. 1037624,189,1159,42,55,1,114,11,"Tattha {aññathāyevā}ti yathā ariyavinaye antadvayaṃ anupagamma majjhimapaṭipadāvasena dassanaṃ hoti, tato aññathāyeva. "
  7625. 1037625,189,1159,56,78,1,166,19,"{Aññadevā}ti yaṃ paramatthato vijjati khandhāyatanādi, tassa cāpi aniccatādi, tato aññadeva paramatthato avijjamānaṃ attasassatādikaṃ tayā khamate ceva ruccate cāti attho. "
  7626. 1037626,189,1159,79,82,1,21,3,Ābhuso yuñjanaṃ āyogo.
  7627. 1037627,189,1159,83,91,1,29,4,Tena vuttaṃ‘‘ yuttapayuttatā’’ ti.
  7628. 1037628,189,1159,92,95,1,54,2,{Paṭipattiyā}ti paramattacintanādiparibbājakapaṭipattiyā.
  7629. 1037629,189,1159,96,120,1,114,14,"Ācariyassa bhāvo ācariyakaṃ, yathā tathā ovādānusāsanaṃ, tadassatthīti ācariyako yathā‘‘ saddho’’ ti āha‘‘ aññatthā’’ tiādi. "
  7630. 1037630,189,1159,121,127,1,54,6,Aññasmiṃ titthāyatane tava ācariyabhāvo atthīti yojanā.
  7631. 1037631,189,1159,128,138,1,46,6,‘‘ Tenā’’ tiādi saha yojanāya yathāvākyaṃ dassanaṃ.
  7632. 1037632,189,1159,139,156,1,86,11,"‘‘ Ayaṃ paramattho, ayaṃ sammutī’’ ti imassa vibhāgassa dubbibhāgattā dujjānaṃ etaṃ nānattaṃ."
  7633. 1037633,189,1159,157,184,1,139,17,"‘‘ Yajjetaṃ dujjānaṃ tāva tiṭṭhatu, aññaṃ panatthaṃ bhagavantaṃ pucchāmī’’ ti cintetvā tathā paṭipannataṃ dassetuṃ‘‘ atha paribbājako’’ tiādi vuttaṃ. "
  7634. 1037634,189,1159,185,195,1,65,9,Añño vā {saññāto}ti saññāsabhāvato aññasabhāvo vā attā hotūti attho.
  7635. 1037635,189,1159,196,208,1,42,8,Adhunā pana‘‘ aññā vā saññā’’ ti pāṭho dissati.
  7636. 1037636,189,1159,209,212,1,13,2,{Assā}ti attano.
  7637. 1037637,189,1160,2,15,1,74,10,"Lokīyati dissati, patiṭṭhahati vā ettha puññapāpaṃ, tabbipāko cāti loko, attā. "
  7638. 1037638,189,1160,16,23,1,35,6,"So hissa kārako, vedako cāti icchito. "
  7639. 1037639,189,1160,24,51,1,70,10,Diṭṭhigatan ti‘‘ sassato attā ca loko cā’’ tiādi( dī. ni.1.31; udā.55) nayapavattaṃ diṭṭhigataṃ.
  7640. 1037640,189,1160,52,57,1,69,5,Na hesa diṭṭhābhiniveso diṭṭhadhammikādiatthanissito tadasaṃvattanato.
  7641. 1037641,189,1160,58,76,1,89,13,"Yo hi taṃ saṃvattanako, so‘‘ taṃ nissito’’ ti vattabbataṃ labheyya yathā taṃ puññañāṇasambhāro. "
  7642. 1037642,189,1160,77,82,1,49,5,Eteneva nayena na dhammanissitatāpi saṃvaṇṇetabbā.
  7643. 1037643,189,1160,83,105,1,91,10,"Brahmacariyassa ādi ādibrahmacariyaṃ, tadeva ādibrahmacariyakaṃ yathā‘‘ vinayo eva venayiko’’ ti( pārā. aṭṭha.8). "
  7644. 1037644,189,1160,106,113,1,36,3,Tenāha‘‘ sikkhattayasaṅkhātassā’’ tiādi.
  7645. 1037645,189,1160,114,126,1,82,8,Sabbampi vākyaṃ antogadhāvadhāraṇaṃ tassa avadhāraṇaphalattāti vuttaṃ‘‘ ādimattan’’ ti.
  7646. 1037646,189,1160,127,129,1,24,2,Tadidha adhisīlasikkhāva.
  7647. 1037647,189,1160,130,149,1,146,14,"Sā hi sikkhattayasaṅgahite sāsanabrahmacariye ādibhūtā, na aññattha viya ājīvaṭṭhamakādi ādibrahmacariyakanti dasseti‘‘ adhisīlasikkhāmattan’’ ti iminā. "
  7648. 1037648,189,1160,150,153,1,36,2,{Nibbindanatthāyā}ti ukkaṇṭhitabhāvāya.
  7649. 1037649,189,1160,154,160,1,49,3,‘‘ {Abhijānanāyā}ti ñātapariññāvasena abhijānanatthāya.
  7650. 1037650,189,1160,161,169,1,73,5,{Sambujjhanatthāyā}ti tīraṇapahānapariññāvasena sambodhanatthāyā’’ ti vadanti.
  7651. 1037651,189,1160,170,175,1,48,4,Apica {abhijānanāyā}ti abhiññāpaññāvasena jānanāya.
  7652. 1037652,189,1160,176,188,1,69,8,Taṃ pana vaṭṭassa paccakkhakaraṇameva hotīti āha‘‘ paccakkhakiriyāyā’’ ti.
  7653. 1037653,189,1160,189,193,1,58,3,{Sambujjhanatthāyā}ti pariññābhisamayavasena paṭivedhatthāya.
  7654. 1037654,189,1160,194,202,1,114,7,"Diṭṭhābhinivesassa saṃsāravaṭṭe nibbidāvirāganirodhupasamāsaṃvattanaṃ vaṭṭantogadhattā, tassa vaṭṭasambandhanato ca. "
  7655. 1037655,189,1160,203,206,1,52,3,Tathā abhiññāsambodhanibbānāsaṃvattanañca daṭṭhabbaṃ.
  7656. 1037656,189,1161,2,20,1,100,13,"Kāmaṃ taṇhāpi dukkhasabhāvā eva, tassā pana samudayabhāvena visuṃ gahitattā‘‘ taṇhaṃ ṭhapetvā’’ ti vuttaṃ. "
  7657. 1037657,189,1161,21,24,1,24,2,{Pabhāvanato}ti uppādanato.
  7658. 1037658,189,1161,25,41,1,97,11,"Dukkhaṃ pabhāventīpi taṇhā avijjādipaccayantarasahitā eva pabhāveti, na kevalāti āha‘‘ sappaccayā’’ ti. "
  7659. 1037659,189,1161,42,45,1,29,2,{Appavattī}ti appavattinimittaṃ.
  7660. 1037660,189,1161,46,56,1,69,9,"Na pavattanti ettha dukkhasamudayā, etasmiṃ vā adhigateti hi appavatti. "
  7661. 1037661,189,1161,57,65,1,92,7,"Dukkhanirodhaṃ nibbānaṃ gacchati, tadatthañca sā paṭipajjitabbāti dukkhanirodhagāminipaṭipadā. "
  7662. 1037662,189,1161,66,70,1,31,2,{Maggapātubhāvo}ti maggasamuppādo.
  7663. 1037663,189,1161,71,75,1,58,3,{Phalasacchikiriyā}ti phalassādhigamavasena paccakkhakaraṇaṃ.
  7664. 1037664,189,1161,76,89,1,90,12,"Taṃ ākāran ti taṃ tuṇhībhāvasaṅkhātaṃ gamanaliṅga ārocento viya, na pana abhimukhaṃ āroceti. "
  7665. 1037665,189,1162,2,11,1,57,5,421. Samantato niggaṇhanavasena todanaṃ vijjhanaṃ sannitodakaṃ.
  7666. 1037666,189,1162,12,24,1,86,8,Manogaṇādīnaṃ visesanassa napuṃsakaliṅgena niddiṭṭhattā‘‘ vācāya sannitodakenā’’ ti vuttaṃ.
  7667. 1037667,189,1162,25,32,1,26,3,Tenāha‘‘ vacanapatodakenā’’ ti.
  7668. 1037668,189,1162,33,51,1,70,10,Atha vā‘‘ vācāyā’’ ti idaṃ‘‘ sannitodakenā’’ ti ettha karaṇavacanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  7669. 1037669,189,1162,52,72,1,85,11,"‘‘ Vacanapatodakenā’’ ti hi vacanena patodakenāti attho,‘‘ vācāyā’’ ti vā sambandhe sāmivacanaṃ. "
  7670. 1037670,189,1162,73,77,1,61,4,Vācāya sannitodanakiriyāya sajjhabbharitamakaṃsūti yojetabbaṃ.
  7671. 1037671,189,1162,78,110,1,177,22,"‘‘ Sajjhabbharitan’’ ti etassa‘‘ saṃ adhi abhi aribhan’’ ti padacchedo, samantato bhusaṃ aritanti attho, satamattehi tuttakehi viya vividhehi paribbājakavācātodanehi tudiṃ sūti vuttaṃ hoti. "
  7672. 1037672,189,1162,111,121,1,34,6,Tathā hi vuttaṃ‘‘ upari vijjhiṃsū’’ ti.
  7673. 1037673,189,1162,122,132,1,93,9,"Sabhāvato vijjamānan ti paramatthasabhāvato upalabbhamānaṃ, na pakatiādi viya anupalabbhamānaṃ. "
  7674. 1037674,189,1162,133,136,1,17,3,Tacchan ti saccaṃ.
  7675. 1037675,189,1162,137,140,1,20,3,Tathan ti aviparītaṃ.
  7676. 1037676,189,1162,141,145,1,35,4,Atthato vevacanameva taṃ padattayaṃ.
  7677. 1037677,189,1162,146,155,1,62,7,"{Navalokuttaradhammesū}ti visaye bhummaṃ, te dhamme visayaṃ katvā. "
  7678. 1037678,189,1162,156,162,1,55,5,"Ṭhitasabhāvan ti avaṭṭhitasabhāvaṃ, taduppādakanti attho. "
  7679. 1037679,189,1162,163,167,1,72,4,Lokuttaradhammaniyāmaniyatan ti lokuttaradhammasampāpananiyāmena niyataṃ.
  7680. 1037680,189,1162,168,183,1,80,10,"Idāni pana‘‘ lokuttaradhammaniyāmatan’’ ti pāṭho, so na porāṇo ācariyena anuddhaṭattā. "
  7681. 1037681,189,1162,184,196,1,76,8,Kasmā panesā paṭipadā dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatāti āha‘‘ buddhānañhī’’ tiādi.
  7682. 1037682,189,1162,197,200,1,13,2,{Sā}ti paṭipadā.
  7683. 1037683,189,1162,201,210,1,45,4,{Edisā}ti‘‘ dhammaṭṭhitatan’’ tiādinā vuttappakārā.
  7684. 1037684,189,1163,2,2,1,43,1,Cittahatthisāriputtapoṭṭhapādavatthuvaṇṇanā
  7685. 1037685,189,1164,2,11,1,47,5,"422. Hatthiṃ sāreti dametīti hatthisārī, hatthācariyo. "
  7686. 1037686,189,1164,12,18,1,71,5,Sukhumesu {atthantaresū}ti khandhāyatanādīsu sukhumañāṇagocaresu dhammesu.
  7687. 1037687,189,1164,19,21,1,19,2,Abhidhammiko kiresa.
  7688. 1037688,189,1164,22,28,1,52,5,{Kusalo}ti pubbepi buddhasāsane kataparicayatāya cheko.
  7689. 1037689,189,1164,29,33,1,29,3,Tādise {citte}ti gihibhāvacitte.
  7690. 1037690,189,1164,34,45,1,70,9,"Itaro pana taṃ sutvāva na vibbhami, pabbajjāyameva {abhiramī}ti adhippāyo. "
  7691. 1037691,189,1164,46,68,1,177,20,Gihibhāve ānisaṃsakathāya {kathitattā}ti ettha sīlavantassa bhikkhuno tathā kathanena vibbhamane niyojitattā idāni sayampi sīlavā eva hutvā cha vāre vibbhamīti adhippāyo gahetabbo.
  7692. 1037692,189,1164,69,73,1,45,4,Kammasarikkhakena hi kammaphalena bhavitabbaṃ.
  7693. 1037693,189,1164,74,78,1,34,4,Kathentānan ti anādare sāmivacanaṃ.
  7694. 1037694,189,1164,79,92,1,138,11,"Mahāsāvakassa {kathite}ti mahāsāvakabhūtena mahākoṭṭhikattherena apasādanavasena kathite, kathananimittaṃ patiṭṭhaṃ laddhuṃ asakkontoti attho."
  7695. 1037695,189,1164,93,104,1,52,7,‘‘ Vibbhamitvā gihī jāto’’ ti idaṃ sattamavāramiva vuttaṃ.
  7696. 1037696,189,1164,105,136,1,86,7,Dhammapadaṭṭhakathāyaṃ( dha. pa. aṭṭha.1.3 cittahatthattheravatthu) pana kudālapaṇḍitajātake( jā. aṭṭha.1.1.7 kuddālajātakavaṇṇanā) ca chakkhattumeva vibbhamanavāro vutto.
  7697. 1037697,189,1164,137,141,1,32,3,{Gihisahāyako}ti gihikāle sahāyako.
  7698. 1037698,189,1164,142,150,1,60,6,"Apasakkantopi {nāmā}ti api nāma apasakkanto, gārayhavacanametaṃ. "
  7699. 1037699,189,1164,151,156,1,37,4,Pabbajituṃ {vaṭṭatī}ti pabbajjā vaṭṭati.
  7700. 1037700,189,1165,2,12,1,92,5,423. Paññācakkhuno {natthitāyā}ti suvuttaduruttasamavisamadassanasamatthassa paññācakkhuno abhāvena.
  7701. 1037701,189,1165,13,33,1,75,11,"Yādisena cakkhunā so‘‘ cakkhumā’’ ti vutto, taṃ dassetuṃ‘‘ subhāsitā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7702. 1037702,189,1165,34,47,1,90,10,"Ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– {ekaṃsikā}ti ekantikā, nibbānavahabhāvena nicchitāti vuttaṃ hoti. "
  7703. 1037703,189,1165,48,51,1,23,2,{Paññattā}ti vavatthapitā.
  7704. 1037704,189,1165,52,61,1,86,8,Na {ekaṃsikā}ti na ekantikā nibbānāvahabhāvena nicchitā vaṭṭantogadhabhāvatoti adhippāyo.
  7705. 1037705,189,1165,62,88,1,162,19,"Ayamattho hi‘‘ kasmā cete poṭṭhapāda mayā ekaṃsikā dhammā desitā paññattā, ete poṭṭhapāda atthasaṃhitā… pe… nibbānāya saṃvattantī’’ tiādisuttapadehi saṃsandati sametīti. "
  7706. 1037706,189,1166,2,2,1,21,1,Ekaṃsikadhammavaṇṇanā
  7707. 1037707,189,1167,2,22,1,86,9,425.‘‘ Kasmā ārabhī’’ ti kāraṇaṃ pucchitvā‘‘ aniyyānikabhāvadassanatthan’’ ti payojanaṃ vissajjitaṃ.
  7708. 1037708,189,1167,23,65,1,213,24,"Phale hi siddhe hetupi siddho hotīti, ayaṃ ācariyamati( dī. ni. ṭī.1.425) apare pana‘‘ edisesu atthasaddo kāraṇe vattati, hetvatthe ca paccattavacanaṃ, tasmā aniyyānikabhāvadassanan ti ettha aniyyānikabhāvadassanakāraṇā’’ ti atthamicchanti. "
  7709. 1037709,189,1167,66,69,1,43,2,{Paññāpitaniṭṭhāyā}ti paveditavimuttimaggassa.
  7710. 1037710,189,1167,70,99,1,149,15,Vaṭṭadukkhapariyosānaṃ gacchati etāyāti {niṭṭhā}ti hi vimutti vuttā‘‘ goṭṭhā paṭṭhitagāvo’’ ti( ma. ni.1.156) mahāsīhanādasuttapade viya ṭhā-saddassa gatiatthe pavattanato.
  7711. 1037711,189,1167,100,111,1,56,7,Niṭṭhāmaggo ca idha uttarapadalopena‘‘ niṭṭhā’’ ti adhippeto.
  7712. 1037712,189,1167,112,123,1,58,8,"Tasseva hi niyyānikatā, aniyyānikatā ca vuccati, na niṭṭhāya. "
  7713. 1037713,189,1167,124,129,1,43,5,Niyyātīti niyyānikā ya-kārassa ka-kāraṃ katvā.
  7714. 1037714,189,1167,130,142,1,83,10,"Anīyasaddo hi bahulaṃ kattutthābhidhāyako, na niyyānikā aniyyānikā, tassā bhāvo tathā. "
  7715. 1037715,189,1167,143,168,1,183,20,"Niyyānaṃ vā niggamanaṃ nissaraṇaṃ, vaṭṭadukkhassa vūpasamoti attho, niyyānameva niyyānikaṃ, na niyyānikaṃ aniyyānikaṃ, so eva bhāvo sabhāvo aniyyānikabhāvo, tassa dassanatthanti yojetabbaṃ."
  7716. 1037716,189,1168,2,10,1,33,5,‘ ‘ Sabbe hī’’ tiādi tadatthavivaraṇaṃ.
  7717. 1037717,189,1168,11,17,1,54,6,Amataṃ nibbānaṃ niṭṭhamiti paññapeti yathāti sambandho.
  7718. 1037718,189,1168,18,33,1,106,10,Lokathūpikādivasena niṭṭhaṃ {paññapentī}ti‘‘ nibbānaṃ nibbānan’’ ti vacanasāmaññamattaṃ gahetvā tathā paññapenti.
  7719. 1037719,189,1168,34,40,1,73,6,Lokathūpikā nāma brahmabhūmi vuccati lokassa thūpikasadisatāparikappanena.
  7720. 1037720,189,1168,41,56,1,101,10,"Keci pana‘‘ nevasaññānāsaññāyatanabhūmiṃ lokathūpikā’’ ti vadanti, tadayuttaṃ aṭṭhakathāsu tathā avacanato. "
  7721. 1037721,189,1168,57,99,1,304,31,"Ādi saddena cettha‘‘ añño puriso, aññā pakatī’’ ti pakatipurisantarāvabodho mokkho, buddhiādiguṇavinimuttassa attano asakattani avaṭṭhānaṃ mokkho, kāyavipattikati jātibandhānaṃ apavajjanavasena appavatto mokkho, parena purisena palokatā mokkho, taṃsamīpatā mokkho, taṃsamāyogo mokkhoti evamādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  7722. 1037722,189,1168,100,107,1,54,7,Tasmiṃ tasmiñhi samaye niṭṭhaṃ apaññapento nāma natthi.
  7723. 1037723,189,1168,108,111,1,42,3,Brāhmaṇānaṃ paṭhamajjhānabrahmaloko niṭṭhā.
  7724. 1037724,189,1168,112,145,1,174,17,"Tattha hi nesaṃ niccābhiniveso yathā taṃ bakassa brahmuno,( ma. ni.1.501) vekhanasāditāpasānaṃ ābhassarā, sañcayādiparibbājakānaṃ subhakiṇhā, ājīvakānaṃ‘‘ anantamānaso’’ ti parikappito asaññībhavo. "
  7725. 1037725,189,1168,146,185,1,257,29,"Imasmiṃ pana sāsane arahattaṃ niṭṭhā, sabbepi cete diṭṭhivasena brahmalokādīni arahattamaññanāya‘‘ nibbānaṃ nibbānan’’ ti vacanasāmaññamattaṃ gahetvā tathā paññapenti, na pana paramatthato nesaṃsamaye nibbānapaññāpanassa labbhanatoti āha‘‘ sā ca na niyyānikā’’ tiādi. "
  7726. 1037726,189,1168,186,196,1,73,8,"{Yathāpaññattā}ti yena yena pakārena paññattā, paññattappakārā hutvāti attho. "
  7727. 1037727,189,1168,197,216,1,100,13,"Na {niyyātī}ti‘‘ yenākārena niṭṭhā pāpuṇīyatī’’ ti tehi paveditā, tenākārena tassā apattabbatāya na niyyāti. "
  7728. 1037728,189,1168,217,233,1,105,11,Paṇḍitehi {paṭikkhittā}ti‘‘ nāyaṃ niṭṭhā paṭipadā vaṭṭassa anatikkamanato’’ ti buddhādīhi paṇḍitehi paṭikkhittā.
  7729. 1037729,189,1168,234,261,1,202,22,"{Nivattatī}ti paṭikkhepakāraṇavacanaṃ, yasmā tehi paññattā niṭṭhā paṭipadā na niyyāti na gacchati, aññadatthu taṃsamaṅginaṃ puggalaṃ saṃsāre eva paribbhamāpentī nivattati, tasmā paṇḍitehi paṭikkhittāti attho. "
  7730. 1037730,189,1168,262,265,1,23,3,Tan ti aniyyānikabhāvaṃ.
  7731. 1037731,189,1169,2,16,1,66,9,"Jānaṃ , passan ti ca puthuvacanavipariyāyoti āha‘‘ jānantā passantā’’ ti. "
  7732. 1037732,189,1169,17,41,1,133,14,"Gacchantādisaddānañhi‘‘ yā pana bhikkhunī jānaṃ sabhikkhukaṃ ārāmaṃ anāpucchā paviseyyā’’ tiādīsu( pāci.1024) liṅgavasena vipariyāyo, jānantīti attho."
  7733. 1037733,189,1169,42,66,1,61,6,"‘‘ Yācaṃ adadamappiyo’’ tiādīsu( pārā.346; jā.1.7.55) vibhattivasena, yācantassāti attho. "
  7734. 1037734,189,1169,67,71,1,40,4,Idha pana puthuvacanavasenāti veditabbaṃ.
  7735. 1037735,189,1169,72,93,1,139,16,"Padhānaṃ jānanaṃ nāma paccakkhato jānanaṃ tassa jeṭṭhabhāvato, dassanamappadhānaṃ tassa saṃsayānubandhattāti ayaṃ kamo vutto‘‘ jānaṃ passan’’ ti. "
  7736. 1037736,189,1169,94,98,1,35,4,Tenettha jānanena dassanaṃ viseseti.
  7737. 1037737,189,1169,99,111,1,108,11,Evañhi diṭṭhapubbāni kho tasmiṃ loke manussānaṃ {sarīrasaṇṭhānādīnī}ti ekato adhippāyadassanaṃ sūpapannaṃ hoti.
  7738. 1037738,189,1169,112,125,1,82,9,Ayañhetthādhippāyo‘‘ kiṃ tumhākaṃ ekantasukhe loke paccakkhato ñāṇadassanaṃ atthī’’ ti.
  7739. 1037739,189,1169,126,138,1,82,11,"Jānan ti vā tassa lokassa anumānavisayataṃ vuccati, passan ti paccakkhato visayataṃ. "
  7740. 1037740,189,1169,139,155,1,70,11,"Idaṃ vuttaṃ hoti‘‘ api tumhākaṃ loko paccakkhato ñāto, udāhu anumānato’’ ti. "
  7741. 1037741,189,1170,2,22,1,135,15,"Yasmā pana loke paccakkhabhūto attho indriyagocarabhāvena pākaṭo, tasmā pākaṭena atthena adhippāyaṃ dassetuṃ‘‘ diṭṭhapubbānī’’ tiādi vuttaṃ. "
  7742. 1037742,189,1170,23,37,1,125,13,"Diṭṭhapadena vā dassanaṃ, tadanugatañca jānanaṃ gahetvā tadubhayeneva atthena adhippāyaṃ vibhāvetuṃ evaṃ vuttantipi daṭṭhabbaṃ. "
  7743. 1037743,189,1170,38,49,1,73,8,"{Diṭṭhapubbānī}ti hi dassanena, tadanugatena ca ñāṇena gahitapubbānīti attho. "
  7744. 1037744,189,1170,50,61,1,69,7,Evañca katvā‘‘ sarīrasaṇṭhānādīnī’’ ti samariyādavacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  7745. 1037745,189,1170,62,78,1,71,8,‘‘ Appāṭihīrakatan’’ ti ayaṃ anunāsikalopaniddesoti āha‘‘ appāṭihīrakaṃ tan’’ ti.
  7746. 1037746,189,1170,79,84,1,48,5,Taṃ vacanaṃ appāṭihīrakaṃ sampajjatīti sambandho.
  7747. 1037747,189,1170,85,105,1,119,13,"Appāṭihīrapade anunāsikalopo,‘‘ katan’’ ti ca ekaṃ padanti keci, tadayuttaṃ samāsasambhavato, anunāsikalopassa ca avattabbattā. "
  7748. 1037748,189,1170,106,114,1,70,6,"Evamettha vaṇṇayanti– paṭipakkhaharaṇato paṭihāriyaṃ, tadeva pāṭihāriyaṃ. "
  7749. 1037749,189,1170,115,117,1,28,2,Attanā uttaravirahitavacanaṃ.
  7750. 1037750,189,1170,118,133,1,108,10,"Pāṭihāriyamevettha‘‘ pāṭihīrakan’’ ti vuttaṃ parehi vuccamānauttarehi sauttarattā, na pāṭihīrakanti appāṭihīrakaṃ. "
  7751. 1037751,189,1170,134,139,1,25,4,Virahattho cettha a -saddo.
  7752. 1037752,189,1170,140,147,1,29,3,Tenāha‘‘ paṭiharaṇavirahitan’’ ti.
  7753. 1037753,189,1170,148,163,1,128,13,"Sauttarañhi vacanaṃ tena uttaravacanena paṭiharīyati viparivattīyati, tasmā uttaravacanaṃ paṭiharaṇaṃ nāma, tato virahitanti attho. "
  7754. 1037754,189,1170,164,177,1,83,9,Tasmā eva niyyānassa paṭiharaṇamaggassa abhāvato‘‘ aniyyānikan’’ ti vattabbataṃ labhati.
  7755. 1037755,189,1170,178,186,1,26,4,Tena vuttaṃ‘‘ aniyyānikan’’ ti.
  7756. 1037756,189,1171,2,17,1,54,7,"426. Vilāso itthilīḷā, yo‘‘ siṅgārabhāvajā kiriyā’’ tipi vuccati. "
  7757. 1037757,189,1171,18,23,1,62,4,"Ākappo kesabandhavatthaggahaṇādiākāraviseso, vesasaṃvidhānaṃ vā. "
  7758. 1037758,189,1171,24,28,1,29,4,Ādi saddena hāvādīnaṃ saṅgaho.
  7759. 1037759,189,1171,29,34,1,27,4,{Hāvā}ti hi cāturiyaṃ vuccati.
  7760. 1037760,189,1172,2,2,1,24,1,Tayoattapaṭilābhavaṇṇanā
  7761. 1037761,189,1173,2,18,1,65,8,"428. Āhito ahaṃmāno etthāti attā, attabhāvoti āha‘‘ attabhāvapaṭilābho’’ ti. "
  7762. 1037762,189,1173,19,28,1,57,5,Kathaṃ dassetīti vuttaṃ‘‘ oḷārikattabhāvapaṭilābhenā’’ tiādi.
  7763. 1037763,189,1173,29,33,1,55,4,Kāmabhavaṃ dasseti itarabhavadvayattabhāvato oḷārikattā.
  7764. 1037764,189,1173,34,41,1,72,7,Rūpabhavaṃ dasseti jhānamanena nibbattaṃ hutvā rūpībhāvena upalabbhanato.
  7765. 1037765,189,1173,42,46,1,46,4,Arūpabhavaṃ dasseti arūpībhāvena upalabbhanato.
  7766. 1037766,189,1173,47,56,1,92,9,Saṃkilesikā dhammā nāma dvādasa akusalacittuppādā tadabhāve kassaci saṃkilesassa asambhavato.
  7767. 1037767,189,1173,57,66,1,84,9,Vodāniyā dhammā nāma samathavipassanā tāsaṃ vasena sabbaso cittavodānassa sijjhanato.
  7768. 1037768,189,1174,2,34,1,242,26,"429. Paṭipakkhadhammānaṃ asamucchede sati na kadācipi anavajjadhammānaṃ vā pāripūrī, vepullaṃ vā sambhavati, samucchede pana sati sambhavatīti maggaphalapaññānameva gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ, tā hi sakiṃ paripuṇṇāpi aparihīnadhammattā paripuṇṇā eva bhavanti. "
  7769. 1037769,189,1174,35,40,1,51,4,{Taruṇapītī}ti uppannamattā aladdhāsevanā dubbalapīti.
  7770. 1037770,189,1174,41,50,1,98,8,{Balavatuṭṭhī}ti punappunaṃ uppattiyā laddhāsevanā uparivisesādhigamassa paccayabhūtā thiratarā pīti.
  7771. 1037771,189,1174,51,63,1,58,7,Idāni saṅkhepato piṇḍatthaṃ dassento‘‘ kiṃ vuttan’’ tiādimāha .
  7772. 1037772,189,1174,64,74,1,62,8,Tattha yaṃ vihāraṃ sayaṃ… pe… viharissatīti avocumhāti sambandho.
  7773. 1037773,189,1174,75,99,1,206,18,Idaṃ vuttaṃ hoti– yaṃ vihāraṃ‘‘ saṃkilesikavodāniyadhammānaṃ pahānābhivuddhiniṭṭhaṃ paññāya pāripūrivepullabhūtaṃ imasmiṃyeva attabhāve aparappaccayena ñāṇena paccakkhato sampādetvā viharissatī’’ ti kathayimhāti.
  7774. 1037774,189,1174,100,104,1,22,3,{Tatthā}ti tasmiṃ vihāre.
  7775. 1037775,189,1174,105,109,1,30,3,{Tassā}ti ovādakarassa bhikkhuno.
  7776. 1037776,189,1174,110,118,1,59,6,"Evaṃ {viharato}ti vuttappakārena viharaṇahetu, viharantassa vā. "
  7777. 1037777,189,1174,119,134,1,123,11,"Tannimittaṃ pāmojjaṃ, pamodappabhavā pīti, tappaccayabhūtaṃ passaddhidvayaṃ, tathā sūpaṭṭhitā sati, ukkaṃsagatatāya uttamañāṇaṃ. "
  7778. 1037778,189,1174,135,140,1,35,5,Sukho ca vihāro bhavissatīti yojanā.
  7779. 1037779,189,1174,141,154,1,57,8,"Kāyacittapassaddhī hi‘‘ passaddhī’’ ti vuttā, ayameva vā pāṭho."
  7780. 1037780,189,1174,155,166,1,76,6,"‘‘ Nāmakāyapassaddhī’’ tipi paṭhanti, tadayuttameva passaddhidvayassa avinābhāvato. "
  7781. 1037781,189,1174,167,195,1,167,19,"Kasmā panesa sukho vihāroti āha‘‘ sabbavihāresū’’ tiādi, sabbesupi iriyāpathavihārādīsu santapaṇītatāya imasseva sukhattā‘‘ sukho vihāro’’ ti vattabbataṃ arahatīti vuttaṃ hoti. "
  7782. 1037782,189,1174,196,206,1,47,6,Kathaṃ sukhoti vuttaṃ‘‘ upasanto paramamadhuro’’ ti.
  7783. 1037783,189,1175,2,29,1,204,22,"Paṭhamajjhāne paṭiladdhamatte hīnabhāvato pīti dubbalā pāmojjapakkhikā, subhāvite pana tasmiṃ paguṇe sā paṇītā balavabhāvato paripuṇṇakiccā pītīti vuttaṃ‘‘ paṭhamajjhāne pāmojjādayo chapi dhammā labbhantī’’ ti. "
  7784. 1037784,189,1175,30,39,1,82,8,Pāmojjaṃ {nivattatī}ti dubbalapītisaṅkhātaṃ pāmojjaṃ chasu dhammesu nivattati hāyati.
  7785. 1037785,189,1175,40,57,1,148,16,"Vitakkavicārakkhobhavirahitena hi catukkanayavibhatte dutiyajjhāne sabbadā pīti balavatī eva hoti, na paṭhamajjhāne viya kadāci dubbalāti evaṃ vuttaṃ. "
  7786. 1037786,189,1175,58,63,1,55,5,Pīti nivattati tappahāneneva tatiyajjhānassa labbhanato.
  7787. 1037787,189,1175,64,82,1,60,10,‘‘ Sukho vihāro’’ ti iminā samādhi gahitoti āha‘‘ tathā catutthe’’ ti.
  7788. 1037788,189,1175,83,142,1,164,22,"Ye pana‘‘ sukho vihāro’ ti etena sukhaṃ gahitan’’ ti vadanti, tesaṃ matena santavuttitāya upekkhāpi catutthajjhāne‘‘ sukha’’ micceva bhāsitāti( vibha. aṭṭha.232; visuddhi.2.644; mahāni. aṭṭha.27; paṭi. ma. aṭṭha.105) katvā tathā vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  7789. 1037789,189,1175,143,173,1,108,11,"Imasmiṃyeva dīghanikāye( dī. ni.1.432;3.166,358) āgataṃ anekadhā desanānayamuddharitvā idha desitanayaṃ niyametuṃ‘‘ imesū’’ tiādi vuttaṃ. "
  7790. 1037790,189,1175,174,186,1,87,10,Suddha… pe… kathitan ti uparimaggaṃ akathetvā kevalaṃ vipassanāpādakameva jhānaṃ kathitaṃ.
  7791. 1037791,189,1175,187,202,1,111,12,Catūhi… pe… {kathitā}ti vipassanāpādakabhāvena jhānāni kathetvā tato paraṃ vipassanāpubbakā cattāropi maggā kathitā.
  7792. 1037792,189,1175,203,213,1,131,9,Catutthajjhānikaphalasamāpatti {kathitā}ti paṭhamajjhānikādikā phalasamāpattiyo akathetvā catutthajjhānikā eva phalasamāpatti kathitā.
  7793. 1037793,189,1175,214,232,1,145,15,"Pītivevacanameva {katvā}ti dvinnaṃ pītīnaṃ ekasmiṃ cittuppāde anuppajjanato pāmojjaṃ pītivevacanameva katvā, tadubhayaṃ abhedato katvāti vuttaṃ hoti. "
  7794. 1037794,189,1175,233,257,1,135,14,"Pītisukhānaṃ apariccattattā,‘‘ sukho vihāro’’ ti ca sātisayassa sukhavihārassa gahitattā‘‘ dutiyajjhānikaphalasamāpatti nāma kathitā’’ ti vuttaṃ. "
  7795. 1037795,189,1175,258,284,1,219,22,"Kāmaṃ paṭhamajjhānepi pītisukhāni labbhanti, tāni pana vitakkavicāraparikkhobhena na tattha santapaṇītāni, idha ca santapaṇītāneva adhippetāni, tasmā dutiyajjhānikā eva phalasamāpatti gahitā, na paṭhamajjhānikāti daṭṭhabbaṃ. "
  7796. 1037796,189,1176,2,4,1,0,0,432-437.
  7797. 1037797,189,1176,5,44,1,149,19,{Vibhāvanattho}ti pakāsanattho sarūpato nirūpanattho‘‘ na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe… pe… abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī’’ tiādīsu( a. ni.8.11; pārā.2) viya.
  7798. 1037798,189,1176,45,53,1,21,4,Tenāha‘‘ ayaṃ so’’ tiādi.
  7799. 1037799,189,1176,54,67,1,63,9,‘‘ Ayaṃ attapaṭilābho so evā’’ ti evaṃ sarūpato vibhāvetvā pakāsetvā.
  7800. 1037800,189,1176,68,84,1,132,14,"Ayan ti hi bhagavatā pubbe vuttaṃ attapaṭilābhaṃ āsannapaccakkhabhāvena paccāmasati, {so}ti pana parehi pucchiyamānaṃ parammukhabhāvena. "
  7801. 1037801,189,1176,85,94,1,56,8,Na naṃ evaṃ {vadāmā}ti ettha nan ti oḷārikamattapaṭilābhaṃ.
  7802. 1037802,189,1176,95,102,1,59,7,Sappāṭihīrakatan ti ettha pubbe vuttanayena attho veditabbo.
  7803. 1037803,189,1176,103,110,1,81,7,Parehi coditavacanapaṭihārakaṃ sauttaravacanaṃ sappāṭihīrakanti hi ayameva viseso.
  7804. 1037804,189,1176,111,115,1,20,3,{Tuccho}ti musā abhūto.
  7805. 1037805,189,1176,116,123,1,36,5,"{So}ti manomayo, arūpo vā attapaṭilābho. "
  7806. 1037806,189,1176,124,130,1,36,5,{Svevā}ti so eva oḷāriko attapaṭilābho.
  7807. 1037807,189,1176,131,140,1,66,8,Tasmiṃ samaye sacco {hotī}ti tasmiṃ paccuppannasamaye vijjamāno hoti.
  7808. 1037808,189,1176,141,165,1,172,18,"Attapaṭilābhotveva {niyyātesī}ti attapaṭilābhasaddena tathā eva pariyosāpesi, na pana naṃ‘‘ attapaṭilābho’’ ti saṅkhyaṃ gacchatīti paññattiṃ sarūpato nīharitvā dassesīti adhippāyo. "
  7809. 1037809,189,1176,166,175,1,68,8,Rūpādayo cettha {dhammā}ti rūpavedanādayo eva ettha loke sabhāvadhammā.
  7810. 1037810,189,1176,176,188,1,88,8,Nāmamattametan ti rūpādike pañcakkhandhe upādāya nāmapaññattimattametaṃ‘‘ attapaṭilābho’’ ti.
  7811. 1037811,189,1176,189,199,1,51,5,Evarūpā {vohārā}ti‘‘ oḷāriko attapaṭilābho’’ tiādivohārā.
  7812. 1037812,189,1176,200,203,1,49,2,{Nāmapaññattivasenā}ti nāmabhūtapaññattimattavasena.
  7813. 1037813,189,1176,204,215,1,52,6,‘‘ Attapaṭilābho’ ti saṅkhyaṃ gacchatī’’ ti niyyātanatthaṃ.
  7814. 1037814,189,1177,2,23,1,117,13,438. Evañca pana {vatvā}ti rūpādike upādāya paññattimattametaṃ attapaṭilābhoti imamatthaṃ‘‘ yasmiṃ citta samaye’’ tiādinā vatvā.
  7815. 1037815,189,1177,24,35,1,78,8,"{Paṭipucchitvā}ti yathā pare puccheyyuṃ, tathā kālavibhāgato paṭipadāni pucchitvā. "
  7816. 1037816,189,1177,36,42,1,70,6,Vinayanatthan ti yathāpucchitassa atthassa ñāpanavasena vinayanatthāya.
  7817. 1037817,189,1177,43,53,1,82,9,Ye te atītā {dhammā}ti atītasamaye atītattapaṭilābhassa upādānabhūtā rūpādayo dhammā.
  7818. 1037818,189,1177,54,58,1,29,4,Te etarahi natthi niruddhattā.
  7819. 1037819,189,1177,59,69,1,32,6,Tato eva‘‘ ahesun’’ ti saṅkhyaṃ gatā.
  7820. 1037820,189,1177,70,76,1,50,5,{Tasmā}ti upādānassa atītasmiṃyeva samaye labbhanato.
  7821. 1037821,189,1177,77,83,1,37,5,{Sopī}ti tadupādāno me attapaṭilābho pi.
  7822. 1037822,189,1177,84,90,1,36,5,Tasmiṃyeva {samaye}ti atīte eva samaye.
  7823. 1037823,189,1177,91,98,1,40,6,Sacco {ahosī}ti bhūto vijjamāno viya ahosi.
  7824. 1037824,189,1177,99,104,1,87,5,Anāgatapaccuppannānan ti anāgatānañcevapaccuppannānañca rūpādidhammānaṃ upādānabhūtānaṃ.
  7825. 1037825,189,1177,105,112,1,53,6,Tadā {abhāvā}ti tasmiṃ atītasamaye abhāvā avijjamānattā.
  7826. 1037826,189,1177,113,128,1,105,13,"Tadupādānabhūto anāgato, paccuppanno ca attapaṭilābho tasmiṃ atīta samaye mogho tuccho musā natthīti attho. "
  7827. 1037827,189,1177,129,132,1,25,2,{Atthato}ti paññattiatthato.
  7828. 1037828,189,1177,133,136,1,32,2,{Nāmamattamevā}ti samaññāmattameva.
  7829. 1037829,189,1177,137,141,1,57,4,Paramatthato anupalabbhamānattā attapaṭilābhaṃ paṭijānāti.
  7830. 1037830,189,1178,2,37,1,155,25,"‘ ‘ Eseva nayo’’ ti iminā ye te anāgatā dhammā, te etarahi natthi,‘‘ bhavissantī’’ ti pana saṅkhyaṃ gatā, tasmā sopi me attapaṭilābho tasmiṃyeva samaye sacco bhavissati. "
  7831. 1037831,189,1178,38,60,1,146,17,"Atītapaccuppannānaṃ pana dhammānaṃ tadā abhāvā tasmiṃ samaye‘‘ mogho atīto, mogho paccuppanno’’ ti evaṃ atthato nāmamattameva attapaṭilābhaṃ paṭijānāti. "
  7832. 1037832,189,1178,61,86,1,109,18,"Ye ime paccuppannā dhammā, te etarahi‘‘ atthī’’ ti saṅkhyaṃ gatā, tasmā yvāyaṃ me attapaṭilābho, so idāni sacco hoti. "
  7833. 1037833,189,1178,87,110,1,156,18,"Atītānāgatānaṃ pana dhammānaṃ adhunā abhāvā etarahi‘‘ mogho atīto, mogho anāgato’’ ti evaṃ atthato nāmamattameva attapaṭilābhaṃ paṭijānātīti imamatthaṃ atidisati. "
  7834. 1037834,189,1179,2,4,1,0,0,439-443.
  7835. 1037835,189,1179,5,8,1,24,3,Saṃsanditun ti samānetuṃ.
  7836. 1037836,189,1179,9,12,1,13,2,{Gavā}ti gāvito.
  7837. 1037837,189,1179,13,17,1,32,3,{Tatthā}ti khīrādīsu pañcagorasesu.
  7838. 1037838,189,1179,18,30,1,101,11,Yasmiṃ samaye khīraṃ {hotī}ti yasmiṃ kāle bhūtupādāyasaññitaṃ upādānavisesaṃ upādāya khīrapaññatti hoti.
  7839. 1037839,189,1179,31,41,1,95,8,Na tasmiṃ… pe… gacchati khīrapaññattiupādānassa bhūtupādāyarūpassa dadhiādipaññattiyā anupādānato.
  7840. 1037840,189,1179,42,46,1,37,4,Paṭiniyatavatthukā hi etā lokasamaññā.
  7841. 1037841,189,1179,47,56,1,31,5,Tenāha‘‘ ye dhamme upādāyā’’ tiādi.
  7842. 1037842,189,1179,57,61,1,35,4,Saṅkhāyati kathīyati etāyāti saṅkhā.
  7843. 1037843,189,1179,62,68,1,47,6,Attaṃ nīharitvā uccanti vadanti etāyāti nirutti.
  7844. 1037844,189,1179,69,83,1,85,11,"Taṃ tadatthaṃ namanti sattā etenāti nāmaṃ, tathā voharanti etenāti vohāro, paññattiyeva."
  7845. 1037845,189,1179,84,103,1,84,11,‘‘ Yasmiṃ samaye’’ tiādinā khīre vuttanayaṃ dadhiādīsupi‘‘ esa nayo sabbatthā’’ ti atidisati.
  7846. 1037846,189,1180,2,63,1,394,42,"{Samanujānanamattakānī}ti ‘‘ idaṃ khīraṃ, idaṃ dadhī’’ tiādinā tādisesu bhūtupādāyarūpavisesesu loke paramparāgataṃ paññattiṃ appaṭikkhipitvā samanujānanaṃ viya paccayavisesavisiṭṭhaṃ rūpādikhandhasamūhaṃ upādāya‘‘ oḷāriko attapaṭilābho’’ ti ca‘‘ manomayo attapaṭilābho’’ ti ca‘‘ arūpo attapaṭilābho’’ ti ca tathā tathā samanujānanamattakāni, na ca tabbinimutto upādānato añño koci paramatthato atthīti vuttaṃ hoti. "
  7847. 1037847,189,1180,64,68,1,53,3,{Niruttimattakānī}ti saddaniruttiyā gahaṇūpāyamattakāni.
  7848. 1037848,189,1180,69,80,1,100,7,‘‘ Satto phasso’’ tiādinā hi saddaggahaṇuttarakālaṃ tadanuviddhapaṇṇattiggahaṇamukheneva tadatthāvabodho.
  7849. 1037849,189,1180,81,83,1,10,2,Tathā cāhu–
  7850. 1037850,189,1181,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Paṭhamaṃ saddaṃ sotena, tītaṃ dutiyacetasā; "
  7851. 1037851,189,1182,2,15,1,44,5,"Nāmaṃ tatiyacittena, atthaṃ catutthacetasā’’ ti.( maṇisāramañjusāṭīkāyaṃ paccayasaṅgahavibhāgepi); "
  7852. 1037852,189,1183,2,6,1,40,3,{Vacanapathamattakānī}ti tasseva vevacanaṃ.
  7853. 1037853,189,1183,7,13,1,75,6,Niruttiyeva hi aññesampi diṭṭhānugatimāpajjantānaṃ kāraṇaṭṭhena vacanapatho.
  7854. 1037854,189,1183,14,19,1,45,4,{Vohāramattakānī}ti tathā tathā vohāramattakāni.
  7855. 1037855,189,1183,20,27,1,77,5,"{Nāmapaṇṇattimattakānī}ti tasseva pariyāyo, taṃtaṃnāmapaññāpanamattakānīti attho. "
  7856. 1037856,189,1183,28,53,1,82,13,Sabbametan ti‘‘ attapaṭilābho’’ ti vā‘‘ satto’’ ti vā‘‘ poso’’ ti vā sabbametaṃ vohāramattakaṃ.
  7857. 1037857,189,1183,54,67,1,70,8,"Kasmāti ce, paramatthato anupalabbhanatoti dassetuṃ‘‘ yasmā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7858. 1037858,189,1183,68,72,1,28,3,{Suñño}ti paramatthato vivitto.
  7859. 1037859,189,1184,2,16,1,83,10,Yajjevaṃ kasmā cesā buddhehipi vuccatīti codanaṃ sodhento‘‘ buddhānaṃ panā’’ tiādimāha.
  7860. 1037860,189,1184,17,21,1,41,4,Sammutiyā vohārassa kathanaṃ sammutikathā.
  7861. 1037861,189,1184,22,26,1,55,4,Paramatthassa sabhāvadhammassa kathanaṃ paramatthakathā.
  7862. 1037862,189,1184,27,36,1,73,5,Paramatthasannissitakathābhāvato aniccādikathāpi‘‘ paramatthakathā’’ ti vuttā.
  7863. 1037863,189,1184,37,52,1,68,9,"Paramatthadhammoyeva hi‘‘ anicco, dukkho’’ ti ca vuccati, na sammutidhammo."
  7864. 1037864,189,1185,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Aniccā sabbe saṅkhārā, dukkhānattā ca saṅkhatā; "
  7865. 1037865,189,1186,2,17,1,44,6,"Nibbānañceva paññatti, anattā iti nicchayā’’ ti.( pari.257)– "
  7866. 1037866,189,1187,2,43,1,259,27,"Vacanato panesa‘‘ anattā’’ ti vuccati, khandhādipaññatti pana tajjāpaññatti viya paramatthasannissayā, āsannatarā ca, puggalapaññattiādayo viya na dūre , tasmā khandhādikathāpi‘‘ paramatthakathā’’ ti vuttā, khandhādisīsena vā tadupādānasabhāvadhammā eva gahitāti daṭṭhabbaṃ. "
  7867. 1037867,189,1187,44,58,1,120,12,"Nanu ca sabhāvadhammāpi sammutimukheneva desanamārohanti, na paramatthamukhena, tasmā sabbāpi desanā sammutikathāva siyāti? "
  7868. 1037868,189,1187,59,72,1,125,12,"Nayidamevaṃ kathetabbadhammavibhāgena kathāvibhāgassa adhippetattā, na ca saddo kenaci pavattinimittena vinā atthaṃ pakāsetīti. "
  7869. 1037869,189,1188,2,19,1,111,13,Kasmā cevaṃ dubbidhā buddhānaṃ kathā pavattatīti anuyogaṃ kāraṇavibhāvanena pariharituṃ‘‘ tattha yo’’ tiādi vuttaṃ.
  7870. 1037870,189,1188,20,31,1,104,11,Atthaṃ vijānituṃ catusaccaṃ paṭivijjhituṃ vaṭṭato niyyātuṃ arahatta saṅkhātaṃ jayaggāhaṃ gahetuṃ sakkoti.
  7871. 1037871,189,1188,32,59,1,204,20,"Yasmā paramatthakathāya eva saccasampaṭivedho, ariyasaccakathā ca sikhāppattā desanā, tasmā vineyyapuggalavasena ādito sammutikathaṃ kathentopi bhagavā parato paramatthakathaṃyeva kathetīti āha‘‘ tassā’’ tiādi."
  7872. 1037872,189,1188,60,86,1,143,17,"‘‘ Āditova sammutikathaṃ kathetī’’ ti hi vadanto parato paramatthakathampi kathetīti dīpeti, itarattha pana‘‘ āditova kathetī’’ ti avadanto sabbatthapīti."
  7873. 1037873,189,1188,87,96,1,57,5,‘‘ Tathā’’ tiādinā kathādvayakathane pariyāyantaraṃ vibhāveti.
  7874. 1037874,189,1188,97,128,1,305,26,"{Bodhetvā}ti veneyyajjhāsayānurūpaṃ tathā tathā desetabbamatthaṃ jānāpetvā, iminā pana imamatthaṃ dasseti– katthaci sammutikathāpubbikā paramatthakathā hoti puggalajjhāsayavasena, katthaci paramatthakathāpubbikā sammutikathā, iti vineyyadammakusalassa satthu veneyyajjhāsayavasena tathā tathā desanā pavattatīti. "
  7875. 1037875,189,1188,129,145,1,146,14,"Sabbattha pana bhagavā dhammataṃ avijahanto eva sammutimanuvattati, sammutiṃ apariccajantoyeva dhammataṃ vibhāveti, naṃ tattha abhinivesātidhāvanāni. "
  7876. 1037876,189,1188,146,169,1,78,7,"Vuttañhetaṃ bhagavatā‘‘ janapadaniruttiṃ nābhiniviseyya, samaññaṃ nātidhāveyyā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.439-443). "
  7877. 1037877,189,1189,2,19,1,133,13,Paṭhamaṃ sammutikathākathanaṃ pana veneyyavasena yebhuyyena buddhānamāciṇṇanti taṃ kāraṇena saddhiṃ dassento‘‘ pakatiyā panā’’ tiādimāha.
  7878. 1037878,189,1189,20,24,1,57,3,{Lūkhākārā}ti veneyyānamanabhisambujjhanavasena lūkhasadisā.
  7879. 1037879,189,1189,25,45,1,122,15,"Nanu ca sammuti nāma paramatthato avijjamānattā abhūtā, taṃ kathaṃ buddhā kathentīti vuttaṃ‘‘ sammutikathaṃ kathentāpī’’ tiādi. "
  7880. 1037880,189,1189,46,50,1,21,2,{Saccamevā}ti tathameva .
  7881. 1037881,189,1189,51,55,1,43,3,{Sabhāvamevā}ti sammutibhāvena taṃsabhāvameva.
  7882. 1037882,189,1189,56,63,1,17,3,Tenāha‘‘ amusāvā’’ ti.
  7883. 1037883,189,1189,64,69,1,51,5,Paramatthassa pana saccādibhāve vattabbameva natthi.
  7884. 1037884,189,1190,2,6,1,48,4,Ko panimesaṃ sammutiparamatthadhammānaṃ visesoti?
  7885. 1037885,189,1190,7,23,1,118,13,"Yasmiṃ bhinne, buddhiyā vā avayavavinibbhoge kate na taṃsaññā, so ghaṭapaṭādippabhedo sammuti, tabbipariyāyato paramattho. "
  7886. 1037886,189,1190,24,30,1,49,6,Na hi kakkhaḷaphusanādisabhāve ayaṃ nayo labbhati.
  7887. 1037887,189,1190,31,47,1,86,12,Evaṃ santepi vuttanayena sammuti ca saccasabhāvā evāti āha‘‘ duve saccāni akkhāsī’’ tiādi.
  7888. 1037888,189,1190,48,65,1,191,16,Tattha duve saccāni {akkhāsī}ti nānādesabhāsākusalo tiṇṇaṃ vedānamatthasaṃvaṇṇanako ācariyo viya nānāvidhasammutiparamatthakusalo bhagavā veneyyajjhāsayānurūpaṃ duveyeva saccāni akkhāsīti attho.
  7889. 1037889,189,1190,66,83,1,87,11,"Taṃ sarūpato, parimāṇato ca dasseti‘‘ sammutiṃ paramatthañca, tatiyaṃ nūpalabbhatī’’ ti iminā. "
  7890. 1037890,189,1190,84,90,1,39,5,Vadataṃ {varo}ti sabbesaṃ vadantānaṃ varo.
  7891. 1037891,189,1190,91,93,1,30,2,Lokasaṅketamattasiddhā sammuti.
  7892. 1037892,189,1190,94,99,1,52,5,Paramo uttamo aviparīto yathābhūtasabhāvo paramattho.
  7893. 1037893,189,1191,2,16,1,78,10,Idāni nesaṃ saccasabhāvaṃ saha kāraṇena dassetuṃ‘‘ saṅketavacanan’’ ti gāthā vuttā.
  7894. 1037894,189,1191,17,34,1,126,13,"Yasmā lokasammutikāraṇaṃ, tasmā saṅketavacanaṃ saccaṃ, yasmā ca dhammānaṃ bhūtalakkhaṇaṃ, tasmā paramatthavacanaṃ saccanti yojanā. "
  7895. 1037895,189,1191,35,54,1,191,17,"Lokasammutikāraṇan ti hi saṅketavacanassa saccabhāve kāraṇadassanaṃ, lokasiddhā sammuti saṅketavacanassa avisaṃvādanatāya kāraṇanti attho, visaṃvādanābhāvato saṅketavacanaṃ saccanti vuttaṃ hoti. "
  7896. 1037896,189,1191,55,62,1,76,7,Dhammānaṃ bhūtalakkhaṇan ti ca paramatthavacanassa saccabhāve kāraṇadassanaṃ.
  7897. 1037897,189,1191,63,81,1,161,16,"Sabhāvadhammānaṃ yo bhūto aviparīto sabhāvo, tassa lakkhaṇaṃ aṅganaṃ ñāpananti attho, yāthāvato avisaṃvādanavasena pavattanato paramatthavacanaṃ saccanti adhippāyo. "
  7898. 1037898,189,1191,82,94,1,123,9,Anaṅgaṇasuttaṭīkāyaṃ pana ācariyeneva nissakkavacanena padamulliṅgetvā‘‘ {lokasammutikāraṇā}ti lokasamaññaṃ nissāya pavattanato.
  7899. 1037899,189,1191,95,98,1,29,3,Dhammānan ti sabhāvadhammānaṃ.
  7900. 1037900,189,1191,99,108,1,62,6,{Bhūtakāraṇā}ti yathābhūtasabhāvaṃ nissāya pavattanato’’ ti vuttaṃ.
  7901. 1037901,189,1192,2,4,1,13,2,Aññattha pana–
  7902. 1037902,189,1193,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Tasmā voharakusalassa, lokanāthassa satthuno; "
  7903. 1037903,189,1194,2,39,1,43,6,"Sammutiṃ voharantassa, musāvādo na jāyatī’’ ti.( ma. ni. aṭṭha.1.57; a. ni. aṭṭha.1.170; itivu. aṭṭha.24)– "
  7904. 1037904,189,1195,2,7,1,35,4,Ayampi guṇaparidīpanī gāthā dissati.
  7905. 1037905,189,1195,8,17,1,67,7,"Tattha {tasmā}ti saccassa duvidhattā, saṅketavacanassa vā saccabhāvato. "
  7906. 1037906,189,1195,18,36,1,103,12,Sammutiṃ {voharantassā}ti‘‘ puggalo satto’’ tiādinā lokasamaññaṃ kathentassa musāvādo nāma na {jāyatī}ti attho.
  7907. 1037907,189,1195,37,104,1,318,23,"Apica‘‘ aṭṭhahi kāraṇehi bhagavā puggala kathaṃ katheti hirottappadīpanatthaṃ, kammassakatādīpanatthaṃ, paccattapurisakāradīpanatthaṃ, ānantariyadīpanatthaṃ, brahmavihāradīpanatthaṃ, pubbenivāsadīpanatthaṃ, dakkhiṇāvisuddhidīpanatthaṃ, lokasammutiyā appahānatthañcā’’ tiādinā( ma. ni. aṭṭha.1.57; a. ni. aṭṭha.1.170; itivu. aṭṭha.24; kathā. anuṭī.1) tattha tattha vuttakāraṇampi āharitvā idha vattabbaṃ. "
  7908. 1037908,189,1196,2,28,1,197,20,"Yadi tathāgato paramatthasaccaṃ sammadeva abhisambujjhitvā ṭhitopi lokasamaññābhūtaṃ sammutisaccaṃ gahetvāva vadati, evañcettha ko lokiyamahājanehi visesoti vuttaṃ‘‘ yāhī’’ tiādi, ayaṃ pāḷiyaṃ sambandho. "
  7909. 1037909,189,1196,29,44,1,91,10,Idaṃ vuttaṃ hoti– lokiyamahājano appahīnaparāmāsattā‘‘ etaṃ mamā’’ tiādinā parāmasanto voharati.
  7910. 1037910,189,1196,45,62,1,136,16,"Tathāgato pana sabbaso pahīnaparāmāsattā aparāmasantova yasmā lokasamaññāhi vinā lokiyo attho lokena dubbiññeyyo, tasmā tāhi taṃ voharati. "
  7911. 1037911,189,1196,63,72,1,84,8,Tathā voharanto ca attano desanāvilāsena veneyyasatte paramatthasacce patiṭṭhāpetīti.
  7912. 1037912,189,1196,73,82,1,103,8,Desanaṃ {vinivaṭṭetvā}ti heṭṭhā vuttāya diṭṭhābhinivesapaṭisaññuttāya vaṭṭakathāya vinivattetvā vivecetvā.
  7913. 1037913,189,1196,83,98,1,147,10,Arahattanikūṭena {niṭṭhāpesī}ti‘‘ aparāmasan’’ ti iminā padena taṇhāmānaparāmāsappahānakittanena tappahāyakaarahattasaṅkhātanikūṭena desanaṃ pariyosāpesi.
  7914. 1037914,189,1196,99,107,1,52,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. "
  7915. 1037915,189,1197,2,12,1,215,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā poṭṭhapādasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  7916. 1037916,189,1198,2,4,1,31,2,Poṭṭhapādasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7917. 1037917,189,1199,2,4,1,17,2,10 . Subhasuttavaṇṇanā
  7918. 1037918,189,1200,2,2,1,26,1,Subhamāṇavakavatthuvaṇṇanā
  7919. 1037919,189,1201,2,38,1,245,24,"444. Evaṃ poṭṭhapādasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni subhasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, poṭṭhapādasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa subhasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… sāvatthiyanti subhasuttan’’ ti āha. "
  7920. 1037920,189,1201,39,83,1,224,26,"Anunāsikalopena‘‘ acira parinibbute’’ ti vuttanti dasseti‘‘ aciraṃ parinibbute’’ ti iminā yathā poṭṭhapādasutte‘‘ appāṭihīraka taṃ bhāsitaṃ sampajjatī’’ ti, aciraṃ parinibbutassa assāti vā aciraparinibbuto yathā‘‘ acirapakkanto, māsajāto’’ ti. "
  7921. 1037921,189,1201,84,89,1,37,5,Atthamattaṃ pana dassetuṃ evaṃ vuttaṃ.
  7922. 1037922,189,1201,90,111,1,166,15,"{Aciraparinibbute}ti ca satthu parinibbutabhāvassa cirakālatāpaṭikkhepena āsannatāmattaṃ dassitaṃ, kālaparicchedo pana na dassitoti taṃ dassento‘‘ parinibbānato’’ tiādimāha. "
  7923. 1037923,189,1201,112,127,1,82,10,"Visākhapuṇṇamito uddhaṃ yāva jeṭṭhapuṇṇamī, tāva kālaṃ sandhāya‘‘ māsamatte’’ ti vuttaṃ. "
  7924. 1037924,189,1201,128,136,1,58,8,Matta saddena pana tassa kālassa kiñci asampuṇṇataṃ joteti.
  7925. 1037925,189,1201,137,142,1,40,5,Tudisaññito gāmo nivāso etassāti todeyyo.
  7926. 1037926,189,1201,143,186,1,135,18,"Taṃ panesa yasmā soṇadaṇḍo( dī. ni.1.300) viya campaṃ, kūṭadanto( dī. ni.1.323) viya ca khāṇumataṃ ajjhāvasati, tasmā vuttaṃ‘‘ tassa adhipatittā’’ ti, issarabhāvatoti attho. "
  7927. 1037927,189,1201,187,192,1,50,5,Ayampi hi rañño pasenadikosalassa purohitabrāhmaṇo.
  7928. 1037928,189,1201,193,200,1,44,6,Puttampi {āhā}ti subhaṃ māṇavampi ovadanto āha.
  7929. 1037929,189,1202,2,6,1,48,4,Añjanānan ti akkhiañjanatthāya ghaṃsitaañjanānaṃ.
  7930. 1037930,189,1202,7,13,1,63,6,Vammikānan ti kimisamāhaṭavammikānaṃ sañcayaṃ disvāti sambandho.
  7931. 1037931,189,1202,14,17,1,28,3,Madhūnan ti makkhikamadhūnaṃ.
  7932. 1037932,189,1202,18,21,1,32,3,Samāhāran ti makarandasannicayaṃ.
  7933. 1037933,189,1202,22,50,1,273,24,"Paṇḍito {gharamāvase}ti yasmā appatarappatarepi gayhamāne bhogā khīyanti, appatarappatarepi ca sañciyamāne vaḍḍhanti, tasmā yathāvuttamupamattayaṃ paññāya disvā viññujātiko kiñcipi vayamakatvā āyameva uppādento gharevase gharāvāsamanutiṭṭheyyāti lobhādesitapaṭipattiṃ upadisati. "
  7934. 1037934,189,1203,2,11,1,94,9,Adānameva sikkhāpetvā sikkhāpanahetu lobhābhibhūtatāya tasmiṃyeva ghare sunakho hutvā nibbatti.
  7935. 1037935,189,1203,12,43,1,112,14,"Lobhavasikassa hi duggati pāṭikaṅkhā ,‘‘ janavasabho nāma yakkho hutvā nibbattī’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.150) ettha vuttanayena attho veditabbo. "
  7936. 1037936,189,1203,44,47,1,32,3,Pubbaparicayena ativiya piyāyati.
  7937. 1037937,189,1203,48,65,1,35,4,Vuttañhi‘‘ pubbeva sannivāsenā’’ tiādi( jā.1.2.174).
  7938. 1037938,189,1203,66,72,1,46,5,{Nikkhante}ti kenacideva karaṇīyena bahi niggate.
  7939. 1037939,189,1203,73,80,1,61,7,Subhaṃ māṇavaṃ anuggaṇhitukāmo ekakova bhagavā piṇḍāya pāvisi.
  7940. 1037940,189,1203,81,91,1,43,6,Bhukkāran ti‘‘ bhu bhū’’ ti sunakhasaddakaraṇaṃ.
  7941. 1037941,189,1203,92,102,1,60,6,‘‘ Bho bho’’ ti brāhmaṇasamudācārena paribhavitvā paribhavanahetu.
  7942. 1037942,189,1203,103,131,1,53,10,"‘‘ Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano’’ ti( dha. pa.396; su. ni.625) hi vuttaṃ. "
  7943. 1037943,189,1203,132,165,1,142,22,"Nanu ca heṭṭhā‘‘ adānameva sikkhāpetvā sunakho hutvā nibbatto’’ ti āha, kasmā panettha‘‘ pubbepi maṃ‘ bho bho’ ti paribhavitvā sunakho jāto’’ ti vadatīti? "
  7944. 1037944,189,1203,166,169,1,43,3,Tathā nibbattiyā tadubhayasādhāraṇaphalattā.
  7945. 1037945,189,1203,170,179,1,88,8,"Ānisaṃsaphalañhi sādhāraṇakammenapi jātaṃ, na vipākaphalaṃ viya ekakammenevāti daṭṭhabbaṃ. "
  7946. 1037946,189,1203,180,185,1,67,5,Avīciṃ gamissasi katokāsassa kammassa paṭibāhitumasakkuṇeyyabhāvato.
  7947. 1037947,189,1203,186,197,1,45,7,‘‘ Jānāti maṃ samaṇo gotamo’’ ti vippaṭisārī hutvā.
  7948. 1037948,189,1203,198,201,1,27,2,{Uddhanantare}ti cullikantare.
  7949. 1037949,189,1203,202,205,1,15,3,Nan ti sunakhaṃ.
  7950. 1037950,189,1204,2,7,1,43,5,Taṃ pavattin ti bhagavatā yathāvuttakāraṇaṃ.
  7951. 1037951,189,1204,8,23,1,94,10,"Brāhmaṇacārittassa aparihāpitataṃ sandhāya, tathā pitaraṃ ukkaṃsento‘‘ brahmaloke nibbatto’’ ti āha. "
  7952. 1037952,189,1204,24,28,1,49,4,Mukhāruḷhan ti sayaṃpaṭibhānavasena mukhamāruḷhaṃ.
  7953. 1037953,189,1204,29,60,1,134,21,"Taṃ pavattiṃ {pucchī}ti‘‘ sutametaṃ bho gotama mayhaṃ pitā sunakho hutvā nibbatto’’ ti tumhehi vuttaṃ,‘‘ kimidaṃ saccaṃ vā asaccaṃ vā’’ ti pucchi. "
  7954. 1037954,189,1204,61,71,1,59,8,"Tatheva {vatvā}ti yathā pubbe sunakhassa vuttaṃ, tatheva vatvā. "
  7955. 1037955,189,1204,72,91,1,151,14,"Avisaṃvādanatthan ti saccāpanatthaṃ,‘‘ todeyyabrāhmaṇo sunakho hutvā nibbatto’’ ti vacanassa avisaṃvādanena attano avisaṃvādibhāvadassanatthanti vuttaṃ hoti. "
  7956. 1037956,189,1204,92,97,1,40,5,Appodakan ti appakena udakena sampāditaṃ.
  7957. 1037957,189,1204,98,105,1,49,6,"Madhupāyāsan ti sādurasaṃ, madhuyojitaṃ vā pāyāsaṃ. "
  7958. 1037958,189,1204,106,112,1,34,5,"Tathā akāsi, yathā bhagavatā vuttaṃ."
  7959. 1037959,189,1204,113,128,1,85,11,"‘‘ Sabbaṃ {dassesī}ti buddhānubhāvena so sunakho taṃ sabbaṃ netvā dassesi, na jātissaratāya. "
  7960. 1037960,189,1204,129,151,1,88,9,Bhagavantaṃ disvā bhukkaraṇaṃ pana purimajātisiddhavāsanāvasenā’’ ti( dī. ni. ṭī.1.444) evaṃ ācariyena vuttaṃ.
  7961. 1037961,189,1204,152,196,1,214,23,"Uparipaṇṇāsake pana cūḷakammavibhaṅgasuttaṭṭhakathāyaṃ‘‘ sunakho‘ ñātomhi iminā’ ti roditvā‘ huṃ hun’ ti karonto dhananidhānaṭṭhānaṃ gantvā pādena pathaviṃ khaṇitvā saññaṃ adāsī’’ ti( ma. ni. aṭṭha.3.289) jātissarākāramāha, vīmaṃsitvā gahetabbaṃ."
  7962. 1037962,189,1205,2,21,1,129,14,"‘ ‘ Bhavapaṭicchannaṃ nāma evarūpaṃ sunakhapaṭisandhiantaraṃ pākaṭaṃ samaṇassa gotamassa, addhā esa sabbaññū’’ ti bhagavati pasannacitto. "
  7963. 1037963,189,1205,22,24,1,23,2,Aṅgavijjāpāṭhako kiresa.
  7964. 1037964,189,1205,25,47,1,140,17,"Tenassa etadahosi‘‘ imaṃ dhammapaṇṇākāraṃ katvā samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ pucchissāmī’’ ti, tato so cuddasa pañhe abhisaṅkharitvā bhagavantaṃ pucchi. "
  7965. 1037965,189,1205,48,58,1,38,6,Tena vuttaṃ‘‘ cuddasa pañhe pucchitvā’’ ti.
  7966. 1037966,189,1205,59,74,1,81,11,"Tattha cuddasa {pañhe}ti‘‘ dissanti hi bho gotama manussā appāyukā, dissanti dīghāyukā. "
  7967. 1037967,189,1205,75,79,1,29,3,"Dissanti bavhābādhā, appābādhā. "
  7968. 1037968,189,1205,80,83,1,19,2,"Dubbaṇṇā, vaṇṇavanto. "
  7969. 1037969,189,1205,84,87,1,21,2,"Appesakkhā, mahesakkhā. "
  7970. 1037970,189,1205,88,91,1,19,2,"Appabhogā, mahābhogā. "
  7971. 1037971,189,1205,92,95,1,21,2,"Nīcakulīnā, uccākulīnā. "
  7972. 1037972,189,1205,96,101,1,37,4,"Dissanti duppaññā, dissanti paññavanto. "
  7973. 1037973,189,1205,102,134,1,150,20,"Ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissanti hīnapaṇītatā’’ ti( ma. ni.3.289) ime cūḷakammavibhaṅgasutte āgate cuddasa pañhe."
  7974. 1037974,189,1205,135,161,1,115,12,"‘‘ Kammassakā māṇava sattā kammadāyādā’’ tiādinā( ma. ni.3.289) saṅkhepato, vitthārato ca vissajjanapariyosāne bhagavantaṃ saraṇaṃ gato. "
  7975. 1037975,189,1205,162,170,1,31,4,Aṅgasubhatāya‘‘ subho’’ tissa nāmaṃ.
  7976. 1037976,189,1205,171,178,1,57,6,{Māṇavo}ti pana mahallakakālepi taruṇavohārena naṃ voharati.
  7977. 1037977,189,1205,179,186,1,58,6,Attano {bhogagāmato}ti tudigāmato āgantvā taṅkhaṇikaṃ vasati.
  7978. 1037978,189,1205,187,197,1,46,6,Teneva pāḷiyaṃ‘‘ kenacideva karaṇīyenā’’ ti vuttaṃ.
  7979. 1037979,189,1206,2,23,1,101,14,445.‘‘ Ekā ca me kaṅkhā atthī’’ ti iminā upari pucchiyamānassa pañhassa pageva tena abhisaṅkhatabhāvaṃ dasseti.
  7980. 1037980,189,1206,24,54,1,101,10,"Māṇavakan ti khuddakamāṇavaṃ‘‘ ekaputtako,( ma. ni.2.296,353; pārā.26) piyaputtako’’ tiādīsu viya ka-saddassa khuddakatthe pavattanato. "
  7981. 1037981,189,1206,55,58,1,30,2,{Visabhāgavedanā}ti dukkhavedanā.
  7982. 1037982,189,1206,59,84,1,155,17,Sā hi kusalakammanibbatte attabhāve uppajjanakasukhavedanāpaṭipakkhabhāvato‘‘ visabhāgavedanā’’ ti ca kāyaṃ gāḷhā hutvā bādhanato pīḷanato‘‘ ābādho’’ ti ca vuccati.
  7983. 1037983,189,1206,85,96,1,38,7,Kīdisā pana sāti āha‘‘ yā ekadese’’ tiādi.
  7984. 1037984,189,1206,97,113,1,144,14,"Ekadese {uppajjitvā}ti sarīrekadese uṭṭhahitvāpi aparivattibhāvakaraṇato ayapaṭṭena ābandhitvā viya gaṇhāti, iminā balavarogo ābādho nāmāti dasseti. "
  7985. 1037985,189,1206,114,125,1,88,9,"{Kicchajīvitakaro}ti asukhajīvitāvaho, iminā dubbalo appamattako rogo ātaṅko nāmāti dasseti. "
  7986. 1037986,189,1206,126,139,1,98,11,"Uṭṭhānan ti sayananisajjādito uṭṭhahanaṃ, tena yathā tathā aparāparaṃ sarīrassa parivattanaṃ vadati. "
  7987. 1037987,189,1206,140,144,1,35,4,Garukan ti bhāriyaṃ akiccasiddhikaṃ.
  7988. 1037988,189,1206,145,151,1,42,6,Gilānasseva kāye balaṃ na hotīti sambandho.
  7989. 1037989,189,1206,152,156,1,41,4,Lahuṭṭhānena cettha gelaññābhāvo pucchito.
  7990. 1037990,189,1206,157,173,1,142,15,"Heṭṭhā catūhi padehi aphāsuvihārābhāvaṃ pucchitvāpi idāni puna phāsuvihārabhāvaṃ pucchati, tena saviseso ettha phāsuvihāro pucchitoti viññāyati. "
  7991. 1037991,189,1206,174,190,1,105,12,Asatipi hi atisayatthajotane sadde atthāpattito atisayattho labbhateva yathā‘‘ abhirūpassa kaññā dātabbā’’ ti.
  7992. 1037992,189,1206,191,198,1,26,3,Tenāha‘‘ gamanaṭṭhānā’’ tiādi.
  7993. 1037993,189,1206,199,214,1,103,10,"Purimaṃ āṇāpanavacanaṃ, idaṃ pana pucchitabbākāradassananti ayamimesaṃ visesoti dasseti‘‘ athassā’’ tiādinā. "
  7994. 1037994,189,1207,2,22,1,141,14,"447. Kālo nāma upasaṅkamanassa yuttapattakālo, samayo nāma tasseva paccayasāmaggī, atthato panesa tajjaṃ sarīrabalañceva tappaccayaparissayābhāvo ca. "
  7995. 1037995,189,1207,23,36,1,68,9,Upādānaṃ nāma ñāṇena tesaṃ gahaṇaṃ sallakkhaṇanti āha‘‘ paññāyā’’ tiādi.
  7996. 1037996,189,1207,37,57,1,81,11,"‘‘ Sve gamanakālo bhavissatī’’ ti iminā kālaṃ,‘‘ kāye’’ tiādinā samayañca sarūpato dasseti. "
  7997. 1037997,189,1207,58,62,1,35,3,{Pharissatī}ti pharaṇavasena ṭhassati.
  7998. 1037998,189,1208,2,8,1,25,2,448. {Cetiyaraṭṭhe}ti cetiraṭṭhe.
  7999. 1037999,189,1208,9,15,1,39,6,Ya-kārena hi padaṃ vaḍḍhetvā evaṃ vuttaṃ.
  8000. 1038000,189,1208,16,26,1,53,6,‘‘ Cetiraṭṭhato aññaṃ visuṃyevekaṃ raṭṭhan’’ tipi vadanti.
  8001. 1038001,189,1208,27,76,1,321,35,"‘‘ Yasmā maraṇaṃ nāma tādisānaṃ dasabalānaṃ rogavaseneva hoti, tasmā yena rogena taṃ jātaṃ, tassa sarūpapucchā, kāraṇapucchā, maraṇahetukacittasantāpapucchā, tassa ca santāpassa sabbalokasādhāraṇatā, tathā maraṇassa ca appaṭikaraṇatā’’ ti evamādinā maraṇapaṭisaññuttaṃ sammodanīyaṃ kathaṃ kathesīti dassetuṃ‘‘ bho ānandā’’ tiādi vuttaṃ."
  8002. 1038002,189,1208,77,128,1,217,27,"‘‘ Ko nāmā’’ tiādinā hi rogaṃ pucchati,‘‘ kiṃ bhagavā paribhuñjī’’ ti iminā kāraṇaṃ,‘‘ apicā’’ tiādinā cittasantāpaṃ,‘‘ satthā nāmā’’ tiādinā tassa sabbalokasādhāraṇataṃ,‘‘ ekā dānī’’ tiādinā maraṇassa appaṭikaraṇataṃ dassetīti daṭṭhabbaṃ. "
  8003. 1038003,189,1208,129,132,1,19,2,{Mahājānī}ti mahāhāni.
  8004. 1038004,189,1208,133,146,1,87,11,"{Yatrā}ti yena kāraṇena parinibbuto, tena ko dāni añño maraṇā muccissatītiādinā yojetabbaṃ. "
  8005. 1038005,189,1208,147,155,1,55,7,{Idānī}ti ca attano manasikāraṃ pati vohāramattena vuttaṃ.
  8006. 1038006,189,1208,156,165,1,53,6,"{Lajjissatī}ti lajjā viya bhavissati, vijjissatīti attho . "
  8007. 1038007,189,1208,166,180,1,69,8,Pītabhesajjānurūpaṃ āhārabhojanaṃ porāṇāciṇṇanti āha‘‘ pīta… pe… datvā’’ ti.
  8008. 1038008,189,1209,2,7,1,50,4,{Hutvā}ti pāṭhaseso santikāvacarabhāvassa visesanato.
  8009. 1038009,189,1209,8,29,1,131,18,"Māro pāpimā viya na randhagavesī, uttaramāṇavo viya ca na vīmaṃsanādhippāyo, api tu khalu upaṭṭhāko hutvā {santikāvacaro}ti hi viseseti. "
  8010. 1038010,189,1209,30,35,1,33,4,Na {randhagavesī}ti na chiddagavesī.
  8011. 1038011,189,1209,36,41,1,48,4,Yesu {dhammesū}ti vimokkhupāyesu niyyānikadhammesu.
  8012. 1038012,189,1209,42,49,1,46,5,"{Dharantī}ti adhunā tiṭṭhanti, pavattantīti attho. "
  8013. 1038013,189,1210,2,27,1,183,18,449. Atthato payuttatāya saddapayogassa saddapabandhalakkhaṇāni tīṇi piṭakāni tadatthabhūtehi sīlādīhi tīhi dhammakkhandhehi saṅgayhantīti vuttaṃ‘‘ tīṇi piṭakāni tīhi khandhehi saṅgahetvā’’ ti.
  8014. 1038014,189,1210,28,47,1,104,14,"Saṅkhittena kathitan ti‘‘ tiṇṇaṃ kho māṇava khandhānan’’ ti evaṃ gaṇanato, sāmaññato ca saṅkhepeneva kathitaṃ."
  8015. 1038015,189,1210,48,60,1,72,7,"‘‘ Katamesaṃ tiṇṇan’’ ti ayaṃ adiṭṭhajotanāpucchāyeva, na kathetukamyatāpucchā. "
  8016. 1038016,189,1210,61,75,1,58,9,"Māṇavasseva hi ayaṃ pucchā, na therassāti āha‘‘ māṇavo’’ tiādi. "
  8017. 1038017,189,1210,76,85,1,85,8,"Aññattha pana īdisesu ṭhānesu kathetukamyatāpucchāyeva dissati, na adiṭṭhajotanāpucchā. "
  8018. 1038018,189,1210,86,96,1,74,8,"Idha pana aṭṭhakathāyaṃ evaṃ vuttaṃ, tadetaṃ aṭṭhakathāpamāṇato paccetabbaṃ. "
  8019. 1038019,189,1210,97,103,1,67,6,Tadā pavattamānañhi paccakkhaṃ katvā aṭṭhakathampi saṅgahamāropiṃsu.
  8020. 1038020,189,1210,104,109,1,58,5,Kathetukamyatāpucchābhāve panassa therasseva vacanatā siyā.
  8021. 1038021,189,1211,2,2,1,19,1,Sīlakkhandhavaṇṇanā
  8022. 1038022,189,1212,2,4,1,0,0,450-453.
  8023. 1038023,189,1212,5,41,1,222,25,"{Sīlakkhandhassā}ti ettha padatthavipallāsakārī itisaddo lutto, atthaniddeso viya saddaniddeso vā, yathāruto ca itisaddo ādyattho, pakārattho vā, tena‘‘ ariyassa samādhikkhandhassa… pe… patiṭṭhapesī’’ ti ayaṃ pāṭho gahitoti daṭṭhabbaṃ. "
  8024. 1038024,189,1212,42,58,1,80,11,"Tena vuttaṃ‘‘ tesu dassitesū’’ ti, tesu tīsu khandhesu uddesavasena dassitesūti attho. "
  8025. 1038025,189,1212,59,80,1,119,10,"Bhagavatā {vuttanayenevā}ti sāmaññaphalādīsu( dī. ni.1.194) desitanayeneva, tena imassa suttassa buddhabhāsitabhāvaṃ dassetīti veditabbaṃ. "
  8026. 1038026,189,1212,81,100,1,140,17,Sāsane na sīlameva {sāro}ti ariyamaggasāre bhagavato sāsane yathādassitaṃ sīlaṃ sāro eva na hoti sāravato mahato rukkhassa papaṭikaṭṭhānikattā .
  8027. 1038027,189,1212,101,107,1,50,6,Aṭṭhānapayutto hi evasaddo yathāṭhāne na yojetabbo.
  8028. 1038028,189,1212,108,119,1,51,7,Yajjevaṃ kasmā tamidha gahitanti āha‘‘ kevalan’’ tiādi.
  8029. 1038029,189,1212,120,126,1,100,6,Jhānādiuttarimanussadhamme adhigantukāmassa adhiṭṭhānamattaṃ tattha appatiṭṭhitassa tesamasambhavato.
  8030. 1038030,189,1212,127,187,1,322,37,"Vuttañhi‘‘ sīle patiṭṭhāya naro sapañño’’ tiādi( saṃ. ni.1.23,192; peṭako.22) atha vā sāsane na sīlameva {sāro}ti kāmañcettha sāsane maggaphalasīlasaṅkhātaṃ lokuttarasīlampi sārameva, tathāpi na sīlakkhandho eva sāro hoti, atha kho samādhikkhandhopi paññākkhandhopi sāro evāti evampettha yathāpayuttena evasaddena attho veditabbo, purimoyeva panattho yuttataro. "
  8031. 1038031,189,1212,188,198,1,33,6,Tathā hi vuttaṃ‘‘ ito uttarī’’ tiādi.
  8032. 1038032,189,1212,199,203,1,38,4,Aññampi kattabban ti sesakhandhadvayaṃ.
  8033. 1038033,189,1213,2,2,1,22,1,Samādhikkhandhavaṇṇanā
  8034. 1038034,189,1214,2,50,1,337,37,"454. Kasmā panettha thero samādhikkhandhaṃ puṭṭhopi indriyasaṃvarādike vissajjesi, nanu evaṃ sante aññaṃ puṭṭho aññaṃ byākaronto ambaṃ puṭṭho labujaṃ byākaronto viya hotīti īdisī codanā idha anokāsāti dassento‘‘ kathañca… pe… ārabhī’’ ti āha, tenettha indriyasaṃvarādayopi samādhiupakārakataṃ upādāya samādhikkhandhapakkhikabhāvena uddiṭṭhāti dasseti. "
  8035. 1038035,189,1214,51,55,1,36,4,Ye te indriyasaṃvarādayoti sambandho.
  8036. 1038036,189,1214,56,65,1,110,8,"Rūpāvacaracatutthajjhānadesanānantaraṃ abhiññādesanāya avasaroti katvā rūpajjhānāneva āgatāni, na arūpajjhānāni. "
  8037. 1038037,189,1214,66,71,1,62,5,Rūpāvacaracatutthajjhānapādikā hi saparibhaṇḍā chapi abhiññāyo.
  8038. 1038038,189,1214,72,92,1,186,18,"Yasmā pana lokiyābhiññāyo ijjhamānā aṭṭhasu samāpattīsu cuddasavidhena cittaparidamanena vinā na ijjhanti, tasmā abhiññāsu desiyamānāsu arūpajjhānānipi desitāneva honti nānantarikabhāvato. "
  8039. 1038039,189,1214,93,109,1,97,11,"Tenāha‘‘ ānetvā pana dīpetabbānī’’ ti, vuttanayena desitāneva katvā saṃvaṇṇakehi pakāsetabbānīti attho. "
  8040. 1038040,189,1214,110,132,1,137,14,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ catutthajjhānaṃ upasampajja viharatī’’ ti imināva arūpajjhānampi saṅgahitanti dassetuṃ‘‘ catutthajjhānena hī’’ tiādi vuttaṃ.
  8041. 1038041,189,1214,133,144,1,78,7,Catutthajjhānameva hi rūpavirāgabhāvanāvasena pavattaṃ‘‘ arūpajjhānan’’ ti vuccati.
  8042. 1038042,189,1215,2,4,1,0,0,471-480.
  8043. 1038043,189,1215,5,14,1,114,8,Na {cittekaggatāmattakenevā}ti ettha heṭṭhā vuttanayānusārena ṭhānāṭhānapayuttassa evasaddassānurūpamattho veditabbo.
  8044. 1038044,189,1215,15,31,1,77,9,Lokiyasamādhikkhandhassa pana adhippetattā‘‘ na cittekaggatā… pe… atthī’’ ti vuttaṃ.
  8045. 1038045,189,1215,32,42,1,86,8,"Ariyo {samādhikkhandho}ti ettha hi ariyasaddo suddhamattapariyāyova, na lokuttarapariyāyo. "
  8046. 1038046,189,1215,43,51,1,47,6,"Yathā cettha, tathā ariyo {sīlakkhandho}ti etthāpi. "
  8047. 1038047,189,1215,52,68,1,100,10,"{Ito}ti paññākkhandhato, so ca ukkaṭṭhato arahattaphalapariyāpanno evāti āha‘‘ arahattapariyosānan’’ tiādi. "
  8048. 1038048,189,1215,69,90,1,153,16,"Lokiyābhiññāpaṭisambhidāhi vināpi hi arahatte adhigate‘‘ nattheva uttarikaraṇīyan’’ ti sakkā vattuṃ yadatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussati, tassa siddhattā. "
  8049. 1038049,189,1215,91,95,1,36,4,Idha pana lokiyābhiññāyopi āgatāyeva.
  8050. 1038050,189,1215,96,98,1,22,2,Sesamettha suviññeyyaṃ.
  8051. 1038051,189,1216,2,12,1,210,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā subhasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  8052. 1038052,189,1217,2,4,1,26,2,Subhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8053. 1038053,189,1218,2,4,1,19,2,11 . Kevaṭṭasuttavaṇṇanā
  8054. 1038054,189,1219,2,2,1,33,1,Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā
  8055. 1038055,189,1220,2,38,1,240,24,"481. Evaṃ subhasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni kevaṭṭasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, subhasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa kevaṭṭasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… nāḷandāyanti kevaṭṭasuttan’’ ti āha. "
  8056. 1038056,189,1220,39,43,1,36,3,{Pāvārikassā}ti evaṃnāmakassa seṭṭhino.
  8057. 1038057,189,1220,44,48,1,35,3,{Ambavane}ti ambarukkhabahule upavane.
  8058. 1038058,189,1220,49,78,1,268,23,"Taṃ kira so seṭṭhi bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ, bhikkhusaṅghassa ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā pākāraparikkhittaṃ dvārakoṭṭhakasampannaṃ katvā buddhappamukhassa saṅghassa niyyātesi, purimavohārena panesa vihāro‘‘ pāvārikambavanan’’ tveva vuccati."
  8059. 1038059,189,1220,79,86,1,24,3,‘‘ Kevaṭṭo’’ tidaṃ nāmamattaṃ.
  8060. 1038060,189,1220,87,100,1,62,8,"‘‘ Kevaṭṭehi saṃrakkhitattā, tesaṃ vā santike sambuddhattā’’ ti keci. "
  8061. 1038061,189,1220,101,120,1,138,13,"{Gahapatiputtassā}ti ettha kāmañcesa tadā gahapatiṭṭhāne ṭhito, pitu panassa acirakālakatatāya purimasamaññāya‘‘ gahapatiputto’’ tveva voharīyati. "
  8062. 1038062,189,1220,121,186,1,239,24,"Tenāha‘‘ gahapatimahāsālo’’ ti, mahāvibhavatāya mahāsāro gahapatīti attho, ra-kārassa pana la-kāraṃ katvā‘‘ mahāsālo’’ ti vuttaṃ yathā‘‘ palibuddho’’ ti( cūḷani.15; mi. pa.6.3.7; jā. aṭṭha.2.3.102) saddho {pasanno}ti pothujjanikasaddhāvasena ratanattayasaddhāya samannāgato, tatoyeva ratanattayappasanno. "
  8063. 1038063,189,1220,187,193,1,70,5,"Kammakammaphalasaddhāya vā saddho, ratanattayappasādabahulatāya pasanno. "
  8064. 1038064,189,1220,194,204,1,83,8,"{Saddhādhikattāyevā}ti tathācintāya hetuvacanaṃ, saddhādhiko hi ummādappatto viya hoti. "
  8065. 1038065,189,1221,2,24,1,136,15,"{Samiddhā}ti sammadeva iddhā, vibhavasampattiyā vepullappattā sampuṇṇā, ākiṇṇā bahū manussā etthāti atthaṃ sandhāya‘‘ aṃsakūṭenā’’ tiādi vuttaṃ."
  8066. 1038066,189,1221,25,63,1,210,26,"‘‘ Ehi tvaṃ bhikkhu anvaddhamāsaṃ, anumāsaṃ, anusaṃvaccharaṃ vā manussānaṃ pasādāya iddhipāṭihāriyaṃ karohī’’ ti ekassa bhikkhuno āṇāpanameva samādisanaṃ, taṃ pana tasmiṃ ṭhāne ṭhapanaṃ nāmāti āha‘‘ ṭhānantare ṭhapetū’’ ti . "
  8067. 1038067,189,1221,64,73,1,97,8,"Uttarimanussānan ti pakatimanussehi uttaritarānaṃ uttamapurisānaṃ buddhādīnaṃ jhāyīnaṃ, ariyānañca. "
  8068. 1038068,189,1221,74,85,1,98,7,"{Dhammato}ti adhigamadhammato, jhānābhiññāmaggaphaladhammatoti attho, niddhāraṇe cetaṃ nissakkavacanaṃ. "
  8069. 1038069,189,1221,86,90,1,35,4,Tato hi iddhipāṭihāriyaṃ niddhāreti.
  8070. 1038070,189,1221,91,109,1,145,14,Evaṃ uttarisaddaṃ manussasaddena ekapadaṃ katvā idāni pāṭihāriyasaddena sambajjhitabbaṃ visumeva padaṃ karonto‘‘ dasakusalasaṅkhātato vā’’ tiādimāha.
  8071. 1038071,189,1221,110,113,1,39,2,{Manussadhammato}ti pakatimanussadhammato.
  8072. 1038072,189,1221,114,117,1,34,2,{Pajjalitapadīpo}ti pajjalantapadīpo.
  8073. 1038073,189,1221,118,121,1,25,3,Telasnehan ti telasecanaṃ.
  8074. 1038074,189,1221,122,131,1,70,4,Rājagahaseṭṭhivatthusmin ti rājagahaseṭṭhino candanapattadānavatthumhi( cūḷava.252).
  8075. 1038075,189,1221,132,143,1,94,8,Sikkhāpadaṃ {paññāpesī}ti‘‘ na bhikkhave gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassetabbaṃ.
  8076. 1038076,189,1221,144,161,1,86,9,"Yo dasseyya, āpatti dukkaṭassā’’ ti( cūḷava.252) vikubbaniddhipaṭikkhepakaṃ idaṃ sikkhāpadaṃ paññapesi. "
  8077. 1038077,189,1222,2,19,1,81,10,482. Guṇasampattito acāvanaṃ sandhāya etaṃ vuttanti dasseti‘‘ na guṇavināsanenā’’ ti iminā.
  8078. 1038078,189,1222,20,27,1,24,3,Tenāha‘‘ sīlabhedan’’ tiādi.
  8079. 1038079,189,1222,28,36,1,60,7,Visahanto nāma {natthī}ti nivāritaṭṭhāne ussahanto nāma natthi.
  8080. 1038080,189,1222,37,50,1,74,9,Evampi iminā kāraṇantarenāyaṃ ussahantoti dassetuṃ‘‘ ayaṃ panā’’ tiādi vuttaṃ.
  8081. 1038081,189,1222,51,58,1,49,6,"Yasmā vissāsiko, tasmā vissāsaṃ vaḍḍhetvāti yojanā. "
  8082. 1038082,189,1222,59,68,1,54,7,"{Vaḍḍhetvā}ti ca brūhetvā, vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvāti attho. "
  8083. 1038083,189,1223,2,2,1,22,1,Iddhipāṭihāriyavaṇṇanā
  8084. 1038084,189,1224,2,4,1,0,0,483-4.
  8085. 1038085,189,1224,5,8,1,17,3,Ādīnavan ti dosaṃ.
  8086. 1038086,189,1224,9,24,1,59,10,"Kathaṃ tena katā, kattha vā uppannāti āha‘‘ tattha kirā’’ tiādi. "
  8087. 1038087,189,1224,25,30,1,31,4,{Ekenā}ti gandhārena nāma isināva.
  8088. 1038088,189,1224,31,34,1,32,3,Evañhi pubbenāparaṃ saṃsandatīti.
  8089. 1038089,189,1224,35,43,1,62,7,"Gandhārī nāmesā vijjā cūḷagandhārī, mahāgandhārīti duvidhā hoti. "
  8090. 1038090,189,1224,44,52,1,79,8,Tattha cūḷagandhārī nāma tivassato oraṃ matasattānaṃ upapannaṭṭhānajānanā vijjā.
  8091. 1038091,189,1224,53,81,1,29,3,Vaṅgīsavatthu( saṃ. ni. aṭṭha.1.1.220; a. ni. aṭṭha.1.1.212) cettha sādhakaṃ.
  8092. 1038092,189,1224,82,93,1,85,10,"Mahāgandhārī nāma tassa ceva jānanā, taduttari ca iddhividhañāṇakammassa sādhikā vijjā. "
  8093. 1038093,189,1224,94,98,1,44,4,Yebhuyyena hesā iddhividhañāṇakiccaṃ sādheti.
  8094. 1038094,189,1224,99,134,1,242,28,"Tassā kira vijjāya sādhako puggalo tādise dese, kāle ca mantaṃ parijappetvā bahudhāpi attānaṃ dasseti, hatthiādīnipi dasseti, adassanīyopi hoti, aggithambhampi karoti, jalathambhampi karoti, ākāsepi attānaṃ dasseti, sabbaṃ indajālasadisaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  8095. 1038095,189,1224,135,139,1,23,3,{Aṭṭo}ti dukkhito bādhito.
  8096. 1038096,189,1224,140,147,1,16,3,Tenāha‘‘ pīḷito’’ ti.
  8097. 1038097,189,1225,2,2,1,24,1,Ādesanāpāṭihāriyavaṇṇanā
  8098. 1038098,189,1226,2,31,1,135,18,"485. Kāmaṃ ‘‘ cetasikan’’ ti idaṃ ye cetasi niyuttā cittena sampayuttā, tesaṃ sādhāraṇavacanaṃ, sādhāraṇe pana gahite cittaviseso dassito nāma hoti. "
  8099. 1038099,189,1226,32,49,1,125,12,"Sāmaññajotanā ca visese avatiṭṭhati, tasmā cetasikapadassa yathādhippetamatthaṃ dassento‘‘ somanassadomanassaṃ adhippetan’’ ti āha. "
  8100. 1038100,189,1226,50,65,1,110,13,"Somanassa ggahaṇena cettha tadekaṭṭhā rāgādayo, saddhādayo ca dhammā dassitā honti, domanassa ggahaṇena dosādayo. "
  8101. 1038101,189,1226,66,70,1,37,4,Vitakkavicārā pana sarūpeneva dassitā.
  8102. 1038102,189,1226,71,90,1,109,14,"Pi-saddassa vattabbasampiṇḍanattho suviññeyyoti āha‘‘ evaṃ tava mano’’ ti, iminā pakārena tava mano pavattoti attho. "
  8103. 1038103,189,1226,91,101,1,44,6,Kena pakārenāti vuttaṃ‘‘ somanassito vā’’ tiādi.
  8104. 1038104,189,1226,102,136,1,163,24,"‘‘ Evampi te mano’’ ti idaṃ somanassitatādimattadassanaṃ, na pana yena somanassito vā domanassito vā, taṃ dassananti taṃ cittaṃ dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ itipi te cittan’’ ti vuttaṃ. "
  8105. 1038105,189,1226,137,164,1,76,10,Itisaddo cettha nidassanattho‘‘ atthīti kho kaccāna ayameko anto’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.15;3.90) viya.
  8106. 1038106,189,1226,165,173,1,28,4,Tenāha‘‘ idañcidañca atthan’’ ti.
  8107. 1038107,189,1226,174,178,1,35,4,Pi -saddo idhāpi vuttasampiṇḍanattho.
  8108. 1038108,189,1226,179,193,1,103,13,"Parassa cintaṃ manati jānāti etāyāti cintāmaṇi na-kārassa ṇa-kāraṃ katvā, sā eva pubbapadamantarena maṇikā. "
  8109. 1038109,189,1226,194,209,1,65,11,Cintā nāma na cittena vinā bhavatīti āha‘‘ paresaṃ cittaṃ jānātī’’ ti.
  8110. 1038110,189,1226,210,237,1,177,21,"‘‘ Tassā kira vijjāya sādhako puggalo tādise dese, kāle ca mantaṃ parijappitvā yassa cittaṃ jānitukāmo, tassa diṭṭhasutādivisesasañjānanamukhena cittācāraṃ anuminanto kathetī’’ ti keci."
  8111. 1038111,189,1226,238,249,1,68,7,‘‘ Vācaṃ niccharāpetvā tattha akkharasallakkhaṇavasena kathetī’’ ti apare.
  8112. 1038112,189,1226,250,265,1,42,5,Sā pana vijjā padakusalajātakena( jā.1.9.49 ādayo) dīpetabbā.
  8113. 1038113,189,1227,2,2,1,26,1,Anusāsanīpāṭihāriyavaṇṇanā
  8114. 1038114,189,1228,2,14,1,71,7,"486. {Pavattentā}ti pavattanakā hutvā, pavattanavasena vitakkethāti vuttaṃ hoti. "
  8115. 1038115,189,1228,15,40,1,228,21,"Evan ti hi yathānusiṭṭhāya anusāsaniyā vidhivasena, paṭisedhavasena ca pavattiākāraparāmasanaṃ, sā ca anusāsanī sammāvitakkānaṃ, micchāvitakkānañca pavattiākāradassanavasena tattha ānisaṃsassa, ādīnavassa ca vibhāvanatthaṃ pavattati. "
  8116. 1038116,189,1228,41,45,1,30,3,"Aniccasaññameva, na niccasaññaṃ. "
  8117. 1038117,189,1228,46,49,1,40,2,Paṭiyogīnivattanatthañhi eva-kāraggahaṇaṃ.
  8118. 1038118,189,1228,50,58,1,63,7,"Idhāpi evaṃ -saddassa attho, payojanañca vuttanayeneva veditabbaṃ. "
  8119. 1038119,189,1228,59,63,1,24,4,Idaṃ -gahaṇepi eseva nayo.
  8120. 1038120,189,1228,64,81,1,204,15,"Pañcakāmaguṇikarāgan ti nidassanamattaṃ tadaññarāgassa ceva dosādīnañca pahānassa icchitattā, tappahānassa ca tadaññarāgādikhepanassa upāyabhāvato duṭṭhalohitavimocanassa pubbaduṭṭhamaṃsakhepanūpāyatā viya. "
  8121. 1038121,189,1228,82,92,1,170,9,{Lokuttaradhammamevā}ti avadhāraṇaṃ paṭipakkhabhāvato sāvajjadhammanivattanaparaṃ daṭṭhabbaṃ tassādhigamūpāyānisaṃsabhūtānaṃ tadaññesaṃ anavajjadhammānaṃ nānantarikabhāvato.
  8122. 1038122,189,1228,93,99,1,68,6,Iddhividhaṃ iddhipāṭihāriyanti dasseti iddhiyeva pāṭihāriyanti katvā.
  8123. 1038123,189,1228,100,103,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  8124. 1038124,189,1229,2,37,1,156,16,"Pāṭihāriyapadassa pana vacanatthaṃ( udā. aṭṭha. paṭhamabodhisuttavaṇṇanā; itivu. aṭṭha. nidānavaṇṇanā)‘‘ paṭipakkhaharaṇato, rāgādikilesāpanayanato pāṭihāriyan’’ ti vadanti, bhagavato pana paṭipakkhā rāgādayo na santi ye haritabbā. "
  8125. 1038125,189,1229,38,60,1,166,17,"Puthujjanānampi vigatupakkilese aṭṭhaṅgaguṇasamannāgate citte hatapaṭipakkhe iddhividhaṃ pavattati, tasmā tattha pavattavohārena ca na sakkā idha‘‘ pāṭihāriyan’’ ti vattuṃ. "
  8126. 1038126,189,1229,61,83,1,126,16,"Sace pana mahākāruṇikassa bhagavato veneyyagatā ca kilesā paṭipakkhā, tesaṃ haraṇato‘‘ pāṭihāriyan’’ ti vuttaṃ, evaṃ sati yuttametaṃ. "
  8127. 1038127,189,1229,84,96,1,82,11,"Atha vā bhagavato ceva sāsanassa ca paṭipakkhā titthiyā, tesaṃ haraṇato pāṭihāriyaṃ. "
  8128. 1038128,189,1229,97,108,1,106,10,"Te hi diṭṭhiharaṇavasena, diṭṭhippakāsane asamatthabhāvena ca iddhiādesanānusāsanīhi haritā apanītā hontīti."
  8129. 1038129,189,1229,109,195,1,522,57,"‘‘ Paṭī’’ ti vā ayaṃ saddo‘‘ pacchā’’ ti etassa atthaṃ bodheti‘‘ tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi, añño āgañchi brāhmaṇo’’ ti( su. ni.985; cūḷani.4) pārāyanasutta pade viya, tasmā samāhite citte vigatupakkilese ca katakiccena pacchā haritabbaṃ pavattetabbanti paṭihāriyaṃ, attano vā upakkilesesu catutthajjhānamaggehi haritesu pacchā haraṇaṃ paṭihāriyaṃ, iddhiādesanānusāsaniyo ca vigatupakkilesena katakiccena ca sattahitatthaṃ puna pavattetabbā, haritesu ca attano upakkilesesu parasattānaṃ upakkilesaharaṇāni hontīti paṭihāriyāni nāma bhavanti, paṭihāriyameva pāṭihāriyaṃ. "
  8130. 1038130,189,1229,196,208,1,79,8,Paṭihāriye vā iddhiādesanānusāsanisamudāye bhavaṃ ekekaṃ‘‘ pāṭihāriyan’’ ti vuccati.
  8131. 1038131,189,1229,209,239,1,230,24,"Paṭihāriyaṃ vā catutthajjhānaṃ, maggo ca paṭipakkhaharaṇato, tattha jātaṃ, tasmiṃ vā nimittabhūte, tato vā āgatanti pāṭihāriyaṃ , iddhiādesanānusāsanīhi vā parasantāne pasādādīnaṃ paṭipakkhassa kilesassa haraṇato vuttanayena pāṭihāriyaṃ. "
  8132. 1038132,189,1229,240,245,1,55,4,Satataṃ {dhammadesanā}ti sabbakālaṃ desetabbadhammadesanā.
  8133. 1038133,189,1230,2,11,1,73,7,"{Iddhipāṭihāriyenā}ti sahādiyoge karaṇavacanaṃ, tena saddhiṃ āciṇṇanti attho. "
  8134. 1038134,189,1230,12,15,1,20,3,Itaratthāpi esa nayo.
  8135. 1038135,189,1230,16,19,1,38,3,Dhammasenāpatissa āciṇṇanti yojetabbaṃ.
  8136. 1038136,189,1230,20,29,1,57,5,Tamatthaṃ khandhakavatthunā sādhento‘‘ devadatte’’ tiādimāha.
  8137. 1038137,189,1230,30,46,1,141,13,"{Gayāsīse}ti gayāgāmassa avidūre gayāsīsanāmako hatthikumbhasadiso piṭṭhipāsāṇo atthi, yattha bhikkhusahassassapi okāso hoti, tasmiṃ piṭṭhipāsāṇe."
  8138. 1038138,189,1230,47,78,1,143,16,"‘‘ Cittācāraṃ ñatvā’’ ti iminā ādesanāpāṭihāriyaṃ dasseti,‘‘ dhammaṃ desesī’’ ti iminā anusāsanīpāṭihāriyaṃ,‘‘ vikubbanaṃ dassetvā’’ ti iminā iddhipāṭihāriyaṃ. "
  8139. 1038139,189,1230,79,83,1,33,3,{Mahānāgā}ti mahākhīṇāsavā arahanto.
  8140. 1038140,189,1230,84,97,1,61,9,‘‘ Nāgo’’ ti hi arahato adhivacanaṃ natthi āgu pāpametassāti katvā.
  8141. 1038141,189,1230,98,100,1,20,2,Yathāha sabhiyasutte–
  8142. 1038142,189,1231,2,9,1,25,6,"‘ ‘ Āguṃ na karoti kiñci loke, "
  8143. 1038143,189,1232,2,5,1,31,3,Sabbasaṃyoge visajja bandhanāni;
  8144. 1038144,189,1233,2,6,1,28,4,"Sabbattha na sajjatī vimutto, "
  8145. 1038145,189,1234,2,27,1,31,5,"Nāgo tādi pavuccate tathattā’’ ti.( su. ni.527; mahāni.80; cūḷani.27,139); "
  8146. 1038146,189,1235,2,13,1,107,9,Aṭṭhakathāyaṃ panettha‘‘ dhammasenāpatissa dhammadesanaṃ sutvā pañcasatā bhikkhū sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu.
  8147. 1038147,189,1235,14,33,1,61,6,Mahāmoggallānassa dhammadesanaṃ sutvā arahattaphale’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.486) vuttaṃ.
  8148. 1038148,189,1235,34,87,1,452,38,"Saṅghabhedakakkhandhakapāḷiyaṃ pana‘‘ atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ āyasmatā sāriputtena ādesanāpāṭihāriyānusāsaniyā, āyasmatā ca mahāmoggallānena iddhipāṭihāriyānusāsaniyā ovadiyamānānaṃ anusāsiyamānānaṃ virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi‘ yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’ ti’’( cūḷava.345) ubhinnampi therānaṃ dhammadesanāya tesaṃ dhammacakkhupaṭilābhova dassito, tayidaṃ visadisavacanaṃ dīghabhāṇakānaṃ, khandhakabhāṇakānañca matibhedenāti daṭṭhabbaṃ. "
  8149. 1038149,189,1235,88,136,1,202,22,"Saṅgāhakabhāsitā hi ayaṃ pāḷi, aṭṭhakathā ca teheva saṅgahamāropitā, apica pāḷiyaṃ uparimaggaphalampi saṅgahetvā‘‘ dhammacakkhuṃ udapādī’’ ti vuttaṃ yathā taṃ brahmāyusutte,( ma. ni.2.343) cūḷarāhulovādasutte( ma. ni.3.416) cāti veditabbaṃ."
  8150. 1038150,189,1236,2,14,1,79,9,‘ ‘ Anusāsanīpāṭihāriyaṃ pana buddhānaṃ satataṃ dhammadesanā’’ ti sātisayatāya vuttaṃ.
  8151. 1038151,189,1236,15,19,1,56,4,Saupārambhāni yathāvuttena patirūpakena upārambhitabbato.
  8152. 1038152,189,1236,20,23,1,54,3,Sadosāni parāropitadosasamucchindanassa anupāyabhāvato.
  8153. 1038153,189,1236,24,32,1,61,8,Sadosattā eva addhānaṃ na tiṭṭhanti cirakālaṭṭhāyīni na honti.
  8154. 1038154,189,1236,33,41,1,58,7,Addhānaṃ atiṭṭhanato na {niyyantī}ti phalena hetuno anumānaṃ.
  8155. 1038155,189,1236,42,46,1,36,4,Aniyyānikatāya hi tāni anaddhaniyāni.
  8156. 1038156,189,1236,47,53,1,73,5,"Anusāsanīpāṭihāriyaṃ anupārambhaṃ visuddhippabhavato, visuddhinissayato ca. "
  8157. 1038157,189,1236,54,56,1,17,2,Tatoyeva niddosaṃ.
  8158. 1038158,189,1236,57,62,1,49,5,Na hi tattha pubbāparavirodhādidosasambhavo atthi.
  8159. 1038159,189,1236,63,73,1,82,8,"Niddosattā eva addhānaṃ tiṭṭhati parappavādavātehi, kilesavātehi ca anupahantabbato. "
  8160. 1038160,189,1236,74,82,1,60,7,Addhānaṃ tiṭṭhanato {niyyātī}ti idhāpi phalena hetuno anumānaṃ.
  8161. 1038161,189,1236,83,87,1,31,4,Niyyānikatāya hi taṃ addhaniyaṃ.
  8162. 1038162,189,1236,88,103,1,144,12,"{Tasmā}ti yathāvuttakāraṇato, tena ca upārambhādiṃ, anupārambhādiñcāti ubhayaṃ yathākkamaṃ ubhayattha gārayhapāsaṃsabhāvānaṃ hetubhāvena paccāmasati. "
  8163. 1038163,189,1237,2,2,1,29,1,Bhūtanirodhesakavatthuvaṇṇanā
  8164. 1038164,189,1238,2,27,1,269,21,"487. Aniyyānikabhāvadassanatthan ti yasmā mahābhūtapariyesako bhikkhu purimesu dvīsu pāṭihāriyesu vasippatto sukusalopi samāno mahābhūtānaṃ aparisesanirodhasaṅkhātaṃ nibbānaṃ nāvabujjhi, tasmā tadubhayāni niyyānāvahattābhāvato aniyyānikānīti tesaṃ aniyyānikabhāvadassanatthaṃ. "
  8165. 1038165,189,1238,28,36,1,120,8,Niyyānikabhāvadassanatthan ti anusāsanīpāṭihāriyaṃ takkarassa ekantato niyyānāvahanti tasseva niyyānikabhāvadassanatthaṃ.
  8166. 1038166,189,1239,2,17,1,102,11,Evaṃ etissā desanāya mukhyapayojanaṃ dassetvā idāni anusaṅgikapayojanaṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi āraddhaṃ.
  8167. 1038167,189,1239,18,25,1,68,7,Niyyānameva hi etissā desanāya mukhyapayojanaṃ tassa tadatthabhāvato.
  8168. 1038168,189,1239,26,32,1,73,6,Buddhānaṃ pana mahantabhāvo anusaṅgikapayojanaṃ atthāpattiyāva gantabbato.
  8169. 1038169,189,1239,33,44,1,47,7,Kīdiso nāmesa bhikkhūti āha‘‘ yo mahābhūte’’ tiādi.
  8170. 1038170,189,1239,45,58,1,110,10,"{Pariyesanto}ti apariyesaṃ nirujjhanavasena mahābhūte gavesanto, tesaṃ anavasesanirodhaṃ vīmaṃsantoti vuttaṃ hoti. "
  8171. 1038171,189,1239,59,64,1,45,4,{Vicaritvā}ti dhammatāya codiyamāno paricaritvā.
  8172. 1038172,189,1239,65,76,1,100,10,"Dhammatāsiddhaṃ kiretaṃ, yadidaṃ tassa bhikkhuno tathā vicaraṇaṃ yathā abhijātiyaṃ mahāpathavikampādi. "
  8173. 1038173,189,1239,77,91,1,78,8,"Vissajjokāsan ti vissajjaṭṭhānaṃ,‘‘ vissajjakaran’’ tipi pāṭho, vissajjakanti attho. "
  8174. 1038174,189,1239,92,103,1,88,9,"{Tasmā}ti buddhameva pucchitvā nikkaṅkhattā, tasseva vissajjituṃ samatthatāyāti vuttaṃ hoti. "
  8175. 1038175,189,1239,104,113,1,116,9,Mahantabhāvappakāsanatthan ti sadevake loke anaññasādhāraṇassa buddhānaṃ mahantabhāvassa mahānubhāvatāya dīpanatthaṃ.
  8176. 1038176,189,1239,114,132,1,107,14,Idañca kāraṇan ti‘‘ sabbesampi buddhānaṃ sāsane ediso eko bhikkhu tadānubhāvappakāsako hotī’’ ti imampi kāraṇaṃ.
  8177. 1038177,189,1240,2,27,1,150,18,"{Katthā}ti nimitte bhummaṃ, kasmiṃ ṭhāne kāraṇabhūteti atthaṃ dassetuṃ‘‘ kiṃ āgammā’’ ti vuttaṃ, kiṃ ārammaṇaṃ paccayabhūtaṃ adhigantvā adhigamanahetūti attho. "
  8178. 1038178,189,1240,28,36,1,22,4,Tenāha‘‘ kiṃ pattassā’’ ti.
  8179. 1038179,189,1240,37,44,1,80,6,"Kimārammaṇaṃ pattassa puggalassa nirujjhantīti sambandho, hetugabbhavisesanametaṃ. "
  8180. 1038180,189,1240,45,48,1,14,2,{Te}ti mahābhūtā.
  8181. 1038181,189,1240,49,53,1,40,3,{Appavattivasenā}ti puna anuppajjanavasena.
  8182. 1038182,189,1240,54,64,1,291,7,"{Sabbākārenā}ti vacanatthalakkhaṇarasapaccupaṭṭhānapadaṭṭhāna-samuṭṭhānakalāpacuṇṇanānattekattavinibbhogā- vinibbhogasabhāga-visabhāgaajjhattikabāhirasaṅgahapaccayasamannāhārapaccayavibhāgākārato , sasambhārasaṅkhepasasambhāravibhattisalakkhaṇasaṅkhepasalakkhaṇavibhattiākārato cāti sabbena ākārena. "
  8183. 1038183,189,1241,2,20,1,97,12,"488. Dibbanti ettha pañcahi kāmaguṇehi samaṅgībhūtā hutvā vicaranti, kīḷanti, jotenti cāti devā, devalokā. "
  8184. 1038184,189,1241,21,49,1,121,15,"Te yanti upagacchanti etenāti devayāniyo yathā‘‘ niyyānikā’’ ti( dha. sa. dukamātikā97) ettha anīyasaddo katvatthe, tathā idha karaṇattheti daṭṭhabbaṃ. "
  8185. 1038185,189,1241,50,60,1,32,6,Tathā hi vuttaṃ‘‘ tena hesā’’ tiādi.
  8186. 1038186,189,1241,61,68,1,65,6,Vasaṃ {vattento}ti ettha vasavattanaṃ nāma yathicchitaṭṭhānagamanaṃ.
  8187. 1038187,189,1241,69,72,1,22,3,Tan ti iddhividhañāṇaṃ.
  8188. 1038188,189,1241,73,78,1,49,5,Cattāro mahārājāno etesaṃ issarāti cātumahārājikā.
  8189. 1038189,189,1241,79,97,1,131,14,Kasmā panesa samīpe ṭhitaṃ sadevakalokapajjotaṃ bhagavantaṃ apucchitvā dūre deve upasaṅkamīti codanamapaneti‘‘ samīpe ṭhitan’’ tiādinā.
  8190. 1038190,189,1241,98,126,1,127,17,"‘‘ Ye devā maggaphalalābhino, tepi tamatthaṃ ekadesena jāneyyuṃ, buddhavisayo panāyaṃ pañho pucchito’’ ti cintetvā ‘‘ na jānāmā’’ ti āhaṃsu. "
  8191. 1038191,189,1241,127,134,1,26,3,Tenāha‘‘ buddhavisaye’’ tiādi.
  8192. 1038192,189,1241,135,153,1,97,12,"Na {labbhā}ti na sakkā, ajjhottharaṇaṃ nāmettha pucchāya nibbādhananti vuttaṃ‘‘ punappunaṃ pucchatī’’ ti."
  8193. 1038193,189,1241,154,169,1,81,10,"‘‘ Hatthato mocessāmā’’ ti vohāravasena vuttaṃ, handa naṃ dūramapanessāmāti vuttaṃ hoti. "
  8194. 1038194,189,1241,170,193,1,160,17,"{Abhikkantatarā}ti ettha abhi saddo atisaddatthoti āha‘‘ atikkantatarā’’ ti, rūpasampattiyā ceva paññāpaṭibhānādiguṇehi ca amhe abhibhuyya paresaṃ kāmanīyatarāti attho. "
  8195. 1038195,189,1241,194,197,1,22,2,{Paṇītatarā}ti uḷāratarā.
  8196. 1038196,189,1241,198,206,1,25,4,Tena vuttaṃ‘‘ uttamatarā’’ ti.
  8197. 1038197,189,1242,2,4,1,0,0,491-493.
  8198. 1038198,189,1242,5,27,1,144,17,"Sahassakkho pana sakko abhisametāvī āgataphalo viññātasāsano, so kasmā taṃ bhikkhuṃ upāyena niyyojesīti anuyogamapaneti‘‘ ayaṃ pana viseso’’ tiādinā. "
  8199. 1038199,189,1243,2,7,1,46,5,Khajjopanakan ti rattiṃ jalantaṃ khuddakakimiṃ.
  8200. 1038200,189,1243,8,14,1,37,5,Dhamanto {viyā}ti mukhavātaṃ dento viya.
  8201. 1038201,189,1243,15,31,1,120,14,"Atthi {cevā}ti ediso mahābhūtapariyesako puggalo nāma vijjamāno eva bhaveyya, mayā apesitoyeva pacchā jānissatīti adhippāyo. "
  8202. 1038202,189,1243,32,37,1,28,4,{Tato}ti tathā cintanato paraṃ.
  8203. 1038203,189,1243,38,41,1,51,3,Iddhividhañāṇasseva adhippetattā devayāniyasadisova.
  8204. 1038204,189,1243,42,66,1,152,17,"‘‘ Devayāniyamaggoti vā… pe… abhiññāñāṇanti vā sabbametaṃ iddhividhañāṇasseva nāman’’ ti idaṃ pāḷiyaṃ, aṭṭhakathāsu ca tattha tattha āgataruḷhināmavasena vuttaṃ. "
  8205. 1038205,189,1243,67,73,1,91,6,Sabbāsupi hi abhiññāsu devayāniyamaggādiekacittakkhaṇikaappanādināmaṃ yathārahaṃ sambhavati.
  8206. 1038206,189,1244,2,13,1,80,7,494. Āgamanapubbabhāge nimittan ti brahmuno āgamanassa pubbabhāge uppajjanakanimittaṃ.
  8207. 1038207,189,1244,14,18,1,37,4,Udayato pubbabhāgeti ānetvā sambandho.
  8208. 1038208,189,1244,19,22,1,18,2,{Ime}ti brahmakāyikā.
  8209. 1038209,189,1244,23,26,1,27,2,{Veyyākaraṇenā}ti byākaraṇena.
  8210. 1038210,189,1244,27,31,1,45,3,{Anāraddhacitto}ti anārādhitacitto atuṭṭhacitto.
  8211. 1038211,189,1244,32,35,1,14,3,Vādan ti dosaṃ.
  8212. 1038212,189,1244,36,41,1,36,5,Vikkhepan ti vācāya vividhā khepanaṃ.
  8213. 1038213,189,1245,2,11,1,57,5,495. {Kuhakattā}ti vuttanayena abhūtato aññesaṃ vimhāpetukāmattā.
  8214. 1038214,189,1245,12,23,1,60,7,‘‘ Guhakattā’’ ti paṭhitvā guyhitukāmattāti atthampi vadanti keci.
  8215. 1038215,189,1246,2,2,1,26,1,Tīradassīsakuṇūpamāvaṇṇanā
  8216. 1038216,189,1247,2,13,1,67,5,"497. {Padesenā}ti ekadesena, upādinnakena sattasantānapariyāpannenāti attho. "
  8217. 1038217,189,1247,14,17,1,34,2,{Anupādinnakepī}ti anindriyabaddhepi.
  8218. 1038218,189,1247,18,21,1,25,2,{Nippadesato}ti anavasesato.
  8219. 1038219,189,1247,22,30,1,60,6,"{Tasmā}ti tathā pucchitattā, pucchāya ayuttabhāvatoti adhippāyo. "
  8220. 1038220,189,1247,31,36,1,56,4,{Pucchāmūḷhassā}ti pucchitumajānanato pucchāya sammūḷhassa.
  8221. 1038221,189,1247,37,53,1,58,8,Vitathapañho hi‘‘ pucchāmūḷho’’ ti vuccati yathā‘‘ maggamūḷho’’ ti.
  8222. 1038222,189,1247,54,63,1,73,8,Pucchāya dosaṃ {dassetvā}ti tena katapucchāya pucchitākāre dosaṃ vibhāvetvā.
  8223. 1038223,189,1247,64,70,1,68,6,Pucchāvissajjanan ti tathā sikkhāpitāya avitathapucchāya vissajjanaṃ.
  8224. 1038224,189,1247,71,102,1,305,27,"Yasmā vissajjanaṃ nāma pucchānurūpaṃ, pucchāsabhāgena vissajjetabbato, na ca tathāgatā virajjhitvā katapucchānurūpaṃ virajjhitvāva vissajjenti, atthasabhāgatāya ca vissajjanassa pucchakā tadatthaṃ anavabujjhantā sammuyhanti, tasmā pucchaṃ sikkhāpetvā avitathapucchāya vissajjanaṃ buddhānamāciṇṇanti veditabbaṃ. "
  8225. 1038225,189,1247,103,110,1,19,3,Tenāha‘‘ kasmā’’ tiādi.
  8226. 1038226,189,1247,111,115,1,47,3,{Duviññāpayo}ti yathāvuttakāraṇena duviññāpetabbo.
  8227. 1038227,189,1248,2,12,1,46,6,498. Na {patiṭṭhātī}ti paccayaṃ katvā na patiṭṭhahati.
  8228. 1038228,189,1248,13,30,1,50,9,‘‘ Katthā’’ ti idaṃ nimitte bhummanti āha‘‘ kiṃ āgammā’’ ti.
  8229. 1038229,189,1248,31,39,1,63,6,"{Appatiṭṭhā}ti appaccayā, sabbena sabbaṃ samucchinnakāraṇāti attho. "
  8230. 1038230,189,1248,40,43,1,33,2,{Upādinnaṃyevā}ti indriyabaddhameva.
  8231. 1038231,189,1248,44,71,1,206,20,"Yasmā ekadisābhimukhaṃ santānavasena bahudhā saṇṭhite rūpappabandhe dīghasaññā, tamupādāya tato appakaṃ saṇṭhite rassasaññā, tadubhayañca visesato rūpaggahaṇamukhena gayhati, tasmā‘‘ saṇṭhānavasenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  8232. 1038232,189,1248,72,93,1,139,15,"Appaparimāṇe rūpasaṅghāte aṇusaññā, tadupādāya tato mahati thūlasaññā, idampi dvayaṃ visesato rūpaggahaṇamukhena gayhatīti āha‘‘ imināpī’’ tiādi."
  8233. 1038233,189,1248,94,115,1,121,14,‘‘ Pi -saddena cettha‘ saṇṭhānavasena upādārūpaṃ vuttan’’ ti etthāpi vaṇṇamattameva kathitanti imamatthaṃ samuccinātī’’ ti vadanti.
  8234. 1038234,189,1248,116,119,1,38,3,Vaṇṇasaddo hettha rūpāyatanapariyāyova.
  8235. 1038235,189,1248,120,127,1,33,5,"Subhan ti sundaraṃ, iṭṭhanti attho . "
  8236. 1038236,189,1248,128,134,1,37,5,"Asubhan ti asundaraṃ, aniṭṭhanti attho. "
  8237. 1038237,189,1248,135,144,1,46,5,Tenāha‘‘ iṭṭhāniṭṭhārammaṇaṃ panevaṃ kathitan’’ ti.
  8238. 1038238,189,1248,145,159,1,137,14,Dīghaṃ rassaṃ aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhanti tīsupi ṭhānesu rūpāyatanamukhena upādārūpasseva gahaṇaṃ bhūtarūpānaṃ visuṃ gahitattāti daṭṭhabbaṃ.
  8239. 1038239,189,1248,160,178,1,75,13,"‘‘ Kattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhatī’’ ti hi bhūtarūpāni visuṃ gayhanti. "
  8240. 1038240,189,1248,179,182,1,33,3,Nāman ti vedanādikkhandhacatukkaṃ.
  8241. 1038241,189,1248,183,196,1,65,8,"Tañhi ārammaṇābhimukhaṃ namanato, nāmakaraṇato ca‘‘ nāman’’ ti vuccati. "
  8242. 1038242,189,1248,197,219,1,111,13,Heṭṭhā‘‘ dīghaṃ rassan’’ tiādinā vuttameva idha ruppanaṭṭhena rūpasaññāya gahitanti dasseti‘‘ dīghādibhedan’’ ti iminā.
  8243. 1038243,189,1248,220,224,1,30,4,Ādi saddena āpādīnañca saṅgaho.
  8244. 1038244,189,1248,225,234,1,76,8,"Yasmā vā dīghādisamaññā na rūpāyatanavatthukāva, atha kho bhūtarūpavatthukāpi. "
  8245. 1038245,189,1248,235,255,1,152,15,"Tathā hi saṇṭhānaṃ phusanamukhenapi gayhati, tasmā dīgharassādiggahaṇena bhūtarūpampi gayhatevāti imamatthaṃ viññāpetuṃ‘‘ dīghādibhedaṃ rūpa’’ micceva vuttaṃ. "
  8246. 1038246,189,1248,256,263,1,48,6,Kiṃ {āgammā}ti kiṃ adhigantvā kissa adhigamanahetu.
  8247. 1038247,189,1248,264,285,1,102,12,"‘‘ Uparujjhatī’’ ti idaṃ anuppādanirodhaṃ sandhāya vuttaṃ, na khaṇanirodhanti āha‘‘ asesametaṃ nappavattatī’’ ti. "
  8248. 1038248,189,1249,2,18,1,133,11,499. Tatra veyyākaraṇaṃ {bhavatī}ti anusandhivacanamattaṃ cuṇṇiyapāṭhaṃ vatvā veyyākaraṇavacanabhūtaṃ viññāṇantiādiṃ siloka {māhā}ti adhippāyo.
  8249. 1038249,189,1249,19,30,1,106,10,"Viññātabban ti visiṭṭhena ñāṇena ñātabbaṃ, sabbañāṇuttamena ariyamaggañāṇena paccakkhato jānitabbanti attho. "
  8250. 1038250,189,1249,31,39,1,29,4,Tenāha‘‘ nibbānassetaṃ nāman’’ ti.
  8251. 1038251,189,1249,40,52,1,100,9,"Nidassīyateti nidassanaṃ, cakkhuviññeyyaṃ, na nidassanaṃ anidassanaṃ, acakkhuviññeyyanti atthaṃ vadanti. "
  8252. 1038252,189,1249,53,60,1,50,6,"Nidassanaṃ vā upamā, tadetassa natthīti anidassanaṃ. "
  8253. 1038253,189,1249,61,71,1,98,10,Na hi nibbānassa niccassa ekabhūtassa accantapaṇītasabhāvassa sadisaṃ nidassanaṃ kutoci labbhatīti.
  8254. 1038254,189,1249,72,108,1,217,28,"Yaṃ ahutvā sambhoti, hutvā paṭiveti, taṃ saṅkhataṃ udayavayantehi saantaṃ, asaṅkhatassa pana nibbānassa niccassa te ubhopi antā na santi, tato eva navabhāvāpagamasaṅkhātā jaratāpi tassa natthīti vuttaṃ‘‘ uppādanto vā’’ tiādi. "
  8255. 1038255,189,1249,109,113,1,31,3,Tattha {uppādanto}ti uppādāvatthā.
  8256. 1038256,189,1249,114,117,1,22,2,{Vayanto}ti bhaṅgāvatthā.
  8257. 1038257,189,1249,118,123,1,37,4,Ṭhitassa {aññathattanto}ti jaratā vuttā.
  8258. 1038258,189,1249,124,128,1,42,4,Avasesaggahaṇena ṭhitāvatthā anuññātā hoti.
  8259. 1038259,189,1249,129,132,1,25,2,{Titthassā}ti pānatitthassa.
  8260. 1038260,189,1249,133,142,1,40,5,Tattha nibbacanaṃ dasseti‘‘ tañhī’’ tiādinā.
  8261. 1038261,189,1249,143,147,1,26,3,{Papantī}ti pakārena pivanti.
  8262. 1038262,189,1249,148,158,1,56,8,Tathā hi ācariyena vuttaṃ‘‘ papanti etthāti papanti vuttaṃ.
  8263. 1038263,189,1249,159,184,1,91,11,"Ettha hi papanti pānatitthan’’ ti( dī. ni. ṭī.1.499) niruttinayena, yathārutalakkhaṇena vā pa-kārassa bha-kāro kato. "
  8264. 1038264,189,1249,185,188,1,33,2,{Sabbato}ti sabbakammaṭṭhānamukhato.
  8265. 1038265,189,1249,189,200,1,54,7,Tenāha‘‘ aṭṭhatiṃsāya kammaṭṭhānesu yena yena mukhenā’’ ti.
  8266. 1038266,189,1249,201,222,1,161,18,"Ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– pakārena bhāsanaṃ jotanaṃ pabhā, sabbato pabhā assāti sabbatopabhaṃ, kenaci anupakkiliṭṭhatāya samantato pabhassaraṃ visuddhanti attho. "
  8267. 1038267,189,1249,223,238,1,69,10,Ettha {nibbāne}ti nimitte bhummaṃ dasseti‘‘ idaṃ nibbānaṃ āgammā’’ ti iminā.
  8268. 1038268,189,1249,239,260,1,144,13,"Yena nibbānamadhigataṃ, taṃ santatipariyāpannānaṃyeva idha anuppādanirodho adhippetoti vuttaṃ‘‘ upādinnakadhammajātaṃ nirujjhati, appavattaṃ hotī’’ ti. "
  8269. 1038269,189,1250,2,16,1,60,8,"{Tatthā}ti yadetaṃ‘‘ viññāṇassa nirodhenā’’ ti padaṃ vuttaṃ, tasmiṃ. "
  8270. 1038270,189,1250,17,21,1,41,4,Viññāṇaṃ uddharati tassa vibhajjitabbattā.
  8271. 1038271,189,1250,22,27,1,64,5,Carimakaviññāṇan ti arahato cuticittasaṅkhātaṃ parinibbānacittaṃ.
  8272. 1038272,189,1250,28,31,1,49,3,Abhisaṅkhāraviññāṇan ti puññādiabhisaṅkhāracittaṃ.
  8273. 1038273,189,1250,32,42,1,93,9,Etthetaṃ {uparujjhatī}ti etasmiṃ nibbāne etaṃ nāmarūpaṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā nirujjhati.
  8274. 1038274,189,1250,43,55,1,33,6,Tenāha‘‘ vijjhāta… pe… bhāvaṃ yātī’’ ti.
  8275. 1038275,189,1250,56,61,1,46,4,Vijjhātadīpasikhā {viyā}ti nibbutadīpasikhā viya.
  8276. 1038276,189,1250,62,75,1,151,9,‘‘ Abhisaṅkhāraviññāṇassāpī’’ tiādinā saupādisesanibbānadhātumukhena anupādisesanibbānadhātumeva vadati nāmarūpassa anavasesato uparujjhanassa adhippetattā.
  8277. 1038277,189,1250,76,85,1,41,5,Tena vuttaṃ‘‘ anuppādavasena uparujjhatī’’ ti.
  8278. 1038278,189,1250,86,98,1,79,8,"{Sotāpattimaggañāṇenā}ti kattari, karaṇe vā karaṇavacanaṃ, {nirodhenā}ti pana hetumhi. "
  8279. 1038279,189,1250,99,102,1,15,2,{Etthā}ti nibbāne.
  8280. 1038280,189,1250,103,106,1,30,3,Sesaṃ sabbattha uttānatthameva.
  8281. 1038281,189,1251,2,12,1,212,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā kevaṭṭasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  8282. 1038282,189,1252,2,4,1,28,2,Kevaṭṭasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8283. 1038283,189,1253,2,4,1,19,2,12 . Lohiccasuttavaṇṇanā
  8284. 1038284,189,1254,2,2,1,28,1,Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
  8285. 1038285,189,1255,2,38,1,242,24,"501. Evaṃ kevaṭṭasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni lohiccasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, kevaṭṭasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa lohiccasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… kosalesūti lohiccasuttan’’ ti āha. "
  8286. 1038286,189,1255,39,46,1,65,6,{Sālavatikā}ti kāraṇamantarena itthiliṅgavasena tassa gāmassa nāmaṃ.
  8287. 1038287,189,1255,47,49,1,22,2,Gāmaṇikābhāvenāti keci.
  8288. 1038288,189,1255,50,53,1,29,2,{Vatiyā}ti kaṇṭakasākhādivatiyā.
  8289. 1038289,189,1255,54,68,1,108,12,"Lohito nāma tassa kule pubbapuriso, tabbaṃsavasena lohitassa apaccaṃ {lohicco}ti brāhmaṇassa gottato āgatanāmaṃ. "
  8290. 1038290,189,1256,2,17,1,63,8,502.‘‘ Kiñhi paro parassa karissatī’’ ti parānukampā virahitattā lāmakaṃ.
  8291. 1038291,189,1256,18,30,1,56,8,Na tu ucchedasassatānaṃ aññatarassāti āha‘‘ na panā’’ tiādi.
  8292. 1038292,189,1256,31,44,1,128,12,"Diṭṭhigatanti hi laddhimattaṃ adhippetaṃ, aññathā ucchedasassataggāhavinimutto koci diṭṭhiggāho nāma natthīti tesamaññataraṃ siyā."
  8293. 1038293,189,1256,45,66,1,96,12,"‘‘ Uppannaṃ hotī’’ ti idaṃ manasi, vacasi ca uppannatāsādhāraṇavacananti dasseti‘‘ na kevalañcā’’ tiādinā. "
  8294. 1038294,189,1256,67,80,1,67,10,So kira… pe… {bhāsatiyevā}ti ca tassā laddhiyā loke pākaṭabhāvaṃ vadati.
  8295. 1038295,189,1256,81,105,1,136,18,"Yasmā pana attato añño paro hoti, tasmā yathā anusāsakato anusāsitabbo paro, evaṃ anusāsitabbatopi anusāsakoti dassetuṃ‘‘ paro’’ tiādi vuttaṃ. "
  8296. 1038296,189,1256,106,124,1,111,13,"Kiṃ -saddāpekkhāya cettha‘‘ karissatī’’ ti anāgatakālavacanaṃ, anāgatepi vā tena tassa kātabbaṃ natthīti dassanatthaṃ. "
  8297. 1038297,189,1256,125,133,1,75,7,"Kusalaṃ dhamman ti anavajjadhammaṃ nikkilesadhammaṃ, vimokkhadhammanti attho."
  8298. 1038298,189,1256,134,162,1,159,20,"‘‘ Paresaṃ dhammaṃ kathessāmī’’ ti tehi attānaṃ parivārāpetvā vicaraṇaṃ kimatthiyaṃ, āsayavuddhassapi anurodhena vinā taṃ na hoti, tasmā attanā… pe… vihātabbanti vadati. "
  8299. 1038299,189,1256,163,173,1,54,6,Tenāha‘‘ evaṃsampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmī’’ ti.
  8300. 1038300,189,1257,2,17,1,78,7,504.‘‘ Itthiliṅgavasenā’’ ti iminā pulliṅgikassapi atthassa itthiliṅgasamaññāti dasseti.
  8301. 1038301,189,1257,18,21,1,20,2,{So}ti lohiccabrāhmaṇo.
  8302. 1038302,189,1257,22,32,1,79,8,"{Bhāro}ti bhagavato parisabāhullattā, attano ca bahukiccakaraṇīyattā garu dukkaraṃ. "
  8303. 1038303,189,1258,2,15,1,80,8,"508. Kathāphāsukatthan ti kathāsukhatthaṃ, sukhena kathaṃ kathetuñceva sotuñcāti attho. "
  8304. 1038304,189,1258,16,21,1,33,4,Ayaṃ {upāsako}ti rosikanhāpitaṃ āha.
  8305. 1038305,189,1258,22,30,1,55,7,Appeva nāma {siyā}ti ettha pītivasena āmeḍitaṃ daṭṭhabbaṃ.
  8306. 1038306,189,1258,31,41,1,38,6,Tathā hi taṃ‘‘ buddhagajjitan’’ ti vuccati.
  8307. 1038307,189,1258,42,57,1,113,13,"Bhagavā hi īdisesu ṭhānesu visesato pītisomanassajāto hoti, tasmā pītivasena paṭhamaṃ gajjati, dutiyampi anugajjati. "
  8308. 1038308,189,1258,58,68,1,52,6,Kiṃ visesaṃ gajjanamanugajjananti vuttaṃ‘‘ ayan’’ tiādi.
  8309. 1038309,189,1258,69,76,1,38,6,"Ādo bhāsanaṃ allāpo, saññoge pare rasso. "
  8310. 1038310,189,1258,77,81,1,31,4,Taduttari saha bhāsanaṃ sallāpo.
  8311. 1038311,189,1259,2,2,1,28,1,Lohiccabrāhmaṇānuyogavaṇṇanā
  8312. 1038312,189,1260,2,15,1,46,5,509. {Samudayasañjātī}ti āyuppādoti āha‘‘ bhoguppādo’’ ti.
  8313. 1038313,189,1260,16,19,1,19,2,{Tato}ti sālavatikāya.
  8314. 1038314,189,1260,20,24,1,51,3,{Lābhantarāyakaro}ti dhanadhaññalābhassa antarāyakaro.
  8315. 1038315,189,1260,25,36,1,59,7,Anupubbo kapi-saddo ākaṅkhanatthoti dasseti‘‘ icchatī’’ ti iminā.
  8316. 1038316,189,1260,37,48,1,85,9,Ayaṃ aṭṭhakathāto aparo nayo– sātisayena hitena anukampako anuggaṇhanako {hitānukampī}ti.
  8317. 1038317,189,1260,49,58,1,69,7,"{Sampajjatī}ti āsevanalābhena nippajjati, balavatī hoti avaggahāti attho. "
  8318. 1038318,189,1260,59,68,1,26,5,Tena vuttaṃ‘‘ niyatā hotī’’ ti.
  8319. 1038319,189,1261,2,4,1,0,0,510-511.
  8320. 1038320,189,1261,5,21,1,93,12,Dutiyaṃ upapattin ti‘‘ nanu rājā pasenadikosalo’’ tiādinā vuttaṃ dutiyaṃ upapattiṃ ṭhānaṃ yuttiṃ.
  8321. 1038321,189,1261,22,39,1,122,16,"Kāraṇañhi bhagavā upamāmukhena dasseti, imāya ca upapattiyā tumhe ceva aññe cāti lohiccampi antokatvā saṃvejanaṃ kataṃ hoti. "
  8322. 1038322,189,1261,40,48,1,53,8,Ye ca ime kulaputtā dibbā gabbhā paripācentīti yojanā.
  8323. 1038323,189,1261,49,55,1,58,5,"Upanissayasampattiyā, ñāṇaparipākassa vā abhāvena asakkontā. "
  8324. 1038324,189,1261,56,63,1,99,7,Kammapadena atulyādhikaraṇattā paripācenti kiriyāya vibhattivipallāsena upayogatthe paccattavacanaṃ.
  8325. 1038325,189,1261,64,88,1,178,18,"Ye pana‘‘ paripaccantī’’ ti kammarūpena paṭhanti, tesaṃ mate vibhattivipallāsena payojanaṃ natthi kammakattubhāvato, attho panassa dutiyavikappe vuttanayena dānādipuññaviseso veditabbo. "
  8326. 1038326,189,1261,89,94,1,52,5,Ahitānukampāditā ca tassa taṃsamaṅgīsattavasena hoti.
  8327. 1038327,189,1261,95,98,1,18,3,Divi bhavāti dibbā.
  8328. 1038328,189,1261,99,106,1,64,6,"Gabbhenti paripaccanavasena attani pabandhentīti gabbhā, devalokā."
  8329. 1038329,189,1261,107,115,1,43,4,‘‘ Channaṃ devalokānan’’ ti nidassanavacanametaṃ.
  8330. 1038330,189,1261,116,121,1,67,5,Brahmalokassāpi hi dibbagabbhabhāvo labbhateva dibbavihārahetukattā.
  8331. 1038331,189,1261,122,137,1,68,9,Evañca katvā‘‘ bhāvanaṃ bhāvayamānā’’ ti idampi vacanaṃ samatthitaṃ hoti .
  8332. 1038332,189,1261,138,159,1,106,13,‘‘ Devalokagāminiṃ paṭipadaṃ pūrayamānā’’ ti vatvā taṃ paṭipadaṃ sarūpato dassetuṃ‘‘ dānaṃ dadamānā’’ tiādi vuttaṃ.
  8333. 1038333,189,1261,160,167,1,56,6,"Bhavanti ettha yathāruci sukhasamappitāti bhavā, vimānāni. "
  8334. 1038334,189,1261,168,170,1,22,2,Devabhāvāvahattā dibbā.
  8335. 1038335,189,1261,171,173,1,20,2,Vuttanayeneva gabbhā.
  8336. 1038336,189,1261,174,177,1,41,3,Dānādayo devalokasaṃvattanika puññavisesā.
  8337. 1038337,189,1261,178,185,1,62,6,Dibbā {bhavā}ti idha devalokapariyāpannā upapattibhavā adhippetā.
  8338. 1038338,189,1261,186,199,1,68,9,Tadāvaho hi kammabhavo pubbe gahitoti āha‘‘ devaloke vipākakkhandhā’’ ti.
  8339. 1038339,189,1262,2,2,1,21,1,Tayocodanārahavaṇṇanā
  8340. 1038340,189,1263,2,24,1,103,12,"513. {Aniyāmitenevā}ti aniyamiteneva,‘‘ tvaṃ evaṃ diṭṭhiko, evaṃ sattānaṃ anatthassa kārako’’ ti evaṃ anuddesikeneva. "
  8341. 1038341,189,1263,25,31,1,65,6,Sabbalokapatthaṭāya laddhiyā samuppajjanato yāva bhavaggā uggataṃ.
  8342. 1038342,189,1263,32,47,1,71,10,"Mānan ti‘‘ ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmī’’ ti evaṃ pavattaṃ paṇḍitamānaṃ. "
  8343. 1038343,189,1263,48,54,1,40,4,"{Bhinditvā}ti vidhametvā, jahāpetvāti attho. "
  8344. 1038344,189,1263,55,70,1,152,14,Tayo {satthāre}ti asampāditaattahito anovādakarasāvako ca asampāditaattahito ovādakarasāvako ca sampāditaattahito anovādakarasāvako ceti ime tayo satthāre.
  8345. 1038345,189,1263,71,97,1,155,20,"Catuttho pana sammāsambuddho na codanāraho, tasmā‘‘ taṃ tena pucchito eva kathessāmī’’ ti codanāraheva tayo satthāre paṭhamaṃ dasseti, pacchā catutthaṃ satthāraṃ. "
  8346. 1038346,189,1263,98,137,1,239,29,"Kāmañcettha catuttho satthā eko adutiyo anaññasādhāraṇo, tathāpi so yesaṃ uttarimanussadhammānaṃ vasena‘‘ dhammamayo kāyo’’ ti vuccati, tesaṃ samudāyabhūtopi te guṇāvayave satthuṭṭhāniye katvā dassento bhagavā‘‘ ayampi kho lohicca satthā’’ ti abhāsi. "
  8347. 1038347,189,1264,2,45,1,110,12,"{Aññā}ti ya-kāralopaniddeso‘‘ sayaṃ abhiññā’’ tiādīsu( dī. ni.1.28,37; ma. ni.1.154,444) viya, tadatthe cetaṃ sampadānavacananti dasseti‘‘ aññāyā’’ tiādinā. "
  8348. 1038348,189,1264,46,62,1,101,12,Sāvakattaṃ paṭijānitvā ṭhitattā ekadesenassa sāsanaṃ karontīti āha‘‘ nirantaraṃ tassa sāsanaṃ akatvā’’ ti.
  8349. 1038349,189,1264,63,80,1,121,13,"Ukkamitvā {ukkamitvā}ti kadāci tathā karaṇaṃ, kadāci tathā akaraṇañca sandhāya vicchāvacanaṃ, yadicchitaṃ karontīti adhippāyo . "
  8350. 1038350,189,1264,81,86,1,54,4,{Paṭikkamantiyā}ti anabhiratiyā agāravena apagacchantiyā.
  8351. 1038351,189,1264,87,95,1,31,4,Tena vuttaṃ‘‘ anicchantiyā’’ tiādi.
  8352. 1038352,189,1264,96,104,1,62,6,"{Ekāyā}ti adutiyāya itthiyā, sampayogan ti methunadhammasamāyogaṃ. "
  8353. 1038353,189,1264,105,114,1,68,8,Eko {iccheyyā}ti adutiyo puriso sampayogaṃ iccheyyāti ānetvā sambandho.
  8354. 1038354,189,1264,115,122,1,126,7,Osakkanādimukhena itthipurisasambandhanidassanaṃ gehassitāgehassitaapekkhavasena tassa satthuno sāvakesu paṭipattidassanatthaṃ.
  8355. 1038355,189,1264,123,129,1,66,6,Ativirattabhāvato daṭṭhumpi anicchamānaṃ parammukhiṃ ṭhitaṃ itthiṃ.
  8356. 1038356,189,1264,130,135,1,58,4,{Lobhenā}ti parivāraṃ nissāya uppajjanakalābhasakkāralobhena.
  8357. 1038357,189,1264,136,140,1,26,3,{Īdiso}ti evaṃsabhāvo satthā.
  8358. 1038358,189,1264,141,145,1,20,2,{Yenā}ti lobhadhammena.
  8359. 1038359,189,1264,146,154,1,69,7,Tattha {sampādehī}ti tasmiṃ paṭipattidhamme patiṭṭhitaṃ katvā sampādehi.
  8360. 1038360,189,1264,155,158,1,31,3,Kāyavaṅkādivigamena ujuṃ karohi.
  8361. 1038361,189,1265,2,10,1,51,4,514. Sassarūpakāni {tiṇānī}ti sassasadisāni nīvārāditiṇāni.
  8362. 1038362,189,1266,2,41,1,206,25,"515. Evaṃ codanaṃ {arahatī}ti vuttanayena sāvakesu appossukkabhāvāpādane niyojanavasena codanaṃ arahati, na paṭhamo viya‘‘ evarūpo tava lobhadhammo’’ tiādinā, na ca dutiyo viya‘‘ attānameva tāva tattha sampādehī’’ tiādinā. "
  8363. 1038363,189,1266,42,43,1,5,1,Kasmā?
  8364. 1038364,189,1266,44,46,1,31,2,Sampāditaattahitatāya tatiyassa.
  8365. 1038365,189,1267,2,2,1,25,1,Nacodanārahasatthuvaṇṇanā
  8366. 1038366,189,1268,2,38,1,226,26,"516. Na {codanāraho}ti ettha yasmā codanārahatā nāma satthuvippaṭipattiyā vā sāvakavippaṭipattiyā vā ubhayavippaṭipattiyā vā hoti, tayidaṃ sabbampi imasmiṃ satthari natthi, tasmā na codanārahoti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ ayañhī’’ tiādi vuttaṃ. "
  8367. 1038367,189,1268,39,42,1,18,2,{Assavā}ti paṭissavā.
  8368. 1038368,189,1269,2,23,1,187,16,"517. Mayā gahitāya {diṭṭhiyā}ti sabbaso anavajje anupavajje sammāpaṭipanne, paresañca sammadeva sammāpaṭipattiṃ dassente satthari abhūtadosāropanavasena micchāgahitāya nirayagāminiyā pāpadiṭṭhiyā. "
  8369. 1038369,189,1269,24,28,1,44,4,Narakapapātan ti narakasaṅkhātaṃ mahāpapātaṃ.
  8370. 1038370,189,1269,29,33,1,27,4,Papatanti etthāti hi papāto.
  8371. 1038371,189,1269,34,38,1,54,3,{Dhammadesanāhatthenā}ti dhammadesanāsaṅkhātena hatthena.
  8372. 1038372,189,1269,39,48,1,110,6,"{Saggamaggathale}ti saggagāmimaggabhūte puññadhammathale, cātumahārājikādisaggasotāpattiādimaggasaṅkhāte vā thale. "
  8373. 1038373,189,1269,49,51,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  8374. 1038374,189,1270,2,12,1,212,10,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā lohiccasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  8375. 1038375,189,1271,2,4,1,28,2,Lohiccasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8376. 1038376,189,1272,2,4,1,19,2,13 . Tevijjasuttavaṇṇanā
  8377. 1038377,189,1273,2,38,1,242,24,"518. Evaṃ lohiccasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni tevijjasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ, lohiccasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa tevijjasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ‘‘ evaṃ me sutaṃ… pe… kosalesūti tevijjasuttan’’ ti āha. "
  8378. 1038378,189,1273,39,42,1,19,3,Nāman ti nāmamattaṃ.
  8379. 1038379,189,1273,43,78,1,219,24,"Disāvācīsaddato payujjamāno ena saddo aduratthe icchito, tappayogena ca pañcamiyatthe sāmivacanaṃ, tasmā‘‘ uttarenā’’ ti padena adūratthajotanaṃ, pañcamiyatthe ca sāmivacanaṃ dassetuṃ‘‘ manasākaṭato avidūre uttarapasse’’ ti vuttaṃ."
  8380. 1038380,189,1273,79,106,1,173,18,"‘‘ Disāvācīsaddato pañcamīvacanassa adūratthajotanato adūratthaṃ dassetuṃ enasaddena evaṃ vuttan’’ ti keci, sattamiyatthe cetaṃ tatiyāvacanaṃ‘‘ pubbena gāmaṃ ramaṇīyan’’ tiādīsu viya."
  8381. 1038381,189,1273,107,142,1,163,18,"‘‘ Akkharacintakā pana ena-saddayoge avadhivācini pade upayogavacanaṃ icchanti, attho pana sāmivaseneva icchito, tasmā idha sāmivacanavaseneva vuttan’’ ti( dī. ni. ṭī.1.518) ayaṃ ācariyamati. "
  8382. 1038382,189,1273,143,146,1,45,2,{Taruṇaambarukkhasaṇḍe}ti taruṇambarukkhasamūhe.
  8383. 1038383,189,1273,147,150,1,32,3,Rukkhasamudāyassa hi vanasamaññā.
  8384. 1038384,189,1274,2,12,1,86,6,519. {Kulacārittādisampattiyā}ti ettha ādi saddena mantajjhenābhirūpatādisampattiṃ saṅgaṇhāti.
  8385. 1038385,189,1274,13,22,1,42,7,"Tattha {tatthā}ti tasmiṃ tasmiṃ dese, kule vā. "
  8386. 1038386,189,1274,23,32,1,45,5,Te nivāsaṭṭhānena visesento‘‘ tatthā’’ tiādimāha.
  8387. 1038387,189,1274,33,37,1,65,4,Mantasajjhāyakaraṇatthan ti āthabbaṇamantānaṃ sajjhāyakaraṇatthaṃ.
  8388. 1038388,189,1274,38,49,1,50,7,Tena vuttaṃ‘‘ aññesaṃ bahūnaṃ pavesanaṃ nivāretvā’’ ti.
  8389. 1038389,189,1274,50,55,1,34,4,{Nadītīre}ti aciravatiyā nadiyā tīre.
  8390. 1038390,189,1275,2,2,1,22,1,Maggāmaggakathāvaṇṇanā
  8391. 1038391,189,1276,2,13,1,46,7,"520. Jaṅghacāran ti caṅkamena, ito cito ca vicaraṇaṃ. "
  8392. 1038392,189,1276,14,29,1,82,10,"So hi jaṅghāsu kilamathavinodanatthaṃ caraṇato‘‘ jaṅghavihāro, jaṅghacāro’’ ti ca vutto. "
  8393. 1038393,189,1276,30,39,1,50,5,Tenāha pāḷiyaṃ‘‘ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānan’’ ti.
  8394. 1038394,189,1276,40,42,1,30,2,Cuṇṇamattikādi nhānīyasambhāro.
  8395. 1038395,189,1276,43,52,1,72,8,Tena vuttan ti ubhosupi anucaṅkamanānuvicaraṇānaṃ labbhanato evaṃ vuttaṃ.
  8396. 1038396,189,1276,53,57,1,55,4,Maggo cettha brahmalokagamanūpāyapaṭipadābhūto ujumaggo.
  8397. 1038397,189,1276,58,75,1,106,14,"Icchitaṭṭhānaṃ ujukaṃ maggati upagacchati etenāti hi maggo, tadañño amaggo, a -saddo vā vuddhiattho daṭṭhabbo. "
  8398. 1038398,189,1276,76,88,1,50,8,Tathā hi‘‘ katamaṃ nu kho’’ tiādinā maggameva dasseti.
  8399. 1038399,189,1276,89,93,1,55,4,Paṭipadan ti brahmalokagāmimaggassa pubbabhāgapaṭipadaṃ.
  8400. 1038400,189,1277,2,14,1,92,8,Añjasāyanoti ujumaggassa vevacanaṃ pariyāyadvayassa atirekatthadīpanato yathā‘‘ padaṭṭhānan’’ ti.
  8401. 1038401,189,1277,15,18,1,39,3,Dutiyavikappe añjasasaddo ujukapariyāyo.
  8402. 1038402,189,1277,19,34,1,66,9,"Niyyātīti niyyāniyo, so eva {niyyāniko}ti dasseti‘‘ niyyāyanto’’ ti iminā. "
  8403. 1038403,189,1277,35,46,1,77,9,"Niyyāniko {niyyātī}ti ca ekantaniyyānaṃ vuttaṃ, gacchanto hutvā gacchatīti attho. "
  8404. 1038404,189,1277,47,60,1,54,8,"Kasmā maggo‘‘ niyyātī’’ ti vutto, nanvesa gamane abyāpāroti? "
  8405. 1038405,189,1277,61,62,1,6,1,Saccaṃ.
  8406. 1038406,189,1277,63,82,1,142,14,"Yasmā panassa niyyātu-puggalavasena niyyānabhāvo labbhati, tasmā niyyāyantapuggalassa yoniso paṭipajjanavasena niyyāyanto maggo‘‘ niyyātī’’ ti vutto. "
  8407. 1038407,189,1277,83,88,1,32,4,{Karotī}ti attano santāne uppādeti.
  8408. 1038408,189,1277,89,95,1,43,6,Tathā uppādentoyeva hi taṃ paṭipajjati nāma.
  8409. 1038409,189,1277,96,114,1,88,11,"Saha byeti vattatīti sahabyo, sahavattanako, tassa bhāvo {sahabyatā}ti vuttaṃ‘‘ sahabhāvāyā’’ ti. "
  8410. 1038410,189,1277,115,123,1,45,6,"{Sahabhāvo}ti ca salokatā, samīpatā vā veditabbā. "
  8411. 1038411,189,1277,124,133,1,35,5,Tathā cāha‘‘ ekaṭṭhāne pātubhāvāyā’’ ti.
  8412. 1038412,189,1277,134,140,1,54,5,{Sakamevā}ti attano ācariyena pokkharasātinā kathitameva.
  8413. 1038413,189,1277,141,152,1,62,6,{Thometvā}ti‘‘ ayameva ujumaggo ayamañjasāyano’’ tiādinā pasaṃsitvā.
  8414. 1038414,189,1277,153,155,1,17,2,Tathā paggaṇhitvā.
  8415. 1038415,189,1277,156,167,1,113,11,Bhāradvājopi sakameva attano ācariyena tārukkhena kathitameva ācariyavādaṃ thometvā paggaṇhitvā vicaratīti yojanā.
  8416. 1038416,189,1277,168,177,1,64,9,Tena vuttan ti yathā tathā vā abhiniviṭṭhabhāvena pāḷiyaṃ vuttaṃ.
  8417. 1038417,189,1278,2,4,1,0,0,521-522.
  8418. 1038418,189,1278,5,17,1,113,10,"{Aniyyānikāvā}ti appāṭihārikāva, aññamaññassa vāde dosaṃ dassetvā aviparītatthadassanatthaṃ uttararahitā evāti attho. "
  8419. 1038419,189,1278,18,21,1,24,3,Tulan ti mānapatthatulaṃ.
  8420. 1038420,189,1278,22,40,1,123,12,"Aññamaññavādassa āditova viruddhaggahaṇaṃ viggaho, sveva vivadanavasena aparāparaṃ uppanno {vivādo}ti āha‘‘ pubbuppattiko’’ tiādi. "
  8421. 1038421,189,1278,41,51,1,59,8,"Duvidhopi {eso}ti viggaho, vivādoti dvidhā vuttopi eso virodho. "
  8422. 1038422,189,1278,52,58,1,60,5,Nānāācariyānaṃ {vādato}ti nānārucikānaṃ ācariyānaṃ vādabhāvato.
  8423. 1038423,189,1278,59,75,1,81,11,"Nānāvādo nānāvidho vādoti katvā, adhunā pana‘‘ nānāācariyānaṃ vādo nānāvādo’’ ti pāṭho. "
  8424. 1038424,189,1279,2,11,1,33,4,523. {Ekassāpī}ti tumhesu dvīsu ekassāpi.
  8425. 1038425,189,1279,12,16,1,39,4,Ekasmin ti sakavādaparavādesu ekasmimpi.
  8426. 1038426,189,1279,17,37,1,91,13,"Saṃsayo {natthī}ti‘‘ maggo nu kho, na maggo’’ ti vicikicchā natthi, añjasānañjasābhāve pana saṃsayo. "
  8427. 1038427,189,1279,38,67,1,115,18,"Tena vuttaṃ‘‘ esa kirā’’ tiādi evaṃ {satī}ti yadi sabbattha maggasaññino, evaṃ sati‘‘ kismiṃ vo viggaho’’ ti bhagavā pucchati. "
  8428. 1038428,189,1279,68,76,1,57,7,"Itisaddena cettha ādyatthena vivādo, nānāvādo ca saṅgahito. "
  8429. 1038429,189,1280,2,15,1,64,7,"524.‘‘ Icchitaṭṭhānaṃ ujukaṃ maggati upagacchati etenāti maggo, ujumaggo. "
  8430. 1038430,189,1280,16,28,1,72,9,"Tadañño amaggo, a-saddo vā vuddhiattho daṭṭhabbo’’ ti heṭṭhā vuttovāyamattho. "
  8431. 1038431,189,1280,29,36,1,50,6,{Anujumagge}ti etthāpi a-saddo vuddhiattho ca yujjati.
  8432. 1038432,189,1280,37,48,1,115,10,"Tameva vatthun ti sabbesampi brāhmaṇānaṃ maggassa maggabhāvasaṅkhātaṃ, sakamaggassa ujumaggabhāvasaṅkhātañca vatthuṃ. "
  8433. 1038433,189,1280,49,67,1,89,12,"Sabbe {te}ti sabbe te nānāācariyehi vuttamaggā, ye pāḷiyaṃ‘‘ addhariyā brāhmaṇā’’ tiādinā vuttā. "
  8434. 1038434,189,1280,68,85,1,130,13,"Ayamettha pāḷiattho– addharo nāma yaññaviseso, tadupayogibhāvato addhariyāni vuccanti yajūni, tāni sajjhāyantīti addhariyā, yajuvedino. "
  8435. 1038435,189,1280,86,99,1,83,11,"Tittirinā nāma isinā katā mantāti tittirā, te sajjhāyantīti tittiriyā, yajuvedino eva. "
  8436. 1038436,189,1280,100,105,1,37,4,"Yajuvedasākhā hesā, yadidaṃ tittiranti. "
  8437. 1038437,189,1280,106,117,1,73,9,"Chando vuccati visesato sāmavedo, taṃ sarena kāyantīti chandokā, sāmavedino."
  8438. 1038438,189,1280,118,129,1,48,6,"‘‘ Chandogā’’ tipi tatiyakkharena paṭhanti, so evattho. "
  8439. 1038439,189,1280,130,141,1,72,9,"Bahavo iriyo thomanā etthāti bavhāri, iruvedo, taṃ adhīyantīti bavhārijjhā. "
  8440. 1038440,189,1281,2,28,1,207,23,"{Bahūnī}ti etthāyaṃ upamāsaṃsandanā– yathā te nānāmaggā ekaṃsato tassa gāmassa vā nigamassa vā pavesāya honti, evaṃ brāhmaṇehi paññāpiyamānāpi nānāmaggā ekaṃsato brahmalokūpagamanāya brahmunā sahabyatāya hontīti. "
  8441. 1038441,189,1282,2,30,1,177,19,"525. Paṭijānitvā pacchā niggayhamānā {avajānantī}ti pubbe niddosataṃ sallakkhamānā paṭijānitvā pacchā sadosabhāvena niggayhamānā‘‘ netaṃ mama vacanan’’ ti avajānanti, na paṭijānantīti attho. "
  8442. 1038442,189,1283,2,4,1,0,0,527-529.
  8443. 1038443,189,1283,5,12,1,34,5,Te {tevijjā}ti tevijjakā te brāhmaṇā.
  8444. 1038444,189,1283,13,37,1,154,18,"Evasaddena ñāpito attho idha natthīti va-kāro gahito, so ca anatthakovāti dasseti‘‘ āgamasandhimattan’’ ti iminā, vaṇṇāgamena padantarasandhimattaṃ katanti attho. "
  8445. 1038445,189,1283,38,41,1,24,2,{Andhapaveṇī}ti andhapanti.
  8446. 1038446,189,1283,42,55,1,98,9,‘‘ Paṇṇāsasaṭṭhi andhā’’ ti idaṃ tassā andhapaveṇiyā mahato gacchagumbassa anuparigamanayogyatādassanaṃ.
  8447. 1038447,189,1283,56,70,1,62,10,Evañhi te‘‘ suciraṃ velaṃ mayaṃ maggaṃ gacchāmā’’ ti saññino honti.
  8448. 1038448,189,1283,71,82,1,94,7,Andhānaṃ paramparasaṃsattavacanena yaṭṭhigāhakavirahatā dassitāti vuttaṃ‘‘ yaṭṭhigāhakenā’’ tiādi.
  8449. 1038449,189,1283,83,93,1,49,6,Tadudāharaṇaṃ dassentena‘‘ eko kirā’’ tiādi āraddhaṃ.
  8450. 1038450,189,1283,94,102,1,55,6,{Anuparigantvā}ti kañci kālaṃ anukkamena samantato gantvā.
  8451. 1038451,189,1283,103,106,1,34,3,Kacchan ti kacchabandhadussakaṇṇaṃ.
  8452. 1038452,189,1283,107,135,1,70,7,‘‘ Kacchaṃ bandhantī’’ tiādīsu( cūḷava. aṭṭha.280; vi. saṅga. aṭṭha.34.42) viya hi kacchasaddo nibbasanavisesapariyāyo.
  8453. 1038453,189,1283,136,140,1,35,4,Apica kacchan ti upakacchakaṭṭhānaṃ.
  8454. 1038454,189,1283,141,160,1,89,10,‘‘ Sambādho nāma ubho upakacchakā muttakaraṇan’’ tiādīsu( pāci.800) viya hi kāyekadesavācako kacchasaddo.
  8455. 1038455,189,1283,161,165,1,31,3,{Cakkhumā}ti yaṭṭhigāhakaṃ vadati.
  8456. 1038456,189,1283,166,174,1,41,4,‘‘ Purimo’’ tiādi yathāvuttakkamena veditabbo.
  8457. 1038457,189,1283,175,197,1,159,16,"{Nāmakaññevā}ti atthābhāvato nāmamattameva, taṃ pana bhāsitaṃ tehi sārasaññitampi nāmamattatāya asārabhāvato nihīnamevāti atthamattaṃ dasseti‘‘ lāmakaṃyevā’’ ti iminā. "
  8458. 1038458,189,1284,2,8,1,15,2,530. {Yo}ti brahmaloko.
  8459. 1038459,189,1284,9,13,1,33,3,{Yato}ti bhummatthe nissakkavacanaṃ.
  8460. 1038460,189,1284,14,27,1,85,9,Sāmaññajotanāya visese avatiṭṭhanato visesaparāmasanaṃ dassetuṃ‘‘ yasmiṃ kāle’’ ti vuttaṃ.
  8461. 1038461,189,1284,28,35,1,41,3,‘‘ Uggamanakāle’’ tiādinā pakaraṇādhigatamāha.
  8462. 1038462,189,1284,36,40,1,30,3,{Āyācantī}ti uggamanaṃ patthenti.
  8463. 1038463,189,1284,41,42,1,5,1,Kasmā?
  8464. 1038464,189,1284,43,45,1,23,2,Lokassa bahukārabhāvato.
  8465. 1038465,189,1284,46,48,1,17,2,Tathā thomanādīsu.
  8466. 1038466,189,1284,49,52,1,14,2,{Sommo}ti sītalo.
  8467. 1038467,189,1284,53,69,1,99,11,Ayaṃ kira brāhmaṇānaṃ laddhi‘‘ pubbebrāhmaṇānamāyācanāya candimasūriyā’ gantvā loke obhāsaṃ karontī’’ ti.
  8468. 1038468,189,1285,2,31,1,226,25,"532. Idha pana kiṃ vattabban ti imasmiṃ pana appaccakkhabhūtassa brahmuno sahabyatāya maggadesane tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ kiṃ vattabbaṃ atthi, ye paccakkhabhūtānampi candimasūriyānaṃ sahabyatāya maggaṃ desetuṃ na sakkontīti adhippāyo."
  8469. 1038469,189,1285,32,47,1,50,7,‘‘ Yatthā’’ ti iminā‘‘ idhā’’ ti vuttamevatthaṃ paccāmasati.
  8470. 1038470,189,1286,2,2,1,30,1,Aciravatīnadīupamākathāvaṇṇanā
  8471. 1038471,189,1287,2,9,1,22,2,542. {Samabharitā}ti sampuṇṇā.
  8472. 1038472,189,1287,10,13,1,18,3,Tato eva kākapeyyā.
  8473. 1038473,189,1287,14,27,1,57,7,"{Pārā}ti pārimatīra, ālapanametanti dassetuṃ‘‘ ambho’’ ti vuttaṃ. "
  8474. 1038474,189,1287,28,31,1,20,3,Apāran ti orimatīraṃ.
  8475. 1038475,189,1287,32,35,1,15,2,{Ehī}ti āgacchāhi.
  8476. 1038476,189,1287,36,39,1,15,2,{Vatā}ti ekaṃsena.
  8477. 1038477,189,1287,40,47,1,37,6,"Atha gamissasi, evaṃ sati ehīti yojanā."
  8478. 1038478,189,1287,48,55,1,28,3,‘‘ Atthime’’ tiādi avhānakāraṇaṃ.
  8479. 1038479,189,1288,2,12,1,72,5,544. Pañcasīla… pe… veditabbā yamaniyamādibrāhmaṇadhammānaṃ tadantogadhabhāvato.
  8480. 1038480,189,1288,13,17,1,47,3,{Tabbiparītā}ti pañcasīlādiviparītā pañcaverādayo.
  8481. 1038481,189,1288,18,25,1,41,6,"Indan ti indanāmakaṃ devaputtaṃ, sakkaṃ vā."
  8482. 1038482,189,1288,26,48,1,132,16,"‘‘ Aciravatiyā tīre nisinno’’ ti iminā yassā tīre nisinno, tadeva upamaṃ katvā āharati dhammarājā dhammadhātuyā suppaṭividdhattāti dasseti."
  8483. 1038483,189,1288,49,66,1,73,9,‘‘ Punapī’’ ti vatvā‘‘ aparampī’’ ti vacanaṃ itarāyapi nadīupamāya saṅgaṇhanatthaṃ.
  8484. 1038484,189,1289,2,8,1,35,2,546. {Kāmayitabbaṭṭhenā}ti kāmanīyabhāvena.
  8485. 1038485,189,1289,9,15,1,65,5,{Bandhanaṭṭhenā}ti kāmayitabbato sattānaṃ cittassa ābandhanabhāvena.
  8486. 1038486,189,1289,16,30,1,148,13,"Kāmañcāyaṃ guṇasaddo atthantaresupi diṭṭhapayogo, tesaṃ panettha asambhavato pārisesañāyena bandhanaṭṭhoyeva yuttoti dassetuṃ ayamatthuddhāro āraddho. "
  8487. 1038487,189,1289,31,35,1,33,4,Ahatānan ti adhotānaṃ abhinavānaṃ.
  8488. 1038488,189,1289,36,46,1,77,7,"{Etthā}ti khandhakapāḷipade {paṭalaṭṭho}ti paṭalasaddassa, paṭalasaṅkhāto vā attho. "
  8489. 1038489,189,1289,47,52,1,34,4,{Guṇaṭṭho}ti guṇasaddassa attho nāma.
  8490. 1038490,189,1289,53,56,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  8491. 1038491,189,1289,57,61,1,30,3,{Accentī}ti atikkamma pavattanti.
  8492. 1038492,189,1289,62,65,1,31,2,{Etthā}ti somanassajātakapāḷipade.
  8493. 1038493,189,1289,66,70,1,36,3,{Dakkhiṇā}ti tiracchānagate dānacetanā.
  8494. 1038494,189,1289,71,86,1,53,4,{Etthā}ti dakkhiṇavibhaṅgasuttapade( ma. ni.3.379) {mālāguṇe}ti mālādāme.
  8495. 1038495,189,1289,87,121,1,119,7,"{Etthā}ti satipaṭṭhāna-( dī. ni.2.378; ma. ni.1.109) dhammapadapāḷi padesu,( dha. pa.53) nidassanamattañcetaṃ koṭṭhāsāpadhānasīlādisukkādisampadājiyāsupi pavattanato. "
  8496. 1038496,189,1289,122,124,1,11,2,Hoti cettha–
  8497. 1038497,189,1290,2,7,1,39,4,‘ ‘ Guṇo paṭalarāsānisaṃse koṭṭhāsabandhane;
  8498. 1038498,189,1291,2,10,1,42,5,"Sīlasukkādyapadhāne , sampadāya jiyāya cā’’ ti. "
  8499. 1038499,189,1292,2,7,1,24,3,{Esevā}ti bandhanaṭṭho eva.
  8500. 1038500,189,1292,8,18,1,94,10,Na hi rūpādīnaṃ kāmetabbabhāve vuccamāne paṭalaṭṭho yujjati tathā kāmetabbatāya anadhippetattā.
  8501. 1038501,189,1292,19,22,1,25,3,Rāsaṭṭhādīsupi eseva nayo.
  8502. 1038502,189,1292,23,27,1,38,4,Pārisesato pana bandhanaṭṭhova yujjati.
  8503. 1038503,189,1292,28,35,1,56,6,"Yadaggena hi nesaṃ kāmetabbatā, tadaggena bandhanabhāvoti. "
  8504. 1038504,189,1293,2,8,1,81,6,Koṭṭhāsaṭṭhopi cettha yujjateva cakkhuviññeyyādikoṭṭhāsabhāvena nesaṃ kāmetabbato.
  8505. 1038505,189,1293,9,21,1,64,8,Koṭṭhāse ca guṇasaddo dissati‘‘ diguṇaṃ vaḍḍhetabban’’ tiādīsu viya.
  8506. 1038506,189,1294,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Asaṅkhyeyyāni nāmāni, saguṇena mahesino; "
  8507. 1038507,189,1295,2,38,1,42,5,"Guṇena nāmamuddheyyaṃ, api nāmasahassato’’ ti.( dha. sa. aṭṭha.1313; udā. aṭṭha.53; paṭi. ma. aṭṭha.1.1.76)– "
  8508. 1038508,189,1296,2,12,1,65,9,"Ādīsu pana sampadāṭṭho guṇasaddo, sopi idha na yujjatīti anuddhaṭo. "
  8509. 1038509,189,1297,2,12,1,46,6,Dassanameva idha vijānananti āha‘‘ passitabbā’’ ti.
  8510. 1038510,189,1297,13,28,1,59,6,‘‘ Sotaviññāṇena sotabbā’’ tiādiatthaṃ ‘‘ etenupāyenā’’ ti atidisati.
  8511. 1038511,189,1297,29,53,1,94,15,"Gavesitāpi‘‘ iṭṭhā’’ ti vuccanti, te idha nādhippetāti dassetuṃ‘‘ pariyiṭṭhā vā hontu mā vā’’ ti vuttaṃ. "
  8512. 1038512,189,1297,54,70,1,79,10,"Icchitā eva hi idha iṭṭhā, tenāha‘‘ iṭṭhārammaṇabhūtā’’ ti, sukhārammaṇabhūtāti attho. "
  8513. 1038513,189,1297,71,74,1,20,2,{Kāmanīyā}ti kāmetabbā.
  8514. 1038514,189,1297,75,80,1,47,5,Iṭṭhabhāvena manaṃ appayanti vaḍḍhentīti manāpā.
  8515. 1038515,189,1297,81,84,1,24,2,{Piyajātikā}ti piyasabhāvā.
  8516. 1038516,189,1297,85,90,1,40,4,Ārammaṇaṃ {katvā}ti attānamārammaṇaṃ katvā.
  8517. 1038517,189,1297,91,106,1,99,11,Kammabhūte ārammaṇe sati rāgo uppajjatīti taṃ kāraṇabhāvena nidassento‘‘ rāguppattikāraṇabhūtā’’ ti āha.
  8518. 1038518,189,1298,2,5,1,17,2,{Gedhenā}ti lobhena.
  8519. 1038519,189,1298,6,12,1,53,6,Abhibhūtā hutvā pañca kāmaguṇe paribhuñjantīti yojanā.
  8520. 1038520,189,1298,13,16,1,26,3,Mucchākāran ti mohanākāraṃ.
  8521. 1038521,189,1298,17,22,1,41,4,{Adhiosannā}ti adhigayha ajjhosāya avasannā.
  8522. 1038522,189,1298,23,31,1,21,4,Tena vuttaṃ‘‘ ogāḷhā’’ ti.
  8523. 1038523,189,1298,32,35,1,17,3,Sānan ti avasānaṃ.
  8524. 1038524,189,1298,36,42,1,70,5,{Pariniṭṭhānappattā}ti gilitvā pariniṭṭhāpanavasena pariniṭṭhānaṃ uyyātā.
  8525. 1038525,189,1298,43,51,1,58,7,"Ādīnavan ti kāmaparibhoge sampati, āyatiñca dosaṃ apassantā. "
  8526. 1038526,189,1298,52,62,1,127,9,"Ghāsacchādanādisambhoganimittasaṃkilesato nissaranti apagacchanti etenāti nissaraṇaṃ, yoniso paccavekkhitvā tesaṃ paribhogapaññā. "
  8527. 1038527,189,1298,63,74,1,66,6,Tadabhāvato {anissaraṇapaññā}ti atthaṃ dassento‘‘ idametthā’’ tiādimāha.
  8528. 1038528,189,1298,75,80,1,83,4,{Paccavekkhaṇaparibhogavirahitā}ti yathāvuttapaccavekkhaṇañāṇena paribhogato virahitā.
  8529. 1038529,189,1299,2,4,1,0,0,548-9.
  8530. 1038530,189,1299,5,11,1,44,4,{Āvarantī}ti kusaladhammuppattiṃ ādito vārenti.
  8531. 1038531,189,1299,12,16,1,34,3,{Nivārentī}ti niravasesato vārayanti.
  8532. 1038532,189,1299,17,22,1,35,4,{Onandhantī}ti ogāhantā viya chādenti.
  8533. 1038533,189,1299,23,27,1,34,3,{Pariyonandhantī}ti sabbaso chādenti.
  8534. 1038534,189,1299,28,34,1,60,5,Āvaraṇādīnaṃ {vasenā}ti yathāvuttānaṃ āvaraṇādiatthānaṃ vasena.
  8535. 1038535,189,1299,35,41,1,82,6,Te hi āsevanabalavatāya purimapurimehi pacchimapacchimā daḷhataratamādibhāvappattā.
  8536. 1038536,189,1300,2,2,1,22,1,Saṃsandanakathāvaṇṇanā
  8537. 1038537,189,1301,2,20,1,112,11,550. Itthipariggahe sati purisassa pañcakāmaguṇapariggaho paripuṇṇo eva hotīti vuttaṃ‘‘ itthipariggahena sapariggaho’’ ti.
  8538. 1038538,189,1301,21,33,1,114,8,‘‘ Itthipariggahena apariggaho’’ ti ca idaṃ tevijjabrāhmaṇesu dissamānapariggahānaṃ duṭṭhullatamapariggahābhāvadassanaṃ.
  8539. 1038539,189,1301,34,47,1,99,12,"Evaṃ bhūtānaṃ tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ kā brahmunā saṃsandanā, brahmā pana sabbena sabbaṃ apariggahoti. "
  8540. 1038540,189,1301,48,55,1,52,6,"Veracittena avero, kuto etassa verapayogoti adhippāyo. "
  8541. 1038541,189,1301,56,65,1,95,7,"{Cittagelaññasaṅkhātenā}ti cittuppādagelaññasaññitena, iminā tassa rūpakāyagelaññabhāvo vutto hoti. "
  8542. 1038542,189,1301,66,69,1,22,2,{Byāpajjhenā}ti dukkhena.
  8543. 1038543,189,1301,70,78,1,79,7,{Uddhaccakukkuccādīhī}ti ettha ādi saddena tadekaṭṭhā saṃkilesadhammā saṅgayhanti.
  8544. 1038544,189,1301,79,90,1,86,6,Atoyevettha‘‘ uddhaccakukkuccābhāvato’’ ti tadubhayābhāvamattahetuvacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  8545. 1038545,189,1301,91,115,1,159,19,"Appaṭipattihetubhūtāya vicikicchāya sati na kadāci cittaṃ purisassa vase vattati, pahīnāya pana tāya siyā cittassa purisavase vattananti āha‘‘ vicikicchāyā’’ tiādi. "
  8546. 1038546,189,1301,116,119,1,25,2,{Cittagatikā}ti cittavasikā.
  8547. 1038547,189,1301,120,130,1,37,6,Tena vuttaṃ‘‘ cittassa vase vattantī’’ ti.
  8548. 1038548,189,1301,131,148,1,118,15,"Na {tādiso}ti brāhmaṇā viya na cittavasiko hoti, atha kho vasībhūtajhānābhiññatāya cittaṃ attano vase vattetīti vasavattī. "
  8549. 1038549,189,1302,2,16,1,95,8,"552. {Brahmalokamagge}ti brahmalokagāmimagge paṭipajjitabbe, paññāpetabbe vā, taṃ paññapentāti adhippāyo. "
  8550. 1038550,189,1302,17,24,1,58,5,"{Upagantvā}ti micchāpaṭipattiyā upasaṅkamitvā, paṭijānitvā vā. "
  8551. 1038551,189,1302,25,36,1,91,10,Samatalanti {saññāyā}ti matthake ekaṅgulaṃ vā upaḍḍhaṅgulaṃ vā sukkhatāya samatalanti saññāya.
  8552. 1038552,189,1302,37,45,1,56,7,Paṅkaṃ otiṇṇā {viyā}ti anekaporisaṃ mahāpaṅkaṃ otiṇṇā viya.
  8553. 1038553,189,1302,46,51,1,59,4,{Anuppavisantī}ti apāyamaggaṃ brahmalokamaggasaññāya ogāhanti.
  8554. 1038554,189,1302,52,57,1,37,5,Tato eva saṃsīditvā visādaṃ pāpuṇanti.
  8555. 1038555,189,1302,58,67,1,38,5,Evan ti‘‘ samatalan’’ tiādinā vuttanayena.
  8556. 1038556,189,1302,68,72,1,23,2,{Saṃsīditvā}ti nimujjitvā .
  8557. 1038557,189,1302,73,77,1,39,3,{Marīcikāyā}ti migataṇhikāya kattubhūtāya.
  8558. 1038558,189,1302,78,83,1,42,4,{Vañcetvā}ti nadīsadisaṃ pakāsanena vañcetvā.
  8559. 1038559,189,1302,84,91,1,38,5,"{Vāyamānā}ti vāyamamānā, ayameva vā pāṭho. "
  8560. 1038560,189,1302,92,99,1,61,6,Sukkhataraṇaṃ maññe {tarantī}ti sukkhanadītaraṇaṃ taranti maññe.
  8561. 1038561,189,1302,100,102,1,26,2,Abhinnepi bhedavacanametaṃ.
  8562. 1038562,189,1302,103,118,1,68,9,"{Tasmā}ti yasmā tevijjā amaggameva‘‘ maggo’’ ti upagantvā saṃsīdanti, tasmā. "
  8563. 1038563,189,1302,119,138,1,113,14,Yathā {te}ti te‘‘ samatalan’’ ti saññāya paṅkaṃ otiṇṇā sattā hatthapādādīnaṃ saṃbhañjanaṃ paribhañjanaṃ pāpuṇanti yathā.
  8564. 1038564,189,1302,139,144,1,31,4,Idheva {cā}ti imasmiñca attabhāve.
  8565. 1038565,189,1302,145,165,1,125,18,"Sukhaṃ vā sātaṃ vā na {labhantī}ti jhānasukhaṃ vā vipassanāsātaṃ vā na labhanti, kuto maggasukhaṃ vā nibbānasātaṃ vāti adhippāyo. "
  8566. 1038566,189,1302,166,176,1,50,6,Maggadīpakan ti‘‘ maggadīpaka’’ micceva tehi abhimataṃ.
  8567. 1038567,189,1302,177,180,1,32,3,Tevijjakan ti tevijjatthañāpakaṃ.
  8568. 1038568,189,1302,181,185,1,42,4,Pāvacanan ti pakaṭṭhavacanasammataṃ pāṭhaṃ.
  8569. 1038569,189,1302,186,191,1,47,5,Tevijjānaṃ brāhmaṇānan ti sambandhe sāmivacanaṃ.
  8570. 1038570,189,1302,192,205,1,66,9,Iriṇan ti araññāniyā idaṃ adhivacananti āha‘‘ agāmakaṃ mahāraññan’’ ti.
  8571. 1038571,189,1302,206,212,1,78,5,{Anupabhogarukkhehī}ti migaruruādīnampi anupabhogārahehi kiṃ pakkādivisarukkhehi.
  8572. 1038572,189,1302,213,217,1,20,3,{Yatthā}ti yasmiṃ vane.
  8573. 1038573,189,1302,218,223,1,57,5,Parivattitumpi na sakkā honti mahākaṇṭakagacchagahanatāya.
  8574. 1038574,189,1302,224,228,1,36,4,Ñātīnaṃ byasanaṃ vināso ñātibyasanaṃ.
  8575. 1038575,189,1302,229,232,1,26,3,Evaṃ bhogasīlabyasanesu pi.
  8576. 1038576,189,1302,233,238,1,41,5,Rogo eva byasati vibādhatīti rogabyasanaṃ.
  8577. 1038577,189,1302,239,242,1,21,3,Evaṃ diṭṭhibyasane pi.
  8578. 1038578,189,1303,2,17,1,67,8,554. Nanu jātasaddeneva ayamattho siddhoti codanamapaneti‘‘ yo hī’’ tiādinā.
  8579. 1038579,189,1303,18,47,1,132,15,"Jāto hutvā saṃvaḍḍhito {jātasaṃvaḍḍho}ti ācariyena( dī. ni. ṭī.1.554) vuttaṃ, jāto ca so saṃvaḍḍho cāti {jātasaṃvaḍḍho}ti pana yujjati visesanaparanipātattā. "
  8580. 1038580,189,1303,48,53,1,42,5,Na sabbaso paccakkhā honti paricayābhāvato.
  8581. 1038581,189,1303,54,59,1,40,4,{Ciranikkhanto}ti nikkhanto hutvā cirakālo.
  8582. 1038582,189,1303,60,66,1,42,5,Ciraṃ nikkhantassa assāti hi ciranikkhanto.
  8583. 1038583,189,1303,67,94,1,125,15,‘‘ Jātasaṃvaḍḍho’’ ti padadvayena atthassa paripuṇṇābhāvato‘‘ tamenan’’ ti kammapadaṃ‘‘ tāvadeva avasaṭan’’ ti puna visesetīti vuttaṃ hoti.
  8584. 1038584,189,1303,95,115,1,128,15,"Dandhāyitattan ti vissajjane mandattaṃ saṇikavutti, taṃ pana saṃsayavasena cirāyanaṃ nāma hotīti āha‘‘ kaṅkhāvasena cirāyitattan’’ ti. "
  8585. 1038585,189,1303,116,119,1,31,3,Vitthāyitattan ti sārajjitattaṃ.
  8586. 1038586,189,1303,120,133,1,97,9,Aṭṭhakathāyaṃ pana vitthāyitattaṃ nāma thambhitattanti adhippāyena‘‘ thaddhabhāvaggahaṇan’’ ti vuttaṃ.
  8587. 1038587,189,1303,134,138,1,53,4,Appaṭihatabhāvaṃ dasseti tasseva anāvaraṇañāṇabhāvato.
  8588. 1038588,189,1303,139,151,1,72,8,Nanvetampi antarāyapaṭihataṃ siyāti āsaṅkaṃ pariharati‘‘ tassa hī’’ tiādinā.
  8589. 1038589,189,1303,152,157,1,61,4,{Mārāvaṭṭanādivasenā}ti ettha cakkhumohamucchākālādi saṅgayhati.
  8590. 1038590,189,1303,158,168,1,83,9,Na sakkā tassa kenaci antarāyo kātuṃ catūsu anantarāyikadhammesu pariyāpannabhāvato.
  8591. 1038591,189,1304,2,19,1,81,9,"555. Uiccupasaggayoge lumpasaddo, lupisaddo vā uddharaṇattho hotīti vuttaṃ‘‘ uddharatū’’ ti. "
  8592. 1038592,189,1304,20,32,1,71,8,Upasaggavisesena hi dhātusaddā atthavisesavuttino honti yathā‘‘ ādānan’’ ti.
  8593. 1038593,189,1304,33,43,1,66,6,Pajāsaddo pakaraṇādhigatattā dārakavisayoti āha‘‘ brāhmaṇadārakan’’ ti.
  8594. 1038594,189,1305,2,2,1,28,1,Brahmalokamaggadesanāvaṇṇanā
  8595. 1038595,189,1306,2,4,1,0,0,556-7.
  8596. 1038596,189,1306,5,12,1,46,5,‘‘ Apubban ti iminā saṃvaṇṇetabbatākāraṇaṃ dīpeti.
  8597. 1038597,189,1306,13,28,1,62,9,"Yassa atisayena balaṃ atthi, so {balavā}ti vuttaṃ‘‘ balasampanno’’ ti. "
  8598. 1038598,189,1306,29,37,1,70,7,"Saṅkhaṃ dhametīti saṅkhadhamako, saṅkhaṃ dhamayitvā tato saddapavattako."
  8599. 1038599,189,1306,38,53,1,58,7,‘‘ Balavā’’ tiādivisesanaṃ kimatthiyanti āha‘‘ dubbalo hī’’ tiādi.
  8600. 1038600,189,1306,54,58,1,37,4,Balavato pana saṅkhasaddoti sambandho.
  8601. 1038601,189,1306,59,70,1,91,10,"Appanāva vaṭṭati paṭipakkhato sammadeva cetaso vimuttibhāvato, tasmā evaṃ vuttanti adhippāyo. "
  8602. 1038602,189,1307,2,10,1,92,8,Pamāṇakataṃ kammaṃ nāma kāmāvacaraṃ vuccati pamāṇakarānaṃ saṃkilesadhammānaṃ avikkhambhanato.
  8603. 1038603,189,1307,11,21,1,115,10,Tathā hi taṃ brahmavihārapubbabhāgabhūtaṃ pamāṇaṃ atikkamitvā odissakānodissakadisāpharaṇavasena vaḍḍhetuṃ na sakkā.
  8604. 1038604,189,1307,22,28,1,64,6,Vuttavipariyāyato pana rūpārūpāvacaraṃ appamāṇakataṃ kammaṃ nāma.
  8605. 1038605,189,1307,29,36,1,19,3,Tenāha‘‘ tañhī’’ tiādi.
  8606. 1038606,189,1307,37,46,1,84,8,"Tattha arūpāvacare odissakānodissakavasena pharaṇaṃ na labbhati, tathā disāpharaṇañca. "
  8607. 1038607,189,1307,47,60,1,58,8,"Keci pana‘‘ taṃ āgamanavasena labbhatī’’ ti vadanti, tadayuttaṃ. "
  8608. 1038608,189,1307,61,81,1,138,17,"Na hi brahmavihāranissando āruppaṃ, atha kho kasiṇanissando, tasmā yaṃ subhāvitaṃ vasībhāvaṃ pāpitaṃ āruppaṃ, taṃ appamāṇakatan ti daṭṭhabbaṃ."
  8609. 1038609,189,1307,82,108,1,208,19,"‘‘ Yaṃ vā sātisayaṃ brahmavihārabhāvanāya abhisaṅkhatena santānena nibbattitaṃ, yañca brahmavihārasamāpattito vuṭṭhāya samāpannaṃ arūpāvacarajjhānaṃ, taṃ iminā pariyāyena pharaṇapamāṇavasena appamāṇakatan’’ ti apare. "
  8610. 1038610,189,1307,109,111,1,21,2,Vīmaṃsitvā gahetabbaṃ.
  8611. 1038611,189,1308,2,9,1,71,6,{Rūpāvacarārūpāvacarakamme}ti rūpāvacarakamme ca arūpāvacarakamme ca sati.
  8612. 1038612,189,1308,10,32,1,188,20,Na ohīyati na {tiṭṭhatī}ti katūpacitampi kāmāvacarakammaṃ yathādhigate mahaggatajjhāne aparihīne taṃ abhibhavitvā paṭibāhitvā sayaṃ ohīyakaṃ hutvā paṭisandhiṃ dātuṃ samatthabhāve na tiṭṭhati.
  8613. 1038613,189,1308,33,64,1,119,17,"‘‘ Na avasissatī’’ ti etassa hi atthavacanaṃ‘‘ na ohīyatī’’ ti, tadetaṃ‘‘ na avatiṭṭhatī’’ ti etassa visesavacanaṃ, pariyāyavacanaṃ vā. "
  8614. 1038614,189,1308,65,74,1,29,5,Tenāha‘‘ kiṃ vuttaṃ hotī’’ tiādi.
  8615. 1038615,189,1308,75,79,1,31,4,Laggitun ti āvarituṃ nisedhetuṃ.
  8616. 1038616,189,1308,80,85,1,37,5,Ṭhātun ti paṭibalaṃ hutvā patiṭṭhātuṃ.
  8617. 1038617,189,1308,86,89,1,23,2,{Pharitvā}ti paṭipharitvā.
  8618. 1038618,189,1308,90,95,1,42,4,{Pariyādiyitvā}ti tassa sāmatthiyaṃ khepetvā.
  8619. 1038619,189,1308,96,115,1,106,13,"Okāsaṃ {gahetvā}ti vipākadānokāsaṃ gahetvā, iminā‘‘ laggituṃ vā ṭhātuṃ vā’’ ti vacanameva vitthāretīti daṭṭhabbaṃ."
  8620. 1038620,189,1308,116,124,1,34,4,‘‘ Atha kho’’ tiādi atthāpattidassanaṃ.
  8621. 1038621,189,1308,125,140,1,103,11,Kammassa pariyādiyanaṃ nāma tassa vipākuppādanaṃ nisedhetvā attano vipākuppādanamevāti āha‘‘ tassā’’ tiādi.
  8622. 1038622,189,1308,141,146,1,46,4,{Tassā}ti kāmāvacarakammassa vipākaṃ paṭibāhitvā.
  8623. 1038623,189,1308,147,150,1,34,2,{Sayamevā}ti rūpārūpāvacarakammameva.
  8624. 1038624,189,1308,151,157,1,70,6,Brahmasahabyataṃ upaneti asati tādisānaṃ cetopaṇidhiviseseti adhippāyo.
  8625. 1038625,189,1308,158,169,1,124,11,Tissabrahmādīnaṃ viya hi mahāpuññānaṃ cetopaṇidhivisesena mahaggatakammaṃ parittakammassa vipākaṃ na paṭibāhatīti daṭṭhabbaṃ.
  8626. 1038626,189,1309,2,13,1,113,11,Atha mahaggatassa garukakammassa vipākaṃ paṭibāhitvā parittaṃ lahukakammaṃ kathamattano vipākassa okāsaṃ karotīti?
  8627. 1038627,189,1309,14,32,1,127,13,"Tīsupi kira vinayagaṇṭhipadesu evaṃ vuttaṃ‘‘ nikantibaleneva jhānaṃ parihāyati, tato parihīnajhānattā parittakammaṃ laddhokāsan’’ ti. "
  8628. 1038628,189,1309,33,47,1,87,10,Keci pana vadanti‘‘ anīvaraṇāvatthāya nikantiyā jhānassa parihāni vīmaṃsitvā gahetabbā’’ ti.
  8629. 1038629,189,1309,48,100,1,256,22,Idamettha yuttatarakāraṇaṃ– asatipi mahaggatakammuno vipākapaṭibāhanasamatthe parittakamme‘‘ ijjhati bhikkhave sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā sīlassā’’ ti( dī. ni.1.504; saṃ. ni.4.352; a. ni.8.35) vacanato kāmabhave cetopaṇidhi mahaggatakammassa vipākaṃ paṭibāhitvā parittakammuno vipākokāsaṃ karotīti.
  8630. 1038630,189,1309,101,110,1,88,8,Evaṃ {mettādivihārī}ti vuttanayena appanāpattānaṃ mettādīnaṃ brahmavihārānaṃ vasena vihārī.
  8631. 1038631,189,1310,2,18,1,78,7,"559. Paṭhamamupanidhāya dutiyaṃ, kimetaṃ, yamupanidhīyatīti vuttaṃ‘‘ paṭhamamevā’’ tiādi. "
  8632. 1038632,189,1310,19,23,1,51,4,Majjhimapaṇṇāsake saṅgītanti ajjhāharitvā sambandho.
  8633. 1038633,189,1310,24,35,1,102,9,"Punappunaṃ saraṇagamanaṃ daḷhataraṃ, mahapphalatarañca, tasmā dutiyampi saraṇagamanaṃ katanti veditabbaṃ. "
  8634. 1038634,189,1310,36,40,1,34,2,{Katipāhaccayenā}ti dvīhatīhaccayena .
  8635. 1038635,189,1310,41,46,1,38,3,{Pabbajitvā}ti sāmaṇerapabbajjaṃ gahetvā.
  8636. 1038636,189,1310,47,71,1,94,10,"Aggaññasutta mpi( dī. ni.3.112) amuṃyeva vāseṭṭhamārabbha kathesi, nāññanti ñāpetuṃ‘‘ aggaññasutte’’ tiādi vuttaṃ. "
  8637. 1038637,189,1310,72,79,1,76,7,Tattha āgatanayena upasampadañceva arahattañca alatthuṃ paṭilabhiṃsūti attho.
  8638. 1038638,189,1310,80,87,1,52,6,"Yamettha atthato na vibhattaṃ, tadetaṃ suviññeyyameva. "
  8639. 1038639,189,1311,2,22,1,492,20,Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya ajjavamaddavasoraccasaddhāsatidhitibuddhikhantivīriyādidhammasamaṅginā sāṭṭhakathe piṭakattaye asaṅgāsaṃhīravisāradañāṇacārinā anekappabhedasakasamayasamayantaragahanajjhogāhinā mahāgaṇinā mahāveyyākaraṇena ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatināmatherena mahādhammarājādhirājagarunā katāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā tevijjasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā.
  8640. 1038640,189,1312,2,4,1,31,2,Tevijjasuttasaṃvaṇṇanā niṭṭhitā.
  8641. 1038641,189,1313,2,6,1,50,4,Tatridaṃ sādhuvilāsiniyā sādhuvilāsinittasmiṃ hoti–
  8642. 1038642,189,1314,2,9,1,45,6,"Byañjanañceva attho ca, vinicchayo ca sabbathā; "
  8643. 1038643,189,1315,2,10,1,44,7,"Sādhakena vinā vutto, natthi cettha yato tato. "
  8644. 1038644,189,1316,2,7,1,44,4,"Sampassataṃ sudhīmataṃ, sādhūnaṃ cittatosanaṃ; "
  8645. 1038645,189,1317,2,9,1,42,5,"Karoti vividhaṃ sāyaṃ, tena {sādhuvilāsinī}ti. "
  8646. 1038646,189,1318,2,2,1,13,1,Nigamanakathā
  8647. 1038647,189,1319,2,6,1,11,2,Ettāvatā ca–
  8648. 1038648,189,1320,2,8,1,44,5,"Saddhamme pāṭavatthāya, sāsanassa ca vuddhiyā; "
  8649. 1038649,189,1321,2,8,1,44,5,"Vaṇṇanā yā samāraddhā, sīlakkhandhakathāya sā. "
  8650. 1038650,189,1322,2,7,1,39,4,"Sādhuvilāsinī nāma, sabbaso pariniṭṭhitā; "
  8651. 1038651,189,1323,2,6,1,38,3,"Paṇṇāsāya sādhikāya, bhāṇavārappamāṇato. "
  8652. 1038652,189,1324,2,6,1,35,3,"Anekasetibhindo yo, anantabalavāhano; "
  8653. 1038653,189,1325,2,6,1,37,3,"Sirīpavarādināmo , rājā nānāraṭṭhissaro. "
  8654. 1038654,189,1326,2,7,1,37,4,"Jambudīpatale ramme, marammavisaye akā; "
  8655. 1038655,189,1327,2,7,1,39,4,"Tambadīparaṭṭhe puraṃ, amarapura nāmakaṃ. "
  8656. 1038656,189,1328,2,5,1,37,2,"Maṇḍalācalasāmantaṃ , erāvatīnadissitaṃ; "
  8657. 1038657,189,1329,2,5,1,36,2,"Nānājanānamāvāsaṃ , hemapāsādalaṅkataṃ. "
  8658. 1038658,189,1330,2,8,1,43,5,"Tatrābhisekapatto so, rajjaṃ kāresi dhammato; "
  8659. 1038659,189,1331,2,6,1,37,3,"Rājāgāramahāthūpaṃ , akāsi sampasādanaṃ. "
  8660. 1038660,189,1332,2,7,1,40,4,"Uddhammaṃ ubbinayañca, pahāya jinasāsanaṃ; "
  8661. 1038661,189,1333,2,7,1,41,4,"Visodhesi yathābhūtaṃ, satataṃ daḷhamānaso. "
  8662. 1038662,189,1334,2,7,1,38,4,"Teneva kārite ramme, chāyūdakasamappite; "
  8663. 1038663,189,1335,2,5,1,39,2,"Dvipākāraparikkhitte , bhāvanābhiratārahe. "
  8664. 1038664,189,1336,2,7,1,41,4,"Mahāmunisamaññā yā, sambuddhasammukhā katā; "
  8665. 1038665,189,1337,2,6,1,37,3,"Paṭimā taṃpāsādamhā, ujuāsannadakkhiṇe. "
  8666. 1038666,189,1338,2,6,1,33,2,"Asokārāmaārāme , pañcabhūmimahālaye; "
  8667. 1038667,189,1339,2,6,1,42,3,"Ratanabhūmikitti vhaye, dhammapāsādalaṅkate. "
  8668. 1038668,189,1340,2,7,1,38,4,"Tathā dakkhiṇadeviyā, nagarasamīpe kate; "
  8669. 1038669,189,1341,2,6,1,41,4,Pubbuttare jayabhūmi-kittā bhidhānakepi ca.
  8670. 1038670,189,1342,2,7,1,39,3,"Tathevuttaradeviyā , nagarabbhantare kate; "
  8671. 1038671,189,1343,2,6,1,37,3,"Soṇṇaguhathūpantike , parimāṇaka nāmake. "
  8672. 1038672,189,1344,2,8,1,38,5,"Tathā ca uparājena, kate nagarapacchime; "
  8673. 1038673,189,1345,2,6,1,37,3,"Mahāguhathūpantike , maṅgalāvāsanā make. "
  8674. 1038674,189,1346,2,7,1,36,4,"Iti soṇṇavihāresu, vasaṃnekesu vārato; "
  8675. 1038675,189,1347,2,7,1,46,4,"Sakkato sabbarājūnaṃ, tikkhattuṃ laddhalañchano. "
  8676. 1038676,189,1348,2,5,1,39,2,{Ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatī}ti suvikhyāto;
  8677. 1038677,189,1349,2,6,1,43,3,"Dvevibhaṅgādidhāraṇā , upajjhācariyataṃ patto. "
  8678. 1038678,189,1350,2,5,1,36,2,"Laṅkādīpāgatānampi , paradīpanivāsinaṃ; "
  8679. 1038679,189,1351,2,8,1,45,5,"Bhikkhūnaṃ vācako dhammaṃ, paṭipattiṃ niyojako. "
  8680. 1038680,189,1352,2,9,1,41,6,"Yaṃ nissāya visodhesi, sāsanaṃ esa bhūpati; "
  8681. 1038681,189,1353,2,9,1,44,5,"Atthabyañjanasampannaṃ , so’ kāsi vaṇṇanaṃ imaṃ. "
  8682. 1038682,189,1354,2,7,1,41,3,"Sambuddhaparinibbānā , pañcatālīsake’ ddhake; "
  8683. 1038683,189,1355,2,9,1,43,6,"Tisate dvisahasse ca, sampatte sā suniṭṭhitā. "
  8684. 1038684,189,1356,2,7,1,44,4,"Peṭakālaṅkāra vhayaṃ, nettisaṃvaṇṇanaṃ subhaṃ; "
  8685. 1038685,189,1357,2,9,1,44,6,"Imañca saṅkharontena, yaṃ puññaṃ pasutaṃ mayā. "
  8686. 1038686,189,1358,2,9,1,42,5,"Aññampi tena puññena, patvāna bodhimuttamaṃ; "
  8687. 1038687,189,1359,2,8,1,43,5,"Tārayitvā bahū satte, moceyyaṃ bhavabandhanā. "
  8688. 1038688,189,1360,2,9,1,43,6,"Sadā rakkhantu rājāno, dhammeneva pajaṃ imaṃ; "
  8689. 1038689,189,1361,2,7,1,39,4,"Niratā puññakammesu, jotentu jinasāsanaṃ. "
  8690. 1038690,189,1362,2,9,1,39,6,"Ime ca pāṇino sabbe, sabbadā nirupaddavā; "
  8691. 1038691,189,1363,2,8,1,46,5,"Niccaṃ kalyāṇasaṅkappā, pappontu amataṃ padanti. "
  8692. 1038692,189,1364,2,4,1,56,3,Iti dīghanikāyaṭṭhakathāya sīlakkhandhavaggasaṃvaṇṇanāya
  8693. 1038693,189,1365,2,6,1,39,4,Sādhuvilāsinī nāma abhinavaṭīkā samattā.
  8694. 1038694,189,1366,2,4,1,38,2,Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā niṭṭhitāniṭṭhitā
  8695. 1038695,190,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
  8696. 1038696,190,2,2,2,1,14,1,Khuddakanikāye
  8697. 1038697,190,3,2,2,1,18,1,Nettippakaraṇa-ṭīkā
  8698. 1038698,190,4,2,2,1,24,1,Ganthārambhakathāvaṇṇanā
  8699. 1038699,190,5,2,57,1,259,16,"Saṃvaṇṇanārambhe ( dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī.1.1 ganthārambhakathāvaṇṇanā; saṃ. ni. ṭī.1.1.1 ganthārambhakathāvaṇṇanā) ratanattayavandanā saṃvaṇṇetabbassa dhammassa pabhavanissayavisuddhipaṭivedanatthaṃ, taṃ pana dhammasaṃvaṇṇanāsu viññūnaṃ bahumānuppādanatthaṃ, taṃ sammadeva tesaṃ uggahaṇadhāraṇādikkamaladdhabbāya sammāpaṭipattiyā sabbahitasukhanipphādanatthaṃ. "
  8700. 1038700,190,5,58,74,1,162,13,"Atha vā maṅgalabhāvato, sabbakiriyāsu pubbakiccabhāvato, paṇḍitehi sammācaritabhāvato, āyatiṃ paresaṃ diṭṭhānugatiāpajjanato ca saṃvaṇṇanāyaṃ ratanattayapaṇāmakiriyā. "
  8701. 1038701,190,5,75,95,1,227,17,"Atha vā ratanattayapaṇāmakaraṇaṃ pūjanīyapūjāpuññavisesanibbattanatthaṃ, taṃ attano yathāladdhasampattinimittassa kammassa balānuppadānatthaṃ, antarā ca tassa asaṅkocanatthaṃ, tadubhayaṃ anantarāyena aṭṭhakathāya parisamāpanatthaṃ. "
  8702. 1038702,190,5,96,101,1,44,5,Idameva ca payojanaṃ ācariyena idhādhippetaṃ.
  8703. 1038703,190,5,102,117,1,51,8,Tathā hi vakkhati‘‘ vandanājanitaṃ… pe… tassa tejasā’’ ti.
  8704. 1038704,190,5,118,130,1,200,11,"Vatthuttayapūjā hi niratisayapuññakkhettasambuddhiyā aparimeyyappabhāvo puññātisayoti bahuvidhantarāyepi lokasannivāse antarāyanibandhanasakalasaṃkilesaviddhaṃsanāya pahoti, bhayādiupaddavañca nivāreti. "
  8705. 1038705,190,5,131,132,1,7,1,Yathāha–
  8706. 1038706,190,6,2,32,1,45,9,"‘ ‘ Pūjārahe pūjayato, buddhe yadi va sāvake’’ ti.( dha. pa.195; apa. thera1.10.1) ca, "
  8707. 1038707,190,7,2,4,1,5,1,Tathā –
  8708. 1038708,190,8,2,39,1,91,17,"‘ ‘ Ye, bhikkhave, buddhe pasannā, agge te pasannā, agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hotī’’ ti( a. ni.4.34; itivu.90) ca, "
  8709. 1038709,190,9,2,3,1,5,1,Tathā –
  8710. 1038710,190,10,2,14,1,44,8,"‘ ‘‘ Buddho’ ti kittayantassa, kāye bhavati yā pīti; "
  8711. 1038711,190,11,2,9,1,43,6,"Varameva hi sā pīti, kasiṇenapi jambudīpassa;"
  8712. 1038712,190,12,2,72,1,39,10,"‘ ‘‘ Dhammo’ ti… pe…‘ saṅgho’ ti… pe… dīpassā’’ ti.( dī. ni. aṭṭha.1.6; itivu. aṭṭha90; dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī.1.1; a. ni. ṭī.2.4.34) ca, "
  8713. 1038713,190,13,2,3,1,5,1,Tathā –
  8714. 1038714,190,14,2,46,1,158,22,"‘ ‘ Yasmiṃ, mahānāma, samaye ariyasāvako tathāgataṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosa… pe… na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hotī’’ ti( a. ni.6.10;11.11) ca, "
  8715. 1038715,190,15,2,3,1,5,1,Tathā –
  8716. 1038716,190,16,2,11,1,23,5,‘ ‘ Araññe rukkhamūle vā… pe…;
  8717. 1038717,190,17,2,24,1,53,9,"Bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā, lomahaṃso na hessatī’’ ti.( saṃ. ni.1.249) ca; "
  8718. 1038718,190,18,2,17,1,120,10,"Tattha yassa ratanattayassa vandanaṃ kattukāmo, tassa guṇātisayayogasandassanatthaṃ‘‘ mahākāruṇikan’’ tiādinā gāthāttayamāha. "
  8719. 1038719,190,18,18,28,1,98,9,"Guṇātisayayogena hi vandanārahabhāvo, vandanārahe ca katā vandanā yathādhippetappayojanaṃ sādhetīti. "
  8720. 1038720,190,18,29,42,1,118,11,"Tattha yassā saṃvaṇṇanaṃ kattukāmo, sā netti visesato yathānulomasāsanasannissayā, tassa ca vicittākārappavattivibhāvinī. "
  8721. 1038721,190,18,43,74,1,271,25,"Tathā hi suttantadesanā na vinayadesanā viya karuṇāppadhānā, nāpi abhidhammadesanā viya paññāppadhānā, atha kho karuṇāpaññāppadhānāti tadubhayappadhānadesanāvisesavibhāvanaṃ tāva sammāsambuddhassa thomanaṃ kātuṃ tammūlakattā sesaratanānaṃ‘‘ mahākāruṇikaṃ nāthan’’ tiādi vuttaṃ. "
  8722. 1038722,190,19,2,55,1,61,7,"Tattha kiratīti( dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī.1.1; saṃ. ni. ṭī.1.1.1; a. ni. ṭī.1.1.1) karuṇā, paradukkhaṃ vikkhipati apanetīti attho. "
  8723. 1038723,190,19,56,68,1,75,10,"Atha vā kiṇātīti karuṇā, paradukkhe sati kāruṇikaṃ hiṃsati vibādhatīti attho . "
  8724. 1038724,190,19,69,80,1,80,10,"Kampanaṃ karotīti vā karuṇā, paradukkhe sati sādhūnaṃ hadayakhedaṃ karotīti attho. "
  8725. 1038725,190,19,81,88,1,38,6,"Kamiti vā sukhaṃ, taṃ rundhatīti karuṇā. "
  8726. 1038726,190,19,89,99,1,110,9,"Esā hi paradukkhāpanayanakāmatālakkhaṇā, attasukhanirapekkhatāya kāruṇikānaṃ sukhaṃ rundhati vibandhatīti attho. "
  8727. 1038727,190,19,100,125,1,88,11,"Kiriyati dukkhitesu pasāriyatīti vā karuṇā, karuṇāya niyuttoti kāruṇiko yathā‘‘ dovāriko’’ ti( a. ni.7.67). "
  8728. 1038728,190,19,126,160,1,259,25,"Yathā hi dvāraṭṭhānato aññattha vattamānopi dvārapaṭibaddhajīviko puriso dvārānativattavuttitāya dvāre niyuttoti‘‘ dovāriko’’ ti vuccati, evaṃ bhagavā mettādivasena karuṇāvihārato aññattha vattamānopi karuṇānativattavuttitāya karuṇāya niyuttoti‘‘ kāruṇiko’’ ti vuccati. "
  8729. 1038729,190,19,161,169,1,87,8,Mahābhinīhārato paṭṭhāya hi yāva mahāparinibbānā lokahitatthameva lokanāthā tiṭṭhantīti.
  8730. 1038730,190,19,170,173,1,31,3,Mahanto kāruṇikoti mahākāruṇiko.
  8731. 1038731,190,19,174,191,1,155,13,Satipi bhagavato tadaññaguṇānampi vasena mahantabhāve kāruṇikasaddasannidhānena vuttattā karuṇāvasenevettha mahantabhāvo veditabbo yathā‘‘ mahāveyyākaraṇo’’ ti.
  8732. 1038732,190,19,192,207,1,89,11,Evañca katvā‘‘ mahākāruṇiko’’ ti iminā padena puggalādhiṭṭhānena satthu mahākaruṇā vuttā hoti.
  8733. 1038733,190,20,2,12,1,84,8,Aparo nayo– atthasādhanato karuṇaṃ karuṇāyanaṃ karuṇāsampavattanaṃ arahatīti kāruṇiko .
  8734. 1038734,190,20,13,32,1,128,16,"Bhagavato hi sabbaññutāya anavasesato sattānaṃ hitaṃ, hitupāyañca jānato, tattha ca akilāsuno hitesitā satthikā, na tathā aññesanti. "
  8735. 1038735,190,20,33,42,1,65,9,Atha vā karuṇā karuṇāyanaṃ sīlaṃ pakati sabhāvo etassāti kāruṇiko.
  8736. 1038736,190,20,43,51,1,99,8,Bhagavā hi pathavīphassādayo viya kakkhaḷaphusanādisabhāvā karuṇāsabhāvo sabhāvabhūtakaruṇoti attho.
  8737. 1038737,190,20,52,54,1,22,2,Sesaṃ purimasadisameva.
  8738. 1038738,190,20,55,66,1,83,9,"Atha vā mahāvisayatāya, mahānubhāvatāya, mahapphalatāya ca mahatī karuṇāti mahākaruṇā. "
  8739. 1038739,190,20,67,92,1,222,21,"Bhagavato hi karuṇā niravasesesu sattesu pavattati, pavattamānā ca anaññasādhāraṇā pavattati, diṭṭhadhammikādibhedañca mahantameva sattānaṃ hitasukhaṃ ekantato nipphādeti, mahākaruṇāya niyuttoti mahākāruṇiko, taṃ mahākāruṇikaṃ. "
  8740. 1038740,190,20,93,97,1,37,4,Sesaṃ sabbaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ.
  8741. 1038741,190,20,98,103,1,52,5,Sumāgadhādipadānaṃ viya cettha saddasiddhi veditabbā.
  8742. 1038742,190,21,2,21,1,156,15,"Nāthatīti nātho, veneyyānaṃ hitasukhaṃ āsīsati patthetīti attho, mettāyanavasena cettha hitasukhāsīsanaṃ veditabbaṃ, na karuṇāyanavasena paṭhamapadena vuttattā. "
  8743. 1038743,190,21,22,36,1,95,12,"Atha vā nāthati veneyyagataṃ kilesabyasanaṃ upatāpetīti nātho, nāthatīti vā nātho, yācatīti attho. "
  8744. 1038744,190,21,37,74,1,171,20,"Bhagavā hi‘‘ sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ attasampattiṃ paccavekkhitā’’ tiādinā( a. ni.8.7,8) sattānaṃ taṃ taṃ hitappaṭipattiṃ yācitvāpi mahākaruṇāya samussāhito te tattha niyojeti. "
  8745. 1038745,190,21,75,97,1,133,16,"Paramena vā cittissariyena samannāgato, sabbasatte vā sīlādiguṇehi īsati abhibhavatīti paramissaro bhagavā‘‘ nātho’’ ti vuccati, taṃ nāthaṃ. "
  8746. 1038746,190,22,2,10,1,67,6,"Ñātabbanti ñeyyaṃ, atītādibhedabhinnaṃ sabbaṃ saṅkhataṃ, asaṅkhatañca. "
  8747. 1038747,190,22,11,21,1,106,9,"Saṅgaraṇaṭṭhena sāgaro, patitapatitānaṃ attano puthulagambhīrabhāvehi saṃsīdanaṃ nimmujjanaṃ karotīti attho. "
  8748. 1038748,190,22,22,45,1,72,9,"Saṃ -saddassa cettha‘‘ sābhāvo, sārāgo’’ tiādīsu( dha. sa.389,391) viya niruttinayena daṭṭhabbo. "
  8749. 1038749,190,22,46,71,1,150,18,"{Saṅgaraṇaṭṭhenā}ti vā saṅgarakaraṇaṭṭhena, ṭhitadhammatāya‘‘ ayaṃ me mariyādā, imaṃ velaṃ nātikkamāmī’’ ti lokena saṅgaraṃ saṅketaṃ karonto viya hotīti attho. "
  8750. 1038750,190,22,72,80,1,64,8,Saṅgaraṇaṃ vā samantato galanaṃ sandanaṃ udakena karotīti sāgaro.
  8751. 1038751,190,22,81,92,1,92,11,Kappavuṭṭhānakāle hi mahāsamuddo ito cito ca paggharitvā sakalaṃ lokadhātuṃ ekoghaṃ karotīti.
  8752. 1038752,190,22,93,118,1,169,19,"Lokiyā pana vadanti‘‘ sāgarassa rañño puttehi sāgarehi nibbattito khatoti sāgaro, puratthimo samuddappadeso, taṃsambandhatāya ruḷhivasena sabbopi samuddo tathā voharīyatī’’ ti. "
  8753. 1038753,190,22,119,125,1,53,5,"Sāgarasadisattā sāgaro, ñeyyameva sāgaroti ñeyyasāgaro. "
  8754. 1038754,190,22,126,133,1,83,6,"Sadisatā cettha puthuladuttaragambhīrānādikālikatāhi veditabbā, nihīnaṃ cetamopammaṃ. "
  8755. 1038755,190,22,134,164,1,271,23,"Tathā hi ñeyyasseva sātisayā puthulatā aparimāṇalokadhātubyāpanato, sabbaññutaññāṇasseva taraṇīyatāya duttaratā, gambhīratā, ādikoṭirahitā ca pavatti, na itarassa paricchinnadesattā bāhirakavītarāgehipi ittarena khaṇena atikkamitabbattā, parimitagambhīrattā, parimitakālattā ca. "
  8756. 1038756,190,22,165,173,1,79,7,"Ñeyyasāgarassa pāraṃ pariyantaṃ gatoti ñeyyasāgarapāragū, taṃ ñeyyasāgarapāraguṃ. "
  8757. 1038757,190,23,2,18,1,126,12,"Gamanañcettha ñāṇagamanameva, na itaraṃ ñeyyaggahaṇato, taṃ pana ñāṇaṃ duvidhaṃ sammasanapaṭivedhabhedato, tathā hetuphalabhedato. "
  8758. 1038758,190,23,19,75,1,258,24,"Tattha‘‘ kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno’’ tiādinā( dī. ni.2.57; saṃ. ni.2.4,10; peṭako.23) karuṇāyanavaseneva abhinivisitvā anekākāravokāre saṅkhāre sammasantaṃ bhagavato sammasanañāṇaṃ chattiṃsakoṭisatasahassamukhena ñeyyasāgaraṃ ajjhogāhetvā tassa pāraṃ pariyantaṃ agamāsi, yaṃ‘‘ mahāvajirañāṇan’’ ti vuccati. "
  8759. 1038759,190,23,76,92,1,134,10,"Paṭivedhañāṇaṃ pana sabbaññutaññāṇapadaṭṭhānaṃ āsavakkhayañāṇaṃ, āsavakkhayañāṇapadaṭṭhānañca sabbaññutaññāṇaṃ, yaṃ‘‘ mahābodhī’’ ti vuccati. "
  8760. 1038760,190,23,93,100,1,60,6,"Pāragamanañca tassa kiccasiddhiyā, samatthatāya ca veditabbaṃ. "
  8761. 1038761,190,23,101,108,1,51,6,"Tathā yathāvuttaṃ sammasanañāṇaṃ hetu, itaraṃ phalaṃ. "
  8762. 1038762,190,23,109,119,1,101,9,"Saha sammasanañāṇena vā āsavakkhayañāṇaṃ hetu, sabbaññutaññāṇaṃ phalaṃ tadānisaṃsabhāvatoti veditabbaṃ. "
  8763. 1038763,190,24,2,8,1,30,4,"{Vande}ti namāmi, abhitthavāmi vā. "
  8764. 1038764,190,24,9,37,1,269,22,"Saṇhaṭṭhena nipuṇā, anupacitañāṇasambhārānaṃ agādhaṭṭhena gambhīrā, ekattādibhedato nandiyāvaṭṭādivibhāgato ca vicitrā visiṭṭhā nānāvidhā nayā etissāti nipuṇagambhīravicitranayā, nipuṇagambhīravicitranayā desanā assāti nipuṇagambhīravicitranayadesano, taṃ nipuṇa… pe… desanaṃ. "
  8765. 1038765,190,24,38,58,1,146,16,"Nayatīti vā nayo, pāḷigati, sā ca vuttanayena atthato nipuṇā, atthato byañjanato ca gambhīrā, saṅkhepavitthārānulomādippavattiyā nānāvidhatāya vicitrā. "
  8766. 1038766,190,24,59,69,1,198,8,"Tathā hi paññattianupaññattiādivasena, saṃkilesabhāgiyādilokiyāditadubhayavomissatādivasena, kusalādikhandhādisaṅgahādisamayavimuttādiṭhapanādikusalamūlāditikapaṭṭhānādivasena ca anekavidhā pāḷigatīti. "
  8767. 1038767,190,25,2,22,1,89,8,"Tattha ( dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā) dvīhākārehi bhagavato thomanā veditabbā attahitasampattito, parahitappaṭipattito ca. "
  8768. 1038768,190,25,23,43,1,266,17,"Tesu attahitasampatti anāvaraṇañāṇādhigamato, savāsanānaṃ sabbesaṃ kilesānaṃ accantappahānato ca veditabbā, parahitappaṭipatti lābhasakkārādinirapekkhacittassa sabbadukkhaniyyānikadhammadesanato, paṭiviruddhesupi niccaṃ hitajjhāsayañāṇaparipākakālāgamanato ca veditabbā. "
  8769. 1038769,190,25,44,61,1,116,13,"Sā panettha payogato, āsayato ca duvidhā, parahitappaṭipatti, yathāvuttabhedā duvidhā ca attahitasampatti pakāsitā hoti. "
  8770. 1038770,190,25,62,63,1,6,1,Kathaṃ?
  8771. 1038771,190,25,64,111,1,246,25,"‘‘ Mahākāruṇikan’’ ti iminā āsayato ,‘‘ nipuṇa… pe… desanan’’ ti iminā payogato,‘‘ nāthan’’ ti iminā pana ubhayathāpi bhagavato parahitappaṭipatti pakāsitā karuṇākiccadīpanato,‘‘ ñeyyasāgarapāragun’’ ti iminā sātisayaṃ attahitasampatti paramukkaṃsagatañāṇakiccadīpanato. "
  8772. 1038772,190,26,2,14,1,74,10,"Atha vā tīhākārehi bhagavato thomanā veditabbā hetuto, phalato, upakārato ca. "
  8773. 1038773,190,26,15,24,1,63,8,"Tattha hetu mahākaruṇā, sā pana paṭhamapadena sarūpeneva dassitā. "
  8774. 1038774,190,26,25,32,1,81,7,Phalaṃ catubbidhaṃ ñāṇasampadā pahānasampadā ānubhāvasampadā rūpakāyasampadā cāti.
  8775. 1038775,190,26,33,46,1,80,9,Tāsu padhānabhūtā ñāṇapahāna sampadā‘‘ ñeyyasāgarapāragun’’ ti iminā padena pakāsitā.
  8776. 1038776,190,26,47,55,1,64,8,Padhāne hi dassite avinābhāvato itarampi dvayaṃ dassitameva hoti.
  8777. 1038777,190,26,56,64,1,81,8,Na hi buddhānaṃ ānubhāvarūpakāyasampattīhi vinā kadācipi dhammakāyasirī vattatīti.
  8778. 1038778,190,26,65,88,1,136,15,"Upakāro anantaraṃ abāhiraṃ katvā tividhayānamukhena vimuttidhammadesanā, sā‘‘ nāthaṃ, nipuṇa… pe… desanan’’ ti padadvayena pakāsitāti veditabbaṃ. "
  8779. 1038779,190,27,2,24,1,59,7,Tattha ( dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā)‘‘ mahākāruṇikan’’ ti etena sammāsambodhiyā mūlaṃ dasseti.
  8780. 1038780,190,27,25,41,1,185,16,Mahākaruṇāsañcoditamānaso hi bhagavā saṃsārapaṅkato sattānaṃ samuddharaṇatthaṃ katābhinīhāro anupubbena pāramiyo pūretvā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ adhigatoti karuṇā sammāsambodhiyā mūlaṃ.
  8781. 1038781,190,27,42,53,1,81,7,‘‘ Ñeyyasāgarapāragun’’ ti etena pubbabhāgappaṭipattiyā saddhiṃ sammāsambodhiṃ dasseti.
  8782. 1038782,190,27,54,66,1,100,7,"Anāvaraṇañāṇapadaṭṭhānañhi maggañāṇaṃ, maggañāṇapadaṭṭhānañca anāvaraṇañāṇaṃ‘‘ sammāsambodhī’’ ti vuccati. "
  8783. 1038783,190,27,67,74,1,78,7,Vuttappabhedaṃ pana sammasanañāṇaṃ saha paññāpāramiyā tassā pubbabhāgapaṭipadā.
  8784. 1038784,190,27,75,84,1,171,9,Tassā hi ānubhāvena līnuddhaccapatiṭṭhānāyūhanakāmasukhallikattakilamathānuyogasassatucchedādiantadvayavirahitā ukkaṃsapāramippattā majjhimā paṭipadā bhāvanāpāripūriṃ gatā.
  8785. 1038785,190,27,85,96,1,75,7,‘‘ Nāthan’’ ti iminā sammāsambodhiyā phalaṃ dasseti lokattayanāyakabhāvadīpanato.
  8786. 1038786,190,27,97,124,1,316,22,"Tathā hi sabbānatthaparihārapubbaṅgamāya niravasesahitasukhavidhānatapparāya niratisayāya payogasampattiyā, sadevamanussāya pajāya accantupakāritāya aparimitanirupamabhāvaguṇavisesasamaṅgitāya ca sabbasattuttamo bhagavā aparimāṇāsu lokadhātūsu aparimāṇānaṃ sattānaṃ anuttaragāravaṭṭhānabhūtatāya ca‘‘ nātho’’ ti vuccatīti."
  8787. 1038787,190,27,125,140,1,60,8,‘‘ Nipuṇa… pe… desanan’’ ti iminā sammāsambodhiyā payojanaṃ dasseti.
  8788. 1038788,190,27,141,152,1,151,10,"Saṃsāramahoghato sattasantāraṇatthañhi bhagavatā sammāsambodhi abhipatthitā, tañca sattasantāraṇaṃ yathāvuttadesanāsampattiyā samijjhati tadavinābhāvato. "
  8789. 1038789,190,27,153,182,1,278,24,"Iminā bhagavato sātisayā parahitappaṭipatti dassitā, itarehi attahitasampattīti tadubhayena attahitāya paṭipannādīsu catūsu puggalesu bhagavato catutthapuggalabhāvaṃ dīpeti, tena ca anuttaradakkhiṇeyyabhāvaṃ, uttamavandanīyabhāvaṃ, attano ca vandanakiriyāya khettaṅgatabhāvaṃ dīpeti. "
  8790. 1038790,190,28,2,27,1,124,16,"Ettha ca yathā‘‘ mahākāruṇikan’’ ti iminā padena bhagavato mahākaruṇā dassitā, evaṃ‘‘ ñeyyasāgarapāragun’’ ti etena mahāpaññā dassitā. "
  8791. 1038791,190,28,28,42,1,205,13,"Tesu karuṇā ggahaṇena lokiyesu mahaggatabhāvappattāsādhāraṇaguṇadīpanato bhagavato sabbalokiyaguṇasampatti dassitā hoti, paññā ggahaṇena sabbaññutaññāṇapadaṭṭhānamaggañāṇadīpanato sabbalokuttaraguṇasampatti. "
  8792. 1038792,190,28,43,48,1,57,5,Tadubhayaggahaṇasiddho eva cattho nāthasaddena pakāsīyati.
  8793. 1038793,190,28,49,56,1,73,6,"Karuṇāvacanena upagamanaṃ nirupakkilesaṃ dasseti, paññāvacanena apagamanaṃ. "
  8794. 1038794,190,28,57,69,1,135,11,"Tathā karuṇāggahaṇena lokasamaññānurūpaṃ bhagavato pavattiṃ dasseti lokavohāravisayattā karuṇāya, paññāggahaṇena samaññāya anatidhāvanaṃ. "
  8795. 1038795,190,28,70,77,1,77,7,Sabhāvānavabodhena hi dhammānaṃ samaññaṃ atidhāvitvā sattādisammasanaṃ hotīti.
  8796. 1038796,190,28,78,93,1,155,11,"Tathā karuṇāggahaṇena mahākaruṇāsamāpattivihāraṃ dasseti, paññāggahaṇena tīsu kālesu appaṭihatañāṇaṃ, catusaccañāṇaṃ, catupaṭisambhidāñāṇaṃ, catuvesārajjañāṇaṃ. "
  8797. 1038797,190,28,94,194,1,307,27,"Karuṇāggahaṇena mahākaruṇāsamāpattiñāṇassa gahitattā sesāsādhāraṇañāṇāni, cha abhiññā, aṭṭhasu parisāsu( ma. ni.1.151,178) akampanañāṇāni, dasa balāni, cuddasa buddhañāṇāni, soḷasa ñāṇacariyā, aṭṭhārasa buddhadhammā( mahāni.69,156; cūḷani. mogharājamāṇavapucchāniddesa85; paṭi. ma.3.5; dī. ni. aṭṭha.3.305; vibha. mūlaṭī. suttantabhājanīyavaṇṇanā; dī. ni. ṭī.3.141), catucattālīsa ñāṇavatthūni sattasattati ñāṇavatthūnīti( saṃ. ni.2.34) evamādīnaṃ anekesaṃ paññāppabhedānaṃ vasena ñāṇacāraṃ dasseti. "
  8798. 1038798,190,29,2,8,1,65,5,"Tathā karuṇāggahaṇena caraṇasampatti, paññāggahaṇena vijjāsampatti. "
  8799. 1038799,190,29,9,14,1,61,4,"Karuṇāggahaṇena sattādhipatitā, paññāggahaṇena dhammādhipatitā. "
  8800. 1038800,190,29,15,21,1,60,4,"Karuṇāggahaṇena lokanāthabhāvo, paññāggahaṇena attanāthabhāvo. "
  8801. 1038801,190,29,22,28,1,61,5,"Tathā karuṇāggahaṇena pubbakāribhāvo, paññāggahaṇena kataññutā. "
  8802. 1038802,190,29,29,34,1,57,4,"Karuṇāggahaṇena aparantapatā, paññāggahaṇena anattantapatā. "
  8803. 1038803,190,29,35,41,1,74,5,"Karuṇāggahaṇena vā buddhakaradhammasiddhi, paññāggahaṇena buddhabhāvasiddhi. "
  8804. 1038804,190,29,42,50,1,66,7,"Tathā karuṇāggahaṇena paresaṃ tāraṇaṃ, paññāggahaṇena sayaṃ tāraṇaṃ. "
  8805. 1038805,190,29,51,61,1,107,9,"Tathā karuṇāggahaṇena sabbasattesu anuggahacittatā, paññāggahaṇena sabbadhammesu virattacittatā dassitā hoti. "
  8806. 1038806,190,29,62,80,1,156,16,"Sabbesañca buddhaguṇānaṃ karuṇā ādi taṃnidānabhāvato, paññā pariyosānaṃ tato uttari karaṇīyābhāvato, iti ādipariyosānadassanena sabbe buddhaguṇā dassitā honti. "
  8807. 1038807,190,29,81,87,1,72,6,Tathā karuṇāvacanena sīlakkhandhapubbaṅgamo samādhikkhandho dassito hoti.
  8808. 1038808,190,29,88,97,1,85,7,"Karuṇānidānañhi sīlaṃ tato pāṇātipātādiviratippavattito, sā ca jhānattayasampayoginīti. "
  8809. 1038809,190,29,98,100,1,27,2,Paññāvacanena paññākkhandho.
  8810. 1038810,190,29,101,118,1,148,15,"Sīlañca sabbabuddhaguṇānaṃ ādi, samādhi majjhe, paññā pariyosānanti evampi ādimajjhapariyosānakalyāṇā sabbe buddhaguṇā dassitā honti nayato dassitattā. "
  8811. 1038811,190,29,119,138,1,141,17,"Eso eva hi niravasesato buddhaguṇānaṃ dassanupāyo, yadidaṃ nayaggāhaṇaṃ, aññathā ko nāma samattho bhagavato guṇe anupadaṃ niravasesato dassetuṃ. "
  8812. 1038812,190,29,139,140,1,8,1,Tenevāha–
  8813. 1038813,190,30,2,12,1,62,8,"‘ ‘ Buddhopi buddhassa bhaṇeyya vaṇṇaṃ, kappampi ce aññamabhāsamāno; "
  8814. 1038814,190,31,2,131,1,65,8,"Khīyetha kappo ciradīghamantare, vaṇṇo na khīyetha tathāgatassā’’ ti.( dī. ni. aṭṭha.1.304;3.141; ma. ni. aṭṭha.3.425; udā. aṭṭha.53; apa. aṭṭha.2.7.20; bu. vaṃ. aṭṭha.4.4; cariyā. aṭṭha. nidānakathā, pakiṇṇakakathā; dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī.1.1; saṃ. ni. ṭī.1.1.1; a. ni. ṭī.1.1.1; vajira. ṭī. ganthārambhakathā; sārattha. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā); "
  8815. 1038815,190,32,2,50,1,156,19,"Teneva ca āyasmatā sāriputtattherenāpi buddhaguṇaparicchedanaṃ pati anuyuttena‘‘ no hetaṃ, bhante’’ ti( dī. ni.2.145) paṭikkhipitvā‘‘ apica me, bhante, dhammanvayo vidito’’ ti( dī. ni.2.146) vuttaṃ. "
  8816. 1038816,190,33,2,16,1,119,10,Evaṃ saṅkhepena sakalasabbaññuguṇehi bhagavantaṃ abhitthavitvā idāni saddhammaṃ thometuṃ‘‘ vijjācaraṇasampannā’’ tiādimāha.
  8817. 1038817,190,33,17,21,1,45,4,Tattha vijjācaraṇasampannā hutvāti vacanaseso.
  8818. 1038818,190,33,22,47,1,203,20,"Vindiyaṃ dhammānaṃ salakkhaṇaṃ, sāmaññalakkhaṇañca vindatīti vijjā, lobhakkhandhādīni vā vijjhanaṭṭhena vijjā, catunnaṃ vā ariyasaccānaṃ viditakaraṇaṭṭhena {vijjā}ti evaṃ tāvettha vacanatthato vijjā veditabbā. "
  8819. 1038819,190,33,48,71,1,122,12,"Pabhedato pana tissopi vijjā vijjā bhayabheravasutte āgataniyāmeneva, aṭṭhapi vijjā vijjā ambaṭṭhasuttādīsu( dī. ni.1.278 ādayo) āgataniyāmeneva. "
  8820. 1038820,190,33,72,90,1,136,15,"Caranti tehīti caraṇāni, sīlasaṃvarādayo pañcadasa dhammā, iti imāhi vijjāhi, imehi ca caraṇehi sampannā sampannāgatāti vijjācaraṇasampannā. "
  8821. 1038821,190,34,2,10,1,49,6,"{Yenā}ti yena dhammena karaṇabhūtena, hetubhūtena ca. "
  8822. 1038822,190,34,11,20,1,124,8,"Tattha maggadhammassa karaṇattho veditabbo niyyānakiriyāsādhakatamabhāvato, nibbānadhammassa hetuattho ārammaṇapaccayabhāvato. "
  8823. 1038823,190,34,21,26,1,29,4,Paccayattho hi ayaṃ hetvattho.
  8824. 1038824,190,34,27,32,1,64,5,Pariyattidhammassapi hetuattho yujjateva paramparāya hetubhāvato.
  8825. 1038825,190,34,33,37,1,37,4,Phaladhamme pana ubhayampi sambhavati.
  8826. 1038826,190,34,38,39,1,6,1,Kathaṃ?
  8827. 1038827,190,34,40,63,1,201,18,"‘‘ Tāya saddhāya avūpasantāyā’’ ti vacanato maggena samucchinnānaṃ kilesānaṃ paṭippassaddhippahānakiccatāya phalassa niyyānānuguṇatā, niyyānapariyosānatā cāti iminā pariyāyena siyā karaṇattho niyyānakiriyāya. "
  8828. 1038828,190,34,64,69,1,74,5,Sakadāgāmimaggavipassanādīnaṃ pana upanissayapaccayabhāvato siyā hetuattho.
  8829. 1038829,190,34,70,100,1,196,17,Evañca katvā aggappasādasuttā dīsu( itivu.90) aggādibhāvena aggahitāpi phalapariyattidhammā chattamāṇavakavimānā dīsu( vi. va.886 ādayo) saraṇīyabhāvena gahitāti tesaṃ magganibbānānaṃ viya mahāaṭṭhakathāyaṃ saraṇabhāvo uddhaṭo.
  8830. 1038830,190,34,101,107,1,64,6,Visesato cettha maggapariyāpannā eva vijjācaraṇadhammā veditabbā.
  8831. 1038831,190,34,108,116,1,61,7,"Te hi nippariyāyena niyyānakiriyāya sādhakatamabhūtā, na itare. "
  8832. 1038832,190,34,117,121,1,39,4,Itaresaṃ pana niyyānatthatāya niyyānatā.
  8833. 1038833,190,34,122,137,1,117,10,"Yadi evaṃ kasmā‘‘ vijjācaraṇasampannā hutvā’’ ti vuttaṃ, niyyānasamakālameva hi yathāvuttavijjācaraṇasampattisamadhigamoti? "
  8834. 1038834,190,34,138,192,1,105,13,"Nāyaṃ virodho samānakālatāya eva adhippetattā yathā‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan’’ ti( ma. ni.1.204,400;3.421,425,426; saṃ. ni.2.43-45;4.60; kathā.465,467). "
  8835. 1038835,190,34,193,217,1,96,11,{Sampannā}ti vā padassa vattamānakālatthatā veditabbā‘‘ uppannā dhammā’’ ti( dha. sa. tikamātikā17) ettha uppannasaddassa viya.
  8836. 1038836,190,34,218,224,1,57,6,Evañca katvā vacanasesamantareneva padayojanā siddhā hoti.
  8837. 1038837,190,34,225,248,1,103,13,"‘‘ Yenā’’ ti ca padaṃ ubhayattha sambandhitabbaṃ‘‘ yena dhammena vijjācaraṇasampannā, yena dhammena niyyantī’’ ti. "
  8838. 1038838,190,35,2,8,1,40,4,"{Lokato}ti khandhādilokato, vaṭṭatoti attho. "
  8839. 1038839,190,35,9,13,1,48,4,Nti taṃ magganibbānaphalapariyattibhedaṃ dhammaṃ.
  8840. 1038840,190,35,14,17,1,18,3,Uttaman ti seṭṭhaṃ.
  8841. 1038841,190,35,18,30,1,60,8,Tathā hesa attanā uttaritarassa abhāvena‘‘ anuttaro’’ ti vuccati.
  8842. 1038842,190,35,31,43,1,129,10,"Tattha maggassa niyyānahetuādiatthena, nibbānassa nissaraṇavivekādiatthena, phalassa ariyasantabhāvādiatthena ca seṭṭhatā veditabbā. "
  8843. 1038843,190,35,44,77,1,125,13,"Svāyamattho‘‘ yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ ti( itivu.90; a. ni.4.34) ādisuttapadānusārena vibhāvetabbo. "
  8844. 1038844,190,36,2,14,1,93,11,"Dhamman ti yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne apāyato, saṃsārato ca apatamāne katvā dhāretīti dhammo. "
  8845. 1038845,190,36,15,45,1,321,26,"Sammā, sāmañca sabbadhammānaṃ buddhattā sammāsambuddho, sabbaññutāanāvaraṇañāṇo samantacakkhu bhagavā, tena yathā sammāsambodhisamadhigameneva sabbe buddhaguṇā sampāpuṇīyanti, evaṃ sammadeva āsevanāya bhāvanāya bahulīkiriyāya sammāpaṭipattiyā sammadeva paccavekkhaṇāya sakkaccaṃ dhammadesanāya veneyyasantānesu patiṭṭhāpanena–"
  8846. 1038846,190,37,2,25,1,43,6,"‘ ‘ Ariyaṃ , vo bhikkhave, sammāsamādhiṃ desessāmi( ma. ni.3.136; peṭako.24). "
  8847. 1038847,190,37,26,43,1,23,2,Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho( dha. pa.273; netti.170; peṭako.30).
  8848. 1038848,190,37,44,70,1,76,10,"Yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyati( itivu.90; a. ni.4.34). "
  8849. 1038849,190,37,71,106,1,48,6,"Ekāyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā( dī. ni.2.373; ma. ni.1.106; saṃ. ni.5.367,384). "
  8850. 1038850,190,37,107,130,1,45,6,"Dhammaṃ, vo bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇan’’ ti( ma. ni.3.420; netti.5)– "
  8851. 1038851,190,38,2,16,1,126,12,"Ādivacanehi , abhitthavanena ca pūjito mānito apacitoti sammāsambuddhapūjito, taṃ sammāsambuddhapūjitaṃ dhammaṃ vandeti sambandho. "
  8852. 1038852,190,39,2,38,1,351,30,"Ayaṃ panettha saṅkhepattho– yassa dhammassa adhigamane vijjāsampannā ceva honti caraṇasampannā ca, sabbavaṭṭadukkhato ca niyyanti, tameva ariyānaṃ sakalaguṇasamaṅgibhāvanimittaṃ, anavasesadukkhanissaraṇahetubhūtañca uttamaṃ pavaraṃ saddhiṃ pariyattidhammena navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ bhagavatāpi sammāpaṭipattiādividhinā pūjitaṃ namāmi, abhitthavāmi vāti. "
  8853. 1038853,190,40,2,24,1,139,16,"Ettha ca‘‘ yena lokato niyyanti, vijjācaraṇasampannā ca hontī’’ ti padadvayena yathākkamaṃ dhammassa bhāvetabbabhāvo, sacchikātabbabhāvo ca vutto. "
  8854. 1038854,190,40,25,33,1,73,7,"Tesu paṭhamena vijjāsampattiyā dhammaṃ thometi, dutiyena vimuttisampattiyā. "
  8855. 1038855,190,40,34,40,1,57,5,"Tathā paṭhamena jhānasampadāya, dutiyena vimokkhasampadāya. "
  8856. 1038856,190,40,41,47,1,57,5,"Paṭhamena vā samādhisampadāya, dutiyena samāpattisampadāya. "
  8857. 1038857,190,40,48,54,1,58,5,"Paṭhamena vā khayañāṇabhāvena, dutiyena anuppādañāṇabhāvena. "
  8858. 1038858,190,40,55,62,1,54,6,"Atha vā purimena vijjūpamatāya, dutiyena vajirūpamatāya. "
  8859. 1038859,190,40,63,69,1,55,5,"Purimena vā virāgasampattiyā, dutiyena nirodhasampattiyā. "
  8860. 1038860,190,40,70,76,1,56,5,"Tathā paṭhamena niyyānabhāvena, dutiyena nissaraṇabhāvena. "
  8861. 1038861,190,40,77,83,1,50,5,"Paṭhamena vā hetubhāvena, dutiyena asaṅkhatabhāvena. "
  8862. 1038862,190,40,84,90,1,50,5,"Paṭhamena vā dassanabhāvena, dutiyena vivekabhāvena. "
  8863. 1038863,190,40,91,99,1,66,7,"Paṭhamena vā adhipatibhāvena, dutiyena amatabhāvena dhammaṃ thometi. "
  8864. 1038864,190,40,100,111,1,117,10,"Atha vā paṭhamena niyyānikabhāvadassanato svākkhātatāya dhammaṃ thometi, dutiyena sacchikātabbabhāvato sandiṭṭhikatāya. "
  8865. 1038865,190,40,112,118,1,52,5,"Tathā purimena akālikatāya, pacchimena ehipassikatāya. "
  8866. 1038866,190,40,119,128,1,77,8,"Purimena vā opaneyyikatāya, pacchimena paccattaṃ veditabbatāya dhammaṃ thometi."
  8867. 1038867,190,41,2,26,1,130,15,"‘ ‘ Uttaman’’ ti ca etena aññassa visiṭṭhassa abhāvadīpanena paripuṇṇatāya dhammaṃ thometi ,‘‘ sammāsambuddhapūjitan’’ ti etena parisuddhatāya. "
  8868. 1038868,190,41,27,30,1,34,3,Sabbadosāpagamena hissa pūjanīyatā.
  8869. 1038869,190,41,31,37,1,63,5,"Parisuddhatāya cassa pahānasampadā, paripuṇṇatāya pabhavasampadā. "
  8870. 1038870,190,41,38,47,1,128,8,"Pahānasampattiyā ca bhāvanāpāripūrī anavasesadosasamugghāṭanato, pabhavasampattiyā sacchikiriyanibbatti tatuttari karaṇīyābhāvato. "
  8871. 1038871,190,41,48,51,1,31,3,Anaññasādhāraṇatāya hi uttamoti.
  8872. 1038872,190,41,52,67,1,177,14,"Tathā bhāvetabbabhāvenassa saha pubbabhāgasīlādīhi sekkhā sīlasamādhipaññākkhandhā, sacchikātabbabhāvena saha asaṅkhatāya dhātuyā asekkhā sīlasamādhipaññākkhandhā dassitā hontīti. "
  8873. 1038873,190,42,2,17,1,117,11,Evaṃ saṅkhepena sabbasaddhammaguṇehi saddhammaṃ thometvā idāni ariyasaṅghaṃ thometuṃ‘‘ sīlādiguṇasampanno’’ tiādi vuttaṃ.
  8874. 1038874,190,42,18,27,1,104,7,"Tattha {sīlādiguṇasampanno}ti sīlasamādhipaññāvimuttiyādiguṇehi sampanno samannāgato, sampannasīlādiguṇo vā. "
  8875. 1038875,190,42,28,76,1,177,16,"Ariyānañhi taṃtaṃmaggavajjhakilesappahānena hatapaṭipakkhā suvisuddhā sīlādayo‘‘ sampannā’’ ti vattabbataṃ arahanti , na puthūjjanānaṃ, yato‘‘ suppaṭipanno’’ tiādinā( ma. ni.1.74; a. ni.6.10; udā.18) ariyasaṅgho thomīyati. "
  8876. 1038876,190,42,77,82,1,48,4,Atha vā {sīlādiguṇasampanno}ti paripuṇṇasīlādiguṇo.
  8877. 1038877,190,42,83,91,1,114,8,Ariyapuggalānañhi ariyasaccappaṭivedhena saheva yathārahaṃ sekkhāsekkhā sīlādidhammakkhandhā pāripūriṃ gacchantīti.
  8878. 1038878,190,42,92,106,1,76,10,"Ṭhito {maggaphalesū}ti maggesu, phalesu ca ṭhito, maggaṭṭho, phalaṭṭho cāti attho. "
  8879. 1038879,190,42,107,123,1,75,10,"{Yo}ti aniyamato ariyasaṅghaṃ niddisati, tassa‘‘ tan’’ ti iminā niyamaṃ veditabbaṃ. "
  8880. 1038880,190,43,2,13,1,74,10,"Nanu ca ariyasaṅghe na sabbe ariyapuggalā maggaṭṭhā, nāpi sabbe phalaṭṭhāti? "
  8881. 1038881,190,43,14,29,1,82,10,"Saccametaṃ, avayavadhammena pana samudāyaṃ niddisanto evamāha yathā‘‘ samaṃ cuṇṇan’’ ti. "
  8882. 1038882,190,43,30,63,1,245,24,"Yathā hi yogacuṇṇassa avayavesu labbhamāno samabhāvo samudāye apadisīyati‘‘ samaṃ cuṇṇan’’ ti, evaṃ ariyasaṅghassa avayavabhūtesu ariyapuggalesu labbhamāno maggaṭṭhaphalaṭṭhabhāvo samudāyabhūte ariyasaṅghe ṭhito‘‘ maggaphalesū’’ ti apadiṭṭhoti veditabbaṃ. "
  8883. 1038883,190,44,2,38,1,192,26,"Ārakattā kilesehi, anaye na iriyanato, aye ca iriyanato, sadevakena ca lokena‘‘ saraṇan’’ ti araṇīyato ariyo, diṭṭhisīlasāmaññena saṃhatattā saṅgho, ariyo ca so saṅgho cāti ariyasaṅgho, taṃ ariyasaṅghaṃ. "
  8884. 1038884,190,44,39,65,1,245,23,"Pujjabhavaphalanibbattanato attano santānaṃ punātīti vā puññaṃ, khittaṃ vuttaṃ bījaṃ viruhanaṭṭhānatāya tāyati rakkhatīti khettaṃ kedārādi, khettaṃ viyāti khettaṃ, sattānaṃ puññassa mahapphalabhāvakaraṇena viruhanaṭṭhānatāya khettanti puññakkhettaṃ. "
  8885. 1038885,190,44,66,69,1,27,3,Anuttaraṃ vandeti sambandho.
  8886. 1038886,190,45,2,21,1,120,13,"Ettha ca‘‘ sīlādiguṇasampanno’’ ti etena ariyasaṅghassa bhagavato anujātaputtataṃ dasseti, tenassa pabhavasampadā dīpitā hoti."
  8887. 1038887,190,45,22,39,1,149,11,"‘‘ Ṭhito maggaphalesū’’ ti etena pahānasampadaṃ, ñāṇasampadañca dasseti kilesānaṃ samucchedappaṭippassaddhippahānadīpanato, maggaphalañāṇādhigamadīpanato ca."
  8888. 1038888,190,45,40,55,1,112,10,"‘‘ Ariyasaṅghan’’ ti etena pabhavasampadaṃ sabbasaṅghānaṃ aggabhāvadīpanato, sadevakena ca lokena araṇīyabhāvadīpanato."
  8889. 1038889,190,45,56,68,1,91,8,‘‘ Puññakkhettaṃ anuttaran’’ ti etena lokassa bahūpakārataṃ dasseti aggadakkhiṇeyyabhāvadīpanato.
  8890. 1038890,190,46,2,13,1,88,6,Tathā ‘‘ sīlādiguṇasampanno’’ ti idaṃ ariyasaṅghassa sammāujuñāyasāmīcippaṭipannabhāvadīpanaṃ.
  8891. 1038891,190,46,14,26,1,106,8,‘‘ Ṭhito maggaphalesū’’ ti idaṃ satipi santānavibhāgena anekabhāve catupurisayugaaṭṭhapurisapuggalabhāvadīpanaṃ.
  8892. 1038892,190,46,27,35,1,43,4,‘‘ Ariyasaṅghan’’ ti idaṃ āhuneyyādibhāvadīpanaṃ.
  8893. 1038893,190,46,36,47,1,70,7,‘‘ Puññakkhettaṃ anuttaran’’ ti idaṃ lokassa hitasukhāya paṭipannatādīpanaṃ.
  8894. 1038894,190,46,48,65,1,131,12,"Tathā‘‘ ṭhito maggaphalesū’’ ti idaṃ ariyasaṅghassa lokuttarasaraṇagamanasabbhāvadīpanaṃ, tenassa bhagavato orasaputtabhāvo dassito hoti."
  8895. 1038895,190,46,66,79,1,108,9,‘‘ Sīlādiguṇasampanno’’ ti iminā panassa vihatavidhastakilesā anavasesā sekkhāsekkhā sīlādidhammakkhandhā dassitā.
  8896. 1038896,190,46,80,94,1,108,10,‘‘ Ariyasaṅghaṃ puññakkhettaṃ anuttaran’’ ti iminā tesaṃ tesaññeva yathāvuttaguṇavisesānaṃ suparisuddhataṃ dīpeti.
  8897. 1038897,190,46,95,107,1,117,9,"Tenassa mahānubhāvataṃ, anuttaradakkhiṇeyyabhāvaṃ, vandanārahabhāvaṃ, attano ca vandanākiriyāya khettaṅgatabhāvaṃ dīpeti. "
  8898. 1038898,190,46,108,128,1,219,18,"Saraṇagamanañca sāvakānaṃ sabbaguṇānaṃ ādi, sapubbabhāgappaṭipadā sekkhā sīlakkhandhādayo majjhe, asekkhā sīlakkhandhādayo pariyosānanti ādimajjhapariyosānakalyāṇā sabbe ariyasaṅghaguṇā imāya gāthāya pakāsitāti veditabbaṃ. "
  8899. 1038899,190,47,2,22,1,171,16,Evaṃ gāthāttayena saṅkhepato sakalaguṇasaṃkittanamukhena ratanattayassa paṇāmaṃ katvā idāni taṃ nipaccakāraṃ yathādhippete payojane pariṇāmento‘‘ vandanājanitan’’ ti gāthamāha.
  8900. 1038900,190,47,23,35,1,122,10,"Tattha vandanājanitan ti vandanākārena nibbattitaṃ, ratanattayaguṇābhitthavanavasena, nipaccakāravasena vā uppāditanti attho. "
  8901. 1038901,190,47,36,45,1,40,4,{Itī}ti evaṃ‘‘ mahākāruṇikan’’ tiādippakārena.
  8902. 1038902,190,47,46,54,1,74,6,"Ratijananaṭṭhena ratanaṃ, buddhadhammasaṅghā, cittīkatādibhāvo vā ratanaṭṭho. "
  8903. 1038903,190,47,55,56,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  8904. 1038904,190,48,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Cittīkataṃ mahagghañca, atulaṃ dullabhadassanaṃ; "
  8905. 1038905,190,49,2,108,1,44,5,"Anomasattaparibhogaṃ , ratanaṃ tena vuccatī’’ ti.( khu. pā. aṭṭha.6.3; dī. ni. aṭṭha.2.33; saṃ. ni.5.223; su. ni. aṭṭha.1.226; mahāni. aṭṭha.50; dī. ni. ṭī.1. ganthārambhakathā; ma. ni. ṭī.1.4; saṃ. ni. ṭī.1.1.4; a. ni. ṭī.1.1.4; sārattha. ṭī.1. ganthārambhakathāvaṇṇanā); "
  8906. 1038906,190,50,2,16,1,110,11,"Cittīkatabhāvādayo ca anaññasādhāraṇā buddhādīsu eva labbhanti, ratanānaṃ tayaṃ ratanattayaṃ, tasmiṃ ratanattaye. "
  8907. 1038907,190,50,17,38,1,202,17,"{Hatantarāyo}ti vidhastaupaddavo hutvāti sambandho, etena attano pasādasampattiyā, ratanattayassa ca khettabhāvasampattiyā tassa puññassa atthasaṃvaṇṇanāya upaghātakaupaddavānaṃ vihanane samatthataṃ dasseti. "
  8908. 1038908,190,50,39,49,1,72,8,"{Sabbatthā}ti sabbasmiṃ anto ceva bahi ca, ajjhattikabāhiravatthūsūti attho. "
  8909. 1038909,190,50,50,60,1,82,8,"{Sabbatthā}ti vā sabbasmiṃ kāle, saṃvaṇṇanāya ādimajjhapariyosānakālesūti vuttaṃ hoti. "
  8910. 1038910,190,50,61,74,1,70,7,"{Hutvā}ti pubbakālakiriyā, tassa‘‘ karissāmatthavaṇṇanan’’ ti etena sambandho. "
  8911. 1038911,190,50,75,83,1,51,6,"{Tassā}ti yaṃ ratanattaye vandanājanitaṃ puññaṃ, tassa. "
  8912. 1038912,190,50,84,88,1,26,3,{Tejasā}ti ānubhāvena balena.
  8913. 1038913,190,51,2,18,1,143,12,Evaṃ ratanattayavandanāya payojanaṃ dassetvā idāni nettippakaraṇassa gambhīratthattā atthasaṃvaṇṇanāya dukkarabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ ṭhitin’’ tiādimāha.
  8914. 1038914,190,51,19,25,1,57,6,Tattha ṭhitin ti ṭhānaṃ anantaradhānaṃ avicchedappavattiṃ.
  8915. 1038915,190,51,26,44,1,119,12,"{Ākaṅkhamānenā}ti icchamānena patthayantena,‘‘ ahovatāyaṃ saddhammanetti ciraṃ tiṭṭheyyā’’ ti evaṃ patthayantenāti vuttaṃ hoti. "
  8916. 1038916,190,51,45,52,1,60,6,"Ciran ti dīghakālaṃ, pañcavassasahassaparimāṇaṃ kālanti attho. "
  8917. 1038917,190,51,53,57,1,46,3,{Saddhammanettiyā}ti saddhammasaṅkhātāya nettiyā.
  8918. 1038918,190,51,58,77,1,156,16,"Saddhammo hi veneyyasantānesu ariyaguṇānaṃ nayanato netti, saddhammassa vā netti saddhammanetti, tassā saddhammanettiyā, svāyamattho aṭṭhakathāyaṃ vicārito eva. "
  8919. 1038919,190,51,78,81,1,26,2,{Therenā}ti thiraguṇayuttena.
  8920. 1038920,190,51,82,86,1,33,3,{Abhiyācito}ti ādaragāravena yācito.
  8921. 1038921,190,51,87,95,1,51,7,"Abhimukhaṃ vā yācito, anuttaraṃ katvā yācitoti attho. "
  8922. 1038922,190,51,96,122,1,165,20,"Uddissa vā yācito, garutaraṃ katvā yācitoti attho,‘‘ karotu āyasmā nettippakaraṇassa kañci atthasaṃvaṇṇanan’’ ti evaṃ nettiyā atthasaṃvaṇṇanaṃ pati ajjhesitoti vuttaṃ hoti. "
  8923. 1038923,190,51,123,152,1,221,24,"Ettha ca saddhammassa ciraṃ ṭhitikāmena ajjhāsayasampannena sāsane thiraguṇayuttena sabrahmacārinā ādaragāravena, abhimukhaṃ vā yācitena me na sakkā tassa abhiyācanaṃ paṭikkhipitunti dasseti‘‘ ṭhitiṃ ākaṅkhamānenā’’ ti gāthāya. "
  8924. 1038924,190,52,2,6,1,54,3,{Padumuttaranāthassā}ti padumuttarassa sammāsambuddhassa.
  8925. 1038925,190,52,7,19,1,107,10,"{Passatā}ti pubbenivāsacakkhunā, samantacakkhunā eva vā hatthatale ṭhapitaāmalakaṃ viya abhinīhāraṃ passantena. "
  8926. 1038926,190,52,20,37,1,82,9,"{Tādinā}ti tādibhāvayuttena , sabbattha vā nibbikārena,‘‘ amhākaṃ bhagavatā’’ ti vacanaseso. "
  8927. 1038927,190,52,38,42,1,37,3,{Yassā}ti āyasmato mahākaccānattherassa.
  8928. 1038928,190,52,43,45,1,9,1,{Ṭhapito}ti–
  8929. 1038929,190,53,2,32,1,123,14,"‘ ‘ Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ vibhajantānaṃ yadidaṃ mahākaccāno’’ ti( a. ni.1.188,197)– "
  8930. 1038930,190,54,2,5,1,12,2,Evaṃ ṭhapito.
  8931. 1038931,190,54,6,45,1,151,15,"Sīlādiguṇavisesehi mahantā sāvakāti mahāsāvakā( theragā. aṭṭha.2.1288; a. ni. ṭī.2.3.59), mahākassapādayo, tesu ayamāyasmā aññataroti, mahāsāvako ca so guṇavisesayogato uttamo cāti mahāsāvakuttamo. "
  8932. 1038932,190,55,2,12,1,113,9,"Jhānādīsu sātisayānaṃ āvajjanādivasībhāvānaṃ, ariyiddhivasena paramassa ca cetovasībhāvassa adhigatattā vasippatto. "
  8933. 1038933,190,55,13,16,1,67,3,Atthādīsu savisesabhedagatapaṭisambhidāñāṇattā pabhinnapaṭisambhido.
  8934. 1038934,190,55,17,48,1,131,13,"‘‘ Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno, mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno’’ tiādinā( ma. ni.1.205) anekesu ṭhānesu bhagavatā pasaṃsitattā sambuddhena pasaṃsito. "
  8935. 1038935,190,55,49,63,1,75,9,"Tena vuttaṃ‘‘ satthu ceva saṃvaṇṇito saṃbhāvito, viññūnañca sabrahmacārinan’’ ti. "
  8936. 1038936,190,56,2,25,1,102,14,"{Anumoditā}ti ‘‘ sādhu sādhu, kaccāna, sādhu kho, tvaṃ kaccāna, imaṃ dhammasaṃvaṇṇanaṃ abhāsī’’ ti evaṃ anumoditā. "
  8937. 1038937,190,56,26,40,1,137,14,Ekasmiṃ kira samaye ayaṃ mahāthero jambuvanasaṇḍe viharanto attano santikāvacarānaṃ bhikkhūnaṃ imaṃ hāranayapaṭimaṇḍitaṃ pakaraṇaṃ abhāsi.
  8938. 1038938,190,56,41,55,1,134,14,Bhāsitvā ca bhagavato santikaṃ upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisinno yathābhāsitaṃ imaṃ pakaraṇaṃ bhagavato nivedesi.
  8939. 1038939,190,56,56,84,1,152,18,"Taṃ sutvā bhagavā‘‘ sādhu sādhū’’ tiādinā anumoditvā‘‘ tasmātiha, tvaṃ kaccāna, imaṃ dhammasaṃvaṇṇanaṃ dhammanettitveva dhārehī’’ ti nāmaggahaṇaṃ akāsīti vadanti. "
  8940. 1038940,190,56,85,98,1,131,8,"Desanāhārādinandiyāvaṭṭanayādihāranayānusāreneva sabbadhammasaṃvaṇṇanānaṃ gatiyoti āha‘‘ sāsanassa sadāyattā, navaṅgassatthavaṇṇanā’’ ti. "
  8941. 1038941,190,57,2,14,1,92,10,"Gambhīrañāṇehī hi gambhīrehi ñāṇehi, na saddhāmattakena, gambhīrañāṇehi vā mahāpaññehi ariyehi. "
  8942. 1038942,190,57,15,36,1,179,16,"Pakaraṇassa gambhīratthataṃ, attano ca ñāṇassa nātivisayataṃ viditvā saṃvaṇṇanārambhe saṃsīdantampi maṃ sāsanaguṇādiupanissayasampadā ussāhesīti imamatthaṃ dasseti‘‘ kiñcāpī’’ tiādinā."
  8943. 1038943,190,58,2,21,1,115,14,"‘ ‘ Pañcapi nikāye ogāhetvā’’ ti iminā nettiyā pañcapi mahānikāye anupavisitvā avaṭṭhānaṃ, tesaṃ saṃvaṇṇanābhāvañca dīpeti. "
  8944. 1038944,190,58,22,46,1,131,14,Tattha ‘‘ katamo assādo ca ādīnavo cā’’ tiādipeṭakopadesapāḷiṃ( peṭako.23) ānetvā idha desanāhārādīnaṃ padatthavinicchayo peṭakena saṃsandanaṃ nāma.
  8945. 1038945,190,58,47,69,1,144,17,"‘‘ yathābalan’’ ti iminā sabbathā sabbabhāgenāpi nettiyā saṃvaṇṇanā mayā na sukarā kātuṃ, attano pana ñāṇabalānurūpaṃ karissāmīti niratimānataṃ dīpeti. "
  8946. 1038946,190,59,2,12,1,105,9,"Suvisuddhan ti suṭṭhu visuddhaṃ, nikāyantaraladdhidosehi antarantarā anuppavesitehi asammissanti adhippāyo. "
  8947. 1038947,190,59,13,21,1,109,8,Asaṃkiṇṇan ti sanikāyepi padatthantaraparikappanādinā asaṃkiṇṇaṃ tādisasaṅkararahitaṃ anākulaṃ suparicchinnaṃ.
  8948. 1038948,190,59,22,26,1,41,4,Vividhehi ākārehi nicchinotīti vinicchayo.
  8949. 1038949,190,59,27,30,1,35,3,Atthānaṃ vinicchayo atthavinicchayo.
  8950. 1038950,190,59,31,43,1,139,11,"Gaṇṭhiṭṭhānabhūtesu atthesu khilamaddanākārena pavattā vimaticchedakathā, nipuṇo sukhumo saṇho atthavinicchayo etassāti nipuṇatthavinicchayo. "
  8951. 1038951,190,59,44,60,1,156,13,"Atha vā atthe vinicchinotīti atthavinicchayo, yathāvuttaatthavisayañāṇaṃ, nipuṇo cheko atthavinicchayo etassāti nipuṇatthavinicchayo, taṃ nipuṇatthavinicchayaṃ. "
  8952. 1038952,190,59,61,64,1,21,3,Samayan ti siddhantaṃ.
  8953. 1038953,190,59,65,90,1,230,21,"Idaṃ vuttaṃ hoti– mahāvihāravāsīnaṃ siddhanto vuttanayena suparisuddho, anākulo, saṇhasukhumavinicchayo ca, siddhantaṃ taṃ avilomento anukūlato tattha siddhaṃyeva dhammanettiṃ pakāsayanto nettippakaraṇassa atthasaṃvaṇṇanaṃ karissāmīti. "
  8954. 1038954,190,60,2,9,1,90,7,Pamādalekhan ti aparabhāge potthakāruḷhakāle pamajjitvā likhanavasena pavattappamādapāṭhaṃ.
  8955. 1038955,190,60,10,13,1,19,2,{Vajjetvā}ti apanetvā.
  8956. 1038956,190,60,14,40,1,224,25,"Pāḷiṃ sammā niyojayan ti taṃ taṃ nettipāḷiṃ tattha tattha udāharaṇabhāvena ānītasutte sammadeva niyojento, atthasaṃvaṇṇanāya vā taṃ taṃ udāharaṇasuttasaṅkhātaṃ pāḷiṃ tasmiṃ tasmiṃ lakkhaṇabhūte nettiganthe sammadeva niyojento. "
  8957. 1038957,190,60,41,45,1,38,4,Upadesan ti nettiupanisaṃ nettihadayaṃ.
  8958. 1038958,190,60,46,57,1,116,10,"Yvāyaṃ sapaṭṭhānavibhāgassa tettiṃsavidhassa nettipadatthassa saha nimittavibhāgena asaṅkarato vavatthito visayo, taṃ. "
  8959. 1038959,190,60,58,60,1,20,2,Vibhāvento pakāsento.
  8960. 1038960,190,60,61,66,1,49,5,Tassā nettiyā karissāmi atthavaṇṇananti sambandho.
  8961. 1038961,190,61,2,36,1,168,19,"Ettha ca‘‘ abhiyācito’’ ti iminā atthasaṃvaṇṇanāya nimittaṃ dasseti,‘‘ ṭhitiṃ ākaṅkhamānena ciraṃ saddhammanettiyā’’ ti iminā payojanaṃ,‘‘ karissāmatthavaṇṇanan’’ ti iminā piṇḍatthaṃ. "
  8962. 1038962,190,61,37,42,1,53,5,Saṃvaṇṇiyamānā hi pakaraṇatthā saṃvaṇṇanāya piṇḍattho.
  8963. 1038963,190,61,43,50,1,37,3,‘‘ Tamupanissāyā’’ tiādinā karaṇappakāraṃ.
  8964. 1038964,190,62,2,15,1,64,8,Idāni saṃvaṇṇanāya savane niyojento‘‘ iti atthan’’ ti osānagāthamāha.
  8965. 1038965,190,62,16,36,1,96,11,"Tattha‘‘ sakkaccan’’ ti padaṃ ubhayattha yojetabbaṃ‘‘ sakkaccaṃ vibhajantassa, sakkaccaṃ nisāmayathā’’ ti. "
  8966. 1038966,190,63,2,4,1,33,2,Ganthārambhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
  8967. 1038967,190,64,2,2,1,18,1,Nidānakathāvaṇṇanā
  8968. 1038968,190,65,2,20,1,181,14,Vacanatthajānanena viditappakaraṇatthasāmaññatthassa pakaraṇakathā vuccamānā sobheyyāti nettipadatthaparijānanameva ādimhi yuttarūpanti tadatthaṃ pucchati‘‘ tattha kenaṭṭhena nettī’’ ti.
  8969. 1038969,190,65,21,36,1,76,9,"Tattha {tatthā}ti‘‘ tassā nettiyā karissāmatthavaṇṇanan’’ ti yadidaṃ vuttaṃ, tasmiṃ; "
  8970. 1038970,190,65,37,46,1,74,8,"yassā karissāmatthavaṇṇananti paṭiññātaṃ, sā netti kenaṭṭhena nettīti attho. "
  8971. 1038971,190,65,47,66,1,90,13,"{Tatthā}ti vā‘‘ nettippakaraṇassā’’ ti etasmiṃ vacane yā netti vuttā, sā kenaṭṭhena nettīti attho."
  8972. 1038972,190,65,67,99,1,213,20,‘‘ Nayanaṭṭhenā’’ ti idaṃ kattukaraṇādhikaraṇasādhanānaṃ sādhāraṇavacananti‘‘ ariyadhammaṃ nayatī’’ ti kattusādhanavasena tāva nettisaddassa atthaṃ vatvā idāni karaṇādhikaraṇasādhanavasena vattuṃ‘‘ nayanti tāyā’’ tiādi vuttaṃ.
  8973. 1038973,190,66,2,10,1,66,8,Tathā hi vuttan ti nettiupadesādhīnattā eva suttāvabodhassa vuttaṃ.
  8974. 1038974,190,66,11,39,1,152,18,"Peṭake‘‘ tasmā nibbāyitukāmena sutamayena atthā pariyesitabbā, tattha pariyesanāya ayaṃ anupubbī bhavati soḷasa hārā pañca nayā aṭṭhārasa mūlapadānī’’ tiādi( peṭako.3). "
  8975. 1038975,190,66,40,53,1,107,9,Hāranayavicāraṇā vinimutto atthasaṃvaṇṇanāviseso natthīti āha‘‘ suttassa atthasaṃvaṇṇanā nettiupadesāyattā’’ ti.
  8976. 1038976,190,66,54,59,1,51,5,Svāyamattho parato pakiṇṇakakathāyaṃ āvi bhavissati.
  8977. 1038977,190,66,60,78,1,100,13,"Evaṃ mahāvisayā cāyaṃ netti kuto pabhavāti āha‘‘ suttappabhavā’’ ti, etena nettiyā pamāṇabhūtataṃ dasseti. "
  8978. 1038978,190,66,79,85,1,82,5,"Idañca suttassa nettisannissayatāparidīpanaparaṃ, na therappabhavatāpaṭikkhepaparaṃ. "
  8979. 1038979,190,66,86,105,1,168,16,"Thero hi pañca mahānikāye ogāhetvā taṃsannissayeneva tesaṃ saṃvaṇṇanābhūtaṃ imaṃ pakaraṇaṃ abhāsi, tasmā ayameva saṃvaṇṇanādhammo, yadidaṃ saṃvaṇṇetabbadhammasannissayatā. "
  8980. 1038980,190,67,2,6,1,44,3,{Pakaraṇaparicchedato}ti pakaraṇassa vibhāgato.
  8981. 1038981,190,67,7,15,1,77,7,"Hāravicārādayo hi tayo nettippakaraṇassa vibhāgā, pakaraṇabhūtaparicchedato vā. "
  8982. 1038982,190,67,16,25,1,61,8,"Tīṇi hi etāni pakaraṇāni tayo adhikārā, yadidaṃ hāravicārādayo. "
  8983. 1038983,190,67,26,29,1,35,2,{Pāḷivavatthānato}ti pāṭhasannivesato.
  8984. 1038984,190,68,2,14,1,70,8,‘ ‘ Sabbo hi pakaraṇattho’’ tiādinā saṅgahavārassa anvatthasaññataṃ dasseti.
  8985. 1038985,190,68,15,26,1,58,7,‘‘ Nanu cettha paṭṭhānaṃ asaṅgahitan’’ ti codako byabhicāramāha.
  8986. 1038986,190,68,27,43,1,99,11,"Itaro yadipi sarūpato asaṅgahitaṃ, atthato pana saṅgahitanti dassento‘‘ nayidameva’’ tiādinā pariharati. "
  8987. 1038987,190,68,44,56,1,60,8,Puna‘‘ tathā hī’’ tiādinā tamevatthaṃ pāḷiyā pākaṭataraṃ karoti.
  8988. 1038988,190,68,57,59,1,26,2,Atthanayā nandiyāvaṭṭādayo.
  8989. 1038989,190,68,60,65,1,54,4,"Saṅkhārattikā puññābhisaṅkhārādayo, kāyasaṅkhārādayo ca. "
  8990. 1038990,190,68,66,72,1,56,6,Tesu atthanayānaṃ aññamaññasaṅgaho parato āvi bhavissati.
  8991. 1038991,190,68,73,91,1,143,15,"Itare pana kāmāvacarā, rūpāvacarā ca kusalā cetanā puññābhisaṅkhāro, akusalā cetanā apuññābhisaṅkhāro, arūpāvacarā kusalā cetanā āneñjābhisaṅkhāro. "
  8992. 1038992,190,68,92,108,1,156,14,"Puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca kāyadvārappavatto kāyasaṅkhāro, so eva vacīdvārappavatto vacīsaṅkhāro, manodvārappavatto pana tividhopi cittasaṅkhāro. "
  8993. 1038993,190,68,109,125,1,124,15,"Iti jātivasena purimattike vuttā eva dhammā dvāravasena dutiyattike vuttā, te eva ca purimattiketi aññamaññasaṅgaho veditabbo. "
  8994. 1038994,190,69,2,6,1,20,3,{Yatthā}ti yasmiṃ vāre.
  8995. 1038995,190,69,7,10,1,21,2,{Peṭake}ti peṭakopadese.
  8996. 1038996,190,69,11,15,1,43,3,{Sampatamānā}ti saṃvaṇṇanāvasena sannipatantā.
  8997. 1038997,190,69,16,29,1,89,9,‘‘ Byañjanavidhiputhuttā’’ ti idaṃ ekasmiṃ sutte anekesaṃ hārānaṃ sannipatanassa kāraṇavacanaṃ.
  8998. 1038998,190,69,30,41,1,62,7,Tathā hi‘‘ anekasāmatthiyanicitā saddā’’ ti akkharacintakā vadanti.
  8999. 1038999,190,70,2,17,1,98,12,‘ ‘ Na sarūpato’’ ti iminā saṅgahavāre viya uddesaniddesavāresupi paṭṭhānassa atthato uddhaṭataṃ dasseti.
  9000. 1039000,190,70,18,28,1,81,9,"Mūlapadaggahaṇeneva gahitattā uddesavāre tāva evaṃ hotu, niddesavāre pana kathanti? "
  9001. 1039001,190,70,29,34,1,59,5,Tatthāpi nayaggahaṇeneva mūlapadānipi gahitānīti veditabbaṃ.
  9002. 1039002,190,70,35,42,1,48,7,Na hi mūlapadehi vinā kāci nayayojanā sambhavati.
  9003. 1039003,190,70,43,65,1,174,18,"Apare pana‘‘ hāranayā viya paṭṭhānaṃ na suttassa saṃvaṇṇanāviseso, atha kho tasmiṃ tasmiṃ sutte saṃkilesabhāgiyatādilabbhamānavisesamattanti na tassa pakaraṇassa padatthasaṅgaho. "
  9004. 1039004,190,70,66,80,1,109,11,"Evañca katvā tettiṃsāya nettipadatthesu paṭṭhānaṃ asaṅgahitaṃ, uddesaniddesavāresu ca anuddhaṭamevā’’ ti vadanti."
  9005. 1039005,190,71,2,34,1,159,22,"‘ ‘ Pāḷito eva viññāyatī’’ ti vuttamatthaṃ samatthento‘‘ tathā hi… pe… ābhatan’’ ti āha, tena therena bhāsitabhāvo viya bhagavatā anumoditabhāvopi pāḷianugato evāti dasseti. "
  9006. 1039006,190,71,35,54,1,88,13,Sāvakabhāsitattā nidānaṃ na vuttanti na sakkā vattunti codento‘‘ sāvaka… pe… bhāsitan’’ ti āha.
  9007. 1039007,190,71,55,68,1,132,12,"Nayidaṃ ekantikan ti ca sāvakabhāsitabuddhabhāsitabhāvo nidānāvacanassa, nidānavacanassa ca akāraṇaṃ ubhayatthāpi ubhayassa dassanato. "
  9008. 1039008,190,71,69,76,1,67,7,Tasmā nidānāvacanena nettiyā asāvakabhāsitatā na sijjhatīti dasseti.
  9009. 1039009,190,71,77,91,1,59,9,"Tenāha‘‘ na ca tāvatā tāni appamāṇaṃ, evamidhāpi daṭṭhabban’’ ti. "
  9010. 1039010,190,72,2,21,1,139,13,"Yeneva kāraṇena nidānāvacanassa pamāṇabhāvasādhanatā, teneva kāraṇena imassa pakaraṇassa pamāṇabhāvasiddhīti dasseti‘‘ nidānañca nāmā’’ tiādinā. "
  9011. 1039011,190,72,22,33,1,65,7,Idāni‘‘ atha vā’’ tiādinā nettiyā nidānāvacanena abyabhicārahetumāha.
  9012. 1039012,190,72,34,42,1,76,8,Ayañhettha payogo na nettiyā nidānaṃ vattabbaṃ pāḷiyā atthasaṃvaṇṇanābhāvato.
  9013. 1039013,190,72,43,55,1,103,11,"Yā hi pāḷiyā atthasaṃvaṇṇanā na tassā nidānavacanaṃ diṭṭhaṃ yathā paṭisambhidāmaggassa, niddesādīnañcāti."
  9014. 1039014,190,73,2,29,1,174,19,"‘ ‘ Ayaṃ vibhāgo’’ tiādinā ekavidhato paṭṭhāya yāva caturāsītisahassappabhedā, tāva yathādassitassa pakaraṇavibhāgassa puna‘‘ ādinā nayena pakaraṇavibhāgo veditabbo’’ ti idaṃ nigamanaṃ. "
  9015. 1039015,190,73,30,47,1,303,16,Tattha ādinā {nayenā}ti ādi saddena abhiññeyyadhammaniddesato paññattipaññapetabbadhammavibhajanato tiyaddhapariyāpannadhammavicārato caturoghanittharaṇatthato pañcābhinandanādippahānato chataṇhākāyupasamanato saṅgahavārādisattavārasaṅgahato aṭṭhamicchattasamugghātadīpanatoti evamādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  9016. 1039016,190,74,2,4,1,18,2,1 . Saṅgahavāravaṇṇanā
  9017. 1039017,190,75,2,8,1,58,6,Yan ti aniyamattho sabbanāmasaddo kammasādhanavasena vutto.
  9018. 1039018,190,75,9,31,1,183,16,"Atthāvabodhanattho saddappayogo atthaparādhīno kevalo atthapadatthako , so padatthavipariyesakārinā iti-saddena parabhūtena saddapadatthako jāyatīti āha‘‘ yanti aniyamato upayoganiddeso’’ ti. "
  9019. 1039019,190,75,32,37,1,39,4,Lokoti {kattuniddeso}tiādīsupi eseva nayo.
  9020. 1039020,190,76,2,24,1,161,14,Evaṃ ‘‘ yan’’ tiādīnaṃ gāthāpadānaṃ kammakattukiriyākattuvisesanādidassanavasena atthaṃ vatvā idāni avayavajotanavasena padatthaṃ dassetuṃ‘‘ lokiyanti etthā’’ tiādimāha.
  9021. 1039021,190,76,25,30,1,53,5,Lokasaddo idha sāmatthiyato sattalokavacano daṭṭhabbo.
  9022. 1039022,190,76,31,38,1,40,3,Tenāha‘‘ pūjanakiriyāyogyabhūtatāvasenā’’ ti.
  9023. 1039023,190,76,39,47,1,99,7,"Sāsanantaradhānato paraṃ pūjanā aññabuddhuppādena veditabbā, yathetarahi vipassīādisammāsambuddhānaṃ."
  9024. 1039024,190,76,48,82,1,158,16,"‘‘ Dīpaṅkaro’’ tiādinā yadipi buddhavaṃsadesanāyaṃ( bu. vaṃ.2.75) bhagavatāva vuttaṃ, sumedhapaṇḍitattabhāvena pana pavattiṃ sandhāya vuttanti āha‘‘ yathāha bhagavā sumedhabhūto’’ ti. "
  9025. 1039025,190,77,2,5,1,40,2,{Pariññākkamenā}ti ñātapariññādipaṭipāṭiyā.
  9026. 1039026,190,77,6,9,1,41,2,{Lakkhaṇāvabodhappaṭipattiyā}ti vipassanāya.
  9027. 1039027,190,77,10,19,1,31,4,Tena vuttaṃ‘‘ suññatamukhādīhī’’ ti.
  9028. 1039028,190,77,20,30,1,74,10,Tathā ca vuttan ti viññūhi vedanīyatāya eva sāsanavarassa vuttaṃ bhagavatā–
  9029. 1039029,190,78,2,39,1,162,21,"‘ ‘ Etu viññū puriso asaṭho amāyāvī ujujātiko, ahamanusāsāmi, ahaṃ dhammaṃ desemi, yathānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno na cirasseva sāmaññeva ussati, sāmaṃ dakkhitī’’ tiādi( ma. ni.2.281). "
  9030. 1039030,190,79,2,36,1,237,24,"Yaṃ-saddo sāsanavisayo, lokapālasaddo satthuvisayopi lokaṃ pati guṇībhūtoti‘‘ tassā’’ ti paṭiniddesassa kathaṃ satthuvisayatāti codanaṃ manasikatvā āha‘‘ salokapāloti cetthā’’ tiādi, guṇībhūtopi lokapālasaddo padhānabhūto viya paṭiniddesaṃ arahati. "
  9031. 1039031,190,79,37,43,1,36,5,"Añño hi saddakkamo, añño atthakkamoti. "
  9032. 1039032,190,80,2,22,1,163,14,Dhammagāravena bhagavā dhammaṃ pūjento veneyyabandhave acintetvā samāpattisamāpajjanadhammapaccavekkhaṇāhi sattasattāhaṃ vītināmesīti āha‘‘ bhagavato… pe… dīpetabbā’’ ti.
  9033. 1039033,190,80,23,33,1,88,9,"Tattha ādi saddena sāvakehi dhammassavanassa, tesaṃ paccuggamanādīnañca saṅgaho veditabbo. "
  9034. 1039034,190,81,2,13,1,118,8,"{Iccassā}ti iti assa, evaṃ bhagavato aviparītaanantarāyikaniyyānikadhammadesanāya sabbaññutānāvaraṇabhāvadīpanenāti attho. "
  9035. 1039035,190,81,14,17,1,26,2,{Tenā}ti catuvesārajjayogena.
  9036. 1039036,190,81,18,25,1,41,5,Tadavinābhāvinā dasabala… pe… pakāsitā hoti.
  9037. 1039037,190,81,26,112,1,744,60,"{Āveṇikabuddhadhammādī}ti ettha ādi saddena tīsu kālesu appaṭihatañāṇāni, catusaccañāṇāni, catupaṭisambhidāñāṇāni, pañcagatiparicchedakañāṇāni, cha abhiññāñāṇāni, satta ariyadhanāni, satta bojjhaṅgā, aṭṭha vijjā, aṭṭhasu parisāsu akampanañāṇāni, aṭṭha vimokkhā, nava samādhicariyā, nava anupubbavihārā, dasa nāthakaraṇā dhammā, dasa ariyavāsā, dvādasa dhammacakkākārā, terasa dhutadhammā, cuddasa buddhañāṇāni, pannarasa caraṇadhammā, soḷasa ñāṇacariyā, soḷasa ānāpānassatī, ekūnavīsati paccavekkhaṇañāṇāni, catuvīsati paccayavibhāvanañāṇāni, catucattārīsa ñāṇavatthūni, sattasattati ñāṇavatthūni, catuvīsatikoṭisatasahassasamāpattisañcārimahāvajirañāṇaṃ, anantanayasamantapaṭṭhānapavicayadesanākārappavattañāṇāni cāti evamādīnaṃ bhagavato guṇavisesānaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  9038. 1039038,190,82,2,16,1,114,11,"Aparo nayo– guṇavisiṭṭhataṃ dīpeti, sā ca guṇavisiṭṭhatā mahākaruṇāmahāpaññāhi veditabbā tāhi satthusampattisiddhito. "
  9039. 1039039,190,82,17,45,1,162,15,Tattha mahākaruṇāya pavattibhedo‘‘ bahukehi ākārehi passantānaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ sattesu mahākaruṇā okkamatī’’ tiādinā paṭisambhidāmagge( paṭi. ma.1.117) vuttanayena veditabbo.
  9040. 1039040,190,82,46,51,1,39,5,Mahāpaññāya pana pavattibhedo vutto eva.
  9041. 1039041,190,82,52,59,1,62,6,"Tattha karuṇāya bhagavato caraṇasampatti, paññāya vijjāsampatti. "
  9042. 1039042,190,82,60,65,1,47,4,"Karuṇāya sattādhipatitā, paññāya dhammādhipatitā. "
  9043. 1039043,190,82,66,71,1,40,4,"Karuṇāya lokanāthatā, paññāya attanāthatā. "
  9044. 1039044,190,82,72,77,1,38,4,"Karuṇāya pubbakāritā, paññāya kataññutā. "
  9045. 1039045,190,82,78,83,1,43,4,"Karuṇāya aparantapatā, paññāya anattantapatā. "
  9046. 1039046,190,82,84,89,1,57,4,"Karuṇāya buddhakaradhammasiddhi, paññāya buddhabhāvasiddhi. "
  9047. 1039047,190,82,90,97,1,46,6,"Karuṇāya paresaṃ tāraṇaṃ, paññāya sayaṃ tāraṇaṃ. "
  9048. 1039048,190,82,98,114,1,163,14,"Karuṇāya sabbasattesu anuggahacittatā, paññāya sabbadhammesu virattacittatā pakāsitā hotīti anavasesato parahitapaṭipattiyā, attahitasampattiyā ca pāripūrī veditabbā. "
  9049. 1039049,190,82,115,119,1,47,3,Tīsupi {avatthāsū}ti hetuphalasattūpakārāvatthāsu.
  9050. 1039050,190,83,2,15,1,136,10,"Abhisamayo paṭivedhasāsanassa, manasikaraṇaṃ paṭipattisāsanassa, savanādīhi paricayakaraṇaṃ pariyattisāsanassāti tiṇṇampi vasena yojetabbo. "
  9051. 1039051,190,83,16,23,1,20,3,Tenāha‘‘ yathārahan’’ ti.
  9052. 1039052,190,83,24,59,1,191,22,"‘‘ Sakkaccaṃ dhammadesanenā’’ ti iminā idha‘‘ sāsanan’’ ti vuttassa tividhassāpi saddhammassa avisesena desanāpūjaṃ vatvā thomanāpūjanassa vasena taṃ vibhajitvā dassento‘‘ ariyaṃ, vo bhikkhave’’ tiādimāha. "
  9053. 1039053,190,83,60,76,1,58,8,Tattha‘‘ thomanenā’’ ti padenāpi‘‘ sakkaccan’’ ti padaṃ yojetabbaṃ.
  9054. 1039054,190,83,77,83,1,54,6,Pūjanādvayassāpi vā vasena idhāpi padayojanā veditabbā.
  9055. 1039055,190,83,84,87,1,41,2,{Ariyabhāvādayo}ti ariyaseṭṭhaaggabhāvādayo.
  9056. 1039056,190,83,88,91,1,36,2,{Niyyānādayo}ti niyyānahetudassanādayo.
  9057. 1039057,190,83,92,95,1,44,2,{Svākkhātatādayo}ti svākkhātasandiṭṭhikatādayo.
  9058. 1039058,190,84,2,16,1,89,10,Idāni ariyasaṅghaguṇānampi imāya gāthāya pakāsitabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ yasmā panā’’ tiādi vuttaṃ.
  9059. 1039059,190,84,17,20,1,58,2,{Bālyādisamatikkamanato}ti bālaabyattabhāvādisamatikkamanato.
  9060. 1039060,190,85,2,4,1,37,2,Ñāṇaviseso sutacintābhāvanāmayañāṇāni.
  9061. 1039061,190,85,5,7,1,54,2,Sotabbamanasikātabbapaṭivijjhitabbāvatthā avatthābhedo.
  9062. 1039062,190,85,8,13,1,37,4,"Ubhayan ti byañjanapadaṃ, atthapadañca. "
  9063. 1039063,190,85,14,19,1,56,4,{Ubhayathā}ti karaṇakammasādhanavasena paccekaṃ yojetabbaṃ.
  9064. 1039064,190,85,20,23,1,30,2,{Paṭipajjitabbattā}ti ñātabbattā.
  9065. 1039065,190,86,2,11,1,32,6,‘ ‘ Ayañca gāthā’’ tiādi kesañci vādo.
  9066. 1039066,190,86,12,24,1,52,8,Tathā hi apare‘‘ therenevāyaṃ gāthā bhāsitā’’ ti vadanti.
  9067. 1039067,190,86,25,53,1,121,12,"Attūpanāyikāpi hi kadāci dhammadesanā hoti eva yathā‘‘ dasabalasamannāgato , bhikkhave, tathāgato catuvesārajjavisārado’’ tiādi( saṃ. ni.2.21-22). "
  9068. 1039068,190,86,54,66,1,62,8,Evañca katvā‘‘ katame soḷasa hārā’’ tiādivacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  9069. 1039069,190,87,2,5,1,58,2,{Yathāvuttaatthamukhenevā}ti mūlapadasaṅkhātaatthuddhāreneva.
  9070. 1039070,190,87,6,27,1,84,10,Parato {āgamissatī}ti niddesavārassa pariyosāne āgamissati‘‘ tīṇi ca nayā anūnā’’ tiādinā( netti.4 dvādasapada).
  9071. 1039071,190,88,2,13,1,46,6,{Vuccatī}ti kattari kammaniddesoti āha‘‘ vadatī’’ ti.
  9072. 1039072,190,88,14,19,1,38,4,Atha vā {vuccatī}ti kammakattuniddesoyaṃ.
  9073. 1039073,190,88,20,47,1,193,21,"Ayañhettha attho– hārā, nayā cāti ubhayaṃ pariggahitaṃ saṃvaṇṇakena sabbathā gahitañce, vuccati suttaṃ, sayameva suttaṃ saṃvaṇṇetīti , etena hāranayesu vasībhāvena suttasaṃvaṇṇanāya sukarataṃ dasseti. "
  9074. 1039074,190,89,2,23,1,84,11,"{Pakārantarenā}ti pubbe‘‘ sāsanan’’ ti vuttamatthaṃ‘‘ desanā, desitan’’ ti tato aññena pakārena. "
  9075. 1039075,190,89,24,30,1,50,5,{Niyametvā}ti tassa ekantato viññeyyataṃ avadhāretvā.
  9076. 1039076,190,89,31,37,1,75,6,Viññeyyatā visiṭṭhesu desanādesitesu viññeyyapade labbhamānā vijānanakiriyā.
  9077. 1039077,190,90,2,19,1,114,13,Desanādesitāni ca yāvadeva vijānanatthānīti vijānanaṃ padhānanti tameva niddhārento‘‘ tatrāti tasmiṃ vijānane’’ ti āha.
  9078. 1039078,190,91,2,9,1,73,6,{Etthāhā}ti navaṅgasāsananavavidhasuttantāti etasmiṃ atthavacane āha codako.
  9079. 1039079,190,91,10,26,1,166,14,"Tassāyaṃ adhippāyo– navahi aṅgehi vavatthitehi aññamaññasaṅkararahitehi bhavitabbaṃ, tathā ca sati asuttasabhāvāneva geyyaṅgādīnīti navavidhasuttantavacanaṃ virujjheyya. "
  9080. 1039080,190,91,27,48,1,114,15,"Atha suttasabhāvāni geyyaṅgādīni, evaṃ sati‘‘ suttan’’ ti visuṃ suttaṅgaṃ na siyā, evaṃ sante aṭṭhaṅgasāsanaṃ āpajjatīti. "
  9081. 1039081,190,91,49,57,1,25,4,Tenāha‘‘ kathaṃ panā’’ tiādi.
  9082. 1039082,190,91,58,72,1,102,9,"Geyyaṅgādīsu katipayānampi suttabhāve yathāvuttadosānativatti, pageva sabbesanti dasseti‘‘ yañcā’’ tiādinā. "
  9083. 1039083,190,91,73,76,1,24,2,{Saṅgahesū}ti aṭṭhakathāsu.
  9084. 1039084,190,91,77,88,1,68,7,Porāṇaṭṭhakathānañhi saṅkhepabhūtā idāni aṭṭhakathā‘‘ saṅgahā’’ ti vuttā.
  9085. 1039085,190,91,89,106,1,151,16,"Suttaṃ nāma sagāthakaṃ vā siyā, niggāthakaṃ vāti aṅgadvayeneva tadubhayaṅgaṃ katanti visuṃ suttaṅgassa asambhavo tadubhayavinimuttassa suttassa abhāvato. "
  9086. 1039086,190,91,107,117,1,35,6,Tena vuttaṃ‘‘ suttaṅgameva na siyā’’ ti.
  9087. 1039087,190,91,118,120,1,15,2,Athāpi kathañci.
  9088. 1039088,190,91,121,126,1,43,4,{Siyā}ti vakkhamānaṃ sāmaññavidhiṃ sandhāyāha.
  9089. 1039089,190,91,127,137,1,56,6,Evampi ayaṃ dosoti dassento‘‘ maṅgalasuttādīnan’’ tiādimāha.
  9090. 1039090,190,92,2,6,1,41,3,Tabbhāvanimittan ti geyyaṅgabhāvanimittaṃ.
  9091. 1039091,190,92,7,10,1,43,3,Veyyākaraṇassa tabbhāvanimittanti sambandho.
  9092. 1039092,190,92,11,37,1,123,14,Codako‘‘ gāthāvirahe’’ ti vacanaṃ aggaṇhanto‘‘ pucchāvissajjanaṃ byākaraṇan’’ ti vacanamattameva gahetvā‘‘ evaṃ sante’’ tiādinā codeti.
  9093. 1039093,190,92,38,58,1,144,15,"Itaro pana okāsavidhito anokāso vidhi balavāti ñāyaṃ gāthāvirahitaṃyeva veyyākaraṇanti, idhādhippetanti ca dassento‘‘ nāpajjatī’’ tiādinā pariharati. "
  9094. 1039094,190,92,59,70,1,95,9,"Tathā {hī}ti teneva kāraṇena, satipi saññantaranimittayoge anokāsasaññānaṃ balavabhāvenevāti attho. "
  9095. 1039095,190,93,2,4,1,27,2,Saṅgahavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  9096. 1039096,190,94,2,4,1,17,2,2 . Uddesavāravaṇṇanā
  9097. 1039097,190,95,2,9,1,27,2,1. {Vibhāgenā}ti sarūpavibhāgena.
  9098. 1039098,190,95,10,14,1,39,4,Adiṭṭhaṃ jotīyati etāyāti adiṭṭhajotanā.
  9099. 1039099,190,95,15,24,1,97,8,"Diṭṭhaṃ saṃsandīyati etāyāti diṭṭhasaṃsandanā, saṃsandanaṃ cettha sākacchāvasena vinicchayakaraṇaṃ. "
  9100. 1039100,190,95,25,29,1,38,4,Vimati chijjati etāyāti vimaticchedanā.
  9101. 1039101,190,95,30,33,1,30,3,Anumatiyā pucchā anumatipucchā.
  9102. 1039102,190,95,34,48,1,61,10,‘‘ Taṃ kiṃ maññathā’’ ti hi kā tumhākaṃ anumatīti anumati pucchitā.
  9103. 1039103,190,95,49,52,1,33,2,{Kathetukamyatā}ti kathetukamyatāya.
  9104. 1039104,190,96,2,25,1,152,16,‘ ‘ Harīyanti etehī’’ tiādinā karaṇādhikaraṇakattubhāvakammasādhanānaṃ vasena hāra -saddassa atthaṃ vatvā sadisakappanāvasena dassetuṃ‘‘ hārā viyā’’ tiādi vuttaṃ.
  9105. 1039105,190,96,26,39,1,115,9,Puna ganthakaraṇādiatthena ganthādisaddānaṃ viya hārakaraṇādiatthena hārasaddasiddhiṃ dassetuṃ‘‘ hārayantī’’ tiādimāha.
  9106. 1039106,190,96,40,55,1,79,10,"‘‘ Haraṇato, ramaṇato cā’’ ti iminā manoharā manoramā cete saṃvaṇṇanāvisesāti dasseti. "
  9107. 1039107,190,97,2,5,1,35,2,{Upapattisādhanayuttī}ti lakkhaṇahetu.
  9108. 1039108,190,97,6,21,1,87,10,{Vuttanayenā}ti‘‘ nanu ca aññepi hārā yuttisahitā evā’’ tiādinā desanāhāre vuttanayānusārena.
  9109. 1039109,190,98,2,31,1,113,11,"Catunnaṃ byūho {etthā}ti bhinnādhikaraṇānampi padānaṃ aññapadatthasamāso labbhati‘‘ urasilomo’’ tiādīnaṃ( dī. ni. ṭī.3.54,303) viyāti vuttaṃ. "
  9110. 1039110,190,99,2,12,1,42,6,Sesan ti‘‘ vivacanameva vevacanan’’ ti evamādi.
  9111. 1039111,190,100,2,6,1,30,2,{Anuppavesīyantī}ti avagāhīyanti.
  9112. 1039112,190,100,7,10,1,28,2,{Samādhīyantī}ti pariharīyanti.
  9113. 1039113,190,100,11,23,1,108,9,"Vinā {vikappenā}ti jāti sāmaññaṃ, bhedo sāmaññaṃ, sambandho sāmaññantiādinā padatthantarabhāvavikappanamantarena. "
  9114. 1039114,190,101,2,5,1,60,2,{Padaṭṭhānādimukhenā}ti padaṭṭhānavevacanabhāvanāpahānamukhena.
  9115. 1039115,190,101,6,11,1,75,4,{Kecī}ti padaṭṭhānaparikkhāraāvaṭṭaparivattanapaññattiotaraṇe sandhāya vadati.
  9116. 1039116,190,102,2,8,1,30,2,2. {Sambandho}ti hetuphalabhāvayogo.
  9117. 1039117,190,102,9,13,1,55,4,Tathābhūtānañhi dhammānaṃ ekasantānasiddhatā ekattanayo.
  9118. 1039118,190,102,14,19,1,53,5,Vibhāgo satipi nesaṃ hetuphalabhāve vibhattasabhāvatā.
  9119. 1039119,190,102,20,27,1,31,6,"Añño eva hi hetu, aññaṃ phalanti. "
  9120. 1039120,190,102,28,30,1,22,2,Byāpāraviraho nirīhatā.
  9121. 1039121,190,102,31,47,1,70,11,"Na hi hetuphalānaṃ evaṃ hoti‘‘ ahaṃ imaṃ nibbattemi, imināhaṃ nibbatto’’ ti. "
  9122. 1039122,190,102,48,51,1,47,3,Anurūpaphalatā paccayuppannānaṃ paccayānukūlatā.
  9123. 1039123,190,102,52,58,1,64,5,Samūhādiṃ upādāya lokasaṅketasiddhā vohāramattatā sammutisabhāvo.
  9124. 1039124,190,102,59,62,1,63,3,Pathavīphassādīnaṃ kakkhaḷaphusanādilakkhaṇaṃ paramatthasabhāvo.
  9125. 1039125,190,102,63,87,1,159,19,"Ayañhettha saṅkhepo– yasmiṃ bhinne, itarāpohe vā cittena katena tathā buddhi, idaṃ sammutisaccaṃ yathā ghaṭe, sasambhārajale ca, tabbipariyāyena paramatthasaccan ti. "
  9126. 1039126,190,102,88,91,1,46,2,{Paramatthasaccappaṭivedhāyā}ti nibbānādhigamāya.
  9127. 1039127,190,103,2,5,1,17,2,{Anto}ti abbhantaro.
  9128. 1039128,190,103,6,9,1,29,2,{Padhānāvayavenā}ti mūlabhāvena.
  9129. 1039129,190,103,10,35,1,51,8,‘‘ Nandī dukkhassa mūlan’’ tiādīsu( ma. ni.1.13) taṇhā‘‘ nandī’’ ti vuttā.
  9130. 1039130,190,103,36,56,1,70,11,"‘‘ Saṅgāme ca nandiṃ caratī’’ tiādīsu pamodoti āha‘‘ taṇhāya, pamodassa vā’’ ti. "
  9131. 1039131,190,104,2,12,1,44,5,"3. {Jātibhedato}ti kusalā, akusalāti imasmā visesā. "
  9132. 1039132,190,104,13,26,1,64,8,{Yujjantī}ti ettha hetuattho antonīto veditabboti āha‘‘ yojīyantī’’ ti.
  9133. 1039133,190,104,27,29,1,14,2,Kehi yojīyanti?
  9134. 1039134,190,104,30,32,1,26,2,Saṃvaṇṇanakehīti adhippāyo.
  9135. 1039135,190,104,33,46,1,100,11,"{Yujjantī}ti vā yuttā honti, tehi samānayogakkhamā taggahaṇeneva gahitā hontīti attho tadekaṭṭhabhāvato. "
  9136. 1039136,190,104,47,61,1,71,9,"Imasmiṃ atthe‘‘ navahi padehī’’ ti sahayoge karaṇavacanaṃ, purimasmiṃ karaṇe."
  9137. 1039137,190,104,62,71,1,19,5,‘‘ Ete kho’’ ti ca pāṭho.
  9138. 1039138,190,104,72,80,1,62,7,"Tattha kho -saddassa padapūraṇatā, avadhāraṇatthatā vā veditabbā. "
  9139. 1039139,190,104,81,92,1,47,9,"Ete {evā}ti ete taṇhādayo eva, na ito aññeti attho. "
  9140. 1039140,190,104,93,100,1,36,6,"Aṭṭhāraseva na tato uddhaṃ, adho vāti. "
  9141. 1039141,190,104,101,110,1,78,8,"Purimasmiṃ pakkhe mūlapadantarābhāvo, dutiyasmiṃ tesaṃ anūnādhikatā dīpitā hoti. "
  9142. 1039142,190,105,2,4,1,26,2,Uddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  9143. 1039143,190,106,2,4,1,18,2,3 . Niddesavāravaṇṇanā
  9144. 1039144,190,107,2,10,1,35,3,4. Niddesavāre {sāmaññato}ti sādhāraṇato.
  9145. 1039145,190,107,11,14,1,23,2,{Visesenā}ti asādhāraṇato.
  9146. 1039146,190,107,15,18,1,20,2,{Padattho}ti saddattho.
  9147. 1039147,190,107,19,22,1,20,3,Lakkhaṇan ti sabhāvo.
  9148. 1039148,190,107,23,26,1,15,2,{Kamo}ti anupubbī.
  9149. 1039149,190,107,27,30,1,29,2,{Ettāvatā}ti ettakappamāṇabhāvo.
  9150. 1039150,190,107,31,34,1,59,2,{Hetvādī}ti hetuphalabhūmiupanisāsabhāgavisabhāgalakkhaṇanayā.
  9151. 1039151,190,107,35,39,1,35,4,Visesato pana lakkhaṇanti sambandho.
  9152. 1039152,190,108,2,2,1,19,1,Hārasaṅkhepavaṇṇanā
  9153. 1039153,190,109,2,34,1,153,18,"1. Yaṃ, {bhikkhave}ti ettha yan ti paccattavacanaṃ, tañca sukhaṃ, somanassanti dvayena samānādhikaraṇanti katvā‘‘ assādīyatīti assādo, sukhaṃ, somanassañcā’’ ti vuttaṃ. "
  9154. 1039154,190,109,35,48,1,91,9,Sukhādivedanā viya manāpiyarūpādipi avītarāgassa assādetabbanti āha‘‘ evaṃ iṭṭhārammaṇampī’’ ti.
  9155. 1039155,190,109,49,70,1,75,12,"‘‘ Assādeti etāyāti vā assādo, taṇhā’’ ti etena‘‘ yan’’ ti hetuatthe nipātoti dasseti. "
  9156. 1039156,190,109,71,87,1,152,14,"Tatrāyamattho– yena hetunā pañcupādānakkhandhe paṭicca assādanīyabhāvena uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ taṇhāsaṅkhāto assādo assādanakiriyāya kāraṇanti. "
  9157. 1039157,190,109,88,102,1,96,10,Iti katvā ayamattho diṭṭhābhinandanādibhāvato vipallāsesupi sambhavatīti āha‘‘ evaṃ vipallāsāpī’’ ti.
  9158. 1039158,190,109,103,124,1,138,15,"{Aniṭṭhampī}ti pi -saddena iṭṭhampīti yojetabbaṃ, anavasesā sāsavā dhammā idha ārammaṇaggahaṇena gahitāti āha‘‘ sabbesaṃ tebhūmakasaṅkhārānan’’ ti. "
  9159. 1039159,190,110,2,15,1,131,12,"Dukkhādukkhamasukhavedanānan ti ettha dukkhasabhāvā eva adukkhamasukhā vedanā gahitā aniṭṭhārammaṇassa adhippetattā, na sukhasabhāvā. "
  9160. 1039160,190,110,16,54,1,100,14,"Yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ ti( ma. ni.2.88; saṃ. ni.4.267)."
  9161. 1039161,190,110,55,69,1,111,10,‘‘ Sukhapariyāyasabbhāvato’’ ti iminā iṭṭhatāmattatopi lesena sattānaṃ ārammaṇassa assādanīyatā sambhavatīti dasseti.
  9162. 1039162,190,111,2,22,1,113,14,"Ādīnavo dosanissandanatāya doso, svāyaṃ pīḷanavuttiyā veditabboti āha‘‘ ādīnavo dukkhā vedanā, tissopi vā dukkhatā’’ ti. "
  9163. 1039163,190,111,23,38,1,87,11,Evaṃ dosatthataṃ ādīnavassa dassetvā idāni kapaṇatthataṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ.
  9164. 1039164,190,111,39,45,1,47,5,{Yato}ti yasmā dosakapaṇasabhāvattāti vuttaṃ hoti.
  9165. 1039165,190,112,2,9,1,47,4,"{Nissaratī}ti vivitti, sabbasaṅkhāravivekoti attho. "
  9166. 1039166,190,112,10,13,1,52,2,{Sāmaññaniddesenā}ti nissaraṇasaddavacanīyatāsāmaññena.
  9167. 1039167,190,112,14,17,1,30,3,Purimānan ti assādādīnavatānaṃ.
  9168. 1039168,190,112,18,35,1,89,11,"Upāyo {cā}tiādīsu ca -saddo padapūraṇamattanti katvā āha‘‘ pacchimānañcā’’ ti, phalādīnanti attho. "
  9169. 1039169,190,112,36,39,1,54,3,Tadantogadhabhedānan ti ariyamaggapariyāpannavisesānaṃ.
  9170. 1039170,190,113,2,20,1,119,17,"Kāmabhavādīnan ti ādi -saddena na rūpārūpabhavā eva gahitā, atha kho te ca saññībhavādayo ca ekavokārabhavādayo ca gahitā. "
  9171. 1039171,190,113,21,30,1,32,5,Tenāha‘‘ tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ bhavānan’’ ti.
  9172. 1039172,190,114,2,19,1,81,10,Yāvadeva anupādāparinibbānatthā bhagavato desanāti āha‘‘ nanu ca… pe… nipphādīyatī’’ ti.
  9173. 1039173,190,114,20,29,1,40,5,‘‘ Vuttamevā’’ ti iminā punaruttidosaṃ codeti.
  9174. 1039174,190,114,30,46,1,60,8,Itaro‘‘ saccametan’’ ti anujānitvā‘‘ tañca kho’’ tiādinā pariharati.
  9175. 1039175,190,114,47,65,1,140,14,‘‘ Paramparāyā’’ ti etena ajjhattaṃ yonisomanasikāro viya na paratoghoso āsannakāraṇaṃ dhammādhigamassa dhammassa paccattaṃ vedanīyattāti dasseti.
  9176. 1039176,190,114,66,89,1,81,10,"Tathā hi‘‘ akkhātāro tathāgatā, paṭipannā pamokkhanti, jhāyino mārabandhanā’’ ti( dha. pa.276) vuttaṃ. "
  9177. 1039177,190,114,90,93,1,48,3,Tadadhigamakāraṇaṃ ariyamaggādhigamakāraṇaṃ siyā.
  9178. 1039178,190,114,94,109,1,91,10,"Kiṃ pana tanti āha‘‘ sampattibhavahetū’’ ti, tena carimattabhāvahetubhūtaṃ puññasampattiṃ vadati."
  9179. 1039179,190,115,2,17,1,102,11,"‘ ‘ Attānudiṭṭhiṃ ūhacca, evaṃ maccutaro siyā’’ ti idaṃ ariyamaggassa pubbabhāgapaṭipadāya phalabhāvasādhanaṃ. "
  9180. 1039180,190,115,18,35,1,86,11,"Yena hi vidhinā attānudiṭṭhisamugghāto, maccutaraṇañca siyā, so‘‘ evan’’ ti iminā pakāsitoti. "
  9181. 1039181,190,115,36,40,1,67,4,Attānudiṭṭhisamugghātamaccutaraṇānaṃ phalabhāve vattabbameva natthi.
  9182. 1039182,190,116,2,22,1,80,13,‘ ‘ Dhammo have’’ ti pana gāthāyaṃ lokiyassa puññaphalassa vuttattā āha‘‘ idaṃ phalan’’ ti.
  9183. 1039183,190,116,23,28,1,29,4,"Yaṃ nibbattetabbaṃ, taṃ phalaṃ. "
  9184. 1039184,190,116,29,34,1,24,4,"Yaṃ nibbattakaṃ, so upāyo. "
  9185. 1039185,190,116,35,37,1,20,2,Ayamettha vinicchayo.
  9186. 1039186,190,116,38,46,1,26,4,Tenāha‘‘ etena nayenā’’ tiādi.
  9187. 1039187,190,116,47,50,1,31,2,{Upadhisampattī}ti attabhāvasobhā.
  9188. 1039188,190,117,2,7,1,46,4,{Visuddhī}ti ñāṇadassanavisuddhi adhippetāti āha–
  9189. 1039189,190,117,8,18,1,22,4,‘‘ etthāpi… pe… viññātun’’ ti.
  9190. 1039190,190,117,19,30,1,64,7,‘‘ Yasmā panā’’ tiādināpi tamevatthaṃ vacanantare pākaṭataraṃ karoti.
  9191. 1039191,190,118,2,33,1,162,16,"Sarūpato āgatāni‘‘ yato kho, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānātī’’ tiādīsu( saṃ. ni.3.26-28). "
  9192. 1039192,190,118,34,93,1,171,17,"Ekadesena āgatāni‘‘ saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato( saṃ. ni.2.53), bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo( ma. ni.1.117), saṅkhārānametaṃ nissaraṇaṃ, yadidaṃ nibbānan’’ tiādīsu( paṭi. ma.1.24;3.41). "
  9193. 1039193,190,118,94,99,1,47,5,Na sarūpena āgatāni yathā sāmaññaphalasuttādīsu.
  9194. 1039194,190,118,100,103,1,38,2,{Atthavasenā}ti assādetabbādiatthavasena.
  9195. 1039195,190,118,104,109,1,28,4,Na {papañcito}ti na vitthārito.
  9196. 1039196,190,119,2,12,1,53,5,2. Eseva {nayo}ti atidesena viciyamānavacanaseso atidiṭṭho.
  9197. 1039197,190,119,13,23,1,46,6,Bhāvatthe tohi āha‘‘ vissajjitanti vissajjanā’’ ti.
  9198. 1039198,190,119,24,31,1,70,7,Sutte āgataṃ na atthasaṃvaṇṇanāvasena aṭṭhakathāyaṃ āgatanti adhippāyo.
  9199. 1039199,190,119,32,40,1,77,8,Pucchānurūpatā idha pubbāparan ti catubyūhapubbāparato imaṃ visesetvā dasseti.
  9200. 1039200,190,119,41,46,1,51,4,{Pucchānusandhī}ti pucchāya vissajjanena anusandhānaṃ.
  9201. 1039201,190,119,47,59,1,104,8,Aṭṭhakathāyaṃ pana heṭṭhimadesanāya pucchānimittapavattauparidesanāya sambandho‘‘ pucchānusandhī’’ ti vuttaṃ.
  9202. 1039202,190,119,60,63,1,45,3,Pubbāpekkhan ti pucchitavissajjitapadāpekkhaṃ.
  9203. 1039203,190,119,64,80,1,119,12,‘‘ Suttassā’’ ti vā iminā pucchāvissajjanāanugītiyo ṭhapetvā seso vicayahārapadattho saṅgahitoti padassāpi saṅgaho veditabbo.
  9204. 1039204,190,119,81,88,1,58,7,Imasmiṃ pakkhe gāthāyaṃ ca -saddo padapūraṇamatte daṭṭhabbo.
  9205. 1039205,190,120,2,22,1,87,12,"‘ ‘ Cakkhu aniccan’’ ti puṭṭhe‘‘ āma, cakkhu aniccamevā’’ ti ekantato vissajjanaṃ ekaṃsabyākaraṇaṃ."
  9206. 1039206,190,120,23,46,1,158,13,"‘‘ Aññindriyaṃ bhāvetabbaṃ, sacchikātabbañcā’’ ti puṭṭhe‘‘ maggapariyāpannaṃ bhāvetabbaṃ, phalapariyāpannaṃ sacchikātabban’’ ti vibhajitvā vissajjanaṃ vibhajjabyākaraṇaṃ."
  9207. 1039207,190,120,47,69,1,129,13,"‘‘ Aññindriyaṃ kusalan’’ ti puṭṭhe‘‘ kiṃ anavajjaṭṭho kusalaṭṭho, udāhu sukhavipākaṭṭho’’ ti paṭipucchitvā vissajjanaṃ paṭipucchābyākaraṇaṃ."
  9208. 1039208,190,120,70,89,1,78,10,"‘‘ Sassato attā, asassato vā’’ ti vutte‘‘ abyākatametan’’ tiādinā avissajjanaṃ ṭhapanaṃ."
  9209. 1039209,190,120,90,108,1,85,13,"‘‘ Kiṃ panete kusalāti vā dhammāti vā ekatthā, udāhu nānatthā’’ ti idaṃ pucchanaṃ sāvasesaṃ. "
  9210. 1039210,190,120,109,115,1,71,6,Vissajjanassa pana sāvasesatā veneyyajjhāsayavasena desanāyaṃ veditabbā.
  9211. 1039211,190,120,116,118,1,23,2,Appāṭihīrakaṃ sauttaraṃ.
  9212. 1039212,190,120,119,121,1,25,2,Sappāṭihīrakaṃ niruttaraṃ.
  9213. 1039213,190,120,122,125,1,38,3,Sesaṃ vicayahāraniddese suviññeyyameva.
  9214. 1039214,190,121,2,12,1,80,10,Ettha ca assādo assādahetu yāva āṇattihetūti evaṃ hetūnampi assādādayo veditabbā.
  9215. 1039215,190,121,13,22,1,88,8,"Tattha saṅkhepato sukhasukhapaccayalakkhaṇo assādo, so visesato saggasampattiyā dīpetabbo. "
  9216. 1039216,190,121,23,33,1,69,9,"Sā hi tassa ukkaṃso, sesā panettha bhavasampatti tadanvāyikā veditabbā. "
  9217. 1039217,190,121,34,40,1,50,5,"Tassa hetu dānamayaṃ, sīlamayañca puññakiriyavatthu. "
  9218. 1039218,190,121,41,43,1,35,2,Dukkhadukkhapaccayalakkhaṇo ādīnavo.
  9219. 1039219,190,121,44,49,1,74,5,Vipariṇāmasaṅkhāradukkhatānaṃ tadavarodhato vaṭṭadukkhassāpi ettha saṅgaho.
  9220. 1039220,190,121,50,68,1,140,14,"Visesato pana kāmānaṃ okāroti daṭṭhabbo, svāyaṃ saṃkilesavatthunā, ittarapaccupaṭṭhānatādīhi ca vibhāvetabbo, tassa hetu dasa akusalakammapathā. "
  9221. 1039221,190,121,69,77,1,78,7,"Nekkhammaṃ nissaraṇaṃ, tassa hetu yathārahaṃ tadanucchavikā pubbabhāgappaṭipadā. "
  9222. 1039222,190,121,78,85,1,40,5,"Phalaṃ desanāphalameva, tassa hetu desanā. "
  9223. 1039223,190,121,86,93,1,50,6,"Upāyo yathāvuttaupāyova, tassa hetu cattāri cakkāni. "
  9224. 1039224,190,121,94,106,1,80,10,"Āṇatti upadeso, tassa rāgaggiādīhi lokassa ādittatā, satthu mahākaruṇāyogo ca hetu. "
  9225. 1039225,190,122,2,24,1,151,17,"Tathā catūsu ariyasaccesu samudayena assādo, dukkhena ādīnavo, magganirodhehi nissaraṇaṃ, maggo vā upāyo, tadupadeso āṇatti, anupādisesā nibbānadhātu phalaṃ. "
  9226. 1039226,190,122,25,34,1,102,9,Iti anupubbakathāya saddhiṃ buddhānaṃ sāmukkaṃsikāya dhammadesanāya niddhāraṇabhāvena vicayo veditabbo.
  9227. 1039227,190,122,35,38,1,30,3,Padassa padatthasambandho hetu.
  9228. 1039228,190,122,39,49,1,64,8,"So hi tassa pavattinimittaṃ, pañhassa ñātukāmatā, kathekukāmatā ca. "
  9229. 1039229,190,122,50,56,1,55,5,"Adiṭṭhajotanādīnañhi catunnaṃ ñātukāmatā, itarassa itarā. "
  9230. 1039230,190,122,57,60,1,24,3,Vissajjanassa pañho hetu.
  9231. 1039231,190,122,61,65,1,35,4,Evaṃ sesānampi yathārahaṃ vattabbaṃ.
  9232. 1039232,190,123,2,19,1,121,12,"3. Byañjanatthānaṃ {yuttāyuttaparikkhā}ti byañjana ggahaṇena padaṃ gahitaṃ, attha ggahaṇena pañhādīhi saddhiṃ assādādayo gahitā. "
  9233. 1039233,190,123,20,26,1,74,6,Vicayahārapadatthā eva hi yuttāyuttādivisesasahitā yuttihārādīnaṃ padatthā.
  9234. 1039234,190,123,27,33,1,78,6,Tathā hi padaṭṭhānapadaṭṭhānikabhāvavisiṭṭhā teyeva padaṭṭhānahārassa padatthā.
  9235. 1039235,190,123,34,80,1,630,33,"Lakkhaṇalakkhitabbatāvisiṭṭhā, niddhāritā ca lakkhaṇahārassa, nibbacanādivibhāvanāvisiṭṭhā catubyūhahārassa, sabhāgadhammavasena, visabhāgadhammavasena ca āvaṭṭanavisiṭṭhā āvaṭṭahārassa, bhūmivibhāgādivisiṭṭhā vibhattihārassa, paṭipakkhato parivattanavisiṭṭhā parivattanahārassa, pariyāyavevacanavisiṭṭhā vevacanahārassa, pabhavādipaññāpanavisiṭṭhā paññattihārassa, khandhādimukhehi otaraṇavisiṭṭhā otaraṇahārassa, padapadatthapañhārambhasodhanavisiṭṭhā sodhanahārassa, sāmaññavisesaniddhāraṇavisiṭṭhā adhiṭṭhānahārassa, paccayadhammehi parikkharaṇavisiṭṭhā parikkhārahārassa, pahātabbabhāvetabbatāniddhāraṇavisiṭṭhā samāropanahārassa padatthā."
  9236. 1039236,190,123,81,105,1,172,17,"‘‘ Byañjanassa sabhāvaniruttitā, atthassa suttādīhi avilomanaṃ yuttabhāvo’’ ti iminā asabhāvaniruttitā, suttādīhi vilomanañca ayuttabhāvoti dīpeti, tena yuttāyuttīnaṃ hetuṃ dasseti. "
  9237. 1039237,190,124,2,14,1,124,7,"4. {Yonisomanasikārādī}ti ādi saddena saddhammassavanasappurisūpanissayādisādhāraṇaṃ, asādhāraṇañca deyyapaṭiggāhakādiṃ saṅgaṇhāti. "
  9238. 1039238,190,124,15,21,1,48,5,{Sambhavato}ti yathārahaṃ tassa dhammassa anurūpaṃ.
  9239. 1039239,190,124,22,33,1,66,8,"Yāva {sabbadhammā}ti ettha sabbaṃ nāma padesasabbaṃ, na sabbasabbanti. "
  9240. 1039240,190,124,34,53,1,215,16,"Ayañhi sabba saddo yathā paṭhamavikappe sutte āgatadhammavasena padesavisayo, evaṃ dutiyavikappe padaṭṭhānapadaṭṭhānikaniddhāraṇena taṃtaṃpakaraṇaparicchinnadhammaggahaṇato padesavisayo eva, na anavasesadhammavisayoti. "
  9241. 1039241,190,124,54,74,1,281,18,"Suttāgatadhammānaṃ yāni padaṭṭhānāni, tesañca yānīti evaṃ kāraṇaparamparāniddhāraṇalakkhaṇo padaṭṭhānahāro, parikkhārahāro pana suttāgatadhammānaṃ taṃtaṃpaccayuppannānaṃ paṭihetupaccayatāvisesavibhāvanalakkhaṇoti satipi kāraṇavicāraṇabhāve ayaṃ padaṭṭhānahāraparikkhārahārānaṃ viseso. "
  9242. 1039242,190,125,2,45,1,186,21,"5. Yathā‘‘ samānādhikaraṇasamānapade’’ tiādīsu ekasaddassa attho samāna saddo, evaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā‘‘ ekuppādā’’ tiādīsu( kathā.473) viya {ekalakkhaṇā}ti ettha eka saddo samānatthoti āha‘‘ samānalakkhaṇā’’ ti. "
  9243. 1039243,190,125,46,55,1,74,7,"{Saṃvaṇṇanāvasenā}ti ettha kammatthe ana -saddo, saṃvaṇṇetabbatāvasenāti attho. "
  9244. 1039244,190,125,56,59,1,22,2,{Lakkhaṇā}ti upalakkhaṇā.
  9245. 1039245,190,125,60,92,1,83,6,"‘‘ Nānattakāyanānattasaññino( dī. ni.3.341,357,359; a. ni.9.24), nānattasaññānaṃ amanasikārā’’ tiādīsu sahacāritā daṭṭhabbā. "
  9246. 1039246,190,125,93,99,1,52,6,Saññāsahagatā hi dhammā tattha saññāggahaṇena gahitā.
  9247. 1039247,190,125,100,124,1,45,5,‘‘ Dadaṃ mittāni ganthatī’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.246; su. ni.189) samānakiccatā.
  9248. 1039248,190,125,125,133,1,107,8,Piyavacanatthacariyā samānattatāpi hi tattha mittaganthanakiccena samānakiccā gayhanti saṅgahavatthubhāvato.
  9249. 1039249,190,125,134,177,1,42,4,"‘‘ Phassapaccayā vedanā’’ tiādīsu( ma. ni.3.126; saṃ. ni.2.1,39; mahāva.1; vibha.225; udā.1; netti.24) samānahetutā. "
  9250. 1039250,190,125,178,194,1,110,15,"Yathā hi phasso vedanāya, evaṃ saññādīnampi sahajātādinā paccayo hoti evāti tepi samānahetutāya vuttā eva honti. "
  9251. 1039251,190,125,195,232,1,98,11,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā’’ ti( dha. sa.5),‘‘ phuṭṭho sañjānāti, phuṭṭho cetetī’’ tiādi( saṃ. ni.4.93). "
  9252. 1039252,190,125,233,278,1,53,6,"Evaṃ‘‘ taṇhāpaccayā upādānan’’ ti( ma. ni.3.126; saṃ. ni.2.1,39; mahāva.1; vibha.225; udā.1; netti.24) evamādipi udāharitabbaṃ."
  9253. 1039253,190,125,279,323,1,55,5,"‘‘ Avijjāpaccayā saṅkhārā’’ tiādīsu( ma. ni.3.126; saṃ. ni.2.1,39; mahāva.1; vibha.225; udā.1; netti.24) samānaphalatā daṭṭhabbā. "
  9254. 1039254,190,125,324,336,1,84,11,"Yathā hi saṅkhārā avijjāya phalaṃ, evaṃ taṇhupādādīnampīti tepi tattha gahitāva honti. "
  9255. 1039255,190,125,337,352,1,93,11,Tenāha‘‘ purimakammabhavasmiṃ moho avijjā āyūhanā saṅkhārā nikanti taṇhā upagamanaṃ upādānan’’ ti.
  9256. 1039256,190,125,353,383,1,124,15,"‘‘ Rūpaṃ assādeti abhinandati , taṃ ārabbha rāgo uppajjatī’’ ti( paṭṭhā.1.1.424) vutte taṃsampayuttā vedanādayo vuttā eva honti samānārammaṇabhāvato. "
  9257. 1039257,190,125,384,391,1,35,7,Na hi tehi vinā tassa uppatti atthi.
  9258. 1039258,190,125,392,400,1,104,7,{Evamādīhī}ti ettha ādi saddena atthappakaraṇaliṅgasaddantarasannidhānasāmatthiyādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo.
  9259. 1039259,190,125,401,410,1,75,8,Atthādivasenapi hi sutte avuttānampi vuttānaṃ viya niddhāraṇaṃ sambhavatīti.
  9260. 1039260,190,125,411,431,1,114,10,"{Vuttappakārenā}ti‘‘ vadhakaṭṭhena ekalakkhaṇānī’’ tiādinā pāḷiyaṃ,‘‘ sahacāritā’’ tiādinā aṭṭhakathāyañca vuttena pakārena. "
  9261. 1039261,190,126,2,29,1,115,14,"6.‘‘ Phusanaṭṭhena phasso’’ tiādinā niddhāretvā vacanaṃ nibbacanaṃ, taṃ pana padasseva, na vākyassāti āha‘‘ padanibbacanan’’ ti. "
  9262. 1039262,190,126,30,33,1,57,3,Adhippāyanidānānipettha byañjanamukheneva niddhāretabbāni.
  9263. 1039263,190,126,34,46,1,98,8,Nibbacanapubbāparasandhīsu vattabbameva natthīti āha‘‘ visesato byañjanadvāreneva atthapariyesanā’’ ti.
  9264. 1039264,190,126,47,49,1,27,2,Pavattinimittaṃ ajjhāsayādi.
  9265. 1039265,190,127,2,28,1,153,17,"7.‘‘ Padaṭṭhāne’’ ti idaṃ sutte āgatadhammānaṃ kāraṇabhūtepi dhamme niddhāretvā sabhāgato, visabhāgato ca āvaṭṭanaṃ kātabbanti dassanatthaṃ vuttaṃ, na tantivasena. "
  9266. 1039266,190,127,29,36,1,70,7,Tasmā padaṭṭhānaniddhāraṇāya vināpi āvaṭṭanaṃ yuttamevāti siddhaṃ hoti.
  9267. 1039267,190,127,37,42,1,51,5,Padassa vā saddapavattiṭṭhānaṃ padaṭṭhānaṃ padattho.
  9268. 1039268,190,127,43,98,1,188,18,"Etasmiṃ pakkhe‘‘ ārambhatha nikkamathāti( saṃ. ni.1.185; netti.29; peṭako.38; mi. pa.5.1.4) vīriyassa padaṭṭhānan’’ ti( netti.29) ettha yvāyamārambhadhātuādiko attho vutto, taṃ vīriyasaddassa pavattiṭṭhānaṃ vīriyasaddābhidheyyo atthoti evamattho veditabbo. "
  9269. 1039269,190,127,99,102,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  9270. 1039270,190,127,103,125,1,113,16,"Sesakaṃ nāmagahitato itaraṃ, taṃ pana tassa paṭipakkhabhūtaṃ vā siyā, aññaṃ vāti āha‘‘ visabhāgatāya aggahaṇena vā’’ ti. "
  9271. 1039271,190,127,126,133,1,96,6,Saṃvaṇṇanāya {yojento}ti yathāvuttavisabhāgadhammaniddhāraṇabhūtena atthakathanena pāḷiyaṃ yojento.
  9272. 1039272,190,127,134,141,1,17,3,Tenāha‘‘ desanan’’ ti.
  9273. 1039273,190,127,142,154,1,90,8,‘‘ Paṭipakkhe’’ ti idaṃ nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ sabhāgadhammavasenapi āvaṭṭanassa icchitattā.
  9274. 1039274,190,128,2,8,1,32,2,8. {Nāmavasenā}ti sādhāraṇanāmavasena.
  9275. 1039275,190,128,9,36,1,146,13,"Pāḷiyaṃ pana‘‘ micchattaniyatānaṃ sattānaṃ, aniyatānañca sattānaṃ dassanapahātabbā kilesā sādhāraṇā’’ tiāgatattā( netti.34)‘‘ dassanapahātabbādināmavasenā’’ ti vuttaṃ. "
  9276. 1039276,190,128,37,41,1,33,2,{Vatthuvasenā}ti sattasantānavasena.
  9277. 1039277,190,128,42,54,1,58,8,So hi dhammānaṃ pavattiṭṭhānatāya idha‘‘ vatthū’’ ti adhippeto.
  9278. 1039278,190,128,55,56,1,6,1,Tenāha–
  9279. 1039279,190,128,57,73,1,62,6,"‘‘ puthujjanassa, sotāpannassa ca kāmarāgabyāpādā sādhāraṇā’’ tiādi( netti.34). "
  9280. 1039280,190,128,74,81,1,50,5,"{Vuttavipariyāyenā}ti nāmato, vatthuto ca āveṇikatāya. "
  9281. 1039281,190,128,82,91,1,99,7,"Taṃtaṃmaggaphalaṭṭhānañhi taṃtaṃmaggaphalaṭṭhatā, bhabbānaṃ bhabbatā, abhabbānaṃ abhabbatā asādhāraṇā. "
  9282. 1039282,190,129,2,26,1,96,12,"9.‘‘ Bhāvite’’ ti idaṃ bhāvanākiriyāya upalakkhaṇaṃ, na ettha kālavacanicchāti āha‘‘ bhāvetabbeti attho’’ ti. "
  9283. 1039283,190,129,27,35,1,63,6,"Bhāvanā cettha āsevanāti, kusalasaddopi anavajjaṭṭhoti veditabbo . "
  9284. 1039284,190,129,36,39,1,25,2,{Paṭipakkhato}ti vipakkhato.
  9285. 1039285,190,129,40,44,1,66,4,Visadisūdāharaṇena byatirekato yathādhippetadhammappatiṭṭhānā hesā.
  9286. 1039286,190,130,2,12,1,59,5,"10. {Padatthassā}ti padābhidheyyassa atthassa, sabhāvadhammassa vā. "
  9287. 1039287,190,131,2,4,1,0,0,11.
  9288. 1039288,190,132,2,4,1,15,2,Nikkhepo desanā.
  9289. 1039289,190,132,5,7,1,16,2,Pabhavo samudayo.
  9290. 1039290,190,133,2,17,1,67,8,12.‘‘ Avuttānampi saṅgaho’’ ti iminā avuttasamuccayattho ca -saddoti dasseti.
  9291. 1039291,190,134,2,19,1,66,9,"13.‘‘ Gāthāruḷhe’’ ti iminā pāḷiāgatova pañho veditabbo, na itaroti dasseti. "
  9292. 1039292,190,134,20,28,1,28,4,Tenāha‘‘ buddhādīhi byākate’’ ti.
  9293. 1039293,190,134,29,38,1,70,7,"Tassa {atthassā}ti āraddhassa atthassa, tena ārambhasodhanassa visayamāha. "
  9294. 1039294,190,134,39,53,1,85,10,Ettha ca atthadvāreneva padapucchāsodhanampi karīyatīti puna‘‘ tassa atthassā’’ ti vuttaṃ.
  9295. 1039295,190,134,54,59,1,34,4,Atha vā {vissajjitamhī}ti vissajjane.
  9296. 1039296,190,134,60,63,1,36,3,Vissajjanasodhanena hi pañhāsodhanaṃ.
  9297. 1039297,190,134,64,67,1,17,2,{Pañhe}ti pucchāyaṃ.
  9298. 1039298,190,134,68,79,1,70,9,"Gāthāyan ti upalakkhaṇaṃ, tena gāthāyaṃ, suttageyyādīsu cāti vuttaṃ hoti. "
  9299. 1039299,190,134,80,90,1,72,8,"{Yamārabbhā}ti yaṃ sīlādimārabbha gāthādīsu desitaṃ, tasmiṃ ārambheti attho. "
  9300. 1039300,190,134,91,116,1,150,17,"{Pucchitā}ti pucchākārinī,‘‘ kā ettha padasuddhi, kā pañhāsuddhi, kā ārambhasuddhī’’ ti evaṃ pucchākārinī pucchaṃ katvā pavattitā suddhāsuddhaparikkhāti yojanā. "
  9301. 1039301,190,135,2,36,1,182,21,"14. Na {vikappayitabbā}ti yathā loke‘‘ jāti sāmaññaṃ, bhedo sāmaññaṃ, sambandho sāmaññan’’ tiādinā sāmaññaṃ jātiādiṃ, tabbidhurañca visesaṃ vikappenti parikappenti, evaṃ na vikappayitabbāti attho. "
  9302. 1039302,190,135,37,70,1,149,19,"Yadā yo kālaviseso‘‘ sve’’ ti laddhavohāro, tadā so taṃdivasātikkame‘‘ ajjā’’ ti, puna taṃdivasātikkame‘‘ hiyyo’’ ti voharīyatīti anavaṭṭhitasabhāvā ete kālavisesā. "
  9303. 1039303,190,135,71,91,1,129,15,"Disāyapi‘‘ ekaṃ avadhiṃ apekkhitvā puratthimā disā, tato aññaṃ apekkhitvā pacchimā nāma hotī’’ tiādinā anavaṭṭhitasabhāvatā veditabbā. "
  9304. 1039304,190,135,92,95,1,46,2,{Jātiādiapekkhāyā}ti jātiādidukkhavisesāpekkhāya.
  9305. 1039305,190,135,96,99,1,36,2,{Saccāpekkhāyā}ti saccasāmaññāpekkhāya.
  9306. 1039306,190,135,100,123,1,134,15,‘‘ Taṇhā’’ ti vuccamānaṃ kāmataṇhādiapekkhāya sāmaññampi samānaṃ saccāpekkhāya viseso hotīti evamādiṃ sandhāyāha‘‘ esa nayo samudayādīsupī’’ ti.
  9307. 1039307,190,136,2,9,1,28,3,16. {Etthā}ti etasmiṃ buddhavacane.
  9308. 1039308,190,136,10,17,1,36,3,Tenāha‘‘ sikkhattayasaṅkhātassā’’ tiādi.
  9309. 1039309,190,136,18,27,1,119,7,"Yathārutaṃ yathākathitaṃ saddato adhigataṃ niddhāritaṃ, na atthappakaraṇaliṅgasaddantarasannidhānādippamāṇantarādhigataṃ ."
  9310. 1039310,190,136,28,47,1,85,13,"‘‘ Atthato dassitā’’ ti idaṃ yasmiṃ sutte bhāvanāva kathitā, na pahānaṃ, taṃ sandhāya vuttaṃ. "
  9311. 1039311,190,137,2,2,1,19,1,Nayasaṅkhepavaṇṇanā
  9312. 1039312,190,138,2,7,1,26,2,17. Taṇhāvijjāhi karaṇabhūtāhi.
  9313. 1039313,190,138,8,19,1,99,9,"Saṃkileso pakkho etassāti saṃkilesapakkho, saṃkilesapakkhiko suttattho, tassa nayanalakkhaṇoti yojanā. "
  9314. 1039314,190,138,20,23,1,40,3,Vodānapakkhassa suttatthassāti sambandho.
  9315. 1039315,190,138,24,33,1,102,8,"Vuṭṭhānagāminiyā, balavavipassanāya ca dukkhādīsu pariññeyyatādīni maggānuguṇo gahaṇākāro anugāhaṇanayo. "
  9316. 1039316,190,138,34,46,1,45,8,Yadi evaṃ kathaṃ nayoti āha‘‘ tassa panā’’ tiādi.
  9317. 1039317,190,138,47,59,1,65,8,Tattha‘‘ nayavohāro’’ ti iminā nayādhiṭṭhānaṃ nayoti vuttanti dasseti.
  9318. 1039318,190,139,2,8,1,52,2,18. {Bādhakādibhāvato}ti bādhakapabhavasantiniyyānabhāvato.
  9319. 1039319,190,139,9,13,1,66,3,{Aññathābhāvābhāvenā}ti abādhakaappabhavaasanti aniyyānabhāvābhāvena.
  9320. 1039320,190,139,14,17,1,33,2,{Saccasabhāvattā}ti amusāsabhāvattā.
  9321. 1039321,190,139,18,25,1,76,6,{Avisaṃvādanato}ti ariyasabhāvādibhāvassa na visaṃvādanato ekantikattāti attho.
  9322. 1039322,190,140,2,15,1,131,7,"19. {Saṃkiliṭṭhadhammā}ti saṃkilesasamannāgatā dhammā {saddhammanayakovidā}ti saccapaṭiccasamuppādādidhammanayakusalā, ekattādinayakusalā vā. "
  9323. 1039323,190,141,2,29,1,117,11,20. {Atthavissajjanesū}ti ‘‘ ime dhammā kusalā’’ tiādinā( dha. sa.1) sutte katapañhavissajjanesu ceva aṭṭhakathāya kataatthasaṃvaṇṇanāsu ca.
  9324. 1039324,190,141,30,45,1,81,10,"‘‘ Vodāniyā’’ ti iminā anavajjadhammā idha kusalāti adhippetā, na sukhavipākāti dasseti. "
  9325. 1039325,190,141,46,53,1,63,7,Tassa tassa atthanayassa yojanatthaṃ manasā volokayateti yojanā.
  9326. 1039326,190,142,2,19,1,67,9,"21. Yadi karaṇabhūtaṃ, kathaṃ tassa atthantarābhāvoti āha‘‘ yena hī’’ tiādi. "
  9327. 1039327,190,142,20,42,1,150,15,"Disābhūtadhammānaṃ volokayanasamānayanabhāvato vohārabhūto, kammabhūto ca nayo, na nandiyāvaṭṭādayo viya atthabhūtoti‘‘ vohāranayo, kammanayo’’ ti ca vuccati. "
  9328. 1039328,190,143,2,2,1,18,1,Dvādasapadavaṇṇanā
  9329. 1039329,190,144,2,14,1,66,7,"23. Apariyosite {pade}ti uccāraṇavelāyaṃ pade asamatte, vippakateti attho. "
  9330. 1039330,190,144,15,34,1,61,10,"Pariyosite hi‘‘ pada’’ ntve samaññā siyā, na‘‘ akkharan’’ ti adhippāyo. "
  9331. 1039331,190,144,35,55,1,137,16,"Padassa vevacanatāya atthavasena pariyāyaṃ kharantaṃ sañcarantaṃ viya hoti, na evaṃ vaṇṇo avevacanattāti āha pariyāyavasena akkharaṇato’’ ti. "
  9332. 1039332,190,144,56,71,1,92,12,"Na hi vaṇṇassa pariyāyo vijjatī’’ ti idaṃ akārādivaṇṇavisesaṃ sandhāya vadati, na vaṇṇasāmaññaṃ. "
  9333. 1039333,190,144,72,79,1,46,7,Tassa hi vaṇṇo akkharanti pariyāyo vutto evāti.
  9334. 1039334,190,145,2,15,1,92,9,Akkharasaddassa atthaṃ vatvā tappasaṅgena vaṇṇasaddassapi vattuṃ‘‘ kenaṭṭhena vaṇṇo’’ tiādimāha.
  9335. 1039335,190,145,16,39,1,108,17,"Tattha nanu padena, vākyena vā attho saṃvaṇṇīyati, na akkharenāti codanaṃ manasi katvā āha‘‘ vaṇṇo eva hī’’ tiādi. "
  9336. 1039336,190,145,40,43,1,32,2,{Padādibhāvenā}ti padavākyabhāvena.
  9337. 1039337,190,145,44,47,1,32,3,Yathāsambandhan ti yathāsaṅketaṃ.
  9338. 1039338,190,145,48,61,1,128,12,"Ayaṃ -saddo imassatthassa vācako, ayaṃ attho imassa saddassa vacanīyoti yathāgahitasaṅketānurūpaṃ saddatthānaṃ vācakavacanīyabhāvo. "
  9339. 1039339,190,145,62,71,1,62,8,"Atha vā yvāyaṃ saddatthānaṃ aññamaññaṃ avinābhāvo, so sambandho. "
  9340. 1039340,190,145,72,85,1,67,9,Tadanurūpaṃ ekakkharaṃ nāmapadaṃ‘‘ mā evaṃ maññasī’’ tiādīsu mā -kārādi.
  9341. 1039341,190,145,86,89,1,23,2,{Kecī}ti abhayagirivāsino.
  9342. 1039342,190,145,90,114,1,137,15,"Te hi abhidhammadesanaṃ‘‘ manasādesanā’’ ti vadanti, yato rāhulācariyo‘‘ visuddhakaruṇānaṃ manasādesanā vācāya akkharaṇato akkharasaññitā’’ ti āha. "
  9343. 1039343,190,146,2,6,1,33,3,Satvappadhānan ti drabyappadhānaṃ.
  9344. 1039344,190,146,7,55,1,70,8,"Nāmapade hi drabyamāvibhūtarūpaṃ, kiriyā anāvibhūtarūpā yathā‘‘ phasso’’ ti( ma. ni.3.126; saṃ. ni.2.1,39; mahāva.1; vibha.225; udā.1; netti.24). "
  9345. 1039345,190,146,56,69,1,76,8,"Ākhyātapade pana kiriyā āvibhūtarūpā, drabyamanāvibhūtarūpaṃ yathā‘‘ phusatī’’ ti. "
  9346. 1039346,190,146,70,74,1,38,4,Tena nesaṃ satvakiriyāppadhānatā vuttā.
  9347. 1039347,190,146,75,100,1,152,13,"Kiriyāvisesaggahaṇanimittan ti kiriyāvisesāvabodhahetu kiriyāvisesadīpanato, yathā‘‘ cirappavāsin’’ ti( dha. pa.219) ettha pa -saddo vasanakiriyāya viyogavisiṭṭhataṃ dīpeti."
  9348. 1039348,190,146,101,117,1,83,11,"‘‘ Evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākatthā’’ tiādīsu kiriyāvisesassa jotako evaṃ -saddo."
  9349. 1039349,190,146,118,160,1,43,4,‘‘ Evaṃsīlā( dī. ni.3.142) evaṃdhammā’’ tiādīsu( dī. ni.2.13; ma. ni.3.198; saṃ. ni.5.378) satvavisesassa.
  9350. 1039350,190,146,161,164,1,36,3,Evaṃ sesanipātapadānampīti adhippāyo.
  9351. 1039351,190,146,165,176,1,33,5,Tenāha‘‘ kiriyāya… pe… nipātapadan’’ ti.
  9352. 1039352,190,147,2,15,1,52,8,"Saṅkhepato vuttaṃ, kiṃ pana tanti āha‘‘ padābhihitan’’ ti. "
  9353. 1039353,190,147,16,25,1,58,8,"Atha vā saṅkhepato vuttaṃ, yo akkharehi saṅkāsitoti vuccati. "
  9354. 1039354,190,147,26,34,1,57,7,"Padābhihitaṃ padehi kathitaṃ, yo padehi pakāsitoti vuccati. "
  9355. 1039355,190,147,35,44,1,55,7,"Tadubhayaṃ, yadi padasamudāyo vākyaṃ, tassa ko paricchedo. "
  9356. 1039356,190,147,45,55,1,87,8,"Yāvatā adhippetatthapariyosānaṃ, tāvatā ekavākyantipi vadanti, bahūpettha pakāre vaṇṇenti. "
  9357. 1039357,190,147,56,71,1,70,9,"Kiṃ tehi, sākhyātaṃ sābyayaṃ sakārakaṃ savisesanaṃ‘‘ vākyan’’ ti daṭṭhabbaṃ. "
  9358. 1039358,190,147,72,88,1,88,12,Nanu ca padenapi attho byañjīyatīti codanaṃ manasi katvā āha‘‘ padamattasavanepi hī’’ tiādi.
  9359. 1039359,190,147,89,96,1,77,7,Ākāresu vākyavibhāgesu abhihitaṃ kathitaṃ nibbacanaṃ ākārābhihitaṃ nibbacanaṃ.
  9360. 1039360,190,147,97,107,1,37,6,‘‘ Abhihitan ti ca pāḷiāgatan’’ ti vadanti.
  9361. 1039361,190,148,2,30,1,111,14,"‘ ‘ Nibbānaṃ maggati, nibbānatthikehi vā maggīyati, kilese vā mārento gacchatīti maggo’’ tiādinā( dha. sa. aṭṭha.16) nibbacanānaṃ vitthāro. "
  9362. 1039362,190,148,31,42,1,93,7,Taṃniddesakathanattā niddesoti imamatthamāha‘‘ nibbacanavitthāro niravasesadesanattā niddeso’’ ti.
  9363. 1039363,190,148,43,51,1,69,6,"{Padehī}ti vākyāvayavabhūtehi, vākyato vibhajjamānehi vā ākhyātādipadehi. "
  9364. 1039364,190,148,52,69,1,56,8,"Tenāha‘‘ vākyassa vibhāgo’’ ti, tathā cāha‘‘ apariyosite’’ tiādi. "
  9365. 1039365,190,148,70,84,1,119,10,"Apare pana‘‘ pakatipaccayalopādesādivasena akkharavibhāgo ākāro, niruttinayena padavibhāgo nibbacanaṃ, vākyavibhāgo niddeso. "
  9366. 1039366,190,148,85,97,1,75,9,"Vaṇṇapadavākyāni hi avibhattāni, vibhattāni ca cha byañjanapadānī’’ ti vadanti. "
  9367. 1039367,190,148,98,103,1,34,5,Chaṭṭhaṃ vacanan ti chaṭṭhaṃ padaṃ.
  9368. 1039368,190,148,104,130,1,166,20,"Kātabban ti‘‘ akkharaṃ padaṃ byañjanaṃ ākāro tatheva nirutti niddeso chaṭṭhavacanan’’ ti gāthāyaṃ evaṃ kattabbaṃ, saṃvaṇṇanāvasena vā ākārapadaṃ catutthaṃ kātabbanti attho. "
  9369. 1039369,190,148,131,148,1,108,11,"Sabbo saddavohāro vibhattehi, avibhattehi ca akkharapadavākyeheva, tadaññappakāro natthīti āha‘‘ yānimānī’’ tiādi. "
  9370. 1039370,190,149,2,16,1,56,7,24. Kāsanā saddo kammatthoti dassetuṃ‘‘ kāsīyatī’’ tiādi vuttaṃ.
  9371. 1039371,190,149,17,40,1,139,17,"Padehi tāva atthassa saṅkāsanā, pakāsanā ca hotu, padāvadhikāpi saṃvaṇṇanā icchitāti akkharehi pana kathanti āha‘‘ akkharehi suyyamānehī’’ tiādi. "
  9372. 1039372,190,149,41,44,1,48,2,{Padatthasampaṭipattī}ti padābhidheyyaatthāvabodho.
  9373. 1039373,190,149,45,68,1,145,15,‘‘ Akkharehi saṅkāsetī’’ tiādinā akkharakaraṇaṃ saṅkāsanabhūtaṃ ugghaṭanakiriyaṃ vadantena yathāvutto attho sādhitoti dassetuṃ‘‘ tathā hī’’ tiādi vuttaṃ.
  9374. 1039374,190,150,2,8,1,72,5,{Vibhajanuttānīkammapaññattī}ti ekattaniddeso samāhāroti ayaṃ dvandasamāso.
  9375. 1039375,190,150,9,21,1,46,6,"{Ubhayenā}ti‘‘ vivaraṇā, vibhajanā’’ ti iminā dvayena. "
  9376. 1039376,190,150,22,36,1,56,9,{Etehī}ti ettha eva -kāro luttaniddiṭṭhoti āha‘‘ etehi evā’’ ti.
  9377. 1039377,190,150,37,50,1,72,7,‘‘ Saṅkāsanā… pe… abhāvato’’ ti iminā yathādhippetaanūnāvadhāraṇaphalaṃ dasseti.
  9378. 1039378,190,150,51,56,1,51,4,{Ugghaṭanādī}ti ādisaddena vipañcananayāni saṅgaṇhāti.
  9379. 1039379,190,151,2,16,1,58,8,"25. Sammā {yutto}ti sammā aviparītaṃ, anavasesato ca yutto sahito. "
  9380. 1039380,190,151,17,26,1,24,5,Tathā hi vuttaṃ‘‘ anūnā’’ ti.
  9381. 1039381,190,151,27,33,1,61,6,Sabbo hi pāḷiattho atthapadaatthanayehi anavasesato saṅgahito.
  9382. 1039382,190,151,34,42,1,25,4,Tenāha‘‘ sabbassa hī’’ tiādi.
  9383. 1039383,190,152,2,9,1,50,4,26. Kasmā panettha mūlapadapadaṭṭhānāni asaṅgahitānīti?
  9384. 1039384,190,152,10,11,1,20,1,Padatthantarābhāvato.
  9385. 1039385,190,152,12,19,1,71,7,Mūlapadāni hi nayānaṃ samuṭṭhānamattattā padaṭṭhānānīti dassitoyaṃ nayo.
  9386. 1039386,190,152,20,32,1,54,8,Tena vuttaṃ‘‘ ito vinimutto koci nettipadattho natthī’’ ti.
  9387. 1039387,190,153,2,4,1,21,2,Nettiyā kāraṇabhūtāya.
  9388. 1039388,190,153,5,12,1,70,6,Hārā {saṃvaṇṇetabbā}ti suttassa atthasaṃvaṇṇanāvasena hārā vitthāretabbā.
  9389. 1039389,190,153,13,18,1,33,5,Svāyan ti so ayaṃ saṃvaṇṇanākkamo.
  9390. 1039390,190,153,19,28,1,78,8,"Yena anukkamena nettiyaṃ desitā, teneva sutte atthasaṃvaṇṇanāvasena yojetabbāti. "
  9391. 1039391,190,153,29,34,1,36,4,Evaṃ {siddhe}ti desanākkameneva siddhe.
  9392. 1039392,190,153,35,49,1,59,9,Ayaṃ {ārambho}ti‘‘ soḷasa hārā paṭhaman’’ ti evaṃ pavatto ārambho.
  9393. 1039393,190,153,50,55,1,50,5,Imamatthan ti imaṃ vuccamānaniyamasaṅkhātaṃ atthaṃ.
  9394. 1039394,190,154,2,17,1,103,12,"Yadi desitakkameneva hāranayā sutte yojetabbā siyuṃ, kiṃ so kamo kāraṇanirapekkho, udāhu kāraṇasāpekkhoti? "
  9395. 1039395,190,154,18,33,1,111,13,"Kiñcettha– yadi tāva kāraṇanirapekkho hāranayānaṃ anukkamo, aneke atthā vuccamānā avassaṃ ekena kamena vuccantīti. "
  9396. 1039396,190,154,34,48,1,85,13,"Evaṃ sante yena kenaci kamena sutte yojetabbā siyuṃ, tathā sati niyamo niratthako siyā. "
  9397. 1039397,190,154,49,55,1,37,5,"Atha kāraṇasāpekkho, kiṃ taṃ kāraṇanti? "
  9398. 1039398,190,154,56,99,1,270,31,Itaro kāraṇagavesanaṃ akatvā attho evettha gavesitabboti adhippāyena‘‘ nāyamanuyogo na katthaci anukkame nivisatī’’ ti vatvā‘‘ na pana mayaṃ devānaṃpiyassa manorathavighātāya cetemā’’ ti kamakāraṇaṃ vicārento‘‘ apicā’’ tiādinā desanāhārassa tāva ādito desanāya kāraṇaṃ patiṭṭhapeti.
  9399. 1039399,190,154,100,107,1,68,6,"Tattha dhammadesanāya nissayo assādādīnavanissaraṇāni, sarīraṃ āṇatti. "
  9400. 1039400,190,154,108,110,1,18,2,Pakatiyā sabhāvena.
  9401. 1039401,190,154,111,115,1,50,4,Niddhāraṇena vināpi patiṭṭhābhāvato nissayabhāvato.
  9402. 1039402,190,155,2,14,1,64,9,‘ ‘ Tathā hi vakkhatī’’ tiādinā yathāvuttaṃ atthaṃ pākaṭataraṃ karoti.
  9403. 1039403,190,155,15,18,1,18,3,Esa nayo itaresupi.
  9404. 1039404,190,156,2,6,1,36,3,Vicayānantaran ti vicayahārānantaraṃ.
  9405. 1039405,190,156,7,10,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  9406. 1039406,190,156,11,22,1,128,10,Tathā {hī}ti lakkhaṇahāravibhaṅge yuttāyuttānaṃ kāraṇaparamparāya pariggahitasabhāvānaṃ avuttānampi ekalakkhaṇatāya gahaṇaṃ vuttaṃ.
  9407. 1039407,190,157,2,11,1,130,9,Atthato niddhāritānan ti atthuddhārapubbāparānusandhiādiatthato suttantarato uddhaṭānaṃ saṃvaṇṇiyamānasutte ānītānaṃ pāḷidhammānaṃ.
  9408. 1039408,190,157,12,26,1,74,9,"Saddato, pamāṇantarato ca laddhānaṃ idha vicāretabbattā āha‘‘ niravasesato’’ ti. "
  9409. 1039409,190,157,27,30,1,28,2,{Atthassā}ti abhidheyyatthassa.
  9410. 1039410,190,157,31,34,1,28,2,{Dhammassā}ti sabhāvadhammassa.
  9411. 1039411,190,157,35,57,1,110,15,"Tattha tattha taṃ {abhiniropetī}ti tasmiṃ tasmiṃ atthe, dhamme ca taṃ nāmaṃ abhiniropeti,‘‘ ayamevaṃnāmo’’ ti voharati."
  9412. 1039412,190,157,58,91,1,138,18,"‘‘ Atthassa, dhammassā’’ ti padadvayena sāmaññato attho, dhammo ca anavasesetvā gahitoti āha‘‘ anavasesapariyādānan’’ ti, yato vuttaṃ‘‘ tattha tatthā’’ ti. "
  9413. 1039413,190,157,92,113,1,215,18,"{Tathā}ti yathā anavasesatthāvabodhadīpakaṃ anavasesapariyādānaṃ kataṃ catubyūhapāḷiyaṃ, evaṃ punappunaṃ {gabbhamupetī}ti ettha asaddavatī atthā pavattivasena labbhamānā sammāpaṭipatti uddhaṭāti upasaṃhārattho tathā-saddo. "
  9414. 1039414,190,158,2,8,1,82,4,{Tenevā}ti suttantarasaṃsandanassa sabhāgavisabhāgadhammantarāvaṭṭanūpāyabhāvato eva.
  9415. 1039415,190,158,9,13,1,73,3,{Yato}ti sabhāgavisabhāgadhammāvaṭṭanassa sādhāraṇādidhammavibhajanūpāyattā.
  9416. 1039416,190,158,14,18,1,54,3,{Paṭivibhattasabhāve}ti paṭibhāgabhāvena vibhattasabhāve.
  9417. 1039417,190,159,2,7,1,42,4,Te {dhammā}ti paṭipakkhato parivattitadhammā.
  9418. 1039418,190,159,8,22,1,79,8,Na pariyāyavibhāvanā paññattivibhāgapariggāhikāti āha‘‘ pariyā… pe… subodhanañcā’’ ti.
  9419. 1039419,190,160,2,4,1,28,2,Pucchāvisodhanaṃ vissajjanaṃ.
  9420. 1039420,190,160,5,8,1,40,3,Ārambhavisodhanaṃ desanāya atthakathanaṃ.
  9421. 1039421,190,160,9,24,1,89,9,Tadubhayavicāro dhātādīsu asammuyhantasseva sambhavatīti āha‘‘ dhātāyatanā… pe… sampādetun’’ ti.
  9422. 1039422,190,160,25,31,1,69,5,Suddho {ārambho}tiādipāḷinidassanenapi ayamevattho udāhaṭoti veditabbaṃ.
  9423. 1039423,190,161,2,11,1,41,6,‘ ‘ Kāraṇākāro’’ ti padaṭṭhānaṃ sandhāya vadati.
  9424. 1039424,190,161,12,16,1,32,3,Pabhedato {desanākāro}ti vevacanaṃ.
  9425. 1039425,190,161,17,23,1,65,5,Niddhāretvā {vuccamānānī}ti uddharitvā samāropiyamānānīti adhippāyo.
  9426. 1039426,190,161,24,31,1,87,6,Suttassa atthaṃ {tathattāvabodhāyā}ti suttassa padatthāvagamamukhena catusaccābhisamayāya.
  9427. 1039427,190,162,2,12,1,69,5,Veneyyattayayutto atthanayattayūpadeso‘‘ veneyyattayappayojito’’ ti vutto.
  9428. 1039428,190,162,13,20,1,86,7,Veneyyattayañhi paccayasamavāye tadupadesaphalaṃ adhigacchantaṃ atthaṃ payojeti nāmāti.
  9429. 1039429,190,162,21,26,1,60,4,{Tadanukkamenevā}ti tesaṃ ugghaṭitaññuādīnaṃ desanānukkameneva.
  9430. 1039430,190,162,27,31,1,19,3,{Te}ti tayo atthanayā.
  9431. 1039431,190,162,32,35,1,27,3,Tesan ti ugghaṭitaññuādīnaṃ.
  9432. 1039432,190,162,36,46,1,101,9,"Yathā uddesādīnaṃ saṅkhepamajjhimavitthāravuttiyā tiṇṇaṃ puggalānaṃ upakāratā, evaṃ tesaṃ atthanayānaṃ. "
  9433. 1039433,190,162,47,50,1,24,2,{Tassā}ti atthanayatthassa.
  9434. 1039434,190,162,51,56,1,31,4,{Tatthā}ti tassaṃ tassaṃ bhūmiyaṃ.
  9435. 1039435,190,163,2,4,1,19,2,Samuṭṭhānaṃ nidānaṃ.
  9436. 1039436,190,163,5,11,1,53,5,"Anekadhā saddanayato, niruttinayato cāti anekappakāraṃ. "
  9437. 1039437,190,163,12,14,1,18,2,Padattho saddattho.
  9438. 1039438,190,163,15,25,1,75,8,"Vidhi {anuvādo}ti idamettha vidhivacanaṃ, ayamanuvādoti ayaṃ vibhāgo veditabbo. "
  9439. 1039439,190,163,26,29,1,28,2,{Samādhātabbo}ti pariharitabbo.
  9440. 1039440,190,163,30,44,1,115,13,"Anusandhīyā anurūpaṃ nigametabban ti yāya anusandhiyā sutte upari desanā pavattā, tadanurūpaṃ saṃvaṇṇanā nigametabbā. "
  9441. 1039441,190,163,45,48,1,19,3,Payojanan ti phalaṃ.
  9442. 1039442,190,163,49,52,1,24,2,{Piṇḍattho}ti saṅkhepattho.
  9443. 1039443,190,163,53,56,1,38,2,{Anusandhī}ti pucchānusandhiādianusandhi.
  9444. 1039444,190,163,57,60,1,22,2,{Upogghāṭo}ti nidassanaṃ.
  9445. 1039445,190,163,61,64,1,15,2,{Cālanā}ti codanā.
  9446. 1039446,190,163,65,67,1,23,2,Paccupaṭṭhānaṃ parihāro.
  9447. 1039447,190,164,2,26,1,75,8,Pakatiādipadāvayavaṃ bhinditvā kathanaṃ bhedakathā yathā‘‘ dibbantīti devā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.1.153).
  9448. 1039448,190,164,27,60,1,85,11,Padassa atthakathanaṃ tatvakathā yathā‘‘ buddhoti yo so bhagavā sayambhū anācariyako’’ ti( mahāni.192; cūḷani. pārāyanatthutigāthāniddesa97; paṭi. ma.1.161).
  9449. 1039449,190,164,61,78,1,56,6,Pariyāyavacanaṃ vevacanaggahaṇaṃ yathā‘‘ paññā pajānanā’’ ti( dha. sa.16).
  9450. 1039450,190,164,79,92,1,114,8,"Vicayayutticatubyūhaparivattanahārekadesasaṅgahitā, vevacanahārasaṅgahitā cāti āha‘‘ te idha katipayahārasaṅgahitā’’ ti. "
  9451. 1039451,190,165,2,10,1,61,7,Attano phalaṃ dhāretīti {dhammo}ti hetuno dhammabhāvo veditabbo.
  9452. 1039452,190,165,11,24,1,82,9,Ñāpakahetūpi ñāṇakaraṇaṭṭhena kārake pakkhipitvā āha‘‘ kārako sampāpakoti duvidho’’ ti.
  9453. 1039453,190,165,25,40,1,81,9,Puna cakkhubījādinibbattakameva kāraṇaṃ katvā dassento‘‘ puna… pe… tividho’’ tiādimāha.
  9454. 1039454,190,165,41,62,1,68,9,"‘‘ Tayo kusalahetū’’ tiādinā( dha. sa.1059-1060) āgatā alobhādayo, lobhādayo ca hetuhetu nāma."
  9455. 1039455,190,165,63,93,1,122,14,"‘‘ Cattāro kho, bhikkhave, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāyā’’ tiādinā( ma. ni.3.86) āgato paccayahetu nāma. "
  9456. 1039456,190,165,94,101,1,56,7,Kusalākusalaṃ kammaṃ attano vipākaṃ pati uttamahetu nāma.
  9457. 1039457,190,165,102,106,1,59,4,Cakkhādibījādi cakkhuviññāṇaaṅkurādīnaṃ asādhāraṇahetu nāma.
  9458. 1039458,190,165,107,118,1,168,10,"Kusalākusalānaṃ satipi paccayadhammabhāve iṭṭhāniṭṭhaphalavisesahetubhāvadassanatthaṃ visuṃ gahaṇaṃ, saddamaggānaṃ pana ñāpakasampāpakahetubhāvadassanatthanti daṭṭhabbaṃ. "
  9459. 1039459,190,165,119,124,1,67,4,Aṅkurādikassa asādhāraṇahetu bījādisamānajātiyahetutāya sabhāgahetu .
  9460. 1039460,190,165,125,128,1,57,3,Sādhāraṇahetu bhusasalilādiasamānajātiyatāya asabhāgahetu.
  9461. 1039461,190,165,129,134,1,54,4,"Indriyabaddhasantāniko ajjhattikahetu, itaro bāhirahetu. "
  9462. 1039462,190,165,135,148,1,64,8,"Keci pana‘‘ sasantāniko ajjhattikahetu, itaro bāhirahetū’’ ti vadanti. "
  9463. 1039463,190,165,149,151,1,25,2,Pariggāhako upatthambhako.
  9464. 1039464,190,165,152,154,1,31,2,Paramparahetu upanissayapaccayo.
  9465. 1039465,190,166,2,24,1,205,18,Nibbānassa anibbattaniyepi samudayappahānasamudayanirodhānaṃ adhigamādhigantabbabhāvato nibbānaṃ pati maggassa hetubhāvo viya maggaṃ pati nibbānassa phalabhāvo upacārasiddhoti āha‘‘ phalapariyāyo labbhatī’’ ti.
  9466. 1039466,190,167,2,4,1,30,2,Paṭipajjamānabhūmi maggadhammā.
  9467. 1039467,190,167,5,7,1,26,2,Paṭipannabhūmi phaladhammā.
  9468. 1039468,190,168,2,6,1,18,2,{Kiccato}ti sarasato.
  9469. 1039469,190,168,7,10,1,26,2,{Lakkhaṇato}ti upalakkhaṇato.
  9470. 1039470,190,168,11,14,1,25,2,{Sāmaññato}ti samānabhāvato.
  9471. 1039471,190,168,15,24,1,64,7,"Tena samānahetutā, samānaphalatā, samānārammaṇatā ca gahitā hotīti. "
  9472. 1039472,190,168,25,33,1,71,7,"Tattha yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā lakkhaṇahāraniddesavaṇṇanāyaṃ vuttameva. "
  9473. 1039473,190,169,2,7,1,114,5,Apicettha sampayogavippayogavirodhapakaraṇaliṅgasaddantarasannidhānasāmatthiyādīnampi vasena nayavibhāgo veditabbo.
  9474. 1039474,190,169,8,11,1,34,3,Tattha sampayogato tāvanayavibhāgo–
  9475. 1039475,190,169,12,52,1,209,22,"‘‘ nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ, yathayidaṃ cittan’’ ti( a. ni.1.48) cittassa lahuparivattitā gahitā, taṃsampayogato cetasikānampi gahitāva hoti aññattha nesaṃ cittena sampayogadīpanato. "
  9476. 1039476,190,169,53,61,1,18,4,Atha vā‘‘ saññino’’ ti.
  9477. 1039477,190,169,62,69,1,78,7,Saññāsahitatāvacanena hi nesaṃ vedanācetanādivantatāpi sampayogato dīpitā hoti.
  9478. 1039478,190,170,2,3,1,11,1,Vippayogato –
  9479. 1039479,190,170,4,10,1,10,2,‘‘ ahetukā’’ ti.
  9480. 1039480,190,170,11,32,1,103,13,Hetusampayuttā hi dhammā‘‘ sahetukā’’ ti vuttāti tabbidhurā dhammā vippayogato‘‘ ahetukā’’ ti vuttāti viññāyati.
  9481. 1039481,190,170,33,41,1,19,4,Atha vā‘‘ asaññino’’ ti.
  9482. 1039482,190,170,42,51,1,81,8,"Saññāvippayuttā hi dhammapavatti idhādhippetā, na saññāya abhāvamattanti viññāyati. "
  9483. 1039483,190,171,2,3,1,9,1,Virodhato –
  9484. 1039484,190,171,4,97,1,225,24,"‘‘ aṭṭhamako( yama.3. indriyayamakapāḷi.439), saddhānusārī’’ ti( pu. pa. mātikā7.36) ca vutte taṃ santatiyaṃ saṃyojanattayappahānaṃ viññāyati, tathā‘‘ sati vā upādisese anāgāmitā’’ ti( dī. ni.2.404; ma. ni.1.137) vutte pañcorambhāgiyasaṃyojanappahānaṃ ,‘‘ diṭṭheva dhamme aññā’’ ti( dī. ni.2.404; ma. ni.1.137) vutte anavasesasaṃyojanappahānaṃ viññāyati. "
  9485. 1039485,190,172,2,3,1,10,1,Pakaraṇato –
  9486. 1039486,190,172,4,18,1,18,3,‘‘ abyākatā dhammā’’ ti( dha. sa. mātikā).
  9487. 1039487,190,172,19,25,1,53,6,Adhikārato hi kusalākusalabhāvena na kathitāti ñāyati.
  9488. 1039488,190,172,26,47,1,30,6,"‘‘ Upadhī hi narassa socanā’’ ti( saṃ. ni.1.12,144) ca. "
  9489. 1039489,190,172,48,60,1,53,8,Bāhirā hi dhammā idha‘‘ upadhī’’ ti adhippetāti viññāyati.
  9490. 1039490,190,173,2,3,1,7,1,Liṅgato –
  9491. 1039491,190,173,4,23,1,40,5,"‘‘ sītenapi ruppati, uṇhenapi ruppatī’’ tiādi( saṃ. ni.3.79). "
  9492. 1039492,190,173,24,33,1,82,8,"Sītādiggahaṇena hi liṅgena bhūtupādāyappakārasseva dhammassa rūpabhāvo, na itarassa. "
  9493. 1039493,190,174,2,3,1,22,1,Saddantarasannidhānato –
  9494. 1039494,190,174,4,12,1,28,3,"‘‘ kāyapassaddhi, kāyāyatanan’’ ti."
  9495. 1039495,190,174,13,28,1,108,10,"‘‘ Yā vedanākkhandhassā’’ tiādivacanato hi purimo kāyasaddo samūhavācī, itaro āyatanasaddasannidhānato pasādavācī. "
  9496. 1039496,190,175,2,4,1,12,1,Sāmatthiyato –
  9497. 1039497,190,175,5,95,1,128,17,"‘‘ sabbaṃ, bhikkhave, ādittaṃ( saṃ. ni.4.28; mahāva.54), sabbe tasanti daṇḍassā’’ ti( dha. pa.129) ca, tathā‘‘ sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā… pe… pharitvā viharatī’’ tiādi( dī. ni.1.556;3.308; ma. ni.1.77,232,459,509;2.309;3.230; vibha.642). "
  9498. 1039498,190,175,96,110,1,139,13,"Ettha hi satipi sabbasaddassa anavasesasattavācakatte ādittatā sāpekkhasseva atthassa vācakattā padesavācī sabbasaddo, lokasaddopi sattavācī. "
  9499. 1039499,190,175,111,114,1,27,3,Sattārammaṇā hi appamaññāti.
  9500. 1039500,190,175,115,151,1,211,23,"Tathā‘‘ mātaraṃ pitaraṃ hantvā’’ ti( dha. pa.294-295) sabbena sabbaṃ hi sapaṭikkhepato, mātupitughātakammassa ca mahāsāvajjatāpavedanato, idha ca tadanuññāya katāya mātupituṭṭhāniyā tādisā keci pāpadhammā veneyyavasena gahitā viññāyati. "
  9501. 1039501,190,175,152,155,1,12,3,Ke pana teti?
  9502. 1039502,190,175,156,157,1,9,1,Taṇhāmānā.
  9503. 1039503,190,175,158,162,1,24,4,Taṇhā hi jananī sattānaṃ.
  9504. 1039504,190,175,163,182,1,33,6,‘‘ Taṇhā janeti purisan’’ ti( saṃ. ni.1.55-57) hi vuttaṃ.
  9505. 1039505,190,175,183,201,1,102,13,"Pituṭṭhāniyo māno taṃ nissāya attasampaggaṇhato‘‘ ahaṃ asukassa ruñño, rājamahāmattassa vā putto’’ ti yathā. "
  9506. 1039506,190,175,202,208,1,58,6,Sāmatthiyādīnan ti ādi saddena desapakatiādayo saṅgayhanti.
  9507. 1039507,190,176,2,8,1,105,5,{Labbhamānapadatthaniddhāraṇamukhenā}ti tasmiṃ tasmiṃ sutte labbhamānaassādādihārapadatthaniddhāraṇadvārena.
  9508. 1039508,190,176,9,18,1,69,8,"Yathālakkhaṇan ti yaṃ yaṃ lakkhaṇaṃ, lakkhaṇānurūpaṃ vā yathālakkhaṇaṃ. "
  9509. 1039509,190,176,19,25,1,62,6,Hetuphalādīni upadhāretvā yojetabbāni tesaṃ vasenāti adhippāyo.
  9510. 1039510,190,176,26,44,1,92,12,"Idāni hetuphalādayo ye yasmiṃ hāre savisesaṃ icchitabbā, te dassetuṃ‘‘ visesato panā’’ tiādimāha. "
  9511. 1039511,190,176,45,47,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva.
  9512. 1039512,190,177,2,4,1,27,2,Niddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  9513. 1039513,190,178,2,4,1,22,2,4 . Paṭiniddesavāravaṇṇanā
  9514. 1039514,190,179,2,4,1,25,2,1 . Desanāhāravibhaṅgavaṇṇanā
  9515. 1039515,190,180,2,20,1,96,10,"5. Anvatthasaññatan ti atthānugatasaññabhāvaṃ,‘‘ desanāhāro’’ ti ayaṃ saññā anvatthā atthānugatāti attho. "
  9516. 1039516,190,181,2,7,1,38,3,{Avuttamevā}ti pubbe asaṃvaṇṇitapadameva.
  9517. 1039517,190,181,8,35,1,73,10,‘‘ Dhammaṃ vo’’ tiādi( ma. ni.3.420) vacanassa sambandhaṃ dassetuṃ‘‘ kattha panā’’ tiādi vuttaṃ.
  9518. 1039518,190,181,36,49,1,151,12,"Tepiṭakassa hi buddhavacanassa saṃvaṇṇanālakkhaṇaṃ nettippakaraṇaṃ, tañca pariyattidhammasaṅgāhake suttapade saṃvaṇṇetabbabhāvena gahite gahitameva hoti. "
  9519. 1039519,190,181,50,61,1,33,5,Tenāha‘‘ desanāhārena… pe… dassetī’’ ti.
  9520. 1039520,190,182,2,31,1,163,19,"Yesaṃ assādādīnaṃ vibhajanalakkhaṇo desanāhāro, te gāthāya, idhāpi ca āgate‘‘ assādaṃ ādīnavan’’ tiādinā udāharaṇavasena vibhajituṃ‘‘ tattha katamo assādo’’ tiādi āraddhaṃ. "
  9521. 1039521,190,182,32,46,1,69,9,Tattha {tatthā}ti tassaṃ‘‘ assādādīnavatā’’ ti gāthāyaṃ vutto katamo assādo.
  9522. 1039522,190,182,47,66,1,94,14,"Atha vā‘‘ assādaṃ ādīnavan’’ tiādinā yo idha assādādīnaṃ uddeso, tattha katamo assādoti ceti attho. "
  9523. 1039523,190,182,67,70,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  9524. 1039524,190,182,71,99,1,296,22,"Kammakaraṇatthabhinnassa visayavisayitālakkhaṇassa assādadvayassa nidassanatthaṃ gāthādvayudāharaṇaṃ, tathā kāmavipariṇāmalakkhaṇassa, vaṭṭadukkhalakkhaṇassa cāti duvidhassāpi ādīnavassa nidassanatthaṃ‘‘ ariyamaggo nibbānan’’ ti duvidhassāpi nissaraṇassa nidassananidassanatthañca dve dve gāthā udāhaṭā. "
  9525. 1039525,190,183,2,47,1,212,18,"Dhammo have rakkhati dhammacārin ti( jā.1.10.102-103; netti.5,26,31; peṭako.22) ettha dhammacārino maggaphalanibbānehi sātisayārakkhā sambhavati, sampattibhavassāpi vipariṇāmasaṅkhāradukkhatāhi duggatibhāvo icchitovāti adhippāyenāha‘‘ nissaraṇaṃ anāmasitvā’’ ti. "
  9526. 1039526,190,183,48,62,1,68,10,Tathā hi vakkhati‘‘ nibbānaṃ vā upanidhāya sabbā upapattiyo duggatī’’ ti.
  9527. 1039527,190,184,2,5,1,21,2,{Avekkhassū}ti vidhānaṃ.
  9528. 1039528,190,184,6,28,1,100,14,"Tassā pana avekkhāya pavattiākāro, visayo, kattā ca‘‘ suññato, lokaṃ, mogharājā’’ ti padattayena vuttāti āha–"
  9529. 1039529,190,184,29,39,1,20,4,‘‘ suññato… pe… āṇattī’’ ti.
  9530. 1039530,190,184,40,48,1,66,7,"Tattha saṅkhārānaṃ suññatā anattasabhāvatāya, attasuññatāya ca siyā. "
  9531. 1039531,190,184,49,75,1,121,17,"Yato te na vasavattino, attasāravirahitā ca, yato te anattā, rittā, tucchā ca attanā, tadubhayaṃ dasseti‘‘ avasavattitā’’ tiādinā. "
  9532. 1039532,190,184,76,85,1,65,8,Evaṃ maccutaro {siyā}ti evaṃ paṭipattiyā maccutaro bhaveyyāti attho.
  9533. 1039533,190,184,86,107,1,140,15,Parikappetvā vidhiyamānassa maccutaraṇassa pubbabhāgapaṭipadā desanāya paccakkhato sijjhamānaṃ sātisayaṃ phalanti āha‘‘ tassa yaṃ… pe… phalan’’ ti.
  9534. 1039534,190,185,2,9,1,33,2,6. {Udāharaṇavasenā}ti nidassanavasena.
  9535. 1039535,190,185,10,23,1,107,9,Tattha‘‘ puggalavibhāgenā’’ ti iminā ugghaṭitaññuādipuggalapayojito assādādīsu bhagavato desanāvisesoti dasseti.
  9536. 1039536,190,186,2,7,1,77,5,Ghaṭitamattan ti sotadvārānusārena manodvārikaviññāṇasantānena ālambitamattaṃ.
  9537. 1039537,190,186,8,11,1,40,2,{Sassatādiākārassā}ti sassatucchedākārassa.
  9538. 1039538,190,186,12,22,1,77,8,"Idañhi dvayaṃ dhammadesanāya cāletabbaṃ, na anulomikakhanti, yathābhūtañāṇaṃ vā. "
  9539. 1039539,190,186,23,26,1,32,3,Etasmiñhi catukke āsayasāmaññatā.
  9540. 1039540,190,186,27,28,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  9541. 1039541,190,187,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Sassatucchedadiṭṭhī ca, khanti cevānulomikā; "
  9542. 1039542,190,188,2,51,1,45,6,"Yathābhūtañca yaṃ ñāṇaṃ, etaṃ āsayasaññitan’’ ti.( visuddhi. mahāṭī.1.136; dī. ni. ṭī.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā; sārattha. ṭī.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā, verañjakaṇḍavaṇṇanā; vi. vi. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanā); "
  9543. 1039543,190,189,2,5,1,25,2,{Calanāyā}ti vikkhambhanāya.
  9544. 1039544,190,189,6,9,1,30,2,{Parānuvattiyā}ti samucchedanāya.
  9545. 1039545,190,189,10,17,1,79,6,Ugghaṭite jānātīti {ugghaṭitaññū}ti mūlavibhujādipakkhepena saddasiddhi veditabbā.
  9546. 1039546,190,189,18,48,1,108,12,Vipañcitan ti‘‘ visamaṃ candimasūriyā parivattantī’’ tiādīsu( a. ni.4.70) viya bhāvanapuṃsakaniddesoti āha ‘‘ mandaṃ saṇikan’’ ti.
  9547. 1039547,190,189,49,52,1,88,3,Nissaraṇaādīnavanissaraṇaassādādīnavanissaraṇānaṃ vibhāvanā veneyyattayavinayanasamatthā.
  9548. 1039548,190,190,2,15,1,82,12,{Cattāro}ti assādo ca ādīnavo ca assādo ādīnavo ca assādo nissaraṇañcāti ete cattāro.
  9549. 1039549,190,190,16,31,1,96,10,"Yadi nissaraṇavibhāvanā veneyyavinayanasamatthā, kasmā pañcamo na gahitoti āha‘‘ ādīnavāvacanato’’ ti. "
  9550. 1039550,190,190,32,43,1,78,10,"Yadi hi ugghaṭitaññuṃ sandhāya ayaṃ nayo vuccati, nissaraṇamattena siddhaṃ siyā. "
  9551. 1039551,190,190,44,59,1,97,13,"Atha vipañcitaññuṃ, neyyaṃ vā, ādīnavo ca nissaraṇañca assādo ca ādīnavo nissaraṇañca vattabbo siyā? "
  9552. 1039552,190,190,60,64,1,28,4,Tathā appavattattā na gahito.
  9553. 1039553,190,190,65,72,1,29,3,Tenāha‘‘ ādīnavāvacanato’’ tiādi.
  9554. 1039554,190,190,73,86,1,63,9,Desanan ti sāmaññato gahitaṃ‘‘ suttekadesaṃ gāthaṃ vā’’ ti viseseti.
  9555. 1039555,190,190,87,91,1,62,4,Padaparamaaggahaṇañcettha saupāyassa nissaraṇassa anāmaṭṭhattā.
  9556. 1039556,190,191,2,30,1,98,15,"‘ ‘ Kalyāṇan’’ ti iminā iṭṭhavipāko,‘‘ pāpakan’’ ti aniṭṭhavipāko adhippetoti āha‘‘ ayaṃ assādo, ayaṃ ādīnavo’’ ti. "
  9557. 1039557,190,191,31,44,1,71,9,Lābhādīnaṃ puññaphalattā tadanurodhaṃ vā sandhāya‘‘ ayaṃ assādo’’ ti vuttaṃ.
  9558. 1039558,190,191,45,50,1,48,5,Tabbipariyāyena alābhādīnaṃ ādīnava tā veditabbā.
  9559. 1039559,190,192,2,7,1,34,3,{Kāmā}ti kilesakāmasahitā vatthukāmā.
  9560. 1039560,190,192,8,11,1,31,2,{Virūparūpenā}ti appatirūpākārena.
  9561. 1039561,190,192,12,15,1,19,2,{Mathentī}ti maddanti.
  9562. 1039562,190,192,16,21,1,37,4,{Pabbajitomhī}ti pabbajjaṃ upagato amhi.
  9563. 1039563,190,192,22,25,1,27,3,Apaṇṇakan ti avirajjhanakaṃ.
  9564. 1039564,190,192,26,29,1,23,3,Sāmaññan ti samaṇabhāvo.
  9565. 1039565,190,192,30,33,1,37,3,Samitapāpabhāvoyeva seyyo sundarataro.
  9566. 1039566,190,193,2,47,1,165,25,"Tattha ‘‘ kāmā hi citrā madhurā manoramā’’ ti ayaṃ assādo,‘‘ virūparūpena mathenti cittan’’ ti ayaṃ ādīnavo,‘‘ apaṇṇakaṃ sāmaññan’’ ti idaṃ nissaraṇanti āha‘‘ ayaṃ… pe… nissaraṇañcā’’ ti. "
  9567. 1039567,190,194,2,16,1,81,10,Phalādīnaṃ ekakavasena ca tikavasena ca pāḷiyaṃ udāhaṭattā vuttaṃ‘‘ dukavasenapī’’ ti.
  9568. 1039568,190,195,2,27,1,150,19,"Sukhā paṭipadā, dukkhā paṭipadāti yā dve paṭipadā, tāsu ekekā dandhakhippābhiññatāya dve dve hontīti āha‘‘ paṭipadābhiññākato vibhāgo paṭipadākato hotī’’ ti. "
  9569. 1039569,190,195,28,39,1,103,7,Katapubbakiccassa pathavīkasiṇādīsu sabbapaṭhamaṃ‘‘ pathavī’’ tiādinā pavattamanasikāro paṭhamasamannāhāro.
  9570. 1039570,190,195,40,43,1,26,3,Upacāran ti upacārajjhānaṃ.
  9571. 1039571,190,195,44,54,1,47,5,Paṭipajjitabbatāya jhānampi‘‘ paṭipadā’’ ti vuccati.
  9572. 1039572,190,195,55,67,1,63,8,Tadaññā heṭṭhimapaññato adhikā paññāti katvā‘‘ abhiññā’’ ti vuccati.
  9573. 1039573,190,196,2,8,1,45,4,"{Kilese}ti nīvaraṇappakāre, taṃsahagatakilese ca. "
  9574. 1039574,190,196,9,12,1,45,3,Aṅgapātubhāvan ti vitakkādijhānaṅgapaṭilābhaṃ.
  9575. 1039575,190,197,2,5,1,27,2,{Abhinivisanto}ti paṭṭhapento.
  9576. 1039576,190,197,6,13,1,77,6,Rūpārūpaṃ {pariggaṇhanto}ti rūpārūpadhamme lakkhaṇādīhi paricchinditvā gaṇhanto.
  9577. 1039577,190,197,14,26,1,160,12,Pariggahitarūpārūpassa maggapātubhāvadandhatā ca nāmarūpavavatthānādīnaṃ kicchasiddhiyā siyāti na rūpārūpapariggahakicchatāya eva dukkhāpaṭipadatā vattabbāti ce?
  9578. 1039578,190,197,27,36,1,140,8,"Na, nāmarūpavavatthāpanādīnaṃ paccanīkakilesamandatāya sukhasiddhiyampi tathāsiddhavipassanāsahagatānaṃ indriyānaṃ mandatāya maggapātubhāvato. "
  9579. 1039579,190,197,37,47,1,90,8,"Rūpārūpaṃ {pariggahetvā}ti akicchenapi pariggahetvā, kicchena pariggahite vattabbameva natthi. "
  9580. 1039580,190,197,48,50,1,13,2,Evaṃ sesesupi.
  9581. 1039581,190,197,51,67,1,92,10,"Nāmarūpaṃ {vavatthāpento}ti‘‘ nāmarūpamattametaṃ, na añño koci sattādiko’’ ti vavatthāpanaṃ karonto. "
  9582. 1039582,190,197,68,72,1,32,4,Kataro panettha vāro yuttarūpoti?
  9583. 1039583,190,197,73,106,1,239,27,"Yo koci sakiṃ, dvikkhattuṃ, anekasatakkhattunti evamādīsu hi vikkhambhanavāresu sakiṃ, dvikkhattuñca vikkhambhanavāro sukhā paṭipadā eva, na tato uddhaṃ sukhā paṭipadā hoti, tasmā tikkhattuṃ vikkhambhanavārato paṭṭhāya dukkhā paṭipadā veditabbā. "
  9584. 1039584,190,197,107,118,1,147,11,Apica kalāpasammasanāvasāne udayabbayānupassanāya uppannassa vipassanupakkilesassa tikkhattuṃ vikkhambhanena kicchatāvāro dukkhā paṭipadā veditabbā.
  9585. 1039585,190,197,119,128,1,95,9,Ettha dandhattā paṭipadāya etassa akicchattepi purimānaṃ kicchatte dukkhāpaṭipadatā vuttanayāva.
  9586. 1039586,190,197,129,139,1,78,9,"Yassa pana sabbattha akicchatā, tassa paramukkaṃsagatā sukhā paṭipadā veditabbā. "
  9587. 1039587,190,198,2,32,1,211,21,"Yathā nāmarūpapariggahakicchatāya maggapātubhāvadandhatāya dukkhā paṭipadā dandhābhiññā vuttā, tathā tabbipariyāyena catutthī, tadubhayavomissatāvasena dutiyā, tatiyā ca ñātabbāti dassento āha‘‘ iminā… pe… veditabbā’’ ti. "
  9588. 1039588,190,198,33,44,1,69,7,Vaṭṭadukkhato niyyānassa adhippetattā‘‘ vipassanāpakkhikā evā’’ ti vuttaṃ.
  9589. 1039589,190,199,2,30,1,204,20,"{Hetupāyaphalehī}ti ettha taṇhācaritatā, mandapaññatā ca paṭhamāya paṭipadāya hetu, taṇhācaritatā, udatthapaññatā ca dutiyāya, diṭṭhicaritatā, mandapaññatā ca tatiyāya, diṭṭhicaritatā, udatthapaññatā ca catutthiyā. "
  9590. 1039590,190,199,31,40,1,112,7,"Upāyo pana yathākkamaṃ satisamādhivīriyapaññindriyāni , satipaṭṭhānajhānasammappadhānasaccāni ca upanissayabhūtāni. "
  9591. 1039591,190,199,41,44,1,29,3,Phalaṃ vaṭṭadukkhato niyyānaṃ.
  9592. 1039592,190,200,2,6,1,47,3,{Samādhimukhenā}ti samādhimukhena bhāvanānuyogena.
  9593. 1039593,190,200,7,15,1,43,4,Tenevāha‘‘ samathapubbaṅgamāya vipassanāyā’’ ti.
  9594. 1039594,190,200,16,20,1,29,3,{Idhā}ti imasmiṃ nettippakaraṇe.
  9595. 1039595,190,200,21,39,1,97,9,"Vakkhati‘‘ rāgavirāgā cetovimutti sekkhaphalan’’ ti,‘‘ rāgavirāgā cetovimuttikāmadhātusamatikkaman’’ ti ca. "
  9596. 1039596,190,200,40,43,1,12,2,{So}ti anāgāmī.
  9597. 1039597,190,201,2,5,1,19,2,{Tenā}ti paṭipakkhena.
  9598. 1039598,190,201,6,9,1,19,2,{Tato}ti paṭipakkhato.
  9599. 1039599,190,201,10,25,1,109,11,Samānādhikaraṇavasena ca cetovimuttisaddānaṃ samāsaṃ katvā bhinnādhikaraṇavasena vattuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ.
  9600. 1039600,190,201,26,38,1,77,8,Puna‘‘ cetaso vā’’ tiādinā aññapadatthavasena cetovimuttipadānaṃ samāsaṃ dasseti.
  9601. 1039601,190,201,39,51,1,79,8,Viññāṇapariyāyena ceto-saddena vuttayojanā na sambhavatīti āha‘‘ yathāsambhavan’’ ti.
  9602. 1039602,190,202,2,18,1,78,11,"Hā -saddo gatiattho, gati cettha ñāṇagati adhippetāti āha‘‘ hātabbāti gametabbā’’ ti. "
  9603. 1039603,190,202,19,22,1,19,2,{Netabbā}ti ñāpetabbā.
  9604. 1039604,190,203,2,9,1,22,3,7. Tan ti puggalavibhāgaṃ.
  9605. 1039605,190,203,10,13,1,40,2,{Ñāṇavibhāgenā}ti sutamayādiñāṇappabhedena.
  9606. 1039606,190,203,14,17,1,24,3,Nibbattanan ti uppādanaṃ.
  9607. 1039607,190,203,18,23,1,68,4,{Tatthā}ti tasmiṃ ugghaṭitaññutātiādipuggalavibhāgabhūte desanābhājane.
  9608. 1039608,190,203,24,27,1,18,3,Desanāyan ti sutte.
  9609. 1039609,190,203,28,34,1,44,6,Taṃ dassetun ti taṃ puggalavibhāgaṃ dassetuṃ.
  9610. 1039610,190,203,35,46,1,46,7,‘‘ Svāyaṃ hāro kathaṃ sambhavatī’’ ti keci paṭhanti.
  9611. 1039611,190,204,2,6,1,45,3,{Sā}ti vuttappakāradhammatthānaṃ vīmaṃsanapaññā.
  9612. 1039612,190,204,7,18,1,56,6,{Adhikārato}ti‘‘ satthā vā dhammaṃ desayatī’’ tiādiadhikārato.
  9613. 1039613,190,204,19,21,1,58,2,Sāmatthiyato ugghaṭitaññuādiveneyyavinayanasamatthabhāvato.
  9614. 1039614,190,204,22,36,1,89,10,Pariyattidhammassa upadhāraṇan ti etthāpi‘‘ adhikārato sāmatthiyato vā’’ ti ānetvā yojetabbaṃ.
  9615. 1039615,190,205,2,28,1,193,17,"‘ ‘ Vīmaṃsādipariyāyavatī paṭhamavikappavasena, vīmaṃsādivibhāgavatī dutiyavikappavasena, cintāya hetubhūtāya nibbattā cintāmayī’’ ti evamādivuttanayānusārena sakkā yojetunti āha‘‘ sesaṃ vuttanayamevā’’ ti. "
  9616. 1039616,190,206,2,13,1,129,10,{Sutacintāmayañāṇesū}ti sutamayañāṇe ca cintāmayañāṇe ca sutacintāmayañāṇesu ca sutacintāmayañāṇesūti ekadesasarūpekaseso veditabbo.
  9617. 1039617,190,206,14,25,1,107,9,"Cintāmayañāṇeyeva hi patiṭṭhitā mahābodhisattā carimabhave vipassanaṃ ārabhanti, itare sutacintāmayañāṇesūti. "
  9618. 1039618,190,206,26,30,1,23,3,{Tehī}ti tathā paṭhantehi.
  9619. 1039619,190,206,31,52,1,95,8,"{Vuttanayenā}ti‘‘ upādārūpaṃ pariggaṇhāti, arūpaṃ pariggaṇhātī’’ tiādinā paṭipadākathāyaṃ( netti. aṭṭha.5) vuttanayena. "
  9620. 1039620,190,207,2,10,1,44,5,8. Parato ghoso paccayabhūto etissāti adhippāyo.
  9621. 1039621,190,207,11,24,1,93,9,‘‘ Paccattasamuṭṭhitena ca yonisomanasikārenā’’ ti idaṃ āvuttinayena dutiyaṃ āvaṭṭatīti veditabbaṃ.
  9622. 1039622,190,207,25,30,1,51,5,Tena sāvakānaṃ bhāvanāmayañāṇuppatti saṅgahitā hoti.
  9623. 1039623,190,207,31,36,1,71,5,Sāvakānameva vā ñāṇuppatti idhādhippetā ugghaṭitaññuādivibhāgakathanato.
  9624. 1039624,190,207,37,43,1,61,6,Etasmiṃ pakkhe pubbe vuttaekasesanayopi paṭikkhitto daṭṭhabbo.
  9625. 1039625,190,207,44,67,1,164,15,‘‘ Āsayapayogapabodhassa nipphāditattā’’ ti etena pacchimacakkadvayapariyāpannāni pubbahetusaṅgahāni sutacintāmayañāṇāni sandhāya‘‘ imā dve paññā atthī’’ ti vuttanti dasseti.
  9626. 1039626,190,207,68,73,1,54,5,Atthibhāvo cetāsaṃ paṭipakkhena anupaddutatā veditabbā.
  9627. 1039627,190,207,74,76,1,32,2,Aparikkhatattā anabhisaṅkhatattā.
  9628. 1039628,190,207,77,79,1,33,2,Sutamayañāṇassāpi purimasiddhassa.
  9629. 1039629,190,208,2,13,1,124,4,"9. {Desanāpaṭipadāñāṇavibhāgehī}ti nissaraṇadesanādidesanāvibhāgehi, dukkhāpaṭipadādipaṭipadāvibhāgehi, sutamayañāṇādiñāṇavibhāgehi. "
  9630. 1039630,190,209,2,5,1,58,2,{Avasiṭṭhapārisajjenā}ti khattiyagahapatiparisapariyāpannena.
  9631. 1039631,190,209,6,12,1,108,6,Aṭṭhannan ti khattiyaparisā brāhmaṇagahapatisamaṇacātumahārājikatāvatiṃsamārabrahmaparisāti imāsaṃ aṭṭhannaṃ.
  9632. 1039632,190,210,2,7,1,44,4,{Samatthetī}ti samatthaṃ sambandhatthaṃ karoti.
  9633. 1039633,190,211,2,6,1,44,4,Tameva dvādasapadabhāvaṃ dīpetvāti sambandho.
  9634. 1039634,190,211,7,20,1,38,2,{Tadatthassā}ti chachakkapariyāyatthassa( ma. ni.3.420 ādayo).
  9635. 1039635,190,211,21,61,1,146,12,"Sabbapariyattidhammasaṅgāhakattā chachakkapariyāyassa, tadatthassa ca dhammacakkappavattena suttena( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13; paṭi. ma.2.30) saṅgahitattā vuttaṃ‘‘ sabbassāpi… pe… vibhāvento’’ ti. "
  9636. 1039636,190,211,62,79,1,106,10,"Visayibhāvena byañjanapadānaṃ, visayabhāvena atthapadānaṃ sambandhaṃ sandhāyāha‘‘ tesaṃ… pe… sambandhabhāvan’’ ti. "
  9637. 1039637,190,212,2,4,1,20,2,Padāvayavo akkharāni.
  9638. 1039638,190,212,5,8,1,25,2,{Padattho}ti padatthāvayavo.
  9639. 1039639,190,212,9,12,1,39,2,{Padatthaggahaṇassā}ti padatthāvabodhassa.
  9640. 1039640,190,212,13,15,1,25,2,Visesādhānaṃ visesuppatti.
  9641. 1039641,190,212,16,19,1,24,2,{Vākyabhede}ti vākyavisese.
  9642. 1039642,190,212,20,22,1,30,2,Cittaparitosanaṃ cittārādhanaṃ.
  9643. 1039643,190,212,23,27,1,48,4,Buddhinisānaṃ paññāya tejanaṃ tikkhabhāvakaraṇaṃ.
  9644. 1039644,190,212,28,35,1,65,6,Nānāvākyavisayatāpi siddhā hoti padādīhipi saṅkāsanassa siddhattā .
  9645. 1039645,190,212,36,45,1,94,9,Ekavākyavisayatāya hi atthapadānaṃ saṅkāsanādayo yathākkamaṃ akkharādivisayā evāti niyamo siyā.
  9646. 1039646,190,212,46,50,1,42,3,{Etenā}ti atthapadānaṃ nānāvākyavisayatthena.
  9647. 1039647,190,213,2,5,1,56,2,{Ugghaṭanādiatthānī}ti ugghaṭanavipañcananayanappayojanāni.
  9648. 1039648,190,214,2,26,1,128,13,10. Upatiṭṭhati etthāti upaṭṭhitan ti upaṭṭhitasaddassa adhikaraṇatthataṃ dassetuṃ‘‘ upatiṭṭhanaṭṭhānan’’ ti vuttaṃ yathā‘‘ padakkantan’’ ti.
  9649. 1039649,190,214,27,35,1,24,4,Tenāha‘‘ idaṃ nesan’’ tiādi.
  9650. 1039650,190,214,36,39,1,55,2,{Paṭipattidesanāgamanehī}ti paṭipattigamanadesanāgamanehi.
  9651. 1039651,190,214,40,97,1,533,45,"‘‘ Kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca… pe… jarāmaraṇassā’’ tiādinā jarāmaraṇato paṭṭhāya paṭiccasamuppādamukhena vipassanaṃ abhinivisitvā mahāgahanaṃ chindituṃ nisānasilāyaṃ pharasuṃ nisento viya kilesagahanaṃ chindituṃ lokanātho ñāṇapharasuṃ tejento buddhabhāvāya hetusampattiyā paripākagatattā sabbaññutaññāṇādhigamāya vipassanāgabbhaṃ gaṇhāpento antarantarā nānāsamāpattiyo samāpajjitvā anupadadhammavipassanāvasena anekākāravokārasaṅkhāre sammasanto chattiṃsakoṭisatasahassamukhena yaṃ ñāṇaṃ pavattesi, taṃ‘‘ mahāvajirañāṇan’’ ti vadanti. "
  9652. 1039652,190,214,98,125,1,159,11,"Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ catuvīsatikoṭisatasahassasamāpattisañcārimahāvajirañāṇan’’ ti( dī. ni. aṭṭha.3.141) āgataṃ, taṃ devasikaṃ vaḷañjanakasamāpattīnaṃ purecarānucarañāṇaṃ sandhāya vuttaṃ. "
  9653. 1039653,190,214,126,141,1,91,10,"Yaṃ pana vakkhati‘‘ ñāṇavajiramohajālapadālanan’’ ti, taṃ saha vipassanāya maggañāṇaṃ veditabbaṃ. "
  9654. 1039654,190,214,142,155,1,87,9,Etaṃ brahmacariyan ti sāsanabrahmacariyaṃ adhippetanti taṃ dassento‘‘ brahmuno’’ tiādimāha.
  9655. 1039655,190,215,2,7,1,40,4,{Desanāyā}ti karaṇatthe idaṃ karaṇavacanaṃ.
  9656. 1039656,190,215,8,22,1,71,9,{Niyutto}ti ettha hetuattho antonītoti dassento‘‘ niddhāretvā yojito’’ ti āha.
  9657. 1039657,190,216,2,4,1,34,2,Desanāhāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9658. 1039658,190,217,2,4,1,25,2,2 . Vicayahāravibhaṅgavaṇṇanā
  9659. 1039659,190,218,2,9,1,72,4,11. Jātiliṅgakālasādhanavibhattisaṅkhyāvisesādito saddato padavicayo kātabbo.
  9660. 1039660,190,218,10,41,1,147,20,Tattha kariyamāno ca yathāsabhāvaniruttiyā eva kato sukato hotīti dassento‘‘ idaṃ nāmapadaṃ … pe… ayaṃ saddato padavicayo’’ ti vatvā‘‘ so panāyan’’ tiādimāha.
  9661. 1039661,190,218,42,51,1,99,8,{Vattabbaatthasaṃvaṇṇanā}ti taṃtaṃpadavacanīyassa atthassa bhedaṃ vatvā pariyāyehi vivaritvā kathanaṃ.
  9662. 1039662,190,219,2,7,1,61,4,Viciyamānassa {suttapadassā}ti pucchāvasena pavattasuttapadassa.
  9663. 1039663,190,219,8,25,1,80,9,‘‘ Suttantarapadānipi pucchāvaseneva pavattānī’’ ti vadanti‘‘ na sabbampi suttapadan’’ ti.
  9664. 1039664,190,219,26,33,1,69,7,Ekasseva padassa sambhavantānaṃ anekesaṃ atthānaṃ uddhāro atthuddhāro.
  9665. 1039665,190,219,34,42,1,73,8,Ekasseva pana atthassa sambhavantānaṃ anekesaṃ padānaṃ uddhāro paduddhāro.
  9666. 1039666,190,219,43,50,1,55,7,Sabbe hi saṃvaṇṇiyamāne sutte labbhamāne sabbe padatthe.
  9667. 1039667,190,219,51,61,1,81,8,Nava {suttante}ti suttageyyādivasena navappakāre suttasmiṃ ānetvā vicinatīti yojanā.
  9668. 1039668,190,219,62,81,1,126,15,Atha vā‘‘ sabbe nava suttante’’ ti iminā pavicayalakkhaṇena hārena suttageyyādīni sabbānipi navappakārāni suttāni vicinatīti attho.
  9669. 1039669,190,219,82,89,1,28,3,Tenāha‘‘ suttageyyādike’’ tiādi.
  9670. 1039670,190,220,2,20,1,58,8,‘ ‘ Kosalānaṃ purā rammā’’ tiādikā( su. ni.982) chapaññāsa gāthā vatthugāthā.
  9671. 1039671,190,220,21,40,1,65,7,‘‘ Pārāyanamanugāyissan’’ ti( su. ni.1137 ādayo) pana ādikā ekūnavīsati gāthā anugītigāthā.
  9672. 1039672,190,220,41,54,1,49,9,Idaṃ nāmaṃ katan ti idaṃ‘‘ pārāyanan’’ ti nāmaṃ kataṃ.
  9673. 1039673,190,220,55,86,1,93,11,"Tenāha‘‘ pāraṃ gamanīyā ime dhammā, tasmā imassa dhammapariyāyassa‘ pārāyanantveva adhivacanan’’’ ti( su. ni. pārāyanatthutigāthā; cūḷani. pārāyanatthutigāthā149 ādayo). "
  9674. 1039674,190,220,87,101,1,139,14,Buddhiyaṃ viparivattamānan ti imassa vicayahāravibhaṅgassa desanākāle āyasmā mahākaccāno attano buddhiyaṃ vattamānaṃ katvā evamāhāti yojanā.
  9675. 1039675,190,221,2,13,1,116,9,"Ekaṃsabyākaraṇassa ayanti ekaṃsabyākaraṇīyā, ekaṃsena vā byākātabbattā ekaṃsabyākaraṇīyā, ekaṃsabyākaraṇayoggāti attho. "
  9676. 1039676,190,221,14,17,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  9677. 1039677,190,221,18,23,1,46,4,{Ṭhapanīyā}ti ṭhapetabbattā abyākaraṇīyāti attho.
  9678. 1039678,190,221,24,36,1,103,8,Samayantaraparicayena nivāraṇadhammaṃ pati saṃsayapakkhando pucchatīti adhippāyenāha‘‘ vimaticchedanan’’ ti.
  9679. 1039679,190,221,37,46,1,92,9,Pakatiyā pana nivāraṇadhammaṃ ajānanto ñātukāmatāya pucchatīti adiṭṭhajotanāya pucchāpi siyā.
  9680. 1039680,190,221,47,58,1,52,7,Tathā hi vakkhati‘‘ lokassa nivāraṇādīni ajānantenā’’ ti.
  9681. 1039681,190,222,2,7,1,54,4,{Ekavatthupariggahā}ti ekassa abhidheyyatthassa gahaṇato.
  9682. 1039682,190,223,2,21,1,155,14,"Vimuttiparipācakaindriyāni vivaṭṭapakkhe ṭhitassa saddhādayo dhammā, kiṃ panettha ariyānampi indriyalokena saṅgaho hotīti āha‘‘ pariyāpannadhammavasenā’’ tiādi. "
  9683. 1039683,190,224,2,6,1,95,3,Kāḷapakkhacātuddasīghanavanasaṇḍameghapaṭalacchādanaaḍḍharattīnaṃ vasena caturaṅgasamannāgatena.
  9684. 1039684,190,224,7,10,1,23,2,{Vivicchā}ti vicikicchāya.
  9685. 1039685,190,224,11,18,1,24,3,Tenāha‘‘ vicikicchāhetū’’ ti.
  9686. 1039686,190,224,19,52,1,149,21,Dukkhamassa mahabbhayan ti ettha vuttaṃ‘‘ assā’’ ti padaṃ‘‘ jappābhilepanaṃ assa brūmī’’ ti ānetvā sambandhitabbanti dassento‘‘ jappā taṇhā assa lokassā’’ ti āha.
  9687. 1039687,190,224,53,76,1,110,12,"‘‘ Sabbasattānan’’ tiādinā,‘‘ sabbasovā’’ tiādinā ca anvayato, byatirekato ca sātisayaṃ avijjāya nīvaraṇabhāvaṃ dasseti."
  9688. 1039688,190,224,77,112,1,97,12,"‘‘ Dūre santo pakāsanti( dha. pa.304; netti.11), ratto atthaṃ na jānātī’’ ti( netti.11,27) gāthādvayenāpi anugītivicayaṃ dassetīti yojetabbaṃ. "
  9689. 1039689,190,225,2,5,1,28,2,{Rūpāvacarā}ti rūpāvacarasattā.
  9690. 1039690,190,225,6,10,1,57,4,Vipariṇāmadukkhatāya muccanassa kāraṇavacananti sambandho.
  9691. 1039691,190,225,11,14,1,27,3,Yato vaṭṭadukkhato muccanaṃ.
  9692. 1039692,190,225,15,19,1,67,4,Taṃ vaṭṭadukkhaṃ anavasesapariyādānavasena saṅkhāradukkhatāgahaṇena.
  9693. 1039693,190,226,2,6,1,34,4,Ekādhāran ti ekavatthu adhiṭṭhānaṃ.
  9694. 1039694,190,226,7,21,1,102,10,Nivāraṇaṃ vikkhambhanaṃ pidhānaṃ samucchedoti atthadvayassa pucchitattā‘‘ anekādhāraṃ dassetun’’ ti vuttaṃ.
  9695. 1039695,190,226,22,52,1,64,7,Tenāha‘‘ nivāraṇasaṅkhātaṃ saṃvaraṃ… pe… pidhiyyanti pacchijjantī’’ ti( su. ni. aṭṭha.2.1041; cūḷani. aṭṭha.3).
  9696. 1039696,190,226,53,66,1,72,7,"Tassattho‘‘ nivāraṇasaṅkhātaṃ vikkhambhanaṃ, saṃvaraṃ, pidhānañca kathehī’’ ti."
  9697. 1039697,190,227,2,35,1,161,19,"‘ ‘ Vodānan’’ ti iminā sotānaṃ vikkhambhanavisuddhi,‘‘ vuṭṭhānan’’ ti iminā samucchedavisuddhi adhippetāti āha‘‘ pucchāya duvidhatthavisayataṃ vivarituṃ‘ evan’ tiādi vuttan’’ ti. "
  9698. 1039698,190,227,36,48,1,36,6,Tathā cāha‘‘ vodāyati… pe… ariyamaggo’’ ti.
  9699. 1039699,190,228,2,12,1,70,6,Diṭṭhimānāvijjāsotāpi taṇhāsotānugāti āha‘‘ yebhuyyena anurodhavasenā’’ ti.
  9700. 1039700,190,228,13,16,1,35,2,{Upacāravasenā}ti nissitupacāravasena.
  9701. 1039701,190,228,17,24,1,50,6,{Sabbasmā}ti cakkhuto yāva manatoti sabbasmā dvārato.
  9702. 1039702,190,228,25,28,1,64,3,Sabbappakārenā tti taṇhāyanamicchābhinivesanaunnamanādippakārena.
  9703. 1039703,190,229,2,14,1,83,11,"Tameva satin ti yāyaṃ sati pubbabhāge sotānaṃ vikkhambhanavasena vuttā, tameva satiṃ. "
  9704. 1039704,190,229,15,20,1,43,5,Maggakkhaṇe sotānaṃ saṃvaraṃ pidhānaṃ brūmi.
  9705. 1039705,190,229,21,40,1,112,13,"Yasmā pana pidhāyikāpi sati maggakkhaṇe paññānugā, paññākiccamevettha adhikaṃ, tasmā vuttaṃ‘‘ paññāyete pidhīyare’’ ti. "
  9706. 1039706,190,230,2,8,1,58,6,Saṃvarapidhānānan ti ettha saṃvarasaddena nivāraṇaṃ vuttaṃ.
  9707. 1039707,190,231,2,34,1,233,26,"Yasmiṃ yasmiṃ ariyamagge anadhigate yaṃ yaṃ abhisaṅkhāraviññāṇaṃ uppajjanārahaṃ, tasmiṃ tasmiṃ adhigate taṃ taṃ viññāṇaṃ anuppādanirodhena nirujjhati saddhiṃ attanā sampayuttanāmarūpenāti āha‘‘ tassa tassa viññāṇassa nirodhena sahevā’’ ti. "
  9708. 1039708,190,231,35,47,1,82,8,Anuppādanirodho hi ettha‘‘ nirodho’’ ti adhippeto anupādisesanibbānassa adhippetattāti.
  9709. 1039709,190,231,48,55,1,55,6,"Anusandhīyati etenāti anusandhi, idha pucchiyamāno attho. "
  9710. 1039710,190,232,2,11,1,50,8,Saha visayena dassetun ti ettha saccāni eva visayo.
  9711. 1039711,190,232,12,18,1,58,5,"Pahātabbasabhāvaṃ samudayasaccaṃ, tassa visayo dukkhasaccaṃ."
  9712. 1039712,190,232,19,46,1,87,10,"‘‘ Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhatī’’ ti( saṃ. ni.2.53,57) hi vuttaṃ. "
  9713. 1039713,190,232,47,65,1,89,11,"Pahāyakasabhāvaṃ maggasaccaṃ, tassa visayo nirodhasaccanti āha‘‘ saha visayena… pe… saccesū’’ ti. "
  9714. 1039714,190,232,66,104,1,222,24,"Kāmañcettha‘‘ samudayo dvīsu bhūmīsu pahīyatī’’ ti āraddhaṃ,‘‘ dassanena tīṇi saṃyojanāni pahīyanti, bhāvanāya satta saṃyojanāni pahīyantī’’ ti pana vibhāgavacanameva vattanti āha‘‘ pahāyakavibhāgamukhena pahātabbavibhāgaṃ dassetun’’ ti. "
  9715. 1039715,190,233,2,17,1,108,10,"Niravasesakāmarāgabyāpādā tatiyamaggena pahīyanti, itare catutthamaggenāti vuttaṃ‘‘ itarehi pana niravasesan’’ ti. "
  9716. 1039716,190,233,18,23,1,56,4,{Tatthā}ti kammavipākavaṭṭappabhedena tedhātuke bhavattaye.
  9717. 1039717,190,233,24,29,1,53,4,{Saṃyojanavasenā}ti sabbadā yojanavasena bandhanavasena.
  9718. 1039718,190,234,2,16,1,130,11,12. Aggaphalañāṇatāya ekampi samānaṃ tannimittassa khayānuppādārammaṇassa paccavekkhaṇañāṇassa vasena phalavohārena dve nāmāni labhati.
  9719. 1039719,190,235,2,18,1,90,10,Somanassanāmalābho iminā ārammaṇasaṅketenāti tadatthaṃ vivaranto‘‘ khaye… pe… samaññāyā’’ ti āha.
  9720. 1039720,190,236,2,8,1,57,2,13. {Taggahaṇenevā}ti phassapañcamakapañcarūpindriyaggahaṇeneva.
  9721. 1039721,190,236,9,15,1,78,5,{Sahacaraṇādinā}ti sahajātādianantarādipaccayabhāvena ceva nissayārammaṇādinā ca.
  9722. 1039722,190,236,16,35,1,98,11,‘‘ Sampayuttan’’ ti iminā sahitatā avisiṭṭhatā idhādhippetāti āha‘‘ avibhāgena gahaṇīyabhāvaṃ sandhāyā’’ ti.
  9723. 1039723,190,237,2,15,1,95,9,Kathaṃ samādhindriyaṃ uppādetīti āha‘‘ satiggahaṇena cettha pariyuṭṭhānappahānaṃ idhādhippetan’’ ti.
  9724. 1039724,190,237,16,21,1,47,5,Na hi samādhinā pariyuṭṭhānappahānaṃ sambhavati.
  9725. 1039725,190,238,2,8,1,33,4,"Padahati etenāti padhānaṃ, vīriyaṃ. "
  9726. 1039726,190,238,9,12,1,19,2,{Te}ti vīriyasaṅkhārā.
  9727. 1039727,190,238,13,24,1,84,9,"{Ekarasenā}ti yathā indriyāni ekarasāni honti, evaṃ ekarasabhāvena saraṇato pavattanato. "
  9728. 1039728,190,238,25,42,1,121,13,Tathā pavattiyā eva suṭṭhu vata vīriyaṃ vāhesīti yoginā saṅkappetabbato tadupagavīriyavāhanaṭṭhena‘‘ sampahaṃsanā’’ ti vuttaṃ.
  9729. 1039729,190,238,43,55,1,32,6,Tenāha‘‘ evaṃ me… pe… hetubhāvato’’ ti.
  9730. 1039730,190,239,2,17,1,90,12,"Iddhi saddassa paṭhamo kattuattho, dutiyo karaṇattho vutto, pāda saddassa eko karaṇattho eva. "
  9731. 1039731,190,239,18,26,1,40,7,"Pajjitabbā ca iddhī vuttā, na ca ijjhanti. "
  9732. 1039732,190,239,27,74,1,328,38,"Pajjitabbā ca iddhī pajjanakaraṇena pādena samānādhikaraṇā na hontīti‘‘ paṭhamena atthena iddhi eva pādo’’ ti kathaṃ sakkā vattuṃ, tathā iddhikiriyākaraṇena sādhetabbā buddhisaṅkhātā iddhi pajjanakiriyākaraṇena pajjitabbāti dvinnaṃ karaṇānaṃ na samānādhikaraṇatā sambhavatīti‘‘ dutiyena atthena iddhiyā pādo’’ ti kathaṃ sakkā vattunti ce? "
  9733. 1039733,190,239,75,80,1,56,4,"Sakkā, pādassa ijjhamānakoṭṭhāsa ijjhanakaraṇūpāyabhāvato. "
  9734. 1039734,190,239,81,101,1,97,15,"Atha vā‘‘ paṭhamena atthena iddhiyā pādo, dutiyena atthena iddhi eva pādo iddhipādo’’ ti evaṃ yojanato. "
  9735. 1039735,190,239,102,103,1,6,1,Kathaṃ?
  9736. 1039736,190,239,104,113,1,75,8,"Anantarattho paccāsattiñāyena idha paṭhamoti adhippeto, tato purimo dutiyoti."
  9737. 1039737,190,240,2,34,1,228,22,‘ ‘ Chandaṃ ce bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhin’’ tiādi( vibha.432) vacanato chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ {bhāvetī}ti etthāpi chandādhipati samādhi {chandasamādhī}ti adhipatisaddalopaṃ katvā samāso vuttoti viññāyati.
  9738. 1039738,190,240,35,64,1,163,15,"Adhipatisaddatthadassanavaseneva pana‘‘ chandahetuko, chandādhiko vā samādhī’’ ti sammohavinodaniyaṃ( vibha. aṭṭha.431) vuttaṃ, tasmā idhāpi chandādhipati samādhi {chandasamādhī}ti veditabbo. "
  9739. 1039739,190,240,65,79,1,90,10,Taṃ pana chandaṃ vuttanayena saddhāsīsena dassento‘‘ saddhādhipateyyā cittekaggatā’’ ti vuttaṃ.
  9740. 1039740,190,240,80,90,1,34,6,‘‘ Idaṃ padhānan’’ ti vā vīriyaṃ vuttaṃ.
  9741. 1039741,190,240,91,107,1,136,12,Vīriyasaddāpekkhāsahitaṃ ekavacanena vatvā catubbidhassapi vīriyassa adhippetattā nibbattetabbadhammavibhāgena ca‘‘ ime saṅkhārā’’ ti vuttaṃ.
  9742. 1039742,190,240,108,114,1,50,6,Tena padhānabhūtā saṅkhārāti evaṃ samāso veditabbo.
  9743. 1039743,190,240,115,117,1,54,2,Saṅkhatasaṅkhārādinivattanatthañcettha padhānaggahaṇaṃ.
  9744. 1039744,190,240,118,128,1,62,9,"Atha vā taṃ taṃ visesaṃ saṅkharotīti saṅkhāro, sabbampi vīriyaṃ. "
  9745. 1039745,190,240,129,137,1,99,8,Tattha catukiccasādhakato aññassa nivattanatthaṃ padhānaggahaṇanti padhānabhūtā seṭṭhabhūtāti attho.
  9746. 1039746,190,241,2,17,1,93,6,Vīriyiddhipādaniddese ‘‘ vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgatan’’ ti( vibha.435) dvikkhattuṃ vīriyaṃ āgataṃ.
  9747. 1039747,190,241,18,32,1,105,9,"Tattha purimaṃ samādhivisesanaṃ‘‘ vīriyādhipati samādhi vīriyasamādhī’’ ti, dutiyaṃ samannāgamaṅgadassanatthaṃ. "
  9748. 1039748,190,241,33,42,1,64,8,"Dve eva hi sabbattha samannāgamaṅgāni samādhi, padhānasaṅkhāro ca. "
  9749. 1039749,190,241,43,46,1,28,2,Chandādayo samādhivisesanāni.
  9750. 1039750,190,241,47,60,1,117,12,"Padhānasaṅkhāro pana padhānavacaneneva visesito, na chandādīhīti na idha vīriyādhipatitā padhānasaṅkhārassa vuttā hoti. "
  9751. 1039751,190,241,61,75,1,135,13,Vīriyañca samādhiṃ visesetvā ṭhitameva samannāgamaṅgavasena padhānasaṅkhāravacanena vuttanti nāpi dvīhi vīriyehi samannāgamo vutto hoti.
  9752. 1039752,190,241,76,101,1,162,19,"Yasmā pana chandādīhi visiṭṭho samādhi tathā visiṭṭheneva tena sampayutto padhānasaṅkhāro, sesadhammā ca, tasmā samādhivisesanānaṃ vasena‘‘ cattāro iddhipādā’’ ti vuttā. "
  9753. 1039753,190,241,102,121,1,168,17,Visesanabhāvo ca chandādīnaṃ taṃtaṃapassayanavasena hotīti chandasamādhi… pe… iddhipādan ti ettha nissayatthepi pādasaddena upāyatthena chandādīnaṃ iddhipādatā vuttā hoti.
  9754. 1039754,190,241,122,142,1,114,11,Tathā hi abhidhamme uttaracūḷabhājanīye‘‘ cattāro iddhipādā chandiddhipādo’’ tiādinā( vibha.457) chandādīnameva iddhipādatā vuttā.
  9755. 1039755,190,241,143,166,1,120,13,Pañhāpucchake ca‘‘ cattāro iddhipādā– idha bhikkhu chandasamādhī’’ ti( vibha.462) ārabhitvāpi puna chandādīnaṃyeva kusalādibhāvo vibhatto.
  9756. 1039756,190,241,167,171,1,61,4,Upāyiddhipādadassanatthameva hi nissayiddhipādadassanaṃ kataṃ.
  9757. 1039757,190,241,172,176,1,32,4,Aññathā catubbidhatāva na hotīti.
  9758. 1039758,190,241,177,181,1,46,4,Ayamettha pāḷivasena atthavinicchayo veditabbo.
  9759. 1039759,190,242,2,25,1,164,12,Tadaṅgasamucchedanissaraṇavivekanissitattaṃ vatvā paṭippassaddhivivekanissitassa avacanaṃ‘‘ chandasamādhi… pe… iddhipādaṃ bhāvetī’’ ti( vibha.432) bhāvetabbānaṃ iddhipādānaṃ vuttattā.
  9760. 1039760,190,242,26,31,1,64,5,Bhāvitiddhipādassa hi sacchikātabbā phalapariyāpannā iddhipādāti.
  9761. 1039761,190,243,2,10,1,76,7,"Vossaggasaddo pariccāgattho, pakkhandanattho cāti vossaggassa duvidhatā vuttā. "
  9762. 1039762,190,243,11,18,1,83,5,"Yathāvuttena {pakārenā}ti tadaṅgasamucchedappakārena, tanninnabhāvārammaṇappakārena ca. "
  9763. 1039763,190,243,19,21,1,28,2,Pariṇamantaṃ vipassanakkhaṇe.
  9764. 1039764,190,244,2,9,1,70,3,14. {Pubbabhāgapaññāyā}ti ekāvajjananānāvajjanavīthīsu pavattaupacārapaññāya.
  9765. 1039765,190,244,10,13,1,31,2,{Adhigamapaññāyā}ti appanāpaññāya.
  9766. 1039766,190,244,14,21,1,70,5,"Puna {pubbabhāgapaññāyā}ti nānāvajjanupacārapaññāya, paṭisandhipaññāya vā. "
  9767. 1039767,190,244,22,29,1,62,5,"{Upacārapaññāyā}ti ekāvajjane, sabbattha vā pavattaupacārapaññāya. "
  9768. 1039768,190,245,2,7,1,67,4,{Pucchāvissajjanavicayopī}ti yathāvuttāya pucchāya vissajjanavicayopi.
  9769. 1039769,190,245,8,16,1,80,6,"{Vuttanayānusārenā}ti adiṭṭhajotanā, vimaticchedanā cāti heṭṭhā vuttanayānugamanena. "
  9770. 1039770,190,246,2,14,1,55,6,"15. Sekhe {asekhe}ti sekkhe ariyapuggale, asekkhe ariyapuggale. "
  9771. 1039771,190,246,15,24,1,102,7,"{Vipassanāpubbaṅgamappahāne}ti vipassanaṃ purecārikaṃ katvā pavattakilesappahāne, pahānābhisamayeti attho."
  9772. 1039772,190,247,2,28,1,118,18,‘ ‘ Yaṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti pāḷiṃ dassetvā puna‘‘ yaṃ anicce dukkhe anattanī’’ ti vacanaṃ evampettha paṭhantīti dassetuṃ.
  9773. 1039773,190,248,2,9,1,84,6,{Sesasaṃkilesavodānadhammā}ti gedhato avasiṭṭhasaṃkilesadhammā ca sabbavodānadhammā ca.
  9774. 1039774,190,248,10,14,1,36,3,{Abhāvenā}ti abhāvanena abhāvakaraṇena.
  9775. 1039775,190,249,2,13,1,80,9,"Payogaparakkaman ti bhusaṃ yogo payogo, payogova parakkamo payogaparakkamo, cittaṃ. "
  9776. 1039776,190,249,14,24,1,84,9,{Ukkhipatī}ti kosajjapakkhe patituṃ adento kusalapakkhe uddhaṃ khipento viya pavattati.
  9777. 1039777,190,249,25,30,1,59,5,Padhānavīriyan ti akusalānaṃ anuppādanaṭṭhena uttamavīriyaṃ.
  9778. 1039778,190,249,31,41,1,53,5,{Yojetabbānī}ti‘‘ āsevamāno vāyamatī’’ tiādinā yojetabbāni.
  9779. 1039779,190,249,42,47,1,99,5,Anuppannāti avattabbataṃ āpannānan ti bhūmiladdhārammaṇādhiggahitāvikkhambhitāsamugghāṭituppannānaṃ.
  9780. 1039780,190,250,2,21,1,72,8,16.‘‘ Aṭṭhamakassa indriyānī’’ ti vuttattā‘‘ paṭhamamagge saddhādayo’’ tiādi vuttaṃ.
  9781. 1039781,190,250,22,26,1,52,4,Indriyaggahaṇañca pāḷiyaṃ nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ.
  9782. 1039782,190,251,2,13,1,97,7,Asubhānupassanā kāyānupassanāsatipaṭṭhānanti āha‘‘ satipaṭṭhānabhāvanāya suniggahito kāmavitakko’’ ti.
  9783. 1039783,190,251,14,27,1,107,9,Samādhi uppajjamāno kāmavitakkampi niggahetvā eva uppajjatīti dassento‘‘ anavajjasukhapadaṭṭhānenā’’ tiādimāha.
  9784. 1039784,190,251,28,42,1,112,10,‘‘ Kusalesu dhammesu āraddhavīriyo’’ tiādinā dhammacchandato uppajjamāno vīriyacchando khantiṃ paribrūhetīti dasseti.
  9785. 1039785,190,251,43,56,1,127,9,Anavajjadhammānaṃ upakārakadhammāsevanaṃ viya anupakārakadhammaparivajjanampi paññānisevaneneva hotīti āha‘‘ samādhiādīnan’’ tiādi.
  9786. 1039786,190,252,2,29,1,130,14,17. Sabbadhammādhiṭṭhānaṃ desanaṃ puggalādhiṭṭhānena vibhajituṃ‘‘ loko nāmā’’ tiādi vuttanti dassento‘‘ sabbadhammānanti… pe… dassetun’’ ti āha.
  9787. 1039787,190,252,30,33,1,39,3,Mahaggatadhammesu ṭhānaṃ taṃsampādanāva.
  9788. 1039788,190,252,34,36,1,12,2,Tathā sesesu.
  9789. 1039789,190,252,37,45,1,64,6,"{Vaḍḍhiyamānesū}ti yathā vimuttiṃ paripācayanti, evaṃ brūhiyamānesu. "
  9790. 1039790,190,253,2,10,1,71,6,"{Dassanapariññā}ti rūpārūpadhammānaṃ salakkhaṇato, paccayato ca parijānanā. "
  9791. 1039791,190,253,11,18,1,21,3,Tenāha‘‘ ñātapariññā’’ ti.
  9792. 1039792,190,253,19,43,1,116,13,Paṭipakkhavidhamanena saddhiṃ lakkhaṇattayavibhāvanā idha‘‘ bhāvanāpariññā’’ ti adhippetāti āha‘‘ bhāvanā… pe… pariññā cā’’ ti .
  9793. 1039793,190,253,44,57,1,101,11,"Dassanatthā pariññā dassanapariññā, bhāvanatthā pariññā {bhāvanāpariññā}ti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo. "
  9794. 1039794,190,254,2,6,1,39,2,{Kakkhaḷaphusanādī}ti kakkhaḷādiphusanādi.
  9795. 1039795,190,254,7,17,1,74,8,"{Abhijānitvā}ti abhiññāya paññāya jānitvā, ṭhitassa abhijānanahetu vāti attho. "
  9796. 1039796,190,254,18,21,1,14,2,{Attho}ti phalaṃ.
  9797. 1039797,190,254,22,25,1,16,2,{Nayo}ti vuttanayo.
  9798. 1039798,190,255,2,10,1,29,5,‘ ‘ Yaṃ asaṅkhatan’’ tipi paṭhanti.
  9799. 1039799,190,255,11,15,1,50,3,{Catunayakovido}ti ekattanānattādinayacatukke nipuṇo.
  9800. 1039800,190,255,16,21,1,51,4,{Desanāyuttikusalo}ti dhammānaṃ desanāvidhimhi kusalo.
  9801. 1039801,190,256,2,6,1,43,4,Sadisī kātabbā saṃsandanavasenāti adhippāyo.
  9802. 1039802,190,256,7,19,1,54,8,Ānetabbā‘‘ ayaṃ desanā imāya desanāya evaṃ saṃsandatī’’ ti.
  9803. 1039803,190,256,20,24,1,29,4,Atthato apetan ti ayuttatthaṃ.
  9804. 1039804,190,256,25,29,1,49,4,Asambandhatthan ti aññamaññaṃ asambandhapadatthaṃ.
  9805. 1039805,190,256,30,48,1,111,14,Nanu paṭṭhānavicāro nayavicāro viya hārehi asammisso vicāraṇantaroti codanaṃ manasi katvā āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi.
  9806. 1039806,190,256,49,67,1,185,16,"Idha {nikkhitto}ti idha suttavicaye suttatthavicārabhāvato nikkhitto, etena vā paṭṭhānassa hārantogadhabhāvadassaneneva mūlapadānaṃ viya paṭṭhānassa padatthantarābhāvo dassitoti veditabbaṃ. "
  9807. 1039807,190,257,2,7,1,49,4,Imassa {suttassā}ti saṃvaṇṇiyamānasuttaṃ sandhāyāha.
  9808. 1039808,190,257,8,15,1,50,6,Kasmiṃ vā {pade}ti saṃvaṇṇiyamānaṃ gāthaṃ sandhāyāha.
  9809. 1039809,190,257,16,22,1,50,4,"{Tabbicayenā}ti pucchādivicayena, assādādivicayena ca. "
  9810. 1039810,190,258,2,4,1,34,2,Vicayahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9811. 1039811,190,259,2,4,1,24,2,3 . Yuttihāravibhaṅgavaṇṇanā
  9812. 1039812,190,260,2,73,1,269,29,"18. Evametassa suttassa attho na gahetabbo, evaṃ pana gahetabboti aggahetabbagahetabbānaṃ atthānaṃ vijahanaggahaṇatthāya yuttāyuttivicāraṇāyaṃ vajjetabbesu tāva paṭhamaṃ paṭipattīti dassento āha‘‘ atathākārena gayhamānā suttatthā visayo’’ ti yathā‘‘ vāmaṃ muñca, dakkhiṇaṃ gaṇhā’’ ti( dha. sa. aṭṭha.498; visuddhi. mahāṭī.1.14; saṃ. ni. ṭī.1.1.213). "
  9813. 1039813,190,260,74,84,1,84,9,Vajjetabbabhāvato hi suttapadehi suttatthe vivecite gahetabbabhāvo ca avasiṭṭho hoti.
  9814. 1039814,190,260,85,119,1,150,21,"Tathā hi vakkhati‘‘ mettāvihārassa sato byāpādo cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ ti na yujjati desanā,‘ byāpādo pahānaṃ abbhatthaṃ gacchatī’ ti yujjati desanā’’ ti( netti.21). "
  9815. 1039815,190,261,2,26,1,170,15,Yuttiniddhāraṇena ayathāsabhāvato vivecitvā yathāsabhāvato dhammassa gahaṇakāraṇāni kathento‘‘ mahantā apadisitabbā etesanti mahāpadesā’’ ti imamatthamāha‘‘ buddhādayo’’ tiādinā.
  9816. 1039816,190,261,27,30,1,34,2,{Patiṭṭhānānī}ti patiṭṭhānasādhanāni.
  9817. 1039817,190,261,31,34,1,25,2,{Sesesū}ti saṅghāpadesādīsu.
  9818. 1039818,190,261,35,46,1,78,10,"Paṭhamattho eva hi idha pāḷi āgato, vinicchayane kāraṇaṃ mahāpadesoti adhippāyo. "
  9819. 1039819,190,261,47,53,1,56,5,{Suttotaraṇādī}ti ādi saddena suttānotaraṇādipi saṅgayhati.
  9820. 1039820,190,261,54,67,1,94,9,Suttotaraṇavinayasandassanāni hi kenaci yathābhatassa ganthassa‘‘ dhammo’’ ti vinicchayane kāraṇaṃ.
  9821. 1039821,190,261,68,75,1,42,3,Suttānotaraṇavinayāsandassanāni‘‘ adhammo’’ ti.
  9822. 1039822,190,261,76,103,1,138,17,"Yadi evan ti yadi yathābhatassa ganthassa suttavinayehi saṃsandanaṃ‘‘ dhammo’’ ti, asaṃsandanaṃ‘‘ adhammo’’ ti vinicchayakāraṇaṃ, evaṃ santeti attho. "
  9823. 1039823,190,261,104,111,1,55,6,"Sampadīyati ñāpīyati dhammo etehīti sampadāyā, akkhātāro. "
  9824. 1039824,190,262,2,8,1,41,5,"Vinīyanti rāgādayo etenāti vinayo, kāraṇaṃ. "
  9825. 1039825,190,262,9,16,1,32,3,Tenāha‘‘ rāgādivūpasamanimittan’’ ti.
  9826. 1039826,190,262,17,20,1,12,3,Kiṃ pana taṃ?
  9827. 1039827,190,262,21,22,1,35,1,Sādhiṭṭhānasamathavipassanādidhammā.
  9828. 1039828,190,262,23,39,1,52,7,Ye parato‘‘ tecattālīsaṃ bodhaṅgamā dhammā’’ ti( netti.24) vakkhati.
  9829. 1039829,190,263,2,12,1,124,9,"Vinayamahāpadesā kappiyānulomato anulomakappiyaṃ nāma, taṃsadisatāya suttantamahāpadesāpi anulomakappiyan ti aṭṭhakathāvohāro. "
  9830. 1039830,190,263,13,23,1,44,6,Tena vuttaṃ‘‘ yaṃ anulomakappiyanti vuccatī’’ ti.
  9831. 1039831,190,264,2,22,1,197,19,"Yadipi tattha tattha pavattā bhagavato pakiṇṇakadesanā aṭṭhakathā, sā pana dhammasaṅgāhakehi tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ saṅgāyitvā tassa atthasaṃvaṇṇanānurūpena vācanāmaggaṃ āropitattā ācariyavādo nāma. "
  9832. 1039832,190,264,23,33,1,42,6,Tena vuttaṃ‘‘ ācariyavādo nāma aṭṭhakathā’’ ti.
  9833. 1039833,190,264,34,47,1,135,13,Tissopi saṅgītiyo āruḷho eva hi buddhavacanassa atthasaṃvaṇṇanābhūto kathāmaggo pacchā tambapaṇṇiyehi mahātherehi sīhaḷabhāsāya ṭhapito.
  9834. 1039834,190,264,48,50,1,20,2,Attanomati theravādo.
  9835. 1039835,190,264,51,64,1,96,11,"Samentameva gahetabban ti yathā pāḷiyā saṃsandati , evaṃ mahāpadesato atthā uddharitabbāti dasseti. "
  9836. 1039836,190,264,65,77,1,96,11,"Pamādapāṭhavasena ācariyavādassa kadāci pāḷiyā asaṃsandanāpi siyā, so na gahetabboti dassento āha–"
  9837. 1039837,190,264,78,87,1,32,5,‘‘ suttena samento eva gahetabbo’’ ti.
  9838. 1039838,190,265,2,10,1,63,7,Catūhi mahāpadesehi {yujjatī}ti catūhi mahāpadesehi na virujjhati.
  9839. 1039839,190,265,11,23,1,59,8,Idāni taṃ avirujjhanākāraṃ dassento‘‘ yena yenā’’ tiādi vuttaṃ.
  9840. 1039840,190,265,24,28,1,32,4,Suttotaraṇādi eva hettha kāraṇaṃ.
  9841. 1039841,190,265,29,39,1,40,6,Tassa ca anekākāratāya‘‘ pakārenā’’ ti vutto.
  9842. 1039842,190,265,40,46,1,60,5,Saṃvaṇṇiyamāne sutte saṃvaṇṇanāvasena gahetabbanti sambandho.
  9843. 1039843,190,265,47,50,1,18,2,{Ābhatenā}ti ānītena.
  9844. 1039844,190,265,51,54,1,22,2,{Suttato}ti suttantarato.
  9845. 1039845,190,265,55,74,1,198,17,"Ayañhettha attho– kenaci pasaṅgena suttantarato uddharitvā ānītena suttapadena suttotaraṇādinā, kāraṇappakārena ca catumahāpadesāvirodhena saṃvaṇṇiyamāne sutte saṃvaṇṇanāvasena atthajātaṃ gahetabbanti. "
  9846. 1039846,190,265,75,86,1,25,5,Tenāha‘‘ tena… pe… kātabbā’’ ti.
  9847. 1039847,190,265,87,95,1,79,7,Tattha yuttihārayojanā {kātabbā}ti yuttiniddhāraṇavasena ayaṃ yuttihāro yojetabbo.
  9848. 1039848,190,265,96,111,1,129,14,Atha vā yuttihārayojanā {kātabbā}ti iminā hārena vakkhamānanayena yuttigavesanaṃ katvā tāya yuttiyā sabbahārayojanā kātabbāti attho.
  9849. 1039849,190,265,112,117,1,48,4,"Lakkhaṇañhetaṃ yuttigavesanāya, yadidaṃ yuttihāro. "
  9850. 1039850,190,265,118,131,1,51,9,"Tenāha‘‘ sabbesaṃ hārānaṃ, yā bhūmī, yo ca gocaro tesaṃ."
  9851. 1039851,190,265,132,160,1,75,9,"‘‘ Yuttāyuttaparikkhā’’ ti( netti.4),‘‘ imāya yuttiyā aññamaññehi kāraṇehi gavesitabban’’ ti( netti.20) ca. "
  9852. 1039852,190,266,2,13,1,55,8,19. Yadi vā sabbāni padāni ekaṃ atthaṃ abhivadantīti yojanā.
  9853. 1039853,190,267,2,17,1,84,11,"20. Jarāyaṃ ṭhitassa aññathattan ti ṭhitassa yaṃ aññathattaṃ aññathābhāvo, ayaṃ jarā nāma. "
  9854. 1039854,190,267,18,20,1,29,2,Khaṇikamaraṇaṃ khaṇikanirodho.
  9855. 1039855,190,267,21,24,1,50,3,Samucchedamaraṇaṃ khīṇāsavānaṃ khandhaparinibbānaṃ.
  9856. 1039856,190,268,2,6,1,28,3,{Kevalassā}ti jarāya amissassa.
  9857. 1039857,190,268,7,23,1,79,11,"Aññāva jarā, aññaṃ maraṇan ti‘‘ paṭiññātassa kevalassa maraṇassa diṭṭhattā’’ ti hetu. "
  9858. 1039858,190,268,24,37,1,107,11,"Yathā taṃ devānan ti sadisūdāharaṇaṃ, visadisūdāharaṇaṃ pana iddhipādādayo, anvayabyatirekā gahetvā yojetabbā. "
  9859. 1039859,190,269,2,6,1,19,2,{Tehī}ti jarāmaraṇehi.
  9860. 1039860,190,270,2,13,1,74,8,‘ ‘ Jīraṇabhijjanasabhāvā’’ ti iminā lesena taṇhājarāmaraṇānaṃ anaññattaṃ yojeti.
  9861. 1039861,190,270,14,70,1,244,34,"Yadipi‘‘ aññā taṇhā, aññā jarā, aññaṃ maraṇan’’ ti siddhovāyamattho, yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ na idan’’ tiādi, tathāpi sakkuṇeyyaparihārāyaṃ codanāti ajjhāruḷhaṃ tattha dosaṃ dassetuṃ‘‘ yadi ca yathā jarāmaraṇan’’ ti pāḷipavattāni dassento‘‘ yadi… pe… dassetī’’ ti āha. "
  9862. 1039862,190,270,71,74,1,17,2,{Bhāvo}ti adhippāyo.
  9863. 1039863,190,270,75,78,1,28,3,Etesan ti taṇhājarāmaraṇānaṃ.
  9864. 1039864,190,271,2,23,1,134,16,"‘ ‘ Imāya yuttiyā aññamaññehi kāraṇehi gavesitabban’’ ti ca keci paṭhanti, byañjanatopi gavesitabbaṃ, aññattha atthato aññatthampīti adhippāyo. "
  9865. 1039865,190,271,24,37,1,69,9,Tameva byañjanato aññatthaṃ dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ salloti vā’’ tiādi vuttaṃ.
  9866. 1039866,190,271,38,41,1,27,3,Imesan ti salladhūpāyanānaṃ.
  9867. 1039867,190,271,42,49,1,51,4,"{Icchāvipariyāye}ti icchitālābhe, appaccayasamavāye vā. "
  9868. 1039868,190,271,50,56,1,76,6,Idampi samatthanaṃ hoti yathādhippetassa aññatthassa byatirekadassanabhāvato.
  9869. 1039869,190,271,57,61,1,39,3,{Jarāmaraṇavipariyāye}ti jarāmaraṇe asati.
  9870. 1039870,190,271,62,68,1,50,6,Na hi yathādhippetajarāmaraṇābhāve taṇhā na hotīti.
  9871. 1039871,190,272,2,11,1,54,7,"Dvidhā {vuttā}ti dvippakārena vuttā, dvikkhattuṃ vā vuttā. "
  9872. 1039872,190,272,12,25,1,97,11,Yaṃ idaṃ… pe… ārammaṇakaraṇavasena vā abhilapanan ti evaṃ kiriyāparāmasanaṃ yojetabbanti veditabbaṃ.
  9873. 1039873,190,272,26,33,1,56,6,{Viseso}ti ayaṃ etāsaṃ icchātaṇhānaṃ pakatisaṅkhāto viseso.
  9874. 1039874,190,272,34,42,1,22,4,‘‘ Dvīhi nāmehī’’ tipi pāḷi.
  9875. 1039875,190,272,43,55,1,110,12,Yadipi evan ti kāmaṃ visayavisesesu evaṃ yathāvuttaavatthāvisesena icchātaṇhānaṃ atthi kāci bhedamattāti attho.
  9876. 1039876,190,272,56,68,1,53,8,Sabhāvato pana bhedo natthīti dassento‘‘ tathāpī’’ ti āha.
  9877. 1039877,190,273,2,5,1,18,2,{Icchantī}ti kāmenti.
  9878. 1039878,190,273,6,8,1,20,2,Taṇhāyanā pātukāmatā.
  9879. 1039879,190,273,9,12,1,35,2,{Santāpanaṭṭhenā}ti paridahanabhāvena.
  9880. 1039880,190,273,13,16,1,33,2,{Ākaḍḍhanaṭṭhenā}ti avaharaṇaṭṭhena.
  9881. 1039881,190,273,17,21,1,28,3,{Saritānī}ti rāgavasena allāni.
  9882. 1039882,190,273,22,25,1,45,3,Taṃsampayuttapītivasena siniddhāni sinehitāni.
  9883. 1039883,190,273,26,32,1,61,5,{Visattikā}ti vitthatā rūpādīsu tebhūmakadhammesu byāpanavasena.
  9884. 1039884,190,273,33,40,1,58,6,{Visaṭā}ti purimavevacanameva ta-kārassa ṭa-kāraṃ katvā vuttaṃ.
  9885. 1039885,190,273,41,44,1,15,2,{Visālā}ti vipulā.
  9886. 1039886,190,273,45,49,1,30,3,{Visakkatī}ti parisakkati sahati.
  9887. 1039887,190,273,50,56,1,48,6,Ratto hi rāgavatthunā pādena tāḷiyamānopi sahati.
  9888. 1039888,190,273,57,68,1,47,6,"‘‘ Osakkanaṃ, vipphandanaṃ vā visakkanan’’ ti vadanti. "
  9889. 1039889,190,273,69,75,1,47,5,Aniccādikaṃ niccādito gaṇhantī visaṃvādikā hoti.
  9890. 1039890,190,273,76,89,1,125,12,{Visaṃharatī}ti tathā tathā kāmesu ānisaṃsaṃ dassentī vividhehi ākārehi nekkhammābhimukhappavattito cittaṃ saṃharati saṃkhipati.
  9891. 1039891,190,273,90,99,1,42,7,"Visaṃ vā dukkhaṃ, taṃ harati, vahatīti attho. "
  9892. 1039892,190,273,100,118,1,152,16,"Dukkhanibbattakassa kammassa hetubhāvato visamūlā, visaṃ vā dukkhādibhedā vedanā mūlaṃ etāyāti visamūlā, dukkhasamudayattā visaṃ phalaṃ etissāti visaphalā. "
  9893. 1039893,190,273,119,126,1,61,6,"Rūpādidukkhasseva paribhogo etāya, na amatassāti visaparibhogā. "
  9894. 1039894,190,273,127,131,1,44,4,Sabbattha niruttivasena padasiddhi veditabbā.
  9895. 1039895,190,273,132,149,1,72,12,"Yo panettha padhāno attho, taṃ dassetuṃ puna‘‘ visatā vā panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  9896. 1039896,190,274,2,4,1,21,2,Sinehanaṃ pemakaraṇaṃ.
  9897. 1039897,190,274,5,8,1,32,2,{Bandhanaṭṭhenā}ti saṃyojanaṭṭhena.
  9898. 1039898,190,274,9,12,1,29,2,{Āsīsanaṭṭhenā}ti icchanaṭṭhena.
  9899. 1039899,190,274,13,19,1,57,4,"{Abhinandanaṭṭhenā}ti assādanaṭṭhena, sampaṭicchanaṭṭhena vā. "
  9900. 1039900,190,275,2,8,1,21,2,21. {Anabhiratī}ti ukkaṇṭhā.
  9901. 1039901,190,275,9,12,1,30,2,{Ñāṇanibbidā}ti nibbidānupassanā.
  9902. 1039902,190,275,13,23,1,46,8,Yathā ca dukkhū… pe… cāresu yutti vuttāti yojanā.
  9903. 1039903,190,276,2,6,1,69,3,Sukhāpaṭipadādandhābhiññā sukhāpaṭipadākhippābhiññā sukhāpaṭipadādayo.
  9904. 1039904,190,276,7,35,1,183,22,"Yo dukkhāya paṭipadāya visesaṃ adhigantuṃ bhabbo, tassa sukhāpaṭipadāyogyassa viya kariyamānā dhammadesanā visesāvahā na hoti, tasmā sā na yuttāti imamatthaṃ dasseti‘‘ rāgacarito’’ tiādinā. "
  9905. 1039905,190,276,36,72,1,238,27,"Rāgacaritassa tathā tathā kāmānaṃ ādīnavaṃ, okāraṃ, saṃkilesaṃ, nekkhamme ānisaṃsañca avibhāvetvā ādito vipassanākathāva kariyamānā na visesāvahā hoti āsayassa asodhitattāti etamatthaṃ dassento pāḷiyaṃ‘‘ vipassanā… pe… desanā’’ ti āhāti veditabbaṃ. "
  9906. 1039906,190,276,73,106,1,257,23,"{Sesapadesupī}ti yathā‘‘ rāgacaritassā’’ tiādinā rāgacaritakoṭṭhāsavasena pāḷiyaṃ desanāya ayutti vuttā, iminā nayena sesapadesupi dosacaritakoṭṭhāsādīsupi‘‘ dosacaritassa puggalassa asubhaṃ deseyyā’’ tiādinā pāḷiyaṃ avuttopi yathāsambhavamattho niddhāretvā vattabbo. "
  9907. 1039907,190,276,107,123,1,85,12,Kasmā pana yuttihāre ayuttiniddhāraṇā katāti codanaṃ manasi katvā āha‘‘ ettha cā’’ tiādi.
  9908. 1039908,190,276,124,134,1,93,9,Sesesupi eseva {nayo}ti sesesupi dosacaritādivasena niddhāritesu ayuttigavesanesu ayameva upāyo.
  9909. 1039909,190,276,135,143,1,37,5,"Anulomappahānan’’ tipi pāḷi, so evattho."
  9910. 1039910,190,277,2,15,1,66,9,‘ ‘ Yāvatikā ñāṇassa bhūmī’’ ti etena yuttihārassa mahāvisayataṃ dasseti.
  9911. 1039911,190,277,16,19,1,26,3,Kasmā panāyaṃ mahāvisayoti?
  9912. 1039912,190,277,20,36,1,114,11,"Yuttivicārabhāvato, saṃvaṇṇetabbassa ca dhammassa nānānayanipuṇādiguṇavisesayogatoti dassento‘‘ taṃ kissa hetū’’ ti āha. "
  9913. 1039913,190,278,2,5,1,24,2,{Aparabhāge}ti pacchābhāge.
  9914. 1039914,190,278,6,10,1,51,4,Mettāvihāribhāgassa aparihīnatāvacanato ayogo vutto.
  9915. 1039915,190,278,11,18,1,14,3,Tenāha‘‘ sato’’ ti.
  9916. 1039916,190,278,19,24,1,42,4,Yathāvuttakāraṇato {evā}ti paṭipakkhattā eva.
  9917. 1039917,190,279,2,4,1,36,2,Pahānekaṭṭhabhāvato diṭṭhimaññitassa.
  9918. 1039918,190,279,5,25,1,190,15,"Ādīnavadassanena vitakkaṃ jigucchantā dutiyajjhānassa āsannaupacārajjhānadhammāpi vitakkārammaṇā na honti, pageva dutiyajjhānadhammāti adhippāyenāha‘‘ ārammaṇakaraṇattho hettha sahagatasaddo’’ ti. "
  9919. 1039919,190,280,2,21,1,160,15,Evaṃ yuttihāralakkhaṇaṃ āgamato yuttāyuttavicāraṃ dassetvā idāni āgamānugatāya yuttiyāpi taṃ dassetuṃ guṇamukhena dosavibhajanaṃ vibhajanto‘‘ apicetthā’’ tiādimāha.
  9920. 1039920,190,280,22,24,1,18,2,Taṃ uttānatthameva.
  9921. 1039921,190,281,2,4,1,33,2,Yuttihāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9922. 1039922,190,282,2,4,1,29,2,4 . Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
  9923. 1039923,190,283,2,27,1,121,18,"22. Tesaṃ tesan ti anavasesapariyādānaṃ, tena ye sutte vuttā ca dhammā, ye ca tesaṃ kāraṇabhūtaṃ, tesaṃ sabbesampīti vuttaṃ hoti. "
  9924. 1039924,190,283,28,41,1,82,8,{Sabbadhammayāthāvaasampaṭivedho}ti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ kattha pana so’’ tiādi vuttaṃ.
  9925. 1039925,190,284,2,5,1,38,3,Piyāyitabbajātiyan ti pemanīyasabhāvaṃ.
  9926. 1039926,190,284,6,12,1,47,4,"{Micchāpaṭipadā}ti pamādāpatti, micchābhiniveso vā. "
  9927. 1039927,190,284,13,46,1,234,25,"Ekavāraṃ uppannāpi pāṇātipātacetanā verappasavanato dosassa, ekavāraṃ uppannāpi pamādāpatti, micchābhiniveso vā mohassa uppattikāraṇanti pāḷiyaṃ avuttampi nayato niddhāretabbanti dassento‘‘ dosassa… pe… imināva nayena attho veditabbo’’ ti āha. "
  9928. 1039928,190,284,47,59,1,132,7,"Nimittatthaggahaṇalakkhaṇaṃ vaṇṇasaṇṭhānaṃ, anubyañjanatthaggahaṇalakkhaṇaṃ anubyañjananti‘‘ nimittānubyañjanaggahaṇalakkhaṇā’’ ti vuttaṃ. "
  9929. 1039929,190,284,60,64,1,42,4,Tattha tattha nimittaṃ itthipurisanimittaṃ.
  9930. 1039930,190,284,65,67,1,38,2,Anubyañjanaṃ hatthapādahasitakathitādi.
  9931. 1039931,190,284,68,76,1,62,6,"Phasso paccayo etissāti phassapaccayā, taṃbhāvo phassapaccayatā. "
  9932. 1039932,190,284,77,82,1,29,4,"Assādeti etāyāti assādo, taṇhā. "
  9933. 1039933,190,285,2,12,1,72,6,Vatthūni ñeyyadhammoti āha‘‘ vatthuavippaṭipatti visayasabhāvapaṭivedho’’ ti.
  9934. 1039934,190,285,13,23,1,70,6,Idhādhippetaṃ sammāpaṭipattiṃ dassetuṃ‘‘ sīlasamādhisampadānan’’ ti vuttaṃ.
  9935. 1039935,190,285,24,54,1,192,17,"Ekadesupalakkhaṇavasena, vaṇṇagandharāgisappāyavasena vā pāḷiyaṃ‘‘ vinīlakavipubbakaggahaṇalakkhaṇā asubhasaññā’’ ti vatvā‘‘ tassā nibbidāpadaṭṭhānan’’ ti vuttaṃ nibbidaṃ dassento‘‘ nibbidā’’ tiādi vuttaṃ. "
  9936. 1039936,190,285,55,65,1,50,6,Tattha paritassanato visesetuṃ‘‘ ñāṇenā’’ ti visesitaṃ.
  9937. 1039937,190,285,66,71,1,44,5,Tathā pavattan ti nibbidanākārena pavattanaṃ.
  9938. 1039938,190,286,2,38,1,255,28,"Yoniso ummujjantiyā videharañño dhītāya rucāya jātissarañāṇaṃ kammassakataññāṇassa kāraṇaṃ ahosi, na pana asappurisūpanissayato, ayoniso ummujjantassa tasseva rañño senāpatino alātassa bījakassa dāsassāti imamatthaṃ dassento‘‘ imassa ca… pe… udāharitabbo’’ ti āha. "
  9939. 1039939,190,286,39,42,1,11,2,{So}ti pasādo.
  9940. 1039940,190,286,43,48,1,69,4,{Avatthāviseso}ti sampayuttadhammānaṃ anāvilabhāvalakkhito avatthābhedo.
  9941. 1039941,190,286,49,55,1,49,4,"{Āyatanagato}ti ṭhānagato, ratanattayavisayoti attho."
  9942. 1039942,190,286,56,67,1,72,7,‘‘ Kāyo’’ tiādinā avatthāvisesena vinā sabhāvasiddhameva padaṭṭhānaṃ dasseti.
  9943. 1039943,190,287,2,31,1,167,22,"Imasmiṃ ca ṭhāne pāḷiyaṃ pubbe yesaṃ dhammānaṃ padaṭṭhānaṃ niddhāritaṃ, te dhammā yesaṃ dhammānaṃ padaṭṭhānāni honti, te dassetuṃ‘‘ aparo nayo’’ tiādi āraddhanti veditabbaṃ. "
  9944. 1039944,190,287,32,47,1,173,14,"Assādamanasikāro ayonisomanasikāralakkhaṇo vutto nidassanamattaatthoti veditabbo, yebhuyyena sattānaṃ lobhavasena ayonisomanasikārā saṃvattantītti dassanatthaṃ vā evaṃ vuttaṃ. "
  9945. 1039945,190,287,48,63,1,81,10,"Upapatti eva opapaccayaṃ, tassa bhāvo opapaccayikan ti āha‘‘ upapattibhavabhāvenā’’ ti. "
  9946. 1039946,190,287,64,69,1,75,4,{Vavatthitabhāvo}ti vavatthitabhāvo rūpassa dassanādipaṭiniyatārammaṇakiccatā.
  9947. 1039947,190,287,70,75,1,35,4,Bhavassa {aṅgānī}ti bhavassa kāraṇāni.
  9948. 1039948,190,287,76,85,1,68,7,"Dutiye {aṅgānī}ti avayavā, kammavaṭṭampi vā kāraṇaṅgabhāvena yojetabbaṃ. "
  9949. 1039949,190,288,2,7,1,43,4,{Kammaṭṭhānassā}ti bhāvanāya brūhanā vaḍḍhanā.
  9950. 1039950,190,288,8,11,1,22,2,{Tesū}ti titthaññutādīsu.
  9951. 1039951,190,288,12,26,1,158,14,Kalyāṇamittassa sammadeva payirupāsanāyapīti taṃ nissāya laddhena sabbāya dhammassavanena dhammupasaṃhitaṃ pāmojjaṃ hotīti titthaññutā pītaññutāya padaṭṭhānaṃ.
  9952. 1039952,190,288,27,51,1,128,17,Evaṃ yāya vimuttiyā sati vimuttiñāṇadassanaṃ hotīti sā tassa padaṭṭhānanti ayamattho pākaṭoti āha‘‘ purimānaṃ… pe… suviññeyyo evā’’ ti.
  9953. 1039953,190,288,52,57,1,41,4,Saha {adhiṭṭhānenā}ti ñātapariññāya saddhiṃ.
  9954. 1039954,190,288,58,62,1,42,4,Ñātapariññā hi tīraṇapariññāya adhiṭṭhānaṃ.
  9955. 1039955,190,288,63,65,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  9956. 1039956,190,289,2,4,1,38,2,Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9957. 1039957,190,290,2,4,1,27,2,5 . Lakkhaṇahāravibhaṅgavaṇṇanā
  9958. 1039958,190,291,2,27,1,100,13,"23.‘‘ Lakkhaṇahārassa visayaṃ pucchatī’’ ti vuttaṃ,‘‘ ko pana tassa visayo’’ ti vutte samānalakkhaṇā avuttadhammā. "
  9959. 1039959,190,291,28,49,1,277,19,"Kāyānupassanāya samāraddhāya vedanānupassanādayo sukheneva sijjhantīti tabbacanena vedanāgatāsatiādīnaṃ vuttabhāvo dassito satipaṭṭhānabhāvena {ekalakkhaṇattā}ti kāyānupassanāsatipaṭṭhānassa saddhānuggahitāni vīriyasatisamādhipaññindriyāni sādhanaṃ, evaṃ itaresampīti katvā vuttaṃ. "
  9960. 1039960,190,291,50,63,1,46,6,Ayaṃ attho aṭṭhakathāya meva( netti. aṭṭha.51) parato āgamissati.
  9961. 1039961,190,291,64,70,1,60,6,Iminā nayena sesesupi ekalakkhaṇatāniddesesu attho veditabbo.
  9962. 1039962,190,291,71,81,1,32,2,{Parato}ti catubyūhahāravaṇṇanāyaṃ( netti. aṭṭha.20).
  9963. 1039963,190,292,2,14,1,119,11,{Asammissato}ti vedanādayopi ettha sitā ettha paṭisandhāti kāye vedanādianupassanāpasaṅgepi āpanne tadasammissatoti attho.
  9964. 1039964,190,293,2,23,1,165,14,"Avayavigāhasamaññātidhāvanasārādānābhinivesanisedhanatthaṃ kāyaṃ aṅgapaccaṅgehi, tāni ca kesādīhi, kesādike ca bhūtupādāyarūpehi vinibbhujituṃ‘‘ tathā na kāye’’ tiādimāha. "
  9965. 1039965,190,293,24,28,1,65,4,Pāsādādinagarāvayavasamūhe avayavivādinopi avayavigāhaṇaṃ karonti.
  9966. 1039966,190,293,29,41,1,123,12,Nagaraṃ nāma koci attho atthīti pana kesañci samaññātidhāvanaṃ siyāti itthipurisādisamaññātidhāvane nagaranidassanaṃ vuttaṃ.
  9967. 1039967,190,293,42,45,1,19,3,Añño koci sattādiko.
  9968. 1039968,190,293,46,52,1,29,5,"Yaṃ passati itthiṃ, purisaṃ vā. "
  9969. 1039969,190,293,53,57,1,42,4,Nanu cakkhunā itthipurisadassanaṃ natthīti?
  9970. 1039970,190,293,58,81,1,95,13,"Saccaṃ natthi,‘‘ itthiṃ passāmi, purisaṃ passāmī’’ ti pana pavattasamaññāvasena‘‘ yaṃ passatī’’ ti vuttaṃ. "
  9971. 1039971,190,293,82,100,1,106,16,"Micchādassanena vā diṭṭhiyā yaṃ passati, na taṃ diṭṭhaṃ rūpāyatanaṃ hoti, rūpāyatanaṃ vā taṃ na hotīti attho. "
  9972. 1039972,190,293,101,116,1,99,13,"Atha vā taṃ kosādibhūtupādāyasamūhasaṅkhātaṃ diṭṭhaṃ na hoti, diṭṭhaṃ vā yathāvuttaṃ na hotīti attho. "
  9973. 1039973,190,293,117,136,1,133,16,"Yaṃ diṭṭhaṃ taṃ na {passatī}ti yaṃ rūpāyatanaṃ, kesādibhūtupādāyasamūhasaṅkhātaṃ vā diṭṭhaṃ, taṃ paññācakkhunā bhūtato na passatīti attho. "
  9974. 1039974,190,294,2,14,1,93,10,"Na {aññadhammānupassī}ti na aññasabhāvānupassī, asubhādito aññākārānupassī na hotīti vuttaṃ hoti. "
  9975. 1039975,190,295,2,29,1,188,18,"Pathavīkāyan ti kesādiṃ pathavīdhammasamūhattā‘‘ kāyo’’ ti vadati, lakkhaṇapathavimeva vā anekabhedabhinnaṃ sakalasarīragataṃ pubbāpariyabhāvena pavattamānaṃ samūhavasena gahetvā‘‘ kāyo’’ ti vadati. "
  9976. 1039976,190,295,30,32,1,15,2,Evaṃ aññatthāpi.
  9977. 1039977,190,296,2,5,1,59,2,{Ākārasamūhasaṅkhātassā}ti aniccatādiākārasamudāyapariyāyassa.
  9978. 1039978,190,297,2,7,1,44,4,Tīsu bhavesu {kilese}ti bhavattayavisayakilese.
  9979. 1039979,190,297,8,29,1,136,18,"Sabbatthikan ti sabbattha līne, uddhate ca citte icchitabbatthā, sabbe vā līne, uddhate ca bhāvetabbā bojjhaṅgā atthikā etāyāti sabbatthikā. "
  9980. 1039980,190,297,30,38,1,44,6,"Anto {saṅkoco}ti anto olīyanā, kosajjanti attho. "
  9981. 1039981,190,298,2,16,1,75,8,"24. {Gahitesū}ti bhāvanāggahaṇena gahitesu, bhāvitesūti attho, vacanena vā gahitesu. "
  9982. 1039982,190,298,17,23,1,81,6,Bhāvanāggahaṇadīpanatthattā pana vacanena gahaṇassa bhāvanāggahaṇamettha padhānaṃ.
  9983. 1039983,190,298,24,54,1,261,25,"Yassa satipaṭṭhānā bhāvitā, tassa sammappadhānādayo bodhipakkhiyadhammā na bhāvitāti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti ca samānalakkhaṇatāpadesena imamatthaṃ dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ catūsu satipaṭṭhānesu bhāviyamānesu cattāro sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ tiādi vuttaṃ. "
  9984. 1039984,190,299,2,6,1,41,3,Vipallāsā pahīyanti ujuvipaccanīkabhāvato.
  9985. 1039985,190,299,7,82,1,292,23,"‘‘ Āhārasamudayā kāyassa samudayo, phassasamudayā vedanānaṃ samudayo( saṃ. ni.5.408), saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpan’’ ti( saṃ. ni.1.1,39; ma. ni.3.126; mahāva.1; udā.1; vibha.225) vacanato kāyādīnaṃ samudayabhūtā kabaḷīkārāhāraphassamanosañcetanāviññāṇāhārākāyādīnaṃ parijānanena pariññātā honti tappaṭipakkhappahānatoti dassento‘‘ cattāro āhārā’’ tiādimāha. "
  9986. 1039986,190,299,83,94,1,52,6,{Sabbatthā}ti‘‘ upādānehi anupādāno bhavatī’’ ti evamādīsu.
  9987. 1039987,190,300,2,118,1,490,49,"Tattha yasmā pañca kāmaguṇā savisesā kāye labbhantīti visesena kāyo kāmupādānassa vatthu, sukhavedanassādavasena paralokanirapekkho‘‘ natthi dinnan’’ tiādi( dī. ni.1.171; ma. ni.1.445;2.94-95,225;3.91,116; saṃ. ni.3.210; dha. sa.1221; vibha.938) parāmāsaṃ uppādetīti diṭṭhupādānassa vedanā, citte niccaggahaṇavasena sassatassa‘‘ attano sīlādivasena parisuddhaparāmasanaṃ hotī’’ ti sīlabbatupādānassa cittaṃ, nāmarūpaparicchedena bhūtaṃ bhūtato apassantassa‘‘ attābhiniveso hotī’’ ti attavādupādānassa dhammā vatthu, tasmā‘‘ catūsu satipaṭṭhānesu bhāviyamānesu upādānehi anupādāno bhavatī’’ ti vuttaṃ. "
  9988. 1039988,190,301,2,44,1,390,36,"Yasmā pana vuttanayeneva kāyo kāmayogassa vatthu, bhavesu sukhaggahaṇavasena bhavassādo hotīti bhavayogassa vedanā, santatighanaggahaṇavasena citte attābhiniveso hotīti diṭṭhiyogassacittaṃ, dhammavinibbhogassa dukkarattā, dhammānaṃ dhammamattatāya ca duppaṭivijjhattā sammoho hotīti avijjāyogassa dhammā, vatthu, tasmā catusatipaṭṭhānabhāvanāya tesu tesaṃ pahānasiddhito yogehi visaṃyuttatā vuttā. "
  9989. 1039989,190,301,45,57,1,113,11,"Eteneva āsavehi anāsavatā, oghehi nittiṇṇatā ca saṃvaṇṇitā hoti kāmarāgādīnaṃ eva kāmayogakāmāsavakāmoghādibhāvato. "
  9990. 1039990,190,302,2,56,1,439,34,"Vuttanayeneva kāyo abhijjhākāyaganthassa vatthu,‘‘ dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anusetī’’ ti( ma. ni.1.465) dukkhadukkhavipariṇāmadukkhasaṅkhāradukkhabhūtā vedanā visesena byāpādakāyaganthassa vatthu, citte niccābhinivesavasena sassatassa‘‘ attano sīlena suddhī’’ tiādiparāmasanaṃ hotīti sīlabbataparāmāsassa cittaṃ vatthu, sappaccayanāmarūpadassanābhāvato bhavavibhavadiṭṭhisaṅkhāto idaṃsaccābhiniveso hotīti tassa dhammā vatthūti catusatipaṭṭhānāti yojetabbaṃ. "
  9991. 1039991,190,303,2,33,1,229,22,"Vuttanayeneva visesato kāyo rāgasallassa vatthu, vedanā dosasallassa,‘‘ cittaṃ niccaggahaṇavasena attābhinivesaṃ attānaṃ seyyādito dahatī’’ ti cittaṃ mānasallassa, vuttanayeneva dhammā mohasallassa vatthūti catusatipaṭṭhānāti yojetabbaṃ. "
  9992. 1039992,190,304,2,29,1,213,21,"Yasmā pana kāyānupassanādīhi kāyavedanācittadhammesu pariññātesu rūpavedanāsaññāsaṅkhārakkhandhā pariññātā honti, citte hi pariññāte saññāpi pariññātāva hoti, tasmā‘‘ viññāṇaṭṭhitiyo cassa pariññaṃ gacchantī’’ ti vuttaṃ. "
  9993. 1039993,190,305,2,47,1,376,38,"Tathā visesato kāye sāpekkhā chandāgatiṃ gacchatīti kāyo chandāgatiyā vatthu, vuttanayeneva vedanā byāpādassa nimittanti sā dosāgatiyā vatthu, santatighanaggahaṇavasena sarāgādicitte sammoho hotīti mohāgatiyā cittaṃ, dhammasabhāvānavabodhena bhayaṃ hotīti bhayāgatiyā dhammā vatthūti catusatipaṭṭhānabhāvanāya agatigamanappahānaṃ hotīti āha‘‘ agatigamanehi ca na agatiṃ gacchatī’’ ti."
  9994. 1039994,190,306,2,21,1,78,12,‘ ‘ Akusalassa somanassassa vasenā’’ ti idaṃ‘‘ ayampi attho sambhavatī’’ ti katvā vuttaṃ.
  9995. 1039995,190,306,22,47,1,126,12,‘‘ Sukhāya vedanāya rāgānusayo anusetī’’ ti( ma. ni.1.465) pana vacanato sukhavedanāggahaṇena tatthānusayanena samudayasaccaṃ desitanti veditabbaṃ.
  9996. 1039996,190,306,48,68,1,145,16,Desitaṃ dukkhaṃ ariyasaccan ti dukkhadukkhaggahaṇena sātisayaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pakāsitaṃ hotīti pāḷiyaṃ‘‘ dukkhaṃ ariyasaccaṃ desitan’’ ti vuttaṃ.
  9997. 1039997,190,306,69,85,1,68,7,"Sahacaraṇādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā niddesavāravaṇṇanāyaṃ( netti. aṭṭha.5 ādayo) vuttaṃ. "
  9998. 1039998,190,307,2,4,1,36,2,Lakkhaṇahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9999. 1039999,190,308,2,4,1,28,2,6 . Catubyūhahāravibhaṅgavaṇṇanā
  10000. 1040000,190,309,2,9,1,33,4,25. Hārānan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ.