xce 1.2 MB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314331533163317331833193320332133223323332433253326332733283329333033313332333333343335333633373338333933403341334233433344334533463347334833493350335133523353335433553356335733583359336033613362336333643365336633673368336933703371337233733374337533763377337833793380338133823383338433853386338733883389339033913392339333943395339633973398339934003401340234033404340534063407340834093410341134123413341434153416341734183419342034213422342334243425342634273428342934303431343234333434343534363437343834393440344134423443344434453446344734483449345034513452345334543455345634573458345934603461346234633464346534663467346834693470347134723473347434753476347734783479348034813482348334843485348634873488348934903491349234933494349534963497349834993500350135023503350435053506350735083509351035113512351335143515351635173518351935203521352235233524352535263527352835293530353135323533353435353536353735383539354035413542354335443545354635473548354935503551355235533554355535563557355835593560356135623563356435653566356735683569357035713572357335743575357635773578357935803581358235833584358535863587358835893590359135923593359435953596359735983599360036013602360336043605360636073608360936103611361236133614361536163617361836193620362136223623362436253626362736283629363036313632363336343635363636373638363936403641364236433644364536463647364836493650365136523653365436553656365736583659366036613662366336643665366636673668366936703671367236733674367536763677367836793680368136823683368436853686368736883689369036913692369336943695369636973698369937003701370237033704370537063707370837093710371137123713371437153716371737183719372037213722372337243725372637273728372937303731373237333734373537363737373837393740374137423743374437453746374737483749375037513752375337543755375637573758375937603761376237633764376537663767376837693770377137723773377437753776377737783779378037813782378337843785378637873788378937903791379237933794379537963797379837993800380138023803380438053806380738083809381038113812381338143815381638173818381938203821382238233824382538263827382838293830383138323833383438353836383738383839384038413842384338443845384638473848384938503851385238533854385538563857385838593860386138623863386438653866386738683869387038713872387338743875387638773878387938803881388238833884388538863887388838893890389138923893389438953896389738983899390039013902390339043905390639073908390939103911391239133914391539163917391839193920392139223923392439253926392739283929393039313932393339343935393639373938393939403941394239433944394539463947394839493950395139523953395439553956395739583959396039613962396339643965396639673968396939703971397239733974397539763977397839793980398139823983398439853986398739883989399039913992399339943995399639973998399940004001400240034004400540064007400840094010401140124013401440154016401740184019402040214022402340244025402640274028402940304031403240334034403540364037403840394040404140424043404440454046404740484049405040514052405340544055405640574058405940604061406240634064406540664067406840694070407140724073407440754076407740784079408040814082408340844085408640874088408940904091409240934094409540964097409840994100410141024103410441054106410741084109411041114112411341144115411641174118411941204121412241234124412541264127412841294130413141324133413441354136413741384139414041414142414341444145414641474148414941504151415241534154415541564157415841594160416141624163416441654166416741684169417041714172417341744175417641774178417941804181418241834184418541864187418841894190419141924193419441954196419741984199420042014202420342044205420642074208420942104211421242134214421542164217421842194220422142224223422442254226422742284229423042314232423342344235423642374238423942404241424242434244424542464247424842494250425142524253425442554256425742584259426042614262426342644265426642674268426942704271427242734274427542764277427842794280428142824283428442854286428742884289429042914292429342944295429642974298429943004301430243034304430543064307430843094310431143124313431443154316431743184319432043214322432343244325432643274328432943304331433243334334433543364337433843394340434143424343434443454346434743484349435043514352435343544355435643574358435943604361436243634364436543664367436843694370437143724373437443754376437743784379438043814382438343844385438643874388438943904391439243934394439543964397439843994400440144024403440444054406440744084409441044114412441344144415441644174418441944204421442244234424442544264427442844294430443144324433443444354436443744384439444044414442444344444445444644474448444944504451445244534454445544564457445844594460446144624463446444654466446744684469447044714472447344744475447644774478447944804481448244834484448544864487448844894490449144924493449444954496449744984499450045014502450345044505450645074508450945104511451245134514451545164517451845194520452145224523452445254526452745284529453045314532453345344535453645374538453945404541454245434544454545464547454845494550455145524553455445554556455745584559456045614562456345644565456645674568456945704571457245734574457545764577457845794580458145824583458445854586458745884589459045914592459345944595459645974598459946004601460246034604460546064607460846094610461146124613461446154616461746184619462046214622462346244625462646274628462946304631463246334634463546364637463846394640464146424643464446454646464746484649465046514652465346544655465646574658465946604661466246634664466546664667466846694670467146724673467446754676467746784679468046814682468346844685468646874688468946904691469246934694469546964697469846994700470147024703470447054706470747084709471047114712471347144715471647174718471947204721472247234724472547264727472847294730473147324733473447354736473747384739474047414742474347444745474647474748474947504751475247534754475547564757475847594760476147624763476447654766476747684769477047714772477347744775477647774778477947804781478247834784478547864787478847894790479147924793479447954796479747984799480048014802480348044805480648074808480948104811481248134814481548164817481848194820482148224823482448254826482748284829483048314832483348344835483648374838483948404841484248434844484548464847484848494850485148524853485448554856485748584859486048614862486348644865486648674868486948704871487248734874487548764877487848794880488148824883488448854886488748884889489048914892489348944895489648974898489949004901490249034904490549064907490849094910491149124913491449154916491749184919492049214922492349244925492649274928492949304931493249334934493549364937493849394940494149424943494449454946494749484949495049514952495349544955495649574958495949604961496249634964496549664967496849694970497149724973497449754976497749784979498049814982498349844985498649874988498949904991499249934994499549964997499849995000500150025003500450055006500750085009501050115012501350145015501650175018501950205021502250235024502550265027502850295030503150325033503450355036503750385039504050415042504350445045504650475048504950505051505250535054505550565057505850595060506150625063506450655066506750685069507050715072507350745075507650775078507950805081508250835084508550865087508850895090509150925093509450955096509750985099510051015102510351045105510651075108510951105111511251135114511551165117511851195120512151225123512451255126512751285129513051315132513351345135513651375138513951405141514251435144514551465147514851495150515151525153515451555156515751585159516051615162516351645165516651675168516951705171517251735174517551765177517851795180518151825183518451855186518751885189519051915192519351945195519651975198519952005201520252035204520552065207520852095210521152125213521452155216521752185219522052215222522352245225522652275228522952305231523252335234523552365237523852395240524152425243524452455246524752485249525052515252525352545255525652575258525952605261526252635264526552665267526852695270527152725273527452755276527752785279528052815282528352845285528652875288528952905291529252935294529552965297529852995300530153025303530453055306530753085309531053115312531353145315531653175318531953205321532253235324532553265327532853295330533153325333533453355336533753385339534053415342534353445345534653475348534953505351535253535354535553565357535853595360536153625363536453655366536753685369537053715372537353745375537653775378537953805381538253835384538553865387538853895390539153925393539453955396539753985399540054015402540354045405540654075408540954105411541254135414541554165417541854195420542154225423542454255426542754285429543054315432543354345435543654375438543954405441544254435444544554465447544854495450545154525453545454555456545754585459546054615462546354645465546654675468546954705471547254735474547554765477547854795480548154825483548454855486548754885489549054915492549354945495549654975498549955005501550255035504550555065507550855095510551155125513551455155516551755185519552055215522552355245525552655275528552955305531553255335534553555365537553855395540554155425543554455455546554755485549555055515552555355545555555655575558555955605561556255635564556555665567556855695570557155725573557455755576557755785579558055815582558355845585558655875588558955905591559255935594559555965597559855995600560156025603560456055606560756085609561056115612561356145615561656175618561956205621562256235624562556265627562856295630563156325633563456355636563756385639564056415642564356445645564656475648564956505651565256535654565556565657565856595660566156625663566456655666566756685669567056715672567356745675567656775678567956805681568256835684568556865687568856895690569156925693569456955696569756985699570057015702570357045705570657075708570957105711571257135714571557165717571857195720572157225723572457255726572757285729573057315732573357345735573657375738573957405741574257435744574557465747574857495750575157525753575457555756575757585759576057615762576357645765576657675768576957705771577257735774577557765777577857795780578157825783578457855786578757885789579057915792579357945795579657975798579958005801580258035804580558065807580858095810581158125813581458155816581758185819582058215822582358245825582658275828582958305831583258335834583558365837583858395840584158425843584458455846584758485849585058515852585358545855585658575858585958605861586258635864586558665867586858695870587158725873587458755876587758785879588058815882588358845885588658875888588958905891589258935894589558965897589858995900590159025903590459055906590759085909591059115912591359145915591659175918591959205921592259235924592559265927592859295930593159325933593459355936593759385939594059415942594359445945594659475948594959505951595259535954595559565957595859595960596159625963596459655966596759685969597059715972597359745975597659775978597959805981598259835984598559865987598859895990599159925993599459955996599759985999600060016002600360046005600660076008600960106011601260136014601560166017601860196020602160226023602460256026602760286029603060316032603360346035603660376038603960406041604260436044604560466047604860496050605160526053605460556056605760586059606060616062606360646065606660676068606960706071607260736074607560766077607860796080608160826083608460856086608760886089609060916092609360946095609660976098609961006101610261036104610561066107610861096110611161126113611461156116611761186119612061216122612361246125612661276128612961306131613261336134613561366137613861396140614161426143614461456146614761486149615061516152615361546155615661576158615961606161616261636164616561666167616861696170617161726173617461756176617761786179618061816182618361846185618661876188618961906191619261936194619561966197619861996200620162026203620462056206620762086209621062116212621362146215621662176218621962206221622262236224622562266227622862296230623162326233623462356236623762386239624062416242624362446245624662476248624962506251625262536254625562566257625862596260626162626263626462656266626762686269627062716272627362746275627662776278627962806281628262836284628562866287628862896290629162926293629462956296629762986299630063016302630363046305630663076308630963106311631263136314631563166317631863196320632163226323632463256326632763286329633063316332633363346335633663376338633963406341634263436344634563466347634863496350635163526353635463556356635763586359636063616362636363646365636663676368636963706371637263736374637563766377637863796380638163826383638463856386638763886389639063916392639363946395639663976398639964006401640264036404640564066407640864096410641164126413641464156416641764186419642064216422642364246425642664276428642964306431643264336434643564366437643864396440644164426443644464456446644764486449645064516452645364546455645664576458645964606461646264636464646564666467646864696470647164726473647464756476647764786479648064816482648364846485648664876488648964906491649264936494649564966497649864996500650165026503650465056506650765086509651065116512651365146515651665176518651965206521652265236524652565266527652865296530653165326533653465356536653765386539654065416542654365446545654665476548654965506551655265536554655565566557655865596560656165626563656465656566656765686569657065716572657365746575657665776578657965806581658265836584658565866587658865896590659165926593659465956596659765986599660066016602660366046605660666076608660966106611661266136614661566166617661866196620662166226623662466256626662766286629663066316632663366346635663666376638663966406641664266436644664566466647664866496650665166526653665466556656665766586659666066616662666366646665666666676668666966706671667266736674667566766677667866796680668166826683668466856686668766886689669066916692669366946695669666976698669967006701670267036704670567066707670867096710671167126713671467156716671767186719672067216722672367246725672667276728672967306731673267336734673567366737673867396740674167426743674467456746674767486749675067516752675367546755675667576758675967606761676267636764676567666767676867696770677167726773677467756776677767786779678067816782678367846785678667876788678967906791679267936794679567966797679867996800680168026803680468056806680768086809681068116812681368146815681668176818681968206821682268236824682568266827682868296830683168326833683468356836683768386839684068416842684368446845684668476848684968506851685268536854685568566857685868596860686168626863686468656866686768686869687068716872687368746875687668776878687968806881688268836884688568866887688868896890689168926893689468956896689768986899690069016902690369046905690669076908690969106911691269136914691569166917691869196920692169226923692469256926692769286929693069316932693369346935693669376938693969406941694269436944694569466947694869496950695169526953695469556956695769586959696069616962696369646965696669676968696969706971697269736974697569766977697869796980698169826983698469856986698769886989699069916992699369946995699669976998699970007001700270037004700570067007700870097010701170127013701470157016701770187019702070217022702370247025702670277028702970307031703270337034703570367037703870397040704170427043704470457046704770487049705070517052705370547055705670577058705970607061706270637064706570667067706870697070707170727073707470757076707770787079708070817082708370847085708670877088708970907091709270937094709570967097709870997100710171027103710471057106710771087109711071117112711371147115711671177118711971207121712271237124712571267127712871297130713171327133713471357136713771387139714071417142714371447145714671477148714971507151715271537154715571567157715871597160716171627163716471657166716771687169717071717172717371747175717671777178717971807181718271837184718571867187718871897190719171927193719471957196719771987199720072017202720372047205720672077208720972107211721272137214721572167217721872197220722172227223722472257226722772287229723072317232723372347235723672377238723972407241724272437244724572467247724872497250725172527253725472557256725772587259726072617262726372647265726672677268726972707271727272737274727572767277727872797280728172827283728472857286728772887289729072917292729372947295729672977298729973007301730273037304730573067307730873097310731173127313731473157316731773187319732073217322732373247325732673277328732973307331733273337334733573367337733873397340734173427343734473457346734773487349735073517352735373547355735673577358735973607361736273637364736573667367736873697370737173727373737473757376737773787379738073817382738373847385738673877388738973907391739273937394739573967397739873997400740174027403740474057406740774087409741074117412741374147415741674177418741974207421742274237424742574267427742874297430743174327433743474357436743774387439744074417442744374447445744674477448744974507451745274537454745574567457745874597460746174627463746474657466746774687469747074717472747374747475747674777478747974807481748274837484748574867487748874897490749174927493749474957496749774987499750075017502750375047505750675077508750975107511751275137514751575167517751875197520752175227523752475257526752775287529753075317532753375347535753675377538753975407541754275437544754575467547754875497550755175527553755475557556755775587559756075617562756375647565756675677568756975707571757275737574757575767577757875797580758175827583758475857586758775887589759075917592759375947595759675977598759976007601760276037604760576067607760876097610761176127613761476157616761776187619762076217622762376247625762676277628762976307631763276337634763576367637763876397640764176427643764476457646764776487649765076517652765376547655765676577658765976607661766276637664766576667667766876697670767176727673767476757676767776787679768076817682768376847685768676877688768976907691769276937694769576967697769876997700770177027703770477057706770777087709771077117712771377147715771677177718771977207721772277237724772577267727772877297730773177327733773477357736773777387739774077417742774377447745774677477748774977507751775277537754775577567757775877597760776177627763776477657766776777687769777077717772777377747775777677777778777977807781778277837784778577867787778877897790779177927793779477957796779777987799780078017802780378047805780678077808780978107811781278137814781578167817781878197820782178227823782478257826782778287829783078317832783378347835783678377838783978407841784278437844784578467847784878497850785178527853785478557856785778587859786078617862786378647865786678677868786978707871787278737874787578767877787878797880788178827883788478857886788778887889789078917892789378947895789678977898789979007901790279037904790579067907790879097910791179127913791479157916791779187919792079217922792379247925792679277928792979307931793279337934793579367937793879397940794179427943794479457946794779487949795079517952795379547955795679577958795979607961796279637964796579667967796879697970797179727973797479757976797779787979798079817982798379847985798679877988798979907991799279937994799579967997799879998000800180028003800480058006800780088009801080118012801380148015801680178018801980208021802280238024802580268027802880298030803180328033803480358036803780388039804080418042804380448045804680478048804980508051805280538054805580568057805880598060806180628063806480658066806780688069807080718072807380748075807680778078807980808081808280838084808580868087808880898090809180928093809480958096809780988099810081018102810381048105810681078108810981108111811281138114811581168117811881198120812181228123812481258126812781288129813081318132813381348135813681378138813981408141814281438144814581468147814881498150815181528153815481558156815781588159816081618162816381648165816681678168816981708171817281738174817581768177817881798180818181828183818481858186818781888189819081918192819381948195819681978198819982008201820282038204820582068207820882098210821182128213821482158216821782188219822082218222822382248225822682278228822982308231823282338234823582368237823882398240824182428243824482458246824782488249825082518252825382548255825682578258825982608261826282638264826582668267826882698270827182728273827482758276827782788279828082818282828382848285828682878288828982908291829282938294829582968297829882998300830183028303830483058306830783088309831083118312831383148315831683178318831983208321832283238324832583268327832883298330833183328333833483358336833783388339834083418342834383448345834683478348834983508351835283538354835583568357835883598360836183628363836483658366836783688369837083718372837383748375837683778378837983808381838283838384838583868387838883898390839183928393839483958396839783988399840084018402840384048405840684078408840984108411841284138414841584168417841884198420842184228423842484258426842784288429843084318432843384348435843684378438843984408441844284438444844584468447844884498450845184528453845484558456845784588459846084618462846384648465846684678468846984708471847284738474847584768477847884798480848184828483848484858486848784888489849084918492849384948495849684978498849985008501850285038504850585068507850885098510851185128513851485158516851785188519852085218522852385248525852685278528852985308531853285338534853585368537853885398540854185428543854485458546854785488549855085518552855385548555855685578558855985608561856285638564856585668567856885698570857185728573857485758576857785788579858085818582858385848585858685878588858985908591859285938594859585968597859885998600860186028603860486058606860786088609861086118612861386148615861686178618861986208621862286238624862586268627862886298630863186328633863486358636863786388639864086418642864386448645864686478648864986508651865286538654865586568657865886598660866186628663866486658666866786688669867086718672867386748675867686778678867986808681868286838684868586868687868886898690869186928693869486958696869786988699870087018702870387048705870687078708870987108711871287138714871587168717871887198720872187228723872487258726872787288729873087318732873387348735873687378738873987408741874287438744874587468747874887498750875187528753875487558756875787588759876087618762876387648765876687678768876987708771877287738774877587768777877887798780878187828783878487858786878787888789879087918792879387948795879687978798879988008801880288038804880588068807880888098810881188128813881488158816881788188819882088218822882388248825882688278828882988308831883288338834883588368837883888398840884188428843884488458846884788488849885088518852885388548855885688578858885988608861886288638864886588668867886888698870887188728873887488758876887788788879888088818882888388848885888688878888888988908891889288938894889588968897889888998900890189028903890489058906890789088909891089118912891389148915891689178918891989208921892289238924892589268927892889298930893189328933893489358936893789388939894089418942894389448945894689478948894989508951895289538954895589568957895889598960896189628963896489658966896789688969897089718972897389748975897689778978897989808981898289838984898589868987898889898990899189928993899489958996899789988999900090019002900390049005900690079008900990109011901290139014901590169017901890199020902190229023902490259026902790289029903090319032903390349035903690379038903990409041904290439044904590469047904890499050905190529053905490559056905790589059906090619062906390649065906690679068906990709071907290739074907590769077907890799080908190829083908490859086908790889089909090919092909390949095909690979098909991009101910291039104910591069107910891099110911191129113911491159116911791189119912091219122912391249125912691279128912991309131913291339134913591369137913891399140914191429143914491459146914791489149915091519152915391549155915691579158915991609161916291639164916591669167916891699170917191729173917491759176917791789179918091819182918391849185918691879188918991909191919291939194919591969197919891999200920192029203920492059206920792089209921092119212921392149215921692179218921992209221922292239224922592269227922892299230923192329233923492359236923792389239924092419242924392449245924692479248924992509251925292539254925592569257925892599260926192629263926492659266926792689269927092719272927392749275927692779278927992809281928292839284928592869287928892899290929192929293929492959296929792989299930093019302930393049305930693079308930993109311931293139314931593169317931893199320932193229323932493259326932793289329933093319332933393349335933693379338933993409341934293439344934593469347934893499350935193529353935493559356935793589359936093619362936393649365936693679368936993709371937293739374937593769377937893799380938193829383938493859386938793889389939093919392939393949395939693979398939994009401940294039404940594069407940894099410941194129413941494159416941794189419942094219422942394249425942694279428942994309431943294339434943594369437943894399440944194429443944494459446944794489449945094519452945394549455945694579458945994609461946294639464946594669467946894699470947194729473947494759476947794789479948094819482948394849485948694879488948994909491949294939494949594969497949894999500950195029503950495059506950795089509951095119512951395149515951695179518951995209521952295239524952595269527952895299530953195329533953495359536953795389539954095419542954395449545954695479548954995509551955295539554955595569557955895599560956195629563956495659566956795689569957095719572957395749575957695779578957995809581958295839584958595869587958895899590959195929593959495959596959795989599960096019602960396049605960696079608960996109611961296139614961596169617961896199620962196229623962496259626962796289629963096319632963396349635963696379638963996409641964296439644964596469647964896499650965196529653965496559656965796589659966096619662966396649665966696679668966996709671967296739674967596769677967896799680968196829683968496859686968796889689969096919692969396949695969696979698969997009701970297039704970597069707970897099710971197129713971497159716971797189719972097219722972397249725972697279728972997309731973297339734973597369737973897399740974197429743974497459746974797489749975097519752975397549755975697579758975997609761976297639764976597669767976897699770977197729773977497759776977797789779978097819782978397849785978697879788978997909791979297939794979597969797979897999800980198029803980498059806980798089809981098119812981398149815981698179818981998209821982298239824982598269827982898299830983198329833983498359836983798389839984098419842984398449845984698479848984998509851985298539854985598569857985898599860986198629863986498659866986798689869987098719872987398749875987698779878987998809881988298839884988598869887988898899890989198929893989498959896989798989899990099019902990399049905990699079908990999109911991299139914991599169917991899199920992199229923992499259926992799289929993099319932993399349935993699379938993999409941994299439944994599469947994899499950995199529953995499559956995799589959996099619962996399649965996699679968996999709971997299739974997599769977997899799980998199829983998499859986998799889989999099919992999399949995999699979998999910000
  1. 560001,119,70,2,20,1,97,13,"14. Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā, atāru jātiñca jarañca {mārisā}ti ettha yañño eva yaññapatho. "
  2. 560002,119,70,21,33,1,89,11,Idaṃ vuttaṃ hoti– kacci te yaññe appamattā hutvā yaññaṃ kappayantā vaṭṭadukkhamuttariṃsūti.
  3. 560003,119,71,2,10,1,57,6,Yepi yaññaṃ denti {yajantī}ti deyyadhammadānavasena yajanti.
  4. 560004,119,71,11,14,1,26,2,{Pariccajantī}ti vissajjenti.
  5. 560005,119,72,2,9,1,38,3,15. {Āsīsantī}ti rūpapaṭilābhādayo patthenti.
  6. 560006,119,72,10,22,1,62,7,{Thomayantī}ti‘‘ suciṃ dinnan’’ tiādinā nayena yaññādīni pasaṃsanti.
  7. 560007,119,72,23,28,1,46,4,{Abhijappantī}ti rūpādipaṭilābhāya vācaṃ gīranti.
  8. 560008,119,72,29,32,1,15,2,{Juhantī}ti denti.
  9. 560009,119,72,33,60,1,164,21,"Kāmābhijappanti paṭicca lābhan ti rūpādilābhaṃ paṭicca punappunaṃ kāme eva abhijappanti,‘‘ aho vata amhākampi siyyun’’ ti vadanti, taṇhañca tattha vaḍḍhentīti vuttaṃ hoti. "
  10. 560010,119,72,61,64,1,23,2,{Yājayogā}ti yāgādhimuttā.
  11. 560011,119,72,65,82,1,151,15,"{Bhavarāgarattā}ti evamimehi āsīsanādīhi bhavarāgeneva rattā, bhavarāgarattā vā hutvā etāni āsīsanādīni karontā nātariṃsu jātiādivaṭṭadukkhaṃ na uttariṃsu. "
  12. 560012,119,73,2,9,1,38,6,Yaññaṃ vā {thomentī}ti dānaṃ vā vaṇṇenti.
  13. 560013,119,73,10,14,1,28,3,Phalaṃ {vā}ti rūpādipaṭilābhaṃ.
  14. 560014,119,73,15,19,1,33,3,Dakkhiṇeyye {vā}ti jātisampannādīsu.
  15. 560015,119,73,20,26,1,34,6,Suciṃ dinnan ti suciṃ katvā dinnaṃ.
  16. 560016,119,73,27,30,1,26,3,Manāpan ti manavaḍḍhanakaṃ.
  17. 560017,119,73,31,34,1,20,3,Paṇītan ti ojavantaṃ.
  18. 560018,119,73,35,41,1,35,4,{Kālenā}ti tattha tattha sampattakāle .
  19. 560019,119,73,42,47,1,37,5,Kappiyan ti akappiyaṃ vajjetvā dinnaṃ.
  20. 560020,119,73,48,51,1,21,3,Anavajjan ti niddosaṃ.
  21. 560021,119,73,52,55,1,22,3,Abhiṇhan ti punappunaṃ.
  22. 560022,119,73,56,63,1,58,7,Dadaṃ cittaṃ pasāditan ti dadato muñcanacittaṃ pasāditanti.
  23. 560023,119,73,64,70,1,41,5,Thomenti {kittentī}ti guṇaṃ pākaṭaṃ karonti.
  24. 560024,119,73,71,75,1,26,3,{Vaṇṇentī}ti vaṇṇaṃ bhaṇanti.
  25. 560025,119,73,76,80,1,28,3,{Pasaṃsantī}ti pasādaṃ pāpenti.
  26. 560026,119,74,2,8,1,44,6,Ito nidānan ti ito manussalokato dinnakāraṇā.
  27. 560027,119,74,9,13,1,30,3,{Ajjhāyakā}ti mante parivattentā.
  28. 560028,119,74,14,18,1,27,3,{Mantadharā}ti mante dhārentā.
  29. 560029,119,74,19,23,1,44,4,Tiṇṇaṃ vedānan ti iruvedayajuvedasāmavedānaṃ.
  30. 560030,119,74,24,28,1,43,4,Oṭṭhapahaṭakaraṇavasena pāraṃ gatāti pāragū.
  31. 560031,119,74,29,35,1,52,6,Saha nighaṇḍunā ca keṭubhena ca sanighaṇḍukeṭubhānaṃ.
  32. 560032,119,74,36,41,1,57,4,{Nighaṇḍū}ti nighaṇḍurukkhādīnaṃ vevacanappakāsakaṃ satthaṃ.
  33. 560033,119,74,42,49,1,59,6,Keṭubhan ti kiriyākappavikappo kavīnaṃ upakārāvahaṃ satthaṃ .
  34. 560034,119,74,50,53,1,42,3,Saha akkharappabhedena sākkharappabhedānaṃ.
  35. 560035,119,74,54,60,1,38,5,{Akkharappabhedo}ti sikkhā ca nirutti ca.
  36. 560036,119,74,61,85,1,189,18,"Itihāsapañcamānan ti āthabbaṇavedaṃ catutthaṃ katvā‘‘ itiha āsa, itiha āsā’’ ti īdisavacanapaṭisaṃyuttapurāṇakathāsaṅkhāto itihāso pañcamo etesanti itihāsapañcamā, tesaṃ itihāsapañcamānaṃ vedānaṃ. "
  37. 560037,119,75,2,11,1,72,8,"Padaṃ tadavasesañca byākaraṇaṃ adhiyanti, vedenti vāti padakā veyyākaraṇā. "
  38. 560038,119,75,12,15,1,36,3,Lokāyataṃ vuccati vitaṇḍavādasatthaṃ.
  39. 560039,119,75,16,23,1,101,7,Mahāpurisalakkhaṇan ti mahāpurisānaṃ buddhādīnaṃ lakkhaṇadīpakaṃ dvādasasahassaganthappamāṇaṃ satthaṃ.
  40. 560040,119,75,24,29,1,61,5,Yattha soḷasasahassagāthāpadaparimāṇā buddhamantā nāma ahesuṃ.
  41. 560041,119,75,30,74,1,194,22,"Yesaṃ vasena‘‘ iminā lakkhaṇena samannāgatā buddhā nāma honti, iminā paccekabuddhā, aggasāvakā , asītimahāsāvakā( theragā. aṭṭha.2.1288), buddhamātā, buddhapitā, aggupaṭṭhāko, aggupaṭṭhāyikā, rājā cakkavattī’’ ti ayaṃ viseso ñāyati. "
  42. 560042,119,75,75,87,1,94,10,"{Anavayā}ti imesu lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anūnā paripūrakārino, avayā na hontīti vuttaṃ hoti. "
  43. 560043,119,75,88,99,1,65,11,Avayā nāma ye tāni atthato ca ganthato ca sandhāretuṃ na sakkonti.
  44. 560044,119,75,100,103,1,21,2,{Vītarāgā}ti pahīnarāgā.
  45. 560045,119,75,104,107,1,29,3,Etena arahattaphalaṭṭhā vuttā.
  46. 560046,119,75,108,114,1,51,5,Rāgavinayāya vā {paṭipannā}ti etena arahattamaggaṭṭhā.
  47. 560047,119,75,115,118,1,27,2,{Vītadosā}ti anāgāmiphalaṭṭhā.
  48. 560048,119,75,119,125,1,50,5,Dosavinayāya vā {paṭipannā}ti etena anāgāmimaggaṭṭhā.
  49. 560049,119,75,126,129,1,28,2,{Vītamohā}ti arahattaphalaṭṭhā.
  50. 560050,119,75,130,135,1,45,4,Mohavinayāya vā {paṭipannā}ti arahattamaggaṭṭhā.
  51. 560051,119,75,136,144,1,89,6,{Sīlasamādhipaññāvimuttisampannā}ti etehi catūhi lokiyalokuttaramissakehi sīlādīhi sampannā.
  52. 560052,119,75,145,155,1,98,8,"{Vimuttiñāṇadassanasampannā}ti etena paccavekkhaṇañāṇasampannā vuttāti ñātabbaṃ, tañca kho lokiyameva. "
  53. 560053,119,75,156,159,1,24,2,{Abhijappantī}ti patthenti.
  54. 560054,119,75,160,163,1,23,2,{Jappantī}ti paccāsīsanti.
  55. 560055,119,75,164,168,1,31,3,{Pajappantī}ti atīva paccāsīsanti.
  56. 560056,119,75,169,177,1,69,7,Yājayogesu {yuttā}ti anuyoge deyyadhamme diyyamāne abhiyogavasena yuttā.
  57. 560057,119,76,2,14,1,41,8,16. Atha ko {carahī}ti atha idāni ko añño atāri.
  58. 560058,119,77,2,9,1,28,3,17. {Saṅkhāyā}ti ñāṇena vīmaṃsitvā.
  59. 560059,119,77,10,24,1,97,12,"{Paroparānī}ti parāni ca oparāni ca, parattabhāvasakattabhāvādīni parāni ca oparāni cāti vuttaṃ hoti. "
  60. 560060,119,77,25,29,1,38,2,{Vidhūmo}ti kāyaduccaritādidhūmavirahito .
  61. 560061,119,77,30,33,1,27,2,{Anīgho}ti rāgādiīghavirahito.
  62. 560062,119,77,34,42,1,43,7,Atāri {so}ti so evarūpo arahā jātijaraṃ atāri.
  63. 560063,119,78,2,6,1,22,3,{Sakarūpā}ti attano rūpā.
  64. 560064,119,78,7,11,1,23,3,{Pararūpā}ti paresaṃ rūpā.
  65. 560065,119,78,12,18,1,65,6,Kāyaduccaritaṃ vidhūmitan ti tividhakāyaduccaritaṃ vidhūmaṃ kataṃ.
  66. 560066,119,78,19,22,1,21,3,Vidhamitan ti nāsitaṃ.
  67. 560067,119,79,2,35,1,251,28,"Māno hi te, brāhmaṇa, {khāribhāro}ti yathā khāribhāro khandhena vayhamāno upariṭṭhitopi akkantakkantaṭṭhānaṃ pathaviyā saddhiṃ phasseti viya, evaṃ jātigottakulādīni mānavatthūni nissāya ussāpito māno, tattha tattha issaṃ uppādento catūsu apāyesu saṃsīdāpeti. "
  68. 560068,119,79,36,37,1,6,1,Tenāha–
  69. 560069,119,79,38,50,1,33,6,"‘‘ māno hi te, brāhmaṇa, khāribhāro’’ ti. "
  70. 560070,119,79,51,59,1,58,7,Kodho {dhūmo}ti tava ñāṇaggissa upakkilesaṭṭhena kodho dhūmo.
  71. 560071,119,79,60,67,1,43,7,Tena hi te upakkiliṭṭho ñāṇaggi na virocati.
  72. 560072,119,79,68,75,1,57,7,Bhasmani mosavajjan ti nirojaṭṭhena musāvādo chārikā nāma.
  73. 560073,119,79,76,90,1,93,13,"Yathā hi chārikāya paṭicchanno aggi na jotati, evaṃ te musāvādena paṭicchannaṃ ñāṇanti dasseti. "
  74. 560074,119,79,91,109,1,159,15,"Jivhā {sujā}ti yathā tuyhaṃ suvaṇṇarajatalohakaṭṭhamattikāsu aññataramayā yāgayajanatthāya sujā hoti, evaṃ mayhaṃ dhammayāgayajanatthāya pahutajivhā sujāti vadati. "
  75. 560075,119,79,110,119,1,89,8,"Yathā tuyhaṃ nadītīre yajanaṭṭhānaṃ, evaṃ dhammayāgayajanaṭṭhānaṭṭhena hadayaṃ jotiṭṭhānaṃ. "
  76. 560076,119,79,120,123,1,13,2,{Attā}ti cittaṃ.
  77. 560077,119,80,2,6,1,26,3,{Jātī}ti jāyanakavasena jāti.
  78. 560078,119,80,7,9,1,26,2,Idamettha sabhāvapaccattaṃ.
  79. 560079,119,80,10,16,1,50,5,"Sañjāyanavasena sañjāti, upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. "
  80. 560080,119,80,17,19,1,22,2,Okkamanavasena okkanti.
  81. 560081,119,80,20,24,1,20,3,Jāyanaṭṭhena vā jāti.
  82. 560082,119,80,25,28,1,31,3,Sā aparipuṇṇāyatanavasena yuttā.
  83. 560083,119,80,29,31,1,23,2,Sañjāyanaṭṭhena sañjāti.
  84. 560084,119,80,32,35,1,30,3,Sā paripuṇṇāyatanavasena yuttā.
  85. 560085,119,80,36,38,1,22,2,Okkamanaṭṭhena okkanti.
  86. 560086,119,80,39,42,1,29,3,Sā aṇḍajajalābujavasena yuttā.
  87. 560087,119,80,43,54,1,97,11,Te hi aṇḍakosañca vatthikosañca okkamanti pavisanti okkamantā pavisantā viya paṭisandhiṃ gaṇhanti.
  88. 560088,119,80,55,57,1,33,2,Abhinibbattanaṭṭhena abhinibbatti.
  89. 560089,119,80,58,61,1,33,3,Sā saṃsedajaopapātikavasena yuttā.
  90. 560090,119,80,62,68,1,34,6,Te hi pākaṭā eva hutvā nibbattanti.
  91. 560091,119,80,69,72,1,22,3,Ayaṃ tāva sammutikathā.
  92. 560092,119,81,2,5,1,26,3,Idāni paramatthakathā hoti.
  93. 560093,119,81,6,14,1,49,7,"Khandhā eva hi paramatthato pātubhavanti, na sattā. "
  94. 560094,119,81,15,30,1,118,12,"Tattha ca khandhānan ti ekavokārabhave ekassa, catuvokārabhave catunnaṃ, pañcavokārabhave pañcannampi gahaṇaṃ veditabbaṃ. "
  95. 560095,119,81,31,34,1,19,2,{Pātubhāvo}ti uppatti.
  96. 560096,119,81,35,43,1,71,8,Āyatanānan ti ettha tatra tatra upapajjamānāyatanānaṃ saṅgaho veditabbo.
  97. 560097,119,81,44,48,1,35,3,{Paṭilābho}ti santatiyā pātubhāvoyeva.
  98. 560098,119,81,49,55,1,48,6,Pātubhavantāneva hi tāni paṭiladdhāni nāma honti.
  99. 560099,119,81,56,73,1,160,14,"Sā panesā tattha tattha bhave paṭhamābhinibbattilakkhaṇā jāti, niyyātanarasā, atītabhavato idha ummujjanapaccupaṭṭhānā, phalavasena dukkhavicittatāpaccupaṭṭhānā vā. "
  100. 560100,119,82,2,5,1,23,2,{Jarā}ti sabhāvapaccattaṃ.
  101. 560101,119,82,6,9,1,28,2,{Jīraṇatā}ti ākārabhāvaniddeso.
  102. 560102,119,82,10,19,1,76,8,"Khaṇḍiccan tiādayo tayo kālātikkame kiccaniddesā, pacchimā dve pakatiniddesā. "
  103. 560103,119,82,20,27,1,43,6,Ayañhi {jarā}ti iminā padena sabhāvato dīpitā.
  104. 560104,119,82,28,31,1,29,3,Tenassā idaṃ sabhāvapaccattaṃ.
  105. 560105,119,82,32,39,1,48,5,"{Jīraṇatā}ti iminā ākārato, tenassāyaṃ ākāraniddeso. "
  106. 560106,119,82,40,46,1,72,6,Khaṇḍiccan ti iminā kālātikkame dantanakhānaṃ khaṇḍitabhāvakaraṇakiccato.
  107. 560107,119,82,47,52,1,54,5,Pāliccan ti iminā kesalomānaṃ palitabhāvakaraṇakiccato.
  108. 560108,119,82,53,60,1,64,6,{Valittacatā}ti iminā maṃsaṃ milāpetvā tace valibhāvakaraṇakiccato.
  109. 560109,119,82,61,67,1,59,6,Tenassā ime khaṇḍiccantiādayo tayo kālātikkame kiccaniddesā.
  110. 560110,119,82,68,75,1,66,7,Tehi imesaṃ vikārānaṃ dassanavasena pākaṭībhūtā pākaṭajarā dassitā.
  111. 560111,119,82,76,115,1,273,35,"Yatheva hi udakassa vā vātassa vā aggino vā tiṇarukkhādīnaṃ saṃbhaggapalibhaggatāya vā jhāmatāya vā gatamaggo pākaṭo hoti, na ca so gatamaggo tāneva udakādīni, evameva jarāya dantādīnaṃ khaṇḍiccādivasena gatamaggo pākaṭo, cakkhuṃ ummīletvāpi gayhati, na ca khaṇḍiccādīneva jarā. "
  112. 560112,119,82,116,121,1,30,5,Na hi jarā cakkhuviññeyyā hoti.
  113. 560113,119,83,2,23,1,190,17,"Āyuno saṃhāni indriyānaṃ {paripāko}ti imehi pana padehi kālātikkameyeva abhibyattāya āyukkhayacakkhādiindriyaparipākasaṅkhātāya pakatiyā dīpitā, tenassime pacchimā dve pakatiniddesāti veditabbā. "
  114. 560114,119,83,24,42,1,86,13,"Tattha yasmā jaraṃ pattassa āyu hāyati, tasmā jarā‘‘ āyuno saṃhānī’’ ti phalūpacārena vuttā. "
  115. 560115,119,83,43,66,1,206,22,"Yasmā ca daharakāle suppasannāni sukhumampi attano visayaṃ sukheneva gaṇhanasamatthāni cakkhādīni indriyāni jaraṃ pattassa paripakkāni āluḷitāni avisadāni, oḷārikampi attano visayaṃ gahetuṃ asamatthāni honti. "
  116. 560116,119,83,67,77,1,50,6,Tasmā‘‘ indriyānaṃ paripāko’’ ti phalūpacāreneva vuttā.
  117. 560117,119,84,2,13,1,71,10,Sā panesā evaṃ niddiṭṭhā sabbāpi jarā pākaṭā paṭicchannāti duvidhā hoti.
  118. 560118,119,84,14,21,1,73,7,Tattha dantādīsu khaṇḍādibhāvadassanato rūpadhammesu jarā pākaṭajarā nāma.
  119. 560119,119,84,22,30,1,75,8,Arūpadhammesu pana jarā tādisassa vikārassa adassanato paṭicchannajarā nāma.
  120. 560120,119,84,31,41,1,83,9,"Tattha yvāyaṃ khaṇḍādibhāvo dissati, so tādisānaṃ dantādīnaṃ suviññeyyattā vaṇṇoyeva. "
  121. 560121,119,84,42,58,1,81,12,Tañca cakkhunā disvā manodvārena cintetvā‘‘ ime dantā jarāya pahaṭā’’ ti jaraṃ jānāti.
  122. 560122,119,84,59,67,1,80,8,Udakaṭṭhāne baddhāni gosiṅgādīni oloketvā heṭṭhā udakassa atthibhāvajānanaṃ viya.
  123. 560123,119,85,2,10,1,49,8,Puna avīci savīcīti evampi ayaṃ jarā duvidhā hoti.
  124. 560124,119,85,11,30,1,203,18,"Tattha maṇikanakarajatapavāḷacandasūriyādīnaṃ mandadasakādīsu pāṇīnaṃ viya ca pupphaphalapallavādīsu apāṇīnaṃ viya ca antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ dubbiññeyyattā jarā avīcijarā nāma, nirantarajarāti attho. "
  125. 560125,119,85,31,41,1,93,10,Tato aññesu pana yathāvuttesu antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ suviññeyyattā jarā savīcijarā nāma.
  126. 560126,119,86,2,17,1,132,13,"Tattha savīcijarā upādinnakaanupādinnakavasena evaṃ dīpetabbā– daharakumārakānañhi paṭhamameva khīradantā nāma uṭṭhahanti, na te thirā. "
  127. 560127,119,86,18,35,1,106,15,"Tesu pana patitesu puna dantā uṭṭhahanti, te paṭhamameva setā honti, jarāvātena pana pahaṭakāle kāḷakā honti. "
  128. 560128,119,86,36,43,1,53,7,Kesā pana paṭhamameva tambāpi honti kāḷakāpi setakāpi.
  129. 560129,119,86,44,48,1,26,4,Chavi pana salohitakā hoti.
  130. 560130,119,86,49,57,1,77,7,"Vaḍḍhantānaṃ vaḍḍhantānaṃ odātānaṃ odātabhāvo, kāḷakānaṃ kāḷakabhāvo paññāyati. "
  131. 560131,119,86,58,63,1,38,5,Jarāvātena pahaṭakāle ca valiṃ gaṇhāti.
  132. 560132,119,86,64,72,1,50,7,"Sabbampi sassaṃ vapitakāle setaṃ hoti, pacchā nīlaṃ. "
  133. 560133,119,86,73,79,1,40,5,Jarāvātena pana pahaṭakāle paṇḍaraṃ hoti.
  134. 560134,119,86,80,84,1,33,4,Ambaṅkurenāpi dīpetuṃ vaṭṭati eva.
  135. 560135,119,86,85,93,1,84,6,"Sā panesā khandhaparipākalakkhaṇā jarā, maraṇūpanayanarasā, yobbanavināsapaccupaṭṭhānā. "
  136. 560136,119,86,94,97,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  137. 560137,119,86,98,113,1,133,13,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsikasahassena. "
  138. 560138,119,86,114,118,1,47,4,Aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi.
  139. 560139,119,86,119,121,1,21,2,Sesaṃ vuttasadisameva.
  140. 560140,119,87,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  141. 560141,119,88,2,4,1,41,2,Puṇṇakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  142. 560142,119,89,2,4,1,32,2,4 . Mettagūmāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  143. 560143,119,90,2,32,1,107,17,18. Catutthe mettagūsutte– maññāmi taṃ vedagū bhāvitattan ti‘‘ ayaṃ vedagū’’ ti ca‘‘ bhāvitatto’’ ti ca evaṃ taṃ maññāmi.
  144. 560144,119,91,2,6,1,18,3,{Aparitto}ti na appo.
  145. 560145,119,91,7,11,1,21,3,{Mahanto}ti na khuddako.
  146. 560146,119,91,12,16,1,20,3,{Gambhīro}ti na uttāno.
  147. 560147,119,91,17,22,1,33,4,{Appameyyo}ti minituṃ na sakkuṇeyyo.
  148. 560148,119,91,23,28,1,43,4,{Duppariyogāḷho}ti avagāhituṃ otarituṃ dukkho.
  149. 560149,119,91,29,40,1,122,10,Bahuratano {sāgarūpamo}ti bahūnaṃ dhammaratanānaṃ ākarattā anekavidharatanasampanno mahāsamuddo viya bahuratano sāgarasadiso.
  150. 560150,119,92,2,9,1,37,6,Na maṅku {hotī}ti na vikuṇitamukho hoti.
  151. 560151,119,92,10,15,1,49,4,{Appatiṭṭhitacitto}ti dosavasena na ghanībhūtacitto.
  152. 560152,119,92,16,20,1,31,3,{Alīnamanaso}ti na saṅkucitacitto.
  153. 560153,119,92,21,25,1,30,3,{Abyāpannacetaso}ti na pūticitto.
  154. 560154,119,93,2,17,1,112,13,"Diṭṭhe {diṭṭhamatto}ti cakkhuvisaye rūpārammaṇe diṭṭhamattoyeva taṃ ārammaṇaṃ bhavissati, kattā vā kāretā vā natthi. "
  155. 560155,119,93,18,22,1,36,4,Yaṃ cakkhunā diṭṭhaṃ vaṇṇāyatanameva.
  156. 560156,119,93,23,27,1,22,4,Sutā dīsupi eseva nayo.
  157. 560157,119,93,28,41,1,110,10,"Api ca {diṭṭhe}ti dassanayogena vaṇṇāyatanaṃ, savanayogena saddāyatanaṃ, mutayogena ghānajivhākāyāyatanāni dasseti. "
  158. 560158,119,93,42,57,1,124,12,"Ghānassa gandhāyatanaṃ, jivhāya rasāyatanaṃ, kāyassa pathavī tejo vāyūti phoṭṭhabbāyatanaṃ, viññātayogena dhammāyatanaṃ dasseti. "
  159. 560159,119,93,58,64,1,56,5,Diṭṭhe {anūpayo}ti cakkhuviññāṇena diṭṭhe rāgūpayavirahito.
  160. 560160,119,93,65,70,1,33,3,{Anapāyo}ti kodhavirahito appaṭigho .
  161. 560161,119,93,71,75,1,27,3,{Anissito}ti taṇhāya anallīno.
  162. 560162,119,93,76,81,1,31,4,{Appaṭibaddho}ti mānena na baddho.
  163. 560163,119,93,82,86,1,33,3,{Vippamutto}ti sabbārammaṇato mutto.
  164. 560164,119,93,87,93,1,41,5,{Visaññutto}ti kilesehi viyutto hutvā ṭhito.
  165. 560165,119,94,2,11,1,79,7,Saṃvijjati bhagavato {cakkhū}ti buddhassa bhagavato pakatimaṃsacakkhu upalabbhati.
  166. 560166,119,94,12,17,1,26,3,{Passatī}ti dakkhati oloketi.
  167. 560167,119,94,18,23,1,46,5,Cakkhunā rūpan ti cakkhuviññāṇena rūpārammaṇaṃ.
  168. 560168,119,94,24,27,1,24,2,{Chandarāgo}ti taṇhāchando.
  169. 560169,119,95,2,19,1,138,17,Dantaṃ nayanti samitin ti uyyānakīḷāmaṇḍalādīsu hi mahājanamajjhaṃ gacchantā dantameva goṇaṃ vā dantaṃ assājānīyaṃ vā yāne yojetvā nayanti.
  170. 560170,119,95,20,28,1,66,7,{Rājā}ti tathārūpāneva ṭhānāni gacchanto rājāpi dantameva abhiruhati.
  171. 560171,119,95,29,37,1,70,7,{Manussesū}ti manussesupi catūhi ariyamaggehi danto nibbisevanova seṭṭho.
  172. 560172,119,95,38,53,1,132,14,"Yotivākyan ti evarūpaṃ atikkammavacanaṃ punappunaṃ vuccamānampi titikkhati nappatippharati na vihaññati, evarūpo danto seṭṭhoti attho. "
  173. 560173,119,96,2,7,1,35,4,{Assatarā}ti vaḷavāya gadrabhena jātā.
  174. 560174,119,96,8,18,1,74,8,"{Ājānīyā}ti yaṃ assadammasārathi kāraṇaṃ kāreti, tassa khippaṃ jānanasamatthā. "
  175. 560175,119,96,19,24,1,35,4,{Sindhavā}ti sindhavaraṭṭhe jātā assā.
  176. 560176,119,96,25,29,1,39,3,{Mahānāgā}ti kuñjarasaṅkhātā mahāhatthino.
  177. 560177,119,96,30,43,1,68,11,"{Attadanto}ti ete assatarā vā sindhavā vā kuñjarā vā dantāva, na adantā. "
  178. 560178,119,96,44,60,1,119,14,"Yo pana catumaggasaṅkhātena attano dantatāya attadanto nibbisevano, ayaṃ tatopi varaṃ, sabbehipi etehi uttaritaroti attho. "
  179. 560179,119,97,2,29,1,165,21,"Na hi etehi {yānehī}ti yāni etāni hatthiyānādīni uttamayānāni, etehi yānehi koci puggalo supinantenapi agatapubbattā‘‘ agatan’’ ti saṅkhātaṃ nibbānadisaṃ tathā na gaccheyya. "
  180. 560180,119,97,30,71,1,205,21,"Yathā pubbabhāge indriyadamena dantena, aparabhāge ariyamaggabhāvanāya sudantena danto nibbisevano sappañño puggalo taṃ agatapubbaṃ disaṃ gacchati, dantabhūmiṃ pāpuṇāti, tasmā attadamanameva varataranti attho( dha. pa. aṭṭha.2.322; mahāni. aṭṭha.90). "
  181. 560181,119,98,2,11,1,70,8,Vidhāsu na {vikampantī}ti navavidhamānakoṭṭhāsesu na calanti na vedhenti.
  182. 560182,119,98,12,19,1,70,6,Vippamuttā {punabbhavā}ti kammakilesato samucchedavimuttiyā suṭṭhu muttā.
  183. 560183,119,98,20,27,1,54,5,Dantabhūmiṃ {anuppattā}ti arahattaphalaṃ pāpuṇitvā ṭhitā.
  184. 560184,119,98,28,58,1,74,9,Te loke {vijitāvino}ti te vuttappakārā khīṇāsavā sattaloke vijitavijayā nāma( saṃ. ni. aṭṭha.2.3.76; mahāni. aṭṭha.90).
  185. 560185,119,99,2,11,1,100,8,Yassindriyāni {bhāvitānī}ti yassa khīṇāsavassa saddhādipañcindriyāni arahattaphalaṃ pāpetvā vaḍḍhitāni.
  186. 560186,119,99,12,22,1,100,9,Ajjhattañca bahiddhā {cā}ti cakkhādiajjhattāyatanāni ca rūpādibahiddhāyatanāni ca nibbisevanāni katāni.
  187. 560187,119,99,23,28,1,35,4,{Sabbaloke}ti sakalatedhātuke loke ca.
  188. 560188,119,99,29,43,1,100,13,Nibbijjha imaṃ parañca lokan ti imañca attabhāvaṃ paraloke ca attabhāvaṃ atikkamitvā ṭhito khīṇāsavo .
  189. 560189,119,99,44,74,1,98,12,Kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa {danto}ti so khīṇāsavo cakkhādito danto vaḍḍhitacitto maraṇakālaṃ pattheti( su. ni. aṭṭha.2.522; mahāni. aṭṭha.90).
  190. 560190,119,100,2,12,1,90,9,Yesaṃ dhammānaṃ ādito samudāgamanaṃ {paññāyatī}ti yesaṃ khandhādidhammānaṃ uppatti paññāyati.
  191. 560191,119,100,13,20,1,68,6,Atthaṅgamato {nirodho}ti atthaṅgamanavasena tesaṃyeva abhāvo paññāyati.
  192. 560192,119,100,21,32,1,117,10,Kammasannissito {vipāko}ti kusalākusalakammanissito vipāko kammaṃ amuñcitvā pavattanato vipākopi kammasannissitova nāma.
  193. 560193,119,100,33,43,1,88,10,Nāmasannissitaṃ rūpan ti sabbarūpaṃ nāmaṃ gahetvā pavattanato nāmasannissitaṃ nāma jātaṃ.
  194. 560194,119,100,44,51,1,56,7,Jātiyā anugatan ti sabbaṃ kammādikaṃ jātiyā anupaviṭṭhaṃ.
  195. 560195,119,100,52,57,1,35,5,Jarāya anusaṭan ti jarāya patthaṭaṃ.
  196. 560196,119,100,58,63,1,50,5,Byādhinā abhibhūtan ti byādhidukkhena abhimadditaṃ.
  197. 560197,119,100,64,70,1,48,6,Maraṇena abbhāhatan ti maccunā abhihaṭaṃ pahaṭaṃ.
  198. 560198,119,100,71,81,1,84,10,Atāṇan ti puttādīhipi tāyanassa abhāvato atāyanaṃ anārakkhaṃ alabbhaṇeyyaṃ khemaṃ vā.
  199. 560199,119,100,82,91,1,71,8,"Aleṇan ti allīyituṃ nissayituṃ anarahaṃ, allīnānampi na leṇakiccakaraṇaṃ. "
  200. 560200,119,100,92,100,1,56,7,"Asaraṇan ti nissitānaṃ na bhayahārakaṃ, na bhayavināsakaṃ. "
  201. 560201,119,100,101,112,1,100,10,"Asaraṇībhūtan ti pure uppattiyā attano abhāveneva asaraṇaṃ, uppattisamakālameva asaraṇabhūtanti attho. "
  202. 560202,119,101,2,15,1,67,8,"19. {Apucchasī}ti ettha a -iti padapūraṇamatte nipāto, pucchasitveva attho. "
  203. 560203,119,101,16,26,1,71,9,"Pavakkhāmi yathā pajānan ti yathā pajānanto ācikkhati, evaṃ ācikkhissāmi. "
  204. 560204,119,101,27,34,1,83,6,Upadhinidānā pabhavanti {dukkhā}ti taṇhādiupadhinidānā jātiādidukkhavisesā pabhavanti.
  205. 560205,119,102,2,9,1,33,4,{Taṇhūpadhī}ti taṇhā eva taṇhūpadhi.
  206. 560206,119,102,10,13,1,35,3,Sassatucchedadiṭṭhi eva diṭṭhūpadhi.
  207. 560207,119,102,14,17,1,28,3,Rāgādikilesā eva kilesūpadhi.
  208. 560208,119,102,18,21,1,29,3,Puññādikammāni eva kammūpadhi.
  209. 560209,119,102,22,24,1,37,2,Tividhaduccaritāniyeva duccaritūpadhi.
  210. 560210,119,102,25,29,1,35,4,Kabaḷīkārādayo āhārā eva āhārūpadhi.
  211. 560211,119,102,30,33,1,28,3,Dosapaṭigho eva paṭighūpadhi.
  212. 560212,119,102,34,43,1,93,9,Kammasamuṭṭhānā kammeneva gahitā pathavādayo catasso dhātuyova catasso upādinnadhātuyo upadhī.
  213. 560213,119,102,44,51,1,71,7,Cakkhādichaajjhattikāni āyatanāni eva cha ajjhattikāni āyatanāni upadhī.
  214. 560214,119,102,52,56,1,54,4,Cakkhuviññāṇādichaviññāṇakāyāva cha viññāṇakāyā upadhī.
  215. 560215,119,102,57,65,1,82,7,Sabbampi dukkhaṃ {dukkhamanaṭṭhenā}ti sabbatebhūmakaṃ dukkhaṃ dussahanaṭṭhena upadhi.
  216. 560216,119,103,2,15,1,62,8,20. Evaṃ upadhinidānato pabhavantesu dukkhesu– yo ve {avidvā}ti gāthā.
  217. 560217,119,103,16,22,1,49,6,Tattha pajānan ti saṅkhāre aniccādivasena jānanto.
  218. 560218,119,103,23,35,1,80,7,Dukkhassa {jātippabhavānupassī}ti vaṭṭadukkhassa jātikāraṇaṃ‘‘ upadhī’’ ti anupassanto.
  219. 560219,119,103,36,41,1,39,5,Imissā gāthāya niddese vattabbaṃ natthi.
  220. 560220,119,104,2,10,1,38,3,21. {Sokapariddavañcā}ti sokañca paridevañca.
  221. 560221,119,104,11,30,1,107,17,"Tathā hi te vidito esa {dhammo}ti yathā yathā sattā jānanti, tathā tathā ñāpanavasena vidito esa tayā dhammoti. "
  222. 560222,119,105,2,8,1,50,5,Tattha {tarantī}ti paṭhamamaggena diṭṭhoghaṃ taranti.
  223. 560223,119,105,9,16,1,68,6,{Uttarantī}ti dutiyamaggena kāmoghaṃ tanukaraṇavasena uggantvā taranti.
  224. 560224,119,105,17,24,1,73,6,{Patarantī}ti tameva niravasesappahānavasena tatiyamaggena visesena taranti.
  225. 560225,119,105,25,31,1,81,5,{Samatikkamantī}ti bhavoghaavijjoghappahānavasena catutthamaggena sammā atikkamanti.
  226. 560226,119,105,32,37,1,41,4,{Vītivattantī}ti phalaṃ pāpuṇitvā tiṭṭhanti.
  227. 560227,119,106,2,13,1,87,8,22. Kittayissāmi te dhamman ti nibbānadhammaṃ nibbānagāminipaṭipadādhammañca te desayissāmi.
  228. 560228,119,106,14,23,1,64,7,"Diṭṭhe {dhamme}ti diṭṭheva dukkhādidhamme, imasmiṃyeva vā attabhāve. "
  229. 560229,119,106,24,27,1,26,3,Anītihan ti attapaccakkhaṃ.
  230. 560230,119,106,28,59,1,82,11,Yaṃ {viditvā}ti yaṃ dhammaṃ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā( dha. pa.277; theragā.676; kathā.753) nayena sammasanto viditvā.
  231. 560231,119,107,2,21,1,154,18,"Tattha ādikalyāṇan ti hitvāpi anuttaraṃ vivekasukhaṃ dhammaṃ tava kittayissāmi, tañca kho appaṃ vā bahuṃ vā kittayanto ādikalyāṇādippakārameva kittayissāmi. "
  232. 560232,119,107,22,29,1,57,6,Ādimhi kalyāṇaṃ bhaddakaṃ anavajjameva katvā kittayissāmi .
  233. 560233,119,107,30,31,1,8,1,Majjhepi.
  234. 560234,119,107,32,40,1,68,7,Pariyosānepi bhaddakaṃ anavajjameva katvā kittayissāmīti vuttaṃ hoti.
  235. 560235,119,107,41,57,1,158,13,"Yasmiñhi bhagavā ekagāthampi desesi, sā samantabhaddakattā dhammassa paṭhamapādena ādikalyāṇā, dutiyatatiyapādehi majjhekalyāṇā, pacchimapādena pariyosānakalyāṇā. "
  236. 560236,119,107,58,68,1,94,8,"Ekānusandhikaṃ suttaṃ nidānena ādikalyāṇaṃ, nigamanena pariyosānakalyāṇaṃ, sesena majjhekalyāṇaṃ. "
  237. 560237,119,107,69,79,1,104,8,"Nānānusandhikaṃ suttaṃ paṭhamānusandhinā ādikalyāṇaṃ, pacchimena pariyosānakalyāṇaṃ, sesehi majjhekalyāṇaṃ. "
  238. 560238,119,108,2,21,1,187,17,"Api ca sanidānauppattittā ādikalyāṇaṃ, veneyyānaṃ anurūpato atthassa aviparītatāya ca hetudāharaṇayuttato ca majjhekalyāṇaṃ, sotūnaṃ saddhāpaṭilābhajananena nigamanena ca pariyosānakalyāṇaṃ. "
  239. 560239,119,109,2,15,1,131,11,"Sakalo hi sāsanadhammo attano atthabhūtena sīlena ādikalyāṇo, samathavipassanāmaggaphalehi majjhekalyāṇo, nibbānena pariyosānakalyāṇo. "
  240. 560240,119,109,16,25,1,91,7,"Sīlasamādhīhi vā ādikalyāṇo, vipassanāmaggehi majjhekalyāṇo, phalanibbānehi pariyosānakalyāṇo. "
  241. 560241,119,109,26,36,1,103,7,"Buddhasubodhitāya vā ādikalyāṇo, dhammasudhammatāya majjhekalyāṇo, saṅghasuppaṭipattiyā pariyosānakalyāṇo . "
  242. 560242,119,109,37,51,1,137,12,"Taṃ sutvā tathattāya paṭipannena adhigantabbāya abhisambodhiyā vā ādikalyāṇo, paccekabodhiyā majjhekalyāṇo, sāvakabodhiyā pariyosānakalyāṇo. "
  243. 560243,119,110,2,35,1,299,22,"Suyyamāno cesa nīvaraṇavikkhambhanato bhavanenapi kalyāṇameva āvahatīti ādikalyāṇo, paṭipajjiyamāno samathavipassanāsukhāvahanato paṭipattiyāpi kalyāṇameva āvahatīti majjhekalyāṇo, tathāpaṭipanno( pārā. aṭṭha.1.1) ca paṭipattiphale niṭṭhite tādibhāvāvahanato paṭipattiphalenapi kalyāṇameva āvahatīti pariyosānakalyāṇoti. "
  244. 560244,119,111,2,13,1,102,10,"Yaṃ panesa bhagavā dhammaṃ desento sāsanabrahmacariyaṃ maggabrahmacariyañca pakāseti, nānānayehi dīpeti. "
  245. 560245,119,111,14,18,1,40,4,Taṃ yathānurūpaṃ atthasampattiyā sātthaṃ.
  246. 560246,119,111,19,21,1,30,2,Byañjanasampattiyā sabyañjanaṃ.
  247. 560247,119,111,22,24,1,81,2,Saṅkāsanapakāsanavivaraṇavibhajanauttānīkaraṇapaññattiatthapadasamāyogato sātthaṃ.
  248. 560248,119,111,25,27,1,59,2,Akkharapadabyañjanākāraniruttiniddesasampattiyā sabyañjanaṃ.
  249. 560249,119,111,28,31,1,44,2,Atthagambhīratāpaṭivedhagambhīratāhi sātthaṃ .
  250. 560250,119,111,32,34,1,46,2,Dhammagambhīratādesanāgambhīratāhi sabyañjanaṃ.
  251. 560251,119,111,35,37,1,42,2,Atthapaṭibhānapaṭisambhidāvisayato sātthaṃ.
  252. 560252,119,111,38,41,1,45,2,Dhammaniruttipaṭisambhidāvisayato sabyañjanaṃ.
  253. 560253,119,111,42,45,1,52,3,Paṇḍitavedanīyato sarikkhakajanappasādakanti sātthaṃ.
  254. 560254,119,111,46,49,1,46,3,Saddheyyato lokiyajanappasādakanti sabyañjanaṃ.
  255. 560255,119,111,50,52,1,26,2,Gambhīrādhippāyato sātthaṃ.
  256. 560256,119,111,53,55,1,24,2,Uttānapadato sabyañjanaṃ.
  257. 560257,119,111,56,60,1,62,4,Upanetabbassa abhāvato sakalaparipuṇṇabhāvena kevalaparipuṇṇaṃ.
  258. 560258,119,111,61,65,1,49,4,Apanetabbassa abhāvato niddosabhāvena parisuddhaṃ.
  259. 560259,119,112,2,8,1,43,5,Api ca– paṭipattiyā adhigamabyattito sātthaṃ.
  260. 560260,119,112,9,12,1,37,3,Pariyattiyā āgamabyattito sabyañjanaṃ.
  261. 560261,119,112,13,15,1,49,2,Sīlādipañcadhammakkhandhayuttato kevalaparipuṇṇaṃ.
  262. 560262,119,112,16,22,1,78,6,Nirupakkilesato nittharaṇatthāya pavattito lokāmisanirapekkhato ca parisuddhaṃ.
  263. 560263,119,112,23,40,1,96,7,"Sikkhattayapariggahitattā brahmabhūtehi seṭṭhehi caritabbato, tesañca cariyabhāvato brahmacariyaṃ( pārā. aṭṭha.1.1). "
  264. 560264,119,113,2,16,1,90,10,Evaṃ pariyattidhammaṃ dassetvā idāni lokuttaradhammaṃ dassetuṃ‘‘ cattāro satipaṭṭhāne’’ ti āha.
  265. 560265,119,113,17,28,1,86,7,Sattatiṃsabodhipakkhiyadhamme dassetvā nibbattitalokuttaraṃ dassetuṃ‘‘ nibbānañcā’’ ti āha.
  266. 560266,119,113,29,34,1,82,5,Nibbānagāminiñca paṭipadan ti pubbabhāgasīlasamādhivipassanādhammañca kittayissāmi.
  267. 560267,119,114,2,10,1,76,7,Dukkhe {diṭṭhe}ti dukkhasacce sarasalakkhaṇena diṭṭhe dukkhasaccaṃ pakāsessāmi.
  268. 560268,119,114,11,15,1,26,4,Samudayā dīsupi eseva nayo.
  269. 560269,119,115,2,15,1,81,8,23. Tañcāhaṃ {abhinandāmī}ti taṃ vuttappakāradhammajotakaṃ tava vacanaṃ ahaṃ patthayāmi.
  270. 560270,119,115,16,21,1,50,5,Dhammamuttaman ti tañca dhammamuttamaṃ abhinandāmi.
  271. 560271,119,116,2,10,1,68,8,Tattha mahato tamokāyassa padālanan ti mahato avijjārāsissa chedanaṃ.
  272. 560272,119,116,11,13,1,24,2,Aniccalakkhaṇavasena esī.
  273. 560273,119,116,14,16,1,27,2,Dukkhalakkhaṇavasena gavesī.
  274. 560274,119,116,17,20,1,39,3,Anattalakkhaṇavasena samantato pariyesī.
  275. 560275,119,116,21,30,1,100,9,Mahato vipallāsassa pabhedanan ti mahantassa asubhe subhantiādidvādasavidhassa vipallāsassa bhedanaṃ.
  276. 560276,119,116,31,39,1,86,8,Mahato taṇhāsallassa abbahanan ti mahantassa antotudanaṭṭhena taṇhākaṇṭakassa luñcanaṃ.
  277. 560277,119,116,40,51,1,127,10,"Diṭṭhisaṅghāṭassa viniveṭhanan ti diṭṭhiyeva abbocchinnappavattito saṅghaṭitaṭṭhena saṅghāṭo, tassa diṭṭhisaṅghāṭassa nivattanaṃ. "
  278. 560278,119,116,52,59,1,76,7,Mānadhajassa pātanan ti ussitaṭṭhena unnatilakkhaṇassa mānaddhajassa pātanaṃ.
  279. 560279,119,116,60,66,1,62,5,Abhisaṅkhārassa vūpasaman ti puññādiabhisaṅkhārassa upasamanaṃ.
  280. 560280,119,116,67,76,1,82,8,Oghassa nittharaṇan ti vaṭṭe osīdāpanassa kāmoghādioghassa nittharaṇaṃ nikkhamanaṃ.
  281. 560281,119,116,77,83,1,70,6,Bhārassa nikkhepanan ti rūpādipañcakkhandhabhārassa khipanaṃ chaḍḍanaṃ.
  282. 560282,119,116,84,90,1,88,6,Saṃsāravaṭṭassa upacchedan ti khandhādipaṭipāṭisaṃsāravaṭṭassa hetunassanena ucchijjanaṃ.
  283. 560283,119,116,91,96,1,50,5,Santāpassa nibbāpanan ti kilesasantāpassa nibbutiṃ.
  284. 560284,119,116,97,103,1,74,6,Pariḷāhassa paṭipassaddhan ti kilesapariḷāhassa vūpasamaṃ paṭipassambhanaṃ.
  285. 560285,119,116,104,110,1,74,6,Dhammadhajassa ussāpanan ti navavidhalokuttaradhammassa ussāpetvā ṭhapanaṃ.
  286. 560286,119,116,111,117,1,55,6,Paramatthaṃ amataṃ nibbānan ti uttamaṭṭhena paramatthaṃ.
  287. 560287,119,116,118,123,1,44,5,Natthi etassa maraṇasaṅkhātaṃ matanti amataṃ.
  288. 560288,119,116,124,127,1,41,3,Kilesavisapaṭipakkhattā agadantipi amataṃ.
  289. 560289,119,116,128,131,1,51,3,Saṃsāradukkhapaṭipakkhabhūtattā nibbutanti nibbānaṃ.
  290. 560290,119,116,132,136,1,44,4,Natthettha taṇhāsaṅkhātaṃ vānantipi nibbānaṃ.
  291. 560291,119,117,2,8,1,54,5,Mahesakkhehi {sattehī}ti mahānubhāvehi sakkādīhi sattehi.
  292. 560292,119,117,9,12,1,23,2,{Pariyesito}ti pariyiṭṭho.
  293. 560293,119,117,13,19,1,38,5,Kahaṃ {devadevo}ti devānaṃ atidevo kuhiṃ.
  294. 560294,119,117,20,24,1,30,3,Kahaṃ {narāsabho}ti uttamapuriso.
  295. 560295,119,118,2,15,1,68,9,24. Uddhaṃ adho tiriyañcāpi {majjhe}ti ettha uddhan ti anāgataddhā vuccati.
  296. 560296,119,118,16,19,1,16,2,{Adho}ti atītaddhā.
  297. 560297,119,118,20,24,1,36,3,Tiriyañcāpi {majjhe}ti paccuppannaddhā.
  298. 560298,119,118,25,38,1,121,12,"Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇan ti etesu uddhādīsu taṇhañca diṭṭhinivesanañca abhisaṅkhāraviññāṇañca panudehi. "
  299. 560299,119,118,39,51,1,70,11,Panuditvā ca bhave na {tiṭṭhe}ti evaṃ sante duvidhepi bhave na tiṭṭheyya.
  300. 560300,119,118,52,59,1,67,7,Evaṃ tāva panujjasaddassa panudehīti imasmiṃ atthavikappe sambandho.
  301. 560301,119,118,60,69,1,73,9,Panuditvāti etasmiṃ pana atthavikappe bhave na tiṭṭheti ayameva sambandho.
  302. 560302,119,118,70,77,1,69,7,Etāni nandīnivesanaviññāṇāni panuditvā duvidhepi bhave na tiṭṭheyyāti.
  303. 560303,119,119,2,5,1,30,3,Sahokāsavasena devaloko uddhaṃ.
  304. 560304,119,119,6,8,1,14,2,Apāyaloko adho.
  305. 560305,119,119,9,11,1,18,2,Manussaloko majjhe.
  306. 560306,119,119,12,25,1,94,12,Tattha kusalā {dhammā}ti apāyaṃ muñcitvā upari paṭisandhidānato kusalā dhammā uddhan ti vuccanti.
  307. 560307,119,119,26,33,1,46,5,Akusalā dhammā apāyesu paṭisandhidānato {adho}ti.
  308. 560308,119,119,34,41,1,65,6,Tadubhayavimuttattā abyākatā dhammā tiriyañcāpi {majjhe}ti vuccanti.
  309. 560309,119,119,42,45,1,33,3,Sabboparivasena arūpadhātu uddhaṃ.
  310. 560310,119,119,46,49,1,30,3,Sabbaadhovasena kāmadhātu adho.
  311. 560311,119,119,50,53,1,37,3,Tadubhayantaravasena rūpadhātu majjhe.
  312. 560312,119,119,54,59,1,47,4,Kāyacittābādhakhananavasena sukhā vedanā uddhaṃ .
  313. 560313,119,119,60,64,1,35,4,Dukkhamanavasena dukkhā vedanā adho.
  314. 560314,119,119,65,68,1,28,3,Adukkhamasukhā vedanā majjhe.
  315. 560315,119,119,69,80,1,72,7,Attabhāvavasena paricchedaṃ dassento‘‘ uddhanti uddhaṃ pādatalā’’ tiādimāha.
  316. 560316,119,119,81,87,1,41,5,Tattha uddhaṃ {pādatalā}ti pādatalato upari.
  317. 560317,119,119,88,93,1,39,4,Adho {kesamatthakā}ti kesamatthakato adho.
  318. 560318,119,119,94,98,1,24,3,{Majjhe}ti dvinnaṃ antaraṃ.
  319. 560319,119,120,2,8,1,90,5,Puññābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇan ti terasavidhapuññābhisaṅkhārasampayuttaṃ kammaviññāṇaṃ.
  320. 560320,119,120,9,14,1,93,5,Apuññābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇan ti dvādasavidhaapuññābhisaṅkhārasampayuttaṃ kammaviññāṇaṃ.
  321. 560321,119,120,15,21,1,91,6,Āneñjābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇan ti catubbidhaṃ āneñjābhisaṅkhārasahagataṃ kammaviññāṇaṃ.
  322. 560322,119,120,22,25,1,13,2,{Nujjā}ti khipa.
  323. 560323,119,120,26,30,1,21,3,{Panujjā}ti atīva khipa.
  324. 560324,119,120,31,34,1,12,2,{Nudā}ti luñca.
  325. 560325,119,120,35,39,1,20,3,{Panudā}ti atīva luñca.
  326. 560326,119,120,40,43,1,17,2,{Pajahā}ti chaḍḍehi.
  327. 560327,119,120,44,48,1,23,3,{Vinodehī}ti dūraṃ karohi.
  328. 560328,119,121,2,5,1,40,2,{Kammabhavañcā}ti puññābhisaṅkhāracetanāva.
  329. 560329,119,121,6,11,1,63,5,Paṭisandhikañca punabbhavan ti paṭisandhiyā rūpādipunabbhavañca.
  330. 560330,119,121,12,25,1,111,10,"Pajahanto paṭhamamaggena, vinodento dutiyamaggena, byantī karonto tatiyamaggena, anabhāvaṃ gamento catutthamaggena. "
  331. 560331,119,121,26,33,1,58,6,Kammabhave na {tiṭṭheyyā}ti puññādiabhisaṅkhāre na tiṭṭheyya.
  332. 560332,119,122,2,15,1,56,8,25. Etāni vinodetvā bhave atiṭṭhanto eso– evaṃ {vihārī}ti gāthā.
  333. 560333,119,122,16,25,1,59,7,"Tattha {idhevā}ti imasmiṃyeva sāsane, imasmiṃyeva vā attabhāve. "
  334. 560334,119,122,26,30,1,35,4,Imissā gāthāya niddeso uttānatthova.
  335. 560335,119,123,2,18,1,98,12,"26. Sukittitaṃ gotamanūpadhīkan ti ettha anūpadhīkan ti nibbānaṃ, taṃ sandhāya bhagavantaṃ ālapanto āha–"
  336. 560336,119,123,19,26,1,30,3,‘‘ sukittitaṃ gotamanūpadhīkan’’ ti.
  337. 560337,119,124,2,25,1,155,18,Niddese kilesā {cā}ti upatāpanaṭṭhena rāgādayo kilesā ca rāsaṭṭhena vipākabhūtā pañcakkhandhā ca kusalādiabhisaṅkhārā cetanā ca‘‘ upadhī’’ ti vuccanti kathīyanti.
  338. 560338,119,124,26,36,1,140,8,"Upadhippahānaṃ tadaṅgappahānena, upadhivūpasamaṃ vikkhambhanappahānena, upadhipaṭinissaggaṃ samucchedappahānena upadhipaṭipassaddhaṃ phalenāti. "
  339. 560339,119,125,2,14,1,44,7,27. Na kevalaṃ dukkhameva pahāsi– te {cāpī}ti gāthā.
  340. 560340,119,125,15,23,1,36,6,"Tattha aṭṭhitan ti sakkaccaṃ, sadā vā. "
  341. 560341,119,125,24,32,1,39,6,Taṃ taṃ {namassāmī}ti tasmā taṃ namassāmi.
  342. 560342,119,125,33,36,1,19,2,{Sameccā}ti upagantvā.
  343. 560343,119,125,37,42,1,31,4,{Nāgā}ti bhagavantaṃ ālapanto āha.
  344. 560344,119,126,2,10,1,40,6,"Niddese {sameccā}ti jānitvā, ekato hutvā vā. "
  345. 560345,119,126,11,14,1,27,2,{Abhisameccā}ti paṭivijjhitvā.
  346. 560346,119,126,15,19,1,27,3,{Samāgantvā}ti sammukhā hutvā.
  347. 560347,119,126,20,24,1,31,3,{Abhisamāgantvā}ti samīpaṃ gantvā.
  348. 560348,119,126,25,28,1,19,2,{Sammukhā}ti sammukhe.
  349. 560349,119,126,29,36,1,32,6,Āguṃ na {karotī}ti pāpaṃ na karoti.
  350. 560350,119,127,2,36,1,164,22,28. Idāni naṃ bhagavā‘‘ addhā hi bhagavā pahāsi dukkhan’’ ti evaṃ tena brāhmaṇena viditopi attānaṃ anupanetvāva pahīnadukkhena puggalena ovadanto ‘‘ yaṃ brāhmaṇan’’ ti gāthamāha.
  351. 560351,119,127,37,67,1,168,22,"Tassattho– yaṃ taṃ abhijānanto‘‘ ayaṃ bāhitapāpattā brāhmaṇo, vedehi gatattā vedagū, kiñcanābhāvā akiñcano, kāmesu ca bhavesu ca asattattā kāmabhave asatto’’ ti jaññā jāneyyāsi. "
  352. 560352,119,127,68,79,1,57,10,"Addhā hi so oghamimaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho. "
  353. 560353,119,128,2,6,1,38,4,Niddese rāgakiñcanan ti rāgapalibodhaṃ.
  354. 560354,119,128,7,11,1,32,4,Dosakiñcanan tiādipi eseva nayo.
  355. 560355,119,128,12,15,1,29,3,Kāmoghaṃ tiṇṇo anāgāmimaggena.
  356. 560356,119,128,16,19,1,31,3,Bhavoghaṃ tiṇṇo arahattamaggena.
  357. 560357,119,128,20,23,1,33,3,Diṭṭhoghaṃ tiṇṇo sotāpattimaggena.
  358. 560358,119,128,24,27,1,32,3,Avijjoghaṃ tiṇṇo arahattamaggena.
  359. 560359,119,128,28,31,1,49,3,Saṃsārapathaṃ tiṇṇo kusalākusalakammappabhedenāti.
  360. 560360,119,128,32,34,1,22,2,Uttiṇṇo paṭhamamaggena.
  361. 560361,119,128,35,37,1,22,2,Nittiṇṇo dutiyamaggena.
  362. 560362,119,128,38,40,1,23,2,Atikkanto tatiyamaggena.
  363. 560363,119,128,41,43,1,28,2,Samatikkanto catutthamaggena.
  364. 560364,119,128,44,46,1,17,2,Vītivatto phalena.
  365. 560365,119,129,2,13,1,32,6,29. Kiñca bhiyyo– vidvā ca {yo}ti gāthā.
  366. 560366,119,129,14,22,1,41,6,"Tattha {idhā}ti imasmiṃ sāsane, attabhāve vā. "
  367. 560367,119,129,23,26,1,20,2,{Visajjā}ti vosajjitvā.
  368. 560368,119,130,2,6,1,26,4,Niddese sajjan ti muñcanaṃ.
  369. 560369,119,130,7,10,1,22,3,Visajjan ti vosajjanaṃ.
  370. 560370,119,130,11,14,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  371. 560371,119,130,15,21,1,52,6,Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi.
  372. 560372,119,130,22,28,1,59,6,Desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  373. 560373,119,131,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  374. 560374,119,132,2,4,1,41,2,Mettagūmāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  375. 560375,119,133,2,4,1,32,2,5 . Dhotakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  376. 560376,119,134,2,14,1,57,5,30. Pañcame dhotakasutte– {vācābhikaṅkhāmī}ti vācaṃ abhikaṅkhāmi.
  377. 560377,119,134,15,23,1,77,7,Sikkhe {nibbānamattano}ti attano rāgādīnaṃ nibbānatthāya adhisīlādīni sikkheyya.
  378. 560378,119,134,24,27,1,22,3,Niddese apubbaṃ natthi.
  379. 560379,119,135,2,4,1,0,0,31.
  380. 560380,119,136,2,6,1,18,3,{Ito}ti mama mukhato.
  381. 560381,119,137,2,6,1,32,4,Niddese ātappan ti kilesatāpanaṃ.
  382. 560382,119,137,7,10,1,20,3,Ussāhan ti asaṅkocaṃ.
  383. 560383,119,137,11,14,1,25,3,Ussoḷhīn ti balavavīriyaṃ.
  384. 560384,119,137,15,18,1,19,3,Thāman ti asithilaṃ.
  385. 560385,119,137,19,22,1,18,3,Dhitin ti dhāraṇaṃ.
  386. 560386,119,137,23,28,1,34,4,Vīriyaṃ {karohī}ti parakkamaṃ karohi.
  387. 560387,119,137,29,34,1,31,4,Chandaṃ {janehī}ti ruciṃ uppādehi.
  388. 560388,119,138,2,21,1,107,11,32. Evaṃ vutte attamano dhotako bhagavantaṃ abhitthavamāno kathaṃkathāpamokkhaṃ yācanto‘‘ passāmahan’’ ti gāthamāha.
  389. 560389,119,138,22,29,1,64,6,Tattha passāmahaṃ {devamanussaloke}ti passāmi ahaṃ devamanussaloke.
  390. 560390,119,138,30,38,1,46,7,Taṃ taṃ {namassāmī}ti taṃ evarūpaṃ taṃ namassāmi.
  391. 560391,119,138,39,42,1,18,2,{Pamuñcā}ti pamocehi.
  392. 560392,119,139,2,14,1,111,11,Niddese {paccekabuddhā}ti taṃ taṃ ārammaṇaṃ pāṭiyekkaṃ catusaccaṃ sayameva buddhā paṭivedhappattāti paccekabuddhā.
  393. 560393,119,139,15,20,1,43,4,{Sīhasīho}ti achambhitaṭṭhena sīhānaṃ atisīho.
  394. 560394,119,139,21,29,1,59,6,"{Nāganāgo}ti nikkilesaṭṭhena, mahantaṭṭhena vā nāgānaṃ atināgo. "
  395. 560395,119,139,30,35,1,36,4,{Gaṇigaṇī}ti gaṇavantānaṃ atīva gaṇavā.
  396. 560396,119,139,36,41,1,36,4,{Munimunī}ti ñāṇavantānaṃ atīva ñāṇavā.
  397. 560397,119,139,42,45,1,21,2,{Rājarājā}ti uttamarājā.
  398. 560398,119,139,46,51,1,23,5,Muñca man ti mocehi maṃ.
  399. 560399,119,139,52,58,1,38,6,Pamuñca man ti nānāvidhena muñcehi maṃ.
  400. 560400,119,139,59,65,1,33,6,Mocehi man ti sithilaṃ karohi maṃ.
  401. 560401,119,139,66,73,1,41,7,Pamocehi man ti atīva sithilaṃ karohi maṃ.
  402. 560402,119,139,74,82,1,61,8,Uddhara man ti maṃ saṃsārapaṅkā uddharitvā thale patiṭṭhāpehi.
  403. 560403,119,139,83,91,1,57,8,Samuddhara man ti sammā uddharitvā thale patiṭṭhāpehi maṃ.
  404. 560404,119,139,92,99,1,68,6,{Vuṭṭhāpehī}ti vicikicchāsallato apanetvā visuṃ karaṇavasena uṭṭhāpehi.
  405. 560405,119,140,2,18,1,96,9,33. Athassa bhagavā attādhīnameva kathaṃkathāpamokkhaṃ oghataraṇamukhena dassento‘‘ nāhan’’ ti gāthamāha.
  406. 560406,119,140,19,29,1,53,8,Tattha nāhaṃ {sahissāmī}ti ahaṃ na sahissāmi na sakkomi.
  407. 560407,119,140,30,34,1,28,4,Na vāyamissāmīti vuttaṃ hoti.
  408. 560408,119,140,35,38,1,22,2,{Pamocanāyā}ti pamocetuṃ.
  409. 560409,119,140,39,42,1,25,3,Kathaṃkathin ti sakaṅkhaṃ.
  410. 560410,119,140,43,46,1,18,2,{Taresī}ti tareyyāsi.
  411. 560411,119,141,2,10,1,36,6,Niddese na {īhāmī}ti payogaṃ na karomi.
  412. 560412,119,141,11,17,1,37,6,Na samīhāmīti atīva payogaṃ na karomi.
  413. 560413,119,141,18,24,1,53,5,Assaddhe {puggale}ti ratanattaye saddhāvirahite puggale.
  414. 560414,119,141,25,29,1,41,3,{Acchandike}ti maggaphalatthaṃ rucivirahite.
  415. 560415,119,141,30,33,1,24,2,{Kusīte}ti samādhivirahite.
  416. 560416,119,141,34,37,1,22,2,{Hīnavīriye}ti nibbīriye.
  417. 560417,119,141,38,43,1,46,4,{Appaṭipajjamāne}ti paṭipattiyā na paṭipajjamāne.
  418. 560418,119,142,2,21,1,105,12,34. Evaṃ vutte attamanataro dhotako bhagavantaṃ abhitthavamāno anusāsaniṃ yācanto‘‘ anusāsa brahme’’ ti gāthamāha.
  419. 560419,119,142,22,26,1,33,3,Tattha {brahme}ti seṭṭhavacanametaṃ.
  420. 560420,119,142,27,38,1,51,7,Tena bhagavantaṃ āmantayamāno āha‘‘ anusāsa brahme’’ ti.
  421. 560421,119,142,39,43,1,52,4,Vivekadhamman ti sabbasaṅkhāravivekaṃ nibbānadhammaṃ.
  422. 560422,119,142,44,48,1,43,3,{Abyāpajjamāno}ti nānappakārakaṃ anāpajjamāno.
  423. 560423,119,142,49,54,1,28,4,Idheva {santo}ti idheva samāno.
  424. 560424,119,142,55,58,1,16,2,{Asito}ti anissito.
  425. 560425,119,143,2,4,1,0,0,35-7.
  426. 560426,119,143,5,13,1,45,7,Ito parā dve gāthā mettagūsutte vuttanayā eva.
  427. 560427,119,143,14,22,1,50,7,"Kevalañhi tattha dhammaṃ, idha santinti ayaṃ viseso. "
  428. 560428,119,143,23,27,1,47,4,Tatiyagāthāyapi pubbaḍḍhaṃ tattha vuttanayameva.
  429. 560429,119,143,28,36,1,55,6,"Aparaḍḍhe {saṅgo}ti sajjanaṭṭhānaṃ, laggananti vuttaṃ hoti. "
  430. 560430,119,143,37,40,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  431. 560431,119,144,2,15,1,112,12,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. "
  432. 560432,119,145,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  433. 560433,119,146,2,4,1,41,2,Dhotakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  434. 560434,119,147,2,4,1,32,2,6 . Upasīvamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  435. 560435,119,148,2,13,1,52,6,38. Chaṭṭhe upasīvasutte– mahantamoghan ti mahantaṃ oghaṃ.
  436. 560436,119,148,14,21,1,42,6,{Anissito}ti puggalaṃ vā dhammaṃ vā anallīno.
  437. 560437,119,148,22,27,1,24,4,No {visahāmī}ti na sakkomi.
  438. 560438,119,148,28,31,1,21,3,Ārammaṇan ti nissayaṃ.
  439. 560439,119,148,32,41,1,48,8,Yaṃ {nissito}ti yaṃ dhammaṃ vā puggalaṃ vā nissito.
  440. 560440,119,149,2,7,1,43,5,Niddese kāmoghan ti anāgāmimaggena kāmoghaṃ.
  441. 560441,119,149,8,10,1,25,2,Arahattamaggena bhavoghaṃ.
  442. 560442,119,149,11,13,1,27,2,Sotāpattimaggena diṭṭhoghaṃ.
  443. 560443,119,149,14,17,1,35,3,Arahattamaggena avijjoghaṃ tareyyaṃ.
  444. 560444,119,149,18,24,1,63,5,Sakyakulā {pabbajito}ti bhagavato uccākulaparidīpanavasena vuttaṃ.
  445. 560445,119,149,25,29,1,32,4,Ālambaṇan ti avattharitvā ṭhānaṃ.
  446. 560446,119,149,30,33,1,21,3,Nissayan ti allīyanaṃ.
  447. 560447,119,149,34,37,1,26,3,Upanissayan ti apassayanaṃ.
  448. 560448,119,150,2,15,1,75,9,39. Idāni yasmā brāhmaṇo ākiñcaññāyatanalābhī tañca santampi nissayaṃ na jānāti.
  449. 560449,119,150,16,30,1,87,10,Tenassa bhagavā tañca nissayaṃ uttariñca niyyānapathaṃ dassento‘‘ ākiñcaññan’’ ti gāthamāha.
  450. 560450,119,150,31,42,1,107,10,Tattha {pekkhamāno}ti taṃ ākiñcaññāyatanasamāpattiṃ sato samāpajjitvā vuṭṭhahitvā ca aniccādivasena passamāno.
  451. 560451,119,150,43,58,1,74,10,Natthīti {nissāyā}ti taṃ‘‘ natthi kiñcī’’ ti pavattaṃ samāpattiṃ ārammaṇaṃ katvā.
  452. 560452,119,150,59,70,1,92,11,Tarassu oghan ti tato pabhuti pavattāya vipassanāya yathānurūpaṃ catubbidhampi oghaṃ tarassu.
  453. 560453,119,150,71,74,1,23,2,{Kathāhī}ti kathaṃkathāhi.
  454. 560454,119,150,75,83,1,74,7,Taṇhakkhayaṃ {nattamahābhipassā}ti rattindivaṃ nibbānaṃ vibhūtaṃ katvā passa.
  455. 560455,119,150,84,87,1,41,3,Etenassa diṭṭhadhammasukhavihāraṃ kathesi.
  456. 560456,119,151,2,14,1,104,10,Niddese taññeva viññāṇaṃ {abhāvetī}ti ākāsālambaṇaṃ katvā pavattamahaggataviññāṇaṃ abhāveti abhāvaṃ gameti.
  457. 560457,119,151,15,20,1,34,4,{Vibhāvetī}ti vividhā abhāvaṃ gameti.
  458. 560458,119,151,21,25,1,32,3,{Antaradhāpetī}ti adassanaṃ gameti.
  459. 560459,119,151,26,34,1,68,7,Natthi kiñcīti {passatī}ti antamaso bhaṅgamattampissa natthīti passati.
  460. 560460,119,152,2,26,1,98,13,40. Idāni‘‘ kāme pahāyā’’ ti sutvā vikkhambhanavasena attanā pahīne kāme sampassamāno‘‘ sabbesū’’ ti gāthamāha.
  461. 560461,119,152,27,38,1,70,10,Tattha hitvā maññan ti aññaṃ tato heṭṭhā chabbidhampi samāpattiṃ hitvā.
  462. 560462,119,152,39,46,1,69,6,Saññāvimokkhe {parame}ti sattasu saññāvimokkhesu uttame ākiñcaññāyatane.
  463. 560463,119,152,47,61,1,113,13,Tiṭṭhe nu so tattha {anānuyāyī}ti so puggalo tattha ākiñcaññāyatanabrahmaloke avigacchamāno tiṭṭheyya nūti pucchati.
  464. 560464,119,153,2,6,1,33,3,Niddese {aviccamāno}ti aviyujjamāno.
  465. 560465,119,153,7,11,1,36,3,{Avigacchamāno}ti viyogaṃ anāpajjamāno.
  466. 560466,119,153,12,16,1,45,3,{Anantaradhāyamāno}ti antaradhānaṃ anāpajjamāno.
  467. 560467,119,153,17,22,1,47,4,{Aparihāyamāno}ti anantarā parihānaṃ anāpajjamāno.
  468. 560468,119,154,2,4,1,0,0,41-2.
  469. 560469,119,154,5,12,1,84,7,Athassa bhagavā saṭṭhikappasahassamattakaṃyeva ṭhānaṃ anujānanto catutthaṃ gāthamāha.
  470. 560470,119,154,13,29,1,92,12,Evaṃ tassa tattha ṭhānaṃ sutvā idānissa sassatucchedabhāvaṃ pucchanto‘‘ tiṭṭhe ce’’ ti gāthamāha.
  471. 560471,119,154,30,39,1,71,8,"Tattha pūgampi vassānan ti anekasaṅkhyampi vassānaṃ, gaṇanarāsinti attho."
  472. 560472,119,154,40,48,1,26,4,‘‘ Pūgampi vassānī’’ tipi pāṭho.
  473. 560473,119,154,49,61,1,106,11,"Tattha vibhattibyattayena sāmivacanassa paccattavacanaṃ kātabbaṃ, pūganti vā etassa bahūnīti attho vattabbo."
  474. 560474,119,154,62,73,1,52,6,"‘‘ Pūgānī’’ ti vāpi paṭhanti, purimapāṭhoyeva sabbasundaro. "
  475. 560475,119,154,74,93,1,161,17,"Tattheva so sīti siyā {vimutto}ti so puggalo tatthevākiñcaññāyatane nānādukkhehi vimutto sītibhāvappatto bhaveyya, nibbānappatto sassato hutvā tiṭṭheyyāti adhippāyo. "
  476. 560476,119,154,94,123,1,176,18,"Cavetha viññāṇaṃ {tathāvidhassā}ti‘‘ udāhu tathāvidhassa viññāṇaṃ anupādāya parinibbāyeyyā’’ ti ucchedaṃ pucchati,‘‘ paṭisandhiggahaṇatthaṃ vāpi bhaveyyā’’ ti paṭisandhimpi tassa pucchati. "
  477. 560477,119,155,2,12,1,82,9,Tassa viññāṇaṃ {caveyyā}ti tassa ākiñcaññāyatane uppannassa viññāṇaṃ cutiṃ pāpuṇeyya.
  478. 560478,119,155,13,17,1,31,3,{Ucchijjeyyā}ti ucchedaṃ bhaveyya.
  479. 560479,119,155,18,22,1,30,3,{Vinasseyyā}ti vināsaṃ pāpuṇeyya.
  480. 560480,119,155,23,28,1,29,4,Na {bhaveyyā}ti abhāvaṃ gameyya.
  481. 560481,119,155,29,33,1,42,3,{Upapannassā}ti paṭisandhivasena upapannassa.
  482. 560482,119,156,2,23,1,130,13,43. Athassa bhagavā ucchedasassataṃ anupagamma tatthupapannassa ariyasāvakassa anupādāya parinibbānaṃ dassento‘‘ accī yathā’’ ti gāthamāha.
  483. 560483,119,156,24,30,1,38,5,Tattha atthaṃ {paletī}ti atthaṃ gacchati.
  484. 560484,119,156,31,48,1,65,12,Na upeti saṅkhan ti‘‘ asukaṃ nāma disaṃ gato’’ ti vohāraṃ na gacchati.
  485. 560485,119,156,49,90,1,306,35,"Evaṃ munī nāmakāyā {vimutto}ti evaṃ tattha uppanno sekkhamuni pakatiyā pubbeva rūpakāyā vimutto, tattha catutthamaggaṃ nibbattetvā dhammakāyassa pariññātattā puna nāmakāyāpi vimutto ubhatobhāgavimutto khīṇāsavo hutvā anupādānibbānasaṅkhātaṃ atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ‘‘ khattiyo vā brāhmaṇo vā’’ ti evamādikaṃ. "
  486. 560486,119,157,2,6,1,23,3,Niddese {khittā}ti calitā.
  487. 560487,119,157,7,10,1,20,2,{Ukkhittā}ti aticalitā.
  488. 560488,119,157,11,14,1,18,2,{Nunnā}ti papphoṭiyā.
  489. 560489,119,157,15,18,1,18,2,{Paṇunnā}ti dūrīkatā.
  490. 560490,119,157,19,22,1,25,2,{Khambhitā}ti paṭikkamāpitā.
  491. 560491,119,157,23,28,1,30,4,{Vikkhambhitā}ti na santike katā.
  492. 560492,119,158,2,25,1,88,12,44. Idāni‘‘ atthaṃ paletī’’ ti sutvā tassa yoniso atthamasallakkhento‘‘ atthaṅgato so’’ ti gāthamāha.
  493. 560493,119,158,26,46,1,132,18,"Tassattho– so atthaṅgato udāhu natthi, udāhu ve sassatiyā sassatabhāvena arogo avipariṇāmadhammo soti evaṃ taṃ me munī sādhu byākarohi. "
  494. 560494,119,158,47,48,1,9,1,Kiṃkāraṇā?
  495. 560495,119,158,49,56,1,31,6,Tathā hi te vidito esa {dhammo}ti.
  496. 560496,119,159,2,7,1,33,4,Niddese {niruddho}ti nirodhaṃ patto.
  497. 560497,119,159,8,11,1,26,2,{Ucchinno}ti ucchinnasantāno.
  498. 560498,119,159,12,16,1,24,3,{Vinaṭṭho}ti vināsaṃ patto.
  499. 560499,119,160,2,17,1,70,8,45. Athassa bhagavā tathā avattabbataṃ dassento‘‘ atthaṅgatassā’’ ti gāthamāha.
  500. 560500,119,160,18,22,1,44,3,Tattha {atthaṅgatassā}ti anupādāparinibbutassa.
  501. 560501,119,160,23,28,1,38,4,Na {pamāṇamatthī}ti rūpādipamāṇaṃ natthi.
  502. 560502,119,160,29,37,1,45,8,Yena naṃ vajjun ti yena rāgādinā naṃ vadeyyuṃ.
  503. 560503,119,160,38,43,1,44,4,Sabbesu {dhammesū}ti sabbesu khandhādidhammesu.
  504. 560504,119,161,2,16,1,119,12,Niddese adhivacanāni {cā}ti sirivaḍḍhako dhanavaḍḍhakotiādayo hi vacanamattaṃyeva adhikāraṃ katvā pavattā adhivacanā nāma.
  505. 560505,119,161,17,21,1,40,4,Adhivacanānaṃ pathā adhivacanapathā nāma.
  506. 560506,119,161,22,51,1,114,14,"‘‘ Abhisaṅkharontīti kho, bhikkhave, tasmā saṅkhārā’’ ti( saṃ. ni.3.79) evaṃ niddhāritvā sahetukaṃ katvā vuccamānā abhilāpā nirutti nāma. "
  507. 560507,119,161,52,56,1,34,4,Niruttīnaṃ pathā niruttipathā nāma.
  508. 560508,119,161,57,80,1,75,11,‘‘ Takko vitakko saṅkappo’’ ti ( dha. sa.7) evaṃ tena tena pakārena paññāpanato paññatti nāma.
  509. 560509,119,161,81,94,1,36,4,Paññattīnaṃ pathā paññattipathā( dha. sa. aṭṭha.101-108) nāma.
  510. 560510,119,161,95,98,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  511. 560511,119,162,2,14,1,110,11,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca vuttasadisova dhammābhisamayo ahosīti. "
  512. 560512,119,163,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  513. 560513,119,164,2,4,1,41,2,Upasīvamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  514. 560514,119,165,2,4,1,30,2,7 . Nandamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  515. 560515,119,166,2,25,1,118,13,46. Sattame nandasutte– paṭhamagāthāyattho– loke khattiyādayo janā ājīvakanigaṇṭhādike sandhāya‘‘ santi loke munayo’’ ti vadanti.
  516. 560516,119,166,26,51,1,187,22,"Tayidaṃ {kathaṃsū}ti kiṃ nu kho te samāpattiñāṇādinā ñāṇena upapannattā ñāṇūpapannaṃ muni no vadanti, evaṃvidhaṃ nu vadanti, udāhu ve nānappakārakena lūkhajīvitasaṅkhātena jīvitenūpapannan ti. "
  517. 560517,119,167,2,8,1,82,5,Niddese aṭṭhasamāpattiñāṇena {vā}ti paṭhamajjhānādiaṭṭhasamāpattisampayuttañāṇena vā.
  518. 560518,119,167,9,14,1,51,4,Pañcābhiññāñāṇena {vā}ti pubbenivāsādijānanañāṇena vā.
  519. 560519,119,168,2,19,1,82,10,47. Athassa bhagavā tadubhayampi paṭikkhipitvā muniṃ dassento‘‘ na diṭṭhiyā’’ ti gāthamāha.
  520. 560520,119,169,2,24,1,82,11,48. Idāni‘‘ diṭṭhādīhi suddhī’’ ti vadantānaṃ vāde kaṅkhāpahānatthaṃ‘‘ ye kecime’’ ti pucchati.
  521. 560521,119,169,25,29,1,42,3,Tattha {anekarūpenā}ti kotūhalamaṅgalādināpi.
  522. 560522,119,169,30,38,1,60,7,Tattha yatā {carantā}ti tattha sakkāyadiṭṭhiyā guttā viharantā.
  523. 560523,119,170,2,13,1,63,7,49. Athassa tathā suddhiabhāvaṃ dīpento bhagavā catutthaṃ gāthamāha.
  524. 560524,119,171,2,27,1,73,13,"50. Evaṃ‘‘ nātariṃsū’’ ti sutvā idāni yo atari, taṃ sotukāmo‘‘ ye kecime’’ ti pucchati. "
  525. 560525,119,171,28,35,1,74,7,Athassa bhagavā oghatiṇṇamukhena jātijarātiṇṇe dassento chaṭṭhaṃ gāthamāha.
  526. 560526,119,172,2,11,1,34,4,51. Tattha {nivutā}ti ovuṭā pariyonaddhā.
  527. 560527,119,172,12,23,1,49,9,"Ye {sīdhā}ti ye su idha, ettha ca su-iti nipātamattaṃ. "
  528. 560528,119,172,24,31,1,52,6,Taṇhaṃ {pariññāyā}ti tīhi pariññāhi taṇhaṃ parijānitvā.
  529. 560529,119,172,32,37,1,45,5,Sesaṃ sabbattha pubbe vuttanayattā pākaṭameva.
  530. 560530,119,173,2,20,1,137,13,"52. Evaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne pana nando bhagavato bhāsitaṃ abhinandamāno {etābhinandāmī}ti gāthamāha. "
  531. 560531,119,173,21,28,1,55,7,Idhāpi ca pubbe vuttasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti.
  532. 560532,119,174,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  533. 560533,119,175,2,4,1,39,2,Nandamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  534. 560534,119,176,2,4,1,31,2,8 . Hemakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  535. 560535,119,177,2,21,1,95,13,53. Aṭṭhame hemakasutte– ye me pubbe {viyākaṃsū}ti ye bāvariādayo pubbe mayhaṃ sakaṃ laddhiṃ viyākaṃsu.
  536. 560536,119,177,22,27,1,46,4,Huraṃ {gotamasāsanā}ti gotamasāsanato pubbataraṃ.
  537. 560537,119,177,28,35,1,62,7,Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanan ti sabbaṃ taṃ kāmavitakkādivaḍḍhanaṃ.
  538. 560538,119,178,2,15,1,78,12,Ye caññe tassa {ācariyā}ti ye ca aññe tassa bāvariyassa ācāre sikkhāpakā ācariyā.
  539. 560539,119,178,16,24,1,45,8,Te sakaṃ diṭṭhin ti te ācariyā attano diṭṭhiṃ.
  540. 560540,119,178,25,30,1,32,5,Sakaṃ khantin ti attano khamanaṃ.
  541. 560541,119,178,31,36,1,29,5,Sakaṃ rucin ti attano rocanaṃ.
  542. 560542,119,178,37,43,1,75,6,Vitakkavaḍḍhanan ti kāmavitakkādivitakkānaṃ uppādanaṃ punappunaṃ pavattanaṃ.
  543. 560543,119,178,44,48,1,48,4,Saṅkappavaḍḍhanan ti kāmasaṅkappādīnaṃ vaḍḍhanaṃ.
  544. 560544,119,178,49,54,1,45,5,Imāni dve padāni sabbasaṅgāhikavasena vuttāni.
  545. 560545,119,178,55,68,1,96,9,Idāni kāmavitakkādike sarūpato dassetuṃ‘‘ kāmavitakkavaḍḍhanan’’ tiādinā nayena navavitakke dassesi.
  546. 560546,119,179,2,9,1,34,3,54. Taṇhānigghātanan ti taṇhāvināsanaṃ.
  547. 560547,119,180,2,4,1,0,0,55-6.
  548. 560548,119,180,5,17,1,61,8,Athassa bhagavā taṃ dhammaṃ ācikkhanto‘‘ idhā’’ ti gāthādvayamāha.
  549. 560549,119,180,18,57,1,153,18,Tattha etadaññāya ye {satā}ti etaṃ nibbānaṃ padamaccutaṃ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā( dha. pa.277; theragā.676; kathā.753) nayena vipassantā anupubbena jānitvā ye kāyānupassanāsatiādīhi satā.
  550. 560550,119,180,58,66,1,87,7,{Diṭṭhadhammābhinibbutā}ti viditadhammattā diṭṭhadhammā ca rāgādinibbānena ca abhinibbutā.
  551. 560551,119,180,67,70,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  552. 560552,119,181,2,15,1,112,12,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. "
  553. 560553,119,182,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  554. 560554,119,183,2,4,1,40,2,Hemakamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  555. 560555,119,184,2,4,1,32,2,9 . Todeyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  556. 560556,119,185,2,18,1,87,10,57. Navame todeyyasutte– vimokkho tassa {kīdiso}ti tassa kīdiso vimokkho icchitabboti pucchati.
  557. 560557,119,186,2,11,1,62,6,58. Idānissa aññavimokkhābhāvaṃ dassento bhagavā dutiyaṃ gāthamāha.
  558. 560558,119,186,12,21,1,57,8,Tattha vimokkho tassa {nāparo}ti tassa añño vimokkho natthi.
  559. 560559,119,187,2,28,1,105,15,59. Evaṃ‘‘ taṇhakkhayo eva vimokkho’’ ti vuttepi tamatthaṃ asallakkhento‘‘ nirāsaso so uda āsasāno’’ ti puna pucchati.
  560. 560560,119,187,29,41,1,95,11,Tattha uda {paññakappī}ti udāhu samāpattiñāṇādinā ñāṇena taṇhākappaṃ vā diṭṭhikappaṃ vā kappayati.
  561. 560561,119,188,2,11,1,50,6,60. Athassa bhagavā taṃ ācikkhanto catutthaṃ gāthamāha.
  562. 560562,119,188,12,19,1,35,6,Tattha {kāmabhave}ti kāme ca bhave ca.
  563. 560563,119,189,2,10,1,73,7,Rūpe {nāsīsatī}ti catusamuṭṭhānike rūpārammaṇe chandarāgavasena na pattheti.
  564. 560564,119,189,11,16,1,24,4,Saddhā dīsupi eseva nayo.
  565. 560565,119,189,17,24,1,62,7,Palibodhaṭṭhena rāgo eva kiñcanaṃ rāgakiñcanaṃ madanaṭṭhena vā.
  566. 560566,119,189,25,29,1,29,4,Dosakiñcanā dīsupi eseva nayo.
  567. 560567,119,189,30,33,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  568. 560568,119,190,2,15,1,112,12,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. "
  569. 560569,119,191,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  570. 560570,119,192,2,4,1,41,2,Todeyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  571. 560571,119,193,2,4,1,30,2,10 . Kappamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  572. 560572,119,194,2,18,1,110,10,61. Dasame kappasuttaniddese– majjhe sarasmin ti purimapacchimakoṭipaññāṇābhāvato majjhabhūte saṃsāreti vuttaṃ hoti.
  573. 560573,119,194,19,22,1,26,3,Tiṭṭhatan ti tiṭṭhamānānaṃ.
  574. 560574,119,194,23,33,1,61,9,Yathāyidaṃ nāparaṃ {siyā}ti yathā idaṃ dukkhaṃ puna na bhaveyya.
  575. 560575,119,195,2,6,1,34,4,Āgamanan ti pubbantato idhāgamanaṃ.
  576. 560576,119,195,7,11,1,30,4,Gamanan ti ito paralokagamanaṃ.
  577. 560577,119,195,12,16,1,39,4,Gamanāgamanan ti tadubhayavasena vuttaṃ.
  578. 560578,119,195,17,20,1,20,3,Kālan ti maraṇakālaṃ.
  579. 560579,119,195,21,24,1,15,2,{Gatī}ti nibbatti.
  580. 560580,119,195,25,29,1,26,3,{Bhavābhavo}ti bhavato bhavo.
  581. 560581,119,195,30,35,1,27,4,Cuti {cā}ti bhavato cavanañca.
  582. 560582,119,195,36,42,1,33,5,Upapatti {cā}ti cutassa upapatti ca.
  583. 560583,119,195,43,48,1,26,4,Nibbatti {cā}ti pātubhāvo ca.
  584. 560584,119,195,49,54,1,26,4,Bhedo {cā}ti khandhabhedo ca.
  585. 560585,119,195,55,59,1,19,3,Jāti {cā}ti jananañca.
  586. 560586,119,195,60,65,1,17,4,Jarā {cā}ti hāni ca.
  587. 560587,119,195,66,71,1,35,4,{Maraṇañcā}ti jīvitindriyassa cāgo ca.
  588. 560588,119,195,72,82,1,62,9,Purimāpi koṭi na {paññāyatī}ti pubbāpi koṭi natthi na saṃvijjati.
  589. 560589,119,195,83,86,1,21,3,Tathā pacchimāpi koṭi.
  590. 560590,119,196,2,7,1,32,4,Ettakā {jātiyo}ti etaparamā jātiyo.
  591. 560591,119,196,8,12,1,29,3,Vaṭṭaṃ {vattī}ti saṃsārapavatti.
  592. 560592,119,196,13,21,1,48,7,Tato paraṃ na {vattatī}ti tato uddhaṃ nappavattati.
  593. 560593,119,196,22,29,1,40,6,Hevaṃ {natthī}ti evaṃ natthi na saṃvijjati.
  594. 560594,119,196,30,33,1,14,3,Hi -iti nipāto.
  595. 560595,119,196,34,39,1,40,5,Anamataggoyan ti ayaṃ saṃsāro aviditaggo.
  596. 560596,119,197,2,6,1,40,4,Avijjānīvaraṇānan ti avijjāya āvaritānaṃ.
  597. 560597,119,197,7,10,1,59,3,Taṇhāsaṃyojanānan ti kāmarāgasaṅkhātataṇhābandhanabaddhānaṃ.
  598. 560598,119,197,11,16,1,49,5,Sandhāvatan ti kāmadhātuyā punappunaṃ dhāvantānaṃ.
  599. 560599,119,197,17,21,1,43,4,Saṃsaratan ti rūpārūpadhātuyā saṃsarantānaṃ.
  600. 560600,119,197,22,28,1,65,6,Dukkhaṃ paccanubhūtan ti kāyikacetasikadukkhaṃ anubhūtaṃ vinditaṃ.
  601. 560601,119,197,29,32,1,17,3,Tibban ti bahalaṃ.
  602. 560602,119,197,33,37,1,26,4,Byasanan ti avaḍḍhi vināso.
  603. 560603,119,197,38,42,1,33,3,Kaṭasī {vaḍḍhitā}ti susānavaḍḍhitaṃ.
  604. 560604,119,197,43,47,1,19,2,{Alamevā}ti yuttameva .
  605. 560605,119,197,48,51,1,37,2,{Sabbasaṅkhāresū}ti tebhūmakasaṅkhāresu.
  606. 560606,119,197,52,55,1,26,3,Nibbinditun ti ukkaṇṭhituṃ.
  607. 560607,119,197,56,60,1,31,4,Virajjitun ti virāgaṃ uppādetuṃ.
  608. 560608,119,197,61,64,1,21,3,Vimuccitun ti mocetuṃ.
  609. 560609,119,197,65,72,1,72,6,Vaṭṭaṃ {vattissatī}ti saṃsārapavattaṃ tebhūmakavaṭṭaṃ anāgate pavattissati.
  610. 560610,119,197,73,83,1,78,9,Tato paraṃ na {vattissatī}ti tato uddhaṃ anāgate saṃsārapavattaṃ nappavattissati.
  611. 560611,119,197,84,89,1,42,4,{Jātibhaye}ti jātiṃ paṭicca uppajjanakabhaye.
  612. 560612,119,197,90,94,1,27,4,Jarābhayā dīsupi eseva nayo.
  613. 560613,119,198,2,4,1,0,0,62-3.
  614. 560614,119,198,5,12,1,60,6,Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto uparūparigāthāyo abhāsi.
  615. 560615,119,198,13,15,1,25,2,Dutiyagāthā vuttatthāyeva.
  616. 560616,119,198,16,20,1,45,4,Tatiyagāthāya akiñcanan ti kiñcanapaṭipakkhaṃ.
  617. 560617,119,198,21,28,1,63,6,"Anādānan ti ādānapaṭipakkhaṃ, kiñcanādānavūpasamanti vuttaṃ hoti. "
  618. 560618,119,198,29,36,1,61,6,"Anāparan ti aparapaṭibhāgadīpavirahitaṃ, seṭṭhanti vuttaṃ hoti. "
  619. 560619,119,199,2,19,1,88,12,64. Catutthagāthāya na te mārassa {paddhagū}ti te mārassa paddhacarā paricārikā sissā na honti.
  620. 560620,119,200,2,7,1,38,5,Mahājanaṃ pāse niyojetvā māretīti māro.
  621. 560621,119,200,8,11,1,29,3,Akusalakamme niyuttattā kaṇho.
  622. 560622,119,200,12,16,1,37,4,Chasu devalokesu adhipatittā adhipati.
  623. 560623,119,200,17,22,1,41,5,Akusalānaṃ dhammānaṃ antaṃ gatattā antagū.
  624. 560624,119,200,23,27,1,29,4,Pāpajanaṃ na muñcatīti namuci.
  625. 560625,119,200,28,31,1,54,3,Sativippavāsappamattapuggalānaṃ ñātakoti pamattabandhu.
  626. 560626,119,200,32,35,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  627. 560627,119,201,2,14,1,110,11,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadisova dhammābhisamayo ahosīti. "
  628. 560628,119,202,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  629. 560629,119,203,2,4,1,39,2,Kappamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  630. 560630,119,204,2,4,1,34,2,11 . Jatukaṇṇimāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  631. 560631,119,205,2,62,1,140,18,"65. Ekādasame jatukaṇṇisutte– sutvānahaṃ vīra akāmakāmin ti ahaṃ‘‘ itipi so bhagavā’’ tiādinā( pārā.1; dī. ni.1.157,255,301; a. ni.6.10; saṃ. ni.5.997) nayena vīra kāmānaṃ akāmanato akāmakāmiṃ buddhaṃ sutvā. "
  632. 560632,119,205,63,69,1,55,6,Akāmamāgaman ti nikkāmaṃ bhagavantaṃ pucchituṃ āgatomhi.
  633. 560633,119,205,70,74,1,43,2,{Sahajanettā}ti sahajātasabbaññutaññāṇacakkhu .
  634. 560634,119,205,75,78,1,27,3,Yathātacchan ti yathātathaṃ.
  635. 560635,119,205,79,85,1,31,5,Brūhi {me}ti puna yācanto bhaṇati.
  636. 560636,119,205,86,95,1,62,8,"Yācanto hi sahassakkhattumpi bhaṇeyya, ko pana vādo dvikkhattuṃ. "
  637. 560637,119,206,2,13,1,76,10,Itipi so bhagavā arahaṃ {sammāsambuddho}ti imesaṃ padānaṃ attho heṭṭhā vuttova.
  638. 560638,119,206,14,20,1,56,6,Vijjāhi pana caraṇena ca sampannattā vijjācaraṇasampanno.
  639. 560639,119,206,21,28,1,42,6,Tattha {vijjā}ti tissopi vijjā aṭṭhapi vijjā.
  640. 560640,119,206,29,57,1,71,7,"Tisso vijjā bhayabheravasutte( ma. ni.1.34 ādayo) vuttanayena veditabbā, aṭṭha ambaṭṭhasutte( dī. ni.1.254 ādayo). "
  641. 560641,119,206,58,70,1,91,12,Tattha hi vipassanāñāṇena manomayiddhiyā ca saha cha abhiññā pariggahetvā aṭṭha vijjā vuttā.
  642. 560642,119,206,71,87,1,155,16,Caraṇan ti sīlasaṃvaro indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satta saddhammā cattāri rūpāvacarajjhānānīti ime pannarasa dhammā veditabbā.
  643. 560643,119,206,88,109,1,103,15,"Imeyeva hi pannarasa dhammā yasmā etehi carati ariyasāvako gacchati amataṃ disaṃ, tasmā‘‘ caraṇan’’ ti vuttā. "
  644. 560644,119,206,110,111,1,7,1,Yathāha–
  645. 560645,119,206,112,137,1,88,10,"‘‘ idha, mahānāma, ariyasāvako sīlavā hotī’’ ti( ma. ni.2.24) sabbaṃ majjhimapaṇṇāsake vuttanayena veditabbaṃ. "
  646. 560646,119,206,138,149,1,86,10,"Bhagavā imāhi vijjāhi iminā ca caraṇena samannāgato, tena vuccati vijjācaraṇasampannoti. "
  647. 560647,119,206,150,159,1,85,8,"Tattha vijjāsampadā bhagavato sabbaññutaṃ pūretvā ṭhitā, caraṇasampadā mahākāruṇikataṃ. "
  648. 560648,119,206,160,174,1,132,13,"So sabbaññutāya sabbasattānaṃ atthānatthaṃ ñatvā mahākāruṇikatāya anatthaṃ parivajjetvā atthe niyojeti, yathā taṃ vijjācaraṇasampanno. "
  649. 560649,119,206,175,197,1,99,10,"Tenassa sāvakā suppaṭipannā honti, no duppaṭipannā, vijjācaraṇavipannānañhi sāvakā attantapādayo viya( pārā. aṭṭha.1.1). "
  650. 560650,119,207,2,12,1,78,10,Sobhanagamanattā sundaraṃ ṭhānaṃ gatattā sammā gatattā sammā ca gadattā sugato.
  651. 560651,119,207,13,17,1,28,4,Gamanampi hi gatanti vuccati.
  652. 560652,119,207,18,22,1,45,4,Tañca bhagavato sobhanaṃ parisuddhamanavajjaṃ.
  653. 560653,119,207,23,26,1,14,3,Kiṃ pana tanti?
  654. 560654,119,207,27,28,1,10,1,Ariyamaggo.
  655. 560655,119,207,29,38,1,73,9,Tena hesa gamanena khemaṃ disaṃ asajjamāno gatoti sobhanagamanattā sugato.
  656. 560656,119,207,39,48,1,75,9,Sundarañcesa ṭhānaṃ gato amataṃ nibbānanti sundaraṃ ṭhānaṃ gatattāpi sugato.
  657. 560657,119,207,49,59,1,66,10,Sammā ca gato tena tena maggena pahīne kilese puna apaccāgacchanto.
  658. 560658,119,207,60,61,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  659. 560659,119,208,2,48,1,186,29,"‘ ‘ Sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti sugato… pe… arahattamaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti sugato’’ ti( mahāni.38; cūḷani. mettagūmāṇavapucchāniddesa27). "
  660. 560660,119,209,2,29,1,242,26,Sammā vā gato dīpaṅkarapādamūlato pabhuti yāva bodhimaṇḍā tāva samatiṃsapāramīpūrikāya sammā paṭipattiyā sabbalokassa hitasukhameva karonto sassataṃ ucchedaṃ kāmasukhaṃ attakilamathanti ime ca ante anupagacchanto gatoti sammā gatattāpi sugato.
  661. 560661,119,209,30,40,1,80,10,Sammā cesa gadati yuttaṭṭhānesu yuttameva vācaṃ bhāsatīti sammā gadattāpi sugato.
  662. 560662,119,210,2,4,1,22,2,Tatridaṃ sādhakasuttaṃ–
  663. 560663,119,211,2,23,1,119,18,"‘ ‘ Yaṃ tathāgato vācaṃ jānāti abhūtaṃ atacchaṃ anatthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ appiyā amanāpā, na taṃ tathāgato vācaṃ bhāsati. "
  664. 560664,119,211,24,44,1,121,17,"Yampi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ anatthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ appiyā amanāpā, tampi tathāgato vācaṃ na bhāsati. "
  665. 560665,119,211,45,67,1,146,20,"Yañca kho tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ atthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ appiyā amanāpā, tatra kālaññū tathāgato hoti tassā vācāya veyyākaraṇāya. "
  666. 560666,119,211,68,75,1,59,7,Yaṃ tathāgato vācaṃ jānāti abhūtaṃ atacchaṃ anatthasaṃhitaṃ.
  667. 560667,119,211,76,87,1,56,10,"Sā ca paresaṃ piyā manāpā, na taṃ tathāgato vācaṃ bhāsati. "
  668. 560668,119,211,88,107,1,118,17,"Yampi tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ anatthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ piyā manāpā, tampi tathāgato vācaṃ na bhāsati. "
  669. 560669,119,211,108,143,1,146,21,"Yañca kho tathāgato vācaṃ jānāti bhūtaṃ tacchaṃ atthasaṃhitaṃ, sā ca paresaṃ piyā manāpā, tatra kālaññū tathāgato hoti tassā vācāya veyyākaraṇāyā’’ ti( ma. ni.2.86). "
  670. 560670,119,212,2,8,1,39,5,Evaṃ sammā gadattāpi {sugato}ti veditabbo.
  671. 560671,119,213,2,6,1,36,4,Sabbathā viditalokattā pana lokavidū.
  672. 560672,119,213,7,19,1,99,12,So hi bhagavā sabhāvato samudayato nirodhato nirodhūpāyatoti sabbathā lokaṃ avedi aññāsi paṭivijjhi.
  673. 560673,119,213,20,21,1,7,1,Yathāha–
  674. 560674,119,214,2,29,1,142,23,"‘ ‘ Yattha kho, āvuso, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṃ taṃ gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ daṭṭheyyaṃ patteyyanti vadāmi. "
  675. 560675,119,214,30,41,1,67,9,"Na cāhaṃ, āvuso, appatvāva lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmi. "
  676. 560676,119,214,42,75,1,147,14,"Api cāhaṃ, āvuso, imasmiṃyeva byāmamatte kaḷevare sasaññimhi samanake lokañca paññapemi lokasamudayañca lokanirodhañca lokanirodhagāminiñca paṭipadaṃ( saṃ. ni.1.107; a. ni.4.45)."
  677. 560677,119,215,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Gamanena na pattabbo, lokassanto kudācanaṃ; "
  678. 560678,119,216,2,10,1,45,7,"Na ca appatvā lokantaṃ, dukkhā atthi pamocanaṃ."
  679. 560679,119,217,2,11,1,56,7,"‘ ‘ Tasmā have lokavidū sumedho, lokantagū vusitabrahmacariyo; "
  680. 560680,119,218,2,31,1,58,8,"Lokassa antaṃ samitāvi ñatvā, nāsīsatī lokamimaṃ parañcā’’ ti.( saṃ. ni.1.107; a. ni.4.45); "
  681. 560681,119,219,2,11,1,51,7,Api ca– tayo lokā saṅkhāraloko sattaloko okāsalokoti.
  682. 560682,119,219,12,35,1,79,10,Tattha‘‘ eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’’ ti( paṭi. ma.1.112) āgataṭṭhāne saṅkhāraloko veditabbo.
  683. 560683,119,219,36,78,1,61,9,‘‘ Sassato lokoti vā asassato lokoti vā’’ ti( dī. ni.1.421; ma. ni.1.269; saṃ. ni.4.416; vibha.937) āgataṭṭhāne sattaloko.
  684. 560684,119,220,2,11,1,55,7,"‘ ‘ Yāvatā candimasūriyā pariharanti, disā bhanti virocamānā; "
  685. 560685,119,221,2,23,1,45,8,"Tāva sahassadhā loko, ettha te vattatī vaso’’ ti.( ma. ni.1.503)– "
  686. 560686,119,222,2,4,1,21,2,Āgataṭṭhāne okāsaloko.
  687. 560687,119,222,5,9,1,28,4,Tampi bhagavā sabbathā avedi.
  688. 560688,119,222,10,19,1,46,7,Tathā hissa‘‘ eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā.
  689. 560689,119,222,20,24,1,24,4,Dve lokā nāmañca rūpañca.
  690. 560690,119,222,25,29,1,22,4,Tayo lokā tisso vedanā.
  691. 560691,119,222,30,34,1,26,4,Cattāro lokā cattāro āhārā.
  692. 560692,119,222,35,38,1,30,3,Pañca lokā pañcupādānakkhandhā.
  693. 560693,119,222,39,45,1,35,5,Cha lokā cha ajjhattikāni āyatanāni.
  694. 560694,119,222,46,50,1,32,4,Satta lokā satta viññāṇaṭṭhitiyo.
  695. 560695,119,222,51,55,1,27,4,Aṭṭha lokā aṭṭha lokadhammā.
  696. 560696,119,222,56,60,1,24,4,Nava lokā nava sattāvāsā.
  697. 560697,119,222,61,64,1,22,3,Dasa lokā dasāyatanāni.
  698. 560698,119,222,65,68,1,28,3,Dvādasa lokā dvādasāyatanāni.
  699. 560699,119,222,69,88,1,70,8,Aṭṭhārasalokā aṭṭhārasa dhātuyo’’ ti( paṭi. ma.1.112) ayaṃ saṅkhāralokopi sabbathā vidito.
  700. 560700,119,223,2,33,1,213,24,"Yasmā panesa sabbesampi sattānaṃ āsayaṃ jānāti, anusayaṃ jānāti, caritaṃ jānāti, adhimuttiṃ jānāti, apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye, svākāre dvākāre, suviññāpaye duviññāpaye, bhabbe abhabbe satte jānāti. "
  701. 560701,119,223,34,38,1,36,4,Tasmāssa sattalokopi sabbathā vidito.
  702. 560702,119,223,39,45,1,35,5,"Yathā ca sattaloko, evaṃ okāsalokopi. "
  703. 560703,119,223,46,62,1,123,16,Tathā hesa ekaṃ cakkavāḷaṃ āyāmato ca vitthārato ca yojanānaṃ dvādasa satasahassāni catutiṃsa satāni ca paññāsañca yojanāni.
  704. 560704,119,223,63,64,1,12,1,Parikkhepato–
  705. 560705,119,224,2,8,1,43,4,"Sabbaṃ satasahassāni, chattiṃsa parimaṇḍalaṃ; "
  706. 560706,119,225,2,9,1,41,6,"Dasa ceva sahassāni, aḍḍhuḍḍhāni satāni ca. "
  707. 560707,119,226,2,4,1,6,1,Tattha –
  708. 560708,119,227,2,8,1,38,5,"Duve satasahassāni, cattāri nahutāni ca; "
  709. 560709,119,228,2,7,1,42,4,"Ettakaṃ bahalattena, saṅkhātāyaṃ vasundharā. "
  710. 560710,119,229,2,4,1,21,2,Tassāyeva sandhārakaṃ–
  711. 560711,119,230,2,8,1,41,5,"Cattāri satasahassāni, aṭṭheva nahutāni ca; "
  712. 560712,119,231,2,8,1,42,5,"Ettakaṃ bahalattena, jalaṃ vāte patiṭṭhitaṃ. "
  713. 560713,119,232,2,4,1,18,2,Tassāpi sandhārako–
  714. 560714,119,233,2,7,1,38,4,"Nava satasahassāni, māluto nabhamuggato; "
  715. 560715,119,234,2,9,1,42,6,"Saṭṭhi ceva sahassāni, esā lokassa saṇṭhiti. "
  716. 560716,119,235,2,7,1,30,4,Evaṃ saṇṭhite cettha yojanānaṃ–
  717. 560717,119,236,2,7,1,41,4,"Caturāsīti sahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave; "
  718. 560718,119,237,2,7,1,38,4,"Accuggato tāvadeva, sineru pabbatuttamo. "
  719. 560719,119,238,2,7,1,41,4,"Tato upaḍḍhupaḍḍhena, pamāṇena yathākkamaṃ; "
  720. 560720,119,239,2,6,1,39,3,"Ajjhogāḷhuggatā dibbā, nānāratanacittitā. "
  721. 560721,119,240,2,7,1,38,4,"Yugandharo īsadharo, karavīko sudassano; "
  722. 560722,119,241,2,8,1,40,5,"Nemindharo vinatako, assakaṇṇo giri brahā. "
  723. 560723,119,242,2,9,1,38,5,"Ete satta mahāselā, sinerussa samantato; "
  724. 560724,119,243,2,5,1,35,2,"Mahārājānamāvāsā , devayakkhanisevitā. "
  725. 560725,119,244,2,8,1,40,5,"Yojanānaṃ satānucco, himavā pañca pabbato; "
  726. 560726,119,245,2,7,1,38,4,"Yojanānaṃ sahassāni, tīṇi āyatavitthato. "
  727. 560727,119,246,2,6,1,38,3,"Caturāsītisahassehi , kūṭehi paṭimaṇḍito; "
  728. 560728,119,247,2,4,1,41,2,Tipañcayojanakkhandha-parikkhepā nagavhayā.
  729. 560729,119,248,2,4,1,40,2,Paññāsayojanakkhandha-sākhāyāmā samantato;
  730. 560730,119,249,2,7,1,38,4,"Satayojanavitthiṇṇā , tāvadeva ca uggatā; "
  731. 560731,119,250,2,23,1,39,4,"Jambū yassānubhāvena, jambudīpo pakāsito.( visuddhi.1.137; dha. sa. aṭṭha.584); "
  732. 560732,119,251,2,25,1,186,16,"Yañcetaṃ jambuyā pamāṇaṃ, etadeva asurānaṃ cittapāṭaliyā, garuḷānaṃ simbalirukkhassa, aparagoyāne kadambassa, uttarakurūsu kapparukkhassa, pubbavidehe sirīsassa, tāvatiṃsesu pāricchattakassāti. "
  733. 560733,119,251,26,28,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  734. 560734,119,252,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Pāṭalī simbalī jambū, devānaṃ pāricchattako; "
  735. 560735,119,253,2,9,1,48,6,"Kadambo kapparukkho ca, sirīsena bhavati sattamaṃ."
  736. 560736,119,254,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Dve asīti sahassāni, ajjhogāḷho mahaṇṇave; "
  737. 560737,119,255,2,6,1,37,3,"Accuggato tāvadeva, cakkavāḷasiluccayo; "
  738. 560738,119,256,2,27,1,48,6,"Parikkhipitvā taṃ sabbaṃ, lokadhātumayaṃ ṭhito’’ ti.( visuddhi.1.137; dha. sa. aṭṭha.584); "
  739. 560739,119,257,2,17,1,156,12,"Tattha candamaṇḍalaṃ ekūnapaññāsayojanaṃ, sūriyamaṇḍalaṃ paññāsayojanaṃ, tāvatiṃsabhavanaṃ dasasahassayojanaṃ, tathā asurabhavanaṃ avīcimahānirayo jambudīpo ca. "
  740. 560740,119,257,18,20,1,32,2,Aparagoyānaṃ sattasahassayojanaṃ.
  741. 560741,119,257,21,23,1,17,2,Tathā pubbavideho.
  742. 560742,119,257,24,26,1,29,2,Uttarakuru aṭṭhasahassayojano.
  743. 560743,119,257,27,31,1,61,4,Ekameko cettha mahādīpo pañcasatapañcasataparittadīpaparivāro.
  744. 560744,119,257,32,38,1,42,6,Taṃ sabbampi ekaṃ cakkavāḷaṃ ekā lokadhātu.
  745. 560745,119,257,39,42,1,29,2,Tadantaresu lokantarikanirayā .
  746. 560746,119,257,43,54,1,98,11,Evaṃ anantāni cakkavāḷāni anantā lokadhātuyo bhagavā anantena buddhañāṇena avedi aññāsi paṭivijjhi.
  747. 560747,119,257,55,59,1,36,4,Evamassa okāsalokopi sabbathā vidito.
  748. 560748,119,257,60,64,1,38,4,Evampi sabbathā viditalokattā lokavidū.
  749. 560749,119,258,2,12,1,83,10,Attano pana guṇehi visiṭṭhatarassa kassaci abhāvato natthi etassa uttaroti anuttaro.
  750. 560750,119,258,13,28,1,100,11,Tathā hesa sīlaguṇenapi sabbaṃ lokaṃ abhibhavati samādhi… pe… paññā… vimutti… vimuttiñāṇadassanaguṇenapi.
  751. 560751,119,258,29,39,1,93,8,Sīlaguṇenapi asamo asamasamo appaṭimo appaṭibhāgo appaṭipuggalo… pe… vimuttiñāṇadassanaguṇenapi.
  752. 560752,119,258,40,41,1,7,1,Yathāha–
  753. 560753,119,258,42,77,1,92,12,‘‘ na kho panāhaṃ passāmi sadevake loke… pe… sadevamanussāya attanā sīlasampannataran’’ ti( saṃ. ni.1.173; a. ni.4.21) vitthāro.
  754. 560754,119,259,2,56,1,78,10,Evaṃ aggapasādasuttādīni( a. ni.4.34; itivu.90)‘‘ na me ācariyo atthī’’ tiādikā( ma. ni.1.285; mahāva.11; kathā.405; mi. pa.4.5.11) gāthāyo ca vitthāretabbā.
  755. 560755,119,260,2,11,1,67,7,"Purisadamme sāretīti purisadammasārathi, dameti vinetīti vuttaṃ hoti. "
  756. 560756,119,260,12,22,1,93,8,Tattha {purisadammā}ti adantā dametuṃ yuttā tiracchānapurisāpi manussapurisāpi amanussapurisāpi .
  757. 560757,119,260,23,47,1,196,23,"Tathā hi bhagavatā tiracchānapurisāpi apalālo nāgarājā cūḷodaro mahodaro aggisikho dhūmasikho aravāḷo nāgarājā dhanapālako hatthīti evamādayo damitā nibbisā katā, saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāpitā. "
  758. 560758,119,260,48,50,1,84,2,Manussapurisāpi saccakanigaṇṭhaputtaambaṭṭhamāṇavapokkharasātisoṇadantakūṭadantādayo.
  759. 560759,119,260,51,57,1,103,6,Amanussapurisāpi āḷavakasūcilomakharalomayakkhasakkadevarājādayo damitā vinītā vicitrehi vinayanūpāyehi.
  760. 560760,119,260,58,87,1,121,14,"‘‘ Ahaṃ kho kesi purisadamme saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemī’’ ti( a. ni.4.111) idañcettha suttaṃ vitthāretabbaṃ. "
  761. 560761,119,260,88,98,1,118,10,Api ca bhagavā visuddhasīlādīnaṃ paṭhamajjhānādīni sotāpannādīnañca uttarimaggapaṭipadaṃ ācikkhanto dantepi dametiyeva.
  762. 560762,119,261,2,9,1,59,6,Atha vā anuttaro {purisadammasārathī}ti ekamevidaṃ atthapadaṃ.
  763. 560763,119,261,10,23,1,96,12,"Bhagavā hi tathā purisadamme sāreti, yathā ekapallaṅkeneva nisinnā aṭṭha disā asajjamānā dhāvanti. "
  764. 560764,119,261,24,33,1,44,5,Tasmā‘‘ anuttaro purisadammasārathī’’ ti vuccati.
  765. 560765,119,261,34,61,1,103,12,"‘‘ Hatthidamakena, bhikkhave, hatthi dammo sārito ekaṃyeva disaṃ dhāvatī’’ ti idañcettha suttaṃ( ma. ni.3.312) vitthāretabbaṃ. "
  766. 560766,119,262,2,8,1,44,4,{Vīriyavā}ti ariyamaggena sabbapāpakehi virato.
  767. 560767,119,262,9,12,1,12,2,{Pahū}ti pabhū.
  768. 560768,119,262,13,17,1,34,3,{Visavī}ti parasantāne vīriyuppādako.
  769. 560769,119,262,18,21,1,24,2,{Alamatto}ti samatthacitto.
  770. 560770,119,263,2,8,1,53,5,{Virato}ti ariyamaggena viratattā āyatiṃ appaṭisandhiko.
  771. 560771,119,263,9,18,1,87,8,Sabbapāpakehi nirayadukkhaṃ {aticcā}ti āyatiṃ appaṭisandhitāya nirayadukkhaṃ aticca ṭhito.
  772. 560772,119,263,19,22,1,25,2,{Vīriyavāso}ti vīriyaniketo.
  773. 560773,119,263,23,36,1,58,8,So {vīriyavā}ti so khīṇāsavo‘‘ vīriyavā’’ ti vattabbataṃ arahati.
  774. 560774,119,263,37,44,1,49,6,Padhānavā vīro {tādī}ti imāni panassa thutivacanāni.
  775. 560775,119,263,45,66,1,145,14,"So hi padhānavā maggajjhānapadhānena, vīro kilesārividdhaṃsanasamatthatāya, tādi nibbikāratāya pavuccate {tathattā}ti tathārūpo‘‘ vīriyavā’’ ti pavuccati. "
  776. 560776,119,264,2,8,1,45,5,Te {kāmakāmino}ti ete rūpādivatthukāme icchantā.
  777. 560777,119,264,9,13,1,27,3,{Rāgarāgino}ti rāgena rañjitā.
  778. 560778,119,264,14,18,1,34,3,{Saññāsaññino}ti rāgasaññāya saññino.
  779. 560779,119,264,19,27,1,45,6,Na kāme {kāmetī}ti rūpādivatthukāme na pattheti.
  780. 560780,119,264,28,32,1,23,3,{Akāmo}ti kāmehi virahito.
  781. 560781,119,264,33,36,1,22,2,{Nikkāmo}ti nikkantakāmo.
  782. 560782,119,265,2,41,1,315,35,"Sabbaññutaññāṇan ti tiyaddhagataṃ sabbaneyyapathaṃ jānātīti sabbaññū, tassa bhāvo sabbaññutā, sabbaññutā eva ñāṇaṃ sabbaññutaññāṇaṃ, sabbaññutaññāṇasaṅkhātaṃ nettañca vāsanāya saha kilese parājetvā jitattā jinabhāvo ca apubbaṃ acarimaṃ apure apacchā ekasmiṃ khaṇe ekasmiṃ kāle uppanno pubbantato uddhaṃ pannoti uppanno. "
  783. 560783,119,266,2,12,1,50,6,66. Tejī {tejasā}ti tejena samannāgato tejasā abhibhuyya.
  784. 560784,119,266,13,26,1,103,13,Yamahaṃ vijaññaṃ jātijarāya idha vippahānan ti yaṃ ahaṃ jātijarāya pahānabhūtaṃ dhammaṃ idheva jāneyyaṃ.
  785. 560785,119,267,2,5,1,16,2,{Jagatī}ti pathavī.
  786. 560786,119,267,6,13,1,53,7,Sabbaṃ ākāsagatan ti sakalaṃ ākāse pavattaṃ patthaṭaṃ.
  787. 560787,119,267,14,22,1,72,8,Tamagatan ti tamameva tamagataṃ andhakāraṃ yathā gūthagataṃ muttagatanti.
  788. 560788,119,267,23,26,1,21,2,{Abhivihaccā}ti nāsetvā.
  789. 560789,119,267,27,33,1,73,5,Andhakāraṃ {vidhamitvā}ti cakkhuviññāṇuppattinivārakaṃ andhakāraṃ palāpetvā.
  790. 560790,119,267,34,39,1,42,4,Ālokaṃ {dassayitvā}ti sūriyālokaṃ dassayitvā.
  791. 560791,119,267,40,43,1,17,2,{Ākāse}ti ajaṭākāse.
  792. 560792,119,267,44,47,1,42,2,{Antalikkhe}ti antaradhātusamatthatucchokāse.
  793. 560793,119,267,48,53,1,44,4,{Gaganapathe}ti devatānaṃ gamanamagge gacchati.
  794. 560794,119,267,54,64,1,79,9,"Sabbaṃ abhisaṅkhārasamudayan ti sakalaṃ kammaṃ samudayaṃ uppādaṃ, taṇhanti attho. "
  795. 560795,119,267,65,74,1,102,8,Kilesatamaṃ avijjandhakāraṃ {vidhamitvā}ti kilesatamasaṅkhātaṃ aññāṇaṃ avijjandhakāraṃ nīharitvā nāsetvā.
  796. 560796,119,267,75,78,1,31,3,Ñāṇālokaṃ paññālokaṃ dassayitvā.
  797. 560797,119,267,79,86,1,69,5,Vatthukāme {parijānitvā}ti rūpādivatthukāme ñātatīraṇapariññāya jānitvā.
  798. 560798,119,267,87,94,1,74,6,Kilesakāme {pahāyā}ti upatāpanasaṅkhāte kilesakāme pahānapariññāya pajahitvā.
  799. 560799,119,268,2,12,1,62,7,67. Athassa bhagavā taṃ dhammaṃ ācikkhanto uparūparigāthāyo abhāsi.
  800. 560800,119,268,13,28,1,88,10,Tattha nekkhammaṃ daṭṭhu {khemato}ti nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ‘‘ kheman’’ ti disvā.
  801. 560801,119,268,29,34,1,45,5,Uggahitan ti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṃ.
  802. 560802,119,268,35,44,1,56,7,"Nirattaṃ {vā}ti nirassitabbaṃ vā, muñcitabbanti vuttaṃ hoti. "
  803. 560803,119,268,45,52,1,29,6,Mā te {vijjitthā}ti mā te ahosi.
  804. 560804,119,268,53,61,1,48,7,"Kiñcanan ti rāgādikiñcanaṃ, tampi te mā vijjittha. "
  805. 560805,119,269,2,8,1,42,6,Muñcitabban ti muñcitvā na puna gahetabbaṃ.
  806. 560806,119,269,9,12,1,26,3,Vijahitabban ti cajitabbaṃ.
  807. 560807,119,269,13,16,1,27,3,Vinodetabban ti khipitabbaṃ.
  808. 560808,119,269,17,22,1,37,4,Byantīkātabban ti vigatantaṃ kātabbaṃ .
  809. 560809,119,269,23,30,1,50,7,Anabhāvaṃ gametabban ti anu anu abhāvaṃ gametabbaṃ.
  810. 560810,119,270,2,4,1,0,0,68-9.
  811. 560811,119,270,5,12,1,44,5,{Pubbe}ti atīte saṅkhāre ārabbha uppannakilesā.
  812. 560812,119,270,13,18,1,37,4,{Brāhmaṇā}ti bhagavā jatukaṇṇiṃ ālapati.
  813. 560813,119,270,19,22,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  814. 560814,119,271,2,15,1,112,12,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. "
  815. 560815,119,272,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  816. 560816,119,273,2,4,1,43,2,Jatukaṇṇimāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  817. 560817,119,274,2,4,1,36,2,12 . Bhadrāvudhamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  818. 560818,119,275,2,13,1,52,6,70. Dvādasame bhadrāvudhasutte– okañjahan ti ālayaṃ jahaṃ.
  819. 560819,119,275,14,17,1,32,3,Taṇhacchidan ti taṇhākāyacchidaṃ.
  820. 560820,119,275,18,22,1,32,4,Anejan ti lokadhammesu nikkampaṃ.
  821. 560821,119,275,23,26,1,41,3,Nandiñjahan ti anāgatarūpādipatthanājahaṃ.
  822. 560822,119,275,27,37,1,56,9,"Ekā eva hi sā taṇhā, thutivasena idha nānappakārato vuttā. "
  823. 560823,119,275,38,42,1,34,4,Kappañjahan ti duvidhaṃ kappajahaṃ.
  824. 560824,119,275,43,47,1,25,3,{Abhiyāce}ti ativiya yācāmi.
  825. 560825,119,275,48,63,1,128,14,Sutvāna nāgassa apanamissanti {ito}ti nāgassa tava bhagavato vacanaṃ sutvā ito pāsāṇakacetiyato bahujanā pakkamissantīti adhippāyo.
  826. 560826,119,276,2,9,1,47,5,Ye {upayupādānā}ti taṇhādiṭṭhīhi upagantvā gahitā.
  827. 560827,119,276,10,15,1,36,4,Cetaso {adhiṭṭhānā}ti citte patiṭṭhitā.
  828. 560828,119,276,16,21,1,47,4,{Abhinivesānusayā}ti patiṭṭhahitvā āgantvā sayitā.
  829. 560829,119,277,2,12,1,54,6,71. Janapadehi {saṅgatā}ti aṅgādīhi janapadehi idha samāgatā.
  830. 560830,119,277,13,17,1,27,3,{Viyākarohī}ti dhammaṃ desehi.
  831. 560831,119,278,2,7,1,35,4,{Saṅgatā}ti ete khattiyādayo ekībhūtā.
  832. 560832,119,278,8,13,1,42,4,{Samāgatā}ti vuttappakārehi janapadehi āgatā.
  833. 560833,119,278,14,17,1,20,2,{Samohitā}ti rāsībhūtā.
  834. 560834,119,278,18,21,1,22,2,{Sannipatitā}ti adhiyogā.
  835. 560835,119,279,2,12,1,69,7,72. Athassa āsayānulomena dhammaṃ desento bhagavā uparūparigāthāyo abhāsi.
  836. 560836,119,279,13,23,1,80,9,"Tattha ādānataṇhan ti rūpādīnaṃ ādāyikaṃ gahaṇataṇhaṃ, taṇhupādānanti vuttaṃ hoti. "
  837. 560837,119,279,24,33,1,68,8,Yaṃ yañhi {lokasmimupādiyantī}ti etesu uddhādibhedesu yaṃ yaṃ gaṇhanti.
  838. 560838,119,279,34,46,1,134,11,Teneva māro anveti jantun ti teneva upādānapaccayanibbattakammābhisaṅkhāranibbattavasena paṭisandhikkhandhamāro taṃ sattaṃ anugacchati.
  839. 560839,119,280,2,14,1,72,9,73. Tasmā pajānan ti tasmā etamādīnavaṃ aniccādivasena vā saṅkhāre pajānanto.
  840. 560840,119,280,15,54,1,315,36,"Ādānasatte iti pekkhamāno, pajaṃ imaṃ maccudheyye visattan ti ādātabbaṭṭhena ādānesu rūpādīsu satte sabbaloke imaṃ pajaṃ maccudheyye laggaṃ pekkhamāno , ādānasatte vā ādānābhiniviṭṭhe puggale ādānasaṅgahetuñca imaṃ pajaṃ maccudheyye laggaṃ tato vītikkamituṃ asamatthaṃ iti pekkhamāno kiñcanaṃ sabbaloke na upādiyethāti. "
  841. 560841,119,280,55,58,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  842. 560842,119,281,2,15,1,112,12,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. "
  843. 560843,119,282,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  844. 560844,119,283,2,4,1,39,2,Bhadrāvudhasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  845. 560845,119,284,2,4,1,30,2,13 . Udayamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  846. 560846,119,285,2,16,1,81,8,74. Terasame udayasutte– aññāvimokkhan ti paññānubhāvanijjhānaṃ taṃ vimokkhaṃ pucchati.
  847. 560847,119,286,2,11,1,119,8,Paṭhamenapi jhānena {jhāyī}ti vitakkavicārapītisukhacittekaggatāsampayuttena pañcaṅgikena paṭhamajjhānena jhāyatīti jhāyī.
  848. 560848,119,286,12,15,1,44,2,{Dutiyenā}ti pītisukhacittekaggatāsampayuttena.
  849. 560849,119,286,16,19,1,40,2,{Tatiyenā}ti sukhacittekaggatāsampayuttena.
  850. 560850,119,286,20,23,1,44,2,{Catutthenā}ti upekkhācittekaggatāsampayuttena.
  851. 560851,119,286,24,34,1,124,9,Savitakkasavicārenapi jhānena {jhāyī}ti catukkanayapañcakanayesu paṭhamajjhānena savitakkasavicārenapi jhānena jhāyatīti jhāyī.
  852. 560852,119,286,35,40,1,52,4,{Avitakkavicāramattenā}ti pañcakanaye dutiyena jhānena.
  853. 560853,119,286,41,44,1,48,2,{Avitakkaavicārenā}ti dutiyatatiyādiavasesajhānena.
  854. 560854,119,286,45,49,1,46,3,{Sappītikenā}ti pītisampayuttena dukatikajhānena.
  855. 560855,119,286,50,54,1,46,3,{Nippītikenā}ti pītivirahitena tadavasesajhānena.
  856. 560856,119,286,55,59,1,51,3,{Sātasahagatenā}ti sukhasahagatena tikacatukkajhānena.
  857. 560857,119,286,60,63,1,36,2,{Upekkhāsahagatenā}ti catukkapañcakena.
  858. 560858,119,286,64,67,1,41,2,{Suññatenapī}ti suññatavimokkhasampayuttena.
  859. 560859,119,286,68,80,1,116,10,{Animittenapī}ti aniccanimittaṃ dhuvanimittaṃ animittañca ugghāṭetvā paṭiladdhena animittenapi jhānena jhāyatīti jhāyī.
  860. 560860,119,286,81,89,1,102,7,{Appaṇihitenapī}ti maggāgamanavasena paṇidhiṃ sodhetvā pariyādiyitvā phalasamāpattivasena appaṇihitenapi.
  861. 560861,119,286,90,94,1,51,3,{Lokiyenapī}ti lokiyena paṭhamadutiyatatiyacatutthena.
  862. 560862,119,287,2,6,1,44,3,{Lokuttarenapī}ti teneva lokuttarasampayuttena.
  863. 560863,119,287,7,11,1,28,3,{Jhānarato}ti jhānesu abhirato.
  864. 560864,119,287,12,18,1,52,5,{Ekattamanuyutto}ti ekattaṃ ekībhāvaṃ anuyutto payutto.
  865. 560865,119,287,19,28,1,58,7,"{Sadatthagaruko}ti sakatthagaruko, ka -kārassāyaṃ da -kāro kato. "
  866. 560866,119,287,29,33,1,34,4,Sadatthoti ca arahattaṃ veditabbaṃ.
  867. 560867,119,287,34,45,1,112,11,Tañhi attūpanibaddhaṭṭhena attānaṃ avijahanaṭṭhena attano paramatthaṭṭhena ca attano atthattā sakatthoti vuccati.
  868. 560868,119,287,46,56,1,67,5,"Phalasamāpattisamāpajjanavasena sakatthagaruko,‘‘ nibbānagaruko’’ ti eke. "
  869. 560869,119,287,57,60,1,17,2,{Arajo}ti nikkileso.
  870. 560870,119,287,61,64,1,21,2,{Virajo}ti vigatakileso.
  871. 560871,119,287,65,79,1,53,6,"{Nirajo}ti apanītakileso ,‘‘ vitarajo’’ tipi pāṭho, soyevattho. "
  872. 560872,119,287,80,84,1,31,3,{Rajāpagato}ti kilesehi dūrībhūto.
  873. 560873,119,287,85,88,1,29,2,{Rajavippahīno}ti kilesappahīno.
  874. 560874,119,287,89,93,1,31,3,{Rajavippayutto}ti kilesehi mutto.
  875. 560875,119,288,2,7,1,59,4,Pāsāṇake {cetiye}ti pāsāṇapiṭṭhe pārāyanasuttantadesitaṭṭhāne.
  876. 560876,119,288,8,16,1,90,6,"{Sabbossukkapaṭippassaddhattā}ti sabbesaṃ kilesaussukkānaṃ paṭippassaddhattā, nāsitattā āsīno. "
  877. 560877,119,289,2,19,1,74,11,"Kiccākiccan ti ‘‘ idaṃ kattabbaṃ, idaṃ na kattabban’’ ti evaṃ manasā cintetabbaṃ. "
  878. 560878,119,289,20,32,1,98,11,"Karaṇīyākaraṇīyan ti kāyadvārena avassaṃ idaṃ karaṇīyaṃ, idaṃ na karaṇīyanti evaṃ karaṇīyākaraṇīyaṃ. "
  879. 560879,119,289,33,36,1,21,3,Pahīnan ti vissaṭṭhaṃ.
  880. 560880,119,289,37,40,1,30,2,{Vasippatto}ti paguṇabhāvappatto.
  881. 560881,119,290,2,17,1,131,11,"75. Atha bhagavā yasmā udayo catutthajjhānalābhī, tasmāssa paṭiladdhajhānavasena nānappakārato aññāvimokkhaṃ dassento uparūparigāthamāha. "
  882. 560882,119,290,18,31,1,120,12,"Tattha pahānaṃ kāmacchandānan ti yadidaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ nibbattentassa kāmacchandapahānaṃ, tampi aññāvimokkhanti pabrūmi. "
  883. 560883,119,290,32,35,1,28,3,Evaṃ sabbapadāni yojetabbāni.
  884. 560884,119,291,2,8,1,43,5,Yā cittassa {akalyatā}ti cittassa gilānabhāvo.
  885. 560885,119,291,9,13,1,28,4,Gilāno hi akallakoti vuccati.
  886. 560886,119,291,14,16,1,15,2,Vinayepi vuttaṃ–
  887. 560887,119,291,17,32,1,24,4,"‘‘ nāhaṃ, bhante, akallako’’ ti( pārā.151). "
  888. 560888,119,291,33,38,1,52,3,{Akammaññatā}ti cittagelaññasaṅkhātova akammaññatākāro.
  889. 560889,119,291,39,42,1,21,2,{Olīyanā}ti olīyanākāro.
  890. 560890,119,291,43,67,1,162,19,"Iriyāpathikacittañhi iriyāpathaṃ sandhāretuṃ asakkontaṃ rukkhe vagguli viya khīle laggitaphāṇitavārako viya ca olīyati, tassa taṃ ākāraṃ sandhāya‘‘ olīyanā’’ ti vuttaṃ. "
  891. 560891,119,291,68,71,1,36,3,Dutiyapadaṃ upasaggavasena vaḍḍhitaṃ.
  892. 560892,119,291,72,76,1,34,3,{Līnā}ti avipphārikatāya paṭikuṭitaṃ.
  893. 560893,119,291,77,80,1,27,3,Itare dve ākārabhāvaniddesā.
  894. 560894,119,291,81,88,1,61,7,Thinan ti sappipiṇḍo viya avipphārikatāya ghanabhāvena ṭhitaṃ.
  895. 560895,119,291,89,92,1,22,2,{Thiyanā}ti ākāraniddeso.
  896. 560896,119,291,93,108,1,60,5,"Thiyitabhāvo thiyitattaṃ, avipphāravaseneva thaddhatāti attho( dha. sa. aṭṭha.1162). "
  897. 560897,119,292,2,9,1,63,4,76. Upekkhāsatisaṃsuddhan ti catutthajjhānaupekkhāsatīhi saṃsuddhaṃ.
  898. 560898,119,292,10,22,1,123,11,Dhammatakkapurejavan ti iminā tasmiṃ catutthajjhānavimokkhe ṭhatvā jhānaṅgāni vipassitvā adhigataṃ arahattavimokkhaṃ vadati.
  899. 560899,119,292,23,29,1,84,6,Arahattavimokkhassa hi maggasampayuttasammāsaṅkappādibhedo dhammatakko purejavo hoti.
  900. 560900,119,292,30,37,1,30,3,Tenāha‘‘ dhammatakkapurejavan’’ ti.
  901. 560901,119,292,38,57,1,143,15,Avijjāya pabhedanan ti etameva ca aññāvimokkhaṃ avijjāpabhedanasaṅkhātaṃ nibbānaṃ nissāya jātattā kāraṇopacārena‘‘ avijjāya pabhedanan’’ ti brūmīti.
  902. 560902,119,293,2,18,1,112,14,"Yā catutthe jhāne {upekkhā}ti ettha upapattito ikkhatīti upekkhā, samaṃ passati apakkhapatitā hutvā passatīti attho. "
  903. 560903,119,293,19,22,1,24,2,{Upekkhanā}ti ākāraniddeso.
  904. 560904,119,293,23,28,1,46,4,{Ajjhupekkhanā}ti upasaggavasena padaṃ vaḍḍhitaṃ.
  905. 560905,119,293,29,32,1,32,2,{Cittasamatā}ti cittassekaggabhāvo.
  906. 560906,119,293,33,37,1,51,3,{Cittappassaddhatā}ti cittassa ūnātirittavajjitabhāvo.
  907. 560907,119,293,38,43,1,40,4,{Majjhattatā}ti cittassa majjhe ṭhitabhāvo.
  908. 560908,119,294,2,29,1,120,15,77. Evaṃ avijjāpabhedavacanena vuttaṃ nibbānaṃ sutvā‘‘ taṃ kissa vippahānena vuccatī’’ ti pucchanto‘‘ kiṃsu saṃyojano’’ ti gāthamāha.
  909. 560909,119,294,30,35,1,37,4,Tattha kiṃsu {saṃyojano}ti kiṃsaṃyojano.
  910. 560910,119,294,36,39,1,28,3,Vicāraṇan ti vicāraṇakāraṇaṃ.
  911. 560911,119,294,40,47,1,62,6,Kissassa {vippahānenā}ti kiṃnāmakassa assa dhammassa vippahānena.
  912. 560912,119,295,2,16,1,64,7,78. Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto‘‘ nandisaṃyojano’’ ti gāthamāha.
  913. 560913,119,295,17,23,1,48,5,Tattha {vitakkassā}ti kāmavitakkādiko vitakko assa.
  914. 560914,119,296,2,19,1,67,9,79. Idāni tassa nibbānassa maggaṃ pucchanto‘‘ kathaṃ satassā’’ ti gāthamāha.
  915. 560915,119,296,20,24,1,39,4,Tattha viññāṇan ti abhisaṅkhāraviññāṇaṃ.
  916. 560916,119,297,2,4,1,0,0,80.
  917. 560917,119,298,2,13,1,56,7,Athassa maggaṃ kathento bhagavā‘‘ ajjhattañcā’’ ti gāthamāha.
  918. 560918,119,298,14,21,1,47,6,Tattha evaṃ {satassā}ti evaṃ satassa sampajānassa.
  919. 560919,119,298,22,25,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  920. 560920,119,299,2,14,1,110,11,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadisova dhammābhisamayo ahosīti. "
  921. 560921,119,300,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  922. 560922,119,301,2,4,1,39,2,Udayamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  923. 560923,119,302,2,4,1,31,2,14 . Posālamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  924. 560924,119,303,2,27,1,113,15,81. Cuddasame posālasutte– yo atītaṃ {ādisatī}ti yo bhagavā attano ca paresañca‘‘ ekampi jātin’’ tiādibhedaṃ atītaṃ ādisati.
  925. 560925,119,304,2,10,1,93,8,Ekampi jātin ti ekampi paṭisandhimūlakaṃ cutipariyosānaṃ ekabhavapariyāpannaṃ khandhasantānaṃ.
  926. 560926,119,304,11,16,1,28,4,Esa nayo dvepi {jātiyo}tiādīsu.
  927. 560927,119,304,17,29,1,105,10,"Anekepi {saṃvaṭṭakappe}tiādīsu pana parihāyamāno kappo saṃvaṭṭakappo, tadā sabbesaṃ brahmaloke sannipatanato. "
  928. 560928,119,304,30,38,1,68,7,"Vaḍḍhamāno kappo vivaṭṭakappo, tadā brahmalokato sattānaṃ vivaṭṭanato. "
  929. 560929,119,304,39,49,1,84,9,"Tattha saṃvaṭṭena saṃvaṭṭaṭṭhāyī gahito hoti taṃmūlakattā, vivaṭṭena ca vivaṭṭaṭṭhāyī. "
  930. 560930,119,304,50,63,1,66,8,"Evañhi sati yāni tāni‘‘ cattārimāni, bhikkhave, kappassa asaṅkhyeyyāni. "
  931. 560931,119,304,64,66,1,16,2,Katamāni cattāri?
  932. 560932,119,304,67,88,1,81,9,"Saṃvaṭṭo saṃvaṭṭaṭṭhāyī vivaṭṭo vivaṭṭaṭṭhāyī’’ ti vuttāni( a. ni.4.156), tāni pariggahitāni honti. "
  933. 560933,119,304,89,97,1,62,7,Saṃvaṭṭakappe {vivaṭṭakappe}ti ca kappassa addhaṃ gahetvā vuttaṃ.
  934. 560934,119,304,98,104,1,52,5,{Saṃvaṭṭavivaṭṭakappe}ti sakalaṃ kappaṃ gahetvā vuttaṃ.
  935. 560935,119,304,105,108,1,22,3,Kathaṃ anussaratīti ce?
  936. 560936,119,304,109,112,1,25,3,Amutrāsin tiādinā nayena.
  937. 560937,119,304,113,133,1,133,20,Tattha amutrāsin ti amumhi saṃvaṭṭakappe ahaṃ amumhi bhave vā yoniyā vā gatiyā vā viññāṇaṭṭhitiyā vā sattāvāse vā sattanikāye vā āsiṃ.
  938. 560938,119,304,134,140,1,29,5,{Evaṃnāmo}ti tisso vā phusso vā.
  939. 560939,119,304,141,148,1,33,5,{Evaṃgotto}ti kaccāno vā kassapo vā .
  940. 560940,119,304,149,154,1,58,5,Idamassa atītabhave attano nāmagottānussaraṇavasena vuttaṃ.
  941. 560941,119,304,155,172,1,160,16,"Sace pana tasmiṃ kāle attano vaṇṇasampattiṃ vā lūkhapaṇītajīvitabhāvaṃ vā sukhadukkhabahulataṃ vā appāyukadīghāyukabhāvaṃ vā anussaritukāmo, tampi anussaratiyeva. "
  942. 560942,119,304,173,174,1,6,1,Tenāha–
  943. 560943,119,304,175,182,1,29,3,‘‘ evaṃvaṇṇo evamāyupariyanto’’ ti.
  944. 560944,119,304,183,190,1,35,6,Tattha {evaṃvaṇṇo}ti odāto vā sāmo vā.
  945. 560945,119,304,191,197,1,55,5,{Evamāhāro}ti sālimaṃsodanāhāro vā pavattaphalabhojano vā.
  946. 560946,119,304,198,208,1,120,8,Evaṃ {sukhadukkhapaṭisaṃvedī}ti anekappakārena kāyikacetasikānaṃ sāmisanirāmisādippabhedānaṃ vā sukhadukkhānaṃ paṭisaṃvedī.
  947. 560947,119,304,209,217,1,97,7,{Evamāyupariyanto}ti evaṃ vassasataparamāyupariyanto vā caturāsīti kappasahassaparamāyupariyanto vā.
  948. 560948,119,305,2,30,1,206,28,So tato cuto amutra udapādin ti so ahaṃ tato bhavato yonito gatito viññāṇaṭṭhitito sattāvāsato sattanikāyato vā cuto puna amukasmiṃ nāma bhave yoniyā gatiyā viññāṇaṭṭhitiyā sattāvāse sattanikāye vā udapādiṃ.
  949. 560949,119,305,31,44,1,99,13,Tatrāpāsin ti atha tatrāpi bhave yoniyā gatiyā viññāṇaṭṭhitiyā sattāvāse sattanikāye vā puna ahosiṃ.
  950. 560950,119,305,45,47,1,26,1,{Evaṃnāmo}tiādivuttanayameva.
  951. 560951,119,306,2,13,1,79,10,Api ca– yasmā amutrāsin ti idaṃ anupubbena ārohantassa yāvadicchakaṃ anussaraṇaṃ.
  952. 560952,119,306,14,20,1,47,5,So tato {cuto}ti paṭinivattantassa paccavekkhaṇaṃ.
  953. 560953,119,306,21,34,1,124,12,Tasmā {idhūpapanno}ti imissā idhūpapattiyā anantaramevassa upapattiṭṭhānaṃ sandhāya amutra udapādinti idaṃ vuttanti veditabbaṃ.
  954. 560954,119,306,35,47,1,120,12,Tatrāpāsin ti evamādi panassa tatrā imissā upapattiyā antare upapattiṭṭhāne nāmagottādīnaṃ anussaraṇadassanatthaṃ vuttaṃ.
  955. 560955,119,306,48,65,1,128,16,So tato cuto {idhūpapanno}ti svāhaṃ tato anantarūpapattiṭṭhānato cuto idha asukasmiṃ nāma khattiyakule vā brāhmaṇakule vā nibbatto.
  956. 560956,119,307,2,5,1,10,2,{Iti}ti evaṃ.
  957. 560957,119,307,6,14,1,68,7,"Sākāraṃ sauddesan ti nāmagottavasena sauddesaṃ, vaṇṇādivasena sākāraṃ. "
  958. 560958,119,307,15,37,1,92,13,"Nāmagottena hi satto‘‘ tisso kassapo’’ ti uddisiyati, vaṇṇādīhi‘‘ odāto sāmo’’ ti nānattato paññāyati. "
  959. 560959,119,307,38,44,1,37,5,"Tasmā nāmagottaṃ uddeso, itare ākārāti. "
  960. 560960,119,307,45,53,1,62,6,Pubbenivāsan ti pubbe atītajātīsu nivuṭṭhakkhandhā pubbenivāso.
  961. 560961,119,307,54,64,1,84,9,"Nivuṭṭhāti ajjhāvuṭṭhā anubhūtā attano santāne uppajjitvā niruddhā, nivuṭṭhadhammā vā. "
  962. 560962,119,307,65,78,1,126,11,"Nivuṭṭhāti gocaranivāsena nivuṭṭhā, attano viññāṇena viññātā paricchinnā, paraviññāṇena viññātāpi vā chinnavaṭumakānussaraṇādīsu. "
  963. 560963,119,307,79,82,1,26,3,Te buddhānaṃyeva labbhanti.
  964. 560964,119,307,83,87,1,32,4,Taṃ pubbenivāsaṃ ādisati katheti.
  965. 560965,119,307,88,98,1,88,10,Paresaṃ atītan ti aññesaṃ parapuggalānaṃ pubbenivāsaṃ ekampi jātintiādinā nayena ādisati.
  966. 560966,119,308,2,18,1,71,5,Mahāpadāniyasuttantan ti mahāpurisānaṃ apadānaniyuttaṃ mahāpadānasuttaṃ( dī. ni.2.1 ādayo).
  967. 560967,119,308,19,34,1,79,5,Mahāsudassaniyasuttantan ti mahāsudassanassa sampattiyuttaṃ mahāsudassanasuttaṃ( dī. ni.2.241 ādayo).
  968. 560968,119,308,35,50,1,82,5,Mahāgovindiyasuttantan ti mahāgovindabrāhmaṇassa apadānaniyuttaṃ mahāgovindasuttaṃ( dī. ni.2.293 ādayo).
  969. 560969,119,308,51,66,1,70,5,Māghadeviyasuttantan ti maghadevarañño apadānaniyuttaṃ maghadevasuttaṃ( ma. ni.2.308 ādayo).
  970. 560970,119,308,67,72,1,62,4,Satānusāriññāṇaṃ {hotī}ti pubbenivāsānussatisampayuttañāṇaṃ hoti.
  971. 560971,119,309,2,13,1,78,9,"Yāvatakaṃ {ākaṅkhatī}ti yattakaṃ ñātuṃ icchati, tattakaṃ jānissāmīti ñāṇaṃ peseti. "
  972. 560972,119,309,14,22,1,84,8,Athassa dubbalapattapuṭe pakkhandanārādho viya appaṭihataṃ anivāritaṃ ñāṇaṃ gacchati.
  973. 560973,119,309,23,29,1,45,5,"Tena yāvatakaṃ ākaṅkhati, tāvatakaṃ anussarati. "
  974. 560974,119,309,30,35,1,30,5,Bodhijan ti bodhiyā mūle jātaṃ.
  975. 560975,119,309,36,41,1,42,4,Ñāṇaṃ {uppajjatī}ti catumaggañāṇaṃ uppajjati.
  976. 560976,119,309,42,72,1,122,15,"Ayamantimā {jātī}ti tena ñāṇena jātimūlassa pahīnattā puna‘‘ ayamantimā jāti, natthidāni punabbhavo’’ ti( dī. ni.2.31) aparampi ñāṇaṃ uppajjati. "
  977. 560977,119,309,73,89,1,122,12,Indriyaparopariyattañāṇan ti ettha upari‘‘ sattānan’’ ti padaṃ idheva āharitvā sattānaṃ indriyaparopariyattañāṇanti yojetabbaṃ.
  978. 560978,119,309,90,112,1,93,14,Parāni ca aparāni ca‘‘ parāparānī’’ ti vattabbe sandhivasena ro -kāraṃ katvā‘‘ paroparānī’’ ti vuccati.
  979. 560979,119,309,113,134,1,244,17,"Paroparānaṃ bhāvo paropariyaṃ, paropariyameva paropariyattaṃ, veneyyasattānaṃ saddhādīnaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ paropariyattaṃ indriyaparopariyattaṃ, indriyaparopariyattassa ñāṇaṃ indriyaparopariyattañāṇaṃ, indriyānaṃ uttamānuttamabhāvañāṇanti attho."
  980. 560980,119,309,135,153,1,119,12,"‘‘ Indriyavarovariyattañāṇan’’ tipi pāṭho, varāni ca avarāni ca varovariyāni, varovariyānaṃ bhāvo varovariyattanti yojetabbaṃ. "
  981. 560981,119,309,154,159,1,31,4,{Avariyānī}ti ca uttamānīti attho.
  982. 560982,119,309,160,174,1,79,11,"Atha vā– parāni ca oparāni ca paroparāni, tesaṃ bhāvo paropariyattanti yojetabbaṃ. "
  983. 560983,119,309,175,208,1,92,12,"{Oparānī}ti ca orānīti vuttaṃ hoti, lāmakānīti attho‘‘ paroparāyassa samecca dhammā’’ tiādīsu( a. ni.4.5; su. ni.479) viya."
  984. 560984,119,309,209,231,1,52,5,‘‘ Indriyaparopariyatte ñāṇan’’ ti bhummavacanenapi pāṭho( paṭi. ma. aṭṭha.1.1.68).
  985. 560985,119,310,2,14,1,68,8,"{Tathāgatassā}ti yathā vipassiādayo pubbakā isayo āgatā, tathā āgatassa. "
  986. 560986,119,310,15,22,1,30,6,"Yathā ca te gatā, tathā gatassa. "
  987. 560987,119,310,23,29,1,57,6,Tathāgatabalan ti aññehi asādhāraṇaṃ tathāgatasseva balaṃ.
  988. 560988,119,310,30,40,1,84,9,"Yathā vā pubbabuddhānaṃ balaṃ puññussayasampattiyā āgataṃ, tathā āgatabalantipi attho. "
  989. 560989,119,310,41,47,1,58,6,Tattha duvidhaṃ tathāgatassa balaṃ kāyabalañca ñāṇabalañca.
  990. 560990,119,310,48,52,1,44,4,Tesu kāyabalaṃ hatthikulānusārena veditabbaṃ.
  991. 560991,119,310,53,55,1,20,2,Vuttañhetaṃ porāṇehi–
  992. 560992,119,311,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Kāḷāvakañca gaṅgeyyaṃ, paṇḍaraṃ tambapiṅgalaṃ; "
  993. 560993,119,312,2,69,1,48,4,"Gandhamaṅgalahemañca , uposathachaddantime dasā’’ ti.( ma. ni. aṭṭha.1.148; saṃ. ni. aṭṭha.2.2.22; a. ni. aṭṭha.3.10.21; vibha. aṭṭha.760; udā. aṭṭha.75; paṭi. ma. aṭṭha.2.2.44); "
  994. 560994,119,313,2,17,1,143,13,"Yadetaṃ pakatihatthiggaṇanāya hatthīnaṃ koṭisahassassa, purisagaṇanāya dasannaṃ purisakoṭisahassānaṃ balaṃ hoti, idaṃ tāva tathāgatassa kāyabalaṃ. "
  995. 560995,119,313,18,62,1,265,24,"Ñāṇabalaṃ pana mahāsīhanāde( ma. ni.1.146 ādayo) āgataṃ dasabalañāṇaṃ catuvesārajjañāṇaṃ aṭṭhasu parisāsu akampanañāṇaṃ catuyoniparicchedakañāṇaṃ pañcagatiparicchedakañāṇaṃ saṃyuttake( saṃ. ni.2.33-34) āgatāni tesattati ñāṇāni sattasattati ñāṇānīti evaṃ aññānipi anekāni ñāṇasahassāni, etaṃ ñāṇabalaṃ nāma. "
  996. 560996,119,313,63,86,1,90,9,"Idhāpi ñāṇabalameva adhippetaṃ, ñāṇañhi akampiyaṭṭhena upathambhakaṭṭhena ca balanti( paṭi. ma. aṭṭha.2.2.44) vuttaṃ. "
  997. 560997,119,314,2,13,1,89,11,Sattānaṃ āsayānusaye ñāṇan ti ettha rūpādīsu khandhesu chandarāgena sattā visattāti sattā.
  998. 560998,119,314,14,16,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  999. 560999,119,315,2,30,1,99,20,"‘ ‘ Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā‘ satto’ ti vuccati . "
  1000. 561000,119,315,31,74,1,123,21,"Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā‘ satto’ ti vuccatī’’ ti( saṃ. ni.3.161; mahāni.7). "
  1001. 561001,119,316,2,13,1,64,7,Akkharacintakā pana atthaṃ avicāretvā‘‘ nāmamattametan’’ ti icchanti.
  1002. 561002,119,316,14,22,1,53,7,"Yepi atthaṃ vicārenti, te satvayogena sattāti icchanti. "
  1003. 561003,119,316,23,40,1,152,15,"Tesaṃ sattānaṃ āsayanti nissayanti etthāti āsayo , micchādiṭṭhiyā sammādiṭṭhiyā vā kāmādīhi nekkhammādīhi vā paribhāvitassa cittasantānassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1004. 561004,119,316,41,50,1,89,8,"Sattasantāne anusenti anupavattantīti anusayā, thāmagatānaṃ kāmarāgādīnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. "
  1005. 561005,119,316,51,57,1,31,5,Āsayo ca anusayo ca āsayānusayo.
  1006. 561006,119,316,58,64,1,60,6,Jātiggahaṇena ca dvandasamāsavasena ca ekavacanaṃ veditabbaṃ.
  1007. 561007,119,316,65,83,1,139,13,"Yasmā caritādhimuttiyo āsayānusayasaṅgahitā, tasmā uddese caritādhimuttīsu ñāṇāni āsayānusayañāṇeneva saṅgahetvā‘‘ āsayānusaye ñāṇan’’ ti vuttaṃ. "
  1008. 561008,119,317,2,22,1,201,18,"Yamakapāṭihīre ñāṇan ti ettha aggikkhandhaudakadhārādīnaṃ apubbaṃ acarimaṃ sakiṃyeva pavattito yamakaṃ, assaddhiyādīnaṃ paṭipakkhadhammānaṃ haraṇato pāṭihīraṃ, yamakañca taṃ pāṭihīrañcāti yamakapāṭihīraṃ. "
  1009. 561009,119,318,2,48,1,385,40,"Mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇan ti ettha paradukkhe sati sādhūnaṃ hadayakampanaṃ karotīti karuṇā, kināti vā paradukkhaṃ hiṃsati vināsetīti karuṇā, kirīyati vā dukkhitesu pharaṇavasena pasārīyatīti karuṇā, pharaṇakammavasena kammaguṇavasena ca mahatī karuṇā mahākaruṇā, samāpajjanti etaṃ mahākāruṇikāti samāpatti, mahākaruṇā ca sā samāpatti cāti mahākaruṇāsamāpatti, tassaṃ mahākaruṇāsamāpattiyaṃ. "
  1010. 561010,119,318,49,53,1,24,4,Taṃ sampayuttaṃ vā ñāṇaṃ.
  1011. 561011,119,319,2,22,1,193,18,"Sabbaññutaññāṇaṃ anāvaraṇañāṇan ti ettha pañcaneyyapathappabhedaṃ sabbaṃ aññāsīti sabbaññū, sabbaññussa bhāvo sabbaññutā, sabbaññutā eva ñāṇaṃ sabbaññutāñāṇanti vattabbe sabbaññutaññāṇanti vuttaṃ. "
  1012. 561012,119,319,23,34,1,109,11,Saṅkhatāsaṅkhatādibhedā sabbadhammā hi saṅkhāro vikāro lakkhaṇaṃ nibbānaṃ paññattīti pañceva neyyapathā honti.
  1013. 561013,119,319,35,58,1,85,10,Āvajjanapaṭibaddhattā eva hi natthi tassa āvaraṇanti tadeva anāvaraṇañāṇan ti vuccati( paṭi. ma. aṭṭha.1.1.68).
  1014. 561014,119,320,2,16,1,169,13,Sabbattha asaṅgamappaṭihatamanāvaraṇañāṇan ti ettha atītānāgatapaccuppannesu asaṅgaṃ saṅgavirahitaṃ appaṭihataṃ paṭipakkhavirahitaṃ hutvā pavattaṃ āvaraṇavirahitaṃ ñāṇaṃ.
  1015. 561015,119,321,2,5,1,20,2,Anāgatampi {ādisatī}ti–
  1016. 561016,119,322,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Imasmiṃ bhaddake kappe, tayo āsiṃsu nāyakā; "
  1017. 561017,119,323,2,11,1,46,6,"Ahametarahi sambuddho, metteyyo cāpi hessatī’’ ti. "
  1018. 561018,119,323,12,13,1,2,1,ca–
  1019. 561019,119,324,2,32,1,131,14,"‘ ‘ Asītivassasahassāyukesu , bhikkhave, manussesu metteyyo nāma bhagavā loke uppajjissati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno’’ ti ca( dī. ni.3.107)–"
  1020. 561020,119,325,2,55,1,330,38,"‘ ‘ Atha kho, bhikkhave, saṅkho nāma rājā yo so yūpo raññā mahāpanādena kārāpito, taṃ yūpaṃ ussāpetvā ajjhāvasitvā taṃ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ dānaṃ datvā metteyyassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissatī’’ ti ca( dī. ni.3.108)–"
  1021. 561021,119,326,2,35,1,108,14,"‘ ‘ Anāgate aṭṭhissaro nāma paccekasambuddho bhavissatī’’ ti( mi. pa.4.1.3) ca,‘‘ sumanissaro nāma paccekasambuddho bhavissatī’’ ti ca– "
  1022. 561022,119,327,2,7,1,46,5,Ādinā nayena devadattādīnaṃ anāgataṃ ācikkhati.
  1023. 561023,119,327,8,13,1,40,4,Paccuppannampi {ādisatī}ti idaṃ pākaṭameva.
  1024. 561024,119,328,2,8,1,46,2,82. {Vibhūtarūpasaññissā}ti samatikkantarūpasaññissa.
  1025. 561025,119,328,9,16,1,111,5,"{Sabbakāyappahāyino}ti tadaṅgavikkhambhanavasena sabbarūpakāyapahāyino, pahīnarūpabhavapaṭisandhikassāti adhippāyo. "
  1026. 561026,119,328,17,34,1,107,11,"Natthi kiñcīti {passato}ti viññāṇābhāvadassanena‘‘ natthi kiñcī’’ ti passato, ākiñcaññāyatanalābhinoti vuttaṃ hoti. "
  1027. 561027,119,328,35,42,1,56,6,Ñāṇaṃ {sakkānupucchāmī}ti sakkāti bhagavantaṃ ālapanto āha.
  1028. 561028,119,328,43,50,1,53,6,"Tassa puggalassa ñāṇaṃ pucchāmi, kīdisaṃ icchitabbanti. "
  1029. 561029,119,328,51,61,1,72,8,"Kathaṃ {neyyā}ti kathañca so netabbo, kathamassa uttariñāṇaṃ uppādetabbanti. "
  1030. 561030,119,329,2,12,1,89,7,Katamā {rūpasaññā}ti ettha {rūpasaññā}ti saññāsīsena vuttarūpāvacarajhānañceva tadārammaṇañca.
  1031. 561031,119,329,13,40,1,66,8,Rūpāvacarajhānampi hi rūpanti vuccati‘‘ rūpī rūpāni passatī’’ tiādīsu( dha. sa.248; paṭi. ma.1.209).
  1032. 561032,119,329,41,59,1,68,7,Tassa ārammaṇampi‘‘ bahiddhā rūpāni passati suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ tiādīsu( dha. sa.223).
  1033. 561033,119,329,60,69,1,84,9,Tasmā idha rūpe saññā rūpasaññāti evaṃ saññāsīsena rūpāvacarajhānassetaṃ adhivacanaṃ.
  1034. 561034,119,329,70,79,1,58,8,"Rūpaṃ saññā assāti rūpasaññā, rūpamassa nāmanti vuttaṃ hoti. "
  1035. 561035,119,329,80,86,1,74,6,Evaṃ pathavīkasiṇādibhedassa tadārammaṇassa cetaṃ adhivacananti veditabbaṃ.
  1036. 561036,119,329,87,95,1,81,7,Idha pana kusalavipākakiriyavasena pañcadasajhānasaṅkhātā rūpasaññā eva adhippetā .
  1037. 561037,119,329,96,103,1,84,5,Rūpāvacarasamāpattiṃ samāpannassa {vā}ti rūpāvacarakusalajjhānasamāpattiṃ samāpannassa.
  1038. 561038,119,329,104,111,1,60,6,Upapannassa {vā}ti vipākajjhānavasena tasmiṃ bhave upapannassa.
  1039. 561039,119,329,112,122,1,109,9,Diṭṭhadhammasukhavihārissa {vā}ti imasmiṃyeva attabhāve kiriyājhānaṃ samāpajjitvā sukhaṃ uppādetvā viharantassa.
  1040. 561040,119,329,123,126,1,39,2,{Arūpasamāpattiyo}ti ākāsānañcāyatanādīni.
  1041. 561041,119,329,127,131,1,34,3,{Paṭiladdhassā}ti uppādetvā ṭhitassa.
  1042. 561042,119,329,132,139,1,49,6,Rūpasaññā vibhūtā {hontī}ti rūpasaññā apagatā honti.
  1043. 561043,119,329,140,143,1,17,2,{Vigatā}ti vināsitā.
  1044. 561044,119,329,144,153,1,27,4,"‘‘ Abhāvitā’’ tipi pāṭho, sundaro. "
  1045. 561045,119,330,2,6,1,52,3,{Tadaṅgasamatikkamā}ti tadaṅgappahānavasena atikkamena.
  1046. 561046,119,330,7,13,1,75,5,Vikkhambhanappahānena {pahīno}ti arūpajjhānapaṭilābhena vikkhambhanena pahīno.
  1047. 561047,119,330,14,21,1,79,6,Tassa {rūpakāyo}ti tassa arūpasamāpattipaṭilābhino arūpapuggalassa rūpāvacarakāyo.
  1048. 561048,119,331,2,16,1,112,13,"Ākiñcaññāyatanan ti ettha nāssa kiñcananti akiñcanaṃ, antamaso saṅgamattampi assa avasiṭṭhaṃ natthīti vuttaṃ hoti. "
  1049. 561049,119,331,17,36,1,214,16,"Akiñcanassa bhāvo ākiñcaññaṃ, ākāsānañcāyatanaviññāṇāpagamassetaṃ adhivacanaṃ, taṃ ākiñcaññaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena imissā saññāya āyatananti ākiñcaññāyatanaṃ, ākāse pavattitaviññāṇāpagamārammaṇassa jhānassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1050. 561050,119,331,37,46,1,96,8,Viññāṇañcāyatanasamāpattiṃ sato {samāpajjitvā}ti taṃ viññāṇañcāyatanaṃ satokārī hutvā samāpajjitvā.
  1051. 561051,119,331,47,55,1,59,7,Tato {vuṭṭhahitvā}ti satokārī hutvā tāya samāpattiyā vuṭṭhāya.
  1052. 561052,119,331,56,63,1,58,7,Taññeva viññāṇan ti taṃ ākāse pavattitaṃ mahaggataviññāṇaṃ.
  1053. 561053,119,331,64,67,1,19,2,{Abhāvetī}ti vināseti.
  1054. 561054,119,331,68,72,1,26,3,{Vibhāvetī}ti vividhā nāseti.
  1055. 561055,119,331,73,77,1,32,3,{Antaradhāpetī}ti adassanaṃ gameti.
  1056. 561056,119,332,2,11,1,54,7,Kathaṃ so {netabbo}ti so puggalo kenappakārena jānitabbo.
  1057. 561057,119,332,12,16,1,33,3,{Vinetabbo}ti nānāvidhena jānitabbo.
  1058. 561058,119,332,17,23,1,50,5,{Anunetabbo}ti punappunaṃ cittena kathaṃ gamayitabbo.
  1059. 561059,119,333,2,4,1,0,0,83.
  1060. 561060,119,334,2,13,1,94,11,Athassa bhagavā tādise puggale attano appaṭihatañāṇataṃ pakāsetvā taṃ ñāṇaṃ byākātuṃ gāthamāha.
  1061. 561061,119,334,14,30,1,151,14,"Tattha viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, abhijānaṃ {tathāgato}ti abhisaṅkhāravasena catasso paṭisandhivasena sattāti evaṃ sabbā viññāṇaṭṭhitiyo abhijānanto tathāgato. "
  1062. 561062,119,334,31,39,1,74,6,Tiṭṭhantamenaṃ {jānātī}ti kammābhisaṅkhāravasena tiṭṭhametaṃ puggalaṃ jānāti –
  1063. 561063,119,334,40,49,1,36,5,‘‘ āyatiṃ ayaṃ evaṃgatiko bhavissatī’’ ti.
  1064. 561064,119,334,50,54,1,43,4,Dhimuttan ti ākiñcaññāyatanādīsu adhimuttaṃ.
  1065. 561065,119,334,55,58,1,24,3,Tapparāyaṇan ti tammayaṃ.
  1066. 561066,119,335,2,10,1,70,6,{Viññāṇaṭṭhitiyo}ti paṭisandhiviññāṇassa ṭhānāni saviññāṇakā khandhā eva.
  1067. 561067,119,335,11,19,1,62,7,Tattha {seyyathāpī}ti nidassanatthe nipāto yathā manussāti attho.
  1068. 561068,119,335,20,29,1,97,9,Aparimāṇesupi hi cakkavāḷesu aparimāṇānaṃ manussānaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena dvepi ekasadisā natthi.
  1069. 561069,119,335,30,40,1,68,10,Yepi hi katthaci yamakabhātaro vaṇṇena vā saṇṭhānena vā sadisā honti.
  1070. 561070,119,335,41,45,1,41,4,Tepi ālokitavilokitādīhi visadisāva honti.
  1071. 561071,119,335,46,54,1,26,4,Tasmā‘‘ nānattakāyā’’ ti vuttā.
  1072. 561072,119,335,55,62,1,63,7,Paṭisandhisaññā pana nesaṃ tihetukāpi duhetukāpi ahetukāpi hoti.
  1073. 561073,119,335,63,71,1,29,4,Tasmā‘‘ nānattasaññino’’ ti vuttā.
  1074. 561074,119,335,72,78,1,35,5,Ekacce ca {devā}ti cha kāmāvacaradevā.
  1075. 561075,119,335,79,88,1,52,8,"Tesu hi kesañci kāyo nīlo hoti, kesañci pītakādivaṇṇo. "
  1076. 561076,119,335,89,99,1,59,9,"Saññā pana nesaṃ tihetukāpi duhetukāpi hoti, ahetukā na hoti. "
  1077. 561077,119,335,100,115,1,136,14,Ekacce ca {vinipātikā}ti catuapāyavinimuttā punabbasumātā yakkhinī piyaṅkaramātā phussamittā dhammaguttāti evamādayo aññe ca vemānikā petā.
  1078. 561078,119,335,116,129,1,150,12,"Etesañhi odātakāḷamaṅguracchavisāmavaṇṇādivasena ceva kisathūlarassadīghavasena ca kāyo nānā hoti, manussānaṃ viya tihetukaduhetukāhetukavasena saññāpi. "
  1079. 561079,119,335,130,143,1,106,12,"Te pana devā viya na mahesakkhā, kapaṇamanussā viya appesakkhā dullabhaghāsacchādanā dukkhapīḷitā viharanti. "
  1080. 561080,119,335,144,157,1,108,11,"Ekacce kāḷapakkhe dukkhitā juṇhapakkhe sukhitā honti, tasmā sukhasamussayato vinipatitattā {vinipātikā}ti vuttā. "
  1081. 561081,119,335,158,167,1,73,8,"Ye panettha tihetukā, tesaṃ dhammābhisamayopi hoti piyaṅkaramātādīnaṃ viya. "
  1082. 561082,119,336,2,6,1,56,2,{Brahmakāyikā}ti brahmapārisajjabrahmapurohitamahābrahmāno.
  1083. 561083,119,336,7,13,1,56,5,{Paṭhamābhinibbattā}ti te sabbepi paṭhamajjhānena nibbattā.
  1084. 561084,119,336,14,25,1,89,9,"Brahmapārisajjā pana parittena, brahmapurohitā majjhimena, kāyova nesaṃ vipphārikataro hoti. "
  1085. 561085,119,336,26,34,1,60,7,"Mahābrahmāno paṇītena, kāyo pana nesaṃ ativipphārikataro hoti. "
  1086. 561086,119,336,35,47,1,91,10,"Iti te kāyassa nānattā, paṭhamajjhānavasena saññāya ekattā nānattakāyā {ekattasaññino}ti vuttā. "
  1087. 561087,119,336,48,56,1,37,7,"Yathā ca te, evaṃ catūsu apāyesu sattā. "
  1088. 561088,119,336,57,75,1,117,14,"Nirayesu hi kesañci gāvutaṃ, kesañci aḍḍhayojanaṃ, kesañci tigāvutaṃ attabhāvo hoti, devadattassa pana yojanasatiko jāto. "
  1089. 561089,119,336,76,83,1,47,6,"Tiracchānesupi keci khuddakā honti, keci mahantā. "
  1090. 561090,119,336,84,97,1,83,10,"Pettivisayesupi keci saṭṭhihatthā, keci asītihatthā honti, keci suvaṇṇā, keci dubbaṇṇā. "
  1091. 561091,119,336,98,101,1,23,3,Tathā kālakañcikā asurā.
  1092. 561092,119,336,102,108,1,56,6,Api cettha dīghapiṭṭhikapetā nāma saṭṭhiyojanikāpi honti.
  1093. 561093,119,336,109,114,1,48,5,Saññā pana sabbesampi akusalavipākāhetukāva hoti.
  1094. 561094,119,336,115,122,1,59,6,Iti āpāyikāpi nānattakāyā {ekattasaññino}ti saṅkhaṃ gacchanti.
  1095. 561095,119,337,2,17,1,115,14,{Ābhassarā}ti daṇḍaukkāya acci viya etesaṃ sarīrato ābhā chijjitvā chijjitvā patantī viya sarati visaratīti ābhassarā.
  1096. 561096,119,337,18,28,1,90,9,Tesu pañcakanaye dutiyatatiyajjhānadvayaṃ parittaṃ bhāvetvā upapannā parittābhā nāma honti.
  1097. 561097,119,337,29,35,1,50,6,Majjhimaṃ bhāvetvā upapannā appamāṇābhā nāma honti.
  1098. 561098,119,337,36,42,1,46,6,Paṇītaṃ bhāvetvā upapannā ābhassarā nāma honti.
  1099. 561099,119,337,43,48,1,47,5,Idha pana ukkaṭṭhaparicchedavasena sabbe gahitā.
  1100. 561100,119,337,49,62,1,100,12,"Sabbesañhi tesaṃ kāyo ekavipphārova hoti, saññā pana avitakkavicāramattā ca avitakkaavicārā cāti nānā. "
  1101. 561101,119,338,2,11,1,74,7,"{Subhakiṇhā}ti subhena vokiṇṇā, subhena sarīrappabhāvaṇṇena ekagghanāti attho. "
  1102. 561102,119,338,12,20,1,66,8,Etesañhi na ābhassarānaṃ viya chijjitvā chijjitvā pabhā gacchatīti.
  1103. 561103,119,338,21,32,1,144,11,Catukkanaye tatiyassa pañcakanaye catukkassa parittamajjhimapaṇītassa jhānassa vasena parittasubhaappamāṇasubhasubhakiṇhā nāma hutvā nibbattanti.
  1104. 561104,119,338,33,42,1,81,9,Iti sabbepi te ekattakāyā ceva catutthajjhānasaññāya ekattasaññino cāti veditabbā.
  1105. 561105,119,338,43,47,1,48,4,Vehapphalā pi catutthaviññāṇaṭṭhitimeva bhajanti.
  1106. 561106,119,338,48,57,1,74,8,"Asaññasattā viññāṇābhāvā ettha saṅgahaṃ na gacchanti, sattāvāsesu gacchanti. "
  1107. 561107,119,339,2,16,1,111,11,"Suddhāvāsā vivaṭṭapakkhe ṭhitā, na sabbakālikā, kappasatasahassampi asaṅkhyeyyampi buddhasuññe loke na uppajjanti. "
  1108. 561108,119,339,17,21,1,61,4,Soḷasakappasahassabbhantare buddhesu uppannesuyeva uppajjanti.
  1109. 561109,119,339,22,47,1,55,4,Dhammacakkapavattissa( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13; paṭi. ma.2.30) bhagavato khandhāvārasadisā honti.
  1110. 561110,119,339,48,56,1,51,7,"Tasmā neva viññāṇaṭṭhitiṃ, na ca sattāvāsaṃ bhajanti. "
  1111. 561111,119,339,57,130,1,266,30,"Mahāsīvatthero pana‘‘ na kho pana so, sāriputta, āvāso sulabharūpo, yo mayā anāvuṭṭhapubbo iminā dīghena addhunā aññatra suddhāvāsehi devehīti iminā suttena( ma. ni.1.160) suddhāvāsāpi catutthaviññāṇaṭṭhitiṃ catutthasattāvāsañca bhajantī’’ ti vadati, taṃ appaṭibāhitattā suttassa anuññātaṃ( a. ni. aṭṭha.3.7.44-45; paṭi. ma. aṭṭha.1.1.21). "
  1112. 561112,119,340,2,15,1,95,10,"Sabbaso rūpasaññānaṃ {samatikkamā}ti ettha {sabbaso}ti sabbākārena, sabbāsaṃ vā anavasesānanti attho. "
  1113. 561113,119,340,16,21,1,73,5,Rūpasaññānan ti saññāsīsena vuttarūpāvacarajjhānānañceva tadārammaṇānañca.
  1114. 561114,119,340,22,68,1,136,15,"Rūpāvacarajjhānampi hi rūpanti vuccati‘‘ rūpī rūpāni passatī’’ tiādīsu( dha. sa.248; paṭi. ma.1.209), tassa ārammaṇampi‘‘ bahiddhā rūpāni passati suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ tiādīsu( dha. sa.223). "
  1115. 561115,119,340,69,83,1,91,10,Tasmā idha‘‘ rūpe saññā rūpasaññā’’ ti evaṃ saññāsīsena vuttarūpāvacarajjhānassetaṃ adhivacanaṃ.
  1116. 561116,119,340,84,93,1,58,8,"Rūpaṃ saññā assāti rūpasaññā, rūpamassa nāmanti vuttaṃ hoti. "
  1117. 561117,119,340,94,100,1,74,6,Evaṃ pathavīkasiṇādibhedassa tadārammaṇassa cetaṃ adhivacananti veditabbaṃ.
  1118. 561118,119,341,2,8,1,31,4,{Samatikkamā}ti virāgā nirodhā ca.
  1119. 561119,119,341,9,12,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  1120. 561120,119,341,13,37,1,268,24,Etāsaṃ kusalavipākakiriyavasena pañcadasannaṃ jhānasaṅkhātānaṃ rūpasaññānaṃ etesañca pathavīkasiṇādivasena aṭṭhannaṃ ārammaṇasaṅkhātānaṃ rūpasaññānaṃ sabbākārena anavasesānaṃ vā virāgā ca nirodhā ca virāgahetu ceva nirodhahetu ca ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati.
  1121. 561121,119,341,38,46,1,71,8,Na hi sakkā sabbaso anatikkantarūpasaññena etaṃ upasampajja viharitunti.
  1122. 561122,119,341,47,61,1,116,13,"Tattha yasmā ārammaṇe avirattassa saññāsamatikkamo na hoti, samatikkantāsu ca saññāsu ārammaṇaṃ samatikkantameva hoti. "
  1123. 561123,119,341,62,65,1,33,3,Tasmā ārammaṇasamatikkamaṃ avatvā–
  1124. 561124,119,342,2,7,1,23,4,‘ ‘ Tattha katamā rūpasaññā?
  1125. 561125,119,342,8,23,1,136,13,"Rūpāvacarasamāpattiṃ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ, imā vuccanti rūpasaññāyo. "
  1126. 561126,119,342,24,39,1,103,12,"Imā rūpasaññāyo atikkanto hoti vītikkanto samatikkanto, tena vuccati sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā’’ ti– "
  1127. 561127,119,343,2,12,1,44,5,Evaṃ vibhaṅge( vibha.602) saññānaṃyeva samatikkamo vutto.
  1128. 561128,119,343,13,32,1,173,17,"Yasmā pana ārammaṇasamatikkamena pattabbā etā samāpattiyo, na ekasmiṃyeva ārammaṇe paṭhamajjhānādīni viya, tasmā ayaṃ ārammaṇasamatikkamavasenāpi atthavaṇṇanā katāti veditabbā. "
  1129. 561129,119,344,2,18,1,145,13,"Paṭighasaññānaṃ {atthaṅgamā}ti cakkhādīnaṃ vatthūnaṃ rūpādīnaṃ ārammaṇānañca paṭighātena uppannā saññā paṭighasaññā, rūpasaññādīnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. "
  1130. 561130,119,344,19,20,1,7,1,Yathāha–
  1131. 561131,119,344,21,26,1,26,3,‘‘ tattha katamā paṭighasaññā?
  1132. 561132,119,344,27,44,1,89,9,"Rūpasaññā saddasaññā gandhasaññā rasasaññā phoṭṭhabbasaññā, imā vuccanti paṭighasaññāyo’’ ti( vibha.603). "
  1133. 561133,119,344,45,61,1,153,15,"Tāsaṃ kusalavipākānaṃ pañcannaṃ akusalavipākānaṃ pañcannanti sabbaso dasannaṃ paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā pahānā asamuppādā, appavattiṃ katvāti vuttaṃ hoti. "
  1134. 561134,119,345,2,37,1,309,33,"Kāmañcetā paṭhamajjhānādīni samāpannassāpi na santi, na hi tasmiṃ samaye pañcadvāravasena cittaṃ pavattati, evaṃ santepi aññattha pahīnānaṃ sukhadukkhānaṃ catutthajjhāne viya sakkāyadiṭṭhādīnaṃ tatiyamagge viya ca imasmiṃyeva jhāne ussāhajananatthaṃ imassa jhānassa pasaṃsāvasena etāsaṃ ettha vacanaṃ veditabbaṃ. "
  1135. 561135,119,345,38,72,1,201,28,"Atha vā– kiñcāpi tā rūpāvacaraṃ samāpannassa na santi, atha kho na pahīnattā na santi, na hi rūpavirāgāya rūpāvacarabhāvanā saṃvattati, rūpāyattā ca etāsaṃ pavatti, ayaṃ pana bhāvanā rūpavirāgāya saṃvattati . "
  1136. 561136,119,345,73,84,1,39,7,Tasmā tā ettha‘‘ pahīnā’’ ti vattuṃ vaṭṭati.
  1137. 561137,119,345,85,93,1,54,7,"Na kevalañca vattuṃ, ekaṃseneva evaṃ dhāretumpi vaṭṭati. "
  1138. 561138,119,345,94,118,1,94,11,Tāsañhi ito pubbe appahīnattāyeva‘‘ paṭhamajjhānaṃ samāpannassa saddo kaṇṭako’’ ti( a. ni.10.72) vutto bhagavatā.
  1139. 561139,119,345,119,127,1,73,8,Idha ca pahīnattāyeva arūpasamāpattīnaṃ āneñjatā santavimokkhatā ca vuttā–
  1140. 561140,119,345,128,159,1,123,17,"‘‘ āḷāro ca kālāmo arūpaṃ samāpanno pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva addasa, na pana saddaṃ assosī’’ ti( dī. ni.2.192). "
  1141. 561141,119,346,2,13,1,87,9,"Nānattasaññānaṃ {amanasikārā}ti nānatte gocare pavattānaṃ saññānaṃ, nānattānaṃ vā saññānaṃ. "
  1142. 561142,119,346,14,17,1,12,3,Yasmā hi etā–
  1143. 561143,119,347,2,8,1,26,4,‘ ‘ Tattha katamā nānattasaññā?
  1144. 561144,119,347,9,29,1,127,12,"Asamāpannassa manodhātusamaṅgissa vā manoviññāṇadhātusamaṅgissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṃ, imā vuccanti nānattasaññāyo’’ ti( vibha.604)– "
  1145. 561145,119,348,2,16,1,157,14,Evaṃ vibhaṅge vibhajitvā vuttāva idha adhippetā asamāpannassa manodhātumanoviññāṇadhātusaṅgahitā saññā rūpasaddādibhede nānatte nānāsabhāve gocare pavattanti.
  1146. 561146,119,348,17,46,1,245,23,"Yasmā cetā aṭṭha kāmāvacarakusalasaññā dvādasa akusalasaññā ekādasa kāmāvacarakusalavipākasaññā dve akusalavipākasaññā ekādasa kāmāvacarakiriyasaññāti evaṃ catucattālīsampi saññā nānattā nānāsabhāvā aññamaññaṃ asadisā, tasmā‘‘ nānattasaññā’’ ti vuttā. "
  1147. 561147,119,348,47,54,1,80,7,Tāsaṃ sabbaso nānattasaññānaṃ amanasikārā anāvajjanā asamannāhārā apaccavekkhaṇā.
  1148. 561148,119,348,55,66,1,71,10,"Yasmā tā nāvajjati na manasikaroti na paccavekkhati, tasmāti vuttaṃ hoti. "
  1149. 561149,119,349,2,35,1,209,27,"Yasmā cettha purimā rūpasaññā paṭighasaññā ca iminā jhānena nibbatte bhavepi na vijjanti, pageva tasmiṃ bhave imaṃ jhānaṃ upasampajja viharaṇakāle, tasmā tāsaṃ‘‘ samatikkamā atthaṅgamā’’ ti dvedhāpi abhāvoyeva vutto. "
  1150. 561150,119,349,36,65,1,197,23,"Nānattasaññāsu pana yasmā aṭṭha kāmāvacarakusalasaññā nava kiriyasaññā dasa akusalasaññāti, imā sattavīsati saññā iminā jhānena nibbatte bhave vijjanti, tasmā tāsaṃ‘‘ amanasikārā’’ ti vuttanti veditabbaṃ. "
  1151. 561151,119,349,66,82,1,127,15,"Tatrāpi hi imaṃ jhānaṃ upasampajja viharanto tāsaṃ amanasikārāyeva upasampajja viharati, tā pana manasikaronto asamāpanno hotīti. "
  1152. 561152,119,349,83,96,1,91,9,Saṅkhepato cettha‘‘ rūpasaññānaṃ samatikkamā’’ ti iminā sabbarūpāvacaradhammānaṃ pahānaṃ vuttaṃ.
  1153. 561153,119,349,97,128,1,142,13,‘‘ Paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā’’ ti iminā sabbesaṃ kāmāvacaracittacetasikānañca pahānaṃ amanasikāro ca vuttoti veditabbo( paṭi. ma. aṭṭha.2.1.213).
  1154. 561154,119,350,2,18,1,193,16,Iti bhagavā pannarasannaṃ rūpasaññānaṃ samatikkamena dasannaṃ paṭighasaññānaṃ atthaṅgamena catucattālīsāya nānattasaññānaṃ amanasikārenāti tīhi padehi ākāsānañcāyatanasamāpattiyā vaṇṇaṃ kathesi.
  1155. 561155,119,350,19,22,1,15,3,Kiṃ kāraṇāti ce?
  1156. 561156,119,350,23,26,1,46,3,Sotūnaṃ ussāhajananatthañceva palobhanatthañca.
  1157. 561157,119,350,27,33,1,30,5,Sace hi keci apaṇḍitā vadeyyuṃ–
  1158. 561158,119,350,34,53,1,104,13,"‘‘ satthā ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ nibbattethāti vadati, ko nu kho etāya nibbattitāya attho, ko ānisaṃso’’ ti."
  1159. 561159,119,350,54,69,1,70,11,‘‘ Te evaṃ vattuṃ mā labhantū’’ ti imehi ākārehi samāpattiyā vaṇṇaṃ kathesi.
  1160. 561160,119,350,70,75,1,33,5,Tañhi nesaṃ sutvā evaṃ bhavissati–
  1161. 561161,119,350,76,96,1,109,14,"‘‘ evaṃ santā kira ayaṃ samāpatti evaṃ paṇītā, nibbattessāma nan’’ ti, athassā nibbattanatthāya ussāhaṃ karissantīti. "
  1162. 561162,119,351,2,13,1,110,10,"Palobhanatthañcāpi tesaṃ etissā vaṇṇaṃ kathesi visakaṇṭakavāṇijoviya, visakaṇṭakavāṇijo nāma guḷavāṇijo vuccati. "
  1163. 561163,119,351,14,33,1,129,13,"So kira guḷaphāṇitakhaṇḍasakkarādīni sakaṭena ādāya paccantagāmaṃ gantvā‘‘ visakaṇṭakaṃ gaṇhatha, visakaṇṭakaṃ gaṇhathā’’ ti ugghosesi. "
  1164. 561164,119,351,34,69,1,169,25,"Taṃ sutvā gāmikā‘‘ visaṃ nāma kakkhaḷaṃ, yo naṃ khādati, so marati, kaṇṭakopi vijjhitvā māreti, ubhopete kakkhaḷā, ko ettha ānisaṃso’’ ti gehadvārāni thakesuṃ, dārake ca palāpesuṃ. "
  1165. 561165,119,351,70,106,1,204,24,"Taṃ disvā vāṇijo‘‘ avohārakusalā ime gāmikā, handa ne upāyena gaṇhāpemī’’ ti‘‘ atimadhuraṃ gaṇhatha, atisāduṃ gaṇhatha, guḷaṃ phāṇitaṃ sakkaraṃ samagghaṃ labbhati, kūṭamāsakakūṭakahāpaṇādīhipi labbhatī’’ ti ugghosesi. "
  1166. 561166,119,351,107,116,1,69,9,Taṃ sutvā gāmikā haṭṭhapahaṭṭhā nikkhantā bahumpi mūlaṃ datvā gahesuṃ.
  1167. 561167,119,352,2,22,1,117,12,Tattha vāṇijassa‘‘ visakaṇṭakaṃ gaṇhathā’’ ti ugghosanaṃ viya bhagavato‘‘ ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ nibbattethā’’ ti vacanaṃ.
  1168. 561168,119,352,23,61,1,171,25,"‘‘ Ubhopete kakkhaḷā, ko ettha ānisaṃso’’ ti gāmikānaṃ cintanaṃ viya‘‘ bhagavā‘ ākāsānañcāyatanaṃ nibbattethā’ ti āha, ko nu kho ettha ānisaṃso, nāssa guṇaṃ jānāmā’’ ti sotūnaṃ cintanaṃ. "
  1169. 561169,119,352,62,75,1,114,9,Athassa vāṇijassa‘‘ atimadhuraṃ gaṇhathā’’ tiādivacanaṃ viya bhagavato rūpasaññāsamatikkamanādikaṃ ānisaṃsappakāsanaṃ.
  1170. 561170,119,352,76,102,1,187,22,Idañhi sutvā te bahumpi mūlaṃ datvā gāmikā viya guḷaṃ‘‘ iminā ānisaṃsena palobhitacittā mahantampi ussāhaṃ katvā imaṃ samāpattiṃ nibbattessantī’’ ti ussāhajananatthaṃ palobhanatthañca kathesi.
  1171. 561171,119,353,2,28,1,224,20,"{Ākāsānañcāyatanūpagā}ti ettha nāssa antoti anantaṃ, ākāsaṃ anantaṃ ākāsānantaṃ, ākāsānantaṃ eva ākāsānañcaṃ, taṃ ākāsānañcaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanamassa sasampayuttadhammassa jhānassa devānaṃ devāyatanamivāti ākāsānañcāyatanaṃ. "
  1172. 561172,119,353,29,31,1,36,2,Kasiṇugghāṭimākāsassetaṃ adhivacanaṃ.
  1173. 561173,119,353,32,39,1,94,7,Tattha jhānaṃ nibbattetvā paṭisandhivasena ākāsānañcāyatanabhavaṃ upagatā ākāsānañcāyatanūpagā.
  1174. 561174,119,353,40,55,1,39,4,"Ito paresu visesamattameva vaṇṇayissāma( dha. sa. aṭṭha.265,1436-7). "
  1175. 561175,119,354,2,17,1,158,13,"Ākāsānañcāyatanaṃ {samatikkammā}ti ettha tāva pubbe vuttanayena ākāsānañcaṃ āyatanamassa adhiṭṭhānaṭṭhenāti jhānampi ākāsānañcāyatanaṃ, vuttanayeneva ārammaṇampi. "
  1176. 561176,119,354,18,48,1,245,24,"Evametaṃ jhānañca ārammaṇañcāti ubhayampi appavattikaraṇena ca amanasikaraṇena ca samatikkamitvāva yasmā idaṃ viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharitabbaṃ, tasmā ubhayampetaṃ ekajjhaṃ katvā‘‘ ākāsānañcāyatanaṃ samatikkammā’’ ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  1177. 561177,119,355,2,36,1,167,19,"{Viññāṇañcāyatanūpagā}ti ettha pana‘‘ anantan’’ ti manasikātabbavasena nāssa antoti anantaṃ, anantameva ānañcaṃ, viññāṇaṃ ānañcaṃ‘‘ viññāṇānañcan’’ ti avatvā‘‘ viññāṇañcan’’ ti vuttaṃ. "
  1178. 561178,119,355,37,39,1,21,2,Ayañhettha ruḷhīsaddo.
  1179. 561179,119,355,40,45,1,64,5,Tadeva viññāṇañcaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatananti viññāṇañcāyatanaṃ.
  1180. 561180,119,355,46,52,1,77,6,Tattha jhānaṃ nibbattetvā viññāṇañcāyatanabhavaṃ upagatā viññāṇañcāyatanūpagā.
  1181. 561181,119,356,2,17,1,160,13,"Viññāṇañcāyatanaṃ {samatikkammā}ti etthapi pubbe vuttanayeneva viññāṇañcaṃ āyatanamassa adhiṭṭhānaṭṭhenāti jhānampi viññāṇañcāyatanaṃ, vuttanayeneva ca ārammaṇampi. "
  1182. 561182,119,356,18,47,1,244,24,"Evametaṃ jhānañca ārammaṇañcāti ubhayampi appavattikaraṇena ca amanasikaraṇena ca samatikkamitvāva yasmā idaṃ ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharitabbaṃ, tasmā ubhayampetaṃ ekajjhaṃ katvā‘‘ viññāṇañcāyatanaṃ samatikkammā’’ ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  1183. 561183,119,357,2,17,1,120,13,"{Ākiñcaññāyatanūpagā}ti ettha pana nāssa kiñcananti akiñcanaṃ, antamaso bhaṅgamattampi assa avasiṭṭhaṃ natthīti vuttaṃ hoti. "
  1184. 561184,119,357,18,24,1,76,5,"Akiñcanassa bhāvo ākiñcaññaṃ, ākāsānañcāyatanaviññāṇāpagamassetaṃ adhivacanaṃ. "
  1185. 561185,119,357,25,30,1,59,5,Taṃ ākiñcaññaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatananti ākiñcaññāyatanaṃ.
  1186. 561186,119,357,31,37,1,75,6,Tattha jhānaṃ nibbattetvā ākiñcaññāyatanabhavaṃ upagatā ākiñcaññāyatanūpagā.
  1187. 561187,119,357,38,48,1,76,7,Ayaṃ {sattamaviññāṇaṭṭhitī}ti imaṃ sattamaṃ paṭisandhiviññāṇassa ṭhānaṃ jānāti .
  1188. 561188,119,357,49,64,1,125,13,"Nevasaññānāsaññāyatanaṃ yatheva saññāya, evaṃ viññāṇassāpi sukhumattā neva viññāṇaṃ nāviññāṇaṃ, tasmā viññāṇaṭṭhitīsu na vuttaṃ. "
  1189. 561189,119,358,2,12,1,47,6,Abhūtan ti abhūtatthaṃ‘‘ rūpaṃ attā’’ tiādivacanaṃ.
  1190. 561190,119,358,13,16,1,29,3,Taṃ vipallāsabhāvato atacchaṃ.
  1191. 561191,119,358,17,19,1,31,2,Diṭṭhinissayato anatthasañhitaṃ.
  1192. 561192,119,358,20,26,1,38,6,Atha vā abhūtan ti asantaṃ avijjamānaṃ.
  1193. 561193,119,358,27,43,1,77,11,"Acorasseva‘‘ idaṃ te corikāya ābhataṃ, na idaṃ tuyhaṃ ghare dhanan’’ tiādivacanaṃ. "
  1194. 561194,119,358,44,49,1,38,5,Atacchan ti atathākāraṃ aññathā santaṃ.
  1195. 561195,119,358,50,59,1,64,8,Anatthasañhitan ti na idhalokatthaṃ vā paralokatthaṃ vā nissitaṃ.
  1196. 561196,119,358,60,70,1,70,9,Na taṃ tathāgato {byākarotī}ti taṃ aniyyānikakathaṃ tathāgato na katheti.
  1197. 561197,119,358,71,76,1,61,5,Bhūtaṃ tacchaṃ anatthasañhitan ti rājakathāditiracchānakathaṃ.
  1198. 561198,119,358,77,82,1,53,5,Bhūtaṃ tacchaṃ atthasañhitan ti ariyasaccasannissitaṃ.
  1199. 561199,119,358,83,96,1,107,12,Tatra kālaññū tathāgato {hotī}ti tasmiṃ tatiyabyākaraṇe tassa pañhassa byākaraṇatthāya tathāgato kālaññū hoti.
  1200. 561200,119,358,97,107,1,105,10,Mahājanassa ādānakālaṃ gahaṇakālaṃ jānitvā sahetukaṃ sakāraṇaṃ katvā yuttapattakāleyeva byākarotīti attho.
  1201. 561201,119,359,2,5,1,32,3,Yuttapattakāle vadatīti kālavādī.
  1202. 561202,119,359,6,10,1,34,4,Bhūtaṃ sabhāvaṃ vadatīti bhūtavādī.
  1203. 561203,119,359,11,15,1,39,4,Paramatthaṃ nibbānaṃ vadatīti atthavādī.
  1204. 561204,119,359,16,19,1,37,3,Maggaphaladhammaṃ vadatīti dhammavādī.
  1205. 561205,119,359,20,23,1,36,3,Saṃvarādivinayaṃ vadatīti vinayavādī.
  1206. 561206,119,359,24,41,1,151,16,"Tattha diṭṭhanti aparimāṇāsu lokadhātūsu aparimāṇānaṃ sattānaṃ cakkhudvāresu āpāthaṃ āgacchantaṃ rūpārammaṇaṃ nāma atthi, taṃ sabbākārato jānāti passati. "
  1207. 561207,119,359,42,59,1,134,15,Evaṃ jānatā passatā ca tena taṃ iṭṭhāniṭṭhādivasena vā diṭṭhasutamutaviññātesu labbhamānakapadavasena vā‘‘ katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ?
  1208. 561208,119,359,60,92,1,201,23,Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakan’’ tiādinā( dha. sa.617-618) nayena anekehi nāmehi terasahi vārehi dvipaññāsāya nayehi vibhajjamānaṃ tathameva hoti vitathaṃ natthi.
  1209. 561209,119,359,93,96,1,24,3,Esa nayo sotadvārādīsupi.
  1210. 561210,119,359,97,110,1,74,9,Āpāthamāgacchantesu saddādīsu tesaṃ vividhaṃ dassetuṃ‘‘ diṭṭhaṃ sutan’’ ti āha.
  1211. 561211,119,359,111,115,1,29,4,Tattha diṭṭhan ti rūpāyatanaṃ.
  1212. 561212,119,359,116,119,1,21,3,Sutan ti saddāyatanaṃ.
  1213. 561213,119,359,120,127,1,70,7,Mutan ti patvā gahetabbato gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ.
  1214. 561214,119,359,128,131,1,39,3,Viññātan ti sukhadukkhādidhammārammaṇaṃ.
  1215. 561215,119,359,132,139,1,47,7,Pattan ti pariyesitvā vā apariyesitvā vā pattaṃ.
  1216. 561216,119,359,140,148,1,47,7,Pariyesitan ti pattaṃ vā apattaṃ vā pariyesitaṃ.
  1217. 561217,119,359,149,154,1,43,4,Anuvicaritaṃ {manasā}ti cittena anusañcaritaṃ.
  1218. 561218,119,360,2,49,1,307,39,"Tathāgatena abhisambuddhan ti iminā etaṃ dasseti– yañhi aparimāṇāsu lokadhātūsu imassa sadevakassa lokassa nīlaṃ pītakantiādi rūpārammaṇaṃ cakkhudvāre āpāthaṃ āgacchati,‘‘ ayaṃ satto imasmiṃ khaṇe imaṃ nāma rūpārammaṇaṃ disvā sumano vā dummano vā majjhatto vā jāto’’ ti sabbaṃ taṃ tathāgatassa evaṃ abhisambuddhaṃ. "
  1219. 561219,119,360,50,111,1,526,53,"Tathā yaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu imassa sadevakassa lokassa bherisaddo mudiṅgasaddotiādi saddārammaṇaṃ sotadvāre āpāthaṃ āgacchati, mūlagandho tacagandhotiādi gandhārammaṇaṃ ghānadvāre āpāthaṃ āgacchati, mūlaraso khandharasotiādi rasārammaṇaṃ jivhādvāre āpāthaṃ āgacchati, kakkhaḷaṃ mudukantiādi pathavīdhātutejodhātuvāyodhātubhedaṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ kāyadvāre āpāthaṃ āgacchati,‘‘ ayaṃ satto imasmiṃ khaṇe imaṃ nāma phoṭṭhabbārammaṇaṃ phusitvā sumano vā dummano vā majjhatto vā jāto’’ ti sabbaṃ taṃ tathāgatassa evaṃ abhisambuddhaṃ. "
  1220. 561220,119,360,112,150,1,272,33,"Tathā yaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu imassa sadevakassa lokassa sukhadukkhādibhedaṃ dhammārammaṇaṃ manodvārassa āpāthaṃ āgacchati,‘‘ ayaṃ satto imasmiṃ khaṇe imaṃ nāma dhammārammaṇaṃ vijānitvā sumano vā dummano vā majjhatto vā jāto’’ ti sabbaṃ taṃ tathāgatassa evaṃ abhisambuddhaṃ. "
  1221. 561221,119,361,2,51,1,328,41,"Yañhi , cunda, imesaṃ sattānaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ, tattha tathāgatena adiṭṭhaṃ vā asutaṃ vā amutaṃ vā aviññātaṃ vā natthi, imassa pana mahājanassa pariyesitvā apattampi atthi, apariyesitvā apattampi atthi, pariyesitvā pattampi atthi, apariyesitvā pattampi atthi, sabbampi tathāgatassa asampattaṃ nāma natthi ñāṇena asacchikataṃ. "
  1222. 561222,119,361,52,66,1,94,12,"Tasmā tathāgatoti {vuccatī}ti yaṃ tathā lokena gataṃ, tassa tatheva gatattā tathāgatoti vuccatīti. "
  1223. 561223,119,361,67,80,1,62,8,"Pāḷiyaṃ pana‘‘ abhisambuddhan’’ ti vuttaṃ, taṃ gatasaddena ekatthaṃ. "
  1224. 561224,119,361,81,111,1,62,7,Iminā nayena sabbavāresu tathāgatoti nigamassa attho veditabbo( dī. ni. aṭṭha.3.188; a. ni. aṭṭha.2.4.23).
  1225. 561225,119,362,2,42,1,233,29,"‘ ‘ Yañca, cunda, rattiṃ tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati, yañca rattiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṃ etasmiṃ antare bhāsati lapati niddisati, sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā, tasmā tathāgatoti vuccatī’’ ti– "
  1226. 561226,119,363,2,76,1,639,63,"Ettha yaṃ rattiṃ bhagavā bodhimaṇḍe apparājitapallaṅke nisinno tiṇṇaṃ mārānaṃ matthakaṃ madditvā anuttarasammāsambodhiṃ abhisambuddho, yañca rattiṃ yamakasālānamantare anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi, etthantare pañcacattālīsavassaparimāṇe kāle paṭhamabodhiyāpi majjhimabodhiyāpi pacchimabodhiyāpi yaṃ bhagavatā bhāsitaṃ suttaṃ geyyaṃ… pe… vedallaṃ, taṃ sabbaṃ atthato ca byañjanato ca anupavajjaṃ anūnamanadhikaṃ sabbākāraparipuṇṇaṃ rāgamadanimmadanaṃ dosamohamadanimmadanaṃ natthi, tattha vāḷaggamattampi avakkhalitaṃ, sabbaṃ taṃ ekamuddikāya lañchitaṃ viya, ekanāḷiyā mitaṃ viya, ekatulāya tulitaṃ viya ca tathameva hoti vitathaṃ natthi. "
  1227. 561227,119,363,77,78,1,6,1,Tenāha–
  1228. 561228,119,363,79,103,1,97,15,"‘‘ yañca, cunda, rattiṃ tathāgato… pe… sabbaṃ taṃ tathameva hoti, no aññathā tasmā tathāgatoti vuccatī’’ ti. "
  1229. 561229,119,363,104,108,1,28,4,Gadaattho hi ettha gatasaddo.
  1230. 561230,119,364,2,10,1,37,6,"Api ca– āgadanaṃ āgado, vacananti attho. "
  1231. 561231,119,364,11,23,1,98,12,Tatho aviparīto āgado assāti da-kārassa ta-kāraṃ katvā gatoti evametasmiṃ atthe padasiddhi veditabbā.
  1232. 561232,119,365,2,42,1,208,30,"‘ ‘ Yathāvādī, cunda… pe… vuccatī’’ ti ettha bhagavato vācāya kāyo anulometi kāyassapi vācā, tasmā bhagavā yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī ca hoti, evaṃbhūtassa cassa yathā vācā, kāyopi tathā gato pavattoti attho. "
  1233. 561233,119,365,43,55,1,84,11,"Yathā ca kāyo, vācāpi tathā gatā pavattāti tathāgatoti evamettha padasiddhi veditabbā. "
  1234. 561234,119,366,2,24,1,184,21,Abhibhū {anabhibhūto}ti upari bhavaggaṃ heṭṭhā avīcipariyantaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu sabbasatte abhibhavati sīlenapi samādhināpi paññāyapi vimuttiyāpi na tassa tulā vā pamāṇaṃ vā atthi.
  1235. 561235,119,366,25,34,1,80,9,Atulo appameyyo anuttaro rājarājā devadevo sakkānaṃ atisakko brahmānaṃ atibrahmā.
  1236. 561236,119,366,35,39,1,30,3,{Aññadatthū}ti ekaṃsatthe nipāto.
  1237. 561237,119,366,40,42,1,15,2,Dakkhatīti daso.
  1238. 561238,119,366,43,46,1,25,3,Vasaṃ vattetīti vasavattī.
  1239. 561239,119,367,2,13,1,56,8,"Tatrāyaṃ padasiddhi veditabbā– agado viya agado, ko panesa? "
  1240. 561240,119,367,14,18,1,31,4,Desanāvilāso ceva puññussayo ca.
  1241. 561241,119,367,19,31,1,102,11,Tena hesa mahānubhāvo bhisakko dibbāgadena sappe viya sabbaparappavādino sadevakañca lokaṃ abhibhavati.
  1242. 561242,119,367,32,58,1,134,15,Iti sabbalokābhibhavane tatho aviparīto desanāvilāsamayo ceva puññussayo ca agado assāti da-kārassa ta-kāraṃ katvā tathāgatoti veditabbo( dī. ni. aṭṭha.1.7).
  1243. 561243,119,368,2,9,1,90,6,Idhatthaññeva jānāti {kammābhisaṅkhāravasenā}ti apuññābhisaṅkhāravasena idhatthaññeva jānāti.
  1244. 561244,119,368,10,18,1,64,7,Kāyassa bhedā paraṃ {maraṇā}ti upādinnakhandhabhedā maraṇato paraṃ.
  1245. 561245,119,368,19,25,1,60,6,Apāyan tiādīsu vuḍḍhisaṅkhātasukhasātato ayā apetattā apāyo.
  1246. 561246,119,368,26,30,1,36,4,Dukkhassa gati paṭisaraṇanti duggati.
  1247. 561247,119,368,31,35,1,42,4,Dukkarakārino ettha vinipatantīti vinipāto.
  1248. 561248,119,368,36,39,1,36,3,Niratiaṭṭhena nirassādaṭṭhena nirayo.
  1249. 561249,119,368,40,46,1,21,4,Taṃ apāyaṃ… pe… nirayaṃ.
  1250. 561250,119,368,47,51,1,45,3,{Upapajjissatī}ti paṭisandhivasena uppajjissati.
  1251. 561251,119,368,52,64,1,93,10,"Tiracchānayonin ti tiriyaṃ añcantīti tiracchānā, tesaṃ yoni tiracchānayoni, taṃ tiracchānayoniṃ. "
  1252. 561252,119,368,65,74,1,74,8,"Pettivisayan ti paccabhāvaṃ pattānaṃ visayoti pettivisayo, taṃ pettivisayaṃ. "
  1253. 561253,119,368,75,82,1,41,5,"Manaso ussannatāya manussā , tesu manussesu. "
  1254. 561254,119,368,83,91,1,79,7,Ito paraṃ {kammābhisaṅkhāravasenā}ti ettha puññābhisaṅkhāravasena attho gahetabbo.
  1255. 561255,119,369,2,7,1,34,4,Āsavānaṃ {khayā}ti āsavānaṃ vināsena.
  1256. 561256,119,369,8,13,1,61,5,Anāsavaṃ cetovimuttin ti āsavavirahitaṃ arahattaphalasamādhiṃ.
  1257. 561257,119,369,14,17,1,36,3,Paññāvimuttin ti arahattaphalapaññaṃ.
  1258. 561258,119,369,18,26,1,100,7,"Arahattaphalasamādhi rāgavirāgā cetovimutti, arahattaphalapaññā avijjāvirāgā paññāvimuttīti veditabbā. "
  1259. 561259,119,369,27,45,1,212,17,"Taṇhācaritena vā appanājhānabalena kilese vikkhambhetvā adhigataṃ arahattaphalaṃ rāgavirāgā cetovimutti, diṭṭhicaritena upacārajjhānamattaṃ nibbattetvā vipassitvā adhigataṃ arahattaphalaṃ avijjāvirāgā paññāvimutti. "
  1260. 561260,119,369,46,57,1,114,10,"Anāgāmiphalaṃ vā kāmarāgaṃ sandhāya rāgavirāgā cetovimutti, arahattaphalaṃ sabbappakārato avijjāvirāgā paññāvimutti. "
  1261. 561261,119,370,2,9,1,73,6,Ākiñcaññāyatanaṃ dhimuttanti {vimokkhenā}ti kenaṭṭhena vimokkho veditabboti?
  1262. 561262,119,370,10,11,1,17,1,Adhimuccanaṭṭhena.
  1263. 561263,119,370,12,17,1,28,4,Ko ayaṃ adhimuccanaṭṭho nāma?
  1264. 561264,119,370,18,42,1,210,21,"Paccanīkadhammehi ca suṭṭhu vimuccanaṭṭho, ārammaṇe ca abhirativasena suṭṭhu vimuccanaṭṭho, pitu aṅke vissaṭṭhaaṅgapaccaṅgassa dārakassa sayanaṃ viya aniggahitabhāvena nirāsaṅkatāya ārammaṇe pavattīti vuttaṃ hoti. "
  1265. 561265,119,370,43,47,1,33,4,Evarūpena vimokkhena dhimuttan ti.
  1266. 561266,119,370,48,54,1,76,6,Viññāṇañcāyatanaṃ muñcitvā ākiñcaññāyatane nirāsaṅkavasena dhimuttaṃ allīnaṃ.
  1267. 561267,119,370,55,60,1,43,5,Tatrādhimuttan ti tasmiṃ samādhimhi allīnaṃ.
  1268. 561268,119,370,61,66,1,40,5,Tadadhimuttan ti tasmiṃ jhāne adhimuttaṃ.
  1269. 561269,119,370,67,72,1,39,5,Tadādhipateyyan ti taṃ jhānaṃ jeṭṭhakaṃ.
  1270. 561270,119,370,73,78,1,54,4,{Rūpādhimutto}tiādīni pañca kāmaguṇagarukavasena vuttāni.
  1271. 561271,119,370,79,84,1,59,4,{Kulādhimutto}tiādīni tīṇi khattiyādikulagarukavasena vuttāni.
  1272. 561272,119,370,85,90,1,51,4,{Lābhādhimutto}tiādīni aṭṭha lokadhammavasena vuttāni.
  1273. 561273,119,370,91,96,1,52,4,{Dhīvarādhimutto}tiādīni cattāri paccayavasena vuttāni.
  1274. 561274,119,370,97,101,1,49,3,{Suttantādhimutto}tiādīni piṭakattayavasena vuttāni.
  1275. 561275,119,370,102,106,1,57,3,{Āraññakaṅgādhimutto}tiādīni dhutaṅgasamādānavasena vuttāni.
  1276. 561276,119,370,107,111,1,52,3,{Paṭhamajjhānādhimutto}tiādīni paṭilābhavasena vuttāni.
  1277. 561277,119,371,2,5,1,36,3,Kammaparāyaṇan ti abhisaṅkhāravasena.
  1278. 561278,119,371,6,9,1,32,3,Vipākaparāyaṇan ti pavattivasena.
  1279. 561279,119,371,10,13,1,29,3,Kammagarukan ti cetanāgarukaṃ.
  1280. 561280,119,371,14,17,1,36,3,Paṭisandhigarukan ti upapattigarukaṃ.
  1281. 561281,119,372,2,20,1,134,10,84. Ākiñcaññāsambhavaṃ {ñatvā}ti ākiñcaññāyatanasamāpattito vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanajanakakammābhisaṅkhāraṃ ñatvā‘‘ kinti palibodho ayan’’ ti.
  1282. 561282,119,372,21,30,1,79,8,Nandisaṃyojanaṃ {itī}ti yā catutthaarūparāgasaṅkhātā nandī tañca saṃyojanaṃ ñatvā.
  1283. 561283,119,372,31,44,1,114,11,Tato tattha {vipassatī}ti atha tattha ākiñcaññāyatanasamāpattito vuṭṭhahitvā taṃ samāpattiṃ aniccādivasena vipassati.
  1284. 561284,119,372,45,59,1,107,13,Etaṃ ñāṇaṃ tathaṃ {tassā}ti etaṃ tassa puggalassa evaṃ vipassato anukkamena uppannaṃ arahattañāṇaṃ aviparītaṃ.
  1285. 561285,119,372,60,63,1,25,2,{Vusīmato}ti vusitavantassa.
  1286. 561286,119,372,64,67,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  1287. 561287,119,373,2,15,1,112,12,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadiso eva dhammābhisamayo ahosīti. "
  1288. 561288,119,374,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  1289. 561289,119,375,2,4,1,40,2,Posālamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1290. 561290,119,376,2,4,1,34,2,15 . Mogharājamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  1291. 561291,119,377,2,15,1,50,7,85. Pannarasame mogharājasutte– dvāhan ti dve vāre ahaṃ.
  1292. 561292,119,377,16,50,1,148,17,"So hi pubbe ajitasuttassa( su. ni.1038 ādayo) ca tissametteyyasuttassa( su. ni.1046 ādayo) ca avasāne dvikkhattuṃ bhagavantaṃ pucchi, bhagavā panassa indriyaparipākaṃ āgamayamāno na byākāsi. "
  1293. 561293,119,377,51,52,1,6,1,Tenāha–
  1294. 561294,119,377,53,61,1,28,4,‘‘ dvāhaṃ sakkaṃ apucchissan’’ ti.
  1295. 561295,119,377,62,80,1,150,17,"Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutan ti yāvatatiyañca sahadhammikaṃ puṭṭho visuddhidevabhūto isi bhagavā sammāsambuddho byākarotīti evaṃ me sutaṃ. "
  1296. 561296,119,377,81,85,1,36,4,Godhāvarītīreyeva kira so evamassosi.
  1297. 561297,119,377,86,87,1,6,1,Tenāha–
  1298. 561298,119,377,88,96,1,23,4,‘‘ byākarotīti me sutan’’ ti.
  1299. 561299,119,377,97,108,1,67,10,"Imissā gāthāya niddese yaṃ vattabbaṃ siyā, taṃ heṭṭhā vuttanayaṃ eva. "
  1300. 561300,119,378,2,9,1,23,3,86. Ayaṃ {loko}ti manussaloko.
  1301. 561301,119,378,10,16,1,32,5,Paro {loko}ti taṃ ṭhapetvā avaseso.
  1302. 561302,119,378,17,23,1,68,5,{Sadevako}ti brahmalokaṃ ṭhapetvā avaseso upapattidevasammutidevayutto.
  1303. 561303,119,378,24,40,1,70,8,‘‘ Brahmaloko sadevako’’ ti etaṃ vā‘‘ sadevako loko’’ tiādinayanidassanamattaṃ.
  1304. 561304,119,378,41,45,1,44,4,Tena sabbopi tathāvuttappakāraloko veditabbo.
  1305. 561305,119,379,2,17,1,127,11,"87. Evaṃ abhikkantadassāvin ti evaṃ aggadassāviṃ, sadevakassa lokassa ajjhāsayādhimuttigatiparāyaṇādīni passituṃ samatthanti dasseti. "
  1306. 561306,119,380,2,18,1,132,11,88. Suññato lokaṃ {avekkhassū}ti avasiyapavattasallakkhaṇavasena vā tucchasaṅkhārasamanupassanāvasena vāti dvīhākārehi suññato lokaṃ passa.
  1307. 561307,119,380,19,24,1,48,4,Attānudiṭṭhiṃ {ūhaccā}ti sakkāyadiṭṭhiṃ uddharitvā.
  1308. 561308,119,381,2,5,1,18,2,{Lujjatī}ti bhijjati.
  1309. 561309,119,381,6,8,1,17,2,Cakkhatīti cakkhu.
  1310. 561310,119,381,9,23,1,208,14,Tadetaṃ sasambhāracakkhuno setamaṇḍalaparikkhittassa kaṇhamaṇḍalassa majjhe abhimukhe ṭhitānaṃ sarīrasaṇṭhānuppattidesabhūte diṭṭhamaṇḍale cakkhuviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati.
  1311. 561311,119,381,24,31,1,74,6,"Rūpayantīti rūpā, vaṇṇavikāramāpajjantā hadayaṅgatabhāvaṃ pakāsentīti attho. "
  1312. 561312,119,381,32,43,1,84,9,"Cakkhuto pavattaṃ viññāṇaṃ , cakkhussa vā cakkhusannissitaṃ vā viññāṇaṃ cakkhuviññāṇaṃ. "
  1313. 561313,119,381,44,48,1,42,4,Cakkhuto pavatto samphasso cakkhusamphasso.
  1314. 561314,119,381,49,52,1,61,2,{Cakkhusamphassapaccayā}ti cakkhuviññāṇasampayuttaphassapaccayā.
  1315. 561315,119,381,53,60,1,36,5,"Vedayitan ti vindanaṃ, vedanāti attho. "
  1316. 561316,119,381,61,72,1,69,9,"Tadeva sukhayatīti sukhaṃ, yassa uppajjati, taṃ sukhitaṃ karotīti attho. "
  1317. 561317,119,381,73,81,1,53,7,"Suṭṭhu vā khādati, khanati ca kāyacittābādhanti sukhaṃ. "
  1318. 561318,119,381,82,84,1,20,2,Dukkhayatīti dukkhaṃ.
  1319. 561319,119,381,85,92,1,44,6,"Yassa uppajjati, taṃ dukkhitaṃ karotīti attho. "
  1320. 561320,119,381,93,98,1,38,5,Na dukkhaṃ na sukhanti adukkhamasukhaṃ.
  1321. 561321,119,381,99,103,1,30,4,Ma -kāro sandhipadavasena vutto.
  1322. 561322,119,381,104,123,1,277,17,"So pana cakkhusamphasse attanā sampayuttāya vedanāya sahajātaaññamaññanissayavipākaāhārasampayuttaatthiavigatavasena aṭṭhadhā paccayo hoti, sampaṭicchanasampayuttāya anantarasamanantarūpanissayanatthivigatavasena pañcadhā, santīraṇādisampayuttānaṃ upanissayavaseneva paccayo hoti. "
  1323. 561323,119,382,2,16,1,160,13,"Suṇātīti sotaṃ, taṃ sasambhārasotabilassa anto tanutambalomācite aṅgulivedhakasaṇṭhāne padese sotaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati. "
  1324. 561324,119,382,17,22,1,39,4,"Saddīyantīti saddā, udāharīyantīti attho. "
  1325. 561325,119,382,23,36,1,140,12,"Ghāyatīti ghānaṃ, taṃ sasambhāraghānabilassa anto ajapadasaṇṭhāne padese ghānaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati. "
  1326. 561326,119,382,37,44,1,53,6,"Gandhiyantīti gandhā, attano vatthuṃ sūciyantīti attho. "
  1327. 561327,119,382,45,52,1,46,6,"Jīvitaṃ avhāyatīti jivhā, sāyanaṭṭhena vā jivhā. "
  1328. 561328,119,382,53,65,1,169,12,Sā sasambhārajivhāya atiaggamūlapassāni vajjetvā uparimatalamajjhe bhinnauppaladalaggasaṇṭhāne padese jivhāviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānā tiṭṭhati.
  1329. 561329,119,382,66,73,1,41,6,"Rasanti te sattāti rasā, assādentīti attho. "
  1330. 561330,119,383,2,6,1,37,4,Kucchitānaṃ āsavadhammānaṃ āyoti kāyo.
  1331. 561331,119,383,7,9,1,17,2,Āyoti uppattideso.
  1332. 561332,119,383,10,26,1,146,15,"So yāvatā imasmiṃ kāye upādinnapavatti nāma atthi, tattha yebhuyyena kāyappasādo kāyaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamāno tiṭṭhati. "
  1333. 561333,119,383,27,29,1,23,2,Phusiyantīti phoṭṭhabbā.
  1334. 561334,119,383,30,35,1,30,4,"Manatīti mano, vijānātīti attho. "
  1335. 561335,119,383,36,40,1,34,4,Attano lakkhaṇaṃ dhārentīti dhammā.
  1336. 561336,119,383,41,44,1,27,2,{Mano}ti sahāvajjanabhavaṅgaṃ.
  1337. 561337,119,383,45,52,1,54,5,{Dhammā}ti nibbānaṃ muñcitvā avasesā dhammārammaṇadhammā.
  1338. 561338,119,383,53,57,1,34,3,Manoviññāṇan ti javanamanoviññāṇaṃ.
  1339. 561339,119,383,58,72,1,120,12,"{Manosamphasso}ti taṃsampayutto phasso, so sampayuttāya vedanāya vipākapaccayavajjehi sesehi sattahi paccayehi paccayo hoti. "
  1340. 561340,119,383,73,79,1,53,6,Anantarāya teheva sesānaṃ upanissayeneva paccayo hoti.
  1341. 561341,119,384,2,11,1,100,8,Avasiyapavattasallakkhaṇavasena {vā}ti avaso hutvā pavattasaṅkhāre passanavasena olokanavasenāti attho.
  1342. 561342,119,384,12,23,1,71,9,Rūpe vaso na {labbhatī}ti rūpasmiṃ vasavattibhāvo issarabhāvo na labbhati.
  1343. 561343,119,384,24,28,1,24,4,Vedanā dīsupi eseva nayo.
  1344. 561344,119,385,2,18,1,83,13,"Nāyaṃ , bhikkhave, kāyo tumhākan ti attani sati attaniyaṃ nāma hoti, attāyeva ca natthi. "
  1345. 561345,119,385,19,32,1,42,7,"Tasmā‘‘ nāyaṃ, bhikkhave, kāyo tumhākan’’ ti āha. "
  1346. 561346,119,385,33,40,1,38,7,Nāpi aññesan ti añño nāma paresaṃ attā.
  1347. 561347,119,385,41,49,1,41,7,"Tasmiṃ sati aññesaṃ nāma siyā, sopi natthi. "
  1348. 561348,119,385,50,59,1,25,5,Tasmā‘‘ nāpi aññesan’’ ti āha.
  1349. 561349,119,385,60,72,1,87,9,"Purāṇamidaṃ, bhikkhave, kamman ti nayidaṃ purāṇakammameva, purāṇakammanibbatto panesa kāyo. "
  1350. 561350,119,385,73,77,1,32,4,Tasmā paccayavohārena evaṃ vutto.
  1351. 561351,119,385,78,84,1,74,6,Abhisaṅkhatan tiādi kammavohārasseva vasena purimaliṅgasabhāvatāya vuttaṃ.
  1352. 561352,119,385,85,94,1,63,8,Ayaṃ panettha attho– abhisaṅkhatan ti paccayehi katoti daṭṭhabbo.
  1353. 561353,119,385,95,101,1,59,5,"Abhisañcetayitan ti cetanāvatthuko, cetanāmūlakoti daṭṭhabbo. "
  1354. 561354,119,385,102,107,1,40,5,Vedaniyan ti vedanāya vatthūti daṭṭhabbo.
  1355. 561355,119,386,2,11,1,56,8,Rūpe sāro na {labbhatī}ti rūpasmiṃ niccādisāro na labbhati.
  1356. 561356,119,386,12,16,1,24,4,Vedanā dīsupi eseva nayo.
  1357. 561357,119,386,17,24,1,55,7,Rūpaṃ assāraṃ nissāran ti rūpaṃ assāraṃ sāravirahitañca.
  1358. 561358,119,386,25,29,1,30,4,Sārāpagatan ti sārato apagataṃ.
  1359. 561359,119,386,30,38,1,69,7,Niccasārasārena {vā}ti bhaṅgaṃ atikkamitvā pavattamānena niccasārena vā.
  1360. 561360,119,386,39,45,1,53,6,Kassaci niccasārassa abhāvato niccasārena sāro natthi.
  1361. 561361,119,386,46,57,1,108,10,Sukhasārasārena {vā}ti ṭhitisukhaṃ atikkamitvā pavattamānassa kassaci sukhasārassa abhāvato sukhasārasārena vā.
  1362. 561362,119,386,58,63,1,44,4,Attasārasārena {vā}ti attattaniyasārasārena vā.
  1363. 561363,119,386,64,75,1,84,10,Niccena {vā}ti bhaṅgaṃ atikkamitvā pavattamānassa kassaci niccassa abhāvato niccena vā.
  1364. 561364,119,386,76,86,1,87,9,Dhuvena {vā}ti vijjamānakālepi paccayāyattavuttitāya thirassa kassaci abhāvato dhuvena vā.
  1365. 561365,119,386,87,97,1,82,9,Sassatena {vā}ti abbocchinnassa sabbakāle vijjamānassa kassaci abhāvato sassatena vā.
  1366. 561366,119,386,98,107,1,104,8,Avipariṇāmadhammena {vā}ti jarābhaṅgavasena avipariṇāmapakatikassa kassaci abhāvato avipariṇāmadhammena vā.
  1367. 561367,119,387,2,28,1,151,20,Cakkhu suññaṃ attena vā attaniyena {vā}ti‘‘ kārako vedako sayaṃvasī’’ ti evaṃ parikappikena attanā vā attābhāvatoyeva attano santakena parikkhārena ca suññaṃ.
  1368. 561368,119,387,29,52,1,116,15,"Sabbaṃ cakkhādilokiyadhammajātaṃ yasmā attā ca ettha natthi, attaniyañca ettha natthi, tasmā‘‘ suññan’’ ti vuccatīti attho . "
  1369. 561369,119,387,53,62,1,79,8,"Lokuttarāpi dhammā attattaniyehi suññāyeva, suññātītadhammā natthīti vuttaṃ hoti. "
  1370. 561370,119,387,63,69,1,55,6,Tasmiṃ dhamme attattaniyasārassa natthibhāvo vutto hoti.
  1371. 561371,119,387,70,96,1,130,21,"Loke ca‘‘ suññaṃ gharaṃ suñño ghaṭo’’ ti vutto gharassa ghaṭassa ca natthibhāvo na hoti, tasmiṃ ghaṭe ca aññassa natthibhāvo vutto hoti. "
  1372. 561372,119,387,97,109,1,58,11,"Bhagavatā ca iti yampi koci tattha na hoti, tena taṃ suññaṃ. "
  1373. 561373,119,387,110,122,1,83,11,"Yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti, taṃ santaṃ idamatthīti pajānātīti ayamevattho vutto. "
  1374. 561374,119,387,123,128,1,43,5,Tathā ñāyaganthe saddaganthe ca ayamevattho.
  1375. 561375,119,387,129,134,1,45,5,Iti imasmiṃ sutte anattalakkhaṇameva kathitaṃ.
  1376. 561376,119,387,135,140,1,45,4,{Anissariyato}ti attano issariye avasavattanato.
  1377. 561377,119,387,141,146,1,47,4,{Akāmakāriyato}ti attano akāmaṃ arucikaraṇavasena.
  1378. 561378,119,387,147,151,1,36,3,{Apāpuṇiyato}ti ṭhātuṃ patiṭṭhābhāvato.
  1379. 561379,119,387,152,157,1,39,4,{Avasavattanato}ti attano vase avattanato.
  1380. 561380,119,387,158,162,1,37,3,{Parato}ti aniccato paccayāyattavuttito.
  1381. 561381,119,387,163,166,1,21,2,{Vivittato}ti nissarato.
  1382. 561382,119,388,2,12,1,102,10,Suddhan ti kevalaṃ issarakālapakatīhi vinā kevalaṃ paccayāyattapavattivasena pavattamānaṃ suddhaṃ nāma.
  1383. 561383,119,388,13,16,1,39,3,Attaniyavirahito suddhadhammapuñjoti ca.
  1384. 561384,119,388,17,29,1,132,11,"Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ, suddhaṃ saṅkhārasantatin ti suddhaṃ passantassa jānantassa saṅkhārānaṃ santatiṃ abbocchinnasaṅkhārasantatiṃ. "
  1385. 561385,119,388,30,39,1,81,8,"Tatheva suddhaṃ passantassa saṅkhārādīni, ekaṭṭhāni ādarena dvattikkhattuṃ vuttāni. "
  1386. 561386,119,388,40,46,1,43,6,Evaṃ passantassa maraṇamukhe bhayaṃ na hoti.
  1387. 561387,119,388,47,50,1,17,2,{Gāmaṇī}ti ālapanaṃ.
  1388. 561388,119,388,51,57,1,61,6,Tiṇakaṭṭhasamaṃ lokan ti imaṃ upādinnakkhandhasaṅkhātaṃ lokaṃ.
  1389. 561389,119,388,58,62,1,36,4,Yadā tiṇakaṭṭhasamaṃ paññāya passati.
  1390. 561390,119,388,63,89,1,180,23,"Yathā araññe tiṇakaṭṭhādīsu gaṇhantesu attānaṃ vā attaniyaṃ vā gaṇhātīti na hoti, tesu vā tiṇakaṭṭhādīsu sayameva nassantesupi vinassantesupi attā nassati, attaniyo nassatīti na hoti. "
  1391. 561391,119,388,90,107,1,129,17,Evaṃ imasmiṃ kāyepi nassante vā vinassante vā attā vā attaniyaṃ vā bhijjatīti apassanto paññāya tiṇakaṭṭhasamaṃ passatīti vuccati.
  1392. 561392,119,388,108,124,1,126,14,"Nāññaṃ patthayate kiñci, {aññatrappaṭisandhiyā}ti paṭisandhivirahitaṃ nibbānaṃ ṭhapetvā aññaṃ bhavaṃ vā attabhāvaṃ vā na pattheti. "
  1393. 561393,119,389,2,8,1,44,5,Rūpaṃ {samannesatī}ti rūpassa sāraṃ pariyesati.
  1394. 561394,119,389,9,13,1,24,3,Ahanti {vā}ti diṭṭhivasena.
  1395. 561395,119,389,14,18,1,24,3,Mamanti {vā}ti taṇhāvasena.
  1396. 561396,119,389,19,23,1,22,3,Asmīti {vā}ti mānavasena.
  1397. 561397,119,389,24,35,1,61,10,Tampi tassa na {hotī}ti taṃ tividhampi tassa puggalassa na hoti.
  1398. 561398,119,390,2,13,1,62,8,"{Idhā}ti desāpadese nipāto, svāyaṃ katthaci lokaṃ upādāya vuccati. "
  1399. 561399,119,390,14,15,1,7,1,Yathāha–
  1400. 561400,119,390,16,42,1,32,5,‘‘ idha tathāgato loke uppajjatī’’ ti( saṃ. ni.3.78; a. ni.4.33).
  1401. 561401,119,390,43,46,1,16,2,Katthaci sāsanaṃ .
  1402. 561402,119,390,47,48,1,7,1,Yathāha–
  1403. 561403,119,390,49,80,1,45,7,"‘‘ idheva, bhikkhave, samaṇo, idha dutiyo samaṇo’’ ti( ma. ni.1.139; dī. ni.2.214). "
  1404. 561404,119,390,81,83,1,15,2,Katthaci okāsaṃ.
  1405. 561405,119,390,84,85,1,7,1,Yathāha–
  1406. 561406,119,391,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Idheva tiṭṭhamānassa, devabhūtassa me sato; "
  1407. 561407,119,392,2,23,1,43,8,"Punarāyu ca me laddho, evaṃ jānāhi mārisā’’ ti.( dī. ni.2.369); "
  1408. 561408,119,393,2,4,1,28,2,Katthaci padapūraṇamattameva.
  1409. 561409,119,393,5,6,1,7,1,Yathāha–
  1410. 561410,119,393,7,28,1,44,6,"‘‘ idhāhaṃ, bhikkhave, bhuttāvī assaṃ pavārito’’ ti( ma. ni.1.30). "
  1411. 561411,119,393,29,35,1,41,6,Idha pana lokaṃ upādāya vuttoti veditabbo.
  1412. 561412,119,393,36,49,1,69,8,Assutavā {puthujjano}ti ettha pana āgamādhigamābhāvā ñeyyo‘‘ assutavā’’ iti.
  1413. 561413,119,393,50,74,1,222,18,"Yassa hi khandhadhātuāyatanapaccayākārasatipaṭṭhānādīsu uggahaparipucchāvinicchayarahitattā diṭṭhipaṭisedhako neva āgamo, paṭipattiyā adhigantabbassa anadhigatattā neva adhigamo atthi, so āgamādhigamābhāvā ñeyyo‘‘ assutavā’’ iti. "
  1414. 561414,119,393,75,76,1,6,1,Svāyaṃ–
  1415. 561415,119,394,2,7,1,39,4,"Puthūnaṃ jananādīhi, kāraṇehi puthujjano; "
  1416. 561416,119,395,2,53,1,41,4,"Puthujjanantogadhattā , puthuvāyaṃ jano iti.( dī. ni. aṭṭha.1.7; ma. ni. aṭṭha.1.2; a. ni. aṭṭha.1.1.51; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130); "
  1417. 561417,119,396,2,10,1,74,8,So hi puthūnaṃ nānappakārānaṃ kilesādīnaṃ jananādīhipi kāraṇehi puthujjano.
  1418. 561418,119,396,11,105,1,755,72,"Yathāha– puthu kilese janentīti puthujjanā , puthu avihatasakkāyadiṭṭhikāti puthujjanā, puthu satthārānaṃ mukhullokikāti puthujjanā, puthu sabbagatīhi avuṭṭhitāti puthujjanā, puthu nānābhisaṅkhāre abhisaṅkharontīti puthujjanā, puthu nānāoghehi vuyhantīti puthujjanā, puthu nānāsantāpehi santappentīti puthujjanā, puthu nānāpariḷāhehi pariḍayhantīti puthujjanā, puthu pañcasu kāmaguṇesu rattā giddhā gadhitā muñchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti puthujjanā, puthu pañcahi nīvaraṇehi āvuṭā nivuṭā ovuṭā pihitā paṭicchannā paṭikujjitāti puthujjanā( mahāni.51,94), puthūnaṃ vā gaṇanapathamatītānaṃ ariyadhammaparammukhānaṃ nīcadhammasamācārānaṃ janānaṃ antogadhattāpi puthujjanā, puthuva ayaṃ visuṃyeva saṅkhyaṃ gato, visaṃsaṭṭho sīlasutādiguṇayuttehi ariyehi janotipi puthujjano. "
  1419. 561419,119,396,106,118,1,51,8,Evametehi‘‘ assutavā puthujjano’’ ti dvīhi padehi ye te–
  1420. 561420,119,397,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Duve puthujjanā vuttā, buddhenādiccabandhunā; "
  1421. 561421,119,398,2,77,1,44,6,"Andho puthujjano eko, kalyāṇeko puthujjano’’ ti.( dī. ni. aṭṭha.1.7; ma. ni. aṭṭha.1.2; saṃ. ni. aṭṭha.2.2.61; a. ni. aṭṭha.1.1.51; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130; dha. sa. aṭṭha.1007)– "
  1422. 561422,119,399,2,11,1,64,8,"Dve puthujjanā vuttā, tesu andhaputhujjano vutto hotīti veditabbo. "
  1423. 561423,119,400,2,34,1,191,26,"Ariyānaṃ {adassāvī}tiādīsu {ariyā}ti ārakattā kilesehi, anaye na iriyanato, aye iriyanato, sadevakena ca lokena araṇīyato buddhā ca paccekabuddhā ca buddhasāvakā ca vuccanti, buddhā eva vā idha ariyā. "
  1424. 561424,119,400,35,36,1,7,1,Yathāha–
  1425. 561425,119,400,37,62,1,55,8,"‘‘ sadevake, bhikkhave, loke… pe… tathāgato ariyoti vuccatī’’ ti( saṃ. ni.5.1098). "
  1426. 561426,119,401,2,16,1,78,9,{Sappurisā}ti ettha pana paccekabuddhā tathāgatasāvakā ca‘‘ sappurisā’’ ti veditabbā.
  1427. 561427,119,401,17,23,1,52,6,Te hi lokuttaraguṇayogena sobhanā purisāti sappurisā.
  1428. 561428,119,401,24,29,1,29,5,Sabbeva vā ete dvidhāpi vuttā.
  1429. 561429,119,401,30,38,1,64,8,Buddhāpi hi ariyā ca sappurisā ca paccekabuddhāpi buddhasāvakāpi.
  1430. 561430,119,401,39,40,1,7,1,Yathāha–
  1431. 561431,119,402,2,14,1,61,10,"‘ ‘ Yo ve kataññū katavedi dhīro, kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti; "
  1432. 561432,119,403,2,45,1,67,8,"Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṃ, tathāvidhaṃ sappurisaṃ vadantī’’ ti.( ma. ni. aṭṭha.1.2; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130; dha. sa. aṭṭha.1007);"
  1433. 561433,119,404,2,16,1,66,10,‘ ‘ Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hotī’’ ti ettāvatā hi buddhasāvako vutto.
  1434. 561434,119,404,17,36,1,125,15,"Kataññutādīhi paccekabuddhā buddhāti, yo imesaṃ ariyānaṃ adassanasīlo, na ca dassane sādhukārī, so ariyānaṃ {adassāvī}ti veditabbo. "
  1435. 561435,119,404,37,50,1,82,11,"So cakkhunā adassāvī, ñāṇena adassāvīti duvidho, tesu ñāṇena adassāvī idha adhippeto. "
  1436. 561436,119,404,51,65,1,120,13,"Maṃsacakkhunā hi dibbacakkhunā vā ariyā diṭṭhāpi adiṭṭhāva honti tesaṃ cakkhunā vaṇṇamattagahaṇato, na ariyabhāvagocarato. "
  1437. 561437,119,404,66,76,1,69,9,"Soṇasiṅgālādayopi cakkhunā ariye passanti, na ca te ariyānaṃ dassāvino. "
  1438. 561438,119,405,2,24,1,193,19,Tatridaṃ vatthu– cittalapabbatavāsino kira khīṇāsavattherassa upaṭṭhāko vuḍḍhapabbajito ekadivasaṃ therena saddhiṃ piṇḍāya caritvā therassa pattacīvaraṃ gahetvā piṭṭhito āgacchanto theraṃ pucchi–
  1439. 561439,119,405,25,36,1,27,5,"‘‘ ariyā nāma, bhante, kīdisā’’ ti? "
  1440. 561440,119,405,37,39,1,9,2,Thero āha–
  1441. 561441,119,405,40,64,1,132,17,"‘‘ idhekacco mahallako ariyānaṃ pattacīvaraṃ gahetvā vattapaṭipattiṃ katvā saha carantopi neva ariye jānāti, evaṃ dujjānā, āvuso, ariyā’’ ti. "
  1442. 561442,119,405,65,70,1,27,5,Evaṃ vuttepi so neva aññāsi.
  1443. 561443,119,405,71,80,1,63,8,"Tasmā cakkhunā dassanaṃ na dassanaṃ, ñāṇena dassanameva dassanaṃ. "
  1444. 561444,119,405,81,82,1,7,1,Yathāha–
  1445. 561445,119,405,83,119,1,97,17,"‘‘ alaṃ te, vakkali, kiṃ te iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo kho, vakkali, dhammaṃ passati, so maṃ passatī’’ ti( saṃ. ni.3.87). "
  1446. 561446,119,405,120,146,1,199,20,"Tasmā cakkhunā passantopi ñāṇena ariyehi diṭṭhaṃ aniccādilakkhaṇaṃ apassanto, ariyānaṃ adhigatañca dhammaṃ anadhigacchanto, ariyakaradhammānaṃ ariyabhāvassa ca adiṭṭhattā‘‘ ariyānaṃ adassāvī’’ ti veditabbo. "
  1447. 561447,119,406,2,8,1,64,5,Ariyadhammassa {akovido}ti satipaṭṭhānādibhede ariyadhamme akusalo.
  1448. 561448,119,406,9,14,1,32,4,Ariyadhamme {avinīto}ti ettha pana–
  1449. 561449,119,407,2,8,1,40,5,"Duvidho vinayo nāma, ekamekettha pañcadhā; "
  1450. 561450,119,408,2,55,1,38,6,"Abhāvato tassa ayaṃ,‘‘ avinīto’’ ti vuccati.( ma. ni. aṭṭha.1.2; su. ni. aṭṭha.1. uragasuttavaṇṇanā; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130; dha. sa. aṭṭha.1007); "
  1451. 561451,119,409,2,8,1,50,5,Ayañhi saṃvaravinayo pahānavinayoti duvidho vinayo.
  1452. 561452,119,409,9,17,1,60,8,Ettha ca duvidhepi vinaye ekamekopi vinayo pañcadhā bhijjati.
  1453. 561453,119,409,18,27,1,96,9,Saṃvaravinayo pi hi sīlasaṃvaro satisaṃvaro ñāṇasaṃvaro khantisaṃvaro vīriyasaṃvaroti pañcavidho.
  1454. 561454,119,409,28,36,1,125,8,Pahānavinayo pi tadaṅgappahānaṃ vikkhambhanappahānaṃ samucchedappahānaṃ paṭippassaddhippahānaṃ nissaraṇappahānanti pañcavidho.
  1455. 561455,119,410,2,20,1,72,9,Tattha ‘‘ iminā pātimokkhasaṃvarena upeto hoti samupeto’’ ti( vibha.511) ayaṃ sīlasaṃvaro.
  1456. 561456,119,410,21,59,1,73,8,"‘‘ Rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’ ti( ma. ni.1.295; saṃ. ni.4.239; a. ni.3.16) ayaṃ satisaṃvaro."
  1457. 561457,119,411,2,13,1,20,4,"‘ ‘ Yāni sotāni lokasmiṃ,( ajitāti bhagavā,) "
  1458. 561458,119,412,2,5,1,20,3,Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;
  1459. 561459,119,413,2,38,1,46,6,"Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhiyyare’’ ti.( su. ni.1041; cūḷani. ajitamāṇavapucchāniddesa4; netti.11,45; dha. sa. aṭṭha.1007)– "
  1460. 561460,119,414,2,5,1,16,2,Ayaṃ ñāṇasaṃvaro.
  1461. 561461,119,414,6,38,1,48,7,‘‘ Khamo hoti sītassa uṇhassā’’ ti( ma. ni.1.24; a. ni.4.114;6.58) ayaṃ khantisaṃvaro.
  1462. 561462,119,414,39,70,1,55,6,‘‘ Uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāsetī’’ ti( ma. ni.1.26; a. ni.4.114;6.58) ayaṃ vīriyasaṃvaro.
  1463. 561463,119,414,71,93,1,131,13,"Sabbopi cāyaṃ saṃvaro yathāsakaṃ saṃvaritabbānaṃ vinetabbānañca kāyaduccaritādīnaṃ saṃvaraṇato‘‘ saṃvaro’’, vinayanato‘‘ vinayo’’ ti vuccati. "
  1464. 561464,119,414,94,100,1,53,6,Evaṃ tāva saṃvaravinayo pañcadhā bhijjatīti veditabbo.
  1465. 561465,119,415,2,17,1,144,14,"Tathā yaṃ nāmarūpaparicchedādīsu vipassanāñāṇesu paṭipakkhabhāvato dīpālokeneva tamassa, tena tena vipassanāñāṇena tassa tassa anatthassa pahānaṃ. "
  1466. 561466,119,415,18,77,1,557,40,"Seyyathidaṃ– nāmarūpavavatthānena sakkāyadiṭṭhiyā, paccayapariggahena ahetuvisamahetudiṭṭhīnaṃ, tasseva aparabhāgena kaṅkhāvitaraṇena kathaṃkathībhāvassa, kalāpasammasanena‘‘ ahaṃ mamā’’ ti gāhassa, maggāmaggavavatthānena amagge maggasaññāya, udayadassanena ucchedadiṭṭhiyā, vayadassanena sassatadiṭṭhiyā, bhayadassanena sabhaye abhayasaññāya, ādīnavadassanena assādasaññāya, nibbidānupassanāya abhiratisaññāya , muñcitukamyatāñāṇena amuñcitukāmatāya, upekkhāñāṇena anupekkhāya, anulomena dhammaṭṭhitiyaṃ nibbāne ca paṭilomabhāvassa, gotrabhunā saṅkhāranimittaggāhassa pahānaṃ. "
  1467. 561467,119,415,78,81,1,25,3,Etaṃ tadaṅgappahānaṃ nāma.
  1468. 561468,119,416,2,18,1,171,15,"Yaṃ pana upacārappanābhedena samādhinā pavattibhāvanivāraṇato ghaṭappahāreneva udakapiṭṭhe sevālassa tesaṃ tesaṃ nīvaraṇādidhammānaṃ pahānaṃ, etaṃ vikkhambhanappahānaṃ nāma. "
  1469. 561469,119,416,19,55,1,218,20,"Yaṃ catunnaṃ ariyamaggānaṃ bhāvitattā taṃtaṃmaggavato attano attano santāne‘‘ diṭṭhigatānaṃ pahānāyā’’ tiādinā( dha. sa.277; vibha.628) nayena vuttassa samudayapakkhiyassa kilesagaṇassa accantaappavattibhāvena pahānaṃ, idaṃ samucchedappahānaṃ nāma. "
  1470. 561470,119,416,56,65,1,82,8,"Yaṃ pana phalakkhaṇe paṭippassaddhattaṃ kilesānaṃ, etaṃ paṭippassaddhippahānaṃ nāma. "
  1471. 561471,119,416,66,75,1,85,7,"Yaṃ sabbasaṅkhatanissaṭattā pahīnasabbasaṅkhataṃ nibbānaṃ, etaṃ nissaraṇappahānaṃ nāma. "
  1472. 561472,119,416,76,94,1,99,12,"Sabbampi cetaṃ pahānaṃ yasmā cāgaṭṭhena pahānaṃ, vinayanaṭṭhena vinayo, tasmā‘‘ pahānavinayo’’ ti vuccati. "
  1473. 561473,119,416,95,110,1,83,11,Taṃ taṃ pahānavato vā tassa tassa vinayassa sambhavatopetaṃ‘‘ pahānavinayo’’ ti vuccati.
  1474. 561474,119,416,111,149,1,49,5,Evaṃ pahānavinayopi pañcadhā bhijjatīti veditabbo( ma. ni. aṭṭha.1.2; su. ni. aṭṭha.1. uragasuttavaṇṇanā; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130).
  1475. 561475,119,417,2,32,1,192,23,"Evamayaṃ saṅkhepato duvidho bhedato ca dasavidho vinayo bhinnasaṃvarattā, pahātabbassa ca appahīnattā yasmā etassa assutavato puthujjanassa natthi, tasmā abhāvato tassa ayaṃ‘‘ avinīto’’ ti vuccatīti. "
  1476. 561476,119,417,33,44,1,93,9,"Eseva nayo sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido, sappurisadhamme {avinīto}ti etthapi. "
  1477. 561477,119,417,45,47,1,28,2,Ninnānākaraṇañhi etamatthato.
  1478. 561478,119,417,48,49,1,7,1,Yathāha–
  1479. 561479,119,417,50,59,1,31,6,"‘‘ yeva te ariyā, teva te sappurisā. "
  1480. 561480,119,417,60,67,1,31,6,"Yeva te sappurisā, teva te ariyā. "
  1481. 561481,119,417,68,79,1,55,10,"Yo eva so ariyānaṃ dhammo, so eva so sappurisānaṃ dhammo. "
  1482. 561482,119,417,80,91,1,55,10,"Yo eva so sappurisānaṃ dhammo, so eva so ariyānaṃ dhammo. "
  1483. 561483,119,417,92,99,1,43,6,"Yeva te ariyavinayā, teva te sappurisavinayā. "
  1484. 561484,119,417,100,107,1,43,6,"Yeva te sappurisavinayā, teva te ariyavinayā. "
  1485. 561485,119,417,108,154,1,152,19,"Ariyeti vā, sappuriseti vā, ariyadhammeti vā, sappurisadhammeti vā, ariyavinayeti vā, sappurisavinayeti vā esese eke ekaṭṭhe same samabhāge tajjāte taññevāti( dha. sa. aṭṭha.1007; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130). "
  1486. 561486,119,418,2,31,1,144,20,"Rūpaṃ attato {samanupassatī}ti idhekacco rūpaṃ attato samanupassati,‘‘ yaṃ rūpaṃ, so ahaṃ, yo ahaṃ, taṃ rūpan’’ ti rūpañca attānañca advayaṃ samanupassati. "
  1487. 561487,119,418,32,42,1,50,7,"Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato‘‘ yā acci, so vaṇṇo. "
  1488. 561488,119,418,43,83,1,151,21,"Yo vaṇṇo, sā accī’’ ti acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati, evameva idhekacco rūpaṃ attato… pe… samanupassatīti( paṭi. ma.1.130-131) evaṃ rūpaṃ‘‘ attā’’ ti diṭṭhipassanāya passati. "
  1489. 561489,119,418,84,108,1,109,16,Rūpavantaṃ vā attānan ti arūpaṃ‘‘ attā’’ ti gahetvā chāyāvantaṃ rukkhaṃ viya taṃ rūpavantaṃ‘‘ attā’’ ti samanupassati.
  1490. 561490,119,418,109,127,1,95,14,Attani vā rūpan ti arūpameva‘‘ attā’’ ti gahetvā pupphasmiṃ gandhaṃ viya attani rūpaṃ samanupassati.
  1491. 561491,119,418,128,147,1,104,15,Rūpasmiṃ vā attānan ti arūpameva‘‘ attā’’ ti gahetvā karaṇḍake maṇiṃ viya taṃ attānaṃ rūpasmiṃ samanupassati.
  1492. 561492,119,418,148,152,1,24,4,Vedanā dīsupi eseva nayo.
  1493. 561493,119,419,2,20,1,69,9,Tattha ‘‘ rūpaṃ attato samanupassatī’’ ti suddharūpaṃyeva‘‘ attā’’ ti kathitaṃ.
  1494. 561494,119,419,21,34,1,57,9,"‘‘ Rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. "
  1495. 561495,119,419,35,96,1,263,36,"Vedanaṃ attato… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassatī’’ ti( paṭi. ma.1.131) imesu sattasu ṭhānesu arūpaṃ‘‘ attā’’ ti kathitaṃ,‘‘ vedanāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā vedanā, vedanāya vā attānan’’ ti evaṃ catūsu khandhesu tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ vasena dvādasasu ṭhānesu rūpārūpamissako attā kathito. "
  1496. 561496,119,419,97,101,1,33,4,Tattha rūpaṃ attato samanupassati.
  1497. 561497,119,419,102,115,1,93,10,Vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassatīti pañcasu ṭhānesu ucchedadiṭṭhi kathitā.
  1498. 561498,119,419,116,118,1,23,2,Avasesesu sassatadiṭṭhi.
  1499. 561499,119,419,119,125,1,61,6,Evamettha pannarasa bhavadiṭṭhiyo pañca vibhavadiṭṭhiyo honti.
  1500. 561500,119,419,126,135,1,68,7,"Tā sabbāpi maggāvaraṇā, na saggāvaraṇā, paṭhamamaggavajjhāti veditabbā. "
  1501. 561501,119,420,2,7,1,25,3,{Āraññiko}ti araññe nivāsaṃ.
  1502. 561502,119,420,8,12,1,29,3,{Pavane}ti mahante gambhīravane.
  1503. 561503,119,420,13,18,1,33,4,{Caramāno}ti tahiṃ tahiṃ vicaramāno.
  1504. 561504,119,420,19,25,1,46,5,Vissattho {gacchatī}ti nibbhayo nirāsaṅko carati.
  1505. 561505,119,420,26,32,1,51,4,Anāpāthagato {luddassā}ti migaluddassa parammukhagato.
  1506. 561506,119,420,33,42,1,64,9,Antamakāsi māran ti kilesamāraṃ vā devaputtamāraṃ vā antaṃ akāsi.
  1507. 561507,119,420,43,49,1,44,5,Apadaṃ {vadhitvā}ti kilesapadaṃ hantvā nāsetvā.
  1508. 561508,119,420,50,57,1,58,6,Māracakkhuṃ adassanaṃ {gato}ti mārassa adassanavisayaṃ patto.
  1509. 561509,119,420,58,63,1,40,4,{Anāpāthagato}ti mārassa parammukhaṃ patto.
  1510. 561510,119,420,64,67,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  1511. 561511,119,421,2,14,1,112,11,"Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca vuttasadisoyeva dhammābhisamayo ahosīti. "
  1512. 561512,119,422,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  1513. 561513,119,423,2,4,1,43,2,Mogharājamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1514. 561514,119,424,2,4,1,32,2,16 . Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
  1515. 561515,119,425,2,35,1,192,21,"89. Soḷasame piṅgiyasuttaniddese– jiṇṇohamasmi abalo {vītavaṇṇo}ti so kira brāhmaṇo jarābhibhūto vīsavassasatiko jātiyā, dubbalo ca‘‘ idha pādaṃ karissāmī’’ ti aññatreva karoti, vinaṭṭhapurimachavivaṇṇo ca. "
  1516. 561516,119,425,36,37,1,6,1,Tenāha–
  1517. 561517,119,425,38,46,1,31,4,‘‘ jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo’’ ti.
  1518. 561518,119,425,47,62,1,96,13,Māhaṃ nassaṃ momuho {antarāvā}ti māhaṃ tuyhaṃ dhammaṃ asacchikatvā antarā eva avidvā hutvā anassiṃ.
  1519. 561519,119,425,63,83,1,141,19,"Jātijarāya idha vippahānan ti idheva tava pādamūle pāsāṇake cetiye vā jātijarāya vippahānaṃ nibbānaṃ dhammarasaṃ ahaṃ vijaññaṃ, taṃ me ācikkha. "
  1520. 561520,119,426,2,5,1,20,2,{Abalo}ti balavirahito.
  1521. 561521,119,426,6,9,1,21,2,{Dubbalo}ti dubbalabalo.
  1522. 561522,119,426,10,13,1,22,2,{Appabalo}ti parittabalo.
  1523. 561523,119,426,14,17,1,25,2,{Appathāmo}ti parittavīriyo.
  1524. 561524,119,426,18,21,1,33,2,{Vītavaṇṇo}ti parivattitachavivaṇṇo.
  1525. 561525,119,426,22,25,1,31,2,{Vigatavaṇṇo}ti apagatachavivaṇṇo.
  1526. 561526,119,426,26,29,1,37,2,{Vigacchitavaṇṇo}ti dūrībhūtachavivaṇṇo.
  1527. 561527,119,426,30,48,1,107,16,"Yā sā purimā subhā {vaṇṇanibhā}ti yā sā subhā sundarā purimakāle sati, sā vaṇṇanibhā etarahi antarahitā vigatā. "
  1528. 561528,119,426,49,54,1,39,4,Ādīnavo {pātubhūto}ti upaddavo pāturahosi.
  1529. 561529,119,426,55,77,1,80,14,‘‘ Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā’’ ti pāṭhaṃ ṭhapetvā‘‘ yā subhā assā’’ ti eke vaṇṇayanti.
  1530. 561530,119,427,2,6,1,28,3,{Asuddhā}ti paṭalādīhi asuddhā.
  1531. 561531,119,427,7,11,1,32,3,{Avisuddhā}ti timirādīhi avisuddhā.
  1532. 561532,119,427,12,18,1,67,5,{Aparisuddhā}ti samantato phoṭapaṭalādīhi pariyonaddhattā aparisuddhā.
  1533. 561533,119,427,19,23,1,34,3,{Avodātā}ti nappasannā pasannasadisā.
  1534. 561534,119,427,24,43,1,119,16,"No tathā cakkhunā rūpe {passāmī}ti yathā porāṇacakkhunā rūpārammaṇaṃ passāmi olokemi, tathā tena pakārena idāni na passāmi. "
  1535. 561535,119,427,44,49,1,36,5,Sotaṃ asuddhan tiādīsupi eseva nayo.
  1536. 561536,119,427,50,56,1,32,6,Māhaṃ nassan ti ahaṃ mā vinassaṃ.
  1537. 561537,119,428,2,17,1,61,7,90. Idāni yasmā piṅgiyo kāye sāpekkhatāya‘‘ jiṇṇohamasmī’’ tiādimāha .
  1538. 561538,119,428,18,31,1,79,9,Tenassa bhagavā kāye sinehappahānatthaṃ‘‘ disvāna rūpesu vihaññamāne’’ ti gāthamāha.
  1539. 561539,119,428,32,37,1,36,4,Tattha {rūpesū}ti rūpahetu rūpapaccayā.
  1540. 561540,119,428,38,42,1,42,3,{Vihaññamāne}ti kammakāraṇādīhi upahaññamāne.
  1541. 561541,119,428,43,52,1,73,8,Ruppanti {rūpesū}ti cakkhurogādīhi ca rūpahetuyeva janā ruppanti bādhiyanti.
  1542. 561542,119,429,2,5,1,21,2,{Haññantī}ti ghaṭīyanti.
  1543. 561543,119,429,6,9,1,24,2,{Vihaññantī}ti vihesiyanti.
  1544. 561544,119,429,10,14,1,44,3,{Upavihaññantī}ti hatthapādacchedādiṃ labhanti.
  1545. 561545,119,429,15,19,1,32,3,{Upaghātiyantī}ti maraṇaṃ labhanti.
  1546. 561546,119,429,20,23,1,23,2,{Kuppantī}ti parivattanti.
  1547. 561547,119,429,24,28,1,30,3,{Pīḷayantī}ti vighātaṃ āpajjanti.
  1548. 561548,119,429,29,33,1,33,3,{Ghaṭṭayantī}ti ghaṭṭanaṃ pāpuṇanti.
  1549. 561549,119,429,34,37,1,16,2,{Byādhitā}ti bhītā.
  1550. 561550,119,429,38,42,1,33,3,{Domanassitā}ti cittavighātaṃ pattā.
  1551. 561551,119,429,43,46,1,18,2,{Vemāne}ti nassamāne.
  1552. 561552,119,430,2,34,1,179,23,"91. Evaṃ bhagavatā yāva arahattaṃ, tāva kathitaṃ paṭipattiṃ sutvā piṅgiyo jarādubbalatāya visesaṃ anadhigantvā ca puna‘‘ disā catasso’’ ti imāya gāthāya bhagavantaṃ thomento desanaṃ yācati. "
  1553. 561553,119,431,2,21,1,88,11,"92. Athassa bhagavā punapi yāva arahattaṃ, tāva paṭipadaṃ dassento‘‘ taṇhādhipanne’’ ti gāthamāha. "
  1554. 561554,119,432,2,7,1,40,4,{Taṇhādhipanne}ti taṇhāya vimuccitvā ṭhite.
  1555. 561555,119,432,8,13,1,34,4,{Taṇhānuge}ti taṇhāya saha gacchante.
  1556. 561556,119,432,14,18,1,34,3,{Taṇhānugate}ti taṇhāya anubandhante.
  1557. 561557,119,432,19,24,1,35,4,{Taṇhānusaṭe}ti taṇhāya saha dhāvante.
  1558. 561558,119,432,25,30,1,31,4,Taṇhāya {panne}ti taṇhāya nimugge.
  1559. 561559,119,432,31,35,1,29,3,{Paṭipanne}ti taṇhāya avatthaṭe.
  1560. 561560,119,432,36,39,1,19,2,{Abhibhūte}ti maddite.
  1561. 561561,119,432,40,44,1,50,3,{Pariyādinnacitte}ti pariyādiyitvā gahitakusalacitte.
  1562. 561562,119,433,2,5,1,33,2,{Santāpajāte}ti sañjātacittasantāpe.
  1563. 561563,119,433,6,9,1,20,2,{Ītijāte}ti roguppanne.
  1564. 561564,119,433,10,13,1,26,2,{Upaddavajāte}ti ādīnavajāte.
  1565. 561565,119,433,14,17,1,32,2,{Upasaggajāte}ti uppannadukkhajāte.
  1566. 561566,119,434,2,9,1,55,7,Virajaṃ vītamalan ti ettha virajan ti vigatarāgādirajaṃ.
  1567. 561567,119,434,10,13,1,28,3,Vītamalan ti vītarāgādimalaṃ.
  1568. 561568,119,434,14,23,1,63,8,"Rāgādayo hi ajjhottharaṇaṭṭhena rajo nāma, dūsaṭṭhena malaṃ nāma. "
  1569. 561569,119,434,24,37,1,105,10,"Dhammacakkhun ti katthaci paṭhamamaggañāṇaṃ , katthaci ādīni tīṇi maggañāṇāni, katthaci catutthamaggañāṇampi. "
  1570. 561570,119,434,38,42,1,45,4,Idha pana jaṭilasahassassa catutthamaggañāṇaṃ.
  1571. 561571,119,434,43,45,1,30,2,Piṅgiyassa tatiyamaggañāṇameva.
  1572. 561572,119,434,46,60,1,116,13,"Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ti vipassanāvasena evaṃ pavattassa dhammacakkhuṃ udapādīti attho. "
  1573. 561573,119,434,61,64,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  1574. 561574,119,435,2,15,1,104,11,"Evaṃ idampi suttaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca piṅgiyo anāgāmiphale patiṭṭhāsi. "
  1575. 561575,119,435,16,20,1,27,4,So kira antarantarā cintesi–
  1576. 561576,119,435,21,36,1,79,11,‘‘ evaṃ vicitrapaṭibhānaṃ nāma desanaṃ na labhati mayhaṃ mātulo bāvarī savanāyā’’ ti.
  1577. 561577,119,435,37,42,1,50,5,Tena sinehavikkhepena arahattaṃ pāpuṇituṃ nāsakkhi.
  1578. 561578,119,435,43,48,1,52,5,Antevāsikā panassa sahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  1579. 561579,119,435,49,53,1,55,4,Sabbeva iddhimayapattacīvaradharā ehibhikkhuno ahesunti.
  1580. 561580,119,436,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  1581. 561581,119,437,2,4,1,41,2,Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1582. 561582,119,438,2,4,1,33,2,17 . Pārāyanatthutigāthāniddesavaṇṇanā
  1583. 561583,119,439,2,19,1,70,8,93. Ito paraṃ saṅgītikārā desanaṃ thomentā‘‘ idamavoca bhagavā’’ tiādimāhaṃsu.
  1584. 561584,119,439,20,26,1,39,5,Tattha {idamavocā}ti idaṃ pārāyanaṃ avoca.
  1585. 561585,119,439,27,41,1,139,13,"Paricārakasoḷasānan ti bāvarissa paricārakena piṅgiyena saha soḷasānaṃ, buddhassa vā bhagavato paricārakānaṃ soḷasānanti paricārakasoḷasānaṃ. "
  1586. 561586,119,439,42,64,1,150,22,Te eva ca brāhmaṇā tattha soḷasasu disāsu purato ca pacchato ca vāmapassato ca dakkhiṇapassato ca cha cha yojanā nisinnā ujukena dvādasayojanikā ahosi.
  1587. 561587,119,439,65,68,1,18,2,{Ajjhiṭṭho}ti yācito.
  1588. 561588,119,440,2,4,1,0,0,94-97.
  1589. 561589,119,440,5,8,1,31,2,{Atthamaññāyā}ti pāḷiatthamaññāya.
  1590. 561590,119,440,9,12,1,27,2,{Dhammamaññāyā}ti pāḷimaññāya.
  1591. 561591,119,440,13,35,1,140,16,Pārāyanan ti evaṃ imassa dhammapariyāyassa adhivacanaṃ āropetvā tesaṃ brāhmaṇānaṃ nāmāni kittayanto‘‘ ajito… pe… buddhaseṭṭhamupāgamun’’ ti āhaṃsu.
  1592. 561592,119,440,36,42,1,79,6,Tattha sampannacaraṇan ti nibbānapadaṭṭhānabhūtena pātimokkhasīlādinā sampannaṃ.
  1593. 561593,119,440,43,46,1,15,3,Isin ti mahesiṃ.
  1594. 561594,119,441,2,7,1,36,4,Niddese {upāgamiṃsū}ti samīpaṃ gamiṃsu.
  1595. 561595,119,441,8,12,1,38,3,{Upasaṅkamiṃsū}ti avidūraṭṭhānaṃ gamiṃsu.
  1596. 561596,119,441,13,18,1,32,3,{Payirupāsiṃsū}ti samīpe nisīdiṃsu.
  1597. 561597,119,441,19,23,1,36,3,{Paripucchiṃsū}ti paripucchaṃ āhariṃsu.
  1598. 561598,119,441,24,27,1,24,2,{Parigaṇhiṃsū}ti tulayiṃsu.
  1599. 561599,119,441,28,35,1,17,3,‘‘ Codayiṃsū’’ ti keci.
  1600. 561600,119,442,2,9,1,72,5,"{Sīlācāranibbattī}ti uttamasīlācāranibbatti, maggena nipphannasīlanti attho. "
  1601. 561601,119,443,2,5,1,39,2,{Gambhīre}ti uttānabhāvapaṭikkhepavacanaṃ.
  1602. 561602,119,443,6,18,1,73,9,"{Duddase}ti gambhīrattā duddase, dukkhena daṭṭhabbe, na sakkā sukhena daṭṭhuṃ. "
  1603. 561603,119,443,19,29,1,78,8,"Duddasattāva duranubodhe, dukkhena avabujjhitabbe, na sakkā sukhena avabujjhituṃ. "
  1604. 561604,119,443,30,33,1,15,2,{Sante}ti nibbute.
  1605. 561605,119,443,34,37,1,17,2,{Paṇīte}ti atappake.
  1606. 561606,119,443,38,43,1,41,5,Idaṃ dvayaṃ lokuttarameva sandhāya vuttaṃ.
  1607. 561607,119,443,44,54,1,74,8,{Atakkāvacare}ti takkena na avacaritabbe na ogāhitabbe ñāṇeneva avacaritabbe.
  1608. 561608,119,443,55,58,1,14,2,{Nipuṇe}ti saṇhe.
  1609. 561609,119,443,59,65,1,55,5,{Paṇḍitavedanīye}ti sammā paṭipannehi paṇḍitehi veditabbe.
  1610. 561610,119,444,2,9,1,24,3,98. {Tosesī}ti tuṭṭhiṃ āpādesi.
  1611. 561611,119,444,10,16,1,44,5,{Vitosesī}ti vividhā tesaṃ somanassaṃ uppādesi.
  1612. 561612,119,444,17,23,1,36,4,{Pasādesī}ti tesaṃ cittappasādaṃ akāsi .
  1613. 561613,119,444,24,29,1,34,4,{Ārādhesī}ti ārādhayi siddhiṃ pāpesi.
  1614. 561614,119,444,30,36,1,47,5,Attamane {akāsī}ti somanassavasena sakamane akāsi.
  1615. 561615,119,445,2,11,1,62,5,99. Tato paraṃ {brahmacariyamacariṃsū}ti maggabrahmacariyaṃ acariṃsu.
  1616. 561616,119,446,2,14,1,71,9,101. Tasmā pārāyanan ti tassa pārabhūtassa nibbānassa āyatananti vuttaṃ hoti.
  1617. 561617,119,447,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  1618. 561618,119,448,2,4,1,42,2,Pārāyanatthutigāthāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1619. 561619,119,449,2,4,1,33,2,18 . Pārāyanānugītigāthāniddesavaṇṇanā
  1620. 561620,119,450,2,24,1,183,17,"102. Pārāyanamanugāyissan ti assa ayaṃ sambandho– bhagavatā hi pārāyane desite soḷasasahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, avasesānañca cuddasakoṭisaṅkhānaṃ devamanussānaṃ dhammābhisamayo ahosi. "
  1621. 561621,119,450,25,27,1,20,2,Vuttañhetaṃ porāṇehi–
  1622. 561622,119,451,2,10,1,36,5,"‘ ‘ Tato pāsāṇake ramme, pārāyanasamāgame; "
  1623. 561623,119,452,2,23,1,42,6,"Amataṃ pāpayī buddho, cuddasa pāṇakoṭiyo’’ ti.( su. ni. aṭṭha.2.1138); "
  1624. 561624,119,453,2,15,1,119,13,Niṭṭhitāya pana dhammadesanāya tato tato āgatā manussā bhagavato ānubhāvena attano attano gāmanigamādīsveva pāturahesuṃ.
  1625. 561625,119,453,16,23,1,85,7,Bhagavāpi sāvatthimeva agamāsi paricārakasoḷasādīhi anekehi bhikkhusahassehi parivuto.
  1626. 561626,119,453,24,29,1,39,5,Tattha piṅgiyo bhagavantaṃ vanditvā āha–
  1627. 561627,119,453,30,46,1,79,9,"‘‘ gacchāmahaṃ, bhante, bāvarissa buddhuppādaṃ ārocetuṃ, paṭissutañhi tasseva mayā’’ ti. "
  1628. 561628,119,453,47,56,1,96,9,Atha bhagavatā anuññāto ñāṇagamaneneva godhāvarītīraṃ gantvā pādagamanena assamābhimukho agamāsi.
  1629. 561629,119,453,57,77,1,149,16,Tamenaṃ bāvarī brāhmaṇo maggaṃ olokento nisinno dūratova taṃ khārijaṭādivirahitaṃ bhikkhuvesenāgacchantaṃ disvā‘‘ buddho loke uppanno’’ ti niṭṭhamagamāsi.
  1630. 561630,119,453,78,81,1,24,3,Sampattañcāpi naṃ pucchi–
  1631. 561631,119,453,82,94,1,34,6,"‘‘ kiṃ, piṅgiya, buddho loke uppanno’’ ti?"
  1632. 561632,119,453,95,116,1,95,13,"‘‘ Āma, brāhmaṇa, uppanno, pāsāṇake cetiye nisinno amhākaṃ dhammaṃ desesi, tamahaṃ tuyhaṃ desessāmī’’ ti. "
  1633. 561633,119,453,117,128,1,66,9,Tato bāvarī mahatā sakkārena sapariso taṃ pūjetvā āsanaṃ paññāpesi.
  1634. 561634,119,453,129,138,1,56,5,Tattha nisīditvā piṅgiyo‘‘ pārāyanamanugāyissan’’ tiādimāha.
  1635. 561635,119,454,2,8,1,49,6,Tattha anugāyissan ti bhagavato gītaṃ anugāyissaṃ.
  1636. 561636,119,454,9,17,1,74,7,{Yathāddakkhī}ti yathā sāmaṃ saccābhisambodhena asādhāraṇañāṇena ca addakkhi.
  1637. 561637,119,454,18,21,1,20,2,{Nikkāmo}ti pahīnakāmo.
  1638. 561638,119,454,22,32,1,35,5,"‘‘ Nikkamo’’ tipi pāṭho, vīriyavāti attho. "
  1639. 561639,119,454,33,36,1,26,3,Nikkhanto vā akusalapakkhā.
  1640. 561640,119,454,37,44,1,49,5,"{Nibbano}ti kilesavanavirahito, taṇhāvirahito eva vā. "
  1641. 561641,119,454,45,59,1,78,12,"Kissa hetu musā {bhaṇe}ti yehi kilesehi musā bhaṇeyya, ete tassa pahīnāti dasseti. "
  1642. 561642,119,454,60,76,1,39,5,Etena brāhmaṇassa savane ussāhaṃ janeti( su. ni. aṭṭha.2.1138).
  1643. 561643,119,455,2,5,1,26,2,{Amalo}ti kilesamalavirahito.
  1644. 561644,119,455,6,9,1,25,2,{Vimalo}ti vigatakilesamalo.
  1645. 561645,119,455,10,13,1,26,2,{Nimmalo}ti kilesamalasuddho.
  1646. 561646,119,455,14,20,1,46,5,{Malāpagato}ti kilesamalā dūrībhūto hutvā carati.
  1647. 561647,119,455,21,24,1,33,2,{Malavippahīno}ti kilesamalappahīno.
  1648. 561648,119,455,25,29,1,30,3,{Malavimutto}ti kilesehi vimutto.
  1649. 561649,119,455,30,34,1,55,3,{Sabbamalavītivatto}ti vāsanādisabbakilesamalaṃ atikkanto.
  1650. 561650,119,455,35,41,1,33,5,Te {vanā}ti ete vuttappakārā kilesā.
  1651. 561651,119,456,2,7,1,32,2,103. Vaṇṇūpasaṃhitanti guṇūpasaṃhitaṃ.
  1652. 561652,119,457,2,14,1,54,7,104. {Saccavhayo}ti buddho hi sacceneva avhānena nāmena yutto.
  1653. 561653,119,457,15,20,1,30,4,{Brahme}ti taṃ brāhmaṇaṃ ālapati.
  1654. 561654,119,458,2,7,1,32,4,Tattha {loko}ti lujjanaṭṭhena loko.
  1655. 561655,119,458,8,13,1,36,4,Eko loko {bhavaloko}ti tebhūmakavipāko.
  1656. 561656,119,458,14,23,1,46,8,"So hi bhavatīti bhavo, bhavo eva loko bhavaloko. "
  1657. 561657,119,458,24,34,1,55,9,Bhavaloko ca sambhavaloko {cā}ti ettha ekeko dve dve hoti.
  1658. 561658,119,458,35,39,1,52,4,Bhavaloko hi sampattibhavavipattibhavavasena duvidho.
  1659. 561659,119,458,40,43,1,60,3,Sambhavalokopi sampattisambhavavipattisambhavavasena duvidho.
  1660. 561660,119,458,44,48,1,37,3,Tattha {sampattibhavaloko}ti sugatiloko.
  1661. 561661,119,458,49,68,1,122,16,"So hi iṭṭhaphalattā sundaro lokoti sampatti, bhavatīti bhavo, sampatti eva bhavo sampattibhavo, so eva loko sampattibhavaloko. "
  1662. 561662,119,458,69,73,1,41,3,{Sampattisambhavaloko}ti sugatūpagaṃ kammaṃ.
  1663. 561663,119,458,74,89,1,127,12,"Tañhi sambhavati etasmā phalanti sambhavo, sampattiyā sambhavo sampattisambhavo, sampattisambhavo eva loko sampattisambhavalokoti. "
  1664. 561664,119,459,2,5,1,28,2,{Vipattibhavaloko}ti apāyaloko.
  1665. 561665,119,459,6,26,1,129,16,"So hi aniṭṭhaphalattā virūpo lokoti vipatti, bhavatīti bhavo, vipatti eva bhavo vipattibhavo, vipattibhavo eva loko vipattibhavaloko. "
  1666. 561666,119,459,27,31,1,39,3,{Vipattisambhavaloko}ti apāyūpagaṃ kammaṃ.
  1667. 561667,119,459,32,46,1,123,12,"Tañhi sambhavati etasmā phalanti sambhavo, vipattiyā sambhavo vipattisambhavo, vipattisambhavo eva loko vipattisambhavalokoti. "
  1668. 561668,119,459,47,60,1,74,10,"Tisso {vedanā}ti sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā lokiyā eva. "
  1669. 561669,119,459,61,64,1,15,2,{Āhārā}ti paccayā.
  1670. 561670,119,459,65,71,1,41,6,Paccayā hi attano phalaṃ āharantīti āhārā.
  1671. 561671,119,459,72,77,1,65,5,Kabaḷīkārāhāro phassāhāro manosañcetanāhāro viññāṇāhāroti cattāro.
  1672. 561672,119,459,78,88,1,105,8,"Vatthuvasena kabaḷīkattabbattā kabaḷīkāro, ajjhoharitabbattā āhāro, odanakummāsādivatthukāya ojāyetaṃ nāmaṃ. "
  1673. 561673,119,459,89,94,1,39,5,Sā hi ojaṭṭhamakarūpāni āharatīti āhāro.
  1674. 561674,119,459,95,102,1,65,7,Cakkhusamphassādiko chabbidho phasso tisso vedanā āharatīti āhāro.
  1675. 561675,119,459,103,120,1,154,15,"Manaso sañcetanā na sattassāti manosañcetanā yathā cittekaggatā, manasā vā sampayuttā sañcetanā manosañcetanā yathā ājaññaratho, tebhūmakakusalākusalacetanā. "
  1676. 561676,119,459,121,127,1,32,6,Sā hi tayo bhave āharatīti āhāro.
  1677. 561677,119,459,128,131,1,47,3,Viññāṇanti ekūnavīsatibhedaṃ paṭisandhiviññāṇaṃ.
  1678. 561678,119,459,132,136,1,41,4,Tañhi paṭisandhināmarūpaṃ āharatīti āhāro.
  1679. 561679,119,460,2,11,1,81,7,"{Upādānakkhandhā}ti upādānagocarā khandhā upādānakkhandhā, majjhe padalopo daṭṭhabbo. "
  1680. 561680,119,460,12,20,1,65,7,"Upādānasambhūtā vā khandhā upādānakkhandhā yathā tiṇaggi, thusaggi. "
  1681. 561681,119,460,21,27,1,59,6,Upādānavidheyyā vā khandhā upādānakkhandhā yathā rājapuriso.
  1682. 561682,119,460,28,36,1,73,7,"Upādānappabhavā vā khandhā upādānakkhandhā yathā puppharukkho, phalarukkho. "
  1683. 561683,119,460,37,45,1,83,7,Upādānāni pana kāmupādānaṃ diṭṭhupādānaṃ sīlabbatupādānaṃ attavādupādānanti cattāri.
  1684. 561684,119,460,46,51,1,37,5,Atthato pana bhusaṃ ādānanti upādānaṃ.
  1685. 561685,119,460,52,62,1,112,6,"Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandhoti pañca. "
  1686. 561686,119,460,63,78,1,104,9,"Cha ajjhattikāni {āyatanānī}ti cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ. "
  1687. 561687,119,460,79,83,1,35,4,Satta viññāṇaṭṭhitiyo vuttanayā eva.
  1688. 561688,119,460,84,88,1,22,3,Tathā aṭṭha lokadhammā.
  1689. 561689,119,460,89,116,1,145,18,"Api ca– lābho, alābho, yaso, ayaso, nindā, pasaṃsā, sukhaṃ, dukkhanti ime aṭṭha lokappavattiyā sati anuparivattanadhammakattā lokassa dhammāti lokadhammā. "
  1690. 561690,119,460,117,125,1,51,7,"Etehi mutto satto nāma natthi, buddhānampi hontiyeva. "
  1691. 561691,119,460,126,127,1,7,1,Yathāha–
  1692. 561692,119,461,2,17,1,90,11,"‘ ‘ Aṭṭhime, bhikkhave, lokadhammā lokaṃ anuparivattanti, loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati. "
  1693. 561693,119,461,18,20,1,12,2,Katame aṭṭha?
  1694. 561694,119,461,21,30,1,40,7,Lābho ca alābho ca… pe… sukhañca dukkhañca.
  1695. 561695,119,461,31,59,1,103,14,"Ime kho, bhikkhave, aṭṭha lokadhammā lokaṃ anuparivattanti, loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattatī’’ ti( a. ni.8.6). "
  1696. 561696,119,462,2,12,1,79,8,"Tattha {anuparivattantī}ti anubandhanti nappajahanti, lokato na nivattantīti attho. "
  1697. 561697,119,462,13,20,1,60,5,"{Lābho}ti pabbajitassa cīvarādi, gahaṭṭhassa dhanadhaññādilābho. "
  1698. 561698,119,462,21,36,1,97,13,"Soyeva alabbhamāno lābho alābho na lābho {alābho}ti vuccati, no ca attābhāvappattito pariññeyyo siyā. "
  1699. 561699,119,462,37,40,1,15,2,{Yaso}ti parivāro.
  1700. 561700,119,462,41,45,1,29,4,Soyeva alabbhamāno yaso ayaso.
  1701. 561701,119,462,46,49,1,22,2,{Nindā}ti avaṇṇabhaṇanaṃ.
  1702. 561702,119,462,50,53,1,23,2,{Pasaṃsā}ti vaṇṇabhaṇanaṃ.
  1703. 561703,119,462,54,57,1,35,3,Sukhan ti kāmāvacarakāyikacetasikaṃ.
  1704. 561704,119,462,58,65,1,89,6,"Dukkhan ti puthujjanasotāpannasakadāgāmīnaṃ kāyikacetasikaṃ, anāgāmiarahantānaṃ kāyikameva. "
  1705. 561705,119,462,66,73,1,49,5,"{Sattāvāsā}ti sattānaṃ āvāsā, vasanaṭṭhānānīti attho. "
  1706. 561706,119,462,74,80,1,36,6,Tāni pana tathā pakāsitā khandhā eva.
  1707. 561707,119,462,81,90,1,91,9,Sattasu viññāṇaṭṭhitīsu asaññasattena ca nevasaññānāsaññāyatanena ca saddhiṃ nava sattāvāsā.
  1708. 561708,119,462,91,114,1,159,13,"{Dasāyatanānī}ti cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatananti evaṃ dasa. "
  1709. 561709,119,462,115,121,1,63,5,{Dvādasāyatanānī}ti manāyatanadhammāyatanehi saddhiṃ evaṃ dvādasa.
  1710. 561710,119,462,122,144,1,148,15,"Aṭṭhārasa {dhātuyo}ti cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu… pe… manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātūti ekekasmiṃ tīṇi tīṇi katvā aṭṭhārasa dhātuyo. "
  1711. 561711,119,463,2,7,1,46,4,{Sadisanāmo}ti tesaṃ sadisanāmo ekaguṇavaṇṇanāmo.
  1712. 561712,119,463,8,12,1,41,3,{Sadisavhayo}ti ekaguṇavaṇṇanāmena avhāyano.
  1713. 561713,119,463,13,18,1,66,4,{Saccasadisavhayo}ti avitathaekaguṇavaṇṇanāmena aviparītena avhāyano.
  1714. 561714,119,464,2,7,1,20,2,{Āsito}ti upasaṅkamito.
  1715. 561715,119,464,8,12,1,26,3,{Upāsito}ti upagantvā sevito.
  1716. 561716,119,464,13,18,1,40,4,{Payirupāsito}ti bhattivasena atīva sevito.
  1717. 561717,119,465,2,9,1,26,3,105. Kubbanakan ti parittavanaṃ.
  1718. 561718,119,465,10,16,1,77,5,Bahupphalaṃ {kānanamāvaseyyā}ti anekaphalādivikatibharitakānanaṃ āgamma vaseyya.
  1719. 561719,119,465,17,21,1,41,3,{Appadasse}ti bāvarippabhutike parittapaññe.
  1720. 561720,119,465,22,27,1,45,5,Mahodadhin ti anotattādiṃ mahantaṃ udakarāsiṃ.
  1721. 561721,119,466,2,5,1,24,2,{Appadassā}ti mandadassino.
  1722. 561722,119,466,6,9,1,30,2,{Parittadassā}ti atimandadassino.
  1723. 561723,119,466,10,14,1,42,3,{Thokadassā}ti parittatopi atiparittadassino.
  1724. 561724,119,466,15,18,1,28,2,{Omakadassā}ti heṭṭhimadassino.
  1725. 561725,119,466,19,22,1,30,2,{Lāmakadassā}ti appadhānadassino.
  1726. 561726,119,466,23,27,1,32,3,{Chatukkadassā}ti na uttamadassino.
  1727. 561727,119,466,28,34,1,61,6,Appamāṇadassan ti pamāṇaṃ atikkamitvā appamāṇaṃ nibbānadassaṃ.
  1728. 561728,119,466,35,60,1,67,8,Aggadassan ti‘‘ aggato ve pasannānan’’ tiādinā( a. ni.4.34; itivu.90) nayena aggadhammadassaṃ.
  1729. 561729,119,466,61,66,1,54,5,Seṭṭhadassan ti sambuddho dvipadaseṭṭhoti seṭṭhadassaṃ.
  1730. 561730,119,466,67,72,1,53,5,Viseṭṭhadassan tiādīni cattāri upasaggena vaḍḍhitāni.
  1731. 561731,119,466,73,79,1,35,6,Asaman ti na samaṃ asamaṃ sabbaññuṃ.
  1732. 561732,119,466,80,86,1,52,6,Asamasaman ti asamehi atītabuddhehi samaṃ asamasamaṃ.
  1733. 561733,119,466,87,91,1,37,4,Appaṭisaman ti attano sadisavirahitaṃ.
  1734. 561734,119,466,92,96,1,41,4,Appaṭibhāgan ti attano paṭibimbavirahitaṃ.
  1735. 561735,119,466,97,100,1,43,3,Appaṭipuggalan ti paṭimallapuggalavirahitaṃ.
  1736. 561736,119,466,101,105,1,41,4,Devātidevan ti visuddhidevānampi atidevaṃ.
  1737. 561737,119,466,106,108,1,32,2,Abhimaṅgalasammataṭṭhena usabhaṃ.
  1738. 561738,119,466,109,111,1,28,2,Achambhitaṭṭhena purisasīhaṃ.
  1739. 561739,119,466,112,114,1,25,2,Niddosaṭṭhena purisanāgaṃ.
  1740. 561740,119,466,115,117,1,25,2,Uttamaṭṭhena purisājaññaṃ.
  1741. 561741,119,466,118,129,1,128,11,Aṭṭhaparisapathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena paccāmittena akampiye acalaṭṭhāne tiṭṭhanaṭṭhena purisanisabhaṃ.
  1742. 561742,119,466,130,132,1,45,2,Dhammadesanādhuravahanaṭṭhena purisadhorayhaṃ.
  1743. 561743,119,467,2,13,1,65,11,Mānasakaṃ vā saran ti manasā cintetvā kataṃ pallaṃ vā nāmameva vā.
  1744. 561744,119,467,14,42,1,166,22,"Anotattaṃ vā dahan ti candimasūriyā dakkhiṇena vā uttarena vā gacchantā pabbatantarena taṃ obhāsenti, ujuṃ gacchantā na obhāsenti, tenevassa‘‘ anotattan’’ ti saṅkhā udapādi. "
  1745. 561745,119,467,43,47,1,27,4,Evarūpaṃ anotattaṃ vā dahaṃ.
  1746. 561746,119,467,48,56,1,70,7,Akkhobhaṃ amitodakan ti cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ aparimitaṃ udakajalarāsiṃ.
  1747. 561747,119,467,57,68,1,100,9,"{Evamevā}ti opammasaṃsandanaṃ, buddhaṃ bhagavantaṃ akkhobhaṃ āsabhaṃ ṭhānaṭṭhānena cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ. "
  1748. 561748,119,467,69,72,1,32,3,Amitatejan ti aparimitañāṇatejaṃ.
  1749. 561749,119,467,73,77,1,54,4,Pabhinnañāṇan ti dasabalañāṇādivasena pabhedagatañāṇaṃ.
  1750. 561750,119,467,78,81,1,31,3,Vivaṭacakkhun ti samantacakkhuṃ.
  1751. 561751,119,468,2,31,1,101,12,Paññāpabhedakusalan ti ‘‘ yā paññā pajānanā vicayo pavicayo’’ tiādinā( dha. sa.16; vibha.525) nayena paññāya pabhedajānane chekaṃ.
  1752. 561752,119,468,32,35,1,52,3,Adhigatapaṭisambhidan ti paṭiladdhacatupaṭisambhidaṃ.
  1753. 561753,119,468,36,71,1,142,14,Catuvesārajjappattan ti‘‘ sammāsambuddhassa te paṭijānato ime dhammā anabhisambuddhā’’ tiādinā( ma. ni.1.150; a. ni.4.8) nayena vuttesu catūsu ṭhānesu visāradabhāvappattaṃ.
  1754. 561754,119,468,72,80,1,77,7,"Saddhādhimuttan ti parisuddhe phalasamāpatticitte adhimuttaṃ, tattha paviṭṭhaṃ. "
  1755. 561755,119,468,81,87,1,68,6,Setapaccattan ti vāsanāya vippahīnattā parisuddhaṃ āveṇikaattabhāvaṃ.
  1756. 561756,119,468,88,92,1,55,4,Advayabhāṇin ti paricchinnavacanattā dvivacanavirahitaṃ.
  1757. 561757,119,468,93,100,1,43,6,"Tādin ti tādisaṃ, iṭṭhāniṭṭhesu akampanaṃ vā. "
  1758. 561758,119,468,101,107,1,37,5,"Tathā paṭiññā assāti tathāpaṭiñño, taṃ. "
  1759. 561759,119,468,108,112,1,25,4,Aparittan ti na khuddakaṃ.
  1760. 561760,119,468,113,118,1,47,5,Mahantan ti tedhātuṃ atikkamitvā mahantappattaṃ.
  1761. 561761,119,469,2,6,1,31,4,Gambhīran ti aññesaṃ duppavesaṃ.
  1762. 561762,119,469,7,11,1,36,4,Appameyyan ti atulaṭṭhena appameyyaṃ.
  1763. 561763,119,469,12,16,1,46,4,Duppariyogāhan ti pariyogāhituṃ dukkhappavesaṃ.
  1764. 561764,119,469,17,21,1,47,4,Pahūtaratanan ti saddhādiratanehi pahūtaratanaṃ.
  1765. 561765,119,469,22,26,1,42,4,Sāgarasaman ti ratanākarato samuddasadisaṃ.
  1766. 561766,119,469,27,55,1,124,15,Chaḷaṅgupekkhāya samannāgatan ti‘‘ cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano’’ ti( a. ni.6.1) vuttanayena chaḷaṅgupekkhāya paripuṇṇaṃ.
  1767. 561767,119,469,56,62,1,46,5,"Atulan ti tulavirahitaṃ, tulayituṃ asakkuṇeyyaṃ. "
  1768. 561768,119,469,63,66,1,22,3,Vipulan ti atimahantaṃ.
  1769. 561769,119,469,67,71,1,34,4,Appameyyan ti pametuṃ asakkuṇeyyaṃ.
  1770. 561770,119,469,72,78,1,48,6,Taṃ tādisan ti taṃ bhagavantaṃ tādiguṇasampannaṃ.
  1771. 561771,119,469,79,89,1,103,10,Pavadataṃ maggavādinan ti pavadantānaṃ kathentānaṃ uttamaṃ kathayantaṃ vadantaṃ adhigacchinti sambandho.
  1772. 561772,119,469,90,97,1,50,7,Merumiva nagānan ti pabbatānaṃ antare sineruṃ viya.
  1773. 561773,119,469,98,106,1,56,7,Garuḷamiva dijānan ti pakkhijātānaṃ antare supaṇṇaṃ viya.
  1774. 561774,119,469,107,113,1,49,6,Sīhamiva migānan ti catuppadānamantare sīhaṃ viya.
  1775. 561775,119,469,114,122,1,75,8,Udadhimiva aṇṇavānan ti vitthiṇṇaaṇṇavānaṃ antare samuddaṃ viya adhigacchiṃ.
  1776. 561776,119,469,123,126,1,27,3,Jinapavaran ti buddhuttamaṃ.
  1777. 561777,119,470,2,11,1,25,5,106. Yeme {pubbe}ti ye ime pubbe.
  1778. 561778,119,471,2,9,1,29,3,107. {Tamonudāsīno}ti tamonudo āsīno.
  1779. 561779,119,471,10,13,1,25,2,{Bhūripaññāṇo}ti ñāṇaddhajo.
  1780. 561780,119,471,14,17,1,26,2,{Bhūrimedhaso}ti vipulapañño.
  1781. 561781,119,472,2,6,1,30,3,Niddese {pabhaṅkaro}ti tejaṃkaro.
  1782. 561782,119,472,7,10,1,27,2,{Ālokakaro}ti anandhakārakaro.
  1783. 561783,119,472,11,17,1,46,5,{Obhāsakaro}ti obhāsaṃ jotiṃ karotīti obhāsakaro.
  1784. 561784,119,472,18,22,1,37,4,Dīpasadisaṃ ālokaṃ karotīti dīpaṅkaro.
  1785. 561785,119,472,23,28,1,40,4,Padīpasadisaṃ ālokaṃ karotīti padīpakaro.
  1786. 561786,119,472,29,32,1,23,2,{Ujjotakaro}ti patāpakaro.
  1787. 561787,119,472,33,37,1,35,3,{Pajjotakaro}ti disāvidisā patāpakaro.
  1788. 561788,119,473,2,6,1,26,2,{Bhūripaññāṇo}ti puthulañāṇo.
  1789. 561789,119,473,7,11,1,27,3,{Ñāṇapaññāṇo}ti ñāṇena pākaṭo.
  1790. 561790,119,473,12,38,1,93,10,"{Paññādhajo}ti ussitaṭṭhena paññāva dhajo assāti paññādhajo, dhajo rathassa paññāṇantiādīsu( jā.2.22.1841; cūḷani. pārāyanānugītigāthāniddesa107) viya. "
  1791. 561791,119,473,39,42,1,28,2,{Vibhūtavihārī}ti pākaṭavihāro.
  1792. 561792,119,474,2,15,1,79,9,"108. Sandiṭṭhikamakālikan ti sāmaṃ passitabbaṃ phalaṃ, na ca kālantare pattabbaphalaṃ. "
  1793. 561793,119,474,16,19,1,32,3,Anītikan ti kilesādiītivirahitaṃ.
  1794. 561794,119,475,2,20,1,153,16,"Sandiṭṭhikan ti lokuttaradhammo yena adhigato hoti, tena parasaddhāya gantabbataṃ hitvā paccavekkhaṇañāṇena sayaṃ daṭṭhabboti sandiṭṭhiko, taṃ sandiṭṭhikaṃ. "
  1795. 561795,119,475,21,30,1,64,8,"Attano phalaṃdānaṃ sandhāya nāssa kāloti akālo, akāloyeva akāliko. "
  1796. 561796,119,475,31,44,1,84,11,"Yo ettha ariyamaggadhammo, so attano samanantarameva phalaṃ detīti attho, taṃ akālikaṃ. "
  1797. 561797,119,475,45,57,1,90,11,"Ehi passa imaṃ dhammanti evaṃ pavattaṃ ehipassavidhiṃ arahatīti ehipassiko, taṃ ehipassikaṃ. "
  1798. 561798,119,475,58,72,1,101,13,"Ādittaṃ celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvāpi attano citte upanayaṃ arahatīti opaneyyiko, taṃ opaneyyikaṃ. "
  1799. 561799,119,475,73,95,1,139,16,"Sabbehipi ugghaṭitaññūādīhi‘‘ bhāvito me maggo, adhigataṃ phalaṃ, sacchikato nirodho’’ ti attani attani veditabbanti paccattaṃ veditabbaṃ viññūhi. "
  1800. 561800,119,476,2,19,1,45,10,109. Atha naṃ bāvarī āha‘‘ kiṃ nu tamhā’’ ti dve gāthā.
  1801. 561801,119,477,2,6,1,21,2,{Muhuttampī}ti thokampi.
  1802. 561802,119,477,7,11,1,23,3,{Khaṇampī}ti na bahukampi.
  1803. 561803,119,477,12,15,1,17,2,{Layampī}ti manampi.
  1804. 561804,119,477,16,19,1,21,2,{Vayampī}ti koṭṭhāsampi.
  1805. 561805,119,477,20,23,1,20,2,{Addhampī}ti divasampi.
  1806. 561806,119,478,2,4,1,0,0,111-113.
  1807. 561807,119,478,5,18,1,76,9,Tato piṅgiyo bhagavato santikā avippavāsameva dīpento‘‘ nāhaṃ tamhā’’ tiādimāha.
  1808. 561808,119,478,19,36,1,92,14,Nāhaṃ yo me… pe… passāmi naṃ manasā {cakkhunāvā}ti taṃ buddhaṃ maṃsacakkhunā viya manasā passāmi.
  1809. 561809,119,478,37,44,1,61,7,Namassamāno vivasemi rattin ti namassamānova rattiṃ atināmemi.
  1810. 561810,119,479,2,22,1,96,13,"114. Tena teneva {nato}ti yena yena disābhāgena buddho, tena tenevāhampi nato, tanninno tappoṇoti dasseti. "
  1811. 561811,119,480,2,8,1,34,2,115. {Dubbalathāmakassā}ti appathāmakassa.
  1812. 561812,119,480,9,19,1,69,8,"Atha vā dubbalassa dutthāmakassa ca, balavīriyahīnassāpīti vuttaṃ hoti. "
  1813. 561813,119,480,20,37,1,97,14,"Teneva kāyo na {paletī}ti teneva dubbalatthāmakattena kāyo na gacchati, yena buddho, na tena gacchati."
  1814. 561814,119,480,38,49,1,31,6,"‘‘ Na paretī’’ tipi pāṭho, so evattho. "
  1815. 561815,119,480,50,54,1,26,3,{Tatthā}ti buddhassa santike.
  1816. 561816,119,480,55,58,1,34,2,{Saṅkappayantāyā}ti saṅkappagamanena.
  1817. 561817,119,480,59,70,1,62,9,"Tena {yutto}ti yena buddho, tena yutto payutto anuyuttoti dasseti. "
  1818. 561818,119,481,2,14,1,80,10,"Yena {buddho}ti yena disābhāgena buddho upasaṅkamitabbo, tena disābhāgena na paleti. "
  1819. 561819,119,481,15,19,1,32,4,Atha vā bhummatthe karaṇavacanaṃ.
  1820. 561820,119,481,20,27,1,42,7,Yattha buddho tattha na paleti na gacchati.
  1821. 561821,119,481,28,34,1,26,5,Na {vajatī}ti purato na yāti.
  1822. 561822,119,481,35,39,1,23,3,Na {gacchatī}ti nivattati.
  1823. 561823,119,481,40,44,1,29,3,{Nātikkamatī}ti na upasaṅkamati.
  1824. 561824,119,482,2,10,1,35,4,116. Paṅke {sayāno}ti kāmakaddame sayamāno.
  1825. 561825,119,482,11,18,1,60,7,Dīpā dīpaṃ upallavin ti satthārādito satthārādiṃ adhigacchiṃ.
  1826. 561826,119,482,19,30,1,105,11,Athaddasāsiṃ sambuddhan ti sohaṃ evaṃ dudiṭṭhiṃ gahetvā anvāhiṇḍanto atha pāsāṇakacetiye buddhamaddakkhiṃ.
  1827. 561827,119,483,2,6,1,27,3,Tattha {semāno}ti nisajjamāno.
  1828. 561828,119,483,7,11,1,29,3,{Sayamāno}ti seyyaṃ kappayamāno.
  1829. 561829,119,483,12,15,1,20,2,{Āvasamāno}ti vasamāno.
  1830. 561830,119,483,16,20,1,30,3,{Parivasamāno}ti niccaṃ vasamāno.
  1831. 561831,119,484,2,5,1,19,3,Pallavin ti uggamiṃ.
  1832. 561832,119,484,6,16,1,62,8,"Upallavin ti uttariṃ , sampallavin ti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. "
  1833. 561833,119,484,17,21,1,33,4,Addasan ti niddesassa uddesapadaṃ.
  1834. 561834,119,484,22,25,1,17,3,Addasan ti passiṃ.
  1835. 561835,119,484,26,29,1,21,3,Addakkhin ti olokesiṃ.
  1836. 561836,119,484,30,33,1,15,3,Apassin ti esiṃ.
  1837. 561837,119,484,34,37,1,26,3,Paṭivijjhin ti vinivijjhiṃ.
  1838. 561838,119,485,2,19,1,124,14,117. Imissā gāthāya avasāne piṅgiyassa ca bāvarissa ca indriyaparipākaṃ viditvā bhagavā sāvatthiyaṃ ṭhitoyeva suvaṇṇobhāsaṃ muñci.
  1839. 561839,119,485,20,52,1,176,24,Piṅgiyo bāvarissa buddhaguṇe vaṇṇayanto nisinno eva taṃ obhāsaṃ disvā‘‘ kiṃ idan’’ ti olokento bhagavantaṃ attano purato ṭhitaṃ viya disvā bāvaribrāhmaṇassa‘‘ buddho āgato’’ ti ārocesi.
  1840. 561840,119,485,53,59,1,47,5,Brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā añjaliṃ paggahetvā aṭṭhāsi.
  1841. 561841,119,485,60,82,1,144,17,"Bhagavāpi obhāsaṃ pharitvā brāhmaṇassa attānaṃ dassento ubhinnampi sappāyaṃ viditvā piṅgiyameva ālapamāno‘‘ yathā ahū, vakkalī’’ ti imaṃ gāthamabhāsi. "
  1842. 561842,119,486,2,25,1,149,19,"Tassattho – yathā vakkali tthero saddhādhimutto ahosi, saddhādhureneva arahattaṃ pāpuṇi, yathā ca soḷasannaṃ eko bhadrāvudho nāma, yathā ca āḷavigotamo ca. "
  1843. 561843,119,486,26,91,1,318,33,"Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ , tato saddhāya adhimuccanto‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā( dha. pa.277; theragā.676; paṭi. ma.1.31; kathā.753) nayena vipassanaṃ ārabhitvā maccudheyyassa pāraṃ nibbānaṃ gamissasīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne piṅgiyo arahatte, bāvarī anāgāmiphale patiṭṭhahi, bāvaribrāhmaṇassa sissā pana pañcasatā sotāpannā ahesuṃ. "
  1844. 561844,119,487,2,6,1,25,3,Tattha {muñcassū}ti mocassu.
  1845. 561845,119,487,7,10,1,19,2,{Pamuñcassū}ti mocehi.
  1846. 561846,119,487,11,16,1,41,4,{Adhimuñcassū}ti tattha adhimokkhaṃ karassu.
  1847. 561847,119,487,17,21,1,31,3,{Okappehī}ti bahumānaṃ uppādehīti.
  1848. 561848,119,487,22,28,1,42,5,Sabbe saṅkhārā {aniccā}ti hutvā abhāvaṭṭhena.
  1849. 561849,119,487,29,34,1,38,4,Sabbe saṅkhārā {dukkhā}ti dukkhamaṭṭhena.
  1850. 561850,119,487,35,40,1,40,4,Sabbe dhammā {anattā}ti avasavattanaṭṭhena.
  1851. 561851,119,488,2,15,1,58,7,118. Idāni piṅgiyo attano pasādaṃ nivedento‘‘ esa {bhiyyo}tiādimāha.
  1852. 561852,119,488,16,21,1,51,4,Tattha {paṭibhānavā}ti paṭibhānappaṭisambhidāya upeto.
  1853. 561853,119,489,2,6,1,25,3,Bhiyyo {bhiyyo}ti uparūpari.
  1854. 561854,119,490,2,11,1,46,5,119. Adhideve {abhiññāyā}ti adhidevakare dhamme ñatvā.
  1855. 561855,119,490,12,25,1,99,12,"Paroparan ti hīnapaṇītaṃ, attano ca parassa ca adhidevattakaraṃ sabbadhammajātaṃ avedīti vuttaṃ hoti. "
  1856. 561856,119,490,26,39,1,75,8,Kaṅkhīnaṃ paṭijānatan ti kaṅkhīnaṃyeva sataṃ‘‘ nikkaṅkhamhā’’ ti paṭijānantānaṃ.
  1857. 561857,119,491,2,7,1,61,5,Niddese pārāyanikapañhānan ti pārāyanikabrāhmaṇānaṃ pucchānaṃ.
  1858. 561858,119,491,8,11,1,26,3,Avasānaṃ karotīti antakaro.
  1859. 561859,119,491,12,15,1,28,3,Koṭiṃ karotīti pariyantakaro.
  1860. 561860,119,491,16,20,1,39,4,Sīmaṃ mariyādaṃ karotīti paricchedakaro.
  1861. 561861,119,491,21,24,1,31,3,Nigamaṃ karotīti parivaṭumakaro.
  1862. 561862,119,491,25,46,1,159,16,"Sabhiyapañhānan ti na kevalaṃ pārāyanikabrāhmaṇānaṃ pañhānaṃ eva, atha kho sabhiyaparibbājakādīnampi pañhānaṃ antaṃ karotīti dassetuṃ‘‘ sabhiyapañhānan’’ tiādimāha. "
  1863. 561863,119,492,2,10,1,33,4,120. Asaṃhīran ti rāgādīhi asaṃhāriyaṃ.
  1864. 561864,119,492,11,15,1,43,4,Asaṅkuppan ti asaṅkuppaṃ avipariṇāmadhammaṃ.
  1865. 561865,119,492,16,20,1,31,4,Dvīhipi padehi nibbānaṃ bhaṇati.
  1866. 561866,119,492,21,28,1,67,6,Addhā {gamissāmī}ti ekaṃseneva taṃ anupādisesanibbānadhātuṃ gamissāmi.
  1867. 561867,119,492,29,38,1,49,8,Na mettha {kaṅkhā}ti natthi me ettha nibbāne kaṅkhā.
  1868. 561868,119,492,39,68,1,205,25,Evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan ti piṅgiyo‘‘ evameva tvampi pamuñcassu saddhan’’ ti iminā bhagavato ovādena attani saddhaṃ uppādetvā saddhādhureneva ca vimuñcitvā taṃ saddhādhimuttiṃ pakāsento bhagavantaṃ āha–
  1869. 561869,119,492,69,79,1,35,5,‘‘ evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan’’ ti.
  1870. 561870,119,492,80,96,1,80,11,"Ayañhettha adhippāyo‘‘ yathā maṃ tvaṃ avaca, evameva maṃ adhimuttacittaṃ dhārehī’’ ti. "
  1871. 561871,119,493,2,9,1,44,6,Na {saṃhariyatī}ti gahetvā saṃharituṃ na sakkā.
  1872. 561872,119,493,10,13,1,29,3,Niyogavacanan ti yuttavacanaṃ.
  1873. 561873,119,493,14,17,1,40,3,Avatthāpanavacanan ti sanniṭṭhānavacanaṃ.
  1874. 561874,119,493,18,29,1,81,10,"Imasmiṃ pārāyanavagge yaṃ antarantarā na vuttaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayena gahetabbaṃ. "
  1875. 561875,119,493,30,33,1,26,3,Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
  1876. 561876,119,494,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  1877. 561877,119,495,2,4,1,42,2,Pārāyanānugītigāthāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1878. 561878,119,496,2,4,1,29,2,Pārāyanavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1879. 561879,119,497,2,2,1,24,1,Khaggavisāṇasuttaniddeso
  1880. 561880,119,498,2,2,1,31,1,Khaggavisāṇasuttaniddesavaṇṇanā
  1881. 561881,119,499,2,4,1,19,2,1 . Paṭhamavaggavaṇṇanā
  1882. 561882,119,500,2,13,1,59,5,121. Ito paraṃ khaggavisāṇasuttaniddesavaṇṇanāya okāso anuppatto.
  1883. 561883,119,500,14,28,1,84,10,Tattha‘‘ sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan’’ ti ito paraṃ atirekapadamattameva vaṇṇayissāma.
  1884. 561884,119,500,29,33,1,28,3,Tattha {sabbesū}ti anavasesesu.
  1885. 561885,119,500,34,37,1,17,2,{Bhūtesū}ti sattesu.
  1886. 561886,119,500,38,176,1,470,53,"Ettha bhūtesūti kiñcāpi bhūtasaddo‘‘ bhūtasmiṃ pācittiyan’’ ti evamādīsu( pāci.69) vijjamāne,‘‘ bhūtamidaṃ, sāriputta, samanupassasī’’ ti evamādīsu khandhapañcake,‘‘ cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetū’’ ti evamādīsu( ma. ni.3.86) catubbidhe pathavīdhātvādirūpe,‘‘ yo ca kālaghaso bhūto’’ ti evamādīsu( jā.1.2.190) khīṇāsave,‘‘ sabbeva nikkhipissanti, bhūtā loke samussayan’’ ti evamādīsu( dī. ni.2.220) sabbasatte,‘‘ bhūtagāmapātabyatāyā’’ ti evamādīsu( pāci.90) rukkhādike,‘‘ bhūtaṃ bhūtato pajānātī’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.3) cātumahārājikānaṃ heṭṭhā sattanikāyaṃ upādāya vattati. "
  1887. 561887,119,500,177,185,1,67,8,Idha pana avisesato pathavīpabbatādīsu jātā sattā bhūtāti veditabbā.
  1888. 561888,119,500,186,188,1,12,2,Tesu bhūtesu.
  1889. 561889,119,500,189,192,1,21,2,{Nidhāyā}ti nikkhipitvā.
  1890. 561890,119,501,2,8,1,63,5,"Daṇḍan ti kāyavacīmanodaṇḍaṃ, kāyaduccaritādīnametaṃ adhivacanaṃ. "
  1891. 561891,119,501,9,18,1,77,8,"Kāyaduccaritañhi daṇḍayatīti daṇḍo, bādheti anayabyasanaṃ pāpetīti vuttaṃ hoti. "
  1892. 561892,119,501,19,22,1,38,3,Evaṃ vacīduccaritañca manoduccaritañca.
  1893. 561893,119,501,23,32,1,54,8,"Paharaṇadaṇḍo eva vā daṇḍo, taṃ nidhāyātipi vuttaṃ hoti. "
  1894. 561894,119,501,33,36,1,28,3,Aviheṭhayan ti aviheṭhayanto.
  1895. 561895,119,501,37,42,1,30,4,{Aññatarampī}ti yaṃ kiñci ekampi.
  1896. 561896,119,501,43,47,1,29,3,{Tesampī}ti tesaṃ sabbabhūtānaṃ.
  1897. 561897,119,501,48,63,1,106,14,Na {puttamiccheyyā}ti atrajo khettajo dinnako antevāsikoti imesu catūsu puttesu yaṃ kiñci puttaṃ na iccheyya.
  1898. 561898,119,501,64,73,1,53,9,Kuto sahāyan ti sahāyaṃ pana iccheyyāti kuto eva etaṃ.
  1899. 561899,119,502,2,21,1,134,13,"{Eko}ti pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāpahānaṭṭhena eko, ekantavigatakilesoti eko, eko paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko. "
  1900. 561900,119,502,22,35,1,97,10,"Samaṇasahassassapi hi majjhe vattamāno gihisaññojanassa chinnattā eko, evaṃ pabbajjāsaṅkhātena eko . "
  1901. 561901,119,502,36,53,1,83,13,"Eko tiṭṭhati, eko gacchati, eko nisīdati, eko seyyaṃ kappeti, eko iriyati vattatīti eko. "
  1902. 561902,119,502,54,57,1,22,3,Evaṃ adutiyaṭṭhena eko.
  1903. 561903,119,503,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ; "
  1904. 561904,119,504,2,6,1,43,3,"Itthabhāvaññathābhāvaṃ , saṃsāraṃ nātivattati."
  1905. 561905,119,505,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Evamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ; "
  1906. 561906,119,506,2,28,1,43,6,"Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ ti.( itivu.15,105; mahāni.191; cūḷani. pārāyanānugītigāthāniddesa107)– "
  1907. 561907,119,507,2,5,1,26,3,Evaṃ taṇhāpahānaṭṭhena eko.
  1908. 561908,119,507,6,17,1,117,10,Sabbakilesāssa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammāti evaṃ {ekantavigatakileso}ti eko.
  1909. 561909,119,507,18,30,1,115,11,Anācariyako hutvā sayambhū sāmaññeva paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti evaṃ eko paccekasambodhiṃ {abhisambuddho}ti eko.
  1910. 561910,119,508,2,8,1,28,5,{Care}ti yā imā aṭṭha cariyāyo.
  1911. 561911,119,508,9,56,1,470,38,"Seyyathidaṃ– yā paṇidhisampannānaṃ catūsu iriyāpathesu iriyāpathacariyā, indriyesu guttadvārānaṃ ajjhattikāyatanesu āyatanacariyā, appamādavihārīnaṃ catūsu satipaṭṭhānesu saticariyā, adhicittamanuyuttānaṃ catūsu jhānesu samādhicariyā, buddhisampannānaṃ catūsu ariyasaccesu ñāṇacariyā, sammā paṭipannānaṃ catūsu ariyamaggesu maggacariyā, adhigataphalānaṃ catūsu sāmaññaphalesu paṭipatticariyā, tiṇṇaṃ buddhānaṃ sabbasattesu lokatthacariyā, tattha padesato paccekabuddhasāvakānanti. "
  1912. 561912,119,508,57,58,1,7,1,Yathāha–
  1913. 561913,119,508,59,88,1,55,7,‘‘ cariyāti aṭṭha cariyāyo yā iriyāpathacariyā’’ ti( cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa121; paṭi. ma.1.197;3.28) vitthāro.
  1914. 561914,119,508,89,94,1,42,5,Tāhi cariyāhi samannāgato bhaveyyāti attho.
  1915. 561915,119,508,95,165,1,338,40,"Atha vā yā imā‘‘ adhimuccanto saddhāya carati, paggaṇhanto vīriyena carati, upaṭṭhahanto satiyā carati, avikkhitto samādhinā carati, pajānanto paññāya carati, vijānanto viññāṇena carati, evaṃ paṭipannassa kusalā dhammā āyāpentīti āyatanacariyāya carati, evaṃ paṭipanno visesamadhigacchatīti visesacariyāya caratī’’ ti( cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa121; paṭi. ma.1.197;3.29) evaṃ aparāpi aṭṭha cariyā vuttā. "
  1916. 561916,119,508,166,170,1,33,4,Tāhi samannāgato bhaveyyāti attho.
  1917. 561917,119,508,171,176,1,54,4,{Khaggavisāṇakappo}ti khaggavisāṇo nāma khaggamigasiṅgaṃ.
  1918. 561918,119,509,2,8,1,97,4,Kappa -saddo panāyaṃ abhisaddahanavohārakālapaññatticchedavikappalesasamantabhāvasadisādianekattho.
  1919. 561919,119,509,9,16,1,43,5,Tathā hissa‘‘ okappanīyametaṃ bhoto gotamassa.
  1920. 561920,119,509,17,35,1,66,7,Yathā taṃ arahato sammāsambuddhassā’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.387) abhisaddahanattho.
  1921. 561921,119,509,36,56,1,82,9,"‘‘ Anujānāmi, bhikkhave, pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjitun’’ ti evamādīsu( cūḷava.250) vohāro."
  1922. 561922,119,509,57,77,1,49,7,‘‘ Yena sudaṃ niccakappaṃ viharāmī’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.387) kālo.
  1923. 561923,119,509,78,102,1,37,5,"‘‘ Iccāyasmā kappo’’ ti evamādīsu( su. ni.1098; cūḷani. kappamāṇavapucchā117, kappamāṇavapucchāniddesa61) paññatti."
  1924. 561924,119,509,103,121,1,47,5,‘‘ Alaṅkato kappitakesamassū’’ ti evamādīsu( jā.2.22.1368) chedanaṃ.
  1925. 561925,119,509,122,136,1,42,5,‘‘ Kappati dvaṅgulakappo’’ ti evamādīsu( cūḷava.446) vikappo.
  1926. 561926,119,509,137,156,1,40,6,‘‘ Atthi kappo nipajjitun’’ ti evamādīsu( a. ni.8.80) leso.
  1927. 561927,119,509,157,176,1,58,6,‘‘ Kevalakappaṃ veḷuvanaṃ obhāsetvā’’ ti evamādīsu( saṃ. ni.1.94) samantabhāvo.
  1928. 561928,119,509,177,207,1,105,14,"‘‘ Satthukappena vata kira, bho, sāvakena saddhiṃ mantayamānā na jānimhā’’ ti evamādīsu( ma. ni.1.260) sadiso, paṭibhāgoti attho. "
  1929. 561929,119,509,208,218,1,80,9,"Idha panassa sadiso paṭibhāgoti attho veditabbo, khaggavisāṇasadisoti vuttaṃ hoti. "
  1930. 561930,119,509,219,223,1,33,4,Ayaṃ tāvettha padato atthavaṇṇanā.
  1931. 561931,119,510,2,70,1,542,60,"Adhippāyānusandhito pana evaṃ veditabbo– yvāyaṃ vuttappakāro daṇḍo bhūtesu pavattiyamāno ahito hoti, taṃ tesu appavattiyamānesu tappaṭipakkhabhūtāya mettāya hitūpasaṃhārena ca sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, nihitadaṇḍattā eva ca yathā anihitadaṇḍā sattā bhūtāni daṇḍena vā satthena vā pāṇinā vā leḍḍunā vā viheṭhenti, tathā aviheṭhayaṃ, aññatarampi tesaṃ imaṃ mettākammaṭṭhānamāgamma yadeva tattha vedanāgataṃ saññāsaṅkhāraviññāṇagataṃ tañca tadanusāreneva tadaññañca saṅkhāragataṃ vipassitvā imaṃ paccekabodhiṃ adhigatomhī’’ ti ayaṃ tāva adhippāyo. "
  1932. 561932,119,511,2,11,1,47,8,Ayaṃ pana anusandhi– evaṃ vutte te amaccā āhaṃsu–
  1933. 561933,119,511,12,23,1,31,5,"‘‘ idāni, bhante, kuhiṃ gacchathā’’ ti? "
  1934. 561934,119,511,24,44,1,104,12,Tato tena‘‘ pubbapaccekasambuddhā kattha vasantī’’ ti āvajjetvā ñatvā‘‘ gandhamādanapabbate’’ ti vutte punāhaṃsu–
  1935. 561935,119,511,45,59,1,41,7,"‘‘ amhe dāni, bhante, pajahatha, na icchathā’’ ti. "
  1936. 561936,119,511,60,63,1,22,3,Atha paccekabuddho āha–
  1937. 561937,119,511,64,72,1,27,4,‘‘ na puttamiccheyyā’’ ti sabbaṃ.
  1938. 561938,119,511,73,90,1,101,14,"Tatrāyaṃ adhippāyo– ahaṃ idāni atrajādīsu yaṃ kiñci puttampi na iccheyyaṃ, kuto pana tumhādisaṃ sahāyaṃ. "
  1939. 561939,119,511,91,106,1,95,14,"Tasmā tumhesupi yo mayā saddhiṃ gantukāmo mādiso vā hotuṃ icchati, so eko care khaggavisāṇakappo. "
  1940. 561940,119,511,107,160,1,217,29,"Atha vā tehi‘‘ amhe dāni, bhante, pajahatha, na icchathā’’ ti vutte so paccekasambuddho‘‘ na puttamiccheyya, kuto sahāyan’’ ti vatvā attano yathāvuttenaṭṭhena ekacariyāya guṇaṃ disvā pamudito pītisomanassajāto imaṃ udānaṃ udānesi( su. ni. aṭṭha.1.35). "
  1941. 561941,119,512,2,6,1,26,3,Tattha {tasā}ti vipāsakiriyā.
  1942. 561942,119,512,7,10,1,19,2,{Thāvarā}ti khīṇāsavā.
  1943. 561943,119,512,11,15,1,42,3,{Bhayabheravā}ti khuddānukhuddakā cittutrāsā.
  1944. 561944,119,512,16,19,1,19,2,{Nidhāyā}ti chaḍḍetvā.
  1945. 561945,119,512,20,23,1,20,2,{Nidahitvā}ti ṭhapetvā.
  1946. 561946,119,512,24,27,1,24,2,{Oropayitvā}ti adhokaritvā.
  1947. 561947,119,512,28,32,1,37,3,{Samoropayitvā}ti adhogataṃ vissajjetvā.
  1948. 561948,119,512,33,37,1,27,3,{Nikkhipitvā}ti tato apanetvā.
  1949. 561949,119,512,38,41,1,34,2,{Paṭippassambhitvā}ti sannisīdāpetvā.
  1950. 561950,119,513,2,6,1,25,4,Ālapanan ti ādito lapanaṃ.
  1951. 561951,119,513,7,11,1,27,4,Sallapanan ti sammā lapanaṃ.
  1952. 561952,119,513,12,17,1,33,5,Ullapanan ti uddhaṃ katvā lapanaṃ.
  1953. 561953,119,513,18,24,1,47,6,Samullapanan ti punappunaṃ uddhaṃ katvā lapanaṃ.
  1954. 561954,119,514,2,9,1,58,5,"{Iriyāpathacariyā}ti iriyāpathānaṃ cariyā, pavattananti attho. "
  1955. 561955,119,514,10,13,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  1956. 561956,119,514,14,19,1,53,5,Āyatanacariyā pana āyatanesu satisampajaññānaṃ cariyā.
  1957. 561957,119,514,20,23,1,15,2,{Pattī}ti phalāni.
  1958. 561958,119,514,24,34,1,38,6,Tāni hi pāpuṇīyantīti‘‘ pattī’’ ti vuttāni.
  1959. 561959,119,514,35,42,1,67,6,Sattalokassa diṭṭhadhammikasamparāyikā atthā {lokatthā}ti ayaṃ viseso.
  1960. 561960,119,515,2,15,1,68,8,Idāni tāsaṃ cariyānaṃ bhūmiṃ dassento‘‘ catūsu iriyāpathesū’’ tiādimāha .
  1961. 561961,119,515,16,29,1,112,11,"{Satipaṭṭhānesū}ti ārammaṇasatipaṭṭhānesupi vuccamānesu satito anaññāni, vohāravasena pana aññāni viya katvā vuttaṃ. "
  1962. 561962,119,515,30,38,1,83,7,{Ariyasaccesū}ti pubbabhāge lokiyasaccañāṇena visuṃ visuṃ saccapariggahavasena vuttaṃ.
  1963. 561963,119,515,39,45,1,54,5,Ariyamaggesu {sāmaññaphalesū}ti ca vohāravaseneva vuttaṃ.
  1964. 561964,119,515,46,50,1,35,3,{Padesato}ti lokatthacariyāya ekadese.
  1965. 561965,119,515,51,57,1,49,6,Nippadesato hi lokatthacariyaṃ buddhā eva karonti.
  1966. 561966,119,515,58,70,1,79,8,Puna tā eva cariyāyo kārakapuggalavasena dassento‘‘ paṇidhisampannānan’’ tiādimāha.
  1967. 561967,119,515,71,84,1,150,13,Tattha paṇidhisampannā nāma iriyāpathānaṃ santattā iriyāpathāva ṭhitiyā sampannā akampitairiyāpathā bhikkhubhāvānurūpena santena iriyāpathena sampannā.
  1968. 561968,119,516,2,21,1,154,17,"Indriyesu guttadvārānan ti cakkhādīsu chasu indriyesu attano attano visaye pavattaṃ ekekadvāravasena guttaṃ dvāraṃ etesanti guttadvārā, tesaṃ guttadvārānaṃ. "
  1969. 561969,119,516,22,27,1,49,5,Dvāranti cettha uppattidvāravasena cakkhādayo eva.
  1970. 561970,119,516,28,32,1,49,4,Appamādavihārīnan ti sīlādīsu appamādavihāravataṃ.
  1971. 561971,119,516,33,40,1,90,7,Adhicittamanuyuttānan ti vipassanāya pādakabhāvena adhicittasaṅkhātaṃ samādhiṃ anuyuttānaṃ.
  1972. 561972,119,516,41,54,1,99,11,"Buddhisampannānan ti nāmarūpavavatthānaṃ ādiṃ katvā yāva gotrabhu, tāva pavattena ñāṇena sampannānaṃ . "
  1973. 561973,119,516,55,59,1,37,4,Sammā paṭipannānan ti catumaggakkhaṇe.
  1974. 561974,119,516,60,63,1,35,3,Adhigataphalānan ti catuphalakkhaṇe.
  1975. 561975,119,516,64,68,1,30,4,Tathāgatānan ti tathā āgatānaṃ.
  1976. 561976,119,516,69,72,1,28,3,Arahantānan ti dūrakilesānaṃ.
  1977. 561977,119,516,73,78,1,55,5,Sammāsambuddhānan ti sammā sāmañca sabbadhammabuddhānaṃ.
  1978. 561978,119,516,79,85,1,40,6,Imesaṃ padānaṃ attho heṭṭhā pakāsito eva.
  1979. 561979,119,517,2,7,1,58,5,Padesato paccekabuddhānan ti paccekasambuddhānaṃ ekadesato.
  1980. 561980,119,517,8,12,1,34,4,Sāvakānan ti sāvakānampi ekadesato.
  1981. 561981,119,517,13,17,1,34,3,{Adhimuccanto}ti adhimokkhaṃ karonto.
  1982. 561982,119,517,18,23,1,40,4,Saddhāya {caratī}ti saddhāvasena pavattati.
  1983. 561983,119,517,24,28,1,49,3,{Paggaṇhanto}ti catusammappadhānavīriyena padahanto.
  1984. 561984,119,517,29,34,1,44,4,{Upaṭṭhapento}ti satiyā ārammaṇaṃ upaṭṭhapento.
  1985. 561985,119,517,35,41,1,53,5,Avikkhepaṃ {karonto}ti samādhivasena vikkhepaṃ akaronto.
  1986. 561986,119,517,42,47,1,51,4,{Pajānanto}ti catusaccajānanapaññāya pakārena jānanto.
  1987. 561987,119,517,48,55,1,85,5,{Vijānanto}ti indriyasampayuttajavanapubbaṅgamena āvajjanaviññāṇena ārammaṇaṃ vijānanto.
  1988. 561988,119,517,56,59,1,45,2,{Viññāṇacariyāyā}ti āvajjanaviññāṇacariyāvasena.
  1989. 561989,119,517,60,66,1,62,5,Evaṃ {paṭipannassā}ti sahāvajjanāya indriyacariyāya paṭipannassa.
  1990. 561990,119,517,67,80,1,103,11,"Kusalā dhammā {āyāpentī}ti samathavipassanāvasena pavattā kusalā dhammā bhusaṃ yāpenti, pavattantīti attho. "
  1991. 561991,119,517,81,91,1,91,8,"{Āyatanacariyāyā}ti kusalānaṃ dhammānaṃ bhusaṃ yatanacariyāya, pavattanacariyāyāti vuttaṃ hoti. "
  1992. 561992,119,517,92,97,1,92,4,{Visesamadhigacchatī}ti vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhivasena visesaṃ adhigacchati.
  1993. 561993,119,518,2,24,1,174,18,"Dassanacariyā ca {sammādiṭṭhiyā}tiādīsu sammā passati, sammā vā tāya passanti, pasaṭṭhā sundarā vā diṭṭhīti sammādiṭṭhi, tassā sammādiṭṭhiyā nibbānapaccakkhakaraṇena dassanacariyā. "
  1994. 561994,119,518,25,38,1,87,11,"Sammā saṅkappeti, sammā vā tena saṅkappenti, pasaṭṭho sundaro vā saṅkappoti sammāsaṅkappo. "
  1995. 561995,119,518,39,43,1,42,4,Tassa ārammaṇe cittassa abhiniropanacariyā.
  1996. 561996,119,518,44,61,1,101,14,"Sammā vadati, sammā vā tāya vadanti, pasaṭṭhā sundarā vā vācāti sammāvācā, micchāvācāviratiyā etaṃ nāmaṃ. "
  1997. 561997,119,518,62,64,1,42,2,Tassā catubbidhavacīsaṃvarapariggahacariyā.
  1998. 561998,119,518,65,86,1,140,16,"Sammā karoti, sammā vā tena karonti, pasaṭṭhaṃ sundaraṃ vā kammanti sammākammaṃ, sammākammameva sammākammanto, micchākammantaviratiyā etaṃ nāmaṃ. "
  1999. 561999,119,518,87,89,1,40,2,Tassa tividhakāyasaṃvarasamuṭṭhānacariyā.
  2000. 562000,119,518,90,107,1,106,14,"Sammā ājīvati, sammā vā tena ājīvanti, pasaṭṭho sundaro vā ājīvoti sammāājīvo, micchāājīvaviratiyā etaṃ nāmaṃ. "
  2001. 562001,119,518,108,111,1,35,3,Tassa vodānacariyā parisuddhacariyā.
  2002. 562002,119,518,112,128,1,99,13,"Sammā vāyamati, sammā vā tena vāyamanti, pasaṭṭho sundaro vā vāyāmoti sammāvāyāmo, tassa paggahacariyā. "
  2003. 562003,119,518,129,145,1,93,13,"Sammā sarati, sammā vā tāya saranti, pasaṭṭhā sundarā vā satīti sammāsati, tassā upaṭṭhānacariyā. "
  2004. 562004,119,518,146,162,1,109,13,"Sammā samādhiyati, sammā vā tena samādhiyanti, pasaṭṭho sundaro vā samādhīti sammāsamādhi, tassa avikkhepacariyā. "
  2005. 562005,119,519,2,9,1,37,5,"{Takkappo}ti tena kappo, evarūpoti attho. "
  2006. 562006,119,519,10,24,1,45,7,"{Tassadiso}ti tena sadiso,‘‘ tassadiko’’ ti vā pāṭho. "
  2007. 562007,119,519,25,33,1,56,6,"{Tappaṭibhāgo}ti tena paṭibhāgo tappaṭibhāgo, edisoti attho. "
  2008. 562008,119,519,34,38,1,35,4,Sādurasaṃ atikkantaṃ loṇaṃ atiloṇaṃ.
  2009. 562009,119,519,39,43,1,32,3,{Loṇakappo}ti loṇasadisoti vuccati.
  2010. 562010,119,519,44,52,1,73,6,"Atitittakan ti atikkantatittakaṃ, pucimandādikappo tittakasadisoti vuccati. "
  2011. 562011,119,519,53,56,1,31,3,Atimadhuran ti khīrapāyāsādikaṃ.
  2012. 562012,119,519,57,60,1,26,2,{Himakappo}ti himodakasadiso.
  2013. 562013,119,519,61,66,1,38,4,{Satthukappo}ti satthunā buddhena sadiso.
  2014. 562014,119,519,67,70,1,30,2,{Evamevā}ti opammasampaṭipādanaṃ.
  2015. 562015,119,520,2,9,1,87,7,Tatrāyaṃ etassa paccekabuddhassa saṅkhepena vipassanāācikkhanavidhiṃ dassetvā gamissāma.
  2016. 562016,119,520,10,40,1,308,26,Tattha nāmarūpapariggahaṃ kātukāmo paccekabodhisatto rūpārūpaaṭṭhasamāpattīsu yaṃ kiñci jhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya vitakkādīni jhānaṅgāni ca taṃsampayutte ca phassādayo dhamme lakkhaṇarasapaccupaṭṭhānapadaṭṭhānavasena paricchinditvā‘‘ sabbampetaṃ ārammaṇābhimukhaṃ namanato namanaṭṭhena nāman’’ ti vavatthapeti.
  2017. 562017,119,520,41,54,1,74,9,Tato tassa paccayaṃ pariyesanto‘‘ hadayavatthuṃ nissāya pavattatī’’ ti passati.
  2018. 562018,119,520,55,72,1,100,13,Puna vatthussa paccayabhūtāni ca upādārūpāni ca passitvā‘‘ idaṃ sabbaṃ ruppanato rūpan’’ ti pariggaṇhāti.
  2019. 562019,119,520,73,89,1,102,11,"Puna tadubhayaṃ‘‘ namanalakkhaṇaṃ nāmaṃ, ruppanalakkhaṇaṃ rūpan’’ ti evaṃ saṅkhepato nāmarūpaṃ vavatthapeti. "
  2020. 562020,119,520,90,92,1,29,2,Samathayānikavasenetaṃ vuttaṃ.
  2021. 562021,119,520,93,107,1,119,10,Vipassanāyāniko pana catudhātuvavatthānamukhena bhūtupādāyarūpāni paricchinditvā‘‘ sabbampetaṃ ruppanato rūpan’’ ti passati.
  2022. 562022,119,520,108,116,1,89,8,Tato evaṃ paricchinnarūpassa cakkhādīni nissāya pavattamānā arūpadhammā āpāthamāgacchanti.
  2023. 562023,119,520,117,147,1,126,19,"Tato sabbepi te arūpadhamme namanalakkhaṇena ekato katvā‘‘ idaṃ nāman’’ ti passati, so ‘‘ idaṃ nāmaṃ, idaṃ rūpan’’ ti dvedhā vavatthapeti. "
  2024. 562024,119,520,148,168,1,97,16,Evaṃ vavatthapetvā‘‘ nāmarūpato uddhaṃ añño satto vā puggalo vā devo vā brahmā vā natthī’’ ti passati.
  2025. 562025,119,521,2,10,1,42,7,"Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti; "
  2026. 562026,119,522,2,38,1,44,7,"Evaṃ khandhesu santesu, hoti‘‘ satto’’ ti sammuti.( saṃ. ni.1.171; mi. pa.2.1.1; kathā.233); "
  2027. 562027,119,523,2,73,1,517,57,Evameva pañcasu upādānakkhandhesu santesu‘‘ satto puggalo’’ ti vohāramattaṃ hotīti evamādinā nayena nāmarūpānaṃ yāthāvadassanasaṅkhātena diṭṭhivisuddhibhūtena ñāṇena nāmarūpaṃ pariggahetvā puna tassa paccayampi pariggaṇhanto vuttanayena nāmarūpaṃ pariggahetvā‘‘ ko nu kho imassa hetū’’ ti pariyesanto ahetuvādavisamahetuvādesu dosaṃ disvā rogaṃ disvā tassa nidānaṃ samuṭṭhānampi pariyesanto vejjo viya tassa hetuñca paccayañca pariyesanto avijjā taṇhā upādānaṃ kammanti ime cattāro dhamme nāmarūpassa uppādapaccayattā‘‘ hetū’’ ti .
  2028. 562028,119,523,74,84,1,52,6,Āhāraṃ upatthambhanapaccayattā‘‘ paccayo’’ ti ca passati.
  2029. 562029,119,523,85,108,1,151,21,"Imassa hi kāyassa avijjādayo tayo dhammā mātā viya dārakassa upanissayā honti, kammaṃ pitā viya puttassa janakaṃ, āhāro dhāti viya dārakassa sandhārakoti. "
  2030. 562030,119,523,109,156,1,228,25,"Evaṃ rūpakāyassa paccayapariggahaṃ katvā puna‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan’’ tiādinā( saṃ. ni.4.60; kathā.465) nayena nāmakāyassapi paccayaṃ pariggaṇhāti, evaṃ pariggaṇhanto‘‘ atītānāgatāpi dhammā evameva vattantī’’ ti sanniṭṭhānaṃ karoti. "
  2031. 562031,119,524,2,42,1,184,32,"Tassa yā sā pubbantaṃ ārabbha‘‘ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānaṃ, na nu kho ahosiṃ, kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho, kiṃ hutvā kiṃ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan’’ ti pañcavidhā vicikicchā vuttā. "
  2032. 562032,119,525,2,59,1,215,32,"Yāpi aparantaṃ ārabbha‘‘ bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhānaṃ, na nu kho bhavissāmi, kiṃ nu kho bhavissāmi, kathaṃ nu kho bhavissāmi, kiṃ hutvā kiṃ bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhānan’’ ti( ma. ni.1.18; saṃ. ni.2.20) pañcavidhā vicikicchā vuttā. "
  2033. 562033,119,526,2,68,1,231,38,"Yāpi etarahi vā pana paccuppannaṃ addhānaṃ ārabbha kathaṃkathī hoti‘‘ ahaṃ nu khosmi, no nu khosmi, kiṃ nu khosmi, kathaṃ nu khosmi, ayaṃ nu kho satto kuto āgato, so kuhiṃ gāmī bhavissatī’’ ti( ma. ni.1.18; saṃ. ni.2.20) chabbidhā vicikicchā vuttā, sā sabbāpi pahiyyati. "
  2034. 562034,119,526,69,102,1,171,17,Evaṃ paccayapariggahaṇena tīsu addhāsu kaṅkhaṃ vitaritvā ṭhitaṃ ñāṇaṃ‘‘ kaṅkhāvitaraṇavisuddhī’’ tipi‘‘ dhammaṭṭhitiñāṇan’’ tipi‘‘ yathābhūtañāṇan’’ tipi‘‘ sammādassanan’’ tipi vuccati.
  2035. 562035,119,527,2,10,1,75,8,Ettha pana tisso hi lokiyapariññā ñātapariññā tīraṇapariññā pahānapariññāti.
  2036. 562036,119,527,11,32,1,148,15,"Tattha‘‘ ruppanalakkhaṇaṃ rūpaṃ, vedayitalakkhaṇā vedanā’’ ti evaṃ tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ paccattalakkhaṇasallakkhaṇavasena pavattā paññā ñātapariññā nāma."
  2037. 562037,119,527,33,53,1,153,15,"‘‘ Rūpaṃ aniccaṃ, vedanā aniccā’’ tiādinā pana nayena tesaṃyeva dhammānaṃ sāmaññalakkhaṇaṃ āropetvā pavattā lakkhaṇārammaṇikavipassanāpaññā tīraṇapariññā nāma. "
  2038. 562038,119,527,54,64,1,111,10,Tesu eva pana dhammesu niccasaññādipajahanavasena pavattā lakkhaṇārammaṇikavipassanāva paññā pahānapariññā nāma.
  2039. 562039,119,528,2,10,1,78,7,Tattha saṅkhāraparicchedato paṭṭhāya yāva paccayapariggahā ñātapariññāya bhūmi.
  2040. 562040,119,528,11,17,1,73,6,Etasmiñhi antare dhammānaṃ paccattalakkhaṇapaṭivedhasseva ādhipaccaṃ hoti.
  2041. 562041,119,528,18,24,1,73,6,Kalāpasammasanato paṭṭhāya yāva udayabbayānupassanā tīraṇapariññāya bhūmi.
  2042. 562042,119,528,25,30,1,62,5,Etasmiñhi antare sāmaññalakkhaṇapaṭivedhasseva ādhipaccaṃ hoti.
  2043. 562043,119,528,31,36,1,54,5,Bhaṅgānupassanato paṭṭhāya upari pahānapariññāya bhūmi.
  2044. 562044,119,528,37,71,1,286,28,"Tato ca paṭṭhāya hi aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahati, dukkhato anupassanto sukhasaññaṃ, anattato anupassanto attasaññaṃ, nibbindanto nandiṃ, virajjanto rāgaṃ, nirodhento samudayaṃ, paṭinissajjanto ādānaṃ pajahatīti evaṃ niccasaññādipahānasādhikānaṃ sattannaṃ anupassanānaṃ ādhipaccaṃ. "
  2045. 562045,119,528,72,85,1,121,13,Iti imāsu tīsu pariññāsu saṅkhāraparicchedassa ceva paccayapariggahassa ca sādhitattā iminā yoginā ñātapariññāva adhigatā.
  2046. 562046,119,529,2,32,1,181,23,"Puna ‘‘ yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā… pe… yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ hutvā abhāvato aniccaṃ, udayabbayapaṭipīḷitattā dukkhaṃ, avasavattittā anattā. "
  2047. 562047,119,529,33,100,1,305,41,"Yā kāci vedanā… saññā… ye keci saṅkhārā … yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ hutvā abhāvato aniccaṃ, udayabbayapaṭipīḷitattā dukkhaṃ, avasavattittā anattā’’ ti evamādinā( saṃ. ni.3.48; paṭi. ma.1.48) nayena kalāpasammasanaṃ karoti. "
  2048. 562048,119,529,101,111,1,44,6,Idaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ tilakkhaṇaṃ āropetvā’’ ti.
  2049. 562049,119,530,2,11,1,100,9,Evaṃ saṅkhāre aniccadukkhānattavasena kalāpasammasanaṃ katvā puna saṅkhārānaṃ udayabbayameva passati.
  2050. 562050,119,530,12,14,1,6,1,Kathaṃ ?
  2051. 562051,119,530,15,34,1,67,5,"‘‘ Avijjāsamudayā rūpasamudayo, taṇhākammaāhārasamudayā rūpasamudayo’’ ti( paṭi. ma.1.50). "
  2052. 562052,119,530,35,47,1,135,11,"Evaṃ rūpakkhandhassa paccayāyattatādassanena rūpakkhandhassa udayaṃ passati, nibbattilakkhaṇaṃ passantopi rūpakkhandhassa udayaṃ passati. "
  2053. 562053,119,530,48,53,1,49,5,Evaṃ pañcahākārehi rūpakkhandhassa udayaṃ passati.
  2054. 562054,119,530,54,88,1,229,19,"‘‘ Avijjānirodhā rūpanirodho, taṇhākammaāhāranirodhā rūpanirodho’’ ti( paṭi. ma.1.50) paccayanirodhadassanena rūpakkhandhassa vayaṃ passati, vipariṇāmalakkhaṇaṃ passantopi rūpakkhandhassa vayaṃ passatīti evaṃ pañcahākārehi rūpakkhandhassa vayaṃ passati. "
  2055. 562055,119,531,2,33,1,197,15,"Tathā ‘‘ avijjāsamudayā vedanāsamudayo, taṇhākammaphassasamudayā vedanāsamudayo’’ ti( paṭi. ma.1.50) paccayāyattatādassanena vedanākkhandhassa udayaṃ passati, nibbattilakkhaṇaṃ passantopi vedanākkhandhassa udayaṃ passati."
  2056. 562056,119,531,34,63,1,187,14,"‘‘ Avijjānirodhā vedanānirodho, taṇhākammaphassanirodhā vedanānirodho’’ ti( paṭi. ma.1.50) paccayanirodhadassanena vedanākkhandhassa vayaṃ passati, vipariṇāmalakkhaṇaṃ passantopi vedanākkhandhassa vayaṃ passati. "
  2057. 562057,119,531,64,66,1,24,2,Evaṃ saññākkhandhādīsupi.
  2058. 562058,119,532,2,17,1,95,9,"Ayaṃ pana viseso– viññāṇakkhandhassa phassaṭṭhāne‘‘ nāmarūpasamudayā, nāmarūpanirodhā’’ ti yojetabbaṃ. "
  2059. 562059,119,532,18,37,1,191,19,Evaṃ ekekasmiṃ khandhe paccayasamudayavasena ca nibbattilakkhaṇavasena ca paccayanirodhavasena ca vipariṇāmalakkhaṇavasena ca udayabbayadassanena ca dasa dasa katvā paññāsa lakkhaṇāni vuttāni.
  2060. 562060,119,532,38,59,1,112,16,"Tesaṃ vasena‘‘ evampi rūpassa udayo, evampi rūpassa vayo’’ ti paccayato ceva khaṇato ca vitthārena manasikāraṃ karoti. "
  2061. 562061,119,533,2,21,1,90,14,"Tassevaṃ karoto‘‘ iti kira ime dhammā ahutvā sambhonti, hutvā paṭiventī’’ ti ñāṇaṃ visadaṃ hoti."
  2062. 562062,119,533,22,41,1,102,13,"‘‘ Evaṃ kira ime dhammā anuppannā uppajjanti, uppannā nirujjhantī’’ ti niccanavā hutvā saṅkhārā upaṭṭhahanti. "
  2063. 562063,119,533,42,69,1,246,25,"Na kevalañca niccanavā, sūriyuggamane ussāvabindu viya udakabubbuḷo viya udake daṇḍarāji viya āragge sāsapo viya vijjuppādo viya ca parittaṭṭhāyino, māyāmarīcisupinālātacakkagandhabbanagarapheṇakadaliādayo viya asārā nissārā viya hutvā upaṭṭhahanti. "
  2064. 562064,119,533,70,98,1,207,22,"Ettāvatā ca pana anena‘‘ vayadhammameva uppajjati, uppannañca vayaṃ upetī’’ ti iminā ākārena sammasanapaññāya lakkhaṇāni paṭivijjhitvā ṭhitaṃ udayabbayānupassanaṃ nāma paṭhamaṃ taruṇavipassanāñāṇaṃ adhigataṃ hoti. "
  2065. 562065,119,533,99,108,1,49,5,Yassādhigamā‘‘ āraddhavipassako’’ ti saṅkhaṃ gacchati.
  2066. 562066,119,534,2,18,1,158,16,Athassa āraddhavipassakassa kulaputtassa obhāso ñāṇaṃ pīti passaddhi sukhaṃ adhimokkho paggaho upaṭṭhānaṃ upekkhā nikantīti dasa vipassanupakkilesā uppajjanti.
  2067. 562067,119,534,19,32,1,101,12,"Ettha obhāso nāma vipassanakkhaṇe ñāṇassa balavattā lohitaṃ sannisīdati, tena ca cittobhāso nibbattati. "
  2068. 562068,119,534,33,48,1,64,11,Taṃ disvā akusalo yogī‘‘ maggo me patto’’ ti tameva obhāsaṃ assādeti.
  2069. 562069,119,534,49,52,1,26,3,Ñāṇa mpi vipassanāñāṇameva.
  2070. 562070,119,534,53,60,1,59,7,Taṃ saṅkhāre sammasantassa suddhaṃ pasannaṃ hutvā pavattati.
  2071. 562071,119,534,61,72,1,38,7,Taṃ disvā pubbe viya‘‘ maggo’’ ti assādeti.
  2072. 562072,119,534,73,77,1,25,4,Pīti pi vipassanāpīti eva.
  2073. 562073,119,534,78,85,1,47,7,Tassa hi tasmiṃ khaṇe pañcavidhā pīti uppajjati.
  2074. 562074,119,534,86,89,1,30,2,{Passaddhī}ti vipassanāpassaddhi.
  2075. 562075,119,534,90,112,1,108,16,"Tasmiṃ samaye neva kāyacittānaṃ daratho, na gāravaṃ, na kakkhaḷatā, na akammaññatā, na gelaññatā, na vaṅkatā hoti. "
  2076. 562076,119,534,113,116,1,28,3,Sukha mpi vipassanāsukhameva.
  2077. 562077,119,534,117,126,1,83,9,Tassa kira tasmiṃ samaye sakalasarīraṃ abhisandayamānaṃ atipaṇītaṃ sukhaṃ uppajjati.
  2078. 562078,119,535,2,7,1,46,5,Adhimokkho nāma vipassanakkhaṇe pavattā saddhā.
  2079. 562079,119,535,8,16,1,77,8,Tasmiñhi khaṇe cittacetasikānaṃ ativiya pasādabhūtā balavatī saddhā uppajjati.
  2080. 562080,119,535,17,21,1,41,4,Paggaho nāma vipassanāsampayuttaṃ vīriyaṃ.
  2081. 562081,119,535,22,29,1,69,7,Tasmiñhi khaṇe asithilaṃ anaccāraddhaṃ supaggahitaṃ vīriyaṃ uppajjati.
  2082. 562082,119,535,30,34,1,38,4,Upaṭṭhānan ti vipassanāsampayuttā sati.
  2083. 562083,119,535,35,40,1,40,5,Tasmiñhi khaṇe supaṭṭhitā sati uppajjati.
  2084. 562084,119,535,41,44,1,38,3,Upekkhā duvidhā vipassanāvajjanavasena.
  2085. 562085,119,535,45,56,1,134,11,Tasmiñhi khaṇe sabbasaṅkhāragahaṇe majjhattabhūtaṃ vipassanupekkhāsaṅkhātaṃ ñāṇaṃ balavantaṃ hutvā uppajjati manodvārāvajjanupekkhā ca.
  2086. 562086,119,535,57,68,1,59,10,Sā ca taṃ taṃ ṭhānaṃ āvajjantassa sūrā tikhiṇā hutvā vahati.
  2087. 562087,119,535,69,73,1,26,2,{Nikantī}ti vipassanānikanti.
  2088. 562088,119,535,74,82,1,65,8,Obhāsādīsu hi ālayaṃ kurumānā sukhumā santākārā nikanti uppajjati.
  2089. 562089,119,535,83,95,1,67,8,Ettha obhāsādayo kilesavatthutāya‘‘ upakkilesā’’ ti vuttā na akusalattā.
  2090. 562090,119,535,96,102,1,44,6,Nikanti pana upakkileso ceva kilesavatthu ca.
  2091. 562091,119,536,2,27,1,185,20,"Paṇḍito pana bhikkhu obhāsādīsu uppannesu vikkhepaṃ agacchanto‘‘ obhāsādayo dhammā na maggo, upakkilesavimuttaṃ pana vīthipaṭipannaṃ vipassanāñāṇaṃ maggo’’ ti maggañca amaggañca vavatthapeti. "
  2092. 562092,119,536,28,46,1,95,12,"Tassevaṃ‘‘ ayaṃ maggo, ayaṃ na maggo’’ ti ñatvā ṭhitaṃ ñāṇaṃ {maggāmaggañāṇadassanavisuddhī}ti vuccati. "
  2093. 562093,119,536,47,60,1,147,13,Ito paṭṭhāya aṭṭhannaṃ vipassanāñāṇānaṃ vasena sikhāpattavipassanāñāṇaṃ navamañca saccānulomikaṃ ñāṇanti ayaṃ paṭipadāñāṇadassanavisuddhi nāma hoti.
  2094. 562094,119,536,61,73,1,201,12,Udayabbayānupassanāñāṇaṃ bhaṅgānupassanāñāṇaṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ ādīnavānupassanāñāṇaṃ nibbidānupassanāñāṇaṃ muñcitukamyatāñāṇaṃ paṭisaṅkhānupassanāñāṇaṃ saṅkhārupekkhāñāṇanti imāni aṭṭha ñāṇāni nāma.
  2095. 562095,119,536,74,79,1,50,5,Navamaṃ saccānulomikaṃ ñāṇanti anulomassetaṃ nāmaṃ.
  2096. 562096,119,537,2,12,1,97,10,Tasmā taṃ sampādetukāmena upakkilesavimuttaṃ udayabbayañāṇaṃ ādiṃkatvā etesu ñāṇesu yogo karaṇīyo.
  2097. 562097,119,537,13,52,1,189,19,"Udayabbayaṃ passantassa hi aniccalakkhaṇaṃ yathābhūtaṃ upaṭṭhāti, udayabbayapaṭipīḷanaṃ passato dukkhalakkhaṇañca,‘‘ dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti cā’’ ti( saṃ. ni.1.171; kathā.233) passato anattalakkhaṇañca. "
  2098. 562098,119,538,2,14,1,104,11,Ettha ca aniccaṃ aniccalakkhaṇaṃ dukkhaṃ dukkhalakkhaṇaṃ anattā anattalakkhaṇanti ayaṃ vibhāgo veditabbo.
  2099. 562099,119,538,15,19,1,33,4,Tattha aniccan ti khandhapañcakaṃ.
  2100. 562100,119,538,20,21,1,5,1,Kasmā?
  2101. 562101,119,538,22,27,1,42,4,"Uppādavayaññathattabhāvā, hutvā abhāvato vā. "
  2102. 562102,119,538,28,31,1,21,3,Aññathattaṃ nāma jarā.
  2103. 562103,119,538,32,39,1,72,6,"Uppādavayaññathattaṃ aniccalakkhaṇaṃ, hutvā abhāvasaṅkhāto vā ākāravikāro."
  2104. 562104,119,538,40,53,1,65,8,"‘‘ Yadaniccaṃ, taṃ dukkhan’’ ti vacanato tadeva khandhapañcakaṃ dukkhaṃ. "
  2105. 562105,119,538,54,55,1,5,1,Kasmā?
  2106. 562106,119,538,56,58,1,21,2,Abhiṇhaṃ paṭipīḷanato.
  2107. 562107,119,538,59,62,1,39,3,Abhiṇhaṃ paṭipīḷanākāro dukkhalakkhaṇaṃ.
  2108. 562108,119,538,63,85,1,63,8,"‘‘ Yaṃ dukkhaṃ, tadanattā’’ ti( saṃ. ni.3.15-16) vacanato tadeva khandhapañcakaṃ anattā. "
  2109. 562109,119,538,86,87,1,5,1,Kasmā?
  2110. 562110,119,538,88,90,1,14,1,Avasavattanato .
  2111. 562111,119,538,91,93,1,32,2,Avasavattanākāro anattalakkhaṇaṃ.
  2112. 562112,119,538,94,101,1,66,7,Imāni tīṇipi lakkhaṇāni udayabbayaṃ passantasseva ārammaṇāni honti.
  2113. 562113,119,539,2,42,1,234,32,"Punapi so rūpārūpadhamme‘‘ evaṃ aniccā’’ tiādinā vipassati, tassa saṅkhārā lahuṃ lahuṃ āpāthaṃ āgacchanti, tato uppādaṃ vā ṭhitiṃ vā pavattaṃ vā nimittaṃ vā ārammaṇaṃ akatvā tesaṃ khayavayanirodhe eva sati santiṭṭhati, idaṃ bhaṅgañāṇaṃ nāma. "
  2114. 562114,119,539,43,69,1,164,20,"Imassa uppādato paṭṭhāya ayaṃ yogī‘‘ yathā ime saṅkhārā bhijjanti nirujjhanti, evaṃ atītepi saṅkhāragataṃ bhijji, anāgatepi bhijjissatī’’ ti nirodhameva passanto tiṭṭhati. "
  2115. 562115,119,539,70,84,1,169,14,Tassa bhaṅgānupassanāñāṇaṃ āsevantassa bahulīkarontassa sabbabhavayoni gatiṭṭhiti sattāvāsesu pabhedakā saṅkhārā jalitaaṅgārakāsuādayo viya mahābhayaṃ hutvā upaṭṭhahanti.
  2116. 562116,119,539,85,88,1,30,3,Etaṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ nāma.
  2117. 562117,119,540,2,17,1,151,15,Tassa taṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ āsevantassa sabbe bhavādayo ādittaaṅgāraṃ viya samussitakhaggo viya paccatthiko appaṭisaraṇā sādīnavā hutvā upaṭṭhahanti.
  2118. 562118,119,540,18,21,1,31,3,Idaṃ ādīnavānupassanāñāṇaṃ nāma.
  2119. 562119,119,540,22,38,1,151,15,"Tassa evaṃ saṅkhāre ādīnavato passantassa bhavādīsupi saṅkhārānaṃ ādīnavattā saṅkhāresu ukkaṇṭhanā anabhirati uppajjati, idaṃ nibbidānupassanāñāṇaṃ nāma. "
  2120. 562120,119,541,2,10,1,99,8,Sabbasaṅkhāresu nibbindantassa ukkaṇṭhantassa tasmā saṅkhāragatā muñcitukāmatā nissaritukāmatā hoti.
  2121. 562121,119,541,11,14,1,29,3,Idaṃ muñcitukamyatāñāṇaṃ nāma.
  2122. 562122,119,541,15,29,1,138,14,Puna tasmā saṅkhāragatā muñcituṃ pana te eva saṅkhāre paṭisaṅkhānupassanāñāṇena tilakkhaṇaṃ āropetvā tīraṇaṃ paṭisaṅkhānupassanāñāṇaṃ nāma.
  2123. 562123,119,542,2,59,1,280,38,"So evaṃ tilakkhaṇaṃ āropetvā saṅkhāre pariggaṇhanto tesu anattalakkhaṇassa sudiṭṭhattā‘‘ attā’’ ti vā‘‘ attaniyan’’ ti vā agaṇhanto saṅkhāresu bhayañca nandiñca pahāya saṅkhāresu udāsīno hoti majjhatto,‘‘ ahan’’ ti vā‘‘ maman’’ ti vā na gaṇhāti, tīsu bhavesu upekkhako, idaṃ saṅkhārupekkhāñāṇaṃ nāma. "
  2124. 562124,119,543,2,16,1,113,12,"Taṃ panesa ce santipadaṃ nibbānaṃ santato passati, sabbasaṅkhārapavattaṃ vissajjetvā nibbānaninnaṃ pakkhandaṃ hoti. "
  2125. 562125,119,543,17,50,1,141,19,"No ce nibbānaṃ santato passati, punappunaṃ‘‘ aniccan’’ ti vā‘‘ dukkhan’’ ti vā‘‘ anattā’’ ti vā tividhānupassanāvasena saṅkhārārammaṇameva hutvā pavattati. "
  2126. 562126,119,543,51,57,1,69,6,Evaṃ tiṭṭhamānañca etaṃ tividhavimokkhamukhabhāvaṃ āpajjitvā tiṭṭhati.
  2127. 562127,119,543,58,69,1,52,7,Tisso hi anupassanā‘‘ tīṇi vimokkhamukhānī’’ ti vuccanti.
  2128. 562128,119,543,70,92,1,214,19,"Evaṃ aniccato manasikaronto adhimokkhabahulo animittaṃ vimokkhaṃ paṭilabhati, dukkhato manasikaronto passaddhibahulo appaṇihitaṃ vimokkhaṃ paṭilabhati, anattato manasikaronto vedabahulo suññataṃ vimokkhaṃ paṭilabhati. "
  2129. 562129,119,544,2,12,1,87,10,Ettha ca animitto vimokkhoti animittākārena nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavatto ariyamaggo.
  2130. 562130,119,544,13,24,1,76,10,"So hi animittāya dhātuyā uppannattā animitto, kilesehi ca vimuttattā vimokkho. "
  2131. 562131,119,544,25,41,1,142,15,"Eteneva nayena appaṇihitākārena nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavatto appaṇihito, suññatākārena nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavatto suññatoti veditabbo. "
  2132. 562132,119,545,2,8,1,70,6,Evaṃ adhigatasaṅkhārupekkhassa kulaputtassa vipassanā sikhāppattā hoti.
  2133. 562133,119,545,9,11,1,33,2,Vuṭṭhānagāminivipassanāti etadeva.
  2134. 562134,119,545,12,19,1,76,7,Assa taṃ saṅkhārupekkhāñāṇaṃ āsevantassa tikkhatarā saṅkhārupekkhā uppajjati.
  2135. 562135,119,545,20,68,1,271,30,"Tassa‘‘ idāni maggo uppajjissatī’’ ti saṅkhāre‘‘ aniccā’’ ti vā‘‘ dukkhā’’ ti vā‘‘ anattā’’ ti vā sammasitvā bhavaṅgaṃ otarati, bhavaṅgānantaraṃ saṅkhārupekkhāya kathitanayeneva aniccādiākārena manasikaritvā uppajjati manodvārāvajjanaṃ, tatheva manasikaroto paṭhamaṃ javanacittaṃ uppajjati. "
  2136. 562136,119,545,69,77,1,73,7,"Yaṃ parikammanti vuccati, tadanantaraṃ tadeva dutiyajavanacittaṃ uppajjati. "
  2137. 562137,119,545,78,87,1,75,8,"Yaṃ upacāranti vuccati, tadanantarampi tadeva uppajjati tatiyaṃ javanacittaṃ. "
  2138. 562138,119,545,88,96,1,48,7,"Yaṃ anulomanti vuccati, idaṃ tesaṃ pāṭiekkaṃ nāma. "
  2139. 562139,119,546,2,30,1,98,12,Avisesena pana tividhampetaṃ‘‘ āsevanan’’ tipi‘‘ parikamman’’ tipi‘‘ upacāran’’ tipi‘‘ anuloman’’ tipi vuccati.
  2140. 562140,119,546,31,46,1,156,14,"Idaṃ pana anulomañāṇaṃ saṅkhārārammaṇāya vuṭṭhānagāminiyā vipassanāya pariyosānaṃ hoti, nippariyāyena pana gotrabhuñāṇameva vipassanāya pariyosānanti vuccati. "
  2141. 562141,119,546,47,62,1,174,14,Tato paraṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ kurumānaṃ puthujjanagottaṃ atikkamamānaṃ ariyagottaṃ okkamamānaṃ nibbānārammaṇe paṭhamasamannāhārabhūtaṃ apunarāvaṭṭakaṃ gotrabhuñāṇaṃ uppajjati.
  2142. 562142,119,546,63,70,1,80,7,Idaṃ pana ñāṇaṃ paṭipadāñāṇadassanavisuddhiñca ñāṇadassanavisuddhiñca na bhajati.
  2143. 562143,119,546,71,74,1,26,3,Antarā abbohārikameva hoti.
  2144. 562144,119,546,75,93,1,90,10,Vipassanāsote patitattā‘‘ paṭipadāñāṇadassanavisuddhī’’ ti vā‘‘ vipassanā’’ ti vā saṅkhaṃ gacchati.
  2145. 562145,119,546,94,133,1,422,35,"Nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā gotrabhuñāṇe niruddhe tena dinnasaññāya nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā diṭṭhisaṃyojanaṃ sīlabbataparāmāsasaṃyojanaṃ vicikicchāsaṃyojananti tīṇi saṃyojanāni viddhaṃsento sotāpattimaggo uppajjati, tadanantaraṃ tasseva vipākabhūtāni dve tīṇi vā phalacittāni uppajjanti anantaravipākattā lokuttarakusalānaṃ, phalapariyosāne panassa uppannabhavaṅgaṃ vicchinditvā paccavekkhaṇatthāya manodvārāvajjanaṃ uppajjati. "
  2146. 562146,119,546,134,147,1,57,9,So hi‘‘ iminā vatāhaṃ maggena āgato’’ ti maggaṃ paccavekkhati.
  2147. 562147,119,546,148,160,1,52,8,Tato‘‘ me ayaṃ ānisaṃso laddho’’ ti phalaṃ paccavekkhati.
  2148. 562148,119,546,161,173,1,57,8,Tato‘‘ ime nāma kilesā pahīnā’’ ti pahīnakilese paccavekkhati.
  2149. 562149,119,546,174,186,1,75,8,Tato‘‘ ime nāma kilesā avasiṭṭhā’’ ti uparimaggattayavajjhakilese paccavekkhati.
  2150. 562150,119,546,187,201,1,71,10,Avasāne ca‘‘ ayaṃ dhammo mayā paṭividdho’’ ti amataṃ nibbānaṃ paccavekkhati.
  2151. 562151,119,546,202,208,1,59,6,Iti sotāpannassa ariyasāvakassa pañca paccavekkhaṇāni honti.
  2152. 562152,119,546,209,211,1,34,2,Tathā sakadāgāmianāgāmiphalāvasāne.
  2153. 562153,119,546,212,216,1,61,4,Arahattaphalāvasāne avasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇaṃ nāma natthi.
  2154. 562154,119,546,217,221,1,47,4,Evaṃ sabbānipi ekūnavīsatipaccavekkhaṇāni honti.
  2155. 562155,119,547,2,20,1,177,17,"Evaṃ paccavekkhitvā so yogāvacaro tasmiṃyeva āsane nisinno vuttanayena vipassitvā kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvaṃ karonto dutiyamaggaṃ pāpuṇāti, tadanantaraṃ vuttanayeneva phalañca. "
  2156. 562156,119,547,21,32,1,115,10,"Tato vuttanayena vipassitvā kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānaṃ karonto tatiyamaggaṃ pāpuṇāti, vuttanayena phalañca. "
  2157. 562157,119,547,33,45,1,149,11,"Tato tasmiṃyevāsane vuttanayena vipassitvā rūparāgārūparāgamānuddhaccāvijjānaṃ anavasesappahānaṃ karonto catutthamaggaṃ pāpuṇāti, vuttanayena phalañca. "
  2158. 562158,119,547,46,52,1,52,6,Ettāvatā cesa hoti arahā mahākhīṇāsavo paccekabuddho.
  2159. 562159,119,547,53,60,1,55,7,Iti imesu catūsu maggesu ñāṇaṃ ñāṇadassanavisuddhi nāma.
  2160. 562160,119,548,2,20,1,127,13,Ettāvatā ‘‘ sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ aviheṭhayaṃ aññatarampi tesan’’ ti etena pātimokkhasaṃvarādisīlassa vuttattā sīlavisuddhi.
  2161. 562161,119,548,21,35,1,102,10,‘‘ Na puttamiccheyya kuto sahāyan’’ ti etena paṭighānunayavivajjanavasena mettādīnaṃ vuttattā cittavisuddhi.
  2162. 562162,119,548,36,57,1,219,17,‘‘ Eko care khaggavisāṇakappo’’ ti iminā pana nāmarūpapariggahādīnaṃ vuttattā diṭṭhivisuddhi kaṅkhāvitaraṇavisuddhi maggāmaggañāṇadassanavisuddhi paṭipadāñāṇadassanavisuddhi ñāṇadassanavisuddhīti satta visuddhiyo vuttā honti.
  2163. 562163,119,548,58,84,1,91,8,"Ayamettha mukhamattanidassanaṃ, vitthāraṃ pana icchantena visuddhimaggaṃ( visuddhi.2.662,678,692,737,806 ādayo) oloketvā gahetabbaṃ. "
  2164. 562164,119,548,85,88,1,27,3,Ettāvatā ceso paccekabuddho–
  2165. 562165,119,549,2,12,1,52,7,"‘ ‘ Cātuddiso appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena; "
  2166. 562166,119,550,2,25,1,58,7,"Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo’’ ti.( su. ni.42; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa128)– "
  2167. 562167,119,551,2,9,1,88,7,Pasaṃsiyādibhāvaṃ āpajjitvā gandhamādanapabbataṃ upasobhayamāno vihāsinti evaṃ sabbattha.
  2168. 562168,119,552,2,3,1,26,1,Paṭhamagāthāniddesavaṇṇanā .
  2169. 562169,119,553,2,9,1,40,3,122. Dutiye {saṃsaggajātassā}ti jātasaṃsaggassa.
  2170. 562170,119,553,10,14,1,69,4,Tattha dassanasavanakāyasamullapanasambhogavasena pañcavidho saṃsaggo.
  2171. 562171,119,553,15,22,1,81,7,Tattha aññamaññaṃ disvā cakkhuviññāṇavīthivasena uppannarāgo dassanasaṃsaggo nāma.
  2172. 562172,119,553,23,60,1,309,33,Tattha sīhaḷadīpe kāḷadīghavāpīgāme piṇḍāya carantaṃ kalyāṇavihāravāsiṃ daharabhikkhuṃ disvā paṭibaddhacittā kenaci upāyena taṃ alabhitvā kālakatā kuṭumbiyadhītā tassā nivāsanacoḷakkhaṇḍaṃ disvā‘‘ evarūpāya vatthadhāriniyā nāma saddhiṃ saṃvāsaṃ nālatthan’’ ti hadayaṃ phāletvā kālakato so eva ca daharo nidassanaṃ.
  2173. 562173,119,554,2,16,1,135,13,Parehi pana kathiyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā hasitalapitagītasaddaṃ sutvā sotaviññāṇavīthivasena uppanno rāgo savanasaṃsaggo nāma.
  2174. 562174,119,554,17,42,1,252,25,Tatrāpi girigāmavāsīkammāradhītāya pañcahi kumārīhi saddhiṃ padumassaraṃ gantvā nhāyitvā mālaṃ sīse āropetvā uccāsaddena gāyantiyā ākāsena gacchanto saddaṃ sutvā kāmarāgena jhānā parihāyitvā anayabyasanaṃ patto pañcaggaḷaleṇavāsī tissadaharo nidassanaṃ.
  2175. 562175,119,555,2,7,1,57,5,Aññamaññaṃ aṅgaparāmasanena uppannarāgo kāyasaṃsaggo nāma.
  2176. 562176,119,555,8,11,1,43,3,Dhammagāyanadaharabhikkhu cettha nidassanaṃ.
  2177. 562177,119,555,12,25,1,101,12,"Mahāvihāre kira daharabhikkhu dhammaṃ bhāsati, tattha mahājane āgate rājāpi agamāsi saddhiṃ antepurena. "
  2178. 562178,119,555,26,37,1,86,11,Tato rājadhītāya tassa rūpañca saddañca āgamma balavarāgo uppanno tassa ca daharassāpi.
  2179. 562179,119,555,38,50,1,90,10,"Taṃ disvā rājā sallakkhetvā sāṇipākārena parikkhipāpesi, te aññamaññaṃ parāmasitvā āliṅgisu. "
  2180. 562180,119,555,51,58,1,65,7,Puna sāṇipākāraṃ apanetvā passantā dvepi kālakateyeva addasaṃsūti.
  2181. 562181,119,556,2,8,1,71,6,Aññamaññaṃ ālapanasamullapane uppannarāgo pana samullapanasaṃsaggo nāma.
  2182. 562182,119,556,9,15,1,76,6,Bhikkhubhikkhunīhi saddhiṃ paribhogakaraṇe uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma.
  2183. 562183,119,556,16,26,1,69,9,Dvīsupi ca etesu maricavaṭṭivihāre bhikkhu ca bhikkhunī ca nidassanaṃ.
  2184. 562184,119,556,27,35,1,105,8,Maricavaṭṭimahāvihāramahe kira duṭṭhagāmaṇi abhayamahārājā mahādānaṃ paṭiyādetvā ubhatosaṅghaṃ parivisati.
  2185. 562185,119,556,36,64,1,302,27,"Tattha uṇhayāguyā dinnāya saṅghanavakasāmaṇerī anādhārakassa sattavassikasaṅghanavakasāmaṇerassa dantavalayaṃ datvā samullāpaṃ akāsi, te ubhopi upasampajjitvā saṭṭhivassā hutvā paratīraṃ gatā aññamaññaṃ samullāpena pubbasaññaṃ paṭilabhitvā tāvadeva jātasinehā sikkhāpadāni vītikkamitvā pārājikā ahesunti. "
  2186. 562186,119,557,2,15,1,117,12,"Evaṃ pañcavidhe saṃsagge yena kenaci saṃsaggena jātasaṃsaggassa bhavanti snehā, purimarāgapaccayā balavarāgo uppajjati. "
  2187. 562187,119,557,16,31,1,161,13,Tato snehanvayaṃ dukkhamidaṃ {pahotī}ti tameva snehaṃ anugacchantaṃ sandiṭṭhikasamparāyikasokaparidevādinānappakārakaṃ dukkhamidaṃ pahoti nibbattati bhavati jāyati.
  2188. 562188,119,557,32,43,1,53,7,Apare pana‘‘ ārammaṇe cittavosaggo saṃsaggo’’ ti bhaṇanti.
  2189. 562189,119,557,44,47,1,25,3,Tato sneho snehadukkhanti.
  2190. 562190,119,558,2,9,1,62,7,Evamatthappabhedaṃ imaṃ aḍḍhagāthaṃ vatvā so paccekabuddho āha–
  2191. 562191,119,558,10,27,1,107,12,"‘‘ svāhaṃ yamidaṃ snehanvayaṃ sokādidukkhaṃ pahoti, tassa dukkhassa mūlaṃ khananto paccekasambodhiṃ adhigato’’ ti. "
  2192. 562192,119,558,28,33,1,27,5,Evaṃ vutte te amaccā āhaṃsu–
  2193. 562193,119,558,34,46,1,35,6,"‘‘ amhehi dāni, bhante, kiṃ kattabban’’ ti? "
  2194. 562194,119,558,47,50,1,11,3,Tato so āha–
  2195. 562195,119,558,51,72,1,114,16,"‘‘ tumhe vā aññe vā yo imamhā dukkhā muccitukāmo, so sabbopi ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care {khaggavisāṇakappo}ti. "
  2196. 562196,119,558,73,100,1,130,18,"Ettha ca yaṃ taṃ‘‘ snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahotī’’ ti vuttaṃ, tadeva sandhāya‘‘ ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno’’ ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  2197. 562197,119,558,101,128,1,242,25,"Atha vā yathāvuttena saṃsaggena saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti, evaṃ yathābhūtaṃ ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno ahaṃ adhigatoti evampi abhisambandhitvā catutthapādo pubbe vuttanayeneva udānavasena vuttoti veditabbo. "
  2198. 562198,119,558,129,145,1,49,5,Tato paraṃ sabbaṃ purimagāthāya vuttasadisamevāti( su. ni. aṭṭha.1.36).
  2199. 562199,119,559,2,10,1,57,6,Niddese {anuppādetī}ti rūpasmiṃ anubyañjanaṃ disvā allīyati.
  2200. 562200,119,559,11,16,1,43,4,{Anubandhatī}ti rūpasmiṃ snehavasena bandhati.
  2201. 562201,119,559,17,20,1,16,2,{Bhavantī}ti honti.
  2202. 562202,119,559,21,24,1,20,2,{Jāyantī}ti uppajjanti.
  2203. 562203,119,559,25,28,1,22,2,{Nibbattantī}ti vattanti.
  2204. 562204,119,559,29,33,1,27,3,{Pātubhavantī}ti pākaṭā honti.
  2205. 562205,119,559,34,41,1,67,6,Sambhavanti sañjāyanti {abhinibbattantī}ti tīṇi upasaggena vaḍḍhitāni.
  2206. 562206,119,559,42,53,1,47,5,Ito paraṃ aṭṭhakavagge( mahāni.1 ādayo) vuttanayeneva veditabbaṃ.
  2207. 562207,119,560,2,3,1,25,1,Dutiyagāthāniddesavaṇṇanā .
  2208. 562208,119,561,2,9,1,28,3,123. Tatiye mettāyanavasena mittā.
  2209. 562209,119,561,10,12,1,21,2,Suhadabhāvena suhajjā.
  2210. 562210,119,561,13,21,1,51,7,"Keci hi ekantahitakāmatāya mittāva honti, na suhajjā. "
  2211. 562211,119,561,22,30,1,88,7,"Keci gamanāgamanaṭṭhānanisajjāsamullāpādīsu hadayasukhajananena suhajjāva honti, na mittā. "
  2212. 562212,119,561,31,37,1,42,6,Keci tadubhayavasena suhajjā ceva mittā ca.
  2213. 562213,119,561,38,45,1,40,7,Te duvidhā honti agāriyā ca anagāriyā ca.
  2214. 562214,119,561,46,53,1,67,7,Tattha agāriyā tividhā honti upakārā samānasukhadukkhā anukampakāti.
  2215. 562215,119,561,54,58,1,32,3,Anagāriyā visesena atthakkhāyino .
  2216. 562216,119,561,59,66,1,46,7,Evaṃ te catūhi catūhi aṅgehi samannāgatā honti.
  2217. 562217,119,562,2,3,1,7,1,Yathāha –
  2218. 562218,119,563,2,14,1,63,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo. "
  2219. 562219,119,563,15,40,1,125,13,"Pamattaṃ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṃ rakkhati, bhītassa saraṇaṃ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṃ bhogaṃ anuppadeti( dī. ni.3.261). "
  2220. 562220,119,564,2,3,1,5,1,Tathā –
  2221. 562221,119,565,2,14,1,73,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo. "
  2222. 562222,119,565,15,38,1,100,11,"Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitampissa atthāya pariccattaṃ hoti( dī. ni.3.262). "
  2223. 562223,119,566,2,3,1,5,1,Tathā –
  2224. 562224,119,567,2,14,1,66,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo. "
  2225. 562225,119,567,15,38,1,97,11,"Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ nivāreti, vaṇṇaṃ bhaṇamānaṃ pasaṃsati( dī. ni.3.264). "
  2226. 562226,119,568,2,4,1,5,1,Tathā –
  2227. 562227,119,569,2,14,1,67,9,"‘ ‘ Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo. "
  2228. 562228,119,569,15,39,1,74,10,"Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṃ sāveti, saggassa maggaṃ ācikkhatī’’ ti( dī. ni.3.263). "
  2229. 562229,119,570,2,11,1,57,8,"Tesu idha agāriyā adhippetā, atthato pana sabbepi yujjanti. "
  2230. 562230,119,570,12,15,1,16,3,Te mitte suhajje.
  2231. 562231,119,570,16,25,1,78,7,"{Anukampamāno}ti anudayamāno, tesaṃ sukhaṃ upasaṃharitukāmo dukkhaṃ apaharitukāmo. "
  2232. 562232,119,571,2,18,1,187,14,"Hāpeti atthan ti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthavasena tividhaṃ, tathā attatthaparatthaubhayatthavasenāpi tividhaṃ atthaṃ laddhavināsanena aladdhānuppādanenāti dvidhāpi hāpeti vināseti. "
  2233. 562233,119,571,19,46,1,130,20,"{Paṭibaddhacitto}ti‘‘ ahaṃ imaṃ vinā na jīvāmi, eso me gati, eso me parāyaṇan’’ ti evaṃ attānaṃ nīce ṭhāne ṭhapentopi paṭibaddhacitto hoti."
  2234. 562234,119,571,47,72,1,119,19,"‘‘ Ime maṃ vinā na jīvanti, ahaṃ tesaṃ gati, ahaṃ tesaṃ parāyaṇan’’ ti evaṃ attānaṃ ucce ṭhāne ṭhapentopi paṭibaddhacitto hoti. "
  2235. 562235,119,571,73,78,1,40,5,Idha pana evaṃ paṭibaddhacitto adhippeto.
  2236. 562236,119,572,2,12,1,76,9,"Etaṃ bhayan ti etaṃ atthahāpanabhayaṃ, attano samāpattihāniṃ sandhāya bhaṇati. "
  2237. 562237,119,572,13,18,1,58,4,{Santhave}ti tividho santhavo taṇhādiṭṭhimittasanthavavasena.
  2238. 562238,119,572,19,31,1,137,10,"Tattha aṭṭhasatappabhedāpi taṇhā taṇhāsanthavo, dvāsaṭṭhippabhedāpi diṭṭhi diṭṭhisanthavo, paṭibaddhacittatāya mittānukampanā mittasanthavo. "
  2239. 562239,119,572,32,36,1,17,3,So idha adhippeto .
  2240. 562240,119,572,37,41,1,29,4,Tena hissa samāpatti parihīnā.
  2241. 562241,119,572,42,43,1,6,1,Tenāha–
  2242. 562242,119,572,44,53,1,34,5,‘‘ etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno’’ ti.
  2243. 562243,119,572,54,57,1,34,3,Sesaṃ pubbasadisamevāti veditabbaṃ.
  2244. 562244,119,572,58,82,1,24,3,Niddese vattabbaṃ natthi( su. ni. aṭṭha.1.37; apa. aṭṭha.1.1.93-94).
  2245. 562245,119,573,2,3,1,25,1,Tatiyagāthāniddesavaṇṇanā .
  2246. 562246,119,574,2,9,1,21,3,124. Catutthe {vaṃso}ti veḷu.
  2247. 562247,119,574,10,13,1,18,2,{Visālo}ti vitthiṇṇo.
  2248. 562248,119,574,14,21,1,38,6,"Va -kāro avadhāraṇattho, evakāro vā ayaṃ. "
  2249. 562249,119,574,22,26,1,30,4,Sandhivasenettha e -kāro naṭṭho.
  2250. 562250,119,574,27,34,1,47,6,"Tassa parapadena sambandho, taṃ pacchā yojessāma. "
  2251. 562251,119,574,35,38,1,17,2,{Yathā}ti paṭibhāge.
  2252. 562252,119,574,39,44,1,33,4,{Visatto}ti laggo jaṭito saṃsibbito.
  2253. 562253,119,574,45,50,1,39,4,Puttesu dāresu {cā}ti puttadhītubhariyāsu.
  2254. 562254,119,574,51,59,1,30,6,Yā {apekkhā}ti yā taṇhā yo sneho .
  2255. 562255,119,574,60,66,1,55,5,Vaṃsakkaḷīrova {asajjamāno}ti vaṃsakaḷīro viya alaggamāno.
  2256. 562256,119,574,67,70,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  2257. 562257,119,574,71,93,1,124,20,"Yathā vaṃso visālo visatto eva hoti, puttesu ca dāresu ca yā apekkhā, sāpi evaṃ tāni vatthūni saṃsibbitvā ṭhitattā visattā eva. "
  2258. 562258,119,574,94,124,1,260,30,Svāhaṃ tāya apekkhāya apekkhavā visālo vaṃso viya visattoti evaṃ apekkhāya ādīnavaṃ disvā taṃ apekkhaṃ maggañāṇena chindanto ayaṃ vaṃsakaḷīrova rūpādīsu vā diṭṭhādīsu vā lābhādīsu vā kāmabhavādīsu vā taṇhāmānadiṭṭhivasena asajjamāno paccekasambodhiṃ adhigatoti.
  2259. 562259,119,574,125,128,1,31,3,Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ.
  2260. 562260,119,574,129,144,1,31,4,Imāyapi niddese atirekaṃ natthi( su. ni. aṭṭha.1.38).
  2261. 562261,119,575,2,3,1,27,1,Catutthagāthāniddesavaṇṇanā .
  2262. 562262,119,576,2,13,1,65,7,125. Pañcame {migo}ti sabbesaṃ āraññikacatuppadānaṃ eva etaṃ adhivacanaṃ.
  2263. 562263,119,576,14,19,1,30,4,Idha pana pasadamigo adhippeto.
  2264. 562264,119,576,20,42,1,119,15,"{Araññamhī}ti gāmañca gāmūpacārañca ṭhapetvā avasesaṃ araññaṃ, idha pana uyyānaṃ adhippetaṃ, tasmā‘‘ uyyānamhī’’ ti vuttaṃ hoti. "
  2265. 562265,119,576,43,46,1,17,2,{Yathā}ti paṭibhāge.
  2266. 562266,119,576,47,53,1,47,5,{Abaddho}ti rajjubandhanādīsu yena kenaci abaddho.
  2267. 562267,119,576,54,57,1,29,3,Etena vissaṭṭhacariyaṃ dīpeti.
  2268. 562268,119,576,58,70,1,89,10,"Yenicchakaṃ gacchati {gocarāyā}ti yena disābhāgena gantuṃ icchati, tena gocaratthaṃ gacchati. "
  2269. 562269,119,576,71,79,1,54,7,"Tasmā tattha yattakaṃ icchati gantuṃ, tattakaṃ gacchati. "
  2270. 562270,119,576,80,87,1,41,6,"Yaṃ icchati khādituṃ, taṃ khādatīti dīpeti. "
  2271. 562271,119,576,88,92,1,26,3,Viññū {naro}ti paṇḍitapuriso.
  2272. 562272,119,576,93,98,1,45,4,Seritan ti sacchandavuttitaṃ aparāyattabhāvaṃ.
  2273. 562273,119,576,99,103,1,38,3,{Pekkhamāno}ti paññācakkhunā olokayamāno.
  2274. 562274,119,576,104,108,1,38,4,Atha vā dhammaseritaṃ puggalaseritañca.
  2275. 562275,119,576,109,123,1,115,13,"Lokuttaradhammā hi kilesavasaṃ agamanato serino tehi samannāgatā puggalā ca, tesaṃ bhāvaniddeso seritaṃ pekkhamānoti. "
  2276. 562276,119,576,124,127,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  2277. 562277,119,576,128,136,1,58,7,"Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṃ gacchati gocarāya. "
  2278. 562278,119,576,137,166,1,265,29,Kadā nu kho ahampi taṇhābandhanaṃ chinditvā evaṃ gaccheyyanti iti me tumhehi ito cito ca parivāretvā ṭhitehi baddhassa yenicchakaṃ gantuṃ alabhantassa tasmiṃ yenicchakagamanābhāve ādīnavaṃ yenicchakagamane ānisaṃsaṃ disvā anukkamena samathavipassanāpāripūriṃ agamiṃ.
  2279. 562279,119,576,167,170,1,30,3,Tato paccekabodhiṃ adhigatomhi.
  2280. 562280,119,576,171,194,1,71,9,"Tasmā aññopi viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care {khaggavisāṇakappo}ti( su. ni. aṭṭha.1.39 ādayo). "
  2281. 562281,119,577,2,3,1,26,1,Pañcamagāthāniddesavaṇṇanā .
  2282. 562282,119,578,2,73,1,543,58,"126. Chaṭṭhe ayaṃ piṇḍattho– sahāyamajjhe ṭhitassa divāseyyasaṅkhāte vāse ca mahāupaṭṭhānasaṅkhāte ṭhāne ca uyyānagamanasaṅkhāte gamane ca janapadacārikasaṅkhātāya cārikāya ca‘‘ idaṃ me suṇa, idaṃ me dehī’’ tiādinā nayena tathā tathā āmantanā hoti, tasmā ahaṃ tattha tattha nibbijjitvā yāyaṃ ariyajanasevitā anekānisaṃsā ekantasukhā, evaṃ santepi lobhābhibhūtehi sabbakāpurisehi anabhijjhitā apatthitā pabbajjā, taṃ anabhijjhitaṃ paresaṃ avasavattanena bhabbapuggalavaseneva ca seritaṃ pekkhamāno vipassanaṃ ārabhitvā anukkamena paccekasambodhiṃ adhigatoti. "
  2283. 562283,119,578,74,87,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva( su. ni. aṭṭha.1.39-42).
  2284. 562284,119,579,2,3,1,26,1,Chaṭṭhagāthāniddesavaṇṇanā .
  2285. 562285,119,580,2,9,1,23,3,127. Sattame {khiḍḍā}ti kīḷanā.
  2286. 562286,119,580,10,17,1,37,7,Sā duvidhā hoti kāyikā ca vācasikā ca.
  2287. 562287,119,580,18,30,1,86,10,"Tattha kāyikā nāma hatthīhipi kīḷanti, assehipi rathehipi dhanūhipi tharūhipīti evamādi. "
  2288. 562288,119,580,31,38,1,58,6,Vācasikā nāma gītaṃ silokabhaṇanaṃ mukhabherikanti evamādi.
  2289. 562289,119,580,39,42,1,24,2,{Ratī}ti pañcakāmaguṇarati.
  2290. 562290,119,580,43,50,1,65,7,Vipulan ti yāva aṭṭhimiñjaṃ āhacca ṭhānena sakalattabhāvabyāpakaṃ.
  2291. 562291,119,580,51,53,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  2292. 562292,119,580,54,70,1,64,5,Anusandhiyojanāpi cettha saṃsaggagāthāya vuttanayeneva veditabbā( su. ni. aṭṭha.1.41).
  2293. 562293,119,581,2,3,1,26,1,Sattamagāthāniddesavaṇṇanā .
  2294. 562294,119,582,2,59,1,163,18,"128. Aṭṭhame {cātuddiso}ti catūsu disāsu yathāsukhavihārī,‘‘ ekaṃ disaṃ pharitvā viharatī’’ tiādinā( dī. ni.1.556;3.308; a. ni.4.125; vibha.643; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa128) vā nayena brahmavihārabhāvanāpharitā catasso disā assa santītipi cātuddiso. "
  2295. 562295,119,582,60,71,1,76,11,Tāsu disāsu katthaci satte vā saṅkhāre vā bhayena na paṭihaññatīti appaṭigho.
  2296. 562296,119,582,72,78,1,59,5,{Santussamāno}ti dvādasavidhassa santosassa vasena santussako.
  2297. 562297,119,582,79,83,1,34,3,{Itarītarenā}ti uccāvacena paccayena.
  2298. 562298,119,582,84,110,1,225,22,"Parissayānaṃ sahitā {achambhī}ti ettha parissayanti kāyacittāni, parihāpenti vā tesaṃ sampattiṃ, tāni vā paṭicca sayantīti parissayā, bāhirānaṃ sīhabyagghādīnaṃ abbhantarānañca kāmacchandādīnaṃ kāyacittupaddavānaṃ etaṃ adhivacanaṃ. "
  2299. 562299,119,582,111,121,1,86,10,Te parissaye adhivāsanakhantiyā ca vīriyādīhi ca dhammehi sahatīti parissayānaṃ sahitā.
  2300. 562300,119,582,122,125,1,37,2,Thaddhabhāvakarabhayābhāvena achambhī.
  2301. 562301,119,582,126,129,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  2302. 562302,119,582,130,153,1,205,21,"Yathā te cattāro samaṇā, evaṃ itarītarena paccayena santussamāno ettha paṭipattipadaṭṭhāne santose ṭhito catūsu disāsu mettādibhāvanāya cātuddiso, sattasaṅkhāresu paṭihananakarabhayābhāvena appaṭigho ca hoti. "
  2303. 562303,119,582,154,171,1,160,16,"So cātuddisattā vuttappakārānaṃ parissayānaṃ sahitā, appaṭighattā achambhī ca hotīti etaṃ paṭipattiguṇaṃ disvā yoniso paṭipajjitvā paccekasambodhiṃ adhigatomhīti. "
  2304. 562304,119,583,2,19,1,149,17,Atha vā te samaṇā viya santussamāno itarītarena vuttanayeneva cātuddiso hotīti ñatvā evaṃ cātuddisabhāvaṃ patthayanto yoniso paṭipajjitvā adhigatomhi.
  2305. 562305,119,583,20,46,1,134,15,Tasmā aññopi īdisaṃ ṭhānaṃ patthayamāno cātuddisatāya parissayānaṃ sahitā appaṭighatāya ca achambhī hutvā eko care khaggavisāṇakappoti( su. ni. aṭṭha.1.42).
  2306. 562306,119,584,2,12,1,61,8,"Niddese {mettā}ti atthato tāva mijjatīti mettā, sinehatīti attho. "
  2307. 562307,119,584,13,22,1,48,8,"Mitte vā bhavā, mittassa vā esā pavattītipi mettā. "
  2308. 562308,119,584,23,28,1,39,3,{Mettāsahagatenā}ti mettāya samannāgatena.
  2309. 562309,119,584,29,32,1,16,2,{Cetasā}ti cittena.
  2310. 562310,119,584,33,46,1,110,12,Ekaṃ disan ti ekissā disāya paṭhamapariggahitaṃ sattaṃ upādāya ekaṃ disaṃ pariyāpannasattapharaṇavasena vuttaṃ.
  2311. 562311,119,584,47,52,1,35,4,{Pharitvā}ti phusitvā ārammaṇaṃ katvā.
  2312. 562312,119,584,53,58,1,61,4,{Viharatī}ti brahmavihārādhiṭṭhitaṃ iriyāpathavihāraṃ pavatteti.
  2313. 562313,119,584,59,78,1,140,18,"Tathā dutiyan ti yathā puratthimādīsu disāsu yaṃ kiñci ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tatheva tadanantaraṃ dutiyaṃ tatiyaṃ catutthañcāti attho. "
  2314. 562314,119,585,2,12,1,60,10,Iti uddhan ti eteneva ca nayena uparimaṃ disanti vuttaṃ hoti.
  2315. 562315,119,585,13,20,1,51,7,Adho tiriyan ti adhodisampi tiriyaṃ disampi evameva.
  2316. 562316,119,585,21,26,1,23,4,Tattha ca {adho}ti heṭṭhā.
  2317. 562317,119,585,27,30,1,18,3,Tiriyan ti anudisā.
  2318. 562318,119,585,31,39,1,84,8,Evaṃ sabbadisāsu assamaṇḍale assamiva mettāsahagataṃ cittaṃ sāretipi paccāsāretipīti.
  2319. 562319,119,585,40,47,1,66,7,Ettāvatā ekamekaṃ disaṃ pariggahetvā odhiso mettāpharaṇaṃ dassitaṃ.
  2320. 562320,119,585,48,54,1,47,5,{Sabbadhī}tiādi pana anodhiso dassanatthaṃ vuttaṃ.
  2321. 562321,119,585,55,59,1,27,3,Tattha {sabbadhī}ti sabbattha.
  2322. 562322,119,585,60,78,1,146,12,"{Sabbattatāyā}ti sabbesu hīnamajjhimaukkaṭṭhamittasapattamajjhattānippabhedesu attatāya,‘‘ ayaṃ parasatto’’ ti vibhāgaṃ akatvā attasamatāyāti vuttaṃ hoti. "
  2323. 562323,119,586,2,15,1,85,10,"Atha vā {sabbattatāyā}ti sabbena cittabhāvena, īsakampi bahi avikkhipamānoti vuttaṃ hoti. "
  2324. 562324,119,586,16,22,1,56,5,"Sabbāvantan ti sabbasattavantaṃ, sabbasattayuttanti attho. "
  2325. 562325,119,586,23,26,1,19,3,Lokan ti sattalokaṃ.
  2326. 562326,119,586,27,39,1,75,7,{Vipulenā}ti evamādipariyāyadassanato panettha puna‘‘ mettāsahagatenā’’ ti vuttaṃ.
  2327. 562327,119,586,40,63,1,115,18,"Yasmā vā ettha odhiso pharaṇe viya puna tathā-saddo iti-saddo vā na vutto, tasmā puna‘‘ mettāsahagatena cetasā’’ ti vuttaṃ. "
  2328. 562328,119,586,64,68,1,29,4,Nigamanavasena vā etaṃ vuttaṃ.
  2329. 562329,119,586,69,75,1,52,6,Vipulenāti ettha ca pharaṇavasena vipulatā daṭṭhabbā.
  2330. 562330,119,586,76,80,1,31,4,Bhūmivasena pana taṃ mahaggataṃ.
  2331. 562331,119,586,81,85,1,52,4,Paguṇavasena appamāṇasattārammaṇavasena ca appamāṇaṃ.
  2332. 562332,119,586,86,88,1,34,2,Byāpādapaccatthikappahānena averaṃ.
  2333. 562333,119,586,89,91,1,29,2,Domanassappahānena abyāpajjaṃ.
  2334. 562334,119,586,92,102,1,24,3,Niddukkhanti vuttaṃ hoti( visuddhi.1.254).
  2335. 562335,119,586,103,106,1,27,3,Karuṇā heṭṭhā vuttatthāyeva.
  2336. 562336,119,586,107,119,1,72,10,"Modanti tāya taṃsamaṅgino, sayaṃ vā modati, modanamattameva vā sāti muditā."
  2337. 562337,119,586,120,131,1,82,7,‘‘ Averā hontū’’ tiādibyāpādappahānena majjhattabhāvūpagamanena ca upekkhatīti upekkhā.
  2338. 562338,119,587,2,14,1,134,8,"Lakkhaṇādito panettha hitākārappavattilakkhaṇā mettā, hitūpasaṃhārarasā , āghātavinayapaccupaṭṭhānā, sattānaṃ manāpabhāvadassanapadaṭṭhānā. "
  2339. 562339,119,587,15,21,1,52,5,"Byāpādūpasamo etissā sampatti, sinehasambhavo vipatti. "
  2340. 562340,119,587,22,31,1,131,6,"Dukkhāpanayanākārappavattilakkhaṇā karuṇā, paradukkhāsahanarasā, avihiṃsāpaccupaṭṭhānā, dukkhābhibhūtānaṃ anāthabhāvadassanapadaṭṭhānā. "
  2341. 562341,119,587,32,38,1,49,5,"Vihiṃsūpasamo tassā sampatti, sokasambhavo vipatti. "
  2342. 562342,119,587,39,48,1,97,6,"Pamodalakkhaṇā muditā, anissāyanarasā, arativighātapaccupaṭṭhānā, sattānaṃ sampattidassanapadaṭṭhānā. "
  2343. 562343,119,587,49,55,1,51,5,"Arativūpasamo tassā sampatti, pahānasambhavo vipatti. "
  2344. 562344,119,587,56,91,1,271,24,"Sattesu majjhattākārappavattilakkhaṇā upekkhā, sattesu samabhāvadassanarasā, paṭighānunayavūpasamapaccupaṭṭhānā ,‘‘ kammassakā sattā, te kassa ruciyā sukhitā vā bhavissanti, dukkhato vā muccissanti, pattasampattito vā na parihāyissantī’’ ti evaṃ pavattakammassakatādassanapadaṭṭhānā. "
  2345. 562345,119,587,92,100,1,80,7,"Paṭighānunayavūpasamo tassā sampatti, gehassitāya aññāṇupekkhāya sambhavo vipatti. "
  2346. 562346,119,588,2,9,1,59,6,Tattha santuṭṭho {hotī}ti paccayasantosavasena santuṭṭho hoti.
  2347. 562347,119,588,10,29,1,154,16,"Itarītarena {cīvarenā}ti na thūlasukhumalūkhapaṇītathirajiṇṇānaṃ yena kenaci cīvarena, atha kho yathāladdhānaṃ itarītarena yena kenaci santuṭṭho hotīti attho. "
  2348. 562348,119,588,30,39,1,82,6,"Cīvarasmiñhi tayo santosā– yathālābhasantoso, yathābalasantoso, yathāsāruppasantosoti. "
  2349. 562349,119,588,40,43,1,26,3,Piṇḍapātādīsupi eseva nayo.
  2350. 562350,119,588,44,55,1,65,9,Iti ime tayo santose sandhāya‘‘ santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena.
  2351. 562351,119,588,56,66,1,61,8,Yathāladdhādīsu yena kenaci cīvarena santuṭṭho hotī’’ ti vuttaṃ.
  2352. 562352,119,589,2,19,1,142,13,"Ettha ca cīvaraṃ jānitabbaṃ, cīvarakhettaṃ jānitabbaṃ, paṃsukūlaṃ jānitabbaṃ, cīvarasantoso jānitabbo, cīvarapaṭisaṃyuttāni dhutaṅgāni jānitabbāni. "
  2353. 562353,119,589,20,31,1,96,11,Tattha cīvaraṃ jānitabban ti khomādīni cha cīvarāni dukūlādīni cha anulomacīvarānipi jānitabbāni.
  2354. 562354,119,589,32,35,1,29,3,Imāni dvādasa kappiyacīvarāni.
  2355. 562355,119,589,36,52,1,181,16,Kusacīraṃ vākacīraṃ phalakacīraṃ kesakambalaṃ vāḷakambalaṃ potthako cammaṃ ulūkapakkhaṃ rukkhadussaṃ latādussaṃ erakadussaṃ kadalidussaṃ veḷudussanti evamādīni pana akappiyacīvarāni.
  2356. 562356,119,590,2,34,1,180,26,"Cīvarakhettan ti ‘‘ saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā attano vā dhanena paṃsukūlaṃ vā’’ ti evaṃ uppajjanato cha khettāni, aṭṭhannañca mātikānaṃ vasena aṭṭha khettāni jānitabbāni. "
  2357. 562357,119,591,2,30,1,310,28,Paṃsukūlan ti sosānikaṃ pāpaṇikaṃ rathiyaṃ saṅkārakūṭaṃ sotthiyaṃ sinānaṃ titthaṃ gatapaccāgataṃ aggiḍaḍḍhaṃ gokhāyitaṃ upacikākhāyitaṃ undūrakhāyitaṃ antacchinnaṃ dasacchinnaṃ dhajāhaṭaṃ thūpaṃ samaṇacīvaraṃ sāmuddiyaṃ ābhisekiyaṃ panthikaṃ vātāhaṭaṃ iddhimayaṃ devadattiyanti tevīsati paṃsukūlāni veditabbāni.
  2358. 562358,119,591,31,36,1,39,5,Ettha ca sotthiyan ti gabbhamalaharaṇaṃ.
  2359. 562359,119,591,37,44,1,68,7,Gatapaccāgatan ti matakasarīraṃ pārupitvā susānaṃ netvā ānītacīvaraṃ.
  2360. 562360,119,591,45,51,1,42,6,Dhajāhaṭan ti dhajaṃ ussāpetvā tato ānītaṃ.
  2361. 562361,119,591,52,56,1,31,4,Thūpan ti vammike pūjitacīvaraṃ.
  2362. 562362,119,591,57,62,1,42,5,Sāmuddiyan ti samuddavīcīhi thalaṃ pāpitaṃ.
  2363. 562363,119,591,63,71,1,76,8,Panthikan ti panthaṃ gacchantehi corabhayena pāsāṇehi koṭṭetvā pārutacīvaraṃ.
  2364. 562364,119,591,72,75,1,31,3,Iddhimayan ti ehibhikkhucīvaraṃ.
  2365. 562365,119,591,76,78,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  2366. 562366,119,592,2,30,1,387,24,{Cīvarasantoso}ti vīsati cīvarasantosā– cīvare vitakkasantoso gamanasantoso pariyesanasantoso paṭilābhasantoso mattapaṭiggahaṇasantoso loluppavivajjanasantoso yathālābhasantoso yathābalasantoso yathāsāruppasantoso udakasantoso dhovanasantoso karaṇasantoso parimāṇasantoso suttasantoso sibbanasantoso rajanasantoso kappasantoso paribhogasantoso sannidhiparivajjanasantoso vissajjanasantosoti.
  2367. 562367,119,592,31,39,1,85,8,Tattha sādakabhikkhuno temāsaṃ nibaddhavāsaṃ vasitvā ekamāsamattaṃ vitakkituṃ vaṭṭati.
  2368. 562368,119,592,40,46,1,41,6,So hi pavāretvā cīvaramāse cīvaraṃ karoti.
  2369. 562369,119,592,47,50,1,32,3,Paṃsukūliko addhamāseneva karoti.
  2370. 562370,119,592,51,55,1,49,4,Idaṃ māsaddhamāsamattaṃ vitakkanaṃ vitakkasantoso.
  2371. 562371,119,592,56,71,1,108,11,Cīvaratthāya gacchantassa pana‘‘ kattha labhissāmī’’ ti acintetvā kammaṭṭhānasīseneva gamanaṃ gamanasantoso nāma.
  2372. 562372,119,592,72,86,1,121,14,Pariyesantassa pana yena vā tena vā saddhiṃ apariyesitvā lajjiṃ pesalabhikkhuṃ gahetvā pariyesanaṃ pariyesanasantoso nāma.
  2373. 562373,119,592,87,112,1,180,19,"Evaṃ pariyesantassa āhariyamānaṃ cīvaraṃ dūratova disvā‘‘ etaṃ manāpaṃ bhavissati, etaṃ amanāpan’’ ti evaṃ avitakketvā thūlasukhumādīsu yathāladdheneva santussanaṃ paṭilābhasantoso nāma. "
  2374. 562374,119,592,113,132,1,145,14,"Evaṃ laddhaṃ gaṇhantassāpi‘‘ ettakaṃ dupaṭṭassa bhavissati, ettakaṃ ekapaṭṭassā’’ ti attano pahonakamatteneva santussanaṃ mattapaṭiggahaṇasantoso nāma. "
  2375. 562375,119,592,133,150,1,132,13,Cīvaraṃ pariyesantassa pana‘‘ asukassa gharadvāre manāpaṃ labhissāmī’’ ti acintetvā dvārapaṭipāṭiyā caraṇaṃ loluppavivajjanasantoso nāma.
  2376. 562376,119,593,2,11,1,92,9,Lūkhapaṇītesu yena kenaci yāpetuṃ sakkontassa yathāladdheneva yāpanaṃ yathālābhasantoso nāma.
  2377. 562377,119,593,12,23,1,77,10,"Attano thāmaṃ jānitvā yena yāpetuṃ sakkoti, tena yāpanaṃ yathābalasantoso nāma. "
  2378. 562378,119,593,24,33,1,73,9,Manāpaṃ aññassa datvā attanā yena kenaci yāpanaṃ yathāsāruppasantoso nāma.
  2379. 562379,119,593,34,53,1,112,14,"‘‘ Kattha udakaṃ manāpaṃ, kattha amanāpan’’ ti avicāretvā yena kenaci dhovanupagena udakena dhovanaṃ udakasantoso nāma. "
  2380. 562380,119,593,54,60,1,77,6,Tathā paṇḍumattikagerukapūtipaṇṇarasakiliṭṭhāni pana udakāni vajjetuṃ vaṭṭati.
  2381. 562381,119,593,61,70,1,86,9,Dhovantassa pana muggarādīhi apaharitvā hatthehi madditvā dhovanaṃ dhovanasantoso nāma.
  2382. 562382,119,593,71,78,1,70,7,Tathā asujjhantaṃ paṇṇāni pakkhipitvā tāpitaudakenāpi dhovituṃ vaṭṭati.
  2383. 562383,119,593,79,97,1,108,13,"Evaṃ dhovitvā karontassa‘‘ idaṃ thūlaṃ, idaṃ sukhuman’’ ti akopetvā pahonakanīhāreneva karaṇaṃ karaṇasantoso nāma. "
  2384. 562384,119,593,98,103,1,60,4,Timaṇḍalapaṭicchādanamattasseva karaṇaṃ parimāṇasantoso nāma.
  2385. 562385,119,593,104,130,1,180,22,Cīvarakaraṇatthāya pana‘‘ manāpaṃ suttaṃ pariyesissāmī’’ ti avicāretvā rathikādīsu vā devaṭṭhāne vā āharitvā pādamūle vā ṭhapitaṃ yaṃ kiñcideva suttaṃ gahetvā karaṇaṃ suttasantoso nāma.
  2386. 562386,119,594,2,8,1,59,6,Kusibandhanakāle pana aṅgulimatte sattavāre na vijjhitabbaṃ.
  2387. 562387,119,594,9,21,1,70,11,"Evaṃ karontassa hi yo bhikkhu sahāyo na hoti, tassa vattabhedopi natthi. "
  2388. 562388,119,594,22,26,1,42,4,Tivaṅgulamatte pana sattavāre vijjhitabbaṃ.
  2389. 562389,119,594,27,33,1,55,5,Evaṃ karontassa maggapaṭipannenāpi sahāyena bhavitabbaṃ.
  2390. 562390,119,594,34,40,1,27,5,"Yo na hoti, tassa vattabhedo. "
  2391. 562391,119,594,41,44,1,24,3,Ayaṃ sibbanasantoso nāma.
  2392. 562392,119,594,45,58,1,103,11,"Rajantena pana kāḷakacchakādīni pariyesantena na rajitabbaṃ, somavakkalādīsu yaṃ labhati, tena rajitabbaṃ. "
  2393. 562393,119,594,59,74,1,122,14,Alabhantena pana manussehi araññe vākaṃ gahetvā chaḍḍitarajanaṃ vā bhikkhūhi pacitvā chaḍḍitakasaṭaṃ vā gahetvā rajitabbaṃ.
  2394. 562394,119,594,75,78,1,23,3,Ayaṃ rajanasantoso nāma.
  2395. 562395,119,594,79,88,1,105,9,Nīlakaddamakāḷasāmesu yaṃ kiñci gahetvā hatthipiṭṭhe nisinnassa paññāyamānakappakaraṇaṃ kappasantoso nāma.
  2396. 562396,119,595,2,6,1,69,4,Hirikopīnapaṭicchādanamattavasena paribhuñjanaṃ paribhogasantoso nāma.
  2397. 562397,119,595,7,23,1,101,15,"Dussaṃ pana labhitvā suttaṃ vā sūciṃ vā kārakaṃ vā alabhantena ṭhapetuṃ vaṭṭati, labhantena na vaṭṭati. "
  2398. 562398,119,595,24,42,1,114,15,"Katampi ce antevāsikādīnaṃ dātukāmo hoti, te ca asannihitā, yāva āgamanā ṭhapetuṃ vaṭṭati, āgatamattesu tesu dātabbaṃ. "
  2399. 562399,119,595,43,46,1,32,3,Dātuṃ asakkontena adhiṭṭhātabbaṃ.
  2400. 562400,119,595,47,53,1,57,6,Aññasmiṃ cīvare sati paccattharaṇampi adhiṭṭhātuṃ vaṭṭati.
  2401. 562401,119,595,54,58,1,33,4,Anadhiṭṭhitameva hi sannidhi hoti.
  2402. 562402,119,595,59,64,1,40,5,Adhiṭṭhitaṃ na hotīti mahāsīvatthero āha.
  2403. 562403,119,595,65,68,1,36,3,Ayaṃ sannidhiparivajjanasantoso nāma.
  2404. 562404,119,595,69,82,1,115,12,"Vissajjentena pana mukhaṃ oloketvā na dātabbaṃ, sāraṇīyadhamme ṭhatvāva vissajjetabbanti ayaṃ vissajjanasantoso nāma. "
  2405. 562405,119,596,2,7,1,73,5,Cīvarapaṭisaṃyuttāni dhutaṅgāni nāma paṃsukūlikaṅgañceva tecīvarikaṅgañca.
  2406. 562406,119,596,8,22,1,151,13,"Iti cīvarasantosamahāariyavaṃsaṃ pūrayamāno paccekasambuddho imāni dve dhutaṅgāni gopeti, imāni gopento cīvarasantosamahāariyavaṃsavasena santuṭṭho hoti. "
  2407. 562407,119,597,2,12,1,59,8,"{Vaṇṇavādī}ti eko santuṭṭho hoti, santosassa vaṇṇaṃ na katheti. "
  2408. 562408,119,597,13,22,1,47,7,"Eko na santuṭṭho hoti, santosassa vaṇṇaṃ katheti . "
  2409. 562409,119,597,23,32,1,52,8,"Eko neva santuṭṭho hoti, na santosassa vaṇṇaṃ katheti. "
  2410. 562410,119,597,33,42,1,50,8,"Eko santuṭṭho ca hoti, santosassa ca vaṇṇaṃ katheti. "
  2411. 562411,119,597,43,57,1,92,10,Tathārūpo so paccekasambuddho taṃ dassetuṃ‘‘ itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī’’ ti vuttaṃ.
  2412. 562412,119,598,2,7,1,68,5,Anesanan ti dūteyyapahiṇagamanānuyogappabhedaṃ nānappakāraṃ anesanaṃ.
  2413. 562413,119,598,8,11,1,22,3,Appatirūpan ti ayuttaṃ.
  2414. 562414,119,598,12,16,1,22,3,Aladdhā {cā}ti alabhitvā.
  2415. 562415,119,598,17,46,1,185,24,"Yathā ekacco‘‘ kathaṃ nu kho cīvaraṃ labhissāmī’’ ti puññavantehi bhikkhūhi saddhiṃ ekato hutvā kohaññaṃ karonto uttasati paritassati, paccekasambuddho evaṃ aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati. "
  2416. 562416,119,598,47,54,1,36,5,Laddhā {cā}ti dhammena samena labhitvā.
  2417. 562417,119,598,55,58,1,28,2,{Adhigato}ti vigatalobhagiddho.
  2418. 562418,119,598,59,64,1,47,4,{Amucchito}ti adhimattataṇhāya mucchanaṃ anāpanno.
  2419. 562419,119,598,65,71,1,46,4,{Anajjhāpanno}ti taṇhāya anotthaṭo apariyonaddho.
  2420. 562420,119,598,72,79,1,73,6,{Ādīnavadassāvī}ti anesanāpattiyañca gadhitaparibhoge ca ādīnavaṃ passamāno.
  2421. 562421,119,598,80,110,1,79,8,{Nissaraṇapañño}ti‘‘ yāvadeva sītassa paṭighātāyā’’ ti( ma. ni.1.23; a. ni.6.58) vuttaṃ nissaraṇameva pajānanto.
  2422. 562422,119,599,2,8,1,61,5,{Itarītaracīvarasantuṭṭhiyā}ti yena kenaci cīvarena santuṭṭhiyā.
  2423. 562423,119,599,9,32,1,148,16,"{Nevattānukkaṃsetī}ti yathā panidhekacco‘‘ ahaṃ paṃsukūliko, mayā upasampadamāḷeyeva paṃsukūlikaṅgaṃ gahitaṃ, ko mayā sadiso atthī’’ ti attukkaṃsanaṃ karoti. "
  2424. 562424,119,599,33,38,1,31,5,Evaṃ so attukkaṃsanaṃ na karoti.
  2425. 562425,119,599,39,62,1,122,18,Na paraṃ {vambhetī}ti‘‘ ime panaññe bhikkhū na paṃsukūlikāti vā paṃsukūlikamattampi etesaṃ natthī’’ ti vā evaṃ paraṃ na vambheti.
  2426. 562426,119,599,63,72,1,55,8,Yo hi tattha {dakkho}ti yo tasmiṃ cīvarasantose vaṇṇavādī.
  2427. 562427,119,599,73,78,1,27,5,Tāsu vā dakkho cheko byatto.
  2428. 562428,119,599,79,83,1,41,3,{Analaso}ti sātaccakiriyāya ālasiyavirahito.
  2429. 562429,119,599,84,92,1,59,7,Sampajāno {patissato}ti sampajānapaññāya ceva satiyā ca yutto.
  2430. 562430,119,599,93,98,1,40,4,Ariyavaṃse {ṭhito}ti ariyavaṃse patiṭṭhito.
  2431. 562431,119,600,2,8,1,49,5,Itarītarena {piṇḍapātenā}ti yena kenaci piṇḍapātena.
  2432. 562432,119,600,9,22,1,126,10,"Etthapi piṇḍapāto jānitabbo, piṇḍapātakhettaṃ jānitabbaṃ, piṇḍapātasantoso jānitabbo, piṇḍapātapaṭisaṃyuttaṃ dhutaṅgaṃ jānitabbaṃ. "
  2433. 562433,119,600,23,44,1,157,20,Tattha {piṇḍapāto}ti odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ yāgu khādanīyaṃ sāyanīyaṃ lehanīyanti soḷasa piṇḍapātā.
  2434. 562434,119,601,2,22,1,253,19,Piṇḍapātakhettan ti saṅghabhattaṃ uddesabhattaṃ nimantanaṃ salākabhattaṃ pakkhikaṃ uposathikaṃ pāṭipadikaṃ āgantukabhattaṃ gamikabhattaṃ gilānabhattaṃ gilānupaṭṭhākabhattaṃ dhurabhattaṃ kuṭibhattaṃ vārabhattaṃ vihārabhattanti pannarasa piṇḍapātakhettāni.
  2435. 562435,119,602,2,23,1,327,19,{Piṇḍapātasantoso}ti piṇḍapāte vitakkasantoso gamanasantoso pariyesanasantoso paṭilābhasantoso paṭiggahaṇasantoso mattapaṭiggahaṇasantoso loluppavivajjanasantoso yathālābhasantoso yathābalasantoso yathāsāruppasantoso upakārasantoso parimāṇasantoso paribhogasantoso sannidhiparivajjanasantoso vissajjanasantosoti pannarasa santosā.
  2436. 562436,119,602,24,30,1,47,6,Tattha sādako bhikkhu mukhaṃ dhovitvā vitakketi.
  2437. 562437,119,602,31,61,1,164,21,"Piṇḍapātikena pana gaṇena saddhiṃ caratā sāyaṃ therupaṭṭhānakāle‘‘ sve kattha piṇḍāya carissāmā’’ ti‘‘ asukagāme, bhante’’ ti ettakaṃ cintetvā tato paṭṭhāya na vitakketabbaṃ. "
  2438. 562438,119,602,62,66,1,46,4,Ekacārikena vitakkamāḷake ṭhatvā vitakketabbaṃ.
  2439. 562439,119,602,67,75,1,61,8,Tato paṭṭhāya vitakkento pana ariyavaṃsā cuto hoti paribāhiro.
  2440. 562440,119,602,76,79,1,24,3,Ayaṃ vitakkasantoso nāma.
  2441. 562441,119,602,80,94,1,82,9,Piṇḍāya pavisantena pana‘‘ kuhiṃ labhissāmī’’ ti acintetvā kammaṭṭhānasīsena gantabbaṃ.
  2442. 562442,119,602,95,98,1,23,3,Ayaṃ gamanasantoso nāma.
  2443. 562443,119,602,99,109,1,78,10,Pariyesantena yaṃ vā taṃ vā aggahetvā lajjiṃ pesalameva gahetvā pariyesitabbaṃ.
  2444. 562444,119,602,110,113,1,27,3,Ayaṃ pariyesanasantoso nāma.
  2445. 562445,119,602,114,130,1,80,11,"Dūratova āhariyamānaṃ disvā‘‘ etaṃ manāpaṃ, etaṃ amanāpan’’ ti cittaṃ na uppādetabbaṃ. "
  2446. 562446,119,602,131,134,1,26,3,Ayaṃ paṭilābhasantoso nāma.
  2447. 562447,119,602,135,153,1,101,13,"‘‘ Idaṃ manāpaṃ gaṇhissāmi, idaṃ amanāpaṃ na gaṇhissāmī’’ ti acintetvā yaṃ kiñci yāpanamattaṃ gahetabbameva. "
  2448. 562448,119,602,154,157,1,28,3,Ayaṃ paṭiggahaṇasantoso nāma.
  2449. 562449,119,603,2,13,1,66,9,"Ettha pana deyyadhammo bahu, dāyako appaṃ dātukāmo, appaṃ gahetabbaṃ. "
  2450. 562450,119,603,14,22,1,60,6,"Deyyadhammo bahu, dāyakopi bahudātukāmo, pamāṇeneva gahetabbaṃ. "
  2451. 562451,119,603,23,33,1,62,8,"Deyyadhammopi na bahu, dāyakopi appaṃ dātukāmo, appaṃ gahetabbaṃ. "
  2452. 562452,119,603,34,44,1,64,8,"Deyyadhammo na bahu, dāyako pana bahudātukāmo, pamāṇena gahetabbaṃ. "
  2453. 562453,119,603,45,58,1,103,11,"Paṭiggahaṇasmiñhi mattaṃ ajānanto manussānaṃ pasādaṃ makkheti, saddhādeyyaṃ vinipāteti, sāsanaṃ na karoti. "
  2454. 562454,119,603,59,64,1,43,5,Vijātamātuyāpissa cittaṃ gahetuṃ na sakkoti.
  2455. 562455,119,603,65,72,1,72,7,Iti mattaṃ jānitvāva paṭiggahetabbanti ayaṃ mattapaṭiggahaṇasantoso nāma.
  2456. 562456,119,603,73,78,1,49,4,Aḍḍhakulāniyeva agantvā dvārapaṭipāṭiyā gantabbaṃ.
  2457. 562457,119,603,79,82,1,33,3,Ayaṃ loluppavivajjanasantoso nāma.
  2458. 562458,119,603,83,88,1,43,5,Yathālābhasantosā dayo cīvare vuttanayā eva.
  2459. 562459,119,604,2,17,1,108,11,Piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā‘‘ samaṇadhammaṃ anupālessāmī’’ ti evaṃ upakāraṃ ñatvā paribhuñjanaṃ upakārasantoso nāma.
  2460. 562460,119,604,18,23,1,40,5,Pattaṃ pūretvā ānītaṃ na paṭiggahetabbaṃ.
  2461. 562461,119,604,24,33,1,90,8,"Anupasampanne sati tena gāhāpetabbaṃ, asati āharāpetvā paṭiggahaṇaparimāṇamattaṃ gahetabbaṃ. "
  2462. 562462,119,604,34,37,1,25,3,Ayaṃ parimāṇasantoso nāma.
  2463. 562463,119,604,38,53,1,93,10,Jighacchāya paṭivinodanaṃ‘‘ na idamettha nissaraṇan’’ ti evaṃ paribhuñjanaṃ paribhogasantoso nāma.
  2464. 562464,119,604,54,57,1,29,3,Nidahitvā na paribhuñjitabbaṃ.
  2465. 562465,119,604,58,61,1,36,3,Ayaṃ sannidhiparivajjanasantoso nāma.
  2466. 562466,119,604,62,67,1,55,5,Mukhaṃ anoloketvā sāraṇīyadhamme ṭhitena vissajjetabbaṃ.
  2467. 562467,119,604,68,71,1,27,3,Ayaṃ vissajjanasantoso nāma.
  2468. 562468,119,605,2,11,1,137,9,Piṇḍapātapaṭisaṃyuttāni pana pañca dhutaṅgāni piṇḍapātikaṅgaṃ sapadānacārikaṅgaṃ ekāsanikaṅgaṃ pattapiṇḍikaṅgaṃ khalupacchābhattikaṅganti.
  2469. 562469,119,605,12,26,1,159,13,"Iti piṇḍapātasantosamahāariyavaṃsaṃ pūrayamāno paccekasambuddho imāni pañca dhutaṅgāni gopeti, imāni gopento piṇḍapātasantosamahāariyavaṃsavasena santuṭṭho hoti. "
  2470. 562470,119,605,27,31,1,42,3,{Vaṇṇavādī}tiādīni vuttanayeneva veditabbāni.
  2471. 562471,119,606,2,16,1,132,10,"{Senāsanānī}ti idha senāsanaṃ jānitabbaṃ, senāsanakhettaṃ jānitabbaṃ, senāsanasantoso jānitabbo, senāsanapaṭisaṃyuttadhutaṅgaṃ jānitabbaṃ. "
  2472. 562472,119,606,17,43,1,190,25,Tattha senāsanan ti mañco pīṭhaṃ bhisi bimbohanaṃ vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṃ guhā leṇaṃ aṭṭo māḷo veḷugumbo rukkhamūlaṃ yattha vā pana bhikkhū paṭikkamantīti imāni pannarasa senāsanāni.
  2473. 562473,119,607,2,19,1,108,17,Senāsanakhettan ti saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā attano vā dhanena paṃsukūlaṃ vāti cha khettāni.
  2474. 562474,119,608,2,8,1,63,5,{Senāsanasantoso}ti senāsane vitakkasantosādayo pannarasa santosā.
  2475. 562475,119,608,9,13,1,36,4,Te piṇḍapāte vuttanayeneva veditabbā.
  2476. 562476,119,608,14,23,1,125,9,Senāsanapaṭisaṃyuttāni pana pañca dhutaṅgāni āraññikaṅgaṃ rukkhamūlikaṅgaṃ abbhokāsikaṅgaṃ sosānikaṅgaṃ yathāsanthatikaṅganti.
  2477. 562477,119,608,24,39,1,159,14,"Iti senāsanasantosaṃ mahāariyavaṃsaṃ pūrayamāno paccekasambuddho imāni pañca dhutaṅgāni gopeti, imāni gopento senāsanasantosamahāariyavaṃsavasena santuṭṭho hoti. "
  2478. 562478,119,609,2,51,1,448,43,Iti āyasmā dhammasenāpati sāriputtatthero pathaviṃ pattharamāno viya sāgarakucchiṃ pūrayamāno viya ākāsaṃ vitthārayamāno viya ca paṭhamaṃ cīvarasantosaṃ ariyavaṃsaṃ kathetvā candaṃ uṭṭhāpento viya sūriyaṃ ullaṅghento viya ca dutiyapiṇḍapātasantosaṃ kathetvā sineruṃ ukkhipento viya tatiyaṃ senāsanasantosaṃ ariyavaṃsaṃ kathetvā idāni gilānapaccayasantosaṃ ariyavaṃsaṃ kathetuṃ‘‘ santuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārenā’’ tiādimāha.
  2479. 562479,119,609,52,54,1,23,2,Taṃ piṇḍapātagatikameva.
  2480. 562480,119,609,55,58,1,64,3,Tattha yathālābhayathābalayathāsāruppasantoseneva santussitabbaṃ.
  2481. 562481,119,609,59,90,1,84,7,"Bhāvanārāmaariyavaṃso pana idha anāgato, nesajjikaṅgaṃ bhāvanārāmaariyavaṃsaṃ bhajati( dī. ni. aṭṭha.3.309; a. ni. aṭṭha.2.4.28). "
  2482. 562482,119,609,91,93,1,14,2,Vuttampi cetaṃ–
  2483. 562483,119,610,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Pañca senāsane vuttā, pañca āhāranissitā; "
  2484. 562484,119,611,2,35,1,42,6,"Eko vīriyasaṃyutto, dve ca cīvaranissitā’’ ti.( dī. ni. aṭṭha.3.309; a. ni. aṭṭha.2.4.28); "
  2485. 562485,119,612,2,12,1,66,8,Porāṇe aggaññe ariyavaṃse {ṭhito}ti ettha {porāṇe}ti na adhunuppattike.
  2486. 562486,119,612,13,17,1,26,3,{Aggaññe}ti aggehi jānitabbe.
  2487. 562487,119,612,18,22,1,27,3,{Ariyavaṃse}ti ariyānaṃ vaṃse.
  2488. 562488,119,612,23,41,1,153,16,"Yathā hi khattiyavaṃso brāhmaṇavaṃso vessavaṃso suddavaṃso samaṇavaṃso kulavaṃso rājavaṃso, evamayampi aṭṭhamo ariyavaṃso, ariyatanti ariyapaveṇi nāma hoti. "
  2489. 562489,119,612,42,52,1,93,10,So kho panāyaṃ vaṃso imesaṃ vaṃsānaṃ mūlagandhādīnaṃ kālānusārigandhādayo viya aggamakkhāyati.
  2490. 562490,119,612,53,61,1,34,7,"Ke pana te ariyā, yesaṃ eso vaṃsoti? "
  2491. 562491,119,612,62,76,1,95,12,"Ariyā vuccanti buddhā ca paccekabuddhā ca tathāgatasāvakā ca, etesaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso. "
  2492. 562492,119,612,77,99,1,182,20,"Ito pubbe hi satasahassakappādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake taṇhaṅkaro medhaṅkaro saraṇaṅkaro dīpaṅkaroti cattāro buddhā uppannā, te ariyā, tesaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso. "
  2493. 562493,119,612,100,129,1,223,26,"Tesaṃ buddhānaṃ parinibbānato aparabhāge asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā koṇḍañño nāma buddho uppanno… pe… imasmiṃ kappe kakusandho koṇāgamano kassapo amhākaṃ bhagavā gotamoti cattāro buddhā uppannā, tesaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso. "
  2494. 562494,119,612,130,153,1,118,9,"Api ca atītānāgatapaccuppannānaṃ sabbabuddhapaccekabuddhabuddhasāvakānaṃ ariyānaṃ vaṃsoti ariyavaṃso, tasmiṃ ariyavaṃse( a. ni. aṭṭha.2.4.28). "
  2495. 562495,119,612,154,157,1,18,2,{Ṭhito}ti patiṭṭhito.
  2496. 562496,119,612,158,161,1,30,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ.
  2497. 562497,119,613,2,3,1,26,1,Aṭṭhamagāthāniddesavaṇṇanā .
  2498. 562498,119,614,2,24,1,112,14,"129. Navame ayaṃ yojanā– dussaṅgahā pabbajitāpi eke, ye asantosābhibhūtā, tathāvidhā eva ca atho gahaṭṭhā gharamāvasantā. "
  2499. 562499,119,614,25,32,1,86,7,Etamahaṃ dussaṅgahabhāvaṃ jigucchanto vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti.
  2500. 562500,119,614,33,36,1,31,3,Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ.
  2501. 562501,119,615,2,7,1,37,4,Niddese {anassavā}ti vacanaṃ assavanakā.
  2502. 562502,119,615,8,11,1,21,2,{Avacanakarā}ti dubbacā.
  2503. 562503,119,615,12,21,1,75,7,"{Paṭilomavuttino}ti paccanīkaṃ kathanasīlā, paṭimallā hutvā pavattantīti attho. "
  2504. 562504,119,615,22,33,1,89,10,Aññeneva mukhaṃ {karontī}ti ovādadāyake disvā mukhaṃ parivattetvā aññaṃ disābhāgaṃ olokenti.
  2505. 562505,119,615,34,39,1,30,4,Abyāvaṭo {hutvā}ti avāvaṭo hutvā.
  2506. 562506,119,615,40,45,1,32,4,Anapekkho {hutvā}ti anallīno hutvā.
  2507. 562507,119,616,2,3,1,25,1,Navamagāthāniddesavaṇṇanā .
  2508. 562508,119,617,2,9,1,28,3,130. Dasame {oropayitvā}ti apanetvā.
  2509. 562509,119,617,10,13,1,84,2,{Gihibyañjanānī}ti kesamassuodātavatthālaṅkāramālāgandhavilepanaitthiputtadāsidāsādīni.
  2510. 562510,119,617,14,26,1,61,7,"Etāni gihibhāvaṃ byañjayanti, tasmā‘‘ gihibyañjanānī’’ ti vuccanti. "
  2511. 562511,119,617,27,30,1,28,2,{Sañchinnapatto}ti patitapatto.
  2512. 562512,119,617,31,35,1,32,3,{Chetvānā}ti maggañāṇena chinditvā.
  2513. 562513,119,617,36,39,1,29,2,{Vīro}ti maggavīriyasamannāgato.
  2514. 562514,119,617,40,43,1,31,2,{Gihibandhanānī}ti kāmabandhanāni.
  2515. 562515,119,617,44,48,1,26,4,Kāmā hi gihīnaṃ bandhanāni.
  2516. 562516,119,617,49,52,1,18,3,Ayaṃ tāva padattho.
  2517. 562517,119,618,2,5,1,19,3,Ayaṃ pana adhippāyo–
  2518. 562518,119,618,6,37,1,150,15,‘‘ aho vatāhampi oropayitvā gihibyañjanāni sañchinnapatto yathā koviḷāro bhaveyyan’’ ti evañhi cintayamāno vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti( su. ni. aṭṭha.1.44).
  2519. 562519,119,618,38,41,1,31,3,Sesaṃ purimanayeneva jānitabbaṃ.
  2520. 562520,119,619,2,7,1,34,4,Niddese {sārāsanañcā}ti sāraṃ āsanaṃ.
  2521. 562521,119,619,8,11,1,19,2,{Chinnānī}ti gaḷitāni.
  2522. 562522,119,619,12,15,1,23,2,{Sañchinnānī}ti nipaṇṇāni.
  2523. 562523,119,619,16,20,1,26,3,{Patitānī}ti vaṇṭato muttāni.
  2524. 562524,119,619,21,25,1,32,3,{Paripatitānī}ti bhūmiyaṃ patitāni.
  2525. 562525,119,620,2,3,1,25,1,Dasamagāthāniddesavaṇṇanā .
  2526. 562526,119,621,2,4,1,28,2,Paṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2527. 562527,119,622,2,4,1,18,2,2 . Dutiyavaggavaṇṇanā
  2528. 562528,119,623,2,4,1,0,0,131-2.
  2529. 562529,119,623,5,15,1,89,8,Dutiyavaggassa paṭhamadvaye nipakan ti pakatinipuṇaṃ paṇḍitaṃ kasiṇaparikammādīsu kusalaṃ.
  2530. 562530,119,623,16,23,1,59,7,Sādhuvihārin ti appanāvihārena vā upacārena vā samannāgataṃ.
  2531. 562531,119,623,24,27,1,24,3,Dhīran ti dhitisampannaṃ.
  2532. 562532,119,623,28,32,1,37,4,Tattha nipakattena dhitisampadā vuttā.
  2533. 562533,119,623,33,37,1,35,4,Idha pana dhitisampannamevāti attho.
  2534. 562534,119,623,38,76,1,93,12,"Dhiti nāma asithilaparakkamatā,‘‘ kāmaṃ taco ca nhāru cā’’ ti( ma. ni.2.184; a. ni.2.5; mahāni.196) evaṃ pavattavīriyassetaṃ adhivacanaṃ. "
  2535. 562535,119,623,77,81,1,29,4,Api ca dhikkatapāpotipi dhīro.
  2536. 562536,119,623,82,107,1,142,20,Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ {pahāyā}ti yathā paṭirājā‘‘ vijitaṃ raṭṭhaṃ anatthāvahan’’ ti ñatvā rajjaṃ pahāya eko carati evaṃ bālasahāyaṃ pahāya eko care.
  2537. 562537,119,623,108,130,1,133,21,"Atha vā rājāva raṭṭhan ti yathā sutasomo rājā vijitaṃ raṭṭhaṃ pahāya eko cari, yathā ca mahājanako evaṃ ekova careti ayampi etassattho. "
  2538. 562538,119,623,131,148,1,50,6,Sesaṃ vuttānusārena sakkā jānitunti na vitthāritaṃ( su. ni. aṭṭha.1.45-46).
  2539. 562539,119,623,149,152,1,24,3,Niddese vattabbaṃ natthi.
  2540. 562540,119,624,2,3,1,13,1,Paṭhamadvayaṃ .
  2541. 562541,119,625,2,9,1,33,4,133. Tatiyagāthā padatthato uttānā eva.
  2542. 562542,119,625,10,27,1,112,13,Kevalañca pana sahāyasampadan ti ettha asekkhehi sīlādikkhandhehi sampannā sahāyā eva‘‘ sahāyasampadā’’ ti veditabbā.
  2543. 562543,119,625,28,46,1,116,15,"Ayaṃ panettha yojanā– yā ayaṃ vuttā sahāyasampadā, taṃ sahāyasampadaṃ addhā pasaṃsāma, ekaṃseneva thomemāti vuttaṃ hoti. "
  2544. 562544,119,625,47,48,1,6,1,Kathaṃ?
  2545. 562545,119,625,49,53,1,29,3,Seṭṭhā samāsevitabbā {sahāyā}ti.
  2546. 562546,119,625,54,55,1,5,1,Kasmā?
  2547. 562547,119,625,56,70,1,115,13,"Attano sīlādīhi seṭṭhe sevamānassa sīlādayo dhammā anuppannā uppajjanti, uppannā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇanti. "
  2548. 562548,119,625,71,80,1,83,8,Same sevamānassa aññamaññasamadhāraṇena kukkuccavinodanena ca laddhā na parihāyanti .
  2549. 562549,119,625,81,108,1,220,26,Ete pana sahāyake seṭṭhe ca same ca aladdhā kuhanādimicchājīvaṃ vajjetvā dhammena samena uppannaṃ bhojanaṃ bhuñjanto tattha ca paṭighānunayaṃ anuppādento anavajjabhojī hutvā atthakāmo kulaputto eko care khaggavisāṇakappo.
  2550. 562550,119,625,109,127,1,51,7,Ahampi hi evaṃ caranto imaṃ sampattiṃ adhigatomhīti( su. ni. aṭṭha.1.47).
  2551. 562551,119,625,128,131,1,21,3,Niddeso vuttanayo eva.
  2552. 562552,119,626,2,3,1,7,1,Tatiyaṃ .
  2553. 562553,119,627,2,10,1,25,3,134. Catutthe {disvā}ti oloketvā.
  2554. 562554,119,627,11,14,1,23,2,{Suvaṇṇassā}ti kañcanassa.
  2555. 562555,119,627,15,22,1,21,3,‘‘ Valayānī’’ ti pāṭhaseso.
  2556. 562556,119,627,23,27,1,27,4,Sāvasesapāṭho hi ayaṃ attho.
  2557. 562557,119,627,28,35,1,56,5,"{Pabhassarānī}ti pabhāsanasīlāni, jutimantānīti vuttaṃ hoti. "
  2558. 562558,119,627,36,38,1,24,2,Sesaṃ uttānapadatthameva.
  2559. 562559,119,627,39,65,1,167,20,"Ayaṃ pana yojanā– disvā bhujasmiṃ suvaṇṇassa valayāni‘‘ gaṇavāse sati saṅghaṭṭanā, ekavāse sati aghaṭṭanā’’ ti evaṃ cintento vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. "
  2560. 562560,119,627,66,79,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.48).
  2561. 562561,119,627,80,83,1,19,2,{Nūpurānī}ti valayāni.
  2562. 562562,119,627,84,92,1,22,4,‘‘ Niyurā’’ ti keci vadanti.
  2563. 562563,119,627,93,97,1,30,3,{Ghaṭṭentī}ti aññamaññaṃ hananti.
  2564. 562564,119,628,2,3,1,9,1,Catutthaṃ .
  2565. 562565,119,629,2,9,1,34,4,135. Pañcamagāthā padatthato uttānā eva.
  2566. 562566,119,629,10,32,1,166,20,"Ayaṃ pana ettha adhippāyo– yvāyaṃ etena dutīyena kumārena sītuṇhādīni nivedentena sahavāsena taṃ saññāpentassa mama vācābhilāpo, tasmiṃ sinehavasena abhisajjanā vā jātā. "
  2567. 562567,119,629,33,44,1,60,10,"Sace ahaṃ imaṃ na pariccajāmi, tato āyati mpi tatheva hessati. "
  2568. 562568,119,629,45,56,1,65,9,"Yathā idāni, evaṃ dutīyena saha mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā. "
  2569. 562569,119,629,57,82,1,140,14,Ubhayampi cetaṃ antarāyakaraṃ visesādhigamassāti etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno taṃ chaḍḍetvā yoniso paṭipajjitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti( su. ni. aṭṭha.1.49).
  2570. 562570,119,629,83,85,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2571. 562571,119,630,2,3,1,8,1,Pañcamaṃ .
  2572. 562572,119,631,2,14,1,51,8,136. Chaṭṭhe {kāmā}ti dve kāmā vatthukāmā ca kilesakāmā ca.
  2573. 562573,119,631,15,25,1,85,9,"Tattha vatthukāmā manāpiyā rūpādayo dhammā, kilesakāmā chandādayo sabbepi rāgappabhedā. "
  2574. 562574,119,631,26,31,1,30,4,Idha pana vatthukāmā adhippetā .
  2575. 562575,119,631,32,34,1,26,2,Rūpādianekappakārena citrā.
  2576. 562576,119,631,35,37,1,23,2,Lokassādavasena madhurā.
  2577. 562577,119,631,38,42,1,42,4,Bālaputhujjanānaṃ manaṃ ramentīti manoramā.
  2578. 562578,119,631,43,52,1,67,7,"{Virūparūpenā}ti virūpena rūpena, anekavidhena sabhāvenāti vuttaṃ hoti. "
  2579. 562579,119,631,53,62,1,60,7,"Te hi rūpādivasena citrā, rūpādīsupi nīlādivasena vividharūpā. "
  2580. 562580,119,631,63,77,1,101,13,"Evaṃ tena virūparūpena tathā tathā assādaṃ dassetvā mathenti cittaṃ, pabbajjāya abhiramituṃ na dentīti. "
  2581. 562581,119,631,78,80,1,21,2,Sesamettha pākaṭameva.
  2582. 562582,119,631,81,101,1,77,9,Nigamanampi dvīhi tīhi vā padehi yojetvā purimagāthāsu vuttanayena veditabbaṃ( su. ni. aṭṭha.1.50).
  2583. 562583,119,632,2,7,1,33,3,{Kāmaguṇā}ti kāmayitabbaṭṭhena kāmā.
  2584. 562584,119,632,8,10,1,19,2,Bandhanaṭṭhena guṇā.
  2585. 562585,119,632,11,32,1,85,10,"‘‘ Anujānāmi, bhikkhave, ahatānaṃ vatthānaṃ diguṇaṃ saṅghāṭin’’ ti( mahāva.348) ettha paṭalaṭṭho guṇaṭṭho."
  2586. 562586,119,632,33,58,1,84,11,"‘‘ Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahantī’’ ti( saṃ. ni.1.4) ettha rāsaṭṭho guṇaṭṭho."
  2587. 562587,119,632,59,79,1,64,7,‘‘ Sataguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā’’ ti( ma. ni.3.379) ettha ānisaṃsaṭṭho guṇaṭṭho.
  2588. 562588,119,632,80,119,1,67,9,"‘‘ Antaṃ antaguṇaṃ( dī. ni.2.377; ma. ni.1.110; khu. pā.3. dvattiṃsākāra), kayirā mālāguṇe bahū’’ ti ettha bandhanaṭṭho guṇaṭṭho. "
  2589. 562589,119,632,120,126,1,34,5,"Idhāpi eseva adhippeto, tena vuttaṃ–"
  2590. 562590,119,632,127,134,1,22,3,‘‘ bandhanaṭṭhena guṇā’’ ti.
  2591. 562591,119,632,135,139,1,43,3,{Cakkhuviññeyyā}ti cakkhuviññāṇena passitabbā.
  2592. 562592,119,632,140,145,1,47,5,Etenupāyena sotaviññeyyā dīsupi attho veditabbo.
  2593. 562593,119,632,146,157,1,59,8,"{Iṭṭhā}ti pariyiṭṭhā vā hontu, mā vā, iṭṭhārammaṇabhūtāti attho. "
  2594. 562594,119,632,158,161,1,16,2,{Kantā}ti kāmanīyā.
  2595. 562595,119,632,162,165,1,23,2,{Manāpā}ti manavaḍḍhanakā.
  2596. 562596,119,632,166,169,1,21,2,{Piyarūpā}ti piyajātikā.
  2597. 562597,119,632,170,177,1,63,6,{Kāmūpasaṃhitā}ti ārammaṇaṃ katvā uppajjamānena kāmena upasaṃhitā.
  2598. 562598,119,632,178,184,1,50,4,"{Rajanīyā}ti rajjaniyā, rāguppattikāraṇabhūtāti attho. "
  2599. 562599,119,633,2,11,1,69,7,Yadi {muddāyā}tiādīsu {muddā}ti aṅgulipabbesu saññaṃ ṭhapetvā hatthamuddā.
  2600. 562600,119,633,12,15,1,23,2,{Gaṇanā}ti acchiddagaṇanā.
  2601. 562601,119,633,16,19,1,24,3,Saṅkhānan ti piṇḍagaṇanā.
  2602. 562602,119,633,20,57,1,169,23,"Yāya khettaṃ oloketvā‘‘ idha ettakā vīhī bhavissanti’’, rukkhaṃ oloketvā‘‘ idha ettakāni phalāni bhavissanti’’, ākāsaṃ oloketvā‘‘ ime ākāse sakuṇā ettakā nāma bhavissantī’’ ti jānanti. "
  2603. 562603,119,633,58,61,1,17,2,{Kasī}ti kasikammaṃ.
  2604. 562604,119,633,62,65,1,47,2,{Vaṇijjā}ti jaṅghavaṇijjathalavaṇijjādivaṇippatho.
  2605. 562605,119,633,66,76,1,82,10,Gorakkhan ti attano vā paresaṃ vā gāvo rakkhitvā pañcagorasavikkayena jīvanakammaṃ.
  2606. 562606,119,633,77,83,1,48,5,Issattho vuccati āvudhaṃ gahetvā upaṭṭhānakammaṃ.
  2607. 562607,119,633,84,91,1,59,7,Rājaporisan ti vinā āvudhena rājakammaṃ katvā rājupaṭṭhānaṃ.
  2608. 562608,119,633,92,95,1,46,3,Sippaññataran ti gahitāvasesahatthiassasippādi.
  2609. 562609,119,634,2,15,1,89,11,"Sītassa {purakkhato}ti lakkhaṃ viya sarassa sītassa purato ṭhito, sītena bādhiyamānoti attho. "
  2610. 562610,119,634,16,19,1,17,3,Uṇhepi eseva nayo.
  2611. 562611,119,634,20,25,1,34,4,Ḍaṃsā dīsu {ḍaṃsā}ti piṅgalamakkhikā.
  2612. 562612,119,634,26,29,1,22,2,{Makasā}ti sabbamakkhikā.
  2613. 562613,119,634,30,36,1,36,5,{Sarīsapā}ti ye keci saritvā gacchanti.
  2614. 562614,119,634,37,42,1,45,4,{Rissamāno}ti pīḷiyamāno ruppamāno ghaṭṭiyamāno.
  2615. 562615,119,634,43,46,1,19,2,{Mīyamāno}ti maramāno.
  2616. 562616,119,634,47,60,1,84,9,"Ayaṃ, {bhikkhave}ti bhikkhave, ayaṃ muddādīhi jīvikakappanaṃ āgamma sītādipaccayo ābādho. "
  2617. 562617,119,634,61,70,1,50,6,"Kāmānaṃ {ādīnavo}ti kāmesu upaddavo, upasaggoti attho. "
  2618. 562618,119,634,71,76,1,40,4,{Sandiṭṭhiko}ti paccakkho sāmaṃ passitabbo.
  2619. 562619,119,634,77,80,1,27,2,{Dukkhakkhandho}ti dukkharāsi.
  2620. 562620,119,634,81,88,1,55,6,{Kāmahetū}tiādīsu paccayaṭṭhena kāmā assa hetūti kāmahetu.
  2621. 562621,119,634,89,93,1,40,4,Mūlaṭṭhena kāmā nidānamassāti kāmanidāno.
  2622. 562622,119,634,94,103,1,42,5,Liṅgavipallāsena pana‘‘ kāmanidānan’’ ti vutto.
  2623. 562623,119,634,104,109,1,50,5,Kāraṇaṭṭhena kāmā adhikaraṇaṃ assāti kāmādhikaraṇo.
  2624. 562624,119,634,110,119,1,47,5,Liṅgavipallāseneva pana‘‘ kāmādhikaraṇan’’ ti vutto.
  2625. 562625,119,634,120,128,1,70,7,Kāmānameva {hetū}ti idaṃ niyamavacanaṃ kāmapaccayā uppajjatiyevāti attho.
  2626. 562626,119,635,2,6,1,51,3,{Uṭṭhahato}ti ājīvasamuṭṭhāpakavīriyena uṭṭhahantassa.
  2627. 562627,119,635,7,13,1,46,5,{Ghaṭato}ti taṃ vīriyaṃ pubbenāparaṃ ghaṭentassa.
  2628. 562628,119,635,14,20,1,48,5,{Vāyamato}ti vāyāmaṃ parakkamaṃ payogaṃ karontassa.
  2629. 562629,119,635,21,28,1,56,5,"{Nābhinipphajjantī}ti na nipphajjanti, hatthaṃ nābhiruhanti. "
  2630. 562630,119,635,29,34,1,41,4,{Socatī}ti citte uppannabalavasokena socati.
  2631. 562631,119,635,35,40,1,40,4,{Kilamatī}ti kāye uppannadukkhena kilamati.
  2632. 562632,119,635,41,45,1,30,3,{Paridevatī}ti vācāya paridevati.
  2633. 562633,119,635,46,50,1,25,4,Urattāḷin ti uraṃ tāḷetvā.
  2634. 562634,119,635,51,54,1,16,2,{Kandatī}ti rodati.
  2635. 562635,119,635,55,62,1,46,6,Sammohaṃ {āpajjatī}ti visaññī viya sammūḷho hoti.
  2636. 562636,119,635,63,66,1,17,3,Moghan ti tucchaṃ.
  2637. 562637,119,635,67,70,1,17,2,{Aphalo}ti nipphalo.
  2638. 562638,119,636,2,5,1,34,3,Ārakkhādhikaraṇan ti ārakkhakāraṇā.
  2639. 562639,119,636,6,14,1,33,7,Kinti {me}ti kena nu kho me upāyena.
  2640. 562640,119,636,15,25,1,66,9,Yampi {me}ti yampi mayhaṃ kasikammādīni katvā uppāditaṃ dhanaṃ ahosi.
  2641. 562641,119,636,26,34,1,44,7,Tampi no {natthī}ti tampi amhākaṃ idāni natthi.
  2642. 562642,119,637,2,13,1,75,8,"Puna caparaṃ, bhikkhave, {kāmahetū}tiādināpi kāraṇaṃ dassetvāva ādīnavaṃ dīpeti. "
  2643. 562643,119,637,14,23,1,63,7,Tattha {kāmahetū}ti kāmapaccayā rājānopi rājūhi {vivadantī}ti attho.
  2644. 562644,119,637,24,33,1,67,8,"Kāmanidānan ti bhāvanapuṃsakaṃ, kāme nidānaṃ katvā vivadantīti attho. "
  2645. 562645,119,637,34,44,1,80,8,"Kāmādhikaraṇan tipi bhāvanapuṃsakameva, kāme adhikaraṇaṃ katvā vivadantīti attho. "
  2646. 562646,119,637,45,53,1,95,7,Kāmānameva {hetū}ti gāmanigamasenāpatipurohitaṭṭhānantarādīnaṃ kāmānaṃyeva hetu vivadantīti attho.
  2647. 562647,119,637,54,57,1,23,2,{Upakkamantī}ti paharanti.
  2648. 562648,119,638,2,7,1,43,5,Asicamman ti asiñceva kheṭakaphalakādīni ca.
  2649. 562649,119,639,2,9,1,65,6,Dhanukalāpaṃ {sannayhitvā}ti dhanuṃ gahetvā sarakalāpaṃ sannayhitvā.
  2650. 562650,119,639,10,13,1,33,3,Ubhatobyūḷhan ti ubhatorāsibhūtaṃ.
  2651. 562651,119,639,14,17,1,24,2,{Pakkhandantī}ti pavisanti.
  2652. 562652,119,639,18,21,1,15,2,{Usūsū}ti kaṇḍesu.
  2653. 562653,119,639,22,25,1,32,2,{Vijjotalantesū}ti parivattamānesu.
  2654. 562654,119,639,26,32,1,29,5,Te {tatthā}ti te tasmiṃ saṅgāme.
  2655. 562655,119,640,2,16,1,112,11,Addāvalepanā {upakāriyo}ti cettha manussā pākārapādaṃ assakhurasaṇṭhānena iṭṭhakāhi cinitvā upari sudhāya limpanti.
  2656. 562656,119,640,17,26,1,41,5,Evaṃ katapākārapādā‘‘ upakāriyo’’ ti vuccanti.
  2657. 562657,119,640,27,34,1,49,7,Tā tintena kalalena sittā addāvalepanā nāma honti.
  2658. 562658,119,640,35,46,1,133,10,{Pakkhandantī}ti tāsaṃ heṭṭhā tikhiṇaayasūlarukkhasūlādīhi vijjhiyamānā pākārassa picchillabhāvena ārohituṃ asakkontāpi upadhāvantiyeva.
  2659. 562659,119,640,47,50,1,29,2,{Chakaṇakāyā}ti kuthitagomayena.
  2660. 562660,119,640,51,54,1,25,2,{Abhivaggenā}ti satadantena.
  2661. 562661,119,640,55,75,1,146,16,Taṃ aṭṭhadantākārena katvā‘‘ nagaradvāraṃ bhinditvā pavisissāmā’’ ti āgate uparidvāre ṭhitā tassa bandhanayottāni chinditvā tena abhivaggena omaddanti.
  2662. 562662,119,641,2,6,1,36,3,Sandhimpi {chindantī}ti gharasandhimpi.
  2663. 562663,119,641,7,13,1,46,6,Nillopan ti gāme paharitvā mahāvilopaṃ karonti.
  2664. 562664,119,641,14,23,1,91,9,Ekāgārikan ti paṇṇāsamattāpi saṭṭhimattāpi parivāretvā jīvaggāhaṃ gahetvā dhanaṃ āharāpenti.
  2665. 562665,119,641,24,29,1,51,4,Paripanthepi {tiṭṭhantī}ti panthadūhanakammaṃ karonti.
  2666. 562666,119,641,30,44,1,26,2,{Aḍḍhadaṇḍakehī}ti muggarehi( ma. ni. aṭṭha.1.169).
  2667. 562667,119,641,45,47,1,19,2,Sesaṃ vuttatthameva.
  2668. 562668,119,642,2,3,1,8,1,Chaṭṭhaṃ .
  2669. 562669,119,643,2,14,1,79,8,"137. Sattame etīti īti, āgantukānaṃ akusalabhāgiyānaṃ byasanahetūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. "
  2670. 562670,119,643,15,22,1,71,7,Tasmā kāmaguṇāpi ete anekabyasanāvahaṭṭhena daḷhasannipātaṭṭhena ca īti.
  2671. 562671,119,643,23,29,1,59,5,"Gaṇḍopi asuciṃ paggharati, uddhumātaparipakkaparibhinno hoti. "
  2672. 562672,119,643,30,39,1,98,8,Tasmā ete kilesā asucipaggharaṇato uppādajarābhaṅgehi uddhumātaparipakkaparibhinnabhāvato ca gaṇḍo.
  2673. 562673,119,643,40,51,1,103,9,"Upaddavatīti upaddavo, anatthaṃ janento abhibhavati ajjhottharatīti attho, rāgagaṇḍādīnametaṃ adhivacanaṃ. "
  2674. 562674,119,643,52,58,1,84,6,Tasmā kāmaguṇāpete aviditanibbānatthāvahahetutāya sabbupaddavavatthutāya ca upaddavo.
  2675. 562675,119,643,59,75,1,151,15,"Yasmā panete kilesāturabhāvaṃ janentā sīlasaṅkhātamārogyaṃ loluppaṃ vā uppādentā pākatikameva ārogyaṃ vilumpanti, tasmā iminā ārogyavilumpanaṭṭhena rogo. "
  2676. 562676,119,643,76,82,1,80,6,Abbhantaramanupaviṭṭhaṭṭhena pana antotudanaṭṭhena dunnīharaṇīyaṭṭhena ca sallaṃ.
  2677. 562677,119,643,83,85,1,45,2,Diṭṭhadhammikasamparāyikabhayāvahanato bhayaṃ.
  2678. 562678,119,643,86,91,1,35,5,Metan ti etaṃ sesamettha pākaṭameva.
  2679. 562679,119,643,92,106,1,36,3,Nigamanampi vuttanayeneva veditabbaṃ( su. ni. aṭṭha.1.51).
  2680. 562680,119,644,2,8,1,41,5,Kāmarāgarattāyan ti kāmarāgena ratto ayaṃ.
  2681. 562681,119,644,9,14,1,50,4,{Chandarāgavinibaddho}ti chandarāgena snehena baddho.
  2682. 562682,119,644,15,21,1,69,5,Diṭṭhadhammikāpi {gabbhā}ti imasmiṃ attabhāve vattamānasaḷāyatanagabbhā.
  2683. 562683,119,644,22,27,1,50,4,Samparāyikāpi {gabbhā}ti paralokepi saḷāyatanagabbhā.
  2684. 562684,119,644,28,34,1,40,5,Na {parimuccatī}ti parimuccituṃ na sakkoti.
  2685. 562685,119,644,35,43,1,58,6,Otiṇṇo {sātarūpenā}ti madhurasabhāvena rāgena otiṇṇo ogāhito.
  2686. 562686,119,644,44,47,1,30,3,Palipathan ti kāmakalalamaggaṃ.
  2687. 562687,119,644,48,51,1,18,3,Duggan ti duggamaṃ.
  2688. 562688,119,645,2,3,1,8,1,Sattamaṃ .
  2689. 562689,119,646,2,10,1,85,5,138. Aṭṭhame sītaṃ dubbidhaṃ abbhantaradhātukkhobhapaccayañca bāhiradhātukkhobhapaccayañca.
  2690. 562690,119,646,11,13,1,11,2,Tathā uṇhaṃ.
  2691. 562691,119,646,14,18,1,30,3,Tattha {ḍaṃsā}ti piṅgalamakkhikā.
  2692. 562692,119,646,19,26,1,48,6,{Sarīsape}ti ye keci dīghajātikā saritvā gacchanti.
  2693. 562693,119,646,27,29,1,16,2,Sesaṃ pākaṭameva.
  2694. 562694,119,646,30,33,1,36,3,Nigamanampi vuttanayeneva veditabbaṃ.
  2695. 562695,119,647,2,3,1,8,1,Aṭṭhamaṃ .
  2696. 562696,119,648,2,9,1,33,4,139. Navamagāthā padatthato pākaṭā eva.
  2697. 562697,119,648,10,21,1,69,9,"Ayaṃ panettha adhippāyayojanā– sā ca kho yuttivasena, na anussavavasena. "
  2698. 562698,119,648,22,35,1,103,12,"Yathā ayaṃ hatthī manussakantesu sīlesu dantattā adantabhūmiṃ nāgacchatīti vā, sarīramahantatāya vā nāgo. "
  2699. 562699,119,648,36,57,1,160,18,"Evaṃ kudāssu nāmāhampi ariyakantesu sīlesu dantattā adantabhūmiṃ nāgamanena, āguṃ akaraṇena, puna itthattaṃ anāgamanena ca guṇasarīramahantatāya vā nāgo bhaveyyaṃ. "
  2700. 562700,119,648,58,100,1,332,38,"Yathā cesa yūthāni vivajjayitvā ekacariyasukhena yathābhirantaṃ vihare araññe, eko care khaggavisāṇakappo, kudāssu nāmāhampi evaṃ gaṇaṃ vivajjayitvā ekattābhiratisukhena jhānasukhena yathābhirantaṃ araññe attano yathā yathā sukhaṃ, tathā tathā yattakaṃ vā icchāmi, tattakaṃ araññe nivāsaṃ eko care khaggavisāṇakappo eko careyyanti attho. "
  2701. 562701,119,648,101,112,1,136,10,"Yathā cesa susaṇṭhitakkhandhamahantatāya sañjātakkhandho, kudāssu nāmāhampi evaṃ asekkhasīlakkhandhamahantatāya sañjātakkhandho bhaveyyaṃ. "
  2702. 562702,119,648,113,134,1,175,18,"Yathā cesa padumasadisagattatāya vā, padumakule uppannatāya vā padumī, kudāssu nāmāhampi evaṃ padumasadisabojjhaṅgamahantatāya vā, ariyajātipadume uppannatāya vā padumī bhaveyyaṃ. "
  2703. 562703,119,648,135,155,1,201,18,"Yathā cesa thāmabalajavādīhi uḷāro, kudāssu nāmāhampi evaṃ parisuddhakāyasamācāratādīhi sīlasamādhinibbedhikapaññādīhi vā uḷāro bhaveyyanti evaṃ cintento vipassanaṃ ārabhitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. "
  2704. 562704,119,649,2,3,1,7,1,Navamaṃ .
  2705. 562705,119,650,2,15,1,60,9,"140. Dasame aṭṭhānatan ti aṭṭhānaṃ taṃ, akāraṇaṃ tanti vuttaṃ hoti. "
  2706. 562706,119,650,16,43,1,58,7,Anunāsikassa lopo kato‘‘ ariyasaccāna dassanan’’ tiādīsu( khu. pā.5.11; su. ni.270) viya.
  2707. 562707,119,650,44,47,1,33,2,{Saṅgaṇikāratassā}ti gaṇābhiratassa.
  2708. 562708,119,650,48,67,1,65,8,Yan ti kāraṇavacanametaṃ‘‘ yaṃ hirīyati hirīyitabbenā’’ tiādīsu( dha. sa.30) viya.
  2709. 562709,119,650,68,71,1,21,2,{Phassaye}ti adhigacche.
  2710. 562710,119,650,72,76,1,38,4,Sāmayikaṃ vimuttin ti lokiyasamāpattiṃ.
  2711. 562711,119,650,77,91,1,79,10,Sā hi appitappitasamaye eva paccanīkehi vimuccanato‘‘ sāmayikā vimuttī’’ ti vuccati.
  2712. 562712,119,650,92,95,1,22,3,Taṃ sāmayikaṃ vimuttiṃ.
  2713. 562713,119,650,96,125,1,191,23,"‘‘ Aṭṭhānaṃ taṃ, na taṃ kāraṇaṃ vijjati saṅgaṇikāratassa, yena kāraṇena phassaye iti etaṃ ādiccabandhussa paccekabuddhassa vaco nisamma saṅgaṇikāratiṃ pahāya yoniso paṭipajjanto adhigatomhī’’ ti āha. "
  2714. 562714,119,650,126,149,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva( su. ni. aṭṭha.1.54; apa. aṭṭha.1.1.110).
  2715. 562715,119,651,2,7,1,41,4,Niddese nekkhammasukhan ti pabbajjāsukhaṃ.
  2716. 562716,119,651,8,12,1,46,4,Pavivekasukhan ti kāyacittaupadhiviveke sukhaṃ.
  2717. 562717,119,651,13,17,1,51,4,Upasamasukhan ti kilesupasamaṃ phalasamāpattisukhaṃ.
  2718. 562718,119,651,18,21,1,29,3,Sambodhisukhan ti maggasukhaṃ.
  2719. 562719,119,651,22,27,1,46,4,{Nikāmalābhī}ti attano rucivasena yathākāmalābhī.
  2720. 562720,119,651,28,31,1,27,2,{Akicchalābhī}ti adukkhalābhī.
  2721. 562721,119,651,32,35,1,26,2,{Akasiralābhī}ti vipulalābhī.
  2722. 562722,119,651,36,39,1,24,3,Asāmayikan ti lokuttaraṃ.
  2723. 562723,119,651,40,45,1,50,5,Akuppan ti kuppavirahitaṃ acalitaṃ lokuttaramaggaṃ.
  2724. 562724,119,652,2,3,1,7,1,Dasamaṃ .
  2725. 562725,119,653,2,4,1,27,2,Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2726. 562726,119,654,2,4,1,18,2,3 . Tatiyavaggavaṇṇanā
  2727. 562727,119,655,2,11,1,61,4,141. Tatiyavaggassa paṭhame {diṭṭhīvisūkānī}ti dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni.
  2728. 562728,119,655,12,20,1,79,8,Tāni hi maggasammādiṭṭhiyā visūkaṭṭhena vijjhanaṭṭhena vilomaṭṭhena ca visūkāni.
  2729. 562729,119,655,21,31,1,79,9,"Evaṃ diṭṭhiyā visūkānīti diṭṭhivisūkāni, diṭṭhiyo eva vā visūkāni diṭṭhivisūkāni. "
  2730. 562730,119,655,32,37,1,37,3,{Upātivatto}ti dassanamaggena atikkanto.
  2731. 562731,119,655,38,50,1,125,11,"Patto niyāman ti avinipātadhammatāya sambodhiparāyanatāya ca niyatabhāvaṃ adhigato, sammattaniyāmasaṅkhātaṃ vā paṭhamamagganti. "
  2732. 562732,119,655,51,58,1,63,7,Ettāvatā paṭhamamaggakiccanipphatti ca tassa paṭilābho ca vutto.
  2733. 562733,119,655,59,65,1,57,5,Idāni {paṭiladdhamaggo}ti iminā sesamaggapaṭilābhaṃ dasseti.
  2734. 562734,119,655,66,70,1,45,3,{Uppannañāṇomhī}ti uppannapaccekabodhiñāṇo amhi.
  2735. 562735,119,655,71,74,1,20,3,Etena phalaṃ dasseti.
  2736. 562736,119,655,75,88,1,57,8,{Anaññaneyyo}ti aññehi‘‘ idaṃ saccaṃ idaṃ saccan’’ ti nanetabbo.
  2737. 562737,119,655,89,92,1,24,3,Etena sayambhutaṃ dīpeti.
  2738. 562738,119,655,93,99,1,59,6,Patte vā paccekabodhiñāṇe aññaneyyatāya abhāvā sayaṃvasitaṃ.
  2739. 562739,119,655,100,121,1,162,16,"Samathavipassanāya vā diṭṭhivisūkāni upātivatto, ādimaggena patto niyāmaṃ, sesehi paṭiladdhamaggo, phalañāṇena uppannañāṇo, taṃ sabbaṃ attanāva adhigatoti anaññaneyyo. "
  2740. 562740,119,655,122,146,1,30,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ( su. ni. aṭṭha.1.54; apa. aṭṭha.1.1.111).
  2741. 562741,119,656,2,8,1,32,5,Na {paraneyyo}ti na aññehi netabbo.
  2742. 562742,119,656,9,16,1,61,6,Na {parappattiyo}ti paccakkhadhammattā na aññehi saddahāpetabbo.
  2743. 562743,119,656,17,31,1,84,12,"Na {parappaccayo}ti na assa paro paccayo, na parassa saddhāya vattatīti na parappaccayo. "
  2744. 562744,119,656,32,38,1,53,5,Na {parapaṭibaddhagū}ti na aññesaṃ paṭibaddhañāṇagamano.
  2745. 562745,119,657,2,3,1,8,1,Paṭhamaṃ .
  2746. 562746,119,658,2,9,1,26,3,142. Dutiye {nillolupo}ti alolupo.
  2747. 562747,119,658,10,29,1,90,13,"Yo hi rasataṇhābhibhūto hoti, so bhusaṃ luppati punappunañca luppati, tena‘‘ lolupo’’ ti vuccati. "
  2748. 562748,119,658,30,41,1,44,7,Tasmā esa taṃ paṭikkhipanto āha‘‘ nillolupo’’ ti.
  2749. 562749,119,658,42,67,1,162,17,"{Nikkuho}ti ettha kiñcāpi yassa tividhakuhanavatthu natthi, so‘‘ nikkuho’’ ti vuccati, imissā pana gāthāya manuññabhojanādīsu vimhayamanāpajjanato nikkuhoti ayamadhippāyo. "
  2750. 562750,119,658,68,81,1,106,10,"{Nippipāso}ti ettha pātumicchā pipāsā, tassā abhāvena nippipāso, sādurasalobhena bhottukamyatāvirahitoti attho. "
  2751. 562751,119,658,82,91,1,74,7,"{Nimmakkho}ti ettha paraguṇavināsanalakkhaṇo makkho, tassa abhāvena nimmakkho. "
  2752. 562752,119,658,92,98,1,59,6,Attano gahaṭṭhakāle sūdassa guṇamakkhanābhāvaṃ sandhāya āha.
  2753. 562753,119,658,99,125,1,197,20,{Niddhantakasāvamoho}ti ettha rāgādayo tayo kāyaduccaritādīni ca tīṇīti cha dhammā yathāsambhavaṃ appasannaṭṭhena sakabhāvaṃ vijahāpetvā parabhāvaṃ gaṇhāpanaṭṭhena kasaṭaṭṭhena ca‘‘ kasāvā’’ ti veditabbā.
  2754. 562754,119,658,126,127,1,7,1,Yathāha–
  2755. 562755,119,659,2,8,1,25,5,‘ ‘ Tattha katame tayo kasāvā?
  2756. 562756,119,659,9,16,1,48,6,"Rāgakasāvo dosakasāvo mohakasāvo, ime tayo kasāvā. "
  2757. 562757,119,659,17,22,1,33,5,Tattha katame aparepi tayo kasāvā?
  2758. 562758,119,659,23,34,1,35,4,Kāyakasāvo vacīkasāvo manokasāvo’’ ti( vibha.924).
  2759. 562759,119,660,2,22,1,190,19,"Tesu mohaṃ ṭhapetvā pañcannaṃ kasāvānaṃ tesañca sabbesaṃ mūlabhūtassa mohassa niddhantattā niddhantakasāvamoho, tiṇṇaṃ eva vā kāyavacīmanokasāvānaṃ mohassa ca niddhantattā niddhantakasāvamoho. "
  2760. 562760,119,660,23,32,1,91,8,"Itaresu nillolupatādīhi rāgakasāvassa, nimmakkhatāya dosakasāvassa niddhantabhāvo siddho eva. "
  2761. 562761,119,660,33,36,1,19,2,{Nirāsaso}ti nittaṇho.
  2762. 562762,119,660,37,49,1,98,10,"{Sabbaloke}ti sakalaloke, tīsu bhavesu dvādasasu vā āyatanesu bhavavibhavataṇhāvirahito hutvāti attho. "
  2763. 562763,119,660,50,54,1,30,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ .
  2764. 562764,119,660,55,81,1,92,14,Atha vā tayopi pāde vatvā eko {care}ti eko carituṃ sakkuṇeyyāti evampi ettha sambandho kātabbo( su. ni. aṭṭha.1.96).
  2765. 562765,119,661,2,3,1,7,1,Dutiyaṃ .
  2766. 562766,119,662,2,14,1,79,8,143. Tatiye ayaṃ saṅkhepattho– yvāyaṃ dasavatthukāya pāpadiṭṭhiyā samannāgatattā pāpo.
  2767. 562767,119,662,15,19,1,41,4,Paresampi anatthaṃ dassetīti anatthadassī.
  2768. 562768,119,662,20,24,1,37,4,Kāyaduccaritādimhi ca visame niviṭṭho.
  2769. 562769,119,662,25,35,1,83,9,"Taṃ atthakāmo kulaputto pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ. "
  2770. 562770,119,662,36,45,1,44,8,Sayaṃ na {seve}ti attano vasena taṃ na seveyya.
  2771. 562771,119,662,46,57,1,53,9,"Yadi pana paravaso hoti, kiṃ sakkā kātunti vuttaṃ hoti. "
  2772. 562772,119,662,58,67,1,60,8,"Pasutan ti pasaṭaṃ, diṭṭhivasena tattha tattha lagganti attho. "
  2773. 562773,119,662,68,75,1,62,6,"Pamattan ti kāmaguṇesu vossaṭṭhacittaṃ, kusalabhāvanārahitaṃ vā. "
  2774. 562774,119,662,76,89,1,83,12,"Taṃ evarūpaṃ na seve na bhaje na payirupāse, aññadatthu eko care khaggavisāṇakappoti. "
  2775. 562775,119,663,2,10,1,49,7,Niddese sayaṃ na {seveyyā}ti sāmaṃ na upasaṅkameyya.
  2776. 562776,119,663,11,18,1,45,6,Sāmaṃ na {seveyyā}ti cittenapi na upasaṅkameyya.
  2777. 562777,119,663,19,24,1,24,4,Na {seveyyā}ti na bhajeyya.
  2778. 562778,119,663,25,32,1,37,5,Na {niseveyyā}ti samīpampi na gaccheyya.
  2779. 562779,119,663,33,38,1,29,4,Na {saṃseveyyā}ti dūre bhaveyya.
  2780. 562780,119,663,39,43,1,32,3,Na {parisaṃseveyyā}ti paṭikkameyya.
  2781. 562781,119,664,2,3,1,7,1,Tatiyaṃ .
  2782. 562782,119,665,2,23,1,171,17,144. Catutthe ayaṃ saṅkhepattho– bahussutan ti duvidho bahussuto tīsu piṭakesu atthato nikhilo pariyattibahussuto ca maggaphalavijjābhiññānaṃ paṭividdhattā paṭivedhabahussuto ca.
  2783. 562783,119,665,24,26,1,21,2,Āgatāgamo dhammadharo.
  2784. 562784,119,665,27,32,1,50,5,Uḷārehi pana kāyavacīmanokammehi samannāgato uḷāro.
  2785. 562785,119,665,33,40,1,70,7,Yuttapaṭibhāno ca muttapaṭibhāno ca yuttamuttapaṭibhāno ca paṭibhānavā.
  2786. 562786,119,665,41,46,1,63,5,Pariyattiparipucchādhigamavasena vā tidhā paṭibhānavā veditabbo.
  2787. 562787,119,665,47,54,1,52,6,"Yassa hi pariyatti paṭibhāti, so pariyattipaṭibhānavā. "
  2788. 562788,119,665,55,66,1,112,10,"Yassa atthañca ñāyañca lakkhaṇañca ṭhānāṭṭhānañca paripucchantassa paripucchā paṭibhāti, so paripucchāpaṭibhānavā. "
  2789. 562789,119,665,67,74,1,54,6,"Yena maggādayo paṭividdhā honti, so adhigamapaṭibhānavā. "
  2790. 562790,119,665,75,84,1,75,8,"Taṃ evarūpaṃ bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ. "
  2791. 562791,119,665,85,150,1,290,27,"Tato tassānubhāvena attatthaparatthaubhayatthabhedato vā diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthabhedato vā anekappakārāni aññāya atthāni, tato‘‘ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan’’ tiādīsu( ma. ni.1.18; saṃ. ni.2.20; mahāni.174) kaṅkhāṭṭhānesu vineyya kaṅkhaṃ vicikicchaṃ vinetvā vināsetvā evaṃ katasabbakicco eko care khaggavisāṇakappoti( su. ni. aṭṭha.1.58). "
  2792. 562792,119,666,2,3,1,9,1,Catutthaṃ .
  2793. 562793,119,667,2,13,1,39,7,145. Pañcame khiḍḍā ca rati ca pubbe vuttāva.
  2794. 562794,119,667,14,17,1,30,3,Kāmasukhan ti vatthukāmasukhaṃ.
  2795. 562795,119,667,18,24,1,58,6,Vatthukāmāpi hi sukhassa visayādibhāvena sukhanti vuccanti.
  2796. 562796,119,667,25,26,1,7,1,Yathāha–
  2797. 562797,119,667,27,45,1,36,5,‘‘ atthi rūpaṃ sukhaṃ sukhānupatitan’’ ti( saṃ. ni.3.60).
  2798. 562798,119,667,46,72,1,133,18,Evametaṃ khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca imasmiṃ okāsaloke analaṅkaritvā alanti akatvā‘‘ etaṃ tappakan’’ ti vā‘‘ sārabhūtan’’ ti vā evaṃ aggahetvā.
  2799. 562799,119,667,73,80,1,70,6,{Anapekkhamāno}ti tena analaṅkaraṇena anapekkhanasīlo apihāluko nittaṇho.
  2800. 562800,119,667,81,85,1,40,4,Vibhūsaṭṭhānāvirato saccavādī eko careti.
  2801. 562801,119,667,86,93,1,60,7,Tattha vibhūsā duvidhā agārikavibhūsā ca anagārikavibhūsā ca.
  2802. 562802,119,667,94,102,1,82,6,"Tattha agārikavibhūsā sākaṭaveṭhanamālāgandhādi, anagārikavibhūsā ca pattamaṇḍanādi. "
  2803. 562803,119,667,103,112,1,74,8,"Vibhūsā eva vibhūsaṭṭhānaṃ, tasmā vibhūsaṭṭhānā tividhāyapi viratiyā virato. "
  2804. 562804,119,667,113,129,1,48,4,Avitathavacanato {saccavādī}ti evamattho daṭṭhabbo( su. ni. aṭṭha.1.59).
  2805. 562805,119,668,2,3,1,8,1,Pañcamaṃ .
  2806. 562806,119,669,2,10,1,78,4,146. Chaṭṭhe {dhanānī}ti muttāmaṇiveḷuriyasaṅkhasilāpavāḷarajatajātarūpādīni ratanāni.
  2807. 562807,119,669,11,17,1,83,5,{Dhaññānī}ti sālivīhiyavagodhumakaṅkuvarakakudrūsakappabhedāni satta sesāparaṇṇāni ca.
  2808. 562808,119,669,18,28,1,84,6,"{Bandhavānī}ti ñātibandhu, gottabandhu, mittabandhu, sippabandhuvasena catubbidhabandhave. "
  2809. 562809,119,669,29,33,1,45,3,{Yathodhikānī}ti sakasakaodhivasena ṭhitāniyeva.
  2810. 562810,119,669,34,47,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.60).
  2811. 562811,119,670,2,3,1,8,1,Chaṭṭhaṃ .
  2812. 562812,119,671,2,12,1,46,6,147. Sattame saṅgo {eso}ti attano upabhogaṃ niddisati.
  2813. 562813,119,671,13,23,1,65,10,So hi sajjanti tattha pāṇino kaddame paviṭṭho hatthī viyāti saṅgo.
  2814. 562814,119,671,24,45,1,228,19,"Parittamettha sokhyan ti ettha pañcakāmaguṇūpabhogakāle viparītasaññāya uppādetabbato kāmāvacaradhammapariyāpannato vā lāmakaṭṭhena sokhyaṃ parittaṃ, vijjuppabhāya obhāsitanaccadassanasukhaṃ viya ittaraṃ, tāvakālikanti vuttaṃ hoti. "
  2815. 562815,119,671,46,135,1,423,57,"Appassādo dukkhamettha {bhiyyo}ti ettha ca yvāyaṃ‘‘ yaṃ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ kāmānaṃ assādo’’ ti vutto, so yamidaṃ‘‘ ko ca, bhikkhave, kāmānaṃ ādīnavo, idha, bhikkhave, kulaputto yena sippaṭṭhānena jīvikaṃ kappeti yadi muddāya yadi gaṇanāyā’’ ti( ma. ni.1.162) evamādinā nayenettha dukkhaṃ vuttaṃ, taṃ upanidhāya appodakabindumatto hoti, atha kho dukkhameva bhiyyo bahu, catūsu samuddesu udakasadiso hoti. "
  2816. 562816,119,671,136,138,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  2817. 562817,119,671,139,147,1,32,4,‘‘ appassādo dukkhamettha bhiyyo’’ ti.
  2818. 562818,119,671,148,161,1,82,11,"Gaḷo {eso}ti assādaṃ dassetvā ākaḍḍhanavasena baḷiso viya eso, yadidaṃ pañca kāmaguṇā. "
  2819. 562819,119,671,162,187,1,101,13,Iti ñatvā {matimā}ti evaṃ ñatvā buddhimā paṇḍito puriso sabbampetaṃ pahāya eko care khaggavisāṇakappoti( su. ni. aṭṭha.1.61).
  2820. 562820,119,672,2,3,1,8,1,Sattamaṃ .
  2821. 562821,119,673,2,12,1,53,6,148. Aṭṭhamagāthāya dutiyapāde jālan ti suttamayaṃ vuccati.
  2822. 562822,119,673,13,23,1,63,7,"{Ambū}ti udakaṃ, tattha caratīti ambucārī, macchassetaṃ adhivacanaṃ. "
  2823. 562823,119,673,24,27,1,29,3,Salile ambucārī salilambucārī.
  2824. 562824,119,673,28,35,1,59,7,Tasmiṃ nadīsalile jālaṃ bhetvā gataambucārīvāti vuttaṃ hoti.
  2825. 562825,119,673,36,41,1,43,5,Tatiyapāde daḍḍhan ti daḍḍhaṭṭhānaṃ vuccati.
  2826. 562826,119,673,42,65,1,167,20,"Yathā aggi daḍḍhaṭṭhānaṃ puna na nivattati, na tattha bhiyyo āgacchati, evaṃ maggañāṇagginā daḍḍhaṃ kāmaguṇaṭṭhānaṃ anivattamāno, tattha bhiyyo anāgacchantoti vuttaṃ hoti. "
  2827. 562827,119,673,66,68,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti.
  2828. 562828,119,674,2,13,1,89,9,"{Saṃyojanānī}ti yassa saṃvijjanti, taṃ puggalaṃ vaṭṭasmiṃ saṃyojenti bandhantīti saṃyojanāni. "
  2829. 562829,119,674,14,21,1,76,7,Imāni pana saṃyojanāni kilesapaṭipāṭiyāpi āharituṃ vaṭṭati maggapaṭipāṭiyāpi.
  2830. 562830,119,674,22,40,1,226,13,"Kāmarāgapaṭighasaṃyojanāni anāgāmimaggena pahīyanti, mānasaṃyojanaṃ arahattamaggena, diṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsā sotāpattimaggena, bhavarāgasaṃyojanaṃ arahattamaggena, issāmacchariyāni sotāpattimaggena, avijjā arahattamaggena. "
  2831. 562831,119,674,41,51,1,159,8,"Maggapaṭipāṭiyā diṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsaissāmacchariyā sotāpattimaggena pahīyanti, kāmarāgapaṭighā anāgāmimaggena, mānabhavarāgaavijjā arahattamaggenāti. "
  2832. 562832,119,674,52,56,1,26,3,{Bhinditvā}ti bhedaṃ pāpetvā.
  2833. 562833,119,674,57,62,1,27,3,{Pabhinditvā}ti chindaṃ katvā.
  2834. 562834,119,674,63,66,1,20,2,{Dālayitvā}ti phāletvā.
  2835. 562835,119,674,67,70,1,21,2,{Padālayitvā}ti hīretvā.
  2836. 562836,119,674,71,76,1,43,4,{Sampadālayitvā}ti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ.
  2837. 562837,119,675,2,3,1,8,1,Aṭṭhamaṃ .
  2838. 562838,119,676,2,20,1,148,12,"149. Navame {okkhittacakkhū}ti heṭṭhākhittacakkhu, satta gīvaṭṭhīni paṭipāṭiyā ṭhapetvā parivajjanapahātabbadassanatthaṃ yugamattaṃ pekkhamānoti vuttaṃ hoti. "
  2839. 562839,119,676,21,26,1,43,5,Na tu hanukaṭṭhinā hadayaṭṭhiṃ saṅghaṭṭento.
  2840. 562840,119,676,27,32,1,45,5,Evañhi okkhittacakkhutā na samaṇasārūppā hoti.
  2841. 562841,119,676,33,51,1,150,15,"Na ca {pādalolo}ti ekassa dutiyo dvinnaṃ tatiyoti evaṃ gaṇamajjhaṃ, pavisitukāmatāya kaṇḍūyamānapādo viya abhavanto, dīghacārikaanavaṭṭhitacārikavirato vā. "
  2842. 562842,119,676,52,62,1,94,9,{Guttindriyo}ti chasu indriyesu idha manindriyassa visuṃ vuttattā vuttāvasesavasena gopitindriyo.
  2843. 562843,119,676,63,71,1,77,6,"{Rakkhitamānasāno}ti mānasaṃyeva mānasānaṃ, taṃ rakkhitamassāti rakkhitamānasāno. "
  2844. 562844,119,676,72,82,1,60,8,"Yathā kileseti na viluppati, evaṃ rakkhitacittoti vuttaṃ hoti. "
  2845. 562845,119,676,83,91,1,75,7,{Anavassuto}ti imāya paṭipattiyā tesu tesu ārammaṇesu kilesaanvāssavavirahito.
  2846. 562846,119,676,92,106,1,118,11,"{Apariḍayhamāno}ti evaṃ anvāssavavirahitā eva kilesaggīhi apariḍayhamāno, bahiddhā vā anavassuto, ajjhattaṃ apariḍayhamāno. "
  2847. 562847,119,676,107,120,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.63).
  2848. 562848,119,677,2,18,1,110,11,Cakkhunā rūpaṃ {disvā}ti kāraṇavasena‘‘ cakkhū’’ ti laddhavohārena rūpadassanasamatthena cakkhuviññāṇena rūpaṃ disvā.
  2849. 562849,119,677,19,21,1,13,2,Porāṇā panāhu–
  2850. 562850,119,678,2,20,1,128,15,"‘ ‘ Cakkhu rūpaṃ na passati acittakattā, cittaṃ na passati acakkhukattā, dvārārammaṇasaṅghaṭṭane pana pasādavatthukena cittena passati. "
  2851. 562851,119,678,21,57,1,126,16,"Īdisī panesā‘ dhanunā vijjhatī’ tiādīsu viya sasambhārakathā nāma hoti, tasmā cakkhuviññāṇena rūpaṃ disvāti ayamevettha attho’’ ti( visuddhi.1.15; dha. sa. aṭṭha.1352). "
  2852. 562852,119,679,2,16,1,141,12,"{Nimittaggāhī}ti itthipurisanimittaṃ vā subhanimittādikaṃ vā kilesavatthubhūtaṃ nimittaṃ chandarāgavasena gaṇhāti, diṭṭhamattavasena na saṇṭhāti. "
  2853. 562853,119,679,17,32,1,146,10,{Anubyañjanaggāhī}ti kilesānaṃ anubyañjanato pākaṭabhāvakaraṇato‘‘ anubyañjanan’’ ti laddhavohāraṃ hatthapādahasitalapitavilokitādibhedaṃ ākāraṃ gaṇhāti.
  2854. 562854,119,680,2,9,1,73,6,Yatvādhikaraṇamenan tiādimhi yaṃkāraṇā yassa cakkhundriyāsaṃvarassa hetu.
  2855. 562855,119,680,10,22,1,125,12,Etaṃ puggalaṃ satikavāṭena cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ apihitacakkhudvāraṃ hutvā viharantaṃ ete abhijjhādayo dhammā anvāssaveyyuṃ.
  2856. 562856,119,680,23,34,1,97,10,Tassa saṃvarāya na {paṭipajjatī}ti tassa cakkhundriyassa satikavāṭena pidahanatthāya na paṭipajjati.
  2857. 562857,119,680,35,42,1,42,5,Evaṃbhūtoyeva ca‘‘ na rakkhati cakkhundriyaṃ.
  2858. 562858,119,680,43,51,1,46,6,Na cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’ tipi vuccati.
  2859. 562859,119,681,2,11,1,57,8,Tattha kiñcāpi cakkhundriye saṃvaro vā asaṃvaro vā natthi.
  2860. 562860,119,681,12,61,1,464,44,"Na hi cakkhupasādaṃ nissāya sati vā muṭṭhassaccaṃ vā uppajjati, api ca yadā rūpārammaṇaṃ cakkhussa āpāthaṃ āgacchati, tadā bhavaṅge dvikkhattuṃ uppajjitvā niruddhe kiriyamanodhātu āvajjanakiccaṃ sādhayamānā uppajjitvā nirujjhati, tato cakkhuviññāṇaṃ dassanakiccaṃ tato vipākamanodhātu sampaṭicchanakiccaṃ tato vipākāhetukamanoviññāṇadhātu santīraṇakiccaṃ tato kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu voṭṭhapanakiccaṃ sādhayamānā uppajjitvā nirujjhati, tadanantaraṃ javanaṃ javati. "
  2861. 562861,119,681,62,92,1,200,27,"Tatrāpi neva bhavaṅgasamaye, na āvajjanādīnaṃ aññatarasamaye saṃvaro vā asaṃvaro vā atthi, javanakkhaṇe pana sace dussīlyaṃ vā muṭṭhassaccaṃ vā aññāṇaṃ vā akkhanti vā kosajjaṃ vā uppajjati, asaṃvaro hoti. "
  2862. 562862,119,681,93,100,1,50,7,Evaṃ honto pana so cakkhundriye asaṃvaroti vuccati.
  2863. 562863,119,681,101,102,1,5,1,Kasmā?
  2864. 562864,119,681,103,112,1,79,9,Yasmā tasmiṃ sati dvārampi aguttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipi.
  2865. 562865,119,681,113,115,1,9,2,Yathā kiṃ?
  2866. 562866,119,681,116,132,1,151,15,"Yathā nagare catūsu dvāresu asaṃvutesu kiñcāpi antogharadvārakoṭṭhakagabbhādayo susaṃvutā, tathāpi antonagare sabbaṃ bhaṇḍaṃ arakkhitaṃ agopitameva hoti. "
  2867. 562867,119,681,133,141,1,56,7,"Nagaradvārena hi pavisitvā corā yadicchanti, taṃ hareyyuṃ. "
  2868. 562868,119,681,142,155,1,122,13,Evameva javane dussīlyādīsu uppannesu tasmiṃ asaṃvare sati dvārampi aguttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipīti.
  2869. 562869,119,682,2,18,1,122,14,Cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī {hotī}tiādīsu na nimittaggāhī {hotī}ti chandarāgavasena vuttappakāraṃ nimittaṃ na gaṇhāti.
  2870. 562870,119,682,19,23,1,47,4,Evaṃ sesapadānipi vuttapaṭikkhepena veditabbāni.
  2871. 562871,119,682,24,57,1,234,27,"Yathā ca heṭṭhā‘‘ javane dussīlyādīsu uppannesu tasmiṃ asaṃvare sati dvārampi aguttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipī’’ ti vuttaṃ, evamidha tasmiṃ sīlādīsu uppannesu dvārampi guttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipi. "
  2872. 562872,119,682,58,60,1,9,2,Yathā kiṃ?
  2873. 562873,119,682,61,68,1,66,7,Yathā nagaradvāresu saṃvutesu kiñcāpi antogharādayo asaṃvutā honti.
  2874. 562874,119,682,69,76,1,63,7,Tathāpi antonagare sabbaṃ bhaṇḍaṃ surakkhitaṃ sugopitameva hoti.
  2875. 562875,119,682,77,82,1,44,5,Nagaradvāresu pihitesu corānaṃ paveso natthi.
  2876. 562876,119,682,83,93,1,94,10,Evameva javane sīlādīsu uppannesu dvārampi guttaṃ hoti bhavaṅgampi āvajjanādīni vīthicittānipi.
  2877. 562877,119,682,94,115,1,61,6,Tasmā javanakkhaṇe uppajjamānopi cakkhundriye saṃvaroti vutto( dha. sa. aṭṭha.1352; visuddhi.1.15).
  2878. 562878,119,683,2,6,1,45,3,{Avassutapariyāyañcā}ti kilesehi tintakāraṇañca.
  2879. 562879,119,683,7,11,1,48,3,{Anavassutapariyāyañcā}ti kilesehi atintakāraṇañca.
  2880. 562880,119,684,2,8,1,39,4,Piyarūpe {rūpe}ti iṭṭhajātike rūpārammaṇe.
  2881. 562881,119,684,9,14,1,44,4,Appiyarūpe {rūpe}ti aniṭṭhasabhāve rūpārammaṇe.
  2882. 562882,119,684,15,19,1,42,3,{Byāpajjatī}ti dosavasena pūtibhāvamāpajjati.
  2883. 562883,119,684,20,24,1,25,4,Otāran ti chiddaṃ antaraṃ.
  2884. 562884,119,684,25,28,1,21,3,Ārammaṇan ti paccayaṃ.
  2885. 562885,119,685,2,6,1,21,2,{Adhibhaṃsū}ti maddaṃsu.
  2886. 562886,119,685,7,12,1,23,4,Na {adhibhosī}ti na maddi.
  2887. 562887,119,685,13,19,1,63,5,{Bahalamattikā}ti punappunaṃ dānavasena uddhamāyikā bahalamattikā.
  2888. 562888,119,685,20,23,1,33,2,{Addāvalepanā}ti asukkhamattikadānā.
  2889. 562889,119,685,24,26,1,18,2,Sesamettha uttānaṃ.
  2890. 562890,119,686,2,3,1,7,1,Navamaṃ .
  2891. 562891,119,687,2,17,1,114,11,150. Dasame kāsāyavattho {abhinikkhamitvā}ti imassa pādassa gehā abhinikkhamitvā kāsāyavattho hutvāti evamattho veditabbo.
  2892. 562892,119,687,18,24,1,52,6,Sesaṃ vuttanayeneva sakkā jānitunti na vitthāritanti.
  2893. 562893,119,688,2,3,1,7,1,Dasamaṃ .
  2894. 562894,119,689,2,4,1,27,2,Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2895. 562895,119,690,2,4,1,20,2,4 . Catutthavaggavaṇṇanā
  2896. 562896,119,691,2,12,1,99,5,151. Catutthavaggassa paṭhame {rasesū}ti ambilamadhuratittakakaṭukaloṇikakhārikakasāvādibhedesu sāyanīyesu.
  2897. 562897,119,691,13,23,1,66,9,"Gedhaṃ akaran ti giddhiṃ akaronto, taṇhaṃ anuppādentoti vuttaṃ hoti. "
  2898. 562898,119,691,24,39,1,66,9,"{Alolo}ti‘‘ idaṃ sāyissāmi, idaṃ sāyissāmī’’ ti evaṃ rasavisesesu anākulo. "
  2899. 562899,119,691,40,48,1,94,6,"{Anaññaposī}ti posetabbakasaddhivihārikādivirahito, kāyasandhāraṇamattena santuṭṭhoti vuttaṃ hoti. "
  2900. 562900,119,691,49,79,1,216,28,"Yathā vā pubbe uyyāne rasesu gedhakaraṇalolo hutvā aññaposī āsiṃ, evaṃ ahutvā yāya taṇhāya lolo hutvā rasesu gedhaṃ karoti, taṃ taṇhaṃ hitvā āyatiṃ taṇhāmūlakassa aññassa attabhāvassa anibbattanena anaññaposīti dasseti. "
  2901. 562901,119,691,80,97,1,98,12,"Atha vā atthabhañjanakaṭṭhena kilesā‘‘ aññe’’ ti vuccanti, tesaṃ aposanena anaññaposīti ayamettha attho. "
  2902. 562902,119,691,98,111,1,133,11,"{Sapadānacārī}ti avokkammacārī anupubbacārī, gharapaṭipāṭiṃ achaḍḍetvā aḍḍhakulañca daliddakulañca nirantaraṃ piṇḍāya pavisamānoti attho. "
  2903. 562903,119,691,112,126,1,123,12,"Kule kule {appaṭibaddhacitto}ti khattiyakulādīsu yattha katthaci kilesavasena alaggacitto, candūpamo niccanavako hutvāti attho. "
  2904. 562904,119,691,127,150,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.65; apa. aṭṭha.1.1.121).
  2905. 562905,119,692,2,3,1,8,1,Paṭhamaṃ .
  2906. 562906,119,693,2,24,1,63,7,"152. Dutiye {āvaraṇānī}ti nīvaraṇāneva, tāni atthato uragasutte( su. ni.1 ādayo) vuttāni. "
  2907. 562907,119,693,25,45,1,96,15,"Tāni pana yasmā abbhādayo viya candaṃ sūriyaṃ vā ceto āvaranti, tasmā‘‘ āvaraṇāni cetaso’’ ti vuttāni. "
  2908. 562908,119,693,46,52,1,36,6,Tāni upacārena vā appanāya vā pahāya.
  2909. 562909,119,693,53,75,1,91,10,"{Upakkilese}ti upagamma cittaṃ vibādhente akusale dhamme, vatthopamādīsu( ma. ni.1.70 ādayo) vutte abhijjhādayo vā. "
  2910. 562910,119,693,76,85,1,67,6,"{Byapanujjā}ti panuditvā vināsetvā, vipassanāmaggena pajahitvāti attho . "
  2911. 562911,119,693,86,89,1,17,2,{Sabbe}ti anavasese.
  2912. 562912,119,693,90,96,1,80,6,Evaṃ samathavipassanāsampanno paṭhamamaggena diṭṭhinissayassa pahīnattā anissito.
  2913. 562913,119,693,97,105,1,70,7,"Sesamaggehi chetvā tedhātukagataṃ sinehadosaṃ, taṇhārāganti vuttaṃ hoti. "
  2914. 562914,119,693,106,112,1,49,6,Sineho eva hi guṇapaṭipakkhato sinehadosoti vutto.
  2915. 562915,119,693,113,126,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva( su. ni. aṭṭha.1.66).
  2916. 562916,119,694,2,3,1,7,1,Dutiyaṃ .
  2917. 562917,119,695,2,14,1,65,7,"153. Tatiye {vipiṭṭhikatvānā}ti piṭṭhito katvā, chaḍḍetvā jahitvāti attho. "
  2918. 562918,119,695,15,20,1,35,4,Sukhaṃ {dukhañcā}ti kāyikaṃ sātāsātaṃ.
  2919. 562919,119,695,21,25,1,42,4,Somanassadomanassan ti cetasikaṃ sātāsātaṃ.
  2920. 562920,119,695,26,29,1,33,3,Upekkhan ti catutthajjhānupekkhaṃ.
  2921. 562921,119,695,30,33,1,37,3,Samathan ti catutthajjhānasamathameva.
  2922. 562922,119,695,34,45,1,151,10,"Visuddhan ti pañcanīvaraṇavitakkavicārapītisukhasaṅkhātehi navahi paccanīkadhammehi vimuttattā atisuddhaṃ, niddhantasuvaṇṇamiva vigatūpakkilesanti attho. "
  2923. 562923,119,696,2,17,1,145,12,"Ayaṃ pana yojanā– vipiṭṭhikatvāna sukhaṃ dukkhañca pubbeva, paṭhamajjhānūpacārabhūmiyaṃyeva dukkhaṃ, tatiyajjhānūpacārabhūmiyañca sukhanti adhippāyo. "
  2924. 562924,119,696,18,35,1,99,13,Puna ādito vuttaṃ ca -kāraṃ parato netvā‘‘ somanassaṃ domanassañca vipiṭṭhikatvāna pubbevā’’ ti adhikāro.
  2925. 562925,119,696,36,43,1,81,6,"Tena somanassaṃ catutthajjhānūpacāre, domanassañca dutiyajjhānūpacāreyevāti dīpeti. "
  2926. 562926,119,696,44,49,1,41,5,Etāni hi etesaṃ pariyāyato pahānaṭṭhānāni.
  2927. 562927,119,696,50,64,1,136,11,"Nippariyāyato pana dukkhassa paṭhamajjhānaṃ, domanassassa dutiyajjhānaṃ, sukhassa tatiyajjhānaṃ, somanassassa catutthajjhānaṃ pahānaṭṭhānaṃ. "
  2928. 562928,119,696,65,66,1,7,1,Yathāha–
  2929. 562929,119,696,67,88,1,91,8,‘‘ paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharati etthuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhatī’’ tiādi( saṃ. ni.5.510).
  2930. 562930,119,696,89,94,1,40,5,Taṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayena gahetabbaṃ.
  2931. 562931,119,696,95,116,1,192,19,Parato {pubbevā}ti tīsu paṭhamajjhānadīsu dukkhadomanassasukhāni vipiṭṭhikatvā ettheva ca catutthajjhāne somanassaṃ vipiṭṭhikatvā imāya paṭipadāya laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ eko care iti.
  2932. 562932,119,696,117,140,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.67; apa. aṭṭha.1.1.123).
  2933. 562933,119,697,2,3,1,7,1,Tatiyaṃ .
  2934. 562934,119,698,2,12,1,46,5,154. Catutthe āraddhaṃ vīriyaṃ assāti āraddhaviriyo.
  2935. 562935,119,698,13,18,1,45,5,Etena attano vīriyārambhaṃ ādivīriyaṃ dasseti.
  2936. 562936,119,698,19,26,1,60,6,"Paramattho vuccati nibbānaṃ, tattha pattiyā paramatthapattiyā. "
  2937. 562937,119,698,27,31,1,43,4,Etena vīriyārambhena pattabbaphalaṃ dasseti.
  2938. 562938,119,698,32,39,1,72,6,{Alīnacitto}ti etena vīriyupatthambhānaṃ cittacetasikānaṃ alīnataṃ dasseti.
  2939. 562939,119,698,40,46,1,62,5,{Akusītavuttī}ti etena ṭhānāsanacaṅkamādīsu kāyassa anavasīdanaṃ.
  2940. 562940,119,698,47,93,1,84,12,{Daḷhanikkamo}ti etena‘‘ kāmaṃ taco ca nhāru cā’’ ti( ma. ni.1.184; saṃ. ni.2.22; a. ni.2.5; mahāni.196) evaṃ pavattaṃ padahanavīriyaṃ dasseti.
  2941. 562941,119,698,94,114,1,122,15,"Yaṃ taṃ anupubbasikkhādīsu padahanto‘‘ kāyena ceva paramatthasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca naṃ ativijjha passatī’’ ti vuccati. "
  2942. 562942,119,698,115,120,1,44,5,Atha vā etena maggasampayuttavīriyaṃ dasseti.
  2943. 562943,119,698,121,143,1,151,16,"Tañhi daḷhañca bhāvanāpāripūrigatattā, nikkamo ca sabbaso paṭipakkhā nikkhantattā, tasmā taṃsamaṅgīpuggalopi daḷho nikkamo assāti‘‘ daḷhanikkamo’’ ti vuccati. "
  2944. 562944,119,698,144,151,1,65,6,{Thāmabalūpapanno}ti maggakkhaṇe kāyathāmena ñāṇabalena ca upapanno.
  2945. 562945,119,698,152,162,1,90,9,"Atha vā thāmabhūtena balena upapannoti thāmabalūpapanno, thirañāṇabalūpapannoti vuttaṃ hoti. "
  2946. 562946,119,698,163,171,1,83,8,Etena tassa vīriyassa vipassanāñāṇasampayogaṃ dīpento yoniso padahanabhāvaṃ sādheti.
  2947. 562947,119,698,172,177,1,63,5,Pubbabhāgamajjhimaukkaṭṭhavīriyavasena vā tayopi pādā yojetabbā.
  2948. 562948,119,698,178,191,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.68).
  2949. 562949,119,699,2,3,1,9,1,Catutthaṃ .
  2950. 562950,119,700,2,18,1,114,12,"155. Pañcame paṭisallānan ti tehi tehi sattasaṅkhārehi paṭinivattitvā sallīnaṃ, ekattasevitā ekībhāvo kāyavivekoti attho. "
  2951. 562951,119,700,19,26,1,80,7,Jhānan ti paccanīkajhāpanato ārammaṇalakkhaṇūpanijjhānato ca cittaviveko vuccati.
  2952. 562952,119,700,27,40,1,103,9,Tattha aṭṭha samāpattiyo nīvaraṇādipaccanīkajhāpanato kasiṇādiārammaṇūpanijjhānato ca‘‘ jhānan’’ ti vuccati.
  2953. 562953,119,700,41,53,1,94,7,Vipassanāmaggaphalāni sattasaññādipaccanīkajhāpanato lakkhaṇūpanijjhānato ca‘‘ jhānan’’ ti vuccati.
  2954. 562954,119,700,54,59,1,43,4,Idha pana ārammaṇūpanijjhānameva adhippetaṃ .
  2955. 562955,119,700,60,67,1,69,6,Evametaṃ paṭisallānañca jhānañca {ariñcamāno}ti ajahamāno anissajjamāno.
  2956. 562956,119,700,68,72,1,50,3,{Dhammesū}ti vipassanupagesu pañcakkhandhādidhammesu.
  2957. 562957,119,700,73,78,1,36,5,Niccan ti satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ.
  2958. 562958,119,700,79,88,1,82,8,{Anudhammacārī}ti te dhamme ārabbha pavattamānena anugataṃ vipassanādhammaṃ caramāno.
  2959. 562959,119,700,89,106,1,124,14,"Atha vā dhammesūti ettha {dhammā}ti nava lokuttaradhammā, tesaṃ dhammānaṃ anulomo dhammoti anudhammo, vipassanāyetaṃ adhivacanaṃ. "
  2960. 562960,119,700,107,127,1,114,12,Tattha‘‘ dhammānaṃ niccaṃ anudhammacārī’’ ti vattabbe gāthābandhasukhatthaṃ vibhattibyattayena‘‘ dhammesū’’ ti vuttaṃ siyā.
  2961. 562961,119,700,128,175,1,257,23,Ādīnavaṃ sammasitā {bhavesū}ti tāya anudhammacāritāsaṅkhātāya vipassanāya aniccākārādidosaṃ tīsu bhavesu samanupassanto evaṃ imāya kāyavivekacittavivekaṃ ariñcamāno sikhāppattavipassanāsaṅkhātāya paṭipadāya adhigatoti vattabbo eko {care}ti evaṃ yojanā veditabbā( su. ni. aṭṭha.1.69; apa. aṭṭha.1.1.125).
  2962. 562962,119,701,2,3,1,8,1,Pañcamaṃ .
  2963. 562963,119,702,2,15,1,75,9,"156. Chaṭṭhe taṇhakkhayan ti nibbānaṃ, evaṃ diṭṭhādīnavāya taṇhāya eva appavattiṃ. "
  2964. 562964,119,702,16,19,1,23,2,{Appamatto}ti sātaccakārī.
  2965. 562965,119,702,20,23,1,22,2,{Aneḷamūgo}ti alālāmukho.
  2966. 562966,119,702,24,35,1,54,10,"Atha vā aneḷo ca amūgo ca, paṇḍito byattoti vuttaṃ hoti. "
  2967. 562967,119,702,36,44,1,72,7,"Hitasukhasampāpakaṃ sutamassa atthīti sutavā, āgamasampannoti vuttaṃ hoti. "
  2968. 562968,119,702,45,49,1,33,3,{Satīmā}ti cirakatādīnaṃ anussaritā.
  2969. 562969,119,702,50,54,1,51,3,{Saṅkhātadhammo}ti dhammūpaparikkhāya pariññātadhammo.
  2970. 562970,119,702,55,60,1,35,4,{Niyato}ti ariyamaggena niyāmaṃ patto.
  2971. 562971,119,702,61,64,1,39,2,{Padhānavā}ti sammappadhānavīriyasampanno.
  2972. 562972,119,702,65,69,1,32,4,Uppaṭipāṭiyā esa pāṭho yojetabbo.
  2973. 562973,119,702,70,85,1,146,13,"Evametehi appamādādīhi samannāgato niyāmasampāpakena padhānena padhānavā, tena padhānena pattaniyāmattā niyato, tato arahattappattiyā saṅkhātadhammo. "
  2974. 562974,119,702,86,97,1,58,7,Arahā hi puna saṅkhātabbābhāvato‘‘ saṅkhātadhammo’’ ti vuccati.
  2975. 562975,119,702,98,99,1,7,1,Yathāha–
  2976. 562976,119,702,100,145,1,49,9,"‘‘ ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idhā’’ ti( saṃ. ni.2.31; su. ni.1044; cūḷani. ajitamāṇavapucchā63, ajitamāṇavapucchāniddesa7; netti.14; peṭako.45). "
  2977. 562977,119,702,146,159,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.70).
  2978. 562978,119,703,2,3,1,8,1,Chaṭṭhaṃ .
  2979. 562979,119,704,2,20,1,68,8,"157. Sattame {sīho}ti cattāro sīhā– tiṇasīho, paṇḍusīho, kāḷasīho, kesarasīhoti. "
  2980. 562980,119,704,21,28,1,50,6,"Tesaṃ kesarasīho aggamakkhāyati, eso idha adhippeto. "
  2981. 562981,119,704,29,32,1,34,3,Vāto puratthimādivasena anekavidho.
  2982. 562982,119,704,33,35,1,25,2,Padumaṃ rattasetādivasena.
  2983. 562983,119,704,36,44,1,47,8,Tesu yo koci vāto yaṃ kiñci padumaṃ vaṭṭatiyeva.
  2984. 562984,119,704,45,66,1,142,18,"Tattha yasmā santāso attasinehena hoti, attasineho ca taṇhālepo, sopi diṭṭhisampayuttena vā diṭṭhivippayuttena vā lobhena hoti, sopi ca taṇhāyeva. "
  2985. 562985,119,704,67,77,1,70,9,"Sajjanaṃ pana tattha upaparikkhāvirahitassa mohena hoti, moho ca avijjā. "
  2986. 562986,119,704,78,86,1,58,7,"Tattha samathena taṇhāya pahānaṃ hoti, vipassanāya avijjāya. "
  2987. 562987,119,704,87,117,1,258,26,"Tasmā samathena attasinehaṃ pahāya sīho viya saddesu aniccadukkhādīsu asantasanto, vipassanāya mohaṃ pahāya vātova jālamhi khandhāyatanādīsu asajjamāno, samatheneva lobhaṃ, lobhasampayuttaṃ eva diṭṭhiñca pahāya, padumaṃva toyena sabbabhavabhogalobhena alippamāno. "
  2988. 562988,119,705,2,23,1,133,18,"Ettha ca samathassa sīlaṃ padaṭṭhānaṃ, samatho samādhi, vipassanā paññāti evaṃ tesu dvīsu dhammesu siddhesu tayopi khandhā siddhā honti. "
  2989. 562989,119,705,24,52,1,241,25,"Tattha sīlakkhandhena surato hoti, so sīhova saddhesu āghātavatthūsu akujjhitukāmatāya na santasati, paññākkhandhena paṭividdhasabhāvo vātova jālamhi khandhādidhammabhede na sajjati, samādhikkhandhena vītarāgo padumaṃva toyena rāgena na lippati. "
  2990. 562990,119,705,53,68,1,167,14,"Evaṃ samathavipassanāhi sīlasamādhipaññākkhandhehi ca yathāsambhavaṃ avijjātaṇhānaṃ, tiṇṇañca akusalamūlānaṃ pahānavasena asantasanto asajjamāno alippamāno ca veditabbo. "
  2991. 562991,119,705,69,92,1,21,2,Sesaṃ vuttanayamevāti( su. ni. aṭṭha.1.71; apa. aṭṭha.1.1.127).
  2992. 562992,119,706,2,3,1,8,1,Sattamaṃ .
  2993. 562993,119,707,2,13,1,48,8,158. Aṭṭhame sahanā ca hananā ca sīghajavattā ca sīho.
  2994. 562994,119,707,14,17,1,27,3,Kesarasīhova idha adhippeto.
  2995. 562995,119,707,18,22,1,33,4,Dāṭhā balamassa atthīti dāṭhabalī.
  2996. 562996,119,707,23,34,1,86,9,Pasayha {abhibhuyyā}ti ubhayaṃ cārī saddena saha yojetabbaṃ pasayhacārī {abhibhuyyacārī}ti.
  2997. 562997,119,707,35,42,1,54,6,Tattha pasayha niggayha pavāhetvā caraṇena pasayhacārī .
  2998. 562998,119,707,43,49,1,57,5,Abhibhavitvā santāsetvā vasīkatvā caraṇena abhibhuyhacārī.
  2999. 562999,119,707,50,56,1,51,5,"Svāyaṃ kāyabalena pasayhacārī, tejasā abhibhuyyacārī. "
  3000. 563000,119,707,57,69,1,54,8,Tattha sace koci vadeyya‘‘ kiṃ pasayha abhibhuyyacārī’’ ti.
  3001. 563001,119,707,70,85,1,90,11,Tato migānan ti sāmivacanaṃ upayogatthe katvā‘‘ mige pasayha abhibhuyyacārī’’ ti paṭivattabbaṃ.
  3002. 563002,119,707,86,89,1,16,2,{Pantānī}ti dūrāni.
  3003. 563003,119,707,90,93,1,27,2,{Senāsanānī}ti vasanaṭṭhānāni.
  3004. 563004,119,707,94,112,1,56,7,Sesaṃ pubbe vuttanayeneva sakkā jānitunti na vitthāritaṃ( su. ni. aṭṭha.1.72).
  3005. 563005,119,708,2,3,1,8,1,Aṭṭhamaṃ .
  3006. 563006,119,709,2,18,1,81,9,159. Navame‘‘ sabbe sattā sukhitā bhavantū’’ tiādinā nayena hitasukhūpanayanakāmatā mettā.
  3007. 563007,119,709,19,32,1,83,9,‘‘ Aho vata imamhā dukkhā vimucceyyun’’ tiādinā nayena ahitadukkhāpanayanakāmatā karuṇā.
  3008. 563008,119,709,33,49,1,94,11,"‘‘ Modanti vata bhonto sattā, modanti sādhu suṭṭhū’’ tiādinā nayena hitasukhāvippayogakāmatā muditā."
  3009. 563009,119,709,50,61,1,69,7,‘‘ Paññāyissanti sakena kammenā’’ ti sukhadukkhesu ajjhupekkhanatā upekkhā.
  3010. 563010,119,709,62,73,1,83,10,"Gāthābandhasukhatthaṃ pana uppaṭipāṭiyā mettaṃ vatvā upekkhā vuttā, muditā ca pacchā. "
  3011. 563011,119,709,74,79,1,32,5,Vimuttin ti catassopi hi vimuttī.
  3012. 563012,119,709,80,85,1,49,5,Etā attano paccanīkadhammehi vimuttattā vimuttiyo.
  3013. 563013,119,709,86,88,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  3014. 563014,119,709,89,102,1,60,8,"‘‘ mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle’’ ti. "
  3015. 563015,119,710,2,13,1,102,8,"Tattha {āsevamāno}ti tisso tikacatukkajjhānavasena bhāvayamāno, upekkhaṃ catutthajjhānavasena bhāvayamāno. "
  3016. 563016,119,710,14,45,1,178,23,"{Kāle}ti mettaṃ āsevitvā tato vuṭṭhāya karuṇaṃ, tato vuṭṭhāya muditaṃ, tato itarato vā nippītikajjhānato vuṭṭhāya upekkhaṃ āsevamānova‘‘ kāle āsevamāno’’ ti vuccati, āsevituṃ phāsukāle vā. "
  3017. 563017,119,710,46,55,1,78,8,Sabbena lokena {avirujjhamāno}ti dasasu disāsu sabbena sattalokena avirujjhamāno.
  3018. 563018,119,710,56,66,1,90,9,"Mettādīnañhi bhāvitattā sattā appaṭikkūlā honti, sattesupi virodhabhūto paṭigho vūpasammati. "
  3019. 563019,119,710,67,69,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  3020. 563020,119,710,70,78,1,31,4,‘‘ sabbena lokena avirujjhamāno’’ ti.
  3021. 563021,119,710,79,92,1,23,2,Sesaṃ vuttasadisamevāti( su. ni. aṭṭha.1.73).
  3022. 563022,119,711,2,3,1,7,1,Navamaṃ .
  3023. 563023,119,712,2,18,1,78,10,"160. Dasame {saṃyojanānī}ti dasa saṃyojanāni, tāni ca tena tena maggena sandālayitvāna. "
  3024. 563024,119,712,19,33,1,137,11,"Asantasaṃ {jīvitasaṅkhayamhī}ti jīvitasaṅkhayo vuccati cuticittassa paribhedo, tasmiñca jīvitasaṅkhaye jīvitanikantiyā pahīnattā asantasanti. "
  3025. 563025,119,712,34,53,1,108,8,Ettāvatā saupādisesanibbānadhātuṃ attano dassetvā gāthāpariyosāne anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyīti( su. ni. aṭṭha.1.74).
  3026. 563026,119,713,2,3,1,7,1,Dasamaṃ .
  3027. 563027,119,714,2,11,1,53,5,161. Ekādasame {bhajantī}ti sarīrena allīyitvā payirupāsanti.
  3028. 563028,119,714,12,18,1,61,5,{Sevantī}ti añjalikammādīhi kiṃkārapaṭissāvitāya ca paricaranti.
  3029. 563029,119,714,19,39,1,131,17,"Kāraṇaṃ attho etesanti kāraṇatthā, bhajanāya sevanāya ca nāññaṃ kāraṇamatthi, attho eva tesaṃ kāraṇaṃ, atthahetu sevantīti vuttaṃ hoti. "
  3030. 563030,119,714,40,58,1,98,12,"Nikkāraṇā dullabhā ajja {mittā}ti‘‘ ito kiñci lacchāmā’’ ti evaṃ attapaṭilābhakāraṇena nikkāraṇā, kevalaṃ–"
  3031. 563031,119,715,2,14,1,44,10,"‘ ‘ Upakāro ca yo mitto, sukhe dukkhe ca yo sakhā; "
  3032. 563032,119,716,2,43,1,47,8,"Atthakkhāyī ca yo mitto, yo ca mittānukampako’’ ti.( su. ni. aṭṭha.1.75; apa. aṭṭha.1.1.131; dī. ni.3.265)– "
  3033. 563033,119,717,2,10,1,65,8,Evaṃ vuttena ariyena mittabhāvena samannāgatā dullabhā ajja mittā.
  3034. 563034,119,717,11,22,1,71,9,"Attani ṭhitā etesaṃ paññā, attānaṃyeva olokenti, na aññanti attaṭṭhapaññā."
  3035. 563035,119,717,23,33,1,42,5,‘‘ Diṭṭhatthapaññā’’ ti ayampi kira porāṇapāṭho .
  3036. 563036,119,717,34,45,1,71,10,"Sampati diṭṭheyeva atthe etesaṃ paññā, āyatiṃ na pekkhantīti vuttaṃ hoti. "
  3037. 563037,119,717,46,52,1,59,5,{Asucī}ti asucinā anariyena kāyavacīmanokammena samannāgatāti.
  3038. 563038,119,717,53,57,1,36,4,Sesaṃ pubbe vuttanayeneva veditabbaṃ.
  3039. 563039,119,717,58,89,1,82,9,"Yaṃ antarantarā ativitthārabhayena na vuttaṃ, taṃ sabbaṃ pāṭhānusāreneva veditabbaṃ( su. ni. aṭṭha.1.75; apa. aṭṭha.1.1.131). "
  3040. 563040,119,717,90,91,1,10,1,Ekādasamaṃ.
  3041. 563041,119,718,2,4,1,29,2,Catutthavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3042. 563042,119,719,2,3,1,45,2,Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
  3043. 563043,119,720,2,4,1,40,2,Khaggavisāṇasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3044. 563044,119,721,2,2,1,13,1,Nigamanakathā
  3045. 563045,119,722,2,11,1,47,5,"Yo so sugataputtānaṃ, adhipatibhūtena hitaratinā; "
  3046. 563046,119,723,2,7,1,44,4,"Therena thiraguṇavatā, suvibhatto mahāniddeso. "
  3047. 563047,119,724,2,7,1,45,4,"Tassatthavaṇṇanā yā, pubbaṭṭhakathānayaṃ tathā; "
  3048. 563048,119,725,2,8,1,46,5,"Yuttiṃ nissāya mayāraddhā, niṭṭhānamupagatā esā. "
  3049. 563049,119,726,2,7,1,39,4,"Yaṃ puraṃ puruttamaṃ, anurādhapuravhayaṃ; "
  3050. 563050,119,727,2,9,1,45,6,"Yo tassa dakkhiṇe bhāge, mahāvihāro patiṭṭhito. "
  3051. 563051,119,728,2,9,1,41,6,"Yo tassa tilako bhūto, mahāthūpo siluccayo; "
  3052. 563052,119,729,2,9,1,45,6,"Yaṃ tassa pacchime bhāge, lekho kathikasaññito. "
  3053. 563053,119,730,2,8,1,37,4,"{Kittiseno}ti nāmena, sajīvo rājasammato; "
  3054. 563054,119,731,2,6,1,39,3,"Sucicārittasampanno , lekho kusalakammiko. "
  3055. 563055,119,732,2,5,1,38,2,"Sītacchāyatarupetaṃ , salilāsayasampadaṃ; "
  3056. 563056,119,733,2,5,1,35,2,"Cārupākārasañcitaṃ , pariveṇamakārayi. "
  3057. 563057,119,734,2,6,1,36,3,"Upaseno mahāthero, mahāpariveṇavāsiyo; "
  3058. 563058,119,735,2,7,1,39,4,"Tassādāsi pariveṇaṃ, lekho kusalakammiko. "
  3059. 563059,119,736,2,7,1,40,4,"Vasantenettha therena, thirasīlena tādinā; "
  3060. 563060,119,737,2,7,1,38,4,"Upasenavhayena sā, katā saddhammajotikā. "
  3061. 563061,119,738,2,9,1,41,4,"Rañño sirinivāsassa, sirisaṅghassa bodhino; "
  3062. 563062,119,739,2,7,1,46,4,"Chabbīsatimhi vassamhi, niṭṭhitā niddesavaṇṇanā. "
  3063. 563063,119,740,2,7,1,45,4,"Samayaṃ anulomentī, therānaṃ theravaṃsadīpānaṃ; "
  3064. 563064,119,741,2,8,1,47,5,"Niṭṭhaṃ gatā yathāyaṃ, aṭṭhakathā lokahitajananī. "
  3065. 563065,119,742,2,8,1,52,5,"Saddhammaṃ anulomentā, attahitaṃ parahitañca sādhentā; "
  3066. 563066,119,743,2,8,1,47,5,"Niṭṭhaṃ gacchantu tathā, manorathā sabbasattānaṃ. "
  3067. 563067,119,744,2,7,1,53,3,"Saddhammappajjotikāya , aṭṭhakathāyettha gaṇitakusalehi; "
  3068. 563068,119,745,2,7,1,40,4,"Gaṇitā tu bhāṇavārā, ñeyyātirekacattārisā. "
  3069. 563069,119,746,2,9,1,47,6,"Ānuṭṭhubhena assā, chando baddhena gaṇiyamānā tu; "
  3070. 563070,119,747,2,5,1,41,3,Atirekadasasahassa-saṅkhā gāthāti viññeyyā.
  3071. 563071,119,748,2,7,1,51,4,"Sāsanaciraṭṭhitatthaṃ , lokahitatthañca sādarena mayā; "
  3072. 563072,119,749,2,9,1,48,6,"Puññaṃ imaṃ racayatā, yaṃ pattamanappakaṃ vipulaṃ. "
  3073. 563073,119,750,2,8,1,48,5,"Puññena tena loko, saddhammarasāyanaṃ dasabalassa; "
  3074. 563074,119,751,2,8,1,47,5,"Upabhuñjitvā vimalaṃ, pappotu sukhaṃ sukhenevāti. "
  3075. 563075,119,752,2,3,1,24,2,Saddhammappajjotikā nāma
  3076. 563076,119,753,2,4,1,30,2,Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā niṭṭhitāniṭṭhitā
  3077. 563077,120,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
  3078. 563078,120,2,2,2,1,14,1,Khuddakanikāye
  3079. 563079,120,3,2,2,1,27,1,Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā
  3080. 563080,120,4,2,5,1,0,1,( Paṭhamo bhāgo)
  3081. 563081,120,5,2,2,1,17,1,Ganthārambhakathā
  3082. 563082,120,6,2,6,1,26,2,Yo sabbalokātigasabbasobhā-
  3083. 563083,120,7,2,6,1,28,4,Yuttehi sabbehi guṇehi yutto;
  3084. 563084,120,8,2,5,1,25,3,"Dosehi sabbehi savāsanehi, "
  3085. 563085,120,9,2,6,1,29,4,Mutto vimuttiṃ paramañca dātā.
  3086. 563086,120,10,2,4,1,27,2,"Niccaṃ dayācandanasītacitto, "
  3087. 563087,120,11,2,3,1,26,1,Paññāravijjotitasabbaneyyo ;
  3088. 563088,120,12,2,5,1,29,3,"Sabbesu bhūtesu tamaggabhūtaṃ, "
  3089. 563089,120,13,2,5,1,30,3,Bhūtatthanāthaṃ sirasā namitvā.
  3090. 563090,120,14,2,10,1,54,6,"Yo sabbabhūtesu munīva aggo, anantasaṅkhesu jinattajesu; "
  3091. 563091,120,15,2,6,1,48,4,Ahū dayāñāṇaguṇehi satthulīlānukārī janatāhitesu.
  3092. 563092,120,16,2,8,1,58,5,"Taṃ sāriputtaṃ munirājaputtaṃ, theraṃ thirānekaguṇābhirāmaṃ; "
  3093. 563093,120,17,2,7,1,56,4,"Paññāpabhāvuggatacārukittiṃ , susantavuttiñca atho namitvā. "
  3094. 563094,120,18,2,6,1,53,2,"Saddhammacakkānupavattakena , saddhammasenāpatisāvakena; "
  3095. 563095,120,19,2,7,1,54,4,"Suttesu vuttesu tathāgatena, bhūtatthavedittamupāgatena. "
  3096. 563096,120,20,2,8,1,53,4,"Yo bhāsito bhāsitakovidena, dhammappadīpujjalanāyakena; "
  3097. 563097,120,21,2,9,1,57,6,"Pāṭho visiṭṭho paṭisambhidānaṃ, maggoti tannāmavisesito ca. "
  3098. 563098,120,22,2,6,1,53,3,"Vicittanānattanayopagūḷho , gambhīrapaññehi sadāvagāḷho; "
  3099. 563099,120,23,2,7,1,54,4,"Attatthalokatthaparāyaṇehi , saṃsevanīyo sujanehi niccaṃ. "
  3100. 563100,120,24,2,7,1,52,4,"Ñāṇappabhedāvahanassa tassa, yogīhinekehi nisevitassa; "
  3101. 563101,120,25,2,9,1,58,6,"Atthaṃ apubbaṃ anuvaṇṇayanto, suttañca yuttiñca anukkamanto. "
  3102. 563102,120,26,2,10,1,53,7,"Avokkamanto samayā sakā ca, anāmasanto samayaṃ parañca; "
  3103. 563103,120,27,2,6,1,54,3,"Pubbopadesaṭṭhakathānayañca , yathānurūpaṃ upasaṃharanto. "
  3104. 563104,120,28,2,8,1,63,5,"Vakkhāmahaṃ aṭṭhakathaṃ janassa, hitāya saddhammaciraṭṭhitatthaṃ; "
  3105. 563105,120,29,2,11,1,65,8,"Sakkacca saddhammapakāsiniṃ taṃ, suṇātha dhāretha ca sādhu santoti. "
  3106. 563106,120,30,2,13,1,115,10,Tattha paṭisambhidānaṃ maggoti tannāmavisesito {cā}ti vuttattā paṭisambhidāmaggassa paṭisambhidāmaggatā tāva vattabbā.
  3107. 563107,120,30,14,25,1,104,7,"Catasso hi paṭisambhidā– atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidāti. "
  3108. 563108,120,30,26,35,1,100,8,"Tāsaṃ paṭisambhidānaṃ maggo adhigamūpāyoti paṭisambhidāmaggo, paṭisambhidāpaṭilābhahetūti vuttaṃ hoti. "
  3109. 563109,120,30,36,41,1,32,5,Kathamayaṃ tāsaṃ maggo hotīti ce?
  3110. 563110,120,30,42,46,1,51,4,Pabhedato desitāya desanāya paṭisambhidāñāṇāvahattā.
  3111. 563111,120,30,47,65,1,179,14,"Nānābhedabhinnānañhi dhammānaṃ nānābhedabhinnā desanā sotūnaṃ ariyapuggalānaṃ paṭisambhidāñāṇappabhedañca sañjaneti, puthujjanānaṃ āyatiṃ paṭisambhidāñāṇappabhedāya ca paccayo hoti. "
  3112. 563112,120,30,66,67,1,8,1,Vuttañca–
  3113. 563113,120,30,68,89,1,63,6,‘‘ pabhedato hi desanā ghanavinibbhogapaṭisambhidāñāṇāvahā hotī’’ ti( dha. sa. aṭṭha.1. kāmāvacarakusalapadabhājanīya).
  3114. 563114,120,30,90,97,1,68,6,"Ayañca nānābhedabhinnā desanā, tenassā paṭisambhidānaṃ maggattasiddhi. "
  3115. 563115,120,31,2,6,1,33,3,Tattha {catasso}ti gaṇanaparicchedo.
  3116. 563116,120,31,7,10,1,22,2,{Paṭisambhidā}ti pabhedā.
  3117. 563117,120,31,11,45,1,206,21,"‘‘ Atthe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, dhamme ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā’’ ti( vibha.718) vuttattā na aññassa kassaci pabhedā, ñāṇasseva pabhedā. "
  3118. 563118,120,31,46,57,1,58,7,Tasmā‘‘ catasso paṭisambhidā’’ ti cattāro ñāṇappabhedāti attho.
  3119. 563119,120,31,58,64,1,105,6,Atthappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ atthe pabhedagataṃ ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā.
  3120. 563120,120,31,65,71,1,108,6,Dhammappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ dhamme pabhedagataṃ ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā.
  3121. 563121,120,31,72,78,1,118,6,Niruttippabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ niruttābhilāpe pabhedagataṃ ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā.
  3122. 563122,120,31,79,85,1,117,6,Paṭibhānappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ paṭibhāne pabhedagataṃ ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
  3123. 563123,120,32,2,7,1,36,4,Tattha {attho}ti saṅkhepato hetuphalaṃ.
  3124. 563124,120,32,8,18,1,79,9,"Tañhi yasmā hetuanusārena arīyati adhigamīyati pāpuṇīyati, tasmā atthoti vuccati. "
  3125. 563125,120,32,19,36,1,114,13,"Pabhedato pana yaṃkiñci paccayasamuppannaṃ, nibbānaṃ, bhāsitattho, vipāko, kiriyāti ime pañca dhammā atthoti veditabbā. "
  3126. 563126,120,32,37,45,1,78,8,Taṃ atthaṃ paccavekkhantassa tasmiṃ atthe pabhedagataṃ ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā.
  3127. 563127,120,33,2,6,1,27,3,{Dhammo}ti saṅkhepato paccayo.
  3128. 563128,120,33,7,21,1,76,13,"So hi yasmā taṃ taṃ vidahati pavatteti ceva pāpeti ca, tasmā dhammoti vuccati. "
  3129. 563129,120,33,22,42,1,118,15,"Pabhedato pana yo koci phalanibbattako hetu, ariyamaggo, bhāsitaṃ, kusalaṃ, akusalanti ime pañca dhammā dhammoti veditabbā. "
  3130. 563130,120,33,43,51,1,81,8,Taṃ dhammaṃ paccavekkhantassa tasmiṃ dhamme pabhedagataṃ ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā.
  3131. 563131,120,33,52,61,1,27,4,Ayameva hi attho abhidhamme( vibha.719-725)–
  3132. 563132,120,34,2,21,1,166,14,"‘ ‘ Dukkhe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, dukkhasamudaye ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, dukkhanirodhe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā. "
  3133. 563133,120,34,22,29,1,66,6,"Hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, hetuphale ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā."
  3134. 563134,120,35,2,34,1,212,27,"‘ ‘ Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā, imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, yamhā dhammā te dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā, tesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā."
  3135. 563135,120,36,2,20,1,182,14,"‘ ‘ Jarāmaraṇe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā."
  3136. 563136,120,37,2,32,1,95,18,‘ ‘ Jātiyā ñāṇaṃ… pe… bhave ñāṇaṃ… pe… upādāne ñāṇaṃ… pe… taṇhāya ñāṇaṃ… pe… vedanāya ñāṇaṃ… pe… phasse ñāṇaṃ….
  3137. 563137,120,37,33,38,1,19,3,pe… saḷāyatane ñāṇaṃ….
  3138. 563138,120,37,39,67,1,214,20,"pe… nāmarūpe ñāṇaṃ… pe… viññāṇe ñāṇaṃ… pe… saṅkhāresu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, saṅkhārasamudaye ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, saṅkhāranirodhe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā."
  3139. 563139,120,38,2,18,1,112,14,‘ ‘ Idha bhikkhu dhammaṃ jānāti– suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ.
  3140. 563140,120,38,19,22,1,31,3,Ayaṃ vuccati dhammapaṭisambhidā.
  3141. 563141,120,38,23,41,1,102,15,"So tassa tasseva bhāsitassa atthaṃ jānāti‘ ayaṃ imassa bhāsitassa attho, ayaṃ imassa bhāsitassa attho’ ti. "
  3142. 563142,120,38,42,45,1,30,3,Ayaṃ vuccati atthapaṭisambhidā.
  3143. 563143,120,39,2,7,1,20,4,‘ ‘ Katame dhammā kusalā?
  3144. 563144,120,39,8,37,1,192,25,Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā… pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha tasmiṃ samaye phasso hoti… pe… avikkhepo hoti.
  3145. 563145,120,39,38,41,1,17,3,Ime dhammā kusalā.
  3146. 563146,120,39,42,59,1,122,13,"Imesu dhammesu ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, tesaṃ vipāke ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā’’ tiādinā nayena vibhajitvā vibhajitvā dassito. "
  3147. 563147,120,40,2,51,1,416,42,"Tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇan ti tasmiṃ atthe ca dhamme ca yā sabhāvanirutti abyabhicārivohāro, tassa abhilāpe bhāsane udīraṇe taṃ lapitaṃ bhāsitaṃ udīritaṃ sabhāvaniruttisaddaṃ ārammaṇaṃ katvā paccavekkhantassa tasmiṃ sabhāvaniruttābhilāpe‘‘ ayaṃ sabhāvanirutti, ayaṃ na sabhāvaniruttī’’ ti evaṃ tassā dhammaniruttisaññitāya sabhāvaniruttiyā māgadhikāya sabbasattānaṃ mūlabhāsāya pabhedagataṃ ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā. "
  3148. 563148,120,40,52,61,1,71,7,"Evamayaṃ niruttipaṭisambhidā saddārammaṇā nāma jātā, na paññattiārammaṇā. "
  3149. 563149,120,40,62,63,1,5,1,Kasmā?
  3150. 563150,120,40,64,79,1,71,10,"Yasmā saddaṃ sutvā‘‘ ayaṃ sabhāvanirutti, ayaṃ na sabhāvaniruttī’’ ti jānāti. "
  3151. 563151,120,40,80,123,1,138,22,"Paṭisambhidāppatto hi‘‘ phasso’’ ti vutte‘‘ ayaṃ sabhāvaniruttī’’ ti jānāti,‘‘ phassā’’ ti vā‘‘ phassan’’ ti vā vutte pana‘‘ ayaṃ na sabhāvaniruttī’’ ti jānāti. "
  3152. 563152,120,40,124,127,1,23,3,Vedanādīsupi eseva nayo.
  3153. 563153,120,40,128,134,1,70,6,Aññaṃ panesa nāmākhyātaupasagganipātabyañjanasaddaṃ jānāti na jānātīti?
  3154. 563154,120,40,135,154,1,101,13,"Yadaggena saddaṃ sutvā‘‘ ayaṃ sabhāvanirutti, ayaṃ na sabhāvaniruttī’’ ti jānāti, tadaggena tampi jānissati. "
  3155. 563155,120,40,155,208,1,295,42,"Taṃ pana nayidaṃ paṭisambhidākiccanti paṭikkhipitvā‘‘ bhāsaṃ nāma sattā uggaṇhantī’’ ti vatvā idaṃ kathitaṃ– mātāpitaro hi daharakāle kumārake mañce vā pīṭhe vā nipajjāpetvā taṃ taṃ kathayamānā tāni tāni kiccāni karonti, dārakā tesaṃ taṃ taṃ bhāsaṃ vavatthāpenti‘‘ iminā idaṃ vuttaṃ, iminā idaṃ vuttan’’ ti. "
  3156. 563156,120,40,209,215,1,48,6,Gacchante gacchante kāle sabbampi bhāsaṃ jānanti.
  3157. 563157,120,40,216,221,1,24,4,"Mātā damiḷī, pitā andhako. "
  3158. 563158,120,40,222,233,1,73,9,"Tesaṃ jātadārako sace mātu kathaṃ paṭhamaṃ suṇāti , damiḷabhāsaṃ bhāsissati. "
  3159. 563159,120,40,234,242,1,57,7,"Sace pitu kathaṃ paṭhamaṃ suṇāti, andhakabhāsaṃ bhāsissati. "
  3160. 563160,120,40,243,249,1,58,6,Ubhinnampi pana kathaṃ asuṇanto māgadhikabhāsaṃ bhāsissati.
  3161. 563161,120,41,2,20,1,140,16,"Yopi agāmake mahāaraññe nibbatto, tattha añño kathento nāma natthi, sopi attano dhammatāya vacanaṃ samuṭṭhāpento māgadhikabhāsameva bhāsissati. "
  3162. 563162,120,41,21,29,1,94,8,Niraye tiracchānayoniyaṃ pettivisaye manussaloke devaloketi sabbattha māgadhikabhāsāva ussannā.
  3163. 563163,120,41,30,35,1,69,5,Tattha sesā oṭṭakirātaandhakayonakadamiḷabhāsādikā bhāsā parivattanti.
  3164. 563164,120,41,36,41,1,82,5,Ayamevekā yathābhuccabrahmavohāraariyavohārasaṅkhātā māgadhikabhāsā na parivattati.
  3165. 563165,120,41,42,50,1,85,8,Sammāsambuddhopi tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ tantiṃ āropento māgadhikabhāsāya eva āropesi.
  3166. 563166,120,41,51,52,1,5,1,Kasmā?
  3167. 563167,120,41,53,58,1,34,5,Evañhi atthaṃ āharituṃ sukhaṃ hoti.
  3168. 563168,120,41,59,68,1,102,8,Māgadhikabhāsāya hi tantiṃ āruḷhassa buddhavacanassa paṭisambhidāppattānaṃ sotapathāgamanameva papañco .
  3169. 563169,120,41,69,76,1,71,7,Sote pana saṅghaṭṭitamatteyeva nayasatena nayasahassena attho upaṭṭhāti.
  3170. 563170,120,41,77,86,1,72,9,Aññāya pana bhāsāya tantiṃ āruḷhakaṃ pothetvā pothetvā uggahetabbaṃ hoti.
  3171. 563171,120,41,87,100,1,113,12,"Bahumpi uggahetvā pana puthujjanassa paṭisambhidāppatti nāma natthi, ariyasāvako no paṭisambhidāppatto nāma natthi. "
  3172. 563172,120,42,2,22,1,191,19,"Ñāṇesu ñāṇan ti sabbatthakañāṇamārammaṇaṃ katvā paccavekkhantassa tasmiṃ ñāṇe pabhedagataṃ ñāṇaṃ, yathāvuttesu vā tesu tīsu ñāṇesu gocarakiccādivasena vitthāragataṃ ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā. "
  3173. 563173,120,43,2,17,1,104,13,"Imā pana catasso paṭisambhidā dvīsu ṭhānesu pabhedaṃ gacchanti, pañcahi kāraṇehi visadā hontīti veditabbā. "
  3174. 563174,120,43,18,23,1,41,5,Katamesu dvīsu ṭhānesu pabhedaṃ gacchanti?
  3175. 563175,120,43,24,26,1,34,2,Sekkhabhūmiyañca asekkhabhūmiyañca.
  3176. 563176,120,43,27,64,1,392,31,"Tattha sāriputtattherassa mahāmoggallānattherassa mahākassapattherassa mahākaccāyanattherassa mahākoṭṭhitattherassāti evamādīnaṃ asītiyāpi mahātherānaṃ paṭisambhidā asekkhabhūmiyaṃ pabhedaṃ gatā, ānandattherassa, cittassa gahapatino, dhammikassa upāsakassa, upālissa gahapatino, khujjuttarāya upāsikāyātievamādīnaṃ paṭisambhidā sekkhabhūmiyaṃ pabhedaṃ gatāti imāsu dvīsu bhūmīsu pabhedaṃ gacchanti. "
  3177. 563177,120,44,2,7,1,38,5,Katamehi pañcahi kāraṇehi visadā honti?
  3178. 563178,120,44,8,17,1,56,5,"Adhigamena, pariyattiyā, savanena, paripucchāya, pubbayogena. "
  3179. 563179,120,44,18,22,1,35,4,Tattha adhigamo nāma arahattappatti.
  3180. 563180,120,44,23,28,1,46,5,Arahattañhi pattassa paṭisambhidā visadā honti.
  3181. 563181,120,44,29,32,1,28,3,Pariyatti nāma buddhavacanaṃ.
  3182. 563182,120,44,33,38,1,45,5,Tañhi uggaṇhantassa paṭisambhidā visadā honti.
  3183. 563183,120,44,39,42,1,30,3,Savanaṃ nāma saddhammassavanaṃ.
  3184. 563184,120,44,43,52,1,70,9,Sakkaccaṃ aṭṭhiṃ katvā dhammaṃ suṇantassa hi paṭisambhidā visadā honti.
  3185. 563185,120,44,53,57,1,69,4,Paripucchā nāma pāḷiaṭṭhakathādīsu gaṇṭhipadaatthapadavinicchayakathā.
  3186. 563186,120,44,58,65,1,70,7,Uggahitapāḷiādīsu hi atthaṃ paripucchantassa paṭisambhidā visadā honti.
  3187. 563187,120,44,66,75,1,121,9,Pubbayogo nāma pubbabuddhānaṃ sāsane yogāvacaratā gatapaccāgatikabhāvena yāva anulomagotrabhusamīpaṃ pattavipassanānuyogo.
  3188. 563188,120,44,76,81,1,47,5,Pubbayogāvacarassa hi paṭisambhidā visadā honti.
  3189. 563189,120,44,82,87,1,37,5,Imehi pañcahi kāraṇehi visadā hontīti.
  3190. 563190,120,45,2,12,1,89,10,Etesu pana kāraṇesu pariyatti savanaṃ paripucchāti imāni tīṇi pabhedasseva balavakāraṇāni.
  3191. 563191,120,45,13,22,1,61,7,"Pubbayogo adhigamassa balavapaccayo, pabhedassa hoti na hotīti? "
  3192. 563192,120,45,23,28,1,18,4,"Hoti, na pana tathā. "
  3193. 563193,120,45,29,48,1,137,18,"Pariyattisavanaparipucchā hi pubbe hontu vā mā vā, pubbayogena pana pubbe ceva etarahi ca saṅkhārasammasanaṃ vinā paṭisambhidā nāma natthi. "
  3194. 563194,120,45,49,58,1,71,9,Ime pana dvepi ekato hutvā paṭisambhidā upatthambhetvā visadā karontīti.
  3195. 563195,120,45,59,61,1,9,2,Apare āhu–
  3196. 563196,120,46,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Pubbayogo bāhusaccaṃ, desabhāsā ca āgamo; "
  3197. 563197,120,47,2,7,1,40,4,"Paripucchā adhigamo, garusannissayo tathā; "
  3198. 563198,120,48,2,9,1,43,4,"Mittasampatti cevāti, paṭisambhidapaccayā’’ ti. "
  3199. 563199,120,49,2,5,1,28,3,Tattha pubbayogo vuttanayova.
  3200. 563200,120,49,6,15,1,63,9,Bāhusaccaṃ nāma tesu tesu satthesu ca sippāyatanesu ca kusalatā.
  3201. 563201,120,49,16,25,1,69,7,"Desabhāsā nāma ekasatavohārakusalatā, visesena pana māgadhike kosallaṃ. "
  3202. 563202,120,49,26,32,1,71,6,Āgamo nāma antamaso opammavaggamattassapi buddhavacanassa pariyāpuṇanaṃ.
  3203. 563203,120,49,33,38,1,53,4,Paripucchā nāma ekagāthāyapi atthavinicchayapucchanaṃ.
  3204. 563204,120,49,39,49,1,70,10,Adhigamo nāma sotāpannatā vā sakadāgāmitā vā anāgāmitā vā arahattaṃ vā.
  3205. 563205,120,49,50,56,1,63,6,Garusannissayo nāma sutapaṭibhānabahulānaṃ garūnaṃ santike vāso.
  3206. 563206,120,49,57,62,1,56,5,Mittasampatti nāma tathārūpānaṃyeva mittānaṃ paṭilābhoti.
  3207. 563207,120,50,2,17,1,123,14,"Tattha buddhā ca paccekabuddhā ca pubbayogañceva adhigamañca nissāya paṭisambhidā pāpuṇanti, sāvakā sabbānipi etāni kāraṇāni. "
  3208. 563208,120,50,18,34,1,174,14,"Paṭisambhidāppattiyā ca pāṭiyekko kammaṭṭhānabhāvanānuyogo nāma natthi, sekkhānaṃ pana sekkhaphalavimokkhantikā, asekkhānaṃ asekkhaphalavimokkhantikā ca paṭisambhidāppatti hoti. "
  3209. 563209,120,50,35,43,1,79,8,Tathāgatānañhi dasa balāni viya ariyānaṃ ariyaphaleheva paṭisambhidā ijjhantīti.
  3210. 563210,120,50,44,64,1,199,18,"Imāsaṃ catassannaṃ paṭisambhidānaṃ maggoti paṭisambhidāmaggo, paṭisambhidāmaggo eva pakaraṇaṃ paṭisambhidāmaggappakaraṇaṃ, pakārena karīyante vuccante ettha nānābhedabhinnā gambhīrā atthā iti pakaraṇaṃ. "
  3211. 563211,120,51,2,52,1,956,48,Tadetaṃ paṭisambhidāmaggappakaraṇaṃ atthasampannaṃ byañjanasampannaṃ gambhīraṃ gambhīratthaṃ lokuttarappakāsanaṃ suññatāpaṭisaññuttaṃ paṭipattiphalavisesasādhanaṃ paṭipattipaṭipakkhapaṭisedhanaṃ yogāvacarānaṃ ñāṇavararatanākarabhūtaṃ dhammakathikānaṃ dhammakathāvilāsavisesahetubhūtaṃ saṃsārabhīrukānaṃ dukkhanissaraṇaṃ tadupāyadassanena assāsajananatthaṃ tappaṭipakkhanāsanatthañca gambhīratthānañca anekesaṃ suttantapadānaṃ atthavivaraṇena sujanahadayaparitosajananatthaṃ tathāgatena arahatā sammāsambuddhena sabbattha appaṭihatasabbaññutaññāṇamahāpadīpāvabhāsena sakalajanavitthatamahākaruṇāsinehasiniddhahadayena veneyyajanahadayagatakilesandhakāravidhamanatthamujjalitassa saddhammamahāpadīpassa tadadhippāyavikāsanasinehaparisekena pañcavassasahassamaviratamujjalanamicchatā lokānukampakena satthukappena dhammarājassa dhammasenāpatinā āyasmatā sāriputtattherena bhāsitaṃ sutvā āyasmatā ānandena paṭhamamahāsaṅgītikāle yathāsutameva saṅgītiṃ āropitaṃ.
  3212. 563212,120,52,2,9,1,98,7,Tadetaṃ vinayapiṭakaṃ suttantapiṭakaṃ abhidhammapiṭakanti tīsu piṭakesu suttantapiṭakapariyāpannaṃ.
  3213. 563213,120,52,10,18,1,126,8,Dīghanikāyo majjhimanikāyo saṃyuttanikāyo aṅguttaranikāyo khuddakanikāyoti pañcasu mahānikāyesu khuddakamahānikāyapariyāpannaṃ.
  3214. 563214,120,52,19,33,1,161,14,Suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallanti navasu satthu sāsanaṅgesu yathāsambhavaṃ geyyaveyyākaraṇaṅgadvayasaṅgahitaṃ.
  3215. 563215,120,53,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ, dve sahassāni bhikkhuto; "
  3216. 563216,120,54,2,18,1,46,7,"Caturāsīti sahassāni, ye me dhammā pavattino’’ ti.( theragā.1027)– "
  3217. 563217,120,55,2,16,1,201,14,Dhammabhaṇḍāgārikattherena pana pañcasu ṭhānesu etadaggaṃ āropitena paṭiññātānaṃ caturāsītiyā dhammakkhandhasahassānaṃ bhikkhuto gahitesu dvīsu dhammakkhandhasahassesu anekasatadhammakkhandhasaṅgahitaṃ.
  3218. 563218,120,55,17,26,1,52,6,"Tassa tayo vaggā– mahāvaggo, majjhimavaggo, cūḷavaggoti. "
  3219. 563219,120,55,27,35,1,89,8,Ekekasmiṃ vaggasmiṃ dasadasakaṃ katvā ñāṇakathādikā mātikākathāpariyosānā samatiṃsa kathā.
  3220. 563220,120,55,36,44,1,108,7,Evamanekadhā vavatthāpitassa imassa paṭisambhidāmaggappakaraṇassa anupubbaṃ apubbapadatthavaṇṇanaṃ karissāma.
  3221. 563221,120,55,45,62,1,154,15,"Imañhi pakaraṇaṃ pāṭhato atthato uddisantena ca niddisantena ca sakkaccaṃ uddisitabbaṃ niddisitabbañca, uggaṇhantenāpi sakkaccaṃ uggahetabbaṃ dhāretabbañca. "
  3222. 563222,120,55,63,65,1,13,2,Taṃ kissahetu?
  3223. 563223,120,55,66,72,1,62,6,Gambhīrattā imassa pakaraṇassa lokahitāya loke ciraṭṭhitatthaṃ.
  3224. 563224,120,56,2,10,1,61,8,Tattha samatiṃsāya kathāsu ñāṇakathā kasmā ādito kathitāti ce?
  3225. 563225,120,56,11,15,1,59,4,Ñāṇassa paṭipattimalavisodhakattena paṭipattiyā ādibhūtattā.
  3226. 563226,120,56,16,18,1,18,2,Vuttañhi bhagavatā–
  3227. 563227,120,57,2,12,1,60,8,"‘ ‘ Tasmātiha tvaṃ bhikkhu, ādimeva visodhehi kusalānaṃ dhammānaṃ. "
  3228. 563228,120,57,13,35,1,66,10,"Ko cādi kusalānaṃ dhammānaṃ, sīlañca suvisuddhaṃ diṭṭhi ca ujukā’’ ti( saṃ. ni.5.369)? "
  3229. 563229,120,58,2,8,1,51,6,Ujukā diṭṭhīti hi sammādiṭṭhisaṅkhātaṃ ñāṇaṃ vuttaṃ.
  3230. 563230,120,58,9,13,1,31,4,Tasmāpi ñāṇakathā ādito kathitā.
  3231. 563231,120,59,2,4,1,15,2,Aparampi vuttaṃ–
  3232. 563232,120,60,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Tatra, bhikkhave, sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. "
  3233. 563233,120,60,12,19,1,46,5,"Kathañca, bhikkhave, sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti? "
  3234. 563234,120,60,20,33,1,75,8,"Sammādiṭṭhiṃ‘ sammādiṭṭhī’ ti pajānāti, micchādiṭṭhiṃ‘ micchādiṭṭhī’ ti pajānāti. "
  3235. 563235,120,60,34,37,1,22,3,Sāssa hoti sammādiṭṭhi.
  3236. 563236,120,60,38,52,1,83,8,"Sammāsaṅkappaṃ‘ sammāsaṅkappo’ ti pajānāti, micchāsaṅkappaṃ‘ micchāsaṅkappo’ ti pajānāti. "
  3237. 563237,120,60,53,66,1,67,8,"Sammāvācaṃ‘ sammāvācā’ ti pajānāti, micchāvācaṃ‘ micchāvācā’ ti pajānāti. "
  3238. 563238,120,60,67,80,1,83,8,"Sammākammantaṃ‘ sammākammanto’ ti pajānāti, micchākammantaṃ‘ micchākammanto’ ti pajānāti. "
  3239. 563239,120,60,81,94,1,71,8,"Sammāājīvaṃ‘ sammāājīvo’ ti pajānāti, micchāājīvaṃ‘ micchāājīvo’ ti pajānāti. "
  3240. 563240,120,60,95,108,1,75,8,"Sammāvāyāmaṃ‘ sammāvāyāmo’ ti pajānāti, micchāvāyāmaṃ‘ micchāvāyāmo’ ti pajānāti. "
  3241. 563241,120,60,109,122,1,67,8,"Sammāsatiṃ‘ sammāsatī’ ti pajānāti, micchāsatiṃ‘ micchāsatī’ ti pajānāti. "
  3242. 563242,120,60,123,136,1,79,8,"Sammāsamādhiṃ‘ sammāsamādhī’ ti pajānāti, micchāsamādhiṃ‘ micchāsamādhī’ ti pajānāti. "
  3243. 563243,120,60,137,153,1,25,4,Sāssa hoti sammādiṭṭhī’’ ti( ma. ni.3.136 ādayo).
  3244. 563244,120,61,2,16,1,157,14,Pubbaṅgamabhūtāya hi sammādiṭṭhiyā siddhāya micchādiṭṭhīnampi micchādiṭṭhibhāvaṃ jānissatīti sammādiṭṭhisaṅkhātaṃ ñāṇaṃ tāva sodhetuṃ ñāṇakathā ādito kathitā.
  3245. 563245,120,62,2,50,1,180,27,"‘ ‘ Apicudāyi , tiṭṭhatu pubbanto, tiṭṭhatu aparanto, dhammaṃ te desessāmi– imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati, imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī’’ ti( ma. ni.2.271) ca– "
  3246. 563246,120,63,2,9,1,75,7,Pubbantāparantadiṭṭhiyo ṭhapetvā ñāṇasseva vuttattā ñāṇakathā ādito kathitā.
  3247. 563247,120,64,2,29,1,136,19,"‘ ‘ Alaṃ, subhadda, tiṭṭhatetaṃ‘ sabbe te sakāya paṭiññāya abbhaññiṃsu, sabbeva na abbhaññiṃsu, udāhu ekacce abbhaññiṃsu, ekacce na abbhaññiṃsū’ ti. "
  3248. 563248,120,64,30,56,1,79,11,"Dhammaṃ te, subhadda, desessāmi, taṃ suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi, bhāsissāmī’’ ti( dī. ni.2.213) ca– "
  3249. 563249,120,65,2,19,1,175,16,"Puthusamaṇabrāhmaṇaparappavādānaṃ vāde ṭhapetvā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa desitattā, aṭṭhaṅgike ca magge sammādiṭṭhisaṅkhātassa ñāṇassa padhānattā ñāṇakathā ādito kathitā."
  3250. 563250,120,66,2,38,1,121,11,"‘ ‘ Cattārimāni, bhikkhave, sotāpattiyaṅgāni sappurisasaṃsevo, saddhammassavanaṃ, yoniso manasikāro, dhammānudhammapaṭipattī’’ ti( saṃ. ni.5.1046; dī. ni.3.311) ca–"
  3251. 563251,120,67,2,74,1,406,45,"‘ ‘ Saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṃ odahati, ohitasoto dhammaṃ suṇāti, sutvā dhammaṃ dhāreti, dhātānaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ upaparikkhati, atthaṃ upaparikkhato dhammā nijjhānaṃ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā chando jāyati, chandajāto ussahati, ussahitvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto kāyena ceva paramatthasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca naṃ paṭivijjha passatī’’ ti( ma. ni.2.183,432) ca–"
  3252. 563252,120,68,2,29,1,74,13,‘ ‘ Idha tathāgato loke uppajjati… pe… so dhammaṃ deseti ādikalyāṇan’’ ti ādīni( dī. ni.1.190) ca–
  3253. 563253,120,69,2,13,1,98,11,Anekāni suttantapadāni anulomentena sutamaye ñāṇaṃ ādiṃ katvā yathākkamena ñāṇakathā ādito kathitā.
  3254. 563254,120,70,2,10,1,53,6,Sā panāyaṃ ñāṇakathā uddesaniddesavasena dvidhā ṭhitā.
  3255. 563255,120,70,11,26,1,96,11,Uddese‘‘ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇan’’ tiādinā nayena tesattati ñāṇāni mātikāvasena uddiṭṭhāni.
  3256. 563256,120,70,27,35,1,47,6,Niddese‘‘ kathaṃ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇaṃ.
  3257. 563257,120,70,36,57,1,141,16,"‘ Ime dhammā abhiññeyyā’ ti sotāvadhānaṃ, taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇan’’ tiādinā nayena tāniyeva tesattati ñāṇāni vitthāravasena niddiṭṭhānīti. "
  3258. 563258,120,71,2,4,1,26,2,Ganthārambhakathā niṭṭhitā.
  3259. 563259,120,72,2,5,1,9,2,( 1) Mahāvaggo
  3260. 563260,120,73,2,4,1,9,2,1 . Ñāṇakathā
  3261. 563261,120,74,2,2,1,13,1,Mātikāvaṇṇanā
  3262. 563262,120,75,2,19,1,89,12,1. Tattha uddese tāva sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇan ti ettha sota saddo anekatthappabhedo.
  3263. 563263,120,75,20,22,1,10,2,Tathā hesa–
  3264. 563264,120,76,2,7,1,39,4,"Maṃsaviññāṇañāṇesu , taṇhādīsu ca dissati; "
  3265. 563265,120,77,2,7,1,40,4,"Dhārāyaṃ ariyamagge, cittasantatiyampi ca."
  3266. 563266,120,78,2,20,1,78,10,‘ ‘ Sotāyatanaṃ sotadhātu sotindriyan’’ tiādīsu( vibha.157) hi ayaṃ sotasaddo maṃsasote dissati.
  3267. 563267,120,78,21,39,1,40,5,‘‘ Sotena saddaṃ sutvā’’ tiādīsu( ma. ni.1.295) sotaviññāṇe.
  3268. 563268,120,78,40,57,1,37,4,‘‘ Dibbāya sotadhātuyā’’ tiādīsu( dī. ni.3.356) ñāṇasote.
  3269. 563269,120,78,58,77,1,159,17,‘‘ Yāni sotāni lokasminti yāni etāni sotāni mayā kittitāni pakittitāni ācikkhitāni desitāni paññapitāni paṭṭhapitāni vivaritāni vibhattāni uttānīkatāni pakāsitāni.
  3270. 563270,120,78,78,97,1,104,10,Seyyathidaṃ– taṇhāsoto diṭṭhisoto kilesasoto duccaritasoto avijjāsoto’’ tiādīsu( cūḷani. ajitamāṇavapucchāniddesa4) taṇhādīsu pañcasu dhammesu.
  3271. 563271,120,78,98,122,1,97,11,‘‘ Addasā kho bhagavā mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānan’’ tiādīsu( saṃ. ni.4.241) udakadhārāyaṃ.
  3272. 563272,120,78,123,139,1,85,9,"‘‘ Ariyassetaṃ, āvuso, aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ, yadidaṃ soto’’ tiādīsu ariyamagge."
  3273. 563273,120,78,140,167,1,128,13,‘‘ Purisassa ca viññāṇasotaṃ pajānāti ubhayato abbocchinnaṃ idha loke patiṭṭhitañca paraloke patiṭṭhitañcā’’ tiādīsu( dī. ni.3.149) cittasantatiyaṃ .
  3274. 563274,120,78,168,172,1,32,4,Idha panāyaṃ maṃsasote daṭṭhabbo.
  3275. 563275,120,78,173,183,1,89,9,"Tena sotena hetubhūtena, karaṇabhūtena vā avadhīyati avatthāpīyati appīyatīti sotāvadhānaṃ. "
  3276. 563276,120,78,184,186,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  3277. 563277,120,78,187,188,1,5,1,Sutaṃ.
  3278. 563278,120,78,189,220,1,147,16,"Sutañca nāma‘‘ bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo’’ tiādīsu( ma. ni.1.339) viya sotadvārānusārena viññātaṃ avadhāritaṃ dhammajātaṃ, taṃ idha sotāvadhānanti vuttaṃ. "
  3279. 563279,120,78,221,228,1,63,7,Tasmiṃ sotāvadhānasaṅkhāte sute pavattā paññā sotāvadhāne paññā.
  3280. 563280,120,78,229,247,1,133,16,"{Paññā}ti ca tassa tassa atthassa pākaṭakaraṇasaṅkhātena paññāpanaṭṭhena paññā, tena tena vā aniccādinā pakārena dhamme jānātītipi paññā. "
  3281. 563281,120,79,2,13,1,64,10,Sutamaye ñāṇan ti ettha suta saddo tāva saupasaggo anupasaggo ca–
  3282. 563282,120,80,2,6,1,37,4,Gamane vissute tintenuyogopacitepi ca;
  3283. 563283,120,81,2,7,1,39,5,Sadde ca sotadvārānusārañāte ca dissati.
  3284. 563284,120,82,2,13,1,52,7,Tathā hissa‘‘ senāya pasuto’’ tiādīsu gacchantoti attho.
  3285. 563285,120,82,14,32,1,55,5,‘‘ Sutadhammassa passato’’ tiādīsu( udā.11; mahāva.5) vissutadhammassāti attho.
  3286. 563286,120,82,33,49,1,69,7,‘‘ Avassutā avassutassa purisapuggalassā’’ tiādīsu( pāci.657) tintā tintassāti attho.
  3287. 563287,120,82,50,67,1,46,6,‘‘ Ye jhānapasutā dhīrā’’ tiādīsu( dha. pa.181) anuyuttāti attho.
  3288. 563288,120,82,68,94,1,58,7,‘‘ Tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakan’’ tiādīsu( khu. pā.7.12; pe. va.25) upacitanti attho.
  3289. 563289,120,82,95,115,1,51,7,‘‘ Diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātan’’ tiādīsu( ma. ni.1.241) saddoti attho.
  3290. 563290,120,82,116,136,1,83,7,‘‘ Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo’’ tiādīsu( ma. ni.1.339) sotadvārānusāraviññātadharoti attho.
  3291. 563291,120,82,137,143,1,59,6,Idha panassa sotadvārānusārena viññātaṃ upadhāritanti attho.
  3292. 563292,120,82,144,176,1,192,26,"Sutamaye ñāṇan ti yā esā etaṃ sutaṃ viññātaṃ avadhāritaṃ saddhammaṃ ārabbha ārammaṇaṃ katvā sabbapaṭhamañca aparāparañca pavattā paññā, taṃ‘‘ sutamaye ñāṇan’’ ti vuttaṃ hoti, sutamayaṃ ñāṇanti attho. "
  3293. 563293,120,82,177,196,1,57,7,"Sutamayeti ca paccattavacanametaṃ, yathā‘‘ na hevaṃ vattabbe’’( kathā.1,15-18)."
  3294. 563294,120,82,197,219,1,30,3,‘‘ Vanappagumbe yathā phussitagge’’( khu. pā.6.13; su. ni.236).
  3295. 563295,120,82,220,244,1,96,10,"‘‘ Natthi attakāre natthi parakāre natthi purisakāre’’ tiādīsu( dī. ni.1.168) paccattavacanaṃ, evamidhāpi daṭṭhabbaṃ. "
  3296. 563296,120,82,245,247,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  3297. 563297,120,82,248,256,1,26,4,‘‘ sutamayaṃ ñāṇanti attho’’ ti.
  3298. 563298,120,83,2,19,1,126,15,"Atha vā sutena pakato phassādiko dhammapuñjo sutamayo, tasmiṃ sutamaye dhammapuñje pavattaṃ taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ sutamaye ñāṇaṃ. "
  3299. 563299,120,83,20,24,1,50,4,Sabhāvasāmaññalakkhaṇavasena dhamme jānātīti ñāṇaṃ.
  3300. 563300,120,83,25,48,1,135,15,Taṃyeva ñāṇaṃ pariyāyavacanena adhippāyapakāsanatthaṃ aniyamena‘‘ paññā’’ ti vatvā pacchā adhippetaṃ‘‘ ñāṇan’’ ti niyametvā vuttanti veditabbaṃ.
  3301. 563301,120,83,49,65,1,182,13,"Ñāṇañca nāma sabhāvapaṭivedhalakkhaṇaṃ, akkhalitapaṭivedhalakkhaṇaṃ vā kusalissāsakhittausupaṭivedho viya, visayobhāsanarasaṃ padīpo viya, asammohapaccupaṭṭhānaṃ araññagatasudesako viya."
  3302. 563302,120,83,66,89,1,78,8,"‘‘ Samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānātī’’ ti( saṃ. ni.5.1071) vacanato samādhipadaṭṭhānaṃ. "
  3303. 563303,120,83,90,119,1,176,24,"Lakkhaṇādīsu hi sabhāvo vā sāmaññaṃ vā lakkhaṇaṃ nāma, kiccaṃ vā sampatti vā raso nāma, upaṭṭhānākāro vā phalaṃ vā paccupaṭṭhānaṃ nāma, āsannakāraṇaṃ padaṭṭhānaṃ nāmāti veditabbaṃ. "
  3304. 563304,120,84,2,9,1,23,3,2. Sutvāna saṃvare {paññā}ti–
  3305. 563305,120,85,2,10,1,44,7,"Pātimokkho satī ceva, ñāṇaṃ khanti tatheva ca; "
  3306. 563306,120,86,2,8,1,41,5,"Vīriyaṃ pañcime dhammā, saṃvarāti pakāsitā."
  3307. 563307,120,87,2,24,1,121,14,‘ ‘ Iminā pātimokkhasaṃvarena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato’’ ti( vibha.511) āgato pātimokkhasaṃvaro.
  3308. 563308,120,87,25,34,1,59,7,‘‘ Cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
  3309. 563309,120,87,35,94,1,224,21,"Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’ tiādinā( dī. ni.1.213; ma. ni.1.295; saṃ. ni.4.239; a. ni.3.16) nayena āgato satisaṃvaro."
  3310. 563310,120,88,2,11,1,20,4,"‘ ‘ Yāni sotāni lokasmiṃ( ajitāti bhagavā), "
  3311. 563311,120,89,2,5,1,20,3,Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;
  3312. 563312,120,90,2,25,1,45,6,"Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhīyare’’ ti .( cūḷani. ajitamāṇavapucchā60; su. ni.1041)– "
  3313. 563313,120,91,2,4,1,17,2,Āgato ñāṇasaṃvaro.
  3314. 563314,120,91,5,15,1,46,6,"‘‘ Katame ca, bhikkhave, āsavā paṭisevanā pahātabbā? "
  3315. 563315,120,91,16,53,1,137,14,"Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṃ paṭisevatī’’ tiādinā( ma. ni.1.23; a. ni.6.58) nayena āgato paccayapaṭisevanāsaṃvaro, sopi ñāṇasaṃvareneva saṅgahito."
  3316. 563316,120,91,54,104,1,273,25,‘‘ Khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarisapasamphassānaṃ duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hotī’’ ti( ma. ni.1.24; a. ni.4.114;6.58) āgato khantisaṃvaro.
  3317. 563317,120,91,105,142,1,117,12,‘‘ Uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gametī’’ tiādinā( ma. ni.1.26; a. ni.4.114;6.58) nayena āgato vīriyasaṃvaro.
  3318. 563318,120,91,143,171,1,130,13,"‘‘ Idha ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvikaṃ kappetī’’ ti( saṃ. ni.5.8) āgato ājīvapārisuddhisaṃvaro, sopi vīriyasaṃvareneva saṅgahito. "
  3319. 563319,120,91,172,184,1,158,11,"Tesu sattasu saṃvaresu pātimokkhasaṃvaraindriyasaṃvaraājīvapārisuddhipaccayapaṭisevanasaṅkhātā cattāro saṃvarā idhādhippetā, tesu ca visesena pātimokkhasaṃvaro. "
  3320. 563320,120,91,185,194,1,97,9,Sabbopi cāyaṃ saṃvaro yathāsakaṃ saṃvaritabbānaṃ kāyaduccaritādīnaṃ saṃvaraṇato saṃvaroti vuccati.
  3321. 563321,120,91,195,216,1,141,17,Sutamayañāṇe vuttaṃ dhammaṃ sutvā saṃvarantassa saṃvaraṃ karontassa tasmiṃ saṃvare pavattā taṃsampayuttā paññā‘‘ sutvāna saṃvare paññā’’ ti vuttā.
  3322. 563322,120,91,217,227,1,81,10,Atha vā hetuatthe sutvāti vacanassa sambhavato sutahetunā saṃvare paññātipi attho.
  3323. 563323,120,92,2,9,1,50,7,Sīlamaye ñāṇan ti ettha sīlanti sīlanaṭṭhena sīlaṃ.
  3324. 563324,120,92,10,13,1,20,3,Kimidaṃ sīlanaṃ nāma?
  3325. 563325,120,92,14,21,1,64,6,"Samādhānaṃ vā, kāyakammādīnaṃ susīlyavasena avippakiṇṇatāti attho. "
  3326. 563326,120,92,22,30,1,69,7,"Upadhāraṇaṃ vā, kusalānaṃ dhammānaṃ patiṭṭhāvasena ādhārabhāvoti attho. "
  3327. 563327,120,92,31,37,1,57,6,Etadeva hi ettha atthadvayaṃ saddalakkhaṇavidū anujānanti.
  3328. 563328,120,92,38,53,1,107,11,Aññe pana‘‘ adhisevanaṭṭhena ācāraṭṭhena tassīlaṭṭhena siraṭṭhena sītalaṭṭhena sivaṭṭhena sīlan’’ ti vaṇṇayanti.
  3329. 563329,120,93,2,9,1,44,5,"Sīlanaṃ lakkhaṇaṃ tassa, bhinnassāpi anekadhā; "
  3330. 563330,120,94,2,8,1,47,5,"Sanidassanattaṃ rūpassa, yathā bhinnassa nekadhā. "
  3331. 563331,120,95,2,33,1,370,29,"Yathā hi nīlapītādibhedena anekadhā bhinnassāpi rūpāyatanassa sanidassanattaṃ lakkhaṇaṃ nīlādibhedena bhinnassāpi sanidassanabhāvānatikkamanato, tathā sīlassa cetanādibhedena anekadhā bhinnassāpi yadetaṃ kāyakammādīnaṃ samādhānavasena kusalānañca dhammānaṃ patiṭṭhānavasena vuttaṃ sīlanaṃ, tadeva lakkhaṇaṃ cetanādibhedena bhinnassāpi samādhānapatiṭṭhānabhāvānatikkamanato. "
  3332. 563332,120,95,34,36,1,23,2,Evaṃlakkhaṇassa panassa–
  3333. 563333,120,96,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Dussīlyaviddhaṃsanatā, anavajjaguṇo tathā; "
  3334. 563334,120,97,2,10,1,41,5,"Kiccasampatti atthena, raso nāma pavuccati’’. "
  3335. 563335,120,98,2,14,1,115,11,"Tasmā idaṃ sīlaṃ nāma kiccaṭṭhena rasena dussīlyaviddhaṃsanarasaṃ, sampattiatthena rasena anavajjarasanti veditabbaṃ. "
  3336. 563336,120,99,2,9,1,43,4,"Soceyyapaccupaṭṭhānaṃ , tayidaṃ tassa viññuhi; "
  3337. 563337,120,100,2,9,1,44,6,"Ottappañca hirī ceva, padaṭṭhānan ti vaṇṇitaṃ."
  3338. 563338,120,100,10,10,1,0,0,–
  3339. 563339,120,101,2,24,1,135,12,"Tayidaṃ sīlaṃ‘‘ kāyasoceyyaṃ vacīsoceyyaṃ manosoceyyan’’ ti( itivu.66) evaṃ vuttasoceyyapaccupaṭṭhānaṃ, sucibhāvena paccupaṭṭhāti gahaṇabhāvaṃ gacchati. "
  3340. 563340,120,101,25,34,1,77,8,"Hirottappañca pana tassa viññūhi padaṭṭhānanti vaṇṇitaṃ, āsannakāraṇanti attho. "
  3341. 563341,120,101,35,56,1,151,20,"Hirottappe hi sati sīlaṃ uppajjati ceva tiṭṭhati ca, asati neva uppajjati na tiṭṭhatīti evaṃvidhena sīlena sahagataṃ taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ sīlamaye ñāṇaṃ. "
  3342. 563342,120,101,57,67,1,71,9,"Atha vā sīlameva pakataṃ sīlamayaṃ, tasmiṃ sīlamaye taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ. "
  3343. 563343,120,101,68,84,1,165,12,"Asaṃvare ādīnavapaccavekkhaṇā ca, saṃvare ānisaṃsapaccavekkhaṇā ca, saṃvarapārisuddhipaccavekkhaṇā ca, saṃvarasaṃkilesavodānapaccavekkhaṇā ca sīlamayañāṇeneva saṅgahitā. "
  3344. 563344,120,102,2,25,1,208,19,3. Saṃvaritvā samādahane {paññā}ti sīlamayañāṇe vuttasīlasaṃvarena saṃvaritvā saṃvaraṃ katvā sīle patiṭṭhāya samādahantassa upacārappanāvasena cittekaggataṃ karontassa tasmiṃ samādahane pavattā taṃsampayuttā paññā.
  3345. 563345,120,102,26,36,1,81,9,"Samaṃ sammā ca ādahanaṃ ṭhapananti ca samādahanaṃ, samādhissevetaṃ pariyāyavacanaṃ. "
  3346. 563346,120,103,2,8,1,60,6,Samādhibhāvanāmaye ñāṇan ti ettha kusalacittekaggatā samādhi.
  3347. 563347,120,103,9,11,1,18,2,Kenaṭṭhena samādhi?
  3348. 563348,120,103,12,14,1,23,2,Samādhānaṭṭhena samādhi.
  3349. 563349,120,103,15,18,1,23,3,Kimidaṃ samādhānaṃ nāma?
  3350. 563350,120,103,19,29,1,73,9,"Ekārammaṇe cittacetasikānaṃ samaṃ sammā ca ādhānaṃ, ṭhapananti vuttaṃ hoti. "
  3351. 563351,120,103,30,47,1,144,16,"Tasmā yassa dhammassānubhāvena ekārammaṇe cittacetasikā samaṃ sammā ca avikkhipamānā avippakiṇṇā ca hutvā tiṭṭhanti, idaṃ samādhānanti veditabbaṃ. "
  3352. 563352,120,103,48,52,1,25,4,Tassa kho pana samādhissa–
  3353. 563353,120,104,2,8,1,48,5,"Lakkhaṇaṃ tu avikkhepo, vikkhepaviddhaṃsanaṃ raso; "
  3354. 563354,120,105,2,8,1,44,5,"Akampana mupaṭṭhānaṃ, padaṭṭhānaṃ sukhaṃ pana. "
  3355. 563355,120,106,2,16,1,111,12,"Bhāvīyati vaḍḍhīyatīti bhāvanā, samādhi eva bhāvanā samādhibhāvanā, samādhissa vā bhāvanā vaḍḍhanā samādhibhāvanā. "
  3356. 563356,120,106,17,21,1,50,4,Samādhibhāvanāvacanena aññaṃ bhāvanaṃ paṭikkhipati.
  3357. 563357,120,106,22,27,1,54,5,Pubbe viya upacārappanāvasena samādhibhāvanāmaye ñāṇaṃ.
  3358. 563358,120,107,2,13,1,58,6,4. Paccayapariggahe {paññā}ti ettha paṭicca phalametīti paccayo.
  3359. 563359,120,107,14,23,1,44,6,"{Paṭiccā}ti na vinā tena, apaccakkhitvāti attho. "
  3360. 563360,120,107,24,30,1,41,6,Etīti uppajjati ceva pavattati cāti attho.
  3361. 563361,120,107,31,45,1,127,13,"Apica upakārakattho paccayattho, tassa paccayassa bahuvidhattā paccayānaṃ pariggahe vavatthāpane ca paññā paccayapariggahe paññā. "
  3362. 563362,120,108,2,11,1,137,8,Dhammaṭṭhitiñāṇan ti ettha dhamma saddo tāva sabhāvapaññāpuññapaññattiāpattipariyattinissattatāvikāraguṇapaccayapaccayuppannādīsu dissati.
  3363. 563363,120,108,12,34,1,76,10,Ayañhi‘‘ kusalā dhammā akusalā dhammā abyākatā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. tikamātikā1) sabhāve dissati.
  3364. 563364,120,109,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino; "
  3365. 563365,120,110,2,23,1,49,10,"Saccaṃ dhammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socatī’’ ti.( su. ni.190)– "
  3366. 563366,120,111,2,4,1,14,2,Ādīsu paññāyaṃ.
  3367. 563367,120,112,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Na hi dhammo adhammo ca, ubho samavipākino; "
  3368. 563368,120,113,2,18,1,46,7,"Adhammo nirayaṃ neti, dhammo pāpeti suggatin’’ ti.( theragā.304)– "
  3369. 563369,120,114,2,4,1,11,2,Ādīsu puññe.
  3370. 563370,120,114,5,22,1,66,5,‘‘ Paññattidhammā niruttidhammā adhivacanadhammā’’ tiādīsu( dha. sa. dukamātikā106-108) paññattiyaṃ.
  3371. 563371,120,114,23,38,1,54,6,‘‘ Pārājikā dhammā saṅghādisesā dhammā’’ tiādīsu( pārā.233-234) āpattiyaṃ.
  3372. 563372,120,114,39,61,1,76,9,‘‘ Idha bhikkhu dhammaṃ jānāti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇan’’ tiādīsu( a. ni.5.73) pariyattiyaṃ.
  3373. 563373,120,114,62,77,1,35,6,‘‘ Tasmiṃ kho pana samaye dhammā honti( dha. sa.121).
  3374. 563374,120,114,78,102,1,54,5,Dhammesu dhammānupassī viharatī’’ tiādīsu( dī. ni.2.373; ma. ni.1.115) nissattatāyaṃ.
  3375. 563375,120,114,103,121,1,50,5,‘‘ Jātidhammā jarādhammā maraṇadhammā’’ tiādīsu( a. ni.10.107) vikāre.
  3376. 563376,120,114,122,135,1,37,4,‘‘ Channaṃ buddhadhammānan’’ tiādīsu( mahāni.50) guṇe.
  3377. 563377,120,114,136,150,1,49,5,‘‘ Hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu( vibha.720) paccaye.
  3378. 563378,120,114,151,179,1,69,7,‘‘ Ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.20; a. ni.3.137) paccayuppanne.
  3379. 563379,120,114,180,183,1,36,3,Svāyamidhāpi paccayuppanne daṭṭhabbo.
  3380. 563380,120,114,184,217,1,235,28,"Atthato pana attano sabhāvaṃ dhārentīti vā, paccayehi dhārīyantīti vā, attano phalaṃ dhārentīti vā, attano paripūrakaṃ apāyesu apatamānaṃ dhārentīti vā, sakasakalakkhaṇe dhārentīti vā, cittena avadhārīyantīti vā yathāyogaṃ dhammāti vuccanti. "
  3381. 563381,120,114,218,240,1,165,17,"Idha pana attano paccayehi dhārīyantīti dhammā, paccayasamuppannā dhammā tiṭṭhanti uppajjanti ceva pavattanti ca etāyāti dhammaṭṭhiti, paccayadhammānametaṃ adhivacanaṃ . "
  3382. 563382,120,114,241,245,1,46,4,Tassaṃ dhammaṭṭhitiyaṃ ñāṇaṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ.
  3383. 563383,120,114,246,259,1,202,13,Idañhi samādhibhāvanāmayañāṇe vuttasamādhinā samāhitena cittena yathābhūtañāṇadassanatthāya yogamārabhitvā vavatthāpitanāmarūpassa tesaṃ nāmarūpānaṃ paccayapariggahapariyāyaṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ uppajjati.
  3384. 563384,120,114,260,278,1,77,10,‘‘ Nāmarūpavavatthāne ñāṇan’’ ti avatvā eva kasmā‘‘ dhammaṭṭhitiñāṇan’’ ti vuttanti ce?
  3385. 563385,120,114,279,282,1,60,3,Paccayapariggaheneva paccayasamuppannapariggahassa siddhattā.
  3386. 563386,120,114,283,291,1,70,8,Paccayasamuppanne hi apariggahite paccayapariggaho na sakkā hoti kātuṃ.
  3387. 563387,120,114,292,302,1,115,10,Tasmā dhammaṭṭhitiñāṇagahaṇeneva tassa hetubhūtaṃ pubbe siddhaṃ nāmarūpavavatthānañāṇaṃ vuttameva hotīti veditabbaṃ.
  3388. 563388,120,114,303,317,1,81,10,Kasmā dutiyatatiyañāṇaṃ viya‘‘ samādahitvā paccayapariggahe paññā’’ ti na vuttanti ce?
  3389. 563389,120,114,318,320,1,33,2,Samathavipassanānaṃ yuganaddhattā.
  3390. 563390,120,115,2,13,1,60,9,"‘ ‘ Samādahitvā yathā ce vipassati, vipassamāno tathā ce samādahe; "
  3391. 563391,120,116,2,14,1,63,9,"Vipassanā ca samatho tadā ahu, samānabhāgā yuganaddhā vattare’’ ti."
  3392. 563392,120,116,15,15,1,0,0,–
  3393. 563393,120,117,2,4,1,9,2,Hi vuttaṃ.
  3394. 563394,120,117,5,28,1,183,18,"Tasmā samādhiṃ avissajjetvā samādhiñca ñāṇañca yuganaddhaṃ katvā yāva ariyamaggo, tāva ussukkāpetabbanti ñāpanatthaṃ‘‘ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇa’’ micceva vuttanti veditabbaṃ. "
  3395. 563395,120,118,2,39,1,255,30,"5. Atītānāgatapaccuppannānaṃ dhammānaṃ saṅkhipitvā vavatthāne {paññā}ti ettha attano sabhāvaṃ, uppādādikkhaṇaṃ vā patvā ati itā atikkantāti atītā, tadubhayampi na āgatā na sampattāti anāgatā, taṃ taṃ kāraṇaṃ paṭicca uppādādiuddhaṃ pannā gatā pavattāti paccuppannā. "
  3396. 563396,120,118,40,44,1,65,4,Addhā santatikhaṇapaccuppannesu santatipaccuppannaṃ idhādhippetaṃ.
  3397. 563397,120,118,45,57,1,155,12,Tesaṃ atītānāgatapaccuppannānaṃ pañcakkhandhadhammānaṃ ekekakkhandhalakkhaṇe saṅkhipitvā kalāpavasena rāsiṃ katvā vavatthāne nicchayane sanniṭṭhāpane paññā.
  3398. 563398,120,119,2,14,1,87,10,"Sammasane ñāṇan ti sammā āmasane anumajjane pekkhaṇe ñāṇaṃ, kalāpasammasanañāṇanti attho. "
  3399. 563399,120,119,15,90,1,514,54,"Idañhi nāmarūpavavatthānañāṇānantaraṃ nāmarūpapaccayapariggahe dhammaṭṭhitiñāṇe ṭhitassa‘‘ yaṃkiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ taṃ rūpaṃ aniccato vavatthapeti, ekaṃ sammasanaṃ, dukkhato vavatthapeti, ekaṃ sammasanaṃ, anattato vavatthapeti, ekaṃ sammasanan’’ tiādinā( paṭi. ma.1.48) nayena vuttasammasanavasena pubbe vavatthāpite ekekasmiṃ khandhe tilakkhaṇaṃ āropetvā aniccato dukkhato anattato vipassantassa kalāpasammasanañāṇaṃ uppajjati. "
  3400. 563400,120,120,2,17,1,152,11,6. Paccuppannānaṃ dhammānaṃ vipariṇāmānupassane {paññā}ti santativasena paccuppannānaṃ ajjhattaṃ pañcakkhandhadhammānaṃ vipariṇāmadassane bhaṅgadassane paññā.
  3401. 563401,120,120,18,40,1,130,17,"Yasmā‘‘ ime dhammā uppajjitvā bhijjantī’’ ti udayaṃ gahetvāpi bhedeyeva cittaṃ ṭhapeti, tasmā avuttopi udayo vuttoyeva hotīti veditabbo. "
  3402. 563402,120,120,41,50,1,84,9,Paccuppannānaṃ dhammānaṃ dassanena vā udayadassanassa siddhattā udayo vuttoyeva hoti.
  3403. 563403,120,120,51,73,1,151,17,"Na hi udayaṃ vinā dhammānaṃ uppannattaṃ sijjhati, tasmā‘‘ paccuppannānaṃ dhammānaṃ uppādavipariṇāmānupassane paññā’’ ti avuttepi vuttameva hotīti veditabbaṃ."
  3404. 563404,120,120,74,101,1,281,23,‘‘ Udayabbayānupassane ñāṇan’’ ti niyamitattā ca udayadassanaṃ siddhameva hotīti anantaraṃ vuttassa sammasanañāṇassa pāraṃ gantvā taṃsammasaneyeva pākaṭībhūte udayabbaye pariggaṇhitvā saṅkhārānaṃ paricchedakaraṇatthaṃ udayabbayānupassanaṃ ārabhantassa uppajjati udayabbayānupassanāñāṇaṃ.
  3405. 563405,120,120,102,107,1,59,5,Tañhi udayabbaye anupassanato udayabbayānupassanāti vuccati.
  3406. 563406,120,121,2,13,1,85,7,7. Ārammaṇaṃ {paṭisaṅkhā}ti rūpakkhandhādiārammaṇaṃ bhaṅgato paṭisaṅkhāya jānitvā passitvā.
  3407. 563407,120,121,14,40,1,160,21,"Bhaṅgānupassane paññā vipassane ñāṇan ti tassa ārammaṇaṃ bhaṅgato paṭisaṅkhāya uppannassa ñāṇassa bhaṅgaṃ anupassane yā paññā, taṃ‘‘ vipassane ñāṇan’’ ti vuttaṃ hoti. "
  3408. 563408,120,121,41,47,1,40,5,{Vipassanā}ti ca vividhā passanā vipassanā.
  3409. 563409,120,121,48,50,1,28,2,Ārammaṇapaṭisaṅkhātipi pāṭho.
  3410. 563410,120,121,51,71,1,135,14,Tassattho – ārammaṇassa paṭisaṅkhā jānanā passanāti vuttanayeneva ārammaṇapaṭisaṅkhā‘‘ bhaṅgānupassane paññā vipassane ñāṇan’’ ti vuttaṃ hoti.
  3411. 563411,120,121,72,92,1,108,14,"Yasmā pana bhaṅgānupassanāya eva vipassanā sikhaṃ pāpuṇāti, tasmā visesetvā idameva‘‘ vipassane ñāṇan’’ ti vuttaṃ. "
  3412. 563412,120,121,93,113,1,189,19,"Yasmā udayabbayānupassanāya ṭhitassa maggāmaggañāṇadassanaṃ uppajjati, tasmā tassā siddhāya taṃ siddhameva hotīti taṃ avatvāva bhaṅgānupassanāya eva vipassanāsikhaṃ ñāṇaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  3413. 563413,120,121,114,148,1,270,29,"Udayabbayānupassanāya suparidiṭṭhaudayabbayassa suparicchinnesu saṅkhāresu lahuṃ lahuṃ upaṭṭhahantesu ñāṇe tikkhe vahante udayaṃ pahāya bhaṅge eva sati santiṭṭhati, tassa‘‘ evaṃ uppajjitvā evaṃ nāma saṅkhārā bhijjantī’’ ti passato etasmiṃ ṭhāne bhaṅgānupassanāñāṇaṃ uppajjati. "
  3414. 563414,120,122,2,16,1,141,10,8. Bhayatupaṭṭhāne {paññā}ti uppādapavattanimittaāyūhanāpaṭisandhīnaṃ bhayato upaṭṭhāne pīḷāyogato sappaṭibhayavasena gahaṇūpagamane paññāti attho.
  3415. 563415,120,122,17,25,1,69,6,"Bhayato upaṭṭhātīti bhayatupaṭṭhānaṃ ārammaṇaṃ , tasmiṃ bhayatupaṭṭhāne. "
  3416. 563416,120,122,26,43,1,88,11,"Atha vā bhayato upatiṭṭhatīti bhayatupaṭṭhānaṃ, paññā, taṃ‘‘ bhayatupaṭṭhānan’’ ti vuttaṃ hoti. "
  3417. 563417,120,123,2,6,1,33,4,Ādīnave ñāṇan ti bhummavacanameva.
  3418. 563418,120,123,7,48,1,186,24,"‘‘ Yā ca bhayatupaṭṭhāne paññā, yañca ādīnave ñāṇaṃ, yā ca nibbidā, ime dhammā ekaṭṭhā, byañjanameva nānan’’ ti( paṭi. ma.1.227) vuttattā ekamiva vuccamānampi avatthābhedena muñcitukamyatādi viya tividhameva hoti. "
  3419. 563419,120,123,49,60,1,119,11,Tasmā bhayatupaṭṭhānaādīnavānupassanāsu siddhāsu nibbidānupassanā siddhā hotīti katvā avuttāpi vuttāva hotīti veditabbā.
  3420. 563420,120,124,2,44,1,533,34,"Sabbasaṅkhārānaṃ bhaṅgārammaṇaṃ bhaṅgānupassanaṃ āsevantassa bhāventassa bahulīkarontassa tibhavacatuyonipañcagatisattaviññāṇaṭṭhitinavasattāvāsesu pabhedakā saṅkhārā sukhena jīvitukāmassa bhīrukapurisassa sīhabyagghadīpiacchataracchayakkharakkhasacaṇḍagoṇacaṇḍakukkurapabhinna- madacaṇḍahatthighoraāsivisaasanivicakkasusānaraṇabhūmijalitaaṅgārakāsuādayo viya mahābhayaṃ hutvā upaṭṭhahanti, tassa‘‘ atītā saṅkhārā niruddhā, paccuppannā nirujjhanti, anāgatāpi evameva nirujjhissantī’’ ti passato etasmiṃ ṭhāne bhayatupaṭṭhānaṃ ñāṇaṃ uppajjati. "
  3421. 563421,120,124,45,160,1,944,98,"Tassa taṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ āsevantassa bhāventassa bahulīkarontassa sabbabhavayonigatiṭhitisattāvāsesu neva tāṇaṃ na leṇaṃ na gati na paṭisaraṇaṃ paññāyati, sabbabhavayonigatiṭhitinivāsagatesu saṅkhāresu ekasaṅkhārepi patthanā vā parāmāso vā na hoti, tayo bhavā vītaccitaṅgārapuṇṇā aṅgārakāsuyo viya, cattāro mahābhūtā ghoravisā āsivisā viya, pañcakkhandhā ukkhittāsikā vadhakā viya, cha ajjhattikāyatanāni suññagāmo viya, cha bāhirāyatanāni gāmaghātakacorā viya, sattaviññāṇaṭṭhitiyo nava ca sattāvāsā ekādasahi aggīhi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā viya ca, sabbe saṅkhārā gaṇḍabhūtā rogabhūtā sallabhūtā aghabhūtā ābādhabhūtā viya ca nirassādā nirasā mahāādīnavarāsibhūtā hutvā upaṭṭhahanti, sukhena jīvitukāmassa bhīrukapurisassa ramaṇīyākārasaṇṭhitampi savāḷakamiva vanagahanaṃ, sasaddūlā viya guhā, sagāharakkhasaṃ viya udakaṃ, samussitakhaggā viya paccatthikā, savisaṃ viya bhojanaṃ, sacoro viya maggo, ādittamiva agāraṃ, uyyuttasenā viya raṇabhūmi. "
  3422. 563422,120,124,161,187,1,243,25,"Yathā hi so puriso etāni savāḷakavanagahanādīni āgamma bhīto saṃviggo lomahaṭṭhajāto samantato ādīnavameva passati, evameva so yogāvacaro bhaṅgānupassanāvasena sabbasaṅkhāresu bhayato upaṭṭhitesu samantato nirasaṃ nirassādaṃ ādīnavameva passati. "
  3423. 563423,120,124,188,192,1,48,4,Tassevaṃ passato ādīnavānupassanāñāṇaṃ uppajjati.
  3424. 563424,120,125,2,14,1,145,11,So evaṃ sabbasaṅkhāre ādīnavato sampassanto sabbabhavayonigativiññāṇaṭṭhitisattāvāsagate sabhedake saṅkhāragate nibbindati ukkaṇṭhati nābhiramati.
  3425. 563425,120,125,15,42,1,304,24,"Seyyathāpi nāma cittakūṭapabbatapādābhirato suvaṇṇarājahaṃso asucimhi caṇḍālagāmadvāraāvāṭe nābhiramati, sattasu mahāsaresuyeva abhiramati, evameva ayaṃ yogīrājahaṃso suparidiṭṭhādīnave sabhedake saṅkhāragate nābhiramati, bhāvanārāmatāya pana bhāvanāratiyā samannāgatattā sattasu anupassanāsuyeva abhiramati. "
  3426. 563426,120,125,43,66,1,194,19,"Yathā ca suvaṇṇapañjarepi pakkhitto sīho migarājā nābhiramati, tiyojanasahassavitthate pana himavanteyeva ramati, evamayampi yogīsīho tividhe sugatibhavepi nābhiramati, tīsu anupassanāsuyeva ramati. "
  3427. 563427,120,125,67,112,1,295,27,"Yathā ca sabbaseto sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo chaddanto nāgarājā nagaramajjhe nābhiramati, himavati chaddantarahadeyeva ramati, evamayaṃ yogīvaravāraṇo sabbasmimpi saṅkhāragate nābhiramati,‘‘ anuppādo kheman’’ tiādinā( paṭi. ma.1.53) nayena niddiṭṭhe santipadeyeva ramati, tanninnatappoṇatappabbhāramānaso hoti. "
  3428. 563428,120,125,113,118,1,52,5,Ettāvatā tassa nibbidānupassanāñāṇaṃ uppannaṃ hotīti.
  3429. 563429,120,126,2,19,1,149,13,"9. Muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇan ti muñcituṃ cajituṃ kāmeti icchatīti muñcitukāmo, muñcitukāmassa bhāvo muñcitukamyatā. "
  3430. 563430,120,126,20,27,1,67,6,"Paṭisaṅkhāti upaparikkhatīti paṭisaṅkhā, paṭisaṅkhānaṃ vā paṭisaṅkhā. "
  3431. 563431,120,126,28,35,1,67,6,"Santiṭṭhati ajjhupekkhatīti santiṭṭhanā, santiṭṭhanaṃ vā santiṭṭhanā. "
  3432. 563432,120,126,36,44,1,87,8,Muñcitukamyatā ca sā paṭisaṅkhā ca santiṭṭhanā cāti muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā.
  3433. 563433,120,126,45,52,1,84,7,Iti pubbabhāge nibbidāñāṇena nibbinnassa uppādādīni pariccajitukāmatā muñcitukamyatā.
  3434. 563434,120,126,53,58,1,59,5,Muñcanassa upāyakaraṇatthaṃ majjhe paṭisaṅkhānaṃ paṭisaṅkhā.
  3435. 563435,120,126,59,63,1,43,4,Muñcitvā avasāne ajjhupekkhanaṃ santiṭṭhanā.
  3436. 563436,120,126,64,109,1,322,31,"Evaṃ avatthābhedena tippakārā paññā saṅkhārānaṃ ajjhupekkhanāsu ñāṇaṃ, muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanāsaṅkhātānaṃ avatthābhedena bhinnānaṃ tissannampi paññānaṃ saṅkhārupekkhataṃ icchantena pana‘‘ paññā’’ ti ca‘‘ saṅkhārupekkhāsū’’ ti ca bahuvacanaṃ kataṃ, avatthābhedena bhinnassāpi ekattā‘‘ ñāṇan’’ ti ekavacanaṃ katanti veditabbaṃ. "
  3437. 563437,120,126,110,111,1,8,1,Vuttañca–
  3438. 563438,120,126,112,142,1,108,15,"‘‘ yā ca muñcitukamyatā yā ca paṭisaṅkhānupassanā yā ca saṅkhārupekkhā, ime dhammā ekaṭṭhā, byañjanameva nānan’’ ti( paṭi. ma.1.227). "
  3439. 563439,120,126,143,156,1,102,9,Keci pana‘‘ saṅkhārupekkhāsūti bahuvacanaṃ samathavipassanāvasena saṅkhārupekkhānaṃ bahuttā’’ tipi vadanti.
  3440. 563440,120,126,157,162,1,48,4,Saṅkhārupekkhāsūti ca kiriyāpekkhanti veditabbaṃ.
  3441. 563441,120,126,163,184,1,230,20,"Avatthābhedena pana tena nibbidāñāṇena nibbindantassa ukkaṇṭhantassa sabbabhavayonigativiññāṇaṭṭhitisattāvāsagatesu sabhedakesu saṅkhāresu cittaṃ na sajjati na laggati na bajjhati, sabbasaṅkhāragataṃ muñcitukāmaṃ chaḍḍetukāmaṃ hoti. "
  3442. 563442,120,127,2,47,1,379,35,"Atha vā yathā jālabbhantaragato maccho, sappamukhagato maṇḍūko, pañjarapakkhitto vanakukkuṭo, daḷhapāsavasaṃgato migo, ahituṇḍikahatthagato sappo, mahāpaṅkapakkhando kuñjaro, supaṇṇamukhagato nāgarājā, rāhumukhapaviṭṭho cando, sapattaparikkhitto purisotievamādayo tato tato muccitukāmā nissaritukāmāva honti, evaṃ tassa yogino cittaṃ sabbasmā saṅkhāragatā muccitukāmaṃ nissaritukāmaṃ hoti. "
  3443. 563443,120,127,48,59,1,63,7,Evañhi vuccamāne‘‘ muccitukāmassa muccitukamyatā’’ ti pāṭho yujjati.
  3444. 563444,120,127,60,85,1,122,15,"Evañca sati‘‘ uppādaṃ muñcitukamyatā’’ tiādīsu‘‘ uppādā muccitukamyatā’’ tiādi vattabbaṃ hoti, tasmā purimo eva attho sundarataro. "
  3445. 563445,120,127,86,93,1,101,7,Athassa sabbasaṅkhāresu vigatālayassa sabbasaṅkhāragataṃ muñcitukāmassa muñcitukamyatāñāṇaṃ uppajjati.
  3446. 563446,120,127,94,110,1,192,16,So evaṃ sabbabhavayonigativiññāṇaṭṭhitisattāvāsagate sabhedake saṅkhāre muñcitukāmo muñcanassa upāyasampādanatthaṃ puna te eva saṅkhāre paṭisaṅkhānupassanāñāṇena tilakkhaṇaṃ āropetvā vipassati.
  3447. 563447,120,127,111,129,1,179,16,"Evañhi vipassato cassa aniccavasena nimittaṃ paṭisaṅkhāñāṇaṃ uppajjati, dukkhavasena pavattaṃ paṭisaṅkhāñāṇaṃ uppajjati, anattavasena nimittañca pavattañca paṭisaṅkhāñāṇaṃ uppajjati. "
  3448. 563448,120,127,130,177,1,265,34,"So paṭisaṅkhānupassanāñāṇena‘‘ sabbe saṅkhārā suññā’’ ti disvā tilakkhaṇaṃ āropetvā saṅkhāre pariggaṇhanto bhayañca nandiñca vippahāya bhariyāya dosaṃ disvā vissaṭṭhabhariyo viya puriso tassā bhariyāya saṅkhāresu udāsīno hoti majjhatto,‘‘ ahan’’ ti vā‘‘ maman’’ ti vā na gaṇhāti. "
  3449. 563449,120,127,178,191,1,101,13,Tassa evaṃ jānato evaṃ passato tīsu bhavesu cittaṃ patilīyati paṭikuṭati paṭivattati na sampasāriyati.
  3450. 563450,120,127,192,204,1,110,11,Seyyathāpi nāma padumapalāse īsakaṃ poṇe udakaphusitāni patilīyanti paṭikuṭanti paṭivattanti na sampasāriyanti.
  3451. 563451,120,127,205,233,1,221,26,"Seyyathāpi vā pana kukkuṭapattaṃ vā nhārudaddulaṃ vā aggimhi pakkhittaṃ patilīyati paṭikuṭati paṭivattati na sampasāriyati, evaṃ tassa tīsu bhavesu cittaṃ patilīyati paṭikuṭati paṭivattati na sampasāriyati, upekkhā saṇṭhāti. "
  3452. 563452,120,127,234,238,1,42,4,Evamassa saṅkhārupekkhāñāṇaṃ uppannaṃ hoti.
  3453. 563453,120,127,239,251,1,132,12,Iminā saṅkhārupekkhāñāṇena saddhiṃ upari gotrabhuñāṇassa sādhakaṃ anulomañāṇaṃ pubbāparañāṇehi avuttampi vuttameva hotīti veditabbaṃ.
  3454. 563454,120,127,252,254,1,18,2,Vuttañhi bhagavatā–
  3455. 563455,120,128,2,66,1,365,39,"‘ ‘ So vata, bhikkhave, bhikkhu kañci saṅkhāraṃ niccato samanupassanto anulomikāya khantiyā samannāgato bhavissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati, anulomikāya khantiyā asamannāgato sammattaniyāmaṃ okkamissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati, sammattaniyāmaṃ anokkamamāno sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaphalaṃ vā sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ tiādi( a. ni.6.98; paṭi. ma.3.36). "
  3456. 563456,120,129,2,4,1,25,2,Vuttañca dhammasenāpatinā–
  3457. 563457,120,130,2,8,1,43,5,‘ ‘ Katihākārehi anulomikaṃ khantiṃ paṭilabhati?
  3458. 563458,120,130,9,12,1,37,3,Katihākārehi sammattaniyāmaṃ okkamati?
  3459. 563459,120,130,13,36,1,102,10,"Cattālīsāya ākārehi anulomikaṃ khantiṃ paṭilabhati, cattālīsāya ākārehi sammattaniyāmaṃ okkamatī’’ tiādi( paṭi. ma.3.37). "
  3460. 563460,120,131,2,6,1,31,4,Paṭṭhāne cetaṃ vuttaṃ bhagavatā–
  3461. 563461,120,132,2,8,1,46,5,‘ ‘ Anulomaṃ gotrabhussa anantarapaccayena paccayo.
  3462. 563462,120,132,9,25,1,51,5,Anulomaṃ vodānassa anantarapaccayena paccayo’’ tiādi( paṭṭhā.1.1.417).
  3463. 563463,120,133,2,25,1,204,19,"Tassa hi taṃ saṅkhārupekkhāñāṇaṃ āsevantassa bhāventassa bahulīkarontassa adhimokkhasaddhā balavatarā hoti, vīriyaṃ supaggahitaṃ, sati sūpaṭṭhitā, cittaṃ susamāhitaṃ, saṅkhārupekkhāñāṇaṃ tikkhataraṃ pavattati. "
  3464. 563464,120,133,26,56,1,126,18,Tassa idāni maggo uppajjissatīti saṅkhārupekkhāya saṅkhāre‘‘ aniccā’’ ti vā‘‘ dukkhā’’ ti vā‘‘ anattā’’ ti vā sammasitvā bhavaṅgaṃ otarati.
  3465. 563465,120,133,57,86,1,142,17,Bhavaṅgānantaraṃ saṅkhārupekkhāya katanayeneva saṅkhāre‘‘ aniccā’’ ti vā‘‘ dukkhā’’ ti vā‘‘ anattā’’ ti vā ārammaṇaṃ kurumānaṃ uppajjati manodvārāvajjanaṃ.
  3466. 563466,120,133,87,98,1,90,11,Tadanantaraṃ tatheva saṅkhāre ārammaṇaṃ katvā dve tīṇi cattāri vā javanacittāni uppajjanti.
  3467. 563467,120,133,99,103,1,33,3,Taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ anulomañāṇaṃ.
  3468. 563468,120,133,104,117,1,136,12,"Tañhi purimānañca aṭṭhannaṃ vipassanāñāṇānaṃ tathakiccatāya anulometi, upari ca pattabbānaṃ sattatiṃsāya bodhipakkhiyadhammānaṃ anulometi. "
  3469. 563469,120,133,118,147,1,216,24,"Yathā hi dhammiko rājā vinicchayaṭṭhāne nisinno aṭṭhannaṃ vohārikamahāmattānaṃ vinicchayaṃ sutvā agatigamanaṃ pahāya majjhatto hutvā‘‘ evaṃ hotū’’ ti anumodamāno tesañca vinicchayassa anulometi, porāṇassa ca rājadhammassa. "
  3470. 563470,120,133,148,195,1,391,38,"Tattha rājā viya anulomañāṇaṃ, aṭṭha vohārikamahāmattā viya aṭṭha vipassanāñāṇāni, porāṇarājadhammo viya sattatiṃsa bodhipakkhiyadhammā, yathā rājā‘‘ evaṃ hotū’’ ti anumodamāno vohārikānañca vinicchayassa rājadhammassa ca anulometi, evamidaṃ aniccādivasena saṅkhāre ārabbha uppajjamānānaṃ aṭṭhannañca vipassanāñāṇānaṃ tathakiccatāya anulometi, upari ca pattabbānaṃ sattatiṃsāya bodhipakkhiyadhammānaṃ. "
  3471. 563471,120,133,196,199,1,28,3,Tasmā anulomañāṇanti vuccati.
  3472. 563472,120,134,2,15,1,83,8,10. Bahiddhā vuṭṭhānavivaṭṭane paññā gotrabhuñāṇan ti ettha {bahiddhā}ti saṅkhāranimittaṃ.
  3473. 563473,120,134,16,22,1,68,6,Tañhi ajjhattacittasantāne akusalakkhandhe upādāya bahiddhāti vuttaṃ.
  3474. 563474,120,134,23,44,1,186,18,"Tasmā bahiddhā saṅkhāranimittamhā vuṭṭhāti vigataṃ hutvā uddhaṃ tiṭṭhatīti vuṭṭhānaṃ, vivaṭṭati parāvaṭṭati parammukhaṃ hotīti vivaṭṭanaṃ, vuṭṭhānañca taṃ vivaṭṭanañcāti vuṭṭhānavivaṭṭanaṃ. "
  3475. 563475,120,134,45,46,1,8,1,Tenevāha–
  3476. 563476,120,135,2,28,1,127,15,"‘ ‘ Gotrabhuñāṇaṃ samudayassa asamucchindanato pavattā na vuṭṭhāti, nibbānārammaṇato pana nimittā vuṭṭhātīti ekato vuṭṭhānaṃ hotī’’ ti( visuddhi.2.827). "
  3477. 563477,120,136,2,5,1,56,3,Puthujjanagottābhibhavanato ariyagottabhāvanato gotrabhu.
  3478. 563478,120,136,6,40,1,496,33,Idañhi anulomañāṇehi padumapalāsato udakamiva sabbasaṅkhārato patilīyamānacittassa anulomañāṇassa āsevanante animittaṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ kurumānaṃ puthujjanagottaṃ puthujjanasaṅkhaṃ puthujjanabhūmiṃ atikkamamānaṃ ariyagottaṃ ariyasaṅkhaṃ ariyabhūmiṃ okkamamānaṃ nibbānārammaṇe paṭhamāvattanapaṭhamābhogapaṭhamasamannāhārabhūtaṃ maggassa anantarasamanantarāsevanaupanissayanatthivigatavasena chahi ākārehi paccayabhāvaṃ sādhayamānaṃ sikhāppattaṃ vipassanāya muddhabhūtaṃ apunarāvattakaṃ uppajjati.
  3479. 563479,120,137,2,20,1,94,13,"11. Dubhato vuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇan ti ettha {dubhato}ti ubhato, dvayatoti vā vuttaṃ hoti. "
  3480. 563480,120,137,21,36,1,175,15,Kilesānaṃ samucchindanato kilesehi ca tadanuvattakakkhandhehi ca nibbānārammaṇakaraṇato bahiddhā sabbasaṅkhāranimittehi ca vuṭṭhāti vivaṭṭatīti dubhato vuṭṭhānavivaṭṭane paññā.
  3481. 563481,120,137,37,38,1,8,1,Tenevāha–
  3482. 563482,120,138,2,27,1,140,14,"‘ ‘ Cattāripi maggañāṇāni animittārammaṇattā nimittato vuṭṭhahanti, samudayassa samucchindanato pavattā vuṭṭhahantīti dubhato vuṭṭhānāni hontī’’ ti( visuddhi.2.827). "
  3483. 563483,120,139,2,24,1,144,19,"Magge ñāṇan ti nibbānaṃ maggati pekkhati, nibbānatthikehi vā maggīyati anvesīyati, kilese vā mārento gacchati pavattatīti maggo, tasmiṃ magge ñāṇaṃ. "
  3484. 563484,120,139,25,28,1,30,3,Jātiggahaṇena ekavacanaṃ kataṃ.
  3485. 563485,120,139,29,61,1,414,30,Tañhi gotrabhuñāṇassa anantaraṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ kurumānaṃ sayaṃvajjhe kilese niravasesaṃ samucchindamānaṃ anamataggasaṃsāravaṭṭadukkhasamuddaṃ sosayamānaṃ sabbāpāyadvārāni pidahamānaṃ sattaariyadhanasammukhībhāvaṃ kurumānaṃ aṭṭhaṅgikaṃ micchāmaggaṃ pajahamānaṃ sabbaverabhayāni vūpasamayamānaṃ sammāsambuddhassa orasaputtabhāvamupanayamānaṃ aññāni ca anekāni ānisaṃsasatāni paṭilābhayamānaṃ maggañāṇaṃ uppajjati.
  3486. 563486,120,140,2,9,1,48,6,"Ṭhātuṃ icchaṃ puriso, laṅghitvā mātikāya paratīre; "
  3487. 563487,120,141,2,7,1,47,4,"Vegenāgamma yathā, gaṇhitvā orimatiratarubaddhaṃ. "
  3488. 563488,120,142,2,9,1,47,6,"Rajjuṃ vā daṇḍaṃ vā, ullaṅghitvāna pāraninnatanu; "
  3489. 563489,120,143,2,10,1,51,7,"Pārāpanno pana taṃ, muñciya vedhaṃ patiṭṭhahati pāre. "
  3490. 563490,120,144,2,8,1,41,5,"Evaṃ yogāvacaro, sakkāyamayamhi orime tīre; "
  3491. 563491,120,145,2,9,1,47,6,"Diṭṭhabhayo abhaye pana, ṭhātuṃ icchaṃ amatapāre. "
  3492. 563492,120,146,2,8,1,46,4,"Udayabbayānupassa , pabhutikavegena āgato rajjuṃ; "
  3493. 563493,120,147,2,8,1,46,5,"Rūpāvhaṃ daṇḍaṃ vā, taditarakhandhāvhayaṃ sammā. "
  3494. 563494,120,148,2,8,1,47,5,"Gaṇhitvā āvajjana, cittena hi pubbavuttanayatova; "
  3495. 563495,120,149,2,6,1,46,3,"Anulomehullaṅghiya , nibbutininno tadāsanopagato. "
  3496. 563496,120,150,2,9,1,51,6,"Taṃ muñciya gotrabhunā, aladdhaāsevanena tu pavedhaṃ; "
  3497. 563497,120,151,2,8,1,47,5,"Patito saṅkhatapāre, tato patiṭṭhāti maggañāṇena. "
  3498. 563498,120,152,2,8,1,48,5,"Passitukāmo candaṃ, cande channamhi abbhapaṭalehi; "
  3499. 563499,120,153,2,8,1,52,5,"Thulakasukhumasukhumesu , abbhesu haṭesu vāyunā kamato. "
  3500. 563500,120,154,2,9,1,51,6,"Candaṃ passeyya naro, yathā tathevānulomañāṇehi kamā; "
  3501. 563501,120,155,2,9,1,54,6,"Saccacchādakamohe , vināsite pekkhate hi gotrabhu amataṃ. "
  3502. 563502,120,156,2,11,1,49,8,"Vātā viya te candaṃ, amataṃ na hi pekkharenulomāni; "
  3503. 563503,120,157,2,10,1,47,7,"Puriso abbhāni yathā, gotrabhu na tamaṃ vinodeti. "
  3504. 563504,120,158,2,9,1,49,5,"Bhamitamhi cakkayante, ṭhito naro aññadinnasaññāya; "
  3505. 563505,120,159,2,8,1,45,5,"Usupāte phalakasataṃ, apekkhamāno yathā vijjhe. "
  3506. 563506,120,160,2,7,1,49,4,"Evamidha maggañāṇaṃ, gotrabhunā dinnasaññamavihāya; "
  3507. 563507,120,161,2,7,1,44,4,"Nibbāne vattantaṃ, lobhakkhandhādike padāleti. "
  3508. 563508,120,162,2,9,1,53,4,"Saṃsāradukkhajaladhiṃ , sosayati pidahati duggatidvāraṃ; "
  3509. 563509,120,163,2,8,1,47,5,"Kurute ca ariyadhaninaṃ, micchāmaggañca pajahāti. "
  3510. 563510,120,164,2,8,1,50,5,"Verabhayāni samayate, karoti nāthassa orasasutattaṃ; "
  3511. 563511,120,165,2,9,1,45,6,"Aññe ca anekasate, ānīsaṃse dadāti ñāṇamidanti. "
  3512. 563512,120,166,2,25,1,189,17,"12. Payogappaṭippassaddhipaññā phale ñāṇan ti ettha {payogo}ti bhuso yogo, phalasacchikiriyāya maggabhāvanāya ubhato vuṭṭhānapayogo, tassa payogassa paṭippassambhanaṃ niṭṭhānaṃ payogapaṭippassaddhi. "
  3513. 563513,120,166,26,28,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  3514. 563514,120,166,29,30,1,25,1,Catumaggakiccapariyosānaṃ.
  3515. 563515,120,166,31,38,1,87,7,Tassā payogapaṭippassaddhiyā hetubhūtāya pavattā phale paññā payogappaṭippassaddhipaññā.
  3516. 563516,120,166,39,47,1,60,7,"Phalati vipaccatīti phalaṃ, tasmiṃ phale taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ. "
  3517. 563517,120,166,48,64,1,125,16,Ekekassa hi maggañāṇassa anantarā tassa tasseva vipākabhūtāni nibbānārammaṇāni tīṇi vā dve vā ekaṃ vā phalacittāni uppajjanti.
  3518. 563518,120,166,65,112,1,135,14,"Anantaravipākattāyeva lokuttarakusalānaṃ‘‘ samādhimānantarikaññamāhū’’ ti( khu. pā.6.5; su. ni.228) ca,‘‘ dandhaṃ ānantarikaṃ pāpuṇāti āsavānaṃ khayāyā’’ ti( a. ni.4.162) ca ādi vuttaṃ. "
  3519. 563519,120,166,113,127,1,88,11,"Yassa dve anulomāni, tassa tatiyaṃ gotrabhu, catutthaṃ maggacittaṃ, tīṇi phalacittāni honti. "
  3520. 563520,120,166,128,142,1,89,11,"Yassa tīṇi anulomāni, tassa catutthaṃ gotrabhu, pañcamaṃ maggacittaṃ, dve phalacittāni honti. "
  3521. 563521,120,166,143,157,1,90,11,"Yassa cattāri anulomāni, tassa pañcamaṃ gotrabhu, chaṭṭhaṃ maggacittaṃ, ekaṃ phalacittaṃ hoti. "
  3522. 563522,120,166,158,161,1,25,3,Idaṃ maggavīthiyaṃ phalaṃ.
  3523. 563523,120,166,162,171,1,106,9,Kālantaraphalaṃ pana samāpattivasena uppajjamānaṃ nirodhā vuṭṭhahantassa uppajjamānañca eteneva saṅgahitaṃ.
  3524. 563524,120,167,2,18,1,106,12,13. Chinnavaṭumānupassane {paññā}ti tena tena ariyamaggena samucchinnaṃ taṃ taṃ upakkilesaṃ pacchā passane paññā.
  3525. 563525,120,167,19,23,1,31,4,Vimuttiñāṇan ti vimuttiyā ñāṇaṃ.
  3526. 563526,120,167,24,34,1,69,8,"{Vimuttī}ti ca upakkilesehi vimuttaṃ parisuddhaṃ cittaṃ, vimuttabhāvo vā. "
  3527. 563527,120,167,35,41,1,42,5,Tassā vimuttiyā jānanaṃ ñāṇaṃ vimuttiñāṇaṃ.
  3528. 563528,120,167,42,57,1,151,14,Kilesehi vimuttaṃ cittasantatimpi kilesehi vimuttabhāvampi paccavekkhanto kilesehi na vinā paccavekkhatīti etena pahīnakilesapaccavekkhaṇaṃ vuttaṃ hoti.
  3529. 563529,120,167,58,84,1,64,9,‘‘ Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hotī’’ ti( mahāva.23; dī. ni.1.248) hi idameva sandhāya vuttaṃ.
  3530. 563530,120,167,85,92,1,77,7,Avasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇaṃ pana avuttampi imināva vuttaṃ hotīti gahetabbaṃ.
  3531. 563531,120,167,93,94,1,8,1,Vuttañca–
  3532. 563532,120,168,2,12,1,45,7,"‘ ‘ Vuttamhi ekadhamme, ye dhammā ekalakkhaṇā tena; "
  3533. 563533,120,169,2,22,1,47,8,"Vuttā bhavanti sabbe, iti vutto lakkhaṇo hāro’’ ti.( netti.4.5 niddesavāra); "
  3534. 563534,120,170,2,12,1,129,10,Atha vā arahato avasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇābhāvā catunnaṃ ariyānaṃ labbhamānaṃ pahīnakilesapaccavekkhaṇameva vuttanti veditabbaṃ.
  3535. 563535,120,171,2,30,1,218,24,14. Tadā samudāgate dhamme passane {paññā}ti tadā maggakkhaṇe phalakkhaṇe ca samudāgate paṭilābhavasena ca paṭivedhavasena ca samāgate sampatte samaṅgibhūte maggaphaladhamme catusaccadhamme ca passanā pekkhaṇā pajānanā paññā.
  3536. 563536,120,171,31,39,1,63,8,Paccavekkhaṇe ñāṇan ti nivattitvā bhusaṃ passanaṃ jānanaṃ ñāṇaṃ.
  3537. 563537,120,171,40,46,1,54,6,Iminā ca ñāṇadvayena paccavekkhaṇañāṇāni vuttāni honti.
  3538. 563538,120,171,47,67,1,223,18,"Sotāpannassa hi maggavīthiyaṃ sotāpattiphalapariyosāne cittaṃ bhavaṅgaṃ otarati, tato bhavaṅgaṃ upacchinditvā maggapaccavekkhaṇatthāya manodvārāvajjanaṃ uppajjati, tasmiṃ niruddhe paṭipāṭiyā satta maggapaccavekkhaṇajavanānīti. "
  3539. 563539,120,171,68,77,1,92,9,Puna bhavaṅgaṃ otaritvā teneva nayena phalādīnaṃ paccavekkhaṇatthāya āvajjanādīni uppajjanti.
  3540. 563540,120,171,78,95,1,141,13,"Yesaṃ uppattiyā esa maggaṃ paccavekkhati, phalaṃ paccavekkhati, pahīnakilese paccavekkhati, avasiṭṭhakilese paccavekkhati, nibbānaṃ paccavekkhati. "
  3541. 563541,120,171,96,167,1,324,46,"So hi‘‘ iminā vatāhaṃ maggena āgato’’ ti maggaṃ paccavekkhati, tato‘‘ ayaṃ me ānisaṃso laddho’’ ti phalaṃ paccavekkhati, tato‘‘ ime nāma me kilesā pahīnā’’ ti pahīnakilese paccavekkhati, tato‘‘ ime nāma me kilesā avasiṭṭhā’’ ti uparimaggavajjhe kilese paccavekkhati, avasāne‘‘ ayaṃ me dhammo ārammaṇato paṭiladdho’’ ti amataṃ nibbānaṃ paccavekkhati. "
  3542. 563542,120,171,168,174,1,59,6,Iti sotāpannassa ariyasāvakassa pañca paccavekkhaṇāni honti.
  3543. 563543,120,171,175,181,1,49,5,"Yathā ca sotāpannassa, evaṃ sakadāgāmianāgāmīnampi. "
  3544. 563544,120,171,182,189,1,84,7,Arahato pana avasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇaṃ nāma natthīti cattāriyeva paccavekkhaṇāni.
  3545. 563545,120,171,190,194,1,44,4,Evaṃ sabbāni ekūnavīsati paccavekkhaṇañāṇāni.
  3546. 563546,120,171,195,197,1,27,2,Ukkaṭṭhaparicchedoyeva ceso.
  3547. 563547,120,171,198,204,1,58,6,Pahīnāvasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇaṃ sekkhānaṃ hoti vā na vā.
  3548. 563548,120,171,205,241,1,157,21,"Tassa hi abhāvatoyeva mahānāmo sakko bhagavantaṃ pucchi‘‘ kosu nāma me dhammo ajjhattaṃ appahīno, yena me ekadā lobhadhammāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhantī’’ tiādi( ma. ni.1.175). "
  3549. 563549,120,172,2,107,1,704,83,Ettha dhammaṭṭhitiñāṇādīnaṃ ekādasannaṃ ñāṇānaṃ vibhāvanatthāya ayaṃ upamā veditabbā– yathā puriso‘‘ macche gahessāmī’’ ti macchakhippaṃ gahetvā tadanurūpe udake osāretvā khippamukhena hatthaṃ otāretvā antoudake kaṇhasappaṃ macchasaññāya gīvāya daḷhaṃ gahetvā‘‘ mahā vata mayā maccho laddho’’ ti tuṭṭho ukkhipitvā passanto sovatthikattayadassanena‘‘ sappo’’ ti sañjānitvā bhīto ādīnavaṃ disvā gahaṇe nibbinno muñcitukāmo hutvā muñcanassa upāyaṃ karonto agganaṅguṭṭhato paṭṭhāya hatthaṃ nibbeṭhetvā bāhaṃ ukkhipitvā uparisīse dve tayo vāre paribbhametvā sappaṃ dubbalaṃ katvā‘‘ gaccha re duṭṭhasappā’’ ti nissajjitvā vegena thalaṃ āruyha ṭhitova‘‘ mahantassa vata bho sappassa mukhato muttomhī’’ ti haṭṭho āgatamaggaṃ olokeyya.
  3550. 563550,120,173,2,128,1,1140,103,"Tattha tassa purisassa macchasaññāya kaṇhasappaṃ daḷhaṃ gahetvā tussanaṃ viya imassa yogino ādito bālaputhujjanassa aniccatādivasena bhayānakaṃ khandhapañcakaṃ niccādisaññāya‘‘ ahaṃ mamā’’ ti diṭṭhitaṇhāhi daḷhaṃ gahetvā tussanaṃ, tassa khippamukhato sappaṃ nīharitvā sovatthikattayaṃ disvā‘‘ sappo’’ ti sañjānanaṃ viya sappaccayanāmarūpapariggahena ghanavinibbhogaṃ katvā kalāpasammasanādīhi ñāṇehi khandhapañcakassa aniccatādilakkhaṇattayaṃ disvā‘‘ aniccaṃ dukkhamanattā’’ ti tassa vavatthāpanaṃ , tassa bhāyanaṃ viya imassa bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ, sappe ādīnavadassanaṃ viya ādīnavānupassanāñāṇaṃ, sappagahaṇe nibbindanaṃ viya nibbidānupassanāñāṇaṃ, sappaṃ muñcitukāmatā viya muñcitukamyatāñāṇaṃ, muñcanassa upāyakaraṇaṃ viya paṭisaṅkhānupassanāñāṇaṃ, sappaṃ paribbhametvā dubbalaṃ katvā nivattitvā ḍaṃsituṃ asamatthabhāvapāpanaṃ viya tilakkhaṇāropanena saṅkhārupekkhānulomañāṇehi saṅkhāre paribbhametvā dubbalaṃ katvā puna niccasukhattākārena upaṭṭhātuṃ asamatthatāpāpanaṃ, sappavissajjanaṃ viya gotrabhuñāṇaṃ, sappaṃ vissajjetvā thalaṃ āruyha ṭhānaṃ viya nibbānathalaṃ āruyha ṭhitaṃ maggaphalañāṇaṃ, haṭṭhassa āgatamaggolokanaṃ viya maggādipaccavekkhaṇañāṇanti. "
  3551. 563551,120,174,2,19,1,206,16,"Imesañca sutamayañāṇādīnaṃ cuddasannaṃ ñāṇānaṃ uppattikkamena paṭipattikkamena ca desanakkamassa katattā paccavekkhaṇesu paṭhamaṃ kilesapaccavekkhaṇaṃ hoti, tato maggaphalanibbānapaccavekkhaṇānīti veditabbaṃ."
  3552. 563552,120,175,2,49,1,366,29,"‘ ‘ Lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya, kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvāya, kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānāya, rūparāgaarūparāgamānauddhaccaavijjānaṃ anavasesappahānāyā’’ ti( dha. sa.277,361-363) ca kilesappahānaṃyeva adhikaṃ katvā maggapaṭipattiyā vuttattā paṭipattānurūpeneva kilesapaccavekkhaṇassa ādibhāvo yujjati, aṭṭhakathāyaṃ vuttakkamo pana dassitoyeva. "
  3553. 563553,120,175,50,59,1,88,9,So pana kamo pañcavidho uppattikkamo pahānakkamo paṭipattikkamo bhūmikkamo desanakkamoti.
  3554. 563554,120,176,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ; "
  3555. 563555,120,177,2,22,1,43,7,"Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano’’ ti.( saṃ. ni.1.235)– "
  3556. 563556,120,178,2,4,1,20,2,Evamādi uppattikkamo.
  3557. 563557,120,178,5,27,1,76,9,"‘‘ Dassanena pahātabbā dhammā, bhāvanāya pahātabbā dhammā’’ ti( dha. sa. tikamātikā8) evamādi pahānakkamo."
  3558. 563558,120,178,28,43,1,168,10,‘‘ Sīlavisuddhi cittavisuddhi diṭṭhivisuddhi kaṅkhāvitaraṇavisuddhi maggāmaggañāṇadassanavisuddhi paṭipadāñāṇadassanavisuddhi ñāṇadassanavisuddhī’’ ti evamādi paṭipattikkamo.
  3559. 563559,120,178,44,67,1,76,9,"‘‘ Kāmāvacarā dhammā, rūpāvacarā dhammā, arūpāvacarā dhammā’’ ti( dha. sa. dukamātikā93-95) evamādi bhūmikkamo."
  3560. 563560,120,178,68,111,1,155,18,"‘‘ Cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’’ ti( ma. ni.3.43; mahāni.191; cūḷani. mettagūmāṇavapucchāniddesa22) vā,‘‘ anupubbikathaṃ kathesi. "
  3561. 563561,120,178,112,147,1,135,15,Seyyathidaṃ– dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesī’’ ti( mahāva.31; dī. ni.1.298;2.83) vā evamādi desanakkamo.
  3562. 563562,120,178,148,163,1,134,15,Idha pana cuddasannaṃ ñāṇānaṃ uppattikkamo paṭipattikkamo ca tadubhayavasena paṭipāṭiyā desitattā desanakkamo cāti tayo kamā veditabbā.
  3563. 563563,120,179,2,25,1,181,19,"15. Idāni yasmā heṭṭhā sarūpena nāmarūpavavatthānañāṇaṃ na vuttaṃ, tasmā pañcadhā nāmarūpappabhedaṃ dassetuṃ ajjhattavavatthāne paññā vatthunānatte ñāṇan tiādīni pañca ñāṇāni uddiṭṭhāni. "
  3564. 563564,120,179,26,39,1,88,11,"Sakale hi nāmarūpe vutte yaṃ pariggahetuṃ sakkā, yañca pariggahetabbaṃ, taṃ pariggahessati. "
  3565. 563565,120,179,40,50,1,94,9,"Lokuttaranāmañhi pariggahetuñca na sakkā anadhigatattā, na ca pariggahetabbaṃ avipassanūpagattā. "
  3566. 563566,120,179,51,74,1,144,17,Tattha {ajjhattavavatthāne}ti‘‘ evaṃ pavattamānā mayaṃ attāti gahaṇaṃ gamissāmā’’ ti iminā viya adhippāyena attānaṃ adhikāraṃ katvā pavattāti ajjhattā.
  3567. 563567,120,179,75,86,1,105,10,Ajjhatta saddo panāyaṃ gocarajjhatte niyakajjhatte ajjhattajjhatte visayajjhatteti catūsu atthesu dissati .
  3568. 563568,120,179,87,117,1,154,16,"‘‘ Tena, ānanda, bhikkhunā tasmiṃyeva purimasmiṃ samādhinimitte ajjhattameva cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ, ajjhattarato samāhito’’ tiādīsu( dha. pa.362) hi ayaṃ gocarajjhatte dissati."
  3569. 563569,120,179,118,156,1,90,9,"‘‘ Ajjhattaṃ sampasādanaṃ( dī. ni.1.228; dha. sa.161), ajjhattaṃ vā dhammesu dhammānupassī viharatī’’ tiādīsu( dī. ni.2.373) niyakajjhatte."
  3570. 563570,120,179,157,177,1,69,7,"‘‘ Cha ajjhattikāni āyatanāni, ajjhattikā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. tikamātikā20) ajjhattajjhatte."
  3571. 563571,120,179,178,212,1,173,17,"‘‘ Ayaṃ kho, panānanda, vihāro tathāgatena abhisambuddho yadidaṃ sabbanimittānaṃ amanasikārā ajjhattaṃ suññataṃ upasampajja viharatī’’ tiādīsu( ma. ni.3.187) visayajjhatte, issariyaṭṭhāneti attho. "
  3572. 563572,120,179,213,218,1,48,5,Phalasamāpatti hi buddhānaṃ issariyaṭṭhānaṃ nāma.
  3573. 563573,120,179,219,223,1,35,4,Idha pana ajjhattajjhatte daṭṭhabbo.
  3574. 563574,120,179,224,228,1,47,4,Tesaṃ ajjhattānaṃ vavatthāne ajjhattavavatthāne.
  3575. 563575,120,179,229,236,1,56,5,"{Vatthunānatte}ti vatthūnaṃ nānābhāve, nānāvatthūsūti attho. "
  3576. 563576,120,179,237,246,1,108,9,Ettha javanamanoviññāṇassa paccayabhūto bhavaṅgamanopi cakkhādipañcakaṃ viya uppattiṭṭhānattā vatthūti vutto.
  3577. 563577,120,179,247,250,1,35,3,Āvajjanampi tannissitameva kātabbaṃ.
  3578. 563578,120,180,2,4,1,0,0,16.
  3579. 563579,120,181,2,9,1,61,6,{Bahiddhā}ti chahi ajjhattajjhattehi bahibhūtesu tesaṃ visayesu.
  3580. 563580,120,181,10,13,1,29,2,{Gocaranānatte}ti visayanānatte.
  3581. 563581,120,182,2,10,1,81,4,17. {Cariyāvavatthāne}ti viññāṇacariyāaññāṇacariyāñāṇacariyāvasena cariyānaṃ vavatthāne.
  3582. 563582,120,182,11,20,1,43,5,‘‘ Cariyavavatthāne’’ ti rassaṃ katvāpi paṭhanti.
  3583. 563583,120,183,2,15,1,113,9,18. {Catudhammavavatthāne}ti kāmāvacarabhūmiādīnaṃ cuddasannaṃ catukkānaṃ vasena catunnaṃ catunnaṃ dhammānaṃ vavatthāne.
  3584. 563584,120,183,16,37,1,65,7,{Bhūmī}ti ca‘‘ bhūmigatañca vehāsaṭṭhañcā’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.136) pathaviyaṃ vattati.
  3585. 563585,120,183,38,58,1,36,6,"‘‘ Abhūmiṃ tāta, mā sevā’’ tiādīsu( jā.1.6.34) visaye."
  3586. 563586,120,183,59,74,1,49,4,‘‘ Sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare’’ tiādīsu( dha. sa.988) uppajjanaṭṭhāne.
  3587. 563587,120,183,75,79,1,26,4,Idha pana koṭṭhāse vattati.
  3588. 563588,120,183,80,82,1,22,2,Paricchedetipi vadanti.
  3589. 563589,120,184,2,17,1,139,10,19. {Navadhammavavatthāne}ti kāmāvacarakusalādivasena pāmojjamūlakavasena yoniso manasikāramūlakavasena ca navannaṃ navannaṃ dhammānaṃ vavatthāne.
  3590. 563590,120,184,18,49,1,256,29,"Imesu ca pañcasu ñāṇesu paṭhamaṃ ajjhattadhammā vavatthāpetabbāti vatthunānatte ñāṇaṃ paṭhamaṃ vuttaṃ, tato tesaṃ visayā vavatthāpetabbāti tadanantaraṃ gocaranānatte ñāṇaṃ vuttaṃ, tato parāni tīṇi ñāṇāni tiṇṇaṃ catunnaṃ navannaṃ vasena gaṇanānulomena vuttāni. "
  3591. 563591,120,185,2,20,1,135,12,"20. Idāni yasmā nāmarūpasseva pabhedato vavatthāpanañāṇaṃ ñātapariññā, tadanantaraṃ tīraṇapariññā, tadanantaraṃ pahānapariññāti tisso pariññā. "
  3592. 563592,120,185,21,34,1,115,11,"Taṃsambandhā ca bhāvanāsacchikiriyā honti, tasmā dhammanānattañāṇānantaraṃ ñātaṭṭhe ñāṇādīni pañca ñāṇāni uddiṭṭhāni. "
  3593. 563593,120,185,35,42,1,59,7,Tisso hi pariññā ñātapariññā tīraṇapariññā pahānapariññā ca.
  3594. 563594,120,185,43,63,1,148,15,"Tattha‘‘ ruppanalakkhaṇaṃ rūpaṃ, vedayitalakkhaṇā vedanā’’ ti evaṃ tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ paccattalakkhaṇasallakkhaṇavasena pavattā paññā ñātapariññā nāma."
  3595. 563595,120,185,64,88,1,179,19,"‘‘ Rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā, vedanā aniccā dukkhā anattā’’ tiādinā nayena tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ sāmaññalakkhaṇaṃ āropetvā pavattā lakkhaṇārammaṇikavipassanāpaññā tīraṇapariññā nāma. "
  3596. 563596,120,185,89,97,1,105,8,Tesuyeva pana dhammesu niccasaññādipajahanavasena pavattā lakkhaṇārammaṇikavipassanāva pahānapariññā nāma.
  3597. 563597,120,186,2,9,1,78,7,Tattha saṅkhāraparicchedato paṭṭhāya yāva paccayapariggahā ñātapariññāya bhūmi.
  3598. 563598,120,186,10,16,1,73,6,Etasmiñhi antare dhammānaṃ paccattalakkhaṇapaṭivedhasseva ādhipaccaṃ hoti.
  3599. 563599,120,186,17,23,1,73,6,Kalāpasammasanato paṭṭhāya yāva udayabbayānupassanā tīraṇapariññāya bhūmi.
  3600. 563600,120,186,24,29,1,62,5,Etasmiñhi antare sāmaññalakkhaṇapaṭivedhasseva ādhipaccaṃ hoti.
  3601. 563601,120,186,30,36,1,55,6,Bhaṅgānupassanaṃ ādiṃ katvā upari pahānapariññāya bhūmi.
  3602. 563602,120,186,37,90,1,334,34,"Tato paṭṭhāya hi‘‘ aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahati, dukkhato anupassanto sukhasaññaṃ pajahati, anattato anupassanto attasaññaṃ pajahati, nibbindanto nandiṃ pajahati, virajjanto rāgaṃ pajahati, nirodhento samudayaṃ pajahati, paṭinissajjanto ādānaṃ pajahatī’’ ti( paṭi. ma.1.52) evaṃ niccasaññādipahānasādhikānaṃ sattannaṃ anupassanānaṃ ādhipaccaṃ hoti. "
  3603. 563603,120,187,2,9,1,62,5,Tattha {abhiññāpaññā}ti dhammānaṃ ruppanādisabhāvena jānanapaññā.
  3604. 563604,120,187,10,28,1,117,14,Sā hi sobhanaṭṭhena abhisaddena‘‘ tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ sabhāvajānanavasena sobhanaṃ jānanan’’ ti katvā abhiññāti vuccati.
  3605. 563605,120,187,29,34,1,38,5,Ñātaṭṭhe ñāṇan ti jānanasabhāvaṃ ñāṇaṃ.
  3606. 563606,120,188,2,8,1,26,2,21. {Pariññāpaññā}ti jānanapaññā.
  3607. 563607,120,188,9,26,1,130,13,Sā hi byāpanaṭṭhena parisaddena‘‘ aniccādisāmaññalakkhaṇavasena sakiccasamāpanavasena vā byāpitaṃ jānanan’’ ti katvā pariññāti vuccati.
  3608. 563608,120,188,27,35,1,68,7,"Tīraṇaṭṭhe ñāṇan ti upaparikkhaṇasabhāvaṃ, sammasanasabhāvaṃ vā ñāṇaṃ. "
  3609. 563609,120,189,2,20,1,88,11,"22. Pahāne {paññā}ti niccasaññādīnaṃ pajahanā paññā, pajahatīti vā, pajahanti etenāti vā pahānaṃ. "
  3610. 563610,120,189,21,27,1,48,5,Pariccāgaṭṭhe ñāṇan ti pariccajanasabhāvaṃ ñāṇaṃ.
  3611. 563611,120,190,2,8,1,28,2,23. {Bhāvanāpaññā}ti vaḍḍhanapaññā.
  3612. 563612,120,190,9,19,1,82,9,"Ekarasaṭṭhe ñāṇan ti ekakiccasabhāvaṃ ñāṇaṃ, vimuttirasena vā ekarasasabhāvaṃ ñāṇaṃ. "
  3613. 563613,120,191,2,11,1,75,5,24. {Sacchikiriyāpaññā}ti paṭivedhavasena paṭilābhavasena vā paccakkhakaraṇapaññā.
  3614. 563614,120,191,12,18,1,61,6,Phassanaṭṭhe ñāṇan ti tadubhayavaseneva vindanasabhāvaṃ ñāṇaṃ.
  3615. 563615,120,192,2,4,1,0,0,25-28.
  3616. 563616,120,192,5,18,1,169,12,"Idāni yasmā pahānabhāvanāsacchikiriyañāṇāni ariyamaggaphalasampayuttānipi honti, tasmā tadanantaraṃ ariyapuggalānaṃyeva labbhamānāni cattāri paṭisambhidāñāṇāni uddiṭṭhāni. "
  3617. 563617,120,192,19,48,1,322,26,"Tatthāpi paccayuppanno attho dukkhasaccaṃ viya pākaṭo suviññeyyo cāti paṭhamaṃ atthapaṭisambhidāñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, tassa atthassa hetudhammavisayattā tadanantaraṃ dhammapaṭisambhidāñāṇaṃ, tadubhayassa niruttivisayattā tadanantaraṃ niruttipaṭisambhidāñāṇaṃ, tesu tīsupi ñāṇesu pavattanato tadanantaraṃ paṭibhānapaṭisambhidāñāṇaṃ. "
  3618. 563618,120,192,49,54,1,32,5,Pa-kāraṃ dīghaṃ katvā ca paṭhanti.
  3619. 563619,120,193,2,4,1,0,0,29-31.
  3620. 563620,120,193,5,17,1,127,12,Ito parāni vihāraṭṭhe ñāṇādīni tīṇi ñāṇāni ariyānaṃyeva sambhavato paṭisambhidāpabhedato ca paṭisambhidāñāṇānantaraṃ uddiṭṭhāni.
  3621. 563621,120,193,18,27,1,80,7,"Vihāraṭṭhe ñāṇañhi dhammapaṭisambhidā hoti, samāpattaṭṭhe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. "
  3622. 563622,120,193,28,42,1,70,5,Dhammasabhāve ñāṇañhi paṭisambhidākathāyaṃ( paṭi. ma.2.30) dhammapaṭisambhidāti vuttaṃ.
  3623. 563623,120,193,43,48,1,40,5,Nibbāne ñāṇaṃ pana atthapaṭisambhidā eva.
  3624. 563624,120,193,49,54,1,66,4,Tattha {vihāranānatte}ti aniccānupassanādivasena nānāvipassanāvihāre.
  3625. 563625,120,193,55,58,1,35,2,{Vihāraṭṭhe}ti vipassanāvihārasabhāve.
  3626. 563626,120,193,59,65,1,38,5,{Vihāro}ti ca sasampayuttā vipassanā eva.
  3627. 563627,120,193,66,70,1,57,3,{Samāpattinānatte}ti animittādivasena nānāphalasamāpattiyaṃ.
  3628. 563628,120,193,71,76,1,54,4,{Samāpattī}ti ca lokuttaraphalabhūtā cittacetasikadhammā.
  3629. 563629,120,193,77,81,1,44,3,{Vihārasamāpattinānatte}ti ubhayavasena vuttaṃ.
  3630. 563630,120,194,2,33,1,244,20,32. Tato vihārasamāpattiñāṇasādhakassa‘‘ dubhato vuṭṭhānavivaṭṭane paññā’’ ti pubbe vuttassāpi maggañāṇassa āsavasamucchedasamatthataṃ anantaraphaladāyakattañca kāraṇena visesetvā aparenākārena vattukāmena tadeva‘‘ ānantarikasamādhimhi ñāṇan’’ ti uddiṭṭhaṃ.
  3631. 563631,120,194,34,45,1,86,8,"Tattha {avikkhepaparisuddhattā}ti vikkhipati tena cittanti vikkhepo, uddhaccassetaṃ nāmaṃ. "
  3632. 563632,120,194,46,53,1,63,6,"Na vikkhepo avikkhepo, uddhaccapaṭipakkhassa samādhissetaṃ nāmaṃ. "
  3633. 563633,120,194,54,68,1,152,11,"Parisuddhassa bhāvo parisuddhattaṃ, avikkhepassa parisuddhattaṃ avikkhepaparisuddhattaṃ, tasmā avikkhepaparisuddhattā samādhissa parisuddhabhāvenāti attho. "
  3634. 563634,120,194,69,74,1,68,5,Idañhi āsavasamucchedassa anantaraphaladāyakattassa ca kāraṇavacanaṃ.
  3635. 563635,120,194,75,90,1,97,11,"{Āsavasamucchede}ti ettha āsavantīti āsavā, cakkhutopi… pe… manatopi sandanti pavattantīti vuttaṃ hoti. "
  3636. 563636,120,194,91,109,1,123,16,"Dhammato yāva gotrabhuṃ, okāsato yāva bhavaggaṃ savantīti vā āsavā, etaṃ dhammaṃ etañca okāsaṃ antokaritvā pavattantīti attho. "
  3637. 563637,120,194,110,114,1,28,4,Antokaraṇattho hi ayaṃ ā-kāro.
  3638. 563638,120,194,115,120,1,52,5,Cirapārivāsikaṭṭhena madirādayo āsavā viyātipi āsavā.
  3639. 563639,120,194,121,126,1,53,5,Lokasmiñhi cirapārivāsikā madirādayo āsavāti vuccanti.
  3640. 563640,120,194,127,134,1,59,6,"Yadi ca cirapārivāsikaṭṭhena āsavā, eteyeva bhavitumarahanti. "
  3641. 563641,120,194,135,136,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3642. 563642,120,195,2,24,1,96,15,"‘ ‘ Purimā, bhikkhave, koṭi na paññāyati avijjāya, ito pubbe avijjā nāhosi, atha pacchā samabhavī’’ tiādi. "
  3643. 563643,120,196,2,12,1,85,9,"Āyataṃ vā saṃsāradukkhaṃ savanti pasavantītipi āsavā, samucchijjati etenāti samucchedo. "
  3644. 563644,120,196,13,20,1,56,6,{Paññā}ti kāmāsavādīnaṃ catunnaṃ āsavānaṃ samucchede paññā.
  3645. 563645,120,197,2,13,1,119,10,Ānantarikasamādhimhi ñāṇan ti attano pavattisamanantaraṃ niyameneva phalappadānato ānantarikoti laddhanāmo maggasamādhi.
  3646. 563646,120,197,14,23,1,76,9,Na hi maggasamādhimhi uppanne tassa phaluppattinisedhako koci antarāyo atthi.
  3647. 563647,120,197,24,25,1,7,1,Yathāha–
  3648. 563648,120,198,2,30,1,196,23,"‘ ‘ Ayañca puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno assa, kappassa ca uḍḍayhanavelā assa, neva tāva kappo uḍḍayheyya, yāvāyaṃ puggalo na sotāpattiphalaṃ sacchikaroti, ayaṃ vuccati puggalo ṭhitakappī. "
  3649. 563649,120,198,31,45,1,46,5,Sabbepi maggasamaṅgino puggalā ṭhitakappino’’ ti( pu. pa.17).
  3650. 563650,120,199,2,7,1,47,5,Idaṃ tena ānantarikasamādhinā sampayuttaṃ ñāṇaṃ.
  3651. 563651,120,200,2,17,1,127,12,33. Iminā maggañāṇena phalappattānaṃ ariyānaṃyeva sambhavato imassa ñāṇassa anantaraṃ araṇavihārañāṇādīni cattāri ñāṇāni uddiṭṭhāni.
  3652. 563652,120,200,18,66,1,478,43,"Tatrāpi ca arahatoyeva satatameva ca sambhavato araṇavihāre ñāṇaṃ paṭhamaṃ uddiṭṭhaṃ, tadanantaraṃ nirodhassa anāgāmiarahantānaṃ sambhavepi bahusambhārattā visesena ca nirodhassa nibbānasammatattā ca nirodhasamāpattiyā ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, tadanantaraṃ parinibbānassa kālantare parinibbānakālaṃ āhacca ṭhitattā dīghakālikanti parinibbāne ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, tadanantaraṃ samasīsaṭṭhassa sabbakilesakhayānantaraṃ parinibbānakālaṃ āhacca ṭhitattā rassakālikanti samasīsaṭṭhe ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3653. 563653,120,200,67,82,1,120,14,Tattha santo {cā}ti ca -kāro dassanādhipateyyañca santo vihārādhigamo ca paṇītādhimuttatā cāti tīhipi padehi sambandhitabbo.
  3654. 563654,120,200,83,99,1,139,13,"Dassanan ti vipassanāñāṇaṃ, adhipatiyeva ādhipateyyaṃ, adhipatito vā āgatattā ādhipateyyaṃ, dassanañca taṃ ādhipateyyañcāti dassanādhipateyyaṃ. "
  3655. 563655,120,200,100,116,1,112,13,"Viharatīti vihāro, viharanti tena vāti vihāro, adhigammati pāpuṇīyatīti adhigamo, vihāro eva adhigamo vihārādhigamo. "
  3656. 563656,120,200,117,122,1,47,5,So ca kilesapariḷāhavirahitattā nibbutoti santo.
  3657. 563657,120,200,123,126,1,33,3,So ca arahattaphalasamāpattipaññā.
  3658. 563658,120,200,127,146,1,153,16,"Uttamaṭṭhena atappakaṭṭhena ca paṇīto, padhānabhāvaṃ nītoti vā paṇīto, paṇīte adhimutto visaṭṭhacitto tapparamo paṇītādhimutto, tassa bhāvo paṇītādhimuttatā. "
  3659. 563659,120,200,147,152,1,48,5,Sā ca phalasamāpattādhimuttā pubbabhāgapaññā eva.
  3660. 563660,120,201,2,6,1,29,2,{Araṇavihāre}ti nikkilesavihāre.
  3661. 563661,120,201,7,22,1,100,14,"Rāgādayo hi raṇanti satte cuṇṇenti pīḷentīti raṇā, raṇanti etehi sattā kandanti paridevantīti vā raṇā. "
  3662. 563662,120,201,23,26,1,22,3,Vutto tividhopi vihāro.
  3663. 563663,120,201,27,31,1,26,4,Natthi etassa raṇāti araṇo.
  3664. 563664,120,201,32,37,1,46,5,Vividhe paccanīkadhamme haranti etenāti vihāro.
  3665. 563665,120,201,38,41,1,19,3,Tasmiṃ araṇe vihāre.
  3666. 563666,120,201,42,57,1,72,6,Niddesavāre( paṭi. ma.1.82) vuttapaṭhamajjhānādīni ca paṇītādhimuttatāya eva saṅgahitāni.
  3667. 563667,120,201,58,89,1,203,18,"Phalasamāpattiṃ samāpajjitukāmatāya hi paṭhamajjhānādiṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya jhānasampayuttadhamme vipassati, yā ca araṇavibhaṅgasuttante( ma. ni.3.323 ādayo) bhagavatā desitā araṇapaṭipadā, sāpi imināva saṅgahitāti veditabbā . "
  3668. 563668,120,201,90,93,1,25,3,Vuttañhi tattha bhagavatā–
  3669. 563669,120,202,2,29,1,190,21,"‘ ‘ Araṇavibhaṅgaṃ vo, bhikkhave, desessāmi… pe… na kāmasukhaṃ anuyuñjeyya hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ, na ca attakilamathānuyogaṃ anuyuñjeyya dukkhaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ. "
  3670. 563670,120,202,30,49,1,158,17,"Ete kho, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. "
  3671. 563671,120,202,50,66,1,119,13,"Ussādanañca jaññā, apasādanañca jaññā, ussādanañca ñatvā apasādanañca ñatvā nevussādeyya na apasādeyya, dhammameva deseyya. "
  3672. 563672,120,202,67,94,1,209,21,"Sukhavinicchayaṃ jaññā, sukhavinicchayaṃ ñatvā ajjhattaṃ sukhamanuyuñjeyya, rahovādaṃ na bhāseyya, sammukhā na khīṇaṃ bhaṇe, ataramānova bhāseyya no taramāno, janapadaniruttiṃ nābhiniveseyya, samaññaṃ nātidhāveyyāti. "
  3673. 563673,120,202,95,122,1,185,19,"Ayamuddeso araṇavibhaṅgassa … pe… tatra, bhikkhave, yo kāmapaṭisandhisukhino somanassānuyogaṃ ananuyogo hīnaṃ… pe… anatthasaṃhitaṃ, adukkho eso dhammo avighāto anupāyāso apariḷāho sammāpaṭipadā. "
  3674. 563674,120,202,123,140,1,108,13,"Tasmā eso dhammo araṇo… pe… tatra, bhikkhave, yo attakilamathānuyogaṃ ananuyogo dukkhaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ. "
  3675. 563675,120,202,141,152,1,44,8,Adukkho eso dhammo … pe… tasmā eso dhammo araṇo.
  3676. 563676,120,202,153,316,1,802,114,"Tatra, bhikkhave, yāyaṃ majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā… pe… adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇo… pe… tatra, bhikkhave, yāyaṃ nevussādanā na apasādanā dhammadesanā ca, adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇo… pe… tatra, bhikkhave, yadidaṃ nekkhammasukhaṃ pavivekasukhaṃ upasamasukhaṃ sambodhisukhaṃ, adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇo… pe… tatra, bhikkhave, yvāyaṃ rahovādo bhūto taccho atthasaṃhito, adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇo … pe… tatra, bhikkhave, yvāyaṃ sammukhā khīṇavādo bhūto taccho atthasaṃhito, adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇo… pe… tatra, bhikkhave, yadidaṃ ataramānassa bhāsitaṃ, adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇo… pe… tatra, bhikkhave, yvāyaṃ janapadaniruttiyā ca anabhiniveso samaññāya ca anatisāro, adukkho eso dhammo… pe… tasmā eso dhammo araṇoti. "
  3677. 563677,120,202,317,328,1,74,8,"Tasmātiha, bhikkhave, saraṇañca dhammaṃ jānissāma, araṇañca dhammaṃ jānissāma. "
  3678. 563678,120,202,329,344,1,113,13,"Saraṇañca dhammaṃ ñatvā araṇañca dhammaṃ ñatvā araṇaṃ paṭipadaṃ paṭipajjissāmāti evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. "
  3679. 563679,120,202,345,357,1,63,8,"Subhūti ca pana, bhikkhave, kulaputto araṇapaṭipadaṃ paṭipanno’’ ti. "
  3680. 563680,120,203,2,11,1,84,9,Tattha majjhimā paṭipadā dassanādhipateyyena ca santena vihārādhigamena ca saṅgahitā.
  3681. 563681,120,203,12,18,1,57,6,Kāmasukhaṃ attakilamathaṃ ananuyogo majjhimā paṭipadā eva.
  3682. 563682,120,203,19,30,1,116,10,"Arahato hi vipassanāpubbabhāgamajjhimā paṭipadā hoti, arahattaphalasamāpatti aṭṭhaṅgamaggavasena majjhimā paṭipadā ca. "
  3683. 563683,120,203,31,37,1,54,6,Sesā pana paṇītādhimuttatāya eva saṅgahitāti veditabbā.
  3684. 563684,120,203,38,66,1,193,19,"Kiñcāpi sabbepi arahanto araṇavihārino, aññe arahanto dhammaṃ desentā‘‘ sammāpaṭipanne sammāpaṭipannā’’ ti‘‘ micchāpaṭipanne micchāpaṭipannā’’ ti puggalavasenāpi ussādanāpasādanāni katvā dhammaṃ desenti. "
  3685. 563685,120,203,67,82,1,90,10,"Subhūtitthero pana‘‘ ayaṃ micchāpaṭipadā, ayaṃ sammāpaṭipadā’’ ti dhammavaseneva dhammaṃ desesi. "
  3686. 563686,120,203,83,122,1,179,20,"Teneva bhagavā taṃyeva araṇapaṭipadaṃ paṭipannoti ca vaṇṇesi,‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūtī’’ ti( a. ni.1.198,201) ca araṇavihārīnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesīti. "
  3687. 563687,120,204,2,9,1,41,3,34. Dvīhi {balehī}ti samathabalavipassanābalehi.
  3688. 563688,120,204,10,15,1,41,4,{Samannāgatattā}ti yuttattā paripuṇṇattā vā.
  3689. 563689,120,204,16,25,1,50,6,"Tayo {cā}ti vibhattivipallāso, tiṇṇañcāti vuttaṃ hoti. "
  3690. 563690,120,204,26,29,1,55,3,Saṅkhārānan ti vacīsaṅkhārakāyasaṅkhāracittasaṅkhārānaṃ.
  3691. 563691,120,204,30,38,1,80,6,"{Paṭippassaddhiyā}ti paṭippassaddhatthaṃ nirodhatthaṃ, appavattatthanti vuttaṃ hoti. "
  3692. 563692,120,204,39,48,1,66,6,"{Soḷasahī}ti aniccānupassanādīni aṭṭha, maggaphalāni aṭṭhāti soḷasahi. "
  3693. 563693,120,204,49,52,1,29,2,{Ñāṇacariyāhī}ti ñāṇappavattīhi.
  3694. 563694,120,204,53,59,1,53,5,{Navahī}ti rūpārūpāvacarasamādhi tadupacāro cāti navahi.
  3695. 563695,120,204,60,85,1,162,19,"Vasibhāvatā {paññā}ti lahutā, yathāsukhavattanaṃ issariyaṃ vaso, so assa atthīti vasī, vasino bhāvo vasibhāvo, vasibhāvo eva vasibhāvatā, yathā pāṭikulyameva pāṭikulyatā. "
  3696. 563696,120,204,86,92,1,46,6,Evaṃvidhā paññā vasibhāvatāya paññāti vā attho.
  3697. 563697,120,204,93,98,1,32,5,Si-kāraṃ dīghaṃ katvā ca paṭhanti.
  3698. 563698,120,204,99,109,1,96,10,Samannāgatattā ca paṭippassaddhiyā ca ñāṇacariyāhi ca samādhicariyāhi cāti ca-kāro sambandhitabbo.
  3699. 563699,120,205,2,13,1,107,10,"Nirodhasamāpattiyā ñāṇan ti anāgāmiarahantānaṃ nirodhasamāpattinimittaṃ ñāṇaṃ, yathā ajinamhi haññate dīpīti. "
  3700. 563700,120,205,14,28,1,118,11,"{Nirodhasamāpattī}ti ca nevasaññānāsaññāyatanassa abhāvamattaṃ, na koci dhammo, paññattimattaṃ abhāvamattattā nirodhoti ca. "
  3701. 563701,120,205,29,35,1,58,6,Samāpajjantena samāpajjīyati nāmāti samāpattīti ca vuccati.
  3702. 563702,120,206,2,11,1,48,5,35. {Sampajānassā}ti sammā pakārehi jānātīti sampajāno.
  3703. 563703,120,206,12,14,1,18,2,Tassa sampajānassa.
  3704. 563704,120,206,15,22,1,58,5,"{Pavattapariyādāne}ti pavattanaṃ pavattaṃ, samudācāroti attho. "
  3705. 563705,120,206,23,25,1,32,2,Kilesapavattaṃ khandhapavattañca.
  3706. 563706,120,206,26,32,1,68,6,Tassa pavattassa pariyādānaṃ parikkhayo appavatti pavattapariyādānaṃ.
  3707. 563707,120,206,33,35,1,24,2,Tasmiṃ pavattapariyādāne.
  3708. 563708,120,206,36,51,1,175,15,Parinibbāne ñāṇan ti arahato kāmacchandādīnaṃ parinibbānaṃ appavattaṃ anupādisesaparinibbānañca paccavekkhantassa tasmiṃ kilesaparinibbāne khandhaparinibbāne ca pavattaṃ ñāṇaṃ.
  3709. 563709,120,207,2,9,1,45,4,36. Sabbadhammānan ti sabbesaṃ tebhūmakadhammānaṃ.
  3710. 563710,120,207,10,16,1,57,5,Sammā {samucchede}ti santatisamucchedavasena suṭṭhu nirodhe.
  3711. 563711,120,207,17,30,1,87,11,"Nirodhe ca {anupaṭṭhānatā}ti nirodhe gate puna na upaṭṭhānatāya, puna anuppattiyanti attho. "
  3712. 563712,120,207,31,39,1,70,8,Sammāsamucchede ca nirodhe ca anupaṭṭhānatā cāti ca-kāro sambandhitabbo.
  3713. 563713,120,208,2,12,1,77,9,"Samasīsaṭṭhe ñāṇan ti nekkhammādīni sattatiṃsa samāni, taṇhādīni terasa sīsāni. "
  3714. 563714,120,208,13,23,1,78,9,"Paccanīkadhammānaṃ samitattā samāni, yathāyogaṃ padhānattā ca koṭittā ca sīsāni. "
  3715. 563715,120,208,24,50,1,180,22,"Ekasmiṃ iriyāpathe vā ekasmiṃ roge vā sabhāgasantativasena ekasmiṃ jīvitindriye vā nekkhammādīni samāni ca saddhādīni sīsāni ca assa santīti samasīsī, samasīsissa attho samasīsaṭṭho. "
  3716. 563716,120,208,51,56,1,41,4,"Tasmiṃ samasīsaṭṭhe, samasīsibhāveti attho. "
  3717. 563717,120,208,57,85,1,252,27,"Ekasmiṃ iriyāpathe roge vā sabhāgasantativasena jīvite vā vipassanaṃ ārabhitvā tasmiṃyeva iriyāpathe roge sabhāgajīvite vā cattāri maggaphalāni patvā, tasmiṃyeva parinibbāyantassa arahatoyeva samasīsibhāvo hotīti tasmiṃ samasīsibhāve ñāṇanti vuttaṃ hoti. "
  3718. 563718,120,208,86,108,1,50,5,"Vuttañca puggalapaññattiyaṃ( pu. pa.16), tassā ca aṭṭhakathāyaṃ( pu. pa. aṭṭha.16)–"
  3719. 563719,120,209,2,8,1,26,5,‘ ‘ Katamo ca puggalo samasīsī?
  3720. 563720,120,209,9,16,1,77,7,Yassa puggalassa apubbaṃ acarimaṃ āsavapariyādānañca hoti jīvitapariyādānañca.
  3721. 563721,120,209,17,31,1,32,5,Ayaṃ vuccati puggalo samasīsī’’ ti( pu. pa.16).
  3722. 563722,120,210,2,16,1,108,11,"‘ ‘ Samasīsiniddese apubbaṃ acariman ti apure apacchā, santatipaccuppannavasena ekavāraṃyeva, ekakālaṃyevāti attho. "
  3723. 563723,120,210,17,20,1,25,3,Pariyādānan ti parikkhayo.
  3724. 563724,120,210,21,28,1,42,7,Ayan ti ayaṃ puggalo samasīsī nāma vuccati.
  3725. 563725,120,210,29,36,1,71,7,So panesa tividho hoti iriyāpathasamasīsī rogasamasīsī jīvitasamasīsīti.
  3726. 563726,120,210,37,77,1,329,36,"Tattha yo caṅkamantova vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ patvā caṅkamantova parinibbāti, yo ṭhitakova vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ patvā ṭhitakova parinibbāti, yo nisinnova vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ patvā nisinnova parinibbāti, yo nipannova vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ patvā nipannova parinibbāti, ayaṃ iriyāpathasamasīsī nāma. "
  3727. 563727,120,210,78,95,1,123,16,"Yo pana ekaṃ rogaṃ patvā antorogeyeva vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ patvā teneva rogena parinibbāti, ayaṃ rogasamasīsī nāma. "
  3728. 563728,120,210,96,98,1,21,2,Kataro jīvitasamasīsī?
  3729. 563729,120,210,99,101,1,13,2,Terasa sīsāni.
  3730. 563730,120,210,102,126,1,232,21,"Tattha kilesasīsaṃ avijjaṃ arahattamaggo pariyādiyati, pavattasīsaṃ jīvitindriyaṃ cuticittaṃ pariyādiyati, avijjāpariyādāyakaṃ cittaṃ jīvitindriyaṃ pariyādātuṃ na sakkoti, jīvitindriyapariyādāyakaṃ cittaṃ avijjaṃ pariyādātuṃ na sakkoti. "
  3731. 563731,120,210,127,134,1,71,6,"Avijjāpariyādāyakaṃ cittaṃ aññaṃ, jīvitindriyapariyādāyakaṃ cittaṃ aññaṃ. "
  3732. 563732,120,210,135,145,1,72,9,"Yassa cetaṃ sīsadvayaṃ samaṃ pariyādānaṃ gacchati, so jīvitasamasīsī nāma. "
  3733. 563733,120,210,146,149,1,23,3,Kathamidaṃ samaṃ hotīti?
  3734. 563734,120,210,150,151,1,12,1,Vārasamatāya.
  3735. 563735,120,210,152,157,1,33,4,Yasmiñhi vāre maggavuṭṭhānaṃ hoti.
  3736. 563736,120,210,158,176,1,177,15,"Sotāpattimagge pañca paccavekkhaṇāni, sakadāgāmimagge pañca, anāgāmimagge pañca, arahattamagge cattārīti ekūnavīsatime paccavekkhaṇañāṇe patiṭṭhāya bhavaṅgaṃ otaritvā parinibbāyati. "
  3737. 563737,120,210,177,185,1,62,7,Imāya vārasamatāya eva ubhayasīsapariyādānampi samaṃ hoti nāma.
  3738. 563738,120,210,186,193,1,41,5,Tenāyaṃ puggalo‘ jīvitasamasīsī’ ti vuccati.
  3739. 563739,120,210,194,201,1,28,5,Ayameva ca idha adhippeto’’ ti.
  3740. 563740,120,211,2,34,1,261,26,"37. Idāni yasmā sutamayasīlamayabhāvanāmayañāṇāni vaṭṭapādakāni sallekhā nāma na honti, lokuttarapādakāneva etāni ca aññāni ca ñāṇāni sallekhāti vuccanti, tasmā paccanīkasallekhanākārena pavattāni ñāṇāni dassetuṃ samasīsaṭṭhe ñāṇānantaraṃ sallekhaṭṭhe ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3741. 563741,120,211,35,65,1,272,24,"Tattha puthunānattatejapariyādāne {paññā}ti lokuttarehi asammissaṭṭhena puthūnaṃ rāgādīnañca nānattānaṃ nānāsabhāvānaṃ kāmacchandādīnañca santāpanaṭṭhena‘‘ tejā’’ ti laddhanāmānaṃ dussīlyādīnañca pariyādāne khepane paññā, nekkhammādimhi sattatiṃsabhede dhamme paññāti vuttaṃ hoti. "
  3742. 563742,120,211,66,82,1,136,16,Atha vā puthubhūtā nānattabhūtā ca tejā eva tesaṃ puthubhūtānaṃ nānattabhūtānaṃ dussīlyādīnaṃ pañcannaṃ tejānaṃ pariyādāne paññāti attho.
  3743. 563743,120,211,83,89,1,67,6,Tejehiyeva puthūnaṃ nānattānañca saṅgahaṃ niddesavāre pakāsayissāma.
  3744. 563744,120,212,2,15,1,135,12,"Sallekhaṭṭhe ñāṇan ti paccanīkadhamme sallekhati samucchindatīti sallekho, tasmiṃ nekkhammādike sattatiṃsappabhede sallekhasabhāve ñāṇaṃ."
  3745. 563745,120,212,16,48,1,190,18,"‘‘ Pare vihiṃsakā bhavissanti, mayamettha avihiṃsakā bhavissāmāti sallekho karaṇīyo’’ tiādinā( ma. ni.1.83) nayena bhagavatā sallekhasuttante vutto catucattālīsabhedopi sallekho iminā saṅgahitoyevāti veditabbo. "
  3746. 563746,120,213,2,15,1,104,10,38. Idāni sallekhe ṭhitena kattabbaṃ sammappadhānavīriyaṃ dassetuṃ tadanantaraṃ vīriyārambhe ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ.
  3747. 563747,120,213,16,25,1,98,8,Tattha {asallīnattapahitattapaggahaṭṭhe}ti kosajjavasena asallīno asaṅkucito attā assāti asallīnatto.
  3748. 563748,120,213,26,29,1,13,2,{Attā}ti cittaṃ.
  3749. 563749,120,213,30,31,1,7,1,Yathāha–
  3750. 563750,120,214,2,11,1,50,7,"‘ ‘ Udakañhi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ; "
  3751. 563751,120,215,2,12,1,53,7,"Dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā’’ ti. "
  3752. 563752,120,215,13,21,1,3,1,ādi( dha. pa.80-82)–
  3753. 563753,120,216,2,14,1,78,11,Kāye ca jīvite ca anapekkhatāya pahito pesito vissaṭṭho attā etenāti pahitatto.
  3754. 563754,120,216,15,18,1,16,2,{Attā}ti attabhāvo.
  3755. 563755,120,216,19,20,1,7,1,Yathāha–
  3756. 563756,120,216,21,39,1,58,8,‘‘ yā pana bhikkhunī attānaṃ vadhitvā vadhitvā rodeyyā’’ tiādi( pāci.880) .
  3757. 563757,120,216,40,46,1,53,6,Asallīnatto ca so pahitatto cāti asallīnattapahitatto.
  3758. 563758,120,216,47,59,1,102,10,"Sahajātadhamme paggaṇhāti upatthambhetīti paggaho, paggaho eva attho paggahaṭṭho, paggahasabhāvoti attho. "
  3759. 563759,120,216,60,63,1,67,3,Asallīnattapahitattassa paggahaṭṭho asallīnattapahitattapaggahaṭṭho.
  3760. 563760,120,216,64,66,1,38,2,Tasmiṃ asallīnattapahitattapaggahaṭṭhe.
  3761. 563761,120,216,67,76,1,52,5,"‘‘ Tasmātiha, bhikkhave, tumhepi appaṭivānaṃ padaheyyātha. "
  3762. 563762,120,216,77,90,1,73,11,"Kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, upasussatu sarīre maṃsalohitaṃ. "
  3763. 563763,120,216,91,122,1,198,19,"Yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’ ti( a. ni.2.5) vuttattā asallīnattapahitattavacanena padhānasmiṃ appaṭivānitā anivattanatā vuttā. "
  3764. 563764,120,216,123,129,1,76,6,Paggahaṭṭhavacanena pana kosajjuddhaccavimuttaṃ samappavattaṃ vīriyaṃ vuttaṃ.
  3765. 563765,120,217,2,19,1,121,15,"Vīriyārambhe ñāṇan ti vīrabhāvo vīriyaṃ, vīrānaṃ vā kammaṃ, vidhinā vā nayena upāyena īrayitabbaṃ pavattayitabbanti vīriyaṃ. "
  3766. 563766,120,217,20,51,1,183,14,"Tadetaṃ ussāhalakkhaṇaṃ, sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanarasaṃ, asaṃsīdanabhāvapaccupaṭṭhānaṃ,‘‘ saṃviggo yoniso padahatī’’ ti( a. ni.4.113) vacanato saṃvegapadaṭṭhānaṃ, vīriyārambhavatthupadaṭṭhānaṃ vā. "
  3767. 563767,120,217,52,58,1,55,6,Sammā āraddhaṃ sabbasampattīnaṃ mūlaṃ hotīti daṭṭhabbaṃ.
  3768. 563768,120,217,59,62,1,35,3,Vīriyasaṅkhāto ārambho vīriyārambho.
  3769. 563769,120,217,63,66,1,29,3,Iminā sesārambhe paṭikkhipati.
  3770. 563770,120,217,67,79,1,95,12,Ayañhi ārambha saddo kamme āpattiyaṃ kiriyāyaṃ vīriye hiṃsāyaṃ vikopaneti anekesu atthesu āgato.
  3771. 563771,120,218,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Yaṃkiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ ārambhapaccayā; "
  3772. 563772,120,219,2,19,1,49,6,"Ārambhānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo’’ ti.( su. ni.749)– "
  3773. 563773,120,220,2,7,1,32,5,Ettha hi kammaṃ ārambhoti āgataṃ.
  3774. 563774,120,220,8,35,1,48,8,‘‘ Ārambhati ca vippaṭisārī ca hotī’’ ti( a. ni.5.142; pu. pa.191) ettha āpatti.
  3775. 563775,120,220,36,67,1,72,9,"‘‘ Mahāyaññā mahārambhā, na te honti mahapphalā’’ ti( a. ni.4.39; saṃ. ni.1.120) ettha yūpussāpanādikiriyā."
  3776. 563776,120,220,68,89,1,60,7,"‘‘ Ārambhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane’’ ti( saṃ. ni.1.185) ettha vīriyaṃ."
  3777. 563777,120,220,90,111,1,55,8,‘‘ Samaṇaṃ gotamaṃ uddissa pāṇaṃ ārambhantī’’ ti( ma. ni.2.51-52) ettha hiṃsā.
  3778. 563778,120,220,112,142,1,83,7,‘‘ Bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hotī’’ ti ( dī. ni.1.10; ma. ni.1.293) ettha chedanabhañjanādikaṃ vikopanaṃ.
  3779. 563779,120,220,143,147,1,31,4,Idha pana vīriyameva adhippetaṃ.
  3780. 563780,120,220,148,158,1,50,6,Tena vuttaṃ‘‘ vīriyasaṅkhāto ārambho vīriyārambho’’ ti.
  3781. 563781,120,220,159,163,1,44,4,Vīriyañhi ārabhanakavasena ārambhoti vuccati.
  3782. 563782,120,220,164,167,1,25,3,Tasmiṃ vīriyārambhe ñāṇaṃ.
  3783. 563783,120,220,168,175,1,72,6,"Asallīnattā pahitattātipi paṭhanti, asallīnabhāvena pahitabhāvenāti attho. "
  3784. 563784,120,220,176,178,1,23,2,Purimapāṭhoyeva sundaro.
  3785. 563785,120,220,179,199,1,193,14,"Keci pana‘‘ satidhammavicayavīriyapītisambojjhaṅgānaṃ samatā asallīnattatā, satisamādhipassaddhiupekkhāsambojjhaṅgānaṃ samatā pahitattatā, sattannaṃ sambojjhaṅgānaṃ samatā paggahaṭṭho’’ ti vaṇṇayanti. "
  3786. 563786,120,221,2,18,1,135,12,39. Idāni sammāvāyāmasiddhaṃ maggaphalaṃ pattena lokahitatthaṃ dhammadesanā kātabbāti dassetuṃ tadanantaraṃ atthasandassane ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ.
  3787. 563787,120,221,19,27,1,101,7,Tattha {nānādhammappakāsanatā}ti sabbasaṅkhatāsaṅkhatavasena nānādhammānaṃ pakāsanatā dīpanatā desanatā.
  3788. 563788,120,221,28,33,1,28,4,{Pakāsanatā}ti ca pakāsanā eva.
  3789. 563789,120,221,34,39,1,49,4,{Atthasandassane}ti nānāatthānaṃ paresaṃ sandassane.
  3790. 563790,120,221,40,46,1,25,6,Dhammā ca atthā ca te eva.
  3791. 563791,120,222,2,18,1,169,13,40. Idāni paresaṃ dhammiyā kathāya sandassentassa tassa ariyapuggalassa yathāsabhāvadhammadesanākāraṇaṃ dassanavisuddhiṃ dassetuṃ tadanantaraṃ dassanavisuddhiñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ.
  3792. 563792,120,222,19,38,1,199,17,"Tattha sabbadhammānaṃ ekasaṅgahatā {nānattekattapaṭivedhe}ti sabbesaṃ saṅkhatāsaṅkhatadhammānaṃ ekasaṅgahatāya ca kāmacchandādīnaṃ nānattassa ca nekkhammādīnaṃ ekattassa ca paṭivedho, abhisamayoti attho. "
  3793. 563793,120,222,39,44,1,32,5,So pana maggapaññā phalapaññā ca.
  3794. 563794,120,222,45,54,1,112,8,"Maggapaññā saccābhisamayakkhaṇe saccābhisamayavasena paṭivijjhatīti paṭivedho, phalapaññā paṭividdhattā paṭivedho. "
  3795. 563795,120,222,55,67,1,96,8,"{Ekasaṅgahatā}ti ettha jātisaṅgaho, sañjātisaṅgaho, kiriyāsaṅgaho, gaṇanasaṅgahoti catubbidho saṅgaho. "
  3796. 563796,120,222,68,123,1,206,29,"Tattha‘‘ sabbe khattiyā āgacchantu, sabbe brāhmaṇā, sabbe vessā, sabbe suddā āgacchantu’’,‘‘ yā, cāvuso visākha, sammāvācā, yo ca sammākammanto, yo ca sammāājīvo, ime dhammā sīlakkhandhe saṅgahitā’’ ti( ma. ni.1.462) ayaṃ jātisaṅgaho nāma."
  3797. 563797,120,222,124,139,1,74,10,‘‘ Ekajātikā āgacchantū’’ ti vuttaṭṭhāne viya hi idha sabbe jātiyā ekasaṅgahitā.
  3798. 563798,120,222,140,192,1,202,26,"‘‘ Sabbe kosalakā āgacchantu, sabbe māgadhikā, sabbe bhārukacchakā āgacchantu’’,‘‘ yo, cāvuso visākha, sammāvāyāmo, yā ca sammāsati, yo ca sammāsamādhi, ime dhammā samādhikkhandhe saṅgahitā’’ ti( ma. ni.1.462) ayaṃ sañjātisaṅgaho nāma."
  3799. 563799,120,222,193,210,1,110,13,‘‘ Ekaṭṭhāne jātā saṃvaḍḍhā āgacchantū’’ ti vuttaṭṭhāne viya hi idha sabbe jātiṭṭhānena nivutthokāsena ekasaṅgahitā.
  3800. 563800,120,222,211,259,1,190,24,"‘‘ Sabbe hatthārohā āgacchantu, sabbe assārohā āgacchantu, sabbe rathikā āgacchantu’’,‘‘ yā, cāvuso visākha, sammādiṭṭhi, yo ca sammāsaṅkappo, ime dhammā paññākkhandhe saṅgahitā’’ ti( ma. ni.1.462) ayaṃ kiriyāsaṅgaho nāma. "
  3801. 563801,120,222,260,266,1,48,6,Sabbeva hi te attano kiriyākaraṇena ekasaṅgahitā.
  3802. 563802,120,222,267,277,1,88,7,"‘‘ Cakkhāyatanaṃ katamaṃ khandhagaṇanaṃ gacchati, cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati. "
  3803. 563803,120,222,278,301,1,137,15,"Hañci cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahitan’’ ti( kathā.471) ayaṃ gaṇanasaṅgaho nāma. "
  3804. 563804,120,222,302,304,1,18,2,Ayamidha adhippeto.
  3805. 563805,120,222,305,319,1,127,13,"Tathaṭṭhādīsu dvādasasu ākāresu visuṃ visuṃ ekena saṅgaho gaṇanaparicchedo etesanti ekasaṅgahā, ekasaṅgahānaṃ bhāvo ekasaṅgahatā. "
  3806. 563806,120,223,2,6,1,48,4,Dassanavisuddhiñāṇan ti maggaphalañāṇaṃ dassanaṃ.
  3807. 563807,120,223,7,16,1,83,7,"Dassanameva visuddhi dassanavisuddhi, dassanavisuddhi eva ñāṇaṃ dassanavisuddhiñāṇaṃ. "
  3808. 563808,120,223,17,24,1,78,6,"Maggañāṇaṃ visujjhatīti dassanavisuddhi, phalañāṇaṃ visuddhattā dassanavisuddhi. "
  3809. 563809,120,224,2,13,1,115,8,41. Idāni dassanavisuddhisādhakāni vipassanāñāṇāni dvidhā dassetuṃ tadanantaraṃ khantiñāṇapariyogāhaṇañāṇāni uddiṭṭhāni.
  3810. 563810,120,224,14,23,1,77,8,Tattha viditattā {paññā}ti rūpakkhandhādīnaṃ aniccādito viditattā pavattā paññā.
  3811. 563811,120,224,24,34,1,71,9,"Khantiñāṇan ti viditameva khamatīti khanti, khanti eva ñāṇaṃ khantiñāṇaṃ. "
  3812. 563812,120,224,35,38,1,36,3,Etena adhivāsanakhantiṃ paṭikkhipati.
  3813. 563813,120,224,39,43,1,58,4,Etaṃ kalāpasammasanādivasena pavattaṃ taruṇavipassanāñāṇaṃ.
  3814. 563814,120,225,2,14,1,89,8,42. Phuṭṭhattā {paññā}ti rūpakkhandhādīnaṃ aniccādivasena ñāṇaphassena phuṭṭhattā pavattā paññā.
  3815. 563815,120,225,15,23,1,77,8,Pariyogāhaṇe ñāṇan ti phuṭṭhameva pariyogāhati pavisatīti pariyogāhaṇaṃ ñāṇaṃ.
  3816. 563816,120,225,24,29,1,31,4,Gā-kāraṃ rassaṃ katvāpi paṭhanti.
  3817. 563817,120,225,30,34,1,58,4,Etaṃ bhaṅgānupassanādivasena pavattaṃ tikkhavipassanāñāṇaṃ.
  3818. 563818,120,225,35,49,1,95,9,"Keci pana‘‘ vipassanāñāṇameva saddhāvāhissa khantiñāṇaṃ, paññāvāhissa pariyogāhaṇañāṇan’’ ti vadanti. "
  3819. 563819,120,225,50,72,1,149,19,"Evaṃ sante etāni dve ñāṇāni ekassa na sambhavanti , tadasambhave ekassa sāvakassa sattasaṭṭhi sāvakasādhāraṇañāṇāni na sambhavanti, tasmā taṃ na yujjati. "
  3820. 563820,120,226,2,39,1,298,31,"43. Idāni yasmā puthujjanā sekkhā ca vipassanūpage khandhādayo dhamme sakale eva sammasanti, na tesaṃ ekadesaṃ, tasmā tesaṃ padesavihāro na labbhati, arahatoyeva yathāruci padesavihāro labbhatīti dassanavisuddhisādhakāni ñāṇāni vatvā tadanantaraṃ arahato dassanavisuddhisiddhaṃ padesavihārañāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3821. 563821,120,226,40,51,1,113,9,"Tattha samodahane {paññā}ti khandhādīnaṃ ekadesassa vedanādhammassa samodahanapaññā, sampiṇḍanapaññā rāsikaraṇapaññā. "
  3822. 563822,120,226,52,58,1,38,5,"Samodhāne paññātipi pāṭho, soyeva attho. "
  3823. 563823,120,227,2,15,1,109,12,"Padesavihāre ñāṇan ti khandhādīnaṃ padesena ekadesena avayavena vihāro padesavihāro, tasmiṃ padesavihāre ñāṇaṃ. "
  3824. 563824,120,227,16,22,1,117,6,Tattha padeso nāma khandhapadeso āyatanadhātusaccaindriyapaccayākārasatipaṭṭhānajhānanāmarūpadhammapadesoti nānāvidho.
  3825. 563825,120,227,23,28,1,30,5,Evaṃ nānāvidho cesa vedanā eva.
  3826. 563826,120,227,29,30,1,6,1,Kathaṃ?
  3827. 563827,120,227,31,92,1,651,50,"Pañcannaṃ khandhānaṃ vedanākkhandhavasena khandhekadeso, dvādasannaṃ āyatanānaṃ vedanāvasena dhammāyatanekadeso, aṭṭhārasannaṃ dhātūnaṃ vedanāvasena dhammadhātekadeso, catunnaṃ saccānaṃ vedanāvasena dukkhasaccekadeso, bāvīsatiyā indriyānaṃ pañcavedanindriyavasena indriyekadeso, dvādasannaṃ paṭiccasamuppādaṅgānaṃ phassapaccayā vedanāvasena paccayākārekadeso, catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ vedanānupassanāvasena satipaṭṭhānekadeso, catunnaṃ jhānānaṃ sukhaupekkhāvasena jhānekadeso, nāmarūpānaṃ vedanāvasena nāmarūpekadeso, kusalādīnaṃ sabbadhammānaṃ vedanāvasena dhammekadesoti evaṃ vedanā eva khandhādīnaṃ padeso, tassā vedanāya eva paccavekkhaṇavasena padesavihāro. "
  3828. 563828,120,228,2,38,1,300,32,44. Idāni yasmā samādhibhāvanāmayañāṇādīni bhāventā puthujjanā sekkhā ca te te bhāvetabbabhāvanādhamme adhipatī jeṭṭhake katvā tena tena pahātabbe tappaccanīke nānāsabhāve dhamme anekādīnave ādīnavato paccavekkhitvā tassa tassa bhāvanādhammassa vasena cittaṃ patiṭṭhapetvā te te paccanīkadhamme pajahanti.
  3829. 563829,120,228,39,56,1,151,15,"Pajahantā vipassanākāle sabbasaṅkhāre suññato disvā pacchā samucchedena pajahanti, tathā pajahantā ca ekābhisamayavasena saccāni paṭivijjhantā pajahanti. "
  3830. 563830,120,228,57,71,1,147,13,"Yathāvutteheva ākārehi sabbepi ariyā yathāyogaṃ paṭipajjanti, tasmā padesavihārañāṇānantaraṃ saññāvivaṭṭañāṇādīni cha ñāṇāni yathākkamena uddiṭṭhāni. "
  3831. 563831,120,228,72,85,1,125,12,Tattha adhipatattā {paññā}ti nekkhammādīnaṃ adhipatibhāvena nekkhammādīni adhikāni katvā tadadhikabhāvena pavattā paññāti attho.
  3832. 563832,120,228,86,116,1,232,27,"Saññāvivaṭṭe ñāṇan ti saññāya vivaṭṭanaṃ parāvaṭṭanaṃ parammukhabhāvoti saññāvivaṭṭo, yāya saññāya te te bhāvanādhamme adhipatiṃ karoti, tāya saññāya hetubhūtāya, karaṇabhūtāya vā tato tato kāmacchandādito vivaṭṭane ñāṇanti vuttaṃ hoti. "
  3833. 563833,120,228,117,129,1,92,11,"Etto vivaṭṭoti avuttepi yato vivaṭṭati, tato eva vivaṭṭoti gayhati yathā vivaṭṭanānupassanāya. "
  3834. 563834,120,228,130,160,1,342,26,"Sā pana saññā sañjānanalakkhaṇā, tadevetanti puna sañjānanapaccayanimittakaraṇarasā dāruādīsu tacchakādayo viya, yathāgahitanimittavasena abhinivesakaraṇapaccupaṭṭhānā hatthidassakaandhā viya, ārammaṇe anogāḷhavuttitāya aciraṭṭhānapaccupaṭṭhānā vā vijju viya, yathāupaṭṭhitavisayapadaṭṭhānā tiṇapurisakesu migapotakānaṃ purisāti uppannasaññā viya. "
  3835. 563835,120,229,2,15,1,99,9,45. Nānatte {paññā}ti nānāsabhāve bhāvetabbato aññasabhāve kāmacchandādike ādīnavadassanena pavattā paññā.
  3836. 563836,120,229,16,21,1,38,4,{Nānatte}ti ca nimittatthe bhummavacanaṃ.
  3837. 563837,120,229,22,31,1,101,8,"Nānattappahānaṃ vā nānattaṃ, nānattappahānanimittaṃ nānattappahānahetu nekkhammādīsu paññāti adhippāyo. "
  3838. 563838,120,229,32,40,1,74,8,Cetovivaṭṭe ñāṇan ti cetaso kāmacchandādito vivaṭṭanaṃ nekkhammādīsu ñāṇaṃ.
  3839. 563839,120,229,41,46,1,30,4,{Ceto}ti cettha cetanā adhippetā.
  3840. 563840,120,229,47,60,1,142,9,"Sā cetanābhāvalakkhaṇā, abhisandahanalakkhaṇā vā, āyūhanarasā, saṃvidahanapaccupaṭṭhānā sakiccaparakiccasādhakā jeṭṭhasissamahāvaḍḍhakiādayo viya. "
  3841. 563841,120,229,61,68,1,79,7,Accāyikakammānussaraṇādīsu ca panāyaṃ sampayuttānaṃ ussāhanabhāvena pākaṭā hoti.
  3842. 563842,120,230,2,13,1,64,6,46. Adhiṭṭhāne {paññā}ti nekkhammādivasena cittassa patiṭṭhāpane paññā.
  3843. 563843,120,230,14,22,1,72,7,Cittavivaṭṭe ñāṇan ti kāmacchandādipahānavasena cittassa vivaṭṭane ñāṇaṃ .
  3844. 563844,120,230,23,31,1,89,5,"Cittañcettha vijānanalakkhaṇaṃ, pubbaṅgamarasaṃ, sandhānapaccupaṭṭhānaṃ, nāmarūpapadaṭṭhānaṃ. "
  3845. 563845,120,231,2,13,1,82,7,47. Suññate {paññā}ti attattaniyasuññatāya anattānattaniye pavattā anattānupassanā paññā.
  3846. 563846,120,231,14,25,1,90,10,"Ñāṇavivaṭṭe ñāṇan ti ñāṇameva abhinivesato vivaṭṭatīti vivaṭṭo, taṃ ñāṇavivaṭṭabhūtaṃ ñāṇaṃ. "
  3847. 563847,120,232,2,16,1,87,9,"48. Vosagge {paññā}ti ettha vosajjatīti vosaggo, kāmacchandādīnaṃ vosaggo nekkhammādimhi paññā. "
  3848. 563848,120,232,17,32,1,113,13,"Vimokkhavivaṭṭe ñāṇan ti kāmacchandādikehi vimuccatīti vimokkho, vimokkho eva vivaṭṭo vimokkhavivaṭṭo, so eva ñāṇaṃ. "
  3849. 563849,120,233,2,17,1,111,11,49. Tathaṭṭhe {paññā}ti ekekassa saccassa catubbidhe catubbidhe aviparītasabhāve kiccavasena asammohato pavattā paññā.
  3850. 563850,120,233,18,31,1,97,12,"Saccavivaṭṭe ñāṇan ti catūsu saccesu dubhato vuṭṭhānavasena vivaṭṭatīti saccavivaṭṭo, so eva ñāṇaṃ. "
  3851. 563851,120,233,32,48,1,188,13,"Ekameva ñāṇaṃ adhipatikatadhammavasena saññāvivaṭṭoti, pahātabbadhammavasena cetovivaṭṭoti, cittapatiṭṭhāpanavasena cittavivaṭṭoti, paccanīkapahānavasena vimokkhavivaṭṭoti evaṃ catudhā vuttaṃ. "
  3852. 563852,120,233,49,59,1,62,6,Anattānupassanāva suññatākāravasena‘‘ ñāṇavivaṭṭe ñāṇan’’ ti vuttā.
  3853. 563853,120,233,60,91,1,134,17,"Maggañāṇameva heṭṭhā‘‘ magge ñāṇan’’ ti ca,‘‘ ānantarikasamādhimhi ñāṇan’’ ti ca dvidhā vuttaṃ, vivaṭṭanākāravasena‘‘ saccavivaṭṭe ñāṇan’’ ti vuttaṃ. "
  3854. 563854,120,234,2,18,1,121,13,50. Idāni tassa saccavivaṭṭañāṇavasena pavattassa āsavānaṃ khaye ñāṇassa vasena pavattāni kamato cha abhiññāñāṇāni uddiṭṭhāni.
  3855. 563855,120,234,19,39,1,223,17,"Tatthāpi lokapākaṭānubhāvattā ativimhāpananti paṭhamaṃ iddhividhañāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, cetopariyañāṇassa visayato dibbasotañāṇaṃ oḷārikavisayanti dutiyaṃ dibbasotañāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, sukhumavisayattā tatiyaṃ cetopariyañāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3856. 563856,120,234,40,58,1,226,16,"Tīsu vijjāsu pubbenivāsacchādakātītatamavinodakattā paṭhamaṃ pubbenivāsānussatiñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, paccuppannānāgatatamavinodakattā dutiyaṃ dibbacakkhuñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, sabbatamasamucchedakattā tatiyaṃ āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3857. 563857,120,234,59,63,1,28,3,Tattha {kāyampī}ti rūpakāyampi.
  3858. 563858,120,234,64,67,1,31,2,{Cittampī}ti pādakajjhānacittampi.
  3859. 563859,120,234,68,88,1,170,16,"{Ekavavatthānatā}ti parikammacittena ekato ṭhapanatāya ca dissamānakāyena, adissamānakāyena vā gantukāmakāle yathāyogaṃ kāyassapi cittassapi missīkaraṇatāya cāti vuttaṃ hoti. "
  3860. 563860,120,234,89,93,1,21,3,{Kāyo}ti cettha sarīraṃ.
  3861. 563861,120,234,94,103,1,106,9,Sarīrañhi asucisañcayato kucchitānaṃ kesādīnañceva cakkhurogādīnaṃ rogasatānañca āyabhūtato kāyoti vuccati.
  3862. 563862,120,234,104,117,1,134,12,Sukhasaññañca {lahusaññañcā}ti ettha catutthajjhānasampayuttaṃ ekaṃyeva saññaṃ ākāranānattato dvidhā katvā samuccayattho ca-saddo payutto.
  3863. 563863,120,234,118,127,1,83,8,"Catutthajjhānasmiñhi upekkhā santattā sukhanti vuttā, taṃsampayuttā saññā sukhasaññā. "
  3864. 563864,120,234,128,135,1,67,7,Sāyeva nīvaraṇehi ceva vitakkādipaccanīkehi ca vimuttattā lahusaññā.
  3865. 563865,120,234,136,144,1,71,6,"{Adhiṭṭhānavasenā}ti adhikaṃ katvā ṭhānavasena, pavisanavasenāti adhippāyo. "
  3866. 563866,120,234,145,149,1,44,4,Adhiṭṭhānavasena cāti ca-saddo sambandhitabbo.
  3867. 563867,120,234,150,156,1,64,6,Ettāvatā sabbappakārassa iddhividhassa yathāyogaṃ kāraṇaṃ vuttaṃ.
  3868. 563868,120,235,2,7,1,40,4,Ijjhanaṭṭhe {paññā}ti ijjhanasabhāve paññā.
  3869. 563869,120,235,8,19,1,89,10,"Iddhividhe ñāṇan ti ijjhanaṭṭhena iddhi, nipphattiatthena paṭilābhaṭṭhena cāti vuttaṃ hoti. "
  3870. 563870,120,235,20,28,1,55,7,"Yañhi nipphajjati paṭilabbhati ca, taṃ ijjhatīti vuccati. "
  3871. 563871,120,235,29,30,1,7,1,Yathāha–
  3872. 563872,120,235,31,49,1,45,6,"‘‘ kāmaṃ kāmayamānassa, tassa cetaṃ samijjhatī’’ ti( su. ni.772). "
  3873. 563873,120,235,50,78,1,115,12,"Tathā‘‘ nekkhammaṃ ijjhatīti iddhi, paṭiharatīti pāṭihāriyaṃ, arahattamaggo ijjhatīti iddhi, paṭiharatīti pāṭihāriyan’’ ti( paṭi. ma.3.32). "
  3874. 563874,120,235,79,87,1,60,6,"Aparo nayo– ijjhanaṭṭhena iddhi, upāyasampadāyetaṃ adhivacanaṃ. "
  3875. 563875,120,235,88,92,1,49,4,Upāyasampadā hi ijjhati adhippetaphalappasavanato.
  3876. 563876,120,235,93,94,1,7,1,Yathāha–
  3877. 563877,120,235,95,111,1,104,12,"‘‘ ayaṃ kho citto gahapati sīlavā kalyāṇadhammo, sace paṇidahissati, anāgatamaddhānaṃ rājā assaṃ cakkavattīti. "
  3878. 563878,120,235,112,129,1,49,6,Ijjhissati hi sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā’’ ti( saṃ. ni.4.352).
  3879. 563879,120,235,130,147,1,95,13,"Aparo nayo – etāya sattā ijjhantīti iddhi, {ijjhantī}ti iddhā vuddhā ukkaṃsagatā hontīti vuttaṃ hoti. "
  3880. 563880,120,235,148,156,1,63,7,"Iddhi eva vidhaṃ iddhividhaṃ, iddhikoṭṭhāso iddhivikappoti attho. "
  3881. 563881,120,235,157,162,1,35,5,Taṃ iddhividhaṃ ñāṇanti vuttaṃ hoti.
  3882. 563882,120,236,2,13,1,133,7,51. {Vitakkavipphāravasenā}ti dibbasotadhātuuppādanatthaṃ parikammakaraṇakāle saddanimittesu attano vitakkavipphāravasena vitakkavegavasena.
  3883. 563883,120,236,14,27,1,79,10,"{Vitakko}ti cettha vitakketīti vitakko, vitakkanaṃ vā vitakko, ūhananti vuttaṃ hoti. "
  3884. 563884,120,236,28,35,1,69,5,"Svāyaṃ ārammaṇe cittassa abhiniropanalakkhaṇo, āhananapariyāhananaraso . "
  3885. 563885,120,236,36,45,1,83,9,Tathā hi tena yogāvacaro ārammaṇaṃ vitakkāhataṃ vitakkapariyāhataṃ karotīti vuccati.
  3886. 563886,120,236,46,60,1,156,13,"Ārammaṇe cittassa ānayanapaccupaṭṭhāno, tajjāsamannāhārena pana indriyena ca parikkhitte visaye anantarāyena uppajjanato āpāthagatavisayapadaṭṭhānoti vuccati. "
  3887. 563887,120,236,61,66,1,77,5,Nānattekattasaddanimittānan ti nānāsabhāvānaṃ ekasabhāvānañca saddanimittānaṃ.
  3888. 563888,120,236,67,74,1,71,7,Saddā eva cettha vitakkuppattikāraṇattā saṅkhāranimittattā ca nimittāni.
  3889. 563889,120,236,75,103,1,185,21,"Bherisaddādivasena ekagghanībhūtā, anekā vā saddā, nānādisāsu vā saddā, nānāsattānaṃ vā saddā nānattasaddā, ekadisāya saddā, ekasattassa vā saddā, bherisaddādivasena ekekasaddā vā ekattasaddā. "
  3890. 563890,120,236,104,112,1,48,6,"{Saddo}ti cettha sappatīti saddo, kathīyatīti attho. "
  3891. 563891,120,236,113,120,1,56,5,"Pariyogāhaṇe {paññā}ti pavisanapaññā, pajānanapaññāti attho. "
  3892. 563892,120,236,121,148,1,259,23,"Sotadhātuvisuddhiñāṇan ti savanaṭṭhena ca nijjīvaṭṭhena ca sotadhātu, sotadhātukiccakaraṇavasena ca sotadhātu viyātipi sotadhātu, parisuddhattā nirupakkilesattā visuddhi, sotadhātu eva visuddhi sotadhātuvisuddhi, sotadhātuvisuddhi eva ñāṇaṃ sotadhātuvisuddhiñāṇaṃ. "
  3893. 563893,120,237,2,11,1,96,6,52. Tiṇṇannaṃ cittānan ti somanassasahagatadomanassasahagataupekkhāsahagatavasena tiṇṇannaṃ cittānaṃ.
  3894. 563894,120,237,12,17,1,44,4,{Vipphārattā}ti vipphārabhāvena vegenāti attho.
  3895. 563895,120,237,18,27,1,114,8,"Hetuatthe nissakkavacanaṃ, cetopariyañāṇuppādanatthaṃ parikammakaraṇakāle paresaṃ tiṇṇannaṃ cittānaṃ vipphārahetunā. "
  3896. 563896,120,237,28,64,1,213,22,"Indriyānaṃ {pasādavasenā}ti cakkhādīnaṃ channaṃ indriyānaṃ pasādavasena, indriyānaṃ patiṭṭhitokāsā cettha phalūpacārena indriyānanti vuttā yathā‘‘ vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto’’ ti( mahāva.60). "
  3897. 563897,120,237,65,69,1,56,4,Indriyapatiṭṭhitokāsesupi hadayavatthu eva idhādhippetaṃ.
  3898. 563898,120,237,70,74,1,36,3,{Pasādavasenā}ti ca anāvilabhāvavasena.
  3899. 563899,120,237,75,86,1,71,7,‘‘ Pasādappasādavasenā’’ ti vattabbe appasādasaddassa lopo katoti veditabbaṃ.
  3900. 563900,120,237,87,105,1,131,14,Atha vā idamappasannanti gahaṇassa pasādamapekkhitvā eva sambhavato‘‘ pasādavasenā’’ ti vacaneneva appasādopi vuttova hotīti veditabbaṃ.
  3901. 563901,120,237,106,112,1,121,5,Nānattekattaviññāṇacariyā pariyogāhaṇe {paññā}ti yathāsambhavaṃ nānāsabhāvaekasabhāvaekūnanavutiviññāṇapavattivijānanapaññā.
  3902. 563902,120,237,113,121,1,73,7,"Ettha asamāhitassa viññāṇacariyā nānattā, samāhitassa viññāṇacariyā ekattā. "
  3903. 563903,120,237,122,129,1,51,5,"Sarāgādicittaṃ vā nānattaṃ, vītarāgādicittaṃ ekattaṃ. "
  3904. 563904,120,237,130,138,1,65,7,"Cetopariyañāṇan ti ettha pariyātīti pariyaṃ, paricchindatīti attho. "
  3905. 563905,120,237,139,147,1,70,7,"Cetaso pariyaṃ cetopariyaṃ, cetopariyañca taṃ ñāṇañcāti cetopariyañāṇaṃ. "
  3906. 563906,120,237,148,153,1,41,4,"Vipphāratātipi pāṭho, vipphāratāyāti attho. "
  3907. 563907,120,238,2,12,1,98,7,53. Paccayappavattānaṃ dhammānan ti paṭiccasamuppādavasena paccayato pavattānaṃ paccayuppannadhammānaṃ.
  3908. 563908,120,238,13,23,1,87,8,"{Nānattekattakammavipphāravasenā}ti ettha akusalaṃ kammaṃ nānattaṃ, kusalaṃ kammaṃ ekattaṃ. "
  3909. 563909,120,238,24,32,1,67,7,"Kāmāvacaraṃ vā kammaṃ nānattaṃ, rūpāvacarārūpāvacaraṃ kammaṃ ekattaṃ. "
  3910. 563910,120,238,33,39,1,90,6,Nānattekattakammavipphāravasena paccayapavattānaṃ dhammānaṃ pariyogāhaṇe paññāti sambandho.
  3911. 563911,120,238,40,46,1,72,6,Pubbenivāsānussatiñāṇan ti pubbe atītajātīsu nivutthakhandhā pubbenivāso.
  3912. 563912,120,238,47,55,1,66,7,{Nivutthā}ti ajjhāvutthā anubhūtā attano santāne uppajjitvā niruddhā.
  3913. 563913,120,238,56,61,1,47,5,Pubbe atītajātīsu nivutthadhammā vā pubbenivāso.
  3914. 563914,120,238,62,74,1,98,10,"{Nivutthā}ti gocaranivāsena nivutthā attano viññāṇena viññātā paricchinnā, paraviññāṇena viññātāpi vā. "
  3915. 563915,120,238,75,80,1,54,4,Chinnavaṭumakānussaraṇādīsu te buddhānaṃyeva labbhanti .
  3916. 563916,120,238,81,97,1,117,13,"{Pubbenivāsānussatī}ti yāya satiyā pubbenivāsaṃ anussarati, sā pubbenivāsānussati, ñāṇan ti tāya satiyā sampayuttaṃ ñāṇaṃ. "
  3917. 563917,120,239,2,17,1,155,10,54. {Obhāsavasenā}ti dibbena cakkhunā rūpadassanatthaṃ pasāritassa tejokasiṇaodātakasiṇaālokakasiṇānaṃ aññatarassa catutthajjhānārammaṇassa kasiṇobhāsassa vasena.
  3918. 563918,120,239,18,55,1,276,30,"Nānattekattarūpanimittānan ti nānāsattānaṃ rūpāni, nānattakāyaṃ upapannānaṃ vā sattānaṃ rūpāni, nānādisāsu vā rūpāni, asammissāni vā rūpāni nānattarūpāni, ekasattassa rūpāni, ekattakāyaṃ upapannassa vā rūpāni, ekadisāya vā rūpāni, nānādisādīnaṃ sammissībhūtāni vā rūpāni ekattarūpāni. "
  3919. 563919,120,239,56,60,1,31,4,Rūpan ti cettha vaṇṇāyatanameva.
  3920. 563920,120,239,61,70,1,82,8,"Tañhi rūpayatīti rūpaṃ, vaṇṇavikāraṃ āpajjamānaṃ hadayaṅgatabhāvaṃ pakāsetīti attho. "
  3921. 563921,120,239,71,73,1,21,2,Rūpameva rūpanimittaṃ.
  3922. 563922,120,239,74,76,1,32,2,Tesaṃ nānattekattarūpanimittānaṃ.
  3923. 563923,120,239,77,82,1,40,4,Dassanaṭṭhe {paññā}ti dassanasabhāve paññā.
  3924. 563924,120,240,2,6,1,41,4,Dibbacakkhuñāṇan ti dibbasadisattā dibbaṃ.
  3925. 563925,120,240,7,17,1,151,10,Devānañhi sucaritakammanibbattaṃ pittasemharuhirādīhi apalibuddhaṃ upakkilesavimuttatāya dūrepi ārammaṇasampaṭicchanasamatthaṃ dibbaṃ pasādacakkhu hoti.
  3926. 563926,120,240,18,39,1,246,17,"Idañcāpi vīriyabhāvanābalanibbattaṃ ñāṇacakkhu tādisamevāti dibbasadisattā dibbaṃ, dibbavihāravasena paṭiladdhattā attanā dibbavihārasannissitattāpi dibbaṃ, ālokapariggahena mahājutikattāpi dibbaṃ, tirokuṭṭādigatarūpadassanena mahāgatikattāpi dibbaṃ. "
  3927. 563927,120,240,40,44,1,41,4,Taṃ sabbaṃ saddasatthānusārena veditabbaṃ.
  3928. 563928,120,240,45,63,1,145,15,"Dassanaṭṭhena cakkhu, cakkhukiccakaraṇena cakkhumivātipi cakkhu, dibbañca taṃ cakkhu cāti dibbacakkhu, dibbacakkhu ca taṃ ñāṇañcāti dibbacakkhuñāṇaṃ. "
  3929. 563929,120,241,2,17,1,112,11,55. Catusaṭṭhiyā {ākārehī}ti aṭṭhasu maggaphalesu ekekasmiṃ aṭṭhannaṃ aṭṭhannaṃ indriyānaṃ vasena catusaṭṭhiyā ākārehi.
  3930. 563930,120,241,18,28,1,107,9,"Tiṇṇannaṃ indriyānan ti anaññātaññassāmītindriyaṃ aññindriyaṃ aññātāvindriyanti, imesaṃ tiṇṇannaṃ indriyānaṃ. "
  3931. 563931,120,241,29,50,1,227,19,"Vasibhāvatā {paññā}ti vasibhāvatāya pavattā paññā, arahattaphale aṭṭhannaṃ indriyānaṃ vasena aṭṭhahi ākārehi aññātāvindriyasseva vasibhāvatāya arahattamaggakkhaṇe abhāvepi kāraṇasiddhivasena tadatthasādhanatāya vuttanti veditabbaṃ. "
  3932. 563932,120,241,51,60,1,79,9,Āsavānaṃ khaye ñāṇan ti attanā vajjhānaṃ āsavānaṃ khayakaraṃ arahattamaggañāṇaṃ.
  3933. 563933,120,242,2,4,1,0,0,56-59.
  3934. 563934,120,242,5,26,1,182,15,Idāni āsavānaṃ khayañāṇasaṅkhātaarahattamaggañāṇasambandhe catunnampi maggañāṇānaṃ ekekassa maggañāṇassa ekābhisamayataṃ dassetuṃ‘‘ pariññaṭṭhe paññā’’ tiādīni cattāri ñāṇāni uddiṭṭhāni.
  3935. 563935,120,242,27,50,1,252,20,"Tatthāpi oḷārikattā sabbasattasādhāraṇattā ca suviññeyyanti dukkhasaccaṃ paṭhamaṃ vuttaṃ, tasseva hetudassanatthaṃ tadanantaraṃ samudayasaccaṃ, hetunirodhā phalanirodhoti ñāpanatthaṃ tadanantaraṃ nirodhasaccaṃ, tadadhigamūpāyadassanatthaṃ ante maggasaccaṃ. "
  3936. 563936,120,242,51,88,1,363,32,"Bhavasukhassādagadhitānaṃ vā sattānaṃ saṃvegajananatthaṃ paṭhamaṃ dukkhamāha, taṃ neva akataṃ āgacchati, na issaranimmānādito hoti, ito pana hotīti ñāpanatthaṃ tadanantaraṃ samudayasaccaṃ, tato sahetukena dukkhena abhibhūtattā saṃviggamānasānaṃ dukkhanissaraṇagavesīnaṃ nissaraṇadassanena assāsajananatthaṃ nirodhaṃ, tato nirodhādhigamatthaṃ nirodhasampāpakaṃ magganti. "
  3937. 563937,120,242,89,95,1,49,6,Idāni tabbisayāni ñāṇāni teneva kamena uddiṭṭhāni.
  3938. 563938,120,242,96,103,1,77,6,Tattha {pariññaṭṭhe}ti dukkhassa pīḷanaṭṭhādike catubbidhe parijānitabbasabhāve.
  3939. 563939,120,242,104,110,1,68,5,{Pahānaṭṭhe}ti samudayassa āyūhanaṭṭhādike catubbidhe pahātabbasabhāve.
  3940. 563940,120,242,111,117,1,79,5,{Sacchikiriyaṭṭhe}ti nirodhassa nissaraṇaṭṭhādike catubbidhe sacchikātabbasabhāve.
  3941. 563941,120,242,118,124,1,67,5,{Bhāvanaṭṭhe}ti maggassa niyyānaṭṭhādike catubbidhe bhāvetabbasabhāve.
  3942. 563942,120,243,2,4,1,0,0,60-63.
  3943. 563943,120,243,5,23,1,155,17,Idāni bhāvitamaggassa paccavekkhaṇavasena vā abhāvitamaggassa anussavavasena vā visuṃ visuṃ saccañāṇāni dassetuṃ dukkhe ñāṇā dīni cattāri ñāṇāni uddiṭṭhāni.
  3944. 563944,120,243,24,34,1,57,9,Tattha {dukkhe}ti ettha du -iti ayaṃ saddo kucchite dissati.
  3945. 563945,120,243,35,39,1,36,4,Kucchitañhi puttaṃ duputtoti vadanti.
  3946. 563946,120,243,40,44,1,22,4,Khaṃ -saddo pana tucche.
  3947. 563947,120,243,45,52,1,32,5,Tucchañhi ākāsaṃ‘ khan’ ti vuccati.
  3948. 563948,120,243,53,60,1,115,6,"Idañca paṭhamasaccaṃ kucchitaṃ anekupaddavādhiṭṭhānato, tucchaṃ bālajanaparikappitadhuvasubhasukhattabhāvavirahitato. "
  3949. 563949,120,243,61,72,1,49,7,Tasmā kucchitattā tucchattā ca‘‘ dukkhan’’ ti vuccati.
  3950. 563950,120,244,2,32,1,89,12,{Dukkhasamudaye}ti ettha saṃ -iti ayaṃ saddo‘‘ samāgamo sametan’’ tiādīsu( vibha.199; dī. ni.2.396) viya saṃyogaṃ dīpeti.
  3951. 563951,120,244,33,57,1,56,9,U -iti ayaṃ saddo‘‘ uppannaṃ uditan’’ tiādīsu( pārā.172; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa141) viya uppattiṃ.
  3952. 563952,120,244,58,63,1,29,5,Aya -saddo pana kāraṇaṃ dīpeti.
  3953. 563953,120,244,64,70,1,74,6,Idañcāpi dutiyasaccaṃ avasesapaccayasamāyoge sati dukkhassa uppattikāraṇaṃ.
  3954. 563954,120,244,71,82,1,65,7,Iti dukkhassa saṃyoge uppattikāraṇattā‘‘ dukkhasamudayan’’ ti vuccati.
  3955. 563955,120,245,2,14,1,68,10,"{Dukkhanirodhe}ti ettha ni -saddo abhāvaṃ, rodha -saddo ca cārakaṃ dīpeti. "
  3956. 563956,120,245,15,37,1,189,17,"Tasmā abhāvo ettha saṃsāracārakasaṅkhātassa dukkharodhassa sabbagatisuññattā, samadhigate vā tasmiṃ saṃsāracārakassa dukkharodhassa abhāvo hoti tappaṭipakkhattātipi‘‘ dukkhanirodhan’’ ti vuccati. "
  3957. 563957,120,245,38,43,1,64,5,Dukkhassa vā anuppattinirodhapaccayattā dukkhanirodhanti vuccati.
  3958. 563958,120,246,2,23,1,205,17,"Dukkhanirodhagāminiyā {paṭipadāyā}ti ettha yasmā ayaṃ etaṃ dukkhanirodhaṃ gacchati ārammaṇakaraṇavasena tadabhimukhībhūtattā, paṭipadā ca hoti dukkhanirodhappattiyā, tasmā dukkhanirodhagāminipaṭipadāti vuccati. "
  3959. 563959,120,246,24,76,1,359,32,"Cattāri maggañāṇāneva heṭṭhā vuṭṭhānākāradīpanavasena‘‘ magge ñāṇan’’ ti vuttāni, anantaraphaladāyakattassa kāraṇaparidīpanavasena‘‘ ānantarikasamādhimhi ñāṇan’’ ti vuttāni, vivaṭṭanākāradīpanavasena‘‘ saccavivaṭṭe ñāṇan’’ ti vuttāni, maggapaṭipāṭikkameneva arahattamaggañāṇuppattiṃ, tassa ca ñāṇassa abhiññābhāvaṃ dīpetuṃ arahattamaggañāṇameva‘‘ āsavānaṃ khaye ñāṇan’’ ti vuttaṃ. "
  3960. 563960,120,246,77,94,1,115,13,Puna catunnampi maggañāṇānaṃ ekābhisamayataṃ dīpetuṃ‘‘ pariññaṭṭhe paññā dukkhe ñāṇan’’ tiādīni cattāri ñāṇāni vuttāni.
  3961. 563961,120,246,95,114,1,135,15,Puna ekekasmiṃ sacce visuṃ visuṃ uppattidīpanavasena‘‘ dukkhe ñāṇan’’ tiādīni cattāri ñāṇāni uddiṭṭhānīti evaṃ pubbāparaviseso veditabboti.
  3962. 563962,120,247,2,4,1,0,0,64-67.
  3963. 563963,120,247,5,20,1,167,14,Idāni sabbesaṃ ariyapuggalānaṃ ariyamaggānubhāveneva paṭisambhidāñāṇāni siddhānīti dassetuṃ atthapaṭisambhide ñāṇan tiādīni puna cattāri paṭisambhidāñāṇāni uddiṭṭhāni.
  3964. 563964,120,247,21,37,1,224,15,"Imāni hi paṭisambhidāpabhedābhāvepi sabbaariyapuggalasādhāraṇāni suddhikapaṭisambhidāñāṇāni, heṭṭhā uddiṭṭhāni pana pabhinnapaṭisambhidānaṃ pabhedappattāni paṭisambhidāñāṇānīti veditabbānīti ayametesaṃ ubhayatthavacane viseso. "
  3965. 563965,120,247,38,70,1,312,27,"Yasmā vā anantaraṃ uddiṭṭhaṃ dukkhārammaṇaṃ nirodhārammaṇañca ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā hoti, samudayārammaṇaṃ maggārammaṇañca ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, tadabhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā, tesu ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā, tasmā tampi atthavisesaṃ dassetuṃ suddhikapaṭisambhidāñāṇāni uddiṭṭhānīti veditabbāni. "
  3966. 563966,120,247,71,77,1,52,6,Tasmāyeva ca heṭṭhā nānattasaddena visesetvā vuttāni.
  3967. 563967,120,247,78,82,1,31,4,Idha tathā avisesetvā vuttānīti.
  3968. 563968,120,248,2,21,1,191,16,68. Evaṃ paṭipāṭiyā sattasaṭṭhi sāvakasādhāraṇañāṇāni uddisitvā idāni sāvakehi asādhāraṇāni tathāgatānaṃyeva āveṇikāni ñāṇāni dassetuṃ indriyaparopariyattañāṇādīni cha asādhāraṇañāṇāni uddiṭṭhāni.
  3969. 563969,120,248,22,31,1,100,9,Tatthapi yasmā tathāgatā sattānaṃ dhammadesanāya bhājanābhājanattaṃ olokentā buddhacakkhunā olokenti.
  3970. 563970,120,248,32,35,1,61,3,Buddhacakkhu nāma indriyaparopariyattāsayānusayañāṇadvayameva.
  3971. 563971,120,248,36,37,1,7,1,Yathāha–
  3972. 563972,120,249,2,36,1,112,13,‘ ‘ Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṃ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye’’ tiādi( mahāva.9; ma. ni.1.283;2.339).
  3973. 563973,120,250,2,25,1,248,20,"Sattasantāne ca olokentā paṭhamaṃ indriyaparipākāparipākaṃ olokenti, indriyaparipākañca ñatvā āsayādīnaṃ anurūpena dhammadesanatthaṃ tato āsayānusayacaritāni olokenti, tasmāpi paṭhamaṃ indriyaparopariyattañāṇaṃ uddiṭṭhaṃ, tadanantaraṃ āsayānusayañāṇaṃ. "
  3974. 563974,120,250,26,40,1,133,13,"Dhammaṃ desentā ca yasmā pāṭihāriyena vinetabbānaṃ pāṭihāriyaṃ karonti, tasmā āsayānusayañāṇānantaraṃ yamakapāṭihāriye ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3975. 563975,120,250,41,48,1,80,7,Imesaṃ tiṇṇaṃ ñāṇānaṃ hetuparidīpanatthaṃ tadanantaraṃ mahākaruṇāñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ.
  3976. 563976,120,250,49,54,1,88,5,Mahākaruṇāñāṇassa parisuddhabhāvaparidīpanatthaṃ tadanantaraṃ sabbaññutaññāṇaṃ uddiṭṭhaṃ.
  3977. 563977,120,250,55,65,1,169,9,Sabbaññussāpi sabbadhammānaṃ āvajjanapaṭibaddhabhāvaparidīpanatthaṃ sabbaññutaññāṇassa anāvariyabhāvaparidīpanatthañca tadanantaraṃ anāvaraṇañāṇaṃ uddiṭṭhanti veditabbaṃ.
  3978. 563978,120,251,2,23,1,123,13,Indriyaparopariyattañāṇan ti ettha upari‘‘ sattānan’’ ti padaṃ idheva āharitvā‘‘ sattānaṃ indriyaparopariyattañāṇan’’ ti yojetabbaṃ.
  3979. 563979,120,251,24,35,1,90,11,Parāni ca aparāni ca parāparānīti vattabbe sandhivasena ro-kāraṃ katvā paroparānīti vuccati.
  3980. 563980,120,251,36,58,1,244,17,"Paroparānaṃ bhāvo paropariyaṃ, paropariyameva paropariyattaṃ, veneyyasattānaṃ saddhādīnaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ paropariyattaṃ indriyaparopariyattaṃ, indriyaparopariyattassa ñāṇaṃ indriyaparopariyattañāṇaṃ, indriyānaṃ uttamānuttamabhāvañāṇanti attho."
  3981. 563981,120,251,59,66,1,37,3,‘‘ Indriyavarovariyattañāṇan’’ tipi pāṭho.
  3982. 563982,120,251,67,77,1,83,9,"Varāni ca avariyāni ca varovariyāni, varovariyānaṃ bhāvo varovariyattanti yojetabbaṃ. "
  3983. 563983,120,251,78,84,1,34,5,{Avariyānī}ti ca na uttamānīti attho.
  3984. 563984,120,251,85,97,1,79,11,"Atha vā parāni ca oparāni ca paroparāni, tesaṃ bhāvo paropariyattanti yojetabbaṃ. "
  3985. 563985,120,251,98,125,1,93,13,"{Oparānī}ti ca orānīti vuttaṃ hoti, lāmakānīti attho,‘‘ paroparā yassa samecca dhammā’’ tiādīsu( su. ni.479) viya."
  3986. 563986,120,251,126,135,1,52,5,‘‘ Indriyaparopariyatte ñāṇan’’ ti bhummavacanenāpi pāṭho.
  3987. 563987,120,252,2,16,1,89,11,69. Sattānaṃ āsayānusaye ñāṇan ti ettha rūpādīsu khandhesu chandarāgena sattā visattāti sattā.
  3988. 563988,120,252,17,19,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  3989. 563989,120,253,2,29,1,99,20,"‘ ‘ Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā‘ satto’ ti vuccati. "
  3990. 563990,120,253,30,67,1,123,21,"Vedanāya saññāya saṅkhāresu viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto tatra visatto, tasmā‘ satto’ ti vuccatī’’ ti( saṃ. ni.3.161). "
  3991. 563991,120,254,2,13,1,64,7,Akkharacintakā pana atthaṃ avicāretvā‘‘ nāmamattametan’’ ti icchanti.
  3992. 563992,120,254,14,25,1,68,9,"Yepi atthaṃ vicārenti, te satvayogena sattāti icchanti, tesaṃ sattānaṃ. "
  3993. 563993,120,254,26,43,1,133,14,"Āsayanti nissayanti etaṃ iti āsayo, micchādiṭṭhiyā, sammādiṭṭhiyā vā kāmādīhi, nekkhammādīhi vā paribhāvitassa santānassetaṃ adhivacanaṃ. "
  3994. 563994,120,254,44,53,1,89,8,"Sattasantāne anusenti anupavattantīti anusayā, thāmagatānaṃ kāmarāgādīnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. "
  3995. 563995,120,254,54,59,1,31,5,Āsayo ca anusayo ca āsayānusayo.
  3996. 563996,120,254,60,66,1,60,6,Jātiggahaṇena ca dvandasamāsavasena ca ekavacanaṃ veditabbaṃ.
  3997. 563997,120,254,67,86,1,139,13,"Yasmā caritādhimuttiyo āsayānusayasaṅgahitā, tasmā uddese caritādhimuttīsu ñāṇāni āsayānusayañāṇeneva saṅgahetvā‘‘ āsayānusaye ñāṇan’’ ti vuttaṃ. "
  3998. 563998,120,254,87,97,1,67,9,"Yeneva hi adhippāyena uddeso kato, teneva adhippāyena niddeso katoti. "
  3999. 563999,120,255,2,26,1,201,18,"70. Yamakapāṭihīre ñāṇan ti ettha aggikkhandhaudakadhārādīnaṃ apubbaṃ acarimaṃ sakiṃyeva pavattito yamakaṃ, assaddhiyādīnaṃ paṭipakkhadhammānaṃ haraṇato pāṭihīraṃ, yamakañca taṃ pāṭihīrañcāti yamakapāṭihīraṃ. "
  4000. 564000,120,256,2,48,1,355,38,"71. Mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇan ti ettha paradukkhe sati sādhūnaṃ hadayakampanaṃ karotīti karuṇā, kināti vā paradukkhaṃ hiṃsati vināsetīti karuṇā, kirīyati vā dukkhitesu pharaṇavasena pasārīyatīti karuṇā, pharaṇakammavasena kammaguṇavasena ca mahatī karuṇā mahākaruṇā, samāpajjanti etaṃ mahākāruṇikāti samāpatti, mahākaruṇā ca sā samāpatti cāti mahākaruṇāsamāpatti. "
  4001. 564001,120,256,49,54,1,50,4,"Tassaṃ mahākaruṇāsamāpattiyaṃ, taṃsampayuttaṃ ñāṇaṃ. "
  4002. 564002,120,257,2,4,1,0,0,72-73.
  4003. 564003,120,257,5,35,1,187,20,"Sabbaññutaññāṇaṃ anāvaraṇañāṇan ti ettha pañcaneyyapathappabhedaṃ sabbaṃ aññāsīti sabbaññū, sabbaññussa bhāvo sabbaññutā, sā eva ñāṇaṃ‘‘ sabbaññutāñāṇan’’ ti vattabbe‘‘ sabbaññutaññāṇan’’ ti vuttaṃ. "
  4004. 564004,120,257,36,47,1,109,11,Saṅkhatāsaṅkhatādibhedā sabbadhammā hi saṅkhāro vikāro lakkhaṇaṃ nibbānaṃ paññattīti pañceva neyyapathā honti.
  4005. 564005,120,257,48,63,1,112,10,"{Sabbaññū}ti ca kamasabbaññū, sakiṃsabbaññū, satatasabbaññū, sattisabbaññū, ñātasabbaññūti pañcavidhā sabbaññuno siyuṃ. "
  4006. 564006,120,257,64,96,1,325,27,"Kamena sabbajānanakālāsambhavato kamasabbaññutā na hoti, sakiṃ sabbārammaṇagahaṇābhāvato sakiṃsabbaññutā na hoti, cakkhuviññāṇādīnaṃ yathārammaṇacittasambhavato bhavaṅgacittavirodhato yuttiabhāvato ca satatasabbaññutā na hoti, parisesato sabbajānanasamatthattā sattisabbaññutā vā siyā, viditasabbadhammattā ñātasabbaññutā vā siyā. "
  4007. 564007,120,257,97,103,1,57,6,Sattisabbaññuno sabbajānanattaṃ natthīti tampi na yujjati.
  4008. 564008,120,258,2,12,1,58,7,"‘ ‘ Na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci, atho aviññātamajānitabbaṃ; "
  4009. 564009,120,259,2,32,1,64,8,"Sabbaṃ abhiññāsi yadatthi neyyaṃ, tathāgato tena samantacakkhū’’ ti.( mahāni.156; cūḷani. mogharājamāṇavapucchāniddesa85; paṭi. ma.1.208)– "
  4010. 564010,120,260,2,5,1,36,3,Vuttattā ñātasabbaññuttameva yujjati.
  4011. 564011,120,260,6,14,1,89,8,Evañhi sati kiccato asammohato kāraṇasiddhito āvajjanapaṭibaddhato sabbaññuttameva hotīti.
  4012. 564012,120,260,15,27,1,98,10,"Āvajjanapaṭibaddhattā eva hi natthi etassa āvaraṇanti anāvaraṇaṃ, tadeva anāvaraṇañāṇanti vuccatīti. "
  4013. 564013,120,261,2,12,1,92,9,Imāni tesattati {ñāṇānī}ti sāvakehi sādhāraṇāsādhāraṇavasena uddiṭṭhāni imāni tesattati ñāṇāni.
  4014. 564014,120,261,13,22,1,77,9,Imesaṃ tesattatiyā ñāṇānan ti ādito paṭṭhāya vuttānaṃ imesaṃ tesattatiñāṇānaṃ.
  4015. 564015,120,261,23,26,1,30,3,Ubbāhanatthe cetaṃ sāmivacanaṃ.
  4016. 564016,120,261,27,29,1,22,2,Tesattatīnantipi pāṭho.
  4017. 564017,120,261,30,40,1,54,6,‘‘ Tesattatiyā’’ ti vattabbe ekasmiṃ bahuvacanaṃ veditabbaṃ.
  4018. 564018,120,261,41,47,1,53,5,Sattasaṭṭhi {ñāṇānī}tiādito paṭṭhāya sattasaṭṭhi ñāṇāni.
  4019. 564019,120,261,48,64,1,148,13,"{Sāvakasādhāraṇānī}ti savanante ariyāya jātiyā jātattā sāvakā, samānaṃ dhāraṇametesanti sādhāraṇāni, tathāgatānaṃ sāvakehi sādhāraṇāni sāvakasādhāraṇāni. "
  4020. 564020,120,261,65,72,1,39,6,Cha {ñāṇānī}ti ante uddiṭṭhāni cha ñāṇāni.
  4021. 564021,120,261,73,80,1,71,6,Asādhāraṇāni {sāvakehī}ti sāvakehi asādhāraṇāni tathāgatānaṃyeva ñāṇānīti.
  4022. 564022,120,262,2,3,1,50,2,Saddhammappakāsiniyā paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathāya
  4023. 564023,120,263,2,4,1,40,2,Ñāṇakathāmātikuddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  4024. 564024,120,264,2,4,1,26,2,1 . Sutamayañāṇaniddesavaṇṇanā
  4025. 564025,120,265,2,2,1,22,1,Vissajjanuddesavaṇṇanā
  4026. 564026,120,266,2,22,1,134,15,1. Idāni yathānikkhittena uddesena saṅgahite dhamme pabhedato dassetuṃ kathaṃ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇan tiādi niddesavāro āraddho.
  4027. 564027,120,266,23,41,1,71,11,"Tattha yaṃ vuttaṃ,‘‘ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇan’’ ti , taṃ kathaṃ hotīti? "
  4028. 564028,120,266,42,44,1,25,2,Ayaṃ kathetukamyatāpucchā.
  4029. 564029,120,266,45,58,1,121,8,"Pañcavidhā hi pucchā– adiṭṭhajotanāpucchā, diṭṭhasaṃsandanāpucchā, vimaticchedanāpucchā, anumatipucchā, kathetukamyatāpucchāti. "
  4030. 564030,120,266,59,62,1,19,3,Tāsaṃ idaṃ nānattaṃ–
  4031. 564031,120,267,2,38,1,216,23,"Katamā adiṭṭhajotanā pucchā?( Mahāni.150; cūḷani. puṇṇakamāṇavapucchāniddesa12) pakatiyā lakkhaṇaṃ aññātaṃ hoti adiṭṭhaṃ atulitaṃ atīritaṃ avibhūtaṃ avibhāvitaṃ, tassa ñāṇāya dassanāya tulanāya tīraṇāya vibhūtāya vibhāvanatthāya pañhaṃ pucchati, ayaṃ adiṭṭhajotanāpucchā. "
  4032. 564032,120,268,2,36,1,193,21,"Katamā diṭṭhasaṃsandanā pucchā?( Mahāni.150; cūḷani. puṇṇakamāṇavapucchāniddesa12) pakatiyā lakkhaṇaṃ ñātaṃ hoti diṭṭhaṃ tulitaṃ tīritaṃ vibhūtaṃ vibhāvitaṃ, so aññehi paṇḍitehi saddhiṃ saṃsandanatthāya pañhaṃ pucchati, ayaṃ diṭṭhasaṃsandanāpucchā. "
  4033. 564033,120,269,2,40,1,137,20,"Katamā vimaticchedanā pucchā?( Mahāni.150; cūḷani. puṇṇakamāṇavapucchāniddesa12) pakatiyā saṃsayapakkhando hoti vimatipakkhando dveḷhakajāto‘‘ evaṃ nu kho, nanu kho, kiṃ nu kho, kathaṃ nu kho’’ ti? "
  4034. 564034,120,269,41,48,1,65,6,"So vimaticchedanatthāya pañhaṃ pucchati, ayaṃ vimaticchedanāpucchā. "
  4035. 564035,120,270,2,5,1,21,3,Katamā anumati pucchā?
  4036. 564036,120,270,6,11,1,44,5,Bhagavā bhikkhūnaṃ anumatiyā pañhaṃ pucchati–
  4037. 564037,120,270,12,28,1,56,10,"‘‘ taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ ti?"
  4038. 564038,120,270,29,36,1,14,2,"‘‘ Aniccaṃ, bhante’’."
  4039. 564039,120,270,37,50,1,42,8,"‘‘ Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ ti?"
  4040. 564040,120,270,51,58,1,14,2,"‘‘ Dukkhaṃ, bhante’’."
  4041. 564041,120,270,59,83,1,105,15,"‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ‘ etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’ ti?"
  4042. 564042,120,270,84,101,1,37,6,"‘‘ No hetaṃ, bhante’’ ti( mahāva.21), ayaṃ anumatipucchā. "
  4043. 564043,120,271,2,5,1,28,3,Katamā kathetukamyatā pucchā?
  4044. 564044,120,271,6,11,1,51,5,Bhagavā bhikkhūnaṃ kathetukamyatāya pañhaṃ pucchati–
  4045. 564045,120,271,12,20,1,32,3,"‘‘ cattārome , bhikkhave, satipaṭṭhānā. "
  4046. 564046,120,271,21,35,1,17,3,Katame cattāro’’ ti( saṃ. ni.5.390)?
  4047. 564047,120,271,36,38,1,27,2,Ayaṃ kathetukamyatāpucchāti.
  4048. 564048,120,271,39,44,1,51,5,Tāsu ayaṃ therassa kathetukamyatāpucchāti veditabbā.
  4049. 564049,120,272,2,21,1,146,14,"Idāni samātikuddesāya kathetukamyatāpucchāya‘‘ ime dhammā abhiññeyyāti sotāvadhānaṃ, taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇan’’ tiādayo soḷasa vissajjanuddesā. "
  4050. 564050,120,272,22,34,1,56,7,Tattha ime dhammā {abhiññeyyā}ti‘‘ desayantassā’’ ti pāṭhaseso.
  4051. 564051,120,272,35,52,1,158,16,"Ime dhammā abhijānitabbāti satthuno, aññatarassa vā garuṭṭhāniyassa sabrahmacārissa dhammaṃ desayantassa pubbe vuttanayena sotāvadhānaṃ sutaṃ sotāvadhānaṃ nāma. "
  4052. 564052,120,272,53,64,1,95,10,Taṃpajānanā paññā tassa sutassa pajānanā pariyāyaparicchindakapaññā sutamaye ñāṇaṃ nāmāti attho.
  4053. 564053,120,272,65,69,1,45,4,Tassa pajānanā taṃpajānanāti sāmivacanasamāso.
  4054. 564054,120,272,70,75,1,56,5,Taṃ pajānanāti vibhattivipallāsavasena upayogavacanaṃ vā.
  4055. 564055,120,272,76,82,1,70,5,{Abhiññeyyā}ti ca sabhāvalakkhaṇāvabodhavasena sobhanenākārena jānitabbā.
  4056. 564056,120,272,83,90,1,83,6,{Pariññeyyā}ti sāmaññalakkhaṇāvabodhavasena kiccasamāpanavasena ca byāpitvā jānitabbā.
  4057. 564057,120,272,91,94,1,24,2,{Bhāvetabbā}ti vaḍḍhetabbā.
  4058. 564058,120,272,95,99,1,34,3,{Sacchikātabbā}ti paccakkhaṃ kātabbā.
  4059. 564059,120,272,100,106,1,69,6,Duvidhā hi sacchikiriyā paṭilābhasacchikiriyā ārammaṇasacchikiriyā ca.
  4060. 564060,120,272,107,112,1,74,5,Paccanīkasamudācāravasena parihāniyasaṅkhātaṃ hānaṃ bhajantīti hānabhāgiyā.
  4061. 564061,120,272,113,120,1,84,7,Tadanudhammatāya satiyā saṇṭhānavasena ṭhānasaṅkhātaṃ ṭhitiṃ bhajantīti ṭhitibhāgiyā.
  4062. 564062,120,272,121,125,1,57,4,Uparivisesādhigamavasena visesaṃ bhajantīti visesabhāgiyā.
  4063. 564063,120,272,126,144,1,220,17,"Anibbiddhapubbaṃ appadālitapubbaṃ lobhakkhandhaṃ dosakkhandhaṃ mohakkhandhaṃ nibbijjhati padāletīti ariyamaggo nibbedho nāma, nibbidāsahagatānaṃ saññāmanasikārānaṃ samudācāravasena taṃ nibbedhaṃ bhajantīti nibbedhabhāgiyā. "
  4064. 564064,120,273,2,8,1,40,5,Sabbe {saṅkhārā}ti sabbe sappaccayā dhammā.
  4065. 564065,120,273,9,13,1,27,4,Te hi saṅkhatasaṅkhārā nāma.
  4066. 564066,120,273,14,27,1,100,12,"Paccayehi saṅgamma karīyantīti saṅkhārā, te eva paccayehi saṅgamma katattā saṅkhatāti visesetvā vuttā. "
  4067. 564067,120,273,28,47,1,79,5,Kammanibbattā tebhūmakarūpārūpadhammā abhisaṅkhatasaṅkhārāti aṭṭhakathāsu( visuddhi.2.587; vibha. aṭṭha.226 saṅkhārapadaniddesa) vuttā.
  4068. 564068,120,273,48,84,1,70,8,"Tepi‘‘ aniccā va saṅkhārā’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.186;2.143; dī. ni.2.221,272) saṅkhatasaṅkhāresu saṅgahaṃ gacchanti."
  4069. 564069,120,273,85,115,1,173,14,"‘‘ Avijjāgato ayaṃ, bhikkhave, purisapuggalo puññañceva saṅkhāraṃ abhisaṅkharotī’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.51) avijjāpaccayā saṅkhārāva āgatā tebhūmikakusalākusalacetanā abhisaṅkharaṇakasaṅkhārā nāma."
  4070. 564070,120,273,116,136,1,136,15,"‘‘ Yāvatikā abhisaṅkhārassa gati, tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’’ tiādīsu āgataṃ kāyikaṃ cetasikaṃ vīriyaṃ payogābhisaṅkhāro nāma."
  4071. 564071,120,273,137,170,1,161,16,"‘‘ Saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa kho, āvuso visākha, bhikkhuno paṭhamaṃ nirujjhati vacīsaṅkhāro, tato kāyasaṅkhāro, tato cittasaṅkhāro’’ tiādīsu( ma. ni.1.464) āgatā vitakkavicārā. "
  4072. 564072,120,273,171,174,1,32,3,Vācaṃ saṅkharontīti vacīsaṅkhārā.
  4073. 564073,120,273,175,180,1,49,4,Assāsapassāsā kāyena saṅkharīyantīti kāyasaṅkhārā.
  4074. 564074,120,273,181,188,1,56,7,Saññā ca vedanā ca cittena saṅkharīyantīti cittasaṅkhārā.
  4075. 564075,120,273,189,193,1,36,4,Idha pana saṅkhatasaṅkhārā adhippetā.
  4076. 564076,120,274,2,6,1,27,3,{Aniccā}ti hutvā abhāvaṭṭhena.
  4077. 564077,120,274,7,10,1,21,2,{Dukkhā}ti pīḷanaṭṭhena.
  4078. 564078,120,274,11,17,1,41,5,Sabbe {dhammā}ti nibbānampi antokatvā vuttā.
  4079. 564079,120,274,18,21,1,27,2,{Anattā}ti avasavattanaṭṭhena.
  4080. 564080,120,274,22,43,1,128,13,Idaṃ dukkhaṃ ariyasaccan tiādīsu‘‘ dukkhasamudayo dukkhanirodho’’ ti vattabbe‘‘ dukkhasamudayaṃ dukkhanirodhan’’ ti liṅgavipallāso kato.
  4081. 564081,120,274,44,53,1,71,8,"Yasmā pana buddhādayo ariyā paṭivijjhanti, tasmā ariyasaccānīti vuccanti. "
  4082. 564082,120,274,54,72,1,86,10,"Yathāha‘‘ cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni… pe… imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. "
  4083. 564083,120,274,73,83,1,58,7,"Ariyā imāni paṭivijjhanti, tasmā ariyasaccānīti vuccantī’’ ti. "
  4084. 564084,120,274,84,87,1,33,3,Ariyassa saccānītipi ariyasaccāni.
  4085. 564085,120,274,88,115,1,89,11,"Yathāha‘‘ sadevake loke… pe… sadevamanussāya tathāgato ariyo, tasmā ariyasaccānīti vuccantī’’ ti( saṃ. ni.5.1098). "
  4086. 564086,120,274,116,120,1,57,4,Etesaṃ abhisambuddhattā ariyabhāvasiddhitopi ariyasaccāni.
  4087. 564087,120,274,121,150,1,131,14,"Yathāha‘‘ imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisambuddhattā tathāgato arahaṃ sammāsambuddho ariyoti vuccatī’’ ti( saṃ. ni.5.1093). "
  4088. 564088,120,274,151,154,1,32,3,Ariyāni saccānītipi ariyasaccāni.
  4089. 564089,120,274,155,161,1,43,4,"{Ariyānī}ti avitathāni, avisaṃvādakānīti attho. "
  4090. 564090,120,274,162,191,1,112,13,"Yathāha‘‘ imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni tathāni avitathāni anaññathāni, tasmā ariyasaccānīti vuccantī’’ ti( saṃ. ni.5.1097). "
  4091. 564091,120,274,192,197,1,27,4,{Saccānī}ti ko saccaṭṭhoti ce?
  4092. 564092,120,274,198,222,1,233,20,"Yo paññācakkhunā upaparikkhamānānaṃ māyāva viparīto, marīcīva visaṃvādako, titthiyānaṃ parikappitaattāva anupalabbhasabhāvo ca na hoti, atha kho bādhanapabhavasantiniyyānappakārena tacchāviparītabhūtabhāvena ariyañāṇassa gocaro hotiyeva. "
  4093. 564093,120,274,223,232,1,88,9,Esa aggilakkhaṇaṃ viya lokapakati viya ca tacchāviparītabhūtabhāvo saccaṭṭhoti veditabbo.
  4094. 564094,120,274,233,257,1,84,9,"Yathāha‘‘ idaṃ dukkhanti, bhikkhave, tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametan’’ ti( saṃ. ni.5.1090) vitthāro. "
  4095. 564095,120,274,258,259,1,5,1,Apica–
  4096. 564096,120,275,2,10,1,48,7,"Nābādhakaṃ yato dukkhaṃ, dukkhā aññaṃ na bādhakaṃ; "
  4097. 564097,120,276,2,7,1,40,4,"Bādhakattaniyāmena , tato saccamidaṃ mataṃ. "
  4098. 564098,120,277,2,14,1,47,10,"Taṃ vinā nāññato dukkhaṃ, na hoti na ca taṃ tato; "
  4099. 564099,120,278,2,8,1,40,5,"Dukkhahetu niyāmena, iti saccaṃ visattikā. "
  4100. 564100,120,279,2,13,1,46,9,"Nāññā nibbānato santi, santaṃ na ca na taṃ yato; "
  4101. 564101,120,280,2,7,1,40,4,"Santabhāvaniyāmena , tato saccamidaṃ mataṃ. "
  4102. 564102,120,281,2,11,1,43,8,"Maggā aññaṃ na niyyānaṃ, aniyyāno na cāpi so; "
  4103. 564103,120,282,2,7,1,40,4,"Tacchaniyyānabhāvena , iti so saccasammato. "
  4104. 564104,120,283,2,5,1,40,3,Iti tacchāvipallāsa-bhūtabhāvaṃ catūsvapi;
  4105. 564105,120,284,2,7,1,44,4,"Dukkhādīsvavisesena , saccaṭṭhaṃ āhu paṇḍitāti. "
  4106. 564106,120,285,2,9,1,46,7,So panāyaṃ sacca saddo anekesu atthesu dissati.
  4107. 564107,120,285,10,11,1,11,1,Seyyathidaṃ–
  4108. 564108,120,285,12,29,1,44,6,‘‘ saccaṃ bhaṇe na kujjheyyā’’ tiādīsu( dha. pa.224) vācāsacce.
  4109. 564109,120,285,30,49,1,50,6,‘‘ Sacce ṭhitā samaṇabrāhmaṇā cā’’ tiādīsu( jā.2.21.433) viratisacce.
  4110. 564110,120,285,50,71,1,74,9,"‘‘ Kasmā nu saccāni vadanti nānā, pavādiyāse kusalāvadānā’’ tiādīsu( su. ni.891) diṭṭhisacce."
  4111. 564111,120,285,72,104,1,106,15,"‘‘ Ekañhi saccaṃ na dutīyamatthi, yasmiṃ pajā no vivade pajānan’’ tiādīsu( su. ni.890; mahāni.119) paramatthasacce nibbāne ceva magge ca."
  4112. 564112,120,285,105,122,1,62,8,‘‘ Catunnaṃ saccānaṃ kati kusalā kati akusalā’’ tiādīsu( vibha.216) ariyasacce.
  4113. 564113,120,285,123,126,1,35,3,Svāyamidhāpi ariyasacce pavattatīti.
  4114. 564114,120,286,2,3,1,42,2,Niddesavārasaṅgahitassa vissajjanuddesassa
  4115. 564115,120,287,2,4,1,21,2,Atthavaṇṇanā niṭṭhitā.
  4116. 564116,120,288,2,2,1,24,1,Abhiññeyyaniddesavaṇṇanā
  4117. 564117,120,289,2,18,1,110,11,2. Idāni vissajjanuddesasaṅgahite dhamme pabhedato dassetuṃ kathaṃ ime dhammā {abhiññeyyā}tiādi niddesavāro āraddho.
  4118. 564118,120,289,19,30,1,122,11,Tattha abhiññeyyaniddesādīsu pañcasu ādito ekakādivasena dasa dasa vissajjanāni dasuttarapariyāyena saṃsandetvā uddiṭṭhāni.
  4119. 564119,120,289,31,45,1,117,12,Tesu abhiññeyyaniddese tāva sabbe {sattā}ti kāmabhavādīsu saññābhavādīsu ekavokārabhavādīsu ca sabbabhavesu sabbe sattā.
  4120. 564120,120,289,46,52,1,52,5,{Āhāraṭṭhitikā}ti āhārato ṭhiti etesanti āhāraṭṭhitikā.
  4121. 564121,120,289,53,59,1,43,5,{Ṭhitī}ti cettha sakakkhaṇe atthitā adhippetā.
  4122. 564122,120,289,60,71,1,73,10,Iti sabbasattānaṃ ṭhitihetu āhāro nā eko dhammo adhikena ñāṇena jānitabbo.
  4123. 564123,120,289,72,80,1,82,8,Paccaye hi abhiññāte paccayuppannāpi abhiññātā honti ubhinnampi aññamaññāpekkhattā.
  4124. 564124,120,289,81,85,1,28,4,Etena ñātapariññā vuttā hoti.
  4125. 564125,120,289,86,110,1,96,14,"Nanu ca evaṃ sante yaṃ vuttaṃ‘‘ asaññasattā devā ahetukā anāhārā aphassakā’’ tiādi( vibha.1017), taṃ virujjhatīti. "
  4126. 564126,120,289,111,114,1,19,3,Tañca na virujjhati.
  4127. 564127,120,289,115,118,1,22,3,Tesañhi jhānaṃ āhāroti.
  4128. 564128,120,289,119,136,1,95,12,"Evaṃ santepi‘‘ cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā, sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. "
  4129. 564129,120,289,137,139,1,14,2,Katame cattāro?
  4130. 564130,120,289,140,169,1,113,15,"Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthan’’ ti( saṃ. ni.2.11) idaṃ virujjhatīti. "
  4131. 564131,120,289,170,173,1,20,3,Idampi na virujjhati.
  4132. 564132,120,289,174,181,1,66,7,Etasmiñhi sutte nippariyāyena āhāralakkhaṇāva dhammā āhārāti vuttā.
  4133. 564133,120,289,182,188,1,42,6,Idha pana pariyāyena paccayo āhāroti vutto.
  4134. 564134,120,289,189,205,1,97,14,"Sabbasaṅkhatadhammānañhi paccayo laddhuṃ vaṭṭati, so ca yaṃ yaṃ phalaṃ janeti, taṃ taṃ āharati nāma. "
  4135. 564135,120,289,206,209,1,21,3,Tasmā āhāroti vuccati.
  4136. 564136,120,289,210,211,1,8,1,Tenevāha–
  4137. 564137,120,290,2,13,1,49,7,"‘ ‘ Avijjampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. "
  4138. 564138,120,290,14,21,1,30,5,"Ko ca, bhikkhave, avijjāya āhāro?"
  4139. 564139,120,290,22,28,1,30,4,‘ Pañca nīvaraṇā’ tissa vacanīyaṃ.
  4140. 564140,120,290,29,39,1,54,7,"Pañca nīvaraṇepāhaṃ, bhikkhave, sāhāre vadāmi, no anāhāre. "
  4141. 564141,120,290,40,48,1,43,6,"Ko ca, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ āhāro."
  4142. 564142,120,290,49,68,1,41,5,‘ Ayoniso manasikāro’ tissa vacanīyan’’ tiādi( a. ni.10.61).
  4143. 564143,120,290,69,72,1,19,3,Ayaṃ idha adhippeto.
  4144. 564144,120,291,2,10,1,81,8,Etasmiñhi paccayāhāre gahite pariyāyāhāropi nippariyāyāhāropi sabbo gahitova hoti.
  4145. 564145,120,292,2,6,1,39,4,Tattha asaññabhave paccayāhāro labbhati.
  4146. 564146,120,292,7,31,1,166,20,"Anuppanne hi buddhe titthāyatane pabbajitvā vāyokasiṇe parikammaṃ katvā catutthajjhānaṃ nibbattetvā tato vuṭṭhāya‘‘ dhī cittaṃ, dhī cittaṃ, cittassa nāma abhāvoyeva sādhu. "
  4147. 564147,120,292,32,51,1,158,16,"Cittañhi nissāya vadhabandhanādipaccayaṃ dukkhaṃ uppajjati, citte asati natthetan’’ ti khantiṃ ruciṃ uppādetvā aparihīnajjhānā kālaṃkatvā asaññabhave nibbattanti. "
  4148. 564148,120,292,52,66,1,106,13,"Yo yassa iriyāpatho manussaloke paṇihito ahosi, so tena iriyāpathena nibbattitvā pañca kappasatāni tiṭṭhati. "
  4149. 564149,120,292,67,76,1,58,9,Ettakaṃ addhānaṃ nipanno viya nisinno viya ṭhito viya hoti.
  4150. 564150,120,292,77,81,1,42,4,Evarūpānañca sattānaṃ paccayāhāro labbhati.
  4151. 564151,120,292,82,95,1,58,10,"Te hi yaṃ jhānaṃ bhāvetvā nibbattā , tade nesaṃ paccayo hoti. "
  4152. 564152,120,292,96,113,1,105,14,"Yathā jiyāvegena khittasaro yāva jiyāvego atthi, tāva gacchati, evaṃ yāva jhānapaccayo atthi, tāva tiṭṭhanti. "
  4153. 564153,120,292,114,120,1,43,6,Tasmiṃ niṭṭhite khīṇavego saro viya patanti.
  4154. 564154,120,293,2,19,1,91,12,"Ye pana te nerayikā‘‘ nevuṭṭhānaphalūpajīvino na puññaphalūpajīvino’’ ti vuttā, tesaṃ ko āhāroti? "
  4155. 564155,120,293,20,23,1,23,3,Tesaṃ kammameva āhāroti.
  4156. 564156,120,293,24,28,1,23,4,Kiṃ pañca āhārā atthīti?
  4157. 564157,120,293,29,41,1,35,7,"‘‘ Pañca, na pañcā’’ ti idaṃ na vattabbaṃ. "
  4158. 564158,120,293,42,63,1,100,15,"Nanu‘‘ paccayo āhāro’’ ti vutto, tasmā yena kammena te niraye nibbattā, tadeva tesaṃ ṭhitipaccayattā āhāro. "
  4159. 564159,120,293,64,101,1,83,15,"Yaṃ sandhāya idaṃ vuttaṃ‘‘ na tāva kālaṃ karoti, yāva na taṃ pāpakammaṃ byantī hotī’’ ti( a. ni.3.36; ma. ni.3.250). "
  4160. 564160,120,293,102,107,1,45,4,Tasmā {āhāraṭṭhitikā}ti paccayaṭṭhitikāti attho.
  4161. 564161,120,293,108,115,1,53,7,Kabaḷīkāraṃ āhāraṃ ārabbhāti cettha vivādo na kātabbo.
  4162. 564162,120,293,116,122,1,49,6,Mukhe uppannakheḷopi hi tesaṃ āhārakiccaṃ sādheti.
  4163. 564163,120,293,123,133,1,69,9,"Kheḷo hi niraye dukkhavedanīyo hutvā paccayo hoti, sagge sukhavedanīyo. "
  4164. 564164,120,293,134,155,1,173,18,"Iti kāmabhave nippariyāyena cattāro āhārā, rūpārūpabhavesu ṭhapetvā asaññabhavaṃ sesānaṃ tayo , asaññānañceva avasesānañca paccayāhāroti iminā āhārena sabbe sattā āhāraṭṭhitikā. "
  4165. 564165,120,294,2,12,1,73,8,"Sabbe {sattā}ti ca puggalādhiṭṭhānā dhammadesanā, sabbe saṅkhārāti adhippāyo. "
  4166. 564166,120,294,13,31,1,178,14,"Bhagavatopi hi dhammapuggalānaṃ vasena catubbidhā desanā– dhammādhiṭṭhānā dhammadesanā, dhammādhiṭṭhānā puggaladesanā, puggalādhiṭṭhānā puggaladesanā, puggalādhiṭṭhānā dhammadesanāti."
  4167. 564167,120,294,32,50,1,100,12,"‘‘ Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ bhāvitaṃ kammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ cittaṃ. "
  4168. 564168,120,294,51,73,1,81,9,"Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ kammaniyaṃ hotī’’ ti( a. ni.1.22) evarūpī dhammādhiṭṭhānā dhammadesanā."
  4169. 564169,120,294,74,107,1,158,17,"‘‘ Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañci saṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ ti( a. ni.1.268) evarūpī dhammādhiṭṭhānā puggaladesanā."
  4170. 564170,120,294,108,142,1,172,16,"‘‘ Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’’ ti( a. ni.1.170,309), evarūpī puggalādhiṭṭhānā puggaladesanā."
  4171. 564171,120,294,143,168,1,106,11,"‘‘ Ekapuggalassa bhikkhave, pātubhāvā mahato cakkhussa pātubhāvo hotī’’ ti( a. ni.1.175-186) evarūpī puggalādhiṭṭhānā dhammadesanā. "
  4172. 564172,120,294,169,174,1,39,4,Tāsu idha puggalādhiṭṭhānā dhammadesanā .
  4173. 564173,120,294,175,212,1,321,30,"Upari yāva dasakā dhammānaṃyeva gahitattā sattaggahaṇena dhammaggahaṇaṃ katanti veditabbaṃ, visesena vā sattasantānapariyāpannadhammānaṃyeva adhikena ñāṇena sabhāvato upaparikkhitabbattā sattaggahaṇaṃ katanti veditabbaṃ, saṅkhāre upādāya sattoti paññattimattasambhavato vā phalopacārena saṅkhārā‘‘ sattā’’ ti vuttāti veditabbaṃ. "
  4174. 564174,120,294,213,226,1,88,12,"Na hi koci satto paccayaṭṭhitiko atthi aññatra saṅkhārehi, vohāravasena pana evaṃ vuccati. "
  4175. 564175,120,294,227,231,1,32,4,Evametena ñātapariññā vuttā hoti.
  4176. 564176,120,295,2,11,1,50,8,Dve {dhātuyo}ti saṅkhatā ca dhātu asaṅkhatā ca dhātu.
  4177. 564177,120,295,12,27,1,116,14,"Tattha anekehi paccayehi saṅgamma katā pañcakkhandhā saṅkhatā dhātu, kehici paccayehi akataṃ nibbānaṃ asaṅkhatā dhātu. "
  4178. 564178,120,296,2,13,1,46,5,Tisso {dhātuyo}ti kāmadhātu rūpadhātu arūpadhātu( vibha.181-182).
  4179. 564179,120,296,14,17,1,23,3,Tattha katamā kāmadhātu?
  4180. 564180,120,296,18,41,1,193,22,Heṭṭhato avīcinirayaṃ pariyantaṃ karitvā uparito paranimmitavasavattī deve antokaritvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhā dhātū āyatanā rūpā vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ.
  4181. 564181,120,296,42,56,1,22,3,Ayaṃ vuccati kāmadhātu( vibha.182; dha. sa.1287).
  4182. 564182,120,296,57,60,1,23,3,Tattha katamā rūpadhātu?
  4183. 564183,120,296,61,83,1,205,22,Heṭṭhato brahmalokaṃ pariyantaṃ karitvā uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā.
  4184. 564184,120,296,84,87,1,22,3,Ayaṃ vuccati rūpadhātu.
  4185. 564185,120,296,88,91,1,24,3,Tattha katamā arūpadhātu?
  4186. 564186,120,296,92,115,1,236,23,Heṭṭhato ākāsānañcāyatanūpage deve pariyantaṃ karitvā uparito nevasaññānāsaññāyatanūpage deve antokaritvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā.
  4187. 564187,120,296,116,119,1,23,3,Ayaṃ vuccati arūpadhātu.
  4188. 564188,120,296,120,133,1,110,10,"Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ kāmadhātūti kāmabhavo pañcakkhandhā labbhanti, rūpadhātūti rūpabhavo pañcakkhandhā labbhanti. "
  4189. 564189,120,296,134,143,1,59,7,Arūpadhātūti arūpabhavo cattāro khandhā labbhantī’’ ti vuttaṃ.
  4190. 564190,120,296,144,147,1,31,3,Ayaṃ dasuttarapariyāyena yojanā.
  4191. 564191,120,297,2,12,1,85,7,Saṅgītipariyāyena pana‘‘ tisso kusaladhātuyo– nekkhammadhātu abyāpādadhātu avihiṃsādhātu.
  4192. 564192,120,297,13,20,1,55,6,Aparāpi tisso dhātuyo– rūpadhātu arūpadhātu nirodhadhātu.
  4193. 564193,120,297,21,55,1,94,14,Aparāpi tisso dhātuyo– hīnā dhātu majjhimā dhātu paṇītā dhātū’’ ti( dī. ni.1.3.305) vuttā dhātuyopi ettha yujjanti( vibha.181-182).
  4194. 564194,120,297,56,63,1,52,5,Nekkhammapaṭisaṃyutto takko vitakko… pe… sammāsaṅkappo.
  4195. 564195,120,297,64,67,1,27,3,Ayaṃ vuccati nekkhammadhātu.
  4196. 564196,120,297,68,72,1,36,4,Sabbepi kusalā dhammā nekkhammadhātu.
  4197. 564197,120,297,73,81,1,65,6,Abyāpādapaṭisaṃyutto takko vitakko… pe… sammāsaṅkappo abyāpādadhātu.
  4198. 564198,120,297,82,88,1,57,6,Yā sattesu metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti.
  4199. 564199,120,297,89,92,1,26,3,Ayaṃ vuccati abyāpādadhātu.
  4200. 564200,120,297,93,101,1,65,6,Avihiṃsāpaṭisaṃyutto takko vitakko… pe… sammāsaṅkappo avihiṃsādhātu.
  4201. 564201,120,297,102,108,1,61,6,Yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti.
  4202. 564202,120,297,109,117,1,26,3,Ayaṃ vuccati avihiṃsādhātu( vibha.182).
  4203. 564203,120,297,118,120,1,25,2,Rūpārūpadhātuyo vuttāyeva.
  4204. 564204,120,297,121,123,1,21,2,Nirodhadhātu nibbānaṃ.
  4205. 564205,120,297,124,133,1,73,7,"Hīnā dhātu dvādasākusalacittuppādā, majjhimā dhātu avasesā tebhūmakadhammā. "
  4206. 564206,120,297,134,138,1,33,4,Paṇītā dhātu nava lokuttaradhammā.
  4207. 564207,120,297,139,143,1,30,4,Sabbāpi ca nijjīvaṭṭhena dhātu.
  4208. 564208,120,298,2,18,1,138,11,"Cattāri {ariyasaccānī}ti dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. "
  4209. 564209,120,298,19,23,1,47,4,Imesaṃ vaṇṇanā saccavissajjanesuyeva bhavissati.
  4210. 564210,120,299,2,31,1,275,23,"Pañca {vimuttāyatanānī}ti attano hitatthāya parehi pavattitadhammadesanāsavanaṃ, paresaṃ hitatthāya attano yathāsutadhammadesanā, yathāsutassa dhammassa sajjhāyakaraṇaṃ, yathāsutassa dhammassa cetasā anuvitakkanaṃ, kasiṇāsubhādīsu anukūlaṃ ārammaṇanti, imāni pañca vimuccanakāraṇāni. "
  4211. 564211,120,299,32,33,1,7,1,Yathāha–
  4212. 564212,120,300,2,68,1,453,53,"‘ ‘ Idha, bhikkhave, bhikkhuno satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca, tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati, idaṃ paṭhamaṃ vimuttāyatanaṃ."
  4213. 564213,120,301,2,31,1,176,24,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti. "
  4214. 564214,120,301,32,45,1,65,9,"Yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno… pe… sukhino cittaṃ samādhiyati. "
  4215. 564215,120,301,46,49,1,27,3,Idaṃ dutiyaṃ vimuttāyatanaṃ.
  4216. 564216,120,302,2,37,1,243,30,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno naheva kho satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti. "
  4217. 564217,120,302,38,51,1,65,9,"Yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno… pe… sukhino cittaṃ samādhiyati. "
  4218. 564218,120,302,52,55,1,27,3,Idaṃ tatiyaṃ vimuttāyatanaṃ.
  4219. 564219,120,303,2,47,1,332,38,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno naheva kho satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati. "
  4220. 564220,120,303,48,62,1,65,9,"Yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno… pe… sukhino cittaṃ samādhiyati. "
  4221. 564221,120,303,63,66,1,29,3,Idaṃ catutthaṃ vimuttāyatanaṃ.
  4222. 564222,120,304,2,82,1,636,70,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno naheva kho satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati, api ca khvassa aññataraṃ samādhinimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya, yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno aññataraṃ samādhinimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. "
  4223. 564223,120,304,83,105,1,168,17,"Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati , pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati. "
  4224. 564224,120,304,106,129,1,31,4,Idaṃ pañcamaṃ vimuttāyatanan’’ ti( a. ni.5.26; dī. ni.3.322).
  4225. 564225,120,305,2,17,1,106,12,"Cha {anuttariyānī}ti ettha natthi etesaṃ uttaranti anuttarāni, anuttarāni eva anuttariyāni, jeṭṭhakānīti attho. "
  4226. 564226,120,305,18,20,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  4227. 564227,120,306,2,20,1,32,4,"‘ ‘ Chayimāni( a. ni.6.8,30), bhikkhave, anuttariyāni. "
  4228. 564228,120,306,21,23,1,12,2,Katamāni cha?
  4229. 564229,120,306,24,35,1,109,6,"Dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ, pāricariyānuttariyaṃ, anussatānuttariyanti."
  4230. 564230,120,307,2,9,1,37,4,"‘ ‘ Katamañca, bhikkhave, dassanānuttariyaṃ? "
  4231. 564231,120,307,10,41,1,235,25,"Idha, bhikkhave, ekacco hatthiratanampi dassanāya gacchati, assaratanampi dassanāya gacchati, maṇiratanampi dassanāya gacchati, uccāvacaṃ vā pana dassanāya gacchati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ dassanāya gacchati. "
  4232. 564232,120,307,42,51,1,49,6,"Atthetaṃ, bhikkhave, dassanaṃ, netaṃ natthīti vadāmi. "
  4233. 564233,120,307,52,80,1,187,25,"Tañca kho etaṃ, bhikkhave, dassanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. "
  4234. 564234,120,307,81,97,1,124,14,"Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā dassanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4235. 564235,120,307,98,126,1,276,24,"Etadānuttariyaṃ, bhikkhave, dassanānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā dassanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4236. 564236,120,307,127,133,1,40,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, dassanānuttariyaṃ. "
  4237. 564237,120,307,134,136,1,21,2,Iti dassanānuttariyaṃ.
  4238. 564238,120,308,2,7,1,30,4,‘ ‘ Savanānuttariyañca kathaṃ hoti?
  4239. 564239,120,308,8,39,1,241,25,"Idha, bhikkhave, ekacco bherisaddampi savanāya gacchati, vīṇāsaddampi savanāya gacchati, gītasaddampi savanāya gacchati, uccāvacaṃ vā pana savanāya gacchati, samaṇassa vā brāhmaṇassa vā micchādiṭṭhikassa micchāpaṭipannassa dhammassavanāya gacchati. "
  4240. 564240,120,308,40,50,1,48,6,"Atthetaṃ, bhikkhave, savanaṃ, netaṃ natthīti vadāmi . "
  4241. 564241,120,308,51,65,1,65,10,"Tañca kho etaṃ, bhikkhave, savanaṃ hīnaṃ… pe… na nibbānāya saṃvattati. "
  4242. 564242,120,308,66,82,1,134,14,"Yo ca kho, bhikkhave, tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammassavanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4243. 564243,120,308,83,107,1,207,19,"Etadānuttariyaṃ, bhikkhave, savanānaṃ sattānaṃ visuddhiyā… pe… nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammassavanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4244. 564244,120,308,108,114,1,39,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, savanānuttariyaṃ. "
  4245. 564245,120,308,115,119,1,38,3,"Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ."
  4246. 564246,120,309,2,7,1,29,4,‘ ‘ Lābhānuttariyañca kathaṃ hoti?
  4247. 564247,120,309,8,27,1,121,14,"Idha, bhikkhave, ekacco puttalābhampi labhati, dāralābhampi labhati, dhanalābhampi labhati, uccāvacaṃ vā pana lābhampi labhati. "
  4248. 564248,120,309,28,36,1,72,8,Samaṇe vā brāhmaṇe vā micchādiṭṭhike micchāpaṭipanne saddhaṃ paṭilabhati.
  4249. 564249,120,309,37,46,1,44,6,"Attheso, bhikkhave, lābho, neso natthīti vadāmi. "
  4250. 564250,120,309,47,62,1,61,11,"So ca kho eso, bhikkhave, lābho hīno… pe… na nibbānāya saṃvattati. "
  4251. 564251,120,309,63,79,1,123,14,"Yo ca kho, bhikkhave, tathāgate vā tathāgatasāvake vā saddhaṃ paṭilabhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4252. 564252,120,309,80,104,1,195,19,"Etadānuttariyaṃ, bhikkhave, lābhānaṃ sattānaṃ visuddhiyā… pe… nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgate vā tathāgatasāvake vā saddhaṃ paṭilabhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4253. 564253,120,309,105,112,1,38,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, lābhānuttariyaṃ . "
  4254. 564254,120,309,113,119,1,54,4,"Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ."
  4255. 564255,120,310,2,8,1,30,4,‘ ‘ Sikkhānuttariyañca kathaṃ hoti?
  4256. 564256,120,310,9,41,1,227,24,"Idha, bhikkhave, ekacco hatthismimpi sikkhati, assasmimpi sikkhati, rathasmimpi sikkhati, dhanusmimpi sikkhati, tharusmimpi sikkhati, uccāvacaṃ vā pana sikkhati, samaṇassa vā brāhmaṇassa vā micchādiṭṭhikassa micchāpaṭipannassa sikkhati. "
  4257. 564257,120,310,42,51,1,45,6,"Atthesā, bhikkhave, sikkhā, nesā natthīti vadāmi. "
  4258. 564258,120,310,52,67,1,62,11,"Sā ca kho esā, bhikkhave, sikkhā hīnā… pe… na nibbānāya saṃvattati. "
  4259. 564259,120,310,68,88,1,168,16,"Yo ca kho, bhikkhave, tathāgatappavedite dhammavinaye adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4260. 564260,120,310,89,118,1,241,21,"Etadānuttariyaṃ, bhikkhave , sikkhānaṃ sattānaṃ visuddhiyā… pe… nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgatappavedite dhammavinaye adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4261. 564261,120,310,119,125,1,39,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, sikkhānuttariyaṃ. "
  4262. 564262,120,310,126,134,1,71,5,"Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ."
  4263. 564263,120,311,2,7,1,34,4,‘ ‘ Pāricariyānuttariyañca kathaṃ hoti?
  4264. 564264,120,311,8,34,1,187,20,"Idha, bhikkhave, ekacco khattiyampi paricarati, brāhmaṇampi paricarati, gahapatimpi paricarati, uccāvacaṃ vā pana paricarati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ paricarati. "
  4265. 564265,120,311,35,44,1,49,6,"Atthesā, bhikkhave, pāricariyā, nesā natthīti vadāmi. "
  4266. 564266,120,311,45,60,1,66,11,"Sā ca kho esā, bhikkhave, pāricariyā hīnā… pe… na nibbānāya saṃvattati. "
  4267. 564267,120,311,61,76,1,116,13,"Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā paricarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4268. 564268,120,311,77,100,1,193,18,"Etadānuttariyaṃ, bhikkhave, pāricariyānaṃ sattānaṃ visuddhiyā… pe… nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā paricarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4269. 564269,120,311,101,107,1,43,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, pāricariyānuttariyaṃ. "
  4270. 564270,120,311,108,118,1,92,6,"Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ, pāricariyānuttariyaṃ."
  4271. 564271,120,312,2,8,1,32,4,‘ ‘ Anussatānuttariyañca kathaṃ hoti?
  4272. 564272,120,312,9,35,1,192,20,"Idha, bhikkhave, ekacco puttalābhampi anussarati, dāralābhampi anussarati, dhanalābhampi anussarati, uccāvacaṃ vā pana anussarati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ anussarati. "
  4273. 564273,120,312,36,45,1,47,6,"Atthesā, bhikkhave, anussati, nesā natthīti vadāmi. "
  4274. 564274,120,312,46,61,1,64,11,"Sā ca kho esā, bhikkhave, anussati hīnā… pe… na nibbānāya saṃvattati. "
  4275. 564275,120,312,62,78,1,116,13,"Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā anussarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4276. 564276,120,312,79,102,1,191,18,"Etadānuttariyaṃ, bhikkhave, anussatīnaṃ sattānaṃ visuddhiyā… pe… nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā anussarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. "
  4277. 564277,120,312,103,110,1,41,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, anussatānuttariyaṃ. "
  4278. 564278,120,312,111,130,1,39,6,"Imāni kho, bhikkhave, cha anuttariyānī’’ ti( a. ni.6.30). "
  4279. 564279,120,313,2,10,1,58,7,Satta {niddasavatthūnī}ti ettha natthi etassa dasāti niddaso.
  4280. 564280,120,313,11,16,1,60,5,Niddasassa niddasabhāvassa vatthūni kāraṇāni niddasavatthūni.
  4281. 564281,120,313,17,30,1,106,13,Khīṇāsavo hi dasavassakāle parinibbuto puna paṭisandhiyā abhāvā puna dasavasso na hotīti niddasoti vuccati.
  4282. 564282,120,313,31,44,1,74,10,"Na kevalañca dasavassova na hoti, navavassopi… pe… ekamuhuttikopi na hotiyeva. "
  4283. 564283,120,313,45,56,1,105,10,"Na kevalañca dasavassakāle parinibbuto, sattavassikakāle parinibbutopi nissatto niddaso nimuhutto hotiyeva. "
  4284. 564284,120,313,57,82,1,178,20,"Titthiyasamaye uppannavohāraṃ pana sāsane khīṇāsavassa āropetvā tattha tādisassa abhāvaṃ, idha ca sabbhāvaṃ dassento bhagavā tādisasabhāvassa kāraṇāni‘‘ satta niddasavatthūnī’’ ti āha. "
  4285. 564285,120,313,83,84,1,7,1,Yathāha–
  4286. 564286,120,314,2,9,1,35,4,"‘ ‘ Sattimāni, bhikkhave, niddasavatthūni. "
  4287. 564287,120,314,10,12,1,14,2,Katamāni satta?
  4288. 564288,120,314,13,25,1,91,9,"Idha, bhikkhave, bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti, āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo. "
  4289. 564289,120,314,26,33,1,70,6,"Dhammanisantiyā tibbacchando hoti, āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo. "
  4290. 564290,120,314,34,41,1,62,6,"Icchāvinaye tibbacchando hoti, āyatiñca icchāvinaye avigatapemo. "
  4291. 564291,120,314,42,49,1,62,6,"Paṭisallāne tibbacchando hoti, āyatiñca paṭisallāne avigatapemo. "
  4292. 564292,120,314,50,58,1,64,6,"Vīriyārambhe tibbacchando hoti, āyatiñca vīriyārambhe avigatapemo . "
  4293. 564293,120,314,59,66,1,62,6,"Satinepakke tibbacchando hoti, āyatiñca satinepakke avigatapemo. "
  4294. 564294,120,314,67,74,1,70,6,"Diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti, āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo. "
  4295. 564295,120,314,75,94,1,44,6,"Imāni kho, bhikkhave, satta niddasavatthūnī’’ ti( a. ni.7.20). "
  4296. 564296,120,315,2,14,1,63,8,Theropi tatheva desanaṃ uddharitvā‘‘ satta niddasavatthūnī’’ ti āha.
  4297. 564297,120,316,2,13,1,98,9,"Aṭṭha {abhibhāyatanānī}ti ettha abhibhuyyamānāni āyatanāni etesaṃ jhānānanti abhibhāyatanāni, jhānāni. "
  4298. 564298,120,316,14,19,1,62,4,{Āyatanānī}ti adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanasaṅkhātāni kasiṇārammaṇāni.
  4299. 564299,120,316,20,31,1,68,8,Ñāṇuttariko hi puggalo visadañāṇo ‘‘ kiṃ ettha ārammaṇe samāpajjitabbaṃ.
  4300. 564300,120,316,32,52,1,137,15,"Na mayhaṃ cittekaggatākaraṇe bhāro atthī’’ ti, tāni ārammaṇāni abhibhavitvā samāpajjati, saha nimittuppādenevettha appanaṃ nibbattetīti attho. "
  4301. 564301,120,316,53,63,1,51,6,Evaṃ uppāditāni jhānāni‘‘ abhibhāyatanānī’’ ti vuccanti.
  4302. 564302,120,317,2,15,1,14,3,‘ ‘ Katamāni( a. ni.8.65) aṭṭha?
  4303. 564303,120,317,16,34,1,124,15,"Ajjhattaṃ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4304. 564304,120,317,35,38,1,28,3,Idaṃ paṭhamaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4305. 564305,120,318,2,22,1,125,16,"‘ ‘ Ajjhattaṃ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4306. 564306,120,318,23,26,1,27,3,Idaṃ dutiyaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4307. 564307,120,319,2,22,1,125,16,"‘ ‘ Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4308. 564308,120,319,23,26,1,27,3,Idaṃ tatiyaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4309. 564309,120,320,2,22,1,126,16,"‘ ‘ Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4310. 564310,120,320,23,26,1,29,3,Idaṃ catutthaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4311. 564311,120,321,2,14,1,97,11,‘ ‘ Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni.
  4312. 564312,120,321,15,56,1,338,36,"Seyyathāpi nāma umāpupphaṃ nīlaṃ nīlavaṇṇaṃ nīlanidassanaṃ nīlanibhāsaṃ, seyyathāpi vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ nīlaṃ nīlavaṇṇaṃ nīlanidassanaṃ nīlanibhāsaṃ, evameva ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4313. 564313,120,321,57,60,1,28,3,Idaṃ pañcamaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4314. 564314,120,322,2,14,1,97,11,‘ ‘ Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni.
  4315. 564315,120,322,15,59,1,343,36,"Seyyathāpi nāma kaṇikārapupphaṃ pītaṃ pītavaṇṇaṃ pītanidassanaṃ pītanibhāsaṃ, seyyathāpi vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ pītaṃ pītavaṇṇaṃ pītanidassanaṃ pītanibhāsaṃ, evameva ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4316. 564316,120,322,60,63,1,28,3,Idaṃ chaṭṭhaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4317. 564317,120,323,2,14,1,113,11,‘ ‘ Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni.
  4318. 564318,120,323,15,56,1,395,36,"Seyyathāpi nāma bandhujīvakapupphaṃ lohitakaṃ lohitakavaṇṇaṃ lohitakanidassanaṃ lohitakanibhāsaṃ, seyyathāpi vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ lohitakaṃ lohitakavaṇṇaṃ lohitakanidassanaṃ lohitakanibhāsaṃ, evameva ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4319. 564319,120,323,57,60,1,28,3,Idaṃ sattamaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4320. 564320,120,324,2,14,1,101,11,‘ ‘ Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni.
  4321. 564321,120,324,15,56,1,348,36,"Seyyathāpi nāma osadhitārakā odātā odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā, seyyathāpi vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ odātaṃ odātavaṇṇaṃ odātanidassanaṃ odātanibhāsaṃ, evameva ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni,‘ tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ ti evaṃsaññī hoti. "
  4322. 564322,120,324,57,60,1,28,3,Idaṃ aṭṭhamaṃ abhibhāyatanaṃ.
  4323. 564323,120,324,61,81,1,27,3,Imāni aṭṭha abhibhāyatanāni( a. ni.8.65; dī. ni.3.358).
  4324. 564324,120,325,2,19,1,155,14,"Nava {anupubbavihārā}ti pubbaṃ pubbaṃ anu anupubbaṃ, anupubbaṃ viharitabbato samāpajjitabbato vihārā anupubbavihārā, anupaṭipāṭiyā samāpajjitabbavihārāti attho."
  4325. 564325,120,326,2,7,1,11,3,‘ ‘ Katame nava?
  4326. 564326,120,326,8,26,1,145,16,"Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. "
  4327. 564327,120,326,27,41,1,144,14,Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.
  4328. 564328,120,326,42,71,1,176,23,"Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti‘ upekkhako satimā sukhavihārī’ ti, tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. "
  4329. 564329,120,326,72,88,1,156,15,Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.
  4330. 564330,120,326,89,104,1,142,13,Sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā‘ ananto ākāso’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati.
  4331. 564331,120,326,105,116,1,97,9,Sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma‘ anantaṃ viññāṇan’ ti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati.
  4332. 564332,120,326,117,128,1,92,9,Sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma‘ natthi kiñcī’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati.
  4333. 564333,120,326,129,135,1,82,6,Sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati.
  4334. 564334,120,326,136,167,1,118,10,"Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharatī’’ ti( a. ni.9.33; dī. ni.3.343,359) vuttā nava anupubbavihārāva. "
  4335. 564335,120,327,2,9,1,74,6,Dasa {nijjaravatthūnī}ti micchādiṭṭhādīni nijjarayanti nāsayantīti nijjarāni.
  4336. 564336,120,327,10,13,1,19,2,{Vatthūnī}ti kāraṇāni.
  4337. 564337,120,327,14,20,1,47,6,Nijjarāni ca tāni vatthūni cāti nijjaravatthūni.
  4338. 564338,120,327,21,24,1,33,3,Sammādiṭṭhādīnaṃ etaṃ adhivacanaṃ.
  4339. 564339,120,328,2,23,1,13,3,‘ ‘ Katamāni( a. ni.10.106; dī. ni.3.360) dasa?
  4340. 564340,120,328,24,31,1,53,5,"Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hoti. "
  4341. 564341,120,328,32,53,1,158,19,"Ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4342. 564342,120,329,2,11,1,55,6,"‘ ‘ Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo nijjiṇṇo hoti. "
  4343. 564343,120,329,12,34,1,162,19,"Ye ca micchāsaṅkappapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti , te cassa nijjiṇṇā honti, sammāsaṅkappapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4344. 564344,120,330,2,11,1,47,6,"‘ ‘ Sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā nijjiṇṇā hoti. "
  4345. 564345,120,330,12,34,1,154,19,"Ye ca micchāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāvācāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4346. 564346,120,331,2,11,1,55,6,"‘ ‘ Sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto nijjiṇṇo hoti. "
  4347. 564347,120,331,12,33,1,162,19,"Ye ca micchākammantapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammākammantapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4348. 564348,120,332,2,11,1,49,6,"‘ ‘ Sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo nijjiṇṇo hoti. "
  4349. 564349,120,332,12,34,1,156,19,"Ye ca micchāājīvapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāājīvapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4350. 564350,120,333,2,11,1,51,6,"‘ ‘ Sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo nijjiṇṇo hoti. "
  4351. 564351,120,333,12,33,1,158,19,"Ye ca micchāvāyāmapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāvāyāmapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4352. 564352,120,334,2,11,1,47,6,"‘ ‘ Sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati nijjiṇṇā hoti. "
  4353. 564353,120,334,12,33,1,154,19,"Ye ca micchāsatipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāsatipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4354. 564354,120,335,2,11,1,53,6,"‘ ‘ Sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi nijjiṇṇo hoti. "
  4355. 564355,120,335,12,33,1,160,19,"Ye ca micchāsamādhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāsamādhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4356. 564356,120,336,2,11,1,49,6,"‘ ‘ Sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ nijjiṇṇaṃ hoti. "
  4357. 564357,120,336,12,33,1,154,19,"Ye ca micchāñāṇapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāñāṇapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti."
  4358. 564358,120,337,2,12,1,53,6,"‘ ‘ Sammāvimuttissa , bhikkhave, micchāvimutti nijjiṇṇā hoti. "
  4359. 564359,120,337,13,58,1,192,23,"Ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, te cassa nijjiṇṇā honti, sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ ti( a. ni.10.106; dī. ni.3.360) vuttāni dasa nijjaravatthūni. "
  4360. 564360,120,338,2,17,1,88,10,"3. Sabbaṃ, bhikkhave, abhiññeyyan tiādi bhagavatā vuttaṃ idha āharitvā dassitanti veditabbaṃ. "
  4361. 564361,120,338,18,24,1,41,6,Kiñca -iti ca -kāro padapūraṇamatte nipāto.
  4362. 564362,120,338,25,37,1,111,12,Cakkhā dīni tiṃsa vissajjanāni chasu dvāresu ekekasmiṃ pañca pañca katvā dvārārammaṇapavattikkamena niddiṭṭhāni.
  4363. 564363,120,338,38,45,1,49,6,Tattha duvidhaṃ cakkhu– maṃsacakkhu paññācakkhu ca.
  4364. 564364,120,338,46,54,1,93,8,Tesu buddhacakkhu samantacakkhu ñāṇacakkhu dibbacakkhu dhammacakkhūti pañcavidhaṃ paññācakkhu.
  4365. 564365,120,338,55,89,1,83,11,"‘‘ Addasaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, buddhacakkhunā lokaṃ volokento’’ ti( ma. ni.1.283;2.339; mahāva.9) idaṃ buddhacakkhu nāma."
  4366. 564366,120,338,90,110,1,65,7,‘‘ Samantacakkhu vuccati sabbaññutaññāṇan’’ ti( cūḷani. dhotakamāṇavapucchāniddesa32; mogharājamāṇavapucchāniddesa85) idaṃ samantacakkhu nāma.
  4367. 564367,120,338,111,136,1,53,8,‘‘ Cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādī’’ ti( saṃ. ni.5.1081; mahāva.15) idaṃ ñāṇacakkhu nāma.
  4368. 564368,120,338,137,163,1,79,11,"‘‘ Addasaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, dibbena cakkhunā visuddhenā’’ ti( ma. ni.1.285) idaṃ dibbacakkhu nāma."
  4369. 564369,120,338,164,187,1,99,10,‘‘ Virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādī’’ ti( ma. ni.2.395) idaṃ heṭṭhimamaggattayasaṅkhātaṃ ñāṇaṃ dhammacakkhu nāma.
  4370. 564370,120,339,2,10,1,60,6,"Maṃsacakkhu pi sasambhāracakkhu , pasādacakkhūti duvidhaṃ hoti. "
  4371. 564371,120,339,11,34,1,267,22,"Yvāyaṃ akkhikūpake patiṭṭhito heṭṭhā akkhikūpakaṭṭhikena upari bhamukaṭṭhikena ubhato akkhikūṭehi bahiddhā akkhipakhumehi paricchinno akkhikūpakamajjhā nikkhantena nhārusuttakena matthaluṅge ābaddho setakaṇhātikaṇhamaṇḍalavicitto maṃsapiṇḍo, idaṃ sasambhāracakkhu nāma. "
  4372. 564372,120,339,35,49,1,95,13,"Yo pana ettha sito ettha paṭibaddho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo, idaṃ pasādacakkhu nāma. "
  4373. 564373,120,339,50,51,1,17,1,Idamidhādhippetaṃ.
  4374. 564374,120,339,52,78,1,316,25,Tadetaṃ tassa sasambhāracakkhuno setamaṇḍalaparikkhittassa kaṇhamaṇḍalassa majjhe abhimukhe ṭhitānaṃ sarīrasaṇṭhānuppattidese diṭṭhimaṇḍale sattasu picupaṭalesu āsittatelaṃ picupaṭalāni viya satta akkhipaṭalāni byāpetvā pamāṇato muggavidalamattaṃ cakkhuviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati.
  4375. 564375,120,339,79,88,1,57,8,"Taṃ cakkhatīti cakkhu, rūpaṃ assādeti vibhāveti cāti attho. "
  4376. 564376,120,339,89,97,1,76,7,"Rūpayantīti rūpā, vaṇṇavikāraṃ āpajjamānā hadayaṅgatabhāvaṃ pakāsentīti attho. "
  4377. 564377,120,339,98,106,1,63,7,"Cakkhuto pavattaṃ viññāṇaṃ, cakkhussa vā viññāṇaṃ cakkhuviññāṇaṃ. "
  4378. 564378,120,339,107,109,1,16,2,Phusatīti phasso.
  4379. 564379,120,339,110,115,1,44,5,Upasaggena padaṃ maṇḍetvā samphassoti vuttaṃ.
  4380. 564380,120,339,116,120,1,42,4,Cakkhuto pavatto samphasso cakkhusamphasso.
  4381. 564381,120,339,121,125,1,61,2,{Cakkhusamphassapaccayā}ti cakkhuviññāṇasampayuttaphassapaccayā.
  4382. 564382,120,339,126,132,1,36,5,"Vedayitan ti vindanaṃ, vedanāti attho. "
  4383. 564383,120,339,133,143,1,67,8,"Tadeva sukhayatīti sukhaṃ, yassuppajjati, taṃ sukhitaṃ karotīti attho. "
  4384. 564384,120,339,144,152,1,53,7,"Suṭṭhu vā khādati, khanati ca kāyacittābādhanti sukhaṃ. "
  4385. 564385,120,339,153,162,1,63,7,"Dukkhayatīti dukkhaṃ, yassuppajjati, taṃ dukkhitaṃ karotīti attho. "
  4386. 564386,120,339,163,168,1,38,5,Na dukkhaṃ na sukhanti adukkhamasukhaṃ.
  4387. 564387,120,339,169,173,1,30,4,Ma -kāro padasandhivasena vutto.
  4388. 564388,120,339,174,194,1,286,18,"So pana cakkhusamphasso attanā sampayuttāya vedanāya sahajāta aññamaññanissaya vipākaāhārasampayuttaatthiavigatavasena aṭṭhadhā paccayo hoti, sampaṭicchanasampayuttāya anantarasamanantaraanantarūpanissayanatthivigatavasenapañcadhā, santīraṇādisampayuttānaṃ upanissayavaseneva paccayo hoti. "
  4389. 564389,120,340,2,5,1,14,2,Suṇātīti sotaṃ.
  4390. 564390,120,340,6,17,1,145,11,Taṃ sasambhārasotabilassa anto tanutambalomācite aṅgulivedhakasaṇṭhāne padese sotaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati.
  4391. 564391,120,340,18,23,1,37,4,"Sappantīti saddā, udāharīyantīti attho. "
  4392. 564392,120,340,24,26,1,16,2,Ghāyatīti ghānaṃ.
  4393. 564393,120,340,27,37,1,123,10,Taṃ sasambhāraghānabilassa anto ajapadasaṇṭhāne padese ghānaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānaṃ tiṭṭhati.
  4394. 564394,120,340,38,45,1,51,6,"Gandhayantīti gandhā, attano vatthuṃ sūcentīti attho. "
  4395. 564395,120,340,46,52,1,45,5,"Jīvitamavhāyatīti jivhā, sāyanaṭṭhena vā jivhā. "
  4396. 564396,120,340,53,65,1,169,12,Sā sasambhārajivhāya atiaggamūlapassāni vajjetvā uparimatalamajjhe bhinnauppaladalaggasaṇṭhāne padese jivhāviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamānā tiṭṭhati.
  4397. 564397,120,340,66,73,1,41,6,"Rasanti te sattāti rasā, assādentīti attho. "
  4398. 564398,120,340,74,78,1,38,4,Kucchitānaṃ sāsavadhammānaṃ āyoti kāyo.
  4399. 564399,120,340,79,82,1,17,2,{Āyo}ti uppattideso.
  4400. 564400,120,340,83,99,1,146,15,"So yāvatā imasmiṃ kāye upādiṇṇappavatti nāma atthi, tattha yebhuyyena kāyapasādo kāyaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvaṃ sādhayamāno tiṭṭhati. "
  4401. 564401,120,340,100,102,1,23,2,Phusīyantīti phoṭṭhabbā.
  4402. 564402,120,340,103,108,1,30,4,"Munātīti mano, vijānātīti attho. "
  4403. 564403,120,340,109,114,1,34,4,Attano lakkhaṇaṃ dhārentīti dhammā .
  4404. 564404,120,340,115,119,1,29,3,{Mano}ti sahāvajjanaṃ bhavaṅgaṃ.
  4405. 564405,120,340,120,125,1,44,4,{Dhammā}ti dvādasapabhedā dhammārammaṇā dhammā.
  4406. 564406,120,340,126,129,1,34,3,Manoviññāṇan ti javanamanoviññāṇaṃ.
  4407. 564407,120,340,130,134,1,36,3,{Manosamphasso}ti taṃsampayutto phasso.
  4408. 564408,120,340,135,151,1,131,14,"So sampayuttāya vedanāya vipākapaccayavajjehi sesehi sattahi paccayo hoti, anantarāya teheva, sesānaṃ upanissayavaseneva paccayo hoti. "
  4409. 564409,120,341,2,8,1,54,6,Rūpā dīni pañca vissajjanāni khandhavasena niddiṭṭhāni.
  4410. 564410,120,341,9,13,1,33,4,Sītādīhi ruppati pīḷīyatīti rūpaṃ.
  4411. 564411,120,341,14,16,1,17,2,Vedayatīti vedanā.
  4412. 564412,120,341,17,19,1,17,2,Sañjānātīti saññā.
  4413. 564413,120,341,20,22,1,22,2,Saṅkharontīti saṅkhārā.
  4414. 564414,120,341,23,25,1,19,2,Vijānātīti viññāṇaṃ.
  4415. 564415,120,341,26,36,1,108,9,"Cakkhā dīni dhammavicārapariyantāni dasa chakkavasena, saṭṭhi vissajjanāni piyarūpasātarūpavasena niddiṭṭhāni. "
  4416. 564416,120,341,37,40,1,47,3,Cakkhusamphassajādikā vedanā taṃtaṃsampayuttāva.
  4417. 564417,120,341,41,44,1,22,3,Rūpesu saññā rūpasaññā.
  4418. 564418,120,341,45,50,1,45,4,"Sañcetayatīti sañcetanā, abhisandahatīti attho. "
  4419. 564419,120,341,51,57,1,31,4,"Tasatīti taṇhā, pipāsatīti attho. "
  4420. 564420,120,341,58,68,1,62,8,"Vitakketīti vitakko, vitakkanaṃ vā vitakko, ūhananti vuttaṃ hoti. "
  4421. 564421,120,341,69,83,1,86,11,"Ārammaṇe tena cittaṃ vicaratīti vicāro, vicaraṇaṃ vā vicāro, anusañcaraṇanti vuttaṃ hoti. "
  4422. 564422,120,342,2,12,1,83,7,4. Pathavīdhātā dīni cha vissajjanāni saṃkhittena nāmarūpavavatthānavasena niddiṭṭhāni.
  4423. 564423,120,342,13,15,1,19,2,Patthaṭattā pathavī.
  4424. 564424,120,342,16,23,1,32,5,"Appeti, āpīyati, appāyatīti vā āpo. "
  4425. 564425,120,342,24,26,1,15,2,Tejayatīti tejo.
  4426. 564426,120,342,27,29,1,13,2,Vāyatīti vāyo.
  4427. 564427,120,342,30,42,1,71,11,"Na kassati na nikassati, kasituṃ chindituṃ bhindituṃ vā na sakkāti ākāso. "
  4428. 564428,120,342,43,45,1,20,2,Nissattaṭṭhena dhātu.
  4429. 564429,120,343,2,8,1,68,6,Pathavīkasiṇā dīni dasa vissajjanāni kasiṇabhāvanāvasena niddiṭṭhāni.
  4430. 564430,120,343,9,18,1,104,9,Kasiṇan ti sakalapharaṇavasena kasiṇamaṇḍalampi tasmiṃ upaṭṭhitanimittampi tadārammaṇaṃ jhānampi vuccati.
  4431. 564431,120,343,19,23,1,27,4,Idha pana jhānaṃ adhippetaṃ.
  4432. 564432,120,343,24,33,1,88,8,"Ādimhi cattāri mahābhūtakasiṇārammaṇāni jhānāni, tato parāni cattāri vaṇṇakasiṇārammaṇāni. "
  4433. 564433,120,343,34,45,1,104,8,"Ākāsakasiṇan ti paricchedākāso, tadārammaṇañca jhānaṃ, kasiṇugghāṭimākāso, tadārammaṇañca ākāsānañcāyatanaṃ. "
  4434. 564434,120,343,46,52,1,75,5,"Viññāṇakasiṇan ti ākāsānañcāyatanaviññāṇaṃ, tadārammaṇañca viññāṇañcāyatanaṃ. "
  4435. 564435,120,344,2,8,1,75,6,Kesā dīni dvattiṃsa vissajjanāni dvattiṃsākārakammaṭṭhānavasena niddiṭṭhāni.
  4436. 564436,120,344,9,47,1,331,33,"Tesu pana kesādīsu paṭikūlato upaṭṭhitesu kāyagatāsativasena asubhakammaṭṭhānaṃ hoti, vaṇṇato upaṭṭhitesu kasiṇakammaṭṭhānaṃ hoti, dhātuto upaṭṭhitesu catudhātuvavatthānakammaṭṭhānaṃ hoti, kesātiādīni ca paṭikūlato vaṇṇato vā upaṭṭhitānaṃ tadārammaṇāni jhānāni, dhātuto upaṭṭhitassa te ca koṭṭhāsā tadārammaṇā ca dhātubhāvanā veditabbā. "
  4437. 564437,120,345,2,18,1,165,15,"Kesā ubhosu passesu kaṇṇacūḷikāhi purato nalāṭantena, pacchato ca galavāṭakena paricchinnā sīsakaṭāhaveṭhanacamme vīhaggamattaṃ pavisitvā ṭhitā anekasatasahassasaṅkhā. "
  4438. 564438,120,346,2,15,1,146,13,Lomā ṭhapetvā kesādīnaṃ patiṭṭhitokāsaṃ hatthatalapādatalāni ca yebhuyyena sarīracamme navanavutiyā lomakūpasahassesu likkhāmattaṃ pavisitvā ṭhitā.
  4439. 564439,120,347,2,7,1,41,5,Nakhā aṅgulīnaṃ aggapiṭṭhesu ṭhitā vīsati.
  4440. 564440,120,348,2,8,1,53,6,Dantā dvīsu haṇukaṭṭhikesu ṭhitā yebhuyyena dvattiṃsa.
  4441. 564441,120,349,2,12,1,87,9,Taco sakalasarīraṃ pariyonandhitvā pākaṭakilomakassa upari chaviyā heṭṭhā ṭhitaṃ cammaṃ.
  4442. 564442,120,350,2,10,1,73,7,Maṃsaṃ sādhikāni tīṇi aṭṭhisatāni anulimpitvā ṭhitāni navamaṃsapesisatāni.
  4443. 564443,120,351,2,9,1,62,7,Nhārū sakalasarīre aṭṭhīni ābandhitvā ṭhitāni nava nhārusatāni.
  4444. 564444,120,352,2,11,1,75,9,Aṭṭhī sakalasarīre heṭṭhā aṭṭhīnaṃ upari ṭhitāni sādhikāni tīṇi aṭṭhisatāni.
  4445. 564445,120,353,2,9,1,54,7,Aṭṭhimiñjā tesaṃ tesaṃ aṭṭhīnaṃ abbhantare ṭhitā miñjā.
  4446. 564446,120,354,2,18,1,149,16,Vakkaṃ galavāṭakā nikkhantena ekamūlena thokaṃ gantvā dvidhā bhinnena thūlanhārunā vinibaddhā hutvā hadayamaṃsaṃ parikkhipitvā ṭhitā dve maṃsapiṇḍikā.
  4447. 564447,120,355,2,13,1,152,11,Hadayaṃ sarīrabbhantare dvinnaṃ thanānaṃ majjhe ṭhitaṃ anto cittasannissayaṃ aḍḍhapasatamattalohitapuṇṇaṃ punnāgaṭṭhipatiṭṭhānamattāvāṭakaṃ hadayamaṃsaṃ.
  4448. 564448,120,356,2,10,1,84,8,Yakanaṃ dvinnaṃ thanānaṃ abbhantare dakkhiṇapassaṃ nissāya ṭhitaṃ yamakamaṃsapaṭalaṃ.
  4449. 564449,120,357,2,16,1,199,14,Kilomakaṃ hadayavakkāni paṭicchādetvā ṭhitaṃ paṭicchannakilomakasaṅkhātañca sakalasarīre cammassa heṭṭhato maṃsaṃ pariyonandhitvā ṭhitaṃ appaṭicchannakilomakasaṅkhātañcāti duvidhaṃ pariyonahanamaṃsaṃ.
  4450. 564450,120,358,2,10,1,89,8,Pihakaṃ hadayassa vāmapasse udarapaṭalassa matthakapassaṃ nissāya ṭhitaṃ udarajivhāmaṃsaṃ.
  4451. 564451,120,359,2,14,1,143,12,Papphāsaṃ sarīrabbhantare dvinnaṃ thanānaṃ antare hadayayakanānaṃ upari chādetvā olambantaṃ ṭhitaṃ dvattiṃsamaṃsakhaṇḍappabhedaṃ papphāsamaṃsaṃ.
  4452. 564452,120,360,2,20,1,198,17,Antaṃ upari galavāṭake heṭṭhā karīsamagge vinibandhattā galavāṭakakarīsamaggapariyante sarīrabbhantare ṭhitā purisassa dvattiṃsahatthā itthiyā aṭṭhavīsatihatthā ekavīsatiyā ṭhānesu obhaggā antavaṭṭi.
  4453. 564453,120,361,2,13,1,94,10,Antaguṇaṃ antabhoge ekato agalante ābandhitvā ekavīsatiyā antabhogānaṃ antarā ṭhitaṃ bandhanaṃ.
  4454. 564454,120,362,2,24,1,405,21,Udariyaṃ dantamusalasañcuṇṇitaṃ jivhāhatthaparivattitaṃ kheḷalālāpalibuddhaṃ taṃkhaṇavigatavaṇṇagandharasādisampadaṃ tantavāyakhalisuvānavamathusadisaṃ nipatitvā pittasemhavātapaliveṭhitaṃ hutvā udaraggisantāpavegakuthitaṃ kimikulākulaṃ uparūpari pheṇabubbuḷakāni muñcantaṃ paramakasambukaduggandhajegucchabhāvaṃ āpajjitvā āmāsayasaṅkhāte uparinābhiantapaṭale ṭhitaṃ nānappakārakaṃ asitapītakhāyitasāyitaṃ.
  4455. 564455,120,363,2,12,1,116,10,Karīsaṃ pakkāsayasaṅkhāte heṭṭhā nābhipiṭṭhikaṇṭakamūlānaṃ antare ubbedhena aṭṭhaṅgulamatte antāvasāne ṭhitaṃ vaccaṃ.
  4456. 564456,120,364,2,24,1,285,21,"Pittaṃ hadayamaṃsapapphāsānaṃ antare yakanamaṃsaṃ nissāya ṭhitaṃ mahākosātakīkosakasadise pittakosake ṭhitaṃ baddhapittasaṅkhātañca, kesalomanakhadantānaṃ maṃsavinimuttaṭṭhānañceva thaddhasukkhacammañca ṭhapetvā avasesaṃ sarīraṃ byāpetvā ṭhitaṃ abaddhapittasaṅkhātañcāti duvidhaṃ pittaṃ. "
  4457. 564457,120,365,2,7,1,54,5,Semhaṃ udarapaṭale ṭhitaṃ ekapatthapūrappamāṇaṃ semhaṃ.
  4458. 564458,120,366,2,12,1,145,10,Pubbo khāṇukaṇṭakapaharaṇaggijālādīhi abhihate vā sarīrappadese abbhantaradhātukkhobhavasena vā uppannesu gaṇḍapīḷakādīsu paripakkalohitapariṇāmo.
  4459. 564459,120,366,13,40,1,370,26,"Lohitaṃ yakanassa heṭṭhābhāgaṃ pūretvā hadayavakkapapphāsānaṃ upari thokaṃ thokaṃ paggharantaṃ vakkahadayayakanapapphāse temayamānaṃ ṭhitaṃ ekapatthapūramattaṃ sannicitalohitasaṅkhātañca, kesalomanakhadantānaṃ maṃsavinimuttaṭṭhānañceva thaddhasukkhacammañca ṭhapetvā dhamanijālānusārena sabbaṃ upādiṇṇasarīraṃ pharitvā ṭhitaṃ saṃsaraṇalohitasaṅkhātañcāti duvidhaṃ lohitaṃ. "
  4460. 564460,120,367,2,8,1,105,6,Sedo aggisantāpasūriyasantāpautuvikārādīhi santatte sarīre sabbakesalomakūpavivarehi paggharaṇakaāpodhātu.
  4461. 564461,120,368,2,11,1,92,9,Medo thūlassa sakalasarīre cammamaṃsantare kisassa jaṅghamaṃsādīni nissāya ṭhito thinasineho.
  4462. 564462,120,369,2,13,1,112,10,Assu somanassadomanassavisabhāgāhārautūhi samuṭṭhahitvā akkhikūpake pūretvā tiṭṭhantī vā paggharantī vā āpodhātu.
  4463. 564463,120,370,2,10,1,149,7,Vasā aggisantāpasūriyasantāpautuvisabhāgehi usmājātesu yebhuyyena hatthatalahatthapiṭṭhipādatalapādapiṭṭhināsāpuṭanalāṭaaṃsakūṭesu ṭhito vilīnasineho.
  4464. 564464,120,371,2,29,1,222,26,Kheḷo tathārūpaṃ āhāraṃ passantassa vā sarantassa vā mukhe vā ṭhapentassa hadayaṃ vā ākilāyantassa kismiñcideva vā jigucchaṃ uppādentassa bhiyyo uppajjitvā ubhohi kapolapassehi oruyha jivhāya tiṭṭhamānā pheṇamissā āpodhātu.
  4465. 564465,120,372,2,22,1,202,20,Siṅghāṇikā visabhāgāhārautuvasena sañjātadhātukkhobhassa vā rodantassa vā antosīse matthaluṅgato galitvā tālumatthakavivarena otaritvā nāsāpuṭe pūretvā tiṭṭhantaṃ vā paggharantaṃ vā pūti asuci picchilaṃ.
  4466. 564466,120,373,2,10,1,104,8,Lasikā aṭṭhisandhīnaṃ abbhañjanakiccaṃ sādhayamānaṃ asītisatasandhīnaṃ abbhantare ṭhitaṃ picchilakuṇapaṃ.
  4467. 564467,120,374,2,7,1,56,5,Muttaṃ āhārautuvasena vatthipuṭabbhantare ṭhitā āpodhātu.
  4468. 564468,120,375,2,10,1,96,8,Matthaluṅgaṃ sīsakaṭāhabbhantare cattāro sibbinimagge nissāya ṭhito catupiṇḍasamodhāno miñjarāsi.
  4469. 564469,120,376,2,8,1,70,6,Cakkhāyatanā dīni dvādasa vissajjanāni dvādasāyatanavasena niddiṭṭhāni.
  4470. 564470,120,376,9,18,1,55,7,"Āyatanato, āyānaṃ tananato, āyatassa ca nayanato āyatanaṃ. "
  4471. 564471,120,376,19,35,1,143,15,"Cakkhurūpādīsu hi taṃtaṃdvārārammaṇā cittacetasikā dhammā sena sena anubhavanādinā kiccena āyatanti uṭṭhahanti ghaṭanti, vāyamantīti vuttaṃ hoti. "
  4472. 564472,120,376,36,47,1,66,10,"Te ca pana āyabhūte dhamme etāni tanonti, vitthārentīti vuttaṃ hoti. "
  4473. 564473,120,376,48,65,1,120,15,"Idañca anamatagge saṃsāre pavattaṃ atīva āyataṃ saṃsāradukkhaṃ yāva na nivattati, tāva nayanti, pavattayantīti vuttaṃ hoti. "
  4474. 564474,120,377,2,11,1,102,8,Apica nivāsaṭṭhānaṭṭhena ākaraṭṭhena samosaraṇaṭṭhānaṭṭhena sañjātidesaṭṭhena kāraṇaṭṭhena ca āyatanaṃ .
  4475. 564475,120,377,12,30,1,86,10,Tathā hi loke‘‘ issarāyatanaṃ vāsudevāyatanan’’ tiādīsu nivāsaṭṭhānaṃ‘‘ āyatanan’’ ti vuccati.
  4476. 564476,120,377,31,39,1,43,4,‘‘ Suvaṇṇāyatanaṃ rajatāyatanan’’ tiādīsu ākaro.
  4477. 564477,120,377,40,63,1,77,9,"Sāsane pana‘‘ manorame āyatane, sevanti naṃ vihaṅgamā’’ tiādīsu( a. ni.5.38) samosaraṇaṭṭhānaṃ."
  4478. 564478,120,377,64,73,1,50,5,‘‘ Dakkhiṇāpatho gunnaṃ āyatanan’’ tiādīsu sañjātideso.
  4479. 564479,120,377,74,99,1,72,8,‘‘ Tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ tiādīsu( a. ni.3.102;5.23) kāraṇaṃ.
  4480. 564480,120,377,100,156,1,473,50,"Cakkhuādīsu cāpi te te cittacetasikā dhammā nivasanti tadāyattavuttitāyāti cakkhādayo nesaṃ nivāsaṭṭhānaṃ , cakkhādīsu ca te ākiṇṇā tannissayattā tadārammaṇattā cāti cakkhādayo ca nesaṃ ākaro, tattha tattha vatthudvārārammaṇavasena samosaraṇato cakkhādayo ca nesaṃ samosaraṇaṭṭhānaṃ, taṃnissayārammaṇabhāvena tattheva uppattito cakkhādayo ca nesaṃ sañjātideso, cakkhādīnaṃ abhāve abhāvato cakkhādayo ca nesaṃ kāraṇanti yathāvuttenatthena cakkhu ca taṃ āyatanañcāti cakkhāyatanaṃ. "
  4481. 564481,120,377,157,159,1,13,2,Evaṃ sesānipi.
  4482. 564482,120,378,2,8,1,72,6,Cakkhudhātā dīni aṭṭhārasa vissajjanāni aṭṭhārasadhātuvasena niddiṭṭhāni.
  4483. 564483,120,378,9,26,1,105,13,"Cakkhādīsu ekeko dhammo yathāsambhavaṃ vidahati, dhīyate, vidhānaṃ vidhīyate, etāya, ettha vā dhīyatīti dhātu. "
  4484. 564484,120,378,27,40,1,132,12,"Lokiyā hi dhātuyo kāraṇabhāvena vavatthitā hutvā suvaṇṇarajatādidhātuyo viya suvaṇṇarajatādiṃ, anekappakāraṃ saṃsāradukkhaṃ vidahanti. "
  4485. 564485,120,378,41,50,1,61,8,"Bhārahārehi ca bhāro viya sattehi dhīyante, dhārīyantīti attho. "
  4486. 564486,120,378,51,54,1,42,3,Dukkhavidhānamattameva cetā avasavattanato.
  4487. 564487,120,378,55,61,1,58,6,Etāhi ca karaṇabhūtāhi saṃsāradukkhaṃ sattehi anuvidhīyati.
  4488. 564488,120,378,62,68,1,52,5,"Tathāvihitañcetaṃ etāsveva dhīyati, ṭhapīyatīti attho. "
  4489. 564489,120,378,69,79,1,61,9,"Apica yathā titthiyānaṃ attā nāma sabhāvato natthi, na evametā. "
  4490. 564490,120,378,80,86,1,43,6,Etā pana attano sabhāvaṃ dhārentīti dhātuyo.
  4491. 564491,120,378,87,100,1,105,12,"Yathā ca loke vicittā haritālamanosilādayo selāvayavā dhātuyoti vuccanti, evametāpi dhātuyo viyāti dhātuyo. "
  4492. 564492,120,378,101,104,1,30,3,Vicittā hetā ñāṇaneyyāvayavāti.
  4493. 564493,120,378,105,120,1,206,14,"Yathā vā sarīrasaṅkhātassa samudāyassa avayavabhūtesu rasasoṇitādīsu aññamaññavisabhāgalakkhaṇaparicchinnesu dhātusamaññā, evamevetesupi pañcakkhandhasaṅkhātassa attabhāvassa avayavesu dhātusamaññā veditabbā. "
  4494. 564494,120,378,121,124,1,55,3,Aññamaññavisabhāgalakkhaṇaparicchinnā hete cakkhādayoti.
  4495. 564495,120,378,125,130,1,44,4,Apica {dhātū}ti nijjīvamattassetaṃ adhivacanaṃ.
  4496. 564496,120,378,131,155,1,102,11,Tathā hi bhagavā‘‘ chadhāturo ayaṃ bhikkhu puriso’’ tiādīsu( ma. ni.3.343-344) jīvasaññāsamūhananatthaṃ dhātudesanaṃ akāsīti.
  4497. 564497,120,378,156,163,1,55,7,Yathāvuttenatthena cakkhu ca taṃ dhātu cāti cakkhudhātu.
  4498. 564498,120,378,164,166,1,11,2,Evaṃ sesāpi.
  4499. 564499,120,378,167,172,1,32,4,{Manodhātū}ti ca tisso manodhātuyo.
  4500. 564500,120,378,173,179,1,73,5,{Dhammadhātū}ti vedanāsaññāsaṅkhārakkhandhā soḷasa sukhumarūpāni nibbānañca.
  4501. 564501,120,378,180,184,1,48,3,{Manoviññāṇadhātū}ti chasattati manoviññāṇadhātuyo.
  4502. 564502,120,379,2,10,1,72,6,Cakkhundriyā dīni bāvīsati vissajjanāni bāvīsatindriyavasena niddiṭṭhāni.
  4503. 564503,120,379,11,17,1,59,5,Cakkhumeva dassanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti cakkhundriyaṃ.
  4504. 564504,120,379,18,23,1,54,5,Sotameva savanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti sotindriyaṃ.
  4505. 564505,120,379,24,29,1,57,5,Ghānameva ghāyanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti ghānindriyaṃ.
  4506. 564506,120,379,30,36,1,56,6,Jivhā eva sāyanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti jivhindriyaṃ.
  4507. 564507,120,379,37,43,1,55,6,Kāyo eva phusanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti kāyindriyaṃ.
  4508. 564508,120,379,44,50,1,32,5,"Manate iti mano, vijānātīti attho. "
  4509. 564509,120,379,51,71,1,159,18,"Aṭṭhakathācariyā panāhu– nāliyā minamāno viya mahātulāya dhārayamāno viya ca ārammaṇaṃ manati jānātīti mano, tadeva mananalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti manindriyaṃ. "
  4510. 564510,120,380,2,13,1,99,10,"Jīvanti tena taṃsahajātā dhammāti jīvitaṃ, tadeva anupālanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti jīvitindriyaṃ. "
  4511. 564511,120,380,14,18,1,51,4,Taṃ rūpajīvitindriyaṃ arūpajīvitindriyanti duvidhaṃ.
  4512. 564512,120,380,19,26,1,119,6,"Sabbakammajarūpasahajaṃ sahajarūpānupālanaṃ rūpajīvitindriyaṃ, sabbacittasahajaṃ sahajaarūpānupālanaṃ arūpajīvitindriyaṃ. "
  4513. 564513,120,381,2,19,1,134,15,"Thīyati saṅghātaṃ gacchati etissā gabbhoti itthī, itthiliṅgādīsu indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, niyamato itthiyā eva indriyaṃ itthindriyaṃ. "
  4514. 564514,120,382,2,21,1,153,16,"Puṃ-vuccati nirayo, puṃ saṅkhāte niraye risīyati hiṃsīyatīti puriso, purisaliṅgādīsu indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, niyamato purisasseva indriyaṃ purisindriyaṃ. "
  4515. 564515,120,382,22,28,1,64,6,Dvīsupetesu ekekaṃ sabhāvakassa ekekassa kammajarūpasahajaṃ hoti.
  4516. 564516,120,383,2,13,1,120,9,"Kusalavipākakāyaviññāṇasampayuttaṃ sukhaṃ, kāyikasātalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, sukhameva indriyaṃ sukhindriyaṃ. "
  4517. 564517,120,384,2,13,1,125,9,"Akusalavipākakāyaviññāṇasampayuttaṃ dukkhaṃ, kāyikaasātalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, dukkhameva indriyaṃ dukkhindriyaṃ. "
  4518. 564518,120,385,2,20,1,163,15,"Pītisomanassayogato sobhanaṃ mano assāti sumano, sumanassa bhāvo somanassaṃ, cetasikasātalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, somanassameva indriyaṃ somanassindriyaṃ. "
  4519. 564519,120,386,2,27,1,199,20,"Domanassayogato duṭṭhu mano assāti, hīnavedanattā vā kucchitaṃ mano assāti dummano, dummanassa bhāvo domanassaṃ, cetasikaasātalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, domanassameva indriyaṃ domanassindriyaṃ. "
  4520. 564520,120,386,28,45,1,171,14,"Sukhadukkhākārapavattiṃ upekkhati majjhattākārasaṇṭhitattā tenākārena pavattatīti upekkhā, majjhattalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, upekkhā eva indriyaṃ upekkhindriyaṃ. "
  4521. 564521,120,387,2,29,1,207,21,"Saddahanti etāya, sayaṃ vā saddahati, saddahanamattameva vā esāti saddhā, assaddhiyassa abhibhavanato adhipatiatthena indriyaṃ, adhimokkhalakkhaṇe vā indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, saddhāyeva indriyaṃ saddhindriyaṃ. "
  4522. 564522,120,388,2,30,1,224,23,"Vīrabhāvo vīriyaṃ, vīrānaṃ vā kammaṃ, vidhinā vā nayena īrayitabbaṃ pavattayitabbanti vīriyaṃ, kosajjassa abhibhavanato adhipatiatthena indriyaṃ, paggahaṇalakkhaṇe vā indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, vīriyameva indriyaṃ vīriyindriyaṃ. "
  4523. 564523,120,389,2,29,1,191,22,"Saranti tāya, sayaṃ vā sarati, saraṇamattameva vā esāti sati, muṭṭhasaccassa abhibhavanato adhipatiatthena indriyaṃ, upaṭṭhānalakkhaṇe vā indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, sati eva indriyaṃ satindriyaṃ. "
  4524. 564524,120,390,2,24,1,184,19,"Ārammaṇe cittaṃ sammā ādhiyati ṭhapetīti samādhi, vikkhepassa abhibhavanato adhipatiatthena indriyaṃ, avikkhepalakkhaṇe vā indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, samādhi eva indriyaṃ samādhindriyaṃ."
  4525. 564525,120,391,2,13,1,58,8,‘ ‘ Idaṃ dukkhan’’ tiādinā nayena ariyasaccāni pajānātīti paññā.
  4526. 564526,120,391,14,26,1,74,8,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ aniccaṃ dukkhamanattāti paññāpanavasena paññā’’ ti vuttaṃ.
  4527. 564527,120,391,27,42,1,126,13,"Avijjāya abhibhavanato adhipatiatthena indriyaṃ, dassanalakkhaṇe vā indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, paññā eva indriyaṃ paññindriyaṃ. "
  4528. 564528,120,392,2,15,1,157,13,Anamatagge saṃsāravaṭṭe anaññātaṃ amataṃ padaṃ catusaccadhammameva vā jānissāmīti paṭipannassa uppajjanato indriyaṭṭhasambhavato ca anaññātaññassāmītindriyaṃ.
  4529. 564529,120,392,16,18,1,30,2,Sotāpattimaggañāṇassetaṃ nāmaṃ.
  4530. 564530,120,393,2,18,1,163,15,Paṭhamamaggena ñātaṃ mariyādaṃ anatikkamitvā tesaṃyeva tena maggena ñātānaṃ catusaccadhammānameva jānanato indriyaṭṭhasambhavato ca ājānanakaṃ indriyaṃ aññindriyaṃ.
  4531. 564531,120,393,19,24,1,49,5,Sotāpattiphalādīsu chasu ṭhānesu ñāṇassetaṃ nāmaṃ.
  4532. 564532,120,394,2,24,1,250,21,"Aññātāvino catusaccesu niṭṭhitañāṇakiccassa khīṇāsavassa uppajjanato indriyaṭṭhasambhavato ca aññātāvindriyaṃ, aññātāvīnaṃ vā catūsu saccesu niṭṭhitakiccānaṃ cattāri saccāni paṭivijjhitvā ṭhitānaṃ dhammānaṃ abbhantare indaṭṭhasādhanena aññātāvindriyaṃ. "
  4533. 564533,120,394,25,27,1,29,2,Arahattaphalañāṇassetaṃ nāmaṃ.
  4534. 564534,120,394,28,38,1,121,9,Sabbānipetāni yathāyogaṃ indaliṅgaṭṭhena indadesitaṭṭhena indadiṭṭhaṭṭhena indasiṭṭhaṭṭhena indajuṭṭhaṭṭhena ca indriyāni.
  4535. 564535,120,394,39,50,1,106,10,"Bhagavā hi sammāsambuddho paramissariyabhāvato indo, kusalākusalañca kammaṃ kammesu kassaci issariyābhāvato. "
  4536. 564536,120,394,51,65,1,129,12,"Tenevettha kammajanitāni indriyāni kusalākusalakammaṃ ulliṅgenti , tena ca siṭṭhānīti indaliṅgaṭṭhena indasiṭṭhaṭṭhena ca indriyāni. "
  4537. 564537,120,394,66,78,1,130,12,Sabbāneva panetāni bhagavatā munindena yathābhūtato pakāsitāni abhisambuddhāni cāti indadesitaṭṭhena indadiṭṭhaṭṭhena ca indriyāni.
  4538. 564538,120,394,79,91,1,114,11,"Teneva ca bhagavatā munindena kānici gocarāsevanāya, kānici bhāvanāsevanāya sevitānīti indajuṭṭhaṭṭhenapi indriyāni. "
  4539. 564539,120,394,92,98,1,59,6,Api ca ādhipaccasaṅkhātena issariyaṭṭhenapi etāni indriyāni.
  4540. 564540,120,394,99,108,1,101,9,Cakkhuviññāṇādipavattiyañhi cakkhādīnaṃ siddhamādhipaccaṃ tasmiṃ tikkhe tikkhattā mande ca mandattāti.
  4541. 564541,120,395,2,4,1,0,0,5.
  4542. 564542,120,396,2,8,1,68,6,Kāmadhātu ādīni dvādasa vissajjanāni bhavappabhedavasena niddiṭṭhāni.
  4543. 564543,120,396,9,19,1,79,9,"Kāmarāgasaṅkhātena kāmena yuttā dhātu kāmadhātu, kāmasaṅkhātā vā dhātu kāmadhātu. "
  4544. 564544,120,397,2,13,1,73,10,"Kāmaṃ pahāya rūpena yuttā dhātu rūpadhātu, rūpasaṅkhātā vā dhātu rūpadhātu. "
  4545. 564545,120,398,2,14,1,87,11,"Kāmañca rūpañca pahāya arūpena yuttā dhātu arūpadhātu, arūpasaṅkhātā vā dhātu arūpadhātu. "
  4546. 564546,120,399,2,8,1,41,6,Tā eva dhātuyo puna bhavapariyāyena vuttā.
  4547. 564547,120,399,9,13,1,28,4,Bhavatīti hi bhavoti vuccati.
  4548. 564548,120,399,14,30,1,104,14,"Saññāya yutto bhavo saññābhavo, saññāsahagato vā bhavo saññābhavo, saññā vā ettha bhave atthīti saññābhavo. "
  4549. 564549,120,399,31,41,1,91,10,So kāmabhavo ca asaññābhavamutto rūpabhavo ca nevasaññānāsaññābhavamutto arūpabhavo ca hoti.
  4550. 564550,120,400,2,8,1,44,5,"Na saññābhavo asaññābhavo, so rūpabhavekadeso. "
  4551. 564551,120,401,2,15,1,117,10,"Oḷārikattābhāvato nevasaññā, sukhumattena sambhavato nāsaññāti nevasaññānāsaññā, tāya yutto bhavo nevasaññānāsaññābhavo. "
  4552. 564552,120,401,16,32,1,124,14,"Atha vā oḷārikāya saññāya abhāvā, sukhumāya ca bhāvā nevasaññānāsaññā asmiṃ bhaveti nevasaññānāsaññābhavo, so arūpabhavekadeso. "
  4553. 564553,120,402,2,14,1,95,11,"Ekena rūpakkhandhena vokiṇṇo bhavo ekena vokāro assa bhavassāti ekavokārabhavo, so asaññabhavova. "
  4554. 564554,120,403,2,16,1,100,12,"Catūhi arūpakkhandhehi vokiṇṇo bhavo catūhi vokāro assa bhavassāti catuvokārabhavo , so arūpabhavo eva. "
  4555. 564555,120,404,2,18,1,119,15,"Pañcahi khandhehi vokiṇṇo bhavo pañcahi vokāro assa bhavassāti pañcavokārabhavo, so kāmabhavo ca rūpabhavekadeso ca hoti. "
  4556. 564556,120,405,2,11,1,72,6,6. Paṭhamajjhānā dīni dvādasa vissajjanāni jhānasamāpattivasena niddiṭṭhāni.
  4557. 564557,120,405,12,17,1,44,5,Jhānan ti idha brahmavihāramattaṃ adhippetaṃ.
  4558. 564558,120,405,18,21,1,61,3,Vitakkavicārapītisukhacittekaggatāsampayuttaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ.
  4559. 564559,120,405,22,25,1,47,3,Pītisukhacittekaggatāsampayuttaṃ dutiyaṃ jhānaṃ.
  4560. 564560,120,405,26,30,1,43,3,Sukhacittekaggatāsampayuttaṃ tatiyaṃ jhānaṃ.
  4561. 564561,120,405,31,34,1,47,3,Upekkhācittekaggatāsampayuttaṃ catutthaṃ jhānaṃ.
  4562. 564562,120,406,2,8,1,40,5,"Medati mejjatīti mettā, siniyhatīti attho. "
  4563. 564563,120,406,9,33,1,170,20,"Mitte vā bhavā, mittassa vā esā pavattīti mettā, paccanīkadhammehi muttattā ārammaṇe cādhimuttattā vimutti, cetaso vimutti cetovimutti, mettā eva cetovimutti mettācetovimutti. "
  4564. 564564,120,407,2,5,1,20,3,Karuṇā vuttatthā eva.
  4565. 564565,120,408,2,14,1,73,10,"Modanti tāya taṃsamaṅgino, sayaṃ vā modati, modanamattameva vā tanti muditā."
  4566. 564566,120,408,15,26,1,82,7,‘‘ Averā hontū’’ tiādibyāpārappahānena majjhattabhāvūpagamanena ca upekkhatīti upekkhā.
  4567. 564567,120,408,27,34,1,58,7,Mettādayo tayo brahmavihārā paṭhamādīhi tīhi jhānehi yuttā.
  4568. 564568,120,408,35,38,1,42,3,Upekkhābrahmavihāro catutthajjhānena yutto.
  4569. 564569,120,409,2,7,1,41,5,Pharaṇavasena natthi etassa antoti ananto.
  4570. 564570,120,409,8,14,1,42,4,"Ākāso ananto ākāsānanto, kasiṇugghāṭimākāso . "
  4571. 564571,120,409,15,32,1,147,12,"Ākāsānantoyeva ākāsānañcaṃ, taṃ ākāsānañcaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanamassa sasampayuttadhammassa jhānassa‘‘ devānaṃ devāyatanamivā’’ ti ākāsānañcāyatanaṃ. "
  4572. 564572,120,409,33,36,1,56,3,Ākāsānañcāyatanameva samāpatti ākāsānañcāyatanasamāpatti.
  4573. 564573,120,409,37,47,1,72,9,"Pharaṇavasena ca natthi etassa antoti anantaṃ, taṃ ākāsārammaṇaṃ viññāṇaṃ. "
  4574. 564574,120,409,48,67,1,81,10,"Anantameva ānañcaṃ, viññāṇaṃ ānañcaṃ‘‘ viññāṇānañcan’’ ti avatvā‘‘ viññāṇañcan’’ ti vuttaṃ. "
  4575. 564575,120,409,68,70,1,21,2,Ayañhettha ruḷhisaddo.
  4576. 564576,120,409,71,85,1,120,10,Taṃ viññāṇañcaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanamassa sasampayuttadhammassa jhānassa‘‘ devānaṃ devāyatanamivā’’ ti viññāṇañcāyatanaṃ.
  4577. 564577,120,409,86,98,1,95,11,"Natthi etassa kiñcananti akiñcanaṃ, antamaso bhaṅgamattampi assa avasiṭṭhaṃ natthīti vuttaṃ hoti. "
  4578. 564578,120,409,99,102,1,28,3,Akiñcanassa bhāvo ākiñcaññaṃ.
  4579. 564579,120,409,103,105,1,46,2,Ākāsānañcāyatanaviññāṇābhāvassetaṃ adhivacanaṃ.
  4580. 564580,120,409,106,108,1,14,2,Taṃ ākiñcaññaṃ.
  4581. 564581,120,409,109,122,1,103,8,Adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanamassa sasampayuttadhammassa jhānassa‘‘ devānaṃ devāyatanamivā’’ ti ākiñcaññāyatanaṃ.
  4582. 564582,120,409,123,136,1,120,12,"Oḷārikāya saññāya abhāvato, sukhumāya ca bhāvato nevassa sasampayuttadhammassa jhānassa saññā nāsaññāti nevasaññānāsaññaṃ. "
  4583. 564583,120,409,137,142,1,97,5,Nevasaññānāsaññañca taṃ manāyatanadhammāyatanapariyāpannattā āyatanañcāti nevasaññānāsaññāyatanaṃ.
  4584. 564584,120,409,143,165,1,233,20,"Atha vā yāyamettha saññā sā paṭusaññākiccaṃ kātuṃ asamatthatāya nevasaññā, saṅkhārāvasesasukhumabhāvena vijjamānattā nāsaññāti nevasaññānāsaññā, nevasaññānāsaññā ca sā sesadhammānaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena āyatanañcāti nevasaññānāsaññāyatanaṃ. "
  4585. 564585,120,409,166,170,1,53,4,Ākiñcaññāyatanārammaṇāya samāpattiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  4586. 564586,120,409,171,183,1,66,10,"Na kevalaṃ ettha saññā edisī, atha kho vedanāpi nevavedanā nāvedanā. "
  4587. 564587,120,409,184,187,1,28,3,Cittampi nevacittaṃ nācittaṃ.
  4588. 564588,120,409,188,191,1,28,3,Phassopi nevaphasso nāphasso.
  4589. 564589,120,409,192,195,1,31,3,Esa nayo sesasampayuttadhammesu.
  4590. 564590,120,409,196,200,1,33,4,Saññāsīsena panāyaṃ desanā katāti.
  4591. 564591,120,410,2,8,1,70,6,Avijjā dīni dvādasa vissajjanāni paṭiccasamuppādaṅgavasena niddiṭṭhāni.
  4592. 564592,120,410,9,17,1,71,7,"Pūretuṃ ayuttaṭṭhena kāyaduccaritādi avindiyaṃ nāma, aladdhabbanti attho. "
  4593. 564593,120,410,18,22,1,30,4,Taṃ avindiyaṃ vindatīti avijjā.
  4594. 564594,120,410,23,33,1,75,9,"Tabbiparītato kāyasucaritādi vindiyaṃ nāma, taṃ vindiyaṃ na vindatīti avijjā. "
  4595. 564595,120,410,34,51,1,136,13,"Khandhānaṃ rāsaṭṭhaṃ, āyatanānaṃ āyatanaṭṭhaṃ, dhātūnaṃ suññaṭṭhaṃ, indriyānaṃ adhipatiyaṭṭhaṃ, saccānaṃ tathaṭṭhaṃ aviditaṃ karotīti avijjā. "
  4596. 564596,120,410,52,88,1,384,32,"Dukkhādīnaṃ pīḷanādivasena vuttaṃ catubbidhaṃ catubbidhaṃ atthaṃ aviditaṃ karotītipi avijjā, antavirahite saṃsāre sabbayonigatibhavaviññāṇaṭṭhitisattāvāsesu satte javāpetīti avijjā, paramatthato avijjamānesu itthipurisādīsu javati, vijjamānesupi khandhādīsu na javatīti avijjā, api ca cakkhuviññāṇādīnaṃ vatthārammaṇānaṃ paṭiccasamuppādapaṭiccasamuppannānañca dhammānaṃ chādanatopi avijjā. "
  4597. 564597,120,410,89,91,1,35,2,Saṅkhatamabhisaṅkharontīti saṅkhārā.
  4598. 564598,120,410,92,94,1,19,2,Vijānātīti viññāṇaṃ.
  4599. 564599,120,410,95,101,1,34,5,"Namatīti nāmaṃ, nāmayatīti vā nāmaṃ. "
  4600. 564600,120,410,102,104,1,15,2,Ruppatīti rūpaṃ.
  4601. 564601,120,410,105,112,1,37,5,"Āye tanoti , āyatañca nayatīti āyatanaṃ. "
  4602. 564602,120,410,113,115,1,16,2,Phusatīti phasso.
  4603. 564603,120,410,116,118,1,17,2,Vedayatīti vedanā.
  4604. 564604,120,410,119,121,1,19,2,Paritassatīti taṇhā.
  4605. 564605,120,410,122,126,1,35,4,Upādiyati bhusaṃ gaṇhātīti upādānaṃ.
  4606. 564606,120,410,127,132,1,28,4,"Bhavati, bhāvayatīti vā bhavo. "
  4607. 564607,120,410,133,135,1,12,2,Jananaṃ jāti.
  4608. 564608,120,410,136,139,1,12,2,Jīraṇaṃ jarā.
  4609. 564609,120,410,140,143,1,23,3,Maranti etenāti maraṇaṃ.
  4610. 564610,120,411,2,13,1,79,8,7. Dukkhā dīni aṭṭhasatāni aṭṭha ca vissajjanāni catusaccayojanāvasena niddiṭṭhāni.
  4611. 564611,120,411,14,56,1,241,26,‘‘ Dukkhaṃ abhiññeyyan’’ tiādīsu hi channaṃ catukkānaṃ vasena catuvīsati vissajjanāni‘‘ cakkhu jarāmaraṇan’’ ti peyyāle‘‘ cakkhu abhiññeyyaṃ sotaṃ abhiññeyyan’’ tiādinā‘‘ jāti abhiññeyyā’’ ti pariyosānena pañcanavutādhikena vissajjanasatena yojetvā vuttāni.
  4612. 564612,120,411,57,67,1,96,9,"Pañcanavutādhikaṃ catukkasataṃ hoti, tesaṃ catukkānaṃ vasena asītiadhikāni satta vissajjanasatāni."
  4613. 564613,120,411,68,92,1,121,16,‘‘ Jarāmaraṇaṃ abhiññeyyan’’ tiādike catukke‘‘ cattāri vissajjanānī’’ ti evaṃ sabbāni aṭṭha ca satāni aṭṭha ca vissajjanāni honti.
  4614. 564614,120,411,93,102,1,72,9,Ettha ca tassa tassa dhammassa padhānabhūto paccayo samudayoti veditabbo.
  4615. 564615,120,411,103,108,1,52,5,Sabbasaṅkhārehi suññaṃ nibbānaṃ nirodhoti veditabbaṃ.
  4616. 564616,120,411,109,119,1,128,9,Anaññātaññassāmītindriyādīnaṃ tiṇṇampi hi lokuttarindriyānaṃ ettha abhāvaṃ sandhāya anaññātaññassāmītindriyanirodhotiādi yujjati .
  4617. 564617,120,411,120,125,1,51,5,Nirodhagāminipaṭipadāti ca sabbattha ariyamaggo eva.
  4618. 564618,120,411,126,132,1,84,6,Evañhi vuccamāne phalepi maggavohārasambhavato aññindriyaaññātāvindriyānampi yujjati.
  4619. 564619,120,411,133,150,1,174,16,"Puna dukkhādīnaṃ pariññaṭṭhādivasena aṭṭhasatāni aṭṭha ca vissajjanāni niddiṭṭhāni, puna dukkhādīnaṃ pariññāpaṭivedhaṭṭhādivasena aṭṭhasatāni aṭṭha ca vissajjanāni niddiṭṭhāni. "
  4620. 564620,120,411,151,158,1,67,7,Pariññā ca sā paṭivijjhitabbaṭṭhena paṭivedho cāti pariññāpaṭivedho.
  4621. 564621,120,411,159,162,1,45,3,Pariññāpaṭivedhova attho pariññāpaṭivedhaṭṭho.
  4622. 564622,120,412,2,29,1,218,24,8. Puna tāneva dukkhādīni jarāmaraṇapariyantāni dviadhikāni dve padasatāni samudayādīhi sattahi sattahi padehi yojetvā dviadhikānaṃ dvinnaṃ aṭṭhakasatānaṃ vasena sahassañca cha ca satāni soḷasa ca vissajjanāni niddiṭṭhāni.
  4623. 564623,120,412,30,38,1,66,7,"Tattha padhānabhūto paccayo samudayo, tassa nirodho samudayanirodho. "
  4624. 564624,120,412,39,52,1,99,11,"Chando eva rāgo chandarāgo, dukkhe sukhasaññāya dukkhassa chandarāgo, tassa nirodho chandarāganirodho. "
  4625. 564625,120,412,53,60,1,63,7,Dukkhaṃ paṭicca uppajjamānaṃ sukhaṃ somanassaṃ dukkhassa assādo.
  4626. 564626,120,412,61,67,1,65,6,Dukkhassa aniccatā dukkhassa vipariṇāmadhammatā dukkhassa ādīnavo.
  4627. 564627,120,412,68,73,1,63,5,Dukkhe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ dukkhassa nissaraṇaṃ.
  4628. 564628,120,412,74,103,1,124,15,‘‘ Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ nirodho tassa nissaraṇan’’ ti ( paṭi. ma.1.24) vacanato nibbānameva dukkhassa nissaraṇaṃ.
  4629. 564629,120,412,104,122,1,168,13,‘‘ Dukkhanirodho samudayanirodho chandarāganirodho dukkhassa nissaraṇan’’ ti nānāsaṅkhatapaṭipakkhavasena nānāpariyāyavacanehi catūsu ṭhānesu nibbānameva vuttanti veditabbaṃ.
  4630. 564630,120,412,123,146,1,190,18,"Keci pana‘‘ āhārasamudayā dukkhasamudayo āhāranirodhā dukkhanirodho sarasavasena samudayanirodho, atha vā udayabbayadassanena samudayanirodho saha vipassanāya maggo chandarāganirodho’’ ti vadanti. "
  4631. 564631,120,412,147,157,1,110,10,Evañca vuccamāne lokuttarindriyānaṃ avipassanūpagattā na sabbasādhāraṇaṃ hotīti paṭhamaṃ vuttanayova gahetabbo.
  4632. 564632,120,412,158,163,1,70,5,Lokuttarindriyesu hi chandarāgābhāvatoyeva chandarāganirodhoti yujjati.
  4633. 564633,120,412,164,178,1,141,13,"Sarīre chandarāgeneva sarīrekadesesu kesādīsupi chandarāgo katova hoti, jarāmaraṇavantesu chandarāgeneva jarāmaraṇesupi chandarāgo katova hoti. "
  4634. 564634,120,412,179,182,1,29,3,Evaṃ assādādīnavāpi yojetabbā.
  4635. 564635,120,412,183,207,1,216,23,Puna dukkhādīni jarāmaraṇapariyantāni dviadhikāni dve padasatāni samudayādīhi chahi chahi padehi yojetvā dviadhikānaṃ dvinnaṃ sattakasatānaṃ vasena nayasahassañca cattāri ca satāni cuddasa ca vissajjanāni niddiṭṭhāni.
  4636. 564636,120,413,2,21,1,163,16,9. Idāni rūpādīni jarāmaraṇapariyantāni ekādhikāni dve padasatāni sattahi anupassanāhi yojetvā niddisituṃ paṭhamaṃ tāva aniccānupassanādayo satta anupassanā niddiṭṭhā.
  4637. 564637,120,413,22,35,1,118,13,Tāni sabbāni sattahi suddhikaanupassanāvissajjanehi saddhiṃ sahassañca cattāri ca satāni cuddasa ca vissajjanāni honti.
  4638. 564638,120,413,36,39,1,36,3,Aniccanti anupassanā aniccānupassanā.
  4639. 564639,120,413,40,42,1,23,2,Sā niccasaññāpaṭipakkhā.
  4640. 564640,120,413,43,46,1,36,3,Dukkhanti anupassanā dukkhānupassanā.
  4641. 564641,120,413,47,49,1,23,2,Sā sukhasaññāpaṭipakkhā.
  4642. 564642,120,413,50,53,1,35,3,Anattāti anupassanā anattānupassanā.
  4643. 564643,120,413,54,56,1,22,2,Sā attasaññāpaṭipakkhā.
  4644. 564644,120,413,57,69,1,103,11,"Tissannaṃ anupassanānaṃ paripūrattā nibbindatīti nibbidā, nibbidā ca sā anupassanā cāti nibbidānupassanā. "
  4645. 564645,120,413,70,72,1,18,2,Sā nandipaṭipakkhā.
  4646. 564646,120,413,73,85,1,101,11,"Catassannaṃ anupassanānaṃ paripūrattā virajjatīti virāgo, virāgo ca so anupassanā cāti virāgānupassanā. "
  4647. 564647,120,413,86,88,1,17,2,Sā rāgapaṭipakkhā.
  4648. 564648,120,413,89,102,1,108,12,"Pañcannaṃ anupassanānaṃ paripūrattā rāgaṃ nirodhetīti nirodho, nirodho ca so anupassanā cāti nirodhānupassanā. "
  4649. 564649,120,413,103,105,1,21,2,Sā samudayapaṭipakkhā.
  4650. 564650,120,413,106,119,1,120,11,"Channaṃ anupassanānaṃ paripūrattā paṭinissajjatīti paṭinissaggo, paṭinissaggo ca so anupassanā cāti paṭinissaggānupassanā. "
  4651. 564651,120,413,120,122,1,18,2,Sā ādānapaṭipakkhā.
  4652. 564652,120,413,123,175,1,334,31,"Lokuttarindriyānaṃ asatipi vipassanūpagatte‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe saṅkhārā dukkhā, sabbe dhammā anattā’’ ti( dha. pa.277-279; paṭi. ma.1.31) vacanato tesampi aniccadukkhānattattā tattha niccasukhattasaññānaṃ nandiyā rāgassa ca abhāvā nirodhavantānīti anupassanato pariccāgapaṭinissaggapakkhandanapaṭinissaggasambhavato ca tehipi satta anupassanā yojitāti veditabbā. "
  4653. 564653,120,413,176,215,1,359,35,"Jarāmaraṇavantesu aniccādito diṭṭhesu jarāmaraṇampi aniccādito diṭṭhaṃ nāma hoti, jarāmaraṇavantesu nibbindanto virajjanto jarāmaraṇe nibbinno ca viratto ca hoti, jarāmaraṇavantesu nirodhato diṭṭhesu jarāmaraṇampi nirodhato diṭṭhaṃ nāma hoti, jarāmaraṇavantesu paṭinissajjanto jarāmaraṇaṃ paṭinissajjantova hotīti jarāmaraṇehi satta anupassanā yojitāti veditabbā. "
  4654. 564654,120,414,2,36,1,322,28,"10. Idāni ādīnavañāṇassa vatthubhūtānaṃ uppādādīnaṃ pañcannaṃ ārammaṇānaṃ vasena uppādādīni tesaṃ vevacanāni pañcadasa vissajjanāni niddiṭṭhāni, santipadañāṇassa tappaṭipakkhārammaṇavasena anuppādādīni pañcadasa vissajjanāni niddiṭṭhāni, puna tāneva uppādānuppādādīni padāni yugaḷakavasena yojetvā tiṃsa vissajjanāni niddiṭṭhāni. "
  4655. 564655,120,414,37,43,1,45,6,Evaṃ imasmiṃ nayeva saṭṭhi vissajjanāni honti.
  4656. 564656,120,414,44,50,1,47,5,Tattha {uppādo}ti purimakammapaccayā idha uppatti.
  4657. 564657,120,414,51,55,1,35,4,Pavattan ti tathāuppannassa pavatti.
  4658. 564658,120,414,56,60,1,37,4,Nimittan ti sabbampi saṅkhāranimittaṃ.
  4659. 564659,120,414,61,71,1,80,9,"Yogāvacarassa hi saṅkhārā sasaṇṭhānā viya upaṭṭhahanti, tasmā nimittanti vuccanti. "
  4660. 564660,120,414,72,77,1,44,4,{Āyūhanā}ti āyatiṃ paṭisandhihetubhūtaṃ kammaṃ.
  4661. 564661,120,414,78,82,1,44,4,Tañhi abhisaṅkharaṇaṭṭhena āyūhanāti vuccati.
  4662. 564662,120,415,2,6,1,27,3,{Paṭisandhī}ti āyatiṃ uppatti.
  4663. 564663,120,415,7,12,1,51,5,Sā hi bhavantarapaṭisandhānato paṭisandhīti vuccati.
  4664. 564664,120,415,13,20,1,37,6,{Gatī}ti yāya gatiyā sā paṭisandhi hoti.
  4665. 564665,120,415,21,26,1,31,5,Sā hi gantabbato gatīti vuccati.
  4666. 564666,120,415,27,31,1,33,3,{Nibbattī}ti khandhānaṃ nibbattanaṃ.
  4667. 564667,120,415,32,55,1,69,9,{Upapattī}ti‘‘ samāpannassa vā upapannassa vā’’ ti( paṭi. ma.1.72) evaṃ vuttā vipākapavatti.
  4668. 564668,120,415,56,59,1,14,2,{Jātī}ti jananaṃ.
  4669. 564669,120,415,60,74,1,96,12,"Tattha tattha nibbattamānānaṃ sattānaṃ ye ye khandhā pātubhavanti, tesaṃ tesaṃ paṭhamaṃ pātubhāvo. "
  4670. 564670,120,415,75,78,1,14,2,{Jarā}ti jīraṇaṃ.
  4671. 564671,120,415,79,88,1,137,9,Sā duvidhā ṭhitaññathattalakkhaṇasaṅkhātaṃ saṅkhatalakkhaṇañca khaṇḍiccādisammato santatiyaṃ ekabhavapariyāpannakhandhānaṃ purāṇabhāvo ca.
  4672. 564672,120,415,89,92,1,17,3,Sā idha adhippetā.
  4673. 564673,120,415,93,99,1,132,5,{Byādhī}ti dhātukkhobhapaccayasamuṭṭhito pittasemhavātasannipātautuvipariṇāmavisamaparihāraupakkamakammavipākavasena aṭṭhavidho ābādho.
  4674. 564674,120,415,100,112,1,82,10,"Vividhaṃ dukkhaṃ ādahati vidahatīti byādhi, byādhayati tāpeti, kampayatīti vā byādhi. "
  4675. 564675,120,415,113,118,1,34,5,Maraṇan ti maranti etenāti maraṇaṃ.
  4676. 564676,120,415,119,125,1,106,6,Taṃ duvidhaṃ vayalakkhaṇasaṅkhātaṃ saṅkhatalakkhaṇañca ekabhavapariyāpannajīvitindriyappabandhavicchedo ca.
  4677. 564677,120,415,126,129,1,19,3,Taṃ idha adhippetaṃ.
  4678. 564678,120,416,2,5,1,14,2,{Soko}ti socanaṃ.
  4679. 564679,120,416,6,9,1,56,3,Ñātibhogarogasīladiṭṭhibyasanehi phuṭṭhassa cittasantāpo.
  4680. 564680,120,416,10,13,1,22,2,{Paridevo}ti paridevanaṃ.
  4681. 564681,120,416,14,17,1,41,3,Ñātibyasanādīhiyeva phuṭṭhassa vacīpalāpo.
  4682. 564682,120,416,18,22,1,21,3,{Upāyāso}ti bhuso āyāso.
  4683. 564683,120,416,23,27,1,69,4,Ñātibyasanādīhiyeva phuṭṭhassa adhimattacetodukkhappabhāvito dosoyeva.
  4684. 564684,120,416,28,39,1,87,10,"Ettha ca uppādādayo pañceva ādīnavañāṇassa vatthuvasena vuttā, sesā tesaṃ vevacanavasena."
  4685. 564685,120,416,40,71,1,117,16,"‘‘ Nibbattī’’ ti hi uppādassa,‘‘ jātī’’ ti paṭisandhiyā vevacanaṃ,‘‘ gati upapattī’’ ti idaṃ dvayaṃ pavattassa, jarādayo nimittassāti. "
  4686. 564686,120,416,72,76,1,42,4,Anuppādādivacanehi pana nibbānameva vuttaṃ.
  4687. 564687,120,417,2,29,1,245,22,"Puna tāneva uppādānuppādādīni saṭṭhi padāni dukkhasukhapadehi yojetvā saṭṭhi vissajjanāni, bhayakhemapadehi yojetvā saṭṭhi vissajjanāni, sāmisanirāmisapadehi yojetvā saṭṭhi vissajjanāni, saṅkhāranibbānapadehi yojetvā saṭṭhi vissajjanāni niddiṭṭhāni. "
  4688. 564688,120,417,30,35,1,35,5,Tattha dukkhan ti aniccattā dukkhaṃ.
  4689. 564689,120,417,36,38,1,25,2,Dukkhapaṭipakkhato sukhaṃ.
  4690. 564690,120,417,39,44,1,22,4,"Yaṃ dukkhaṃ, taṃ bhayaṃ. "
  4691. 564691,120,417,45,47,1,24,2,Bhayapaṭipakkhato khemaṃ.
  4692. 564692,120,417,48,55,1,57,6,"Yaṃ bhayaṃ, taṃ vaṭṭāmisalokāmisehi avippamuttattā sāmisaṃ. "
  4693. 564693,120,417,56,58,1,28,2,Sāmisapaṭipakkhato nirāmisaṃ.
  4694. 564694,120,417,59,64,1,33,4,"Yaṃ sāmisaṃ, taṃ saṅkhāramattameva. "
  4695. 564695,120,417,65,68,1,38,3,Saṅkhārapaṭipakkhato santattā nibbānaṃ.
  4696. 564696,120,417,69,75,1,36,5,"Saṅkhārā hi ādittā, nibbānaṃ santanti. "
  4697. 564697,120,417,76,90,1,129,14,Dukkhākārena bhayākārena sāmisākārena saṅkhārākārenāti evaṃ tena tena ākārena pavattiṃ sandhāya tathā tathā vuttanti veditabbanti.
  4698. 564698,120,418,2,11,1,75,6,11. Pariggahaṭṭhā dīni ekatiṃsa vissajjanāni ariyamaggakkhaṇavasena niddiṭṭhāni.
  4699. 564699,120,418,12,26,1,114,12,"Ariyamaggasampayuttā hi dhammā ādito pabhuti uppādanatthaṃ pariggayhante iti pariggahā, tesaṃ sabhāvo pariggahaṭṭho. "
  4700. 564700,120,418,27,30,1,47,3,Tesaṃyeva aññamaññaparivārabhāvena parivāraṭṭho.
  4701. 564701,120,418,31,33,1,34,2,Bhāvanāpāripūrivasena paripūraṭṭho.
  4702. 564702,120,418,34,38,1,65,4,Tesaṃyeva samādhivasena ekārammaṇapariggahamapekkhitvā ekaggaṭṭho.
  4703. 564703,120,418,39,41,1,49,2,Nānārammaṇavikkhepābhāvamapekkhitvā avikkhepaṭṭho.
  4704. 564704,120,418,42,44,1,24,2,Vīriyavasena paggahaṭṭho.
  4705. 564705,120,418,45,51,1,68,6,Samādhivasena udakena nhānīyacuṇṇānaṃ viya avippakiṇṇatā avisāraṭṭho.
  4706. 564706,120,418,52,55,1,36,3,Samādhiyogena alulitattā anāvilaṭṭho.
  4707. 564707,120,418,56,58,1,26,2,Avikampitattā aniñjanaṭṭho.
  4708. 564708,120,418,59,67,1,77,7,{Ekattupaṭṭhānavasenā}ti samādhiyogena ca ekārammaṇe bhusaṃ patiṭṭhānavasena ca.
  4709. 564709,120,418,68,73,1,50,4,{Ṭhitaṭṭho}ti ārammaṇe niccalabhāvena patiṭṭhitaṭṭho.
  4710. 564710,120,418,74,78,1,52,4,Tassa nibbānārammaṇassa ālambanabhāvena ārammaṇaṭṭho.
  4711. 564711,120,418,79,82,1,37,3,Tattheva nikāmacārabhāvena gocaraṭṭho.
  4712. 564712,120,418,83,86,1,44,3,Nissaraṇapahānabhāvena nibbānassa pahānaṭṭho.
  4713. 564713,120,418,87,90,1,49,3,Kilesapariccāgavasena ariyamaggassa pariccāgaṭṭho.
  4714. 564714,120,418,91,94,1,35,3,Dubhato vuṭṭhānavasena vuṭṭhānaṭṭho.
  4715. 564715,120,418,95,98,1,46,3,Nimittapavattehi nivattanavasena nivattanaṭṭho.
  4716. 564716,120,418,99,101,1,20,2,Nibbutattā santaṭṭho.
  4717. 564717,120,418,102,106,1,35,4,Atappakattā uttamattā ca paṇītaṭṭho.
  4718. 564718,120,418,107,114,1,56,6,"Kilesehi vimuttattā, ārammaṇe ca adhimuttattā vimuttaṭṭho. "
  4719. 564719,120,418,115,119,1,49,4,Āsavānaṃ avisayabhāvena parisuddhattā anāsavaṭṭho.
  4720. 564720,120,418,120,122,1,49,2,Kilesakantārasaṃsārakantārātikkamanena taraṇaṭṭho.
  4721. 564721,120,418,123,125,1,35,2,Saṅkhāranimittābhāvena animittaṭṭho.
  4722. 564722,120,418,126,128,1,35,2,Taṇhāpaṇidhiabhāvena appaṇihitaṭṭho.
  4723. 564723,120,418,129,131,1,27,2,Attasārābhāvena suññataṭṭho.
  4724. 564724,120,418,132,139,1,72,6,"Vimuttirasena ekarasatāya, samathavipassanānaṃ ekarasatāya vā ekarasaṭṭho. "
  4725. 564725,120,418,140,143,1,47,3,Samathavipassanānaṃ aññamaññaṃ anativattanaṭṭho.
  4726. 564726,120,418,144,146,1,24,2,Tesaṃyeva yuganaddhaṭṭho.
  4727. 564727,120,418,147,152,1,46,4,Ariyamaggassa saṅkhārato niggamane niyyānaṭṭho.
  4728. 564728,120,418,153,155,1,27,2,Nibbānasampāpanena hetuṭṭho.
  4729. 564729,120,418,156,158,1,36,2,Nibbānapaccakkhakaraṇena dassanaṭṭho.
  4730. 564730,120,418,159,162,1,33,2,Adhipatibhāvena {ādhipateyyaṭṭho}ti.
  4731. 564731,120,419,2,11,1,68,6,12. Samathā dīni cattāri vissajjanāni samathavipassanāvasena niddiṭṭhāni.
  4732. 564732,120,419,12,17,1,47,5,Aniccādivasena anu anu passanato anupassanaṭṭho.
  4733. 564733,120,419,18,23,1,70,4,Yuganaddhassa samathavipassanādvayassa ekarasabhāvena anativattanaṭṭho.
  4734. 564734,120,419,24,31,1,81,7,Sikkhā dīni nava vissajjanāni ariyamaggassa ādimajjhapariyosānavasena niddiṭṭhāni.
  4735. 564735,120,419,32,35,1,21,2,Sikkhitabbattā sikkhā .
  4736. 564736,120,419,36,39,1,32,3,Tassā samādātabbato samādānaṭṭho.
  4737. 564737,120,419,40,49,1,109,9,Sīle patiṭṭhāya kammaṭṭhānavasena gahitassa ārammaṇassa bhāvanāpavattiṭṭhānattā gocaraṭṭhānattā ca gocaraṭṭho.
  4738. 564738,120,419,50,59,1,132,9,Samathakāle vipassanākāle vā kosajjavasena līnassa cittassa dhammavicayavīriyapītisambojjhaṅgabhāvanāvasena ussāhanaṭṭho paggahaṭṭho.
  4739. 564739,120,419,60,66,1,113,6,Uddhaccavasena uddhatassa cittassa passaddhisamādhiupekkhāsambojjhaṅgabhāvanāvasena sannisīdāpanaṭṭho niggahaṭṭho.
  4740. 564740,120,419,67,78,1,96,10,"Ubho visuddhānan ti ubhato visuddhānaṃ, līnuddhatapakkhato nivāretvā visuddhānaṃ cittānanti attho. "
  4741. 564741,120,419,79,88,1,98,9,Majjhimabhāve ṭhitānaṃ santativasena pavattamānānaṃ cittānaṃ vasena bahuvacanaṃ katanti veditabbaṃ.
  4742. 564742,120,419,89,92,1,56,3,Ussāhanasannisīdāpanesu sabyāpārābhāvo ajjhupekkhanaṭṭho.
  4743. 564743,120,419,93,98,1,57,5,Samappavattassa cittassa vasena bhāvanā visesādhigamaṭṭho.
  4744. 564744,120,419,99,101,1,45,2,Ariyamaggapātubhāvavasena uttaripaṭivedhaṭṭho.
  4745. 564745,120,419,102,104,1,59,2,Ariyamaggasiddhacatusaccapaṭivedhavasena saccābhisamayaṭṭho.
  4746. 564746,120,419,105,108,1,45,3,Phalasamāpattivasena nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭho.
  4747. 564747,120,419,109,115,1,61,6,Sā hi taṃsamaṅgipuggalaṃ nirodhasaṅkhāte nibbāne patiṭṭhāpeti.
  4748. 564748,120,420,2,8,1,62,6,Saddhindriyā dīni pañca vissajjanāni indriyaṭṭhavasena vuttāni.
  4749. 564749,120,420,9,12,1,32,2,{Adhimokkhaṭṭho}ti adhimuccanaṭṭho.
  4750. 564750,120,420,13,18,1,47,4,{Upaṭṭhānaṭṭho}ti ārammaṇaṃ upecca patiṭṭhānaṭṭho.
  4751. 564751,120,420,19,22,1,33,2,{Dassanaṭṭho}ti sabhāvapekkhanaṭṭho.
  4752. 564752,120,420,23,29,1,61,6,Saddhābalā dīni pañca vissajjanāni balaṭṭhavasena niddiṭṭhāni.
  4753. 564753,120,420,30,34,1,43,4,Akampiyaṭṭhena saddhāva balanti saddhābalaṃ.
  4754. 564754,120,420,35,38,1,25,2,{Assaddhiye}ti assaddhiyena.
  4755. 564755,120,420,39,44,1,50,5,Assaddhiyan ti ca saddhāpaṭipakkhabhūto cittuppādo.
  4756. 564756,120,420,45,53,1,56,6,"{Akampiyaṭṭho}ti akampetabbaṭṭho, kampetuṃ na sakkāti attho. "
  4757. 564757,120,420,54,58,1,45,3,{Kosajje}ti kusītabhāvasaṅkhātena thinamiddhena.
  4758. 564758,120,420,59,63,1,38,3,{Pamāde}ti satipaṭipakkhena cittuppādena.
  4759. 564759,120,420,64,68,1,41,3,{Uddhacce}ti avūpasamasaṅkhātena uddhaccena.
  4760. 564760,120,420,69,72,1,17,2,{Avijjāyā}ti mohena.
  4761. 564761,120,420,73,79,1,72,6,Satisambojjhaṅgā dīni satta vissajjanāni bojjhaṅgaṭṭhavasena niddiṭṭhāni.
  4762. 564762,120,420,80,84,1,28,3,Bujjhanakassa aṅgo bojjhaṅgo.
  4763. 564763,120,420,85,94,1,81,8,"Pasattho sundaro ca bojjhaṅgo sambojjhaṅgo, satiyeva sambojjhaṅgo satisambojjhaṅgo. "
  4764. 564764,120,420,95,98,1,30,3,Dhamme vicinātīti dhammavicayo.
  4765. 564765,120,420,99,101,1,16,2,Paññāyetaṃ nāmaṃ.
  4766. 564766,120,420,102,105,1,25,2,{Pavicayaṭṭho}ti vicāraṭṭho.
  4767. 564767,120,420,106,108,1,15,2,Pīnayatīti pīti.
  4768. 564768,120,420,109,112,1,26,2,{Pharaṇaṭṭho}ti visaraṇaṭṭho.
  4769. 564769,120,420,113,116,1,22,2,Passambhanaṃ passaddhi .
  4770. 564770,120,420,117,120,1,28,2,{Upasamaṭṭho}ti niddarathaṭṭho.
  4771. 564771,120,420,121,131,1,82,9,"Upapattito ikkhatīti upekkhā, samaṃ pekkhati apakkhapatitāva hutvā pekkhatīti attho. "
  4772. 564772,120,420,132,139,1,60,6,"Sā idha tatramajjhattupekkhā, bojjhaṅgupekkhātipi tassā nāmaṃ. "
  4773. 564773,120,420,140,142,1,38,2,Samavāhitalakkhaṇattā paṭisaṅkhānaṭṭho.
  4774. 564774,120,421,2,8,1,59,6,Sammādiṭṭhā dīni aṭṭha vissajjanāni maggavasena niddiṭṭhāni.
  4775. 564775,120,421,9,22,1,77,11,"Sammā passati, sammā vā tāya passanti, pasatthā sundarā vā diṭṭhīti sammādiṭṭhi. "
  4776. 564776,120,421,23,25,1,19,2,Tassā sammādiṭṭhiyā.
  4777. 564777,120,421,26,39,1,87,11,"Sammā saṅkappeti, sammā vā tena saṅkappenti, pasattho sundaro vā saṅkappoti sammāsaṅkappo. "
  4778. 564778,120,421,40,44,1,44,3,{Abhiropanaṭṭho}ti cittassa ārammaṇāropanaṭṭho.
  4779. 564779,120,421,45,47,1,33,2,Ārammaṇābhiniropanaṭṭhotipi pāṭho.
  4780. 564780,120,421,48,62,1,71,11,"Sammā vadati , sammā vā tāya vadanti, pasatthā sundarā vā vācāti sammāvācā. "
  4781. 564781,120,421,63,66,1,29,3,Micchāvācāviratiyā etaṃ nāmaṃ.
  4782. 564782,120,421,67,70,1,50,2,{Pariggahaṭṭho}ti catubbidhavacīsaṃvarapariggahaṭṭho.
  4783. 564783,120,421,71,87,1,106,13,"Sammā karoti, sammā vā tena karonti, pasatthaṃ sundaraṃ vā kammanti sammākammaṃ, sammākammameva sammākammanto. "
  4784. 564784,120,421,88,91,1,33,3,Micchākammantaviratiyā etaṃ nāmaṃ.
  4785. 564785,120,421,92,95,1,49,2,{Samuṭṭhānaṭṭho}ti tividhakāyasaṃvarasamuṭṭhānaṭṭho.
  4786. 564786,120,421,96,109,1,75,11,"Sammā ājīvati, sammā vā tena ājīvanti, pasattho sundaro vā ājīvoti sammāājīvo. "
  4787. 564787,120,421,110,113,1,29,3,Micchājīvaviratiyā etaṃ nāmaṃ.
  4788. 564788,120,421,114,117,1,27,2,{Vodānaṭṭho}ti parisuddhaṭṭho.
  4789. 564789,120,421,118,131,1,79,11,"Sammā vāyamati, sammā vā tena vāyamanti, pasattho sundaro vā vāyāmoti sammāvāyāmo. "
  4790. 564790,120,421,132,145,1,71,11,"Sammā sarati, sammā vā tāya saranti, pasatthā sundarā vā satīti sammāsati. "
  4791. 564791,120,421,146,159,1,87,11,"Sammā samādhiyati, sammā vā tena samādhiyanti, pasattho sundaro vā samādhīti sammāsamādhi. "
  4792. 564792,120,422,2,12,1,75,7,13. Indriyā dīni dasa vissajjanāni rāsikatvā anupubbapaṭipāṭivasena niddiṭṭhāni.
  4793. 564793,120,422,13,17,1,52,3,{Ādhipateyyaṭṭho}ti indaṭṭhakaraṇavasena adhipatiattho.
  4794. 564794,120,422,18,23,1,52,4,{Akampiyaṭṭho}ti paṭipakkhehi kampetuṃ asakkuṇeyyaṭṭho.
  4795. 564795,120,422,24,29,1,61,4,{Niyyānaṭṭho}ti lokiyalokuttarānampi paṭipakkhato niggamanaṭṭho.
  4796. 564796,120,422,30,42,1,122,11,{Hetuṭṭho}ti micchādiṭṭhādīnaṃ pahānāya sammādiṭṭhādayo hetūti vā sabbepi sammādiṭṭhādayo nibbānasampāpakahetūti vā hetuṭṭho.
  4797. 564797,120,422,43,54,1,107,9,"Satipaṭṭhānesu ārammaṇesu okkhanditvā pakkhanditvā upaṭṭhānato upaṭṭhānaṃ, satiyeva upaṭṭhānaṃ satipaṭṭhānaṃ. "
  4798. 564798,120,422,55,65,1,148,9,Kāyavedanācittadhammesu panassā asubhadukkhāniccānattākāragahaṇavase subhasukhaniccattasaññāpahānakiccasādhanavasena ca pavattito catudhā bhedo hoti.
  4799. 564799,120,422,66,78,1,91,11,"Etāni pubbabhāge nānācittesu labbhanti, maggakkhaṇe pana ekāyeva sati cattāri nāmāni labhati. "
  4800. 564800,120,423,2,10,1,75,7,"Sammappadhānesu padahanti etenāti padhānaṃ, sobhanaṃ padhānaṃ sammappadhānaṃ. "
  4801. 564801,120,423,11,27,1,176,15,"Sammā vā padahanti etenāti sammappadhānaṃ, sobhanaṃ vā taṃ kilesavirūpattavirahato padhānañca hitasukhanipphādakattena seṭṭhabhāvāvahanato padhānabhāvakaraṇato vā sammappadhānaṃ. "
  4802. 564802,120,423,28,30,1,24,2,Vīriyassetaṃ adhivacanaṃ.
  4803. 564803,120,423,31,41,1,148,10,Uppannānuppannānaṃ anuppannuppannānañca akusalakusalānaṃ dhammānaṃ pahānānuppattiuppādaṭṭhitikiccasādhanavasena pavattito panassa catudhā bhedo hoti.
  4804. 564804,120,423,42,54,1,96,11,"Etānipi pubbabhāge nānācittesu labbhanti, maggakkhaṇe pana ekameva vīriyaṃ cattāri nāmāni labhati. "
  4805. 564805,120,423,55,58,1,27,2,{Padahanaṭṭho}ti ussāhanaṭṭho.
  4806. 564806,120,423,59,63,1,32,3,"Padhānaṭṭhotipi pāṭho, soyevattho. "
  4807. 564807,120,424,2,13,1,101,10,"Iddhipādānan ti ettha chandavīriyacittavīmaṃsāsu ekeko ijjhatīti iddhi, samijjhati nipphajjatīti attho. "
  4808. 564808,120,424,14,33,1,125,16,"Ijjhanti vā etāya sattā iddhā vuddhā ukkaṃsagatā hontīti iddhi, paṭhamenatthena iddhi eva pādo iddhipādo, iddhikoṭṭhāsoti attho. "
  4809. 564809,120,424,34,38,1,39,4,Dutiyenatthena iddhiyā pādoti iddhipādo.
  4810. 564810,120,424,39,45,1,36,4,"{Pādo}ti patiṭṭhā, adhigamūpāyoti attho. "
  4811. 564811,120,424,46,58,1,86,11,"Tena hi yasmā uparūpari visesasaṅkhātaṃ iddhiṃ pajjanti pāpuṇanti, tasmā pādoti vuccati. "
  4812. 564812,120,424,59,70,1,96,10,"Ete chandādayo pubbabhāge adhipativasena nānācittesu labbhanti, maggakkhaṇe pana saheva labbhanti. "
  4813. 564813,120,424,71,76,1,47,4,{Ijjhanaṭṭho}ti nipphajjanaṭṭho patiṭṭhānaṭṭho vā.
  4814. 564814,120,424,77,81,1,34,4,Saccānan ti catunnaṃ ariyasaccānaṃ.
  4815. 564815,120,424,82,85,1,28,2,{Tathaṭṭho}ti yathāsabhāvaṭṭho.
  4816. 564816,120,424,86,90,1,49,4,Imāni aṭṭha vissajjanāni lokiyalokuttaramissakāni.
  4817. 564817,120,424,91,95,1,41,4,Payogānan ti catunnaṃ ariyamaggapayogānaṃ.
  4818. 564818,120,424,96,101,1,62,4,{Paṭippassaddhaṭṭho}ti catunnaṃ ariyaphalānaṃ paṭippassaddhaṭṭho.
  4819. 564819,120,424,102,108,1,63,6,Maggapayogo hi phalakkhaṇe paṭippassaddho hoti niṭṭhitakiccattā.
  4820. 564820,120,424,109,113,1,49,4,Maggapayogānaṃ phalodayena paṭippassaddhabhāvo vā.
  4821. 564821,120,424,114,120,1,81,5,Phalānaṃ {sacchikiriyaṭṭho}ti ariyaphalānaṃ paccavekkhaṇavasena paccakkhakaraṇaṭṭho.
  4822. 564822,120,424,121,129,1,68,6,"Ārammaṇasacchikiriyā vuttā hoti, phalakkhaṇe paṭilābhasacchikiriyā vā. "
  4823. 564823,120,424,130,136,1,58,6,Vitakkā dīni pañca vissajjanāni jhānaṅgavasena niddiṭṭhāni.
  4824. 564824,120,424,137,144,1,39,5,"Vitakkanaṃ vitakko, ūhananti vuttaṃ hoti. "
  4825. 564825,120,424,145,151,1,44,5,"Vicaraṇaṃ vicāro, anusañcaraṇanti vuttaṃ hoti. "
  4826. 564826,120,424,152,155,1,30,2,{Upavicāraṭṭho}ti anumajjanaṭṭho.
  4827. 564827,120,424,156,162,1,62,5,{Abhisandanaṭṭho}ti temanaṭṭho samādhivasena cittassa ekaggaṭṭho.
  4828. 564828,120,425,2,8,1,64,6,Āvajjanā dīni pañcadasa vissajjanāni pakiṇṇakavasena niddiṭṭhāni.
  4829. 564829,120,425,9,17,1,106,8,Pañcadvāramanodvāresu bhavaṅgārammaṇato aññārammaṇe cittasantānaṃ namentānaṃ dvinnaṃ cittānaṃ āvajjanaṭṭho.
  4830. 564830,120,425,18,20,1,23,2,Viññāṇassa vijānanaṭṭho.
  4831. 564831,120,425,21,23,1,20,2,Paññāya pajānanaṭṭho.
  4832. 564832,120,425,24,26,1,21,2,Saññāya sañjānanaṭṭho.
  4833. 564833,120,425,27,29,1,20,2,Samādhissa ekodaṭṭho.
  4834. 564834,120,425,30,45,1,122,13,"Dutiyajjhānasmiñhi samādhi eko udetīti {ekodī}ti vuccati, vitakkavicārehi anajjhāruḷhattā aggo seṭṭho hutvā uppajjatīti attho. "
  4835. 564835,120,425,46,51,1,30,5,Seṭṭhopi hi loke ekoti vuccati.
  4836. 564836,120,425,52,59,1,60,7,Vitakkavicāravirahito vā eko asahāyo hutvā udetītipi vaṭṭati.
  4837. 564837,120,425,60,81,1,168,21,Sabbopi vā kusalasamādhi nīvaraṇādīnaṃ uddhaccasseva vā paṭipakkhattā tehi anajjhāruḷhoti aggo hutvā udetīti vā tehi virahitoti asahāyo hutvā udetīti vā ekodīti yujjati.
  4838. 564838,120,425,82,87,1,52,4,Abhiññāya {ñātaṭṭho}ti ñātapariññāya sabhāvajānanaṭṭho.
  4839. 564839,120,425,88,94,1,67,5,Pariññāya {tīraṇaṭṭho}ti tīraṇapariññāya aniccādito upaparikkhaṇaṭṭho.
  4840. 564840,120,425,95,100,1,64,4,Pahānassa {pariccāgaṭṭho}ti pahānapariññāya paṭipakkhapajahanaṭṭho.
  4841. 564841,120,425,101,104,1,36,3,Samappavattāya bhāvanāya ekarasaṭṭho.
  4842. 564842,120,425,105,109,1,38,3,{Phassanaṭṭho}ti phusanaṭṭho vindanaṭṭho.
  4843. 564843,120,425,110,112,1,31,2,Pīḷābhāravahanādinā khandhaṭṭho.
  4844. 564844,120,425,113,115,1,19,2,Suññādinā dhātuṭṭho.
  4845. 564845,120,425,116,118,1,38,2,Sakasakamariyādāyatanādinā āyatanaṭṭho.
  4846. 564846,120,425,119,123,1,42,4,Paccayehi saṅgamma katavasena saṅkhataṭṭho.
  4847. 564847,120,425,124,126,1,27,2,Tabbiparītena asaṅkhataṭṭho.
  4848. 564848,120,426,2,11,1,66,6,14. Cittaṭṭhā dīni pañcadasa vissajjanāni cittasambandhena niddiṭṭhāni.
  4849. 564849,120,426,12,21,1,61,7,"{Cittaṭṭho}ti ettha ārammaṇaṃ cintetīti cittaṃ, vijānātīti attho. "
  4850. 564850,120,426,22,61,1,258,31,"Yaṃ panettha javanaṃ hoti, taṃ javanavīthivasena attano santānaṃ cinotītipi cittaṃ, yaṃ vipākaṃ hoti, taṃ kammakilesehi citantipi cittaṃ, sabbampi yathānurūpaṃ cittatāya cittaṃ, cittakaraṇatāya cittaṃ, yaṃ vaṭṭassa paccayo hoti, taṃ saṃsāradukkhaṃ cinotītipi cittaṃ. "
  4851. 564851,120,426,62,67,1,35,4,Evaṃ ārammaṇe cittatādito cittaṭṭho.
  4852. 564852,120,426,68,85,1,148,14,"Cittuppādane phaluppādane vā nāssa antaramatthīti anantaraṃ, anantarassa bhāvo ānantariyaṃ, cittassa ānantariyaṃ cittānantariyaṃ, so cittānantariyaṭṭho. "
  4853. 564853,120,426,86,100,1,171,14,Arahato cuticittaṃ vajjetvā yassa kassaci samanantaraniruddhassa cittassa anantaracittuppādane samatthabhāvo maggacittassa anantaraṃ phaluppādane samatthabhāvoti adhippāyo.
  4854. 564854,120,426,101,111,1,94,7,"Cittassa {vuṭṭhānaṭṭho}ti gotrabhucittassa nimittato, maggacittassa nimittapavattato vuṭṭhānaṭṭho. "
  4855. 564855,120,426,112,121,1,93,8,Cittassa {vivaṭṭanaṭṭho}ti tasseva cittadvayassa yathāvuttato vuṭṭhitassa nibbāne vivaṭṭanaṭṭho.
  4856. 564856,120,426,122,130,1,74,7,Cittassa {hetuṭṭho}ti cittassa hetupaccayabhūtānaṃ navannaṃ hetūnaṃ hetuṭṭho.
  4857. 564857,120,426,131,139,1,82,7,Cittassa {paccayaṭṭho}ti cittassa vatthārammaṇādīnaṃ anekesaṃ paccayānaṃ paccayaṭṭho.
  4858. 564858,120,426,140,147,1,96,6,Cittassa {vatthuṭṭho}ti cittassa vatthubhūtānaṃ cakkhusotaghānajivhākāyahadayavatthūnaṃ vatthuṭṭho.
  4859. 564859,120,426,148,154,1,70,5,Cittassa {bhūmaṭṭho}ti cittassa uppattidesavasena kāmāvacarādibhūmiattho.
  4860. 564860,120,426,155,159,1,42,3,Cittassa {ārammaṇaṭṭho}ti rūpādiārammaṇaṭṭho.
  4861. 564861,120,426,160,163,1,54,3,Paricitassārammaṇassa sañcaraṇaṭṭhānaṭṭhena gocaraṭṭho.
  4862. 564862,120,426,164,167,1,41,3,Upari vuttaviññāṇacariyāvasena cariyaṭṭho.
  4863. 564863,120,426,168,172,1,39,4,Atha vā payogasamudācāraṭṭho cariyaṭṭho.
  4864. 564864,120,426,173,177,1,62,4,Cittassa gamanābhāvepi dūrasantikārammaṇagahaṇavasena gataṭṭho.
  4865. 564865,120,426,178,184,1,85,5,{Abhinīhāraṭṭho}ti gahitārammaṇato aññārammaṇamanasikāratthaṃ cittassa abhinīharaṇaṭṭho.
  4866. 564866,120,426,185,191,1,56,5,Cittassa {niyyānaṭṭho}ti maggacittassa vaṭṭato niyyānaṭṭho.
  4867. 564867,120,426,192,219,1,98,10,"‘‘ Nekkhammaṃ paṭiladdhassa kāmacchandato cittaṃ nissaṭaṃ hotī’’ tiādinā( paṭi. ma.1.24,191 thokaṃ visadisaṃ) nayena cittassa nissaraṇaṭṭho. "
  4868. 564868,120,427,2,11,1,67,6,15. Ekattā dīni dvācattālīsa vissajjanāni ekattasambandhena niddiṭṭhāni.
  4869. 564869,120,427,12,18,1,41,4,"{Ekatte}ti ārammaṇekatte, ekārammaṇeti attho. "
  4870. 564870,120,427,19,21,1,35,2,Paṭhamajjhānavasena pakkhandanaṭṭho.
  4871. 564871,120,427,22,24,1,31,2,Dutiyajjhānavasena pasīdanaṭṭho.
  4872. 564872,120,427,25,27,1,34,2,Tatiyajjhānavasena santiṭṭhanaṭṭho.
  4873. 564873,120,427,28,30,1,32,2,Catutthajjhānavasena muccanaṭṭho.
  4874. 564874,120,427,31,35,1,45,4,Paccavekkhaṇavasena etaṃ santanti passanaṭṭho.
  4875. 564875,120,427,36,41,1,50,5,Yānīkataṭṭhā dayo pañca samādhissa vasībhāvavisesā.
  4876. 564876,120,427,42,45,1,38,2,{Yānīkataṭṭho}ti yuttayānasadisakataṭṭho.
  4877. 564877,120,427,46,52,1,52,5,{Vatthukataṭṭho}ti patiṭṭhaṭṭhena vatthu viya kataṭṭho.
  4878. 564878,120,427,53,56,1,33,2,{Anuṭṭhitaṭṭho}ti paccupaṭṭhitaṭṭho.
  4879. 564879,120,427,57,61,1,33,3,{Paricitaṭṭho}ti samantato citaṭṭho.
  4880. 564880,120,427,62,70,1,59,5,"{Susamāraddhaṭṭho}ti suṭṭhu samāraddhaṭṭho , sukataṭṭhoti attho. "
  4881. 564881,120,427,71,77,1,101,6,Āvajjanasamāpajjanaadhiṭṭhānavuṭṭhānapaccavekkhaṇavasitāvasena vā paṭipāṭiyā pañca padāni yojetabbāni.
  4882. 564882,120,427,78,82,1,88,4,Kasiṇādiārammaṇabhāvanāya sikhāppattakāle cittacetasikānaṃ pariggahaparivāraparipūraṭṭho.
  4883. 564883,120,427,83,89,1,65,6,Tesaṃyeva sammā samāhitattā ekārammaṇe samosaraṇena samodhānaṭṭho.
  4884. 564884,120,427,90,96,1,77,6,Tesaṃyeva balappattiyā ārammaṇaṃ abhibhavitvā patiṭṭhānavasena adhiṭṭhānaṭṭho.
  4885. 564885,120,427,97,106,1,67,8,"Samathassa vipassanāya vā ādito, ādarena vā sevanavasena āsevanaṭṭho. "
  4886. 564886,120,427,107,110,1,26,2,Vaḍḍhanavasena bhāvanaṭṭho .
  4887. 564887,120,427,111,115,1,39,3,Punappunaṃ karaṇavasena bahulīkammaṭṭho.
  4888. 564888,120,427,116,120,1,53,4,Bahulīkatassa suṭṭhu samuṭṭhitavasena susamuggataṭṭho.
  4889. 564889,120,427,121,130,1,96,9,Susamuggatassa paccanīkehi suṭṭhu vimuttivasena ārammaṇe ca suṭṭhu adhimuttivasena suvimuttaṭṭho.
  4890. 564890,120,428,2,8,1,56,6,Bujjhanaṭṭhā dīni cattāri padāni bojjhaṅgavasena vuttāni.
  4891. 564891,120,428,9,11,1,39,2,Sotāpattimaggabojjhaṅgānaṃ bujjhanaṭṭho.
  4892. 564892,120,428,12,14,1,43,2,Sakadāgāmimaggabojjhaṅgānaṃ anubujjhanaṭṭho.
  4893. 564893,120,428,15,17,1,41,2,Anāgāmimaggabojjhaṅgānaṃ paṭibujjhanaṭṭho.
  4894. 564894,120,428,18,20,1,41,2,Arahattamaggabojjhaṅgānaṃ sambujjhanaṭṭho.
  4895. 564895,120,428,21,24,1,37,3,Vipassanābojjhaṅgānaṃ vā bujjhanaṭṭho.
  4896. 564896,120,428,25,27,1,40,2,Dassanamaggabojjhaṅgānaṃ anubujjhanaṭṭho.
  4897. 564897,120,428,28,30,1,41,2,Bhāvanāmaggabojjhaṅgānaṃ paṭibujjhanaṭṭho.
  4898. 564898,120,428,31,33,1,33,2,Phalabojjhaṅgānaṃ sambujjhanaṭṭho.
  4899. 564899,120,428,34,44,1,112,10,Yathāvuttanayeneva bojjhaṅgānaṃ tassa tassa puggalassa bodhanādikaraṇena bodhanaṭṭhādayo cattāro atthā veditabbā.
  4900. 564900,120,428,45,60,1,114,11,Yathāvuttānaṃyeva bojjhaṅgānaṃ bujjhanaṭṭhena‘‘ bodho’’ ti laddhanāmassa puggalassa pakkhe bhavattā bodhipakkhiyā nāma.
  4901. 564901,120,428,61,67,1,69,6,Tesaṃ yathāvuttānaṃyeva bodhipakkhiyaṭṭhādayo cattāro atthā veditabbā.
  4902. 564902,120,428,68,70,1,31,2,Vipassanāpaññāvasena jotanaṭṭho.
  4903. 564903,120,428,71,74,1,69,3,Kamato catumaggapaññāvasena ujjotanānujjotanapaṭijjotanasañjotanaṭṭho.
  4904. 564904,120,428,75,83,1,86,7,"Kamato catumaggapaññāvasena vā jotanaṭṭhādayo, phalapaññāvasena sañjotanaṭṭho veditabbo. "
  4905. 564905,120,429,2,11,1,69,6,16. Patāpanaṭṭhā dīni aṭṭhārasa vissajjanāni ariyamaggavasena niddiṭṭhāni.
  4906. 564906,120,429,12,24,1,91,10,"Ariyamaggo hi yassuppajjati, taṃ patāpeti pabhāseti virocāpetīti patāpano, tassa patāpanaṭṭho. "
  4907. 564907,120,429,25,29,1,47,4,Tasseva atipabhassarabhāvena sayaṃ virocanaṭṭho.
  4908. 564908,120,429,30,33,1,34,3,Kilesānaṃ visosanena santāpanaṭṭho.
  4909. 564909,120,429,34,36,1,32,2,Amalanibbānārammaṇattā amalaṭṭho.
  4910. 564910,120,429,37,39,1,32,2,Sampayuttamalābhāvena vimalaṭṭho.
  4911. 564911,120,429,40,43,1,35,2,Ārammaṇakaraṇamalābhāve nimmalaṭṭho.
  4912. 564912,120,429,44,48,1,35,4,Atha vā sotāpattimaggassa amalaṭṭho.
  4913. 564913,120,429,49,51,1,36,2,Sakadāgāmianāgāmimaggānaṃ vimalaṭṭho.
  4914. 564914,120,429,52,54,1,28,2,Arahattamaggassa nimmalaṭṭho.
  4915. 564915,120,429,55,59,1,32,4,Atha vā sāvakamaggassa amalaṭṭho.
  4916. 564916,120,429,60,62,1,32,2,Paccekabuddhamaggassa vimalaṭṭho.
  4917. 564917,120,429,63,65,1,34,2,Sammāsambuddhamaggassa nimmalaṭṭho.
  4918. 564918,120,429,66,68,1,28,2,Kilesavisamābhāvena samaṭṭho.
  4919. 564919,120,429,69,100,1,64,6,‘‘ Sammā mānābhisamayā’’ tiādīsu( ma. ni.1.28; a. ni.3.33;5.200) viya kilesappahānaṭṭhena samayaṭṭho.
  4920. 564920,120,429,101,108,1,124,6,"Vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇasaṅkhātesu pañcasu vivekesu samucchedavivekattā vivekaṭṭho, vinābhāvaṭṭho. "
  4921. 564921,120,429,109,113,1,49,4,Nissaraṇaviveke nibbāne caraṇato vivekacariyaṭṭho.
  4922. 564922,120,429,114,121,1,61,5,"Pañcasu virāgesu samucchedavirāgattā virāgaṭṭho, virajjanaṭṭho. "
  4923. 564923,120,429,122,126,1,49,4,Nissaraṇavirāge nibbāne caraṇato virāgacariyaṭṭho.
  4924. 564924,120,429,127,131,1,50,4,Pañcasu nirodhesu samucchedanirodhattā nirodhaṭṭho.
  4925. 564925,120,429,132,136,1,48,4,Dukkhanirodhe nibbāne caraṇato nirodhacariyaṭṭho.
  4926. 564926,120,429,137,139,1,42,2,Pariccāgapakkhandanavosaggattā vosaggaṭṭho.
  4927. 564927,120,429,140,150,1,123,9,"Ariyamaggo hi samucchedavasena kilesappahānato pariccāgavosaggo, ārammaṇakaraṇena nibbānapakkhandanato pakkhandanavosaggo ca. "
  4928. 564928,120,429,151,160,1,117,8,"Vipassanā pana tadaṅgavasena kilesappahānato pariccāgavosaggo, tanninnabhāvena nibbānapakkhandanato pakkhandanavosaggo. "
  4929. 564929,120,429,161,165,1,20,4,Na so idha adhippeto.
  4930. 564930,120,429,166,170,1,41,3,Vosaggabhāvena caraṇato vosaggacariyaṭṭho.
  4931. 564931,120,429,171,175,1,50,4,Pañcasu vimuttīsu samucchedavimuttittā vimuttaṭṭho.
  4932. 564932,120,429,176,179,1,46,3,Nissaraṇavimuttiyaṃ caraṇato vimutticariyaṭṭho.
  4933. 564933,120,430,2,15,1,162,13,Chandavīriyacittavīmaṃsāsaṅkhātesu catūsu iddhipādesu ekekaiddhipādavasena dasa dasa katvā caturiddhipādavasena chandaṭṭhā dīni cattālīsa vissajjanāni niddiṭṭhāni.
  4934. 564934,120,430,16,18,1,27,2,Kattukamyataṭṭho chandaṭṭho.
  4935. 564935,120,430,19,24,1,46,5,Chandaṃ sīsaṃ katvā bhāvanārambhakāle mūlaṭṭho.
  4936. 564936,120,430,25,28,1,36,3,Sahajātānaṃ patiṭṭhābhāvena pādaṭṭho.
  4937. 564937,120,430,29,32,1,19,3,Padaṭṭhoti vā pāṭho.
  4938. 564938,120,430,33,36,1,40,3,Iddhipādattā adhipatibhāvena padhānaṭṭho.
  4939. 564939,120,430,37,39,1,22,2,Payogakāle ijjhanaṭṭho.
  4940. 564940,120,430,40,42,1,32,2,Saddhāsampayogena adhimokkhaṭṭho.
  4941. 564941,120,430,43,45,1,29,2,Vīriyasampayogena paggahaṭṭho.
  4942. 564942,120,430,46,48,1,29,2,Satisampayogena upaṭṭhānaṭṭho.
  4943. 564943,120,430,49,51,1,32,2,Samādhisampayogena avikkhepaṭṭho.
  4944. 564944,120,430,52,54,1,28,2,Paññāsampayogena dassanaṭṭho.
  4945. 564945,120,430,55,57,1,22,2,Paggahaṭṭho vīriyaṭṭho.
  4946. 564946,120,430,58,63,1,46,5,Vīriyaṃ sīsaṃ katvā bhāvanārambhakāle mūlaṭṭho.
  4947. 564947,120,430,64,68,1,27,3,Sayaṃ vīriyattā paggahaṭṭho.
  4948. 564948,120,430,69,71,1,25,2,Cintanaṭṭhādiko cittaṭṭho.
  4949. 564949,120,430,72,77,1,45,5,Cittaṃ sīsaṃ katvā bhāvanārambhakāle mūlaṭṭho.
  4950. 564950,120,430,78,80,1,29,2,Upaparikkhanaṭṭho vīmaṃsaṭṭho.
  4951. 564951,120,430,81,86,1,47,5,Vīmaṃsaṃ sīsaṃ katvā bhāvanārambhakāle mūlaṭṭho.
  4952. 564952,120,430,87,90,1,28,3,Sayaṃ vīmaṃsattā dassanaṭṭho.
  4953. 564953,120,431,2,13,1,88,7,17. Dukkhassa {pīḷanaṭṭho}tiādīni soḷasa vissajjanāni saccānaṃ tathalakkhaṇavasena niddiṭṭhāni.
  4954. 564954,120,431,14,16,1,28,2,Dukkhadassaneneva pīḷanaṭṭho.
  4955. 564955,120,431,17,19,1,42,2,Dukkhāyūhanasamudayadassanena saṅkhataṭṭho.
  4956. 564956,120,431,20,22,1,56,2,Sabbakilesasantāpaharasusītalamaggadassanena santāpaṭṭho.
  4957. 564957,120,431,23,25,1,48,2,Avipariṇāmadhammanirodhadassanena vipariṇāmaṭṭho.
  4958. 564958,120,431,26,28,1,31,2,Samudayadassaneneva āyūhanaṭṭho.
  4959. 564959,120,431,29,31,1,40,2,Samudayāyūhitadukkhadassanena nidānaṭṭho.
  4960. 564960,120,431,32,34,1,42,2,Visaññogabhūtanirodhadassanena saññogaṭṭho.
  4961. 564961,120,431,35,37,1,40,2,Niyyānabhūtamaggadassanena palibodhaṭṭho.
  4962. 564962,120,431,38,40,1,32,2,Nirodhadassaneneva nissaraṇaṭṭho.
  4963. 564963,120,431,41,43,1,40,2,Avivekabhūtasamudayadassanena vivekaṭṭho.
  4964. 564964,120,431,44,46,1,41,2,Saṅkhatabhūtamaggadassanena asaṅkhataṭṭho.
  4965. 564965,120,431,47,49,1,34,2,Visabhūtadukkhadassanena amataṭṭho.
  4966. 564966,120,431,50,53,1,28,2,Maggadassaneneva niyyānaṭṭho.
  4967. 564967,120,431,54,57,1,54,3,Nibbānasampattiyā ahetubhūtasamudayadassanena hetuṭṭho.
  4968. 564968,120,431,58,60,1,37,2,Sududdasanirodhadassanena dassanaṭṭho.
  4969. 564969,120,431,61,65,1,77,4,Kapaṇajanasadisadukkhadassanena uḷārakulasadiso ādhipateyyaṭṭho pātubhavatīti.
  4970. 564970,120,431,66,76,1,103,10,Evaṃ taṃtaṃsaccadassanena tadaññasaccadassanena ca ekekassa saccassa cattāro cattāro lakkhaṇaṭṭhā vuttā.
  4971. 564971,120,432,2,8,1,85,6,Tathaṭṭhā dīni dvādasa vissajjanāni sabbadhammasaṅgāhakadvādasapadavasena niddiṭṭhāni.
  4972. 564972,120,432,9,12,1,28,2,{Tathaṭṭho}ti yathāsabhāvaṭṭho.
  4973. 564973,120,432,13,16,1,29,2,{Anattaṭṭho}ti attavirahitaṭṭho.
  4974. 564974,120,432,17,20,1,28,2,{Saccaṭṭho}ti avisaṃvādanaṭṭho.
  4975. 564975,120,432,21,24,1,35,2,{Paṭivedhaṭṭho}ti paṭivijjhitabbaṭṭho.
  4976. 564976,120,432,25,28,1,34,2,{Abhijānanaṭṭho}ti abhijānitabbaṭṭho.
  4977. 564977,120,432,29,33,1,54,3,{Parijānanaṭṭho}ti ñātatīraṇapariññāya parijānitabbaṭṭho.
  4978. 564978,120,432,34,37,1,34,2,{Dhammaṭṭho}ti sabhāvadhāraṇādiattho.
  4979. 564979,120,432,38,41,1,24,2,{Dhātuṭṭho}ti suññādiattho.
  4980. 564980,120,432,42,46,1,33,3,{Ñātaṭṭho}ti jānituṃ sakkuṇeyyaṭṭho.
  4981. 564981,120,432,47,50,1,36,2,{Sacchikiriyaṭṭho}ti sacchikātabbaṭṭho.
  4982. 564982,120,432,51,55,1,36,3,{Phassanaṭṭho}ti ñāṇena phusitabbaṭṭho.
  4983. 564983,120,432,56,64,1,87,6,"{Abhisamayaṭṭho}ti paccavekkhaṇañāṇena abhisammāgantabbaṭṭho, ñāṇena paṭilabhitabbaṭṭho vā. "
  4984. 564984,120,432,65,87,1,70,8,Paṭilābhopi hi‘‘ atthābhisamayā dhīro’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.130) viya abhisamayoti vuccati.
  4985. 564985,120,433,2,11,1,64,5,18. Nekkhammādīni satta vissajjanāni upacārajjhānavasena niddiṭṭhāni.
  4986. 564986,120,433,12,17,1,46,5,Nekkhamman ti kāmacchandassa paṭipakkho alobho.
  4987. 564987,120,433,18,24,1,57,5,{Ālokasaññā}ti thinamiddhassa paṭipakkhe ālokanimitte saññā.
  4988. 564988,120,433,25,30,1,42,4,{Avikkhepo}ti uddhaccassa paṭipakkho samādhi.
  4989. 564989,120,433,31,36,1,51,5,Dhammavavatthānan ti vicikicchāya paṭipakkhaṃ ñāṇaṃ.
  4990. 564990,120,433,37,42,1,35,5,Ñāṇan ti avijjāya paṭipakkhaṃ ñāṇaṃ.
  4991. 564991,120,433,43,47,1,32,4,Pāmojjan ti aratipaṭipakkhā pīti.
  4992. 564992,120,433,48,54,1,73,6,Paṭhamajjhānā dīni aṭṭha vissajjanāni rūpārūpasamāpattivasena niddiṭṭhāni.
  4993. 564993,120,433,55,62,1,87,7,Heṭṭhā pana rūpasamāpattianantaraṃ rūpajjhānasambandhena cattāro brahmavihārā niddiṭṭhā.
  4994. 564994,120,434,2,8,1,90,6,Aniccānupassanā dīni lokuttaramaggassa pubbabhāge aṭṭhārasamahāvipassanāvasena niddiṭṭhāni.
  4995. 564995,120,434,9,22,1,82,12,"Heṭṭhā pana rūpādīhi yojanūpagā satta anupassanā eva vuttā, idha pana sabbāpi vuttā. "
  4996. 564996,120,434,23,28,1,54,5,Kalāpasammasanaudayabbayānupassanā kasmā na vuttāti ce?
  4997. 564997,120,434,29,53,1,180,23,"Tāsaṃ dvinnaṃ vasena aniccānupassanādīnaṃ sijjhanato imāsu vuttāsu tā dvepi vuttāva honti, aniccānupassanādīhi vā vinā tāsaṃ dvinnaṃ appavattito imāsu vuttāsu tā dvepi vuttāva honti. "
  4998. 564998,120,434,54,62,1,150,6,{Khayānupassanā}ti paccuppannānaṃ rūpakkhandhādīnaṃ bhaṅgadassanañāṇañca taṃtaṃkhandhabhaṅgadassanānantaraṃ tadārammaṇacittacetasikabhaṅgadassanañāṇañca.
  4999. 564999,120,434,63,71,1,118,7,{Vayānupassanā}ti paccuppannānaṃ khandhānaṃ bhaṅgadassanānantaraṃ tadanvayeneva atītānāgatakhandhānaṃ bhaṅgadassanañāṇaṃ.
  5000. 565000,120,434,72,86,1,158,12,"{Vipariṇāmānupassanā}ti tasmiṃ bhaṅgasaṅkhāte nirodhe adhimuttattā, atha sabbepi atītānāgatapaccuppannā khandhā vipariṇāmavantoti sabbesaṃ vipariṇāmadassanañāṇaṃ. "
  5001. 565001,120,434,87,101,1,173,13,{Animittānupassanā}ti evaṃ sabbasaṅkhārānaṃ vipariṇāmaṃ disvā aniccato vipassantassa aniccānupassanāva niccanimittapajahanavasena niccanimittābhāvā animittānupassanā nāma hoti.
  5002. 565002,120,434,102,112,1,143,9,{Appaṇihitānupassanā}ti aniccānupassanānantaraṃ pavattā dukkhānupassanāva sukhapatthanāpajahanavasena paṇidhiabhāvā appaṇihitānupassanā nāma hoti.
  5003. 565003,120,435,2,12,1,144,9,{Suññatānupassanā}ti dukkhānupassanānantaraṃ pavattā anattānupassanāva attābhinivesapajahanavasena attasuññatādassanato suññatānupassanā nāma hoti.
  5004. 565004,120,435,13,37,1,204,21,"{Adhipaññādhammavipassanā}ti evaṃ saṅkhārānaṃ bhaṅgaṃ passitvā passitvā aniccādito vipassantassa saṅkhārāva bhijjanti, saṅkhārānaṃ maraṇaṃ na añño koci atthīti bhaṅgavasena suññataṃ gahetvā pavattā vipassanā. "
  5005. 565005,120,435,38,48,1,83,10,Sā hi adhipaññā ca dhammesu ca vipassanāti katvā adhipaññādhammavipassanāti vuccati.
  5006. 565006,120,435,49,64,1,95,10,Yathābhūtañāṇadassanan ti bhaṅgaṃ disvā disvā‘‘ sabhayā saṅkhārā’’ ti pavattaṃ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ.
  5007. 565007,120,435,65,71,1,84,5,{Ādīnavānupassanā}ti bhayatupaṭṭhānavasena uppannaṃ sabbabhavādīsu ādīnavadassanañāṇaṃ.
  5008. 565008,120,435,72,110,1,189,23,"‘‘ Yā ca bhayatupaṭṭhāne paññā yañca ādīnave ñāṇaṃ yā ca nibbidā, ime dhammā ekatthā, byañjanameva nānan’’ ti( paṭi. ma.1.227) vacanato bhayatupaṭṭhānādīnavānupassanāsu vuttāsu nibbidānupassanā idhāpi vuttāva hoti. "
  5009. 565009,120,435,111,118,1,47,7,Ādito catutthaṃ katvā vuttattā panidha na vuttā.
  5010. 565010,120,435,119,127,1,139,7,{Paṭisaṅkhānupassanā}ti muñcitukamyatāñāṇavasena uppannaṃ muñcanassa upāyakaraṇaṃ paṭisaṅkhānupassanāsaññitaṃ aniccadukkhānattānupassanāñāṇaṃ.
  5011. 565011,120,435,128,164,1,198,21,"‘‘ Yā ca muñcitukamyatā yā ca paṭisaṅkhānupassanā yā ca saṅkhārupekkhā, ime dhammā ekatthā, byañjanameva nānan’’ ti( paṭi. ma.1.227) vacanato paṭisaṅkhānupassanāya vuttāya muñcitukamyatāsaṅkhārupekkhāñāṇāni vuttāneva honti. "
  5012. 565012,120,435,165,170,1,61,4,{Vivaṭṭanānupassanā}ti anulomañāṇavasena uppannaṃ gotrabhuñāṇaṃ.
  5013. 565013,120,435,171,179,1,87,8,Anulomañāṇena gotrabhuñāṇassa sijjhanato gotrabhuñāṇe vutte anulomañāṇaṃ vuttameva hoti.
  5014. 565014,120,435,180,188,1,70,7,Evañhi aṭṭhārasannaṃ mahāvipassanānaṃ paṭipāṭi vuccamānā pāḷiyā sameti.
  5015. 565015,120,435,189,191,1,24,2,Vuttañhi indriyakathāyaṃ–
  5016. 565016,120,436,2,30,1,158,15,"‘ ‘ Pubbabhāge pañcahindriyehi paṭhamajjhānavasena pañcindriyāni nissaṭāni honti, paṭhame jhāne pañcahindriyehi dutiyajjhānavasena pañcindriyāni nissaṭāni hontī’’ ti( paṭi. ma.1.192)– "
  5017. 565017,120,437,2,9,1,71,7,Ādinā nayena yāva arahattaphalā uttaruttaripaṭipāṭiyā indriyāni vuttāni.
  5018. 565018,120,437,10,16,1,63,6,Tasmā aṭṭhārasa mahāvipassanā yathāvuttakkamena pāḷiyā yujjanti.
  5019. 565019,120,437,17,19,1,18,2,Visuddhimagge pana–
  5020. 565020,120,438,2,13,1,87,10,‘ ‘ Khayānupassanāti ghanavinibbhogaṃ katvā aniccaṃ khayaṭṭhenāti evaṃ khayaṃ passato ñāṇaṃ.
  5021. 565021,120,438,14,22,1,107,8,Vipariṇāmānupassanāti rūpasattakaarūpasattakādivasena taṃ taṃ paricchedaṃ atikkamma aññathā pavattidassanaṃ.
  5022. 565022,120,438,23,32,1,68,8,Uppannassa vā jarāya ceva maraṇena ca dvīhākārehi vipariṇāmadassanaṃ.
  5023. 565023,120,438,33,45,1,54,3,Yathābhūtañāṇadassananti sapaccayanāmarūpapariggaho’’ ti( visuddhi.2.850)–
  5024. 565024,120,439,2,3,1,6,1,Vuttaṃ .
  5025. 565025,120,439,4,10,1,38,6,Taṃ tāya pāḷiyā viruddhaṃ viya dissati.
  5026. 565026,120,439,11,16,1,60,5,Vivaṭṭanānupassanāti saṅkhārupekkhā ceva anulomañcāti vuttaṃ.
  5027. 565027,120,439,17,22,1,35,5,Tañca pāḷiyā viruddhaṃ viya dissati.
  5028. 565028,120,439,23,24,1,16,1,Cariyākathāyañhi–
  5029. 565029,120,440,2,7,1,57,4,‘ ‘ Aniccānupassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā.
  5030. 565030,120,440,8,17,1,91,6,Aniccānupassanā ñāṇacariyā… pe… paṭisaṅkhānupassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā.
  5031. 565031,120,440,18,32,1,33,3,Paṭisaṅkhānupassanā ñāṇacariyā’’ ti( paṭi. ma.1.71)–
  5032. 565032,120,441,2,16,1,91,13,"Yassa yassa ñāṇassa visuṃ visuṃ āvajjanaṃ labbhati, tassa tassa visuṃ visuṃ āvajjanaṃ vuttaṃ. "
  5033. 565033,120,441,17,29,1,84,8,Vivaṭṭanānupassanāya pana āvajjanaṃ avatvāva‘‘ vivaṭṭanānupassanā ñāṇacariyā’’ ti vuttaṃ.
  5034. 565034,120,441,30,47,1,147,15,"Yadi saṅkhārupekkhānulomañāṇāni vivaṭṭanānupassanā nāma siyuṃ, tadāvajjanasambhavā tadatthāya ca āvajjanaṃ vadeyya, na ca tadatthāya āvajjanaṃ vuttaṃ. "
  5035. 565035,120,441,48,56,1,80,7,Gotrabhuñāṇassa pana visuṃ āvajjanaṃ natthi anulomāvajjanavīthiyaṃyeva uppattito.
  5036. 565036,120,441,57,69,1,99,8,Tasmā vivaṭṭanānupassanatthāya āvajjanassa avuttattā gotrabhuñāṇameva‘‘ vivaṭṭanānupassanā’’ ti yujjati.
  5037. 565037,120,442,2,11,1,76,6,19. Sotāpattimaggā dīni aṭṭha vissajjanāni lokuttaramaggaphalavasena niddiṭṭhāni.
  5038. 565038,120,442,12,20,1,62,7,"Sotassa āpajjanaṃ sotāpatti, sotāpatti eva maggo sotāpattimaggo. "
  5039. 565039,120,442,21,31,1,113,8,"Sotāpattiyā phalaṃ sotāpattiphalaṃ, samāpajjīyatīti samāpatti, sotāpattiphalameva samāpatti sotāpattiphalasamāpatti. "
  5040. 565040,120,442,32,42,1,88,9,"Paṭisandhivasena sakiṃyeva imaṃ lokaṃ āgacchatīti sakadāgāmī, tassa maggo sakadāgāmimaggo. "
  5041. 565041,120,442,43,46,1,37,3,Sakadāgāmissa phalaṃ sakadāgāmiphalaṃ.
  5042. 565042,120,442,47,56,1,77,8,"Paṭisandhivaseneva kāmabhavaṃ na āgacchatīti anāgāmī, tassa maggo anāgāmimaggo. "
  5043. 565043,120,442,57,60,1,31,3,Anāgāmissa phalaṃ anāgāmiphalaṃ.
  5044. 565044,120,442,61,81,1,142,15,"Kilesehi ārakattā, kilesārīnaṃ hatattā, saṃsāracakkassa arānaṃ hatattā, pāpakaraṇe rahābhāvā, paccayādīnaṃ arahattā arahaṃ, arahato bhāvo arahattaṃ. "
  5045. 565045,120,442,82,84,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  5046. 565046,120,442,85,86,1,14,1,Arahattaphalaṃ.
  5047. 565047,120,442,87,90,1,31,3,Arahattassa maggo arahattamaggo.
  5048. 565048,120,442,91,94,1,34,3,Arahattameva phalaṃ arahattaphalaṃ.
  5049. 565049,120,443,2,20,1,105,10,‘ ‘ Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyan’’ tiādīni‘‘ tathaṭṭhena saccā’’ tipariyantāni tettiṃsa vissajjanāni niddiṭṭhāni.
  5050. 565050,120,443,21,32,1,79,7,Heṭṭhā‘‘ saddhindriyassa adhimokkhaṭṭho’’ tiādīhi tettiṃsāya vissajjanehi samānāni.
  5051. 565051,120,443,33,45,1,85,11,"Kevalañhi tattha dhammehi atthā niddiṭṭhā, idha atthehi dhammā niddiṭṭhāti ayaṃ viseso."
  5052. 565052,120,443,46,68,1,156,14,‘‘ Avikkhepaṭṭhena samatho’’ tiādīnañca catunnaṃ vissajjanānaṃ heṭṭhā‘‘ samathassa avikkhepaṭṭho’’ tiādīnañca catunnaṃ vissajjanānaṃ viseso vuttanayeneva veditabbo.
  5053. 565053,120,444,2,8,1,84,5,{Saṃvaraṭṭhenā}tiādīni aṭṭha vissajjanāni sīlādibalapariyosānadhammavasena niddiṭṭhāni.
  5054. 565054,120,444,9,14,1,87,4,{Sīlavisuddhī}ti suparisuddhapātimokkhasaṃvarādicatubbidhaṃ sīlaṃ dussīlyamalavisodhanato.
  5055. 565055,120,444,15,20,1,43,4,{Cittavisuddhī}ti saupacārā aṭṭha samāpattiyo.
  5056. 565056,120,444,21,25,1,32,4,Cittasīsena hettha samādhi vutto.
  5057. 565057,120,444,26,29,1,37,3,So cittamalavisodhanato cittavisuddhi.
  5058. 565058,120,444,30,37,1,91,5,{Diṭṭhivisuddhī}ti nāmarūpānaṃ yathāsabhāvadassanaṃ sattadiṭṭhimalavisodhanato diṭṭhivisuddhi.
  5059. 565059,120,444,38,46,1,82,7,{Muttaṭṭhenā}ti tadaṅgavasena upakkilesato vimuttaṭṭhena ārammaṇe ca adhimuttaṭṭhena.
  5060. 565060,120,444,47,50,1,26,2,{Vimokkho}ti tadaṅgavimokkho.
  5061. 565061,120,444,51,69,1,186,14,"Paṭivedhaṭṭhena {vijjā}ti pubbenivāsānussatiñāṇaṃ purimabhavapaṭivedhaṭṭhena vijjā, dibbacakkhuñāṇaṃ sattānaṃ cutūpapātapaṭivedhaṭṭhena vijjā, āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ saccapaṭivedhaṭṭhena vijjā. "
  5062. 565062,120,444,70,73,1,30,2,{Paṭivedhaṭṭhenā}ti jānanaṭṭhena.
  5063. 565063,120,444,74,85,1,79,9,"Pariccāgaṭṭhena {vimuttī}ti yaṃ yaṃ pariccattaṃ, tato tato vimuttattā phalavimutti. "
  5064. 565064,120,444,86,94,1,91,8,Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇan ti kilesasamucchindanatthena kilesakkhayakare ariyamagge ñāṇaṃ.
  5065. 565065,120,444,95,107,1,182,12,Paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇan ti maggakiccasaṅkhātapayogapaṭippassaddhattā paṭisandhivasena anuppādabhūte taṃtaṃmaggavajjhakilesānaṃ anuppādapariyosāne uppanne ariyaphale ñāṇaṃ.
  5066. 565066,120,445,2,13,1,94,7,20. Chando {mūlaṭṭhenā}tiādīni nava vissajjanāni ariyamaggassa ādimajjhapariyosānavasena niddiṭṭhāni.
  5067. 565067,120,445,14,26,1,107,11,Chando {mūlaṭṭhenā}ti kusalānaṃ dhammānaṃ kattukamyatāchando paṭipattiyā ca nipphattiyā ca mūlattā mūlaṭṭhena.
  5068. 565068,120,445,27,34,1,96,6,Manasikāro {samuṭṭhānaṭṭhenā}ti yonisomanasikāro sabbakusaladhamme samuṭṭhāpetīti samuṭṭhānaṭṭhena.
  5069. 565069,120,445,35,71,1,264,30,"Phasso {samodhānaṭṭhenā}ti yasmā taṇhāya visesena vedanā padhānakāraṇaṃ, taṇhā ca pahīyamānā visesena vedanāya pariññātāya pahīyati, tassā ca vedanāya phassova padhānakāraṇaṃ, tasmiṃ pariññāte vedanā pariññātā hoti, tasmā sattasu abhiññeyyavatthūsu phasso paṭhamaṃ vutto. "
  5070. 565070,120,445,72,88,1,132,12,So ca tikasannipātasaṅkhātassa attano kāraṇassa vasena paveditattā‘‘ tikasannipātapaccupaṭṭhāno’’ ti vuttattā samodhānaṭṭhena abhiññeyyo.
  5071. 565071,120,445,89,99,1,38,6,Keci pana‘‘ ñāṇaphasso phasso’’ ti vadanti.
  5072. 565072,120,446,2,22,1,155,17,"Yasmā pana vedanā cittacetasike attano vase vattāpayamānā tattha samosarati pavisati, cittasantānameva vā pavisati, tasmā samosaraṇaṭṭhena {abhiññeyyā}ti vuttā. "
  5073. 565073,120,446,23,38,1,109,12,"Keci pana‘‘ sabbānipi pariññeyyāni vedanāsu samosaranti, vedanāsu pariññātāsu sabbaṃ taṇhāvatthu pariññātaṃ hoti. "
  5074. 565074,120,446,39,42,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  5075. 565075,120,446,43,47,1,30,4,Vedanāpaccayā hi sabbāpi taṇhā.
  5076. 565076,120,446,48,56,1,51,6,Tasmā vedanā samosaraṇaṭṭhena abhiññeyyā’’ ti vadanti.
  5077. 565077,120,446,57,76,1,172,17,"Yasmā sabbagopānasīnaṃ ābandhanato kūṭāgārakaṇṇikā viya cittacetasikānaṃ sampiṇḍanato samādhi kusalānaṃ dhammānaṃ pamukho hoti jeṭṭhako, tasmā samādhi {pamukhaṭṭhenā}ti vuttaṃ. "
  5078. 565078,120,446,77,79,1,23,2,Pāmukhaṭṭhenātipi pāṭho.
  5079. 565079,120,446,80,104,1,183,20,"Yasmā samathavipassanaṃ bhāventassa ārammaṇūpaṭṭhānādhipati hoti sati, satiyā upaṭṭhite ārammaṇe sabbepi kusalā dhammā sakaṃ sakaṃ kiccaṃ sādhenti, tasmā sati {ādhipateyyaṭṭhenā}ti vuttaṃ. "
  5080. 565080,120,446,105,115,1,102,9,Paññā {taduttaraṭṭhenā}ti ariyamaggapaññā tesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uttaraṭṭhena seṭṭhaṭṭhena abhiññeyyā.
  5081. 565081,120,446,116,130,1,100,12,"Atha vā tato kilesehi, saṃsāravaṭṭato vā uttarati samatikkamatīti taduttarā, tassā attho taduttaraṭṭho. "
  5082. 565082,120,446,131,134,1,20,2,Tena taduttaraṭṭhena.
  5083. 565083,120,446,135,141,1,51,5,"Tatuttaraṭṭhenātipi pāṭho, tato uttaraṭṭhenāti attho. "
  5084. 565084,120,446,142,156,1,120,12,"Vimutti {sāraṭṭhenā}ti phalavimutti aparihānivasena thirattā sāro, taṃ atikkamitvā aññassa pariyesitabbassa abhāvatopi sāro. "
  5085. 565085,120,446,157,162,1,37,5,Sā vimutti tena sāraṭṭhena abhiññeyyā.
  5086. 565086,120,446,163,190,1,251,22,"Amatogadhaṃ nibbānan ti natthi etassa maraṇasaṅkhātaṃ matanti amataṃ, kilesavisapaṭipakkhattā agadantipi amataṃ , sacchikiriyāya sattānaṃ patiṭṭhābhūtanti ogadhaṃ, saṃsāradukkhasantibhūtattā nibbutanti nibbānaṃ, natthettha taṇhāsaṅkhātaṃ vānantipi nibbānaṃ. "
  5087. 565087,120,446,191,196,1,57,5,Taṃ sāsanassa niṭṭhābhūtattā pariyosānaṭṭhena abhiññeyyaṃ.
  5088. 565088,120,446,197,205,1,89,8,Evaṃ imasmiṃ abhiññeyyaniddese sattasahassāni sattasatāni cattālīsañca vissajjanāni honti.
  5089. 565089,120,447,2,31,1,152,23,"Idāni tesaṃ evaṃ niddiṭṭhānaṃ dhammānaṃ‘‘ ye ye dhammā abhiññātā, te te dhammā ñātā hontī’’ ti nigamanaṃ karoti, tassa abhimukhaṃ katvā ñātā hontīti adhippāyo. "
  5090. 565090,120,447,32,40,1,73,8,Taṃñātaṭṭhena ñāṇan ti tesaṃ vuttappakārānaṃ dhammānaṃ jānanaṭṭhena ñāṇaṃ.
  5091. 565091,120,447,41,47,1,50,5,Pajānanaṭṭhena {paññā}ti pakārato jānanaṭṭhena paññā.
  5092. 565092,120,447,48,54,1,52,5,Tena {vuccatī}tiādito pucchitapucchā nigametvā dassitā.
  5093. 565093,120,447,55,73,1,104,13,"Tena kāraṇena‘‘ ime dhammā abhiññeyyāti sotāvadhānaṃ, taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇan’’ ti vuccatīti atthoti. "
  5094. 565094,120,448,2,3,1,49,2,Saddhammappakāsiniyā paṭisambhidāmaggaṭṭhakathāya
  5095. 565095,120,449,2,4,1,33,2,Abhiññeyyaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5096. 565096,120,450,2,2,1,24,1,Pariññeyyaniddesavaṇṇanā
  5097. 565097,120,451,2,17,1,106,9,"21. Pariññeyyaniddese kiñcāpi pariññāsaddena ñātapariññā, tīraṇapariññā, pahānapariññāti tisso pariññā saṅgahitā. "
  5098. 565098,120,451,18,39,1,118,13,Heṭṭhā‘‘ abhiññeyyā’’ ti ñātapariññāya vuttattā upari‘‘ pahātabbā’’ ti pahānapariññāya vuttattā tīraṇapariññāva idha adhippetā.
  5099. 565099,120,451,40,49,1,80,7,Phasso sāsavo {upādāniyo}ti āsavānañceva upādānānañca paccayabhūto tebhūmakaphasso.
  5100. 565100,120,451,50,66,1,141,15,"Sopi hi attānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavattamānehi saha āsavehīti sāsavo, ārammaṇabhāvaṃ upagantvā upādānasambandhanena upādānānaṃ hitoti upādāniyo. "
  5101. 565101,120,451,67,83,1,136,15,"Yasmā phasse tīraṇapariññāya pariññāte phassamukhena sesāpi arūpadhammā tadanusārena ca rūpadhammā pariññāyanti, tasmā ekova phasso vutto. "
  5102. 565102,120,451,84,88,1,35,4,Evaṃ sesesupi yathāyogaṃ yojetabbaṃ.
  5103. 565103,120,452,2,9,1,43,6,Nāman ti cattāro khandhā arūpino nibbānañca.
  5104. 565104,120,452,10,19,1,80,9,Rūpan ti cattāri ca mahābhūtāni catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpāni catuvīsati.
  5105. 565105,120,452,20,24,1,34,4,Cattāro khandhā namanaṭṭhena nāmaṃ.
  5106. 565106,120,452,25,29,1,30,4,Te hi ārammaṇābhimukhā namanti.
  5107. 565107,120,452,30,33,1,27,3,Sabbampi nāmanaṭṭhena nāmaṃ.
  5108. 565108,120,452,34,46,1,111,11,"Cattāro hi khandhā ārammaṇe aññamaññaṃ nāmenti, nibbānaṃ ārammaṇādhipatipaccayatāya attani anavajjadhamme nāmeti. "
  5109. 565109,120,452,47,51,1,42,4,Santativasena sītādīhi ruppanaṭṭhena rūpaṃ.
  5110. 565110,120,452,52,55,1,29,2,{Ruppanaṭṭhenā}ti kuppanaṭṭhena.
  5111. 565111,120,452,56,63,1,75,7,Santativipariṇāmavasena hi sītādīhi ghaṭṭanīyaṃ dhammajātaṃ rūpanti vuccati.
  5112. 565112,120,452,64,74,1,70,9,"Idha pana nāmanti lokikameva adhippetaṃ, rūpaṃ pana ekantena lokikameva. "
  5113. 565113,120,453,2,13,1,63,8,"Tisso {vedanā}ti sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. "
  5114. 565114,120,453,14,17,1,13,3,Tā lokikā eva.
  5115. 565115,120,453,18,21,1,15,2,{Āhārā}ti paccayā.
  5116. 565116,120,453,22,28,1,41,6,Paccayā hi attano phalaṃ āharantīti āhārā.
  5117. 565117,120,453,29,35,1,67,6,Kabaḷīkāro āhāro phassāhāro manosañcetanāhāro viññāṇāhāroti cattāro.
  5118. 565118,120,453,36,43,1,64,5,"Vatthuvasena kabaḷīkātabbattā kabaḷīkāro , ajjhoharitabbattā āhāro. "
  5119. 565119,120,453,44,47,1,39,3,Odanakummāsādivatthukāya ojāyetaṃ nāmaṃ.
  5120. 565120,120,453,48,53,1,39,5,Sā hi ojaṭṭhamakarūpāni āharatīti āhāro.
  5121. 565121,120,453,54,61,1,65,7,Cakkhusamphassādiko chabbidho phasso tisso vedanā āharatīti āhāro.
  5122. 565122,120,453,62,70,1,63,7,"Manaso sañcetanā, na sattassāti manosañcetanā yathā cittekaggatā. "
  5123. 565123,120,453,71,78,1,62,7,Manasā vā sampayuttā sañcetanā manosañcetanā yathā ājaññaratho.
  5124. 565124,120,453,79,80,1,27,1,Tebhūmakakusalākusalacetanā.
  5125. 565125,120,453,81,87,1,32,6,Sā hi tayo bhave āharatīti āhāro.
  5126. 565126,120,453,88,92,1,48,4,Viññāṇan ti ekūnavīsatibhedaṃ paṭisandhiviññāṇaṃ.
  5127. 565127,120,453,93,97,1,41,4,Tañhi paṭisandhināmarūpaṃ āharatīti āhāro.
  5128. 565128,120,453,98,105,1,64,5,"{Upādānakkhandhā}ti upādānagocarā khandhā, majjhapadalopo daṭṭhabbo. "
  5129. 565129,120,453,106,114,1,65,7,Upādānasambhūtā vā khandhā upādānakkhandhā yathā tiṇaggi thusaggi.
  5130. 565130,120,453,115,121,1,59,6,Upādānavidheyyā vā khandhā upādānakkhandhā yathā rājapuriso.
  5131. 565131,120,453,122,129,1,73,7,Upādānappabhavā vā khandhā upādānakkhandhā yathā puppharukkho phalarukkho.
  5132. 565132,120,453,130,137,1,83,7,Upādānāni pana kāmupādānaṃ diṭṭhupādānaṃ sīlabbatupādānaṃ attavādupādānanti cattāri.
  5133. 565133,120,453,138,143,1,37,5,Atthato pana bhusaṃ ādānanti upādānaṃ.
  5134. 565134,120,453,144,154,1,112,6,"Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandhoti pañca. "
  5135. 565135,120,454,2,17,1,104,9,"Cha ajjhattikāni {āyatanānī}ti cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ. "
  5136. 565136,120,455,2,7,1,36,4,Satta {viññāṇaṭṭhitiyo}ti katamā satta?
  5137. 565137,120,455,8,10,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  5138. 565138,120,456,2,29,1,48,6,"‘ ‘ Santi, bhikkhave( a. ni.7.44; dī. ni.3.332), sattā nānattakāyā nānattasaññino. "
  5139. 565139,120,456,30,38,1,54,8,Seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.
  5140. 565140,120,456,39,42,1,26,3,Ayaṃ paṭhamā viññāṇaṭṭhiti.
  5141. 565141,120,457,2,11,1,47,6,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā nānattakāyā ekattasaññino. "
  5142. 565142,120,457,12,16,1,47,4,Seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā.
  5143. 565143,120,457,17,20,1,25,3,Ayaṃ dutiyā viññāṇaṭṭhiti.
  5144. 565144,120,458,2,11,1,47,6,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā ekattakāyā nānattasaññino. "
  5145. 565145,120,458,12,15,1,25,3,Seyyathāpi devā ābhassarā.
  5146. 565146,120,458,16,19,1,25,3,Ayaṃ tatiyā viññāṇaṭṭhiti.
  5147. 565147,120,459,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā ekattakāyā ekattasaññino. "
  5148. 565148,120,459,12,15,1,26,3,Seyyathāpi devā subhakiṇhā.
  5149. 565149,120,459,16,19,1,27,3,Ayaṃ catutthā viññāṇaṭṭhiti.
  5150. 565150,120,460,2,22,1,146,15,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā‘ ananto ākāso’ ti ākāsānañcāyatanūpagā. "
  5151. 565151,120,460,23,26,1,26,3,Ayaṃ pañcamī viññāṇaṭṭhiti.
  5152. 565152,120,461,2,18,1,101,11,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma‘ anantaṃ viññāṇan’ ti viññāṇañcāyatanūpagā. "
  5153. 565153,120,461,19,23,1,26,3,Ayaṃ chaṭṭhā viññāṇaṭṭhiti.
  5154. 565154,120,462,2,19,1,96,11,"‘ ‘ Santi , bhikkhave, sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma‘ natthi kiñcī’ ti ākiñcaññāyatanūpagā. "
  5155. 565155,120,462,20,23,1,26,3,Ayaṃ sattamī viññāṇaṭṭhiti.
  5156. 565156,120,462,24,51,1,42,6,"Imā kho, bhikkhave, satta viññāṇaṭṭhitiyo’’ ti( a. ni.7.44; dī. ni.3.332). "
  5157. 565157,120,463,2,9,1,70,6,{Viññāṇaṭṭhitiyo}ti paṭisandhiviññāṇassa ṭhānāni saviññāṇakā khandhā eva.
  5158. 565158,120,463,10,15,1,40,4,Tattha {seyyathāpī}ti nidassanatthe nipāto.
  5159. 565159,120,463,16,26,1,104,9,{Manussā}ti aparimāṇesupi cakkavāḷesu aparimāṇānaṃ manussānaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena dvepi ekasadisā natthi.
  5160. 565160,120,463,27,44,1,110,14,"Yepi vaṇṇena vā saṇṭhānena vā sadisā honti, tepi ālokitavilokitādīhi visadisāva honti, tasmā {nānattakāyā}ti vuttā. "
  5161. 565161,120,463,45,57,1,92,10,"Paṭisandhisaññā pana nesaṃ tihetukāpi duhetukāpi ahetukāpi hoti, tasmā {nānattasaññino}ti vuttā. "
  5162. 565162,120,463,58,64,1,35,5,Ekacce ca {devā}ti cha kāmāvacaradevā.
  5163. 565163,120,463,65,85,1,112,17,"Tesu hi kesañci kāyo nīlo hoti, kesañci pītakādivaṇṇo, saññā pana nesaṃ tihetukāpi duhetukāpi hoti, ahetukā na hoti. "
  5164. 565164,120,463,86,105,1,136,14,"Ekacce ca {vinipātikā}ti catuapāyavinimuttā punabbasumātā yakkhinī, piyaṅkaramātā, phussamittā, dhammaguttāti evamādayo aññe ca vemānikā petā. "
  5165. 565165,120,463,106,119,1,151,12,"Etesañhi odātakāḷamaṅguracchavisāmavaṇṇādivasena ceva kisathūlarassadīghavasena ca kāyo nānā hoti, manussānaṃ viya tihetukadvihetukāhetukavasena saññāpi. "
  5166. 565166,120,463,120,133,1,106,12,"Te pana devā viya na mahesakkhā, kapaṇamanussā viya appesakkhā dullabhaghāsacchādanā dukkhapīḷitā viharanti. "
  5167. 565167,120,463,134,147,1,108,11,"Ekacce kāḷapakkhe dukkhitā juṇhapakkhe sukhitā honti, tasmā sukhasamussayato vinipatitattā {vinipātikā}ti vuttā. "
  5168. 565168,120,463,148,157,1,73,8,"Ye panettha tihetukā, tesaṃ dhammābhisamayopi hoti piyaṅkaramātādīnaṃ viya. "
  5169. 565169,120,464,2,5,1,56,2,{Brahmakāyikā}ti brahmapārisajjabrahmapurohitamahābrahmāno.
  5170. 565170,120,464,6,12,1,56,5,{Paṭhamābhinibbattā}ti te sabbepi paṭhamajjhānena nibbattā.
  5171. 565171,120,464,13,25,1,90,10,"Brahmapārisajjā pana parittena, brahmapurohitā majjhimena, kāyo ca tesaṃ vipphārikataro hoti. "
  5172. 565172,120,464,26,34,1,60,7,"Mahābrahmāno paṇītena, kāyo pana nesaṃ ativipphārikataro hoti. "
  5173. 565173,120,464,35,48,1,91,10,"Iti te kāyassa nānattā, paṭhamajjhānavasena saññāya ekattā nānattakāyā {ekattasaññino}ti vuttā. "
  5174. 565174,120,464,49,57,1,37,7,"Yathā ca te, evaṃ catūsu apāyesu sattā. "
  5175. 565175,120,464,58,76,1,117,14,"Nirayesu hi kesañci gāvutaṃ, kesañci aḍḍhayojanaṃ , kesañci tigāvutaṃ attabhāvo hoti, devadattassa pana yojanasatiko jāto. "
  5176. 565176,120,464,77,84,1,47,6,"Tiracchānesupi keci khuddakā honti, keci mahantā. "
  5177. 565177,120,464,85,95,1,83,10,Pettivisayesupi keci saṭṭhihatthā keci asītihatthā honti keci suvaṇṇā keci dubbaṇṇā.
  5178. 565178,120,464,96,99,1,23,3,Tathā kālakañcikā asurā.
  5179. 565179,120,464,100,112,1,105,11,"Apicettha dīghapiṭṭhikā petā nāma saṭṭhiyojanikāpi honti, saññā pana sabbesampi akusalavipākāhetukāva hoti. "
  5180. 565180,120,464,113,124,1,60,7,Iti apāyikāpi‘‘ nānattakāyā ekattasaññino’’ ti saṅkhaṃ gacchanti.
  5181. 565181,120,465,2,17,1,115,14,{Ābhassarā}ti daṇḍaukkāya acci viya etesaṃ sarīrato ābhā chijjitvā chijjitvā patantī viya sarati visaratīti ābhassarā.
  5182. 565182,120,465,18,41,1,185,21,"Tesu pañcakanaye dutiyatatiyajjhānadvayaṃ parittaṃ bhāvetvā uppannā parittābhā nāma honti, majjhimaṃ bhāvetvā uppannā appamāṇābhā nāma honti, paṇītaṃ bhāvetvā uppannā ābhassarā nāma honti. "
  5183. 565183,120,465,42,48,1,52,6,Idha pana ukkaṭṭhaparicchedavasena sabbeva te gahitā.
  5184. 565184,120,465,49,62,1,100,12,"Sabbesañhi tesaṃ kāyo ekavipphārova hoti, saññā pana avitakkavicāramattā ca avitakkaavicārā cāti nānā. "
  5185. 565185,120,466,2,12,1,82,8,"{Subhakiṇhā}ti subhena vokiṇṇā vikiṇṇā, subhena sarīrappabhāvaṇṇena ekagghanāti attho. "
  5186. 565186,120,466,13,21,1,66,8,Etesañhi na ābhassarānaṃ viya chijjitvā chijjitvā pabhā gacchatīti.
  5187. 565187,120,466,22,33,1,144,10,"Catukkanaye tatiyassa, pañcakanaye catutthassa parittamajjhimapaṇītassa jhānassavasena parittasubhaappamāṇasubhasubhakiṇhā nāma hutvā nibbattanti. "
  5188. 565188,120,466,34,44,1,81,9,Iti sabbepi te ekattakāyā ceva catutthajjhānasaññāya ekattasaññino cāti veditabbā.
  5189. 565189,120,466,45,49,1,48,4,Vehapphalā pi catutthaviññāṇaṭṭhitimeva bhajanti.
  5190. 565190,120,466,50,59,1,74,8,"Asaññasattā viññāṇābhāvā ettha saṅgahaṃ na gacchanti, sattāvāsesu gacchanti. "
  5191. 565191,120,467,2,33,1,281,26,"Suddhāvāsā vivaṭṭapakkhe ṭhitā na sabbakālikā, kappasatasahassampi asaṅkhyeyampi buddhasuññe loke na uppajjanti, soḷasakappasahassabbhantare buddhesu uppannesuyeva uppajjanti, dhammacakkappavattassa bhagavato khandhāvārasadisā honti, tasmā neva viññāṇaṭṭhitiṃ, na ca sattāvāsaṃ bhajanti. "
  5192. 565192,120,467,34,36,1,19,2,Mahāsīvatthero pana–
  5193. 565193,120,467,37,86,1,254,30,"‘‘ na kho pana so, sāriputta, sattāvāso sulabharūpo, yo mayā anāvutthapubbo iminā dīghena addhunā aññatra suddhāvāsehi devehī’’ ti( ma. ni.1.160) iminā suttena suddhāvāsāpi catutthaṃ viññāṇaṭṭhitiṃ catutthaṃ sattāvāsañca bhajantīti vadati, taṃ appaṭibāhitattā suttassa anuññātaṃ. "
  5194. 565194,120,468,2,16,1,124,12,"Nevasaññānāsaññāyatanaṃ yatheva saññāya, evaṃ viññāṇassāpi sukhumattā nevaviññāṇaṃ nāviññāṇaṃ, tasmā viññāṇaṭṭhitīsu na vuttaṃ. "
  5195. 565195,120,469,2,28,1,152,18,"Aṭṭha {lokadhammā}ti lābho, alābho, yaso, ayaso, nindā, pasaṃsā, sukhaṃ, dukkhanti ime aṭṭha lokappavattiyā sati anuparamadhammakattā lokassa dhammāti lokadhammā. "
  5196. 565196,120,469,29,37,1,51,7,"Etehi mutto satto nāma natthi, buddhānampi hontiyeva. "
  5197. 565197,120,469,38,39,1,7,1,Yathāha–
  5198. 565198,120,470,2,17,1,90,11,"‘ ‘ Aṭṭhime, bhikkhave, lokadhammā lokaṃ anuparivattanti, loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati. "
  5199. 565199,120,470,18,20,1,12,2,Katame aṭṭha?
  5200. 565200,120,470,21,35,1,74,14,Lābho ca alābho ca yaso ca ayaso ca nindā ca pasaṃsā ca sukhañca dukkhañca.
  5201. 565201,120,470,36,64,1,103,14,"Ime kho, bhikkhave, aṭṭha lokadhammā lokaṃ anuparivattanti, loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattatī’’ ti( a. ni.8.6). "
  5202. 565202,120,471,2,12,1,79,8,"Tattha {anuparivattantī}ti anubandhanti nappajahanti, lokato na nivattantīti attho. "
  5203. 565203,120,471,13,21,1,61,6,"{Lābho}ti pabbajitassa cīvarādi, gahaṭṭhassa dhanadhaññādi lābho. "
  5204. 565204,120,471,22,26,1,31,4,Soyeva alabbhamāno lābho alābho.
  5205. 565205,120,471,27,35,1,64,8,Na lābho alābhoti vuccamāne atthābhāvāpattito pariññeyyo na siyā.
  5206. 565206,120,471,36,39,1,15,2,{Yaso}ti parivāro.
  5207. 565207,120,471,40,44,1,29,4,Soyeva alabbhamānā yaso ayaso.
  5208. 565208,120,471,45,48,1,22,2,{Nindā}ti avaṇṇabhaṇanaṃ.
  5209. 565209,120,471,49,52,1,23,2,{Pasaṃsā}ti vaṇṇabhaṇanaṃ.
  5210. 565210,120,471,53,57,1,39,4,Sukhan ti kāmāvacarānaṃ kāyikacetasikaṃ.
  5211. 565211,120,471,58,65,1,89,6,"Dukkhan ti puthujjanasotāpannasakadāgāmīnaṃ kāyikacetasikaṃ, anāgāmiarahantānaṃ kāyikameva. "
  5212. 565212,120,472,2,11,1,54,6,"Nava {sattāvāsā}ti sattānaṃ āvāsā, vasanaṭṭhānānīti attho. "
  5213. 565213,120,472,12,17,1,35,5,Tāni pana tathāpakāsitā khandhā eva.
  5214. 565214,120,472,18,20,1,11,2,Katame nava?
  5215. 565215,120,472,21,23,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  5216. 565216,120,473,2,26,1,28,4,"‘ ‘ Navayime, bhikkhave( a. ni.9.24; dī. ni.3.341), sattāvāsā. "
  5217. 565217,120,473,27,29,1,11,2,Katame nava?
  5218. 565218,120,473,30,47,1,103,13,"Santi, bhikkhave, sattā nānattakāyā nānattasaññino, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā. "
  5219. 565219,120,473,48,51,1,22,3,Ayaṃ paṭhamo sattāvāso.
  5220. 565220,120,474,2,16,1,95,10,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā nānattakāyā ekattasaññino, seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā. "
  5221. 565221,120,474,17,20,1,21,3,Ayaṃ dutiyo sattāvāso.
  5222. 565222,120,475,2,15,1,73,9,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā ekattakāyā nānattasaññino, seyyathāpi devā ābhassarā. "
  5223. 565223,120,475,16,19,1,21,3,Ayaṃ tatiyo sattāvāso.
  5224. 565224,120,476,2,16,1,73,9,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā ekattakāyā ekattasaññino, seyyathāpi devā subhakiṇhā. "
  5225. 565225,120,476,17,20,1,23,3,Ayaṃ catuttho sattāvāso.
  5226. 565226,120,477,2,15,1,74,9,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā asaññino appaṭisaṃvedino, seyyathāpi devā asaññasattā. "
  5227. 565227,120,477,16,19,1,22,3,Ayaṃ pañcamo sattāvāso.
  5228. 565228,120,478,2,22,1,146,15,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā‘ ananto ākāso’ ti ākāsānañcāyatanūpagā. "
  5229. 565229,120,478,23,26,1,22,3,Ayaṃ chaṭṭho sattāvāso.
  5230. 565230,120,479,2,18,1,101,11,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma‘ anantaṃ viññāṇan’ ti viññāṇañcāyatanūpagā. "
  5231. 565231,120,479,19,22,1,22,3,Ayaṃ sattamo sattāvāso.
  5232. 565232,120,480,2,18,1,96,11,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma‘ natthi kiñcī’ ti ākiñcaññāyatanūpagā. "
  5233. 565233,120,480,19,22,1,22,3,Ayaṃ aṭṭhamo sattāvāso.
  5234. 565234,120,481,2,14,1,86,8,"‘ ‘ Santi, bhikkhave, sattā sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanūpagā . "
  5235. 565235,120,481,15,18,1,21,3,Ayaṃ navamo sattāvāso.
  5236. 565236,120,481,19,46,1,35,6,"Ime kho, bhikkhave, nava sattāvāsā’’ ti( a. ni.9.24; dī. ni.3.341). "
  5237. 565237,120,482,2,16,1,159,13,{Dasāyatanānī}ti cakkhāyatanaṃ rūpāyatanaṃ sotāyatanaṃ saddāyatanaṃ ghānāyatanaṃ gandhāyatanaṃ jivhāyatanaṃ rasāyatanaṃ kāyāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatananti evaṃ dasa.
  5238. 565238,120,482,17,22,1,61,5,Manāyatanadhammāyatanāni pana lokuttaramissakattā na gahitāni.
  5239. 565239,120,482,23,113,1,824,63,"Imesu dasasu vissajjanesu vipassanāvasena tīraṇapariññā vuttā,‘‘ sabbaṃ, bhikkhave, pariññeyyan’’ tiādīsu pana anaññātaññassāmītindriyādīnaṃ tiṇṇaṃ, nirodhapaṭipadānaṃ sacchikiriyābhāvanaṭṭhānaṃ tesaṃyeva paṭivedhaṭṭhānaṃ dukkhādīnaṃ nissaraṇassa anuppādādīnaṃ pañcadasannaṃ, pariggahaṭṭhādīnaṃ ekatiṃsāya, uttaripaṭivedhaṭṭhādīnaṃ tiṇṇaṃ, maggaṅgānaṃ aṭṭhannaṃ,‘‘ payogānaṃ paṭippassaddhaṭṭho’’ tiādīnaṃ dvinnaṃ, asaṅkhataṭṭhassa vuṭṭhānaṭṭhādīnaṃ dvinnaṃ, niyyānaṭṭhassa anubujjhanaṭṭhādīnaṃ tiṇṇaṃ, anubodhanaṭṭhādīnaṃ tiṇṇaṃ, anubodhapakkhiyādīnaṃ tiṇṇaṃ, ujjotanaṭṭhādīnaṃ catunnaṃ, patāpanaṭṭhādīnaṃ aṭṭhārasannaṃ, vivaṭṭanānupassanādīnaṃ navannaṃ, khayeñāṇaanuppādeñāṇānaṃ paññāvimuttinibbānānanti imesaṃ dhammānaṃ paṭilābhavasena tīraṇapariññā vuttā, sesānaṃ yathāyogaṃ vipassanāvasena ca paṭilābhavasena ca tīraṇapariññā vuttāti veditabbā. "
  5240. 565240,120,483,2,13,1,80,10,"Yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa, te te dhammā paṭiladdhā honti. "
  5241. 565241,120,483,14,27,1,90,12,Evaṃ te dhammā pariññātā ceva honti tīritā {cā}ti hi kiccasamāpanaṭṭhena tīraṇapariññā vuttā.
  5242. 565242,120,483,28,35,1,46,7,Kicce hi samāpite te dhammā paṭiladdhā hontīti.
  5243. 565243,120,483,36,46,1,50,6,Keci pana‘‘ avipassanūpagānaṃ ñātapariññā’’ ti vadanti.
  5244. 565244,120,483,47,53,1,51,6,Abhiññeyyena ñātapariññāya vuttattā taṃ na sundaraṃ.
  5245. 565245,120,483,54,73,1,104,17,"Pariññātā ceva honti tīritā {cā}ti te paṭiladdhā eva dhammā pariññātā ca nāma honti, tīritā ca nāmāti attho. "
  5246. 565246,120,483,74,79,1,53,5,Evaṃ kiccasamāpanatthavasena pariññātattho vutto hoti.
  5247. 565247,120,484,2,16,1,102,11,22. Idāni tamevatthaṃ ekekadhamme paṭilābhavasena yojetvā ante ca nigametvā dassetuṃ nekkhamman tiādimāha.
  5248. 565248,120,484,17,22,1,45,5,Taṃ sabbaṃ pubbe vuttānusāreneva veditabbanti.
  5249. 565249,120,485,2,4,1,33,2,Pariññeyyaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5250. 565250,120,486,2,2,1,23,1,Pahātabbaniddesavaṇṇanā
  5251. 565251,120,487,2,15,1,74,7,23. Pahātabbaniddese {asmimāno}ti rūpādīsu pañcasu upādānakkhandhesu asmīti māno.
  5252. 565252,120,487,16,21,1,37,5,Tasmiñhi pahīne arahattaṃ pattaṃ hoti.
  5253. 565253,120,487,22,33,1,114,10,Rūparāgādīsu vijjamānesupi sesāni avatvā asmimānasseva vacanaṃ diṭṭhipatirūpakattena tassa oḷārikattāti veditabbaṃ.
  5254. 565254,120,487,34,46,1,111,10,"{Avijjā}ti suttantapariyāyena dukkhādīsu catūsu ṭhānesu aññāṇaṃ, abhidhammapariyāyena pubbantādīhi saddhiṃ aṭṭhasu. "
  5255. 565255,120,487,47,48,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  5256. 565256,120,488,2,7,1,20,4,‘ ‘ Tattha katamā avijjā?
  5257. 565257,120,488,8,47,1,211,19,"Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇan’’ ti( dha. sa.1106; vibha.226). "
  5258. 565258,120,489,2,7,1,43,4,{Bhavataṇhā}ti kāmabhavādīsu bhavesu patthanā.
  5259. 565259,120,489,8,9,1,7,1,Yathāha–
  5260. 565260,120,490,2,7,1,24,4,‘ ‘ Tattha katamā bhavataṇhā?
  5261. 565261,120,490,8,26,1,111,11,Yo bhavesu bhavacchando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānan’’ ti( vibha.895).
  5262. 565262,120,491,2,10,1,47,5,"Tisso {taṇhā}ti kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. "
  5263. 565263,120,491,11,20,1,59,8,Tāsaṃ abhidhamme evaṃ niddeso kato– tattha katamā bhavataṇhā?
  5264. 565264,120,491,21,32,1,67,8,"Bhavadiṭṭhisahagato rāgo… pe… cittassa sārāgo, ayaṃ vuccati bhavataṇhā. "
  5265. 565265,120,491,33,36,1,26,3,Tattha katamā vibhavataṇhā?
  5266. 565266,120,491,37,48,1,71,8,"Ucchedadiṭṭhisahagato rāgo… pe… cittassa sārāgo, ayaṃ vuccati vibhavataṇhā. "
  5267. 565267,120,491,49,52,1,23,3,Avasesā taṇhā kāmataṇhā.
  5268. 565268,120,491,53,56,1,23,3,Tattha katamā kāmataṇhā?
  5269. 565269,120,491,57,68,1,68,8,"Kāmadhātupaṭisaṃyutto rāgo… pe… cittassa sārāgo, ayaṃ vuccati kāmataṇhā. "
  5270. 565270,120,491,69,72,1,24,3,Tattha katamā bhavataṇhā?
  5271. 565271,120,491,73,81,1,66,6,Rūpadhātuarūpadhātupaṭisaṃyutto rāgo… pe… tattha katamā vibhavataṇhā?
  5272. 565272,120,491,82,92,1,29,3,Ucchedadiṭṭhisahagato rāgo… pe…( vibha.916).
  5273. 565273,120,492,2,26,1,191,17,"Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ pañcakāmaguṇiko rāgo kāmataṇhā, rūpārūpabhavesu rāgo jhānanikantisassatadiṭṭhisahagato rāgo bhavavasena patthanā bhavataṇhā, ucchedadiṭṭhisahagato rāgo vibhavataṇhā’’ ti vuttaṃ. "
  5274. 565274,120,492,27,30,1,36,3,Ayaṃ dasuttarasuttapariyāyena yojanā.
  5275. 565275,120,492,31,44,1,97,10,Saṅgītipariyāyena pana abhidhammapariyāyena ca‘‘ aparāpi tisso taṇhā kāmataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā.
  5276. 565276,120,492,45,72,1,85,11,Aparāpi tisso taṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā’’ ti ( dī. ni.3.305; vibha.917-918) vuttā taṇhāpi ettha yujjanti.
  5277. 565277,120,492,73,79,1,80,5,"Tāsu pañca kāmadhāturūpadhātuarūpadhātupaṭisaṃyuttā, antimā ucchedadiṭṭhisahagatā. "
  5278. 565278,120,493,2,12,1,51,6,"Cattāro {oghā}ti kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho. "
  5279. 565279,120,493,13,21,1,58,7,"Yassa saṃvijjanti, taṃ vaṭṭasmiṃ ohananti osīdāpentīti oghā. "
  5280. 565280,120,493,22,24,1,16,2,Balavakilesā ete.
  5281. 565281,120,493,25,29,1,34,4,Kāmaguṇasaṅkhāte kāme ogho kāmogho.
  5282. 565282,120,493,30,32,1,20,2,Kāmataṇhāyetaṃ nāmaṃ.
  5283. 565283,120,493,33,42,1,71,9,Rūpārūpasaṅkhāte kammato ca upapattito ca duvidhepi bhave ogho bhavogho.
  5284. 565284,120,493,43,45,1,21,2,Bhavataṇhāyetaṃ nāmaṃ.
  5285. 565285,120,493,46,50,1,25,4,Diṭṭhi eva ogho diṭṭhogho.
  5286. 565286,120,493,51,61,1,43,6,‘‘ Sassato loko’’ tiādikāya diṭṭhiyā etaṃ nāmaṃ.
  5287. 565287,120,493,62,70,1,55,7,"Avijjā eva ogho avijjogho, dukkhādīsu aññāṇassetaṃ nāmaṃ. "
  5288. 565288,120,494,2,10,1,123,7,Pañca {nīvaraṇānī}ti kāmacchandanīvaraṇaṃ byāpādanīvaraṇaṃ thinamiddhanīvaraṇaṃ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ vicikicchānīvaraṇaṃ.
  5289. 565289,120,494,11,15,1,45,4,Cittaṃ nīvaranti pariyonandhantīti nīvaraṇāni.
  5290. 565290,120,494,16,18,1,16,2,Kāmīyantīti kāmā.
  5291. 565291,120,494,19,21,1,14,2,Pañca kāmaguṇā.
  5292. 565292,120,494,22,25,1,25,3,Kāmesu chando kāmacchando.
  5293. 565293,120,494,26,39,1,87,11,"Kāmayatīti vā kāmo, kāmo eva chando, na kattukamyatāchando na dhammacchandoti kāmacchando. "
  5294. 565294,120,494,40,42,1,20,2,Kāmataṇhāyetaṃ nāmaṃ.
  5295. 565295,120,494,43,53,1,101,9,"Byāpajjati tena cittaṃ pūtibhāvaṃ gacchati, byāpādayati vā vinayācārarūpasampattihitasukhānīti byāpādo. "
  5296. 565296,120,494,54,56,1,16,2,Dosassetaṃ nāmaṃ.
  5297. 565297,120,494,57,67,1,80,8,"Thinanatā thinaṃ, middhanatā middhaṃ, anussāhasaṃhananatā asattivighāto cāti attho. "
  5298. 565298,120,494,68,79,1,88,9,"Cittassa anussāho thinaṃ, cetasikānaṃ akammaññatā middhaṃ, thinañca middhañca thinamiddhaṃ. "
  5299. 565299,120,494,80,86,1,44,5,"Uddhatassa bhāvo uddhaccaṃ, avūpasamoti attho. "
  5300. 565300,120,494,87,89,1,20,2,Vikkhepassetaṃ nāmaṃ.
  5301. 565301,120,494,90,100,1,77,8,"Kucchitaṃ kataṃ kukataṃ, kukatassa bhāvo kukkuccaṃ, garahitakiriyabhāvoti attho. "
  5302. 565302,120,494,101,103,1,24,2,Pacchānutāpassetaṃ nāmaṃ.
  5303. 565303,120,494,104,110,1,48,5,"Vigatā cikicchāti vicikicchā, vigatapaññāti attho. "
  5304. 565304,120,494,111,118,1,58,7,Sabhāvaṃ vā vicinanto etāya kicchati kilamatīti vicikicchā.
  5305. 565305,120,494,119,123,1,30,3,Buddhādīsu saṃsayassetaṃ nāmaṃ.
  5306. 565306,120,494,124,128,1,46,4,Kāmacchando eva nīvaraṇaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ.
  5307. 565307,120,494,129,131,1,13,2,Evaṃ sesesupi.
  5308. 565308,120,495,2,8,1,32,5,"Cha dhammā, chaddhammāti vā pāṭho. "
  5309. 565309,120,495,9,18,1,86,8,Cha {taṇhākāyā}ti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā.
  5310. 565310,120,495,19,22,1,20,3,Rūpe taṇhā rūpataṇhā.
  5311. 565311,120,495,23,30,1,63,7,Sā eva kāmataṇhādibhedena anekabhedattā rāsaṭṭhena kāyoti vuttā.
  5312. 565312,120,495,31,33,1,13,2,Evaṃ sesesupi.
  5313. 565313,120,496,2,13,1,112,8,{Sattānusayā}ti kāmarāgānusayo paṭighānusayo mānānusayo diṭṭhānusayo vicikicchānusayo bhavarāgānusayo avijjānusayo.
  5314. 565314,120,496,14,17,1,33,3,Appahīnaṭṭhena anusentīti anusayā.
  5315. 565315,120,496,18,27,1,48,8,"Kāmesu rāgo kāmarāgo, kāmo eva vā rāgoti kāmarāgo. "
  5316. 565316,120,496,28,31,1,35,3,Ārammaṇasmiṃ paṭihaññatīti paṭighaṃ.
  5317. 565317,120,496,32,34,1,28,2,Ayāthāvadassanaṭṭhena diṭṭhi.
  5318. 565318,120,496,35,38,1,28,3,Seyyādivasena maññatīti māno.
  5319. 565319,120,496,39,42,1,22,3,Bhavesu rāgo bhavarāgo.
  5320. 565320,120,496,43,46,1,33,3,Thāmagato kāmarāgo kāmarāgānusayo.
  5321. 565321,120,496,47,49,1,13,2,Evaṃ sesesupi.
  5322. 565322,120,497,2,13,1,121,10,Aṭṭha {micchattā}ti micchādiṭṭhi micchāsaṅkappo micchāvācā micchākammanto micchāājīvo micchāvāyāmo micchāsati micchāsamādhi.
  5323. 565323,120,497,14,30,1,134,12,‘‘ Hitasukhāvahā me bhavissantī’’ ti evaṃ āsīsitāpi tathāabhāvato asubhādīsuyeva subhantiādiviparītappavattito ca micchāsabhāvāti micchattā.
  5324. 565324,120,497,31,39,1,54,7,"Micchā passati, micchā vā etāya passantīti micchādiṭṭhi. "
  5325. 565325,120,497,40,62,1,182,19,"Atha vā viparītā diṭṭhīti micchādiṭṭhi, ayāthāvadiṭṭhīti vā micchādiṭṭhi, virajjhitvā gahaṇato vā vitathā diṭṭhīti micchādiṭṭhi, anattāvahattā paṇḍitehi kucchitā diṭṭhīti vāmicchādiṭṭhi. "
  5326. 565326,120,497,63,66,1,31,3,Micchāsaṅkappādīsupi eseva nayo.
  5327. 565327,120,497,67,70,1,37,2,{Micchādiṭṭhī}ti sassatucchedābhiniveso.
  5328. 565328,120,497,71,75,1,45,3,{Micchāsaṅkappo}ti kāmavitakkāditividho vitakko.
  5329. 565329,120,497,76,80,1,40,3,{Micchāvācā}ti musāvādādicatubbidhā cetanā.
  5330. 565330,120,497,81,85,1,43,3,{Micchākammanto}ti pāṇātipātāditividhā cetanā.
  5331. 565331,120,497,86,90,1,49,3,{Micchāājīvo}ti micchājīvapayogasamuṭṭhāpikā cetanā.
  5332. 565332,120,497,91,95,1,46,3,{Micchāvāyāmo}ti akusalacittasampayuttaṃ vīriyaṃ.
  5333. 565333,120,497,96,100,1,50,3,{Micchāsatī}ti satipaṭipakkhabhūto akusalacittuppādo.
  5334. 565334,120,497,101,104,1,30,2,{Micchāsamādhī}ti akusalasamādhi.
  5335. 565335,120,498,2,71,1,368,33,"Nava {taṇhāmūlakā}ti( dī. ni.2.103;3.359) taṇhaṃ paṭicca pariyesanā, pariyesanaṃ paṭicca lābho, lābhaṃ paṭicca vinicchayo, vinicchayaṃ paṭicca chandarāgo, chandarāgaṃ paṭicca ajjhosānaṃ, ajjhosānaṃ paṭicca pariggaho, pariggahaṃ paṭicca macchariyaṃ, macchariyaṃ paṭicca ārakkho, ārakkhādhikaraṇaṃ daṇḍādānasatthādānakalahaviggahavivādatuvaṃtuvaṃpesuññamusāvādā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti( dī. ni.2.104;3.359). "
  5336. 565336,120,498,72,76,1,27,4,Ime nava taṇhāmūlakā dhammā.
  5337. 565337,120,498,77,81,1,32,4,Taṇhā mūlaṃ etesanti taṇhāmūlakā.
  5338. 565338,120,498,82,85,1,26,3,Pariyesanādayo akusalā eva.
  5339. 565339,120,498,86,92,1,31,4,"Taṇhaṃ, {paṭiccā}ti taṇhaṃ nissāya. "
  5340. 565340,120,498,93,96,1,37,2,{Pariyesanā}ti rūpādiārammaṇapariyesanā.
  5341. 565341,120,498,97,103,1,23,5,Sā hi taṇhāya sati hoti.
  5342. 565342,120,498,104,113,1,60,7,"{Lābho}ti rūpādiārammaṇapaṭilābho, so hi pariyesanāya sati hoti. "
  5343. 565343,120,498,114,118,1,55,4,Vinicchayo pana ñāṇataṇhādiṭṭhivitakkavasena catubbidho.
  5344. 565344,120,498,119,143,1,103,10,"Tattha‘‘ sukhavinicchayaṃ jaññā, sukhavinicchayaṃ ñatvā ajjhattaṃ sukhamanuyuñjeyyā’’ ti( ma. ni.3.323) ayaṃ ñāṇavinicchayo."
  5345. 565345,120,498,144,166,1,123,12,‘‘ Vinicchayoti dve vinicchayā taṇhāvinicchayo ca diṭṭhivinicchayo cā’’ ti( mahāni.102) evaṃ āgatāni aṭṭhasatataṇhāvicaritāni taṇhāvinicchayo .
  5346. 565346,120,498,167,170,1,35,3,Dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo diṭṭhivinicchayo.
  5347. 565347,120,498,171,199,1,100,13,"‘‘ Chando kho, devānaminda, vitakkanidāno’’ ti( dī. ni.2.358) imasmiṃ pana sutte idha vinicchayoti vutto vitakkoyeva āgato. "
  5348. 565348,120,498,200,232,1,233,23,"Lābhaṃ labhitvā hi iṭṭhāniṭṭhaṃ sundarāsundarañca vitakkeneva vinicchināti‘‘ ettakaṃ me rūpārammaṇatthāya bhavissati, ettakaṃ saddādiārammaṇatthāya, ettakaṃ mayhaṃ bhavissati, ettakaṃ parassa, ettakaṃ paribhuñjissāmi, ettakaṃ nidahissāmī’’ ti. "
  5349. 565349,120,498,233,235,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  5350. 565350,120,498,236,244,1,28,4,‘‘ lābhaṃ paṭicca vinicchayo’’ ti.
  5351. 565351,120,498,245,256,1,94,10,{Chandarāgo}ti evaṃ akusalavitakkena vitakkite vatthusmiṃ dubbalarāgo ca balavarāgo ca uppajjati.
  5352. 565352,120,498,257,265,1,60,5,"{Chando}ti ettha dubbalarāgassādhivacanaṃ, {rāgo}ti balavarāgassa. "
  5353. 565353,120,498,266,271,1,44,5,Ajjhosānan ti ahaṃ mamāti balavasanniṭṭhānaṃ.
  5354. 565354,120,498,272,276,1,46,3,{Pariggaho}ti taṇhādiṭṭhivasena pariggahakaraṇaṃ.
  5355. 565355,120,498,277,282,1,49,5,Macchariyan ti parehi sādhāraṇabhāvassa asahanatā.
  5356. 565356,120,498,283,305,1,137,17,"Tenevassa porāṇā evaṃ vacanatthaṃ vadanti‘‘ idaṃ acchariyaṃ mayhameva hotu, mā aññassa acchariyaṃ hotūti pavattattā macchariyanti vuccatī’’ ti. "
  5357. 565357,120,498,306,311,1,61,4,{Ārakkho}ti dvārapidahanamañjūsagopanādivasena suṭṭhu rakkhaṇaṃ.
  5358. 565358,120,498,312,314,1,24,2,Adhikarotīti adhikaraṇaṃ.
  5359. 565359,120,498,315,318,1,18,2,Kāraṇassetaṃ nāmaṃ.
  5360. 565360,120,498,319,325,1,56,5,"Ārakkhādhikaraṇan ti bhāvanapuṃsakaṃ, ārakkhahetūti attho. "
  5361. 565361,120,498,326,331,1,59,5,Daṇḍādānādīsu paranisedhanatthaṃ daṇḍassa ādānaṃ daṇḍādānaṃ.
  5362. 565362,120,498,332,336,1,43,4,Ekatodhārādinā satthassa ādānaṃ satthādānaṃ.
  5363. 565363,120,498,337,340,1,32,3,Kāyakalahopi vācākalahopi kalaho.
  5364. 565364,120,498,341,345,1,29,4,Purimo purimo virodho viggaho.
  5365. 565365,120,498,346,349,1,24,3,Pacchimo pacchimo vivādo.
  5366. 565366,120,498,350,354,1,45,4,Tuvaṃtuvan ti agāravavasena tuvaṃtuvaṃvacanaṃ.
  5367. 565367,120,499,2,12,1,72,7,Dasa {micchattā}ti micchādiṭṭhi… pe… micchāsamādhi micchāñāṇaṃ micchāvimutti.
  5368. 565368,120,499,13,26,1,114,13,Tattha micchāñāṇan ti pāpakiriyāsu upāyacintāvasena pāpaṃ katvā sukataṃ mayāti paccavekkhaṇākārena ca uppanno moho.
  5369. 565369,120,499,27,32,1,49,4,{Micchāvimuttī}ti avimuttasseva sato vimuttisaññitā.
  5370. 565370,120,500,2,4,1,0,0,24.
  5371. 565371,120,501,2,12,1,73,8,Idāni anekabhedena pahānena pahātabbe dassetuṃ dve {pahānānī}tiādi āraddhaṃ.
  5372. 565372,120,501,13,22,1,65,9,Pahānesu hi viññātesu tena tena pahātabbā dhammā suviññeyyā honti.
  5373. 565373,120,501,23,37,1,132,14,Pañcasu pahānesu lokikāni ca dve pahānāni appayogaṃ nissaraṇappahānañca ṭhapetvā appayogāneva dve lokuttarapahānāni paṭhamaṃ vuttāni.
  5374. 565374,120,501,38,48,1,76,9,"Sammā ucchijjanti etena kilesāti samucchedo, pahīyanti etena kilesāti pahānaṃ. "
  5375. 565375,120,501,49,55,1,64,5,"Samucchedasaṅkhātaṃ pahānaṃ, na sesappahānanti samucchedappahānaṃ. "
  5376. 565376,120,501,56,66,1,115,8,"Kilesānaṃ paṭippassaddhattā paṭippassaddhi, pahīnattā pahānaṃ, paṭippassaddhisaṅkhātaṃ pahānaṃ paṭippassaddhippahānaṃ. "
  5377. 565377,120,501,67,70,1,26,3,Lokaṃ uttaratīti lokuttaro.
  5378. 565378,120,501,71,89,1,136,16,"Nibbānasaṅkhātaṃ khayaṃ gacchatīti khayagāmī, khayagāmī ca so maggo cāti khayagāmimaggo, taṃ bhāvayato so maggo samucchedappahānanti attho. "
  5379. 565379,120,501,90,94,1,59,4,Tathā phalakkhaṇe lokuttaraphalameva paṭippassaddhippahānaṃ.
  5380. 565380,120,502,2,17,1,116,13,"Kāmānametaṃ nissaraṇan tiādīsu kāmato rūpato saṅkhatato nissaranti etenāti nissaraṇaṃ, tehi vā nissaṭattā nissaraṇaṃ. "
  5381. 565381,120,502,18,19,1,13,1,Asubhajjhānaṃ.
  5382. 565382,120,502,20,23,1,30,3,Kāmehi nikkhantattā nekkhammaṃ.
  5383. 565383,120,502,24,26,1,15,2,Anāgāmimaggo vā.
  5384. 565384,120,502,27,42,1,147,14,"Asubhajjhānañhi vikkhambhanato kāmānaṃ nissaraṇaṃ, taṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā uppāditaanāgāmimaggo pana samucchedato sabbaso kāmānaṃ accantanissaraṇaṃ. "
  5385. 565385,120,502,43,60,1,119,14,"Ruppatīti rūpaṃ, na rūpaṃ arūpaṃ mittapaṭipakkhā amittā viya, lobhādipaṭipakkhā alobhādayo viya ca rūpapaṭipakkhoti attho. "
  5386. 565386,120,502,61,69,1,58,7,"Phalavasena vā natthettha rūpanti arūpaṃ, arūpameva āruppaṃ. "
  5387. 565387,120,502,70,71,1,13,1,Arūpajjhānāni.
  5388. 565388,120,502,72,76,1,28,4,Tāni rūpānaṃ nissaraṇaṃ nāma.
  5389. 565389,120,502,77,85,1,78,8,Arūpehipi arahattamaggo puna uppattinivāraṇato sabbaso rūpānaṃ nissaraṇaṃ nāma.
  5390. 565390,120,502,86,89,1,15,3,Bhūtan ti jātaṃ.
  5391. 565391,120,502,90,95,1,37,5,Saṅkhatan ti paccayehi saṅgamma kataṃ.
  5392. 565392,120,502,96,106,1,66,10,Paṭiccasamuppannan ti te te paccaye paṭicca sammā saha ca uppannaṃ.
  5393. 565393,120,502,107,125,1,183,16,"Paṭhamena sañjātattadīpanena aniccatā, dutiyena aniccassāpi sato paccayānubhāvadīpanena parāyattatā, tatiyena parāyattassāpi sato paccayānaṃ abyāpārattadīpanena evaṃdhammatā dīpitā hoti. "
  5394. 565394,120,502,126,129,1,18,2,{Nirodho}ti nibbānaṃ.
  5395. 565395,120,502,130,136,1,56,6,Nibbānañhi āgamma dukkhaṃ nirujjhatīti nirodhoti vuccati.
  5396. 565396,120,502,137,146,1,70,9,So eva ca sabbasaṅkhatato nissaṭattā tassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ nāma.
  5397. 565397,120,502,147,149,1,18,2,Aṭṭhakathāyaṃ pana–
  5398. 565398,120,503,2,12,1,67,8,‘ ‘ Nirodho tassa nissaraṇanti idha arahattaphalaṃ nirodhoti adhippetaṃ.
  5399. 565399,120,503,13,31,1,139,16,Arahattaphalena hi nibbāne diṭṭhe puna āyatiṃ sabbasaṅkhārā na hontīti arahattasaṅkhātassa nirodhassa paccayattā nirodhoti vuttan’’ ti vuttaṃ.
  5400. 565400,120,504,2,18,1,168,14,"Nekkhammaṃ {paṭiladdhassā}tiādīsu asubhajjhānassa nissaraṇatte vikkhambhanappahānena, anāgāmimaggassa nissaraṇatte samucchedappahānena kāmā pahīnā ceva honti pariccattā ca. "
  5401. 565401,120,504,19,28,1,86,9,Arūpajjhānānaṃ nissaraṇatte ca arahattamaggassa nissaraṇatte ca evameva rūpā yojetabbā.
  5402. 565402,120,504,29,35,1,53,6,Rūpesu hi chandarāgappahānena rūpānaṃ samucchedo hoti.
  5403. 565403,120,504,36,41,1,33,4,{Rūpā}ti cettha liṅgavipallāso kato.
  5404. 565404,120,504,42,55,1,137,12,"Nibbānassa nissaraṇatte nissaraṇappahānena, arahattaphalassa nissaraṇatte paṭippassaddhippahānena saṅkhārā pahīnā ceva honti pariccattā ca. "
  5405. 565405,120,504,56,62,1,67,6,Nibbānassa ca nissaraṇatte ārammaṇakaraṇavasena paṭilābho veditabbo.
  5406. 565406,120,505,2,7,1,68,5,Dukkhasaccan tiādīsu pariññāpaṭivedhan tiādi bhāvanapuṃsakavacanaṃ.
  5407. 565407,120,505,8,11,1,36,3,Pariññāya paṭivedho pariññāpaṭivedho.
  5408. 565408,120,505,12,14,1,21,2,Taṃ pariññāpaṭivedhaṃ.
  5409. 565409,120,505,15,18,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  5410. 565410,120,505,19,29,1,80,9,{Pajahātī}ti tathā tathā paṭivijjhanto pahātabbe kilese pajahatīti attho gahetabbo.
  5411. 565411,120,505,30,36,1,64,6,Lokiyalokuttaresupi chandarāgappahānena vā tāni pajahatīti attho.
  5412. 565412,120,505,37,39,1,18,2,Pajahatītipi pāṭho.
  5413. 565413,120,505,40,89,1,365,38,"Yathā nāvā apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe cattāri kiccāni karoti, orimaṃ tīraṃ pajahati, sotaṃ chindati, bhaṇḍaṃ vahati, pārimaṃ tīraṃ appeti, evamevaṃ maggañāṇaṃ apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe cattāri saccāni abhisameti, dukkhaṃ pariññābhisamayena abhisameti, samudayaṃ pahānābhisamayena abhisameti, maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti, nirodhaṃ sacchikiriyābhisamayena abhisameti. "
  5414. 565414,120,505,90,93,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  5415. 565415,120,505,94,122,1,142,17,‘‘ Nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā cattāri saccāni pāpuṇāti passati paṭivijjhatī’’ ti( visuddhi.2.839) vuttattā ekakkhaṇepi visuṃ visuṃ viya pahānāni vuttānīti veditabbāni.
  5416. 565416,120,506,2,22,1,186,19,"Pañcasu pahānesu yaṃ sasevāle udake pakkhittena ghaṭena sevālassa viya tena tena lokiyasamādhinā nīvaraṇādīnaṃ paccanīkadhammānaṃ vikkhambhanaṃ dūrīkaraṇaṃ, idaṃ vikkhambhanappahānaṃ nāma. "
  5417. 565417,120,506,23,35,1,116,10,Vikkhambhanappahānañca nīvaraṇānaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ {bhāvayato}ti nīvaraṇānaṃyeva pahānaṃ pākaṭattā vuttanti veditabbaṃ.
  5418. 565418,120,506,36,61,1,201,23,"Nīvaraṇāni hi jhānassa pubbabhāgepi pacchābhāgepi na sahasā cittaṃ ajjhottharanti, ajjhotthaṭesu ca tesu jhānaṃ parihāyati, vitakkādayo pana dutiyajjhānādito pubbe pacchā ca appaṭipakkhā hutvā pavattanti. "
  5419. 565419,120,506,62,66,1,39,4,Tasmā nīvaraṇānaṃ vikkhambhanaṃ pākaṭaṃ.
  5420. 565420,120,506,67,90,1,196,22,"Yaṃ pana rattibhāge samujjalitena padīpena andhakārassa viya tena tena vipassanāya avayavabhūtena jhānaṅgena paṭipakkhavaseneva tassa tassa ca pahātabbadhammassa pahānaṃ, idaṃ tadaṅgappahāna ṃ nāma. "
  5421. 565421,120,506,91,102,1,129,10,Tadaṅgappahānañca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ {bhāvayato}ti diṭṭhigatānaṃyeva pahānaṃ oḷārikavasena vuttanti veditabbaṃ.
  5422. 565422,120,506,103,108,1,45,4,"Diṭṭhigatañhi oḷārikaṃ, niccasaññādayo sukhumā. "
  5423. 565423,120,506,109,130,1,81,8,Tattha diṭṭhigatānanti diṭṭhiyeva diṭṭhigataṃ‘‘ gūthagataṃ muttagatan’’ tiādīni( a. ni.9.11) viya.
  5424. 565424,120,506,131,142,1,122,10,"Gantabbābhāvato ca diṭṭhiyā gatamattamevetantipi diṭṭhigataṃ, dvāsaṭṭhidiṭṭhīsu antogadhattā diṭṭhīsu gatantipi diṭṭhigataṃ. "
  5425. 565425,120,506,143,146,1,32,3,Bahuvacanena tesaṃ diṭṭhigatānaṃ.
  5426. 565426,120,506,147,152,1,58,5,Nibbedhabhāgiyaṃ samādhin ti vipassanāsampayuttaṃ samādhiṃ.
  5427. 565427,120,506,153,180,1,152,17,"Yaṃ pana asanivicakkābhihatassa( visuddhi.2.851) rukkhassa viya ariyamaggañāṇena saṃyojanānaṃ dhammānaṃ yathā na puna pavattati, evaṃ pahānaṃ, idaṃ samucchedappahānaṃ nāma. "
  5428. 565428,120,506,181,185,1,44,4,Nirodho nibbānanti nirodhasaṅkhātaṃ nibbānaṃ.
  5429. 565429,120,507,2,19,1,130,15,"Evaṃ pahānavasena pahātabbe dhamme dassetvā idāni sarūpeneva puna pahātabbe dhamme dassetuṃ sabbaṃ, bhikkhave, pahātabban tiādimāha. "
  5430. 565430,120,507,20,24,1,49,4,Tattha cakkhādīni chandarāgappahānena pahātabbāni.
  5431. 565431,120,507,25,35,1,82,9,Rūpaṃ passanto {pajahātī}tiādīsu rūpaṃ aniccādito passanto pahātabbe kilese pajahāti.
  5432. 565432,120,507,36,70,1,278,25,Cakkhuṃ… pe… jarāmaraṇaṃ… pe… amatogadhaṃ nibbānan ti peyyāladvaye anaññātaññassāmītindriyaṃ ‘‘ passanto pajahātī’’ tiādīsu tesu lokuttaresu anaññātaññassāmītindriyaṃ passanto udikkhanto apekkhamāno icchamāno vipassanākkhaṇesu pahātabbe kilese pajahātīti taṃtaṃdhammānurūpena yojetabbaṃ.
  5433. 565433,120,508,2,4,1,32,2,Pahātabbaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5434. 565434,120,509,2,2,1,24,1,Bhāvetabbaniddesavaṇṇanā
  5435. 565435,120,510,2,28,1,217,10,25. Bhāvetabbaniddese {kāyagatāsatī}ti kāyagatāsatisuttante( ma. ni.3.153 ādayo) vuttā ānāpānacatuiriyāpathakhuddakairiyāpathadvattiṃsākāracatudhātunavasivathikāpaṭikūla- vavatthāpakamanasikārasampayuttā yathānurūpaṃ rūpajjhānasampayuttā ca sati.
  5436. 565436,120,510,29,37,1,51,8,Sā hi tesu kāyesu gatā pavattāti kāyagatāti vuccati.
  5437. 565437,120,510,38,45,1,79,6,{Sātasahagatā}ti madhurasukhavedayitasaṅkhātena sātena saha ekuppādādibhāvaṃ gatā.
  5438. 565438,120,510,46,57,1,93,11,Tabbhāve vokiṇṇe ārammaṇe nissaye saṃsaṭṭhe dissati sahagata saddo pañcasu atthesu jinavacane.
  5439. 565439,120,510,58,77,1,83,9,"‘‘ Yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā’’ ti( vibha.203) ettha tabbhāve, nandirāgabhūtāti attho."
  5440. 565440,120,510,78,107,1,123,13,"‘‘ Yā, bhikkhave, vīmaṃsā kosajjasahagatā kosajjasampayuttā’’ ti( saṃ. ni.5.832) ettha vokiṇṇe, antarantarā uppajjamānena kosajjena vokiṇṇāti attho."
  5441. 565441,120,510,108,133,1,120,13,"‘‘ Lābhī hoti rūpasahagatānaṃ vā samāpattīnaṃ arūpasahagatānaṃ vā samāpattīnan’’ ti( pu. pa.3-8) ettha ārammaṇe, rūpārūpārammaṇānanti attho."
  5442. 565442,120,510,134,159,1,128,11,"‘‘ Aṭṭhikasaññāsahagataṃ satisambojjhaṅgaṃ bhāvetī’’ ti( saṃ. ni.5.238) ettha nissaye, aṭṭhikasaññānissayaṃ aṭṭhikasaññaṃ bhāvetvā paṭiladdhanti attho."
  5443. 565443,120,510,160,183,1,98,13,"‘‘ Idaṃ sukhaṃ imāya pītiyā sahagataṃ hoti sahajātaṃ sampayuttan’’ ti( vibha.578) ettha saṃsaṭṭhe, sammissanti attho. "
  5444. 565444,120,510,184,188,1,34,4,Imasmimpi pade saṃsaṭṭho adhippeto.
  5445. 565445,120,510,189,193,1,37,4,Sātasaṃsaṭṭhā hi sātasahagatāti vuttā.
  5446. 565446,120,510,194,229,1,311,31,"Sā hi ṭhapetvā catutthaṃ jhānaṃ sesesu sātasahagatā hoti, satipi ca upekkhāsahagatatte yebhuyyavasena sātasahagatāti vuttā, purimajjhānamūlakattā vā catutthajjhānassa sātasahagatāya upekkhāsahagatāpi vuttāva hoti , upekkhāya pana sante sukhe vuttattā bhagavatā sātasahagatāti catutthajjhānasampayuttāpi vuttāva hoti. "
  5447. 565447,120,511,2,12,1,83,9,Samatho ca vipassanā {cā}ti kāmacchandādayo paccanīkadhamme sameti vināsetīti samatho.
  5448. 565448,120,511,13,15,1,19,2,Samādhissetaṃ nāmaṃ.
  5449. 565449,120,511,16,22,1,61,6,Aniccatādivasena vividhehi ākārehi dhamme passatīti vipassanā.
  5450. 565450,120,511,23,25,1,16,2,Paññāyetaṃ nāmaṃ.
  5451. 565451,120,511,26,36,1,93,9,"Ime pana dve dasuttarapariyāye pubbabhāgāti vuttā, saṅgītipariyāye ca lokiyalokuttaramissakāti. "
  5452. 565452,120,511,37,53,1,95,11,"Tayo {samādhī}ti savitakko savicāro samādhi , avitakko vicāramatto samādhi, avitakko avicāro samādhi. "
  5453. 565453,120,511,54,63,1,75,8,"Sampayogavasena vattamānena saha vitakkena savitakko, saha vicārena savicāro. "
  5454. 565454,120,511,64,72,1,70,5,"So khaṇikasamādhi, vipassanāsamādhi, upacārasamādhi, paṭhamajjhānasamādhi. "
  5455. 565455,120,511,73,77,1,32,4,Natthi etassa vitakkoti avitakko.
  5456. 565456,120,511,78,93,1,121,14,"Vitakkavicāresu vicāro mattā paramā pamāṇaṃ etassāti vicāramatto, vicārato uttari vitakkena sampayogaṃ na gacchatīti attho. "
  5457. 565457,120,511,94,102,1,77,7,"So pañcakanaye dutiyajjhānasamādhi, tadubhayavirahito avitakko avicāro samādhi. "
  5458. 565458,120,511,103,110,1,74,6,"So catukkanaye dutiyajjhānādi, pañcakanaye tatiyajjhānādi rūpāvacarasamādhi. "
  5459. 565459,120,511,111,115,1,21,4,Ime tayopi lokiyā eva.
  5460. 565460,120,511,116,121,1,42,5,Saṅgītipariyāye aparepi tayo samādhī vuttā–
  5461. 565461,120,511,122,144,1,54,7,"‘‘ suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhī’’ ti( dī. ni.3.305). "
  5462. 565462,120,511,145,149,1,20,4,Na te idha adhippetā.
  5463. 565463,120,512,2,12,1,135,6,"Cattāro {satipaṭṭhānā}ti kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ, vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṃ, cittānupassanāsatipaṭṭhānaṃ, dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṃ. "
  5464. 565464,120,512,13,34,1,268,18,"Pubbabhāge cuddasavidhena kāyaṃ pariggaṇhato kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ, navavidhena vedanaṃ pariggaṇhato vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṃ, soḷasavidhena cittaṃ pariggaṇhato cittānupassanāsatipaṭṭhānaṃ, pañcavidhena dhamme pariggaṇhato dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṃ veditabbaṃ. "
  5465. 565465,120,512,35,40,1,34,5,Lokuttaraṃ pana idha na adhippetaṃ.
  5466. 565466,120,512,41,51,1,79,8,"Pañcaṅgiko {samādhī}ti pañca aṅgāni assa santīti pañcaṅgiko, catutthajjhānasamādhi. "
  5467. 565467,120,512,52,64,1,94,7,"Pītipharaṇatā, sukhapharaṇatā, cetopharaṇatā, ālokapharaṇatā, paccavekkhaṇanimittanti pañca aṅgāni. "
  5468. 565468,120,512,65,73,1,66,8,Pītiṃ pharamānā uppajjatīti dvīsu jhānesu paññā pītipharaṇatā nāma.
  5469. 565469,120,512,74,82,1,67,8,Sukhaṃ pharamānā uppajjatīti tīsu jhānesu paññā sukhapharaṇatā nāma.
  5470. 565470,120,512,83,90,1,69,7,Paresaṃ ceto pharamānā uppajjatīti cetopariyapaññā cetopharaṇatā nāma.
  5471. 565471,120,512,91,97,1,65,6,Ālokaṃ pharamānā uppajjatīti dibbacakkhupaññā ālokapharaṇatā nāma.
  5472. 565472,120,512,98,101,1,45,3,Paccavekkhaṇañāṇaṃ paccavekkhaṇanimittaṃ nāma.
  5473. 565473,120,512,102,104,1,14,2,Vuttampi cetaṃ–
  5474. 565474,120,513,2,34,1,207,20,"‘ ‘ Dvīsu jhānesu paññā pītipharaṇatā, tīsu jhānesu paññā sukhapharaṇatā, paracittapaññā cetopharaṇatā, dibbacakkhupaññā ālokapharaṇatā, tamhā tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa paccavekkhaṇañāṇaṃ paccavekkhaṇanimittan’’ ti( vibha.804). "
  5475. 565475,120,514,2,8,1,62,5,Tañhi vuṭṭhitasamādhissa pavattākāragahaṇato nimittanti vuttaṃ.
  5476. 565476,120,514,9,31,1,179,19,"Tattha ca pītipharaṇatā sukhapharaṇatā dve pādā viya, cetopharaṇatā ālokapharaṇatā dve hatthā viya, abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ majjhimakāyo viya, paccavekkhaṇanimittaṃ sīsaṃ viya. "
  5477. 565477,120,514,32,44,1,116,11,Iti āyasmā dhammasenāpati sāriputtatthero pañcaṅgikaṃ sammāsamādhiṃ aṅgapaccaṅgasampannaṃ purisaṃ viya katvā dassesi.
  5478. 565478,120,515,2,24,1,219,19,"Cha {anussatiṭṭhānānī}ti punappunaṃ uppajjanato satiyo eva anussatiyo, pavattitabbaṭṭhānasmiṃyeva pavattattā saddhāpabbajitassa kulaputtassa anurūpā satiyotipi anussatiyo, anussatiyo eva pītiādīnaṃ ṭhānattā anussatiṭṭhānāni. "
  5479. 565479,120,515,25,27,1,12,2,Katamāni cha?
  5480. 565480,120,515,28,43,1,79,6,Buddhānussati dhammānussati saṅghānussati sīlānussati cāgānussati devatānussati( dī. ni.3.327).
  5481. 565481,120,515,44,51,1,36,5,"{Bojjhaṅgā}ti bodhiyā, bodhissa vā aṅgā. "
  5482. 565482,120,515,52,73,1,320,20,Idaṃ vuttaṃ hoti– yā esā dhammasāmaggī yāya lokuttaramaggakkhaṇe uppajjamānāya līnuddhaccapatiṭṭhānāyūhanakāmasukhattakilamathānuyogaucchedasassatābhinivesādīnaṃ anekesaṃ upaddavānaṃ paṭipakkhabhūtāya satidhammavicayavīriyapītipassaddhisamādhiupekkhāsaṅkhātāya dhammasāmaggiyā ariyasāvako bujjhatīti katvā bodhīti vuccati.
  5483. 565483,120,515,74,96,1,190,17,"{Bujjhatī}ti kilesasantānaniddāya vuṭṭhahati, cattāri vā ariyasaccāni paṭivijjhati, nibbānameva vā sacchikaroti, tassā dhammasāmaggisaṅkhātāya bodhiyā aṅgātipi bojjhaṅgā jhānaṅgamaggaṅgādayo viya. "
  5484. 565484,120,515,97,114,1,155,16,"Yo panesa yathāvuttappakārāya etāya dhammasāmaggiyā bujjhatīti katvā ariyasāvako bodhīti vuccati, tassa bodhissa aṅgātipi bojjhaṅgā senaṅgarathaṅgādayo viya. "
  5485. 565485,120,515,115,127,1,71,8,Tenāhu aṭṭhakathācariyā‘‘ bujjhanakassa puggalassa aṅgāti vā bojjhaṅgā’’ ti.
  5486. 565486,120,515,128,153,1,110,11,"Apica‘‘ bojjhaṅgāti kenaṭṭhena bojjhaṅgā, bodhāya saṃvattantīti bojjhaṅgā’’ tiādinā( paṭi. ma.2.17) nayena bojjhaṅgaṭṭho veditabbo. "
  5487. 565487,120,515,154,164,1,113,9,Ariyo aṭṭhaṅgiko {maggo}ti taṃtaṃmaggavajjhakilesehi ārakattā ariyabhāvakarattā ariyaphalapaṭilābhakarattā ca ariyo.
  5488. 565488,120,515,165,169,1,30,4,Aṭṭha aṅgāni assāti aṭṭhaṅgiko.
  5489. 565489,120,515,170,184,1,95,12,"Soyaṃ caturaṅgikā viya senā, pañcaṅgikaṃ viya ca tūriyaṃ aṅgamattameva hoti, aṅgavinimutto natthi. "
  5490. 565490,120,515,185,191,1,70,5,"Bojjhaṅgamaggaṅgā lokuttarā, dasuttarapariyāyena pubbabhāgāpi labbhanti. "
  5491. 565491,120,516,2,41,1,404,20,"Nava {pārisuddhipadhāniyaṅgānī}ti sīlavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, cittavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, diṭṭhivisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, kaṅkhāvitaraṇavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, maggāmaggañāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, paṭipadāñāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, ñāṇadassanavisuddhi pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, paññā pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ, vimutti pārisuddhipadhāniyaṅgaṃ( dī. ni.3.359). "
  5492. 565492,120,516,42,48,1,62,5,{Sīlavisuddhī}ti visuddhiṃ pāpetuṃ samatthaṃ catupārisuddhisīlaṃ.
  5493. 565493,120,516,49,52,1,29,3,Tañhi dussīlyamalaṃ visodheti.
  5494. 565494,120,516,53,59,1,68,6,Pārisuddhipadhāniyaṅgan ti parisuddhabhāvassa padhānaṃ uttamaṃ aṅgaṃ.
  5495. 565495,120,516,60,68,1,68,6,{Cittavisuddhī}ti vipassanāya padaṭṭhānabhūtā paguṇā aṭṭha samāpattiyo.
  5496. 565496,120,516,69,73,1,40,4,Tā hi kāmacchandādicittamalaṃ visodhenti.
  5497. 565497,120,516,74,77,1,43,2,{Diṭṭhivisuddhī}ti sappaccayanāmarūpadassanaṃ.
  5498. 565498,120,516,78,81,1,32,3,Tañhi sattadiṭṭhimalaṃ visodheti.
  5499. 565499,120,516,82,85,1,41,2,{Kaṅkhāvitaraṇavisuddhī}ti paccayākārañāṇaṃ.
  5500. 565500,120,516,86,99,1,116,13,Tena hi tīsu addhāsu paccayavasena dhammā pavattantīti passanto tīsupi addhāsu sattakaṅkhāmalaṃ vitaranto visujjhati.
  5501. 565501,120,516,100,119,1,236,15,"{Maggāmaggañāṇadassanavisuddhī}ti udayabbayānupassanakkhaṇe uppannā obhāsañāṇapītipassaddhisukhaadhimokkhapaggahaupaṭṭhānaupekkhānikantīti dasa vipassanupakkilesā, na maggo, vīthipaṭipannaṃ udayabbayañāṇaṃ maggoti evaṃ maggāmagge ñāṇaṃ nāma. "
  5502. 565502,120,516,120,124,1,29,4,Tena hi amaggamalaṃ visodheti.
  5503. 565503,120,516,125,140,1,272,14,{Paṭipadāñāṇadassanavisuddhī}ti vīthipaṭipannaṃ udayabbayānupassanāñāṇaṃ bhaṅgānupassanāñāṇaṃ bhayatupaṭṭhānānupassanāñāṇaṃ ādīnavānupassanāñāṇaṃ nibbidānupassanāñāṇaṃ muñcitukamyatāñāṇaṃ paṭisaṅkhānupassanāñāṇaṃ saṅkhārupekkhāñāṇaṃ anulomañāṇanti imāni nava vipassanāñāṇāni.
  5504. 565504,120,516,141,145,1,36,4,Tāni hi niccasaññādimalaṃ visodhenti.
  5505. 565505,120,516,146,149,1,41,2,{Ñāṇadassanavisuddhī}ti catuariyamaggapaññā.
  5506. 565506,120,516,150,155,1,59,5,Sā hi samucchedato sakasakamaggavajjhakilesamalaṃ visodheti.
  5507. 565507,120,516,156,159,1,26,2,{Paññā}ti arahattaphalapaññā.
  5508. 565508,120,516,160,163,1,30,2,{Vimuttī}ti arahattaphalavimutti.
  5509. 565509,120,517,2,85,1,401,44,"Dasa {kasiṇāyatanānī}ti‘‘ pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ, āpokasiṇameko sañjānāti… pe… tejokasiṇameko sañjānāti… pe… vāyokasiṇameko sañjānāti… pe… nīlakasiṇameko sañjānāti… pe… pītakasiṇameko sañjānāti… pe… lohitakasiṇameko sañjānāti… pe… odātakasiṇameko sañjānāti… pe… ākāsakasiṇameko sañjānāti… pe… viññāṇakasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇan’’ ti( a. ni.10.25; dī. ni.3.360) evaṃ vuttāni dasa. "
  5510. 565510,120,517,86,98,1,105,10,"Etāni hi sakalapharaṇaṭṭhena kasiṇāni, tadārammaṇānaṃ dhammānaṃ khettaṭṭhena adhiṭṭhānaṭṭhena vā āyatanāni. "
  5511. 565511,120,517,99,102,1,34,3,Uddhan ti uparigaganatalābhimukhaṃ.
  5512. 565512,120,517,103,106,1,31,2,{Adho}ti heṭṭhābhūmitalābhimukhaṃ.
  5513. 565513,120,517,107,112,1,49,5,Tiriyan ti khettamaṇḍalamiva samantā paricchinnaṃ.
  5514. 565514,120,517,113,123,1,65,9,"Ekacco hi uddhameva kasiṇaṃ vaḍḍheti ekacco adho, ekacco samantato. "
  5515. 565515,120,517,124,133,1,67,9,Ekopi tena tena vā kāraṇena evaṃ pasāreti ālokamiva rūpadassanakāmo.
  5516. 565516,120,517,134,136,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  5517. 565517,120,517,137,164,1,50,6,‘‘ pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyan’’ ti( a. ni.10.25; dī. ni.3.360).
  5518. 565518,120,517,165,172,1,59,7,Advayan ti idaṃ pana ekassa aññabhāvānupagamanatthaṃ vuttaṃ.
  5519. 565519,120,517,173,191,1,143,16,"Yathā hi udakaṃ paviṭṭhassa sabbadisāsu udakameva hoti na aññaṃ, evameva pathavīkasiṇaṃ pathavīkasiṇameva hoti, natthi tassa aññakasiṇasambhedoti. "
  5520. 565520,120,517,192,195,1,18,3,Esa nayo sabbattha.
  5521. 565521,120,517,196,204,1,58,7,Appamāṇan ti idaṃ tassa tassa pharaṇaappamāṇavasena vuttaṃ.
  5522. 565522,120,517,205,223,1,90,13,"Tañhi manasā pharanto sakalameva pharati, na‘‘ ayamassa ādi idaṃ majjhan’’ ti pamāṇaṃ gaṇhātīti. "
  5523. 565523,120,517,224,228,1,58,4,Ākāsakasiṇan ti kasiṇugghāṭimākāso paricchedākāsakasiṇañca.
  5524. 565524,120,517,229,234,1,52,4,Viññāṇakasiṇan ti kasiṇugghāṭimākāse pavattaviññāṇaṃ.
  5525. 565525,120,517,235,249,1,171,12,"Tattha kasiṇavasena kasiṇugghāṭimākāse, kasiṇugghāṭimākāsavasena tattha pavattaviññāṇe uddhaṃadhotiriyatā veditabbā, paricchedākāsakasiṇassapi vaḍḍhanīyattā tassa vasenapīti. "
  5526. 565526,120,518,2,11,1,51,5,26. Idāni bhāvanāpabhedaṃ dassento dve {bhāvanā}tiādimāha.
  5527. 565527,120,518,12,30,1,146,15,"Tattha {lokiyā}tiādīsu loko vuccati lujjanapalujjanaṭṭhena vaṭṭaṃ, tasmiṃ pariyāpannabhāvena loke niyuttāti lokiyā, lokiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanā lokiyā. "
  5528. 565528,120,518,31,42,1,79,10,"Kiñcāpi dhammānaṃ bhāvanāti vohāravasena vuccati, tehi pana visuṃ bhāvanā natthi. "
  5529. 565529,120,518,43,51,1,47,7,Te eva hi dhammā bhāviyamānā {bhāvanā}ti vuccanti.
  5530. 565530,120,518,52,60,1,67,7,"Uttiṇṇāti uttarā, loke apariyāpannabhāvena lokato uttarāti lokuttarā. "
  5531. 565531,120,519,2,6,1,46,4,Rūpabhavasaṅkhāte rūpe avacarantīti rūpāvacarā.
  5532. 565532,120,519,7,12,1,62,5,Kusala saddo panettha ārogyaanavajjachekasukhavipākesu dissati.
  5533. 565533,120,519,13,19,1,22,4,‘‘ Kacci nu bhoto kusalaṃ?
  5534. 565534,120,519,20,42,1,36,5,Kacci bhoto anāmayan’’ tiādīsu( jā.1.15.146;2.20.129) ārogye.
  5535. 565535,120,519,43,52,1,38,5,"‘‘ Katamo pana, bhante, kāyasamācāro kusalo? "
  5536. 565536,120,519,53,103,1,151,21,"Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro anavajjo’’ ti( ma. ni.2.361) ca‘‘ puna caparaṃ, bhante, etadānuttariyaṃ, yathā bhagavā dhammaṃ deseti kusalesu dhammesū’’ ti( dī. ni.3.145) ca evamādīsu anavajje."
  5537. 565537,120,519,104,151,1,126,17,"‘‘ Taṃ kiṃ maññasi, rājakumāra, kusalo tvaṃ rathassa aṅgapaccaṅgānan’’ ti?( Ma. ni.2.87)‘‘ kusalā naccagītassa sikkhitā cāturitthiyo’’ ti( jā.2.22.94) ca ādīsu cheke."
  5538. 565538,120,519,152,191,1,124,15,‘‘ Kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhatī’’ ti( dī. ni.3.80)‘‘ kusalassa kammassa katattā upacitattā’’ ti( dha. sa.431) ca ādīsu sukhavipāke.
  5539. 565539,120,519,192,197,1,52,5,Svāyamidha ārogyepi anavajjepi sukhavipākepi vaṭṭati.
  5540. 565540,120,519,198,231,1,239,28,"Vacanattho panettha kucchite pāpake dhamme salayanti calayanti kampenti viddhaṃsentīti kusalā, kucchitena vā ākārena sayanti pavattantīti kusā, te akusalasaṅkhāte kuse lunanti chindantīti kusalā, kucchitānaṃ vā sānato tanukaraṇato kusaṃ, ñāṇaṃ. "
  5541. 565541,120,519,232,257,1,213,22,"Tena kusena lātabbā gahetabbā pavattetabbāti kusalā, yathā vā kusā ubhayabhāgagataṃ hatthappadesaṃ lunanti, evamimepi uppannānuppannabhāvena ubhayabhāgagataṃ saṃkilesapakkhaṃ lunanti, tasmā kusā viya lunantīti kusalā. "
  5542. 565542,120,519,258,261,1,33,3,Tesaṃ rūpāvacarakusalānaṃ bhāvanā.
  5543. 565543,120,519,262,266,1,49,4,Arūpabhavasaṅkhāte arūpe avacarantīti arūpāvacarā.
  5544. 565544,120,519,267,278,1,97,9,"Tebhūmakavaṭṭe pariyāpannā antogadhāti pariyāpannā, tasmiṃ na pariyāpannāti apariyāpannā, lokuttarā. "
  5545. 565545,120,520,2,10,1,57,7,Kāmāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā kasmā na vuttāti ce?
  5546. 565546,120,520,11,17,1,62,6,Appanāppattāya eva bhāvanāya abhidhamme bhāvanāti adhippetattā.
  5547. 565547,120,520,18,20,1,15,2,Vuttañhi tattha–
  5548. 565548,120,521,2,53,1,361,45,"‘ ‘ Yogavihitesu vā kammāyatanesu yogavihitesu vā sippāyatanesu yogavihitesu vā vijjāṭṭhānesu kammassakataṃ vā saccānulomikaṃ vā rūpaṃ aniccanti vā, vedanā aniccāti vā, saññā aniccāti vā, saṅkhārā aniccāti vā, viññāṇaṃ aniccanti vā yaṃ evarūpaṃ anulomikaṃ khantiṃ diṭṭhiṃ ruciṃ mudiṃ pekkhaṃ dhammanijjhānakkhantiṃ parato asutvā paṭilabhati, ayaṃ vuccati cintāmayā paññā. "
  5549. 565549,120,521,54,69,1,108,12,"Yogavihitesu vā kammāyatanesu… pe… dhammanijjhānakkhantiṃ parato sutvā paṭilabhati, ayaṃ vuccati sutamayā paññā. "
  5550. 565550,120,521,70,83,1,47,6,Sabbāpi samāpannassa paññā bhāvanāmayā paññā’’ ti( vibha.768).
  5551. 565551,120,522,2,12,1,91,9,Sā pana kāmāvacarabhāvanā āvajjanabhavaṅgapātehi antaritattā bhāvanāti na vuttāti veditabbā.
  5552. 565552,120,522,13,21,1,123,8,Sabbesaṃ pana puññānaṃ tividhapuññakiriyavatthūnaṃ antogadhattā upacārasamādhivipassanāsamādhīnaṃ bhāvanāmayapuññatā siddhā.
  5553. 565553,120,522,22,27,1,39,5,Idha pana lokiyabhāvanāya eva saṅgahitā.
  5554. 565554,120,522,28,33,1,44,4,Rūpārūpāvacarānaṃ tividhabhāve {hīnā}ti lāmakā.
  5555. 565555,120,522,34,41,1,51,6,"Hīnuttamānaṃ majjhe bhavā majjhā, majjhimātipi pāṭho. "
  5556. 565556,120,522,42,48,1,42,5,"Padhānabhāvaṃ nītāti paṇītā, uttamāti attho. "
  5557. 565557,120,522,49,53,1,49,4,Āyūhanavasena ayaṃ hīnamajjhimapaṇītatā veditabbā.
  5558. 565558,120,522,54,72,1,87,16,"Yassā hi āyūhanakkhaṇe chando vā hīno hoti vīriyaṃ vā cittaṃ vā vīmaṃsā vā, sā hīnā nāma. "
  5559. 565559,120,522,73,81,1,41,7,"Yassā te dhammā majjhimā, sā majjhimā nāma. "
  5560. 565560,120,522,82,90,1,37,7,"Yassā te dhammā paṇītā, sā paṇītā nāma. "
  5561. 565561,120,522,91,108,1,128,15,"Mudukehi vā indriyehi sampayuttā hīnā nāma, majjhimehi indriyehi sampayuttā majjhimā, adhimattehi indriyehi sampayuttā paṇītā nāma. "
  5562. 565562,120,522,109,114,1,54,5,Apariyāpannāya hīnamajjhimattābhāvā paṇītatā eva vuttā.
  5563. 565563,120,522,115,121,1,43,6,Sā hi uttamaṭṭhena atappakaṭṭhena ca paṇītā.
  5564. 565564,120,523,2,15,1,95,9,27. Paṭhamabhāvanācatukke {bhāvetī}ti ekasmiṃyeva khaṇe tathā tathā paṭivijjhanto ariyamaggaṃ bhāveti.
  5565. 565565,120,523,16,21,1,60,4,Dutiyabhāvanācatukke {esanābhāvanā}ti appanāpubbabhāge bhāvanā.
  5566. 565566,120,523,22,29,1,42,7,Sā hi appanaṃ esanti etāyāti esanāti vuttā.
  5567. 565567,120,523,30,33,1,32,2,{Paṭilābhabhāvanā}ti appanābhāvanā.
  5568. 565568,120,523,34,41,1,51,7,Sā hi tāya esanāya paṭilabbhatīti paṭilābhoti vuttā.
  5569. 565569,120,523,42,49,1,69,6,{Ekarasābhāvanā}ti paṭilābhe vasībhāvaṃ pattukāmassa payogakāle bhāvanā.
  5570. 565570,120,523,50,64,1,100,14,Sā hi tena tena pahānena tehi tehi kilesehi vimuttattā vimuttirasena ekarasāti katvā ekarasāti vuttā.
  5571. 565571,120,523,65,73,1,72,6,{Āsevanābhāvanā}ti paṭilābhe vasippattassa yathāruci paribhogakāle bhāvanā.
  5572. 565572,120,523,74,80,1,39,6,Sā hi bhusaṃ sevīyatīti āsevanāti vuttā.
  5573. 565573,120,523,81,94,1,76,8,"Keci pana‘‘ āsevanābhāvanā vasīkammaṃ, ekarasābhāvanā sabbatthikā’’ ti vaṇṇayanti. "
  5574. 565574,120,523,95,101,1,75,6,Catukkavibhāge samādhiṃ samāpajjantānan ti vattamānasamīpe vattamānavacanaṃ.
  5575. 565575,120,523,102,108,1,36,5,Tattha {jātā}ti tasmiṃ pubbabhāge jātā.
  5576. 565576,120,523,109,115,1,47,5,Ekarasā {hontī}ti appanuppādane samānakiccā honti.
  5577. 565577,120,523,116,120,1,39,4,Samādhiṃ samāpannānan ti appitappanānaṃ.
  5578. 565578,120,523,121,127,1,33,5,Tattha {jātā}ti tassā appanāya jātā.
  5579. 565579,120,523,128,134,1,64,5,Aññamaññaṃ {nātivattantī}ti samappavattiyā aññamaññaṃ nātikkamanti.
  5580. 565580,120,523,135,154,1,228,17,Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ {bhāvayato}tiādīsu ekakkhaṇepi ekekassa indriyassa sakasakakiccakaraṇe taṃtaṃnissayavasena sakasakakiccakārakāni sesānipi indriyāni vimuttirasena ekarasā hontīti vimuttiraseneva ekarasaṭṭhena bhāvanā.
  5581. 565581,120,523,155,158,1,36,3,Balabojjhaṅgamaggaṅgesupi eseva nayo.
  5582. 565582,120,523,159,163,1,32,4,Ekarasāti ca liṅgavipallāso kato.
  5583. 565583,120,524,2,8,1,37,5,Idha {bhikkhū}ti imasmiṃ sāsane bhikkhu.
  5584. 565584,120,524,9,13,1,32,4,Saṃsāre bhayaṃ ikkhatīti bhikkhu.
  5585. 565585,120,524,14,27,1,110,10,"Pubbaṇhasamayan tiādīsu accantasaṃyogatthe upayogavacanaṃ, atthato pana bhummameva , divasassa pubbakāleti attho. "
  5586. 565586,120,524,28,34,1,44,5,{Āsevatī}ti vasippattaṃ samādhiṃ bhusaṃ sevati.
  5587. 565587,120,524,35,39,1,42,4,Majjhanhikasamayan ti divasassa majjhakāle.
  5588. 565588,120,524,40,44,1,39,4,Sāyanhasamayan ti divasassa sāyanhakāle.
  5589. 565589,120,524,45,49,1,36,4,Purebhattan ti divābhattato purekāle.
  5590. 565590,120,524,50,54,1,40,4,Pacchābhattan ti divābhattato pacchākāle.
  5591. 565591,120,524,55,61,1,40,5,Purimepi {yāme}ti rattiyā paṭhame koṭṭhāse.
  5592. 565592,120,524,62,65,1,17,2,{Kāḷe}ti kāḷapakkhe.
  5593. 565593,120,524,66,69,1,19,2,{Juṇhe}ti sukkapakkhe.
  5594. 565594,120,524,70,78,1,63,6,"Purimepi {vayokhandhe}ti paṭhame vayokoṭṭhāse, paṭhamavayeti attho. "
  5595. 565595,120,524,79,90,1,95,11,Tīsu ca vayesu vassasatāyukassa purisassa ekekasmiṃ vaye catumāsādhikāni tettiṃsa vassāni honti.
  5596. 565596,120,525,2,19,1,186,13,28. Tatiyabhāvanācatukke tattha jātānaṃ dhammānaṃ {anativattanaṭṭhenā}ti tattha nekkhammādīsu bhāvanāvisesesu jātānaṃ samādhipaññāsaṅkhātānaṃ yuganaddhadhammānaṃ aññamaññaṃ anatikkamanabhāvena.
  5597. 565597,120,525,20,30,1,111,9,Indriyānaṃ {ekarasaṭṭhenā}ti tattheva saddhādīnaṃ indriyānaṃ nānākilesehi vimuttattā vimuttirasena ekarasabhāvena.
  5598. 565598,120,525,31,38,1,101,6,{Tadupagavīriyavāhanaṭṭhenā}ti tesaṃ anativattanaekarasabhāvānaṃ anucchavikassa vīriyassa vāhanabhāvena.
  5599. 565599,120,525,39,47,1,54,7,{Āsevanaṭṭhenā}ti yā tassa tasmiṃ samaye pavattā āsevanā.
  5600. 565600,120,525,48,51,1,30,3,Tassā āsevanāya āsevanabhāvena.
  5601. 565601,120,526,2,8,1,91,6,Rūpasaññan ti kusalavipākakiriyavasena pañcadasavidhaṃ rūpāvacarajjhānasaṅkhātaṃ rūpasaññaṃ.
  5602. 565602,120,526,9,82,1,145,16,"Rūpāvacarajjhānampi hi rūpanti vuccati‘‘ rūpī rūpāni passatī’’ tiādīsu( dī. ni.2.174; a. ni.8.66; dha. sa.248), tassa jhānassa ārammaṇampi‘‘ bahiddhā rūpāni passati suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ tiādīsu( dī. ni.2.173; a. ni.8.65-66; dha. sa.247,249). "
  5603. 565603,120,526,83,91,1,70,7,Rūpāvacarajjhānañhi saññāsīsena rūpe saññāti katvā rūpasaññāti vuccati.
  5604. 565604,120,526,92,102,1,87,9,"Paṭighasaññan ti kusalavipākā pañca, akusalavipākā pañcāti evaṃ dasavidhaṃ paṭighasaññaṃ. "
  5605. 565605,120,526,103,115,1,126,11,Dvipañcaviññāṇasampayuttā hi saññā cakkhādīnaṃ vatthūnaṃ rūpādīnaṃ ārammaṇānañca paṭighātena uppannattā paṭighasaññāti vuccati.
  5606. 565606,120,526,116,124,1,79,8,Rūpasaññā saddasaññā gandhasaññā rasasaññā phoṭṭhabbasaññātipi etissā eva nāmaṃ.
  5607. 565607,120,526,125,145,1,195,15,"Nānattasaññan ti aṭṭha kāmāvacarakusalasaññā, dvādasa akusalasaññā , ekādasa kāmāvacarakusalavipākasaññā, dve akusalavipākasaññā, ekādasa kāmāvacarakiriyasaññāti evaṃ catucattālīsavidhaṃ nānattasaññaṃ. "
  5608. 565608,120,526,146,165,1,172,18,"Sā hi nānatte nānāsabhāve rūpasaddādibhede gocare pavattā saññāti nānattasaññā, catucattālīsabhedato nānattā nānāsabhāvā aññamaññaṃ asadisā saññāti vā nānattasaññāti vuccati. "
  5609. 565609,120,526,166,170,1,47,4,Saññābahukattepi jātiggahaṇena ekavacanaṃ kataṃ.
  5610. 565610,120,527,2,7,1,42,5,Niccasaññan ti niccanti saññaṃ niccasaññaṃ.
  5611. 565611,120,527,8,11,1,27,3,Evaṃ sukhasaññaṃ attasaññaṃ.
  5612. 565612,120,527,12,16,1,27,4,Nandin ti sappītikaṃ taṇhaṃ.
  5613. 565613,120,527,17,21,1,26,4,Rāgan ti nippītikaṃ taṇhaṃ.
  5614. 565614,120,527,22,26,1,30,4,Samudayan ti rāgassa samudayaṃ.
  5615. 565615,120,527,27,34,1,66,7,Atha vā bhaṅgānupassanāya bhaṅgasseva dassanato saṅkhārānaṃ udayaṃ.
  5616. 565616,120,527,35,44,1,82,8,"Ādānan ti nibbattanavasena kilesānaṃ, adosadassāvitāya saṅkhatārammaṇassa vā ādānaṃ. "
  5617. 565617,120,527,45,50,1,44,5,Ghanasaññan ti santativasena ghananti saññaṃ.
  5618. 565618,120,527,51,56,1,45,5,Āyūhanan ti saṅkhārānaṃ atthāya payogakaraṇaṃ.
  5619. 565619,120,527,57,61,1,30,4,Dhuvasaññan ti thiranti saññaṃ.
  5620. 565620,120,527,62,65,1,25,3,Nimittan ti niccanimittaṃ.
  5621. 565621,120,527,66,69,1,26,3,Paṇidhin ti sukhapatthanaṃ.
  5622. 565622,120,527,70,75,1,39,5,Abhinivesan ti atthi attāti abhinivesaṃ.
  5623. 565623,120,527,76,79,1,54,3,Sārādānābhinivesan ti niccasārattasāragahaṇābhinivesaṃ.
  5624. 565624,120,527,80,111,1,124,14,Sammohābhinivesan ti‘‘ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan’’ tiādivasena( saṃ. ni.2.20)‘‘ issarato loko sambhotī’’ tiādivasena ca sammohābhinivesaṃ.
  5625. 565625,120,527,112,117,1,66,5,Ālayābhinivesan ti ādīnavādassanena allīyitabbamidanti abhinivesaṃ.
  5626. 565626,120,527,118,121,1,31,3,Appaṭisaṅkhan ti anupāyagahaṇaṃ.
  5627. 565627,120,527,122,126,1,50,4,Saññogābhinivesan ti kāmayogādikaṃ kilesappavattiṃ.
  5628. 565628,120,528,2,9,1,57,6,{Diṭṭhekaṭṭhe}ti diṭṭhīhi saha ekasmiṃ ṭhitāti diṭṭhekaṭṭhā.
  5629. 565629,120,528,10,12,1,15,2,Te diṭṭhekaṭṭhe.
  5630. 565630,120,528,13,19,1,43,5,"Kilesenti upatāpenti, vibādhenti vāti kilesā. "
  5631. 565631,120,528,20,22,1,9,2,Te kilese.
  5632. 565632,120,528,23,27,1,49,4,Duvidhañhi ekaṭṭhaṃ pahānekaṭṭhaṃ sahajekaṭṭhañca.
  5633. 565633,120,528,28,55,1,125,13,"Pahānekaṭṭhaṃ sakkāyadiṭṭhipamukhāhi tesaṭṭhiyā diṭṭhīhi saha( paṭi. ma. aṭṭha.2.1.118) yāva sotāpattimaggena pahānā, tāva ekasmiṃ puggale ṭhitāti attho. "
  5634. 565634,120,528,56,57,1,17,1,Idamidhādhippetaṃ.
  5635. 565635,120,528,58,64,1,46,6,Dasasu hi kilesesu idha diṭṭhikilesoyeva āgato.
  5636. 565636,120,528,65,110,1,383,40,"Sesesu pana apāyagamanīyo lobho doso moho māno vicikicchā thinaṃ uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappanti nava kilesā diṭṭhiyā saha pahānekaṭṭhā hutvā sotāpattimaggena pahīyanti, rāgadosamohapamukhesu vā diyaḍḍhesu kilesasahassesu sotāpattimaggena diṭṭhiyā pahīyamānāya diṭṭhiyā saha apāyagamanīyā sabbakilesā pahānekaṭṭhavasena pahīyanti, sahajekaṭṭhe diṭṭhiyā saha ekasmiṃ citte ṭhitāti attho. "
  5637. 565637,120,528,111,143,1,329,31,"Sotāpattimaggena hi dvīsu diṭṭhisampayuttaasaṅkhārikacittesu pahīyamānesu tehi sahajāto lobho moho uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappanti ime kilesā sahajekaṭṭhavasena pahīyanti, dvīsu diṭṭhisampayuttasasaṅkhārikacittesu pahīyamānesu tehi sahajāto lobho moho thinaṃ uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappanti ime kilesā sahajekaṭṭhavasena pahīyanti. "
  5638. 565638,120,528,144,149,1,45,4,Oḷārike {kilese}ti oḷārikabhūte kāmarāgabyāpāde.
  5639. 565639,120,528,150,155,1,49,4,Anusahagate {kilese}ti sukhumabhūte kāmarāgabyāpāde.
  5640. 565640,120,528,156,160,1,39,3,{Sabbakilese}ti maggattayena pahīnāvasese.
  5641. 565641,120,529,2,8,1,45,5,Vīriyaṃ {vāhetī}ti yogāvacaro vīriyaṃ pavatteti.
  5642. 565642,120,529,9,22,1,105,9,Heṭṭhā esanāpaṭilābhaekarasaāsevanavacanāni bhāvanānaṃ visesadassanatthaṃ vuttāni‘‘ evaṃbhūtā ca bhāvanā’’ ti.
  5643. 565643,120,529,23,51,1,194,20,Idha‘‘ tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena indriyānaṃ ekarasaṭṭhena tadupagavīriyavāhanaṭṭhena āsevanaṭṭhenā’’ ti vacanāni bhāvanāhetudassanatthaṃ vuttāni‘‘ iminā ca iminā ca hetunā bhāvanā’’ ti.
  5644. 565644,120,529,52,62,1,100,9,"Heṭṭhā āsevanābhāvanāti nānākkhaṇavasena vuttā, idha āsevanaṭṭhena bhāvanāti ekakkhaṇavasenāti viseso. "
  5645. 565645,120,529,63,74,1,101,10,Rūpaṃ passanto {bhāvetī}tiādīsu rūpādīni passitabbākārena passanto bhāvetabbaṃ bhāvanaṃ bhāvetīti attho.
  5646. 565646,120,529,75,84,1,58,7,"Ekarasā {hontī}ti vimuttirasena, kiccarasena vā ekarasā honti. "
  5647. 565647,120,529,85,88,1,26,2,{Vimuttiraso}ti sampattiraso.
  5648. 565648,120,529,89,95,1,54,6,Kiccasampattiatthena raso nāma pavuccatīti hi vuttanti.
  5649. 565649,120,530,2,4,1,33,2,Bhāvetabbaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5650. 565650,120,531,2,2,1,27,1,Sacchikātabbaniddesavaṇṇanā
  5651. 565651,120,532,2,11,1,82,5,29. Sacchikātabbaniddese dasa ekuttaravissajjanāni paṭilābhasacchikiriyāvasena vuttāni.
  5652. 565652,120,532,12,17,1,48,4,Tattha akuppā {cetovimuttī}ti arahattaphalavimutti.
  5653. 565653,120,532,18,34,1,105,14,"Sā hi na kuppati na calati na parihāyatīti akuppā, sabbakilesehi cittassa vimuttattā cetovimuttīti vuccati. "
  5654. 565654,120,532,35,39,1,19,3,{Vijjā}ti tisso vijjā.
  5655. 565655,120,532,40,72,1,141,15,"{Vimuttī}ti dasuttarapariyāyena arahattaphalaṃ vuttaṃ, saṅgītipariyāyena pana‘‘ vimuttīti dve vimuttiyo cittassa ca adhimutti nibbānañcā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.3.304) vuttaṃ. "
  5656. 565656,120,532,73,89,1,119,14,"Ettha ca aṭṭha samāpattiyo nīvaraṇādīhi suṭṭhu vimuttattā vimutti nāma, nibbānaṃ sabbasaṅkhatato vimuttattā vimutti nāma. "
  5657. 565657,120,532,90,103,1,102,12,Tisso {vijjā}ti pubbenivāsānussatiñāṇaṃ vijjā sattānaṃ cutūpapāte ñāṇaṃ vijjā āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ vijjā.
  5658. 565658,120,532,104,109,1,51,4,"Tamavijjhanaṭṭhena vijjā, viditakaraṇaṭṭhenāpi vijjā. "
  5659. 565659,120,532,110,122,1,120,11,"Pubbenivāsānussatiñāṇañhi uppajjamānaṃ pubbenivāsaṃ chādetvā ṭhitaṃ tamaṃ vijjhati, pubbenivāsañca viditaṃ karotīti vijjā. "
  5660. 565660,120,532,123,133,1,92,9,"Cutūpapāte ñāṇaṃ cutipaṭisandhicchādakaṃ tamaṃ vijjhati, cutūpapātañca viditaṃ karotīti vijjā. "
  5661. 565661,120,532,134,146,1,96,11,"Āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ catusaccacchādakaṃ tamaṃ vijjhati, catusaccadhamme ca viditaṃ karotīti vijjā. "
  5662. 565662,120,532,147,157,1,86,6,"Cattāri {sāmaññaphalānī}ti sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ. "
  5663. 565663,120,532,158,166,1,60,7,"Pāpadhamme sameti vināsetīti samaṇo, samaṇassa bhāvo sāmaññaṃ. "
  5664. 565664,120,532,167,170,1,32,3,Catunnaṃ ariyamaggānametaṃ nāmaṃ.
  5665. 565665,120,532,171,174,1,33,3,Sāmaññassa phalāni sāmaññaphalāni.
  5666. 565666,120,533,2,14,1,108,7,"Pañca {dhammakkhandhā}ti sīlakkhandho, samādhikkhandho, paññākkhandho, vimuttikkhandho, vimuttiñāṇadassanakkhandho. "
  5667. 565667,120,533,15,19,1,45,3,{Dhammakkhandhā}ti dhammavibhāgā dhammakoṭṭhāsā.
  5668. 565668,120,533,20,24,1,30,4,Sīlakkhandhā dīsupi eseva nayo.
  5669. 565669,120,533,25,30,1,61,4,Lokiyalokuttarā sīlasamādhipaññā eva sīlasamādhipaññākkhandhā .
  5670. 565670,120,533,31,34,1,62,3,Samucchedapaṭippassaddhinissaraṇavimuttiyo eva vimuttikkhandho.
  5671. 565671,120,533,35,39,1,59,4,Tividhā vimuttipaccavekkhaṇā eva vimuttiñāṇadassanakkhandho.
  5672. 565672,120,533,40,43,1,13,3,So lokiyo eva.
  5673. 565673,120,533,44,54,1,113,9,"Jānanaṭṭhena ñāṇameva dassanaṭṭhena dassananti ñāṇadassanaṃ, vimuttīnaṃ ñāṇadassanaṃ vimuttiñāṇadassananti vuccati. "
  5674. 565674,120,533,55,59,1,68,4,Vikkhambhanatadaṅgavimuttiyo pana samādhipaññākkhandheheva saṅgahitā.
  5675. 565675,120,533,60,69,1,68,8,"Ime pañca dhammakkhandhā sekkhānaṃ sekkhā, asekkhānaṃ asekkhāti vuttā. "
  5676. 565676,120,533,70,77,1,57,7,Etesu hi lokiyā ca nissaraṇavimutti ca nevasekkhānāsekkhā.
  5677. 565677,120,533,78,90,1,77,11,"Sekkhā hontāpi sekkhānaṃ ime iti sekkhā, asekkhānaṃ ime iti asekkhāti vuccanti."
  5678. 565678,120,533,91,106,1,121,11,‘‘ Sekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hotī’’ ti ettha pana nissaraṇavimuttiyā ārammaṇakaraṇavasena samannāgatoti veditabbo.
  5679. 565679,120,533,107,113,1,33,5,Cha {abhiññā}ti cha adhikāni ñāṇāni.
  5680. 565680,120,533,114,116,1,10,2,Katamā cha?
  5681. 565681,120,533,117,133,1,123,10,"Iddhividhañāṇaṃ , dibbasotadhātuñāṇaṃ, pubbenivāsānussatiñāṇaṃ, cetopariyañāṇaṃ, dibbacakkhuñāṇaṃ, āsavānaṃ khaye ñāṇanti imā cha. "
  5682. 565682,120,534,2,13,1,88,9,"Satta {khīṇāsavabalānī}ti khīṇā āsavā assāti khīṇāsavo, khīṇāsavassa balāni khīṇāsavabalāni. "
  5683. 565683,120,534,14,16,1,14,2,Katamāni satta?
  5684. 565684,120,534,17,19,1,17,2,Vuttāni bhagavatā–
  5685. 565685,120,535,2,17,1,102,12,"‘ ‘ Idha, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. "
  5686. 565686,120,535,18,56,1,234,29,"Yampi, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti‘ khīṇā me āsavā’ ti."
  5687. 565687,120,536,2,17,1,108,12,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmāti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. "
  5688. 565688,120,536,18,32,1,62,9,"Yampi, bhikkhave… pe… idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti… pe…."
  5689. 565689,120,537,2,22,1,174,17,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi. "
  5690. 565690,120,537,23,37,1,62,9,"Yampi, bhikkhave… pe… idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti… pe…."
  5691. 565691,120,538,2,16,1,90,11,"‘ ‘ Puna caparaṃ, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā. "
  5692. 565692,120,538,17,22,1,41,4,Pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni.
  5693. 565693,120,538,23,28,1,39,5,Satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā.
  5694. 565694,120,538,29,35,1,45,6,Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito.
  5695. 565695,120,538,36,96,1,205,27,"Yampi, bhikkhave, khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti‘ khīṇā me āsavā’’’ ti( a. ni.10.90; dī. ni.3.357; paṭi. ma.2.44). "
  5696. 565696,120,539,2,18,1,148,12,"Tattha paṭhamena balena dukkhasaccapaṭivedho, dutiyena samudayasaccapaṭivedho, tatiyena nirodhasaccapaṭivedho, catūhi maggasaccapaṭivedho pakāsito hoti. "
  5697. 565697,120,540,2,12,1,94,9,Aṭṭha {vimokkhā}ti ārammaṇe adhimuccanaṭṭhena paccanīkadhammehi ca suṭṭhu muccanaṭṭhena vimokkhā.
  5698. 565698,120,540,13,17,1,12,2,‘‘ Katame aṭṭha?
  5699. 565699,120,540,18,25,1,41,6,"Rūpī rūpāni passati, ayaṃ paṭhamo vimokkho. "
  5700. 565700,120,540,26,35,1,65,8,"Ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati, ayaṃ dutiyo vimokkho."
  5701. 565701,120,540,36,46,1,48,7,"‘ Subhan’ teva adhimutto hoti, ayaṃ tatiyo vimokkho. "
  5702. 565702,120,540,47,66,1,165,16,"Sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā‘ ananto ākāso’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati, ayaṃ catuttho vimokkho. "
  5703. 565703,120,540,67,82,1,119,12,"Sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma‘ anantaṃ viññāṇan’ ti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati, ayaṃ pañcamo vimokkho. "
  5704. 565704,120,540,83,99,1,114,12,"Sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma‘ natthi kiñcī’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati, ayaṃ chaṭṭho vimokkho. "
  5705. 565705,120,540,100,110,1,104,9,"Sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati, ayaṃ sattamo vimokkho. "
  5706. 565706,120,540,111,145,1,112,10,"Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, ayaṃ aṭṭhamo vimokkho’’ ti( dī. ni.2.174;3.358; a. ni.8.66). "
  5707. 565707,120,541,2,8,1,49,5,Nava {anupubbanirodhā}ti nava anupaṭipāṭiyā nirodhā.
  5708. 565708,120,541,9,13,1,11,2,‘‘ Katame nava?
  5709. 565709,120,541,14,97,1,547,53,"Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa kāmasaññā niruddhā hoti, dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa vitakkavicārā niruddhā honti, tatiyaṃ jhānaṃ samāpannassa pīti niruddhā hoti, catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa assāsapassāsā niruddhā honti, ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā niruddhā hoti, viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā niruddhā hoti, ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hoti, nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti, saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā hontī’’ ti( a. ni.9.31; dī. ni.3.344,359). "
  5710. 565710,120,542,2,11,1,69,8,Dasa asekkhā {dhammā}ti upari sikkhitabbābhāvato na sikkhantīti asekkhā.
  5711. 565711,120,542,12,25,1,79,10,"Atha vā tīsu sikkhāsu sikkhantīti sekkhā, vuddhippattā sekkhāti asekkhā, arahanto. "
  5712. 565712,120,542,26,30,1,26,4,Asekkhānaṃ ime iti asekkhā.
  5713. 565713,120,542,31,35,1,11,2,‘‘ Katame dasa?
  5714. 565714,120,542,36,79,1,203,21,"Asekkhā sammādiṭṭhi, asekkho sammāsaṅkappo, asekkhā sammāvācā, asekkho sammākammanto, asekkho sammāājīvo, asekkho sammāvāyāmo, asekkhā sammāsati, asekkho sammāsamādhi, asekkhaṃ sammāñāṇaṃ, asekkhā sammāvimuttī’’ ti( dī. ni.3.348,360). "
  5715. 565715,120,542,80,86,1,67,6,Asekkhaṃ sammāñāṇan ti arahattaphalapaññaṃ ṭhapetvā sesalokiyapaññā.
  5716. 565716,120,542,87,90,1,35,2,{Sammāvimuttī}ti arahattaphalavimutti.
  5717. 565717,120,542,91,105,1,25,3,Aṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.348) pana vuttaṃ–
  5718. 565718,120,543,2,9,1,60,6,‘ ‘ Asekkhā sammādiṭṭhītiādayo sabbepi phalasampayuttadhammā eva.
  5719. 565719,120,543,10,18,1,63,8,Ettha ca sammādiṭṭhi sammāñāṇanti dvīsu ṭhānesu paññāva kathitā.
  5720. 565720,120,543,19,29,1,78,8,Sammāvimuttīti iminā pana padena vuttāvasesā phalasamāpattidhammā saṅgahitā’’ ti.
  5721. 565721,120,544,2,10,1,71,6,"Sabbaṃ , bhikkhave, sacchikātabban tiādīsu ārammaṇasacchikiriyā veditabbā. "
  5722. 565722,120,544,11,34,1,217,20,"Rūpaṃ passanto {sacchikarotī}tiādīsu rūpādīni lokiyāni passitabbākārena passanto tāneva rūpādīni ārammaṇasacchikiriyāya sacchikaroti, rūpādīni vā passitabbākārena passanto tena hetunā sacchikātabbaṃ nibbānaṃ sacchikaroti. "
  5723. 565723,120,544,35,41,1,55,6,Passantoti hi padaṃ hetuatthepi akkharacintakā icchanti.
  5724. 565724,120,544,42,50,1,117,8,Anaññātaññassāmītindriyādīni pana lokuttarāni paccavekkhaṇavasena passanto tāneva ārammaṇasacchikiriyāya sacchikaroti.
  5725. 565725,120,544,51,64,1,130,9,‘‘ Amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena sacchikarotī’’ ti idaṃ pariññeyyapahātabbasacchikātabbabhāvetabbesu sacchikātabbattā ujukameva.
  5726. 565726,120,544,65,88,1,193,20,"Ye ye dhammā sacchikatā honti, te te dhammā phassitā {hontī}ti ārammaṇasacchikiriyāya sacchikatā ārammaṇaphassena phuṭṭhā honti, paṭilābhasacchikiriyāya sacchikatā paṭilābhaphassena phuṭṭhā hontīti. "
  5727. 565727,120,545,2,4,1,36,2,Sacchikātabbaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5728. 565728,120,546,2,2,1,32,1,Hānabhāgiyacatukkaniddesavaṇṇanā
  5729. 565729,120,547,2,18,1,116,11,"30. Idāni yasmā hānabhāgiyāditā ekekasseva samādhissa avatthābhedena hoti, tasmā hānabhāgiyacatukkaṃ ekatoyeva niddiṭṭhaṃ. "
  5730. 565730,120,547,19,28,1,64,8,Tattha paṭhamassa jhānassa lābhin ti paṭhamassa jhānassa lābhino .
  5731. 565731,120,547,29,31,1,24,2,Sāmiatthe upayogavacanaṃ.
  5732. 565732,120,547,32,38,1,47,6,Lābho sacchikiriyā assa atthīti lābhīti vuccati.
  5733. 565733,120,547,39,48,1,96,7,"{Kāmasahagatā}ti ettha sahagatasaddassa ārammaṇattho adhippeto, vatthukāmakilesakāmārammaṇāti attho. "
  5734. 565734,120,547,49,58,1,93,7,"{Saññāmanasikārā}ti javanasaññā ca tadāvajjanamanasikāro ca, saññāsampayuttamanasikāropi vaṭṭati. "
  5735. 565735,120,547,59,62,1,26,2,{Samudācarantī}ti pavattanti.
  5736. 565736,120,547,63,66,1,28,2,{Dhammo}ti paṭhamajjhānadhammo.
  5737. 565737,120,547,67,78,1,99,11,Jhānā parihāyanto tīhi kāraṇehi parihāyati kilesasamudācārena vā asappāyakiriyāya vā ananuyogena vā.
  5738. 565738,120,547,79,98,1,267,17,"Kilesasamudācārena parihāyanto sīghaṃ parihāyati, kammārāmatābhassārāmatāniddārāmatāsaṅgaṇikārāmatānuyogavasena asappāyakiriyāya parihāyanto dandhaṃ parihāyati, gelaññapaccayavekallādinā palibodhena abhikkhaṇaṃ asamāpajjanto ananuyogena parihāyantopi dandhaṃ parihāyati. "
  5739. 565739,120,547,99,104,1,58,5,Idha pana balavakāraṇameva dassento kilesasamudācāramevāha.
  5740. 565740,120,547,105,110,1,88,5,Dutiyajjhānādīhi pana parihāyanto heṭṭhimaheṭṭhimajjhānanikantisamudācārenapi parihāyati.
  5741. 565741,120,547,111,114,1,25,3,Kittāvatā parihīno hotīti?
  5742. 565742,120,547,115,123,1,53,7,"Yadā na sakkoti samāpajjituṃ, ettāvatā parihīno hotīti. "
  5743. 565743,120,547,124,136,1,108,10,"{Tadanudhammatā}ti anupavatto dhammo anudhammo, jhānaṃ adhikaṃ katvā pavattassa nikantidhammassetaṃ adhivacanaṃ. "
  5744. 565744,120,547,137,145,1,67,7,"Anudhammo eva anudhammatā, tassa jhānassa anudhammatā tadanudhammatā. "
  5745. 565745,120,547,146,149,1,14,2,{Satī}ti nikanti.
  5746. 565746,120,547,150,154,1,24,2,{Santiṭṭhatī}ti patiṭṭhāti .
  5747. 565747,120,547,155,163,1,63,7,Taṃ paṭhamajjhānaṃ anuvattamānā nikanti pavattatīti vuttaṃ hoti.
  5748. 565748,120,547,164,167,1,38,2,{Avitakkasahagatā}ti dutiyajjhānārammaṇā.
  5749. 565749,120,547,168,173,1,46,5,Tañhi natthettha vitakkoti avitakkanti vuccati.
  5750. 565750,120,547,174,177,1,34,2,{Nibbidāsahagatā}ti vipassanārammaṇā.
  5751. 565751,120,547,178,184,1,47,6,Sā hi saṅkhāresu nibbindanato nibbidāti vuccati.
  5752. 565752,120,547,185,207,1,32,5,‘‘ Nibbindaṃ virajjatī’’ ti( mahāva.23; saṃ. ni.3.61) hi vuttaṃ.
  5753. 565753,120,547,208,212,1,50,3,{Virāgūpasaṃhitā}ti ariyamaggapaṭisaññuttā vipassanā.
  5754. 565754,120,547,213,218,1,46,5,Vipassanā hi sikhāppattā maggavuṭṭhānaṃ pāpeti.
  5755. 565755,120,547,219,239,1,96,11,"Tasmā vipassanārammaṇā saññāmanasikārā‘‘ virāgūpasaṃhitā’’ ti vuccanti,‘‘ virāgā vimuccatī’’ ti hi vuttaṃ. "
  5756. 565756,120,548,2,6,1,52,3,{Vitakkasahagatā}ti vitakkavasena paṭhamajjhānārammaṇā.
  5757. 565757,120,548,7,15,1,92,7,{Upekkhāsukhasahagatā}ti tatramajjhattupekkhāya ca sukhavedanāya ca vasena tatiyajjhānārammaṇā.
  5758. 565758,120,548,16,24,1,73,7,{Pītisukhasahagatā}ti pītiyā ca sukhavedanāya ca vasena dutiyajjhānārammaṇā.
  5759. 565759,120,548,25,29,1,66,3,{Adukkhamasukhasahagatā}ti upekkhāvedanāvasena catutthajjhānārammaṇā.
  5760. 565760,120,548,30,45,1,97,13,"Sā hi vedanā na dukkhā na sukhāti adukkhamasukhāti vuccati , ma-kāro panettha padasandhivasena vutto. "
  5761. 565761,120,548,46,49,1,32,2,{Rūpasahagatā}ti rūpajjhānārammaṇā.
  5762. 565762,120,548,50,58,1,149,8,Nevasaññānāsaññāyatane ṭhitassa hānabhāgiyaṭhitibhāgiyanibbedhabhāgiyattesu vijjamānesupi visesabhāgiyattābhāvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ na niddiṭṭhaṃ.
  5763. 565763,120,548,59,83,1,237,21,"Sabbopi cesa lokiyo samādhi pamādavihārissa mudindriyassa hānabhāgiyo hoti, appamādavihārissa mudindriyassa ṭhitibhāgiyo hoti, taṇhācaritassa tikkhindriyassa visesabhāgiyo hoti, diṭṭhicaritassa tikkhindriyassa nibbedhabhāgiyo hotīti vuccati. "
  5764. 565764,120,549,2,4,1,41,2,Hānabhāgiyacatukkaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5765. 565765,120,550,2,2,1,27,1,Lakkhaṇattikaniddesavaṇṇanā
  5766. 565766,120,551,2,16,1,89,9,"31. Idāni yasmā ekekopi lokiyadhammo tilakkhaṇabbhāhato, tasmā lakkhaṇattikaṃ ekato niddiṭṭhaṃ. "
  5767. 565767,120,551,17,25,1,67,7,Tattha aniccaṃ {khayaṭṭhenā}ti tattha tattheva khīyanabhāvena aniccaṃ.
  5768. 565768,120,551,26,40,1,76,7,"‘‘ Khayadhammattā, vayadhammattā, virāgadhammattā, nirodhadhammattā aniccan’’ ti eke. "
  5769. 565769,120,551,41,46,1,46,4,Dukkhaṃ {bhayaṭṭhenā}ti sappaṭibhayatāya dukkhaṃ.
  5770. 565770,120,551,47,65,1,60,8,"Yañhi aniccaṃ, taṃ bhayāvahaṃ hoti sīhopamasutte( saṃ. ni.3.78) devānaṃ viya."
  5771. 565771,120,551,66,74,1,46,4,‘‘ Jātijarābyādhimaraṇabhayaṭṭhena dukkhan’’ ti eke.
  5772. 565772,120,551,75,93,1,109,13,Anattā {asārakaṭṭhenā}ti‘‘ attā nivāsī kārako vedako sayaṃvasī’’ ti evaṃ parikappitassa attasārassa abhāvena anattā.
  5773. 565773,120,551,94,112,1,113,15,"Yañhi aniccaṃ dukkhaṃ, taṃ attanopi aniccataṃ vā udayabbayapīḷanaṃ vā dhāretuṃ na sakkoti, kuto tassa kārakādibhāvo. "
  5774. 565774,120,551,113,136,1,89,11,"Vuttañca‘‘ rūpañca hidaṃ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṃ rūpaṃ ābādhāya saṃvatteyyā’’ tiādi( mahāva.20)."
  5775. 565775,120,551,137,145,1,42,4,‘‘ Attasāraniccasāravirahitattā anattā’’ ti eke.
  5776. 565776,120,552,2,4,1,36,2,Lakkhaṇattikaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5777. 565777,120,553,2,2,1,25,1,Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā
  5778. 565778,120,554,2,4,1,0,0,32-33.
  5779. 565779,120,555,2,10,1,78,7,Ariyasaccacatukkampi tathaṭṭhena saccānaṃ ekasambandhattā ekato eva niddiṭṭhaṃ.
  5780. 565780,120,555,11,17,1,40,5,Tattha {tatthā}ti tesu catūsu ariyasaccesu.
  5781. 565781,120,555,18,22,1,31,3,Kataman ti kathetukamyatāpucchā .
  5782. 565782,120,555,23,27,1,47,4,Dukkhaṃ ariyasaccan ti pucchitadhammanidassanaṃ.
  5783. 565783,120,555,28,37,1,66,8,Tattha jātipi {dukkhā}tiādīsu jātisaddassa tāva aneke atthā paveditā.
  5784. 565784,120,555,38,39,1,7,1,Yathāha–
  5785. 565785,120,556,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Bhavo kulaṃ nikāyo ca, sīlaṃ paññatti lakkhaṇaṃ; "
  5786. 565786,120,557,2,10,1,39,5,"Pasūti sandhi cevāti, jātiatthā paveditā’’. "
  5787. 565787,120,558,2,20,1,58,9,Tathā hissa‘‘ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo’’ tiādīsu( pārā.12) bhavo attho.
  5788. 565788,120,558,21,40,1,47,6,‘‘ Akkhitto anupakkuṭṭho jātivādenā’’ ti( dī. ni.1.331) ettha kulaṃ.
  5789. 565789,120,558,41,64,1,54,8,"‘‘ Atthi, visākhe, nigaṇṭhā nāma samaṇajātī’’ ti( a. ni.3.71) ettha nikāyo."
  5790. 565790,120,558,65,89,1,67,9,"‘‘ Yatohaṃ, bhagini, ariyāya jātiyā jāto nābhijānāmī’’ ti( ma. ni.2.351) ettha ariyasīlaṃ."
  5791. 565791,120,558,90,115,1,81,12,‘‘ Tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṃ āhacca ṭhitā ahosī’’ ti( a. ni.5.196) ettha paññatti.
  5792. 565792,120,558,116,132,1,57,7,‘‘ Jāti dvīhi khandhehi saṅgahitā’’ ti( dhātu.71) ettha saṅkhatalakkhaṇaṃ.
  5793. 565793,120,558,133,154,1,45,6,"‘‘ Sampatijāto, ānanda, bodhisatto’’ ti( ma. ni.3.207) ettha pasūti."
  5794. 565794,120,558,155,192,1,78,11,‘‘ Bhavapaccayā jātī’’ ti( vibha.354) ca‘‘ jātipi dukkhā’’ ti( paṭi. ma.1.33; vibha.190) ca ettha pariyāyato paṭisandhikhandhā.
  5795. 565795,120,558,193,208,1,115,14,"Nippariyāyato pana tattha tattha nibbattamānānaṃ sattānaṃ ye ye khandhā pātubhavanti, tesaṃ tesaṃ paṭhamaṃ pātubhāvo. "
  5796. 565796,120,559,2,7,1,29,5,Kasmā panesā jāti dukkhāti ce?
  5797. 565797,120,559,8,11,1,32,3,Anekesaṃ dukkhānaṃ vatthubhāvato.
  5798. 565798,120,559,12,15,1,19,3,Anekāni hi dukkhāni.
  5799. 565799,120,559,16,32,1,136,8,"Seyyathidaṃ– dukkhadukkhaṃ, vipariṇāmadukkhaṃ, saṅkhāradukkhaṃ, paṭicchannadukkhaṃ, appaṭicchannadukkhaṃ , pariyāyadukkhaṃ, nippariyāyadukkhanti. "
  5800. 565800,120,559,33,45,1,91,11,Ettha kāyikacetasikā dukkhā vedanāsabhāvato ca nāmato ca dukkhattā dukkhadukkhan ti vuccati.
  5801. 565801,120,559,46,51,1,62,5,Sukhā vedanā vipariṇāmena dukkhuppattihetuto vipariṇāmadukkhaṃ.
  5802. 565802,120,559,52,59,1,87,7,Upekkhāvedanā ceva avasesā ca tebhūmakasaṅkhārā udayabbayapaṭipīḷitattā saṅkhāradukkhaṃ.
  5803. 565803,120,559,60,69,1,141,9,Kaṇṇasūladantasūlarāgajapariḷāhadosajapariḷāhādi kāyikacetasiko ābādho pucchitvā jānitabbato upakkamassa ca apākaṭabhāvato paṭicchannadukkhaṃ.
  5804. 565804,120,559,70,78,1,114,8,Dvattiṃsakammakāraṇādisamuṭṭhāno ābādho apucchitvāva jānitabbato upakkamassa ca pākaṭabhāvato appaṭicchannadukkhaṃ.
  5805. 565805,120,559,79,98,1,124,12,Ṭhapetvā dukkhadukkhaṃ sesaṃ dukkhasaccavibhaṅge ( vibha.190 ādayo) āgataṃ jātiādi sabbampi tassa tassa dukkhassa vatthubhāvato pariyāyadukkhaṃ.
  5806. 565806,120,559,99,104,1,48,5,Dukkhadukkhaṃ pana nippariyāyadukkhan ti vuccati.
  5807. 565807,120,560,2,33,1,195,19,"Tatrāyaṃ jāti yaṃ taṃ bālapaṇḍitasuttādīsu( ma. ni.3.246 ādayo) bhagavatāpi upamāvasena pakāsitaṃ āpāyikaṃ dukkhaṃ, yañca sugatiyampi manussaloke gabbhokkantimūlakādibhedaṃ dukkhaṃ uppajjati, tassa vatthubhāvato dukkhā. "
  5808. 565808,120,560,34,63,1,380,27,"Tatridaṃ gabbhokkantimūlakādibhedaṃ dukkhaṃ– ayañhi satto mātukucchimhi nibbattamāno na uppalapadumapuṇḍarīkādīsu nibbattati, atha kho heṭṭhā āmāsayassa upari pakkāsayassa udarapaṭalapiṭṭhikaṇṭakānaṃ vemajjhe paramasambādhe tibbandhakāre nānākuṇapagandhaparibhāvitaparamaduggandhapavanavicarite adhimattajegucche kucchippadese pūtimacchapūtikummāsacandanikādīsu kimi viya nibbattati. "
  5809. 565809,120,560,64,81,1,171,17,So tattha nibbatto dasa māse mātukucchisambhavena usmanā puṭapākaṃ viya paccamāno piṭṭhapiṇḍi viya sediyamāno samiñjanapasāraṇādivirahito adhimattaṃ dukkhaṃ paccanubhotīti.
  5810. 565810,120,560,82,86,1,37,4,Idaṃ tāva gabbhokkantimūlakaṃ dukkhaṃ.
  5811. 565811,120,561,2,34,1,433,30,"Yaṃ pana so mātu sahasā upakkhalanagamananisīdanauṭṭhānaparivattanādīsu surādhuttahatthagato eḷako viya ahituṇḍikahatthagato sappapotako viya ca ākaḍḍhanaparikaḍḍhanaodhunananiddhunanādinā upakkamena adhimattaṃ dukkhamanubhoti, yañca mātu sītudakapānakāle sītanarakūpapanno viya uṇhayāgubhattādiajjhoharaṇakāle aṅgāravuṭṭhisamparikiṇṇo viya loṇambilādiajjhoharaṇakāle khārāpatacchikādikammakāraṇappatto viya adhimattaṃ dukkhamanubhoti. "
  5812. 565812,120,561,35,38,1,36,3,Idaṃ gabbhapariharaṇamūlakaṃ dukkhaṃ.
  5813. 565813,120,562,2,11,1,125,9,Yaṃ panassa mūḷhagabbhāya mātuyā mittāmaccasuhajjādīhipi adassanārahe dukkhuppattiṭṭhāne chedanaphālanādīhi dukkhamanubhavati.
  5814. 565814,120,562,12,15,1,33,3,Idaṃ gabbhavipattimūlakaṃ dukkhaṃ.
  5815. 565815,120,563,2,27,1,274,24,Yaṃ vijāyamānāya mātuyā kammajehi vātehi parivattetvā narakappapātaṃ viya atibhayānakaṃ yonimaggaṃ paṭipādiyamānassa paramasambādhena ca yonimukhena tāḷacchiggaḷena viya nikaḍḍhiyamānassa mahānāgassa narakasattassa viya ca saṅghātapabbatehi vicuṇṇiyamānassa dukkhamuppajjati.
  5816. 565816,120,563,28,31,1,28,3,Idaṃ vijāyanamūlakaṃ dukkhaṃ.
  5817. 565817,120,564,2,11,1,161,8,Yaṃ pana jātassa taruṇavaṇasadisassa sukumārasarīrassa hatthagahaṇanhāpanadhovanacoḷaparimajjanādikāle sūcimukhakhuradhārāvijjhanaphālanasadisaṃ dukkhamuppajjati.
  5818. 565818,120,564,12,17,1,48,5,Idaṃ mātukucchito bahi nikkhamanamūlakaṃ dukkhaṃ.
  5819. 565819,120,565,2,17,1,167,15,Yaṃ tato paraṃ pavattiyaṃ attanāva attānaṃ vadhentassa acelakavatādivasena ātāpanaparitāpanānuyogamanuyuttassa kodhavasena abhuñjantassa ubbandhantassa ca dukkhaṃ hoti.
  5820. 565820,120,565,18,21,1,31,3,Idaṃ attupakkamamūlakaṃ dukkhaṃ.
  5821. 565821,120,566,2,8,1,58,6,Yaṃ pana parato vadhabandhanādīni anubhavantassa uppajjati.
  5822. 565822,120,566,9,12,1,33,3,Idaṃ parūpakkamamūlakaṃ dukkhanti.
  5823. 565823,120,566,13,21,1,57,8,Iti imassa sabbassāpi dukkhassa ayaṃ jāti vatthumeva hoti.
  5824. 565824,120,566,22,24,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5825. 565825,120,567,2,11,1,57,7,"‘ ‘ Jāyetha no ce narakesu satto, tatthaggidāhādikamappasayhaṃ; "
  5826. 565826,120,568,2,12,1,65,9,"Labhetha dukkhaṃ nu kuhiṃ patiṭṭhaṃ, iccāha dukkhāti munīdha jātiṃ."
  5827. 565827,120,569,2,6,1,29,4,‘ ‘ Dukkhaṃ tiracchesu kasāpatoda-
  5828. 565828,120,570,2,4,1,28,2,Daṇḍābhighātādibhavaṃ anekaṃ;
  5829. 565829,120,571,2,8,1,36,6,"Yaṃ taṃ kathaṃ tattha bhaveyya jātiṃ, "
  5830. 565830,120,572,2,7,1,29,5,Vinā tahiṃ jāti tatopi dukkhā.
  5831. 565831,120,573,2,8,1,30,5,‘ ‘ Petesu dukkhaṃ pana khuppipāsā-
  5832. 565832,120,574,2,4,1,28,2,Vātātapādippabhavaṃ vicittaṃ;
  5833. 565833,120,575,2,7,1,30,5,"Yasmā ajātassa na tattha atthi, "
  5834. 565834,120,576,2,6,1,29,4,Tasmāpi dukkhaṃ muni jātimāha.
  5835. 565835,120,577,2,8,1,27,4,"‘ ‘ Tibbandhakāre ca asayhasīte, "
  5836. 565836,120,578,2,6,1,29,4,Lokantare yaṃ asuresu dukkhaṃ;
  5837. 565837,120,579,2,9,1,33,7,"Na taṃ bhave tattha na cassa jāti, "
  5838. 565838,120,580,2,7,1,28,5,Yato ayaṃ jāti tatopi dukkhā.
  5839. 565839,120,581,2,9,1,35,5,"‘ ‘ Yañcāpi gūthanarake viya mātugabbhe, "
  5840. 565840,120,582,2,7,1,37,5,Satto vasaṃ ciramato bahi nikkhamañca;
  5841. 565841,120,583,2,5,1,37,3,"Pappoti dukkhamatighoramidampi natthi, "
  5842. 565842,120,584,2,8,1,35,6,Jātiṃ vinā itipi jāti ayañhi dukkhā.
  5843. 565843,120,585,2,10,1,37,7,"‘ ‘ Kiṃ bhāsitena bahunā nanu yaṃ kuhiñci, "
  5844. 565844,120,586,2,6,1,37,4,Atthīdha kiñcidapi dukkhamidaṃ kadāci;
  5845. 565845,120,587,2,6,1,33,4,"Nevatthi jātivirahe yadato mahesī, "
  5846. 565846,120,588,2,9,1,39,5,Dukkhāti sabbapaṭhamaṃ imamāha jātin’’ ti.
  5847. 565847,120,589,2,14,1,125,10,"Jarāpi {dukkhā}ti ettha duvidhā jarā saṅkhatalakkhaṇañca, khaṇḍiccādisammato santatiyaṃ ekabhavapariyāpannakhandhapurāṇabhāvo ca. "
  5848. 565848,120,589,15,18,1,17,3,Sā idha adhippetā.
  5849. 565849,120,589,19,26,1,61,7,Sā panesā dukkhā saṅkhāradukkhabhāvato ceva dukkhavatthuto ca.
  5850. 565850,120,589,27,37,1,177,9,"Yaṃ hidaṃ aṅgapaccaṅgasithilībhāvaindriyavikāravirūpatā yobbanavināsabalūpaghātasatimativippavāsaparaparibhavādianekappaccayaṃ kāyikacetasikaṃ dukkhamuppajjati, jarā tassa vatthu. "
  5851. 565851,120,589,38,40,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5852. 565852,120,590,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Aṅgānaṃ sithilībhāvā, indriyānaṃ vikārato; "
  5853. 565853,120,591,2,7,1,38,4,"Yobbanassa vināsena, balassa upaghātato."
  5854. 565854,120,592,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Vippavāsā satādīnaṃ, puttadārehi attano; "
  5855. 565855,120,593,2,7,1,41,4,"Appasādanīyato ceva, bhiyyo bālattapattiyā."
  5856. 565856,120,594,2,13,1,47,8,"‘ ‘ Pappoti dukkhaṃ yaṃ macco, kāyikaṃ mānasaṃ tathā; "
  5857. 565857,120,595,2,12,1,45,7,"Sabbametaṃ jarāhetu, yasmā tasmā jarā dukhā’’ ti. "
  5858. 565858,120,596,2,13,1,117,10,Jarādukkhānantaraṃ byādhidukkhe vattabbepi kāyikadukkhagahaṇeneva byādhidukkhaṃ gahitaṃ hotīti na vuttanti veditabbaṃ.
  5859. 565859,120,597,2,14,1,85,10,"Maraṇampi dukkhan ti etthāpi duvidhaṃ maraṇaṃ– saṅkhatalakkhaṇañca, yaṃ sandhāya vuttaṃ–"
  5860. 565860,120,597,15,29,1,41,5,‘‘ jarāmaraṇaṃ dvīhi khandhehi saṅgahitan’’ ti( dhātu.71).
  5861. 565861,120,597,30,36,1,71,5,"Ekabhavapariyāpannajīvitindriyappabandhavicchedo ca, yaṃ sandhāya vuttaṃ–"
  5862. 565862,120,597,37,52,1,25,4,‘‘ niccaṃ maraṇato bhayan’’ ti( su. ni.581).
  5863. 565863,120,597,53,56,1,19,3,Taṃ idha adhippetaṃ.
  5864. 565864,120,597,57,64,1,102,7,Jātipaccayamaraṇaṃ upakkamamaraṇaṃ sarasamaraṇaṃ āyukkhayamaraṇaṃ puññakkhayamaraṇantipi tasseva nāmaṃ.
  5865. 565865,120,597,65,72,1,81,7,Puna khaṇikamaraṇaṃ sammutimaraṇaṃ samucchedamaraṇanti ayampettha bhedo veditabbo.
  5866. 565866,120,597,73,79,1,51,5,Pavatte rūpārūpadhammānaṃ bhedo khaṇikamaraṇaṃ nāma.
  5867. 565867,120,597,80,110,1,135,19,"‘‘ Tisso mato, phusso mato’’ ti idaṃ paramatthato sattassa abhāvā,‘‘ sassaṃ mataṃ, rukkho mato’’ ti idaṃ jīvitindriyassa abhāvā sammutimaraṇaṃ nāma. "
  5868. 565868,120,597,111,116,1,61,5,Khīṇāsavassa appaṭisandhikā kālakiriyā samucchedamaraṇaṃ nāma.
  5869. 565869,120,597,117,125,1,119,8,Bāhirakaṃ sammutimaraṇaṃ ṭhapetvā itaraṃ sammutimaraṇañca samucchedamaraṇañca yathāvuttapabandhavicchedeneva saṅgahitaṃ.
  5870. 565870,120,597,126,130,1,36,4,Dukkhassa pana vatthubhāvato dukkhaṃ.
  5871. 565871,120,597,131,133,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5872. 565872,120,598,2,6,1,37,3,‘ ‘ Pāpassa pāpakammādinimittamanupassato;
  5873. 565873,120,599,2,6,1,43,3,"Bhaddassāpasahantassa , viyogaṃ piyavatthukaṃ; "
  5874. 565874,120,600,2,8,1,41,5,"Mīyamānassa yaṃ dukkhaṃ, mānasaṃ avisesato."
  5875. 565875,120,601,2,7,1,44,4,‘ ‘ Sabbesañcāpi yaṃ sandhibandhanacchedanādikaṃ;
  5876. 565876,120,602,2,8,1,42,4,"Vitujjamānamammānaṃ , hoti dukkhaṃ sarīrajaṃ."
  5877. 565877,120,603,2,8,1,41,4,"‘ ‘ Asayhamappaṭikāraṃ, dukkhassetassidaṃ yato; "
  5878. 565878,120,604,2,11,1,48,6,"Maraṇaṃ vatthu tenetaṃ, dukkhamicceva bhāsitan’’ ti. "
  5879. 565879,120,605,2,9,1,79,7,Sokādīsu soko nāma ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa antonijjhānalakkhaṇo cittasantāpo.
  5880. 565880,120,605,10,15,1,44,5,Dukkho pana dukkhadukkhato dukkhavatthuto ca.
  5881. 565881,120,605,16,18,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5882. 565882,120,606,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Sattānaṃ hadayaṃ soko, visasallaṃva tujjati; "
  5883. 565883,120,607,2,8,1,39,5,"Aggitattova nārāco, bhusaṃva dahate puna."
  5884. 565884,120,608,2,9,1,39,4,"‘ ‘ Samāvahati byādhiñca, jarāmaraṇabhedanaṃ; "
  5885. 565885,120,609,2,12,1,50,7,"Dukkhampi vividhaṃ yasmā, tasmā dukkhoti vuccatī’’ ti. "
  5886. 565886,120,610,2,7,1,51,5,Paridevo nāma ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa vacīpalāpo.
  5887. 565887,120,610,8,13,1,51,5,Dukkho pana saṅkhāradukkhabhāvato dukkhavatthuto ca.
  5888. 565888,120,610,14,16,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5889. 565889,120,611,2,9,1,68,5,"‘ ‘ Yaṃ sokasallavihato paridevamāno, kaṇṭhoṭṭhatālutalasosajamappasayhaṃ; "
  5890. 565890,120,612,2,12,1,77,7,"Bhiyyodhimattamadhigacchatiyeva dukkhaṃ, dukkhoti tena bhagavā paridevamāhā’’ ti. "
  5891. 565891,120,613,2,6,1,46,4,Dukkhaṃ nāma kāyapīḷanalakkhaṇaṃ kāyikadukkhaṃ.
  5892. 565892,120,613,7,12,1,51,5,Dukkhaṃ pana dukkhadukkhato mānasadukkhāvahanato ca.
  5893. 565893,120,613,13,15,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5894. 565894,120,614,2,12,1,51,7,"‘ ‘ Pīḷeti kāyikamidaṃ, dukkhaṃ dukkhañca mānasaṃ bhiyyo; "
  5895. 565895,120,615,2,12,1,49,7,"Janayati yasmā tasmā, dukkhanti visesato vuttan’’ ti. "
  5896. 565896,120,616,2,7,1,52,5,Domanassaṃ nāma cittapīḷanalakkhaṇaṃ mānasaṃ dukkhaṃ.
  5897. 565897,120,616,8,13,1,51,5,Dukkhaṃ pana dukkhadukkhato kāyikadukkhāvahanato ca.
  5898. 565898,120,616,14,44,1,210,21,"Cetodukkhasamappitā hi kese pakiriya kandanti, urāni paṭipisanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti, uddhaṃpādaṃ papatanti, satthaṃ āharanti, visaṃ khādanti, rajjuyā ubbandhanti, aggiṃ pavisantīti nānappakārakaṃ dukkhamanubhavanti. "
  5899. 565899,120,616,45,47,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5900. 565900,120,617,2,12,1,48,8,"‘ ‘ Pīḷeti yato cittaṃ, kāyassa ca pīḷanaṃ samāvahati; "
  5901. 565901,120,618,2,11,1,44,6,"Dukkhanti domanassaṃ, vidomanassā tato āhū’’ ti. "
  5902. 565902,120,619,2,8,1,78,6,Upāyāso nāma ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa adhimattacetodukkhappabhāvito dosoyeva.
  5903. 565903,120,619,9,18,1,45,5,‘‘ Saṅkhārakkhandhapariyāpanno eko dhammo’’ ti eke.
  5904. 565904,120,619,19,25,1,69,6,Dukkho pana saṅkhāradukkhabhāvato cittaparidahanato kāyavisādanato ca.
  5905. 565905,120,619,26,28,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5906. 565906,120,620,2,12,1,53,8,"‘ ‘ Cittassa ca paridahanā, kāyassa visādanā ca adhimattaṃ; "
  5907. 565907,120,621,2,12,1,46,7,"Yaṃ dukkhamupāyāso, janeti dukkho tato vutto’’ ti. "
  5908. 565908,120,622,2,28,1,221,23,"Ettha ca mandagginā antobhājane pāko viya soko, tikkhagginā paccamānassa bhājanato bahinikkhamanaṃ viya paridevo, bahinikkhantāvasesassa nikkhamitumpi appahontassa antobhājaneyeva yāva parikkhayā pāko viya upāyāso daṭṭhabbo. "
  5909. 565909,120,623,2,7,1,56,5,Appiyasampayogo nāma appiyehi sattasaṅkhārehi samodhānaṃ.
  5910. 565910,120,623,8,11,1,26,3,Dukkho pana dukkhavatthuto.
  5911. 565911,120,623,12,14,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5912. 565912,120,624,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Disvāva appiye dukkhaṃ, paṭhamaṃ hoti cetasi; "
  5913. 565913,120,625,2,6,1,39,4,Tadupakkamasambhūtamatha kāye yato idha.
  5914. 565914,120,626,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Tato dukkhadvayassāpi, vatthuto so mahesinā; "
  5915. 565915,120,627,2,11,1,44,6,"Dukkho vuttoti viññeyyo, appiyehi samāgamo’’ ti. "
  5916. 565916,120,628,2,7,1,51,5,Piyavippayogo nāma piyehi sattasaṅkhārehi vinābhāvo.
  5917. 565917,120,628,8,11,1,26,3,Dukkho pana dukkhavatthuto.
  5918. 565918,120,628,12,14,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5919. 565919,120,629,2,9,1,46,4,"‘ ‘ Ñātidhanādiviyogā , sokasarasamappitā vitujjanti; "
  5920. 565920,120,630,2,12,1,45,7,"Bālā yato tatoyaṃ, dukkhoti mato piyaviyogo’’ ti. "
  5921. 565921,120,631,2,13,1,86,10,"Icchitālābhe alabbhaneyyavatthūsu icchāva yampicchaṃ na labhati, tampi dukkhan ti vuttā. "
  5922. 565922,120,631,14,27,1,110,12,"Yenapi dhammena alabbhaneyyaṃ vatthuṃ icchanto na labhati, tampi alabbhaneyyavatthumhi icchanaṃ dukkhanti attho. "
  5923. 565923,120,631,28,31,1,27,3,Dukkhaṃ pana dukkhavatthuto.
  5924. 565924,120,631,32,34,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  5925. 565925,120,632,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Taṃ taṃ patthayamānānaṃ, tassa tassa alābhato; "
  5926. 565926,120,633,2,9,1,45,6,"Yaṃ vighātamayaṃ dukkhaṃ, sattānaṃ idha jāyati."
  5927. 565927,120,634,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Alabbhaneyyavatthūnaṃ, patthanā tassa kāraṇaṃ; "
  5928. 565928,120,635,2,11,1,47,6,"Yasmā tasmā jino dukkhaṃ, icchitālābhamabravī’’ ti. "
  5929. 565929,120,636,2,12,1,82,8,Saṅkhittena {pañcupādānakkhandhā}ti ettha pana {saṅkhittenā}ti desanaṃ sandhāya vuttaṃ.
  5930. 565930,120,636,13,28,1,105,13,"Dukkhañhi ettakāni dukkhasatānīti vā ettakāni dukkhasahassānīti vā saṅkhipituṃ na sakkā, desanā pana sakkā. "
  5931. 565931,120,636,29,47,1,103,13,"Tasmā‘‘ dukkhaṃ nāma na aññaṃ kiñci, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā’’ ti desanaṃ saṅkhipanto evamāha. "
  5932. 565932,120,636,48,51,1,24,2,{Pañcā}ti gaṇanaparicchedo.
  5933. 565933,120,636,52,56,1,39,3,{Upādānakkhandhā}ti upādānagocarā khandhā.
  5934. 565934,120,637,2,9,1,45,5,"Jātippabhutikaṃ dukkhaṃ, yaṃ vuttamidha tādinā; "
  5935. 565935,120,638,2,10,1,43,7,"Avuttaṃ yañca taṃ sabbaṃ, vinā etena vijjati. "
  5936. 565936,120,639,2,7,1,42,5,Yasmā tasmā upādānakkhandhā saṅkhepato ime;
  5937. 565937,120,640,2,6,1,41,4,Dukkhāti vuttā dukkhanta-desakena mahesinā.
  5938. 565938,120,641,2,34,1,277,26,"Tathā hi indhanamiva pāvako, lakkhamiva paharaṇāni, gorūpaṃ viya ḍaṃsamakasādayo, khettamiva lāyakā, gāmaṃ viya gāmaghātakā, upādānakkhandhapañcakameva jātiādayo nānappakārehi vibādhentā tiṇalatādīni viya bhūmiyaṃ, pupphaphalapallavāni viya rukkhesu upādānakkhandhesuyeva nibbattanti. "
  5939. 565939,120,641,35,116,1,811,67,"Upādānakkhandhānañca ādidukkhaṃ jāti, majjhedukkhaṃ jarā, pariyosānadukkhaṃ maraṇaṃ, māraṇantikadukkhābhighātena pariḍayhanadukkhaṃ soko , tadasahanato lālappanadukkhaṃ paridevo, tato dhātukkhobhasaṅkhātaaniṭṭhaphoṭṭhabbasamāyogato kāyassa ābādhanadukkhaṃ dukkhaṃ, tena ābādhiyamānānaṃ puthujjanānaṃ tattha paṭighuppattito cetobādhanadukkhaṃ domanassaṃ, sokādivuddhiyā janitavisādānaṃ anutthunanadukkhaṃ upāyāso, manorathavighātappattānaṃ icchāvighātadukkhaṃ icchitālābhoti evaṃ nānappakārato upaparikkhiyamānā upādānakkhandhāva dukkhāti yadetaṃ ekamekaṃ dassetvā vuccamānaṃ anekehipi kappehi na sakkā anavasesato vattuṃ, taṃ sabbampi dukkhaṃ ekajalabindumhi sakalasamuddajalarasaṃ viya yesu kesuci pañcasu upādānakkhandhesu saṅkhipitvā dassetuṃ‘‘ saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā’’ ti bhagavatā vuttameva thero avocāti. "
  5940. 565940,120,642,2,12,1,87,8,Tattha katamā {jātī}tiādīsu padabhājanīyesu {tatthā}ti dukkhasaccaniddese vuttesu jātiādīsu.
  5941. 565941,120,642,13,22,1,72,9,Yā tesaṃ tesaṃ sattānan ti saṅkhepato anekesaṃ sattānaṃ sādhāraṇaniddeso.
  5942. 565942,120,642,23,59,1,235,31,"Yā devadattassa jāti, yā somadattassa jātīti evañhi divasampi kathiyamāne neva sattā pariyādānaṃ gacchanti, na sabbaṃ aparatthadīpanaṃ sijjhati, imehi pana dvīhi padehi na koci satto apariyādinno hoti, na kiñci aparatthadīpanaṃ na sijjhati. "
  5943. 565943,120,642,60,69,1,74,7,Tamhi {tamhī}ti ayaṃ gatijātivasena anekesaṃ sattanikāyānaṃ sādhāraṇaniddeso.
  5944. 565944,120,642,70,78,1,63,6,"{Sattanikāye}ti sattānaṃ nikāye, sattaghaṭāyaṃ sattasamūheti attho. "
  5945. 565945,120,642,79,82,1,19,2,{Jātī}ti jāyanavasena.
  5946. 565946,120,642,83,85,1,26,2,Idamettha sabhāvapaccattaṃ.
  5947. 565947,120,642,86,89,1,25,2,{Sañjātī}ti sañjāyanavasena.
  5948. 565948,120,642,90,93,1,26,3,Upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ.
  5949. 565949,120,642,94,97,1,24,2,{Okkantī}ti okkamanavasena.
  5950. 565950,120,642,98,105,1,52,6,"Jāyanaṭṭhena vā jāti, sā aparipuṇṇāyatanavasena vuttā. "
  5951. 565951,120,642,106,112,1,54,5,"Sañjāyanaṭṭhena sañjāti, sā paripuṇṇāyatanavasena vuttā. "
  5952. 565952,120,642,113,119,1,52,5,"Okkamanaṭṭhena okkanti, sā aṇḍajajalābujavasena vuttā. "
  5953. 565953,120,642,120,131,1,85,10,"Te hi aṇḍakosaṃ vatthikosañca okkamanti, okkamantā pavisantā viya paṭisandhiṃ gaṇhanti. "
  5954. 565954,120,642,132,138,1,67,5,"Abhinibbattanaṭṭhena abhinibbatti, sā saṃsedajaopapātikavasena vuttā. "
  5955. 565955,120,642,139,149,1,57,9,"Te hi pākaṭā eva hutvā nibbattanti, ayaṃ tāva sammutikathā. "
  5956. 565956,120,643,2,11,1,70,7,"Idāni khandhānaṃ pātubhāvo, āyatanānaṃ {paṭilābho}ti paramatthakathā hoti. "
  5957. 565957,120,643,12,20,1,49,7,"Khandhā eva hi paramatthato pātubhavanti, na sattā. "
  5958. 565958,120,643,21,35,1,117,12,"Ettha ca khandhānan ti ekavokārabhave ekassa, catuvokārabhave catunnaṃ, pañcavokārabhave pañcannampi gahaṇaṃ veditabbaṃ. "
  5959. 565959,120,643,36,39,1,19,2,{Pātubhāvo}ti uppatti.
  5960. 565960,120,643,40,48,1,67,7,Āyatanānan ti tatra tatra uppajjamānāyatanavasena saṅgaho veditabbo.
  5961. 565961,120,643,49,53,1,36,3,{Paṭilābho}ti santatiyaṃ pātubhāvoyeva.
  5962. 565962,120,643,54,60,1,48,6,Pātubhavantāneva hi tāni paṭiladdhāni nāma honti.
  5963. 565963,120,643,61,69,1,44,7,Ayaṃ vuccati {jātī}ti ayaṃ jāti nāma kathīyati.
  5964. 565964,120,644,2,6,1,35,3,Jarāniddese {jarā}ti sabhāvapaccattaṃ.
  5965. 565965,120,644,7,10,1,23,2,{Jīraṇatā}ti ākāraniddeso.
  5966. 565966,120,644,11,20,1,76,8,"Khaṇḍiccan tiādayo tayo kālātikkame kiccaniddesā, pacchimā dve pakatiniddesā. "
  5967. 565967,120,644,21,31,1,73,9,"Ayañhi jarāti iminā padena sabhāvato dīpitā, tenassā idaṃ sabhāvapaccattaṃ. "
  5968. 565968,120,644,32,38,1,48,5,"Jīraṇatāti iminā ākārato, tenassāyaṃ ākāraniddeso. "
  5969. 565969,120,644,39,44,1,71,5,Khaṇḍiccanti iminā kālātikkame dantanakhānaṃ khaṇḍitabhāvakaraṇakiccato.
  5970. 565970,120,644,45,50,1,54,5,Pāliccan ti iminā kesalomānaṃ palitabhāvakaraṇakiccato.
  5971. 565971,120,644,51,59,1,71,7,{Valittacatā}ti iminā maṃsaṃ milāpetvā tace valibhāvakaraṇakiccato dīpitā.
  5972. 565972,120,644,60,65,1,41,5,Tenassā ime tayo kālātikkame kiccaniddesā.
  5973. 565973,120,644,66,73,1,66,7,Tehi imesaṃ vikārānaṃ dassanavasena pākaṭībhūtā pākaṭajarā dassitā.
  5974. 565974,120,644,74,113,1,272,35,"Yatheva hi udakassa vā vātassa vā aggino vā tiṇarukkhādīnaṃ sambhaggapalibhaggatāya vā jhāmatāya vā gatamaggo pākaṭo hoti, na ca so gatamaggo tāneva udakādīni, evameva jarāya dantādīsu khaṇḍiccādivasena gatamaggo pākaṭo cakkhuṃ ummīletvāpi gayhati, na ca khaṇḍiccādīneva jarā. "
  5975. 565975,120,644,114,119,1,30,5,Na hi jarā cakkhuviññeyyā hoti.
  5976. 565976,120,645,2,21,1,181,16,"Āyuno saṃhāni indriyānaṃ {paripāko}ti imehi pana padehi kālātikkameyeva abhibyattāya āyukkhayacakkhādiindriyaparipākasaṅkhātāya pakatiyā dīpitā, tenassime dve pakatiniddesāti veditabbā. "
  5977. 565977,120,645,22,40,1,86,13,"Tattha yasmā jaraṃ pattassa āyu hāyati, tasmā jarā‘‘ āyuno saṃhānī’’ ti phalūpacārena vuttā. "
  5978. 565978,120,645,41,74,1,257,28,"Yasmā ca daharakāle suppasannāni sukhumampi attano visayaṃ sukheneva gaṇhanasamatthāni cakkhādīni indriyāni jaraṃ pattassa paripakkāni āluḷitāni avisadāni oḷārikampi attano visayaṃ gahetuṃ asamatthāni honti, tasmā‘‘ indriyānaṃ paripāko’’ ti phalūpacāreneva vuttā. "
  5979. 565979,120,646,2,12,1,71,10,Sā panesā evaṃ niddiṭṭhā sabbāpi jarā pākaṭā paṭicchannāti duvidhā hoti.
  5980. 565980,120,646,13,20,1,73,7,Tattha dantādīsu khaṇḍādibhāvadassanato rūpadhammesu jarā pākaṭajarā nāma.
  5981. 565981,120,646,21,30,1,75,8,Arūpadhammesu pana jarā tādisassa vikārassa adassanato paṭicchannajarā nāma.
  5982. 565982,120,646,31,40,1,68,8,"Tatra yvāyaṃ khaṇḍādibhāvo dissati, so tādisānaṃ dantādīnaṃ vaṇṇoyeva. "
  5983. 565983,120,646,41,66,1,160,20,"Taṃ cakkhunā disvā manodvārena cintetvā‘‘ ime dantā jarāya pahaṭā’’ ti jaraṃ jānāti, udakaṭṭhāne baddhāni gosiṅgādīni oloketvā heṭṭhā udakassa atthibhāvajānanaṃ viya. "
  5984. 565984,120,646,67,75,1,49,8,Puna ayaṃ jarā savīci avīcīti evampi duvidhā hoti.
  5985. 565985,120,646,76,95,1,200,17,"Tattha maṇikanakarajatapavāḷacandasūriyādīnaṃ mandadasakādīsu pāṇīnaṃ viya, pupphaphalapallavādīsu apāṇīnaṃ viya ca antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ dubbiññeyyattā jarā avīcijarā nāma, nirantarajarāti attho. "
  5986. 565986,120,646,96,106,1,93,10,Tato aññesu pana yathāvuttesu antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ suviññeyyattā jarā savīcijarā nāma.
  5987. 565987,120,647,2,17,1,132,13,"Tattha savīcijarā upādiṇṇakaanupādiṇṇakavasena evaṃ veditabbā– daharakumārakānañhi paṭhamameva khīradantā nāma uṭṭhahanti, na te thirā. "
  5988. 565988,120,647,18,25,1,40,6,Tesu pana patitesu puna dantā uṭṭhahanti.
  5989. 565989,120,647,26,35,1,60,8,"Te paṭhamameva setā honti, jarāvātena pahaṭakāle kāḷakā honti. "
  5990. 565990,120,647,36,46,1,50,8,"Kesā paṭhamameva tambā honti, tato kāḷakā, tato setā. "
  5991. 565991,120,647,47,51,1,26,4,Chavi pana salohitikā hoti.
  5992. 565992,120,647,52,60,1,77,7,"Vaḍḍhantānaṃ vaḍḍhantānaṃ odātānaṃ odātabhāvo, kāḷakānaṃ kāḷakabhāvo paññāyati. "
  5993. 565993,120,647,61,66,1,40,5,Jarāvātena pana pahaṭakāle valiṃ gaṇhāti.
  5994. 565994,120,647,67,75,1,50,7,"Sabbampi sassaṃ vapitakāle setaṃ hoti, pacchā nīlaṃ. "
  5995. 565995,120,647,76,81,1,40,5,Jarāvātena pana pahaṭakāle paṇḍukaṃ hoti.
  5996. 565996,120,647,82,85,1,29,3,Ambaṅkurenāpi dīpetuṃ vaṭṭati.
  5997. 565997,120,648,2,7,1,40,4,Maraṇaniddese {cutī}ti cavanavasena vuttaṃ.
  5998. 565998,120,648,8,10,1,42,2,Ekacatupañcakkhandhānaṃ sāmaññavacanametaṃ.
  5999. 565999,120,648,11,15,1,43,3,{Cavanatā}ti bhāvavacanena lakkhaṇanidassanaṃ.
  6000. 566000,120,648,16,20,1,46,3,{Bhedo}ti cutikhandhānaṃ bhaṅguppattiparidīpanaṃ.
  6001. 566001,120,648,21,32,1,109,11,Antaradhānan ti ghaṭassa viya bhinnassa bhinnānaṃ cutikhandhānaṃ yena kenaci pariyāyena ṭhānābhāvaparidīpanaṃ.
  6002. 566002,120,648,33,41,1,57,7,"Maccu maraṇan ti maccusaṅkhātaṃ maraṇaṃ, na khaṇikamaraṇaṃ. "
  6003. 566003,120,648,42,49,1,42,6,"Kālo nāma antako, tassa kiriyāti kālakiriyā. "
  6004. 566004,120,648,50,55,1,37,5,Ettāvatā ca sammutiyā maraṇaṃ dīpitaṃ.
  6005. 566005,120,649,2,9,1,52,5,Idāni paramatthena dīpetuṃ khandhānaṃ {bhedo}tiādimāha.
  6006. 566006,120,649,10,20,1,63,9,"Paramatthena hi khandhāyeva bhijjanti, na satto nāma koci marati. "
  6007. 566007,120,649,21,31,1,68,9,"Khandhesu pana bhijjamānesu satto marati, bhinnesu matoti vohāro hoti. "
  6008. 566008,120,649,32,51,1,174,16,"Ettha ca catuvokārapañcavokāravasena khandhānaṃ bhedo, ekavokāravasena kaḷevarassa nikkhepo, catuvokāravasena vā khandhānaṃ bhedo, sesadvayavasena kaḷevarassa nikkhepo veditabbo. "
  6009. 566009,120,649,52,53,1,5,1,Kasmā?
  6010. 566010,120,649,54,59,1,55,4,Bhavadvayepi rūpakāyasaṅkhātassa kaḷevarassa sambhavato.
  6011. 566011,120,649,60,79,1,138,16,"Yasmā vā cātumahārājikādīsupi khandhā bhijjanteva, na kiñci nikkhipati, tasmā tesaṃ vasena khandhānaṃ bhedo, manussādīsu kaḷevarassa nikkhepo. "
  6012. 566012,120,649,80,93,1,76,9,Ettha ca kaḷevarassa nikkhepakaraṇato maraṇaṃ‘‘ kaḷevarassa nikkhepo’’ ti vuttaṃ.
  6013. 566013,120,650,2,15,1,117,11,"{Jīvitindriyassupacchedo}ti iminā indriyabaddhasseva maraṇaṃ nāma hoti, anindriyabaddhassa maraṇaṃ nāma natthīti dasseti."
  6014. 566014,120,650,16,37,1,123,15,"‘‘ Sassaṃ mataṃ, rukkho mato’’ ti idaṃ pana vohāramattameva, atthato pana evarūpāni vacanāni sassādīnaṃ khayavayabhāvameva dīpenti. "
  6015. 566015,120,651,2,14,1,101,11,Apica imāni jātijarāmaraṇāni nāma imesaṃ sattānaṃ vadhakapaccāmittā viya otāraṃ gavesantāni vicaranti.
  6016. 566016,120,651,15,43,1,175,23,"Yathā hi purisassa tīsu paccāmittesu otārāpekkhesu vicarantesu eko vadeyya‘‘ ahaṃ asukaaraññassa nāma vaṇṇaṃ kathetvā etaṃ ādāya tattha gamissāmi, ettha mayhaṃ dukkaraṃ natthī’’ ti. "
  6017. 566017,120,651,44,64,1,106,15,"Dutiyo vadeyya‘‘ ahaṃ tava etaṃ gahetvā gatakāle pothetvā dubbalaṃ karissāmi, ettha mayhaṃ dukkaraṃ natthī’’ ti. "
  6018. 566018,120,651,65,89,1,132,20,Tatiyo vadeyya‘‘ tayā etasmiṃ pothetvā dubbale kate tiṇhena asinā sīsacchedanaṃ nāma mayhaṃ bhāro hotū’’ ti te evaṃ vatvā tathā kareyyuṃ.
  6019. 566019,120,651,90,127,1,373,35,"Tattha paṭhamapaccāmittassa araññavaṇṇaṃ kathetvā taṃ ādāya tattha gatakālo viya suhajjañātimaṇḍalato nikkaḍḍhitvā yattha katthaci nibbattāpanaṃ nāma jātiyā kiccaṃ, dutiyassa pothetvā dubbalakaraṇaṃ viya nibbattakkhandhesu nipatitvā parādhīnamañcaparāyaṇabhāvakaraṇaṃ jarāya kiccaṃ, tatiyassa tiṇhena asinā sīsacchedanaṃ viya jīvitakkhayapāpanaṃ maraṇassa kiccanti veditabbaṃ. "
  6020. 566020,120,652,2,22,1,226,18,"Apicettha jātidukkhaṃ sādīnavamahākantārappaveso viya daṭṭhabbaṃ, jarādukkhaṃ tattha annapānarahitassa dubbalaṃ viya, maraṇadukkhaṃ dubbalassa iriyāpathapavattane vihataparakkamassa vāḷādīhi anayabyasanāpādanaṃ viya daṭṭhabbanti. "
  6021. 566021,120,653,2,10,1,70,7,"Sokaniddese viyasatīti byasanaṃ, hitasukhaṃ khipati viddhaṃsetīti attho. "
  6022. 566022,120,653,11,21,1,77,7,"Ñātīnaṃ byasanaṃ ñātibyasanaṃ, corarogabhayādīhi ñātikkhayo ñātivināsoti attho. "
  6023. 566023,120,653,22,24,1,18,2,Tena ñātibyasanena.
  6024. 566024,120,653,25,32,1,63,5,"{Phuṭṭhassā}ti ajjhotthaṭassa abhibhūtassa, samannāgatassāti attho. "
  6025. 566025,120,653,33,36,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  6026. 566026,120,653,37,49,1,97,10,"Ayaṃ pana viseso– bhogānaṃ byasanaṃ bhogabyasanaṃ, rājacorādivasena bhogakkhayo bhogavināsoti attho. "
  6027. 566027,120,653,50,53,1,30,3,Rogoyeva byasanaṃ rogabyasanaṃ.
  6028. 566028,120,653,54,60,1,44,6,Rogo hi ārogyaṃ viyasati vināsetīti byasanaṃ.
  6029. 566029,120,653,61,64,1,29,3,Sīlassa byasanaṃ sīlabyasanaṃ.
  6030. 566030,120,653,65,67,1,20,2,Dussīlyassetaṃ nāmaṃ.
  6031. 566031,120,653,68,75,1,68,7,Sammādiṭṭhiṃ vināsayamānā uppannā diṭṭhi eva byasanaṃ diṭṭhibyasanaṃ.
  6032. 566032,120,653,76,86,1,83,9,"Ettha ca purimāni dve anipphannāni, pacchimāni tīṇi nipphannāni tilakkhaṇabbhāhatāni. "
  6033. 566033,120,653,87,98,1,76,9,"Purimāni ca tīṇi neva kusalāni na akusalāni, sīladiṭṭhibyasanadvayaṃ akusalaṃ. "
  6034. 566034,120,654,2,13,1,91,10,{Aññataraññatarenā}ti gahitesu vā yena kenaci aggahitesu vā mittāmaccabyasanādīsu yena kenaci.
  6035. 566035,120,654,14,18,1,50,3,{Samannāgatassā}ti samanubandhassa aparimuccamānassa.
  6036. 566036,120,654,19,26,1,74,6,Aññataraññatarena {dukkhadhammenā}ti yena kenaci sokadukkhassa uppattihetunā.
  6037. 566037,120,654,27,31,1,26,3,{Soko}ti socanakavasena soko.
  6038. 566038,120,654,32,37,1,54,5,Idaṃ tehi kāraṇehi uppajjanakasokassa sabhāvapaccattaṃ.
  6039. 566039,120,654,38,41,1,19,2,{Socanā}ti socanākāro.
  6040. 566040,120,654,42,45,1,25,3,Socitattan ti socitabhāvo.
  6041. 566041,120,654,46,49,1,25,2,{Antosoko}ti abbhantarasoko.
  6042. 566042,120,654,50,53,1,32,3,Dutiyapadaṃ upasaggena vaḍḍhitaṃ.
  6043. 566043,120,654,54,70,1,100,12,So hi abbhantaraṃ sukkhāpento viya parisukkhāpento viya uppajjatīti‘‘ antosoko antoparisoko’’ ti vuccati.
  6044. 566044,120,654,71,76,1,47,4,Cetaso {parijjhāyanā}ti cittassa parijjhāyanākāro.
  6045. 566045,120,654,77,100,1,102,17,"Soko hi uppajjamāno aggi viya cittaṃ jhāpeti dahati,‘‘ cittaṃ me jhāmaṃ, na me kiñci paṭibhātī’’ ti vadāpeti. "
  6046. 566046,120,654,101,108,1,44,6,"Dukkhito mano dummano, tassa bhāvo domanassaṃ. "
  6047. 566047,120,654,109,113,1,44,4,Anupaviṭṭhaṭṭhena sokova sallanti sokasallaṃ.
  6048. 566048,120,655,2,20,1,93,13,"Paridevaniddese ‘‘ mayhaṃ dhītā, mayhaṃ putto’’ ti evaṃ ādissa ādissa devanti rodanti etenāti ādevo. "
  6049. 566049,120,655,21,29,1,65,8,Taṃ taṃ vaṇṇaṃ parikittetvā parikittetvā devanti etenāti paridevo.
  6050. 566050,120,655,30,38,1,75,8,Tato parāni dve dve padāni purimadvayasseva ākārabhāvaniddesavasena vuttāni.
  6051. 566051,120,655,39,42,1,14,2,{Vācā}ti vacanaṃ.
  6052. 566052,120,655,43,47,1,34,3,{Palāpo}ti tucchaṃ niratthakavacanaṃ.
  6053. 566053,120,655,48,52,1,59,4,Upaḍḍhabhaṇitaaññabhaṇitādivasena virūpo palāpoti vippalāpo.
  6054. 566054,120,655,53,57,1,28,3,{Lālappo}ti punappunaṃ lapanaṃ.
  6055. 566055,120,655,58,60,1,23,2,Lālappanākāro lālappanā.
  6056. 566056,120,655,61,64,1,32,3,Lālappitassa bhāvo lālappitattaṃ.
  6057. 566057,120,656,2,6,1,36,3,Dukkhaniddese kāyanissitattā kāyikaṃ.
  6058. 566058,120,656,7,9,1,21,2,Amadhuraṭṭhena asātaṃ.
  6059. 566059,120,656,10,16,1,64,5,"Kāyikapadena cetasikaasātaṃ paṭikkhipati, asātapadena kāyikasātaṃ. "
  6060. 566060,120,656,17,27,1,70,8,"Tadeva dukkhayatīti dukkhaṃ, yassuppajjati, taṃ dukkhitaṃ karotīti attho. "
  6061. 566061,120,656,28,31,1,22,3,Dukkhamattā vā dukkhaṃ.
  6062. 566062,120,656,32,37,1,39,4,Kāyasamphassajan ti kāyasamphasse jātaṃ.
  6063. 566063,120,656,38,51,1,81,12,"Asātaṃ dukkhaṃ vedayitan ti asātaṃ vedayitaṃ na sātaṃ, dukkhaṃ vedayitaṃ na sukhaṃ. "
  6064. 566064,120,656,52,57,1,43,5,Parato tīṇi padāni itthiliṅgavasena vuttāni.
  6065. 566065,120,656,58,70,1,68,11,"Asātā vedanā na sātā, dukkhā vedanā na sukhāti ayameva panettha attho. "
  6066. 566066,120,656,71,89,1,120,16,"Yaṃ kāyikaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ, yā kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā, idaṃ vuccati dukkhanti evaṃ yojanā veditabbā. "
  6067. 566067,120,657,2,17,1,108,12,"Domanassaniddese duṭṭhu manoti dummano, hīnavedanattā vā kucchitaṃ manoti dummano, dummanassa bhāvo domanassaṃ. "
  6068. 566068,120,657,18,20,1,25,2,Cittanissitattā cetasikaṃ.
  6069. 566069,120,657,21,25,1,40,4,Cetosamphassajan ti cittasamphasse jātaṃ.
  6070. 566070,120,658,2,5,1,34,3,Upāyāsaniddese āyāsanaṭṭhena āyāso.
  6071. 566071,120,658,6,9,1,59,3,Saṃsīdanavisīdanākārappavattassa cittakilamathassetaṃ nāmaṃ.
  6072. 566072,120,658,10,12,1,19,2,Balavaāyāso upāyāso.
  6073. 566073,120,658,13,15,1,24,2,Āyāsitabhāvo āyāsitattaṃ.
  6074. 566074,120,658,16,18,1,28,2,Upāyāsitabhāvo upāyāsitattaṃ.
  6075. 566075,120,659,2,7,1,42,4,Appiyasampayoganiddese {idhā}ti imasmiṃ loke.
  6076. 566076,120,659,8,12,1,15,3,{Yassā}ti ye assa.
  6077. 566077,120,659,13,16,1,21,2,{Aniṭṭhā}ti apariyesitā.
  6078. 566078,120,659,17,25,1,64,7,"Pariyesitā vā hontu apariyesitā vā, nāmamevetaṃ amanāpārammaṇānaṃ. "
  6079. 566079,120,659,26,32,1,41,6,Manasmiṃ na kamanti na pavisantīti akantā.
  6080. 566080,120,659,33,42,1,53,8,"Manasmiṃ na appiyanti, na vā manaṃ vaḍḍhentīti amanāpā. "
  6081. 566081,120,659,43,47,1,33,3,{Rūpā}tiādi tesaṃ sabhāvanidassanaṃ.
  6082. 566082,120,659,48,52,1,39,4,Anatthaṃ kāmenti icchantīti anatthakāmā.
  6083. 566083,120,659,53,57,1,35,4,Ahitaṃ kāmenti icchantīti ahitakāmā.
  6084. 566084,120,659,58,63,1,51,5,Aphāsuṃ dukkhavihāraṃ kāmenti icchantīti aphāsukāmā.
  6085. 566085,120,659,64,78,1,110,13,"Catūhi yogehi khemaṃ nibbhayaṃ vivaṭṭaṃ na kāmenti, sabhayaṃ vaṭṭameva nesaṃ kāmenti icchantīti ayogakkhemakāmā. "
  6086. 566086,120,659,79,91,1,115,11,"Apica saddhādīnaṃ vuddhisaṅkhātassa atthassa akāmanato, tesaṃyeva hānisaṅkhātassa anatthassa ca kāmanato anatthakāmā. "
  6087. 566087,120,659,92,103,1,109,10,"Saddhādīnaṃyeva upāyabhūtassa hitassa akāmanato, saddhāhāniādīnaṃ upāyabhūtassa ahitassa ca kāmanato ahitakāmā. "
  6088. 566088,120,659,104,112,1,63,6,"Phāsuvihārassa akāmanato, aphāsuvihārassa ca kāmanato aphāsukāmā. "
  6089. 566089,120,659,113,126,1,100,11,"Yassa kassaci nibbhayassa akāmanato, bhayassa ca kāmanato {ayogakkhemakāmā}ti evamettha attho daṭṭhabbo. "
  6090. 566090,120,660,2,6,1,24,3,{Saṅgatī}ti gantvā saṃyogo.
  6091. 566091,120,660,7,11,1,26,3,{Samāgamo}ti āgatehi saṃyogo.
  6092. 566092,120,660,12,16,1,40,4,Samodhānan ti ṭhānanisajjādīsu sahabhāvo.
  6093. 566093,120,660,17,21,1,38,3,{Missībhāvo}ti sabbakiccānaṃ sahakaraṇaṃ.
  6094. 566094,120,660,22,25,1,23,3,Ayaṃ sattavasena yojanā.
  6095. 566095,120,660,26,33,1,47,6,"Saṅkhāravasena pana yaṃ labbhati, taṃ gahetabbaṃ. "
  6096. 566096,120,660,34,50,1,134,15,"So pana appiyasampayogo atthato eko dhammo nāma natthi, kevalaṃ appiyasampayuttānaṃ duvidhassāpi dukkhassa vatthubhāvato dukkhoti vutto. "
  6097. 566097,120,661,2,6,1,52,3,Piyavippayoganiddeso vuttapaṭipakkhanayena veditabbo.
  6098. 566098,120,661,7,15,1,56,7,Mātā {vā}tiādi panettha atthakāme sarūpena dassetuṃ vuttaṃ.
  6099. 566099,120,661,16,22,1,38,5,"Tattha mamāyatīti mātā, piyāyatīti pitā. "
  6100. 566100,120,661,23,29,1,29,4,"Bhajatīti bhātā, tathā bhaginī. "
  6101. 566101,120,661,30,39,1,67,8,"Mettāyantīti mittā, minanti vā sabbaguyhesu anto pakkhipantīti mittā. "
  6102. 566102,120,661,40,45,1,50,5,Kiccakaraṇīyesu sahabhāvaṭṭhena amā hontīti amaccā.
  6103. 566103,120,661,46,60,1,57,9,"‘‘ Ayaṃ amhākaṃ ajjhattiko’’ ti evaṃ jānanti, ñāyantīti vā ñātī. "
  6104. 566104,120,661,61,64,1,29,3,Lohitena sambandhāti sālohitā.
  6105. 566105,120,661,65,70,1,39,4,"Pitupakkhikā ñātī, mātupakkhikā sālohitā. "
  6106. 566106,120,661,71,77,1,53,5,"Mātāpitupakkhikā vā ñātī, sassusasurapakkhikā sālohitā. "
  6107. 566107,120,661,78,93,1,129,14,"Ayampi piyavippayogo atthato eko dhammo nāma natthi, kevalaṃ piyavippayuttānaṃ duvidhassāpi dukkhassa vatthubhāvato dukkhoti vutto. "
  6108. 566108,120,661,94,96,1,32,2,Idamettha sabbaaṭṭhakathāvacanaṃ.
  6109. 566109,120,661,97,105,1,110,8,Saccānaṃ pana tathalakkhaṇattā sampayogavippayogavacanehi appiyapiyavatthūniyeva visesitānīti vattuṃ yujjatīti.
  6110. 566110,120,662,2,7,1,67,5,Icchitālābhaniddese jātidhammānan ti jātisabhāvānaṃ jātipakatikānaṃ.
  6111. 566111,120,662,8,13,1,33,4,Icchā {uppajjatī}ti taṇhā uppajjati.
  6112. 566112,120,662,14,18,1,19,3,Aho {vatā}ti patthanā.
  6113. 566113,120,662,19,22,1,19,2,{Assāmā}ti bhaveyyāma.
  6114. 566114,120,662,23,76,1,347,46,"Na kho panetaṃ icchāya pattabban ti yaṃ etaṃ‘‘ aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā’’ ti evaṃ pahīnasamudayesu sādhūsu vijjamānaṃ ajātidhammattaṃ parinibbutesu ca vijjamānaṃ jātiyā anāgamanaṃ icchitaṃ, taṃ icchantassāpi maggabhāvanāya vinā appattabbato, anicchantassāpi ca bhāvanāya pattabbato na icchāya pattabbaṃ nāma hoti. "
  6115. 566115,120,662,77,80,1,15,2,{Idampī}ti etampi.
  6116. 566116,120,662,81,86,1,30,5,Upari sesāni upādāya api saddo.
  6117. 566117,120,663,2,14,1,75,10,"Upādānakkhandhaniddese seyyathidan ti nipāto, tassa te katame iti ceti attho. "
  6118. 566118,120,663,15,18,1,45,3,Rūpameva upādānakkhandhoti rūpupādānakkhandho.
  6119. 566119,120,663,19,22,1,19,3,Eseva nayo sesesupi.
  6120. 566120,120,664,2,4,1,34,2,Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6121. 566121,120,665,2,2,1,27,1,Samudayasaccaniddesavaṇṇanā
  6122. 566122,120,666,2,14,1,48,6,34. Samudayasaccaniddese yāyaṃ {taṇhā}ti yā ayaṃ taṇhā.
  6123. 566123,120,666,15,23,1,75,6,"{Ponobhavikā}ti punabbhavakaraṇaṃ punobhavo, punobhavo sīlamassāti ponobhavikā. "
  6124. 566124,120,666,24,35,1,88,9,"Apica punabbhavaṃ deti, punabbhavāya saṃvattati, punappunaṃ bhave nibbattetīti ponobhavikā. "
  6125. 566125,120,666,36,51,1,140,13,"Sā panesā punabbhavassa dāyikāpi atthi adāyikāpi, punabbhavāya saṃvattanikāpi atthi asaṃvattanikāpi, dinnāya paṭisandhiyā upadhivepakkamattāpi. "
  6126. 566126,120,666,52,57,1,42,5,Sā tippakārāpi ponobhavikāti nāmaṃ labhati.
  6127. 566127,120,666,58,62,1,33,3,"Ponabbhavikātipi pāṭho, soyevattho. "
  6128. 566128,120,666,63,68,1,63,5,Abhinandanasaṅkhātena nandirāgena saha gatāti nandirāgasahagatā.
  6129. 566129,120,666,69,76,1,57,7,Nandirāgena saddhiṃ atthato ekattameva gatāti vuttaṃ hoti.
  6130. 566130,120,666,77,88,1,80,9,"Tatra {tatrābhinandinī}ti yatra yatra attabhāvo nibbattati, tatra tatra abhinandinī. "
  6131. 566131,120,666,89,98,1,109,8,"Rūpādīsu vā ārammaṇesu tatra tatrābhinandinī, rūpābhinandinī saddagandharasaphoṭṭhabbadhammābhinandinīti attho. "
  6132. 566132,120,666,99,107,1,63,7,"Tatra tatrābhinandītipi pāṭho, tatra tatra abhinandayatīti attho. "
  6133. 566133,120,666,108,118,1,52,9,"Seyyathidan ti nipāto, tassa sā katamā iti ceti attho. "
  6134. 566134,120,666,119,126,1,60,5,"{Kāmataṇhā}ti kāme taṇhā, pañcakāmaguṇikarāgassetaṃ adhivacanaṃ. "
  6135. 566135,120,666,127,131,1,24,3,{Bhavataṇhā}ti bhave taṇhā.
  6136. 566136,120,666,132,142,1,122,10,Bhavapatthanāvasena uppannassa sassatadiṭṭhisahagatassa rāgassa rūpārūpabhavarāgassa ca jhānanikantiyā ca etaṃ adhivacanaṃ.
  6137. 566137,120,666,143,147,1,28,3,{Vibhavataṇhā}ti vibhave taṇhā.
  6138. 566138,120,666,148,150,1,43,2,Ucchedadiṭṭhisahagatarāgassetaṃ adhivacanaṃ.
  6139. 566139,120,667,2,12,1,70,9,Idāni tassā taṇhāya vatthuṃ vitthārato dassetuṃ sā kho {panesā}tiādimāha.
  6140. 566140,120,667,13,17,1,25,3,Tattha {uppajjatī}ti jāyati.
  6141. 566141,120,667,18,23,1,46,4,{Nivisatī}ti punappunaṃ pavattivasena patiṭṭhāti.
  6142. 566142,120,667,24,33,1,67,7,"Uppajjamānā kattha uppajjati, nivisamānā kattha nivisatīti sambandho. "
  6143. 566143,120,667,34,44,1,79,9,Yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpan ti yaṃ lokasmiṃ piyasabhāvañceva madhurasabhāvañca.
  6144. 566144,120,667,45,134,1,800,75,"Cakkhu {loke}tiādīsu lokasmiñhi cakkhuādīsu mamattena abhiniviṭṭhā sattā sampattiyaṃ patiṭṭhitā attano cakkhuṃ ādāsādīsu nimittaggahaṇānusārena vippasannaṃ pañcapasādaṃ suvaṇṇavimāne ugghāṭitamaṇisīhapañjaraṃ viya maññanti, sotaṃ rajatapanāḷikaṃ viya pāmaṅgasuttakaṃ viya ca maññanti, tuṅganāsāti laddhavohāraṃ ghānaṃ vaṭṭetvā ṭhapitaharitālavaṭṭiṃ viya maññanti, jivhaṃ rattakambalapaṭalaṃ viya mudusiniddhamadhurarasadaṃ maññanti, kāyaṃ sālalaṭṭhiṃ viya suvaṇṇatoraṇaṃ viya ca maññanti, manaṃ aññesaṃ manena asadisaṃ uḷāraṃ maññanti, rūpaṃ suvaṇṇakaṇikārapupphādivaṇṇaṃ viya, saddaṃ mattakaravīkakokilamandadhamitamaṇivaṃsanigghosaṃ viya, attanā paṭiladdhāni catusamuṭṭhānikagandhārammaṇādīni‘‘ kassaññassa evarūpāni atthī’’ ti maññanti, tesaṃ evaṃ maññamānānaṃ tāni cakkhādīni piyarūpāni ceva sātarūpāni ca honti. "
  6145. 566145,120,667,135,149,1,93,12,"Atha nesaṃ tattha anuppannā ceva taṇhā uppajjati , uppannā ca punappunaṃ pavattivasena nivisati. "
  6146. 566146,120,667,150,166,1,90,11,"Tasmā thero‘‘ cakkhu loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjatī’’ tiādimāha. "
  6147. 566147,120,667,167,177,1,64,8,"Tattha {uppajjamānā}ti yadā uppajjati, tadā ettha uppajjatīti attho. "
  6148. 566148,120,668,2,4,1,36,2,Samudayasaccaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6149. 566149,120,669,2,2,1,26,1,Nirodhasaccaniddesavaṇṇanā
  6150. 566150,120,670,2,4,1,0,0,35.
  6151. 566151,120,671,2,25,1,137,16,"Nirodhasaccaniddese yo tassāyeva {taṇhāyā}ti ettha‘‘ yo tasseva dukkhassā’’ ti vattabbe yasmā samudayanirodheneva dukkhaṃ nirujjhati, no aññathā. "
  6152. 566152,120,671,26,27,1,7,1,Yathāha–
  6153. 566153,120,672,2,13,1,61,9,"‘ ‘ Yathāpi mūle anupaddave daḷhe, chinnopi rukkho punareva rūhati; "
  6154. 566154,120,673,2,20,1,63,7,"Evampi taṇhānusaye anūhate, nibbattatī dukkhamidaṃ punappunan’’ ti.( dha. pa.338); "
  6155. 566155,120,674,2,9,1,68,7,Tasmā taṃ dukkhanirodhaṃ dassento samudayanirodhena dassetuṃ evamāha.
  6156. 566156,120,674,10,24,1,108,12,"Sīhasamānavuttino hi tathāgatā, te dukkhaṃ nirodhentā dukkhanirodhañca dassentā hetumhi paṭipajjanti, na phale. "
  6157. 566157,120,674,25,45,1,158,17,"Suvānavuttino pana aññatitthiyā , te dukkhaṃ nirodhentā dukkhanirodhañca dassentā attakilamathānuyogena ceva tasseva ca desanāya phale paṭipajjanti, na hetumhīti. "
  6158. 566158,120,674,46,57,1,71,7,Sīhasamānavuttitāya satthā hetumhi paṭipajjanto‘‘ yo tassāyevā’’ tiādimāha.
  6159. 566159,120,674,58,61,1,42,3,Dhammasenāpatipi satthārā vuttakkamenevāha.
  6160. 566160,120,675,2,25,1,145,17,"Tattha tassāyeva {taṇhāyā}ti yā sā taṇhā‘‘ ponobhavikā’’ ti vatvā kāmataṇhādivasena vibhattā uppattinivesanavasena ca heṭṭhā pakāsitā, tassāyeva taṇhāya. "
  6161. 566161,120,675,26,62,1,71,9,"{Asesavirāganirodho}ti virāgo vuccati maggo,‘‘ virāgā vimuccatī’’ ti( ma. ni.1.245; saṃ. ni.3.12; mahāva.23) hi vuttaṃ. "
  6162. 566162,120,675,63,71,1,89,7,"Virāgena nirodho virāganirodho, anusayasamugghātato aseso virāganirodho asesavirāganirodho. "
  6163. 566163,120,675,72,87,1,98,14,"Atha vā virāgoti hi pahānaṃ vuccati, tasmā aseso virāgo aseso nirodhoti evampettha yojanā daṭṭhabbā. "
  6164. 566164,120,675,88,95,1,81,7,Atthato pana sabbāneva panetāni asesavirāganirodhotiādīni nibbānasseva vevacanāni.
  6165. 566165,120,675,96,103,1,61,6,Paramatthato hi dukkhanirodhaṃ ariyasaccanti nibbānaṃ vuccati.
  6166. 566166,120,675,104,124,1,112,15,"Yasmā pana taṃ āgamma taṇhā asesā virajjati nirujjhati, tasmā taṃ‘‘ tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho’’ ti vuccati. "
  6167. 566167,120,675,125,149,1,167,20,"Nibbānañca āgamma taṇhā cajīyati paṭinissajjīyati muccati na allīyati, kāmaguṇālayesu cettha ekopi ālayo natthi, tasmā nibbānaṃ cāgo paṭinissaggo mutti {anālayo}ti vuccati. "
  6168. 566168,120,675,150,160,1,86,9,"Ekameva hi nibbānaṃ, nāmāni panassa sabbasaṅkhatānaṃ nāmapaṭipakkhavasena anekāni honti. "
  6169. 566169,120,675,161,189,1,275,27,Seyyathidaṃ– asesavirāgo asesanirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo taṇhākkhayo anuppādo appavattaṃ animittaṃ appaṇihitaṃ anāyūhanaṃ appaṭisandhi anupapatti agati ajātaṃ ajaraṃ abyādhi amataṃ asokaṃ aparidevaṃ anupāyāsaṃ asaṃkiliṭṭhantiādīni.
  6170. 566170,120,676,2,23,1,154,19,"Idāni maggena chinnāya nibbānaṃ āgamma appavattippattāyapi ca taṇhāya yesu vatthūsu tassā uppatti dassitā, tattheva abhāvaṃ dassetuṃ sā kho {panesā}tiādimāha. "
  6171. 566171,120,676,24,58,1,253,30,"Tattha yathā puriso khette jātaṃ tittakālābuvalliṃ disvā aggato paṭṭhāya mūlaṃ pariyesitvā chindeyya, sā anupubbena milāyitvā appaññattiṃ gaccheyya, tato tasmiṃ khette tittakālābu niruddhā pahīnāti vucceyya, evameva khette tittakālābu viya cakkhādīsu taṇhā. "
  6172. 566172,120,676,59,66,1,63,7,Sā ariyamaggena mūlacchinnā nibbānaṃ āgamma appavattiṃ gacchati.
  6173. 566173,120,676,67,77,1,65,10,Evaṃ gatā pana tesu vatthūsu khette tittakālābu viya na paññāyati.
  6174. 566174,120,676,78,113,1,232,32,"Yathā ca aṭavito core ānetvā nagarassa dakkhiṇadvāre ghāteyyuṃ, tato aṭaviyaṃ corā matāti vā māritāti vā vucceyyuṃ, evameva aṭaviyaṃ corā viya yā cakkhādīsu taṇhā, sā dakkhiṇadvāre corā viya nibbānaṃ āgamma niruddhattā nibbāne niruddhā. "
  6175. 566175,120,676,114,124,1,64,10,Evaṃ niruddhā pana tesu vatthūsu aṭaviyaṃ corā viya na paññāyati.
  6176. 566176,120,676,125,143,1,111,13,"Tenassā tattheva nirodhaṃ dassento‘‘ cakkhu loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyatī’’ tiādimāha. "
  6177. 566177,120,676,144,156,1,148,12,Atha vā taṇhuppādavatthussa pariññātattā pariññātavatthusmiṃ puna na uppajjanato anuppādanirodhavasena taṇhuppādavatthusmiṃyeva nirujjhatīti vuccati.
  6178. 566178,120,676,157,165,1,90,7,"Ettha ca uppajjanapaṭipakkhavasena pahīyatīti vuttaṃ, nivisanapaṭipakkhavasena nirujjhatīti. "
  6179. 566179,120,677,2,4,1,35,2,Nirodhasaccaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6180. 566180,120,678,2,2,1,24,1,Maggasaccaniddesavaṇṇanā
  6181. 566181,120,679,2,4,1,0,0,36.
  6182. 566182,120,680,2,16,1,64,4,Maggasaccaniddese {ayamevā}ti aññamaggapaṭikkhepanatthaṃ niyamanaṃ( vibha. aṭṭha.205).
  6183. 566183,120,680,17,27,1,96,7,"{Ariyo}ti taṃtaṃmaggavajjhakilesehi ārakattā, ariyabhāvakarattā, ariyaphalapaṭilābhakarattā ca ariyo. "
  6184. 566184,120,680,28,32,1,30,4,Aṭṭha aṅgāni assāti aṭṭhaṅgiko.
  6185. 566185,120,680,33,46,1,93,11,"Svāyaṃ caturaṅgikā viya senā, pañcaṅgikaṃ viya tūriyaṃ aṅgamattameva hoti, aṅgavinimutto natthi. "
  6186. 566186,120,681,2,14,1,94,9,Idāni aṅgamattameva maggo aṅgavinimutto natthīti dassento sammādiṭṭhi… pe… {sammāsamādhī}tiādimāha.
  6187. 566187,120,681,15,19,1,40,4,Tattha sammā dassanalakkhaṇā sammādiṭṭhi.
  6188. 566188,120,681,20,23,1,40,3,Sammā abhiniropanalakkhaṇo sammāsaṅkappo.
  6189. 566189,120,681,24,27,1,33,3,Sammā pariggahalakkhaṇā sammāvācā.
  6190. 566190,120,681,28,31,1,40,3,Sammā samuṭṭhāpanalakkhaṇo sammākammanto.
  6191. 566191,120,681,32,35,1,33,3,Sammā vodāpanalakkhaṇo sammāājīvo.
  6192. 566192,120,681,36,39,1,33,3,Sammā paggahalakkhaṇo sammāvāyāmo.
  6193. 566193,120,681,40,43,1,33,3,Sammā upaṭṭhānalakkhaṇā sammāsati.
  6194. 566194,120,681,44,47,1,36,3,Sammā samādhānalakkhaṇo sammāsamādhi.
  6195. 566195,120,681,48,54,1,37,6,Tesu ekekassa tīṇi tīṇi kiccāni honti.
  6196. 566196,120,681,55,76,1,195,17,"Seyyathidaṃ– sammādiṭṭhi tāva aññehipi attano paccanīkakilesehi saddhiṃ micchādiṭṭhiṃ pajahati, nirodhañca ārammaṇaṃ karoti, sampayuttadhamme ca passati tappaṭicchādakamohavidhamanavasena asammohato. "
  6197. 566197,120,681,77,86,1,88,8,"Sammāsaṅkappādayopi tatheva micchāsaṅkappādīni ca pajahanti, nibbānañca ārammaṇaṃ karonti. "
  6198. 566198,120,681,87,117,1,240,24,"Visesato panettha sammāsaṅkappo sahajātadhamme sammā abhiniropeti, sammāvācā sammā pariggaṇhāti, sammākammanto sammā samuṭṭhāpeti, sammāājīvo sammā vodāpeti, sammāvāyāmo sammā paggaṇhāti, sammāsati sammā upaṭṭhāpeti, sammāsamādhi sammā samādahati. "
  6199. 566199,120,682,2,13,1,94,10,"Apicesā sammādiṭṭhi nāma pubbabhāge nānākkhaṇā nānārammaṇā hoti, maggakāle ekakkhaṇā ekārammaṇā. "
  6200. 566200,120,682,14,27,1,57,8,Kiccato pana‘‘ dukkhe ñāṇan’’ tiādīni cattāri nāmāni labhati .
  6201. 566201,120,682,28,37,1,90,8,"Sammāsaṅkappādayopi pubbabhāge nānākkhaṇā nānārammaṇā honti, maggakāle ekakkhaṇā ekārammaṇā. "
  6202. 566202,120,682,38,45,1,71,7,Tesu sammāsaṅkappo kiccato nekkhammasaṅkappotiādīni tīṇi nāmāni labhati.
  6203. 566203,120,682,46,56,1,87,9,"Sammāvācādayo tayo pubbabhāge viratiyopi honti cetanāyopi, maggakkhaṇe pana viratiyoyeva. "
  6204. 566204,120,682,57,66,1,100,9,Sammāvāyāmo sammāsatīti idampi dvayaṃ kiccato sammappadhānasatipaṭṭhānavasena cattāri nāmāni labhati.
  6205. 566205,120,682,67,72,1,61,5,Sammāsamādhi pana pubbabhāgepi maggakkhaṇepi sammāsamādhiyeva.
  6206. 566206,120,683,2,15,1,115,12,Iti imesu aṭṭhasu dhammesu bhagavatā nibbānādhigamāya paṭipannassa yogino bahūpakārattā paṭhamaṃ sammādiṭṭhi desitā.
  6207. 566207,120,683,16,37,1,44,6,"Ayañhi‘‘ paññāpajjoto paññāsatthan’’ ti( dha. sa.16,20,29) ca vuttā. "
  6208. 566208,120,683,38,51,1,144,13,Tasmā etāya pubbabhāge vipassanāñāṇasaṅkhātāya sammādiṭṭhiyā avijjandhakāraṃ vidhamitvā kilesacore ghātento khemena yogāvacaro nibbānaṃ pāpuṇāti.
  6209. 566209,120,683,52,56,1,33,4,Tasmā paṭhamaṃ sammādiṭṭhi desitā.
  6210. 566210,120,684,2,6,1,35,4,Sammāsaṅkappo pana tassā bahūpakāro.
  6211. 566211,120,684,7,10,1,24,3,Tasmā tadanantaraṃ vutto.
  6212. 566212,120,684,11,51,1,253,30,"Yathā hi heraññiko hatthena parivattetvā parivattetvā cakkhunā kahāpaṇaṃ olokento‘‘ ayaṃ kūṭo ayaṃ cheko’’ ti jānāti, evaṃ yogāvacaropi pubbabhāge vitakkena vitakketvā vitakketvā vipassanāpaññāya olokayamāno‘‘ ime dhammā kāmāvacarā, ime rūpāvacarādayo’’ ti jānāti. "
  6213. 566213,120,684,52,91,1,273,32,"Yathā vā pana purisena koṭiyaṃ gahetvā parivattetvā parivattetvā dinnaṃ mahārukkhaṃ tacchako vāsiyā tacchetvā kamme upaneti, evaṃ vitakkena vitakketvā vitakketvā dinnadhamme yogāvacaro paññāya‘‘ ime dhammā kāmāvacarā, ime rūpāvacarā’’ tiādinā nayena paricchinditvā kamme upaneti. "
  6214. 566214,120,684,92,96,1,45,4,Tasmā sammāsaṅkappo sammādiṭṭhānantaraṃ vutto.
  6215. 566215,120,685,2,9,1,55,6,"Svāyaṃ yathā sammādiṭṭhiyā, evaṃ sammāvācāyapi upakārako. "
  6216. 566216,120,685,10,11,1,7,1,Yathāha–
  6217. 566217,120,685,12,36,1,64,9,"‘‘ pubbe kho, gahapati, vitakketvā vicāretvā pacchā vācaṃ bhindatī’’ ti( ma. ni.1.463). "
  6218. 566218,120,685,37,41,1,34,4,Tasmā tadanantaraṃ sammāvācā vuttā.
  6219. 566219,120,686,2,26,1,166,19,"Yasmā pana‘‘ idañcidañca karissāmā’’ ti paṭhamaṃ vācāya saṃvidahitvā loke kammante payojenti, tasmā vācā kāyakammassa upakārikāti sammāvācāya anantaraṃ sammākammanto vutto. "
  6220. 566220,120,687,2,24,1,178,18,"Catubbidhaṃ pana vacīduccaritaṃ, tividhaṃ kāyaduccaritaṃ pahāya ubhayaṃ sucaritaṃ pūrentasseva yasmā ājīvaṭṭhamakasīlaṃ pūrati, na itarassa , tasmā tadubhayānantaraṃ sammāājīvo vutto. "
  6221. 566221,120,688,2,30,1,202,23,"Evaṃ visuddhājīvena pana‘‘ parisuddho me ājīvo’’ ti ettāvatā paritosaṃ katvā suttappamattena viharituṃ na yuttaṃ, atha kho sabbairiyāpathesu idaṃ vīriyamārabhitabbanti dassetuṃ tadanantaraṃ sammāvāyāmo vutto. "
  6222. 566222,120,689,2,15,1,111,12,Tato āraddhavīriyenāpi kāyādīsu catūsu vatthūsu sati sūpaṭṭhitā kātabbāti dassetuṃ tadanantaraṃ sammāsati vuttā.
  6223. 566223,120,690,2,22,1,192,19,"Yasmā pana evaṃ sūpaṭṭhitāya satiyā samādhissa upakārānupakārānaṃ dhammānaṃ gatiyo samanvesitvā pahoti ekattārammaṇe cittaṃ samādhātuṃ, tasmā sammāsatianantaraṃ sammāsamādhi vuttoti veditabboti. "
  6224. 566224,120,691,2,12,1,71,6,Sammādiṭṭhiniddese ‘‘ dukkhe ñāṇan’’ tiādinā catusaccakammaṭṭhānaṃ dassitaṃ.
  6225. 566225,120,691,13,22,1,58,8,"Tattha purimāni dve saccāni vaṭṭaṃ, pacchimāni dve vivaṭṭaṃ. "
  6226. 566226,120,691,23,32,1,72,8,"Tesu bhikkhuno vaṭṭe kammaṭṭhānābhiniveso hoti, vivaṭṭe natthi abhiniveso. "
  6227. 566227,120,691,33,56,1,103,14,"Purimāni hi dve saccāni‘‘ pañcakkhandhā dukkhaṃ, taṇhā samudayo’’ ti evaṃ saṅkhepena ca,‘‘ katame pañcakkhandhā? "
  6228. 566228,120,691,57,72,1,124,13,Rūpakkhandho’’ tiādinā nayena vitthārena ca ācariyasantike uggaṇhitvā vācāya punappunaṃ parivattento yogāvacaro kammaṃ karoti.
  6229. 566229,120,691,73,95,1,129,17,"Itaresu pana dvīsu saccesu‘‘ nirodhasaccaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ, maggasaccaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpan’’ ti evaṃ savaneneva kammaṃ karoti. "
  6230. 566230,120,691,96,107,1,92,10,"So evaṃ kammaṃ karonto cattāri saccāni ekapaṭivedhena paṭivijjhati, ekābhisamayena abhisameti. "
  6231. 566231,120,691,108,115,1,80,6,"Dukkhaṃ pariññāpaṭivedhena paṭivijjhati, samudayaṃ pahānapaṭivedhena paṭivijjhati. "
  6232. 566232,120,691,116,123,1,84,6,"Nirodhaṃ sacchikiriyāpaṭivedhena paṭivijjhati, maggaṃ bhāvanāpaṭivedhena paṭivijjhati. "
  6233. 566233,120,691,124,132,1,66,6,Dukkhaṃ pariññābhisamayena… pe… maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti.
  6234. 566234,120,692,2,11,1,112,8,"Evamassa pubbabhāge dvīsu saccesu uggahaparipucchāsavanadhāraṇasammasanapaṭivedho hoti, dvīsu savanapaṭivedhoyeva. "
  6235. 566235,120,692,12,19,1,64,7,Aparabhāge tīsu kiccato paṭivedho hoti nirodhe ārammaṇapaṭivedho.
  6236. 566236,120,692,20,28,1,89,7,"Tattha sabbampi paṭivedhañāṇaṃ lokuttaraṃ, savanadhāraṇasammasanañāṇaṃ lokiyaṃ kāmāvacaraṃ. "
  6237. 566237,120,692,29,36,1,55,6,"Paccavekkhaṇā pana pattasaccassa hoti, ayañca ādikammiko. "
  6238. 566238,120,692,37,42,1,22,5,Tasmā sā idha na vuttā.
  6239. 566239,120,692,43,71,1,189,19,"Imassa ca bhikkhuno pubbe pariggahato‘‘ dukkhaṃ parijānāmi, samudayaṃ pajahāmi, nirodhaṃ sacchikaromi, maggaṃ bhāvemī’’ ti ābhogasamannāhāramanasikārapaccavekkhaṇā natthi, pariggahato paṭṭhāya hoti. "
  6240. 566240,120,692,72,83,1,66,9,Aparabhāge pana dukkhaṃ pariññātameva hoti… pe… maggo bhāvitova hoti.
  6241. 566241,120,693,2,11,1,66,8,"Tattha dve saccāni duddasattā gambhīrāni, dve gambhīrattā duddasāni. "
  6242. 566242,120,693,12,26,1,94,9,"Dukkhasaccañhi uppattito pākaṭaṃ, khāṇukaṇṭakappahārādīsu‘‘ aho dukkhan’’ ti vattabbatampi āpajjati. "
  6243. 566243,120,693,27,31,1,68,4,Samudayasaccaṃ khāditukāmatābhuñjitukāmatādivasena uppattito pākaṭaṃ.
  6244. 566244,120,693,32,37,1,44,4,Lakkhaṇapaṭivedhato pana ubhayampi gambhīraṃ.
  6245. 566245,120,693,38,42,1,30,4,Iti tāni duddasattā gambhīrāni.
  6246. 566246,120,693,43,64,1,183,19,"Itaresaṃ pana dvinnaṃ dassanatthāya payogo bhavaggaggahaṇatthaṃ hatthapasāraṇaṃ viya, avīciphusanatthaṃ pādapasāraṇaṃ viya, satadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭipaṭipādanaṃ viya ca hoti. "
  6247. 566247,120,693,65,69,1,30,4,Iti tāni gambhīrattā duddasāni.
  6248. 566248,120,693,70,90,1,144,16,Evaṃ duddasattā gambhīresu gambhīrattā ca duddasesu catūsu saccesu uggahādivasena pubbabhāgañāṇuppattiṃ sandhāya idaṃ‘‘ dukkhe ñāṇan’’ tiādi vuttaṃ.
  6249. 566249,120,693,91,97,1,43,6,Paṭivedhakkhaṇe pana ekameva taṃ ñāṇaṃ hoti.
  6250. 566250,120,694,2,13,1,101,9,Apare panāhu– catubbidhaṃ saccesu ñāṇaṃ sutamayañāṇaṃ vavatthānañāṇaṃ sammasanañāṇaṃ abhisamayañāṇanti.
  6251. 566251,120,694,14,17,1,28,3,Tattha katamaṃ sutamayañāṇaṃ?
  6252. 566252,120,694,18,42,1,111,17,"Saṃkhittena vā vitthārena vā cattāri saccāni sutvā jānāti‘‘ idaṃ dukkhaṃ, ayaṃ samudayo, ayaṃ nirodho, ayaṃ maggo’’ ti. "
  6253. 566253,120,694,43,45,1,18,2,Idaṃ sutamayañāṇaṃ.
  6254. 566254,120,694,46,48,1,23,2,Katamaṃ vavatthānañāṇaṃ?
  6255. 566255,120,694,49,75,1,148,20,"So sutānaṃ atthaṃ upaparikkhati dhammato ca lakkhaṇato ca,‘‘ ime dhammā imasmiṃ sacce pariyāpannā, imassa saccassa idaṃ lakkhaṇan’’ ti sanniṭṭhānaṃ karoti. "
  6256. 566256,120,694,76,78,1,20,2,Idaṃ vavatthānañāṇaṃ.
  6257. 566257,120,694,79,81,1,22,2,Katamaṃ sammasanañāṇaṃ?
  6258. 566258,120,694,82,97,1,131,15,So evaṃ yathānupubbaṃ cattāri saccāni vavatthapetvā atha dukkhameva gahetvā yāva gotrabhuñāṇaṃ aniccato dukkhato anattato sammasati.
  6259. 566259,120,694,98,100,1,19,2,Idaṃ sammasanañāṇaṃ.
  6260. 566260,120,694,101,103,1,23,2,Katamaṃ abhisamayañāṇaṃ?
  6261. 566261,120,694,104,129,1,205,18,"Lokuttaramaggakkhaṇe ekena ñāṇena cattāri saccāni apubbaṃ acarimaṃ abhisameti‘‘ dukkhaṃ pariññābhisamayena, samudayaṃ pahānābhisamayena, nirodhaṃ sacchikiriyābhisamayena maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisametī’’ ti. "
  6262. 566262,120,694,130,133,1,23,3,Idaṃ abhisamayañāṇan ti.
  6263. 566263,120,695,2,6,1,55,4,Sammāsaṅkappaniddese kāmato nissaṭoti nekkhammasaṅkappo.
  6264. 566264,120,695,7,10,1,36,3,Byāpādato nissaṭoti abyāpādasaṅkappo.
  6265. 566265,120,695,11,14,1,36,3,Vihiṃsāya nissaṭoti avihiṃsāsaṅkappo.
  6266. 566266,120,695,15,28,1,147,11,"Tattha nekkhammavitakko kāmavitakkassa padaghātaṃ padacchedaṃ karonto uppajjati, abyāpādavitakko byāpādavitakkassa, avihiṃsāvitakko vihiṃsāvitakkassa. "
  6267. 566267,120,695,29,35,1,94,6,Tathā nekkhammaabyāpādaavihiṃsāvitakkā kāmabyāpādavihiṃsāvitakkānaṃ paccanīkā hutvā uppajjanti.
  6268. 566268,120,696,2,14,1,105,12,Tattha yogāvacaro kāmavitakkassa padaghātanatthaṃ kāmavitakkaṃ vā sammasati aññaṃ vā pana kiñci saṅkhāraṃ.
  6269. 566269,120,696,15,30,1,160,14,"Athassa vipassanākkhaṇe vipassanāsampayutto saṅkappo tadaṅgavasena kāmavitakkassa padaghātaṃ padacchedaṃ karonto uppajjati, vipassanaṃ ussukkāpetvā maggaṃ pāpeti. "
  6270. 566270,120,696,31,41,1,117,10,Athassa maggakkhaṇe maggasampayutto saṅkappo samucchedavasena kāmavitakkassa padaghātaṃ padacchedaṃ karonto uppajjati.
  6271. 566271,120,696,42,59,1,157,15,"Byāpādavitakkassapi padaghātanatthaṃ byāpādavitakkaṃ vā aññaṃ vā saṅkhāraṃ, vihiṃsāvitakkassa padaghātanatthaṃ vihiṃsāvitakkaṃ vā aññaṃ vā saṅkhāraṃ sammasati. "
  6272. 566272,120,696,60,65,1,58,5,Athassa vipassanākkhaṇeti sabbaṃ purimanayeneva yojetabbaṃ.
  6273. 566273,120,697,2,13,1,111,10,Kāmavitakkādīnaṃ pana tiṇṇampi pāḷiyaṃ vibhattesu aṭṭhatiṃsārammaṇesu ekakammaṭṭhānampi apaccanīkaṃ nāma natthi.
  6274. 566274,120,697,14,29,1,165,13,"Ekantato pana kāmavitakkassa tāva asubhesu paṭhamajjhānameva paccanīkaṃ, byāpādavitakkassa mettāya tikacatukkajjhānāni, vihiṃsaāvitakkassa karuṇāya tikacatukkajjhānāni. "
  6275. 566275,120,697,30,70,1,432,38,"Tasmā asubhaparikammaṃ katvā jhānaṃ samāpannassa samāpattikkhaṇe jhānasampayutto vitakko vikkhambhanavasena kāmavitakkassa paccanīko hutvā uppajjati, jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapentassa vipassanākkhaṇe vipassanāsampayutto saṅkappo tadaṅgavasena kāmavitakkassa paccanīko hutvā uppajjati, vipassanaṃ ussukkāpetvā maggaṃ pāpentassa maggakkhaṇe maggasampayutto saṅkappo samucchedavasena kāmavitakkassa paccanīko hutvā uppajjati. "
  6276. 566276,120,697,71,76,1,52,5,Evaṃ uppanno nekkhammasaṅkappoti vuccatīti veditabbo.
  6277. 566277,120,698,2,16,1,110,12,"Mettāya pana parikammaṃ katvā, karuṇāya parikammaṃ katvā jhānaṃ samāpannassāti sabbaṃ purimanayeneva yojetabbaṃ. "
  6278. 566278,120,698,17,25,1,78,7,"Evaṃ uppanno abyāpādasaṅkappoti vuccati, avihiṃsāsaṅkappoti vuccatīti veditabbo. "
  6279. 566279,120,698,26,48,1,239,21,"Evamete nekkhammasaṅkappādayo vipassanājhānavasena uppattīnaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana imesu tīsu ṭhānesu uppannassa akusalasaṅkappassa padacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamāno ekova kusalasaṅkappo uppajjati. "
  6280. 566280,120,698,49,52,1,23,3,Ayaṃ sammāsaṅkappo nāma.
  6281. 566281,120,699,2,32,1,314,27,"Sammāvācāniddesepi yasmā aññeneva cittena musāvādā viramati, aññena aññena pisuṇāvācādīhi, tasmā catassopetā veramaṇiyo pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana micchāvācāsaṅkhātāya catubbidhāya akusaladussīlyacetanāya padacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva sammāvācāsaṅkhātā kusalaveramaṇi uppajjati. "
  6282. 566282,120,699,33,36,1,19,3,Ayaṃ sammāvācā nāma.
  6283. 566283,120,700,2,34,1,330,28,"Sammākammantaniddesepi yasmā aññeneva cittena pāṇātipātā viramati, aññena adinnādānā, aññena micchācārā, tasmā tissopetā veramaṇiyo pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana micchākammantasaṅkhātāya tividhāya akusaladussīlyacetanāya padacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva sammākammantasaṅkhātā kusalaveramaṇi uppajjati. "
  6284. 566284,120,700,35,38,1,23,3,Ayaṃ sammākammanto nāma.
  6285. 566285,120,701,2,9,1,39,4,Sammāājīvaniddese {idhā}ti imasmiṃ sāsane.
  6286. 566286,120,701,10,15,1,39,4,{Ariyasāvako}ti ariyassa buddhassa sāvako.
  6287. 566287,120,701,16,22,1,46,5,Micchāājīvaṃ {pahāyā}ti pāpakaṃ ājīvaṃ pajahitvā.
  6288. 566288,120,701,23,27,1,46,3,{Sammāājīvenā}ti buddhappasatthena kusalaājīvena.
  6289. 566289,120,701,28,33,1,43,4,Jīvikaṃ {kappetī}ti jīvitappavattiṃ pavatteti.
  6290. 566290,120,701,34,66,1,332,29,"Idhāpi yasmā aññeneva cittena kāyadvāravītikkamā viramati, aññeneva vacīdvāravītikkamā, tasmā pubbabhāge nānākkhaṇesu uppajjati, maggakkhaṇe pana dvīsu dvāresu sattannaṃ kammapathānaṃ vasena uppannāya micchāājīvadussīlyacetanāya padacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva sammāājīvasaṅkhātā kusalaveramaṇi uppajjati. "
  6291. 566291,120,701,67,70,1,20,3,Ayaṃ sammāājīvo nāma.
  6292. 566292,120,702,2,11,1,68,7,Sammāvāyāmaniddese idha {bhikkhū}ti imasmiṃ sāsane paṭipannako bhikkhu.
  6293. 566293,120,702,12,15,1,28,3,Anuppannānan ti anibbattānaṃ.
  6294. 566294,120,702,16,19,1,22,3,Pāpakānan ti lāmakānaṃ.
  6295. 566295,120,702,20,25,1,53,5,Akusalānaṃ dhammānan ti akosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ.
  6296. 566296,120,702,26,30,1,30,3,{Anuppādāyā}ti na uppādanatthāya.
  6297. 566297,120,702,31,38,1,69,6,Chandaṃ {janetī}ti kattukamyatāsaṅkhātaṃ kusalacchandaṃ janeti uppādeti.
  6298. 566298,120,702,39,45,1,43,5,{Vāyamatī}ti payogaṃ janeti parakkamaṃ karoti.
  6299. 566299,120,702,46,53,1,51,6,Vīriyaṃ {ārabhatī}ti kāyikaṃ cetasikaṃ vīriyaṃ karoti.
  6300. 566300,120,702,54,61,1,60,6,Cittaṃ {paggaṇhātī}ti teneva sahajātavīriyena cittaṃ ukkhipati.
  6301. 566301,120,702,62,66,1,32,3,{Padahatī}ti padhānavīriyaṃ karoti.
  6302. 566302,120,702,67,73,1,89,6,Paṭipāṭiyā panetāni cattāripi padāni āsevanābhāvanābahulīkammasātaccakiriyāhi yojetabbāni.
  6303. 566303,120,703,2,7,1,51,5,Uppannānan ti anuppannānanti avattabbataṃ āpannānaṃ.
  6304. 566304,120,703,8,11,1,25,2,{Pahānāyā}ti pajahanatthāya.
  6305. 566305,120,703,12,19,1,77,7,Anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānan ti anibbattānaṃ kosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ.
  6306. 566306,120,703,20,23,1,25,2,{Uppādāyā}ti uppādanatthāya.
  6307. 566307,120,703,24,27,1,25,3,Uppannānan ti nibbattānaṃ.
  6308. 566308,120,703,28,31,1,21,2,{Ṭhitiyā}ti ṭhitatthāya.
  6309. 566309,120,703,32,35,1,26,2,{Asammosāyā}ti anassanatthaṃ.
  6310. 566310,120,703,36,40,1,34,3,{Bhiyyobhāvāyā}ti punappunaṃ bhāvāya.
  6311. 566311,120,703,41,44,1,25,2,{Vepullāyā}ti vipulabhāvāya.
  6312. 566312,120,703,45,48,1,20,2,{Bhāvanāyā}ti vaḍḍhiyā.
  6313. 566313,120,703,49,52,1,29,2,{Pāripūriyā}ti paripūraṇatthāya.
  6314. 566314,120,704,2,12,1,90,9,"Ete pana sammāvāyāmasaṅkhātā cattāro sammappadhānā pubbabhāge lokiyā, maggakkhaṇe lokuttarā. "
  6315. 566315,120,704,13,21,1,78,8,Maggakkhaṇe pana ekameva vīriyaṃ catukiccasādhanavasena cattāri nāmāni labhati.
  6316. 566316,120,704,22,27,1,53,5,Tattha lokiyā kassapasaṃyutte vuttanayeneva veditabbā.
  6317. 566317,120,704,28,30,1,15,2,Vuttañhi tattha–
  6318. 566318,120,705,2,10,1,29,4,"‘ ‘ Cattārome , āvuso, sammappadhānā; "
  6319. 566319,120,705,11,13,1,14,2,Katame cattāro?
  6320. 566320,120,705,14,83,1,355,45,"Idhāvuso, bhikkhu‘ anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyun’ ti ātappaṃ karoti,‘ uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyun’ ti ātappaṃ karoti,‘ anuppannā me kusalā dhammā anuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyun’ ti ātappaṃ karoti,‘ uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyun’ ti ātappaṃ karotī’’ ti( saṃ. ni.2.145); "
  6321. 566321,120,706,2,11,1,79,8,Tattha ca {anuppannā}ti asamudācāravasena vā ananubhūtārammaṇavasena vā anuppannā.
  6322. 566322,120,706,12,32,1,152,18,"Aññathā hi anamatagge saṃsāre anuppannā pāpakā akusalā dhammā nāma natthi, anuppannā pana uppajjamānāpi eteyeva uppajjanti, pahīyamānāpi eteyeva pahīyanti. "
  6323. 566323,120,707,2,10,1,108,7,Tattha ekaccassa vattaganthadhutaṅgasamādhivipassanānavakammabhavānaṃ aññataravasena kilesā na samudācaranti.
  6324. 566324,120,707,11,12,1,6,1,Kathaṃ?
  6325. 566325,120,707,13,29,1,182,15,"Ekacco hi vattasampanno hoti, asīti khandhakavattāni cuddasa mahāvattāni cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇapānīyamāḷakauposathāgāraāgantukagamikavattāni ca karontasseva kilesā okāsaṃ na labhanti. "
  6326. 566326,120,707,30,40,1,113,10,Aparabhāge panassa vattāni vissajjetvā bhinnavattassa carato ayonisomanasikāraṃ sativossaggañca āgamma uppajjanti.
  6327. 566327,120,707,41,46,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6328. 566328,120,708,2,13,1,77,10,"Ekacco ganthayutto hoti, ekampi nikāyaṃ gaṇhāti dvepi tayopi cattāropi pañcapi. "
  6329. 566329,120,708,14,31,1,184,17,Tassa tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ atthavasena pāḷivasena anusandhivasena pubbāparavasena gaṇhantassa sajjhāyantassa cintentassa vācentassa desentassa pakāsentassa kilesā okāsaṃ na labhanti.
  6330. 566330,120,708,32,41,1,103,9,Aparabhāge panassa ganthakammaṃ pahāya kusītassa carato ayonisomanasikārasativossagge āgamma uppajjanti.
  6331. 566331,120,708,42,47,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6332. 566332,120,709,2,19,1,127,15,"Ekacco pana dhutaṅgadharo hoti, terasa dhutaṅgaguṇe samādāya vattati, tassa dhutaṅgaguṇe pariharantassa kilesā okāsaṃ na labhanti. "
  6333. 566333,120,709,20,31,1,116,10,Aparabhāge panassa dhutaṅgāni vissajjetvā bāhullāya āvattassa carato ayonisomanasikārasativossagge āgamma uppajjanti.
  6334. 566334,120,709,32,37,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6335. 566335,120,710,2,17,1,130,14,"Ekacco aṭṭhasu samāpattīsu ciṇṇavasī hoti, tassa paṭhamajjhānādīsu āvajjanavasīādīnaṃ vasena viharantassa kilesā okāsaṃ na labhanti. "
  6336. 566336,120,710,18,30,1,141,12,Aparabhāge panassa parihīnajjhānassa vā vissaṭṭhajjhānassa vā bhassādīsu anuyuttassa viharato ayonisomanasikārasativossagge āgamma uppajjanti.
  6337. 566337,120,710,31,36,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6338. 566338,120,711,2,43,1,151,20,"Ekacco pana vipassako hoti, sattasu vā anupassanāsu( paṭi. ma.3.35) aṭṭhārasasu vā mahāvipassanāsu( paṭi. ma.1.22) kammaṃ karonto viharati, tassa evaṃ viharato kilesā okāsaṃ na labhanti. "
  6339. 566339,120,711,44,53,1,117,9,Aparabhāge panassa vipassanākammaṃ pahāya kāyadaḷhībahulassa viharato ayonisomanasikārasativossagge āgamma uppajjanti.
  6340. 566340,120,711,54,59,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6341. 566341,120,712,2,18,1,120,13,"Ekacco navakammiko hoti, uposathāgārabhojanasālādīni karoti , tassa tesaṃ upakaraṇāni cintentassa kilesā okāsaṃ na labhanti. "
  6342. 566342,120,712,19,29,1,101,10,Aparabhāge panassa navakamme niṭṭhite vā vissaṭṭhe vā ayonisomanasikārasativossagge āgamma uppajjanti.
  6343. 566343,120,712,30,35,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6344. 566344,120,713,2,15,1,91,12,"Ekacco pana brahmalokato āgato suddhasatto hoti, tassa anāsevanāya kilesā okāsaṃ na labhanti. "
  6345. 566345,120,713,16,22,1,82,6,Aparabhāge panassa laddhāsevanassa ayonisomanasikārasativossagge āgamma uppajjanti.
  6346. 566346,120,713,23,28,1,50,5,Evampi asamudācāravasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6347. 566347,120,713,29,34,1,49,5,Evaṃ tāva asamudācāravasena anuppannatā veditabbā.
  6348. 566348,120,714,2,4,1,30,2,Kathaṃ ananubhūtārammaṇavasena?
  6349. 566349,120,714,5,18,1,138,12,"Idhekacco ananubhūtapubbaṃ manāpikādibhedaṃ ārammaṇaṃ labhati, tassa tattha ayonisomanasikārasativossagge āgamma rāgādayo kilesā uppajjanti. "
  6350. 566350,120,714,19,24,1,54,5,Evaṃ ananubhūtārammaṇavasena anuppannā uppajjanti nāma.
  6351. 566351,120,714,25,55,1,258,28,"Evaṃ anuppannānaṃ akusalānaṃ uppāde sati attano anatthaṃ passitvā tesaṃ anuppādāya satipaṭṭhānabhāvanānuyogena paṭhamaṃ sammappadhānaṃ bhāveti, uppannesu pana tesu tesaṃ appahānato attano anatthaṃ passitvā tesaṃ pahānāya dutiyaṃ tatheva sammappadhānaṃ bhāveti. "
  6352. 566352,120,715,2,10,1,56,7,Anuppannā kusalā {dhammā}ti samathavipassanā ceva maggo ca.
  6353. 566353,120,715,11,22,1,99,11,Tesaṃ anuppāde attano anatthaṃ passitvā tesaṃ uppādanatthāya tatheva tatiyaṃ sammappadhānaṃ bhāveti.
  6354. 566354,120,715,23,28,1,42,4,Uppannā kusalā {dhammā}ti samathavipassanāva.
  6355. 566355,120,715,29,38,1,75,9,Maggo pana sakiṃ uppajjitvā nirujjhamāno anatthāya saṃvattanako nāma natthi.
  6356. 566356,120,715,39,45,1,42,6,So hi phalassa paccayaṃ datvāva nirujjhati.
  6357. 566357,120,715,46,58,1,115,12,Tāsaṃ samathavipassanānaṃ nirodhato attano anatthaṃ passitvā tāsaṃ ṭhitiyā tatheva catutthaṃ sammappadhānaṃ bhāveti.
  6358. 566358,120,715,59,63,1,41,4,Lokuttaramaggakkhaṇe pana ekameva vīriyaṃ.
  6359. 566359,120,716,2,21,1,127,15,"Ye evaṃ anuppannā uppajjeyyuṃ, te yathā neva uppajjanti, evaṃ tesaṃ anuppannānaṃ anuppādakiccaṃ, uppannānañca pahānakiccaṃ sādheti. "
  6360. 566360,120,716,22,31,1,111,8,{Uppannā}ti cettha catubbidhaṃ uppannaṃ vattamānuppannaṃ bhūtāpagatuppannaṃ okāsakatuppannaṃ bhūmiladdhuppannanti.
  6361. 566361,120,716,32,38,1,70,5,Tattha sabbampi uppādajarābhaṅgasamaṅgisaṅkhātaṃ vattamānuppannaṃ nāma.
  6362. 566362,120,716,39,50,1,169,11,Ārammaṇarasaṃ anubhavitvā niruddhaṃ anubhūtāpagatasaṅkhātaṃ kusalākusalaṃ uppādādittayamanuppatvā niruddhaṃ bhutvāpagatasaṅkhātaṃ sesasaṅkhatañca bhūtāpagatuppannaṃ nāma.
  6363. 566363,120,716,51,96,1,255,32,‘‘ Yānissa tāni pubbe katāni kammānī’’ ti evamādinā( ma. ni.3.248) nayena vuttaṃ kammaṃ atītampi samānaṃ aññaṃ vipākaṃ paṭibāhitvā attano vipākassa okāsaṃ katvā ṭhitattā tathā katokāsañca vipākaṃ anuppannampi samānaṃ evaṃ kate okāse ekantena uppajjanato okāsakatuppannaṃ nāma.
  6364. 566364,120,716,97,104,1,61,7,Tāsu tāsu bhūmīsu asamūhataṃ akusalaṃ bhūmiladdhuppannaṃ nāma.
  6365. 566365,120,717,2,17,1,115,13,Ettha ca bhūmiyā bhūmiladdhassa ca nānattaṃ veditabbaṃ– {bhūmī}ti hi vipassanāya ārammaṇabhūtā tebhūmakā pañcakkhandhā.
  6366. 566366,120,717,18,24,1,57,6,Bhūmiladdhaṃ nāma tesu khandhesu uppattirahaṃ kilesajātaṃ.
  6367. 566367,120,717,25,34,1,63,9,Tena hi sā bhūmiladdhā nāma hotīti tasmā bhūmiladdhanti vuccati.
  6368. 566368,120,717,35,40,1,27,5,Sā ca kho na ārammaṇavasena.
  6369. 566369,120,717,41,52,1,99,11,Ārammaṇavasena hi sabbepi atītānāgate pariññātepi ca khīṇāsavānaṃ khandhe ārabbha kilesā uppajjanti.
  6370. 566370,120,717,53,66,1,81,12,"Yadi ca taṃ bhūmiladdhaṃ nāma siyā, tassa appaheyyato na koci bhavamūlaṃ pajaheyya. "
  6371. 566371,120,717,67,71,1,41,4,Vatthuvasena pana bhūmiladdhaṃ veditabbaṃ.
  6372. 566372,120,717,72,89,1,125,15,"Yattha yattha hi vipassanāya apariññātā khandhā uppajjanti, tattha tattha uppādato pabhuti tesu vaṭṭamūlaṃ kilesajātaṃ anuseti. "
  6373. 566373,120,717,90,94,1,44,4,Taṃ appahīnaṭṭhena bhūmiladdhanti veditabbaṃ.
  6374. 566374,120,718,2,23,1,133,19,"Tattha ca yassa yesu khandhesu appahīnaṭṭhena anusayitā kilesā, tassa te eva khandhā tesaṃ kilesānaṃ vatthu, na aññesaṃ santakā khandhā. "
  6375. 566375,120,718,24,33,1,80,8,"Atītakkhandhesu ca appahīnānusayitānaṃ kilesānaṃ atītakkhandhāva vatthu, na itare. "
  6376. 566376,120,718,34,37,1,20,3,Esa nayo anāgatādīsu.
  6377. 566377,120,718,38,48,1,95,9,"Tathā kāmāvacarakkhandhesu appahīnānusayitānaṃ kilesānaṃ kāmāvacarakkhandhā eva vatthu, na itare. "
  6378. 566378,120,718,49,52,1,25,3,Esa nayo rūpārūpāvacaresu.
  6379. 566379,120,718,53,84,1,224,29,"Sotāpannādīsu pana yassa yassa ariyapuggalassa khandhesu taṃ taṃ vaṭṭamūlaṃ kilesajātaṃ tena tena maggena pahīnaṃ, tassa tassa te te khandhā pahīnānaṃ tesaṃ tesaṃ vaṭṭamūlakānaṃ kilesānaṃ avatthuto bhūmīti saṅkhaṃ na labhanti. "
  6380. 566380,120,718,85,109,1,208,21,"Puthujjanassa sabbaso vaṭṭamūlakilesānaṃ appahīnattā yaṃkiñci kariyamānaṃ kammaṃ kusalamakusalaṃ vā hoti, iccassa kammakilesapaccayāva vaṭṭaṃ vaṭṭati, tassa tasseva taṃ vaṭṭamūlaṃ rūpakkhandheyeva, na vedanādīsu. "
  6381. 566381,120,718,110,117,1,57,6,"Viññāṇakkhandheyeva vā, na rūpakkhandhādīsūti na vattabbaṃ. "
  6382. 566382,120,718,118,119,1,5,1,Kasmā?
  6383. 566383,120,718,120,125,1,42,4,Avisesena pañcasupi khandhesu anusayitattā.
  6384. 566384,120,718,126,127,1,6,1,Kathaṃ?
  6385. 566385,120,718,128,131,1,25,3,Pathavīrasādi viya rukkhe.
  6386. 566386,120,718,132,156,1,271,23,"Yathā hi mahārukkhe pathavītalaṃ adhiṭṭhāya pathavīrasañca āporasañca nissāya tappaccayā mūlakhandhasākhāpasākhāpallavapalāsapupphaphalehi vaḍḍhitvā nabhaṃ pūretvā yāva kappāvasānā bījaparamparāya rukkhapaveṇiṃ santānayamāne ṭhite taṃ pathavīrasādimūleyeva, na khandhādīsu. "
  6387. 566387,120,718,157,164,1,39,6,"Phaleyeva vā, na mūlādīsūti na vattabbaṃ. "
  6388. 566388,120,718,165,166,1,5,1,Kasmā?
  6389. 566389,120,718,167,171,1,39,4,Avisesena sabbesu mūlādīsu anugatattāti.
  6390. 566390,120,718,172,218,1,410,44,"Yathā pana tasseva rukkhassa pupphaphalādīsu nibbinno koci puriso catūsu disāsu maṇḍūkakaṇṭakaṃ nāma visakaṇṭakaṃ ākoṭeyya, atha so rukkho tena visasamphassena phuṭṭho pathavīrasaāporasānaṃ pariyādinnattā appasavadhammataṃ āgamma puna santānaṃ nibbattetuṃ na sakkuṇeyya, evameva khandhappavattiyaṃ nibbinno kulaputto tassa purisassa catūsu disāsu rukkhe visayojanaṃ viya attano santāne catumaggabhāvanaṃ ārabhati. "
  6391. 566391,120,718,219,246,1,331,25,"Athassa so khandhasantāno tena catumaggavisasamphassena sabbaso vaṭṭamūlakilesānaṃ pariyādinnattā kiriyasabhāvamattaṃ upagatakāyakammādisabbakammappabhedo hutvā āyatiṃ punabbhavānabhinibbattanadhammataṃ āgamma bhavantarasantānaṃ nibbattetuṃ na sakkoti, kevalaṃ carimaviññāṇanirodhena nirindhano viya jātavedo anupādāno parinibbāyati. "
  6392. 566392,120,718,247,253,1,50,6,Evaṃ bhūmiyā bhūmiladdhassa ca nānattaṃ veditabbaṃ.
  6393. 566393,120,719,2,10,1,113,7,Aparampi catubbidhaṃ uppannaṃ samudācāruppannaṃ ārammaṇādhiggahituppannaṃ avikkhambhituppannaṃ asamūhatuppannanti.
  6394. 566394,120,719,11,14,1,44,3,Tattha vattamānuppannameva samudācāruppannaṃ.
  6395. 566395,120,719,15,31,1,174,16,Cakkhādīnaṃ pana āpāthagate ārammaṇe pubbabhāge anuppajjamānampi kilesajātaṃ ārammaṇassa adhiggahitattā eva aparabhāge ekantena uppattito ārammaṇādhiggahituppannan ti vuccati.
  6396. 566396,120,719,32,42,1,145,10,Samathavipassanānaṃ aññataravasena avikkhambhitaṃ kilesajātaṃ cittasantatimanārūḷhampi uppattinivārakassa hetuno abhāvā avikkhambhituppannaṃ nāma.
  6397. 566397,120,719,43,53,1,125,10,Samathavipassanāvasena pana vikkhambhitampi ariyamaggena asamūhatattā uppattidhammataṃ anatītattā asamūhatuppannan ti vuccati.
  6398. 566398,120,719,54,61,1,109,7,Tividhampi cetaṃ ārammaṇādhiggahitāvikkhambhitāsamūhatuppannaṃ bhūmiladdheneva saṅgahaṃ gacchatīti veditabbaṃ.
  6399. 566399,120,720,2,16,1,155,13,"Iccetasmiṃ vuttappabhede uppanne yadetaṃ vattamānabhūtāpagatokāsakatasamudācārasaṅkhātaṃ uppannaṃ, taṃ amaggavajjhattā kenaci maggañāṇena pahātabbaṃ na hoti. "
  6400. 566400,120,720,17,37,1,196,18,"Yaṃ panetaṃ bhūmiladdhārammaṇādhiggahitāvikkhambhitāsamūhatasaṅkhātaṃ uppannaṃ, tassa taṃ uppannabhāvaṃ nāsayamānaṃ yasmā taṃ taṃ lokiyalokuttarañāṇaṃ uppajjati, tasmā taṃ sabbampi pahātabbaṃ hotīti. "
  6401. 566401,120,720,38,53,1,66,10,"Evaṃ ye maggo kilese pajahati, te sandhāya‘‘ uppannānan’’ tiādi vuttaṃ. "
  6402. 566402,120,721,2,15,1,98,11,"Atha maggakkhaṇe kathaṃ anuppannānaṃ kusalānaṃ uppādāya bhāvanā hoti, kathañca uppannānaṃ ṭhitiyāti? "
  6403. 566403,120,721,16,18,1,19,2,Maggappavattiyā eva.
  6404. 566404,120,721,19,27,1,67,8,Maggo hi pavattamāno pubbe anuppannapubbattā anuppanno nāma vuccati.
  6405. 566405,120,721,28,48,1,149,15,"Anāgatapubbañhi ṭhānaṃ āgantvā ananubhūtapubbaṃ vā ārammaṇaṃ anubhavitvā vattāro bhavanti‘‘ anāgataṭṭhānaṃ āgatamha, ananubhūtaṃ ārammaṇaṃ anubhavāmā’’ ti. "
  6406. 566406,120,721,49,59,1,71,9,"Yāvassa pavatti, ayameva ṭhiti nāmāti ṭhitiyā bhāvetītipi vattuṃ vaṭṭati. "
  6407. 566407,120,721,60,80,1,149,15,Evametassa bhikkhuno idaṃ lokuttaramaggakkhaṇe ekameva vīriyaṃ‘‘ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāyā’’ tiādīni cattāri nāmāni labhati.
  6408. 566408,120,721,81,84,1,44,3,Ayaṃ lokuttaramaggakkhaṇe sammappadhānakathā.
  6409. 566409,120,721,85,89,1,58,4,Evamettha lokiyalokuttaramissakā sammappadhānā niddiṭṭhāti.
  6410. 566410,120,722,2,7,1,32,3,Sammāsatiniddese {kāye}ti rūpakāye.
  6411. 566411,120,722,8,19,1,113,11,Rūpakāyo hi idha aṅgapaccaṅgānaṃ kesādīnañca dhammānaṃ samūhaṭṭhena hatthikāyarathakāyādayo viya kāyoti adhippeto.
  6412. 566412,120,722,20,27,1,48,6,"Yathā ca samūhaṭṭhena, evaṃ kucchitānaṃ āyaṭṭhena. "
  6413. 566413,120,722,28,33,1,47,5,Kucchitānañhi paramajegucchānaṃ so āyotipi kāyo.
  6414. 566414,120,722,34,37,1,17,2,{Āyo}ti uppattideso.
  6415. 566415,120,722,38,44,1,37,5,Tatrāyaṃ vacanattho– āyanti tatoti āyo.
  6416. 566416,120,722,45,47,1,9,2,Ke āyanti?
  6417. 566417,120,722,48,50,1,17,2,Kucchitā kesādayo.
  6418. 566418,120,722,51,55,1,26,4,Iti kucchitānaṃ āyoti kāyo.
  6419. 566419,120,723,2,10,1,56,6,"{Kāyānupassī}ti kāyaṃ anupassanasīlo, kāyaṃ vā anupassamāno. "
  6420. 566420,120,723,11,24,1,128,11,{Kāye}ti ca vatvāpi puna {kāyānupassī}ti dutiyaṃ kāyaggahaṇaṃ asammissato vavatthānaghanavinibbhogādidassanatthaṃ katanti veditabbaṃ.
  6421. 566421,120,723,25,43,1,170,17,"Tena na kāye vedanānupassī cittadhammānupassī vā, atha kho kāyānupassīyevāti kāyasaṅkhāte vatthusmiṃ kāyānupassanākārasseva dassanena asammissato vavatthānaṃ dassitaṃ hoti. "
  6422. 566422,120,723,44,51,1,94,6,"Tathā na kāye aṅgapaccaṅgavinimuttaekadhammānupassī, nāpi kesalomādivinimuttaitthipurisānupassī. "
  6423. 566423,120,723,52,86,1,415,30,"Yopi cettha kesalomādiko bhūtupādāyasamūhasaṅkhāto kāyo, tatthāpi na bhūtupādāyavinimuttaekadhammānupassī, atha kho rathasambhārānupassako viya aṅgapaccaṅgasamūhānupassī, nagarāvayavānupassako viya kesalomādisamūhānupassī, kadalikkhandhapattavaṭṭivinibhujjako viya rittamuṭṭhiviniveṭhako viya ca bhūtupādāyasamūhānupassīyevāti samūhavaseneva kāyasaṅkhātassa vatthuno nānappakārato dassanena ghanavinibbhogo dassito hoti. "
  6424. 566424,120,723,87,109,1,170,21,"Na hettha yathāvuttasamūhavinimutto kāyo vā itthī vā puriso vā añño vā koci dhammo dissati, yathāvuttadhammasamūhamatteyeva pana tathā tathā sattā micchābhinivesaṃ karonti. "
  6425. 566425,120,723,110,112,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  6426. 566426,120,724,2,16,1,53,11,"‘ ‘ Yaṃ passati na taṃ diṭṭhaṃ, yaṃ diṭṭhaṃ taṃ na passati; "
  6427. 566427,120,725,2,12,1,47,7,"Apassaṃ bajjhate mūḷho, bajjhamāno na muccatī’’ ti. "
  6428. 566428,120,726,2,5,1,38,2,Ghanavinibbhogādidassanatthanti vuttaṃ.
  6429. 566429,120,726,6,19,1,97,11,"Ādisaddena cettha ayampi attho veditabbo– ayañhi etasmiṃ kāye kāyānupassīyeva, na aññadhammānupassī. "
  6430. 566430,120,726,20,23,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  6431. 566431,120,726,24,40,1,157,14,"Yathā anudakabhūtāyapi marīciyā udakānupassino honti, na evaṃ aniccadukkhānattāsubhabhūteyeva imasmiṃ kāye niccasukhattasubhabhāvānupassī, atha kho kāyānupassī "
  6432. 566432,120,727,2,5,1,57,3,Aniccadukkhānattāsubhākārasamūhānupassīyevāti vuttaṃ hoti.
  6433. 566433,120,727,6,112,1,490,54,"Atha vā yvāyaṃ mahāsatipaṭṭhāne‘‘ idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā… pe… so satova assasatī’’ tiādinā( dī. ni.2.374; ma. ni.1.107) nayena assāsapassāsādi cuṇṇakajātaaṭṭhikapariyosāno kāyo vutto, yo ca parato satipaṭṭhānakathāyaṃ‘‘ idhekacco pathavīkāyaṃ aniccato anupassati, āpokāyaṃ, tejokāyaṃ, vāyokāyaṃ, kesakāyaṃ, lomakāyaṃ, chavikāyaṃ, cammakāyaṃ, maṃsakāyaṃ, ruhirakāyaṃ, nhārukāyaṃ, aṭṭhikāyaṃ, aṭṭhimiñjakāyan’’ ti( paṭi. ma.3.35) kāyo vutto, tassa sabbassa imasmiṃyeva kāye anupassanato kāye kāyānupassīti evampi attho daṭṭhabbo. "
  6434. 566434,120,728,2,23,1,207,21,Atha vā kāye ahanti vā mamanti vā evaṃ gahetabbassa kassaci ananupassanato tassa tasseva pana kesalomādikassa nānādhammasamūhassa anupassanato kāye kesādidhammasamūhasaṅkhātakāyānupassīti evamattho daṭṭhabbo.
  6435. 566435,120,728,24,50,1,207,21,"Apica‘‘ imasmiṃ kāye aniccato anupassati, no niccato’’ tiādinā anukkamena parato āgatanayassa sabbasseva aniccalakkhaṇādino ākārasamūhasaṅkhātassa kāyassa anupassanatopi kāye kāyānupassīti evampi attho daṭṭhabbo. "
  6436. 566436,120,728,51,55,1,41,4,Ayaṃ pana catusatipaṭṭhānasādhāraṇo attho.
  6437. 566437,120,729,2,10,1,76,7,Kāye {kāyānupassī}ti assāsapassāsakāyādike bahudhā vutte kāye ekekakāyānupassī.
  6438. 566438,120,729,11,27,1,175,14,"{Viharatī}ti catūsu iriyāpathavihāresu aññataravihārasamāyogaparidīpanametaṃ, ekaṃ iriyāpathabādhanaṃ aññena iriyāpathena vicchinditvā apatamānaṃ attānaṃ harati pavattetīti attho. "
  6439. 566439,120,729,28,31,1,52,2,{Ātāpī}ti kāyapariggāhakavīriyasamāyogaparidīpanametaṃ.
  6440. 566440,120,729,32,60,1,135,21,"So hi yasmā tasmiṃ samaye yaṃ taṃ vīriyaṃ tīsu bhavesu kilesānaṃ ātāpanato ātāpoti vuccati, tena samannāgato hoti , tasmā‘‘ ātāpī’’ ti vuccati. "
  6441. 566441,120,729,61,67,1,69,5,{Sampajāno}ti kāyapariggāhakena sampajaññasaṅkhātena ñāṇena samannāgato.
  6442. 566442,120,729,68,73,1,45,4,{Satimā}ti kāyapariggāhikāya satiyā samannāgato.
  6443. 566443,120,729,74,84,1,64,8,Ayaṃ pana yasmā satiyā ārammaṇaṃ pariggahetvā paññāya anupassati .
  6444. 566444,120,729,85,91,1,43,6,Na hi sativirahitassa anupassanā nāma atthi.
  6445. 566445,120,729,92,93,1,8,1,Tenevāha–
  6446. 566446,120,729,94,115,1,48,6,"‘‘ satiñca khvāhaṃ, bhikkhave, sabbatthikaṃ vadāmī’’ ti( saṃ. ni.5.234). "
  6447. 566447,120,729,116,130,1,99,10,Tasmā ettha‘‘ kāye kāyānupassī viharatī’’ ti ettāvatā kāyānupassanāsatipaṭṭhānakammaṭṭhānaṃ vuttaṃ hoti.
  6448. 566448,120,729,131,178,1,332,38,"Atha vā yasmā anātāpino antosaṅkhepo antarāyakaro hoti, asampajāno upāyapariggahe anupāyaparivajjane ca sammuyhati, muṭṭhassati upāyāpariccāge anupāyāpariggahe ca asamattho hoti, tenassa taṃ kammaṭṭhānaṃ na sampajjati, tasmā yesaṃ dhammānaṃ ānubhāvena taṃ sampajjati, tesaṃ dassanatthaṃ‘‘ ātāpī sampajāno satimā’’ ti idaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  6449. 566449,120,730,2,14,1,123,12,Iti kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ sampayogaṅgañca dassetvā idāni pahānaṅgaṃ dassetuṃ vineyya loke abhijjhādomanassan ti vuttaṃ.
  6450. 566450,120,730,15,23,1,69,7,Tattha {vineyyā}ti tadaṅgavinayena vā vikkhambhanavinayena vā vinayitvā.
  6451. 566451,120,730,24,36,1,80,10,"{Loke}ti yvāyaṃ kāyo pubbe pariggahito, sveva idha lujjanapalujjanaṭṭhena loko nāma. "
  6452. 566452,120,730,37,43,1,52,6,Tasmiṃ loke abhijjhaṃ domanassañca pajahitvāti attho.
  6453. 566453,120,730,44,70,1,138,15,"Yasmā panassa na kāyamatteyeva abhijjhādomanassaṃ pahīyati, vedanādīsupi pahīyatiyeva, tasmā‘‘ pañcapi upādānakkhandhā loko’’ ti( vibha.362) vibhaṅge vuttaṃ. "
  6454. 566454,120,730,71,77,1,76,6,Lokasaṅkhātattāyeva tesaṃ dhammānaṃ atthuddhāravasenetaṃ vuttanti veditabbaṃ.
  6455. 566455,120,730,78,80,1,10,2,Yaṃ panāha–
  6456. 566456,120,730,81,100,1,55,9,"‘‘ tattha katamo loko( vibha.538), sveva kāyo loko’’ ti ayamevettha attho. "
  6457. 566457,120,730,101,105,1,40,4,Abhijjhādomanassanti ca samāsetvā vuttaṃ.
  6458. 566458,120,730,106,111,1,54,5,Saṃyuttaṅguttarapāṭhantaresu pana visuṃ katvā paṭhanti.
  6459. 566459,120,730,112,126,1,101,12,"Sā pana abhijjhāyanti patthayanti etāya, sayaṃ vā abhijjhāyati, abhijjhāyanamattameva vā esāti abhijjhā. "
  6460. 566460,120,730,127,143,1,181,14,"Yasmā panettha abhijjhāgahaṇena kāmacchando, domanassagahaṇena byāpādo saṅgahaṃ gacchati, tasmā nīvaraṇapariyāpannabalavadhammadvayadassanena nīvaraṇappahānaṃ vuttaṃ hotīti veditabbaṃ. "
  6461. 566461,120,731,2,36,1,346,27,"Visesena panettha abhijjhāvinayena kāyasampattimūlakassa anurodhassa, domanassavinayena kāyavipattimūlakassa virodhassa, abhijjhāvinayena ca kāye abhiratiyā, domanassavinayena kāyabhāvanāya anabhiratiyā, abhijjhāvinayena kāye abhūtānaṃ subhasukhabhāvādīnaṃ pakkhepassa, domanassavinayena kāye bhūtānaṃ asubhāsukhabhāvādīnaṃ apanayanassa pahānaṃ vuttaṃ. "
  6462. 566462,120,731,37,44,1,60,7,Tena yogāvacarassa yogānubhāvo yogasamatthatā ca dīpitā hoti.
  6463. 566463,120,731,45,55,1,110,9,"Yogānubhāvo hi esa, yadayaṃ anurodhavirodhavippamutto aratiratisaho abhūtapakkhepabhūtāpanayanavirahito ca hoti. "
  6464. 566464,120,731,56,65,1,105,9,Anurodhavirodhavippamutto cesa aratiratisaho abhūtaṃ apakkhipanto bhūtañca anapanento yogasamattho hotīti.
  6465. 566465,120,732,2,5,1,10,2,Aparo nayo–
  6466. 566466,120,732,6,17,1,58,7,‘‘ kāye kāyānupassī’’ ti ettha anupassanāya kammaṭṭhānaṃ vuttaṃ.
  6467. 566467,120,732,18,28,1,64,6,‘‘ Viharatī’’ ti ettha vuttavihārena kammaṭṭhānikassa kāyapariharaṇaṃ.
  6468. 566468,120,732,29,43,1,107,8,"‘‘ Ātāpī’’ tiādīsu ātāpena sammappadhānaṃ, satisampajaññena sabbatthakakammaṭṭhānaṃ, kammaṭṭhānapariharaṇūpāyo vā. "
  6469. 566469,120,732,44,56,1,130,10,"Satiyā vā kāyānupassanāvasena paṭiladdhasamatho, sampajaññena vipassanā, abhijjhādomanassavinayena bhāvanāphalaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  6470. 566470,120,733,2,15,1,127,12,Vedanāsu {vedanānupassī}tiādīsu ca vedanādīnaṃ puna vacane payojanaṃ kāyānupassanāyaṃ vuttanayeneva yathāyogaṃ yojetvā veditabbaṃ.
  6471. 566471,120,733,16,65,1,333,28,"Ayaṃ pana asādhāraṇattho– sukhādīsu anekappabhedāsu vedanāsu visuṃ visuṃ aniccādito ekekavedanānupassīti, sarāgādike soḷasappabhede citte visuṃ visuṃ aniccādito ekekacittānupassīti, kāyavedanācittāni ṭhapetvā sesatebhūmakadhammesu visuṃ visuṃ aniccādito ekekadhammānupassīti, satipaṭṭhānasuttante( dī. ni.2.382; ma. ni.1.115) vuttanayena nīvaraṇādidhammānupassīti vā. "
  6472. 566472,120,733,66,90,1,126,15,"Ettha ca‘‘ kāye’’ ti ekavacanaṃ sarīrassa ekattā,‘‘ citte’’ ti ekavacanaṃ cittassa sabhāvabhedābhāvato jātiggahaṇena katanti veditabbaṃ. "
  6473. 566473,120,733,91,107,1,128,13,"Yathā ca vedanādayo anupassitabbā, tathā anupassanto vedanāsu vedanānupassī, citte cittānupassī, dhammesu dhammānupassīti veditabbo. "
  6474. 566474,120,733,108,112,1,32,4,Kathaṃ tāva vedanā anupassitabbā?
  6475. 566475,120,733,113,127,1,93,11,"Sukhā tāva vedanā dukkhato, dukkhā vedanā sallato, adukkhamasukhā vedanā aniccato anupassitabbā. "
  6476. 566476,120,733,128,129,1,7,1,Yathāha–
  6477. 566477,120,734,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Yo sukhaṃ dukkhato adda, dukkhamaddakkhi sallato; "
  6478. 566478,120,735,2,8,1,44,5,"Adukkhamasukhaṃ santaṃ, addakkhi naṃ aniccato; "
  6479. 566479,120,736,2,22,1,45,7,"Sa ve sammaddaso bhikkhu, parijānāti vedanā’’ ti.( saṃ. ni.4.253); "
  6480. 566480,120,737,2,7,1,39,5,Sabbā eva cetā dukkhatopi anupassitabbā.
  6481. 566481,120,737,8,30,1,64,8,"Vuttañhetaṃ‘‘ yaṃkiñci vedayitaṃ, sabbaṃ taṃ dukkhasminti vadāmī’’ ti( saṃ. ni.4.259). "
  6482. 566482,120,737,31,34,1,32,3,Sukhadukkhatopi ca anupassitabbā.
  6483. 566483,120,737,35,36,1,7,1,Yathāha–
  6484. 566484,120,737,37,43,1,40,4,‘‘ sukhā vedanā ṭhitisukhā vipariṇāmadukkhā.
  6485. 566485,120,737,44,48,1,41,4,Dukkhā vedanā ṭhitidukkhā vipariṇāmasukhā.
  6486. 566486,120,737,49,65,1,47,5,Adukkhamasukhā vedanā ñāṇasukhā aññāṇadukkhā’’ ti( ma. ni.1.465).
  6487. 566487,120,737,66,69,1,51,3,Apica aniccādisattaanupassanāvasenāpi anupassitabbā.
  6488. 566488,120,738,2,19,1,283,15,"Cittadhammesupi cittaṃ tāva ārammaṇādhipatisahajātabhūmikammavipākakiriyādinānattabhedānaṃ aniccādisattaanupassanānaṃ sarāgādisoḷasabhedānañca vasena anupassitabbaṃ, dhammā salakkhaṇasāmaññalakkhaṇānaṃ suññatādhammassa aniccādisattaanupassanānaṃ santāsantādīnañca vasena anupassitabbā. "
  6489. 566489,120,738,20,38,1,181,16,"Kāmañcettha yassa kāyasaṅkhāte loke abhijjhādomanassaṃ pahīnaṃ, tassa vedanādilokesupi taṃ pahīnameva, nānāpuggalavasena pana nānākkhaṇikasatipaṭṭhānabhāvanāvasena ca sabbattha vuttaṃ. "
  6490. 566490,120,738,39,47,1,45,7,"Yato vā ekattha pahīnaṃ, sesesupi pahīnaṃ hoti. "
  6491. 566491,120,738,48,54,1,62,6,Tenevassa tattha pahānadassanatthampi evaṃ vuttanti veditabbaṃ.
  6492. 566492,120,739,2,9,1,61,7,Iti ime cattāro satipaṭṭhānā pubbabhāge nānācittesu labbhanti.
  6493. 566493,120,739,10,25,1,94,12,"Aññeneva hi cittena kāyaṃ pariggaṇhāti, aññena vedanaṃ, aññena cittaṃ, aññena dhamme pariggaṇhāti. "
  6494. 566494,120,739,26,30,1,48,4,Lokuttaramaggakkhaṇe pana ekacitteyeva labbhanti.
  6495. 566495,120,739,31,47,1,130,15,"Ādito hi kāyaṃ pariggaṇhitvā āgatassa vipassanāsampayuttā sati kāyānupassanā nāma, tāya satiyā samannāgato puggalo kāyānupassī nāma. "
  6496. 566496,120,739,48,64,1,145,15,"Vipassanaṃ ussukkāpetvā ariyamaggaṃ pattassa maggakkhaṇe maggasampayuttā sati kāyānupassanā nāma, tāya satiyā samannāgato puggalo kāyānupassī nāma. "
  6497. 566497,120,739,65,85,1,169,17,"Vedanaṃ pariggaṇhitvā cittaṃ pariggaṇhitvā dhamme pariggaṇhitvā āgatassa vipassanāsampayuttā sati dhammānupassanā nāma, tāya satiyā samannāgato puggalo dhammānupassī nāma. "
  6498. 566498,120,739,86,102,1,149,15,"Vipassanaṃ ussukkāpetvā ariyamaggaṃ pattassa maggakkhaṇe maggasampayuttā sati dhammānupassanā nāma, tāya satiyā samannāgato puggalo dhammānupassī nāma. "
  6499. 566499,120,739,103,108,1,33,5,Evaṃ tāva desanā puggale tiṭṭhati.
  6500. 566500,120,739,109,124,1,97,11,Kāye pana‘‘ subhan’’ ti vipallāsappahānā kāyapariggāhikā sati maggena samijjhatīti kāyānupassanā nāma.
  6501. 566501,120,739,125,139,1,99,10,Vedanāya‘‘ sukhā’’ ti vipallāsappahānā vedanāpariggāhikā sati maggena samijjhatīti vedanānupassanā nāma.
  6502. 566502,120,739,140,154,1,95,10,Citte‘‘ niccan’’ ti vipallāsappahānā cittapariggāhikā sati maggena samijjhatīti cittānupassanā nāma.
  6503. 566503,120,739,155,169,1,98,10,Dhammesu‘‘ attā’’ ti vipallāsappahānā dhammapariggāhikā sati maggena samijjhatīti dhammānupassanā nāma.
  6504. 566504,120,739,170,178,1,75,8,Iti ekāva maggasampayuttā sati catukiccasādhakattena cattāri nāmāni labhati.
  6505. 566505,120,739,179,190,1,63,7,Tena vuttaṃ‘‘ lokuttaramaggakkhaṇe pana ekacitteyeva labbhantī’’ ti.
  6506. 566506,120,740,2,11,1,79,8,Sammāsamādhiniddese vivicceva {kāmehī}ti kāmehi viviccitvā vinā hutvā apakkamitvā.
  6507. 566507,120,740,12,19,1,49,6,"Yo panāyamettha evakāro, so niyamatthoti veditabbo. "
  6508. 566508,120,740,20,37,1,172,16,"Yasmā ca niyamattho, tasmā paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharaṇasamaye avijjamānānampi kāmānaṃ tassa paṭhamajjhānassa paṭipakkhabhāvaṃ kāmapariccāgeneva cassa adhigamaṃ dīpeti. "
  6509. 566509,120,740,38,39,1,6,1,Kathaṃ?
  6510. 566510,120,740,40,78,1,239,29,"‘‘ Vivicceva kāmehī’’ ti evañhi niyame kayiramāne idaṃ paññāyati– nūnimassa jhānassa kāmā paṭipakkhabhūtā, yesu sati idaṃ na pavattati, andhakāre sati padīpobhāso viya, tesaṃ pariccāgeneva cassa adhigamo hoti orimatīrapariccāgena pārimatīrassa viya. "
  6511. 566511,120,740,79,82,1,22,3,Tasmā niyamaṃ karotīti.
  6512. 566512,120,741,2,20,1,123,15,"Tattha siyā, kasmā panesa pubbapadeyeva vutto, na uttarapade, kiṃ akusalehi dhammehi aviviccāpi jhānaṃ upasampajja vihareyyāti? "
  6513. 566513,120,741,21,26,1,30,5,Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ.
  6514. 566514,120,741,27,32,1,37,5,Taṃnissaraṇato hi pubbapade esa vutto.
  6515. 566515,120,741,33,41,1,85,8,Kāmadhātusamatikkamanato hi kāmarāgapaṭipakkhato ca idaṃ jhānaṃ kāmānameva nissaraṇaṃ.
  6516. 566516,120,741,42,43,1,7,1,Yathāha–
  6517. 566517,120,741,44,59,1,44,5,‘‘ kāmānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ nekkhamman’’ ti ( itivu.72).
  6518. 566518,120,741,60,101,1,112,16,"Uttarapadepi pana yathā‘‘ idheva, bhikkhave, samaṇo, idha dutiyo samaṇo’’ ti( ma. ni.1.139; a. ni.4.241) ettha evakāro ānetvā vuccati, evaṃ vattabbo. "
  6519. 566519,120,741,102,114,1,100,12,Na hi sakkā ito aññehipi nīvaraṇasaṅkhātehi akusalehi dhammehi avivicca jhānaṃ upasampajja viharituṃ.
  6520. 566520,120,741,115,131,1,85,11,Tasmā‘‘ vivicceva kāmehi vivicceva akusalehi dhammehī’’ ti evaṃ padadvayepi esa daṭṭhabbo.
  6521. 566521,120,741,132,151,1,322,17,"Padadvayepi ca kiñcāpi viviccāti iminā sādhāraṇavacanena tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavivekā cittakāyaupadhivivekā ca saṅgahaṃ gacchanti, tathāpi pubbabhāge kāyavivekacittavivekavikkhambhanavivekā daṭṭhabbā, lokuttaramaggakkhaṇe kāyavivekacittavivekasamucchedavivekapaṭippassaddhivivekanissaraṇavivekā. "
  6522. 566522,120,742,2,72,1,279,41,"Kāmehīti iminā pana padena ye ca mahāniddese‘‘ katame vatthukāmā manāpikā rūpā’’ tiādinā( mahāni.1) nayena vatthukāmā vuttā, ye ca tattheva vibhaṅge ca‘‘ chando kāmo, rāgo kāmo, chandarāgo kāmo, saṅkappo kāmo, rāgo kāmo, saṅkapparāgo kāmo’’ ti( mahāni.1; vibha.564) evaṃ kilesakāmā vuttā, te sabbepi saṅgahitā icceva daṭṭhabbā. "
  6523. 566523,120,742,73,81,1,71,8,Evañhi sati vivicceva kāmehīti vatthukāmehipi viviccevāti attho yujjati.
  6524. 566524,120,742,82,86,1,26,4,Tena kāyaviveko vutto hoti.
  6525. 566525,120,743,2,12,1,82,9,Vivicca akusalehi {dhammehī}ti kilesakāmehi sabbākusalehi vā viviccāti attho yujjati.
  6526. 566526,120,743,13,17,1,27,4,Tena cittaviveko vutto hoti.
  6527. 566527,120,743,18,31,1,142,12,"Purimena cettha vatthukāmehi vivekavacanato eva kāmasukhapariccāgo, dutiyena kilesakāmehi vivekavacanato nekkhammasukhapariggaho vibhāvito hoti. "
  6528. 566528,120,743,32,41,1,114,8,"Evaṃ vatthukāmakilesakāmavivekavacanatoyeva ca etesaṃ paṭhamena saṃkilesavatthuppahānaṃ, dutiyena saṃkilesappahānaṃ. "
  6529. 566529,120,743,42,48,1,58,5,"Paṭhamena lolabhāvassa hetupariccāgo, dutiyena bālabhāvassa. "
  6530. 566530,120,743,49,58,1,77,8,"Paṭhamena ca payogasuddhi, dutiyena āsayaposanaṃ vibhāvitaṃ hotīti viññātabbaṃ. "
  6531. 566531,120,743,59,66,1,57,7,Esa tāva nayo kāmehīti ettha vuttakāmesu vatthukāmapakkhe.
  6532. 566532,120,744,2,14,1,95,11,Kilesakāmapakkhe pana chandoti ca rāgoti ca evamādīhi anekabhedo kāmacchandova kāmoti adhippeto.
  6533. 566533,120,744,15,50,1,195,22,"So ca akusalapariyāpannopi samāno‘‘ tattha katame kāmā, chando kāmo’’ tiādinā( vibha.564) nayena vibhaṅge upari jhānaṅgapaṭipakkhato visuṃ vutto, kilesakāmattā vā purimapade vutto, akusalapariyāpannattā dutiyapade. "
  6534. 566534,120,744,51,57,1,50,6,Anekabhedato cassa kāmatoti avatvā kāmehīti vuttaṃ.
  6535. 566535,120,744,58,86,1,180,17,"Aññesampi ca dhammānaṃ akusalabhāve vijjamāne‘‘ tattha katame akusalā dhammā, kāmacchando’’ tiādinā( vibha.564) nayena vibhaṅge upari jhānaṅgapaccanīkapaṭipakkhabhāvadassanato nīvaraṇāneva vuttāni. "
  6536. 566536,120,744,87,98,1,104,10,"Nīvaraṇāni hi jhānaṅgapaccanīkāni, tesaṃ jhānaṅgāneva paṭipakkhāni viddhaṃsakāni vināsakānīti vuttaṃ hoti. "
  6537. 566537,120,744,99,123,1,145,16,"Tathā hi‘‘ samādhi kāmacchandassa paṭipakkho, pīti byāpādassa, vitakko thinamiddhassa, sukhaṃ uddhaccakukkuccassa, vicāro vicikicchāyā’’ ti peṭake vuttaṃ. "
  6538. 566538,120,745,2,15,1,80,9,Evamettha ‘‘ vivicceva kāmehī’’ ti iminā kāmacchandassa vikkhambhanaviveko vutto hoti.
  6539. 566539,120,745,16,27,1,59,7,‘‘ Vivicca akusalehi dhammehī’’ ti iminā pañcannampi nīvaraṇānaṃ.
  6540. 566540,120,745,28,35,1,71,6,"Agahitaggahaṇena pana paṭhamena kāmacchandassa, dutiyena sesanīvaraṇānaṃ. "
  6541. 566541,120,745,36,46,1,121,9,"Tathā paṭhamena tīsu akusalamūlesu pañcakāmaguṇabhedavisayassa lobhassa, dutiyena āghātavatthubhedādivisayānaṃ dosamohānaṃ. "
  6542. 566542,120,745,47,56,1,157,8,"Oghādīsu vā dhammesu paṭhamena kāmoghakāmayogakāmāsavakāmupādānaabhijjhākāyagantha kāmarāgasaññojanānaṃ, dutiyena avasesaoghayogāsavaupādānaganthasaṃyojanānaṃ. "
  6543. 566543,120,745,57,64,1,77,6,"Paṭhamena taṇhāya taṃsampayuttakānañca, dutiyena avijjāya taṃsampayuttakānañca. "
  6544. 566544,120,745,65,77,1,138,11,"Apica paṭhamena lobhasampayuttaaṭṭhacittuppādānaṃ, dutiyena sesānaṃ catunnaṃ akusalacittuppādānaṃ vikkhambhanaviveko vutto hotīti veditabbo. "
  6545. 566545,120,746,2,15,1,115,13,Ettāvatā ca paṭhamassa jhānassa pahānaṅgaṃ dassetvā idāni sampayogaṅgaṃ dassetuṃ savitakkaṃ savicāran tiādi vuttaṃ.
  6546. 566546,120,746,16,21,1,53,5,Tattha ārammaṇe cittassa abhiniropanalakkhaṇo vitakko.
  6547. 566547,120,746,22,24,1,32,2,Ārammaṇānumajjanalakkhaṇo vicāro.
  6548. 566548,120,746,25,46,1,197,20,"Santepi ca nesaṃ katthaci avippayoge oḷārikaṭṭhena pubbaṅgamaṭṭhena ca ghaṇḍābhighāto viya cetaso paṭhamābhinipāto vitakko, sukhumaṭṭhena anumajjanasabhāvena ca ghaṇḍānuravo viya anuppabandho vicāro. "
  6549. 566549,120,746,47,65,1,181,16,"Vipphāravā cettha vitakko paṭhamuppattikāle paripphandanabhūto cittassa, ākāse uppatitukāmassa pakkhino pakkhavikkhepo viya, padumābhimukhapāto viya ca gandhānubandhacetaso bhamarassa. "
  6550. 566550,120,746,66,85,1,176,16,"Santavutti vicāro nātiparipphandanabhūto cittassa, ākāse uppatitassa pakkhino pakkhappasāraṇaṃ viya, paribbhamanaṃ viya ca padumābhimukhapatitassa bhamarassa padumassa uparibhāge. "
  6551. 566551,120,747,2,37,1,271,28,"Dukanipātaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ ākāse gacchato mahāsakuṇassa ubhohi pakkhehi vātaṃ gahetvā pakkhe sannisīdāpetvā gamanaṃ viya ārammaṇe cetaso abhiniropanabhāvena pavatto vitakko, vātaggahaṇatthaṃ pakkhe phandāpayamānassa gamanaṃ viya anumajjanabhāvena pavatto vicāro’’ ti vuttaṃ. "
  6552. 566552,120,747,38,42,1,37,4,Taṃ anuppabandhena pavattiyaṃ yujjati.
  6553. 566553,120,747,43,50,1,54,7,So pana tesaṃ viseso paṭhamadutiyajjhānesu pākaṭo hoti.
  6554. 566554,120,747,51,69,1,180,17,"Apica malaggahitaṃ kaṃsabhājanaṃ ekena hatthena daḷhaṃ gahetvā itarena hatthena cuṇṇatelavālaṇḍupakena parimajjantassa daḷhaggahaṇahattho viya vitakko, parimajjanahattho viya vicāro. "
  6555. 566555,120,747,70,87,1,140,16,"Tathā kumbhakārassa daṇḍappahārena cakkaṃ bhamayitvā bhājanaṃ karontassa uppīḷanahattho viya vitakko, ito cito ca saṃsaraṇahattho viya vicāro. "
  6556. 566556,120,747,88,103,1,134,14,"Tathā maṇḍalaṃ karontassa majjhe sannirujjhitvā ṭhitakaṇṭako viya abhiniropano vitakko, bahi paribbhamanakaṇṭako viya anumajjano vicāro. "
  6557. 566557,120,747,104,128,1,131,20,Iti iminā ca vitakkena iminā ca vicārena saha vattati rukkho viya pupphena phalena cāti idaṃ jhānaṃ‘‘ savitakkaṃ savicāran’’ ti vuccati.
  6558. 566558,120,748,2,10,1,56,7,"Vivekajan ti ettha vivitti viveko, nīvaraṇavigamoti attho. "
  6559. 566559,120,748,11,18,1,69,6,"Vivittoti vā viveko, nīvaraṇavivitto jhānasampayuttadhammarāsīti attho. "
  6560. 566560,120,748,19,27,1,47,7,"Tasmā vivekā, tasmiṃ vā viveke jātanti vivekajaṃ. "
  6561. 566561,120,748,28,36,1,58,7,"Pītisukhan ti ettha pīṇayatīti pīti, sā sampiyāyanalakkhaṇā. "
  6562. 566562,120,748,37,55,1,94,14,"Sā panesā khuddikā pīti, khaṇikā pīti, okkantikā pīti, ubbegā pīti, pharaṇā pītīti pañcavidhā hoti. "
  6563. 566563,120,749,2,9,1,62,7,Tattha khuddikā pīti sarīre lomahaṃsanamattameva kātuṃ sakkoti.
  6564. 566564,120,749,10,16,1,46,6,Khaṇikā pīti khaṇe khaṇe vijjuppādasadisā hoti.
  6565. 566565,120,749,17,26,1,72,9,Okkantikā pīti samuddatīraṃ vīci viya kāyaṃ okkamitvā okkamitvā bhijjati.
  6566. 566566,120,749,27,36,1,77,9,Ubbegā pīti balavatī hoti kāyaṃ uddhaggaṃ katvā ākāse laṅghāpanappamāṇappattā.
  6567. 566567,120,749,37,41,1,29,4,Pharaṇā pīti atibalavatī hoti.
  6568. 566568,120,749,42,57,1,126,14,Tāya hi uppannāya sakalasarīraṃ dhamitvā pūritavatthi viya mahatā udakoghena pakkhandapabbatakucchi viya ca anupariphuṭaṃ hoti.
  6569. 566569,120,749,58,71,1,128,13,Sā panesā pañcavidhā pīti gabbhaṃ gaṇhantī paripākaṃ gacchantī duvidhaṃ passaddhiṃ paripūreti kāyapassaddhiñca cittapassaddhiñca.
  6570. 566570,120,749,72,82,1,97,10,Passaddhi gabbhaṃ gaṇhantī paripākaṃ gacchantī duvidhampi sukhaṃ paripūreti kāyikañca cetasikañca.
  6571. 566571,120,749,83,98,1,125,11,"Sukhaṃ gabbhaṃ gaṇhantaṃ paripākaṃ gacchantaṃ tividhaṃ samādhiṃ paripūreti– khaṇikasamādhiṃ, upacārasamādhiṃ, appanāsamādhiñcāti. "
  6572. 566572,120,749,99,116,1,122,16,"Tāsu ca yā appanāsamādhissa mūlaṃ hutvā vaḍḍhamānā samādhisampayogaṃ gatā pharaṇā pīti, ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā pītīti. "
  6573. 566573,120,750,2,14,1,72,9,"Itaraṃ pana sukhayatīti sukhaṃ, yassuppajjati, taṃ sukhitaṃ karotīti attho. "
  6574. 566574,120,750,15,30,1,99,12,"Sukhanaṃ vā sukhaṃ, suṭṭhu vā khādati, khaṇati ca kāyacittābādhanti sukhaṃ, somanassavedanāyetaṃ nāmaṃ. "
  6575. 566575,120,750,31,33,1,17,2,Taṃ sātalakkhaṇaṃ.
  6576. 566576,120,750,34,44,1,101,9,"Santepi ca nesaṃ katthaci avippayoge iṭṭhārammaṇapaṭilābhatuṭṭhi pīti, paṭiladdharasānubhavanaṃ sukhaṃ. "
  6577. 566577,120,750,45,50,1,25,4,"Yattha pīti, tattha sukhaṃ. "
  6578. 566578,120,750,51,58,1,37,6,"Yattha sukhaṃ, tattha na niyamato pīti. "
  6579. 566579,120,750,59,64,1,62,4,"Saṅkhārakkhandhasaṅgahitā pīti, vedanākkhandhasaṅgahitaṃ sukhaṃ. "
  6580. 566580,120,750,65,73,1,100,7,"Kantārakhinnassa vanantudakadassanasavanesu viya pīti, vanacchāyāpavesanaudakaparibhogesu viya sukhaṃ. "
  6581. 566581,120,750,74,81,1,60,7,Tasmiṃ tasmiṃ samaye pākaṭabhāvato cetaṃ vuttanti veditabbaṃ.
  6582. 566582,120,750,82,103,1,100,16,"Iti ayañca pīti idañca sukhaṃ assa jhānassa, asmiṃ vā jhāne atthīti idaṃ jhānaṃ‘‘ pītisukhan’’ ti vuccati. "
  6583. 566583,120,750,104,112,1,57,8,Atha vā pīti ca sukhañca pītisukhaṃ dhammavinayādayo viya.
  6584. 566584,120,750,113,125,1,85,11,"Vivekajaṃ pītisukhaṃ assa jhānassa, asmiṃ vā jhāne atthīti evampi vivekajaṃ pītisukhaṃ. "
  6585. 566585,120,750,126,134,1,57,7,"Yatheva hi jhānaṃ, evaṃ pītisukhampettha vivekajameva hoti. "
  6586. 566586,120,750,135,149,1,94,10,Tañcassa atthīti tasmā alopasamāsaṃ katvā ekapadeneva‘‘ vivekajaṃpītisukhan’’ tipi vattuṃ yujjati.
  6587. 566587,120,751,2,10,1,67,7,"Paṭhaman ti gaṇanānupubbatā paṭhamaṃ, paṭhamaṃ uppannantipi paṭhamaṃ. "
  6588. 566588,120,751,11,17,1,69,6,Jhānan ti duvidhaṃ jhānaṃ ārammaṇūpanijjhānañca lakkhaṇūpanijjhānañca.
  6589. 566589,120,751,18,31,1,103,9,Tattha aṭṭha samāpattiyo pathavīkasiṇādiārammaṇaṃ upanijjhāyantīti‘‘ ārammaṇūpanijjhānan’’ ti saṅkhyaṃ gatā.
  6590. 566590,120,751,32,37,1,51,4,Vipassanāmaggaphalāni pana lakkhaṇūpanijjhānaṃ nāma.
  6591. 566591,120,751,38,57,1,216,17,"Tattha vipassanā aniccādilakkhaṇassa upanijjhānato lakkhaṇūpanijjhānaṃ, vipassanāya katakiccassa maggena ijjhanato maggo lakkhaṇūpanijjhānaṃ, phalaṃ pana nirodhasaccaṃ tathalakkhaṇaṃ upanijjhāyatīti lakkhaṇūpanijjhānaṃ. "
  6592. 566592,120,751,58,79,1,184,15,"Tesu idha pubbabhāge ārammaṇūpanijjhānaṃ, lokuttaramaggakkhaṇe lakkhaṇūpanijjhānaṃ adhippetaṃ, tasmā ārammaṇūpanijjhānato lakkhaṇūpanijjhānato paccanīkajjhāpanato ca‘‘ jhānan’’ ti veditabbaṃ. "
  6593. 566593,120,751,80,87,1,47,5,"{Upasampajjā}ti upagantvā, pāpuṇitvāti vuttaṃ hoti. "
  6594. 566594,120,751,88,94,1,44,5,"Upasampādayitvā vā, nipphādetvāti vuttaṃ hoti. "
  6595. 566595,120,751,95,106,1,116,9,"{Viharatī}ti tadanurūpena iriyāpathavihārena iriyati, vuttappakārajhānasamaṅgī hutvā attabhāvassa vuttiṃ abhinipphādeti. "
  6596. 566596,120,752,2,20,1,142,15,"Vitakkavicārānaṃ {vūpasamā}ti ettha vitakkassa ca vicārassa cāti imesaṃ dvinnaṃ vūpasamā samatikkamā, dutiyajjhānakkhaṇe apātubhāvāti vuttaṃ hoti. "
  6597. 566597,120,752,21,36,1,113,13,"Tattha kiñcāpi dutiyajjhāne sabbepi paṭhamajjhānadhammā na santi, aññeyeva hi paṭhamajjhāne phassādayo, aññe idhāti. "
  6598. 566598,120,752,37,59,1,171,17,Oḷārikassa pana oḷārikassa aṅgassa samatikkamā paṭhamajjhānato paresaṃ dutiyajjhānādīnaṃ adhigamo hotīti dassanatthaṃ‘‘ vitakkavicārānaṃ vūpasamā’’ ti evaṃ vuttanti veditabbaṃ .
  6599. 566599,120,752,60,73,1,92,11,"Ajjhattan ti idha niyakajjhattaṃ adhippetaṃ, tasmā attani jātaṃ, attasantāne nibbattanti attho. "
  6600. 566600,120,753,2,7,1,43,5,Sampasādanan ti sampasādanaṃ vuccati saddhā.
  6601. 566601,120,753,8,14,1,72,6,Sampasādanayogato jhānampi sampasādanaṃ nīlavaṇṇayogato nīlavatthaṃ viya.
  6602. 566602,120,753,15,28,1,130,12,"Yasmā vā taṃ jhānaṃ sampasādanasamannāgatattā vitakkavicārakkhobhavūpasamanena ca ceto sampasādayati, tasmāpi sampasādananti vuttaṃ. "
  6603. 566603,120,753,29,45,1,148,15,"Imasmiñca atthavikappe sampasādanaṃ cetasoti evaṃ padasambandho veditabbo, purimasmiṃ pana atthavikappe cetasoti etaṃ ekodibhāvena saddhiṃ yojetabbaṃ. "
  6604. 566604,120,754,2,16,1,102,12,"Tatrāyaṃ atthayojanā– eko udetīti ekodi, vitakkavicārehi anajjhārūḷhattā aggo seṭṭho hutvā udetīti attho. "
  6605. 566605,120,754,17,22,1,30,5,Seṭṭhopi hi loke ekoti vuccati.
  6606. 566606,120,754,23,31,1,63,8,Vitakkavicāravirahito vā eko asahāyo hutvā itipi vattuṃ vaṭṭati.
  6607. 566607,120,754,32,40,1,56,7,"Atha vā sampayuttadhamme udāyatīti udi, uṭṭhapetīti attho. "
  6608. 566608,120,754,41,49,1,37,7,Seṭṭhaṭṭhena eko ca so udi cāti ekodi.
  6609. 566609,120,754,50,52,1,25,2,Samādhissetaṃ adhivacanaṃ.
  6610. 566610,120,754,53,62,1,66,9,Iti imaṃ ekodiṃ bhāveti vaḍḍhetīti idaṃ dutiyaṃ jhānaṃ ekodibhāvaṃ.
  6611. 566611,120,754,63,73,1,52,9,"So panāyaṃ ekodi yasmā cetaso, na sattassa na jīvassa. "
  6612. 566612,120,754,74,84,1,39,6,Tasmā etaṃ‘‘ cetaso ekodibhāvan’’ ti vuttaṃ.
  6613. 566613,120,755,2,11,1,66,8,"Nanu cāyaṃ saddhā paṭhamajjhānepi atthi, ayañca ekodināmako samādhi. "
  6614. 566614,120,755,12,25,1,65,9,Atha kasmā idameva‘‘ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvan’’ ti ca vuttanti?
  6615. 566615,120,755,26,48,1,152,16,"Vuccate– aduñhi paṭhamajjhānaṃ vitakkavicārakkhobhena vīcitaraṅgasamākulamiva jalaṃ na suppasannaṃ hoti, tasmā satiyāpi saddhāya‘‘ sampasādanan’’ ti na vuttaṃ. "
  6616. 566616,120,755,49,56,1,54,7,Na suppasannattāyeva cettha samādhipi na suṭṭhu pākaṭo.
  6617. 566617,120,755,57,66,1,33,5,Tasmā‘‘ ekodibhāvan’’ tipi na vuttaṃ.
  6618. 566618,120,755,67,85,1,166,16,"Imasmiṃ pana jhāne vitakkavicārapalibodhābhāvena laddhokāsā balavatī saddhā, balavasaddhāsahāyapaṭilābheneva ca samādhipi pākaṭo, tasmā idameva evaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  6619. 566619,120,756,2,15,1,86,11,"Avitakkaṃ avicāran ti bhāvanāya pahīnattā etasmiṃ, etassa vā vitakko natthīti avitakkaṃ. "
  6620. 566620,120,756,16,19,1,23,3,Imināva nayena avicāraṃ.
  6621. 566621,120,756,20,21,1,7,1,Etthāha–
  6622. 566622,120,756,22,34,1,61,8,‘‘ nanu ca‘ vitakkavicārānaṃ vūpasamā’ ti imināpi ayamattho siddho.
  6623. 566623,120,756,35,46,1,44,7,Atha kasmā puna vuttaṃ‘ avitakkaṃ avicāran’ ti’’?
  6624. 566624,120,756,47,80,1,238,24,"Vuccate– evametaṃ, siddhovāyamattho, na panetaṃ tadatthadīpakaṃ, nanu avocumha‘‘ oḷārikassa pana oḷārikassa aṅgassa samatikkamā paṭhamajjhānato paresaṃ dutiyajjhānādīnaṃ samadhigamo hotīti dassanatthaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamāti evaṃ vuttan’’ ti. "
  6625. 566625,120,757,2,10,1,71,7,"Apica vitakkavicārānaṃ vūpasamā idaṃ sampasādanaṃ, na kilesakālussiyassa. "
  6626. 566626,120,757,11,27,1,174,14,"Vitakkavicārānañca vūpasamā ekodibhāvaṃ, na upacārajjhānamiva nīvaraṇappahānā, na paṭhamajjhānamiva ca aṅgapātubhāvāti evaṃ sampasādanaekodibhāvānaṃ hetuparidīpakamidaṃ vacanaṃ. "
  6627. 566627,120,757,28,44,1,166,15,"Tathā vitakkavicārānaṃ vūpasamā idaṃ avitakkaavicāraṃ, na tatiyacatutthajjhānāni viya cakkhuviññāṇādīni viya ca abhāvāti evaṃ avitakkaavicārabhāvassa hetuparidīpakañca. "
  6628. 566628,120,757,45,60,1,115,9,"Na vitakkavicārābhāvamattaparidīpakaṃ, vitakkavicārābhāvamattaparidīpakameva pana‘‘ avitakkaṃ avicāran’’ ti idaṃ vacanaṃ. "
  6629. 566629,120,757,61,66,1,41,5,Tasmā purimaṃ vatvāpi puna vattabbamevāti.
  6630. 566630,120,758,2,10,1,73,7,"Samādhijan ti paṭhamajjhānasamādhito, sampayuttasamādhito vā jātanti attho. "
  6631. 566631,120,758,11,34,1,176,18,"Tattha kiñcāpi paṭhamajjhānampi sampayuttasamādhito jātaṃ, atha kho ayameva samādhi‘‘ samādhī’’ ti vattabbataṃ arahati vitakkavicārakkhobhavirahena ativiya acalattā suppasannattā ca. "
  6632. 566632,120,758,35,46,1,59,7,Tasmā imassa vaṇṇabhaṇanatthaṃ idameva‘‘ samādhijan’’ ti vuttaṃ.
  6633. 566633,120,758,47,51,1,32,4,Pītisukhan ti idaṃ vuttanayameva.
  6634. 566634,120,758,52,61,1,68,8,"Dutiyan ti gaṇanānupubbatā dutiyaṃ, idaṃ dutiyaṃ uppannantipi dutiyaṃ. "
  6635. 566635,120,759,2,27,1,179,22,"Pītiyā ca {virāgā}ti virāgo nāma vuttappakārāya pītiyā jigucchanaṃ vā samatikkamo vā, ubhinnaṃ pana antarā casaddo sampiṇḍanattho, so vūpasamaṃ vā sampiṇḍeti vitakkavicāravūpasamaṃ vā. "
  6636. 566636,120,759,28,45,1,106,15,"Tattha yadā vūpasamameva sampiṇḍeti, tadā pītiyā virāgā ca, kiñca bhiyyo vūpasamā cāti evaṃ yojanā veditabbā. "
  6637. 566637,120,759,46,61,1,109,14,"Imissā ca yojanāya virāgo jigucchanattho hoti, tasmā pītiyā jigucchanā ca samatikkamā cāti ayamattho daṭṭhabbo. "
  6638. 566638,120,759,62,79,1,130,15,"Yadā pana vitakkavicāravūpasamaṃ sampiṇḍeti, tadā pītiyā ca virāgā, kiñca bhiyyo vitakkavicārānañca vūpasamāti evaṃ yojanā veditabbā. "
  6639. 566639,120,759,80,96,1,126,14,"Imissā ca yojanāya virāgo samatikkamanattho hoti, tasmā pītiyā ca samatikkamā, vitakkavicārānañca vūpasamāti ayamattho daṭṭhabbo. "
  6640. 566640,120,760,2,14,1,122,10,"Kāmañcete vitakkavicārā dutiyajjhāneyeva vūpasantā, imassa pana jhānassa maggaparidīpanatthaṃ vaṇṇabhaṇanatthañcetaṃ vuttaṃ. "
  6641. 566641,120,760,15,31,1,103,12,Vitakkavicārānaṃ vūpasamāti hi vutte idaṃ paññāyati‘‘ nūna vitakkavicāravūpasamo maggo imassa jhānassā’’ ti.
  6642. 566642,120,760,32,99,1,273,27,"Yathā ca tatiye ariyamagge appahīnānampi sakkāyadiṭṭhādīnaṃ‘‘ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānā’’ ti( dī. ni.1.373; ma. ni.2.133; saṃ. ni.5.184; a. ni.3.88) evaṃ pahānaṃ vuccamānaṃ vaṇṇabhaṇanaṃ hoti, tadadhigamāya ussukkānaṃ ussāhajanakaṃ, evameva idha avūpasantānampi vitakkavicārānaṃ vūpasamo vuccamāno vaṇṇabhaṇanaṃ hoti. "
  6643. 566643,120,760,100,112,1,71,8,Tenāyamattho vutto‘‘ pītiyā ca samatikkamā vitakkavicārānañca vūpasamā’’ ti.
  6644. 566644,120,761,2,18,1,108,13,"Upekkhako ca {viharatī}ti ettha upapattito ikkhatīti upekkhā , samaṃ passati apakkhapatitā hutvā passatīti attho. "
  6645. 566645,120,761,19,32,1,90,9,Tāya visadāya vipulāya thāmagatāya samannāgatattā tatiyajjhānasamaṅgī‘‘ upekkhako’’ ti vuccati.
  6646. 566646,120,762,2,16,1,186,14,Upekkhā pana dasavidhā hoti chaḷaṅgupekkhā brahmavihārupekkhā bojjhaṅgupekkhā vīriyupekkhā saṅkhārupekkhā vedanupekkhā vipassanupekkhā tatramajjhattupekkhā jhānupekkhā pārisuddhupekkhāti.
  6647. 566647,120,763,2,49,1,269,30,"Tattha yā‘‘ idha, bhikkhave, khīṇāsavo bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako ca viharati sato sampajāno’’ ti( a. ni.6.1) evamāgatā khīṇāsavassa chasu dvāresu iṭṭhāniṭṭhachaḷārammaṇāpāthe parisuddhapakatibhāvāvijahanākārabhūtā upekkhā, ayaṃ chaḷaṅgupekkhā nāma. "
  6648. 566648,120,764,2,40,1,138,16,"Yā pana‘‘ upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharatī’’ ti( dī. ni.1.556; ma. ni.1.77) evamāgatā sattesu majjhattākārabhūtā upekkhā, ayaṃ brahmavihārupekkhā nāma. "
  6649. 566649,120,765,2,29,1,135,13,"Yā pana‘‘ upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitan’’ ti( ma. ni.2.247) evamāgatā sahajātadhammānaṃ majjhattākārabhūtā upekkhā, ayaṃ bojjhaṅgupekkhā nāma. "
  6650. 566650,120,766,2,30,1,131,13,"Yā pana‘‘ kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasikarotī’’ ti( a. ni.3.103) evamāgatā anaccāraddhanātisithilavīriyasaṅkhātā upekkhā, ayaṃ vīriyupekkhā nāma. "
  6651. 566651,120,767,2,16,1,99,10,"Yā pana‘‘ kati saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti, kati saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti? "
  6652. 566652,120,767,17,46,1,191,16,"Aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti, dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjantī’’ ti( paṭi. ma.1.57) evamāgatā nīvaraṇādipaṭisaṅkhāsantiṭṭhanāgahaṇe majjhattabhūtā upekkhā, ayaṃ saṅkhārupekkhā nāma. "
  6653. 566653,120,768,2,31,1,145,17,"Yā pana‘‘ yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagatan’’ ti( dha. sa.150) evamāgatā adukkhamasukhasaññitā upekkhā, ayaṃ vedanupekkhā nāma. "
  6654. 566654,120,769,2,42,1,127,16,"Yā ‘‘ yadatthi yaṃ bhūtaṃ, taṃ pajahati, upekkhaṃ paṭilabhatī’’ ti( ma. ni.3.71; a. ni.7.55) evamāgatā vicinane majjhattabhūtā upekkhā, ayaṃ vipassanupekkhā nāma. "
  6655. 566655,120,770,2,14,1,104,11,"Yā pana chandādīsu yevāpanakesu āgatā sahajātānaṃ samavāhitabhūtā upekkhā, ayaṃ tatramajjhattupekkhā nāma. "
  6656. 566656,120,771,2,36,1,109,14,"Yā pana‘‘ upekkhako ca viharatī’’ ti( dha. sa.163; dī. ni.1.230) evamāgatā aggasukhepi tasmiṃ apakkhapātajananī upekkhā, ayaṃ jhānupekkhā nāma. "
  6657. 566657,120,772,2,36,1,156,14,"Yā pana‘‘ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānan’’ ti( dha. sa.165; dī. ni.1.232) evamāgatā sabbapaccanīkaparisuddhā paccanīkavūpasamanepi abyāpārabhūtā upekkhā, ayaṃ pārisuddhupekkhā nāma. "
  6658. 566658,120,773,2,21,1,164,17,"Tattha chaḷaṅgupekkhā ca brahmavihārupekkhā ca bojjhaṅgupekkhā ca tatramajjhattupekkhā ca jhānupekkhā ca pārisuddhupekkhā ca atthato ekā, tatramajjhattupekkhāva hoti. "
  6659. 566659,120,773,22,27,1,41,5,Tena tena avatthābhedena panassāyaṃ bhedo.
  6660. 566660,120,773,28,43,1,133,13,"Ekassāpi sato sattassa kumārayuvattherasenāpatirājādivasena bhedo viya, tasmā tāsu yattha chaḷaṅgupekkhā, na tattha bojjhaṅgupekkhādayo. "
  6661. 566661,120,773,44,54,1,77,9,"Yattha vā pana bojjhaṅgupekkhā, na tattha chaḷaṅgupekkhādayo hontīti veditabbā. "
  6662. 566662,120,774,2,10,1,70,6,"Yathā cetāsaṃ atthato ekībhāvo, evaṃ saṅkhārupekkhāvipassanupekkhānampi. "
  6663. 566663,120,774,11,19,1,41,7,"Paññā eva hi sā, kiccavasena dvidhā bhinnā. "
  6664. 566664,120,774,20,75,1,383,42,"Yathā hi purisassa sāyaṃ gehaṃ paviṭṭhaṃ sappaṃ ajapadadaṇḍaṃ gahetvā pariyesamānassa taṃ thusakoṭṭhake nipannaṃ disvā‘‘ sappo nu kho, no’’ ti avalokentassa sovatthikattayaṃ disvā nibbematikassa‘‘ sappo, na sappo’’ ti vicinane majjhattatā uppajjati, evameva yā āraddhavipassakassa vipassanāñāṇena lakkhaṇattaye diṭṭhe saṅkhārānaṃ aniccabhāvādivicinane majjhattatā uppajjati, ayaṃ vipassanupekkhā. "
  6665. 566665,120,774,76,117,1,304,35,"Yathā pana tassa purisassa ajapadadaṇḍena gāḷhaṃ sappaṃ gahetvā‘‘ kintāhaṃ imaṃ sappaṃ aviheṭhento attānañca iminā aḍaṃsāpento muñceyyan’’ ti muñcanākārameva pariyesato gahaṇe majjhattatā hoti, evameva yā lakkhaṇattayassa diṭṭhattā āditte viya tayo bhave passato saṅkhāragahaṇe majjhattatā, ayaṃ saṅkhārupekkhā. "
  6666. 566666,120,774,118,124,1,61,6,Iti vipassanupekkhāya siddhāya saṅkhārupekkhāpi siddhāva hoti.
  6667. 566667,120,774,125,132,1,73,7,Iminā panesā vicinanagahaṇesu majjhattasaṅkhātena kiccena dvidhā bhinnāti.
  6668. 566668,120,774,133,143,1,80,10,Vīriyupekkhā pana vedanupekkhā ca aññamaññañca avasesāhi ca atthato bhinnā evāti.
  6669. 566669,120,774,144,146,1,10,2,Āha cettha–
  6670. 566670,120,775,2,5,1,45,2,‘ ‘ Majjhattabrahmabojjhaṅgachaḷaṅgajhānasuddhiyo;
  6671. 566671,120,776,2,7,1,39,5,Vipassanā ca saṅkhāravedanā vīriyaṃ iti.
  6672. 566672,120,777,2,8,1,44,5,"Vitthārato dasopekkhā, cha majjhattādito tato; "
  6673. 566673,120,778,2,12,1,45,7,"Duve paññā tato dvīhi, catassova bhavantimā’’ ti. "
  6674. 566674,120,779,2,9,1,46,6,Iti imāsu upekkhāsu jhānupekkhā idha adhippetā.
  6675. 566675,120,779,10,12,1,20,2,Sā majjhattalakkhaṇā.
  6676. 566676,120,779,13,14,1,7,1,Etthāha–
  6677. 566677,120,779,15,47,1,165,23,"‘‘ nanu cāyaṃ atthato tatramajjhattupekkhāva hoti, sā ca paṭhamadutiyajjhānesupi atthi, tasmā tatrapi‘ upekkhako ca viharatī’ ti evamayaṃ vattabbā siyā, sā kasmā na vuttā’’ ti? "
  6678. 566678,120,779,48,49,1,18,1,Aparibyattakiccato.
  6679. 566679,120,779,50,69,1,166,17,"Aparibyattañhi tassa tattha kiccaṃ vitakkādīhi abhibhūtattā, idha panāyaṃ vitakkavicārapītīhi anabhibhūtattā ukkhittasirā viya hutvā paribyattakiccā jātā, tasmā vuttāti. "
  6680. 566680,120,780,2,10,1,45,7,Idāni sato ca {sampajāno}ti ettha saratīti sato.
  6681. 566681,120,780,11,13,1,23,2,Sampajānātīti sampajāno.
  6682. 566682,120,780,14,20,1,42,6,Iti puggalena sati ca sampajaññañca vuttaṃ.
  6683. 566683,120,780,21,25,1,26,3,Tattha saraṇalakkhaṇā sati.
  6684. 566684,120,780,26,28,1,29,2,Asammohalakkhaṇaṃ sampajaññaṃ.
  6685. 566685,120,780,29,45,1,134,14,"Tattha kiñcāpi idaṃ satisampajaññaṃ purimajjhānesupi atthi, muṭṭhassatissa hi asampajānassa upacāramattampi na sampajjati, pageva appanā. "
  6686. 566686,120,780,46,61,1,116,14,"Oḷārikattā pana tesaṃ jhānānaṃ bhūmiyaṃ viya purisassa cittassa gati sukhā hoti, abyattaṃ tattha satisampajaññakiccaṃ. "
  6687. 566687,120,780,62,78,1,156,15,Oḷārikaṅgappahānena pana sukhumattā imassa jhānassa purisassa khuradhārāyaṃ viya satisampajaññakiccapariggahitā eva cittassa gati icchitabbāti idheva vuttaṃ.
  6688. 566688,120,780,79,104,1,229,22,"Kiñca bhiyyo– yathā dhenupago vaccho dhenuto apanīto arakkhiyamāno punadeva dhenuṃ upagacchati, evamidaṃ tatiyajjhānasukhaṃ pītito apanītampi satisampajaññārakkhena arakkhiyamānaṃ punadeva pītiṃ upagaccheyya, pītisampayuttameva siyā. "
  6689. 566689,120,780,105,116,1,75,10,"Sukhe vāpi sattā sārajjanti, idañca atimadhuraṃ sukhaṃ tato paraṃ sukhābhāvā. "
  6690. 566690,120,780,117,132,1,128,14,"Satisampajaññānubhāvena panettha sukhe asārajjanā hoti, no aññathāti imampi atthavisesaṃ dassetuṃ idaṃ idheva vuttanti veditabbaṃ. "
  6691. 566691,120,781,2,54,1,377,41,"Idāni sukhañca kāyena {paṭisaṃvedetī}ti ettha kiñcāpi tatiyajjhānasamaṅgino sukhapaṭisaṃvedanābhogo natthi, evaṃ santepi yasmā tassa nāmakāyena sampayuttaṃ sukhaṃ, yaṃ vā taṃ nāmakāyasampayuttaṃ sukhaṃ, taṃsamuṭṭhānenassa yasmā atipaṇītena rūpena rūpakāyo phuṭṭho, yassa phuṭṭhattā jhānā vuṭṭhitopi sukhaṃ paṭisaṃvedeyya, tasmā etamatthaṃ dassento‘‘ sukhañca kāyena paṭisaṃvedehī’’ ti āha. "
  6692. 566692,120,782,2,29,1,254,25,"Idāni yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā {sukhavihārī}ti ettha yaṃjhānahetu yaṃjhānakāraṇā taṃ tatiyajjhānasamaṅgipuggalaṃ buddhādayo ariyā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti pakāsenti, pasaṃsantīti adhippāyo. "
  6693. 566693,120,782,30,31,1,5,1,Kinti?
  6694. 566694,120,782,32,35,1,30,3,Upekkhako satimā sukhavihārīti.
  6695. 566695,120,782,36,44,1,68,8,Taṃ tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharatīti evamettha yojanā veditabbā.
  6696. 566696,120,783,2,8,1,35,6,Kasmā pana taṃ te evaṃ pasaṃsantīti?
  6697. 566697,120,783,9,10,1,13,1,Pasaṃsārahato.
  6698. 566698,120,783,11,22,1,109,10,"Ayañhi yasmā atimadhurasukhe sukhapāramippattepi tatiyajjhāne upekkhako, na tattha sukhābhisaṅgena ākaḍḍhīyati. "
  6699. 566699,120,783,23,33,1,57,8,"Yathā ca pīti na uppajjati, evaṃ upaṭṭhitassatitāya satimā. "
  6700. 566700,120,783,34,47,1,112,12,"Yasmā ca ariyakantaṃ ariyajanasevitameva ca asaṃkiliṭṭhaṃ sukhaṃ nāmakāyena paṭisaṃvedeti, tasmā pasaṃsāraho hoti. "
  6701. 566701,120,783,48,68,1,132,16,Iti pasaṃsārahato naṃ ariyā te evaṃ pasaṃsārahahetubhūte guṇe pakāsentā‘‘ upekkhako satimā sukhavihārī’’ ti evaṃ pasaṃsantīti veditabbaṃ.
  6702. 566702,120,783,69,77,1,63,7,"Tatiyan ti gaṇanānupubbatā tatiyaṃ, tatiyaṃ uppannantipi tatiyaṃ. "
  6703. 566703,120,784,2,14,1,84,11,Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca {pahānā}ti kāyikasukhassa ca kāyikadukkhassa ca pahānā.
  6704. 566704,120,784,15,23,1,51,6,"{Pubbevā}ti tañca kho pubbeva, na catutthajjhānakkhaṇe. "
  6705. 566705,120,784,24,40,1,136,13,"Somanassadomanassānaṃ {atthaṅgamā}ti cetasikasukhassa cetasikadukkhassa cāti imesampi dvinnaṃ pubbeva atthaṅgamā, pahānā icceva vuttaṃ hoti. "
  6706. 566706,120,784,41,46,1,28,5,Kadā pana nesaṃ pahānaṃ hoti?
  6707. 566707,120,784,47,50,1,31,3,Catunnaṃ jhānānaṃ upacārakkhaṇe.
  6708. 566708,120,784,51,60,1,122,8,"Somanassañhi catutthassa jhānassa upacārakkhaṇeyeva pahīyati, dukkhadomanassasukhāni paṭhamadutiyatatiyānaṃ upacārakkhaṇesu. "
  6709. 566709,120,784,61,79,1,150,12,Evametesaṃ pahānakkamena avuttānaṃ indriyavibhaṅge( vibha.219 ādayo) pana indriyānaṃ uddesakkameneva idhāpi vuttānaṃ sukhadukkhasomanassadomanassānaṃ pahānaṃ veditabbaṃ.
  6710. 566710,120,785,2,20,1,126,14,"Yadi panetāni tassa tassa jhānassa upacārakkhaṇeyeva pahīyanti , atha kasmā‘‘ kattha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati? "
  6711. 566711,120,785,21,34,1,78,9,"Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi… pe… paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharati. "
  6712. 566712,120,785,35,40,1,51,5,Ettha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati.
  6713. 566713,120,785,41,50,1,85,7,"Kattha cuppannaṃ domanassindriyaṃ, sukhindriyaṃ, somanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati? "
  6714. 566714,120,785,51,66,1,82,11,"Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā… pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. "
  6715. 566715,120,785,67,88,1,89,10,Ettha cuppannaṃ somanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhatī’’ ti( saṃ. ni.5.510) evaṃ jhānesveva nirodho vuttoti?
  6716. 566716,120,785,89,90,1,17,1,Atisayanirodhattā.
  6717. 566717,120,785,91,98,1,56,6,"Atisayanirodho hi tesaṃ paṭhamajjhānādīsu, na nirodhoyeva. "
  6718. 566718,120,785,99,104,1,46,4,"Nirodhoyeva pana upacārakkhaṇe, nātisayanirodho. "
  6719. 566719,120,785,105,121,1,156,15,"Tathā hi nānāvajjane paṭhamajjhānūpacāre niruddhassāpi dukkhindriyassa ḍaṃsamakasādisamphassena vā visamāsanūpatāpena vā siyā uppatti, na tveva antoappanāyaṃ. "
  6720. 566720,120,785,122,132,1,74,9,Upacāre vā niruddhampetaṃ na suṭṭhu niruddhaṃ hoti paṭipakkhena avihatattā.
  6721. 566721,120,785,133,149,1,141,15,"Antoappanāyaṃ pana pītipharaṇena sabbo kāyo sukhokkanto hoti, sukhokkantakāyassa ca suṭṭhu niruddhaṃ hoti dukkhindriyaṃ paṭipakkhena vihatattā. "
  6722. 566722,120,785,150,168,1,181,16,"Nānāvajjaneyeva ca dutiyajjhānūpacāre pahīnassāpi domanassindriyassa, yasmā etaṃ vitakkavicārapaccayepi kāyakilamathe cittūpaghāte ca sati uppajjati, vitakkavicārābhāve neva uppajjati. "
  6723. 566723,120,785,169,175,1,47,5,"Yattha pana uppajjati, tattha vitakkavicārabhāve. "
  6724. 566724,120,785,176,187,1,111,10,"Appahīnāyeva ca dutiyajjhānūpacāre vitakkavicārāti tatthassa siyā uppatti, natveva dutiyajjhāne pahīnapaccayattā. "
  6725. 566725,120,785,188,198,1,124,9,"Tathā tatiyajjhānūpacāre pahīnassāpi sukhindriyassa pītisamuṭṭhānapaṇītarūpaphuṭṭhakāyassa siyā uppatti, natveva tatiyajjhāne. "
  6726. 566726,120,785,199,207,1,64,8,Tatiyajjhāne hi sukhassa paccayabhūtā pīti sabbaso niruddhā hoti.
  6727. 566727,120,785,208,225,1,161,15,"Tathā catutthajjhānūpacāre pahīnassāpi somanassindriyassa āsannattā, appanāppattāya upekkhāya abhāvena sammā anatikkantattā ca siyā uppatti, natveva catutthajjhāne. "
  6728. 566728,120,785,226,242,1,104,12,Tasmā eva ca‘‘ etthuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhatī’’ ti tattha tattha aparisesaggahaṇaṃ katanti.
  6729. 566729,120,786,2,3,1,7,1,Etthāha –
  6730. 566730,120,786,4,20,1,77,11,‘‘ athevaṃ tassa tassa jhānassūpacāre pahīnāpi etā vedanā idha kasmā samāharī’’ ti ?
  6731. 566731,120,786,21,23,1,17,1,Sukhaggahaṇatthaṃ .
  6732. 566732,120,786,24,86,1,375,50,"Yā hi ayaṃ‘‘ adukkhamasukhan’’ ti ettha adukkhamasukhā vedanā vuttā, sā sukhumā dubbiññeyyā na sakkā sukhena gahetuṃ, tasmā yathā nāma duṭṭhassa yathā tathā vā upasaṅkamitvā gahetuṃ asakkuṇeyyassa goṇassa gahaṇatthaṃ gopo ekasmiṃ vaje sabbā gāvo samāharati, athekekaṃ nīharanto paṭipāṭiyā āgataṃ‘‘ ayaṃ so gaṇhatha nan’’ ti tampi gāhāpeti, evamevaṃ sukhaggahaṇatthaṃ sabbāpi etā samāhari. "
  6733. 566733,120,786,87,115,1,137,20,"Evañhi samāhaṭā etā dassetvā‘‘ yaṃ neva sukhaṃ, na dukkhaṃ, na somanassaṃ, na domanassaṃ, ayaṃ adukkhamasukhāvedanā’’ ti sakkā hoti esā gāhayituṃ. "
  6734. 566734,120,787,2,9,1,82,7,Apica adukkhamasukhāya cetovimuttiyā paccayadassanatthañcāpi etā vuttāti veditabbā.
  6735. 566735,120,787,10,14,1,39,4,Sukhadukkhappahānādayo hi tassā paccayā.
  6736. 566736,120,787,15,16,1,7,1,Yathāha–
  6737. 566737,120,787,17,28,1,68,7,"‘‘ cattāro kho, āvuso, paccayā adukkhamasukhāya cetovimuttiyā samāpattiyā. "
  6738. 566738,120,787,29,42,1,76,10,"Idhāvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā… pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. "
  6739. 566739,120,787,43,64,1,75,9,"Ime kho āvuso, cattāro paccayā adukkhamasukhāya cetovimuttiyā samāpattiyā’’ ti( ma. ni.1.458). "
  6740. 566740,120,787,65,83,1,166,16,"Yathā vā aññattha pahīnāpi sakkāyadiṭṭhiādayo tatiyamaggassa vaṇṇabhaṇanatthaṃ tattha pahīnāti vuttā , evaṃ vaṇṇabhaṇanatthampetassa jhānassetā idha vuttātipi veditabbā. "
  6741. 566741,120,787,84,92,1,80,8,Paccayaghātena vā ettha rāgadosānaṃ atidūrabhāvaṃ dassetumpetā vuttāti veditabbā.
  6742. 566742,120,787,93,107,1,95,11,"Etāsu hi sukhaṃ somanassassa paccayo, somanassaṃ rāgassa, dukkhaṃ domanassassa, domanassaṃ dosassa. "
  6743. 566743,120,787,108,115,1,60,7,Sukhādighātena ca sappaccayā rāgadosā hatāti atidūre hontīti.
  6744. 566744,120,788,2,6,1,41,4,Adukkhamasukhan ti dukkhābhāvena adukkhaṃ.
  6745. 566745,120,788,7,9,1,20,2,Sukhābhāvena asukhaṃ.
  6746. 566746,120,788,10,17,1,84,6,"Etenettha dukkhasukhapaṭipakkhabhūtaṃ tatiyavedanaṃ dīpeti, na dukkhasukhābhāvamattaṃ. "
  6747. 566747,120,788,18,24,1,52,5,"Tatiyavedanā nāma adukkhamasukhā, upekkhātipi vuccati. "
  6748. 566748,120,788,25,27,1,39,2,Sā iṭṭhāniṭṭhaviparītānubhavanalakkhaṇā.
  6749. 566749,120,788,28,32,1,57,4,Upekkhāsatipārisuddhin ti upekkhāya janitasatipārisuddhiṃ.
  6750. 566750,120,788,33,50,1,91,14,"Imasmiñhi jhāne suparisuddhā sati, yā ca tassā satiyā pārisuddhi, sā upekkhāya katā, na aññena. "
  6751. 566751,120,788,51,60,1,44,5,Tasmā etaṃ‘‘ upekkhāsatipārisuddhin’’ ti vuccati.
  6752. 566752,120,788,61,74,1,86,11,"Yāya ca upekkhāya ettha satiyā pārisuddhi hoti, sā atthato tatramajjhattatāti veditabbā. "
  6753. 566753,120,788,75,90,1,105,13,"Na kevalañcettha tāya satiyeva parisuddhā, apica kho sabbepi sampayuttadhammā, satisīsena pana desanā vuttā. "
  6754. 566754,120,789,2,42,1,387,37,"Tattha kiñcāpi ayaṃ upekkhā heṭṭhāpi tīsu jhānesu vijjati, yathā pana divā sūriyappabhābhibhavā sommabhāvena ca attano upakārakattena vā sabhāgāya rattiyā alābhā divā vijjamānāpi candalekhā aparisuddhā hoti apariyodātā, evamayampi tatramajjhattupekkhācandalekhā vitakkādipaccanīkadhammatejābhibhavā sabhāgāya ca upekkhāvedanārattiyā alābhā vijjamānāpi paṭhamajjhānādibhede aparisuddhā hoti. "
  6755. 566755,120,789,43,54,1,103,11,Tassā ca aparisuddhāya divā aparisuddhacandalekhāya pabhā viya sahajātāpi satiādayo aparisuddhāva honti.
  6756. 566756,120,789,55,66,1,53,7,Tasmā tesu ekampi‘‘ upekkhāsatipārisuddhin’’ ti na vuttaṃ.
  6757. 566757,120,789,67,78,1,144,11,Idha pana vitakkādipaccanīkatejābhibhavābhāvā sabhāgāya ca upekkhāvedanārattiyā paṭilābhā ayaṃ tatramajjhattupekkhācandalekhā ativiya parisuddhā.
  6758. 566758,120,789,79,89,1,102,10,Tassā parisuddhattā parisuddhacandalekhāya pabhā viya sahajātāpi satiādayo parisuddhā honti pariyodātā.
  6759. 566759,120,789,90,100,1,59,6,Tasmā idameva‘‘ upekkhāsatipārisuddhin’’ ti vuttanti veditabbaṃ.
  6760. 566760,120,789,101,109,1,71,7,"Catutthan ti gaṇanānupubbatā catutthaṃ, catutthaṃ uppannantipi catutthaṃ. "
  6761. 566761,120,790,2,9,1,53,6,"Imāni cattāri jhānāni pubbabhāgepi nānā, maggakkhaṇepi. "
  6762. 566762,120,790,10,16,1,59,5,"Pubbabhāge samāpattivasena nānā, maggakkhaṇe nānāmaggavasena. "
  6763. 566763,120,790,17,30,1,111,11,"Ekassa hi paṭhamamaggo paṭhamajjhāniko hoti, dutiyamaggādayopi paṭhamajjhānikā vā dutiyādīsu aññatarajjhānikā vā. "
  6764. 566764,120,790,31,43,1,117,11,"Ekassa paṭhamamaggo dutiyādīnaṃ aññatarajjhāniko hoti, dutiyādayopi dutiyādīnaṃ aññatarajjhānikā vā paṭhamajjhānikā vā. "
  6765. 566765,120,790,44,55,1,75,11,Evaṃ cattāropi maggā jhānavasena sadisā vā asadisā vā ekaccasadisā vā honti.
  6766. 566766,120,790,56,61,1,45,5,Ayaṃ panassa viseso pādakajjhānaniyamena hoti.
  6767. 566767,120,790,62,75,1,143,12,"Paṭhamajjhānalābhino hi paṭhamajjhānā vuṭṭhāya vipassantassa uppannamaggo paṭhamajjhāniko hoti, maggaṅgabojjhaṅgāni panettha paripuṇṇāneva honti. "
  6768. 566768,120,790,76,88,1,97,10,"Dutiyajjhānato vuṭṭhāya vipassantassa uppanno dutiyajjhāniko hoti, maggaṅgāni panettha satta honti. "
  6769. 566769,120,790,89,102,1,108,11,"Tatiyajjhānato vuṭṭhāya vipassantassa uppanno tatiyajjhāniko, maggaṅgāni panettha satta, bojjhaṅgāni cha honti. "
  6770. 566770,120,790,103,109,1,62,6,Esa nayo catutthajjhānato paṭṭhāya yāva nevasaññānāsaññāyatanā.
  6771. 566771,120,790,110,121,1,79,9,"Āruppe catukkapañcakajjhānaṃ uppajjati, tañca kho lokuttaraṃ, na lokiyanti vuttaṃ. "
  6772. 566772,120,790,122,124,1,14,2,Ettha kathanti?
  6773. 566773,120,790,125,143,1,159,17,"Etthapi paṭhamajjhānādīsu yato vuṭṭhāya sotāpattimaggaṃ paṭilabhitvā arūpasamāpattiṃ bhāvetvā yo āruppe uppanno, taṃjhānikāva tassa tattha tayo maggā uppajjanti. "
  6774. 566774,120,790,144,147,1,30,3,Evaṃ pādakajjhānameva niyameti.
  6775. 566775,120,790,148,161,1,70,9,Keci pana therā‘‘ vipassanāya ārammaṇabhūtā khandhā niyamentī’’ ti vadanti.
  6776. 566776,120,790,162,171,1,40,5,Keci‘‘ puggalajjhāsayo niyametī’’ ti vadanti.
  6777. 566777,120,790,172,182,1,49,6,Keci‘‘ vuṭṭhānagāminī vipassanā niyametī’’ ti vadanti.
  6778. 566778,120,791,2,34,1,294,27,"Tatrāyaṃ anupubbikathā– vipassanāniyamena hi sukkhavipassakassa uppannamaggopi, samāpattilābhino jhānaṃ pādakaṃ akatvā uppannamaggopi, paṭhamajjhānaṃ pādakaṃ katvā pakiṇṇakasaṅkhāre sammasitvā uppāditamaggopi paṭhamajjhānikova hoti, sabbesu satta bojjhaṅgāni aṭṭha maggaṅgāni pañca jhānaṅgāni honti. "
  6779. 566779,120,791,35,45,1,136,10,Tesañhi pubbabhāgavipassanā somanassasahagatāpi upekkhāsahagatāpi hutvā vuṭṭhānakāle saṅkhārupekkhābhāvaṃ pattā somanassasahagatāva hoti.
  6780. 566780,120,792,2,23,1,196,19,"Pañcakanaye dutiyatatiyacatutthajjhānāni pādakāni katvā uppāditamaggesu yathākkameneva jhānaṃ caturaṅgikaṃ tivaṅgikaṃ duvaṅgikañca hoti, sabbesu pana satta maggaṅgāni honti, catutthe cha bojjhaṅgāni. "
  6781. 566781,120,792,24,31,1,63,7,Ayaṃ viseso pādakajjhānaniyamena ceva vipassanāniyamena ca hoti.
  6782. 566782,120,792,32,42,1,108,8,"Tesampi hi pubbabhāgavipassanā somanassasahagatāpi upekkhāsahagatāpi hoti, vuṭṭhānagāminī somanassasahagatāva. "
  6783. 566783,120,793,2,15,1,125,12,"Pañcamajjhānaṃ pādakaṃ katvā nibbattitamagge pana upekkhācittekaggatāvasena dve jhānaṅgāni, bojjhaṅgamaggaṅgāni cha satta ceva. "
  6784. 566784,120,793,16,20,1,37,4,Ayampi viseso ubhayaniyamavasena hoti.
  6785. 566785,120,793,21,33,1,117,11,"Imasmiñhi naye pubbabhāgavipassanā somanassasahagatā vā upekkhāsahagatā vā hoti, vuṭṭhānagāminī upekkhāsahagatāva hoti. "
  6786. 566786,120,793,34,41,1,55,6,Arūpajjhānāni pādakāni katvā uppāditamaggepi eseva nayo.
  6787. 566787,120,793,42,53,1,106,11,Idha pana catukkanaye avitakkavicāramattassa dutiyajjhānassa abhāvā taṃ apanetvā sesānaṃ vasena yojetabbaṃ.
  6788. 566788,120,793,54,70,1,163,16,Evaṃ pādakajjhānato vuṭṭhāya ye keci saṅkhāre sammasitvā nibbattitamaggassa āsannapadese vuṭṭhitasamāpatti attanā sadisabhāvaṃ karoti bhūmivaṇṇo viya godhāvaṇṇassa.
  6789. 566789,120,794,2,18,1,136,15,"Dutiyattheravāde pana yato yato samāpattito vuṭṭhāya ye ye samāpattidhamme sammasitvā maggo nibbattito hoti, taṃtaṃsamāpattisadisova hoti. "
  6790. 566790,120,794,19,24,1,50,5,Tatrāpi ca vipassanāniyamo vuttanayeneva veditabbo.
  6791. 566791,120,795,2,19,1,141,16,"Tatiyattheravāde attano ajjhāsayānurūpena yaṃ yaṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā ye ye jhānadhamme sammasitvā maggo nibbattito, taṃtaṃjhānasadisova hoti. "
  6792. 566792,120,795,20,29,1,77,9,Pādakajjhānaṃ pana sammasitajjhānaṃ vā vinā ajjhāsayamatteneva taṃ na ijjhati.
  6793. 566793,120,795,30,35,1,50,5,Etthāpi ca vipassanāniyamo vuttanayeneva veditabbo.
  6794. 566794,120,796,2,21,1,130,16,"Ayaṃ vuccati {sammāsamādhī}ti yā imesu catūsu jhānesu ekaggatā, ayaṃ pubbabhāge lokiyo, aparabhāge lokuttaro sammāsamādhi nāma vuccati. "
  6795. 566795,120,796,22,28,1,60,5,Evaṃ lokiyalokuttaravasena dhammasenāpati maggasaccaṃ deseti.
  6796. 566796,120,796,29,38,1,93,9,Tattha lokiyamagge sabbāneva maggaṅgāni yathānurūpaṃ chasu ārammaṇesu aññatarārammaṇāni honti.
  6797. 566797,120,796,39,113,1,919,64,"Lokuttaramagge pana catusaccappaṭivedhāya pavattassa ariyasāvakassa nibbānārammaṇaṃ avijjānusayasamugghātakaṃ paññācakkhu sammādiṭṭhi, tathā sampannadiṭṭhissa taṃsampayutto tividhamicchāsaṅkappasamugghātako cetaso nibbānapadābhiniropano sammāsaṅkappo, tathā passantassa vitakkentassa ca taṃsampayuttāva catubbidhavacīduccaritasamugghātikā micchāvācāya virati sammāvācā, tathā viramantassa taṃsampayuttāva tividhamicchākammantasamucchedikā micchākammantā virati sammākammanto, tesaṃyeva cassa vācākammantānaṃ vodānabhūtā taṃsampayuttāva kuhanādisamucchedikā micchāājīvā virati sammāājīvo, tassāyevassa sammāvācākammantājīvasaṅkhātāya sīlabhūmiyaṃ patiṭṭhamānassa tadanurūpo taṃsampayuttova kosajjasamucchedako, anuppannuppannānaṃ akusalakusalānaṃ anuppādappahānuppādaṭṭhitisādhako ca vīriyārambho sammāvāyāmo, evaṃ vāyamantassa taṃsampayuttova micchāsativiniddhunako, kāyādīsu kāyānupassanādisādhako ca cetaso asammoso sammāsati. "
  6798. 566798,120,796,114,122,1,112,8,Evaṃ anuttarāya satiyā suvihitacittārakkhassa taṃsampayuttāva micchāsamādhividdhaṃsikā cittekaggatā sammāsamādhi.
  6799. 566799,120,796,123,128,1,36,5,Esa lokuttaro ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
  6800. 566800,120,797,2,22,1,176,19,"Yo saha lokiyena maggena dukkhanirodhagāminipaṭipadāti saṅkhyaṃ gato, so kho panesa maggo sammādiṭṭhisaṅkappānaṃ vijjāya sesadhammānaṃ caraṇena saṅgahitattā vijjā ceva caraṇañca. "
  6801. 566801,120,797,23,34,1,97,11,Tathā tesaṃ dvinnaṃ vipassanāyānena itaresaṃ samathayānena saṅgahitattā samatho ceva vipassanā ca.
  6802. 566802,120,797,35,50,1,191,15,Tesaṃ dvinnaṃ paññākkhandhena tadanantarānaṃ tiṇṇaṃ sīlakkhandhena avasesānaṃ tiṇṇaṃ samādhikkhandhena adhipaññāadhisīlaadhicittasikkhāhi ca saṅgahitattā khandhattayañceva sikkhattayañca hoti.
  6803. 566803,120,797,51,96,1,515,41,"Yena samannāgato ariyasāvako dassanasamatthehi cakkhūhi gamanasamatthehi ca pādehi samannāgato addhiko viya vijjācaraṇasampanno hutvā vipassanāyānena kāmasukhallikānuyogaṃ samathayānena attakilamathānuyoganti antadvayaṃ parivajjetvā majjhimapaṭipadaṃ paṭipanno paññākkhandhena mohakkhandhaṃ, sīlakkhandhena dosakkhandhaṃ, samādhikkhandhena ca lobhakkhandhaṃ padālento adhipaññāsikkhāya paññāsampadaṃ, adhisīlasikkhāya sīlasampadaṃ, adhicittasikkhāya samādhisampadanti tisso sampattiyo patvā amataṃ nibbānaṃ sacchikaroti. "
  6804. 566804,120,797,97,103,1,122,6,Ādimajjhapariyosānakalyāṇaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyadhammaratanavicittaṃ sammattaniyāmasaṅkhātaṃ ariyabhūmiṃ okkanto hotīti.
  6805. 566805,120,798,2,4,1,33,2,Maggasaccaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6806. 566806,120,799,2,2,1,21,1,Saccapakiṇṇakavaṇṇanā
  6807. 566807,120,800,2,23,1,199,14,"Catūsu pana saccesu bādhanalakkhaṇaṃ dukkhasaccaṃ, pabhavalakkhaṇaṃ samudayasaccaṃ, santilakkhaṇaṃ nirodhasaccaṃ, niyyānalakkhaṇaṃ maggasaccaṃ, apica pavattipavattakanivattinivattakalakkhaṇāni paṭipāṭiyā. "
  6808. 566808,120,800,24,27,1,48,3,Tathā saṅkhatataṇhāasaṅkhatadassanalakkhaṇāni ca.
  6809. 566809,120,801,2,10,1,65,8,Kasmā pana cattāreva ariyasaccāni vuttāni anūnāni anadhikānīti ce?
  6810. 566810,120,801,11,16,1,52,5,Aññassa asambhavato aññatarassa ca anapaneyyabhāvato.
  6811. 566811,120,801,17,29,1,66,11,"Na hi etehi aññaṃ adhikaṃ vā, etesaṃ vā ekampi apanetabbaṃ sambhoti. "
  6812. 566812,120,801,30,31,1,7,1,Yathāha–
  6813. 566813,120,802,2,21,1,99,14,"‘ ‘ Idha, bhikkhave, āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā‘ netaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ, aññaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ. "
  6814. 566814,120,802,22,43,1,137,17,"Yaṃ samaṇena gotamena desitaṃ, ahametaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ ṭhapetvā aññaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ paññapessāmī’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ tiādi. "
  6815. 566815,120,803,2,4,1,10,2,Yathā cāha–
  6816. 566816,120,804,2,54,1,249,34,"‘ ‘ Yo hi koci, bhikkhave, samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃ vadeyya‘ netaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ, yaṃ samaṇena gotamena desitaṃ, ahametaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ paccakkhāya aññaṃ dukkhaṃ paṭhamaṃ ariyasaccaṃ paññapessāmī’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ tiādi( saṃ. ni.5.1086). "
  6817. 566817,120,805,2,10,1,70,7,"Apica pavattimācikkhanto bhagavā sahetukaṃ ācikkhi, nivattiñca saupāyaṃ. "
  6818. 566818,120,805,11,16,1,65,5,Iti pavattinivattitadubhayahetūnaṃ etapparamato cattāreva vuttāni.
  6819. 566819,120,805,17,26,1,184,7,"Tathā pariññeyyapahātabbasacchikātabbabhāvetabbānaṃ, taṇhāvatthutaṇhātaṇhānirodhataṇhānirodhūpāyānaṃ, ālayaālayarāmatāālayasamugghātaālayasamugghātūpāyānañca vasenāpi cattāreva vuttānīti. "
  6820. 566820,120,806,2,11,1,88,9,Ettha ca oḷārikattā sabbasattasādhāraṇattā ca suviññeyyanti dukkhasaccaṃ paṭhamaṃ vuttaṃ.
  6821. 566821,120,806,12,28,1,155,12,"Tasseva hetudassanatthaṃ tadanantaraṃ samudayasaccaṃ, hetunirodhā phalanirodhoti ñāpanatthaṃ tato nirodhasaccaṃ, tadadhigamūpāyadassanatthaṃ ante maggasaccaṃ. "
  6822. 566822,120,806,29,36,1,76,6,Bhavasukhassādagadhitānaṃ vā sattānaṃ saṃvegajananatthaṃ paṭhamaṃ dukkhamāha.
  6823. 566823,120,806,37,52,1,102,13,"Taṃ neva akataṃ āgacchati, na issaranimmānādito hoti, ito pana hotīti ñāpanatthaṃ tadanantaraṃ samudayaṃ. "
  6824. 566824,120,806,53,62,1,126,9,Tato sahetukena dukkhena abhibhūtattā saṃviggamānasānaṃ dukkhanissaraṇagavesīnaṃ nissaraṇadassanena assāsajananatthaṃ nirodhaṃ.
  6825. 566825,120,806,63,69,1,69,6,Tato nirodhādhigamanatthaṃ nirodhasampāpakaṃ magganti ayametesaṃ kamo.
  6826. 566826,120,807,2,18,1,145,13,"Etesu pana bhāro viya dukkhasaccaṃ daṭṭhabbaṃ, bhārādānamiva samudayasaccaṃ, bhāranikkhepanamiva nirodhasaccaṃ, bhāranikkhepanūpāyo viya maggasaccaṃ. "
  6827. 566827,120,807,19,33,1,112,11,"Rogo viya vā dukkhasaccaṃ, roganidānamiva samudayasaccaṃ, rogavūpasamo viya nirodhasaccaṃ, bhesajjamiva maggasaccaṃ. "
  6828. 566828,120,807,34,48,1,114,11,"Dubbhikkhamiva vā dukkhasaccaṃ, dubbuṭṭhi viya samudayasaccaṃ, subhikkhamiva nirodhasaccaṃ, suvuṭṭhi viya maggasaccaṃ. "
  6829. 566829,120,807,49,61,1,229,9,"Apica verīveramūlaverasamugghātaverasamugghātūpāyehi, visarukkharukkhamūlamūlūpacchedatadupacchedūpāyehi, bhayabhayamūlanibbhayatadadhigamūpāyehi, orimatīramahoghapārimatīrataṃsampāpakavāyāmehi ca yojetvāpetāni upamāto veditabbānīti. "
  6830. 566830,120,808,2,9,1,94,7,Sabbāneva panetāni saccāni paramatthena vedakakārakanibbutagamakābhāvato suññānīti veditabbāni.
  6831. 566831,120,808,10,12,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  6832. 566832,120,809,2,14,1,57,10,"‘ ‘ Dukkhameva hi na koci dukkhito, kārako na kiriyāva vijjati; "
  6833. 566833,120,810,2,15,1,62,10,"Atthi nibbuti na nibbuto pumā, maggamatthi gamako na vijjatī’’ ti. "
  6834. 566834,120,811,2,4,1,7,2,Atha vā–
  6835. 566835,120,812,2,5,1,57,2,"Dhuvasubhasukhattasuññaṃ , purimadvayamattasuññamamatapadaṃ; "
  6836. 566836,120,813,2,8,1,45,5,"Dhuvasukhaattavirahito , maggo iti suññatā tesu. "
  6837. 566837,120,814,2,10,1,48,6,"Nirodhasuññāni vā tīṇi, nirodho ca sesattayasuñño. "
  6838. 566838,120,814,11,29,1,118,16,"Phalasuñño vā ettha hetu samudaye dukkhassa abhāvato, magge ca nirodhassa, na phalena sagabbho pakativādīnaṃ pakati viya. "
  6839. 566839,120,814,30,42,1,125,11,"Hetusuññañca phalaṃ dukkhasamudayānaṃ nirodhamaggānañca asamavāyā, na hetusamavetaṃ hetuphalaṃ samavāyavādīnaṃ dviaṇukādi viya. "
  6840. 566840,120,814,43,45,1,15,2,Tenetaṃ vuccati–
  6841. 566841,120,815,2,13,1,51,7,"‘ ‘ Tayamidha nirodhasuññaṃ, tayena tenāpi nibbutī suññā; "
  6842. 566842,120,816,2,12,1,47,7,"Suñño phalena hetu, phalampi taṃhetunā suññan’’ ti. "
  6843. 566843,120,817,2,9,1,81,7,Sabbāneva saccāni aññamaññasabhāgāni avitathato attasuññato dukkarapaṭivedhato ca.
  6844. 566844,120,817,10,11,1,7,1,Yathāha–
  6845. 566845,120,818,2,35,1,223,28,"‘ ‘ Taṃ kiṃ maññasi, ānanda, katamaṃ nu kho dukkarataraṃ vā durabhisambhavataraṃ vā, yo dūratova sukhumena tāḷacchiggaḷena asanaṃ atipāteyya poṅkhānupoṅkhaṃ avirādhitaṃ, yo vā sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyāti? "
  6846. 566846,120,818,36,42,1,54,4,"Etadeva, bhante, dukkaratarañceva durabhisambhavatarañca; "
  6847. 566847,120,818,43,51,1,61,8,Yo vā sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyāti;
  6848. 566848,120,818,52,92,1,165,20,"Atha kho te, ānanda, duppaṭivijjhataraṃ paṭivijjhanti, ye‘ idaṃ dukkhan’ ti yathābhūtaṃ paṭivijjhanti… pe…‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ ti yathābhūtaṃ paṭivijjhantī’’ ti( saṃ. ni.5.1115); "
  6849. 566849,120,819,2,4,1,34,2,Visabhāgāni salakkhaṇavavatthānato.
  6850. 566850,120,819,5,19,1,131,13,"Purimāni ca dve sabhāgāni duravagāhatthena gambhīrattā lokiyattā sāsavattā ca, visabhāgāni phalahetubhedato pariññeyyapahātabbato ca. "
  6851. 566851,120,819,20,33,1,142,12,"Pacchimānipi dve sabhāgāni gambhīrattena duravagāhattā lokuttarattā anāsavattā ca, visabhāgāni visayavisayībhedato sacchikātabbabhāvetabbato ca. "
  6852. 566852,120,819,34,42,1,75,6,"Paṭhamatatiyāni cāpi sabhāgāni phalāpadesato, visabhāgāni saṅkhatāsaṅkhatato . "
  6853. 566853,120,819,43,50,1,78,6,"Dutiyacatutthāni cāpi sabhāgāni hetuapadesato, visabhāgāni ekantakusalākusalato. "
  6854. 566854,120,819,51,58,1,73,6,"Paṭhamacatutthāni cāpi sabhāgāni saṅkhatato, visabhāgāni lokiyalokuttarato. "
  6855. 566855,120,819,59,66,1,88,6,"Dutiyatatiyāni cāpi sabhāgāni nevasekkhanāsekkhabhāvato, visabhāgāni sārammaṇānārammaṇato."
  6856. 566856,120,820,2,11,1,38,7,"‘ ‘ Iti evaṃ pakārehi, nayehi ca vicakkhaṇo; "
  6857. 566857,120,821,2,9,1,44,4,"Vijaññā ariyasaccānaṃ, sabhāgavisabhāgatan’’ ti. "
  6858. 566858,120,822,2,21,1,178,13,"Sabbameva cettha dukkhaṃ ekavidhaṃ pavattibhāvato, duvidhaṃ nāmarūpato, tividhaṃ kāmarūpārūpūpapattibhavabhedato, catubbidhaṃ catuāhārabhedato, pañcavidhaṃ pañcupādānakkhandhabhedato. "
  6859. 566859,120,822,22,40,1,206,13,"Samudayopi ekavidho pavattakabhāvato, duvidho diṭṭhisampayuttāsampayuttato, tividho kāmabhavavibhavataṇhābhedato, catubbidho catumaggappaheyyato, pañcavidho rūpābhinandanādibhedato, chabbidho chataṇhākāyabhedato. "
  6860. 566860,120,822,41,61,1,225,15,"Nirodhopi ekavidho asaṅkhatadhātubhāvato, pariyāyato pana duvidho saupādisesaanupādisesato, tividho bhavattayavūpasamato, catubbidho catumaggādhigamanīyato, pañcavidho pañcābhinandanavūpasamato, chabbidho chataṇhākāyakkhayabhedato. "
  6861. 566861,120,822,62,74,1,114,9,"Maggopi ekavidho bhāvetabbato, duvidho samathavipassanābhedato, dassanabhāvanābhedato vā, tividho khandhattayabhedato. "
  6862. 566862,120,822,75,84,1,77,9,Ayañhi sappadesattā nagaraṃ viya rajjena nippadesehi tīhi khandhehi saṅgahito.
  6863. 566863,120,822,85,86,1,7,1,Yathāha–
  6864. 566864,120,823,2,29,1,141,21,"‘ ‘ Na kho, āvuso visākha, ariyena aṭṭhaṅgikena maggena tayo khandhā saṅgahitā, tīhi ca kho, āvuso visākha, khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahito. "
  6865. 566865,120,823,30,47,1,98,14,"Yā, cāvuso visākha, sammāvācā yo ca sammākammanto yo ca sammāājīvo, ime dhammā sīlakkhandhe saṅgahitā. "
  6866. 566866,120,823,48,62,1,89,13,"Yo ca sammāvāyāmo yā ca sammāsati yo ca sammāsamādhi, ime dhammā samādhikkhandhe saṅgahitā. "
  6867. 566867,120,823,63,86,1,75,11,"Yā ca sammādiṭṭhi yo ca sammāsaṅkappo, ime dhammā paññākkhandhe saṅgahitā’’ ti( ma. ni.1.462). "
  6868. 566868,120,824,2,4,1,33,2,Catubbidho sotāpattimaggādivasena.
  6869. 566869,120,825,2,10,1,63,7,"Apica sabbāneva saccāni ekavidhāni avitathattā, abhiññeyyattā vā. "
  6870. 566870,120,825,11,17,1,49,4,"Duvidhāni lokiyalokuttarato, saṅkhatāsaṅkhatato vā. "
  6871. 566871,120,825,18,24,1,82,6,Tividhāni dassanabhāvanāhi pahātabbato appahātabbato nevapahātabbanāpahātabbato ca.
  6872. 566872,120,825,25,27,1,59,2,Catubbidhāni pariññeyyapahātabbasacchikātabbabhāvetabbatoti.
  6873. 566873,120,826,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Evaṃ ariyasaccānaṃ, dubbodhānaṃ budho vidhiṃ; "
  6874. 566874,120,827,2,12,1,42,7,"Anekabhedato jaññā, hitāya ca sukhāya cā’’ ti. "
  6875. 566875,120,828,2,4,1,30,2,Saccapakiṇṇakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6876. 566876,120,829,2,25,1,158,16,Idāni dhammasenāpati bhagavatā desitakkameneva ante saccacatukkaṃ niddisitvā‘‘ taṃ ñātaṭṭhena ñāṇan’’ tiādinā saccacatukkavasena sutamaye ñāṇaṃ nigametvā dasseti.
  6877. 566877,120,829,26,41,1,80,11,Evaṃ‘‘ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇan’’ ti pubbe vuttaṃ sabbaṃ nigametvā dassetīti.
  6878. 566878,120,830,2,3,1,49,2,Saddhammappakāsiniyā paṭisambhidāmaggaṭṭhakathāya
  6879. 566879,120,831,2,4,1,35,2,Sutamayañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  6880. 566880,120,832,2,4,1,26,2,2 . Sīlamayañāṇaniddesavaṇṇanā
  6881. 566881,120,833,2,10,1,44,3,37. Sīlamayañāṇaniddese {pañcā}ti gaṇanaparicchedo.
  6882. 566882,120,833,11,14,1,36,2,{Sīlānī}ti paricchinnadhammanidassanaṃ.
  6883. 566883,120,833,15,20,1,59,5,Pariyantapārisuddhisīlan tiādi pañcannaṃ sarūpato dassanaṃ.
  6884. 566884,120,833,21,48,1,260,25,"Pariyantapārisuddhītiādīsu yathā nīlavaṇṇayogato vatthampi nīlamassa atthīti nīlanti vuccati, evaṃ gaṇanavasena pariyanto paricchedo assā atthīti pariyantā, upasampannasīle patto anupasampannasīlassa avasānasabbhāvato vā pariyanto avasānaṃ assā atthīti pariyantā. "
  6885. 566885,120,833,49,83,1,102,13,Sapariyantāti vā vattabbe sakāralopo katoti veditabbo‘‘ dakaṃ dakāsayā pavisantī’’ ti( saṃ. ni.3.78; a. ni.4.33) ettha ukāralopo viya.
  6886. 566886,120,833,84,97,1,138,11,"Parisuddhabhāvo pārisuddhi, pariyantā ca sā pārisuddhi cāti pariyantapārisuddhi, pariyantapārisuddhisaṅkhātaṃ sīlaṃ pariyantapārisuddhisīlaṃ. "
  6887. 566887,120,833,98,112,1,121,12,"Vuttapaṭipakkhena na pariyantāti apariyantā, natthi etissā pariyantotipi apariyantā, vuddho etissā pariyantotipi apariyantā. "
  6888. 566888,120,833,113,132,1,233,19,Samādānato pabhuti akhaṇḍitattā khaṇḍitāpi katapaṭikammattā cittuppādamattakenāpi malena virahitattā ca parisuddhajātimaṇi viya sudhantasuparikammakatasuvaṇṇaṃ viya ca parisuddhattā ariyamaggassa padaṭṭhānabhūtā anūnaṭṭhena paripūṇṇā.
  6889. 566889,120,833,133,138,1,59,5,Diṭṭhiyā pahīnattā diṭṭhiparāmāsena aggahitattā aparāmaṭṭhā.
  6890. 566890,120,833,139,149,1,77,10,Ayaṃ te sīle dosoti kenaci codakena parāmasituṃ asakkuṇeyyattā vā aparāmaṭṭhā.
  6891. 566891,120,833,150,153,1,63,3,Arahattaphalakkhaṇe sabbadarathapaṭippassaddhiyā paṭippassaddhi.
  6892. 566892,120,833,154,165,1,116,10,"Anupasampannānan ti anavasesasamādānavasena sīlasampadāya bhusaṃ sampannāti upasampannā, na upasampannā anupasampannā. "
  6893. 566893,120,833,166,168,1,22,2,Tesaṃ anupasampannānaṃ.
  6894. 566894,120,834,2,14,1,108,9,"Pariyantasikkhāpadānan ti ettha sikkhitabbaṭṭhena sikkhā, koṭṭhāsaṭṭhena padāni, sikkhitabbakoṭṭhāsānīti attho. "
  6895. 566895,120,834,15,39,1,199,20,"Apica sīle patiṭṭhitena uparipattabbattā sabbe kusalā dhammā sikkhā, sīlāni tāsaṃ sikkhānaṃ patiṭṭhaṭṭhena padānīti sikkhānaṃ padattā sikkhāpadāni , pariyantāni sikkhāpadāni etesanti pariyantasikkhāpadā. "
  6896. 566896,120,834,40,42,1,28,2,Tesaṃ pariyantasikkhāpadānaṃ.
  6897. 566897,120,834,43,51,1,62,8,Ettha ca dve pariyantā sikkhāpadapariyanto ca kālapariyanto ca.
  6898. 566898,120,834,52,54,1,26,2,Katamo sikkhāpadapariyanto?
  6899. 566899,120,834,55,77,1,163,21,"Upāsakopāsikānaṃ yathāsamādānavasena ekaṃ vā dve vā tīṇi vā cattāri vā pañca vā aṭṭha vā dasa vā sikkhāpadāni honti, sikkhamānasāmaṇerasāmaṇerīnaṃ dasa sikkhāpadāni. "
  6900. 566900,120,834,78,80,1,24,2,Ayaṃ sikkhāpadapariyanto.
  6901. 566901,120,834,81,83,1,20,2,Katamo kālapariyanto?
  6902. 566902,120,834,84,109,1,195,23,"Upāsakopāsikā dānaṃ dadamānā parivesanapariyantaṃ sīlaṃ samādiyanti, vihāragatā vihārapariyantaṃ sīlaṃ samādiyanti, ekaṃ vā dve vā tayo vā bhiyyo vā rattindivāni paricchedaṃ katvā sīlaṃ samādiyanti. "
  6903. 566903,120,834,110,112,1,18,2,Ayaṃ kālapariyanto.
  6904. 566904,120,834,113,133,1,186,19,"Imesu dvīsu pariyantesu sikkhāpadaṃ pariyantaṃ katvā samādinnaṃ sīlaṃ vītikkamanena vā maraṇena vā paṭippassambhati, kālaṃ pariyantaṃ katvā samādinnaṃ taṃtaṃkālātikkamena paṭippassambhati. "
  6905. 566905,120,835,2,4,1,26,2,Apariyantasikkhāpadānan ti–
  6906. 566906,120,836,2,9,1,35,5,"‘ ‘ Nava koṭisahassāni, asīti satakoṭiyo; "
  6907. 566907,120,837,2,8,1,43,5,"Paññāsa satasahassāni, chattiṃsa ca punāpare."
  6908. 566908,120,838,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Ete saṃvaravinayā, sambuddhena pakāsitā; "
  6909. 566909,120,839,2,10,1,48,5,"Peyyālamukhena niddiṭṭhā, sikkhā vinayasaṃvare’’ ti."
  6910. 566910,120,839,11,11,1,0,0,–
  6911. 566911,120,840,2,16,1,216,14,Evaṃ gaṇanavasena pariyantānampi sikkhāpadānaṃ anavasesasamādānabhāvavasena lābhayasañātiaṅgajīvitahetu adiṭṭhapariyantabhāvavasena upari rakkhitabbasīlaparicchedābhāvavasena ca natthi etesaṃ pariyantoti apariyantāni.
  6912. 566912,120,840,17,21,1,55,4,Apariyantāni sikkhāpadāni etesanti apariyantasikkhāpadā.
  6913. 566913,120,840,22,28,1,69,5,"Tesaṃ apariyantasikkhāpadānaṃ, vuddhapariyantasikkhāpadānanti vā attho. "
  6914. 566914,120,841,2,5,1,31,2,Puthujjanakalyāṇakānan tiādīsu –
  6915. 566915,120,842,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Puthūnaṃ jananādīhi, kāraṇehi puthujjano; "
  6916. 566916,120,843,2,9,1,41,4,"Puthujjanantogadhattā , puthuvāyaṃ jano iti’’."
  6917. 566917,120,843,10,10,1,0,0,–
  6918. 566918,120,844,2,3,1,34,1,Vuttaputhujjanalakkhaṇānatikkamepi –
  6919. 566919,120,845,2,11,1,43,5,"‘ ‘ Duve puthujjanā vuttā, buddhenādiccabandhunā; "
  6920. 566920,120,846,2,11,1,44,6,"Andho puthujjano eko, kalyāṇeko puthujjano’’ ti."
  6921. 566921,120,846,12,12,1,0,0,–
  6922. 566922,120,847,2,12,1,166,10,Vuttaputhujjanadvaye kalyāṇadhammasamāgamena andhaputhujjanabhāvaṃ atikkamma kalyāṇaputhujjanabhāve ṭhitānaṃ puthujjanakalyāṇakānaṃ kalyāṇaputhujjanānanti vuttaṃ hoti.
  6923. 566923,120,847,13,17,1,51,4,Puthujjanesu vā kalyāṇakānaṃ puthujjanakalyāṇakānaṃ.
  6924. 566924,120,848,2,11,1,88,9,Kusaladhamme yuttānan ti ettha kusala saddo tāva ārogyānavajjachekasukhavipākesu dissati.
  6925. 566925,120,848,12,43,1,74,11,"Ayañhi‘‘ kacci nu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayan’’ tiādīsu( jā.1.15.146;2.20.129) ārogye dissati."
  6926. 566926,120,848,44,53,1,38,5,"‘‘ Katamo pana, bhante, kāyasamācāro kusalo? "
  6927. 566927,120,848,54,103,1,151,21,"Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro anavajjo’’ ti( ma. ni.2.361) ca‘‘ puna caparaṃ, bhante, etadānuttariyaṃ yathā bhagavā dhammaṃ deseti kusalesu dhammesū’’ ti ca( dī. ni.3.145) evamādīsu anavajje."
  6928. 566928,120,848,104,137,1,93,10,"‘‘ Kusalo tvaṃ rathassa aṅgapaccaṅgānaṃ( ma. ni.2.87), kusalā naccagītassa sikkhitā cāturitthiyo’’ tiādīsu( jā.2.22.94) cheke."
  6929. 566929,120,848,138,155,1,42,4,"‘‘ Kusalānaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu( dī. ni.3.80). "
  6930. 566930,120,848,156,171,1,58,6,Kusalassa kammassa katattā upacitattā’’ tiādīsu( dha. sa.431) sukhavipāke.
  6931. 566931,120,848,172,177,1,52,5,Svāyamidha ārogyepi anavajjepi sukhavipākepi vaṭṭati.
  6932. 566932,120,849,2,12,1,93,10,Vacanattho panettha kucchite pāpake dhamme salayanti calayanti kampenti viddhaṃsentīti kusalā.
  6933. 566933,120,849,13,25,1,82,11,"Kucchitena vā ākārena sayanti pavattantīti kusā, te kuse lunanti chindantīti kusalā. "
  6934. 566934,120,849,26,32,1,46,6,Kucchitānaṃ vā sānato tanukaraṇato kusaṃ ñāṇaṃ.
  6935. 566935,120,849,33,59,1,213,22,"Tena kusena lātabbā gahetabbā pavattetabbāti kusalā, yathā vā kusā ubhayabhāgagataṃ hatthappadesaṃ lunanti, evamimepi uppannānuppannabhāvena ubhayabhāgagataṃ saṃkilesapakkhaṃ lunanti, tasmā kusā viya lunantīti kusalā. "
  6936. 566936,120,849,60,66,1,65,6,Apica ārogyaṭṭhena anavajjaṭṭhena kosallasambhūtaṭṭhena vā kusalā.
  6937. 566937,120,849,67,87,1,131,15,"Idha pana yasmā vipassanākusalameva adhippetaṃ, tasmā sese vihāya tasseva dassanatthaṃ‘‘ kusaladhamme’’ ti ekavacanaṃ katanti veditabbaṃ. "
  6938. 566938,120,849,88,94,1,76,6,Vipassanākusaladhamme sātaccakiriyatāya sakkaccakāritāya ca yuttānanti attho.
  6939. 566939,120,850,2,20,1,135,15,"Sekkhapariyante paripūrakārīnan ti ettha tīsu sikkhāsu jātātipi sekkhā, sattannaṃ sekkhānaṃ etetipi sekkhā, sayameva sikkhantītipi sekkhā . "
  6940. 566940,120,850,21,23,1,75,1,Sotāpattimaggaphalasakadāgāmimaggaphalaanāgāmimaggaphalaarahattamaggadhammā .
  6941. 566941,120,850,24,39,1,107,14,"Te sekkhā dhammā pariyante avasāne etassa, te vā sekkhā dhammā pariyanto paricchedo etassāti sekkhapariyanto. "
  6942. 566942,120,850,40,44,1,41,4,Tasmiṃ sekkhapariyante dhammeti sambandho.
  6943. 566943,120,850,45,56,1,108,10,"Paripūraṃ paripuṇṇataṃ karontīti paripūrakārino, paripūrakāro paripūrakiriyā etesaṃ atthīti vā paripūrakārino. "
  6944. 566944,120,850,57,64,1,106,7,Tesaṃ sotāpattimaggassa pubbabhāgabhūte sekkhapariyante paṭipadādhamme vipassanāpāripūriyā paripūrakārīnaṃ.
  6945. 566945,120,850,65,75,1,53,9,Kāye ca jīvite ca anapekkhānan ti ettha {kāye}ti sarīre.
  6946. 566946,120,850,76,85,1,105,9,Sarīrañhi asucisañcayato kucchitānañca kesādīnaṃ cakkhurogādīnañca rogasatānaṃ āyabhūtattā kāyoti vuccati.
  6947. 566947,120,850,86,89,1,21,2,{Jīvite}ti jīvitindriye.
  6948. 566948,120,850,90,95,1,38,5,Tañhi jīvanti tenāti jīvitanti vuccati.
  6949. 566949,120,850,96,103,1,51,6,"Natthi etesaṃ apekkhāti anapekkhā, nissinehāti attho. "
  6950. 566950,120,850,104,111,1,43,7,Tesaṃ tasmiṃ kāye ca jīvite ca anapekkhānaṃ.
  6951. 566951,120,851,2,11,1,76,9,Idāni tesaṃ tesu anapekkhattassa kāraṇaṃ dassento pariccattajīvitānan ti āha.
  6952. 566952,120,851,12,24,1,110,12,Bhagavato ācariyassa vā sakajīvitapariccāgeneva hi te kilamamānepi kāye vinassamānepi jīvite anapekkhā hontīti.
  6953. 566953,120,851,25,34,1,107,9,Sattannaṃ sekkhānan ti sikkhantīti sekkhāti laddhanāmānaṃ sotāpattimaggaṭṭhādīnaṃ sattannaṃ ariyapuggalānaṃ.
  6954. 566954,120,851,35,39,1,44,4,Tathāgatasāvakānan ti tathāgatassa sāvakānaṃ.
  6955. 566955,120,851,40,54,1,132,14,Aṭṭhapi hi ariyapuggalā savanante ariyāya jātiyā jātattā bhagavato desanaṃ anusiṭṭhiṃ aveccappasādayogena sakkaccaṃ suṇantīti sāvakā.
  6956. 566956,120,851,55,67,1,118,10,"Tesupi arahattaphalaṭṭheyeva visesetvā dassento khīṇāsavānan ti āha, arahattamaggañāṇena parikkhīṇasabbāsavānanti attho. "
  6957. 566957,120,851,68,79,1,99,11,Paccekabuddhānan ti taṃ taṃ kāraṇaṃ paṭicca ekova anācariyako catusaccaṃ bujjhitavāti paccekabuddho.
  6958. 566958,120,851,80,82,1,26,2,Tādisānaṃ paccekabuddhānaṃ.
  6959. 566959,120,852,2,39,1,286,29,"Tathāgatānan ti ettha aṭṭhahi kāraṇehi bhagavā tathāgato– tathā āgatoti tathāgato, tathā gatoti tathāgato, tathalakkhaṇaṃ āgatoti tathāgato, tathadhamme yāthāvato abhisambuddhoti tathāgato, tathadassitāya tathāgato, tathavāditāya tathāgato, tathā kāritāya tathāgato, abhibhavanaṭṭhena tathāgato. "
  6960. 566960,120,853,2,8,1,38,5,Kathaṃ bhagavā tathā āgatoti tathāgato?
  6961. 566961,120,853,9,15,1,66,6,Yathā sabbalokahitāya ussukkamāpannā purimakā sammāsambuddhā āgatā.
  6962. 566962,120,853,16,19,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  6963. 566963,120,853,20,29,1,72,8,"Yenābhinīhārena purimakā bhagavanto āgatā, teneva amhākampi bhagavā āgato. "
  6964. 566964,120,853,30,66,1,397,31,"Atha vā yathā purimakā bhagavanto dānasīlanekkhammapaññāvīriyakhantisaccādhiṭṭhānamettupekkhāsaṅkhātā dasa pāramiyo, dasa upapāramiyo, dasa paramatthapāramiyoti samatiṃsa pāramiyo pūretvā aṅgapariccāgaṃ nayanadhanarajjaputtadārapariccāganti ime pañca mahāpariccāge pariccajitvā, pubbayogapubbacariyadhammakkhānañātatthacariyādayo pūretvā buddhicariyāya koṭiṃ patvā āgatā, tathā amhākampi bhagavā āgato. "
  6965. 566965,120,853,67,94,1,224,26,"Yathā ca purimakā bhagavanto cattāro satipaṭṭhāne cattāro sammappadhāne cattāro iddhipāde pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅge ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvetvā brūhetvā āgatā, tathā amhākampi bhagavā āgatoti tathāgato."
  6966. 566966,120,854,2,10,1,59,6,"‘ ‘ Yatheva dīpaṅkarabuddhaādayo, sabbaññubhāvaṃ munayo idhāgatā; "
  6967. 566967,120,855,2,14,1,63,9,"Tathā ayaṃ sakyamunīpi āgato, tathāgato vuccati tena cakkhumā’’ ti. "
  6968. 566968,120,856,2,6,1,29,4,Kathaṃ tathā gatoti tathāgato?
  6969. 566969,120,856,7,12,1,42,5,Yathā sampatijātā purimakā bhagavanto gatā.
  6970. 566970,120,856,13,16,1,16,3,Kathañca te gatā?
  6971. 566971,120,856,17,27,1,92,10,Te hi sampatijātā samehi pādehi pathaviyaṃ patiṭṭhāya uttarenamukhā sattapadavītihārena gatā.
  6972. 566972,120,856,28,93,1,306,33,"Yathāha‘‘ sampatijāto, ānanda, bodhisatto samehi pādehi pathaviyaṃ patiṭṭhahitvā uttarābhimukho sattapadavītihārena gacchati setamhi chatte anudhārayamāne, sabbā ca disā anuviloketi, āsabhiñca vācaṃ bhāsati‘ aggohamasmi lokassa, jeṭṭhohamasmi lokassa, seṭṭhohamasmi lokassa, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ ti( ma. ni.3.207; dī. ni.2.31). "
  6973. 566973,120,856,94,102,1,85,8,Tañcassa gamanaṃ tathaṃ ahosi avitathaṃ anekesaṃ visesādhigamānaṃ pubbanimittabhāvena.
  6974. 566974,120,856,103,157,1,565,35,"Yañhi so sampatijāto samehi pādehi patiṭṭhahi, idamassa caturiddhipādapaṭilābhassa pubbanimittaṃ, uttaramukhabhāvo panassa sabbalokuttarabhāvassa pubbanimittaṃ, sattapadavītihāro sattabojjhaṅgaratanapaṭilābhassa pubbanimittaṃ,‘‘ suvaṇṇadaṇḍā vītipatanti cāmarā’’ ti( su. ni.693) ettha vuttacāmarukkhepo pana sabbatitthiyanimmathanassa pubbanimittaṃ, setacchattadhāraṇaṃ arahattaphalavimuttivaravimalasetacchattapaṭilābhassa pubbanimittaṃ, sabbādisānuvilokanaṃ sabbaññutānāvaraṇañāṇapaṭilābhassa pubbanimittaṃ, āsabhivācābhāsanaṃ pana appaṭivattiyavaradhammacakkappavattanassa pubbanimittaṃ. "
  6975. 566975,120,856,158,161,1,23,3,Tathāyaṃ bhagavāpi gato.
  6976. 566976,120,856,162,170,1,86,8,Tañcassa gamanaṃ tathaṃ ahosi avitathaṃ tesaṃyeva visesādhigamānaṃ pubbanimittabhāvena.
  6977. 566977,120,856,171,173,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  6978. 566978,120,857,2,12,1,61,8,"‘ ‘ Muhuttajātova gavaṃpatī yathā, samehi pādehi phusī vasundharaṃ; "
  6979. 566979,120,858,2,12,1,63,9,"So vikkamī satta padāni gotamo, setañca chattaṃ anudhārayuṃ marū."
  6980. 566980,120,859,2,15,1,60,10,"‘ ‘ Gantvāna so satta padāni gotamo, disā vilokesi samā samantato; "
  6981. 566981,120,860,2,11,1,66,6,"Aṭṭhaṅgupetaṃ giramabbhudīrayi, sīho yathā pabbatamuddhaniṭṭhito’’ ti. "
  6982. 566982,120,861,2,6,1,27,4,Evaṃ tathā gatoti tathāgato.
  6983. 566983,120,862,2,30,1,185,21,"Atha vā yathā purimakā bhagavanto, ayampi bhagavā tatheva nekkhammena kāmacchandaṃ… pe… paṭhamajjhānena nīvaraṇe… pe… aniccānupassanāya niccasaññaṃ… pe… arahattamaggena sabbakilese pahāya gato. "
  6984. 566984,120,862,31,35,1,29,4,Evampi tathā gatoti tathāgato.
  6985. 566985,120,863,2,7,1,39,4,Kathaṃ tathalakkhaṇaṃ āgatoti tathāgato?
  6986. 566986,120,863,8,27,1,213,14,"Pathavīdhātuyā kakkhaḷattalakkhaṇaṃ tathaṃ avitathaṃ, āpodhātuyā paggharaṇalakkhaṇaṃ, tejodhātuyā uṇhattalakkhaṇaṃ, vāyodhātuyā vitthambhanalakkhaṇaṃ, ākāsadhātuyā asamphuṭṭhalakkhaṇaṃ, viññāṇadhātuyā vijānanalakkhaṇaṃ. "
  6987. 566987,120,864,2,16,1,143,10,"Rūpassa ruppanalakkhaṇaṃ, vedanāya vedayitalakkhaṇaṃ, saññāya sañjānanalakkhaṇaṃ, saṅkhārānaṃ abhisaṅkharaṇalakkhaṇaṃ, viññāṇassa vijānanalakkhaṇaṃ. "
  6988. 566988,120,865,2,19,1,170,12,"Vitakkassa abhiniropanalakkhaṇaṃ, vicārassa anumajjanalakkhaṇaṃ, pītiyā pharaṇalakkhaṇaṃ, sukhassa sātalakkhaṇaṃ, cittekaggatāya avikkhepalakkhaṇaṃ, phassassa phusanalakkhaṇaṃ. "
  6989. 566989,120,866,2,17,1,170,10,"Saddhindriyassa adhimokkhalakkhaṇaṃ, vīriyindriyassa paggahalakkhaṇaṃ, satindriyassa upaṭṭhānalakkhaṇaṃ, samādhindriyassa avikkhepalakkhaṇaṃ, paññindriyassa pajānanalakkhaṇaṃ. "
  6990. 566990,120,867,2,18,1,153,12,"Saddhābalassa assaddhiye akampiyalakkhaṇaṃ, vīriyabalassa kosajje, satibalassa muṭṭhassacce, samādhibalassa uddhacce, paññābalassa avijjāya akampiyalakkhaṇaṃ. "
  6991. 566991,120,868,2,22,1,289,14,"Satisambojjhaṅgassa upaṭṭhānalakkhaṇaṃ, dhammavicayasambojjhaṅgassa pavicayalakkhaṇaṃ, vīriyasambojjhaṅgassa paggahalakkhaṇaṃ, pītisambojjhaṅgassa pharaṇalakkhaṇaṃ, passaddhisambojjhaṅgassa upasamalakkhaṇaṃ, samādhisambojjhaṅgassa avikkhepalakkhaṇaṃ, upekkhāsambojjhaṅgassa paṭisaṅkhānalakkhaṇaṃ. "
  6992. 566992,120,869,2,26,1,265,16,"Sammādiṭṭhiyā dassanalakkhaṇaṃ, sammāsaṅkappassa abhiniropanalakkhaṇaṃ, sammāvācāya pariggahalakkhaṇaṃ, sammākammantassa samuṭṭhānalakkhaṇaṃ, sammāājīvassa vodānalakkhaṇaṃ, sammāvāyāmassa paggahalakkhaṇaṃ, sammāsatiyā upaṭṭhānalakkhaṇaṃ, sammāsamādhissa avikkhepalakkhaṇaṃ. "
  6993. 566993,120,870,2,44,1,362,28,"Avijjāya aññāṇalakkhaṇaṃ, saṅkhārānaṃ cetanālakkhaṇaṃ, viññāṇassa vijānanalakkhaṇaṃ, nāmassa namanalakkhaṇaṃ, rūpassa ruppanalakkhaṇaṃ, saḷāyatanassa āyatanalakkhaṇaṃ, phassassa phusanalakkhaṇaṃ, vedanāya vedayitalakkhaṇaṃ, taṇhāya hetulakkhaṇaṃ, upādānassa gahaṇalakkhaṇaṃ, bhavassa āyūhanalakkhaṇaṃ, jātiyā nibbattilakkhaṇaṃ, jarāya jīraṇalakkhaṇaṃ, maraṇassa cutilakkhaṇaṃ. "
  6994. 566994,120,871,2,28,1,261,18,"Dhātūnaṃ suññatālakkhaṇaṃ, āyatanānaṃ āyatanalakkhaṇaṃ, satipaṭṭhānānaṃ upaṭṭhānalakkhaṇaṃ, sammappadhānānaṃ padahanalakkhaṇaṃ, iddhipādānaṃ ijjhanalakkhaṇaṃ, indriyānaṃ adhipatilakkhaṇaṃ, balānaṃ akampiyalakkhaṇaṃ, bojjhaṅgānaṃ niyyānalakkhaṇaṃ, maggassa hetulakkhaṇaṃ. "
  6995. 566995,120,872,2,16,1,158,10,"Saccānaṃ tathalakkhaṇaṃ, samathassa avikkhepalakkhaṇaṃ, vipassanāya anupassanālakkhaṇaṃ, samathavipassanānaṃ ekarasalakkhaṇaṃ, yuganaddhānaṃ anativattanalakkhaṇaṃ. "
  6996. 566996,120,873,2,10,1,100,6,"Sīlavisuddhiyā saṃvaralakkhaṇaṃ, cittavisuddhiyā avikkhepalakkhaṇaṃ, diṭṭhivisuddhiyā dassanalakkhaṇaṃ. "
  6997. 566997,120,874,2,10,1,69,6,"Khaye ñāṇassa samucchedalakkhaṇaṃ, anuppāde ñāṇassa passaddhilakkhaṇaṃ. "
  6998. 566998,120,875,2,31,1,284,21,"Chandassa mūlalakkhaṇaṃ, manasikārassa samuṭṭhānalakkhaṇaṃ, phassassa samodhānalakkhaṇaṃ, vedanāya samosaraṇalakkhaṇaṃ, samādhissa pamukhalakkhaṇaṃ, satiyā ādhipateyyalakkhaṇaṃ, paññāya tatuttarilakkhaṇaṃ, vimuttiyā sāralakkhaṇaṃ, amatogadhassa nibbānassa pariyosānalakkhaṇaṃ tathaṃ avitathaṃ. "
  6999. 566999,120,875,32,40,1,77,8,Etaṃ tathalakkhaṇaṃ ñāṇagatiyā āgato avirajjhitvā patto anuppattoti tathāgato.
  7000. 567000,120,875,41,45,1,37,4,Evaṃ tathalakkhaṇaṃ āgatoti tathāgato.
  7001. 567001,120,876,2,8,1,54,5,Kathaṃ tathadhamme yāthāvato abhisambuddhoti tathāgato?
  7002. 567002,120,876,9,13,1,37,4,Tathadhammā nāma cattāri ariyasaccāni.
  7003. 567003,120,876,14,15,1,7,1,Yathāha–
  7004. 567004,120,876,16,25,1,52,5,"‘‘ cattārimāni, bhikkhave, tathāni avitathāni anaññathāni. "
  7005. 567005,120,876,26,28,1,16,2,Katamāni cattāri?
  7006. 567006,120,876,29,53,1,77,9,"‘ Idaṃ dukkhan’ ti, bhikkhave, tathametaṃ avitathametaṃ anaññathametan’’ ti( saṃ. ni.5.1090) vitthāro. "
  7007. 567007,120,876,54,62,1,77,8,Tāni ca bhagavā abhisambuddhoti tathānaṃ abhisambuddhattā tathāgatoti vuccati.
  7008. 567008,120,876,63,67,1,35,4,Abhisambodhattho hi ettha gatasaddo.
  7009. 567009,120,877,2,16,1,154,12,Apica jarāmaraṇassa jātipaccayasambhūtasamudāgataṭṭho tatho avitatho anaññatho… pe… saṅkhārānaṃ avijjāpaccayasambhūtasamudāgataṭṭho tatho avitatho anaññatho.
  7010. 567010,120,877,17,34,1,124,14,Tathā avijjāya saṅkhārānaṃ paccayaṭṭho tatho avitatho anaññatho… pe… jātiyā jarāmaraṇassa paccayaṭṭho tatho avitatho anaññatho.
  7011. 567011,120,877,35,39,1,32,4,Taṃ sabbaṃ bhagavā abhisambuddho.
  7012. 567012,120,877,40,44,1,43,4,Tasmāpi tathānaṃ abhisambuddhattā tathāgato.
  7013. 567013,120,877,45,50,1,52,5,Evaṃ tathadhamme yāthāvato abhisambuddhoti tathāgato.
  7014. 567014,120,878,2,5,1,31,3,Kathaṃ tathadassitāya tathāgato?
  7015. 567015,120,878,6,29,1,177,20,"Bhagavā yaṃ sadevake loke… pe… sadevamanussāya aparimāṇāsu lokadhātūsu aparimāṇānaṃ sattānaṃ cakkhudvāre āpāthaṃ āgacchantaṃ rūpārammaṇaṃ nāma atthi, taṃ sabbākārena jānāti passati. "
  7016. 567016,120,878,30,47,1,134,15,Evaṃ jānatā passatā ca tena taṃ iṭṭhāniṭṭhādivasena vā diṭṭhasutamutaviññātesu labbhamānakapadavasena vā‘‘ katamaṃ taṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ?
  7017. 567017,120,878,48,82,1,201,23,"Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakan’’ tiādinā( dha. sa.616) nayena anekehi nāmehi terasahi vārehi dvipaññāsāya nayehi vibhajjamānaṃ tathameva hoti, vitathaṃ natthi . "
  7018. 567018,120,878,83,88,1,54,5,Esa nayo sotadvārādīsupi āpāthamāgacchantesu saddādīsu.
  7019. 567019,120,878,89,139,1,235,29,"Vuttampi cetaṃ bhagavatā‘‘ yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa… pe… sadevamanussāya diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tamahaṃ jānāmi, tamahaṃ abbhaññāsiṃ, taṃ tathāgatassa viditaṃ, taṃ tathāgato na upaṭṭhāsī’’ ti( a. ni.4.24). "
  7020. 567020,120,878,140,143,1,29,3,Evaṃ tathadassitāya tathāgato.
  7021. 567021,120,878,144,149,1,57,5,Tattha tathadassīatthe tathāgatoti padasambhavo veditabbo.
  7022. 567022,120,879,2,5,1,30,3,Kathaṃ tathavāditāya tathāgato?
  7023. 567023,120,879,6,80,1,631,62,"Yaṃ rattiṃ bhagavā bodhimaṇḍe aparājitapallaṅke nisinno catunnaṃ mārānaṃ matthakaṃ madditvā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho, yañca rattiṃ yamakasālānamantare anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi, etthantare pañcacattālīsavassaparimāṇe kāle paṭhamabodhiyāpi majjhimabodhiyāpi pacchimabodhiyāpi yaṃ bhagavatā bhāsitaṃ suttaṃ geyyaṃ… pe… vedallaṃ, taṃ sabbaṃ atthato ca byañjanato ca anavajjaṃ anupavajjaṃ anūnamanadhikaṃ sabbākāraparipuṇṇaṃ rāgamadanimmadanaṃ dosamohamadanimmadanaṃ, natthi tattha vālaggamattampi pakkhalitaṃ, sabbaṃ taṃ ekamuddikāya lañchitaṃ viya, ekanāḷikāya mitaṃ viya, ekatulāya tulitaṃ viya, ca tathameva hoti. "
  7024. 567024,120,879,81,114,1,214,25,"Yathāha‘‘ yañca, cunda, rattiṃ tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati, yañca rattiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṃ etasmiṃ antare bhāsati lapati niddisati, sabbaṃ taṃ tathameva hoti, no aññathā. "
  7025. 567025,120,879,115,133,1,29,5,Tasmā‘ tathāgato’ ti vuccatī’’ ti( dī. ni.3.188).
  7026. 567026,120,879,134,138,1,28,4,Gadaattho hi ettha gatasaddo.
  7027. 567027,120,879,139,142,1,28,3,Evaṃ tathavāditāya tathāgato.
  7028. 567028,120,880,2,8,1,36,5,"Apica āgadanaṃ āgado, vacananti attho. "
  7029. 567029,120,880,9,21,1,103,12,Tatho aviparīto āgado assāti dakārassa takāraṃ katvā tathāgatoti evametasmiṃ atthe padasiddhi veditabbā.
  7030. 567030,120,881,2,5,1,30,3,Kathaṃ tathākāritāya tathāgato?
  7031. 567031,120,881,6,22,1,103,14,"Bhagavato hi vācāya kāyo anulometi, kāyassāpi vācā, tasmā yathāvādī tathākārī yathākārī tathāvādī ca hoti. "
  7032. 567032,120,881,23,33,1,63,9,"Evaṃbhūtassa cassa yathā vācā, kāyopi tathā gato pavattoti attho. "
  7033. 567033,120,881,34,44,1,51,8,"Yathā ca kāyo, vācāpi tathā gatā pavattāti tathāgato. "
  7034. 567034,120,881,45,46,1,8,1,Tenevāha–
  7035. 567035,120,881,47,58,1,59,6,"‘‘ yathāvādī, bhikkhave, tathāgato tathākārī, yathākārī tathāvādī. "
  7036. 567036,120,881,59,65,1,43,5,"Iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī. "
  7037. 567037,120,881,66,75,1,29,5,Tasmā‘ tathāgato’ ti vuccatī’’ ti.
  7038. 567038,120,881,76,79,1,28,3,Evaṃ tathākāritāya tathāgato.
  7039. 567039,120,882,2,5,1,34,3,Kathaṃ abhibhavanaṭṭhena tathāgato?
  7040. 567040,120,882,6,41,1,282,33,"Upari bhavaggaṃ heṭṭhā avīciṃ pariyantaṃ katvā tiriyaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsu sabbasatte abhibhavati sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanena, na tassa tulā vā pamāṇaṃ vā atthi, atulo appameyyo anuttaro rājādhirājā devānaṃ atidevo sakkānaṃ atisakko brahmānaṃ atibrahmā. "
  7041. 567041,120,882,42,43,1,6,1,Tenāha–
  7042. 567042,120,882,44,61,1,98,11,"‘‘ sadevake, bhikkhave, loke… pe… sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthu daso vasavattī. "
  7043. 567043,120,882,62,80,1,29,5,Tasmā‘ tathāgato’ ti vuccatī’’ ti( a. ni.4.23).
  7044. 567044,120,883,2,9,1,47,6,Tatthevaṃ padasiddhi veditabbā– agado viya agado.
  7045. 567045,120,883,10,12,1,9,2,Ko panesa?
  7046. 567046,120,883,13,17,1,31,4,Desanāvilāso ceva puññussayo ca.
  7047. 567047,120,883,18,29,1,102,11,Tena hesa mahānubhāvo bhisakko dibbāgadena sappe viya sabbaparappavādino sadevakañca lokaṃ abhibhavati.
  7048. 567048,120,883,30,45,1,133,15,Iti sabbalokābhibhavane tatho aviparīto desanāvilāsamayo ceva puññamayo ca agado assāti dakārassa takāraṃ katvā tathāgatoti veditabbo.
  7049. 567049,120,883,46,49,1,32,3,Evaṃ abhibhavanaṭṭhena tathāgato.
  7050. 567050,120,884,2,11,1,60,7,"Apica tathāya gatotipi tathāgato, tathaṃ gatotipi tathāgatoti. "
  7051. 567051,120,884,12,20,1,44,6,{Gato}ti avagato atīto patto paṭipannoti attho .
  7052. 567052,120,884,21,49,1,250,25,"Tattha sakalaṃ lokaṃ tīraṇapariññāya tathāya gato avagatoti tathāgato, lokasamudayaṃ pahānapariññāya tathāya gato atītoti tathāgato, lokanirodhaṃ sacchikiriyāya tathāya gato pattoti tathāgato, lokanirodhagāminipaṭipadaṃ tathaṃ gato paṭipannoti tathāgato. "
  7053. 567053,120,884,50,54,1,25,4,Tena yaṃ vuttaṃ bhagavatā–
  7054. 567054,120,884,55,67,1,69,7,"‘‘ loko, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddho, lokasmā tathāgato visaṃyutto. "
  7055. 567055,120,884,68,78,1,81,7,"Lokasamudayo, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddho, lokasamudayo tathāgatassa pahīno. "
  7056. 567056,120,884,79,89,1,83,7,"Lokanirodho, bhikkhave , tathāgatena abhisambuddho lokanirodho tathāgatassa sacchikato. "
  7057. 567057,120,884,90,101,1,109,8,"Lokanirodhagāminī paṭipadā, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddhā, lokanirodhagāminīpaṭipadā tathāgatassa bhāvitā. "
  7058. 567058,120,884,102,118,1,94,11,"Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa… pe… anuvicaritaṃ manasā, sabbaṃ taṃ tathāgatena abhisambuddhaṃ. "
  7059. 567059,120,884,119,137,1,29,5,Tasmā‘ tathāgato’ ti vuccatī’’ ti( a. ni.4.23).
  7060. 567060,120,884,138,142,1,28,4,Tassa evampi attho veditabbo.
  7061. 567061,120,884,143,148,1,58,5,Idampi ca tathāgatassa tathāgatabhāvadīpane mukhamattameva.
  7062. 567062,120,884,149,155,1,66,6,Sabbākārena pana tathāgatova tathāgatassa tathāgatabhāvaṃ vaṇṇeyya.
  7063. 567063,120,884,156,168,1,91,11,"Yasmā pana sabbabuddhā tathāgataguṇenāpi samasamā, tasmā sabbesaṃ vasena tathāgatānan ti āha. "
  7064. 567064,120,885,2,18,1,116,13,"Arahantānan ti kilesehi ārakattā, arīnaṃ arānañca hatattā, paccayādīnaṃ arahattā, pāpakaraṇe rahābhāvā tathāgato arahaṃ. "
  7065. 567065,120,885,19,30,1,95,11,Ārakā hi so sabbakilesehi suvidūravidūre ṭhito maggena savāsanānaṃ kilesānaṃ pahīnattāti arahaṃ.
  7066. 567066,120,886,2,9,1,38,6,"So tato ārakā nāma, yassa yenāsamaṅgitā; "
  7067. 567067,120,887,2,9,1,39,6,"Asamaṅgī ca dosehi, nātho tenārahaṃ mato. "
  7068. 567068,120,888,2,10,1,59,8,Te cānena kilesārayo maggena hatāti arīnaṃ hatattāpi arahaṃ.
  7069. 567069,120,889,2,8,1,39,5,"Yasmā rāgādisaṅkhātā, sabbepi arayo hatā; "
  7070. 567070,120,890,2,8,1,41,5,"Paññāsatthena nāthena, tasmāpi arahaṃ mato. "
  7071. 567071,120,891,2,30,1,321,25,"Yañcetaṃ avijjābhavataṇhāmayanābhipuññādiabhisaṅkhārānaṃ jarāmaraṇanemi āsavasamudayamayena akkhena vijjhitvā tibhavarathe samāyojitaṃ anādikālappavattaṃ saṃsāracakkaṃ, tassānena bodhimaṇḍe vīriyapādehi sīlapathaviyaṃ patiṭṭhāya saddhāhatthena kammakkhayakaraṃ ñāṇapharasuṃ gahetvā sabbe arā hatāti arānaṃ hatattāpi arahaṃ. "
  7072. 567072,120,892,2,8,1,38,5,"Arā saṃsāracakkassa, hatā ñāṇāsinā yato; "
  7073. 567073,120,893,2,7,1,37,4,"Lokanāthena tenesa, arahanti pavuccati. "
  7074. 567074,120,894,2,7,1,59,5,Aggadakkhiṇeyyattā ca cīvarādipaccaye arahati pūjāvisesañca.
  7075. 567075,120,894,8,23,1,87,13,"Teneva ca uppanne tathāgate ye keci mahesakkhā devamanussā, na te aññattha pūjaṃ karonti. "
  7076. 567076,120,894,24,39,1,128,14,"Tathā hi brahmā sahampati sinerumattena ratanadāmena tathāgataṃ pūjesi, yathābalañca aññe devā manussā ca bimbisārakosalarājādayo. "
  7077. 567077,120,894,40,60,1,208,19,"Parinibbutampi ca bhagavantaṃ uddissa channavutikoṭidhanaṃ vissajjetvā asokamahārājā sakalajambudīpe caturāsīti vihārasahassāni patiṭṭhāpesi, ko pana vādo aññesaṃ pūjāvisesānanti paccayādīnaṃ arahattāpi arahaṃ. "
  7078. 567078,120,895,2,10,1,55,7,"Pūjāvisesaṃ saha paccayehi, yasmā ayaṃ arahati lokanātho; "
  7079. 567079,120,896,2,10,1,55,7,"Atthānurūpaṃ arahanti loke, tasmā jino arahati nāmametaṃ. "
  7080. 567080,120,897,2,21,1,133,18,"Yathā ca loke ye keci paṇḍitamānino bālā asilokabhayena raho pāpaṃ karonti, evamesa na kadāci karotīti pāpakaraṇe rahābhāvatopi arahaṃ. "
  7081. 567081,120,898,2,9,1,41,6,"Yasmā natthi raho nāma, pāpakammesu tādino; "
  7082. 567082,120,899,2,8,1,37,5,"Rahābhāvena tenesa, arahaṃ iti vissuto. "
  7083. 567083,120,900,2,4,1,15,2,Evaṃ sabbathāpi–
  7084. 567084,120,901,2,9,1,38,6,"Ārakattā hatattā ca, kilesārīna so muni; "
  7085. 567085,120,902,2,6,1,37,3,"Hatasaṃsāracakkāro , paccayādīna cāraho; "
  7086. 567086,120,903,2,10,1,43,7,"Na raho karoti pāpāni, arahaṃ tena vuccatīti. "
  7087. 567087,120,904,2,20,1,89,11,"Yasmā pana sabbabuddhā arahattaguṇenāpi samasamā, tasmā sabbesaṃ vasena‘‘ arahantānan’’ ti āha. "
  7088. 567088,120,905,2,9,1,74,7,Sammāsambuddhānan ti sammā sāmañca sabbadhammānaṃ buddhattā sammāsambuddho.
  7089. 567089,120,905,10,36,1,204,21,"Tathā hesa sabbadhamme sammā sambuddho, abhiññeyye dhamme abhiññeyyato buddho, pariññeyye dhamme pariññeyyato, pahātabbe dhamme pahātabbato, sacchikātabbe dhamme sacchikātabbato, bhāvetabbe dhamme bhāvetabbato. "
  7090. 567090,120,905,37,38,1,8,1,Tenevāha–
  7091. 567091,120,906,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, bhāvetabbañca bhāvitaṃ; "
  7092. 567092,120,907,2,28,1,49,7,"Pahātabbaṃ pahīnaṃ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇā’’ ti.( ma. ni.2.399; su. ni.563); "
  7093. 567093,120,908,2,27,1,222,21,"Atha vā cakkhu dukkhasaccaṃ, tassa mūlakāraṇabhāvena samuṭṭhāpikā purimataṇhā samudayasaccaṃ, ubhinnaṃ appavatti nirodhasaccaṃ, nirodhappajānanā paṭipadā maggasaccanti evaṃ ekekapaduddhārenāpi sabbadhamme sammā sāmañca buddho. "
  7094. 567094,120,908,28,31,1,33,3,Esa nayo sotaghānajivhākāyamanesu.
  7095. 567095,120,908,32,114,1,621,61,"Eteneva nayena rūpādīni cha āyatanāni, cakkhuviññāṇādayo cha viññāṇakāyā, cakkhusamphassādayo cha phassā, cakkhusamphassajādayo cha vedanā, rūpasaññādayo cha saññā, rūpasañcetanādayo cha cetanā, rūpataṇhādayo cha taṇhākāyā, rūpavitakkādayo cha vitakkā, rūpavicārādayo cha vicārā, rūpakkhandhādayo pañcakkhandhā, dasa kasiṇāni, dasa anussatiyo, uddhumātakasaññādivasena dasa saññā, kesādayo dvattiṃsākārā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, kāmabhavādayo nava bhavā, paṭhamādīni cattāri jhānāni, mettābhāvanādayo catasso appamaññā, catasso arūpasamāpattiyo, paṭilomato jarāmaraṇādīni, anulomato avijjādīni paṭiccasamuppādaṅgāni ca yojetabbāni. "
  7096. 567096,120,908,115,139,1,218,20,"Tatrāyaṃ ekapadayojanā– jarāmaraṇaṃ dukkhasaccaṃ, jāti samudayasaccaṃ, ubhinnaṃ nissaraṇaṃ nirodhasaccaṃ, nirodhappajānanā paṭipadā maggasaccanti evaṃ ekekapaduddhārena sabbadhamme sammā sāmañca buddho anubuddho paṭividdho. "
  7097. 567097,120,908,140,153,1,102,12,"Yaṃ vā pana kiñci atthi neyyaṃ nāma, sabbassa sammā sambuddhattā vimokkhantikañāṇavasena sammāsambuddho. "
  7098. 567098,120,908,154,160,1,41,6,Tassa pana vibhāgo upari āvi bhavissatīti.
  7099. 567099,120,908,161,177,1,101,11,"Yasmā pana sabbabuddhā sammāsambuddhaguṇenāpi samasamā, tasmā sabbesaṃ vasena‘‘ sammāsambuddhānan’’ ti āha. "
  7100. 567100,120,909,2,22,1,156,14,"38. Idāni pariyantapārisuddhiapariyantapārisuddhisīladvaye ekekameva sīlaṃ pañcadhā bhinditvā dassetuṃ atthi sīlaṃ pariyantaṃ, atthi sīlaṃ apariyantan tiādimāha. "
  7101. 567101,120,909,23,30,1,50,7,Itaresu pana tīsu sīlesu tathāvidho bhedo natthīti.
  7102. 567102,120,909,31,39,1,74,8,Tattha lābhapariyantan ti lābhena pariyanto bhedo etassāti lābhapariyantaṃ.
  7103. 567103,120,909,40,42,1,13,2,Evaṃ sesānipi.
  7104. 567104,120,909,43,47,1,24,3,{Yaso}ti panettha parivāro.
  7105. 567105,120,909,48,52,1,19,3,{Idhā}ti imasmiṃ loke.
  7106. 567106,120,909,53,56,1,12,2,{Ekacco}ti eko.
  7107. 567107,120,909,57,67,1,68,8,"{Lābhahetū}ti lābhoyeva hetu lābhahetu, tasmā lābhahetutoti vuttaṃ hoti. "
  7108. 567108,120,909,68,70,1,25,2,Hetvatthe nissakkavacanaṃ.
  7109. 567109,120,909,71,80,1,45,5,‘‘ Lābhapaccayā lābhakāraṇā’’ ti tasseva vevacanaṃ.
  7110. 567110,120,909,81,96,1,95,13,"Hetumeva hi paṭicca etaṃ phalametīti {paccayo}ti ca, phaluppattiṃ kārayatīti kāraṇan ti ca vuccati. "
  7111. 567111,120,910,2,9,1,45,6,Yathāsamādinnan ti yaṃ yaṃ samādinnaṃ gahitaṃ.
  7112. 567112,120,910,10,13,1,25,2,{Vītikkamatī}ti ajjhācarati.
  7113. 567113,120,910,14,20,1,52,4,"{Evarūpānī}ti evaṃsabhāvāni, vuttappakārānīti adhippāyo. "
  7114. 567114,120,910,21,42,1,130,18,"{Sīlānī}ti gahaṭṭhasīlāni vā hontu pabbajitasīlāni vā, yesaṃ ādimhi vā ante vā ekaṃ bhinnaṃ, tāni pariyante chinnasāṭako viya khaṇḍāni. "
  7115. 567115,120,910,43,53,1,70,9,"Yesaṃ vemajjhe ekaṃ bhinnaṃ, tāni majjhe vinividdhasāṭako viya chiddāni. "
  7116. 567116,120,910,54,75,1,173,20,"Yesaṃ paṭipāṭiyā dve vā tīṇi vā bhinnāni, tāni piṭṭhiyā vā kucchiyā vā uṭṭhitena dīghavaṭṭādisaṇṭhānena visabhāgavaṇṇena kāḷarattādīnaṃ aññatarasarīravaṇṇā gāvī viya sabalāni. "
  7117. 567117,120,910,76,87,1,98,10,"Yesaṃ antarantarā ekekāni bhinnāni, tāni antarantarā visabhāgavaṇṇabinduvicitrā gāvī viya kammāsāni. "
  7118. 567118,120,910,88,101,1,134,13,Avisesena vā sabbānipi sattavidhena methunasaṃyogena kodhūpanāhādīhi ca pāpadhammehi upahatattā khaṇḍāni chiddāni sabalāni kammāsānīti.
  7119. 567119,120,910,102,108,1,67,6,Tāniyeva taṇhādāsabyato mocetvā bhujissabhāvākaraṇena na bhujissāni.
  7120. 567120,120,910,109,115,1,53,6,Buddhādīhi viññūhi na pasatthattā na viññuppasatthāni.
  7121. 567121,120,910,116,133,1,100,12,"Taṇhādiṭṭhīhi parāmaṭṭhattā, kenaci vā‘‘ ayaṃ te sīlesu doso’’ ti parāmaṭṭhuṃ sakkuṇeyyatāya parāmaṭṭhāni. "
  7122. 567122,120,910,134,146,1,114,11,"Upacārasamādhiṃ appanāsamādhiṃ vā, atha vā maggasamādhiṃ phalasamādhiṃ vā na saṃvattayantīti asamādhisaṃvattanikāni. "
  7123. 567123,120,910,147,150,1,34,3,Na samādhisaṃvattanikānītipi pāṭho.
  7124. 567124,120,911,2,13,1,77,8,"Keci pana‘‘ khaṇḍānīti kusalānaṃ dhammānaṃ appatiṭṭhābhūtattā, chiddānītipi evaṃ. "
  7125. 567125,120,911,14,20,1,46,4,"Sabalānīti vivaṇṇakaraṇattā, kammāsānītipi evaṃ. "
  7126. 567126,120,911,21,25,1,37,4,Na bhujissānīti taṇhādāsabyaṃ gatattā.
  7127. 567127,120,911,26,30,1,42,4,Na viññuppasatthānīti kusalehi garahitattā.
  7128. 567128,120,911,31,34,1,32,3,Parāmaṭṭhānīti taṇhāya gahitattā.
  7129. 567129,120,911,35,42,1,75,5,Asamādhisaṃvattanikānīti vippaṭisāravatthubhūtattā’’ ti evamatthaṃ vaṇṇayanti.
  7130. 567130,120,912,2,11,1,88,8,Na {avippaṭisāravatthukānī}ti vippaṭisārāvahattā avippaṭisārassa patiṭṭhā na hontīti attho.
  7131. 567131,120,912,12,22,1,87,8,Na {pāmojjavatthukānī}ti avippaṭisārajāya dubbalapītiyā na vatthubhūtāni tassā anāvahattā .
  7132. 567132,120,912,23,27,1,28,4,Evaṃ sesesupi yojanā kātabbā.
  7133. 567133,120,912,28,35,1,65,6,Na {pītivatthukānī}ti dubbalapītijāya balavapītiyā na vatthubhūtāni.
  7134. 567134,120,912,36,43,1,77,6,Na {passaddhivatthukānī}ti balavapītijāya kāyacittapassaddhiyā na vatthubhūtāni.
  7135. 567135,120,912,44,51,1,75,6,Na {sukhavatthukānī}ti passaddhijassa kāyikacetasikasukhassa na vatthubhūtāni.
  7136. 567136,120,912,52,60,1,61,6,Na {samādhivatthukānī}ti sukhajassa samādhissa na vatthubhūtāni.
  7137. 567137,120,912,61,68,1,99,6,Na {yathābhūtañāṇadassanavatthukānī}ti samādhipadaṭṭhānassa yathābhūtañāṇadassanassa na vatthubhūtāni.
  7138. 567138,120,913,2,18,1,98,11,Na {ekantanibbidāyā}tiādīsu na -kārameva āharitvā‘‘ na virāgāyā’’ tiādinā nayena sesapadehipi yojetabbaṃ.
  7139. 567139,120,913,19,25,1,36,5,Na {virāgāyā}tiādīsu sanakāro vā pāṭho.
  7140. 567140,120,913,26,35,1,83,8,Tattha {ekantanibbidāyā}ti ekantena vaṭṭe nibbindanatthāya na saṃvattantīti sambandho.
  7141. 567141,120,913,36,39,1,24,3,Evaṃ sesesupi yojetabbaṃ.
  7142. 567142,120,913,40,44,1,32,3,{Virāgāyā}ti vaṭṭe virajjanatthāya.
  7143. 567143,120,913,45,49,1,36,3,{Nirodhāyā}ti vaṭṭassa nirodhanatthāya.
  7144. 567144,120,913,50,57,1,70,6,{Upasamāyā}ti nirodhitassa puna anuppattivasena vaṭṭassa upasamanatthāya.
  7145. 567145,120,913,58,62,1,37,3,{Abhiññāyā}ti vaṭṭassa abhijānanatthāya.
  7146. 567146,120,913,63,68,1,57,4,{Sambodhāyā}ti kilesaniddāvigamena vaṭṭato pabujjhanatthāya.
  7147. 567147,120,913,69,72,1,30,2,{Nibbānāyā}ti amatanibbānatthāya.
  7148. 567148,120,914,2,9,1,91,6,Yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ {vītikkamāyā}ti yathāsamādinnassa sikkhāpadassa vītikkamanatthāya.
  7149. 567149,120,914,10,14,1,53,4,Vibhattivipallāsavasena panettha upayogavacanaṃ kataṃ.
  7150. 567150,120,914,15,29,1,126,12,"Cittampi na {uppādetī}ti cittuppādasuddhiyā sīlassa ativisuddhabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ, na pana cittuppādamattena sīlaṃ bhijjati. "
  7151. 567151,120,914,30,42,1,88,10,"Kiṃ so {vītikkamissatī}ti kimatthaṃ vītikkamaṃ karissati, neva vītikkamaṃ karissatīti attho. "
  7152. 567152,120,914,43,48,1,57,4,{Akhaṇḍānī}tiādīni heṭṭhā vuttapaṭipakkhanayena veditabbāni.
  7153. 567153,120,914,49,52,1,21,3,Na khaṇḍānītipi pāṭho.
  7154. 567154,120,914,53,65,1,81,7,‘‘ Ekantanibbidāyā’’ tiādīsu ekantena vaṭṭe nibbindanatthāyātiādinā nayena yojetabbaṃ .
  7155. 567155,120,914,66,71,1,32,4,Ettha pana {nibbidāyā}ti vipassanā.
  7156. 567156,120,914,72,75,1,16,2,{Virāgāyā}ti maggo.
  7157. 567157,120,914,76,80,1,30,3,Nirodhāya {upasamāyā}ti nibbānaṃ.
  7158. 567158,120,914,81,85,1,28,3,Abhiññāya {sambodhāyā}ti maggo.
  7159. 567159,120,914,86,89,1,23,2,{Nibbānāyā}ti nibbānameva.
  7160. 567160,120,914,90,103,1,88,11,"Ekasmiṃ ṭhāne vipassanā, dvīsu maggo, tīsu nibbānaṃ vuttanti evaṃ avatthānakathā veditabbā. "
  7161. 567161,120,914,104,110,1,77,6,Pariyāyena pana sabbānipetāni maggavevacanānipi nibbānavevacanānipi hontiyeva.
  7162. 567162,120,915,2,20,1,164,15,39. Idāni pariyantāpariyantavasena vijjamānapabhedaṃ dassetvā puna dhammavasena jātivasena paccayavasena sampayuttavasena sīlassa pabhedaṃ dassetuṃ kiṃ sīlan tiādimāha.
  7163. 567163,120,915,21,25,1,37,4,Tattha samuṭṭhāti etenāti samuṭṭhānaṃ.
  7164. 567164,120,915,26,28,1,19,2,Paccayassetaṃ nāmaṃ.
  7165. 567165,120,915,29,32,1,36,3,Kiṃ samuṭṭhānamassāti kiṃsamuṭṭhānaṃ.
  7166. 567166,120,915,33,39,1,65,6,Katinaṃ dhammānaṃ samodhānaṃ samavāyo assāti katidhammasamodhānaṃ.
  7167. 567167,120,916,2,13,1,80,9,"Cetanā sīlan ti pāṇātipātādīhi viramantassa, vattapaṭipattiṃ vā pūrentassa cetanā. "
  7168. 567168,120,916,14,20,1,53,6,Cetasikaṃ sīlan ti pāṇātipātādīhi viramantassa virati.
  7169. 567169,120,916,21,29,1,73,7,Apica cetanā sīlaṃ nāma pāṇātipātādīni pajahantassa sattakammapathacetanā .
  7170. 567170,120,916,30,56,1,132,13,Cetasikaṃ sīlaṃ nāma‘‘ abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharatī’’ tiādinā( dī. ni.1.217) nayena vuttā anabhijjhāabyāpādasammādiṭṭhidhammā.
  7171. 567171,120,916,57,74,1,123,12,"Saṃvaro sīlan ti ettha pañcavidho saṃvaro veditabbo– pātimokkhasaṃvaro, satisaṃvaro, ñāṇasaṃvaro, khantisaṃvaro, vīriyasaṃvaroti. "
  7172. 567172,120,916,75,93,1,78,9,Tattha‘‘ iminā pātimokkhasaṃvarena upeto hoti samupeto’’ ti( vibha.511) ayaṃ pātimokkhasaṃvaro.
  7173. 567173,120,916,94,140,1,73,8,"‘‘ Rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatī’’ ti( dī. ni.1.213; ma. ni.1.295; saṃ. ni.4.239; a. ni.3.16) ayaṃ satisaṃvaro."
  7174. 567174,120,917,2,12,1,20,4,"‘ ‘ Yāni sotāni lokasmiṃ,( ajitāti bhagavā;) "
  7175. 567175,120,918,2,5,1,20,3,Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;
  7176. 567176,120,919,2,19,1,45,6,"Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhīyare’’ ti.( su. ni.1041)– "
  7177. 567177,120,920,2,4,1,16,2,Ayaṃ ñāṇasaṃvaro.
  7178. 567178,120,920,5,9,1,48,4,Paccayapaṭisevanampi ettheva samodhānaṃ gacchati.
  7179. 567179,120,920,10,48,1,83,12,"Yo panāyaṃ‘‘ khamo hoti sītassa uṇhassā’’ tiādinā( ma. ni.1.24; a. ni.4.114;6.58) nayena āgato, ayaṃ khantisaṃvaro nāma. "
  7180. 567180,120,920,49,86,1,88,11,"Yo cāyaṃ‘‘ uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāsetī’’ tiādinā( ma. ni.1.26; a. ni.4.114;6.58) nayena āgato, ayaṃ vīriyasaṃvaro nāma. "
  7181. 567181,120,920,87,92,1,45,4,Ājīvapārisuddhipi ettheva samodhānaṃ gacchati.
  7182. 567182,120,920,93,108,1,124,13,"Iti ayaṃ pañcavidhopi saṃvaro, yā ca pāpabhīrukānaṃ kulaputtānaṃ sampattavatthuto virati, sabbametaṃ saṃvarasīlanti veditabbaṃ. "
  7183. 567183,120,920,109,115,1,62,6,Avītikkamo sīlan ti samādinnasīlassa kāyikavācasiko avītikkamo.
  7184. 567184,120,920,116,123,1,43,7,Idaṃ tāva kiṃ sīlan ti pañhassa vissajjanaṃ.
  7185. 567185,120,921,2,40,1,225,29,"Kati {sīlānī}ti pañhassa vissajjane kusalasīlaṃ akusalasīlaṃ abyākatasīlan ti ettha yasmā loke tesaṃ tesaṃ sattānaṃ pakati sīlanti vuccati, yaṃ sandhāya‘‘ ayaṃ sukhasīlo, ayaṃ dukkhasīlo, ayaṃ kalahasīlo, ayaṃ maṇḍanasīlo’’ ti bhaṇanti. "
  7186. 567186,120,921,41,48,1,70,7,Tasmā tena pariyāyena atthuddhāravasena akusalasīlamapi sīlanti vuttaṃ.
  7187. 567187,120,921,49,72,1,70,10,Taṃ pana‘‘ sutvāna saṃvare paññā’’ ti( paṭi. ma.1.37) vacanato idhādhippetasīlaṃ na hotīti.
  7188. 567188,120,922,2,15,1,116,10,"Yasmā pana cetanādibhedassa sīlassa sampayuttacittaṃ samuṭṭhānaṃ, tasmā kusalacittasamuṭṭhānaṃ kusalasīlan tiādimāha. "
  7189. 567189,120,923,2,6,1,51,4,Saṃvarasamodhānaṃ sīlan ti saṃvarasampayuttakhandhā.
  7190. 567190,120,923,7,14,1,63,7,Te hi saṃvarena samāgatā missībhūtāti saṃvarasamodhānanti vuttā.
  7191. 567191,120,923,15,19,1,44,4,Evaṃ avītikkamasamodhānaṃ sīlampi veditabbaṃ.
  7192. 567192,120,923,20,29,1,99,9,Tathābhāve jātacetanā samodhānaṃ sīlan ti saṃvarabhāve avītikkamabhāve jātacetanāsampayuttā khandhā.
  7193. 567193,120,923,30,47,1,160,16,"Yasmā ca tīsupi cetesu taṃsampayuttā dhammā adhippetā, tasmā cetanāsamodhānena cetasikānampi saṅgahitattā cetasikasamodhānasīlaṃ visuṃ na niddiṭṭhanti veditabbaṃ. "
  7194. 567194,120,923,48,58,1,39,6,Heṭṭhā cetanādayo dhammā‘‘ sīlan’’ ti vuttā.
  7195. 567195,120,923,59,73,1,98,13,"Na kevalaṃ te eva sīlaṃ, taṃsampayuttā dhammāpi sīlamevāti dassanatthaṃ ayaṃ tiko vuttoti veditabbo. "
  7196. 567196,120,924,2,26,1,199,19,"40. Idāni yasmā cetanācetasikā saṃvarāvītikkamāyeva honti na visuṃ, tasmā saṃvarāvītikkameyeva yāva arahattamaggā sādhāraṇakkamena yojento pāṇātipātaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ, avītikkamaṭṭhena sīlan tiādimāha. "
  7197. 567197,120,924,27,51,1,181,22,"Pāṇātipātā veramaṇiādayo hi yasmā attano attano paccanīkaṃ saṃvaranti, taṃ na vītikkamanti ca, tasmā saṃvaraṇato avītikkamanato ca saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ nāma hoti. "
  7198. 567198,120,924,52,59,1,69,6,Tattha pāṇātipātaṃ {saṃvaraṭṭhenā}ti pāṇātipātassa pidahanaṭṭhena sīlaṃ.
  7199. 567199,120,924,60,62,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  7200. 567200,120,924,63,65,1,19,2,Pāṇātipātā veramaṇī.
  7201. 567201,120,924,66,75,1,68,9,Sā ca taṃ saṃvarantīyeva taṃ na vītikkamatīti avītikkamaṭṭhena sīlaṃ.
  7202. 567202,120,924,76,82,1,75,6,Evameva adinnādānā veramaṇi ādayo anabhijjhāabyāpādasammādiṭṭhiyo yojetabbā.
  7203. 567203,120,925,2,11,1,79,8,Pāṇātipātan tiādīsu pana dasasu akusalakammapathesu pāṇassa atipāto pāṇātipāto.
  7204. 567204,120,925,12,16,1,33,4,Pāṇavadho pāṇaghātoti vuttaṃ hoti.
  7205. 567205,120,925,17,25,1,55,6,"{Pāṇo}ti cettha vohārato satto, paramatthato jīvitindriyaṃ. "
  7206. 567206,120,925,26,35,1,135,9,Tasmiṃ pana pāṇe pāṇasaññino jīvitindriyupacchedakaupakkamasamuṭṭhāpikā kāyavacīdvārānaṃ aññataradvārappavattā vadhakacetanā pāṇātipāto.
  7207. 567207,120,925,36,46,1,92,9,"So guṇavirahitesu tiracchānagatādīsu pāṇesu khuddake pāṇe appasāvajjo, mahāsarīre mahāsāvajjo. "
  7208. 567208,120,925,47,48,1,5,1,Kasmā?
  7209. 567209,120,925,49,50,1,17,1,Payogamahantatāya.
  7210. 567210,120,925,51,53,1,33,2,Payogasamattepi vatthumahantatāya.
  7211. 567211,120,925,54,62,1,70,7,"Guṇavantesu manussādīsu appaguṇe pāṇe appasāvajjo, mahāguṇe mahāsāvajjo. "
  7212. 567212,120,925,63,76,1,112,11,"Sarīraguṇānaṃ pana samabhāve sati kilesānaṃ upakkamānañca mudutāya appasāvajjo, tibbatāya mahāsāvajjoti veditabbo. "
  7213. 567213,120,925,77,91,1,75,9,"Tassa pañca sambhārā– pāṇo, pāṇasaññitā, vadhakacittaṃ, upakkamo, tena maraṇanti. "
  7214. 567214,120,926,2,14,1,72,8,"Adinnassa ādānaṃ adinnādānaṃ, parasaṃharaṇaṃ, theyyaṃ, corikāti vuttaṃ hoti. "
  7215. 567215,120,926,15,37,1,244,20,"Tattha adinnan ti parapariggahitaṃ, yattha paro yathākāmakāritaṃ āpajjanto adaṇḍāraho anupavajjo ca hoti, tasmiṃ parapariggahite parapariggahitasaññino tadādāyakaupakkamasamuṭṭhāpikā kāyavacīdvārānaṃ aññataradvārappavattā theyyacetanā adinnādānaṃ. "
  7216. 567216,120,926,38,45,1,53,6,"Taṃ hīne parasantake appasāvajjaṃ, paṇīte mahāsāvajjaṃ. "
  7217. 567217,120,926,46,47,1,5,1,Kasmā?
  7218. 567218,120,926,48,49,1,16,1,Vatthupaṇītatāya.
  7219. 567219,120,926,50,67,1,144,16,"Vatthusamatte sati guṇādhikānaṃ santake vatthusmiṃ mahāsāvajjaṃ, taṃ taṃ guṇādhikaṃ upādāya tato tato hīnaguṇassa santake vatthusmiṃ appasāvajjaṃ. "
  7220. 567220,120,926,68,81,1,97,9,"Tassa pañca sambhārā– parapariggahitaṃ, parapariggahitasaññitā theyyacittaṃ, upakkamo, tena haraṇanti. "
  7221. 567221,120,927,2,5,1,26,2,{Kāmesū}ti methunasamācāresu.
  7222. 567222,120,927,6,10,1,37,3,{Micchācāro}ti ekantanindito lāmakācāro.
  7223. 567223,120,927,11,18,1,103,7,Lakkhaṇato pana asaddhammādhippāyena kāyadvārappavattā agamanīyaṭṭhānavītikkamacetanā kāmesu micchācāro.
  7224. 567224,120,928,2,59,1,379,37,"Tattha agamanīyaṭṭhānaṃ nāma purisānaṃ tāva māturakkhitā, piturakkhitā, mātāpiturakkhitā, bhāturakkhitā, bhaginirakkhitā, ñātirakkhitā, gottarakkhitā, dhammarakkhitā, sārakkhā, saparidaṇḍāti māturakkhitādayo dasa, dhanakkītā, chandavāsinī, bhogavāsinī, paṭavāsinī, odapattakinī, obhatacumbaṭā, dāsī ca, bhariyā ca, kammakārī ca bhariyā ca, dhajāhaṭā muhuttikāti dhanakkītādayo dasāti vīsati itthiyo. "
  7225. 567225,120,928,60,74,1,132,13,"Itthīsu pana dvinnaṃ sārakkhasaparidaṇḍānaṃ dasannañca dhanakkītādīnanti dvādasannaṃ itthīnaṃ aññe purisā, idaṃ agamanīyaṭṭhānaṃ nāma. "
  7226. 567226,120,929,2,11,1,96,8,"So panesa micchācāro sīlādiguṇarahite agamanīyaṭṭhāne appasāvajjo, sīlādiguṇasampanne mahāsāvajjo. "
  7227. 567227,120,929,12,24,1,106,8,"Tassa cattāro sambhārā– agamanīyavatthu, tasmiṃ sevanacittaṃ, sevanapayogo, maggenamaggapaṭipattiadhivāsananti. "
  7228. 567228,120,930,2,11,1,70,6,"{Musā}ti visaṃvādanapurekkhārassa atthabhañjako vacīpayogo, kāyapayogo vā. "
  7229. 567229,120,930,12,17,1,87,5,Visaṃvādanādhippāyena panassa paravisaṃvādakakāyavacīpayogasamuṭṭhāpikā cetanā musāvādo.
  7230. 567230,120,930,18,26,1,41,6,Aparo nayo– {musā}ti abhūtaṃ atacchaṃ vatthu.
  7231. 567231,120,930,27,33,1,40,5,{Vādo}ti tassa bhūtato tacchato viññāpanaṃ.
  7232. 567232,120,930,34,44,1,104,10,Lakkhaṇato pana atathaṃ vatthuṃ tathato paraṃ viññāpetukāmassa tathāviññattisamuṭṭhāpikā cetanā musāvādo.
  7233. 567233,120,930,45,55,1,72,8,"So yamatthaṃ bhañjati, tassa appatāya appasāvajjo, mahantatāya mahāsāvajjo. "
  7234. 567234,120,930,56,70,1,135,12,"Apica gahaṭṭhānaṃ attano santakaṃ adātukāmatāya natthītiādinayappavatto appasāvajjo, sakkhinā hutvā atthabhañjanatthaṃ vutto mahāsāvajjo. "
  7235. 567235,120,930,71,100,1,204,24,"Pabbajitānaṃ appakampi telaṃ vā sappiṃ vā labhitvā hasādhippāyena‘‘ ajja gāme telaṃ nadī maññe sandatī’’ ti pūraṇakathānayena pavatto appasāvajjo, adiṭṭhaṃyeva pana diṭṭhantiādinā nayena vadantānaṃ mahāsāvajjo. "
  7236. 567236,120,930,101,115,1,96,10,"Tassa cattāro sambhārā– atathaṃ vatthu, visaṃvādanacittaṃ, tajjo vāyāmo, parassa tadatthavijānananti. "
  7237. 567237,120,931,2,22,1,111,17,"Yāya vācāya yassa taṃ vācaṃ bhāsati, tassa hadaye attano piyabhāvaṃ, parassa ca suññabhāvaṃ karoti, sā pisuṇā vācā. "
  7238. 567238,120,931,23,43,1,119,18,"Yāya pana attānampi parampi pharusaṃ karoti, yā vācā sayampi pharusā neva kaṇṇasukhā na hadayasukhā vā, ayaṃ pharusā vācā. "
  7239. 567239,120,931,44,51,1,50,6,"Yena samphaṃ palapati niratthakaṃ, so samphappalāpo. "
  7240. 567240,120,931,52,57,1,53,5,Tesaṃ mūlabhūtā cetanāpi pisuṇāvācādināmameva labhati.
  7241. 567241,120,931,58,63,1,26,5,Sā eva ca idha adhippetāti.
  7242. 567242,120,932,2,14,1,115,12,Tattha saṃkiliṭṭhacittassa paresaṃ vā bhedāya attano piyakamyatāya vā kāyavacīpayogasamuṭṭhāpikā cetanā pisuṇā vācā.
  7243. 567243,120,932,15,26,1,78,9,"Sā yassa bhedaṃ karoti, tassa appaguṇatāya appasāvajjā, mahāguṇatāya mahāsāvajjā. "
  7244. 567244,120,932,27,64,1,180,24,"Tassā cattāro sambhārā – bhinditabbo paro,‘‘ iti ime nānā bhavissantī’’ ti bhedapurekkhāratā vā‘‘ iti ahaṃ piyo bhavissāmi vissāsiko’’ ti piyakamyatā vā, tajjo vāyāmo, tassa tadatthavijānananti. "
  7245. 567245,120,932,65,73,1,56,7,"Pare pana abhinne kammapathabhedo natthi, bhinneyeva hoti. "
  7246. 567246,120,933,2,7,1,80,5,Parassa mammacchedakakāyavacīpayogasamuṭṭhāpikā ekantapharusacetanā pharusā vācā.
  7247. 567247,120,933,8,16,1,63,8,Mammacchedakopi pana payogo cittasaṇhatāya pharusā vācā na hoti.
  7248. 567248,120,933,17,32,1,78,11,Mātāpitaro hi kadāci puttake evampi vadanti‘‘ corā vo khaṇḍākhaṇḍikaṃ karontū’’ ti.
  7249. 567249,120,933,33,41,1,50,7,Uppalapattampi ca nesaṃ upari patantaṃ na icchanti.
  7250. 567250,120,933,42,60,1,94,13,"Ācariyupajjhāyā ca kadāci nissitake evaṃ vadanti‘‘ kiṃ ime ahirikā anottappino, niddhamatha ne’’ ti. "
  7251. 567251,120,933,61,66,1,44,5,Atha ca nesaṃ āgamādhigamasampattiṃ icchanti.
  7252. 567252,120,933,67,81,1,89,13,"Yathā ca cittasaṇhatāya pharusā vācā na hoti, evaṃ vacanasaṇhatāya apharusā vācāpi na hoti. "
  7253. 567253,120,933,82,102,1,112,15,"Na hi mārāpetukāmassa‘‘ imaṃ sukhaṃ sayāpethā’’ ti vacanaṃ apharusā vācā hoti, cittapharusatāya panesā pharusā vācāva. "
  7254. 567254,120,933,103,114,1,81,9,"Sā yaṃ sandhāya pavattitā, tassa appaguṇatāya appasāvajjā, mahāguṇatāya mahāsāvajjā. "
  7255. 567255,120,933,115,125,1,60,7,"Tassā tayo sambhārā– akkositabbo paro, kupitacittaṃ, akkosanāti. "
  7256. 567256,120,934,2,7,1,71,4,Anatthaviññāpikā kāyavacīpayogasamuṭṭhāpikā akusalacetanā samphappalāpo.
  7257. 567257,120,934,8,14,1,62,5,"So āsevanamandatāya appasāvajjo, āsevanamahantatāya mahāsāvajjo. "
  7258. 567258,120,934,15,22,1,98,5,"Tassa dve sambhārā– bhāratayuddhasītāharaṇādiniratthakakathāpurekkhāratā, tathārūpikathākathanañcāti. "
  7259. 567259,120,934,23,35,1,90,11,"Pare pana taṃ kathaṃ agaṇhante kammapathabhedo natthi, parena samphappalāpe gahiteyeva hoti. "
  7260. 567260,120,935,2,10,1,79,7,"Abhijjhāyatīti abhijjhā, parabhaṇḍābhimukhī hutvā tanninnatāya pavattatīti attho. "
  7261. 567261,120,935,11,29,1,106,13,"Sā‘‘ aho vata idaṃ mamassā’’ ti evaṃ parabhaṇḍābhijjhāyanalakkhaṇā, adinnādānaṃ viya appasāvajjā mahāsāvajjā ca. "
  7262. 567262,120,935,30,38,1,53,6,"Tassa dve sambhārā– parabhaṇḍaṃ, attano pariṇāmanañcāti. "
  7263. 567263,120,935,39,61,1,117,17,"Parabhaṇḍavatthuke hi lobhe uppannepi na tāva kammapathabhedo hoti, yāva‘‘ aho vata idaṃ mamassā’’ ti attano na pariṇāmeti. "
  7264. 567264,120,936,2,5,1,32,3,Hitasukhaṃ byāpādayatīti byāpādo.
  7265. 567265,120,936,6,16,1,79,9,"So paravināsāya manopadosalakkhaṇo, pharusā vācā viya appasāvajjo mahāsāvajjo ca. "
  7266. 567266,120,936,17,27,1,54,8,"Tassa dve sambhārā– parasatto ca, tassa ca vināsacintāti. "
  7267. 567267,120,936,28,52,1,133,18,"Parasattavatthuke hi kodhe uppannepi na tāva kammapathabhedo hoti, yāva‘‘ aho vatāyaṃ ucchijjeyya vinasseyyā’’ ti tassa vināsaṃ na cinteti. "
  7268. 567268,120,937,2,7,1,54,4,Yathābhuccagahaṇābhāvena micchā passatīti micchādiṭṭhi.
  7269. 567269,120,937,8,25,1,102,11,"Sā‘‘ natthi dinnan’’ tiādinā nayena viparītadassanalakkhaṇā, samphappalāpo viya appasāvajjā, mahāsāvajjā ca. "
  7270. 567270,120,937,26,32,1,44,5,"Apica aniyatā appasāvajjā, niyatā mahāsāvajjā. "
  7271. 567271,120,937,33,48,1,102,12,"Tassā dve sambhārā– vatthuno ca gahitākāraviparītatā, yathā ca taṃ gaṇhāti, tathābhāvena tassūpaṭṭhānanti. "
  7272. 567272,120,937,49,57,1,77,7,"Tattha natthikāhetukaakiriyadiṭṭhīhi eva kammapathabhedo hoti, na aññadiṭṭhīhi. "
  7273. 567273,120,938,2,18,1,125,12,"Imesaṃ pana dasannaṃ akusalakammapathānaṃ dhammato, koṭṭhāsato, ārammaṇato, vedanāto, mūlatoti pañcahākārehi vinicchayo veditabbo. "
  7274. 567274,120,939,2,15,1,99,11,"Tattha {dhammato}ti etesu hi satta paṭipāṭiyā cetanādhammāva honti, abhijjhādayo tayo cetanāsampayuttā. "
  7275. 567275,120,940,2,18,1,88,12,"{Koṭṭhāsato}ti paṭipāṭiyā satta, micchādiṭṭhi cāti ime aṭṭha kammapathā eva honti, no mūlāni. "
  7276. 567276,120,940,19,24,1,41,5,Abhijjhābyāpādā kammapathā ceva mūlāni ca.
  7277. 567277,120,940,25,36,1,73,10,"Abhijjhā hi mūlaṃ patvā lobho akusalamūlaṃ hoti, byāpādo doso akusalamūlaṃ. "
  7278. 567278,120,941,2,7,1,61,4,{Ārammaṇato}ti pāṇātipāto jīvitindriyārammaṇato saṅkhārārammaṇo.
  7279. 567279,120,941,8,13,1,48,5,Adinnādānaṃ sattārammaṇaṃ vā saṅkhārārammaṇaṃ vā.
  7280. 567280,120,941,14,20,1,64,5,"Micchācāro phoṭṭhabbavasena saṅkhārārammaṇo, sattārammaṇotipi eke. "
  7281. 567281,120,941,21,26,1,43,5,Musāvādo sattārammaṇo vā saṅkhārārammaṇo vā.
  7282. 567282,120,941,27,30,1,17,3,Tathā pisuṇā vācā.
  7283. 567283,120,941,31,40,1,104,9,Pharusā vācā sattārammaṇāva samphappalāpo diṭṭhasutamutaviññātavasena sattārammaṇo vā saṅkhārārammaṇo vā.
  7284. 567284,120,941,41,43,1,14,2,Tathā abhijjhā.
  7285. 567285,120,941,44,46,1,22,2,Byāpādo sattārammaṇova.
  7286. 567286,120,941,47,50,1,52,3,Micchādiṭṭhi tebhūmakadhammavasena saṅkhārārammaṇāva.
  7287. 567287,120,942,2,7,1,39,4,{Vedanāto}ti pāṇātipāto dukkhavedano hoti.
  7288. 567288,120,942,8,31,1,134,17,"Kiñcāpi hi rājāno coraṃ disvā hasamānāpi‘‘ gacchatha bhaṇe, māretha nan’’ ti vadanti, sanniṭṭhāpakacetanā pana nesaṃ dukkhasampayuttāva hoti. "
  7289. 567289,120,942,32,34,1,21,2,Adinnādānaṃ tivedanaṃ.
  7290. 567290,120,942,35,50,1,148,13,"Tañhi parabhaṇḍaṃ disvā haṭṭhatuṭṭhassa gaṇhato sukhavedanaṃ hoti, bhītatasitassa gaṇhato dukkhavedanaṃ, tathā vipākanissandaphalāni paccavekkhantassa. "
  7291. 567291,120,942,51,59,1,74,7,Gahaṇakāle majjhattabhāve ṭhitassa pana gaṇhato adukkhamasukhavedanaṃ hoti.
  7292. 567292,120,942,60,70,1,89,8,"Micchācāro sukhamajjhattavasena dvivedano, sanniṭṭhāpakacitte pana majjhattavedano na hoti. "
  7293. 567293,120,942,71,79,1,60,7,"Musāvādo adinnādāne vuttanayeneva tivedano, tathā pisuṇā vācā. "
  7294. 567294,120,942,80,83,1,25,3,Pharusā vācā dukkhavedanā.
  7295. 567295,120,942,84,86,1,22,2,Samphappalāpo tivedano.
  7296. 567296,120,942,87,136,1,365,38,"Paresu hi sādhukāraṃ dentesu celādīni ukkhipantesu haṭṭhatuṭṭhassa sītāharaṇabhāratayuddhādīni kathanakāle so sukhavedano hoti, paṭhamaṃ dinnavetanena ekena pacchā āgantvā‘‘ ādito paṭṭhāya kathehī’’ ti vutte‘‘ niravasesaṃ yathānusandhikaṃ pakiṇṇakakathaṃ kathessāmi nu kho, no’’ ti domanassitassa kathanakāle dukkhavedano hoti, majjhattassa kathayato adukkhamasukhavedano hoti. "
  7297. 567297,120,942,137,143,1,58,5,"Abhijjhā sukhamajjhattavasena dvivedanā, tathā micchādiṭṭhi. "
  7298. 567298,120,942,144,146,1,20,2,Byāpādo dukkhavedano.
  7299. 567299,120,943,2,23,1,171,17,"{Mūlato}ti pāṇātipāto dosamohavasena dvimūlako hoti, adinnādānaṃ dosamohavasena vā lobhamohavasena vā, micchācāro lobhamohavasena, musāvādo dosamohavasena vā lobhamohavasena vā. "
  7300. 567300,120,943,24,29,1,34,5,Tathā pisuṇā vācā samphappalāpo ca.
  7301. 567301,120,943,30,40,1,69,8,"Pharusā vācā dosamohavasena, abhijjhā mohavasena ekamūlā, tathā byāpādo. "
  7302. 567302,120,943,41,44,1,38,3,Micchādiṭṭhi lobhamohavasena dvimūlāti.
  7303. 567303,120,944,2,4,1,31,2,Akusalakammapathakathā niṭṭhitā.
  7304. 567304,120,945,2,13,1,96,9,"Pāṇātipātādīhi pana viratiyo, anabhijjhāabyāpādasammādiṭṭhiyo cāti ime dasa kusalakammapathā nāma. "
  7305. 567305,120,945,14,26,1,83,10,"Pāṇātipātādīhi etāya viramanti, sayaṃ vā viramati, viramaṇamattameva vā etanti virati. "
  7306. 567306,120,945,27,40,1,134,12,"Yā pāṇātipātādīhi viramantassa kusalacittasampayuttā virati, sā pabhedato tividhā hoti sampattavirati samādānavirati samucchedaviratīti. "
  7307. 567307,120,945,41,62,1,186,17,Tattha asamādinnasikkhāpadānaṃ attano jātivayabāhusaccādīni paccavekkhitvā‘‘ ayuttaṃ amhākaṃ evarūpaṃ pāpaṃ kātun’’ ti sampattavatthuṃ avītikkamantānaṃ uppajjamānā virati sampattavirati nāma.
  7308. 567308,120,945,63,79,1,156,15,Samādinnasikkhāpadānaṃ pana sikkhāpadasamādāne ca tatuttari ca attano jīvitampi pariccajitvā vatthuṃ avītikkamantānaṃ uppajjamānā virati samādānavirati nāma.
  7309. 567309,120,945,80,99,1,141,14,"Ariyamaggasampayuttā pana virati samucchedavirati nāma, yassā uppattito pabhuti ariyapuggalānaṃ‘‘ pāṇaṃ ghātessāmā’’ tiādicittampi na uppajjatīti. "
  7310. 567310,120,946,2,20,1,142,13,"Idāni akusalakammapathānaṃ viya imesaṃ kusalakammapathānaṃ dhammato, koṭṭhāsato, ārammaṇato, vedanāto, mūlatoti pañcahākārehi vinicchayo veditabbo. "
  7311. 567311,120,947,2,15,1,100,11,"Tattha {dhammato}ti etesupi paṭipāṭiyā satta cetanāpi vaṭṭanti viratiyopi, ante tayo cetanāsampayuttāva. "
  7312. 567312,120,948,2,18,1,90,13,"{Koṭṭhāsato}ti paṭipāṭiyā satta kammapathā eva, no mūlāni, ante tayo kammapathā ceva mūlāni ca. "
  7313. 567313,120,948,19,34,1,106,13,"Anabhijjhā hi mūlaṃ patvā alobho kusalamūlaṃ hoti, abyāpādo adoso kusalamūlaṃ, sammādiṭṭhi amoho kusalamūlaṃ. "
  7314. 567314,120,949,2,8,1,59,5,{Ārammaṇato}ti pāṇātipātādīnaṃ ārammaṇāneva etesaṃ ārammaṇāni.
  7315. 567315,120,949,9,14,1,42,5,Vītikkamitabbatoyeva hi veramaṇī nāma hoti.
  7316. 567316,120,949,15,28,1,133,12,"Yathā pana nibbānārammaṇo ariyamaggo kilese pajahati, evaṃ jīvitindriyādiārammaṇāpete kammapathā pāṇātipātādīni dussīlyāni pajahantīti. "
  7317. 567317,120,950,2,10,1,56,7,{Vedanāto}ti sabbe sukhavedanā vā honti majjhattavedanā vā.
  7318. 567318,120,950,11,18,1,42,7,Kusalaṃ patvā hi dukkhā vedanā nāma natthi.
  7319. 567319,120,951,2,12,1,96,8,{Mūlato}ti paṭipāṭiyā satta ñāṇasampayuttacittena viramantassa alobhaadosaamohavasena timūlā honti.
  7320. 567320,120,951,13,17,1,59,4,Ñāṇavippayuttacittena viramantassa alobhādosavasena dvimūlā.
  7321. 567321,120,951,18,23,1,70,5,Anabhijjhā ñāṇasampayuttacittena viramantassa adosaamohavasena dvimūlā.
  7322. 567322,120,951,24,28,1,54,4,Ñāṇavippayuttacittena viramantassa adosavasena ekamūlā.
  7323. 567323,120,951,29,36,1,41,7,Alobho pana attanāva attano mūlaṃ na hoti.
  7324. 567324,120,951,37,40,1,21,3,Abyāpādepi eseva nayo.
  7325. 567325,120,951,41,44,1,40,3,Sammādiṭṭhi alobhādosavasena dvimūlāvāti.
  7326. 567326,120,952,2,4,1,30,2,Kusalakammapathakathā niṭṭhitā.
  7327. 567327,120,953,2,4,1,0,0,41.
  7328. 567328,120,954,2,20,1,209,17,"Evaṃ dasakusalakammapathavasena sīlaṃ dassetvā idāni nekkhammādīnaṃ arahattamaggapariyosānānaṃ sattatiṃsadhammānaṃ vasena dassetuṃ nekkhammena kāmacchandaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ, avītikkamaṭṭhena sīlan tiādimāha. "
  7329. 567329,120,954,21,33,1,97,11,"Tattha yasmā nekkhammena kāmacchandaṃ saṃvarati na vītikkamati, tasmā nekkhammaṃ sīlanti adhippāyo. "
  7330. 567330,120,954,34,40,1,48,5,"Paccattatthe vā karaṇavacanaṃ, nekkhammanti attho. "
  7331. 567331,120,954,41,46,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  7332. 567332,120,954,47,58,1,108,11,Pāḷiyaṃ pana nekkhammaabyāpāde dassetvā heṭṭhā vuttanayattā sesaṃ saṅkhipitvā ante arahattamaggoyeva dassito.
  7333. 567333,120,955,2,16,1,139,14,Evaṃ saṃvaraavītikkamavasena sīlaṃ dassetvā idāni tesaṃyeva dvinnaṃ pabhedadassanatthaṃ pañca sīlāni pāṇātipātassa pahānaṃ sīlan tiādimāha.
  7334. 567334,120,955,17,40,1,175,19,"Ettha ca pāṇātipātassa pahānaṃ sīlaṃ, pāṇātipātā veramaṇī sīlaṃ, pāṇātipātassa paṭipakkhacetanā sīlaṃ, pāṇātipātassa saṃvaro sīlaṃ, pāṇātipātassa avītikkamo sīlanti yojanā kātabbā. "
  7335. 567335,120,955,41,52,1,93,11,Pahānan ti ca koci dhammo nāma natthi aññatra vuttappakārānaṃ pāṇātipātādīnaṃ anuppādamattato.
  7336. 567336,120,955,53,77,1,212,22,"Yasmā pana taṃ taṃ pahānaṃ tassa tassa kusalassa dhammassa patiṭṭhānaṭṭhena upadhāraṇaṃ hoti, vippakiṇṇasabhāvākaraṇena ca samodhānaṃ, tasmā pubbe vutteneva upadhāraṇasamodhānasaṅkhātena sīlanaṭṭhena sīlanti vuttaṃ. "
  7337. 567337,120,955,78,97,1,186,19,Itare cattāro dhammā tato tato veramaṇivasena tassa tassa saṃvaravasena tadubhayasampayuttacetanāvasena taṃ taṃ avītikkamantassa avītikkamavasena ca cetaso pavattisabhāvaṃ sandhāya vuttā.
  7338. 567338,120,956,2,7,1,36,5,Atha vā pahānampi dhammato atthiyeva.
  7339. 567339,120,956,8,9,1,6,1,Kathaṃ?
  7340. 567340,120,956,10,19,1,75,8,"Pahīyate anena pāṇātipātādipaṭipakkho, pajahati vā taṃ paṭipakkhanti pahānaṃ. "
  7341. 567341,120,956,20,22,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  7342. 567342,120,956,23,26,1,22,3,Sabbepi kusalā khandhā.
  7343. 567343,120,956,27,53,1,155,19,"Aññe pana ācariyā‘‘ nekkhammādīsupi‘ veramaṇī sīlan’ ti vacanamattaṃ gahetvā sabbakusalesupi niyatayevāpanakabhūtā virati nāma atthī’’ ti vadanti, na tathā idhāti. "
  7344. 567344,120,956,54,63,1,99,8,Evamimehi pahānādīhi pañcahi padehi visesetvā pariyantāpariyantasīladvaye apariyantasīlameva vuttaṃ.
  7345. 567345,120,956,64,80,1,115,13,Tasmā eva hi evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṃvattanti… pe… sacchikātabbaṃ sacchikaronto {sikkhatī}ti vuttaṃ.
  7346. 567346,120,957,2,49,1,182,18,"Tattha avippaṭisārāya {saṃvattantī}ti‘‘ saṃvaro avippaṭisāratthāyā’’ ti( pari.366) ca‘‘ avippaṭisāratthāni kho, ānanda, kusalāni sīlāni avippaṭisārānisaṃsānī’’ ti( a. ni.10.1;11.1) ca vacanato avippaṭisāratthāya saṃvattanti."
  7347. 567347,120,957,50,85,1,105,13,‘‘ Avippaṭisāro pāmojjatthāyā’’ ti( pari.366) ca‘‘ yoniso manasikaroto pāmojjaṃ jāyatī’’ ti( paṭi. ma.1.74) ca vacanato pāmojjāya saṃvattanti.
  7348. 567348,120,957,86,138,1,83,12,‘‘ Pāmojjaṃ pītatthāyā’’ ti ( pari.366) ca‘‘ pamuditassa pīti jāyatī’’ ti( a. ni.5.26; saṃ. ni.5.376; dī. ni.3.322) ca vacanato pītiyā saṃvattanti.
  7349. 567349,120,957,139,189,1,94,12,‘‘ Pīti passaddhatthāyā’’ ti( pari.366) ca‘‘ pītimanassa kāyo passambhatī’’ ti( a. ni.5.26; saṃ. ni.5.376; dī. ni.3.322) ca vacanato passaddhiyā saṃvattanti.
  7350. 567350,120,957,190,240,1,94,12,‘‘ Passaddhi sukhatthāyā’’ ti( pari.366) ca‘‘ passaddhakāyo sukhaṃ vedetī’’ ti( a. ni.5.26; saṃ. ni.5.376; dī. ni.3.322) ca vacanato somanassāya saṃvattanti.
  7351. 567351,120,957,241,245,1,39,4,Cetasikaṃ sukhañhi somanassanti vuccati.
  7352. 567352,120,957,246,251,1,32,4,{Āsevanāyā}ti bhusā sevanā āsevanā.
  7353. 567353,120,957,252,254,1,13,2,Kassa āsevanā?
  7354. 567354,120,957,255,261,1,60,6,Anantaraṃ somanassavacanena sukhassa vuttattā sukhaṃ siddhaṃ.
  7355. 567355,120,957,262,302,1,74,11,‘‘ Sukhino cittaṃ samādhiyatī’’ ti( a. ni.5.26; saṃ. ni.5.376; dī. ni.3.322) ca vacanato tena sukhena samādhi siddho hoti.
  7356. 567356,120,957,303,307,1,33,4,Evaṃ siddhassa samādhissa āsevanā.
  7357. 567357,120,957,308,316,1,78,7,"Tassa samādhissa āsevanāya saṃvattanti, paguṇabalavabhāvāya saṃvattantīti attho. "
  7358. 567358,120,957,317,322,1,39,4,{Bhāvanāyā}ti tasseva samādhissa vuddhiyā.
  7359. 567359,120,957,323,329,1,54,5,{Bahulīkammāyā}ti tasseva samādhissa punappunaṃ kiriyāya.
  7360. 567360,120,957,330,337,1,107,7,Avippaṭisārādipavattiyā mūlakāraṇaṃ hutvā samādhissa saddhindriyādialaṅkārasādhanena alaṅkārāya saṃvattanti.
  7361. 567361,120,957,338,343,1,73,5,Avippaṭisārādikassa samādhisambhārassa sādhanena parikkhārāya saṃvattanti.
  7362. 567362,120,957,344,370,1,108,13,‘‘ Ye ca kho ime pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā’’ tiādīsu( ma. ni.1.192) viya hi ettha sambhārattho parikkhārasaddo.
  7363. 567363,120,957,371,392,1,69,7,"‘‘ Ratho sīlaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo’’ tiādīsu( saṃ. ni.3.54) pana alaṅkārattho."
  7364. 567364,120,957,393,412,1,67,6,‘‘ Sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṃ hotī’’ tiādīsu( a. ni.7.67) parivārattho.
  7365. 567365,120,957,413,420,1,66,7,Idha pana alaṅkāraparivārānaṃ visuṃ āgatattā sambhāratthoti vuttaṃ.
  7366. 567366,120,957,421,424,1,29,3,Sambhārattho ca paccayatthoti.
  7367. 567367,120,957,425,429,1,91,4,Mūlakāraṇabhāveneva samādhisampayuttaphassādidhammasampattisādhanena parivārāya saṃvattanti.
  7368. 567368,120,957,430,439,1,117,9,Samādhissa vipassanāya ca padaṭṭhānabhāvapāpanena vasībhāvapāpanena ca paripuṇṇabhāvasādhanato pāripūriyā saṃvattanti.
  7369. 567369,120,958,2,54,1,283,26,"Evaṃ sīlūpanissayena sabbākāraparipūraṃ samādhiṃ dassetvā idāni‘‘ samāhite citte yathābhūtaṃ jānāti passati, yathābhūtaṃ jānaṃ passaṃ nibbindati, nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccatī’’ ti( paṭi. ma.1.73; dī. ni.3.359) vacanato sīlamūlakāni samādhipadaṭṭhānāni yathābhūtañāṇadassanādīni dassento {ekantanibbidāyā}tiādimāha. "
  7370. 567370,120,958,55,65,1,85,8,Nibbidāya hi dassitāya tassā padaṭṭhānabhūtaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ dassitameva hoti.
  7371. 567371,120,958,66,71,1,38,5,Tasmiñhi asiddhe nibbidā na sijjhatīti.
  7372. 567372,120,958,72,75,1,23,3,Tāni pana vuttatthāneva.
  7373. 567373,120,958,76,79,1,59,3,Yathābhūtañāṇadassanaṃ panettha sappaccayanāmarūpapariggaho.
  7374. 567374,120,959,2,19,1,205,17,Evaṃ amatamahānibbānapariyosānaṃ sīlappayojanaṃ dassetvā idāni tassa sīlassa adhisīlasikkhābhāvaṃ tammūlakā ca adhicittaadhipaññāsikkhā dassetukāmo evarūpānaṃ sīlānaṃ saṃvarapārisuddhi adhisīlan tiādimāha.
  7375. 567375,120,959,20,24,1,47,4,Tattha saṃvaroyeva pārisuddhi saṃvarapārisuddhi.
  7376. 567376,120,959,25,37,1,139,12,Evarūpānaṃ apariyantabhūtānaṃ vivaṭṭanissitānaṃ sīlānaṃ saṃvarapārisuddhi vivaṭṭanissitattā sesasīlato adhikaṃ sīlanti adhisīlan ti vuccati.
  7377. 567377,120,959,38,56,1,175,17,"Saṃvarapārisuddhiyā ṭhitaṃ cittan ti edisāya sīlasaṃvarapārisuddhiyā patiṭṭhitaṃ cittaṃ suṭṭhu avippaṭisārādīnaṃ āvahanato na vikkhepaṃ gacchati, samādhismiṃ patiṭṭhātīti attho. "
  7378. 567378,120,959,57,60,1,44,3,Avikkhepoyeva pārisuddhi avikkhepapārisuddhi.
  7379. 567379,120,959,61,70,1,90,9,So sabbamalavirahito nibbedhabhāgiyo samādhi sesasamādhito adhikattā adhicittan ti vuccati.
  7380. 567380,120,959,71,75,1,36,4,Cittasīsena hettha samādhi niddiṭṭho.
  7381. 567381,120,959,76,94,1,186,16,"Saṃvarapārisuddhiṃ sammā {passatī}ti parisuddhaṃ sīlasaṃvaraṃ ñātapariññāvasena tīraṇapariññāvasena ca sammā passati, evameva avikkhepapārisuddhisaṅkhātaṃ parisuddhaṃ samādhiṃ sammā passati. "
  7382. 567382,120,959,95,101,1,63,6,Evaṃ passato cassa dassanasaṅkhātā pārisuddhi dassanapārisuddhi.
  7383. 567383,120,959,102,108,1,48,5,Sāyeva sesapaññāya adhikattā {adhipaññā}ti vuccati.
  7384. 567384,120,959,109,115,1,47,5,Yo {tatthā}ti yo tattha saṃvaraavikkhepadassanesu.
  7385. 567385,120,959,116,119,1,26,2,{Saṃvaraṭṭho}ti saṃvarabhāvo.
  7386. 567386,120,959,120,124,1,45,4,Evameva avikkhepaṭṭhadassanaṭṭhā ca veditabbā.
  7387. 567387,120,959,125,128,1,34,3,Adhisīlameva sikkhā adhisīlasikkhā.
  7388. 567388,120,959,129,132,1,22,3,Evaṃ itarāpi veditabbā.
  7389. 567389,120,960,2,16,1,111,13,Evaṃ tisso sikkhāyo dassetvā idāni tāsaṃ pāripūrikkamaṃ dassetuṃ imā tisso sikkhāyo āvajjanto {sikkhatī}tiādimāha.
  7390. 567390,120,960,17,75,1,457,46,"Tassattho– paccekaṃ paripūretuṃ āvajjantopi sikkhati nāma, āvajjetvā‘‘ ayaṃ nāma sikkhā’’ ti jānantopi sikkhati nāma, jānitvā punappunaṃ passantopi sikkhati nāma, passitvā yathādiṭṭhaṃ paccavekkhantopi sikkhati nāma, paccavekkhitvā tattheva cittaṃ acalaṃ katvā patiṭṭhapentopi sikkhati nāma, taṃtaṃsikkhāsampayuttasaddhāvīriyasatisamādhipaññāhi sakasakakiccaṃ karontopi sikkhati nāma, abhiññeyyābhijānanādikālepi taṃ taṃ kiccaṃ karonto tissopi sikkhāyo sikkhati nāmāti . "
  7391. 567391,120,960,76,82,1,38,4,Puna pañca {sīlānī}tiādīni vuttatthāneva.
  7392. 567392,120,960,83,96,1,128,12,Arahattamaggena sabbakilesānan tiādīsu pana arahantānaṃ suṭṭhu vippaṭisārādiabhāvato āsevanādibhāvato ca tāni padāni yujjanteva.
  7393. 567393,120,960,97,104,1,88,6,{Ekantanibbidāyā}tiādīni pana satipaṭṭhānasammappadhānāni viya maggakkhaṇeyeva yojetabbāni.
  7394. 567394,120,961,2,4,1,0,0,42.
  7395. 567395,120,962,2,22,1,208,17,"Saṃvarapārisuddhiṃ sammā passati, avikkhepapārisuddhiṃ sammā {passatī}ti idaṃ pana vacanadvayaṃ phalasamāpattatthāya vipassanāvasena yojetabbaṃ, dutiyavacanaṃ pana nirodhasamāpattatthāya vipassanāvasenāpi yujjati. "
  7396. 567396,120,962,23,39,1,132,11,Āvajjanto {sikkhatī}tiādīsu pañcasu vacanesu arahato sikkhitabbābhāvepi asekkhasīlakkhandhādisabhāvato‘‘ sikkhatī’’ ti vuttanti veditabbaṃ.
  7397. 567397,120,962,40,48,1,76,7,Saddhāya adhimuccanto {sikkhatī}tiādīni pana maggakkhaṇaññeva sandhāya vuttāni.
  7398. 567398,120,962,49,55,1,83,6,Aññānipi upacārappanāvipassanāmaggavasena vuttāni vacanāni yathāyogaṃ yojetabbānīti.
  7399. 567399,120,963,2,4,1,35,2,Sīlamayañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7400. 567400,120,964,2,4,1,36,2,3 . Samādhibhāvanāmayañāṇaniddesavaṇṇanā
  7401. 567401,120,965,2,18,1,116,11,43. Samādhibhāvanāmayañāṇaniddese ādito tāva ekakato paṭṭhāya yāva dasakā samādhippabhedaṃ dassento eko {samādhī}tiādimāha.
  7402. 567402,120,965,19,34,1,121,13,"Tattha cittassa {ekaggatā}ti nānārammaṇavikkhepābhāvato ekaṃ ārammaṇaṃ aggaṃ uttamaṃ assāti ekaggo, ekaggassa bhāvo ekaggatā. "
  7403. 567403,120,965,35,50,1,71,10,"Sā pana ekaggatā cittassa, na sattassāti dassanatthaṃ‘‘ cittassā’’ ti vuttaṃ. "
  7404. 567404,120,965,51,64,1,104,11,"Duke {lokiyo}ti loko vuccati lujjanapalujjanaṭṭhena vaṭṭaṃ, tasmiṃ pariyāpannabhāvena loke niyuttoti lokiyo. "
  7405. 567405,120,965,65,75,1,79,8,"{Lokuttaro}ti uttiṇṇoti uttaro, loke apariyāpannabhāvena lokato uttaroti lokuttaro. "
  7406. 567406,120,965,76,83,1,52,7,Tike savitakko ca so savicāro cāti savitakkasavicāro.
  7407. 567407,120,965,84,86,1,20,2,Evaṃ avitakkaavicāro.
  7408. 567408,120,965,87,102,1,125,14,"Vitakkavicāresu vicārova mattā pamāṇaṃ etassāti vicāramatto, vicārato utthari vitakkena saddhiṃ sampayogaṃ na gacchatīti attho. "
  7409. 567409,120,965,103,109,1,51,6,Avitakko ca so vicāramatto cāti avitakkavicāramatto.
  7410. 567410,120,965,110,114,1,33,4,Tīsupi vicchedaṃ katvāpi paṭhanti.
  7411. 567411,120,965,115,118,1,24,2,Catukkapañcakā vuttatthā .
  7412. 567412,120,965,119,140,1,194,19,"Chakke punappunaṃ uppajjanato satiyeva anussati, pavattitabbaṭṭhānamhiyeva vā pavattattā saddhāpabbajitassa kulaputtassa anurūpā satītipi anussati, buddhaṃ ārabbha uppannā anussati ba uddhānussati. "
  7413. 567413,120,965,141,145,1,52,4,Arahatādibuddhaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  7414. 567414,120,965,146,158,1,124,11,Tassā buddhānussatiyā vasena cittassa ekaggatāyeva uddhaccasaṅkhātassa vikkhepassa paṭipakkhabhāvato na vikkhepoti avikkhepo.
  7415. 567415,120,965,159,164,1,46,5,Dhammaṃ ārabbha uppannā anussati dhammānussati.
  7416. 567416,120,965,165,169,1,56,4,Svākkhātatādidhammaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  7417. 567417,120,965,170,175,1,46,5,Saṅghaṃ ārabbha uppannā anussati saṅghānussati.
  7418. 567418,120,965,176,181,1,59,4,Suppaṭipannatādisaṅghaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ .
  7419. 567419,120,965,182,187,1,42,5,Sīlaṃ ārabbha uppannā anussati sīlānussati.
  7420. 567420,120,965,188,193,1,59,5,Attano akhaṇḍatādisīlaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  7421. 567421,120,965,194,199,1,42,5,Cāgaṃ ārabbha uppannā anussati cāgānussati.
  7422. 567422,120,965,200,205,1,61,5,Attano muttacāgatādicāgaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  7423. 567423,120,965,206,211,1,45,5,Devatā ārabbha uppannā anussati devatānussati.
  7424. 567424,120,965,212,220,1,81,8,Devatā sakkhiṭṭhāne ṭhapetvā attano saddhādiguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  7425. 567425,120,966,2,19,1,123,11,"Sattake {samādhikusalatā}ti ekavidhādibhedena anekabhede samādhimhi‘‘ ayamevaṃvidho samādhi, ayamevaṃvidho samādhī’’ ti chekabhāvo. "
  7426. 567426,120,966,20,22,1,41,2,Samādhiparicchedakapaññāyetaṃ adhivacanaṃ.
  7427. 567427,120,966,23,26,1,51,3,Samādhiuppādanavidhānepi chekabhāvo samādhikusalatā.
  7428. 567428,120,967,2,9,1,76,6,Samādhissa {samāpattikusalatā}ti uppāditassa samādhissa samāpajjane chekabhāvo.
  7429. 567429,120,967,10,14,1,34,4,Etena samāpajjanavasitā vuttā hoti.
  7430. 567430,120,968,2,11,1,93,8,Samādhissa {ṭhitikusalatā}ti samāpannassa samādhissa santativasena yathāruci ṭhapane chekabhāvo.
  7431. 567431,120,968,12,16,1,33,4,Etena adhiṭṭhānavasitā vuttā hoti.
  7432. 567432,120,968,17,30,1,95,12,"Atha vā nimittaggahaṇena cassa puna te ākāre sampādayato appanāmattameva ijjhati, na ciraṭṭhānaṃ. "
  7433. 567433,120,968,31,37,1,67,6,Ciraṭṭhānaṃ pana samādhiparipanthānaṃ dhammānaṃ suvisodhitattā hoti.
  7434. 567434,120,968,38,88,1,461,44,"Yo hi bhikkhu kāmādīnavapaccavekkhaṇādīhi kāmacchandaṃ na suṭṭhu vikkhambhetvā, kāyapassaddhivasena kāyaduṭṭhullaṃ na suppaṭippassaddhaṃ katvā, ārambhadhātumanasikārādivasena thinamiddhaṃ na suṭṭhu paṭivinodetvā, samathanimittamanasikārādivasena uddhaccakukkuccaṃ na suṭṭhu samūhataṃ katvā, aññepi samādhiparipanthe dhamme na suṭṭhu visodhetvā jhānaṃ samāpajjati, so avisodhitaṃ āsayaṃ paviṭṭhabhamaro viya, asuddhaṃ uyyānaṃ paviṭṭharājā viya ca khippameva nikkhamati. "
  7435. 567435,120,968,89,114,1,205,22,"Yo pana samādhiparipanthe dhamme suṭṭhu visodhetvā jhānaṃ samāpajjati, so suvisodhitaṃ āsayaṃ paviṭṭhabhamaro viya, suparisuddhaṃ uyyānaṃ paviṭṭharājā viya ca sakalampi divasabhāgaṃ antosamāpattiyaṃyeva hoti. "
  7436. 567436,120,968,115,117,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  7437. 567437,120,969,2,11,1,66,7,"‘ ‘ Kāmesu chandaṃ paṭighaṃ vinodaye, uddhaccathīnaṃ vicikicchapañcamaṃ; "
  7438. 567438,120,970,2,13,1,61,7,"Vivekapāmojjakarena cetasā, rājāva suddhantagato tahiṃ rame’’ ti . "
  7439. 567439,120,971,2,23,1,160,16,Tasmā ‘‘ ciraṭṭhitikāmena pāripanthikadhamme sodhetvā jhānaṃ samāpajjitabban’’ ti vuttattā taṃ vidhiṃ sampādetvā samādhissa ciraṭṭhitikaraṇe chekabhāvoti vuttaṃ hoti.
  7440. 567440,120,972,2,14,1,142,11,Samādhissa {vuṭṭhānakusalatā}ti santativasena yathāruci pavattassa samādhissa yathāparicchinnakāleyeva vuṭṭhānena samādhissa vuṭṭhāne chekabhāvo.
  7441. 567441,120,972,15,40,1,94,12,‘‘ Yassa hi dhammaṃ puriso vijaññā’’ tiādīsu( jā.1.10.152) viya nissakkatthe vā sāmivacanaṃ katanti veditabbanti.
  7442. 567442,120,972,41,45,1,31,4,Etena vuṭṭhānavasitā vuttā hoti.
  7443. 567443,120,973,2,8,1,60,5,Samādhissa {kallatākusalatā}ti agilānabhāvo arogabhāvo kallatā.
  7444. 567444,120,973,9,13,1,28,4,Gilāno hi akallakoti vuccati.
  7445. 567445,120,973,14,31,1,40,6,"Vinayepi vuttaṃ‘‘ nāhaṃ, bhante, akallako’’ ti( pārā.151). "
  7446. 567446,120,973,32,67,1,264,21,"Anaṅgaṇasuttavatthasuttesu( ma. ni.1.57 ādayo,70 ādayo) vuttānaṃ jhānapaṭilābhapaccanīkānaṃ pāpakānaṃ icchāvacarānaṃ abhāvena ca abhijjhādīnaṃ cittassa upakkilesānaṃ vigamena ca samādhissa agilānabhāvakaraṇe chekabhāvo samādhissa kallatākusalatā, kilesagelaññarahitabhāve kusalatāti vuttaṃ hoti. "
  7447. 567447,120,973,68,75,1,65,6,Atha vā {kallatā}ti kammaññatā kammaññatāpariyāyattā kallavacanassa.
  7448. 567448,120,973,76,124,1,91,12,‘‘ Yā cittassa akallatā akammaññatā’’ ti( dha. sa.1162) hi vuttaṃ‘‘ kallacittaṃ muducittaṃ vinīvaraṇacittan’’ ti( dī. ni.1.298; ma. ni.2.395; mahāva.26) ca.
  7449. 567449,120,973,125,128,1,29,3,Ettha kallasaddo kammaññattho.
  7450. 567450,120,973,129,161,1,422,30,"Tasmā kasiṇānulomato kasiṇapaṭilomato kasiṇānulomapaṭilomato jhānānulomato jhānapaṭilomato jhānānulomapaṭilomato jhānukkantikato kasiṇukkantikato jhānakasiṇukkantikato aṅgasaṅkantito ārammaṇasaṅkantito aṅgārammaṇasaṅkantito aṅgavavatthānato ārammaṇavavatthānatoti imehi cuddasahi ākārehi, aṅgārammaṇavavatthānatoti iminā saha pañcadasahi vā ākārehi cittaparidamanena samādhissa kammaññabhāvakaraṇe kusalabhāvoti vuttaṃ hoti. "
  7451. 567451,120,974,2,18,1,162,15,Samādhissa {gocarakusalatā}ti samādhissa gocaresu kasiṇādīsu ārammaṇesu taṃ taṃ jhānaṃ samāpajjitukāmatāya yathāruci āvajjanakaraṇavasena tesu ārammaṇesu chekabhāvo.
  7452. 567452,120,974,19,24,1,51,5,Etena kasiṇāvajjanavasena āvajjanavasitā vuttā hoti.
  7453. 567453,120,974,25,40,1,128,14,Atha vā tasmiṃ tasmiṃ disābhāge kasiṇapharaṇavasena evaṃ phuṭṭhassa kasiṇassa ciraṭṭhānavasena ca samādhissa gocaresu chekabhāvo.
  7454. 567454,120,975,2,12,1,135,8,Samādhissa {abhinīhārakusalatā}ti ekattanayena heṭṭhāheṭṭhāsamādhiṃ uparūparisamādhibhāvūpanayanena abhinīharaṇe abhininnāmane chekabhāvo.
  7455. 567455,120,975,13,42,1,344,26,"Upacārajjhānañhi vasippattaṃ paṭhamajjhānatthāya vipassanatthāya vā abhinīharati, evaṃ paṭhamajjhānādīni dutiyajjhānādiatthāya vipassanatthāya vā, catutthajjhānaṃ arūpasamāpattatthāya abhiññatthāya vipassanatthāya vā, ākāsānañcāyatanādayo viññāṇañcāyatanādiatthāya vipassanatthāya vā abhinīharatīti evaṃ samādhissa tattha tattha abhinīhārakusalatā. "
  7456. 567456,120,975,43,60,1,121,15,"Yasmā pana kusalatā nāma paññā, sā samādhi na hoti, tasmā samādhipariṇāyakapaññāvasena sattavidho samādhi vuttoti veditabbo. "
  7457. 567457,120,976,2,16,1,90,11,"Keci pana ācariyā‘‘ samādhikusalatāti yena manasikārena cittaṃ na vikkhipati, tattha kusalatā. "
  7458. 567458,120,976,17,26,1,93,8,"Samāpattikusalatāti yena manasikārena samāpajjantassa jhānaṅgāni pātubhavanti, tattha kusalatā. "
  7459. 567459,120,976,27,37,1,78,9,"Ṭhitikusalatāti yena manasikārena appito samādhi na vikkhipati, tattha kusalatā. "
  7460. 567460,120,976,38,62,1,241,20,"Vuṭṭhānakusalatāti nīvaraṇavuṭṭhānaṃ jānāti paṭhamajjhāne, aṅgavuṭṭhānaṃ jānāti tīsu jhānesu, ārammaṇavuṭṭhānaṃ jānāti arūpasamāpattīsu, vikkhepavuṭṭhānaṃ jānāti visayādhimattesu, sacchandavuṭṭhānaṃ jānāti pariyantakāle ca avasānakaraṇīyakāle ca. "
  7461. 567461,120,976,63,75,1,134,11,Kallatākusalatāti cittaphāsutāya sarīraphāsutāya āhāraphāsutāya senāsanaphāsutāya puggalaphāsutāya ca samādhissa kallatā hotīti jānāti.
  7462. 567462,120,976,76,88,1,96,10,"Gocarakusalatāti ārammaṇassa paricchedaṃ kātuṃ jānāti, disāpharaṇaṃ kātuṃ jānāti, vaḍḍhetuṃ jānāti. "
  7463. 567463,120,976,89,110,1,210,19,"Abhinīhārakusalatāti tattha tattha sammā manasikārena cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti, upacāre vasippatte paṭhamajjhāne abhinīharati, evaṃ uparūparijhānesu abhiññāsu arūpasamāpattīsu vipassanāsu ca abhinīharati. "
  7464. 567464,120,976,111,122,1,77,9,Evaṃ tattha tattha abhinīhārakusalatā’’ ti evametesaṃ padānaṃ atthaṃ vaṇṇayanti.
  7465. 567465,120,977,2,4,1,22,2,Aṭṭhakaṃ vuttatthameva.
  7466. 567466,120,977,5,13,1,44,5,Navake {rūpāvacaro}ti‘‘ katame dhammā rūpāvacarā?
  7467. 567467,120,977,14,37,1,134,13,Heṭṭhato brahmapārisajjaṃ pariyantaṃ karitvā uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā’’ tiādinā( dha. sa.1289) nayena vuttesu rūpāvacaradhammesu pariyāpanno.
  7468. 567468,120,977,38,49,1,84,9,"Tatrāyaṃ vacanattho– rūpakkhandhasaṅkhātaṃ rūpaṃ ettha avacarati, na kāmoti rūpāvacaro. "
  7469. 567469,120,977,50,71,1,66,8,Rūpakkhandhopi hi rūpanti vuccati‘‘ rūpakkhandho rūpan’’ tiādīsu( yama.1. khandhayamaka.2) viya.
  7470. 567470,120,977,72,82,1,213,10,So pana brahmapārisajjabrahmapurohitamahābrahmānaṃ parittābhaappamāṇābhaābhassarānaṃ parittasubhaappamāṇasubhasubhakiṇhānaṃ asaññasattavehapphalānaṃ avihātappasudassasudassīakaniṭṭhānañca vasena soḷasavidho padeso.
  7471. 567471,120,977,83,100,1,102,12,"So rūpāvacarasaṅkhāto padeso uttarapadalopaṃ katvā‘‘ rūpan’’ ti vuccati, tasmiṃ rūpe avacaratīti rūpāvacaro. "
  7472. 567472,120,977,101,108,1,49,6,"Rūpabhavo vā rūpaṃ, tasmiṃ avacaratīti rūpāvacaraṃ. "
  7473. 567473,120,977,109,146,1,281,33,"Kiñcāpi hi eso samādhi kāmabhavepi avacarati, yathā pana saṅgāme avacaraṇato saṅgāmāvacaroti laddhanāmo nāgo nagare carantopi saṅgāmāvacaroti vuccati, thalacarā jalacarā ca pāṇino athale ajale ca ṭhitāpi thalacarā jalacarāti vuccanti, evamayaṃ aññattha avacarantopi rūpāvacaroti vutto. "
  7474. 567474,120,977,147,153,1,65,6,Apica rūpabhavasaṅkhāte rūpe paṭisandhiṃ avacāretītipi rūpāvacaro.
  7475. 567475,120,977,154,157,1,13,2,{Hīno}ti lāmako.
  7476. 567476,120,977,158,162,1,32,4,Hīnuttamānaṃ majjhe bhavo majjho.
  7477. 567477,120,977,163,167,1,29,3,"Majjhimotipi pāṭho, soyevattho. "
  7478. 567478,120,977,168,174,1,40,5,"Padhānabhāvaṃ nīto paṇīto, uttamoti attho. "
  7479. 567479,120,977,175,179,1,32,4,Ete pana āyūhanavasena veditabbā.
  7480. 567480,120,977,180,197,1,87,16,"Yassa hi āyūhanakkhaṇe chando vā hīno hoti vīriyaṃ vā cittaṃ vā vīmaṃsā vā, so hīno nāma. "
  7481. 567481,120,977,198,205,1,36,6,"Yassa te dhammā majjhimā, so majjhimo. "
  7482. 567482,120,977,206,212,1,22,4,"Yassa paṇītā, so paṇīto. "
  7483. 567483,120,977,213,223,1,75,8,"Uppāditamatto vā hīno, nātisubhāvito majjhimo, atisubhāvito vasippatto paṇīto. "
  7484. 567484,120,977,224,228,1,50,4,Arūpāvacaro rūpāvacare vuttanayānusārena veditabbo.
  7485. 567485,120,978,2,32,1,217,24,"Suññato {samādhī}tiādīsu‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā dukkhā anattā’’ ti vipassanāpaṭipāṭiyā vipassantassa anattānupassanāya maggavuṭṭhāne jāte yasmā sā vipassanā attavirahitesu saṅkhāresu suññato pavattā, tasmā suññatā nāma hoti. "
  7486. 567486,120,978,33,44,1,92,10,"Tāya siddho ariyamaggasamādhi suññato samādhi nāma hoti, suññatavasena pavattasamādhīti attho. "
  7487. 567487,120,978,45,50,1,41,5,Vipassanāya pavattākārena hi so pavattati.
  7488. 567488,120,978,51,65,1,117,12,"Aniccānupassanāya maggavuṭṭhāne jāte yasmā sā vipassanā niccanimittapaṭipakkhavasena pavattā, tasmā animittā nāma hoti. "
  7489. 567489,120,978,66,77,1,93,10,"Tāya siddho ariyamaggasamādhi animitto samādhi nāma hoti, niccanimittavirahito samādhīti attho. "
  7490. 567490,120,978,78,83,1,41,5,Vipassanāya pavattākārena hi so pavattati.
  7491. 567491,120,978,84,97,1,114,12,"Dukkhānupassanāya maggavuṭṭhāne jāte yasmā sā vipassanā paṇidhipaṭipakkhavasena pavattā, tasmā appaṇihitā nāma hoti. "
  7492. 567492,120,978,98,109,1,90,10,"Tāya siddho ariyamaggasamādhi appaṇihito samādhi nāma hoti, paṇidhivirahito samādhīti attho. "
  7493. 567493,120,978,110,115,1,41,5,Vipassanāya pavattākārena hi so pavattati.
  7494. 567494,120,978,116,126,1,82,10,Tādisā eva tayo phalasamādhayopi etehiyeva tīhi samādhīhi gahitā hontīti veditabbā.
  7495. 567495,120,978,127,133,1,57,6,Lokuttarasamādhīnaṃ pana paṇītattā hīnādibhedo na uddhaṭo.
  7496. 567496,120,979,2,24,1,219,19,"Dasake {uddhumātakasaññāvasenā}tiādīsu bhastā viya vāyunā uddhaṃ jīvitapariyādānā yathānukkamaṃ samuggatena sūnabhāvena uddhumātattā uddhumātaṃ, uddhumātameva uddhumātakaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ uddhumātanti uddhumātakaṃ. "
  7497. 567497,120,979,25,28,1,42,3,Tathārūpassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7498. 567498,120,979,29,41,1,100,10,"Vinīlaṃ vuccati viparibhinnavaṇṇaṃ, vinīlameva vinīlakaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ vinīlanti vinīlakaṃ. "
  7499. 567499,120,979,42,55,1,158,11,"Maṃsussadaṭṭhānesu rattavaṇṇassa, pubbasannicayaṭṭhānesu setavaṇṇassa, yebhuyyena ca nīlavaṇṇassa nīlaṭṭhāne nīlasāṭakapārutasseva chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ. "
  7500. 567500,120,979,56,69,1,116,10,"Paribhinnaṭṭhānesu vissandamānapubbaṃ vipubbaṃ, vipubbameva vipubbakaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ vipubbanti vipubbakaṃ. "
  7501. 567501,120,979,70,73,1,42,3,Tathārūpassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7502. 567502,120,979,74,89,1,126,12,"Vicchiddaṃ vuccati dvidhā chindanena apadhāritaṃ, vicchiddameva vicchiddakaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ vicchiddanti vicchiddakaṃ. "
  7503. 567503,120,979,90,94,1,48,4,Vemajjhe chinnassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7504. 567504,120,979,95,108,1,110,12,"Ito ca etto ca vividhākārena soṇasiṅgālādīhi khāyitanti vikkhāyitaṃ, vikhāyitanti vattabbe vikkhāyitanti vuttaṃ. "
  7505. 567505,120,979,109,117,1,81,7,"Vikkhāyitameva vikkhāyitakaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ vikkhāyitanti vikkhāyitakaṃ. "
  7506. 567506,120,979,118,121,1,42,3,Tathārūpassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7507. 567507,120,979,122,134,1,105,10,"Vividhaṃ khittaṃ vikkhittaṃ, vikkhittameva vikkhittakaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ vikkhittanti vikkhittakaṃ. "
  7508. 567508,120,979,135,147,1,97,12,Aññena hatthaṃ aññena pādaṃ aññena sīsanti evaṃ tato tato khittassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7509. 567509,120,979,148,154,1,60,5,Hatañca taṃ purimanayeneva vikkhittakañcāti hatavikkhittakaṃ.
  7510. 567510,120,979,155,163,1,101,8,Kākapadākārena aṅgapaccaṅgesu satthena hanitvā vuttanayena vikkhittassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7511. 567511,120,979,164,172,1,60,8,Lohitaṃ kirati vikkhipati ito cito ca paggharatīti lohitakaṃ.
  7512. 567512,120,979,173,176,1,57,3,Paggharitalohitamakkhitassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7513. 567513,120,979,177,184,1,48,6,"Puḷavā vuccanti kimayo, puḷave kiratīti puḷavakaṃ. "
  7514. 567514,120,979,185,188,1,46,3,Kimiparipuṇṇassa chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ.
  7515. 567515,120,979,189,197,1,60,7,"Aṭṭhiyeva aṭṭhikaṃ, paṭikūlattā vā kucchitaṃ aṭṭhīti aṭṭhikaṃ. "
  7516. 567516,120,979,198,202,1,51,4,Aṭṭhisaṅkhalikāyapi ekaṭṭhikassapi etaṃ adhivacanaṃ.
  7517. 567517,120,979,203,213,1,104,10,Imāni ca pana uddhumātakādīni nissāya uppannanimittānampi nimittesu paṭiladdhajjhānānampi etāneva nāmāni.
  7518. 567518,120,979,214,227,1,146,12,"Idha pana uddhumātakanimitte paṭikūlākāragāhikā appanāvasena uppannā saññā uddhumātakasaññā, tassā uddhumātakasaññāya vasena uddhumātakasaññāvasena. "
  7519. 567519,120,979,228,231,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  7520. 567520,120,979,232,237,1,42,4,Pañcapaññāsa {samādhī}ti ekakādivasena vuttā.
  7521. 567521,120,980,2,21,1,151,14,44. Evaṃ ekakādivasena samādhippabhedaṃ dassetvā idāni aññenapi pariyāyena samādhiṃ dassetukāmo {apicā}ti aññaṃ pariyāyārambhaṃ dassetvā {pañcavīsatī}tiādimāha.
  7522. 567522,120,980,22,40,1,115,15,"Tattha samādhissa {samādhiṭṭhā}ti samādhissa samādhibhāve sabhāvā, yehi sabhāvehi so samādhi hoti, te tasmiṃ atthā nāma. "
  7523. 567523,120,980,41,50,1,96,8,Pariggahaṭṭhena {samādhī}ti saddhādīhi indriyehi pariggahitattā tasmā pariggahitasabhāvena samādhi.
  7524. 567524,120,980,51,61,1,84,9,"Tāneva ca indriyāni aññamaññaparivārāni honti, bhāvanāpāripūriyā paripuṇṇāni ca honti. "
  7525. 567525,120,980,62,66,1,43,4,Tasmā parivāraṭṭhena paripūraṭṭhena samādhi.
  7526. 567526,120,980,67,90,1,279,20,"Tesaṃyeva samādhivasena ekārammaṇamapekkhitvā ekaggaṭṭhena, nānārammaṇavikkhepābhāvamapekkhitvā avikkhepaṭṭhena, lokuttarasseva mahatā vīriyabalapaggahena pattabbattā lokuttaramaggasseva ca parihānivasena visārābhāvato heṭṭhā gahitapaggahaṭṭhaavisāraṭṭhā idha na gahitāti veditabbā. "
  7527. 567527,120,980,91,94,1,47,3,Kilesakālussiyassābhāvena anāvilaṭṭhena samādhi.
  7528. 567528,120,980,95,98,1,34,3,Avikampattā aniñjanaṭṭhena samādhi.
  7529. 567529,120,980,99,109,1,105,10,Vikkhambhanavasena samucchedavasena vā kilesehi vimuttattā ārammaṇe ca adhimuttattā vimuttaṭṭhena samādhi.
  7530. 567530,120,981,2,15,1,138,11,Ekattupaṭṭhānavasena cittassa {ṭhitattā}ti samādhiyogeneva ekārammaṇe bhusaṃ patiṭṭhānavasena cittassa ārammaṇe niccalabhāvena patiṭṭhitattā.
  7531. 567531,120,981,16,44,1,243,24,"Aṭṭhasu yugalesu esati nesati, ādiyati nādiyati, paṭipajjati na paṭipajjatīti imāni tīṇi yugalāni appanāvīthito pubbabhāge upacārassa mudumajjhādhimattatāvasena vuttānīti veditabbāni, jhāyati jhāpetīti idaṃ appanāvīthiyaṃ upacāravasena veditabbaṃ. "
  7532. 567532,120,981,45,63,1,152,15,"Esitattā nesitattā, ādinnattā anādinnattā, paṭipannattā nappaṭipannattā, jhātattā na jhāpitattāti imāni cattāri yugalāni appanāvasena vuttānīti veditabbāni. "
  7533. 567533,120,982,2,10,1,52,7,Tattha samaṃ esatīti {samādhī}tiādīsu saman ti appanaṃ.
  7534. 567534,120,982,11,22,1,85,10,"Sā hi paccanīkadhamme sameti nāsetīti samā, paccanīkavisamābhāvato vā samabhūtāti samā. "
  7535. 567535,120,982,23,28,1,40,5,Taṃ samaṃ esati ajjhāsayavasena gavesati.
  7536. 567536,120,982,29,40,1,60,9,"Iti saddo kāraṇattho, yasmā samaṃ esati, tasmā samādhīti attho. "
  7537. 567537,120,982,41,50,1,65,8,Visamaṃ {nesatī}ti taṃ taṃ jhānapaccanīkasaṅkhātaṃ visamaṃ na esati.
  7538. 567538,120,982,51,61,1,74,9,"Mudubhūto hi pubbabhāgasamādhi ādibhūtattā samaṃ esati, visamaṃ nesati nāma. "
  7539. 567539,120,982,62,70,1,63,7,"Majjhimabhūto thirabhūtattā samaṃ ādiyati, visamaṃ nādiyati nāma. "
  7540. 567540,120,982,71,80,1,89,8,"Adhimattabhūto appanāvīthiyā āsannabhūtattā samaṃ paṭipajjati, visamaṃ nappaṭipajjati nāma. "
  7541. 567541,120,982,81,95,1,91,11,"Samaṃ {jhāyatī}ti bhāvanapuṃsakavacanaṃ, samaṃ hutvā jhāyati, samena vā ākārena jhāyatīti attho. "
  7542. 567542,120,982,96,108,1,124,11,"Appanāvīthiyañhi samādhi paccanīkadhammavigamena santattā, santāya appanāya anukūlabhāvena ca ṭhitattā samenākārena pavattati. "
  7543. 567543,120,982,109,152,1,150,18,"{Jhāyatī}ti ca pajjalatīti attho‘‘ ete maṇḍalamāḷe dīpā jhāyanti( dī. ni.1.159) sabbarattiṃ, sabbarattiyo ca telappadīpo jhāyati, telappadīpo cettha jhāyeyyā’’ tiādīsu( saṃ. ni.4.255-256) viya. "
  7544. 567544,120,982,153,161,1,53,6,"Samaṃ jāyatītipi pāṭho , samenākārena uppajjatīti attho. "
  7545. 567545,120,982,162,168,1,58,6,Jhāyati jhāpetīti yugalattā pana purimapāṭhova sundarataro.
  7546. 567546,120,982,169,174,1,27,4,{Jhāpetī}ti ca dahatīti attho.
  7547. 567547,120,982,175,181,1,57,6,So hi samādhipaccanīkadhamme dūratarakaraṇena dahati nāma.
  7548. 567548,120,982,182,195,1,88,9,Esanānesanādīnaṃ pana appanāya siddhattā‘‘ esitattā nesitattā’’ tiādīhi appanāsamādhi vutto.
  7549. 567549,120,982,196,201,1,32,4,Samaṃ {jhātattā}ti samaṃ jalitattā.
  7550. 567550,120,982,202,205,1,23,3,Samaṃ jātattātipi pāṭho.
  7551. 567551,120,982,206,220,1,100,13,"Iti imesaṃ aṭṭhannaṃ yugalānaṃ vasena soḷasa, purimā ca navāti ime pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā. "
  7552. 567552,120,983,2,19,1,115,15,Samo ca hito ca sukho cāti {samādhī}ti idaṃ pana pañcavīsatiyā ākārehi sādhitassa samādhissa atthasādhanatthaṃ vuttaṃ.
  7553. 567553,120,983,20,28,1,47,6,"Tattha {samo}ti samasaddassa, saṃsaddassa vā attho. "
  7554. 567554,120,983,29,33,1,44,4,So hi paccanīkakkhobhavisamavirahitattā samo.
  7555. 567555,120,983,34,44,1,86,8,"{Hito}ti ādhisaddassa attho, ārammaṇe āhito niccalabhāvakaraṇena patiṭṭhāpitoti adhippāyo. "
  7556. 567556,120,983,45,54,1,49,8,Ubhayena samo ca āhito cāti samādhīti vuttaṃ hoti.
  7557. 567557,120,983,55,59,1,25,3,{Sukho}ti santaṭṭhena sukho.
  7558. 567558,120,983,60,107,1,208,26,"‘‘ Yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ ti( ma. ni.2.88) ca‘‘ upekkhā pana santattā, sukhamicceva bhāsitā’’ ti ca vuttattā tena santatthena sukhasaddena upekkhāsahagatasamādhipi gahito hoti. "
  7559. 567559,120,983,108,113,1,41,5,Aniyāmena hi sabbasamādhayo idha vuccanti.
  7560. 567560,120,983,114,121,1,54,7,Tena ca sukhasaddena āhitabhāvassa kāraṇaṃ vuttaṃ hoti.
  7561. 567561,120,983,122,130,1,58,7,"Yasmā santo, tasmā ekārammaṇe āhitoti adhippāyo veditabboti. "
  7562. 567562,120,984,2,4,1,45,2,Samādhibhāvanāmayañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7563. 567563,120,985,2,4,1,30,2,4 . Dhammaṭṭhitiñāṇaniddesavaṇṇanā
  7564. 567564,120,986,2,14,1,94,7,45. Dhammaṭṭhitiñāṇaniddese avijjāsaṅkhārānaṃ {uppādaṭṭhitī}tiādīsu tiṭṭhanti etāya saṅkhārāti ṭhiti.
  7565. 567565,120,986,15,17,1,5,2,Kā sā?
  7566. 567566,120,986,18,19,1,6,1,Avijjā.
  7567. 567567,120,986,20,28,1,66,8,Sā hi saṅkhārānaṃ uppādāya nibbattiyā ṭhiti kāraṇanti uppādaṭṭhiti.
  7568. 567568,120,986,29,33,1,46,4,Uppannānaṃ pavattiyāpi kāraṇanti pavattaṭṭhiti.
  7569. 567569,120,986,34,57,1,181,20,"Kiñcāpi hi janakapaccayassa jananakkhaṇeyeva kiccānubhāvo hoti, tena pana janitānaṃyeva pavattattā sakakkhaṇe pavattiyāpi kāraṇaṃ nāma hoti, santativasena vā pavattiyā kāraṇanti attho . "
  7570. 567570,120,986,58,69,1,79,10,"Pavattan ti ca napuṃsake bhāvavacanametaṃ, tasmā pavattaṃ pavattīti atthato ekaṃ. "
  7571. 567571,120,986,70,77,1,55,7,Pavattisaddassa pana pākaṭattā tena yojetvā attho vutto.
  7572. 567572,120,986,78,100,1,165,18,"Bhāvepi ṭhitisaddassa sijjhanato na idha bhāve ṭhitisaddo, kāraṇe ṭhitisaddoti dassanattaṃ {nimittaṭṭhitī}ti vuttaṃ, nimittabhūtā ṭhitīti attho, kāraṇabhūtāti vuttaṃ hoti. "
  7573. 567573,120,986,101,123,1,168,19,"Na kevalaṃ nimittamattaṃ hoti, atha kho saṅkhārajanane sabyāpārā viya hutvā āyūhati vāyamatīti paccayasamatthataṃ dassento {āyūhanaṭṭhitī}ti āha, āyūhanabhūtā ṭhitīti attho. "
  7574. 567574,120,986,124,134,1,72,9,"Yasmā avijjā saṅkhāre uppādayamānā uppāde saṃyojeti nāma, ghaṭetīti attho. "
  7575. 567575,120,986,135,143,1,68,7,"Saṅkhāre pavattayamānā pavattiyaṃ palibundhati nāma, bandhatīti attho. "
  7576. 567576,120,986,144,149,1,43,4,Tasmā saññogaṭṭhiti {palibodhaṭṭhitī}ti vuttā.
  7577. 567577,120,986,150,156,1,47,5,"Saññogabhūtā ṭhiti, palibodhabhūtā ṭhitīti attho. "
  7578. 567578,120,986,157,175,1,156,16,"Yasmā avijjāva saṅkhāre uppādayamānā uppādāya pavattiyā ca mūlakāraṇaṭṭhena samudayo nāma, samudayabhūtā ṭhitīti samudayaṭṭhiti, mūlakāraṇabhūtā ṭhitīti attho. "
  7579. 567579,120,986,176,194,1,155,14,"Avijjāva saṅkhārānaṃ uppāde janakapaccayattā, pavattiyaṃ upatthambhakapaccayattā hetuṭṭhiti {paccayaṭṭhitī}ti vuttā, hetubhūtā ṭhiti, paccayabhūtā ṭhitīti attho. "
  7580. 567580,120,986,195,203,1,55,6,"Janakapaccayo hi hetūti, upatthambhako paccayoti vuccati. "
  7581. 567581,120,986,204,207,1,24,3,Evaṃ sesesupi yojetabbaṃ.
  7582. 567582,120,987,2,23,1,187,18,"Bhavo jātiyā, jāti {jarāmaraṇassā}ti ettha pana uppādaṭṭhiti saññogaṭṭhiti hetuṭṭhitīti uppādavasena yojitāni padāni jātijarāmaraṇavantānaṃ khandhānaṃ vasena pariyāyena vuttānīti veditabbāni. "
  7583. 567583,120,987,24,38,1,79,10,Keci pana‘‘ uppādāya ṭhiti uppādaṭṭhitī’’ ti evamādinā nayenettha atthaṃ vaṇṇayanti.
  7584. 567584,120,987,39,47,1,69,7,Avijjā {paccayo}ti avijjāya saṅkhārānaṃ paccayabhāvaṃ apekkhitvā vuttaṃ.
  7585. 567585,120,987,48,60,1,138,11,Avijjāyapi paccayasambhūtattā tassā api paccayapariggahaṇadassanatthaṃ ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe {paññā}ti vuttaṃ.
  7586. 567586,120,987,61,64,1,24,3,Evaṃ sesesupi yojetabbaṃ.
  7587. 567587,120,987,65,74,1,69,8,"Jāti paccayo, jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannan ti pana pariyāyena vuttaṃ. "
  7588. 567588,120,987,75,80,1,39,5,Atītampi addhānan ti atikkantampi kālaṃ.
  7589. 567589,120,987,81,86,1,39,5,Anāgatampi addhānan ti appattampi kālaṃ.
  7590. 567590,120,987,87,90,1,46,3,Ubhayatthāpi accantasaṃyogatthe upayogavacanaṃ.
  7591. 567591,120,988,2,22,1,143,14,"46. Idāni navākāravārānantaraṃ te navākāre vihāya hetupaṭiccapaccayapadeheva yojetvā avijjā hetu, saṅkhārā {hetusamuppannā}tiādayo tayo vārā niddiṭṭhā. "
  7592. 567592,120,988,23,27,1,52,4,Navākāravāre janakaupatthambhakavasena paccayo vutto.
  7593. 567593,120,988,28,48,1,182,17,"Idha pana hetuvārassa paccayavārassa ca visuṃ āgatattā {hetū}ti janakapaccayattaṃ, {paccayo}ti upatthambhakapaccayattaṃ veditabbaṃ ekekassāpi avijjādikassa paccayassa ubhayathā sambhavato. "
  7594. 567594,120,988,49,63,1,125,13,Paṭiccavāre avijjā {paṭiccā}ti attano uppāde saṅkhārānaṃ avijjāpekkhattā saṅkhārehi avijjā paṭimukhaṃ etabbā gantabbāti paṭiccā.
  7595. 567595,120,988,64,69,1,51,5,Etena avijjāya saṅkhāruppādanasamatthatā vuttā hoti.
  7596. 567596,120,988,70,84,1,120,13,Saṅkhārā {paṭiccasamuppannā}ti saṅkhārā avijjaṃ paṭicca tadabhimukhaṃ pavattanato paṭimukhaṃ katvā na vihāya samaṃ uppannā.
  7597. 567597,120,988,85,89,1,38,4,Evaṃ sesesupi liṅgānurūpena yojetabbaṃ.
  7598. 567598,120,988,90,105,1,120,14,"Avijjā paṭiccāti ussukkavasena vā pāṭho, attho panettha avijjā attano paccaye paṭicca pavattāti pāṭhasesavasena yojetabbo. "
  7599. 567599,120,988,106,108,1,13,2,Evaṃ sesesupi.
  7600. 567600,120,988,109,135,1,247,24,"Catūsupi ca etesu vāresu dvādasannaṃ paṭiccasamuppādaṅgānaṃ paccayasseva vasena dhammaṭṭhitiñāṇassa niddisitabbattā avijjādīnaṃ ekādasannaṃyeva aṅgānaṃ vasena dhammaṭṭhitiñāṇaṃ niddiṭṭhaṃ, jarāmaraṇassa pana ante ṭhitattā tassa vasena na niddiṭṭhaṃ. "
  7601. 567601,120,988,136,149,1,172,13,Jarāmaraṇassāpi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsānaṃ paccayattā jarāmaraṇaṃ tesaṃ paccayaṃ katvā upaparikkhamānassa tassāpi jarāmaraṇassa vasena dhammaṭṭhitiñāṇaṃ yujjateva.
  7602. 567602,120,989,2,17,1,175,12,47. Idāni tāneva dvādasa paṭiccasamuppādaṅgāni vīsatiākāravasena vibhajitvā catusaṅkhepatiyaddhatisandhiyo dassetvā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ niddisitukāmo purimakammabhavasmin tiādimāha.
  7603. 567603,120,989,18,28,1,91,9,"Tattha purimakammabhavasmin ti purime kammabhave, atītajātiyaṃ kammabhave kariyamāneti attho. "
  7604. 567604,120,989,29,44,1,72,12,"Moho {avijjā}ti yo tadā dukkhādīsu moho, yena mūḷho kammaṃ karoti, sā avijjā. "
  7605. 567605,120,989,45,70,1,168,18,"Āyūhanā {saṅkhārā}ti taṃ kammaṃ karontassa purimacetanāyo, yathā‘‘ dānaṃ dassāmī’’ ti cittaṃ uppādetvā māsampi saṃvaccharampi dānūpakaraṇāni sajjentassa uppannā purimacetanāyo. "
  7606. 567606,120,989,71,79,1,74,8,Paṭiggāhakānaṃ pana hatthe dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpayato cetanā bhavoti vuccati.
  7607. 567607,120,989,80,92,1,86,11,"Ekāvajjanesu vā chasu javanesu cetanā āyūhanā saṅkhārā nāma, sattamajavane cetanā bhavo. "
  7608. 567608,120,989,93,104,1,64,10,"Yā kāci vā pana cetanā bhavo, taṃsampayuttā āyūhanā saṅkhārā nāma. "
  7609. 567609,120,990,2,17,1,94,13,"Nikanti {taṇhā}ti yā kammaṃ karontassa tassa phale upapattibhave nikāmanā patthanā, sā taṇhā nāma. "
  7610. 567610,120,990,18,85,1,311,45,"Upagamanaṃ upādānan ti yaṃ kammabhavassa paccayabhūtaṃ‘‘ imasmiṃ nāma kamme kate kāmā sampajjantī’’ ti vā‘‘ idaṃ katvā asukasmiṃ nāma ṭhāne kāme sevissāmī’’ ti vā‘‘ attā ucchinno suucchinno hotī’’ ti vā‘‘ sukhī hotiṃ vigatapariḷāho’’ ti vā‘‘ sīlabbataṃ sukhena paripūratī’’ ti vā pavattaṃ upagamanaṃ daḷhagahaṇaṃ, idaṃ upādānaṃ nāma. "
  7611. 567611,120,990,86,94,1,52,7,Cetanā {bhavo}ti āyūhanāvasāne vuttā cetanā bhavo nāma.
  7612. 567612,120,990,95,101,1,65,6,Purimakammabhavasmin ti atītajātiyā kammabhave kariyamāne pavattā.
  7613. 567613,120,990,102,108,1,64,5,Idha paṭisandhiyā {paccayā}ti paccuppannapaṭisandhiyā paccayabhūtā.
  7614. 567614,120,991,2,15,1,125,12,"Idha paṭisandhi viññāṇan ti yaṃ paccuppannabhavassa bhavantarapaṭisandhānavasena uppannattā paṭisandhīti vuccati, taṃ viññāṇaṃ. "
  7615. 567615,120,991,16,29,1,94,12,"Okkanti nāmarūpan ti yā gabbhe rūpārūpadhammānaṃ okkanti āgantvā pavisanaṃ viya, idaṃ nāmarūpaṃ. "
  7616. 567616,120,991,30,38,1,48,7,"Pasādo āyatanan ti yo pasannabhāvo, idaṃ āyatanaṃ. "
  7617. 567617,120,991,39,43,1,30,3,Jātiggahaṇena ekavacanaṃ kataṃ.
  7618. 567618,120,991,44,48,1,38,4,Etena cakkhādīni pañcāyatanāni vuttāni.
  7619. 567619,120,991,49,90,1,254,24,"‘‘ Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhan’’ ti( a. ni.1.49) ettha bhavaṅgacittaṃ adhippetanti vacanato idhāpi manāyatanassa vipākabhūtattā, tassa ca kilesakālussiyābhāvena pasannattā pasādavacanena manāyatanampi vuttanti veditabbaṃ. "
  7620. 567620,120,991,91,102,1,66,9,"Phuṭṭho {phasso}ti yo ārammaṇaṃ phuṭṭho phusanto uppanno, ayaṃ phasso. "
  7621. 567621,120,991,103,118,1,119,13,"Vedayitaṃ {vedanā}ti yaṃ paṭisandhiviññāṇena vā saḷāyatanapaccayena vā phassena saha uppannaṃ vipākavedayitaṃ, ayaṃ vedanā. "
  7622. 567622,120,991,119,132,1,134,12,Idhupapattibhavasmiṃ purekatassa kammassa {paccayā}ti paccuppanne vipākabhave atītajātiyaṃ katassa kammassa paccayena pavattantīti attho.
  7623. 567623,120,992,2,10,1,83,8,Idha paripakkattā āyatanānan ti paripakkāyatanassa kammakaraṇakāle mohādayo dassitā.
  7624. 567624,120,992,11,16,1,42,4,Āyatiṃ {paṭisandhiyā}ti anāgate paṭisandhiyā.
  7625. 567625,120,992,17,22,1,47,5,Āyatiṃ paṭisandhi viññāṇan tiādīni vuttatthāni.
  7626. 567626,120,993,2,11,1,75,9,Kathaṃ pana dvādasahi paṭiccasamuppādaṅgehi ime vīsati ākārā gahitā hontīti?
  7627. 567627,120,993,12,20,1,52,7,Avijjā saṅkhārāti ime dve atītahetuyo sarūpato vuttā.
  7628. 567628,120,993,21,39,1,136,15,"Yasmā pana avidvā paritassati, paritassito upādiyati, tassupādānapaccayā bhavo, tasmā tehi dvīhi gahitehi taṇhupādānabhavāpi gahitāva honti. "
  7629. 567629,120,993,40,44,1,68,4,Paccuppanne viññāṇanāmarūpasaḷāyatanaphassavedanā sarūpato vuttāyeva.
  7630. 567630,120,993,45,50,1,49,4,Taṇhupādānabhavā paccuppannahetuyo sarūpato vuttā .
  7631. 567631,120,993,51,65,1,113,13,"Bhave pana gahite tassa pubbabhāgā taṃsampayuttā vā saṅkhārā gahitāva honti, taṇhupādānaggahaṇena ca taṃsampayuttā. "
  7632. 567632,120,993,66,76,1,51,9,"Yāya vā mūḷho kammaṃ karoti, sā avijjā gahitāva hoti. "
  7633. 567633,120,993,77,91,1,128,13,"Anāgate jāti jarāmaraṇanti dve sarūpena vuttāni, jātijarāmaraṇaggahaṇeneva pana viññāṇādīni pañca anāgataphalāni gahitāneva honti. "
  7634. 567634,120,993,92,102,1,79,10,Tesaṃyeva hi jātijarāmaraṇānīti evaṃ dvādasahi aṅgehi vīsati ākārā gahitā honti.
  7635. 567635,120,994,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Atīte hetavo pañca, idāni phalapañcakaṃ; "
  7636. 567636,120,995,2,11,1,42,6,"Idāni hetavo pañca, āyatiṃ phalapañcakan’’ ti."
  7637. 567637,120,995,12,12,1,0,0,–
  7638. 567638,120,996,2,5,1,25,3,Gāthāya ayamevattho vutto.
  7639. 567639,120,996,6,11,1,15,3,{Itime}ti iti ime.
  7640. 567640,120,996,12,16,1,18,4,Iti imeti vā pāṭho.
  7641. 567641,120,997,2,6,1,26,3,{Catusaṅkhepe}ti caturo rāsī.
  7642. 567642,120,997,7,30,1,177,20,"Atīte pañca hetudhammā eko hetusaṅkhepo, paccuppanne pañca phaladhammā eko phalasaṅkhepo, paccuppanne pañca hetudhammā eko hetusaṅkhepo, anāgate pañca phaladhammā eko phalasaṅkhepo. "
  7643. 567643,120,998,2,7,1,22,4,Tayo {addhe}ti tayo kāle.
  7644. 567644,120,998,8,17,1,116,7,"Paṭhamapañcakavasena atītakālo, dutiyatatiyapañcakavasena paccuppannakālo, catutthapañcakavasena anāgatakālo veditabbo. "
  7645. 567645,120,999,2,11,1,56,8,"Tisandhin ti tayo sandhayo assāti tisandhi, taṃ tisandhiṃ. "
  7646. 567646,120,999,12,23,1,168,9,"Atītahetupaccuppannaphalānamantarā eko hetuphalasandhi, paccuppannaphalaanāgatahetūnamantarā eko phalahetusandhi, paccuppannahetuanāgataphalānamantarā eko hetuphalasandhi. "
  7647. 567647,120,1000,2,18,1,171,13,"Paṭiccasamuppādapāḷiyaṃ sarūpato āgatavasena pana avijjāsaṅkhārā eko saṅkhepo, viññāṇanāmarūpasaḷāyatanaphassavedanā dutiyo, taṇhupādānabhavā tatiyo, jātijarāmaraṇaṃ catuttho. "
  7648. 567648,120,1000,19,33,1,125,11,"Avijjāsaṅkhārāti dve aṅgāni atītakālāni, viññāṇādīni bhavāvasānāni aṭṭha paccuppannakālāni , jātijarāmaraṇanti dve anāgatakālāni. "
  7649. 567649,120,1000,34,46,1,125,10,"Saṅkhāraviññāṇānaṃ antarā eko hetuphalasandhi, vedanātaṇhānamantarā eko phalahetusandhi, bhavajātīnamantarā eko hetuphalasandhi. "
  7650. 567650,120,1001,2,8,1,38,4,Vīsatiyā {ākārehī}ti vīsatiyā koṭṭhāsehi.
  7651. 567651,120,1001,9,20,1,95,11,Catusaṅkhepe ca tayo addhe ca tisandhiṃ paṭiccasamuppādañca vīsatiyā ākārehi jānātīti sambandho.
  7652. 567652,120,1002,2,7,1,48,4,{Jānātī}ti sutānusārena bhāvanārambhañāṇena jānāti.
  7653. 567653,120,1002,8,22,1,98,13,{Passatī}ti ñātameva cakkhunā diṭṭhaṃ viya hatthatale āmalakaṃ viya ca phuṭaṃ katvā ñāṇeneva passati.
  7654. 567654,120,1002,23,30,1,60,6,{Aññātī}ti diṭṭhamariyādeneva āsevanaṃ karonto ñāṇeneva jānāti.
  7655. 567655,120,1002,31,35,1,27,4,Mariyādattho hi ettha ākāro.
  7656. 567656,120,1002,36,44,1,75,7,{Paṭivijjhatī}ti bhāvanāpāripūriyā niṭṭhaṃ pāpento ñāṇeneva paṭivedhaṃ karoti.
  7657. 567657,120,1002,45,57,1,104,9,"Salakkhaṇavasena vā jānāti, sarasavasena passati, paccupaṭṭhānavasena aññāti, padaṭṭhānavasena paṭivijjhati. "
  7658. 567658,120,1003,2,7,1,49,4,Tattha {paṭiccasamuppādo}ti paccayadhammā veditabbā.
  7659. 567659,120,1003,8,15,1,61,6,Paṭiccasamuppannā {dhammā}ti tehi tehi paccayehi nibbattadhammā.
  7660. 567660,120,1003,16,19,1,26,3,Kathamidaṃ jānitabbanti ce?
  7661. 567661,120,1003,20,22,1,18,2,Bhagavato vacanena.
  7662. 567662,120,1003,23,27,1,63,3,Bhagavatā hi paṭiccasamuppādapaṭiccasamuppannadhammadesanāsutte –
  7663. 567663,120,1004,2,49,1,336,36,"‘ ‘ Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo, jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ, uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā, taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti, abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti‘ passathā’ ti cāha. "
  7664. 567664,120,1004,50,69,1,97,10,"Jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ, bhavapaccayā, bhikkhave, jāti… pe… avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā. "
  7665. 567665,120,1004,70,82,1,55,8,Uppādā vā tathāgatānaṃ… pe… uttānīkaroti‘ passathā’ ti cāha.
  7666. 567666,120,1004,83,88,1,32,3,"Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā. "
  7667. 567667,120,1004,89,100,1,71,9,"Iti kho, bhikkhave, yā tatrata thatā avitathatā anaññathatā idappaccayatā. "
  7668. 567668,120,1004,101,119,1,42,5,"Ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo’’ ti( saṃ. ni.2.20)– "
  7669. 567669,120,1005,2,10,1,96,8,Evaṃ paṭiccasamuppādaṃ desentena tathatādīhi vevacanehi paccayadhammāva paṭiccasamuppādoti vuttā.
  7670. 567670,120,1005,11,23,1,148,10,"Tasmā jarāmaraṇādīnaṃ paccayalakkhaṇo paṭiccasamuppādo, dukkhānubandhanaraso kummaggapaccupaṭṭhāno, ayampi sapaccayattā attano visesapaccayapadaṭṭhāno. "
  7671. 567671,120,1006,2,18,1,91,12,"Uppādā vā anuppādā {vā}ti uppāde vā anuppāde vā, tathāgatesu uppannesupi anuppannesupīti attho. "
  7672. 567672,120,1006,19,34,1,96,13,"Ṭhitāva sā {dhātū}ti ṭhitova so paccayasabhāvo, na kadāci jātijarāmaraṇassa paccayo na hotīti attho. "
  7673. 567673,120,1006,35,40,1,61,4,Dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā {idappaccayatā}ti jātipaccayoyeva.
  7674. 567674,120,1006,41,62,1,175,15,"Jātipaccayena hi jarāmaraṇasaṅkhāto paccayasamuppannadhammo tadāyattatāya tiṭṭhati, jātipaccayova jarāmaraṇadhammaṃ niyameti, tasmā jāti‘‘ dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā’’ ti vuccati. "
  7675. 567675,120,1006,63,71,1,79,7,"Jātiyeva imassa jarāmaraṇassa paccayoti idappaccayo, idappaccayova idappaccayatā. "
  7676. 567676,120,1006,72,76,1,19,4,Tan ti taṃ paccayaṃ.
  7677. 567677,120,1006,77,81,1,40,3,{Abhisambujjhatī}ti ñāṇena abhisambujjhati.
  7678. 567678,120,1006,82,86,1,36,3,{Abhisametī}ti ñāṇena abhisamāgacchati.
  7679. 567679,120,1006,87,90,1,19,2,{Ācikkhatī}ti katheti.
  7680. 567680,120,1006,91,94,1,16,2,{Desetī}ti dasseti.
  7681. 567681,120,1006,95,98,1,20,2,{Paññāpetī}ti jānāpeti.
  7682. 567682,120,1006,99,103,1,30,3,{Paṭṭhapetī}ti ñāṇamukhe ṭhapeti.
  7683. 567683,120,1006,104,108,1,28,3,{Vivaratī}ti vivaritvā dasseti.
  7684. 567684,120,1006,109,113,1,29,3,{Vibhajatī}ti vibhāgato dasseti.
  7685. 567685,120,1006,114,118,1,29,3,{Uttānīkarotī}ti pākaṭaṃ karoti.
  7686. 567686,120,1006,119,124,1,18,4,Iti {kho}ti evaṃ kho.
  7687. 567687,120,1006,125,138,1,51,7,Yā {tatrā}ti yā tesu‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇan’’ tiādīsu .
  7688. 567688,120,1006,139,178,1,346,32,"So panāyaṃ paṭiccasamuppādo tehi tehi paccayehi anūnādhikeheva tassa tassa dhammassa sambhavato {tathatā}ti, sāmaggiṃ upagatesu paccayesu muhuttampi tato nibbattanadhammānaṃ asambhavābhāvato {avitathatā}ti, aññadhammapaccayehi aññadhammānuppattito {anaññathatā}ti, yathāvuttānaṃ etesaṃ jarāmaraṇādīnaṃ paccayato vā paccayasamūhato vā {idappaccayatā}ti vutto. "
  7689. 567689,120,1006,179,194,1,115,12,"Tatrāyaṃ vacanattho– imesaṃ paccayā idappaccayā, idappaccayā eva idappaccayatā, idappaccayānaṃ vā samūho idappaccayatā. "
  7690. 567690,120,1006,195,199,1,45,4,Lakkhaṇaṃ panettha saddasatthato veditabbanti.
  7691. 567691,120,1007,2,4,1,39,2,Dhammaṭṭhitiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7692. 567692,120,1008,2,4,1,27,2,5 . Sammasanañāṇaniddesavaṇṇanā
  7693. 567693,120,1009,2,11,1,53,4,48. Sammasanañāṇaniddese yaṃ {kiñcī}ti anavasesapariyādānaṃ.
  7694. 567694,120,1009,12,15,1,29,3,Rūpan ti atippasaṅganiyamanaṃ.
  7695. 567695,120,1009,16,22,1,51,6,Evaṃ padadvayenāpi rūpassa asesapariggaho kato hoti.
  7696. 567696,120,1009,23,27,1,35,4,Athassa atītādinā vibhāgaṃ ārabhati.
  7697. 567697,120,1009,28,33,1,42,5,Tañhi kiñci atītaṃ kiñci anāgatādibhedanti.
  7698. 567698,120,1009,34,37,1,21,3,Esa nayo vedanādīsupi.
  7699. 567699,120,1009,38,49,1,98,10,"Tattha rūpaṃ tāva addhāsantatisamayakhaṇavasena catudhā atītaṃ nāma hoti, tathā anāgatapaccuppannaṃ. "
  7700. 567700,120,1009,50,67,1,121,14,"Tattha addhāvasena tāva ekassa ekasmiṃ bhave paṭisandhito pubbe atītaṃ, cutito uddhaṃ anāgataṃ, ubhinnamantare paccuppannaṃ. "
  7701. 567701,120,1009,68,83,1,167,12,"Santativasena sabhāgaekautusamuṭṭhānaṃ ekāhārasamuṭṭhānañca pubbāpariyabhāvena vattamānampi paccuppannaṃ, tato pubbe visabhāgautuāhārasamuṭṭhānaṃ atītaṃ, pacchā anāgataṃ. "
  7702. 567702,120,1009,84,108,1,251,20,"Cittajaṃ ekavīthiekajavanaekasamāpattisamuṭṭhānaṃ paccuppannaṃ, tato pubbe atītaṃ, pacchā anāgataṃ, kammasamuṭṭhānassa pāṭiyekkaṃ santativasena atītādibhedo natthi, tesaññeva pana utuāhāracittasamuṭṭhānānaṃ upatthambhanavasena tassa atītādibhāvo veditabbo. "
  7703. 567703,120,1009,109,126,1,156,15,"Samayavasena ekamuhuttapubbaṇhasāyanharattindivādīsu samayesu santānavasena pavattamānaṃ taṃ taṃ samayaṃ paccuppannaṃ nāma, tato pubbe atītaṃ, pacchā anāgataṃ. "
  7704. 567704,120,1009,127,137,1,89,8,"Khaṇavasena uppādādikhaṇattayapariyāpannaṃ paccuppannaṃ, tato pubbe anāgataṃ, pacchā atītaṃ. "
  7705. 567705,120,1009,138,147,1,125,7,"Apica atikkantahetupaccayakiccaṃ atītaṃ, niṭṭhitahetukiccamaniṭṭhitapaccayakiccaṃ paccuppannaṃ, ubhayakiccamasampattaṃ anāgataṃ. "
  7706. 567706,120,1009,148,158,1,63,8,"Sakiccakkhaṇe vā paccuppannaṃ, tato pubbe anāgataṃ, pacchā atītaṃ. "
  7707. 567707,120,1009,159,165,1,51,6,Ettha ca khaṇādikathāva nippariyāyā sesā sapariyāyā.
  7708. 567708,120,1010,2,18,1,137,15,"Ajjhattan ti pañcasupi khandhesu idha niyakajjhattaṃ adhippetaṃ, tasmā attano santāne pavattaṃ pāṭipuggalikaṃ rūpaṃ ajjhattanti veditabbaṃ. "
  7709. 567709,120,1010,19,30,1,78,10,Tato bahibhūtaṃ pana indriyabaddhaṃ vā anindriyabaddhaṃ vā rūpaṃ bahiddhā nāma.
  7710. 567710,120,1010,31,41,1,150,10,Oḷārikan ti cakkhusotaghānajivhākāyarūpasaddagandharasaphoṭṭhabbasaṅkhātā pathavītejovāyo cāti dvādasavidhaṃ rūpaṃ ghaṭṭanavasena gahetabbato oḷārikaṃ.
  7711. 567711,120,1010,42,66,1,237,24,Sesaṃ pana āpodhātu itthindriyaṃ purisindriyaṃ jīvitindriyaṃ hadayavatthu ojā ākāsadhātu kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā mudutā kammaññatā upacayo santati jaratā aniccatāti soḷasavidhaṃ rūpaṃ ghaṭṭanavasena agahetabbato sukhumaṃ.
  7712. 567712,120,1010,67,77,1,71,9,Hīnaṃ vā paṇītaṃ {vā}ti ettha hīnapaṇītabhāvo pariyāyato nippariyāyato ca.
  7713. 567713,120,1010,78,89,1,82,10,"Tattha akaniṭṭhānaṃ rūpato sudassīnaṃ rūpaṃ hīnaṃ, tadeva sudassānaṃ rūpato paṇītaṃ. "
  7714. 567714,120,1010,90,99,1,69,8,"Evaṃ yāva narakasattānaṃ rūpaṃ, tāva pariyāyato hīnapaṇītatā veditabbā. "
  7715. 567715,120,1010,100,108,1,60,7,"Nippariyāyato pana yattha akusalavipākaṃ uppajjati, taṃ hīnaṃ. "
  7716. 567716,120,1010,109,114,1,32,4,"Yattha kusalavipākaṃ, taṃ paṇītaṃ. "
  7717. 567717,120,1010,115,127,1,76,10,"Yaṃ dūre santike {vā}ti ettha yaṃ sukhumaṃ, tadeva duppaṭivijjhasabhāvattā dūre. "
  7718. 567718,120,1010,128,134,1,51,5,"Yaṃ oḷārikaṃ, tadeva suppaṭivijjhasabhāvattā santike. "
  7719. 567719,120,1011,2,49,1,332,40,"Sabbaṃ rūpaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ, dukkhato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ, anattato vavattheti ekaṃ sammasanan ti ettha ayaṃ bhikkhu‘‘ yaṃ kiñci rūpan’’ ti evaṃ aniyamaniddiṭṭhaṃ sabbampi rūpaṃ atītattikena ceva catūhi ajjhattādidukehi cāti ekādasahi okāsehi paricchinditvā sabbaṃ rūpaṃ aniccato vavattheti aniccanti sammasati. "
  7720. 567720,120,1011,50,51,1,6,1,Kathaṃ?
  7721. 567721,120,1011,52,54,1,18,2,Parato vuttanayena.
  7722. 567722,120,1011,55,56,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  7723. 567723,120,1011,57,75,1,52,5,‘‘ rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccaṃ khayaṭṭhenā’’ ti( paṭi. ma.1.48).
  7724. 567724,120,1011,76,160,1,539,68,"Tasmā esa yaṃ atītaṃ rūpaṃ, taṃ yasmā atīteyeva khīṇaṃ, nayimaṃ bhavaṃ sampattanti aniccaṃ khayaṭṭhena, yaṃ anāgataṃ rūpaṃ anantarabhave nibbattissati, tampi tattheva khīyissati, na tato paraṃ bhavaṃ gamissatīti aniccaṃ khayaṭṭhena, yaṃ paccuppannaṃ rūpaṃ, taṃ idheva khīyati, na ito gacchatīti aniccaṃ khayaṭṭhena, yaṃ ajjhattaṃ rūpaṃ, tampi ajjhattameva khīyati, na bahiddhābhāvaṃ gacchatīti aniccaṃ khayaṭṭhena, yaṃ bahiddhā oḷārikaṃ sukhumaṃ hīnaṃ paṇītaṃ dūre santike, tampi ettheva khīyati, na dūrabhāvaṃ gacchatīti aniccaṃ khayaṭṭhenāti sammasati. "
  7725. 567725,120,1011,161,179,1,100,13,"Idaṃ sabbampi‘‘ aniccaṃ khayaṭṭhenā’’ ti etassa vasena ekaṃ sammasanaṃ, pabhedato pana ekādasavidhaṃ hoti. "
  7726. 567726,120,1012,2,7,1,47,5,Sabbameva cetaṃ dukkhaṃ bhayaṭṭhenāti sammasati.
  7727. 567727,120,1012,8,11,1,30,2,{Bhayaṭṭhenā}ti sappaṭibhayatāya.
  7728. 567728,120,1012,12,38,1,60,8,"Yañhi aniccaṃ, taṃ bhayāvahaṃ hoti sīhopamasutte( a. ni.4.33; saṃ. ni.3.78) devānaṃ viya. "
  7729. 567729,120,1012,39,57,1,97,13,"Iti idampi‘‘ dukkhaṃ bhayaṭṭhenā’’ ti etassa vasena ekaṃ sammasanaṃ, pabhedato pana ekādasavidhaṃ hoti. "
  7730. 567730,120,1013,2,12,1,67,9,"Yathā ca dukkhaṃ, evaṃ sabbampi taṃ anattā asārakaṭṭhenāti sammasati. "
  7731. 567731,120,1013,13,29,1,95,11,{Asārakaṭṭhenā}ti‘‘ attā nivāsī kārako vedako sayaṃvasī’’ ti evaṃ parikappitassa attasārassa abhāvena.
  7732. 567732,120,1013,30,46,1,108,14,"Yañhi aniccaṃ dukkhaṃ, attanopi aniccataṃ vā udayabbayapīḷanaṃ vā vāretuṃ na sakkoti, kuto tassa kārakādibhāvo. "
  7733. 567733,120,1013,47,48,1,6,1,Tenāha–
  7734. 567734,120,1013,49,75,1,80,10,"‘‘ rūpañca hidaṃ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṃ rūpaṃ ābādhāya saṃvatteyyā’’ tiādi( saṃ. ni.3.59). "
  7735. 567735,120,1013,76,94,1,96,13,"Iti idaṃ‘‘ anattā asārakaṭṭhenā’’ ti etassa vasena ekaṃ sammasanaṃ, pabhedato pana ekādasavidhaṃ hoti. "
  7736. 567736,120,1013,95,98,1,21,3,Eseva nayo vedanādīsu.
  7737. 567737,120,1013,99,124,1,224,21,"Iti ekekasmiṃ khandhe ekādasa ekādasa katvā pañcasu khandhesu pañcapaññāsa sammasanāni honti, aniccato pañcapaññāsa , dukkhato pañcapaññāsa, anattato pañcapaññāsāti tividhānupassanāvasena sabbāni pañcasaṭṭhisatasammasanāni honti. "
  7738. 567738,120,1014,2,36,1,204,25,"Keci pana‘‘ sabbaṃ rūpaṃ, sabbaṃ vedanaṃ, sabbaṃ saññaṃ, sabbe saṅkhāre, sabbaṃ viññāṇanti padampi pakkhipitvā ekekasmiṃ khandhe dvādasa dvādasa katvā pañcasu saṭṭhi, anupassanāto asītisatasammasanānī’’ ti vadanti. "
  7739. 567739,120,1015,2,11,1,101,8,Atītādivibhāge panettha santativasena khaṇādivasena ca vedanāya atītānāgatapaccuppannabhāvo veditabbo.
  7740. 567740,120,1015,12,25,1,139,11,"Tattha santativasena ekavīthiekajavanaekasamāpattipariyāpannā ekavidhavisayasamāyogappavattā ca paccuppannā, tato pubbe atītā, pacchā anāgatā. "
  7741. 567741,120,1015,26,40,1,132,12,"Khaṇādivasena khaṇattayapariyāpannā pubbantāparantamajjhagatā sakiccañca kurumānā vedanā paccuppannā, tato pubbe atītā, pacchā anāgatā. "
  7742. 567742,120,1015,41,44,1,53,3,Ajjhattabahiddhābhedo niyakajjhattavaseneva veditabbo.
  7743. 567743,120,1016,2,25,1,154,13,"Oḷārikasukhumabhāvo ‘‘ akusalā vedanā oḷārikā, kusalābyākatā vedanā sukhumā’’ tiādinā( vibha.4) nayena vibhaṅge vuttena jātisabhāvapuggalalokiyalokuttaravasena veditabbo. "
  7744. 567744,120,1016,26,55,1,290,25,"Jātivasena tāva akusalā vedanā sāvajjakiriyahetuto, kilesasantāpabhāvato ca avūpasantavuttīti kusalavedanāya oḷārikā, sabyāpārato saussāhato savipākato kilesasantāpabhāvato sāvajjato ca vipākābyākatāya oḷārikā, savipākato kilesasantāpabhāvato sabyābajjhato sāvajjato ca kiriyābyākatāya oḷārikā. "
  7745. 567745,120,1016,56,62,1,63,6,Kusalābyākatā pana vuttavipariyāyato akusalāya vedanāya sukhumā.
  7746. 567746,120,1016,63,80,1,154,16,"Dvepi kusalākusalā vedanā sabyāpārato saussāhato savipākato ca yathāyogaṃ duvidhāyapi abyākatāya oḷārikā, vuttavipariyāyena duvidhāpi abyākatā tāhi sukhumā. "
  7747. 567747,120,1016,81,86,1,47,5,Evaṃ tāva jātivasena oḷārikasukhumatā veditabbā.
  7748. 567748,120,1017,2,29,1,215,25,"Sabhāvavasena pana dukkhā vedanā nirassādato savipphārato khobhakaraṇato ubbejanīyato abhibhavanato ca itarāhi dvīhi oḷārikā, itarā pana dve sātato santato paṇītato manāpato majjhattato ca yathāyogaṃ dukkhāya sukhumā. "
  7749. 567749,120,1017,30,45,1,140,14,"Ubho pana sukhadukkhā savipphārato ubbejanīyato khobhakaraṇato pākaṭato ca adukkhamasukhāya oḷārikā, sā vuttavipariyāyena tadubhayato sukhumā. "
  7750. 567750,120,1017,46,50,1,45,4,Evaṃ sabhāvavasena oḷārikasukhumatā veditabbā.
  7751. 567751,120,1018,2,15,1,125,12,"Puggalavasena pana asamāpannassa vedanā nānārammaṇe vikkhittabhāvato samāpannassa vedanāya oḷārikā, vipariyāyena itarā sukhumā. "
  7752. 567752,120,1018,16,20,1,45,4,Evaṃ puggalavasena oḷārikasukhumatā veditabbā.
  7753. 567753,120,1019,2,27,1,226,22,"Lokiyalokuttaravasena pana sāsavā vedanā lokiyā, sā āsavuppattihetuto oghaniyato yoganiyato ganthaniyato nīvaraṇiyato upādāniyato saṃkilesikato puthujjanasādhāraṇato ca anāsavāya oḷārikā, anāsavā ca vipariyāyena sāsavāya sukhumā. "
  7754. 567754,120,1019,28,32,1,53,4,Evaṃ lokiyalokuttaravasena oḷārikasukhumatā veditabbā.
  7755. 567755,120,1020,2,6,1,43,4,Tattha jātiādivasena sambhedo pariharitabbo.
  7756. 567756,120,1020,7,17,1,113,10,Akusalavipākakāyaviññāṇasampayuttā hi vedanā jātivasena abyākatattā sukhumāpi samānā sabhāvādivasena oḷārikā hoti.
  7757. 567757,120,1020,18,19,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  7758. 567758,120,1021,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Abyākatā vedanā sukhumā, dukkhā vedanā oḷārikā. "
  7759. 567759,120,1021,12,19,1,56,6,"Samāpannassa vedanā sukhumā, asamāpannassa vedanā oḷārikā. "
  7760. 567760,120,1021,20,35,1,47,7,"Anāsavā vedanā sukhumā, sāsavā vedanā oḷārikā’’ ti( vibha.11). "
  7761. 567761,120,1022,2,9,1,39,6,"Yathā ca dukkhā vedanā, evaṃ sukhādayopi. "
  7762. 567762,120,1022,10,18,1,56,7,"Tāpi hi jātivasena oḷārikā, sabhāvādivasena sukhumā honti. "
  7763. 567763,120,1022,19,31,1,85,10,"Tasmā yathā jātiādivasena sambhedo na hoti, tathā vedanānaṃ oḷārikasukhumatā veditabbā. "
  7764. 567764,120,1022,32,38,1,54,5,"Seyyathidaṃ, abyākatā jātivasena kusalākusalāhi sukhumā. "
  7765. 567765,120,1022,39,42,1,22,3,Tattha katamā abyākatā?
  7766. 567766,120,1022,43,45,1,10,2,Kiṃ dukkhā?
  7767. 567767,120,1022,46,48,1,9,2,Kiṃ sukhā?
  7768. 567768,120,1022,49,51,1,16,2,Kiṃ samāpannassa?
  7769. 567769,120,1022,52,54,1,17,2,Kiṃ asamāpannassa?
  7770. 567770,120,1022,55,57,1,10,2,Kiṃ sāsavā?
  7771. 567771,120,1022,58,60,1,13,2,Kiṃ anāsavāti?
  7772. 567772,120,1022,61,65,1,36,4,Evaṃ sabhāvādibhedo na parāmasitabbo.
  7773. 567773,120,1022,66,69,1,18,3,Esa nayo sabbattha.
  7774. 567774,120,1023,2,31,1,194,23,"Apica ‘‘ taṃ taṃ vā pana vedanaṃ upādāyupādāya vedanā oḷārikā sukhumā daṭṭhabbā’’ ti vacanato akusalādīsupi lobhasahagatāya dosasahagatā vedanā aggi viya nissayadahanato oḷārikā, lobhasahagatā sukhumā. "
  7775. 567775,120,1023,32,38,1,45,5,"Dosasahagatāpi niyatā oḷārikā, aniyatā sukhumā. "
  7776. 567776,120,1023,39,45,1,44,5,"Niyatāpi kappaṭṭhitikā oḷārikā, itarā sukhumā. "
  7777. 567777,120,1023,46,52,1,51,5,"Kappaṭṭhitikāsupi asaṅkhārikā oḷārikā, itarā sukhumā. "
  7778. 567778,120,1023,53,60,1,57,6,"Lobhasahagatā pana diṭṭhisampayuttā oḷārikā, itarā sukhumā. "
  7779. 567779,120,1023,61,69,1,59,7,"Sāpi niyatā kappaṭṭhitikā asaṅkhārikā oḷārikā, itarā sukhumā. "
  7780. 567780,120,1023,70,78,1,58,7,"Avisesena ca akusalā bahuvipākā oḷārikā, appavipākā sukhumā. "
  7781. 567781,120,1023,79,86,1,49,6,"Kusalā pana appavipākā oḷārikā, bahuvipākā sukhumā. "
  7782. 567782,120,1024,2,14,1,81,9,"Apica kāmāvacarakusalā oḷārikā, rūpāvacarā sukhumā, tato arūpāvacarā, tato lokuttarā. "
  7783. 567783,120,1024,15,22,1,47,6,"Kāmāvacarā ca dānamayā oḷārikā, sīlamayā sukhumā. "
  7784. 567784,120,1024,23,29,1,43,5,"Sīlamayāpi oḷārikā, tato bhāvanāmayā sukhumā. "
  7785. 567785,120,1024,30,36,1,47,5,"Bhāvanāmayāpi duhetukā oḷārikā, tihetukā sukhumā. "
  7786. 567786,120,1024,37,44,1,51,5,"Tihetukāpi sasaṅkhārikā oḷārikā, asaṅkhārikā sukhumā . "
  7787. 567787,120,1024,45,54,1,66,7,Rūpāvacarā ca paṭhamajjhānikā oḷārikā… pe… pañcamajjhānikā sukhumāva.
  7788. 567788,120,1024,55,64,1,95,7,Arūpāvacarā ca ākāsānañcāyatanasampayuttā oḷārikā… pe… nevasaññānāsaññāyatanasampayuttā sukhumāva.
  7789. 567789,120,1024,65,74,1,82,7,Lokuttarā ca sotāpattimaggasampayuttā oḷārikā… pe… arahattamaggasampayuttā sukhumāva.
  7790. 567790,120,1024,75,81,1,92,6,Esa nayo taṃtaṃbhūmivipākakiriyāvedanāsu dukkhādiasamāpannādisāsavādivasena vuttavedanāsu ca.
  7791. 567791,120,1024,82,95,1,100,10,"Okāsavasena vāpi niraye dukkhā oḷārikā, tiracchānayoniyaṃ sukhumā… pe… paranimmitavasavattīsu sukhumāva. "
  7792. 567792,120,1024,96,105,1,61,8,"Yathā ca dukkhā, evaṃ sukhāpi sabbattha yathānurūpaṃ yojetabbā. "
  7793. 567793,120,1024,106,116,1,76,9,"Vatthuvasena cāpi hīnavatthukā yā kāci vedanā oḷārikā, paṇītavatthukā sukhumā. "
  7794. 567794,120,1024,117,123,1,34,5,"Hīnapaṇītabhede yā oḷārikā, sā hīnā. "
  7795. 567795,120,1024,124,131,1,35,6,"Yā ca sukhumā, sā paṇītāti daṭṭhabbā. "
  7796. 567796,120,1025,2,29,1,141,16,"Dūrasantikapade pana ‘‘ akusalā vedanā kusalābyākatāhi vedanāhi dūre, akusalā vedanā akusalāya vedanāya santike’’ tiādinā( vibha.13) nayena vibhaṅge vibhattā. "
  7797. 567797,120,1025,30,43,1,111,12,"Tasmā akusalā vedanā visabhāgato asaṃsaṭṭhato asarikkhato ca kusalābyākatāhi dūre, tathā kusalābyākatā akusalāya. "
  7798. 567798,120,1025,44,47,1,20,3,Esa nayo sabbavāresu.
  7799. 567799,120,1025,48,62,1,124,13,Akusalā pana vedanā sabhāgato saṃsaṭṭhato sarikkhato ca akusalāya santiketi idaṃ vedanāya atītādivibhāge vitthārakathāmukhaṃ.
  7800. 567800,120,1025,63,69,1,67,6,Taṃtaṃvedanāsampayuttānaṃ pana saññādīnampi etaṃ evameva veditabbaṃ.
  7801. 567801,120,1026,2,24,1,154,19,"Ye panettha vedanādīsu cakkhu… pe… jarāmaraṇan ti peyyālena saṃkhittesu ca dhammesu lokuttaradhammā āgatā, te asammasanūpagattā imasmiṃ adhikāre na gahetabbā. "
  7802. 567802,120,1026,25,37,1,103,12,Te pana kevalaṃ tena tena padena saṅgahitadhammadassanavasena ca abhiññeyyaniddese āgatanayena ca vuttā.
  7803. 567803,120,1026,38,56,1,111,15,"Yepi ca sammasanūpagā, tesu ye yassa pākaṭā honti, sukhena pariggahaṃ gacchanti, tesu tena sammasanaṃ ārabhitabbaṃ. "
  7804. 567804,120,1026,57,72,1,170,15,Jātijarāmaraṇavasena visuṃ sammasanābhāvepi jātijarāmaraṇavantesuyeva pana sammasitesu tānipi sammasitāni hontīti pariyāyena tesampi vasena sammasanaṃ vuttanti veditabbaṃ.
  7805. 567805,120,1026,73,91,1,209,17,Atītānāgatapaccuppannaṃ aniccato {vavatthetī}tiādinā nayena atītattikasseva ca vasena sammasanassa vuttattā ajjhattādibhedaṃ anāmasitvāpi atītattikasseva vasena paricchinditvāpi aniccādito sammasanaṃ kātabbameva.
  7806. 567806,120,1027,2,24,1,190,18,"Yaṃ pana aniccaṃ, taṃ yasmā niyamato saṅkhatādibhedaṃ hoti, tenassa pariyāyadassanatthaṃ, nānākārehi vā manasikārappavattidassanatthaṃ rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccaṃ saṅkhatan tiādimāha . "
  7807. 567807,120,1027,25,34,1,76,8,"Tañhi hutvā abhāvaṭṭhena aniccaṃ, aniccantikatāya ādiantavantatāya vā aniccaṃ. "
  7808. 567808,120,1027,35,39,1,38,4,Paccayehi samāgantvā katattā saṅkhataṃ.
  7809. 567809,120,1027,40,49,1,67,8,"Paccaye paṭicca nissāya samaṃ, saha vā uppannattā paṭiccasamuppannaṃ. "
  7810. 567810,120,1027,50,56,1,53,6,Etena paccayehi katepi paccayānaṃ abyāpārataṃ dasseti.
  7811. 567811,120,1027,57,61,1,47,4,Khayadhamman ti khīyanadhammaṃ khīyanapakatikaṃ.
  7812. 567812,120,1027,62,65,1,29,3,Vayadhamman ti nassanadhammaṃ.
  7813. 567813,120,1027,66,73,1,69,5,"Nayidaṃ mandībhāvakkhayavasena khayadhammaṃ, kevalaṃ vigamanapakatikaṃ. "
  7814. 567814,120,1027,74,80,1,46,6,Pahūtassa mandībhāvopi hi loke khayoti vuccati.
  7815. 567815,120,1027,81,90,1,91,8,"Virāgadhamman ti nayidaṃ kuhiñci gamanavasena vayadhammaṃ, kevalaṃ sabhāvātikkamanapakatikaṃ."
  7816. 567816,120,1027,91,104,1,54,9,‘‘ Virāgo nāma jigucchanaṃ vā samatikkamo vā’’ ti hi vuttaṃ.
  7817. 567817,120,1027,105,119,1,195,13,"Nirodhadhamman ti nayidaṃ sabhāvātikkamena punarāvattidhammaṃ, kevalaṃ apunarāvattinirodhena nirujjhanapakatikanti purimapurimapadassa atthavivaraṇavasena pacchimapacchimapadaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  7818. 567818,120,1028,2,19,1,205,13,"Atha vā ekabhavapariyāpannarūpabhaṅgavasena khayadhammaṃ, ekasantatipariyāpannarūpakkhayavasena vayadhammaṃ, rūpassa khaṇabhaṅgavasena virāgadhammaṃ, tiṇṇampi apunappavattivasena nirodhadhammantipi yojetabbaṃ. "
  7819. 567819,120,1029,2,16,1,117,13,"Jarāmaraṇaṃ aniccan tiādīsu jarāmaraṇaṃ na aniccaṃ, aniccasabhāvānaṃ pana khandhānaṃ jarāmaraṇattā aniccaṃ nāma jātaṃ. "
  7820. 567820,120,1029,17,20,1,25,3,Saṅkhatādīsupi eseva nayo.
  7821. 567821,120,1029,21,26,1,46,5,Antarapeyyāle jātiyāpi aniccāditāya eseva nayo.
  7822. 567822,120,1030,2,19,1,170,16,"Jātipaccayā jarāmaraṇan tiādi na vipassanāvasena vuttaṃ, kevalaṃ paṭiccasamuppādassa ekekaaṅgavasena saṅkhipitvā vavatthānato sammasanañāṇaṃ nāma hotīti pariyāyena vuttaṃ. "
  7823. 567823,120,1030,20,26,1,63,6,Na panetaṃ kalāpasammasanañāṇaṃ dhammaṭṭhitiñāṇameva taṃ hotīti.
  7824. 567824,120,1030,27,37,1,63,8,"Asati {jātiyā}ti liṅgavipallāso kato, asatiyā jātiyāti vuttaṃ hoti. "
  7825. 567825,120,1030,38,48,1,73,8,"Asati {saṅkhāresū}ti vacanavipallāso kato, asantesu saṅkhāresūti vuttaṃ hoti. "
  7826. 567826,120,1030,49,68,1,97,12,"Bhavapaccayā jāti, {asatī}tiādi‘‘ bhavapaccayā jāti, asati bhave natthi jātī’’ tiādinā nayena yojetabbaṃ. "
  7827. 567827,120,1031,2,4,1,36,2,Sammasanañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7828. 567828,120,1032,2,4,1,28,2,6 . Udayabbayañāṇaniddesavaṇṇanā
  7829. 567829,120,1033,2,34,1,291,27,49. Idāni anantaraṃ vuttassa sammasanañāṇassa nānānayehi bhāvanāthirakaraṇena pāraṃ gantvā ṭhitena aniccādito diṭṭhe saṅkhāre udayabbayena paricchinditvā aniccādito vipassanatthaṃ vuttassa udayabbayānupassanāñāṇassa niddese jātaṃ rūpan tiādīsu santativasena yathāsakaṃ paccayehi nibbattaṃ rūpaṃ.
  7830. 567830,120,1033,35,58,1,183,18,"Tassa jātassa rūpassa nibbattilakkhaṇaṃ jātiṃ uppādaṃ abhinavākāraṃ {udayo}ti, vipariṇāmalakkhaṇaṃ khayaṃ bhaṅgaṃ {vayo}ti, anupassanā punappunaṃ nisāmanā, udayabbaya anupassanāñāṇanti attho. "
  7831. 567831,120,1033,59,62,1,23,3,Vedanādīsupi eseva nayo.
  7832. 567832,120,1033,63,80,1,165,14,Jātijarāmaraṇavantānaṃyeva udayabbayassa pariggahetabbattā jātijarāmaraṇānaṃ udayabbayābhāvato jātijarāmaraṇaṃ anāmasitvā jātaṃ cakkhu… pe… jāto {bhavo}ti peyyālaṃ kataṃ.
  7833. 567833,120,1033,81,126,1,318,39,"So evaṃ pañcannaṃ khandhānaṃ udayabbayaṃ passanto evaṃ jānāti‘‘ imesaṃ khandhānaṃ uppattito pubbe anuppannānaṃ rāsi vā nicayo vā natthi, uppajjamānānampi rāsito vā nicayato vā āgamanaṃ nāma natthi, nirujjhamānānampi disāvidisāgamanaṃ nāma natthi, niruddhānampi ekasmiṃ ṭhāne rāsito nicayato nidhānato avaṭṭhānaṃ nāma natthi. "
  7834. 567834,120,1033,127,182,1,365,46,"Yathā pana vīṇāya vādiyamānāya uppannassa saddassa neva uppattito pubbe sannicayo atthi, na uppajjamāno sannicayato āgato, na nirujjhamānassa disāvidisāgamanaṃ atthi, na niruddho katthaci sannicito tiṭṭhati, atha kho vīṇañca upavīṇañca purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca ahutvā sambhoti, hutvā paṭiveti, evaṃ sabbepi rūpārūpino dhammā ahutvā sambhonti, hutvā paṭiventī’’ ti. "
  7835. 567835,120,1034,2,72,1,579,58,"50. Evaṃ saṅkhepato udayabbayadassanaṃ dassetvā idāni vitthārato dassetuṃ pañcannaṃ khandhānaṃ udayaṃ passanto kati lakkhaṇāni {passatī}tiādīhi rāsito gaṇanaṃ pucchitvā, pañcannaṃ khandhānaṃ udayaṃ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni {passatī}tiādīhi rāsitova gaṇanaṃ vissajjetvā, puna rūpakkhandhassa udayaṃ passanto kati lakkhaṇāni {passatī}tiādīhi vibhāgato gaṇanaṃ pucchitvā rūpakkhandhassa udayaṃ passanto pañca lakkhaṇāni {passatī}tiādīhi vibhāgato gaṇanaṃ vissajjetvā, puna rūpakkhandhassa udayaṃ passanto katamāni pañca lakkhaṇāni {passatī}tiādīhi lakkhaṇavibhāgaṃ pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ. "
  7836. 567836,120,1035,2,23,1,136,16,Tattha avijjāsamudayā {rūpasamudayo}ti‘‘ purimakammabhavasmiṃ moho avijjā’’ ti vuttāya avijjāya sati imasmiṃ bhave rūpassa uppādo hotīti attho.
  7837. 567837,120,1035,24,29,1,57,4,{Paccayasamudayaṭṭhenā}ti paccayassa uppannabhāvenāti attho.
  7838. 567838,120,1035,30,36,1,63,5,Avijjātaṇhākammāni cettha idha paṭisandhihetubhūtā atītapaccayā .
  7839. 567839,120,1035,37,44,1,56,7,Imesu ca tīsu gahitesu saṅkhārupādānāni gahitāneva honti.
  7840. 567840,120,1035,45,52,1,74,6,{Āhārasamudayā}ti pavattipaccayesu kabaḷīkārāhārassa balavattā soyeva gahito.
  7841. 567841,120,1035,53,60,1,67,7,Tasmiṃ pana gahite pavattihetubhūtāni utucittānipi gahitāneva honti.
  7842. 567842,120,1035,61,72,1,112,10,"Nibbattilakkhaṇan ti addhāsantatikhaṇavasena rūpassa uppādaṃ, uppādoyeva saṅkhatalakkhaṇattā lakkhaṇanti ca vutto. "
  7843. 567843,120,1035,73,85,1,78,10,Pañca {lakkhaṇānī}ti avijjā taṇhā kammāhārā nibbatti cāti imāni pañca lakkhaṇāni.
  7844. 567844,120,1035,86,93,1,59,7,Avijjādayopi hi rūpassa udayo lakkhīyati etehīti lakkhaṇāni.
  7845. 567845,120,1035,94,103,1,81,8,"Nibbatti pana saṅkhatalakkhaṇameva, tampi saṅkhatanti lakkhīyati etenāti lakkhaṇaṃ. "
  7846. 567846,120,1036,2,20,1,176,17,Avijjānirodhā {rūpanirodho}ti anāgatabhavassa paccayabhūtāya imasmiṃ bhave avijjāya arahattamaggañāṇena nirodhe kate paccayābhāvā anāgatassa rūpassa anuppādo nirodho hotīti attho.
  7847. 567847,120,1036,21,26,1,57,4,{Paccayanirodhaṭṭhenā}ti paccayassa niruddhabhāvenāti attho.
  7848. 567848,120,1036,27,33,1,79,6,Nirodho cettha anāgatapaṭisandhipaccayānaṃ idha avijjātaṇhākammānaṃyeva nirodho.
  7849. 567849,120,1036,34,42,1,97,7,Āhāranirodhā {rūpanirodho}ti pavattipaccayassa kabaḷīkārāhārassa abhāve taṃsamuṭṭhānarūpābhāvo hoti.
  7850. 567850,120,1036,43,53,1,111,9,"Vipariṇāmalakkhaṇan ti addhāsantatikhaṇavasena rūpassa bhaṅgaṃ, bhaṅgoyeva saṅkhatalakkhaṇattā lakkhaṇanti vutto. "
  7851. 567851,120,1036,54,65,1,93,9,"Idha pañca {lakkhaṇānī}ti avijjātaṇhākammāhārānaṃ abhāvanirodhā cattāri, vipariṇāmo ekanti pañca. "
  7852. 567852,120,1036,66,69,1,27,3,Esa nayo vedanākkhanthādīsu.
  7853. 567853,120,1036,70,80,1,86,8,"Ayaṃ pana viseso– arūpakkhandhānaṃ udayabbayadassanaṃ addhāsantativasena, na khaṇavasena. "
  7854. 567854,120,1036,81,89,1,80,7,"Phasso vedanāsaññāsaṅkhārakkhandhānaṃ pavattipaccayo, taṃnirodhā ca tesaṃ nirodho. "
  7855. 567855,120,1036,90,99,1,73,7,"Nāmarūpaṃ viññāṇakkhandhassa pavattipaccayo, taṃnirodhā ca tassa nirodhoti. "
  7856. 567856,120,1037,2,4,1,11,2,Keci panāhu–
  7857. 567857,120,1037,5,20,1,144,12,"‘‘ catudhā paccayato udayabbayadassane atītādivibhāgaṃ anāmasitvāva sabbasāmaññavasena avijjādīhi udetīti uppajjamānabhāvamattaṃ gaṇhāti, na uppādaṃ. "
  7858. 567858,120,1037,21,28,1,71,6,"Avijjādinirodhā nirujjatīti anuppajjamānabhāvamattaṃ gaṇhāti, na bhaṅgaṃ. "
  7859. 567859,120,1037,29,38,1,67,7,Khaṇato udayabbayadassane paccuppannānaṃ uppādaṃ bhaṅgaṃ gaṇhātī’’ ti.
  7860. 567860,120,1038,2,71,1,462,54,"Vipassamāno pana vipassako paṭhamaṃ paccayato udayabbayaṃ manasikaritvā vipassanākāle avijjādike caturo dhamme vissajjetvā udayabbayavanteyeva khandhe gahetvā tesaṃ udayabbayaṃ passati, evañca tassa vipassakassa‘‘ evaṃ rūpādīnaṃ udayo, evaṃ vayo, evaṃ rūpādayo udenti, evaṃ ventī’’ ti paccayato ca khaṇato ca vitthārena udayabbayaṃ passato‘‘ iti kira ime dhammā ahutvā sambhonti, hutvā paṭiventī’’ ti ñāṇaṃ visadataraṃ hoti, saccapaṭiccasamuppādanayalakkhaṇabhedā pākaṭā honti . "
  7861. 567861,120,1038,72,87,1,131,13,"Yañhi so avijjādisamudayā khandhānaṃ samudayaṃ avijjādinirodhā ca khandhānaṃ nirodhaṃ passati, idamassa paccayato udayabbayadassanaṃ. "
  7862. 567862,120,1038,88,99,1,121,10,"Yaṃ pana nibbattilakkhaṇavipariṇāmalakkhaṇāni passanto khandhānaṃ udayabbayaṃ passati, idamassa khaṇato udayabbayadassanaṃ. "
  7863. 567863,120,1038,100,107,1,74,6,"Uppattikkhaṇeyeva hi nibbattilakkhaṇaṃ, bhaṅgakkhaṇe ca vipariṇāmalakkhaṇaṃ. "
  7864. 567864,120,1039,2,16,1,132,14,Iccassevaṃ paccayato ceva khaṇato ca dvedhā udayabbayaṃ passato paccayato udayadassanena samudayasaccaṃ pākaṭaṃ hoti janakāvabodhato.
  7865. 567865,120,1039,17,23,1,68,6,Khaṇato udayadassanena dukkhasaccaṃ pākaṭaṃ hoti jātidukkhāvabodhato.
  7866. 567866,120,1039,24,32,1,98,8,Paccayato vayadassanena nirodhasaccaṃ pākaṭaṃ hoti paccayānuppādena paccayavataṃ anuppādāvabodhato.
  7867. 567867,120,1039,33,39,1,72,6,Khaṇato vayadassanena dukkhasaccameva pākaṭaṃ hoti maraṇadukkhāvabodhato.
  7868. 567868,120,1039,40,50,1,95,9,"Yañcassa udayabbayadassanaṃ, maggovāyaṃ lokikoti maggasaccaṃ pākaṭaṃ hoti tatra sammohavighātato. "
  7869. 567869,120,1040,2,40,1,104,13,Paccayato cassa udayadassanena anulomo paṭiccasamuppādo pākaṭo hoti‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hotī’’ ti( ma. ni.1.404; saṃ. ni.2.21; udā.1) avabodhato.
  7870. 567870,120,1040,41,78,1,106,12,Paccayato vayadassanena paṭilomo paṭiccasamuppādo pākaṭo hoti‘‘ imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī’’ ti( ma. ni.1.406; saṃ. ni.2.21; udā.2) avabodhato.
  7871. 567871,120,1040,79,88,1,96,8,Khaṇato pana udayabbayadassanena paṭiccasamuppannā dhammā pākaṭā honti saṅkhatalakkhaṇāvabodhato.
  7872. 567872,120,1040,89,96,1,53,6,"Udayabbayavanto hi saṅkhatā, te ca paṭiccasamuppannāti. "
  7873. 567873,120,1041,2,11,1,106,9,Paccayato cassa udayadassanena ekattanayo pākaṭo hoti hetuphalasambandhena santānassa anupacchedāvabodhato.
  7874. 567874,120,1041,12,16,1,40,4,Atha suṭṭhutaraṃ ucchedadiṭṭhiṃ pajahati.
  7875. 567875,120,1041,17,24,1,74,7,Khaṇato udayadassanena nānattanayo pākaṭo hoti navanavānaṃ uppādāvabodhato.
  7876. 567876,120,1041,25,29,1,40,4,Atha suṭṭhutaraṃ sassatadiṭṭhiṃ pajahati.
  7877. 567877,120,1041,30,38,1,95,8,Paccayato cassa udayabbayadassanena abyāpāranayo pākaṭo hoti dhammānaṃ avasavattibhāvāvabodhato.
  7878. 567878,120,1041,39,43,1,37,4,Atha suṭṭhutaraṃ attadiṭṭhiṃ pajahati.
  7879. 567879,120,1041,44,52,1,97,8,Paccayato pana udayadassanena evaṃdhammatānayo pākaṭo hoti paccayānurūpena phalassuppādāvabodhato.
  7880. 567880,120,1041,53,57,1,40,4,Atha suṭṭhutaraṃ akiriyadiṭṭhiṃ pajahati.
  7881. 567881,120,1042,2,11,1,114,8,Paccayato cassa udayadassanena anattalakkhaṇaṃ pākaṭaṃ hoti dhammānaṃ nirīhakattapaccayapaṭibaddhavuttitāvabodhato.
  7882. 567882,120,1042,12,22,1,112,9,"Khaṇato udayabbayadassanena aniccalakkhaṇaṃ pākaṭaṃ hoti hutvā abhāvāvabodhato, pubbantāparantavivekāvabodhato ca. "
  7883. 567883,120,1042,23,28,1,63,5,Dukkhalakkhaṇampi pākaṭaṃ hoti udayabbayehi paṭipīḷanāvabodhato.
  7884. 567884,120,1042,29,34,1,62,4,Sabhāvalakkhaṇampi pākaṭaṃ hoti udayabbayaparicchinnāvabodhato .
  7885. 567885,120,1042,35,48,1,126,11,"Sabhāvalakkhaṇe saṅkhatalakkhaṇassa tāvakālikattampi pākaṭaṃ hoti, udayakkhaṇe vayassa, vayakkhaṇe ca udayassa abhāvāvabodhatoti. "
  7886. 567886,120,1043,2,22,1,174,15,"Tassevaṃ pākaṭībhūtasaccapaṭiccasamuppādanayalakkhaṇabhedassa‘‘ evaṃ kira nāmime dhammā anuppannapubbā uppajjanti, uppannā nirujjhantī’’ ti niccanavāva hutvā saṅkhārā upaṭṭhahanti. "
  7887. 567887,120,1043,23,48,1,248,24,"Na kevalañca niccanavāva, sūriyuggamane ussāvabindu viya udakapubbuḷo viya udake daṇḍarāji viya āragge sāsapo viya vijjuppādo viya ca parittaṭṭhāyino māyāmarīcisupinantaalātacakkagandhabbanagarapheṇakadaliādayo viya asārā nissārāti cāpi upaṭṭhahanti. "
  7888. 567888,120,1043,49,84,1,242,25,"Ettāvatā tena‘‘ vayadhammameva uppajjati, uppannañca vayaṃ upetī’’ ti iminā ākārena samapaññāsa lakkhaṇāni paṭivijjhitvā ṭhitaṃ udayabbayānupassanā nāma paṭhamaṃ taruṇavipassanāñāṇaṃ adhigataṃ hoti, yassādhigamā‘‘ āraddhavipassako’’ ti saṅkhaṃ gacchati. "
  7889. 567889,120,1043,85,113,1,185,21,"Imasmiṃ ñāṇe ṭhitassa obhāsādayo dasa vipassanūpakkilesā uppajjanti, yesaṃ uppattiyā akusalo yogāvacaro tesu maggañāṇasaññī hutvā amaggameva‘‘ maggo’’ ti gaṇhāti, upakkilesajaṭājaṭito ca hoti. "
  7890. 567890,120,1043,114,140,1,189,21,"Kusalo pana yogāvacaro tesu vipassanaṃ āropento upakkilesajaṭaṃ vijaṭetvā‘‘ ete dhammā na maggo, upakkilesavimuttaṃ pana vīthipaṭipannaṃ vipassanāñāṇaṃ maggo’’ ti maggañca amaggañca vavatthapeti. "
  7891. 567891,120,1043,141,149,1,81,8,Tassevaṃ maggañca amaggañca ñatvā ṭhitaṃ ñāṇaṃ maggāmaggañāṇadassanavisuddhi nāma.
  7892. 567892,120,1044,2,11,1,62,9,Ettāvatā ca pana tena catunnaṃ saccānaṃ vavatthānaṃ kataṃ hoti.
  7893. 567893,120,1044,12,13,1,6,1,Kathaṃ?
  7894. 567894,120,1044,14,66,1,629,45,"Nāmarūpapariggahe sati paccayapariggahasambhavato dhammaṭṭhitiñāṇavacaneneva vuttena diṭṭhivisuddhisaṅkhātena nāmarūpavavatthāpanena dukkhasaccassa vavatthānaṃ kataṃ hoti, kaṅkhāvitaraṇavisuddhisaṅkhātena paccayapariggahaṇena samudayasaccassa vavatthānaṃ, udayabbayānupassanena ca khaṇato udayabbayadassanena dukkhasaccassa vavatthānaṃ kataṃ, paccayato udayadassanena samudayasaccassa vavatthānaṃ, paccayato vayadassanena nirodhasaccassa vavatthānaṃ, yañcassa udayabbayadassanaṃ, maggovāyaṃ lokikoti tatra sammohavighātato imissañca maggāmaggañāṇadassanavisuddhiyaṃ vipassato sammā maggassa avadhāraṇena maggasaccassa vavatthānaṃ kataṃ. "
  7895. 567895,120,1044,67,76,1,68,9,Evaṃ lokiyena tāva ñāṇena catunnaṃ saccānaṃ vavatthānaṃ kataṃ hotīti.
  7896. 567896,120,1045,2,4,1,37,2,Udayabbayañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7897. 567897,120,1046,2,4,1,33,2,7 . Bhaṅgānupassanāñāṇaniddesavaṇṇanā
  7898. 567898,120,1047,2,34,1,294,23,51. So udayabbayānupassanāyaṃ ṭhito yogāvacaro maggāmaggavavatthāpanena upakkilesavimuttaṃ vīthipaṭipannaṃ udayabbayānupassanāñāṇaṃ‘‘ maggo’’ ti ñatvā tilakkhaṇasallakkhaṇena tasseva maggassa suvisadakaraṇatthaṃ puna udayabbayānupassanaṃ ārabhitvā udayabbayena paricchinne saṅkhāre aniccādito vipassati.
  7899. 567899,120,1047,35,59,1,169,22,"Evaṃ tassa taṃ ñāṇaṃ tikkhaṃ hutvā vahati, saṅkhārā lahuṃ upaṭṭhahanti, ñāṇe tikkhe vahante saṅkhāresu lahuṃ upaṭṭhahantesu uppādaṃ atikkamitvā bhaṅge eva sati santiṭṭhati. "
  7900. 567900,120,1047,60,67,1,64,7,Nirodhādhimuttattā vā udayaṃ pahāya bhaṅgeyeva satiṃ upaṭṭhapeti.
  7901. 567901,120,1047,68,72,1,44,4,Etasmiṃ ṭhāne bhaṅgānupassanāñāṇaṃ uppajjati.
  7902. 567902,120,1047,73,86,1,110,12,Idāni tassa ñāṇassa niddese rūpārammaṇatā cittaṃ uppajjitvā {bhijjatī}ti rūpārammaṇaṃ cittaṃ uppajjitvā bhijjati.
  7903. 567903,120,1047,87,94,1,59,7,Atha vā rūpārammaṇabhāve cittaṃ uppajjitvā bhijjatīti attho.
  7904. 567904,120,1047,95,108,1,93,11,"Taṃ ārammaṇaṃ {paṭisaṅkhā}ti taṃ rūpārammaṇaṃ paṭisaṅkhāya jānitvā, khayato vayato disvāti attho. "
  7905. 567905,120,1047,109,129,1,146,18,"Tassa cittassa bhaṅgaṃ {anupassatī}ti yena cittena taṃ rūpārammaṇaṃ khayato vayato diṭṭhaṃ, tassa cittassa aparena cittena bhaṅgaṃ anupassatīti attho. "
  7906. 567906,120,1047,130,132,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  7907. 567907,120,1047,133,142,1,33,5,‘‘ ñātañca ñāṇañca ubho vipassatī’’ ti.
  7908. 567908,120,1047,143,148,1,46,5,Cittan ti cettha sasampayuttacittaṃ adhippetaṃ.
  7909. 567909,120,1048,2,13,1,71,9,"{Anupassatī}ti anu anu passati, anekehi ākārehi punappunaṃ passatīti attho. "
  7910. 567910,120,1048,14,23,1,62,6,"Tenāha anupassatīti kathaṃ anupassati, aniccato {anupassatī}tiādi . "
  7911. 567911,120,1048,24,42,1,128,16,"Tattha yasmā bhaṅgo nāma aniccatāya paramā koṭi, tasmā bhaṅgānupassako yogāvacaro sabbaṃ rūpagataṃ aniccato anupassati, no niccato. "
  7912. 567912,120,1048,43,57,1,85,11,"Tato aniccassa dukkhattā, dukkhassa ca anattattā, tadeva dukkhato anupassati, no sukhato. "
  7913. 567913,120,1048,58,64,1,29,4,"Anattato anupassati, no attato . "
  7914. 567914,120,1048,65,74,1,59,8,"Yasmā pana yaṃ aniccaṃ dukkhamanattā, na taṃ abhinanditabbaṃ. "
  7915. 567915,120,1048,75,82,1,46,6,"Yañca na abhinanditabbaṃ, na tattha rajjitabbaṃ. "
  7916. 567916,120,1048,83,100,1,103,12,"Tasmā esa tasmiṃ bhaṅgānupassanānusārena‘‘ aniccaṃ dukkhamanattā’’ ti diṭṭhe rūpagate nibbindati, no nandati. "
  7917. 567917,120,1048,101,105,1,20,3,"Virajjati, no rajjati. "
  7918. 567918,120,1048,106,122,1,97,14,"So evaṃ virajjanto lokikeneva tāva ñāṇena rāgaṃ nirodheti, no samudeti, samudayaṃ na karotīti attho. "
  7919. 567919,120,1048,123,139,1,103,14,"Atha vā so evaṃ viratto yathā diṭṭhaṃ rūpagataṃ, tathā adiṭṭhampi anvayañāṇavasena nirodheti, no samudeti. "
  7920. 567920,120,1048,140,150,1,69,8,"Nirodhatova manasi karoti, nirodhamevassa passati, no samudayanti attho. "
  7921. 567921,120,1048,151,158,1,43,6,"So evaṃ paṭipanno paṭinissajjati, no ādiyati. "
  7922. 567922,120,1048,159,162,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  7923. 567923,120,1048,163,184,1,231,19,"Ayampi hi aniccādianupassanā tadaṅgavasena saddhiṃ khandhābhisaṅkhārehi kilesānaṃ pariccajanato, saṅkhatadosadassanena ca tabbiparīte nibbāne tanninnatāya pakkhandanato pariccāgapaṭinissaggo ceva pakkhandanapaṭinissaggo cāti vuccati. "
  7924. 567924,120,1048,185,198,1,95,12,"Tasmā tāya samannāgato bhikkhu yathāvuttena nayena kilese ca pariccajati, nibbāne ca pakkhandati. "
  7925. 567925,120,1048,199,207,1,75,7,"Nāpi nibbattanavasena kilese ādiyati, na adosadassitāvasena saṅkhatārammaṇaṃ. "
  7926. 567926,120,1048,208,215,1,40,5,"Tena vuccati paṭinissajjati, no {ādiyatī}ti. "
  7927. 567927,120,1049,2,21,1,116,14,"52. Idānissa tehi ñāṇehi yesaṃ dhammānaṃ pahānaṃ hoti, taṃ dassetuṃ aniccato anupassanto niccasaññaṃ {pajahatī}tiādi vuttaṃ. "
  7928. 567928,120,1049,22,27,1,34,5,Tattha nandin ti sappītikaṃ taṇhaṃ.
  7929. 567929,120,1049,28,32,1,21,4,Rāgan ti sesaṃ taṇhaṃ.
  7930. 567930,120,1049,33,37,1,29,4,Samudayan ti rāgassa uppattiṃ.
  7931. 567931,120,1049,38,42,1,26,4,Atha vā rūpagatassa udayaṃ.
  7932. 567932,120,1049,43,48,1,43,5,Ādānan ti nibbattanavasena kilesānaṃ ādānaṃ.
  7933. 567933,120,1049,49,56,1,66,7,Vedanārammaṇatātiādīni idha ca heṭṭhā ca vuttanayeneva veditabbāni.
  7934. 567934,120,1050,2,20,1,157,16,"Gāthāsu pana {vatthusaṅkamanā}ti rūpādīsu ekekassa bhaṅgaṃ disvā puna yena cittena bhaṅgo diṭṭho, tassāpi bhaṅgadassanavasena purimavatthuto aññavatthusaṅkamanā. "
  7935. 567935,120,1050,21,29,1,53,7,Paññāya ca {vivaṭṭanā}ti udayaṃ pahāya vaye santiṭṭhanā.
  7936. 567936,120,1050,30,43,1,134,12,Āvajjanā {balañcevā}ti rūpādīsu ekekassa bhaṅgaṃ disvā puna bhaṅgārammaṇassa cittassa bhaṅgadassanatthaṃ anantarameva āvajjanasamatthatā.
  7937. 567937,120,1050,44,52,1,66,6,Paṭisaṅkhā {vipassanā}ti esā ārammaṇapaṭisaṅkhā bhaṅgānupassanā nāma.
  7938. 567938,120,1050,53,78,1,213,21,"Ārammaṇaanvayena ubho {ekavavatthanā}ti paccakkhato diṭṭhassa ārammaṇassa anvayena anugamanena yathā idaṃ, tathā atītepi saṅkhāragataṃ bhijji, anāgatepi bhijjissatīti evaṃ ubhinnaṃ ekasabhāveneva vavatthāpananti attho. "
  7939. 567939,120,1050,79,82,1,23,3,Vuttampi cetaṃ porāṇehi–
  7940. 567940,120,1051,2,10,1,59,6,"‘ ‘ Saṃvijjamānamhi visuddhadassano, tadanvayaṃ neti atītanāgate; "
  7941. 567941,120,1052,2,12,1,60,7,"Sabbepi saṅkhāragatā palokino, ussāvabindū sūriyeva uggate’’ ti. "
  7942. 567942,120,1053,2,19,1,168,16,Nirodhe {adhimuttatā}ti evaṃ ubhinnaṃ bhaṅgavasena ekavavatthānaṃ katvā tasmiṃyeva bhaṅgasaṅkhāte nirodhe adhimuttatā taggarutā tanninnatā tappoṇatā tappabbhāratāti attho.
  7943. 567943,120,1053,20,27,1,68,6,{Vayalakkhaṇavipassanā}ti esā vayalakkhaṇavipassanā nāmāti vuttaṃ hoti.
  7944. 567944,120,1053,28,34,1,58,5,Ārammaṇañca {paṭisaṅkhā}ti purimañca rūpādiārammaṇaṃ jānitvā.
  7945. 567945,120,1053,35,46,1,98,10,Bhaṅgañca {anupassatī}ti tassārammaṇassa bhaṅgaṃ disvā tadārammaṇassa cittassa ca bhaṅgaṃ anupassati.
  7946. 567946,120,1053,47,72,1,141,19,"Suññato ca upaṭṭhānan ti tassevaṃ bhaṅgamanupassato‘‘ saṅkhārāva bhijjanti, tesaṃ bhedo maraṇaṃ, na añño koci atthī’’ ti suññato upaṭṭhānaṃ ijjhati. "
  7947. 567947,120,1053,73,75,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  7948. 567948,120,1054,2,15,1,68,10,"‘ ‘ Khandhā nirujjhanti na catthi añño, khandhāna bhedo maraṇanti vuccati; "
  7949. 567949,120,1055,2,14,1,65,9,"Tesaṃ khayaṃ passati appamatto, maṇiṃva vijjhaṃ vajirena yoniso’’ ti. "
  7950. 567950,120,1056,2,23,1,137,17,"Adhipaññā {vipassanā}ti yā ca ārammaṇapaṭisaṅkhā, yā ca bhaṅgānupassanā, yañca suññato upaṭṭhānaṃ, ayaṃ adhipaññā vipassanā nāmāti vuttaṃ hoti. "
  7951. 567951,120,1056,24,32,1,65,7,Kusalo tīsu {anupassanāsū}ti aniccānupassanādīsu tīsu cheko bhikkhu.
  7952. 567952,120,1056,33,41,1,58,7,Catasso ca {vipassanāsū}ti nibbidādīsu ca catūsu vipassanāsu.
  7953. 567953,120,1056,42,53,1,89,10,Tayo upaṭṭhāne {kusalatā}ti khayato vayato suññatoti imasmiñca tividhe upaṭṭhāne kusalatāya.
  7954. 567954,120,1056,54,64,1,78,8,Nānādiṭṭhīsu na {kampatī}ti sassatadiṭṭhiādīsu nānappakārāsu diṭṭhīsu na vedhati.
  7955. 567955,120,1056,65,95,1,262,22,"So evaṃ avedhamāno‘‘ aniruddhameva nirujjhati, abhinnameva bhijjatī’’ ti pavattamanasikāro dubbalabhājanassa viya bhijjamānassa, sukhumarajasseva vippakiriyamānassa, tilānaṃ viya bhajjiyamānānaṃ sabbasaṅkhārānaṃ uppādaṭṭhitipavattanimittaṃ vissajjetvā bhedameva passati. "
  7956. 567956,120,1056,96,125,1,249,28,"So yathā nāma cakkhumā puriso pokkharaṇītīre vā nadītīre vā ṭhito thūlaphusitake deve vassante udakapiṭṭhe mahantamahantāni udakapubbuḷāni uppajjitvā uppajjitvā sīghaṃ sīghaṃ bhijjamānāni passeyya, evameva sabbe saṅkhārā bhijjanti bhijjantīti passati. "
  7957. 567957,120,1056,126,131,1,48,5,Evarūpañhi yogāvacaraṃ sandhāya vuttaṃ bhagavatā–
  7958. 567958,120,1057,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Yathā pubbuḷakaṃ passe, yathā passe marīcikaṃ; "
  7959. 567959,120,1058,2,20,1,46,7,"Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ ti.( dha. pa.170); "
  7960. 567960,120,1059,2,18,1,123,12,Tassevaṃ ‘‘ sabbe saṅkhārā bhijjanti bhijjantī’’ ti abhiṇhaṃ passato aṭṭhānisaṃsaparivāraṃ bhaṅgānupassanāñāṇaṃ balappattaṃ hoti.
  7961. 567961,120,1059,19,37,1,170,10,"Tatrime aṭṭhānisaṃsā– bhavadiṭṭhippahānaṃ, jīvitanikantipariccāgo, sadāyuttapayuttatā, visuddhājīvitā, ussukkappahānaṃ, vigatabhayatā, khantisoraccapaṭilābho, aratiratisahanatāti. "
  7962. 567962,120,1059,38,40,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  7963. 567963,120,1060,2,11,1,58,7,"‘ ‘ Imāni aṭṭhagguṇamuttamāni, disvā tahiṃ sammasatī punappunaṃ; "
  7964. 567964,120,1061,2,11,1,60,6,"Ādittacelassirasūpamo muni, bhaṅgānupassī amatassa pattiyā’’ ti. "
  7965. 567965,120,1062,2,4,1,42,2,Bhaṅgānupassanāñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7966. 567966,120,1063,2,4,1,25,2,8 . Ādīnavañāṇaniddesavaṇṇanā
  7967. 567967,120,1064,2,13,1,59,5,53. Ādīnavañāṇaniddese {uppādo}ti purimakammapaccayā idha uppatti.
  7968. 567968,120,1064,14,18,1,35,4,Pavattan ti tathāuppannassa pavatti.
  7969. 567969,120,1064,19,23,1,37,4,Nimittan ti sabbampi saṅkhāranimittaṃ.
  7970. 567970,120,1064,24,29,1,44,4,{Āyūhanā}ti āyatiṃ paṭisandhihetubhūtaṃ kammaṃ.
  7971. 567971,120,1064,30,34,1,27,3,{Paṭisandhī}ti āyatiṃ uppatti.
  7972. 567972,120,1064,35,42,1,37,6,{Gatī}ti yāya gatiyā sā paṭisandhi hoti.
  7973. 567973,120,1064,43,47,1,33,3,{Nibbattī}ti khandhānaṃ nibbattanaṃ.
  7974. 567974,120,1064,48,70,1,70,9,{Upapattī}ti‘‘ samāpannassa vā upapannassa vā’’ ti( dha. sa.1289) evaṃ vuttā vipākappavatti .
  7975. 567975,120,1064,71,77,1,47,5,{Jātī}ti jarādīnaṃ paccayabhūtā bhavapaccayā jāti.
  7976. 567976,120,1064,78,91,1,107,12,"Nippariyāyato tattha tattha nibbattamānānaṃ sattānaṃ ye ye khandhā pātubhavanti, tesaṃ paṭhamapātubhāvo jāti. "
  7977. 567977,120,1064,92,98,1,85,5,{Jarā}ti khaṇḍiccādisammato santatiyaṃ ekabhavapariyāpannakhandhasantānassa purāṇabhāvo.
  7978. 567978,120,1064,99,104,1,46,4,{Soko}ti ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa cittasantāpo.
  7979. 567979,120,1064,105,110,1,48,4,{Paridevo}ti ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa vacīpalāpo.
  7980. 567980,120,1064,111,120,1,87,7,"{Upāyāso}ti bhuso āyāso, ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa adhimattacetodukkhappabhāvito dosoyeva. "
  7981. 567981,120,1064,121,132,1,87,10,"Ettha ca uppādādayo pañceva ādīnavañāṇassa vatthuvasena vuttā, sesā tesaṃ vevacanavasena."
  7982. 567982,120,1064,133,161,1,133,18,"‘‘ Nibbatti jātī’’ ti idañhi dvayaṃ uppādassa ceva paṭisandhiyā ca vevacanaṃ,‘‘ gati upapattī’’ ti idaṃ dvayaṃ pavattassa, jarādayo nimittassāti. "
  7983. 567983,120,1064,162,163,1,6,1,Tenāha–
  7984. 567984,120,1065,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Uppādañca pavattañca, nimittaṃ dukkhanti passati; "
  7985. 567985,120,1066,2,11,1,42,6,"Āyūhanaṃ paṭisandhiṃ, ñāṇaṃ ādīnave idan’’ ti. "
  7986. 567986,120,1066,12,12,1,2,1,ca
  7987. 567987,120,1067,2,13,1,41,7,"‘ ‘ Idaṃ ādīnave ñāṇaṃ, pañcaṭhānesu jāyatī’’ ti. "
  7988. 567988,120,1067,14,14,1,2,1,ca
  7989. 567989,120,1068,2,11,1,67,8,Sabbapadesu ca bhayanti iccetassa vacanassa bhayaṃ itīti padacchedo .
  7990. 567990,120,1068,12,17,1,44,5,Bhayan ti pīḷāyogato sappaṭibhayatāya bhayaṃ.
  7991. 567991,120,1068,18,22,1,38,3,{Itī}ti bhayatupaṭṭhānassa kāraṇaniddeso.
  7992. 567992,120,1069,2,11,1,94,9,Anuppādo khemanti santipade ñāṇan tiādi pana ādīnavañāṇassa paṭipakkhañāṇadassanatthaṃ vuttaṃ.
  7993. 567993,120,1069,12,24,1,121,12,Bhayatupaṭṭhānena vā ādīnavaṃ disvā ubbiggahadayānaṃ abhayampi atthi khemaṃ nirādīnavanti assāsajananatthampi etaṃ vuttaṃ.
  7994. 567994,120,1069,25,45,1,187,18,"Yasmā vā yassa uppādādayo bhayato sūpaṭṭhitā honti, tassa tappaṭipakkhaninnaṃ cittaṃ hoti, tasmā bhayatupaṭṭhānavasena siddhassa ādīnavañāṇassa ānisaṃsadassanatthampetaṃ vuttanti veditabbaṃ. "
  7995. 567995,120,1069,46,50,1,38,4,Anuppādo appavattan tiādi nibbānameva.
  7996. 567996,120,1069,51,57,1,41,4,"{Santipade}ti santikoṭṭhāse, nibbāneti attho. "
  7997. 567997,120,1069,58,73,1,94,11,Anussavavasenāpi hi santipadanti nāmamattaṃ gahetvā uppannaṃ ñāṇampi‘‘ santipade ñāṇan’’ ti vuttaṃ.
  7998. 567998,120,1070,2,16,1,113,12,"Uppādo bhayaṃ, anuppādo kheman tiādi vipakkhapaṭipakkhavasena ubhayaṃ samāsetvā uppajjamānaṃ ñāṇaṃ gahetvā vuttaṃ. "
  7999. 567999,120,1070,17,26,1,46,8,"Ettha ca yaṃ bhayaṃ, taṃ yasmā niyamato dukkhaṃ. "
  8000. 568000,120,1070,27,34,1,73,6,"Yañca dukkhaṃ, taṃ vaṭṭāmisalokāmisakilesāmisehi avippamuttattā sāmisameva. "
  8001. 568001,120,1070,35,40,1,35,4,"Yañca sāmisaṃ, taṃ saṅkhāramattameva. "
  8002. 568002,120,1070,41,51,1,72,9,Tasmā uppādo dukkhanti bhayatupaṭṭhāne paññā ādīnave ñāṇan tiādi vuttaṃ.
  8003. 568003,120,1070,52,63,1,125,11,Evaṃ santepi bhayākārena dukkhākārena sāmisākārena saṅkhārākārenāti evaṃ ākāranānattato pavattivasenettha nānattaṃ veditabbaṃ.
  8004. 568004,120,1070,64,97,1,160,18,"Uppādo bhayaṃ, dukkhaṃ, sāmisaṃ, saṅkhārā cāti uppādādiliṅgamanapekkhitvā‘‘ netaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ, netaṃ saraṇamuttaman’’ tiādīsu( dha. pa.189) viya attano liṅgāpekkhameva vuttaṃ. "
  8005. 568005,120,1070,98,142,1,228,25,"Saṅkhārāti ca ekattamanapekkhitvā‘‘ appaccayā dhammā, asaṅkhatā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. dukamātikā7-8) viya bahuvacanaṃ kataṃ, uppādādīnaṃ vā saṅkhārekadesattā‘‘ uttare pañcālā, dakkhiṇe pañcālā’’ tiādīsu viya bahunnaṃ ekadesepi bahuvacanaṃ katanti veditabbaṃ. "
  8006. 568006,120,1070,143,153,1,92,10,Khemaṃ sukhaṃ nirāmisaṃ nibbānan ti nibbānameva vuttākārānaṃ paṭipakkhavasena catudhā vuttaṃ.
  8007. 568007,120,1070,154,172,1,143,15,"Dasa ñāṇe {pajānātī}ti ādīnave ñāṇaṃ pajānanto uppādādivatthukāni pañca, anuppādādivatthukāni pañcāti dasa ñāṇe pajānāti paṭivijjhati sacchikaroti. "
  8008. 568008,120,1070,173,185,1,102,11,Dvinnaṃ ñāṇānaṃ {kusalatā}ti ādīnavañāṇassa ceva santipadañāṇassa cāti imesaṃ dvinnaṃ ñāṇānaṃ kusalatāya.
  8009. 568009,120,1070,186,195,1,91,8,Nānādiṭṭhīsu na {kampatī}ti paramadiṭṭhadhammanibbānādivasena pavattāsu diṭṭhīsu na vedhatīti.
  8010. 568010,120,1071,2,4,1,34,2,Ādīnavañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8011. 568011,120,1072,2,4,1,32,2,9 . Saṅkhārupekkhāñāṇaniddesavaṇṇanā
  8012. 568012,120,1073,2,10,1,51,4,54. Saṅkhārupekkhāñāṇaniddese uppādā dīni vuttatthāneva.
  8013. 568013,120,1073,11,21,1,80,9,Dukkhan ti bhayan ti sāmisan ti {saṅkhārā}ti uppādādimuñcanañāṇassa kāraṇavacanāni.
  8014. 568014,120,1073,22,37,1,133,13,"Evañca lakkhaṇato saṅkhārupekkhaṃ dassetvā idāni atthato dassetuṃ uppādo saṅkhārā, te saṅkhāre ajjhupekkhatīti {saṅkhārupekkhā}tiādimāha. "
  8015. 568015,120,1073,38,72,1,317,32,"Tattha saṅkhāre {ajjhupekkhatī}ti tassa āraddhavipassakassa vipassanāñāṇena lakkhaṇattayassa diṭṭhattā lakkhaṇavicinane pahīnabyāpārassa āditte viya tayo bhave passato saṅkhāraggahaṇe majjhattassa taṃ vipassanāñāṇaṃ te saṅkhāre visesena ca ikkhati, gahaṇena vajjitañca hutvā ikkhati oloketīti saṅkhārupekkhā nāmāti attho. "
  8016. 568016,120,1073,73,84,1,83,10,"Yathā loke visesena jayanto adhijayatīti, annena vajjito vasanto upavasatīti vuccati. "
  8017. 568017,120,1073,85,110,1,231,22,Puna saṅkhāre aniccādito vipassitvā gahaṇe majjhattabhāvasaṇṭhitaṃ saṅkhārupekkhampi aniccādito vipassitvā tassāpi saṅkhārupekkhāya gahaṇe majjhattākārasaṇṭhitāya saṅkhārupekkhāya sabbhāvato ye ca saṅkhārā yā ca {upekkhā}tiādi vuttaṃ.
  8018. 568018,120,1074,2,11,1,74,5,55. Idāni saṅkhārupekkhāya cittābhinīhārabhedaṃ dassetuṃ {katihākārehī}tiādimāha.
  8019. 568019,120,1074,12,16,1,39,3,Tattha {saṅkhārupekkhāyā}ti bhummavacanaṃ.
  8020. 568020,120,1074,17,28,1,110,10,Cittassa {abhinīhāro}ti saṅkhārupekkhālābhino tato aññassa cittassa saṅkhārupekkhābhimukhaṃ katvā bhusaṃ haraṇaṃ.
  8021. 568021,120,1074,29,38,1,52,8,"Abhimukhattho hi ettha abhi saddo, bhusattho nī saddo. "
  8022. 568022,120,1074,39,58,1,173,15,{Katihākārehī}ti pucchitaṃ pucchaṃ {aṭṭhahākārehī}ti vissajjetvā dutiyapucchāvissajjaneneva te aṭṭhākāre dassetukāmo te adassetvāva puthujjanassa {katihākārehī}tiādi pucchaṃ akāsi.
  8023. 568023,120,1074,59,63,1,26,3,{Puthujjanassā}ti ettha pana–
  8024. 568024,120,1075,2,7,1,43,4,"Duve puthujjanā vuttā, buddhenādiccabandhunā; "
  8025. 568025,120,1076,2,8,1,43,5,"Andho puthujjano eko, kalyāṇeko puthujjanoti. "
  8026. 568026,120,1077,2,10,1,111,7,"Tattha yassa khandhadhātuāyatanādīsu uggahaparipucchāsavanadhāraṇapaccavekkhaṇādīni natthi, ayaṃ andhaputhujjano. "
  8027. 568027,120,1077,11,17,1,37,5,"Yassa tāni atthi, so kalyāṇaputhujjano. "
  8028. 568028,120,1077,18,20,1,16,2,Duvidhopi panesa–
  8029. 568029,120,1078,2,7,1,39,4,"Puthūnaṃ jananādīhi, kāraṇehi puthujjano; "
  8030. 568030,120,1079,2,7,1,41,4,"Puthujjanantogadhattā , puthuvāyaṃ jano iti. "
  8031. 568031,120,1080,2,10,1,72,8,So hi puthūnaṃ nānappakārānaṃ kilesādīnaṃ jananādīhi kāraṇehi puthujjano.
  8032. 568032,120,1080,11,12,1,7,1,Yathāha–
  8033. 568033,120,1080,13,86,1,537,54,"‘‘ puthu kilese janentīti puthujjanā, puthu avihatasakkāyadiṭṭhikāti puthujjanā, puthu satthārānaṃ mukhullokikāti puthujjanā, puthu sabbagatīhi avuṭṭhitāti puthujjanā, puthu nānābhisaṅkhāre abhisaṅkharontīti puthujjanā, puthu nānāoghehi vuyhantīti puthujjanā, puthu nānāsantāpehi santappentīti puthujjanā, puthu nānāpariḷāhehi pariḍayhantīti puthujjanā, puthu pañcasu kāmaguṇesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti puthujjanā, puthu pañcahi nīvaraṇehi āvutā nivutā ovutā pihitā paṭicchannā paṭikujjitāti puthujjanā’’ ti ( mahāni.94). "
  8034. 568034,120,1080,87,109,1,210,19,"Puthūnaṃ vā gaṇanapathātītānaṃ ariyadhammaparammukhānaṃ nīcadhammasamācārānaṃ janānaṃ antogadhattāpi puthujjanā, puthu vā ayaṃ visuṃyeva saṅkhaṃ gato, visaṃsaṭṭho sīlasutādiguṇayuttehi ariyehi janotipi puthujjano. "
  8035. 568035,120,1080,110,117,1,65,7,Tesu kalyāṇaputhujjano idhādhippeto itarassa bhāvanāya eva abhāvā.
  8036. 568036,120,1081,2,8,1,104,5,{Sekkhassā}ti ettha satta sekkhā sotāpattimaggaphalasakadāgāmimaggaphalaanāgāmimaggaphalaarahattamaggaṭṭhā.
  8037. 568037,120,1081,9,15,1,37,6,Te hi tisso sikkhā sikkhantīti sekkhā.
  8038. 568038,120,1081,16,24,1,108,7,Tesu sotāpattisakadāgāmianāgāmiphalaṭṭhā tayo idhādhippetā maggaṭṭhānaṃ saṅkhārupekkhāya cittābhinīhārābhāvā.
  8039. 568039,120,1082,2,10,1,66,7,{Vītarāgassā}ti ettha samucchedavigamena vigato rāgo assāti vītarāgo.
  8040. 568040,120,1082,11,14,1,24,3,Arahato etaṃ adhivacanaṃ.
  8041. 568041,120,1082,15,20,1,44,5,Tīsupi padesu jātiggahaṇena ekavacanaṃ kataṃ.
  8042. 568042,120,1083,2,18,1,174,14,"Saṅkhārupekkhaṃ {abhinandatī}ti tasmiṃ upekkhāvihāre phāsuvihārasaññaṃ paṭilabhitvā phāsuvihāranikantiyā saṅkhārupekkhābhimukho hutvā nandati, sappītikaṃ taṇhaṃ uppādetīti attho. "
  8043. 568043,120,1083,19,32,1,142,10,"{Vipassatī}ti sotāpattimaggapaṭilābhatthaṃ aniccādivasena vividhā passati, sekkho uparimaggatthaṃ, vītarāgo diṭṭhadhammasukhavihāratthaṃ vipassati. "
  8044. 568044,120,1083,33,37,1,46,3,{Paṭisaṅkhāyā}ti aniccādivaseneva upaparikkhitvā.
  8045. 568045,120,1083,38,61,1,210,21,"Yasmā pana sotāpannādayo ariyā sakaṃ sakaṃ phalasamāpattiṃ samāpajjamānā udayabbayañāṇādīhi navahi vipassanāñāṇehi avipassitvā samāpajjituṃ na sakkonti, tasmā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṃ {samāpajjatī}ti vuttaṃ. "
  8046. 568046,120,1084,2,11,1,82,8,Phalasamāpattiyā pavattidassanatthaṃ pana tesaṃ idaṃ pañhakammaṃ– kā phalasamāpatti?
  8047. 568047,120,1084,12,15,1,19,3,Ke taṃ samāpajjanti?
  8048. 568048,120,1084,16,19,1,18,3,Ke na samāpajjanti?
  8049. 568049,120,1084,20,22,1,18,2,Kasmā samāpajjanti?
  8050. 568050,120,1084,23,26,1,29,3,Kathañcassā samāpajjanaṃ hoti?
  8051. 568051,120,1084,27,29,1,13,2,Kathaṃ ṭhānaṃ?
  8052. 568052,120,1084,30,32,1,16,2,Kathaṃ vuṭṭhānaṃ?
  8053. 568053,120,1084,33,36,1,22,3,Kiṃ phalassa anantaraṃ?
  8054. 568054,120,1084,37,41,1,27,4,Kassa ca phalaṃ anantaranti?
  8055. 568055,120,1085,2,6,1,26,3,Tattha kā {phalasamāpattī}ti?
  8056. 568056,120,1085,7,11,1,31,4,Yā ariyaphalassa nirodhe appanā.
  8057. 568057,120,1086,2,5,1,19,3,Ke taṃ samāpajjanti?
  8058. 568058,120,1086,6,10,1,20,3,Ke na {samāpajjantī}ti?
  8059. 568059,120,1086,11,15,1,34,4,Sabbepi puthujjanā na samāpajjanti.
  8060. 568060,120,1086,16,17,1,5,1,Kasmā?
  8061. 568061,120,1086,18,19,1,13,1,Anadhigatattā.
  8062. 568062,120,1086,20,24,1,31,4,Ariyā pana sabbepi samāpajjanti.
  8063. 568063,120,1086,25,27,1,5,1,Kasmā ?
  8064. 568064,120,1086,28,29,1,11,1,Adhigatattā.
  8065. 568065,120,1086,30,42,1,119,11,"Uparimā pana heṭṭhimaṃ na samāpajjanti puggalantarabhāvūpagamanena paṭippassaddhattā, heṭṭhimā ca uparimaṃ anadhigatattā. "
  8066. 568066,120,1086,43,51,1,75,8,Attano attanoyeva pana phalaṃ sabbepi samāpajjantīti idamettha sanniṭṭhānaṃ.
  8067. 568067,120,1087,2,18,1,89,10,"Keci pana‘‘ sotāpannasakadāgāminopi na samāpajjanti, uparimā dveyeva samāpajjantī’’ ti vadanti. "
  8068. 568068,120,1087,19,27,1,56,7,Idañca nesaṃ kāraṇaṃ– ete hi samādhismiṃ paripūrakārinoti.
  8069. 568069,120,1087,28,35,1,79,7,Taṃ puthujjanassāpi attanā paṭiladdhaṃ lokiyasamādhiṃ samāpajjanato akāraṇameva.
  8070. 568070,120,1087,36,38,1,29,2,Kiñcettha kāraṇākāraṇacintāya.
  8071. 568071,120,1087,39,90,1,239,23,"Nanu idheva pāḷiyaṃ‘‘ katame dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti, katame dasa gotrabhudhammā vipassanāvasena uppajjantī’’ ti( paṭi. ma.1.60) imesaṃ pañhānaṃ vissajjane‘‘ sotāpattiphalasamāpattatthāya sakadāgāmiphalasamāpattatthāyā’’ ti( paṭi. ma.1.60) visuṃ visuṃ vuttā. "
  8072. 568072,120,1087,91,100,1,78,9,Tasmā sabbepi ariyā attano attano phalaṃ samāpajjantīti niṭṭhamettha gantabbaṃ.
  8073. 568073,120,1088,2,5,1,20,2,Kasmā {samāpajjantī}ti?
  8074. 568074,120,1088,6,7,1,28,1,Diṭṭhadhammasukhavihāratthaṃ.
  8075. 568075,120,1088,8,30,1,175,16,"Yathā hi rājāno rajjasukhaṃ, devatā dibbasukhamanubhavanti, evaṃ ariyā‘‘ lokuttarasukhaṃ anubhavissāmā’’ ti addhānaparicchedaṃ katvā icchiticchitakkhaṇe phalasamāpattiṃ samāpajjanti. "
  8076. 568076,120,1089,2,12,1,63,8,"Kathañcassā samāpajjanaṃ hoti, kathaṃ ṭhānaṃ, kathaṃ vuṭṭhānan ti? "
  8077. 568077,120,1089,13,27,1,108,13,"Dvīhi tāva ākārehi assā samāpajjanaṃ hoti nibbānato aññassa ārammaṇassa amanasikārā, nibbānassa ca manasikārā. "
  8078. 568078,120,1089,28,29,1,7,1,Yathāha–
  8079. 568079,120,1089,30,60,1,124,14,"‘‘ dve kho, āvuso, paccayā animittāya cetovimuttiyā samāpattiyā sabbanimittānañca amanasikāro, animittāya ca dhātuyā manasikāro’’ ti( ma. ni.1.458). "
  8080. 568080,120,1089,61,73,1,136,11,Ayaṃ panettha samāpajjanakkamo– phalasamāpattatthikena hi ariyasāvakena rahogatena paṭisallīnena udayabbayādivasena saṅkhārā vipassitabbā.
  8081. 568081,120,1089,74,81,1,111,7,Tassa pavattānupubbavipassanassa saṅkhārārammaṇagotrabhuñāṇānantaraṃ phalasamāpattivasena nirodhe cittaṃ appeti.
  8082. 568082,120,1089,82,90,1,71,7,"Phalasamāpattininnatāya cettha sekkhassāpi phalameva uppajjati, na maggo. "
  8083. 568083,120,1089,91,113,1,123,15,"Ye pana vadanti‘‘ sotāpanno‘ phalasamāpattiṃ samāpajjissāmī’ ti vipassanaṃ paṭṭhapetvā sakadāgāmī hoti, sakadāgāmī ca anāgāmī’’ ti. "
  8084. 568084,120,1089,114,133,1,93,13,"Te vattabbā‘‘ evaṃ sati anāgāmī arahā bhavissati, arahā paccekabuddho, paccekabuddho ca buddho’’ ti. "
  8085. 568085,120,1090,2,13,1,66,9,"Tasmā na kiñci etaṃ, pāḷivaseneva ca paṭikkhittantipi na gahetabbaṃ. "
  8086. 568086,120,1090,14,17,1,23,3,Idameva pana gahetabbaṃ.
  8087. 568087,120,1090,18,24,1,40,5,"Sekkhassāpi phalameva uppajjati, na maggo. "
  8088. 568088,120,1090,25,46,1,186,18,"Phalañcassa sace anena paṭhamajjhāniko maggo adhigato hoti, paṭhamajjhānikameva uppajjati, sace dutiyādīsu aññatarajjhāniko, dutiyādīsu aññatarajjhānikamevāti evaṃ tāvassā samāpajjanaṃ hoti."
  8089. 568089,120,1091,2,43,1,183,23,"‘ ‘ Tayo kho, āvuso, paccayā animittāya cetovimuttiyā ṭhitiyā sabbanimittānañca amanasikāro, animittāya ca dhātuyā manasikāro, pubbe ca abhisaṅkhāro’’ ti( ma. ni.1.458) vacanato panassā tīhākārehi ṭhānaṃ hoti. "
  8090. 568090,120,1091,44,52,1,63,7,Tattha pubbe ca {abhisaṅkhāro}ti samāpattito pubbe kālaparicchedo.
  8091. 568091,120,1091,53,72,1,98,14,"‘‘ Asukasmiṃ nāma kāle vuṭṭhahissāmī’’ ti paricchinnattā hissā yāva so kālo nāgacchati, tāva ṭhānaṃ hoti. "
  8092. 568092,120,1091,73,76,1,20,3,Evamassa ṭhānaṃ hoti.
  8093. 568093,120,1092,2,37,1,167,20,"‘ ‘ Dve kho, āvuso, paccayā animittāya cetovimuttiyā vuṭṭhānāya sabbanimittānañca manasikāro, animittāya ca dhātuyā amanasikāro’’ ti( ma. ni.1.458) vacanato panassā dvīhākārehi vuṭṭhānaṃ hoti. "
  8094. 568094,120,1092,38,42,1,73,4,Tattha sabbanimittānan ti rūpanimittavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇanimittānaṃ.
  8095. 568095,120,1092,43,53,1,80,9,"Kāmañca na sabbānevetāni ekato manasi karoti, sabbasaṅgāhikavasena panetaṃ vuttaṃ. "
  8096. 568096,120,1092,54,68,1,117,13,"Tasmā yaṃ bhavaṅgassa ārammaṇaṃ hoti, taṃ manasikaroto phalasamāpattito vuṭṭhānaṃ hotīti evamassā vuṭṭhānaṃ veditabbaṃ. "
  8097. 568097,120,1093,2,11,1,51,8,"Kiṃ phalassa anantaraṃ, kassa ca phalaṃ anantaran ti? "
  8098. 568098,120,1093,12,20,1,54,8,Phalassa tāva phalameva vā anantaraṃ hoti bhavaṅgaṃ vā.
  8099. 568099,120,1093,21,34,1,114,10,"Phalaṃ pana atthi maggānantaraṃ, atthi phalānantaraṃ, atthi gotrabhuanantaraṃ, atthi nevasaññānāsaññāyatanānantaranti. "
  8100. 568100,120,1093,35,49,1,139,12,"Tattha maggavīthiyaṃ maggānantaraṃ, purimassa purimassa pacchimaṃ pacchimaṃ phalānantaraṃ, phalasamāpattīsu purimaṃ purimaṃ gotrabhuanantaraṃ. "
  8101. 568101,120,1093,50,55,1,37,4,{Gotrabhū}ti cettha anulomaṃ veditabbaṃ.
  8102. 568102,120,1093,56,65,1,80,7,Vuttañhetaṃ paṭṭhāne‘‘ arahato anulomaṃ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo.
  8103. 568103,120,1093,66,83,1,64,6,Sekkhānaṃ anulomaṃ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo’’ ti( paṭṭhā.1.1.417).
  8104. 568104,120,1093,84,92,1,72,7,"Yena phalena nirodhā vuṭṭhānaṃ hoti, taṃ nevasaññānāsaññāyatanānantaranti. "
  8105. 568105,120,1093,93,103,1,94,9,Tattha ṭhapetvā maggavīthiyaṃ uppannaphalaṃ avasesaṃ sabbaṃ phalasamāpattivasena pavattaṃ nāma.
  8106. 568106,120,1093,104,110,1,62,6,Evametaṃ maggavīthiyaṃ vā phalasamāpattiyaṃ vā uppajjanavasena–
  8107. 568107,120,1094,2,8,1,43,4,"‘ ‘ Paṭippassaddhadarathaṃ, amatārammaṇaṃ subhaṃ; "
  8108. 568108,120,1095,2,9,1,45,4,"Vantalokāmisaṃ santaṃ, sāmaññaphalamuttaman’’ ti. "
  8109. 568109,120,1096,2,4,1,29,2,Ayamettha phalasamāpattikathā.
  8110. 568110,120,1097,2,12,1,88,7,{Tadajjhupekkhitvā}ti taṃ saṅkhārupekkhaṃ aññena tādiseneva vipassanāñāṇena ajjhupekkhitvā.
  8111. 568111,120,1097,13,53,1,468,37,"Suññatavihārena {vā}tiādīsu phalasamāpattiṃ vinā vipassanāvihāreneva viharitukāmassa arahato attābhinivesaṃ bhayato disvā suññatādhimuttassa saṅkhārupekkhāya vayaṃ passantassa vipassanattayavihāro suññatavihāro nāma, saṅkhāranimittaṃ bhayato disvā animittādhimuttassa saṅkhārupekkhāya vayaṃ passantassa vipassanattayavihāro animittavihāro nāma, taṇhāpaṇidhiṃ bhayato disvā appaṇihitādhimuttassa saṅkhārupekkhāya vayaṃ passantassa vipassanattayavihāro appaṇihitavihāro nāma. "
  8112. 568112,120,1097,54,58,1,22,4,Tathā hi parato vuttaṃ–
  8113. 568113,120,1098,2,16,1,96,12,"‘ ‘ Abhinivesaṃ bhayato sampassamāno suññate adhimuttattā phussa phussa vayaṃ passati, suññato vihāro. "
  8114. 568114,120,1098,17,29,1,95,11,"Nimittaṃ bhayato sampassamāno animitte adhimuttattā phussa phussa vayaṃ passati, animitto vihāro. "
  8115. 568115,120,1098,30,54,1,102,12,"Paṇidhiṃ bhayato sampassamāno appaṇihite adhimuttattā phussa phussa vayaṃ passati, appaṇihito vihāro’’ ti( paṭi. ma.1.78). "
  8116. 568116,120,1099,2,20,1,177,17,"Chaḷaṅgupekkhāsabbhāvena ca paṭikūle appaṭikūlasaññādivihārasabbhāvena ca arahatoyeva sabbākārena cittaṃ vase vattati, tato ayaṃ vipassanāvihāro arahatoyeva ijjhatīti vuttaṃ hoti. "
  8117. 568117,120,1099,21,39,1,128,16,"Vītarāgo saṅkhārupekkhaṃ vipassati {vā}ti ettha pana tidhā ca bhayaṃ, tidhā ca adhimuttiṃ anāpajjitvā kevalaṃ vipassanāti veditabbā. "
  8118. 568118,120,1099,40,44,1,32,4,Evañhi sati pubbāparaviseso hoti.
  8119. 568119,120,1100,2,19,1,133,13,56. Idāni dvinnaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ vasena saṅkhārupekkhāya ekattanānattabhedaṃ dassetukāmo kathaṃ puthujjanassa ca sekkhassa {cā}tiādimāha.
  8120. 568120,120,1100,20,33,1,85,10,"Tattha cittassa abhinīhāro ekattaṃ {hotī}ti eko hoti, sakatthe bhāvavacananti veditabbaṃ. "
  8121. 568121,120,1100,34,43,1,64,8,"Yathā idappaccayā eva idappaccayatāti vuttaṃ, tathā ekova ekattaṃ. "
  8122. 568122,120,1100,44,52,1,63,6,"{Abhinīhāro}ti sāmiatthe paccattavacanaṃ vā, abhinīhārassāti attho."
  8123. 568123,120,1100,53,70,1,68,8,‘‘ So deso sammajjitvā’’ tiādīsu( mahāva.168) viya vibhattivipallāso katoti veditabbo.
  8124. 568124,120,1100,71,82,1,103,9,"Cittaṃ {kilissatī}ti vipassanānikantisaṅkhātena lobhakilesena cittaṃ kilissati, tāpīyati bādhīyatīti attho. "
  8125. 568125,120,1100,83,92,1,73,7,Bhāvanāya paripantho {hotī}ti paṭiladdhāya vipassanābhāvanāya upaghāto hoti.
  8126. 568126,120,1100,93,102,1,106,8,Paṭivedhassa antarāyo {hotī}ti vipassanābhāvanāya paṭilabhitabbassa saccappaṭivedhassa paṭilābhantarāyo hoti.
  8127. 568127,120,1100,103,120,1,195,15,Āyatiṃ paṭisandhiyā paccayo {hotī}ti saṅkhārupekkhāsampayuttakammassa balavattā teneva sugatipaṭisandhiyā dīyamānāya atinandanasaṅkhāto lobhakileso anāgate kāmāvacarasugatipaṭisandhiyā paccayo hoti .
  8128. 568128,120,1100,121,134,1,101,11,"Yasmā kilesasahāyaṃ kammaṃ vipākaṃ janeti, tasmā kammaṃ janakapaccayo hoti, kileso upatthambhakapaccayo. "
  8129. 568129,120,1100,135,141,1,78,5,Sekkhassa pana {uttaripaṭivedhassā}ti sakadāgāmimaggādivasena saccappaṭivedhassa.
  8130. 568130,120,1100,142,176,1,343,31,"Āyatiṃ paṭisandhiyā paccayo {hotī}ti sekkhesu sotāpannasakadāgāmīnaṃ anadhigatajjhānānaṃ saṅkhārupekkhākammena dīyamānāya kāmāvacarasugatipaṭisandhiyā abhinandanakileso paccayo hoti, jhānalābhīnaṃ pana anāgāmissa ca brahmalokeyeva paṭisandhānato paccayo na hoti, anulomagotrabhūhi ca dīyamānāya paṭisandhiyā ayameva kileso paccayo hotīti veditabbo. "
  8131. 568131,120,1101,2,10,1,74,7,{Aniccato}ti hutvā abhāvaṭṭhena aniccantikatāya ādiantavantatāya ca aniccato.
  8132. 568132,120,1101,11,19,1,90,7,{Dukkhato}ti abhiṇhaṃ paṭipīḷanaṭṭhena uppādavayapaṭipīḷanatāya dukkhavatthutāya ca dukkhato.
  8133. 568133,120,1101,20,27,1,93,6,{Anattato}ti avasavattanaṭṭhena paccayāyattavuttitāya sāminivāsīkārakavedakābhāvena ca anattato.
  8134. 568134,120,1101,28,34,1,51,5,{Anupassanaṭṭhenā}ti anu anu aniccādito passanaṭṭhena.
  8135. 568135,120,1101,35,48,1,97,12,Abhinīhāro nānattaṃ {hotī}ti abhinīhāro nānā hotīti vā abhinīhārassa nānābhāvo hotīti vā veditabbaṃ.
  8136. 568136,120,1102,2,8,1,61,5,{Kusalā}ti ārogyaṭṭhena anavajjaṭṭhena kosallasambhūtaṭṭhena ca.
  8137. 568137,120,1102,9,14,1,41,4,{Abyākatā}ti kusalākusalabhāvena na byākatā.
  8138. 568138,120,1102,15,22,1,48,5,Kiñcikāle {suviditā}ti vipassanākāle suṭṭhu viditā.
  8139. 568139,120,1102,23,31,1,56,7,Kiñcikāle na {suviditā}ti abhinandanakāle na suṭṭhu viditā.
  8140. 568140,120,1102,32,39,1,61,6,Accantaṃ {suviditā}ti abhinandanāya pahīnattā ekantena suviditā.
  8141. 568141,120,1102,40,57,1,167,15,"Viditaṭṭhena ca aviditaṭṭhena {cā}ti ettha puthujjanasekkhānaṃ suviditaṭṭhopi vītarāgassa accantasuviditaṭṭhopi viditaṭṭhova hoti, dvinnampi na suviditaṭṭho aviditaṭṭhova. "
  8142. 568142,120,1103,2,8,1,66,5,{Atittattā}ti vipassanāya karaṇīyassa apariyositattā appaṇītabhāvena.
  8143. 568143,120,1103,9,11,1,22,2,Tabbiparītena tittattā.
  8144. 568144,120,1103,12,19,1,86,5,Tiṇṇaṃ saññojanānaṃ {pahānāyā}ti sakkāyadiṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsānaṃ pahānatthaṃ.
  8145. 568145,120,1103,20,25,1,55,5,Pacchimabhavikāpi bodhisattā ettheva saṅgahaṃ gacchanti.
  8146. 568146,120,1103,26,32,1,65,6,Apacchimabhavikā pana vipassanaṃ saṅkhārupekkhaṃ pāpetvā ṭhapenti.
  8147. 568147,120,1103,33,42,1,81,7,"Sotāpattimaggaṃ {paṭilābhatthāyā}ti asamāsetvā paṭhanti, samāsetvā pāṭho sundarataro. "
  8148. 568148,120,1103,43,51,1,85,7,Sekkho tiṇṇaṃ saññojanānaṃ {pahīnattā}ti sotāpannasakadāgāmianāgāmīnaṃ sāmaññena vuttaṃ.
  8149. 568149,120,1103,52,56,1,41,4,Sakadāgāmianāgāmīnampi hi tāni pahīnāneva.
  8150. 568150,120,1103,57,60,1,52,2,{Uttaripaṭilābhatthāyā}ti uparūparimaggapaṭilābhatthaṃ.
  8151. 568151,120,1103,61,72,1,94,9,"{Diṭṭhadhammasukhavihāratthāyā}ti diṭṭheva dhamme paccakkhe attabhāve yo sukho vihāro, tadatthāya. "
  8152. 568152,120,1103,73,80,1,102,5,"{Vihārasamāpattaṭṭhenā}ti sekkhassa phalasamāpattaṭṭhena, vītarāgassa vipassanāvihāraphalasamāpattaṭṭhena. "
  8153. 568153,120,1104,2,13,1,79,6,57. Idāni saṅkhārupekkhānaṃ gaṇanaparicchedaṃ dassetuṃ kati {saṅkhārupekkhā}tiādimāha.
  8154. 568154,120,1104,14,18,1,36,3,Tattha {samathavasenā}ti samādhivasena.
  8155. 568155,120,1104,19,22,1,16,3,Ayameva vā pāṭho.
  8156. 568156,120,1104,23,30,1,68,6,Nīvaraṇe {paṭisaṅkhā}ti pañca nīvaraṇāni pahātabbabhāvena pariggahetvā.
  8157. 568157,120,1104,31,40,1,113,8,{Santiṭṭhanā}ti nīvaraṇānaṃ pahānābhimukhībhūtattā tesaṃ pahānepi abyāpārabhāvūpagamanena majjhattatāya santiṭṭhanā.
  8158. 568158,120,1104,41,48,1,94,6,{Saṅkhārupekkhāsū}ti nīvaraṇappahāne byāpārākaraṇena nīvaraṇasaṅkhātānaṃ saṅkhārānaṃ upekkhanāsu.
  8159. 568159,120,1104,49,53,1,29,4,Esa nayo vitakkavicārādīsu ca.
  8160. 568160,120,1104,54,60,1,85,6,Samathe saṅkhārupekkhā nāma appanāvīthiyā āsannapubbabhāge balappattabhāvanāmayañāṇaṃ.
  8161. 568161,120,1104,61,70,1,121,8,Sotāpattimaggaṃ {paṭilābhatthāyā}tiādīsu catūsu maggavāresu suññatānimittaappaṇihitamaggānaṃ aññataraññataro maggo labbhati.
  8162. 568162,120,1104,71,79,1,96,7,{Sotāpattiphalasamāpattatthāyā}tiādīsu catūsu phalavāresu pana appaṇihitā phalasamāpatti veditabbā.
  8163. 568163,120,1104,80,81,1,5,1,Kasmā?
  8164. 568164,120,1104,82,95,1,111,8,‘‘ Suññatavihārasamāpattatthāya animittavihārasamāpattatthāyā’’ ti itarāsaṃ dvinnaṃ phalasamāpattīnaṃ visuṃ vuttattā.
  8165. 568165,120,1104,96,111,1,244,12,"Aniccānupassanāvuṭṭhānavasena hi animittamaggo, tatheva phalasamāpattikāle animittaphalasamāpatti, dukkhānupassanāvuṭṭhānavasena appaṇihitamaggaphalasamāpattiyo, anattānupassanāvuṭṭhānavasena suññatamaggaphalasamāpattiyo suttantanayeneva veditabbā. "
  8166. 568166,120,1105,2,19,1,123,15,"Ettha ca catūsu maggavāresu uppādan tiādīni pañca mūlapadāni, gatin tiādīni dasa vevacanapadānīti pannarasa padāni vuttāni. "
  8167. 568167,120,1105,20,26,1,58,6,Chasu pana phalasamāpattivāresu pañca mūlapadāneva vuttāni.
  8168. 568168,120,1105,27,31,1,16,4,Taṃ kasmā iti ce?
  8169. 568169,120,1105,32,47,1,161,15,Saṅkhārupekkhāya tikkhabhāve sati kilesappahāne samatthassa maggassa sambhavato tassā tikkhabhāvadassanatthaṃ vevacanapadehi saha daḷhaṃ katvā mūlapadāni vuttāni.
  8170. 568170,120,1105,48,62,1,158,14,Phalassa nirussāhabhāvena santasabhāvattā maggāyattattā ca mandabhūtāpi saṅkhārupekkhā phalassa paccayo hotīti dassanatthaṃ mūlapadāneva vuttānīti veditabbāni.
  8171. 568171,120,1106,2,14,1,91,8,58. Idāni jātivasena pucchitvā labbhamānavasena vissajjetuṃ kati saṅkhārupekkhā {kusalā}tiādimāha.
  8172. 568172,120,1106,15,29,1,112,12,"Tattha pannarasa {saṅkhārupekkhā}ti samathavasena aṭṭha, catunnaṃ maggānaṃ tiṇṇaṃ phalānaṃ vasena sattāti pannarasa. "
  8173. 568173,120,1106,30,50,1,206,19,"Samathavasena aṭṭha saṅkhārupekkhā arahato nīvaraṇapaṭisaṅkhāabhāvato, vitakkavicārādīnaṃ pahānabyāpāraṃ vinā sukhena pahānato ca saṅkhārupekkhānāmassa ananurūpāti katvā tāsaṃ abyākatatā na vuttāti veditabbā. "
  8174. 568174,120,1106,51,64,1,126,13,Arahatā pana phalasamāpattiṃ samāpajjantena saṅkhārupekkhaṃ vinā samāpajjituṃ na sakkāti tisso saṅkhārupekkhā abyākatāti vuttā.
  8175. 568175,120,1106,65,70,1,62,5,Appaṇihitasuññatānimittavasena hi arahato tisso saṅkhārupekkhā.
  8176. 568176,120,1107,2,13,1,106,9,Idāni saṅkhārupekkhānaṃ saṃvaṇṇanāvasena vuttāsu tīsu gāthāsu paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā {paññā}ti saṅkhārupekkhā .
  8177. 568177,120,1107,14,27,1,98,11,"Aṭṭha cittassa {gocarā}ti samathavasena vuttā aṭṭha saṅkhārupekkhā samādhissa visayā, bhūmiyoti attho."
  8178. 568178,120,1107,28,77,1,148,18,"‘‘ Cittaṃ paññañca bhāvayan’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.23,192) viya cittasīsena samādhi niddiṭṭho,‘‘ gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye’’ tiādīsu( saṃ. ni.5.372) viya gocarasaddena visayo. "
  8179. 568179,120,1107,78,84,1,41,5,"Yañhi yadāyattaṃ, tasseso visayoti vuccati. "
  8180. 568180,120,1107,85,91,1,52,5,Puthujjanassa {dve}ti samathavasena vipassanāvasena ca.
  8181. 568181,120,1107,92,97,1,48,3,Tayo {sekkhassā}ti samathavipassanāsamāpattivasena.
  8182. 568182,120,1107,98,103,1,66,4,Tayo ca {vītarāgassā}ti appaṇihitasuññatānimittaphalasamāpattivasena.
  8183. 568183,120,1107,104,120,1,48,8,‘‘ Tisso’’ ti vattabbe‘‘ tayo’’ ti ca liṅgavipallāso kato.
  8184. 568184,120,1107,121,126,1,42,5,Tayo saṅkhārupekkhā dhammāti vā yojetabbaṃ.
  8185. 568185,120,1107,127,139,1,102,10,"Yehi cittaṃ {vivaṭṭatī}ti yehi saṅkhārupekkhādhammehi vitakkavicārādito, uppādādito vā cittaṃ apagacchati. "
  8186. 568186,120,1107,140,152,1,108,11,Vītarāgassāpi hi saṅkhārupekkhāsabbhāvato ca saṅkhārato cittaṃ vivaṭṭitvā nibbānaṃ pakkhandatīti vuttaṃ hoti.
  8187. 568187,120,1107,153,163,1,96,9,Aṭṭha samādhissa {paccayā}ti samathavasena vuttā aṭṭha appanāsampāpakattā appanāsamādhissa paccayā.
  8188. 568188,120,1107,164,175,1,85,10,Dasa ñāṇassa {gocarā}ti vipassanāvasena vuttā dasa maggañāṇassa phalañāṇassa ca bhūmiyo.
  8189. 568189,120,1107,176,182,1,81,5,Tiṇṇaṃ vimokkhāna {paccayā}ti suññatānimittaappaṇihitavimokkhānaṃ upanissayapaccayā.
  8190. 568190,120,1107,183,197,1,138,13,Nānādiṭṭhīsu na {kampatī}ti bhaṅgaṃ avissajjitvāva saṅkhāre aniccādivasena vipassanto sassatadiṭṭhiādīsu nānappakārāsu diṭṭhīsu na vedhatīti.
  8191. 568191,120,1108,2,4,1,41,2,Saṅkhārupekkhāñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8192. 568192,120,1109,2,4,1,26,2,10 . Gotrabhuñāṇaniddesavaṇṇanā
  8193. 568193,120,1110,2,11,1,57,4,59. Gotrabhuñāṇaniddese {abhibhuyyatī}ti abhibhavati atikkamati.
  8194. 568194,120,1110,12,18,1,97,6,Bahiddhā saṅkhāranimittan ti sakasantānappavattaakusalakkhandhato bahiddhābhūtaṃ saṅkhāranimittaṃ.
  8195. 568195,120,1110,19,29,1,87,9,"Lokikasaṅkhārā hi kilesānaṃ nimittattā, nimittākārena upaṭṭhānato vā nimittanti vuccanti. "
  8196. 568196,120,1110,30,38,1,76,6,Abhibhuyyatīti {gotrabhū}ti ca puthujjanagottābhibhavanato gotrabhubhāvo vutto.
  8197. 568197,120,1110,39,45,1,64,5,Pakkhandatīti {gotrabhū}ti ariyagottabhāvanato gotrabhubhāvo vutto.
  8198. 568198,120,1110,46,54,1,66,7,Abhibhuyyitvā pakkhandatīti {gotrabhū}ti ubho atthe samāsetvā vuttaṃ.
  8199. 568199,120,1110,55,67,1,129,10,Vuṭṭhātīti {gotrabhū}ti ca vivaṭṭatīti {gotrabhū}ti ca mātikāya vuṭṭhānavivaṭṭanapadānurūpena puthujjanagottābhibhavanatthoyeva vutto.
  8200. 568200,120,1110,68,99,1,287,20,"Samathavasena vuttagotrabhūnaṃ pana nīvaraṇādigottābhibhavanato gotrabhūti,‘‘ sotāpattiphalasamāpattatthāyā’’ tiādīsu chasu samāpattivāresu uppādādigottābhibhavanato gotrabhūti,‘‘ sakadāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāyā’’ tiādīsu tīsu maggavāresu sotāpannādigottābhibhavanato gotrabhūti attho veditabbo. "
  8201. 568201,120,1110,100,103,1,25,3,Gottattho cettha bījattho.
  8202. 568202,120,1110,104,129,1,207,21,"Vattanipakaraṇe kira vuttaṃ– gottaṃ vuccati nibbānaṃ sabbaparipanthehi guttattā, taṃ paṭipajjatīti gotrabhūti, aṭṭha samāpattiyopi gottaṃ gotrabhuparipanthehi guttattā, taṃ gottaṃ paṭipajjatīti gotrabhūti vuttaṃ."
  8203. 568203,120,1110,130,146,1,136,11,"‘‘ Catunnaṃ maggānaṃyeva gotrabhu nibbānārammaṇaṃ, catassannaṃ phalasamāpattīnaṃ gotrabhu saṅkhārārammaṇaṃ phalasamāpattininnattā’’ ti vadanti. "
  8204. 568204,120,1110,147,149,1,25,2,Vuttañhetaṃ visuddhimagge–
  8205. 568205,120,1110,150,170,1,114,8,‘‘ tassa pavattānupubbavipassanassa saṅkhārārammaṇagotrabhuñāṇānantaraṃ phalasamāpattivasena nirodhe cittaṃ appetī’’ ti( visuddhi.2.863).
  8206. 568206,120,1110,171,184,1,140,13,Tenevettha maggavāresu soḷasamaṃ katvā gahitassa bahiddhāsaṅkhāranimittapadassa samāpattivāresu chaṭṭhaṃ katvā gahaṇaṃ na katanti veditabbaṃ.
  8207. 568207,120,1110,185,190,1,48,5,Itarathā hi mūlapadagahaṇena gahetabbaṃ bhaveyya.
  8208. 568208,120,1111,2,18,1,85,11,"Aññe pana‘‘ yo nibbāne paṭhamābhogo paṭhamasamannāhāro, ayaṃ vuccati gotrabhū’’ ti vadanti. "
  8209. 568209,120,1111,19,24,1,30,5,Taṃ phalaṃ sandhāya na yujjati.
  8210. 568210,120,1111,25,45,1,220,19,Pannarasa gotrabhudhammā {kusalā}ti ettha arahato abhibhavitabbanīvaraṇābhāvato vitakkavicārādīnaṃ sukheneva pahātabbabhāvato ca abhibhavanaṭṭhena gotrabhunāmaṃ nārahantīti katvā gotrabhūnaṃ abyākatatā na vuttāti veditabbā.
  8211. 568211,120,1111,46,64,1,127,14,Arahatā pana phalasamāpattiṃ samāpajjantena saṅkhāre anabhibhuyya samāpajjituṃ na sakkāti‘‘ tayo gotrabhudhammā abyākatā’’ ti vuttā.
  8212. 568212,120,1111,65,85,1,116,15,"Keci pana‘‘ aṭṭha samāpattiyo nibbedhabhāgiyā eva idha niddiṭṭhā, tasmā aṭṭha samāpattigotrabhū kusalā hontī’’ ti vadanti. "
  8213. 568213,120,1111,86,89,1,35,3,Tathā saṅkhārupekkhāyapi veditabbaṃ.
  8214. 568214,120,1112,2,11,1,83,5,60. {Sāmisañcā}tiādīsu vaṭṭāmisalokāmisakilesāmisānaṃ kilesāmisena sāmisaṃ sanikantikattā.
  8215. 568215,120,1112,12,14,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  8216. 568216,120,1112,15,17,1,32,2,Aṭṭhavidhaṃ samathagotrabhuñāṇaṃ.
  8217. 568217,120,1112,18,22,1,39,4,Vaṭṭāmisan ti cettha tebhūmakavaṭṭameva.
  8218. 568218,120,1112,23,27,1,27,4,Lokāmisan ti pañca kāmaguṇā.
  8219. 568219,120,1112,28,32,1,25,4,Kilesāmisan ti kilesā eva.
  8220. 568220,120,1112,33,38,1,60,5,Nirāmisan ti dasavidhaṃ vipassanāgotrabhuñāṇaṃ anikantikattā.
  8221. 568221,120,1112,39,45,1,41,6,Na hi ariyā gotrabhusmiṃ nikantiṃ karonti.
  8222. 568222,120,1112,46,58,1,50,7,"Potthake‘‘ sāmisañce’’ ti likhanti, taṃ na sundarataraṃ. "
  8223. 568223,120,1112,59,67,1,89,8,Evameva paṇihitañca appaṇihitaṃ saññuttañca visaññuttaṃ vuṭṭhitañca avuṭṭhitaṃ veditabbaṃ.
  8224. 568224,120,1112,68,73,1,47,5,Nikantipaṇidhiyā hi paṇihitaṃ patthitanti attho.
  8225. 568225,120,1112,74,77,1,23,2,Tadabhāvena appaṇihitaṃ .
  8226. 568226,120,1112,78,80,1,28,2,Nikantisaññogeneva saññuttaṃ.
  8227. 568227,120,1112,81,83,1,23,2,Tadabhāvena visaññuttaṃ.
  8228. 568228,120,1112,84,87,1,38,3,Vuṭṭhitan ti vipassanāgotrabhuñāṇameva.
  8229. 568229,120,1112,88,92,1,39,4,Tañhi nikanticchedakattā vuṭṭhitaṃ nāma.
  8230. 568230,120,1112,93,95,1,17,2,Itaraṃ avuṭṭhitaṃ.
  8231. 568231,120,1112,96,100,1,33,4,Bahiddhā vuṭṭhānattā vā vuṭṭhitaṃ.
  8232. 568232,120,1112,101,110,1,116,8,Phalagotrabhupi hi nibbānajjhāsayavasena nibbānābhimukhībhūtattā bahiddhāsaṅkhāranimittā vuṭṭhitaṃ nāmāti veditabbaṃ.
  8233. 568233,120,1112,111,120,1,140,8,Heṭṭhābhibhavanavuṭṭhānavivaṭṭanavāresupi phalagotrabhu ajjhāsayavasena nibbānābhimukhībhūtattā abhibhuyyati vuṭṭhāti vivaṭṭatīti veditabbaṃ.
  8234. 568234,120,1112,121,134,1,160,11,"Tiṇṇaṃ vimokkhāna {paccayā}ti tiṇṇaṃ lokuttaravimokkhānaṃ samathagotrabhu pakatūpanissayapaccayā honti, vipassanāgotrabhu anantarasamanantarūpanissayapaccayā honti. "
  8235. 568235,120,1112,135,143,1,64,7,Paññā yassa {pariccitā}ti pubbabhāgapaññā yassa paricitā pariciṇṇā.
  8236. 568236,120,1112,144,157,1,111,11,"Kusalo vivaṭṭe {vuṭṭhāne}ti asammohavaseneva vivaṭṭasaṅkhāte gotrabhuñāṇe kusalo cheko, pubbabhāgañāṇena vā kusalo. "
  8237. 568237,120,1112,158,168,1,83,9,Nānādiṭṭhīsu na {kampatī}ti samucchedena pahīnāsu nānappakārāsu diṭṭhīsu na vedhatīti.
  8238. 568238,120,1113,2,4,1,35,2,Gotrabhuñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8239. 568239,120,1114,2,4,1,23,2,11 . Maggañāṇaniddesavaṇṇanā
  8240. 568240,120,1115,2,15,1,122,8,61. Maggañāṇaniddese micchādiṭṭhiyā {vuṭṭhātī}ti diṭṭhānusayappahānena samucchedavasena dvāsaṭṭhibhedato micchādiṭṭhito vuṭṭhāti.
  8241. 568241,120,1115,16,26,1,144,9,{Tadanuvattakakilesehī}ti micchādiṭṭhisampayogavasena ca micchādiṭṭhiupanissayena ca uppajjamānehi micchādiṭṭhianuvattamānehi nānāvidhehi kilesehi.
  8242. 568242,120,1115,27,31,1,41,4,Tena tadekaṭṭhakilesappahānaṃ vuttaṃ hoti.
  8243. 568243,120,1115,32,36,1,49,4,Duvidhañhi ekaṭṭhaṃ sahajekaṭṭhaṃ pahānekaṭṭhañca.
  8244. 568244,120,1115,37,50,1,82,12,"Tāya diṭṭhiyā saha ekasmiṃ citte, ekasmiṃ puggale vā yāva pahānā ṭhitāti tadekaṭṭhā. "
  8245. 568245,120,1115,51,83,1,284,31,"Diṭṭhiyā hi pahīyamānāya diṭṭhisampayuttesu dvīsu asaṅkhārikacittesu tāya diṭṭhiyā sahajātā lobho moho uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappanti ime kilesā, dvīsu sasaṅkhārikacittesu tāya diṭṭhiyā sahajātā lobho moho thinaṃ uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappanti ime kilesā sahajekaṭṭhavasena pahīyanti. "
  8246. 568246,120,1115,84,106,1,184,21,Diṭṭhikileseyeva pahīyamāne tena saha ekasmiṃ puggale ṭhitā apāyagamanīyā lobho doso moho māno vicikicchā thinaṃ uddhaccaṃ ahirikaṃ anottappanti ime kilesā pahānekaṭṭhavasena pahīyanti.
  8247. 568247,120,1115,107,131,1,240,21,"{Khandhehī}ti tadanuvattakeheva khandhehi, taṃ diṭṭhiṃ anuvattamānehi sahajekaṭṭhehi ca pahānekaṭṭhehi ca catūhi arūpakkhandhehi, taṃsamuṭṭhānarūpehi vā saha pañcahi khandhehi micchādiṭṭhiādikilesapaccayā anāgate uppajjitabbehi vipākakkhandhehi. "
  8248. 568248,120,1115,132,139,1,90,6,Bahiddhā ca {sabbanimittehī}ti yathāvuttakilesakkhandhato bahibhūtehi sabbasaṅkhāranimittehi.
  8249. 568249,120,1115,140,156,1,178,14,"Micchāsaṅkappā {vuṭṭhātī}ti sotāpattimaggena pahātabbesu catūsu diṭṭhisampayuttesu, vicikicchāsahagate cāti pañcasu cittesu apāyagamanīyasesākusalacittesu ca micchāsaṅkappā vuṭṭhāti. "
  8250. 568250,120,1116,2,11,1,93,7,Micchāvācāya {vuṭṭhātī}ti musāvādato ceva apāyagamanīyapisuṇapharusasamphappalāpehi ca vuṭṭhāti .
  8251. 568251,120,1116,12,17,1,66,4,Micchākammantā {vuṭṭhātī}ti pāṇātipātādinnādānamicchācārehi vuṭṭhāti.
  8252. 568252,120,1116,18,33,1,138,12,"Micchāājīvā {vuṭṭhātī}ti kuhanā lapanā nemittikatā nippesikatā lābhenalābhaṃnijigīsanatā, ājīvahetukehi vā sattahipi kāyavacīkammehi vuṭṭhāti. "
  8253. 568253,120,1116,34,39,1,95,5,Micchāvāyāmamicchāsatimicchāsamādhīhi vuṭṭhānaṃ micchāsaṅkappavuṭṭhāne vuttanayeneva veditabbaṃ.
  8254. 568254,120,1116,40,47,1,78,6,{Micchāsatī}ti ca satiyā paṭipakkhākārena uppajjamānā akusalacittuppādamattameva.
  8255. 568255,120,1116,48,65,1,130,12,"Uparimaggattaye‘‘ dassanaṭṭhena sammādiṭṭhī’’ tiādīni aṭṭha maggaṅgāni yathā paṭhamajjhānike paṭhamamagge labbhanti, tatheva labbhanti. "
  8256. 568256,120,1116,66,72,1,68,6,Tattha paṭhamamagge sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiṃ pajahatīti sammādiṭṭhi.
  8257. 568257,120,1116,73,77,1,66,4,Sammāsaṅkappādayopi micchāsaṅkappādīnaṃ pajahanaṭṭheneva veditabbā.
  8258. 568258,120,1116,78,89,1,110,11,Evaṃ sante paṭhamamaggeneva dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatānaṃ pahīnattā uparimaggattayena pahātabbā diṭṭhi nāma natthi.
  8259. 568259,120,1117,2,7,1,40,5,Tattha sammādiṭṭhīti nāmaṃ kathaṃ hotīti?
  8260. 568260,120,1117,8,32,1,120,21,"Yathā visaṃ atthi vā hotu mā vā, agado agadotveva vuccati, evaṃ micchādiṭṭhi atthi vā hotu mā vā, ayaṃ sammādiṭṭhi eva nāma. "
  8261. 568261,120,1117,33,47,1,112,12,"Yadi evaṃ nāmamattamevetaṃ hoti, uparimaggattaye pana sammādiṭṭhiyā kiccābhāvo āpajjati, maggaṅgāni na paripūrenti. "
  8262. 568262,120,1117,48,55,1,64,6,"Tasmā sammādiṭṭhi sakiccakā kātabbā, maggaṅgāni paripūretabbānīti. "
  8263. 568263,120,1117,56,61,1,57,5,Sakiccakā cettha sammādiṭṭhi yathālābhaniyamena dīpetabbā.
  8264. 568264,120,1117,62,77,1,100,13,"Uparimaggattayavajjho hi eko māno atthi, so diṭṭhiṭṭhāne tiṭṭhati, sā taṃ mānaṃ pajahatīti sammādiṭṭhi. "
  8265. 568265,120,1117,78,83,1,55,4,Sotāpattimaggasmiñhi sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiṃ pajahati.
  8266. 568266,120,1117,84,94,1,83,9,"Sotāpannassa pana sakadāgāmimaggavajjho māno atthi, taṃ mānaṃ pajahatīti sammādiṭṭhi. "
  8267. 568267,120,1117,95,123,1,224,21,"Tasseva sattaakusalacittasahajāto saṅkappo atthi, teheva cittehi vācaṅgacopanaṃ atthi, kāyaṅgacopanaṃ atthi, paccayaparibhogo atthi, sahajātavāyāmo atthi, assatiyabhāvo atthi, sahajātacittekaggatā atthi, ete micchāsaṅkappādayo nāma. "
  8268. 568268,120,1117,124,130,1,78,6,Sakadāgāmimagge sammāsaṅkappādayo tesaṃ pahānena sammāsaṅkappādayoti veditabbā.
  8269. 568269,120,1117,131,137,1,49,5,Evaṃ sakadāgāmimagge aṭṭhaṅgāni sakiccakāni honti.
  8270. 568270,120,1117,138,146,1,68,7,"Sakadāgāmissa anāgāmimaggavajjho māno atthi, so diṭṭhiṭṭhāne tiṭṭhati. "
  8271. 568271,120,1117,147,153,1,51,6,Tasseva sattahi cittehi sahajātā saṅkappādayo atthi.
  8272. 568272,120,1117,154,161,1,67,7,Tesaṃ pahānena anāgāmimagge aṭṭhannaṃ aṅgānaṃ sakiccakatā veditabbā.
  8273. 568273,120,1117,162,170,1,66,7,"Anāgāmissa arahattamaggavajjho māno atthi, so diṭṭhiṭṭhāne tiṭṭhati. "
  8274. 568274,120,1117,171,180,1,66,8,"Yāni panassa pañca akusalacittāni, tehi sahajātā saṅkappādayo atthi. "
  8275. 568275,120,1117,181,188,1,68,7,Tesaṃ pahānena arahattamagge aṭṭhannaṃ aṅgānaṃ sakiccakatā veditabbā.
  8276. 568276,120,1118,2,8,1,65,5,{Oḷārikā}ti kāyavacīdvāre vītikkamassa paccayabhāvena thūlabhūtamhā.
  8277. 568277,120,1118,9,13,1,49,3,{Kāmarāgasaññojanā}ti methunarāgasaṅkhātā saññojanā.
  8278. 568278,120,1118,14,21,1,48,6,So hi kāmabhave saññojetīti saññojananti vuccati.
  8279. 568279,120,1118,22,25,1,35,2,{Paṭighasaññojanā}ti byāpādasaññojanā.
  8280. 568280,120,1118,26,32,1,47,6,So hi ārammaṇe paṭihaññatīti paṭighanti vuccati.
  8281. 568281,120,1118,33,39,1,49,6,Te eva thāmagataṭṭhena santāne anusentīti anusayā.
  8282. 568282,120,1118,40,46,1,43,4,"{Aṇusahagatā}ti aṇubhūtā, sukhumabhūtāti attho. "
  8283. 568283,120,1118,47,51,1,31,4,Tabbhāve hi ettha sahagatasaddo.
  8284. 568284,120,1118,52,62,1,100,10,Sakadāgāmissa hi kāmarāgabyāpādā dvīhi kāraṇehi aṇubhūtā adhiccuppattiyā ca pariyuṭṭhānamandatāya ca.
  8285. 568285,120,1118,63,75,1,88,11,"Tassa hi bālaputhujjanassa viya kilesā abhiṇhaṃ na uppajjanti, kadāci karahaci uppajjanti. "
  8286. 568286,120,1118,76,102,1,203,24,"Uppajjamānā ca bālaputhujjanassa viya maddantā pharantā chādentā andhaandhaṃ karontā na uppajjanti, dvīhi pana maggehi pahīnattā mandamandā tanukākārā hutvā uppajjanti, vītikkamaṃ pāpetuṃ samatthā na honti. "
  8287. 568287,120,1118,103,111,1,71,7,Evaṃ tanubhūtā anāgāmimaggena pahīyanti {rūparāgā}ti rūpabhave chandarāgā.
  8288. 568288,120,1118,112,116,1,33,3,{Arūparāgā}ti arūpabhave chandarāgā.
  8289. 568289,120,1118,117,120,1,21,2,{Mānā}ti unnatilakkhaṇā.
  8290. 568290,120,1118,121,124,1,28,2,{Uddhaccā}ti avūpasamalakkhaṇā.
  8291. 568291,120,1118,125,128,1,26,2,{Avijjāyā}ti andhalakkhaṇāya.
  8292. 568292,120,1118,129,133,1,63,3,{Bhavarāgānusayā}ti rūparāgārūparāgavasena pavattabhavarāgānusayā.
  8293. 568293,120,1119,2,11,1,58,5,62. Idāni maggañāṇasaṃvaṇṇanaṃ karonto ajātaṃ {jhāpetī}tiādimāha.
  8294. 568294,120,1119,12,45,1,239,29,"Tattha ca ajātaṃ jhāpeti jātena, jhānaṃ tena {pavuccatī}ti attano santāne pātubhūtena tena tena lokuttarajjhānena taṃsamaṅgīpuggalo ajātameva taṃ taṃ kilesaṃ jhāpeti dahati samucchindati, tena kāraṇena taṃ lokuttaraṃ jhānanti pavuccatīti attho. "
  8295. 568295,120,1119,46,65,1,180,17,Jhānavimokkhe {kusalatā}ti tasmiṃ ariyamaggasampayutte vitakkādike jhāne ca vimokkhasaṅkhāte ariyamagge ca asammohavasena kusalatāya paṭhamamaggeneva pahīnāsu nānādiṭṭhīsu na kampati.
  8296. 568296,120,1119,66,71,1,64,5,Jhānaṃ nāma duvidhaṃ ārammaṇūpanijjhānañca lakkhaṇūpanijjhānañca.
  8297. 568297,120,1119,72,84,1,187,10,"Lokiyapaṭhamajjhānādikaṃ kasiṇādiārammaṇūpanijjhānaṭṭhena jhānaṃ, vipassanāsaṅkhārānaṃ sabhāvasāmaññalakkhaṇūpanijjhānaṭṭhena jhānaṃ, lokuttaraṃ nibbāne tathalakkhaṇūpanijjhānaṭṭhena jhānaṃ. "
  8298. 568298,120,1119,85,95,1,115,10,Idha pana gotrabhunāpi sādhāraṇaṃ lakkhaṇūpanijjhānaṭṭhaṃ anāmasitvā asādhāraṇena kilesajhāpanaṭṭhena jhānaṃ vuttaṃ.
  8299. 568299,120,1119,96,105,1,90,9,Vimokkhaṭṭho panettha nibbānārammaṇe suṭṭhu adhimuccanaṭṭho kilesehi ca suṭṭhu muccanaṭṭho.
  8300. 568300,120,1120,2,17,1,140,14,Samādahitvā yathā ce {vipassatī}ti appanūpacārakhaṇikasamādhīnaṃ aññatarena samādhinā paṭhamaṃ cittasamādhānaṃ katvā pacchā yathā vipassati ca.
  8301. 568301,120,1120,18,22,1,44,4,Samuccayattho ce-saddo vipassanaṃ samuccinoti.
  8302. 568302,120,1120,23,38,1,108,13,"Vipassamāno tathā ce {samādahe}ti vipassanā nāmesā lūkhabhūtā nirassādā, samatho ca nāma siniddhabhūto saassādo. "
  8303. 568303,120,1120,39,48,1,69,9,Tasmā tāya lūkhabhūtaṃ cittaṃ sinehetuṃ vipassamāno tathā ca samādahe.
  8304. 568304,120,1120,49,60,1,96,10,"Vipassamāno puna samādhiṃ pavisitvā cittasamādhānañca tatheva kareyya, yatheva vipassananti attho. "
  8305. 568305,120,1120,61,65,1,36,4,Idha ce-saddo samādahanaṃ samuccinoti.
  8306. 568306,120,1120,66,76,1,73,8,"Ubhayatthāpi gāthābandhānuvattanena ce-kāro kato, attho pana ca-kārattho eva. "
  8307. 568307,120,1120,77,108,1,239,27,"Vipassanā ca samatho tadā {ahū}ti yasmā samathavipassanānaṃ yuganaddhabhāve sati ariyamaggapātubhāvo hoti, tasmā ariyamaggajananasamatthattā yadā tadubhayasamāyogo hoti, tadā vipassanā ca samatho ca ahu, samathavipassanā bhūtā nāma hotīti attho. "
  8308. 568308,120,1120,109,136,1,229,25,"Tā ca samathavipassanā ariyamaggābhimukhīkāle ca maggakkhaṇe ca samānabhāgā yuganaddhā vattare samāno samo bhāgo koṭṭhāso etesanti samānabhāgā, yuge naddhā viyāti yuganaddhā, aññamaññaṃ anativattanaṭṭhena samadhurā samabalāti attho. "
  8309. 568309,120,1120,137,141,1,49,4,Vitthāro panassa yuganaddhakathāyaṃ āvibhavissati.
  8310. 568310,120,1121,2,9,1,42,6,"Dukkhā saṅkhārā sukho, nirodho iti dassanaṃ. "
  8311. 568311,120,1121,10,34,1,166,20,"Dubhato vuṭṭhitā paññā, phasseti amataṃ padan ti dukkhā saṅkhārā, sukho nirodho nibbānanti paṭipannassa tato nibbānadassanaṃ ariyamaggañāṇaṃ dubhato vuṭṭhitā paññā nāma. "
  8312. 568312,120,1121,35,47,1,83,11,"Sā eva ca paññā amataṃ padaṃ nibbānaṃ ārammaṇaphusanena phusati, paṭilabhatīti attho. "
  8313. 568313,120,1121,48,70,1,187,20,"Nibbānañhi atappakaṭṭhena amatasadisanti amataṃ, nāssa mataṃ maraṇaṃ vayo atthītipi amataṃ, pubbabhāgato paṭṭhāya mahatā ussāhena mahatiyā paṭipadāya pajjati paṭipajjīyatīti padanti vuccati. "
  8314. 568314,120,1122,2,11,1,90,7,"Vimokkhacariyaṃ {jānātī}ti vimokkhapavattiṃ asammohavasena jānāti, paccavekkhaṇavasena jānāti."
  8315. 568315,120,1122,12,52,1,216,23,"‘‘ Dubhato vuṭṭhāno vimokkho, dubhato vuṭṭhānā cattāro vimokkhā, dubhato vuṭṭhānānaṃ anulomā cattāro vimokkhā, dubhato vuṭṭhānapaṭippassaddhi cattāro vimokkhā’’ ti hi upari vimokkhakathāyaṃyeva( paṭi. ma.1.209 ādayo) āgatā vimokkhacariyā veditabbā. "
  8316. 568316,120,1122,53,57,1,29,4,Tesaṃ vitthāro tattheva āgato.
  8317. 568317,120,1122,58,66,1,67,7,{Nānattekattakovido}ti tesaṃ vimokkhānaṃ nānābhāve ekabhāve ca kusalo.
  8318. 568318,120,1122,67,85,1,169,15,"Dubhato vuṭṭhānavimokkhavasena hi tesaṃ ekattaṃ, catuariyamaggavasena nānattaṃ, ekekassāpi vā ariyamaggassa anupassanābhedena nānattaṃ, ariyamaggabhāvena ekattaṃ veditabbaṃ. "
  8319. 568319,120,1122,86,98,1,106,11,Dvinnaṃ ñāṇānaṃ {kusalatā}ti dassanasaṅkhātassa ca bhāvanāsaṅkhātassa cāti imesaṃ dvinnaṃ ñāṇānaṃ kusalatāya.
  8320. 568320,120,1122,99,103,1,29,4,Dassanan ti hi sotāpattimaggo.
  8321. 568321,120,1122,104,110,1,48,6,So hi paṭhamaṃ nibbānadassanato dassananti vutto.
  8322. 568322,120,1122,111,166,1,331,41,"Gotrabhu pana kiñcāpi paṭhamataraṃ nibbānaṃ passati, yathā pana rañño santikaṃ kenacideva karaṇīyena āgato puriso dūratova rathikāya carantaṃ hatthikkhandhagataṃ rājānaṃ disvāpi‘‘ diṭṭho te rājā’’ ti puṭṭho disvā kattabbakiccassa akatattā‘‘ na passāmī’’ ti āha, evameva nibbānaṃ disvā kattabbassa kilesappahānassābhāvā na‘‘ dassanan’’ ti vuccati. "
  8323. 568323,120,1122,167,172,1,44,5,Tañhi ñāṇaṃ maggassa āvajjanaṭṭhāne tiṭṭhati.
  8324. 568324,120,1122,173,176,1,25,2,{Bhāvanā}ti sesamaggattayaṃ.
  8325. 568325,120,1122,177,198,1,122,14,"Tañhi paṭhamamaggena diṭṭhasmiṃyeva dhamme bhāvanāvasena uppajjati, na adiṭṭhapubbaṃ kiñci passati, tasmā‘‘ bhāvanā’’ ti vuccati. "
  8326. 568326,120,1122,199,237,1,257,24,"Heṭṭhā pana bhāvanāmaggassa apariniṭṭhitattā‘‘ dvinnaṃ ñāṇānan’’ ti avatvā sotāpattisakadāgāmianāgāmimaggalābhino sandhāya‘‘ jhānavimokkhe kusalatā’’ ti vuttaṃ, arahattamaggalābhino pana bhāvanāmaggassa pariniṭṭhitattā‘‘ dvinnaṃ ñāṇānaṃ kusalatā’’ ti vuttanti veditabbaṃ. "
  8327. 568327,120,1123,2,4,1,32,2,Maggañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8328. 568328,120,1124,2,4,1,23,2,12 . Phalañāṇaniddesavaṇṇanā
  8329. 568329,120,1125,2,14,1,105,6,63. Phalañāṇaniddese {taṃpayogappaṭippassaddhattā}ti tassa ajjhattabahiddhā vuṭṭhānapayogassa paṭippassaddhattā.
  8330. 568330,120,1125,15,34,1,168,18,"Maggo hi sakakkhaṇe kilesappahānena ubhato vuṭṭhānapayogaṃ karoti nāma, phalakkhaṇe kilesānaṃ pahīnattā maggassa ubhato vuṭṭhānapayogo paṭippassaddho vūpasanto nāma hoti. "
  8331. 568331,120,1125,35,58,1,192,19,"{Uppajjatī}ti maggānantaraṃ sakiṃ vā dvikkhattuṃ vā uppajjati, phalasamāpattikāle pana bahukkhattuṃ, nirodhā vuṭṭhahantassa dvikkhattuṃ uppajjati, sabbampi hi taṃ payogappaṭippassaddhattā uppajjati. "
  8332. 568332,120,1125,59,66,1,62,7,Maggassetaṃ phalan ti phalaṃ apekkhitvā napuṃsakavacanaṃ kataṃ.
  8333. 568333,120,1125,67,71,1,74,4,Sakadāgāmimaggakkhaṇādīsupi ekekamaggaṅgavaseneva vuṭṭhānayojanā veditabbā.
  8334. 568334,120,1126,2,4,1,32,2,Phalañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8335. 568335,120,1127,2,4,1,25,2,13 . Vimuttiñāṇaniddesavaṇṇanā
  8336. 568336,120,1128,2,21,1,132,13,"64. Vimuttiñāṇaniddese {sakkāyadiṭṭhī}ti vijjamānaṭṭhena sati khandhapañcakasaṅkhāte kāye, sayaṃ vā satī tasmiṃ kāye diṭṭhīti sakkāyadiṭṭhi. "
  8337. 568337,120,1128,22,34,1,87,10,"{Vicikicchā}ti vigatā cikicchā, sabhāvaṃ vā vicinanto etāya kicchati kilamatīti vicikicchā. "
  8338. 568338,120,1128,35,44,1,85,8,{Sīlabbataparāmāso}ti sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti gahitaabhiniveso.
  8339. 568339,120,1128,45,52,1,61,7,So hi sabhāvaṃ atikkamitvā parato āmasatīti sīlabbataparāmāso.
  8340. 568340,120,1128,53,69,1,201,16,Ubhinnaṃ samānepi diṭṭhibhāve takkañca parūpadesañca vinā pakatiyā eva sakkāyadiṭṭhigahaṇato pakatibhūtāya vīsativatthukāya sakkāyadiṭṭhiyā pahāneneva sabbadiṭṭhippahānadassanatthaṃ sakkāyadiṭṭhi vuttā.
  8341. 568341,120,1128,70,86,1,125,11,Sīlabbataparāmāso pana ‘‘ suddhipaṭipadaṃ paṭipajjāmā’’ ti paṭipannānaṃ paṭipadāya micchābhāvadassanatthaṃ visuṃ vuttoti veditabbo.
  8342. 568342,120,1128,87,99,1,102,10,"Tiṇṇampi anusayappahāneneva pahānaṃ dassetuṃ diṭṭhānusayo {vicikicchānusayo}ti vuttaṃ, na visuṃ kilesattā. "
  8343. 568343,120,1128,100,111,1,95,9,"{Upakkilesā}ti kilesenti upatāpenti vibādhentīti kilesā, thāmagataṭṭhena bhusā kilesāti upakkilesā. "
  8344. 568344,120,1128,112,121,1,87,8,Sammā samucchinnā {hontī}ti samucchedappahānena anuppādanirodhena sammā samucchinnā honti.
  8345. 568345,120,1128,122,134,1,126,9,"{Sapariyuṭṭhānehī}ti cittaṃ pariyonandhantāni uṭṭhenti uppajjantīti pariyuṭṭhānāni, samudācārappattānaṃ kilesānametaṃ adhivacanaṃ. "
  8346. 568346,120,1128,135,138,1,38,3,Saha pariyuṭṭhānehīti sapariyuṭṭhānāni.
  8347. 568347,120,1128,139,142,1,43,3,Tehi sapariyuṭṭhānehi anusayitaupakkilesehi.
  8348. 568348,120,1128,143,156,1,110,12,Cittaṃ vimuttaṃ {hotī}ti tesaṃ abhabbuppattikabhūtattā santativasena pavattamānaṃ cittaṃ tato vimuttaṃ nāma hoti.
  8349. 568349,120,1128,157,161,1,35,4,Tadeva suṭṭhu vimuttattā suvimuttaṃ.
  8350. 568350,120,1128,162,167,1,51,4,{Taṃvimuttiñātaṭṭhenā}ti tassā vimuttiyā jānanaṭṭhena.
  8351. 568351,120,1129,2,4,1,34,2,Vimuttiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8352. 568352,120,1130,2,4,1,31,2,14 . Paccavekkhaṇañāṇaniddesavaṇṇanā
  8353. 568353,120,1131,2,33,1,219,23,65. Paccavekkhaṇañāṇaniddese maggakkhaṇeyeva hetuṭṭhena paṭhamaṃ maggaṅgāni visuṃ visuṃ vatvā puna maggaṅgabhūte ca amaggaṅgabhūte ca dhamme‘‘ bujjhanaṭṭhena bodhī’’ ti laddhanāmassa ariyassa aṅgabhāvena bojjhaṅge visuṃ dassesi.
  8354. 568354,120,1131,34,40,1,102,5,"Satidhammavicayavīriyasamādhisambojjhaṅgā hi maggaṅgāneva, pītipassaddhiupekkhāsambojjhaṅgā amaggaṅgāni. "
  8355. 568355,120,1131,41,50,1,76,9,Puna balavasena indriyavasena ca visuṃ niddiṭṭhesu saddhā eva amaggaṅgabhūtā.
  8356. 568356,120,1131,51,59,1,79,7,Puna maggakkhaṇe jāteyeva dhamme rāsivasena dassento {ādhipateyyaṭṭhenā}tiādimāha.
  8357. 568357,120,1131,60,72,1,162,11,Tattha upaṭṭhānaṭṭhena {satipaṭṭhānā}ti ekāva nibbānārammaṇā sati kāyavedanācittadhammesu subhasukhaniccaattasaññāpahānakiccasādhanavasena cattāro satipaṭṭhānā nāma.
  8358. 568358,120,1131,73,87,1,175,13,"Nibbānārammaṇaṃ ekameva vīriyaṃ uppannānuppannānaṃ akusalānaṃ pahānānuppattikiccassa, anuppannuppannānaṃ kusalānaṃ uppādaṭṭhitikiccassa sādhanavasena cattāro sammappadhānā nāma. "
  8359. 568359,120,1132,2,9,1,75,6,Tathaṭṭhena {saccā}ti dukkhabhāvādīsu avisaṃvādakaṭṭhena cattāri ariyasaccāni.
  8360. 568360,120,1132,10,33,1,145,17,"Etāneva cettha paṭivedhaṭṭhena tadā samudāgatāni,‘‘ amatogadhaṃ nibbānan’’ ti visuṃ vuttaṃ nibbānañca, sesā pana dhammā paṭilābhaṭṭhena tadā samudāgatā."
  8361. 568361,120,1132,34,51,1,129,13,‘‘ Tathaṭṭhena saccā tadā samudāgatā’’ ti vacanato maggaphalapariyosāne avassaṃ cattāri saccāni paccavekkhatīti niṭṭhamettha gantabbaṃ.
  8362. 568362,120,1132,52,99,1,176,25,"‘‘ Kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ ti( dī. ni.1.248) vacanato ca‘‘ dukkhaṃ me pariññātaṃ, samudayo me pahīno, nirodho me sacchikato, maggo ca me bhāvito’’ ti paccavekkhaṇaṃ vuttameva hoti. "
  8363. 568363,120,1132,100,104,1,31,4,Tathā paccavekkhaṇaṃ yujjati ca.
  8364. 568364,120,1132,105,110,1,49,4,{Samudayo}ti cettha taṃtaṃmaggavajjhoyeva veditabbo.
  8365. 568365,120,1132,111,122,1,151,10,Ettha vuttasamudayapaccavekkhaṇavaseneva aṭṭhakathāyaṃ duvidhaṃ kilesapaccavekkhaṇaṃ maggaphalanibbānapaccavekkhaṇāni idha sarūpeneva āgatānīti vuttāni.
  8366. 568366,120,1132,123,127,1,41,4,Kevalaṃ dukkhapaccavekkhaṇameva na vuttaṃ.
  8367. 568367,120,1132,128,138,1,75,9,"Kiñcāpi na vuttaṃ, atha kho pāṭhasabbhāvato yuttisabbhāvato ca gahetabbameva. "
  8368. 568368,120,1132,139,146,1,100,7,Saccapaṭivedhatthañhi paṭipannassa niṭṭhite saccapaṭivedhe sayaṃ katakiccapaccavekkhaṇaṃ yuttamevāti.
  8369. 568369,120,1132,147,158,1,123,10,Avikkhepaṭṭhena {samatho}tiādi maggasampayutte eva samathavipassanādhamme ekarasaṭṭhena anativattanaṭṭhena ca dassetuṃ vuttaṃ.
  8370. 568370,120,1132,159,164,1,54,4,Saṃvaraṭṭhena {sīlavisuddhī}ti sammāvācākammantājīvā eva.
  8371. 568371,120,1132,165,170,1,48,4,Avikkhepaṭṭhena {cittavisuddhī}ti sammāsamādhi eva.
  8372. 568372,120,1132,171,175,1,46,3,Dassanaṭṭhena {diṭṭhivisuddhī}ti sammādiṭṭhiyeva.
  8373. 568373,120,1132,176,185,1,102,7,"{Vimuttaṭṭhenā}ti samucchedavasena maggavajjhakilesehi muccanaṭṭhena, nibbānārammaṇe vā adhimuccanaṭṭhena. "
  8374. 568374,120,1132,186,191,1,44,3,"{Vimokkho}ti samucchedavimokkho, ariyamaggoyeva. "
  8375. 568375,120,1132,192,199,1,66,5,"Paṭivedhaṭṭhena {vijjā}ti saccapaṭivedhaṭṭhena vijjā, sammādiṭṭhiyeva. "
  8376. 568376,120,1132,200,210,1,99,8,"Pariccāgaṭṭhena {vimuttī}ti maggavajjhakilesānaṃ pajahanaṭṭhena tato muccanato vimutti, ariyamaggoyeva. "
  8377. 568377,120,1132,211,221,1,107,9,"Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇan ti kilesasamucchindanaṭṭhena kilesakkhayakare ariyamagge ñāṇaṃ, sammādiṭṭhiyeva. "
  8378. 568378,120,1133,2,6,1,41,4,Chandādayo heṭṭhā vuttanayeneva veditabbā.
  8379. 568379,120,1133,7,12,1,72,5,Kevalañhettha maggakkhaṇeyeva maggassa ādimajjhapariyosānākārena dassitā.
  8380. 568380,120,1133,13,17,1,33,3,{Vimuttī}ti cettha maggavimuttiyeva.
  8381. 568381,120,1133,18,34,1,106,12,‘‘ Tathaṭṭhena saccā’’ ti ettha gahitampi ca nibbānaṃ idha pariyosānabhāvadassanatthaṃ puna vuttanti veditabbaṃ.
  8382. 568382,120,1133,35,38,1,24,3,Phalakkhaṇepi eseva nayo.
  8383. 568383,120,1133,39,45,1,49,5,Ettha pana hetuṭṭhena {maggo}ti phalamaggabhāveneva.
  8384. 568384,120,1133,46,56,1,114,9,{Sammappadhānā}ti maggakkhaṇe catukiccasādhakassa vīriyakiccassa phalassa uppādakkhaṇe siddhattā vuttanti veditabbaṃ.
  8385. 568385,120,1133,57,64,1,53,7,Aññathā hi phalakkhaṇe sammappadhānā eva na labbhanti.
  8386. 568386,120,1133,65,84,1,152,15,Vuttañhi maggakkhaṇe sattatiṃsa bodhipakkhiyadhamme uddharantena therena‘‘ phalakkhaṇe ṭhapetvā cattāro sammappadhāne avasesā tettiṃsa dhammā labbhantī’’ ti.
  8387. 568387,120,1133,85,91,1,71,5,Evameva paṭivedhakiccādisiddhivasena saccādīnipi yathāyogaṃ veditabbāni.
  8388. 568388,120,1133,92,96,1,27,3,{Vimokkho}ti ca phalavimokkho.
  8389. 568389,120,1133,97,100,1,22,2,{Vimuttī}ti phalavimutti.
  8390. 568390,120,1133,101,105,1,49,4,Paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṃ vuttatthameva.
  8391. 568391,120,1133,106,113,1,60,6,{Vuṭṭhahitvā}ti antarā vuṭṭhānābhāvā phalāvasānena evaṃ vuttaṃ.
  8392. 568392,120,1133,114,133,1,155,17,Ime dhammā tadā {samudāgatā}ti ime vuttappakārā dhammā maggakkhaṇe phalakkhaṇe ca samudāgatāti paccavekkhatīti iti-saddaṃ pāṭhasesaṃ katvā sambandho veditabbo.
  8393. 568393,120,1134,2,4,1,40,2,Paccavekkhaṇañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8394. 568394,120,1135,2,4,1,31,2,15 . Vatthunānattañāṇaniddesavaṇṇanā
  8395. 568395,120,1136,2,15,1,91,7,66. Vatthunānattañāṇaniddese cakkhuṃ ajjhattaṃ {vavatthetī}ti ajjhattabhūtaṃ cakkhuṃ vavatthapeti.
  8396. 568396,120,1136,16,36,1,167,17,"Yathā so cakkhuṃ vavatthapeti, tathā vattukāmo kathaṃ cakkhuṃ ajjhattaṃ {vavatthetī}ti pucchitvā puna cakkhu avijjāsambhūtanti {vavatthetī}tiādinā vavatthāpanākāraṃ dasseti. "
  8397. 568397,120,1136,37,49,1,99,10,"Tattha avijjātaṇhā atītā upatthambhakahetuyo, kammaṃ atītaṃ janakahetu, āhāro idāni upatthambhakahetu. "
  8398. 568398,120,1136,50,55,1,54,5,Etena cakkhūpatthambhakāni utucittāni gahitāneva honti.
  8399. 568399,120,1136,56,68,1,103,10,"Catunnaṃ mahābhūtānaṃ {upādāyā}ti upayogatthe sāmivacanaṃ, cattāri mahābhūtāni upādiyitvā pavattanti attho. "
  8400. 568400,120,1136,69,76,1,64,6,"Etena pasādacakkhubhāvo dassito hoti, sasambhārabhāvo paṭikkhitto. "
  8401. 568401,120,1136,77,84,1,58,6,"Uppannan ti addhāvasena, santatikhaṇavasena vā paccuppannaṃ. "
  8402. 568402,120,1136,85,89,1,33,4,Samudāgatan ti hetuto samuṭṭhitaṃ.
  8403. 568403,120,1136,90,94,1,55,4,Ettāvatā vipassanāpubbabhāge cakkhuvavatthānaṃ dassitaṃ.
  8404. 568404,120,1136,95,99,1,41,4,Ahutvā sambhūtan tiādīhi aniccānupassanā.
  8405. 568405,120,1136,100,112,1,82,11,"Pubbe udayā avijjamānato ahutvā sambhūtaṃ, uddhaṃ vayā abhāvato hutvā na bhavissati. "
  8406. 568406,120,1136,113,142,1,109,16,"{Antavantato}ti anto assa atthīti antavā, antavā eva antavanto yathā‘‘ satimanto, gatimanto, dhitimanto ca yo isī’’ ti( theragā.1052). "
  8407. 568407,120,1136,143,148,1,42,4,"Tato antavantato, bhaṅgavijjamānatoti attho. "
  8408. 568408,120,1136,149,158,1,71,8,"Addhuvan ti sabbāvatthānipātitāya, thirabhāvassa ca abhāvatāya na thiraṃ. "
  8409. 568409,120,1136,159,163,1,22,4,Asassatan ti na niccaṃ.
  8410. 568410,120,1136,164,172,1,73,8,Vipariṇāmadhamman ti jarāya ceva maraṇena cāti dvedhā vipariṇāmapakatikaṃ.
  8411. 568411,120,1136,173,181,1,62,7,Cakkhu aniccan tiādīni cakkhuṃ {aniccato}tiādīni ca vuttatthāni.
  8412. 568412,120,1136,182,190,1,72,6,{Mano}ti idha bhavaṅgamanassa adhippetattā {avijjāsambhūto}tiādi yujjatiyeva.
  8413. 568413,120,1136,191,196,1,76,4,{Āhārasambhūto}ti ettha sampayuttaphassāhāramanosañcetanāhāravasena veditabbaṃ.
  8414. 568414,120,1136,197,201,1,31,3,{Uppanno}ti ca addhāsantativasena.
  8415. 568415,120,1137,2,4,1,40,2,Vatthunānattañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8416. 568416,120,1138,2,4,1,31,2,16 . Gocaranānattañāṇaniddesavaṇṇanā
  8417. 568417,120,1139,2,17,1,114,9,67. Gocaranānattañāṇaniddese rūpe bahiddhā {vavatthetī}ti ajjhattato bahiddhābhūte rūpāyatanadhamme vavatthapetīti attho.
  8418. 568418,120,1139,18,22,1,61,3,{Avijjāsambhūtā}tiādi attabhāvapariyāpannakammajarūpattā vuttaṃ.
  8419. 568419,120,1139,23,28,1,51,5,Āhāropi hi kammajarūpassa upatthambhakapaccayo hoti.
  8420. 568420,120,1139,29,35,1,70,6,Saddassa pana utucittasamuṭṭhānattā avijjāsambhūtādicatukkaṃ na vuttaṃ.
  8421. 568421,120,1139,36,49,1,75,9,Phoṭṭhabbānaṃ sayaṃ mahābhūtattā‘‘ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyā’’ ti na vuttaṃ.
  8422. 568422,120,1139,50,67,1,142,13,"{Dhammā}ti cettha bhavaṅgamanosampayuttā tayo arūpino khandhā, dhammāyatanapariyāpannāni sukhumarūpāni ca kammasamuṭṭhānāni, sabbānipi rūpādīni ca. "
  8423. 568423,120,1139,68,80,1,71,11,"Apica yāni yāni yena yena samuṭṭhahanti, tāni tāni tena tena veditabbāni. "
  8424. 568424,120,1139,81,89,1,74,8,Itarathā hi sakasantānapariyāpannāpi rūpādayo dhammā sabbe na saṅgaṇheyyuṃ.
  8425. 568425,120,1139,90,99,1,95,8,"Yasmā anindriyabaddharūpādayopi vipassanūpagā, tasmā tesaṃ kammasambhūtapadena saṅgaho veditabbo. "
  8426. 568426,120,1139,100,103,1,52,3,Tepi hi sabbasattasādhāraṇakammapaccayautusamuṭṭhānā.
  8427. 568427,120,1139,104,115,1,60,7,Aññe pana‘‘ anindriyabaddhā rūpādayo avipassanūpagā’’ ti vadanti.
  8428. 568428,120,1139,116,118,1,8,2,Taṃ pana–
  8429. 568429,120,1140,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati; "
  8430. 568430,120,1141,2,20,1,46,7,"Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ ti.( dha. pa.277)– "
  8431. 568431,120,1142,2,5,1,25,3,Ādikāya pāḷiyā virujjhati.
  8432. 568432,120,1142,6,8,1,22,2,Vuttañca visuddhimagge–
  8433. 568433,120,1142,9,45,1,230,21,"‘‘ idhekacco āditova ajjhattasaṅkhāre abhinivisitvā vipassati, yasmā pana na suddhaajjhattadassanamatteneva maggavuṭṭhānaṃ hoti, bahiddhāpi daṭṭhabbameva, tasmā parassa khandhepi anupādinnasaṅkhārepi aniccaṃ dukkhamanattāti vipassatī’’ ti( visuddhi.2.784). "
  8434. 568434,120,1142,46,57,1,136,10,"Tasmā paresaṃ cakkhādivavatthānampi anindriyabaddharūpādivavatthānampi icchitabbameva, tasmā tebhūmakasaṅkhārā avipassanūpagā nāma natthi. "
  8435. 568435,120,1143,2,4,1,40,2,Gocaranānattañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8436. 568436,120,1144,2,4,1,31,2,17 . Cariyānānattañāṇaniddesavaṇṇanā
  8437. 568437,120,1145,2,16,1,103,8,"68. Cariyānānattañāṇaniddese {viññāṇacariyā}tiādīsu ārammaṇe caratīti cariyā, viññāṇameva cariyā viññāṇacariyā. "
  8438. 568438,120,1145,17,33,1,88,12,"Aññāṇena caraṇaṃ , aññāṇena vā carati, aññāte vā carati, aññāṇassa vā caraṇanti aññāṇacariyā. "
  8439. 568439,120,1145,34,53,1,96,15,"Ñāṇameva cariyā, ñāṇena vā cariyā, ñāṇena vā carati, ñāte vā carati, ñāṇassa vā caraṇanti ñāṇacariyā. "
  8440. 568440,120,1145,54,58,1,41,3,{Dassanatthāyā}ti rūpadassanatthāya pavattā.
  8441. 568441,120,1145,59,77,1,181,15,"{Āvajjanakiriyābyākatā}ti bhavaṅgasantānato apanetvā rūpārammaṇe cittasantānaṃ āvajjeti nāmetīti āvajjanaṃ, vipākābhāvato karaṇamattanti kiriyā, kusalākusalavasena na byākatāti abyākatā. "
  8442. 568442,120,1145,78,95,1,109,13,"{Dassanaṭṭho}ti passanti tena, sayaṃ vā passati, dassanamattameva vā tanti dassanaṃ, dassanameva attho dassanaṭṭho. "
  8443. 568443,120,1145,96,103,1,52,6,Cakkhuviññāṇan ti kusalavipākaṃ vā akusalavipākaṃ vā.
  8444. 568444,120,1145,104,112,1,86,7,{Diṭṭhattā}ti adiṭṭhe sampaṭicchanassa abhāvato cakkhuviññāṇena rūpārammaṇassa diṭṭhattā.
  8445. 568445,120,1145,113,122,1,106,7,"Abhiniropanā {vipākamanodhātū}ti diṭṭhārammaṇameva ārohatīti atiniropanā, ubhayavipākā sampaṭicchanamanodhātu. "
  8446. 568446,120,1145,123,127,1,43,3,{Abhiniropitattā}ti rūpārammaṇaṃ abhiruḷhattā.
  8447. 568447,120,1145,128,132,1,63,3,{Vipākamanoviññāṇadhātū}ti ubhayavipākā santīraṇamanoviññāṇadhātu.
  8448. 568448,120,1145,133,136,1,24,3,Esa nayo sotadvārādīsupi.
  8449. 568449,120,1145,137,144,1,88,7,Santīraṇānantaraṃ voṭṭhabbane avuttepi aṭṭhakathācariyehi vuttattā labbhatīti gahetabbaṃ.
  8450. 568450,120,1145,145,152,1,74,6,{Vijānanatthāyā}ti dhammārammaṇassa ceva rūpādiārammaṇassa ca vijānanatthāya.
  8451. 568451,120,1145,153,156,1,46,2,{Āvajjanakiriyābyākatā}ti manodvārāvajjanacittaṃ.
  8452. 568452,120,1145,157,166,1,77,7,"{Vijānanaṭṭho}ti tadanantarajavanavasena ārammaṇassa vijānanameva attho, na añño. "
  8453. 568453,120,1145,167,176,1,104,9,Upari akusalajavanānaṃ vipassanāmaggaphalajavanānañca visuṃ vuttattā sesajavanāni idha gahetabbāni siyuṃ.
  8454. 568454,120,1145,177,199,1,108,9,‘‘ Kusalehi kammehi vippayuttā caratīti viññāṇacariyā’’ tiādivacanato( paṭi. ma.1.70) pana hasituppādacittajavanameva gahetabbaṃ.
  8455. 568455,120,1145,200,220,1,199,19,Chasu dvāresu ahetukānaṃyeva cittānaṃ vuttattā dve āvajjanāni dve pañcaviññāṇāni dve sampaṭicchanāni tīṇi santīraṇāni ekaṃ hasituppādacittanti aṭṭhārasa ahetukacittāniyeva viññāṇacariyāti veditabbāni.
  8456. 568456,120,1146,2,24,1,187,16,"69. Idāni visayavijānanamattaṭṭhena viññāṇacariyāti dassetuṃ nīrāgā {caratī}tiādimāha, viññāṇañhi rāgādisampayoge saddhādisampayoge ca avatthantaraṃ pāpuṇāti, tesu asati sakāvatthāyameva tiṭṭhati. "
  8457. 568457,120,1146,25,31,1,71,6,Tasmā nīrāgādivacanena tesaṃ vuttaviññāṇānaṃ viññāṇakiccamattaṃ dasseti.
  8458. 568458,120,1146,32,36,1,27,4,Natthi etissā rāgoti nīrāgā.
  8459. 568459,120,1146,37,42,1,32,4,Nirāgāti rassaṃ katvāpi paṭhanti .
  8460. 568460,120,1146,43,47,1,26,4,So pana rajjanavasena rāgo.
  8461. 568461,120,1146,48,51,1,26,3,Itaresu dussanavasena doso.
  8462. 568462,120,1146,52,54,1,18,2,Muyhanavasena moho.
  8463. 568463,120,1146,55,57,1,18,2,Maññanavasena māno.
  8464. 568464,120,1146,58,60,1,28,2,Viparītadassanavasena diṭṭhi.
  8465. 568465,120,1146,61,66,1,41,4,"Uddhatabhāvo, avūpasantabhāvo vā uddhaccaṃ. "
  8466. 568466,120,1146,67,69,1,20,2,Vicikicchā vuttatthā.
  8467. 568467,120,1146,70,72,1,18,2,Anusentīti anusayā.
  8468. 568468,120,1146,73,85,1,51,6,"‘‘ Niranusayā’’ ti vattabbe {nānusayā}ti vuttaṃ, soyevattho. "
  8469. 568469,120,1146,86,89,1,45,3,Pariyuṭṭhānappattānamevettha abhāvo veditabbo.
  8470. 568470,120,1146,90,95,1,45,5,Na hi viññāṇacariyā pahīnānusayānaṃyeva vuttā.
  8471. 568471,120,1146,96,108,1,105,10,"Yā ca nīrāgādināmā, sā rāgādīhi vippayuttāva nāma hotīti pariyāyantaradassanatthaṃ {rāgavippayuttā}tiādimāha. "
  8472. 568472,120,1146,109,117,1,63,7,Puna aññehi ca vippayuttataṃ dassetuṃ kusalehi {kammehī}tiādimāha.
  8473. 568473,120,1146,118,121,1,40,3,Kusalāniyeva rāgādivajjābhāvā anavajjāni.
  8474. 568474,120,1146,122,126,1,52,4,Parisuddhabhāvakarehi hiriottappehi yuttattā sukkāni.
  8475. 568475,120,1146,127,141,1,116,13,"Pavattisukhattā sukho udayo uppatti etesanti sukhudrayāni, sukhavipākattā vā sukho udayo vaḍḍhi etesanti sukhudrayāni. "
  8476. 568476,120,1146,142,145,1,37,3,Vuttavipakkhena akusalāni yojetabbāni.
  8477. 568477,120,1146,146,158,1,87,10,"Viññāte {caratī}ti viññāṇena viññāyamānaṃ ārammaṇaṃ viññātaṃ nāma, tasmiṃ viññāte ārammaṇe. "
  8478. 568478,120,1146,159,162,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  8479. 568479,120,1146,163,179,1,126,14,"Nīlavaṇṇayogato nīlavatthaṃ viya viññāṇayogato viññātaṃ viññāṇaṃ nāma hoti, tasmiṃ viññāṇe caratīti {viññāṇacariyā}ti vuttaṃ hoti. "
  8480. 568480,120,1146,180,192,1,92,10,Viññāṇassa evarūpā cariyā {hotī}ti vuttappakārassa viññāṇassa vuttappakārā cariyā hotīti attho.
  8481. 568481,120,1146,193,209,1,79,11,"‘‘ Viññāṇassa cariyā’’ ti ca vohāravasena vuccati, viññāṇato pana visuṃ cariyā natthi. "
  8482. 568482,120,1146,210,222,1,117,10,Pakatiparisuddhamidaṃ cittaṃ {nikkilesaṭṭhenā}ti idaṃ vuttappakāraṃ cittaṃ rāgādikilesābhāvena pakatiyā eva parisuddhaṃ.
  8483. 568483,120,1146,223,230,1,60,6,Tasmā vijānanamattameva cariyāti {viññāṇacariyā}ti vuttaṃ hoti.
  8484. 568484,120,1146,231,233,1,23,2,Niklesaṭṭhenātipi pāṭho.
  8485. 568485,120,1147,2,17,1,116,12,"Aññāṇacariyāya {manāpiyesū}ti manasi appenti pasīdanti, manaṃ vā appāyanti vaḍḍhentīti manāpāni, manāpāniyeva manāpiyāni. "
  8486. 568486,120,1147,18,20,1,15,2,Tesu manāpiyesu.
  8487. 568487,120,1147,21,31,1,63,9,"Tāni pana iṭṭhāni vā hontu aniṭṭhāni vā, gahaṇavasena manāpiyāni. "
  8488. 568488,120,1147,32,39,1,55,7,Na hi iṭṭhasmiṃyeva rāgo aniṭṭhasmiṃyeva doso uppajjati.
  8489. 568489,120,1147,40,47,1,65,6,Rāgassa {javanatthāyā}ti santativasena rāgassa javanatthāya pavattā.
  8490. 568490,120,1147,48,55,1,91,6,{Āvajjanakiriyābyākatā}ti cakkhudvāre ayoniso manasikārabhūtā āvajjanakiriyābyākatā manodhātu.
  8491. 568491,120,1147,56,68,1,85,9,"Rāgassa {javanā}ti yebhuyyena sattakkhattuṃ rāgassa pavatti, punappunaṃ pavatto rāgoyeva. "
  8492. 568492,120,1147,69,79,1,80,9,{Aññāṇacariyā}ti aññāṇena rāgassa sambhavato aññāṇena rāgassa cariyāti vuttaṃ hoti.
  8493. 568493,120,1147,80,83,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  8494. 568494,120,1147,84,92,1,110,8,Tadubhayena asamapekkhanasmiṃ vatthusmin ti rāgadosavasena samapekkhanavirahite rūpārammaṇasaṅkhāte vatthusmiṃ.
  8495. 568495,120,1147,93,99,1,68,5,Mohassa {javanatthāyā}ti vicikicchāuddhaccavasena mohassa javanatthāya.
  8496. 568496,120,1147,100,107,1,44,5,"{Aññāṇacariyā}ti aññāṇasseva cariyā, na aññassa. "
  8497. 568497,120,1147,108,112,1,46,3,{Vinibandhassā}tiādīni mānādīnaṃ sabhāvavacanāni.
  8498. 568498,120,1147,113,119,1,58,5,Tattha {vinibandhassā}ti unnativasena vinibandhitvā ṭhitassa.
  8499. 568499,120,1147,120,129,1,89,8,{Parāmaṭṭhāyā}ti rūpassa aniccabhāvādiṃ atikkamitvā parato niccabhāvādiṃ āmaṭṭhāya gahitāya.
  8500. 568500,120,1147,130,135,1,53,4,{Vikkhepagatassā}ti rūpārammaṇe vikkhittabhāvaṃ gatassa.
  8501. 568501,120,1147,136,140,1,42,3,{Aniṭṭhaṅgatāyā}ti asanniṭṭhānabhāvaṃ gatāya.
  8502. 568502,120,1147,141,144,1,28,2,{Thāmagatassā}ti balappattassa.
  8503. 568503,120,1147,145,152,1,55,6,{Dhammesū}ti rūpādīsu vā dhammārammaṇabhūtesu vā dhammesu.
  8504. 568504,120,1148,2,17,1,94,10,"70. Yasmā rāgādayo aññāṇena honti, tasmā rāgādisampayogena aññāṇaṃ visesento sarāgā {caratī}tiādimāha. "
  8505. 568505,120,1148,18,25,1,100,6,Tattha sarāgā {caratī}ti mohamānadiṭṭhimānānusayadiṭṭhānusayaavijjānusayajavanavasena cariyā veditabbā.
  8506. 568506,120,1148,26,30,1,44,3,Sadosā {caratī}ti mohaavijjānusayajavanavasena.
  8507. 568507,120,1148,31,35,1,70,3,Samohā {caratī}ti rāgadosamānadiṭṭhiuddhaccavicikicchānusayajavanavasena.
  8508. 568508,120,1148,36,40,1,64,3,Samānā {caratī}ti rāgamohakāmarāgabhavarāgāvijjānusayajavanavasena.
  8509. 568509,120,1148,41,45,1,57,3,Sadiṭṭhi {caratī}ti rāgamohakāmarāgāvijjānusayajavanavasena.
  8510. 568510,120,1148,46,53,1,68,5,Sauddhaccā carati savicikicchā {caratī}ti mohaavijjānusayajavanavasena.
  8511. 568511,120,1148,54,68,1,130,13,Sānusayā {caratī}ti etthāpi vuttanayeneva ekekaṃ anusayaṃ mūlaṃ katvā tasmiṃ citte labbhamānakasesānusayavasena sānusayatā yojetabbā.
  8512. 568512,120,1148,69,72,1,40,2,{Rāgasampayuttā}tiādi sarāgādivevacanameva.
  8513. 568513,120,1148,73,85,1,85,11,Sā eva hi cariyā sampayogavasena saha rāgādīhi vattatīti sarāgādiādīni nāmāni labhati.
  8514. 568514,120,1148,86,95,1,109,8,Rāgādīhi samaṃ ekuppādekanirodhekavatthekārammaṇādīhi pakārehi yuttāti {rāgasampayuttānī}tiādīni nāmāni labhati.
  8515. 568515,120,1148,96,113,1,134,14,"Sāyeva ca yasmā kusalādīhi kammehi vippayuttā, akusalādīhi kammehi sampayuttā, tasmāpi aññāṇacariyāti dassetuṃ kusalehi {kammehī}tiādimāha. "
  8516. 568516,120,1148,114,122,1,72,7,Tattha {aññāte}ti mohassa aññāṇalakkhaṇattā yathāsabhāvena aññāte ārammaṇe.
  8517. 568517,120,1148,123,125,1,19,2,Sesaṃ vuttatthameva.
  8518. 568518,120,1149,2,20,1,174,13,"71. Ñāṇacariyāyaṃ yasmā vivaṭṭanānupassanādīnaṃ anantarapaccayabhūtā āvajjanakiriyābyākatā natthi, tasmā tesaṃ atthāya āvajjanakiriyābyākataṃ avatvā vivaṭṭanānupassanādayova vuttā. "
  8519. 568519,120,1149,21,29,1,74,7,"Anulomañāṇatthāya eva hi āvajjanā hoti, tato vivaṭṭanānupassanāmaggaphalāni. "
  8520. 568520,120,1149,30,41,1,78,9,"{Phalasamāpattī}ti cettha maggānantarajā vā hotu kālantarajā vā, ubhopi adhippetā. "
  8521. 568521,120,1149,42,53,1,113,9,"Nīrāgā {caratī}tiādīsu rāgādīnaṃ paṭipakkhavasena nīrāgāditā veditabbā, viññāṇacariyāyaṃ rāgādīnaṃ abhāvamattaṭṭhena. "
  8522. 568522,120,1149,54,58,1,26,3,{Ñāte}ti yathāsabhāvato ñāte.
  8523. 568523,120,1149,59,66,1,76,6,Aññā {viññāṇacariyā}tiādīhi tissannaṃ cariyānaṃ aññamaññamasammissataṃ dasseti.
  8524. 568524,120,1149,67,83,1,197,14,"Viññāṇakiccamattavasena hi ahetukacittuppādā viññāṇacariyā, aññāṇakiccavataṃ dvādasannaṃ akusalacittuppādānaṃ vaseneva aññāṇacariyā, visesena ñāṇakiccakārīnaṃ vipassanāmaggaphalānaṃ vasena ñāṇacariyā. "
  8525. 568525,120,1149,84,102,1,185,15,"Evamimā aññamaññamasammissā ca, vipassanaṃ ṭhapetvā sahetukakāmāvacarakiriyākusalā ca, sahetukakāmāvacaravipākā ca, rūpāvacarārūpāvacarakusalābyākatā ca tīhi cariyāhi vinimuttāti veditabbā. "
  8526. 568526,120,1149,103,113,1,176,10,Nibbānārammaṇāya vivaṭṭanānupassanāya ñāṇacariyāya niddiṭṭhattā nibbānamaggaphalapaccavekkhaṇabhūtāni sekkhāsekkhānaṃ paccavekkhaṇañāṇāni ñāṇacariyāya saṅgahitānīti veditabbāni.
  8527. 568527,120,1149,114,118,1,38,4,Tānipi hi visesena ñāṇakiccakarānevāti.
  8528. 568528,120,1150,2,4,1,40,2,Cariyānānattañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8529. 568529,120,1151,2,4,1,30,2,18 . Bhūminānattañāṇaniddesavaṇṇanā
  8530. 568530,120,1152,2,12,1,53,5,72. Bhūminānattañāṇaniddese {bhūmiyo}ti bhāgā paricchedā vā.
  8531. 568531,120,1152,13,21,1,56,7,{Kāmāvacarā}ti ettha duvidho kāmo kilesakāmo vatthukāmo ca.
  8532. 568532,120,1152,22,27,1,48,4,"Kilesakāmo chandarāgo, vatthukāmo tebhūmakavaṭṭaṃ. "
  8533. 568533,120,1152,28,35,1,51,6,"Kilesakāmo kāmetīti kāmo, vatthukāmo kāmīyatīti kāmo. "
  8534. 568534,120,1152,36,51,1,97,13,"So duvidho kāmo pavattivasena yasmiṃ padese avacarati, so padeso kāmo ettha avacaratīti kāmāvacaro. "
  8535. 568535,120,1152,52,65,1,89,10,"So pana padeso catunnaṃ apāyānaṃ, manussalokassa, channañca devalokānaṃ vasena ekādasavidho . "
  8536. 568536,120,1152,66,106,1,273,30,"Yathā hi yasmiṃ padese sasatthā purisā avacaranti, so vijjamānesupi aññesu dvipadacatuppadesu avacarantesu tesaṃ abhilakkhitattā‘‘ sasatthāvacaro’’ ti vuccati, evaṃ vijjamānesupi aññesu rūpāvacarādīsu tattha avacarantesu tesaṃ abhilakkhitattā ayaṃ padeso‘‘ kāmāvacaro’’ tveva vuccati. "
  8537. 568537,120,1152,107,122,1,74,10,"Svāyaṃ yathā rūpabhavo rūpaṃ, evaṃ uttarapadalopaṃ katvā‘‘ kāmo’’ tveva vuccati. "
  8538. 568538,120,1152,123,131,1,89,8,Tappaṭibaddho ekeko dhammo imasmiṃ ekādasavidhapadesasaṅkhāte kāme avacaratīti kāmāvacaro.
  8539. 568539,120,1152,132,184,1,305,37,"Kiñcāpi hi ettha keci dhammā rūpārūpabhavesupi avacaranti, yathā pana saṅgāme avacaraṇato‘‘ saṅgāmāvacaro’’ ti laddhanāmo nāgo nagare carantopi‘‘ saṅgāmāvacaro’’ tveva vuccati, thalajalacarā ca pāṇino athale ajale ca ṭhitāpi‘‘ thalacarā jalacarā’’ tveva vuccanti, evaṃ te aññattha avacarantāpi kāmāvacarāyevāti veditabbā. "
  8540. 568540,120,1152,185,193,1,81,8,Ārammaṇakaraṇavasena vā etesu vuttappakāresu dhammesu kāmo avacaratīti kāmāvacarā.
  8541. 568541,120,1152,194,224,1,163,22,"Kāmañcesa rūpārūpāvacaradhammesupi avacarati, yathā pana‘‘ vadatīti vaccho, mahiyaṃ setīti mahiṃso’’ ti vutte na yattakā vadanti, mahiyaṃ vā senti, sabbesaṃ taṃ nāmaṃ hoti. "
  8542. 568542,120,1152,225,227,1,27,2,Evaṃsampadamidaṃ veditabbaṃ.
  8543. 568543,120,1152,228,238,1,100,10,Ettha sabbe te dhamme ekarāsiṃ katvā vuttabhūmisaddamapekkhitvā kāmāvacarāti itthiliṅgavacanaṃ kataṃ.
  8544. 568544,120,1152,239,247,1,69,7,"Rūpāvacarātiādīsu rūpabhavo rūpaṃ, tasmiṃ rūpe avacarantīti rūpāvacarā. "
  8545. 568545,120,1152,248,256,1,55,6,"Arūpabhavo arūpaṃ, tasmiṃ arūpe avacarantīti arūpāvacarā. "
  8546. 568546,120,1152,257,266,1,87,8,"Tebhūmakavaṭṭe pariyāpannā antogadhāti pariyāpannā, tasmiṃ na pariyāpannāti apariyāpannā. "
  8547. 568547,120,1153,2,6,1,51,3,Kāmāvacarādibhūminiddesesu {heṭṭhato}ti heṭṭhābhāgena.
  8548. 568548,120,1153,7,21,1,93,14,Avīcinirayan ti jālānaṃ vā sattānaṃ vā vedanānaṃ vā vīci antaraṃ chiddaṃ ettha natthīti avīci.
  8549. 568549,120,1153,22,30,1,62,7,"Sukhasaṅkhāto ayo ettha natthīti nirayo, niratiatthenapi nirayo. "
  8550. 568550,120,1153,31,39,1,59,7,Pariyantaṃ {karitvā}ti taṃ avīcisaṅkhātaṃ nirayaṃ antaṃ katvā.
  8551. 568551,120,1153,40,43,1,22,2,{Uparito}ti uparibhāgena.
  8552. 568552,120,1153,44,53,1,86,8,Paranimmitavasavattī {deve}ti paranimmitesu kāmesu vasaṃ vattanato evaṃladdhavohāre deve.
  8553. 568553,120,1153,54,59,1,31,4,Anto {karitvā}ti anto pakkhipitvā.
  8554. 568554,120,1153,60,67,1,37,6,Yaṃ etasmiṃ {antare}ti ye etasmiṃ okāse.
  8555. 568555,120,1153,68,73,1,35,5,Yan ti ca liṅgavacanavipallāso kato.
  8556. 568556,120,1153,74,91,1,127,15,"{Etthāvacarā}ti iminā yasmā tasmiṃ antare aññepi caranti kadāci katthaci sambhavato, tasmā tesaṃ asaṅgaṇhanatthaṃ avacarāti vuttaṃ. "
  8557. 568557,120,1153,92,118,1,166,22,"Tena ye ekasmiṃ antare ogāḷhā hutvā caranti, sabbattha sadā ca sambhavato, adhobhāge ca caranti avīcinirayassa heṭṭhā bhūtūpādāya pavattibhāvena, tesaṃ saṅgaho kato hoti. "
  8558. 568558,120,1153,119,128,1,51,8,"Te hi ogāḷhā caranti, adhobhāge ca carantīti avacarā. "
  8559. 568559,120,1153,129,154,1,164,21,"Ettha {pariyāpannā}ti iminā pana yasmā ete etthāvacarā aññatthāpi avacaranti, na pana tattha pariyāpannā honti, tasmā tesaṃ aññatthāpi avacarantānaṃ pariggaho kato hoti. "
  8560. 568560,120,1154,2,14,1,115,11,Idāni te ettha pariyāpanne dhamme rāsisuññatāpaccayabhāvato ceva sabhāvato ca dassento {khandhadhātuāyatanā}tiādimāha.
  8561. 568561,120,1154,15,19,1,56,4,Brahmalokan ti paṭhamajjhānabhūmisaṅkhātaṃ brahmaṭṭhānaṃ.
  8562. 568562,120,1154,20,25,1,36,4,{Akaniṭṭhe}ti uttamaṭṭhena na kaniṭṭhe.
  8563. 568563,120,1154,26,30,1,38,3,{Samāpannassā}ti samāpattiṃ samāpannassa.
  8564. 568564,120,1154,31,34,1,26,3,Etena kusalajjhānaṃ vuttaṃ.
  8565. 568565,120,1154,35,40,1,49,4,{Upapannassā}ti vipākavasena brahmaloke upapannassa.
  8566. 568566,120,1154,41,44,1,26,3,Etena vipākajjhānaṃ vuttaṃ.
  8567. 568567,120,1154,45,61,1,147,13,"{Diṭṭhadhammasukhavihārissā}ti diṭṭheva dhamme paccakkhe attabhāve sukho vihāro diṭṭhadhammasukhavihāro, so assa atthīti diṭṭhadhammasukhavihārī, arahā. "
  8568. 568568,120,1154,62,64,1,32,2,Tassa diṭṭhadhammasukhavihārissa.
  8569. 568569,120,1154,65,68,1,26,3,Etena kiriyajjhānaṃ vuttaṃ.
  8570. 568570,120,1154,69,77,1,56,6,"{Cetasikā}ti cetasi bhavā cetasikā, cittasampayuttāti attho. "
  8571. 568571,120,1154,78,83,1,63,4,{Ākāsānañcāyatanūpage}ti ākāsānañcāyatanasaṅkhātaṃ bhavaṃ upagate.
  8572. 568572,120,1154,84,87,1,23,3,Dutiyapadepi eseva nayo.
  8573. 568573,120,1154,88,93,1,26,3,{Maggā}ti cattāro ariyamaggā.
  8574. 568574,120,1154,94,98,1,40,3,{Maggaphalānī}ti cattāri ariyamaggaphalāni.
  8575. 568575,120,1154,99,106,1,49,6,Asaṅkhatā ca {dhātū}ti paccayehi akatā nibbānadhātu.
  8576. 568576,120,1155,2,8,1,54,5,Aparāpi catasso {bhūmiyo}ti ekekacatukkavasena veditabbā.
  8577. 568577,120,1155,9,16,1,135,6,Cattāro {satipaṭṭhānā}ti kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṃ cittānupassanāsatipaṭṭhānaṃ dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṃ.
  8578. 568578,120,1155,17,27,1,84,8,"Tassattho– patiṭṭhātīti paṭṭhānaṃ, upaṭṭhāti okkanditvā pakkhanditvā pavattatīti attho. "
  8579. 568579,120,1155,28,31,1,32,3,Satiyeva paṭṭhānaṃ satipaṭṭhānaṃ.
  8580. 568580,120,1155,32,45,1,92,11,"Atha vā saraṇaṭṭhena sati, upaṭṭhānaṭṭhena paṭṭhānaṃ, sati ca sā paṭṭhānañcātipi satipaṭṭhānaṃ. "
  8581. 568581,120,1155,46,51,1,46,5,Ārammaṇavasena bahukā tā satiyoti satipaṭṭhānā.
  8582. 568582,120,1155,52,74,1,210,18,"Cattāro {sammappadhānā}ti anuppannānaṃ akusalānaṃ anuppādāya sammappadhānaṃ, uppannānaṃ akusalānaṃ pahānāya sammappadhānaṃ, anuppannānaṃ kusalānaṃ uppādāya sammappadhānaṃ, uppannānaṃ kusalānaṃ ṭhitiyā sammappadhānaṃ. "
  8583. 568583,120,1155,75,83,1,55,6,"Padahanti vāyamanti etenāti padhānaṃ, vīriyassetaṃ nāmaṃ . "
  8584. 568584,120,1155,84,90,1,82,6,Sammappadhānan ti aviparītappadhānaṃ kāraṇappadhānaṃ upāyappadhānaṃ yonisopadhānaṃ.
  8585. 568585,120,1155,91,98,1,64,7,Ekameva vīriyaṃ kiccavasena catudhā katvā sammappadhānāti vuttaṃ.
  8586. 568586,120,1155,99,109,1,79,6,"Cattāro {iddhipādā}ti chandiddhipādo, cittiddhipādo, vīriyiddhipādo, vīmaṃsiddhipādo. "
  8587. 568587,120,1155,110,112,1,19,2,Tassattho vuttoyeva.
  8588. 568588,120,1155,113,119,1,85,5,Cattāri {jhānānī}ti vitakkavicārapītisukhacittekaggatāvasena pañcaṅgikaṃ paṭhamajjhānaṃ.
  8589. 568589,120,1155,120,131,1,154,9,"Pītisukhacittekaggatāvasena tivaṅgikaṃ dutiyajjhānaṃ, sukhacittakaggatāvasena duvaṅgikaṃ tatiyajjhānaṃ, upekkhācittekaggatāvasena duvaṅgikaṃ catutthajjhānaṃ. "
  8590. 568590,120,1155,132,138,1,58,6,Imāni hi aṅgāni ārammaṇūpanijjhānaṭṭhena jhānanti vuccanti.
  8591. 568591,120,1155,139,149,1,49,6,"Catasso {appamaññāyo}ti mettā, karuṇā, muditā, upekkhā. "
  8592. 568592,120,1155,150,152,1,33,2,Pharaṇaappamāṇavasena appamaññāyo.
  8593. 568593,120,1155,153,170,1,146,15,"Etāyo hi ārammaṇavasena appamāṇe vā satte pharanti, ekaṃ sattampi vā anavasesapharaṇavasena pharantīti pharaṇaappamāṇavasena appamaññāyoti vuccanti. "
  8594. 568594,120,1155,171,181,1,135,6,"Catasso {arūpasamāpattiyo}ti ākāsānañcāyatanasamāpatti, viññāṇañcāyatanasamāpatti, ākiñcaññāyatanasamāpatti, nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti. "
  8595. 568595,120,1155,182,186,1,34,4,Catasso paṭisambhidā vuttatthā eva.
  8596. 568596,120,1156,2,38,1,158,18,"Catasso {paṭipadā}ti‘‘ dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā dandhābhiññā, sukhā paṭipadā khippābhiññā’’ ti( dī. ni.3.311) vuttā catasso paṭipadā. "
  8597. 568597,120,1156,39,64,1,153,13,"Cattāri {ārammaṇānī}ti parittaṃ parittārammaṇaṃ, parittaṃ appamāṇārammaṇaṃ, appamāṇaṃ parittārammaṇaṃ, appamāṇaṃ appamāṇārammaṇanti( dha. sa.181 ādayo) vuttāni cattāri ārammaṇāni. "
  8598. 568598,120,1156,65,71,1,84,6,Kasiṇādiārammaṇānaṃ avavatthāpetabbato ārammaṇavantāni jhānāni vuttānīti veditabbāni.
  8599. 568599,120,1156,72,90,1,132,16,"Cattāro {ariyavaṃsā}ti ariyā vuccanti buddhā ca paccekabuddhā ca tathāgatasāvakā ca, tesaṃ ariyānaṃ vaṃsā tantiyo paveṇiyoti ariyavaṃsā. "
  8600. 568600,120,1156,91,94,1,10,3,Ke pana te?
  8601. 568601,120,1156,95,101,1,74,6,Cīvarasantoso piṇḍapātasantoso senāsanasantoso bhāvanārāmatāti ime cattāro.
  8602. 568602,120,1156,102,107,1,58,5,Gilānapaccayasantoso piṇḍapātasantose vutte vuttoyeva hoti.
  8603. 568603,120,1156,108,118,1,71,9,"Yo hi piṇḍapāte santuṭṭho, so kathaṃ gilānapaccaye asantuṭṭho bhavissati. "
  8604. 568604,120,1157,2,16,1,124,12,Cattāri {saṅgahavatthūnī}ti cattāri janasaṅgaṇhanakāraṇāni– dānañca peyyavajjañca atthacariyā ca samānattatā cāti imāni cattāri.
  8605. 568605,120,1157,17,21,1,25,4,Dānan ti yathārahaṃ dānaṃ.
  8606. 568606,120,1157,22,26,1,37,4,Peyyavajjan ti yathārahaṃ piyavacanaṃ.
  8607. 568607,120,1157,27,36,1,99,8,{Atthacariyā}ti tattha tattha kattabbassa karaṇavasena kattabbākattabbānusāsanavasena ca vuddhikiriyā.
  8608. 568608,120,1157,37,47,1,64,7,"{Samānattatā}ti saha mānena samāno, saparimāṇo saparigaṇanoti attho. "
  8609. 568609,120,1157,48,79,1,172,23,"Samāno parassa attā etenāti samānatto, samānattassa bhāvo samānattatā,‘‘ ayaṃ mayā hīno, ayaṃ mayā sadiso, ayaṃ mayā adhiko’’ ti parigaṇetvā tadanurūpena upacaraṇaṃ karaṇanti attho."
  8610. 568610,120,1157,80,89,1,45,5,‘‘ Samānasukhadukkhatā samānattatā’’ ti ca vadanti.
  8611. 568611,120,1158,2,18,1,118,11,"Cattāri {cakkānī}ti ettha cakkaṃ nāma dārucakkaṃ, ratanacakkaṃ, dhammacakkaṃ, iriyāpathacakkaṃ, sampatticakkanti pañcavidhaṃ. "
  8612. 568612,120,1158,19,47,1,86,13,"Tattha‘‘ yaṃ pana taṃ, deva, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehī’’ ti( a. ni.3.15) idaṃ dārucakkaṃ."
  8613. 568613,120,1158,48,67,1,50,6,‘‘ Cakkaṃ vattayato pariggahetvā’’ ti( jā.1.13.68) idaṃ ratanacakkaṃ.
  8614. 568614,120,1158,68,85,1,43,6,‘‘ Mayā pavattitaṃ cakkan’’ ti( su. ni.562) idaṃ dhammacakkaṃ.
  8615. 568615,120,1158,86,104,1,46,5,‘‘ Catucakkaṃ navadvāran’’ ti( saṃ. ni.1.29) idaṃ iriyāpathacakkaṃ.
  8616. 568616,120,1158,105,119,1,83,8,"‘‘ Cattārimāni , bhikkhave, cakkāni, yehi samannāgatānaṃ devamanussānaṃ catucakkaṃ vattati. "
  8617. 568617,120,1158,120,122,1,16,2,Katamāni cattāri?
  8618. 568618,120,1158,123,147,1,94,9,"Patirūpadesavāso, sappurisāvassayo, attasammāpaṇidhi, pubbe ca katapuññatā’’ ti ( a. ni.4.31) idaṃ sampatticakkaṃ. "
  8619. 568619,120,1158,148,151,1,25,3,Idhāpi etadeva adhippetaṃ.
  8620. 568620,120,1158,152,164,1,89,10,"Tattha {patirūpadesavāso}ti yattha catasso parisā sandissanti, evarūpe anucchavike dese vāso. "
  8621. 568621,120,1158,165,172,1,72,6,{Sappurisāvassayo}ti buddhādīnaṃ sappurisānaṃ avassayanaṃ sevanaṃ bhajanaṃ.
  8622. 568622,120,1158,173,178,1,45,4,{Attasammāpaṇidhī}ti attano sammā patiṭṭhāpanaṃ.
  8623. 568623,120,1158,179,189,1,77,9,"Sace pubbe assaddhādīhi samannāgato hoti, tāni pahāya saddhādīsu patiṭṭhāpanaṃ. "
  8624. 568624,120,1158,190,196,1,44,5,Pubbe ca {katapuññatā}ti pubbe upacitakusalatā.
  8625. 568625,120,1158,197,200,1,22,3,Idameva cettha pamāṇaṃ.
  8626. 568626,120,1158,201,224,1,160,20,"Yena hi ñāṇasampayuttacittena kusalakammaṃ kataṃ hoti, tadeva kusalaṃ taṃ purisaṃ patirūpadese upaneti, sappurise bhajāpeti, so eva puggalo attānaṃ sammā ṭhapetīti. "
  8627. 568627,120,1159,2,7,1,45,4,Cattāri {dhammapadānī}ti cattāro dhammakoṭṭhāsā.
  8628. 568628,120,1159,8,10,1,16,2,Katamāni cattāri?
  8629. 568629,120,1159,11,22,1,90,8,"Anabhijjhā dhammapadaṃ, abyāpādo dhammapadaṃ, sammāsati dhammapadaṃ, sammāsamādhi dhammapadaṃ. "
  8630. 568630,120,1159,23,31,1,100,8,Anabhijjhā dhammapadaṃ nāma alobho vā anabhijjhāvasena adhigatajjhānavipassanāmaggaphalanibbānāni vā.
  8631. 568631,120,1159,32,40,1,68,8,Abyāpādo dhammapadaṃ nāma akopo vā mettāsīsena adhigatajjhānādīni vā.
  8632. 568632,120,1159,41,49,1,78,8,Sammāsati dhammapadaṃ nāma sūpaṭṭhitassati vā satisīsena adhigatajjhānādīni vā.
  8633. 568633,120,1159,50,58,1,90,8,Sammāsamādhi dhammapadaṃ nāma aṭṭhasamāpatti vā aṭṭhasamāpattisīsena adhigatajjhānādīni vā.
  8634. 568634,120,1159,59,80,1,247,17,"Dasaasubhavasena vā adhigatajjhānādīni anabhijjhā dhammapadaṃ, catubrahmavihāravasena adhigatāni abyāpādo dhammapadaṃ, dasānussatiāhārepaṭikūlasaññāvasena adhigatāni sammāsati dhammapadaṃ, dasakasiṇaānāpānavasena adhigatāni sammāsamādhi dhammapadanti. "
  8635. 568635,120,1159,81,88,1,55,6,Imā catasso {bhūmiyo}ti ekekaṃ catukkavaseneva yojetabbaṃ.
  8636. 568636,120,1160,2,4,1,39,2,Bhūminānattañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8637. 568637,120,1161,2,4,1,31,2,19 . Dhammanānattañāṇaniddesavaṇṇanā
  8638. 568638,120,1162,2,19,1,103,11,"73. Dhammanānattañāṇaniddese {kammapathe}ti kammāni ca tāni pathā ca apāyagamanāyāti kammapathā, te kammapathe. "
  8639. 568639,120,1162,20,45,1,240,23,"Dasa kusalakammapathā nāma pāṇātipātā adinnādānā kāmesumicchācārā veramaṇīti tīṇi kāyasucaritāni, musāvādā pisuṇāya vācāya pharusāya vācāya samphappalāpā veramaṇīti cattāri vacīsucaritāni, anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhīti tīṇi manosucaritāni. "
  8640. 568640,120,1162,46,70,1,217,21,"Dasa akusalakammapathā nāma pāṇātipāto adinnādānaṃ kāmesumicchācāroti tīṇi kāyaduccaritāni, musāvādo pisuṇā vācā pharusā vācā samphappalāpoti cattāri vacīduccaritāni, abhijjhā byāpādo micchādiṭṭhīti tīṇi manoduccaritāni. "
  8641. 568641,120,1162,71,84,1,123,12,"Kusalākusalāpi ca paṭisandhijanakāyeva kammapathāti vuttā, vuttāvasesā paṭisandhijanane anekanti kattā kammapathāti na vuttā. "
  8642. 568642,120,1162,85,89,1,67,4,Oḷārikakusalākusalagahaṇeneva sesakusalākusalāpi gahitāti veditabbā.
  8643. 568643,120,1162,90,95,1,51,5,Rūpan ti bhūtopādāyabhedato aṭṭhavīsatividhaṃ rūpaṃ.
  8644. 568644,120,1162,96,106,1,106,9,"Vipākan ti kāmāvacarakusalavipākānaṃ soḷasannaṃ, akusalavipākānaṃ sattannañca vasena tevīsatividhaṃ vipākaṃ. "
  8645. 568645,120,1162,107,116,1,102,8,"Kiriyan ti tiṇṇamahetukakiriyānaṃ, aṭṭhannaṃ sahetukakiriyānañca vasena ekādasavidhaṃ kāmāvacarakiriyaṃ. "
  8646. 568646,120,1162,117,120,1,34,3,Vipākābhāvato kiriyāmattāti kiriyā.
  8647. 568647,120,1162,121,125,1,74,4,Ettāvatā kāmāvacarameva rūpābyākatavipākābyākatakiriyābyākatavasena vuttaṃ.
  8648. 568648,120,1163,2,7,1,35,4,{Idhaṭṭhassā}ti imasmiṃ loke ṭhitassa.
  8649. 568649,120,1163,8,25,1,201,15,"Yebhuyyena manussaloke jhānabhāvanāsabbhāvato manussalokavasena vuttaṃ, jhānāni pana kadāci karahaci devalokepi labbhanti, rūpībrahmalokepi tatrūpapattikaheṭṭhūpapattikauparūpapattikānaṃ vasena labbhanti. "
  8650. 568650,120,1163,26,33,1,53,6,Suddhāvāse pana arūpāvacare ca heṭṭhūpapattikā natthi.
  8651. 568651,120,1163,34,44,1,101,8,"Rūpārūpāvacaresu abhāvitajjhānā heṭṭhā nibbattamānā kāmāvacarasugatiyaṃyeva nibbattanti, na duggatiyaṃ. "
  8652. 568652,120,1163,45,54,1,117,8,{Tatrūpapannassā}ti vipākavasena brahmaloke upapannassa paṭisandhibhavaṅgacutivasena vattamānāni cattāri vipākajjhānāni.
  8653. 568653,120,1163,55,59,1,58,4,Rūpārūpāvacarajjhānasamāpattīsu kiriyābyākatāni na vuttāni.
  8654. 568654,120,1163,60,73,1,100,12,"Kiñcāpi na vuttāni, atha kho kusalehi samānapavattittā kusalesu vuttesu vuttāneva hontīti veditabbāni. "
  8655. 568655,120,1163,74,103,1,141,13,"Yathā paṭṭhāne‘‘ kusalākusale niruddhe vipāko tadārammaṇatā uppajjatī’’ ti( paṭṭhā.1.1.406,409) kusalajavanaggahaṇeneva kiriyajavanaṃ saṅgahitaṃ, evamidhāpi daṭṭhabbaṃ. "
  8656. 568656,120,1163,104,108,1,39,3,{Sāmaññaphalānī}ti cattāri sāmaññaphalāni.
  8657. 568657,120,1163,109,112,1,36,3,Etena lokuttaravipākābyākataṃ vuttaṃ.
  8658. 568658,120,1163,113,116,1,27,3,Nibbānan ti nibbānābyākataṃ.
  8659. 568659,120,1164,2,12,1,77,8,"{Pāmojjamūlakā}ti pāmojjaṃ mūlaṃ ādi etesanti pāmojjamūlakā, pāmojjādikāti attho. "
  8660. 568660,120,1164,13,17,1,31,4,Pāmojjena hi samāgatāneva honti.
  8661. 568661,120,1164,18,30,1,107,10,"Aniccato manasikaroto pāmojjaṃ {jāyatī}ti ettha yonisomanasikarotoyeva pāmojjaṃ jāyati, na ayonisomanasikaroto. "
  8662. 568662,120,1164,31,37,1,60,5,"Ayonisomanasikaroto kusaluppattiyeva natthi, pageva vipassanā. "
  8663. 568663,120,1164,38,42,1,26,4,Kasmā sarūpena vuttanti ce?
  8664. 568664,120,1164,43,45,1,34,2,Pāmojjassa balavabhāvadassanatthaṃ.
  8665. 568665,120,1164,46,58,1,90,12,Pāmojje hi asati pantesu ca senāsanesu adhikusalesu ca dhammesu arati ukkaṇṭhitā uppajjati.
  8666. 568666,120,1164,59,63,1,30,4,Evaṃ sati bhāvanāyeva ukkamati.
  8667. 568667,120,1164,64,70,1,57,6,Pāmojje pana sati aratiabhāvato bhāvanāpāripūriṃ gacchati.
  8668. 568668,120,1164,71,80,1,93,9,Yonisomanasikārassa pana mūlabhāvena bhāvanāya bahūpakārattaṃ dassetuṃ upari navakaṃ vakkhati.
  8669. 568669,120,1165,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ; "
  8670. 568670,120,1166,2,19,1,44,6,"Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānatan’’ ti.( dha. pa.374)– "
  8671. 568671,120,1167,2,7,1,57,5,Vacanato vipassakassa vipassanāpaccayā pāmojjaṃ uppajjati.
  8672. 568672,120,1167,8,13,1,52,5,Idha pana kalāpasammasanapaccayā pāmojjaṃ gahetabbaṃ.
  8673. 568673,120,1167,14,20,1,39,5,"Pamuditassa bhāvo pāmojjaṃ, dubbalā pīti. "
  8674. 568674,120,1167,21,24,1,29,3,Ādikammatthe pa-kāro daṭṭhabbo.
  8675. 568675,120,1167,25,30,1,50,5,Pamuditassāti tena pāmojjena pamuditassa tuṭṭhassa.
  8676. 568676,120,1167,31,33,1,21,2,Pamoditassātipi pāṭho.
  8677. 568677,120,1167,34,35,1,10,1,Soyevattho.
  8678. 568678,120,1167,36,39,1,17,2,{Pītī}ti balavapīti.
  8679. 568679,120,1167,40,43,1,30,2,{Pītimanassā}ti pītiyuttamanassa.
  8680. 568680,120,1167,44,50,1,46,5,Yuttasaddassa lopo daṭṭhabbo yathā assarathoti .
  8681. 568681,120,1167,51,58,1,34,5,"{Kāyo}ti nāmakāyo, rūpakāyena saha vā. "
  8682. 568682,120,1167,59,63,1,35,3,{Passambhatī}ti vūpasantadaratho hoti.
  8683. 568683,120,1167,64,69,1,49,3,{Passaddhakāyo}ti ubhayapassaddhiyogena nibbutakāyo.
  8684. 568684,120,1167,70,80,1,62,8,"Sukhaṃ {vedetī}ti cetasikaṃ sukhaṃ vindati, kāyikasukhena saha vā. "
  8685. 568685,120,1167,81,84,1,25,2,{Sukhino}ti sukhasamaṅgissa.
  8686. 568686,120,1167,85,94,1,55,7,"Cittaṃ {samādhiyatī}ti cittaṃ samaṃ ādhiyati, ekaggaṃ hoti. "
  8687. 568687,120,1167,95,100,1,55,4,Samāhite {citte}ti bhāvenabhāvalakkhaṇatthe bhummavacanaṃ.
  8688. 568688,120,1167,101,105,1,52,4,Cittasamāhitabhāvena hi yathābhūtajānanaṃ lakkhīyati.
  8689. 568689,120,1167,106,113,1,76,6,Yathābhūtaṃ {pajānātī}ti udayabbayañāṇādivasena saṅkhāraṃ yathāsabhāvaṃ jānāti.
  8690. 568690,120,1167,114,124,1,74,9,{Passatī}ti taṃyeva cakkhunā diṭṭhaṃ viya phuṭaṃ katvā paññācakkhunā passati.
  8691. 568691,120,1167,125,130,1,63,4,{Nibbindatī}ti navavidhavipassanāñāṇayogena saṅkhāresu ukkaṇṭhati.
  8692. 568692,120,1167,131,142,1,91,10,Nibbindaṃ {virajjatī}ti taṃ vipassanaṃ sikhaṃ pāpento maggañāṇayogena saṅkhārehi viratto hoti.
  8693. 568693,120,1167,143,151,1,88,7,Virāgā {vimuccatī}ti virāgasaṅkhātamaggahetu phalavimuttiyā nibbāne adhimokkhena vimuccati.
  8694. 568694,120,1167,152,187,1,201,26,"Kesuci pana potthakesu imasmiṃ vāre‘‘ samāhitena cittena idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānātī’’ tiādi saccanayo likhito, sopi ca kesuci potthakesu‘‘ idaṃ dukkhanti yoniso manasi karotī’’ tiādinā nayena likhito. "
  8695. 568695,120,1167,188,194,1,44,5,"Vāradvayepi byañjanatoyeva viseso, na atthato."
  8696. 568696,120,1167,195,211,1,108,12,‘‘ Nibbindaṃ virajjatī’’ ti hi maggañāṇassa vuttattā maggañāṇe ca siddhe catusaccābhisamayakiccaṃ siddhameva hoti.
  8697. 568697,120,1167,212,219,1,68,7,Tasmā catusaccanayena vuttavāropi iminā vārena atthato avisiṭṭhoyeva.
  8698. 568698,120,1168,2,18,1,111,11,74. Idāni {aniccato}tiādīhi ārammaṇassa avisesetvā vuttattā ārammaṇaṃ visesento rūpaṃ aniccato manasi {karotī}tiādimāha.
  8699. 568699,120,1168,19,26,1,88,6,{Yonisomanasikāramūlakā}ti yonisomanasikāro mūlaṃ patiṭṭhā etesanti yonisomanasikāramūlakā.
  8700. 568700,120,1168,27,34,1,59,7,Yonisomanasikāraṃ muñcitvāyeva hi pāmojjādayo nava na honti.
  8701. 568701,120,1168,35,40,1,42,4,Samāhitena {cittenā}ti kāraṇabhūtena cittena.
  8702. 568702,120,1168,41,46,1,39,4,Yathābhūtaṃ {pajānātī}ti paññāya pajānāti.
  8703. 568703,120,1168,47,61,1,99,10,‘‘ Idaṃ dukkhanti yoniso manasi karotī’’ ti vuccamāne anussavavasena pubbabhāgasaccānubodhopi saṅgayhati.
  8704. 568704,120,1168,62,67,1,40,4,{Yonisomanasikāro}ti ca upāyena manasikāro.
  8705. 568705,120,1169,2,13,1,123,10,Dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattan ti cakkhādidhātunānattaṃ paṭicca cakkhusamphassādinānattaṃ uppajjatīti attho.
  8706. 568706,120,1169,14,19,1,58,4,Phassanānattaṃ {paṭiccā}ti cakkhusamphassādinānattaṃ paṭicca.
  8707. 568707,120,1169,20,24,1,51,3,Vedanānānattan ti cakkhusamphassajādivedanānānattaṃ .
  8708. 568708,120,1169,25,28,1,36,3,Saññānānattan ti kāmasaññādinānattaṃ.
  8709. 568709,120,1169,29,32,1,42,3,Saṅkappanānattan ti kāmasaṅkappādinānattaṃ.
  8710. 568710,120,1169,33,44,1,94,10,Chandanānattan ti saṅkappanānattatāya rūpe chando sadde chandoti evaṃ chandanānattaṃ uppajjati.
  8711. 568711,120,1169,45,53,1,98,8,Pariḷāhanānattan ti chandanānattatāya rūpapariḷāho saddapariḷāhoti evaṃ pariḷāhanānattaṃ uppajjati.
  8712. 568712,120,1169,54,59,1,76,5,Pariyesanānānattan ti pariḷāhanānattatāya rūpapariyesanādinānattaṃ uppajjati.
  8713. 568713,120,1169,60,65,1,74,5,Lābhanānattan ti pariyesanānānattatāya rūpapaṭilābhādinānattaṃ uppajjatīti.
  8714. 568714,120,1170,2,4,1,40,2,Dhammanānattañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8715. 568715,120,1171,2,3,1,0,1,20-24 .
  8716. 568716,120,1171,4,4,1,25,1,Ñāṇapañcakaniddesavaṇṇanā
  8717. 568717,120,1172,2,14,1,104,8,75. Ñāṇapañcakaniddese tesaṃ pañcannaṃ ñāṇānaṃ anupubbasambandhasabbhāvato ekatova pucchāvissajjanāni katāni.
  8718. 568718,120,1172,15,22,1,69,6,Abhiññātā {hontī}ti dhammasabhāvalakkhaṇajānanavasena suṭṭhu ñātā honti.
  8719. 568719,120,1172,23,32,1,64,8,Ñātā {hontī}ti ñātapariññāvasena sabhāvato ñātattā ñātā nāma honti.
  8720. 568720,120,1172,33,47,1,86,12,"Yena ñāṇena te dhammā ñātā honti, taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ, pajānanaṭṭhena paññāti sambandho. "
  8721. 568721,120,1172,48,52,1,39,4,Imināva nayena sesañāṇānipi yojetabbāni.
  8722. 568722,120,1172,53,60,1,60,6,Pariññātā {hontī}ti sāmaññalakkhaṇavasena samantato ñātā honti.
  8723. 568723,120,1172,61,70,1,79,8,Tīritā {hontī}ti tīraṇapariññāvasena aniccādito upaparikkhitā samāpitā nāma honti.
  8724. 568724,120,1172,71,81,1,96,9,Pahīnā {hontī}ti aniccānupassanādinā ñāṇena niccasaññādayo bhaṅgānupassanato paṭṭhāya pahīnā honti.
  8725. 568725,120,1172,82,89,1,53,6,Pariccattā {hontī}ti pahānavaseneva chaḍḍitā nāma honti.
  8726. 568726,120,1172,90,97,1,45,6,Bhāvitā {hontī}ti vaḍḍhitā paribhāvitā ca honti.
  8727. 568727,120,1172,98,111,1,120,11,"Ekarasā {hontī}ti sakiccasādhanapaṭipakkhapahānena ekakiccā honti, paccanīkato vā vimuttivasena vimuttirasena ekarasā honti. "
  8728. 568728,120,1172,112,121,1,98,8,Sacchikatā {hontī}ti paṭilābhavasena phaladhammo paṭivedhavasena nibbānadhammoti paccakkhakatā honti.
  8729. 568729,120,1172,122,131,1,81,8,Phassitā {hontī}ti paṭilābhaphusanena paṭivedhaphusanena ca phassitā anubhūtā honti.
  8730. 568730,120,1172,132,141,1,78,8,"Imāni pañca ñāṇāni heṭṭhā sutamayañāṇavasena vuttāni, idha sakiccasādhanavasena. "
  8731. 568731,120,1173,2,4,1,34,2,Ñāṇapañcakaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8732. 568732,120,1174,2,3,1,0,1,25-28 .
  8733. 568733,120,1174,4,4,1,30,1,Paṭisambhidāñāṇaniddesavaṇṇanā
  8734. 568734,120,1175,2,24,1,137,16,"76. Paṭisambhidāñāṇaniddese yasmā dhamme avutte tassa kiccaṃ na sakkā vattuṃ, tasmā uddiṭṭhānaṃ paṭipāṭiṃ anādiyitvā paṭhamaṃ dhammā niddiṭṭhā. "
  8735. 568735,120,1175,25,29,1,27,3,Dhammādīnaṃ atthā vuttāyeva.
  8736. 568736,120,1175,30,43,1,130,11,Saddhindriyaṃ {dhammo}tiādīhi dhammasaddapariyāpanne dhamme vatvā nānattasaddassa atthaṃ dassento añño saddhindriyaṃ {dhammo}tiādimāha.
  8737. 568737,120,1175,44,57,1,56,9,‘‘ Añño dhammo’’ ti hi vutte dhammānaṃ nānattaṃ dassitaṃ hoti.
  8738. 568738,120,1175,58,65,1,54,6,{Paṭividitā}ti abhimukhabhāvena viditā pākaṭā nāma honti.
  8739. 568739,120,1175,66,70,1,36,4,Tena paṭisambhidāpadassa attho vutto.
  8740. 568740,120,1175,71,80,1,86,8,Adhimokkhaṭṭho {attho}tiādīhi tesaṃ saddhādīnaṃ adhimuccanādikiccaṃ attho nāmāti dasseti.
  8741. 568741,120,1175,81,87,1,52,6,Sandassetun ti paraṃ ñāpetukāmassa paraṃ sandassetuṃ.
  8742. 568742,120,1175,88,93,1,46,5,Parassa pana vacanaṃ suṇantassāpi labbhatiyeva.
  8743. 568743,120,1175,94,99,1,62,4,{Byañjananiruttābhilāpā}ti nāmabyañjanaṃ nāmanirutti nāmābhilāpo.
  8744. 568744,120,1175,100,139,1,207,22,"Nāmañhi atthaṃ byañjayatīti byañjanaṃ,‘‘ saṅkhatamabhisaṅkharontīti kho, bhikkhave, tasmā saṅkhārāti vuccantī’’ ti( saṃ. ni.3.79) evaṃ niddhāretvā sahetukaṃ katvā vuccamānattā nirutti, abhilapīyati etena atthoti abhilāpoti vuccati. "
  8745. 568745,120,1176,2,13,1,80,7,"Nāmañca nāmetaṃ catubbidhaṃ– sāmaññanāmaṃ, guṇanāmaṃ, kittimanāmaṃ, opapātikanāmanti. "
  8746. 568746,120,1176,14,28,1,97,10,Tattha paṭhamakappikesu mahājanena sammannitvā ṭhapitattā‘‘ mahāsammato’’ ti rañño nāmaṃ sāmaññanāmaṃ.
  8747. 568747,120,1176,29,59,1,114,13,"Yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ mahājanasammatoti kho, vāseṭṭha,‘ mahāsammato mahāsammato’ tveva paṭhamaṃ akkharaṃ upanibbattan’’ ti( dī. ni.3.131)."
  8748. 568748,120,1176,60,75,1,103,11,‘‘ Dhammakathiko paṃsukūliko vinayadharo tipiṭakadharo saddho sato’’ ti evarūpaṃ guṇato āgatanāmaṃ guṇanāmaṃ.
  8749. 568749,120,1176,76,89,1,85,8,‘‘ Bhagavā arahaṃ sammāsambuddho’’ tiādīnipi tathāgatassa anekāni nāmasatāni guṇanāmāneva.
  8750. 568750,120,1176,90,92,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8751. 568751,120,1177,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Asaṅkhyeyyāni nāmāni, saguṇena mahesino; "
  8752. 568752,120,1178,2,10,1,42,5,"Guṇehi nāmamuddheyyaṃ, api nāmasahassato’’ ti. "
  8753. 568753,120,1179,2,28,1,167,21,"Yaṃ pana jātassa kumārakassa nāmaggahaṇadivase dakkhiṇeyyānaṃ sakkāraṃ katvā samīpe ṭhitā ñātakā kappetvā pakappetvā‘‘ ayaṃ asuko nāmā’’ ti nāmaṃ karonti, idaṃ kittimanāmaṃ. "
  8754. 568754,120,1179,29,38,1,81,8,"Yā pana purimapaññatti aparapaññattiyaṃ patati, purimavohāro pacchimavohāre patati. "
  8755. 568755,120,1179,39,48,1,66,7,"Seyyathidaṃ, purimakappepi cando candoyeva nāma, etarahipi candoyeva. "
  8756. 568756,120,1179,49,65,1,97,11,"Atīte sūriyo, samuddo, pathavī, pabbato pabbatoyeva nāma, etarahipi pabbatoyevāti, idaṃ opapātikanāmaṃ. "
  8757. 568757,120,1179,66,79,1,96,10,"Idaṃ catubbidhampi nāmaṃ ekaṃ nāmameva hoti , taṃ lokasaṅketamattasiddhaṃ paramatthato avijjamānaṃ. "
  8758. 568758,120,1179,80,92,1,49,8,Aññe pana‘‘ nāmaṃ nāma atthajotako saddo’’ ti vadanti.
  8759. 568759,120,1179,93,97,1,60,4,Balabojjhaṅgamaggaṅgānaṃ vuttanayānusāreneva attho veditabbo.
  8760. 568760,120,1180,2,4,1,39,2,Paṭisambhidāñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8761. 568761,120,1181,2,3,1,0,1,29-31 .
  8762. 568762,120,1181,4,4,1,23,1,Ñāṇattayaniddesavaṇṇanā
  8763. 568763,120,1182,2,10,1,45,4,78. Ñāṇattayaniddese nimittan ti saṅkhāranimittaṃ.
  8764. 568764,120,1182,11,15,1,44,3,{Animitte}ti saṅkhāranimittapaṭipakkhe nibbāne.
  8765. 568765,120,1182,16,21,1,52,4,{Adhimuttattā}ti tanninnabhāvena cittassa vissaṭṭhattā.
  8766. 568766,120,1182,22,35,1,111,12,Phussa phussa vayaṃ {passatī}ti saṅkhāranimittaṃ ñāṇena phusitvā phusitvā tassa bhaṅgaṃ vipassanāñāṇeneva passati.
  8767. 568767,120,1182,36,39,1,28,3,Etena bhaṅgānupassanā siddhā.
  8768. 568768,120,1182,40,58,1,148,16,"Sā aniccānupassanaṃ sādheti, aniccassa dukkhattā sā dukkhānupassanaṃ, dukkhassa anattattā sā anattānupassananti evamettha tisso anupassanā vuttā honti. "
  8769. 568769,120,1182,59,70,1,93,10,Animitto {vihāro}ti nimittaṃ bhayato diṭṭhattā so vipassanattayavihāro animittavihāro nāma hoti.
  8770. 568770,120,1182,71,74,1,18,3,Paṇidhin ti taṇhaṃ.
  8771. 568771,120,1182,75,79,1,36,3,{Appaṇihite}ti taṇhāpaṭipakkhe nibbāne.
  8772. 568772,120,1182,80,83,1,29,3,Abhinivesan ti attābhinivesaṃ.
  8773. 568773,120,1182,84,88,1,30,3,{Suññate}ti attavirahite nibbāne.
  8774. 568774,120,1182,89,93,1,28,3,{Suññato}ti suññaṃyeva suññato.
  8775. 568775,120,1182,94,100,1,73,5,Pavattaṃ {ajjhupekkhitvā}ti vipākappavattaṃ saṅkhārupekkhāya ajjhupekkhitvā.
  8776. 568776,120,1182,101,104,1,47,3,Sugatisaṅkhātavipākappavattābhinandino hi sattā.
  8777. 568777,120,1182,105,117,1,115,11,"Ayaṃ pana phalasamāpattiṃ samāpajjitukāmo taṃ pavattaṃ, sabbañca saṅkhāragataṃ aniccādito passitvā ajjhupekkhatiyeva. "
  8778. 568778,120,1182,118,126,1,61,7,"Evañhi diṭṭhe phalasamāpattiṃ samāpajjituṃ sakkoti, na aññathā. "
  8779. 568779,120,1182,127,131,1,32,3,{Āvajjitvā}ti āvajjanena āvajjitvā.
  8780. 568780,120,1182,132,136,1,41,3,{Samāpajjatī}ti phalasamāpattiṃ paṭipajjati.
  8781. 568781,120,1182,137,147,1,80,9,Animittā {samāpattī}ti nimittaṃ bhayato disvā samāpannattā animittā samāpatti nāma.
  8782. 568782,120,1182,148,157,1,95,8,{Animittavihārasamāpattī}ti vipassanāvihāravasena ca phalasamāpattivasena ca tadubhayaṃ nāma hoti.
  8783. 568783,120,1183,2,11,1,69,6,79. Idāni saṅkhāranimittameva vibhajitvā dassento rūpanimittan tiādimāha.
  8784. 568784,120,1183,12,16,1,43,4,Jarāmaraṇaggahaṇe vattabbaṃ pubbe vuttameva.
  8785. 568785,120,1183,17,27,1,56,6,‘‘ Añño animittavihāro’’ tiādīhi vutteyeva nigametvā dasseti.
  8786. 568786,120,1183,28,44,1,170,15,Saṅkhepena vihāraṭṭhe ñāṇaṃ nāma phalasamāpattiyā pubbabhāge saṅkhārupekkhāñāṇe ṭhitassa vipassanāvihāranānatte ñāṇaṃ samāpattaṭṭhe ñāṇaṃ nāma phalasamāpattinānatte ñāṇaṃ.
  8787. 568787,120,1183,45,50,1,53,5,Vihārasamāpattaṭṭhe ñāṇaṃ nāma tadubhayanānatte ñāṇaṃ.
  8788. 568788,120,1183,51,69,1,218,14,"Vipassanāvihāreneva vītināmetukāmo vipassanāvihārameva pavatteti, phalasamāpattivihāreneva vītināmetukāmo vipassanāpaṭipāṭiyā ussakkitvā phalasamāpattivihārameva pavatteti, tadubhayena vītināmetukāmo tadubhayaṃ pavatteti. "
  8789. 568789,120,1183,70,74,1,41,4,Evaṃ puggalādhippāyavasena tividhaṃ jātaṃ.
  8790. 568790,120,1183,75,79,1,59,4,Sesamettha vattabbaṃ saṅkhārupekkhāñāṇavaṇṇanāyaṃ vuttameva.
  8791. 568791,120,1184,2,4,1,32,2,Ñāṇattayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8792. 568792,120,1185,2,4,1,35,2,32 . Ānantarikasamādhiñāṇaniddesavaṇṇanā
  8793. 568793,120,1186,2,20,1,232,13,80. Ānantarikasamādhiñāṇaniddese {nekkhammavasenā}tiādīsu nekkhammaabyāpādaālokasaññāavikkhepadhammavavatthānañāṇapāmojjāni sukkhavipassakassa upacārajjhānasampayuttā tassa tassa kilesassa vipakkhabhūtā satta dhammā ekacittasampayuttā eva.
  8794. 568794,120,1186,21,40,1,148,16,"Cittassa ekaggatā {avikkhepo}ti ekaggassa bhāvo ekaggatā, nānārammaṇe na vikkhipati tena cittanti avikkhepo, cittassa ekaggatāsaṅkhāto avikkhepoti attho. "
  8795. 568795,120,1186,41,51,1,70,9,{Samādhī}ti ekārammaṇe samaṃ ādhīyati tena cittanti samādhi nāmāti attho.
  8796. 568796,120,1186,52,62,1,115,9,Tassa samādhissa {vasenā}ti upacārasamādhināpi samāhitacittassa yathābhūtāvabodhato vuttappakārassa samādhissa vasena.
  8797. 568797,120,1186,63,69,1,52,6,Uppajjati ñāṇan ti maggañāṇaṃ yathākkamena uppajjati.
  8798. 568798,120,1186,70,74,1,36,3,{Khīyantī}ti samucchedavasena khīyanti.
  8799. 568799,120,1186,75,80,1,40,4,{Itī}ti vuttappakārassa atthassa nigamanaṃ.
  8800. 568800,120,1186,81,87,1,42,5,Paṭhamaṃ {samatho}ti pubbabhāge samādhi hoti.
  8801. 568801,120,1186,88,95,1,49,7,Pacchā ñāṇan ti aparabhāge maggakkhaṇe ñāṇaṃ hoti.
  8802. 568802,120,1187,2,5,1,30,2,{Kāmāsavo}ti pañcakāmaguṇikarāgo.
  8803. 568803,120,1187,6,15,1,99,8,{Bhavāsavo}ti rūpārūpabhavesu chandarāgo jhānanikanti sassatadiṭṭhisahajāto rāgo bhavavasena patthanā.
  8804. 568804,120,1187,16,20,1,31,3,{Diṭṭhāsavo}ti dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo.
  8805. 568805,120,1187,21,27,1,47,5,{Avijjāsavo}ti dukkhādīsu aṭṭhasu ṭhānesu aññāṇaṃ.
  8806. 568806,120,1187,28,53,1,165,16,"Bhummavacanena okāsapucchaṃ katvā‘‘ sotāpattimaggenā’’ tiādinā āsavakkhayakarena maggena āsavakkhayaṃ dassetvā‘‘ etthā’’ ti okāsavissajjanaṃ kataṃ, maggakkhaṇeti vuttaṃ hoti. "
  8807. 568807,120,1187,54,60,1,45,5,{Anavaseso}ti natthi etassa avasesoti anavaseso.
  8808. 568808,120,1187,61,79,1,155,14,"{Apāyagamanīyo}ti nirayatiracchānayonipettivisayāsurakāyā cattāro sukhasaṅkhātā ayā apetattā apāyā, yassa saṃvijjati , taṃ puggalaṃ apāye gametīti apāyagamanīyo. "
  8809. 568809,120,1187,80,83,1,46,3,Āsavakkhayakathā dubhatovuṭṭhānakathāyaṃ vuttā.
  8810. 568810,120,1188,2,8,1,72,4,{Avikkhepavasenā}ti pavattamānassa samādhissa upanissayabhūtasamādhivasena.
  8811. 568811,120,1188,9,34,1,249,20,"{Pathavīkasiṇavasenā}tiādīsu dasa kasiṇāni tadārammaṇikaappanāsamādhivasena vuttāni, buddhānussatiādayo maraṇassati upasamānussati ca upacārajjhānavasena vuttā, ānāpānassati kāyagatāsati ca appanāsamādhivasena vuttā, dasa asubhā paṭhamajjhānavasena vuttā. "
  8812. 568812,120,1189,2,7,1,46,5,Buddhaṃ ārabbha uppannā anussati buddhānussati.
  8813. 568813,120,1189,8,45,1,102,11,"‘‘ Itipi so bhagavā arahan’’ tiādibuddhaguṇārammaṇāya( ma. ni.1.74; a. ni.3.71;9.27) satiyā etaṃ adhivacanaṃ, tassā buddhānussatiyā vasena. "
  8814. 568814,120,1189,46,52,1,52,6,Tathā dhammaṃ ārabbha uppannā anussati dhammānussati.
  8815. 568815,120,1189,53,64,1,76,7,‘‘ Svākkhāto bhagavatā dhammo’’ tiādidhammaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8816. 568816,120,1189,65,70,1,46,5,Saṅghaṃ ārabbha uppannā anussati saṅghānussati.
  8817. 568817,120,1189,71,82,1,85,7,‘‘ Suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho’’ tiādisaṅghaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8818. 568818,120,1189,83,88,1,42,5,Sīlaṃ ārabbha uppannā anussati sīlānussati.
  8819. 568819,120,1189,89,94,1,59,5,Attano akhaṇḍatādisīlaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8820. 568820,120,1189,95,100,1,42,5,Cāgaṃ ārabbha uppannā anussati cāgānussati.
  8821. 568821,120,1189,101,106,1,61,5,Attano muttacāgatādicāgaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8822. 568822,120,1189,107,112,1,45,5,Devatā ārabbha uppannā anussati devatānussati.
  8823. 568823,120,1189,113,121,1,81,8,Devatā sakkhiṭṭhāne ṭhapetvā attano saddhādiguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8824. 568824,120,1189,122,127,1,41,5,Ānāpāne ārabbha uppannā sati ānāpānassati.
  8825. 568825,120,1189,128,132,1,47,4,Ānāpānanimittārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8826. 568826,120,1189,133,138,1,40,5,Maraṇaṃ ārabbha uppannā sati maraṇassati.
  8827. 568827,120,1189,139,143,1,86,4,Ekabhavapariyāpannajīvitindriyupacchedasaṅkhātamaraṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8828. 568828,120,1189,144,160,1,124,15,"Kucchitānaṃ kesādīnaṃ paṭikūlānaṃ āyattā ākarattā kāyotisaṅkhāte sarīre gatā pavattā, tādisaṃ vā kāyaṃ gatā sati kāyagatāsati."
  8829. 568829,120,1189,161,177,1,60,8,‘‘ Kāyagatasatī’’ ti vattabbe rassaṃ akatvā‘‘ kāyagatāsatī’’ ti vuttā.
  8830. 568830,120,1189,178,182,1,42,4,Tatheva idhāpi kāyagatāsativasenāti vuttaṃ.
  8831. 568831,120,1189,183,189,1,74,6,Kesādikesu kāyakoṭṭhāsesu paṭikūlanimittārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8832. 568832,120,1189,190,195,1,48,5,Upasamaṃ ārabbha uppannā anussati upasamānussati.
  8833. 568833,120,1189,196,200,1,50,4,Sabbadukkhūpasamārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ.
  8834. 568834,120,1189,201,205,1,28,4,Dasa asubhā heṭṭhā vuttatthā.
  8835. 568835,120,1190,2,12,1,73,5,81. Dīghaṃ {assāsavasenā}tiādīni appanūpacārasamādhibhedaṃyeva dassetuṃ vuttāni.
  8836. 568836,120,1190,13,18,1,48,4,Dīghaṃ {assāsavasenā}ti dīghanti vuttaassāsavasena.
  8837. 568837,120,1190,19,53,1,59,9,‘‘ Dīghaṃ vā assasanto dīghaṃ assasāmīti pajānātī’’ ti( dī. ni.2.374; ma. ni.1.107;3.148) hi vuttaṃ.
  8838. 568838,120,1190,54,57,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  8839. 568839,120,1190,58,64,1,64,4,{Sabbakāyapaṭisaṃvedī}ti sabbassa assāsapassāsakāyassa paṭisaṃvedī.
  8840. 568840,120,1190,65,73,1,98,8,Passambhayaṃ kāyasaṅkhāran ti oḷārikaṃ assāsapassāsaṅkhātaṃ kāyasaṅkhāraṃ passambhento vūpasamento.
  8841. 568841,120,1190,74,88,1,102,10,‘‘ Dīghaṃ rassaṃ sabbakāyapaṭisaṃvedī passambhayaṃ kāyasaṅkhāran’’ ti imināva catukkena appanāsamādhi vutto.
  8842. 568842,120,1190,89,94,1,39,4,{Pītipaṭisaṃvedī}ti pītiṃ pākaṭaṃ karonto.
  8843. 568843,120,1190,95,101,1,78,5,{Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī}ti saññāvedanāsaṅkhātaṃ cittasaṅkhāraṃ pākaṭaṃ karonto.
  8844. 568844,120,1190,102,107,1,39,5,Abhippamodayaṃ cittan ti cittaṃ modento.
  8845. 568845,120,1190,108,116,1,50,7,Samādahaṃ cittan ti ārammaṇe cittaṃ samaṃ ṭhapento.
  8846. 568846,120,1190,117,123,1,49,6,Vimocayaṃ cittan ti cittaṃ nīvaraṇādīhi vimocento.
  8847. 568847,120,1190,124,144,1,250,20,Pītipaṭisaṃvedī sukhapaṭisaṃvedī cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passambhayaṃ cittasaṅkhāran ti catukkañca cittapaṭisaṃvedī abhippamodayaṃ cittaṃ samādahaṃ cittaṃ vimocayaṃ cittan ti catukkañca appanāsamādhivasena vipassanāsampayuttasamādhivasena ca vuttāni.
  8848. 568848,120,1190,145,148,1,37,2,{Aniccānupassī}ti aniccānupassanāvasena.
  8849. 568849,120,1190,149,152,1,37,2,{Virāgānupassī}ti nibbidānupasanāvasena.
  8850. 568850,120,1190,153,156,1,38,2,{Nirodhānupassī}ti bhaṅgānupassanāvasena.
  8851. 568851,120,1190,157,160,1,51,2,{Paṭinissaggānupassī}ti vuṭṭhānagāminīvipassanāvasena.
  8852. 568852,120,1190,161,168,1,67,7,Sā hi tadaṅgavasena saddhiṃ khandhābhisaṅkhārehi kilese pariccajati.
  8853. 568853,120,1190,169,175,1,69,6,Saṅkhatadosadassanena ca tabbiparīte nibbāne tanninnatāya pakkhandati.
  8854. 568854,120,1190,176,180,1,55,4,Idaṃ catukkaṃ vipassanāsampayuttasamādhivaseneva vuttaṃ.
  8855. 568855,120,1190,181,191,1,104,8,"Assāsavasena {passāsavasenā}ti cettha assāsapassāsapavattimattaṃ gahetvā vuttaṃ, na tadārammaṇakaraṇavasena. "
  8856. 568856,120,1190,192,196,1,47,4,Vitthāro panettha ānāpānakathāyaṃ āvibhavissati.
  8857. 568857,120,1191,2,4,1,44,2,Ānantarikasamādhiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8858. 568858,120,1192,2,4,1,29,2,33 . Araṇavihārañāṇaniddesavaṇṇanā
  8859. 568859,120,1193,2,9,1,52,3,82. Araṇavihārañāṇaniddese aniccānupassanādayo vuttatthā.
  8860. 568860,120,1193,10,18,1,93,7,Suññato {vihāro}ti anattānupassanāya vuṭṭhitassa suññatākāreneva pavattā arahattaphalasamāpatti.
  8861. 568861,120,1193,19,27,1,93,7,Animitto {vihāro}ti aniccānupassanāya vuṭṭhitassa animittākārena pavattā arahattaphalasamāpatti.
  8862. 568862,120,1193,28,37,1,97,7,Appaṇihito {vihāro}ti dukkhānupassanāya vuṭṭhitassa appaṇihitākārena pavattā arahattaphalasamāpatti.
  8863. 568863,120,1193,38,45,1,80,6,Suññate {adhimuttatā}ti suññate phalasamāpattiyā pubbabhāgapaññāvasena adhimuttatā.
  8864. 568864,120,1193,46,49,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo.
  8865. 568865,120,1193,50,59,1,116,9,Paṭhamaṃ jhānan tiādīhi arahattaphalasamāpattiṃ samāpajjitukāmassa vipassanāya ārammaṇabhūtā jhānasamāpattiyo vuttā.
  8866. 568866,120,1193,60,73,1,124,9,Arahatoyeva hi vipassanāphalasamāpattipaṇītādhimuttijhānasamāpattiyo sabbakilesānaṃ pahīnattā‘‘ araṇavihāro’’ ti vattuṃ arahanti.
  8867. 568867,120,1194,2,18,1,146,15,Paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti {araṇavihāro}ti paṭhamajjhānasamaṅgī paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti taṃ paṭhamaṃ jhānaṃ araṇavihāroti attho.
  8868. 568868,120,1194,19,22,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  8869. 568869,120,1194,23,32,1,101,9,Arahato nīvaraṇābhāvepi nīvaraṇavipakkhattā paṭhamassa jhānassa nīvaraṇe haratīti vuttanti veditabbaṃ.
  8870. 568870,120,1194,33,43,1,130,9,Vipassanāphalasamāpattipaṇītādhimuttivasena tidhā araṇavihārañāṇaṃ uddisitvā kasmā jhānasamāpattiyova araṇavihāroti niddiṭṭhāti ce?
  8871. 568871,120,1194,44,49,1,56,5,Uddesavaseneva tāsaṃ tissannaṃ araṇavihāratāya siddhattā.
  8872. 568872,120,1194,50,72,1,177,17,"Phalasamāpattivipassanāya pana bhūmibhūtānaṃ jhānasamāpattīnaṃ araṇavihāratā avutte na sijjhati, tasmā asiddhameva sādhetuṃ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ araṇavihāro’’ tiādi vuttanti veditabbaṃ. "
  8873. 568873,120,1194,73,80,1,70,7,Tāsañhi araṇavihāratā uddesavasena asiddhāpi niddese vuttattā siddhāti.
  8874. 568874,120,1194,81,139,1,505,45,"Tesaṃ vā yojitanayeneva ‘‘ aniccānupassanā niccasaññaṃ haratīti araṇavihāro, dukkhānupassanā sukhasaññaṃ haratīti araṇavihāro, anattānupassanā attasaññaṃ haratīti araṇavihāro, suññato vihāro asuññataṃ haratīti araṇavihāro, animitto vihāro nimittaṃ haratīti araṇavihāro, appaṇihito vihāro paṇidhiṃ haratīti araṇavihāro, suññatādhimuttatā asuññatādhimuttiṃ haratīti araṇavihāro, animittādhimuttatā nimittādhimuttiṃ haratīti araṇavihāro, appaṇihitādhimuttatā paṇihitādhimuttiṃ haratīti araṇavihāro’’ ti yojetvā gahetabbaṃ. "
  8875. 568875,120,1195,2,4,1,38,2,Araṇavihārañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8876. 568876,120,1196,2,4,1,34,2,34 . Nirodhasamāpattiñāṇaniddesavaṇṇanā
  8877. 568877,120,1197,2,18,1,122,10,"83. Nirodhasamāpattiñāṇaniddese samathabalan ti kāmacchandādayo paccanīkadhamme sametīti samatho, soyeva akampanīyaṭṭhena balaṃ. "
  8878. 568878,120,1197,19,39,1,178,15,"Anāgāmiarahantānaṃyeva samādhipaṭipakkhassa kāmacchandassa pahānena samādhismiṃ paripūrakāribhāvappattattā tesaṃyeva samādhi balappattoti katvā‘‘ samathabalan’’ ti vuccati, na aññesaṃ. "
  8879. 568879,120,1197,40,42,1,22,2,Samādhibalantipi pāṭho.
  8880. 568880,120,1197,43,55,1,107,11,"Vipassanābalan ti aniccādivasena vividhehi ākārehi dhamme passatīti vipassanā, sāyeva akampanīyaṭṭhena balaṃ. "
  8881. 568881,120,1197,56,60,1,45,4,Tesaṃyeva ubhinnaṃ balappattaṃ vipassanāñāṇaṃ.
  8882. 568882,120,1197,61,75,1,160,13,"Tattha samathabalaṃ anupubbena cittasantānavūpasamanatthaṃ nirodhe ca paṭipādanatthaṃ, vipassanābalaṃ pavatte ādīnavadassanatthaṃ nirodhe ca ānisaṃsadassanatthaṃ. "
  8883. 568883,120,1198,2,10,1,77,6,"{Nīvaraṇe}ti nimittatthe bhummavacanaṃ, nīvaraṇanimittaṃ nīvaraṇapaccayāti attho. "
  8884. 568884,120,1198,11,17,1,46,5,"Karaṇatthe vā bhummavacanaṃ, nīvaraṇenāti attho. "
  8885. 568885,120,1198,18,22,1,32,3,Na {kampatī}ti jhānasamaṅgīpuggalo.
  8886. 568886,120,1198,23,34,1,100,11,Atha vā jhānanti jhānaṅgānaṃ adhippetattā paṭhamena jhānena taṃsampayuttasamādhi nīvaraṇe na kampati.
  8887. 568887,120,1198,35,39,1,31,4,Ayameva cettha yojanā gahetabbā.
  8888. 568888,120,1198,40,46,1,52,5,Uddhacce {cā}ti uddhaccasahagatacittuppāde uddhacce ca.
  8889. 568889,120,1198,47,55,1,51,6,"Uddhaccan ti ca uddhatabhāvo , taṃ avūpasamalakkhaṇaṃ. "
  8890. 568890,120,1198,56,66,1,118,9,Uddhaccasahagatakilese {cā}ti uddhaccena sahagate ekuppādādibhāvaṃ gate uddhaccasampayutte mohaahirikaanottappakilese ca.
  8891. 568891,120,1198,67,72,1,46,4,Khandhe {cā}ti uddhaccasampayuttacatukkhandhe ca.
  8892. 568892,120,1198,73,81,1,53,7,Na kampati na calati na {vedhatī}ti aññamaññavevacanāni.
  8893. 568893,120,1198,82,94,1,101,10,"Uddhacce na kampati, uddhaccasahagatakilese na calati, uddhaccasahagatakkhandhe na vedhatīti yojetabbaṃ. "
  8894. 568894,120,1198,95,106,1,112,10,Vipassanābalaṃ sattannaṃyeva anupassanānaṃ vuttattā tāsaṃyeva vasena vipassanābalaṃ paripuṇṇaṃ hotīti veditabbaṃ.
  8895. 568895,120,1198,107,114,1,57,6,Avijjāya {cā}ti dvādasasupi akusalacittuppādesu avijjāya ca.
  8896. 568896,120,1198,115,122,1,123,6,Avijjāsahagatakilese {cā}ti yathāyogaṃ avijjāya sampayuttalobhadosamānadiṭṭhivicikicchāthinauddhaccaahirikaanottappakilese ca.
  8897. 568897,120,1199,2,5,1,28,2,{Vacīsaṅkhārā}ti vitakkavicārā.
  8898. 568898,120,1199,6,41,1,154,18,"‘‘ Pubbe kho, āvuso visākha, vitakketvā vicāretvā pacchā vācaṃ bhindati, tasmā vitakkavicārā vacīsaṅkhāro’’ ti( ma. ni.1.463) vacanato vācaṃ saṅkharonti uppādentīti vacīsaṅkhārā. "
  8899. 568899,120,1199,42,45,1,28,2,{Kāyasaṅkhārā}ti assāsapassāsā.
  8900. 568900,120,1199,46,78,1,145,16,"‘‘ Assāsapassāsā kho, āvuso visākha, kāyikā ete dhammā kāyapaṭibaddhā, tasmā assāsapassāsā kāyasaṅkhāro’’ ti( ma. ni.1.463) vacanato kāyena saṅkharīyantīti kāyasaṅkhārā. "
  8901. 568901,120,1199,79,85,1,53,6,Saññāvedayitanirodhan ti saññāya vedanāya ca nirodhaṃ.
  8902. 568902,120,1199,86,92,1,34,5,{Cittasaṅkhārā}ti saññā ca vedanā ca.
  8903. 568903,120,1199,93,122,1,124,15,"‘‘ Cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā, tasmā saññā ca vedanā ca cittasaṅkhāro’’ ti( ma. ni.1.463) vacanato cittena saṅkharīyantīti cittasaṅkhārā. "
  8904. 568904,120,1200,2,19,1,149,13,"84. Ñāṇacariyāsu anupassanāvasāne, vivaṭṭanānupassanāgahaṇena vā tassā ādibhūtā cariyākathāya ñāṇacariyāti vuttā sesānupassanāpi gahitā hontīti veditabbaṃ. "
  8905. 568905,120,1200,20,32,1,121,10,"Soḷasahi {ñāṇacariyāhī}ti ca ukkaṭṭhaparicchedo, anāgāmissa pana arahattamaggaphalavajjāhi cuddasahipi hoti paripuṇṇabalattā. "
  8906. 568906,120,1201,2,19,1,144,12,"85. Navahi {samādhicariyāhī}ti ettha paṭhamajjhānādīhi aṭṭha, paṭhamajjhānādīnaṃ paṭilābhatthāya sabbattha upacārajjhānavasena ekāti nava samādhicariyā. "
  8907. 568907,120,1201,20,23,1,26,3,Balacariyānaṃ kiṃ nānattaṃ?
  8908. 568908,120,1201,24,62,1,270,24,"Samathabalenapi hi‘‘ nekkhammavasenā’’ tiādīhi sattahi pariyāyehi upacārasamādhi vutto, peyyālavitthārato‘‘ paṭhamajjhānavasenā’’ tiādīhi samasattatiyā vārehi yathāyogaṃ appanūpacārasamādhi vutto, samādhicariyāyapi‘‘ paṭhamaṃ jhānan’’ tiādīhi aṭṭhahi pariyāyehi appanāsamādhi vutto. "
  8909. 568909,120,1201,63,74,1,123,10,Paṭhamaṃ jhānaṃ {paṭilābhatthāyā}tiādīhi aṭṭhahi pariyāyehi upacārasamādhi vuttoti ubhayatthāpi appanūpacārasamādhiyeva vutto.
  8910. 568910,120,1201,75,83,1,69,7,Evaṃ santepi akampiyaṭṭhena balāni vasībhāvaṭṭhena cariyāti veditabbā.
  8911. 568911,120,1201,84,108,1,147,17,"Vipassanābale pana satta anupassanāva‘‘ vipassanābalan’’ ti vuttā, ñāṇacariyāya satta ca anupassanā vuttā, vivaṭṭanānupassanādayo nava ca visesetvā vuttā. "
  8912. 568912,120,1201,109,112,1,19,3,Idaṃ nesaṃ nānattaṃ.
  8913. 568913,120,1201,113,121,1,78,8,Satta anupassanā pana akampiyaṭṭhena balāni vasībhāvaṭṭhena cariyāti veditabbā.
  8914. 568914,120,1202,2,28,1,98,12,‘ ‘ Vasībhāvatā paññā’’ ti( paṭi. ma.1.34 mātikā) ettha vuttavasiyo vissajjetuṃ vasīti pañca {vasiyo}ti itthiliṅgavohārena vuttaṃ.
  8915. 568915,120,1202,29,34,1,27,5,Vaso eva vasīti vuttaṃ hoti.
  8916. 568916,120,1202,35,44,1,76,7,Puna puggalādhiṭṭhānāya desanāya tā vasiyo vissajjento {āvajjanavasī}tiādimāha.
  8917. 568917,120,1202,45,53,1,57,7,"Āvajjanāya vaso āvajjanavaso, so assa atthīti āvajjanavasī. "
  8918. 568918,120,1202,54,57,1,17,3,Eseva nayo sesesu.
  8919. 568919,120,1202,58,74,1,102,15,"Paṭhamaṃ jhānaṃ yatthicchakan ti yattha yattha padese icchati gāme vā araññe vā, tattha tattha āvajjati. "
  8920. 568920,120,1202,75,88,1,72,12,"Yadicchakan ti yadā yadā kāle sītakāle vā uṇhakāle vā, tadā tadā āvajjati. "
  8921. 568921,120,1202,89,104,1,97,14,"Atha vā yaṃ yaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ icchati pathavīkasiṇārammaṇaṃ vā sesārammaṇaṃ vā, taṃ taṃ āvajjati. "
  8922. 568922,120,1202,105,111,1,80,6,Ekekakasiṇārammaṇassāpi jhānassa vasitānaṃ vuttattā purimayojanāyeva sundaratarā.
  8923. 568923,120,1202,112,124,1,99,11,"Yāvaticchakan ti yāvatakaṃ kālaṃ icchati accharāsaṅghātamattaṃ sattāhaṃ vā, tāvatakaṃ kālaṃ āvajjati. "
  8924. 568924,120,1202,125,128,1,31,2,{Āvajjanāyā}ti manodvārāvajjanāya.
  8925. 568925,120,1202,129,135,1,47,5,"Dandhāyitattan ti avasavattibhāvo, alasabhāvo vā. "
  8926. 568926,120,1202,136,142,1,40,4,"{Samāpajjatī}ti paṭipajjati, appetīti attho. "
  8927. 568927,120,1202,143,149,1,52,5,{Adhiṭṭhātī}ti antosamāpattiyaṃ adhikaṃ katvā tiṭṭhati.
  8928. 568928,120,1202,150,158,1,83,7,"Vuṭṭhānavasiyaṃ paṭhamaṃ jhānanti nissakkatthe upayogavacanaṃ, paṭhamajjhānāti attho. "
  8929. 568929,120,1202,159,164,1,56,4,{Paccavekkhatī}ti paccavekkhaṇajavanehi nivattitvā passati.
  8930. 568930,120,1202,165,167,1,21,2,Ayamettha pāḷivaṇṇanā.
  8931. 568931,120,1203,2,43,1,347,37,"Ayaṃ pana atthappakāsanā– paṭhamajjhānato vuṭṭhāya vitakkaṃ āvajjayato bhavaṅgaṃ upacchinditvā pavattāvajjanānantaraṃ vitakkārammaṇāneva cattāri pañca vā javanāni javanti, tato dve bhavaṅgāni, tato puna vicārārammaṇaṃ āvajjanaṃ vuttanayeneva javanānīti evaṃ pañcasu jhānaṅgesu yadā nirantaraṃ cittaṃ pesetuṃ sakkoti, athassa āvajjanavasī siddhāva hoti. "
  8932. 568932,120,1203,44,51,1,67,7,Ayaṃ pana matthakappattā vasī bhagavato yamakapāṭihāriyeva labbhati.
  8933. 568933,120,1203,52,58,1,44,6,Ito paraṃ sīghatarā āvajjanavasī nāma natthi.
  8934. 568934,120,1203,59,65,1,51,6,Aññesaṃ pana antarantarā bhavaṅgavāre gaṇanā natthi.
  8935. 568935,120,1203,66,73,1,106,7,Mahāmoggallānattherassa nandopanandadamane viya sīghaṃ samāpattisamāpajjanasamatthatā samāpajjanavasī nāma.
  8936. 568936,120,1203,74,85,1,94,10,Accharāmattaṃ vā dasaccharāmattaṃ vā khaṇaṃ samāpattiṃ ṭhapetuṃ samatthatā adhiṭṭhānavasī nāma.
  8937. 568937,120,1203,86,92,1,55,6,Tatheva tato lahuṃ vuṭṭhānasamatthatā vuṭṭhānavasī nāma.
  8938. 568938,120,1203,93,98,1,47,5,Paccavekkhaṇavasī pana āvajjanavasiyā eva vuttā.
  8939. 568939,120,1203,99,103,1,53,4,Paccavekkhaṇajavanāneva hi tattha āvajjanānantarānīti.
  8940. 568940,120,1203,104,118,1,111,12,"Iti āvajjanavasiyā siddhāya paccavekkhaṇavasī siddhā hoti, adhiṭṭhānavasiyā ca siddhāya vuṭṭhānavasī siddhā hoti. "
  8941. 568941,120,1203,119,157,1,418,32,"Evaṃ santepi‘‘ ayaṃ pana matthakappattā vasī bhagavato yamakapāṭihāriyeva labbhatī’’ ti vuttattā pāṭihāriyakāle jhānaṅgapaccavekkhaṇānaṃ abhāvato nānāvidhavaṇṇādinimmānassa nānākasiṇavasena ijjhanato taṃtaṃkasiṇārammaṇaṃ jhānaṃ samāpajjitukāmassa yathāruci lahuṃ tasmiṃ kasiṇe vuttanayena āvajjanapavattanasamatthatā āvajjanavasī, tadāvajjanavīthiyaṃyeva tassa jhānassa appanāsamatthatāsamāpajjanasamatthatā samāpajjanavasī. "
  8942. 568942,120,1203,158,169,1,78,10,"Evañhi vuccamāne yutti ca na virujjhati, vasīpaṭipāṭi ca yathākkameneva yujjati. "
  8943. 568943,120,1203,170,187,1,143,13,Jhānaṅgapaccavekkhaṇāyaṃ pana‘‘ matthakappattāyeva pañca javanānī’’ ti vuttattā vuttanayena sattasupi javanesu javantesu paccavekkhaṇavasīyeva hoti.
  8944. 568944,120,1203,188,201,1,61,9,Evaṃ sante‘‘ paṭhamajjhānaṃ āvajjatī’’ ti vacanaṃ na yujjatīti ce?
  8945. 568945,120,1203,202,231,1,154,17,"Yathā kasiṇe pavattaṃ jhānaṃ kāraṇopacārena kasiṇanti vuttaṃ, tathā jhānapaccayaṃ kasiṇaṃ‘‘ sukho buddhānamuppādo’’ tiādīsu( dha. pa.194) viya phalopacārena jhānanti vuttaṃ. "
  8946. 568946,120,1203,232,259,1,241,26,"Yathāparicchinne kāle ṭhatvā vuṭṭhitassa niddāya pabuddhassa puna niddokkamane viya puna jhānokkamane satipi adhiṭṭhānavasīyeva nāma, yathāparicchedena vuṭṭhitassa pana vuṭṭhāneyeva adhiṭṭhāne satipi vuṭṭhānavasī nāma hotīti ayaṃ tesaṃ viseso. "
  8947. 568947,120,1204,2,56,1,365,42,"Nirodhasamāpattiyā vibhāvanatthaṃ pana idaṃ pañhakammaṃ– kā nirodhasamāpatti, ke taṃ samāpajjanti, ke na samāpajjanti, kattha samāpajjanti, kasmā samāpajjanti, kathañcassā samāpajjanaṃ hoti, kathaṃ ṭhānaṃ, kathaṃ vuṭṭhānaṃ, vuṭṭhitassa kinninnaṃ cittaṃ hoti, matassa ca samāpannassa ca ko viseso, nirodhasamāpatti kiṃ saṅkhatā asaṅkhatā lokiyā lokuttarā nipphannā anipphannāti? "
  8948. 568948,120,1205,2,6,1,28,3,Tattha kā {nirodhasamāpattī}ti?
  8949. 568949,120,1205,7,12,1,61,5,Yā anupubbanirodhavasena cittacetasikānaṃ dhammānaṃ appavatti.
  8950. 568950,120,1206,2,10,1,40,6,"Ke taṃ samāpajjanti, ke na {samāpajjantī}ti? "
  8951. 568951,120,1206,11,29,1,159,17,"Sabbepi puthujjanā sotāpannā sakadāgāmino sukkhavipassakā ca anāgāmī arahanto na samāpajjanti, aṭṭhasamāpattilābhino pana anāgāmino ca khīṇāsavā ca samāpajjanti. "
  8952. 568952,120,1207,2,7,1,21,2,Kattha {samāpajjantī}ti?
  8953. 568953,120,1207,8,9,1,16,1,Pañcavokārabhave.
  8954. 568954,120,1207,10,11,1,5,1,Kasmā?
  8955. 568955,120,1207,12,13,1,27,1,Anupubbasamāpattisabbhāvato.
  8956. 568956,120,1207,14,25,1,93,10,"Catuvokārabhave pana paṭhamajjhānādīnaṃ uppattiyeva natthi, tasmā na sakkā tattha samāpajjituṃ. "
  8957. 568957,120,1208,2,5,1,20,2,Kasmā {samāpajjantī}ti?
  8958. 568958,120,1208,6,24,1,126,14,Saṅkhārānaṃ pavattibhede ukkaṇṭhitvā diṭṭheva dhamme acittakā hutvā‘‘ nirodhaṃ nibbānaṃ patvā sukhaṃ viharissāmā’’ ti samāpajjanti.
  8959. 568959,120,1209,2,7,1,32,4,Kathaṃ cassā samāpajjanaṃ {hotī}ti?
  8960. 568960,120,1209,8,16,1,114,8,Samathavipassanāvasena ussakkitvā katapubbakiccassa nevasaññānāsaññāyatanaṃ nirodhayato evamassā samāpajjanaṃ hoti.
  8961. 568961,120,1209,17,26,1,82,8,"Yo hi samathavaseneva ussakkati, so nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ patvā tiṭṭhati. "
  8962. 568962,120,1209,27,35,1,64,7,"Yo vipassanāvaseneva ussakkati, so phalasamāpattiṃ patvā tiṭṭhati. "
  8963. 568963,120,1209,36,48,1,105,11,"Yo pana ubhayavasena ussakkitvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ nirodheti, so taṃ samāpajjatīti ayamettha saṅkhepo. "
  8964. 568964,120,1210,2,25,1,201,22,Ayaṃ pana vitthāro– idha bhikkhu nirodhaṃ samāpajjitukāmo katabhattakicco sudhotahatthapādo vivitte okāse supaññatte āsane nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.
  8965. 568965,120,1210,26,36,1,92,10,So paṭhamajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya tattha saṅkhāre aniccato dukkhato anattato vipassati.
  8966. 568966,120,1210,37,47,1,113,7,"Vipassanā panesā tividhā hoti– saṅkhārapariggaṇhanakavipassanā, phalasamāpattivipassanā, nirodhasamāpattivipassanāti. "
  8967. 568967,120,1210,48,59,1,92,10,"Tattha saṅkhārapariggaṇhanakavipassanā mandā vā hotu tikkhā vā, maggassa padaṭṭhānaṃ hotiyeva. "
  8968. 568968,120,1210,60,64,1,59,4,Phalasamāpattivipassanā tikkhāva vaṭṭati maggabhāvanāsadisā.
  8969. 568969,120,1210,65,70,1,59,5,Nirodhasamāpattivipassanā pana nātimandā nātitikkhā vaṭṭati.
  8970. 568970,120,1210,71,79,1,68,8,Tasmā esa nātimandāya nātitikkhāya vipassanāya te saṅkhāre vipassati.
  8971. 568971,120,1210,80,89,1,74,8,Tato dutiyajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya tattha saṅkhāre tatheva vipassati.
  8972. 568972,120,1210,90,103,1,100,11,Tato tatiyajjhānaṃ… pe… tato viññāṇañcāyatanaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya tattha saṅkhāre tatheva vipassati.
  8973. 568973,120,1210,104,119,1,151,11,"Atha ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya catubbidhaṃ pubbakiccaṃ karoti– nānābaddhaavikopanaṃ, saṅghapaṭimānanaṃ, satthupakkosanaṃ, addhānaparicchedanti. "
  8974. 568974,120,1211,2,41,1,276,34,"Tattha nānābaddhaavikopanan ti yaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ ekābaddhaṃ na hoti, nānābaddhaṃ hutvā ṭhitaṃ pattacīvaraṃ vā mañcapīṭhaṃ vā nivāsagehaṃ vā aññaṃ vā pana kiñci parikkhārajātaṃ, taṃ yathā na vikuppati, aggiudakavātacoraundūrādīnaṃ vasena na vinassati, evaṃ adhiṭṭhātabbaṃ. "
  8975. 568975,120,1211,42,44,1,27,2,Tatridaṃ adhiṭṭhānavidhānaṃ–
  8976. 568976,120,1211,45,73,1,140,19,"‘‘ idañcidañca imasmiṃ sattāhabbhantare mā agginā jhāyatu, mā udakena vuyhatu, mā vātena viddhaṃsatu, mā corehi harīyatu, mā undūrādīhi khajjatū’’ ti. "
  8977. 568977,120,1211,74,88,1,97,13,"Evaṃ adhiṭṭhite taṃ sattāhaṃ tassa na koci parissayo hoti, anadhiṭṭhahato pana aggiādīhi vinassati. "
  8978. 568978,120,1211,89,92,1,30,3,Idaṃ nānābaddhaavikopanaṃ nāma.
  8979. 568979,120,1211,93,110,1,125,15,"Yaṃ pana ekābaddhaṃ hoti nivāsanapārupanaṃ vā nisinnāsanaṃ vā, tattha visuṃ adhiṭṭhānakiccaṃ natthi, samāpattiyeva naṃ rakkhati. "
  8980. 568980,120,1212,2,7,1,60,5,Saṅghapaṭimānanan ti bhikkhusaṅghassa paṭimānanaṃ udikkhanaṃ.
  8981. 568981,120,1212,8,17,1,63,8,"Yāva eso bhikkhu āgacchati, tāva saṅghakammassa akaraṇanti attho. "
  8982. 568982,120,1212,18,28,1,78,9,"Ettha ca na paṭimānanaṃ etassa pubbakiccaṃ, paṭimānanāvajjanaṃ pana pubbakiccaṃ. "
  8983. 568983,120,1212,29,32,1,23,3,Tasmā evaṃ āvajjitabbaṃ–
  8984. 568984,120,1212,33,61,1,175,22,"‘‘ sace mayi sattāhaṃ nirodhaṃ samāpajjitvā nisinne saṅgho apalokanakammādīsu kiñcideva kammaṃ kattukāmo hoti, yāva maṃ koci bhikkhu āgantvā na pakkosati, tāvadeva vuṭṭhahissāmī’’ ti. "
  8985. 568985,120,1212,62,69,1,50,7,Evaṃ katvā samāpanno hi tasmiṃ samaye vuṭṭhātiyeva.
  8986. 568986,120,1212,70,111,1,183,28,"Yo pana evaṃ na karoti, saṅgho ca sannipatitvā taṃ apassanto‘‘ asuko bhikkhu kuhin’’ ti pucchitvā‘‘ nirodhaṃ samāpanno’’ ti vutte kañci bhikkhuṃ peseti‘‘ gaccha taṃ saṅghassa vacanena pakkosā’’ ti. "
  8987. 568987,120,1212,112,129,1,103,13,Athassa tena bhikkhunā savanūpacāre ṭhatvā‘‘ saṅgho taṃ āvuso paṭimānetī’’ ti vuttamatteyeva vuṭṭhānaṃ hoti.
  8988. 568988,120,1212,130,136,1,32,5,Evaṃgarukā hi saṅghassa āṇā nāma.
  8989. 568989,120,1212,137,146,1,64,8,"Tasmā taṃ āvajjitvā yathā sayameva vuṭṭhāti, evaṃ samāpajjitabbaṃ. "
  8990. 568990,120,1213,2,8,1,72,6,Satthupakkosanan ti idhāpi satthupakkosanāvajjanameva imassa pubbakiccaṃ.
  8991. 568991,120,1213,9,13,1,29,4,Tasmā tampi evaṃ āvajjitabbaṃ–
  8992. 568992,120,1213,14,34,1,142,17,"‘‘ sace mayi sattāhaṃ nirodhaṃ samāpajjitvā nisinne satthā otiṇṇe vatthusmiṃ sikkhāpadaṃ vā paññapeti, tathārūpāya vā aṭṭhuppattiyā dhammaṃ deseti. "
  8993. 568993,120,1213,35,47,1,60,9,"Yāva maṃ koci āgantvā na pakkosati, tāvadeva vuṭṭhahissāmī’’ ti. "
  8994. 568994,120,1213,48,55,1,48,7,Evaṃ katvā nisinno hi tasmiṃ samaye vuṭṭhātiyeva.
  8995. 568995,120,1213,56,98,1,184,29,"Yo pana evaṃ na karoti, satthā ca saṅghe sannipatite taṃ apassanto‘‘ asuko bhikkhu kuhin’’ ti pucchitvā‘‘ nirodhaṃ samāpanno’’ ti vutte kañci bhikkhuṃ peseti‘‘ gaccha taṃ mama vacanena pakkosā’’ ti. "
  8996. 568996,120,1213,99,114,1,102,12,Athassa tena bhikkhunā savanūpacāre ṭhatvā satthā āyasmantaṃ āmantetī’’ ti vuttamatteyeva vuṭṭhānaṃ hoti.
  8997. 568997,120,1213,115,117,1,30,2,Evaṃgarukañhi satthupakkosanaṃ.
  8998. 568998,120,1213,118,127,1,64,8,"Tasmā taṃ āvajjitvā yathā sayameva vuṭṭhāti, evaṃ samāpajjitabbaṃ. "
  8999. 568999,120,1214,2,6,1,46,3,{Addhānaparicchedo}ti jīvitaddhānassa paricchedo.
  9000. 569000,120,1214,7,13,1,57,6,Iminā hi bhikkhunā addhānaparicchede kusalena bhavitabbaṃ.
  9001. 569001,120,1214,14,28,1,89,9,"‘‘ Attano āyusaṅkhārā sattāhaṃ pavattissanti, na pavattissantī’’ ti āvajjitvāva samāpajjitabbaṃ. "
  9002. 569002,120,1214,29,44,1,129,13,"Sace hi sattāhabbhantare nirujjhanake āyusaṅkhāre anāvajjitvāva samāpajjati, tassa nirodhasamāpatti maraṇaṃ paṭibāhituṃ na sakkoti. "
  9003. 569003,120,1214,45,56,1,101,10,"Antonirodhe maraṇassa natthitāya antarāva samāpattito vuṭṭhāti, tasmā etaṃ āvajjitvāva samāpajjitabbaṃ. "
  9004. 569004,120,1214,57,65,1,67,7,"Avasesañhi anāvajjitumpi vaṭṭati, idaṃ pana āvajjitabbamevāti vuttaṃ. "
  9005. 569005,120,1214,66,76,1,105,10,So evaṃ ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya imaṃ pubbakiccaṃ katvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjati.
  9006. 569006,120,1214,77,88,1,70,10,"Athekaṃ vā dve vā cittavāre atikkamitvā acittako hoti, nirodhaṃ phusati. "
  9007. 569007,120,1214,89,96,1,60,7,Kasmā panassa dvinnaṃ cittānaṃ upari cittāni nappavattantīti?
  9008. 569008,120,1214,97,99,1,20,2,Nirodhassa payogattā.
  9009. 569009,120,1214,100,120,1,213,18,"Idañhi imassa bhikkhuno dve samathavipassanādhamme yuganaddhe katvā aṭṭhasamāpattiārohanaṃ anupubbanirodhassa payogo, na nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāti nirodhassa payogattā dvinnaṃ cittānaṃ upari nappavattanti. "
  9010. 569010,120,1215,2,5,1,16,3,Kathaṃ ṭhānan ti?
  9011. 569011,120,1215,6,16,1,120,10,Evaṃ samāpannāya panassā kālaparicchedavasena ceva antarā āyukkhayasaṅghapaṭimānanasatthupakkosanābhāvena ca ṭhānaṃ hoti.
  9012. 569012,120,1216,2,5,1,19,3,Kathaṃ vuṭṭhānan ti?
  9013. 569013,120,1216,6,14,1,96,8,Anāgāmissa anāgāmiphalasamāpattiyā arahato arahattaphalasamāpattiyāti evaṃ dvedhā vuṭṭhānaṃ hoti.
  9014. 569014,120,1217,2,7,1,35,4,Vuṭṭhitassa kinninnaṃ cittaṃ {hotī}ti?
  9015. 569015,120,1217,8,9,1,13,1,Nibbānaninnaṃ.
  9016. 569016,120,1217,10,11,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  9017. 569017,120,1217,12,39,1,127,12,"‘‘ saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitassa kho, āvuso visākha, bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāran’’ ti( ma. ni.1.464). "
  9018. 569018,120,1218,2,9,1,38,6,Matassa ca samāpannassa ca ko {viseso}ti?
  9019. 569019,120,1218,10,14,1,28,4,Ayampi attho sutte vuttoyeva.
  9020. 569020,120,1218,15,16,1,7,1,Yathāha–
  9021. 569021,120,1218,17,47,1,176,19,"‘‘ yo cāyaṃ, āvuso, mato kālaṅkato, tassa kāyasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā, vacīsaṅkhārā, cittasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā, āyu parikkhīṇo, usmā vūpasantā, indriyāni paribhinnāni. "
  9022. 569022,120,1218,48,84,1,201,19,"Yvāyaṃ bhikkhu saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno, tassapi kāyasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā, vacīsaṅkhārā, cittasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā, āyu aparikkhīṇo, usmā avūpasantā, indriyāni aparibhinnānī’’ ti( ma. ni.1.457). "
  9023. 569023,120,1219,2,33,1,116,14,Nirodhasamāpatti kiṃ {saṅkhatā}tiādipucchāyaṃ pana‘‘ saṅkhatā’’ tipi‘‘ asaṅkhatā’’ tipi‘‘ lokiyā’’ tipi‘‘ lokuttarā’’ tipi na vattabbā.
  9024. 569024,120,1219,34,35,1,5,1,Kasmā?
  9025. 569025,120,1219,36,38,1,20,2,Sabhāvato natthitāya.
  9026. 569026,120,1219,39,55,1,102,13,"Yasmā pana samāpajjantassa vasena samāpanno nāma hoti, tasmā nipphannāti vattuṃ vaṭṭati, no anipphannāti."
  9027. 569027,120,1220,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Iti santā samāpatti, ayaṃ ariyanisevitā; "
  9028. 569028,120,1221,2,9,1,45,5,Diṭṭheva dhamme nibbānamiti saṅkhamupāgatā’’ ti.
  9029. 569029,120,1222,2,4,1,43,2,Nirodhasamāpattiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9030. 569030,120,1223,2,4,1,29,2,35 . Parinibbānañāṇaniddesavaṇṇanā
  9031. 569031,120,1224,2,11,1,44,4,86. Parinibbānañāṇaniddese {idhā}ti imasmiṃ sāsane.
  9032. 569032,120,1224,12,25,1,126,9,"{Sampajāno}ti sātthakasampajaññaṃ, sappāyasampajaññaṃ, gocarasampajaññaṃ, asammohasampajaññanti imehi catūhi sampajaññehi sampajāno. "
  9033. 569033,120,1224,26,32,1,76,6,Pavattan ti sabbattha yathānurūpaṃ pariyuṭṭhānapavattañca anusayappavattañca.
  9034. 569034,120,1224,33,49,1,161,13,"{Pariyādiyatī}ti upacārappanāvasena vuttesu vikkhambhanavasena, vipassanāvasena vuttesu tadaṅgavasena, maggavasena vuttesu samucchedavasena khepeti appavattaṃ karoti. "
  9035. 569035,120,1224,50,54,1,68,4,Peyyālamukhena hi dutiyādijhānasamāpattimahāvipassanāmaggā saṃkhittā.
  9036. 569036,120,1224,55,71,1,164,15,"Yasmā etaṃ paccavekkhantassa pavattaṃ ñāṇaṃ parinibbāne ñāṇaṃ nāma hoti, tasmā vikkhambhanaparinibbānaṃ tadaṅgaparinibbānaṃ samucchedaparinibbānantipi vuttameva hoti. "
  9037. 569037,120,1224,72,75,1,48,3,Etehi kilesaparinibbānapaccavekkhaṇañāṇaṃ vuttaṃ.
  9038. 569038,120,1224,76,82,1,66,5,Atha vā {panā}tiādīhi khandhaparinibbānapaccavekkhaṇañāṇaṃ niddisati.
  9039. 569039,120,1224,83,93,1,84,9,Anupādisesāya {nibbānadhātuyā}ti duvidhā hi nibbānadhātu saupādisesā ca anupādisesā ca.
  9040. 569040,120,1224,94,110,1,87,10,"Tattha upādīyate‘‘ ahaṃ mamā’’ ti bhusaṃ gaṇhīyatīti upādi, khandhapañcakassetaṃ adhivacanaṃ. "
  9041. 569041,120,1224,111,120,1,75,8,"Upādiyeva seso avasiṭṭhoti upādiseso, saha upādisesena vattatīti saupādisesā. "
  9042. 569042,120,1224,121,124,1,34,3,Natthettha upādisesoti anupādisesā.
  9043. 569043,120,1224,125,128,1,26,3,Saupādisesā paṭhamaṃ vuttā.
  9044. 569044,120,1224,129,132,1,21,3,Ayaṃ pana anupādisesā.
  9045. 569045,120,1224,133,136,1,33,3,Tāya anupādisesāya nibbānadhātuyā.
  9046. 569046,120,1224,137,141,1,48,4,Cakkhupavattan ti cakkhupavatti cakkhusamudācāro.
  9047. 569047,120,1224,142,146,1,36,3,{Pariyādiyatī}ti khepīyati maddīyatīti.
  9048. 569048,120,1224,147,150,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9049. 569049,120,1225,2,4,1,38,2,Parinibbānañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9050. 569050,120,1226,2,4,1,30,2,36 . Samasīsaṭṭhañāṇaniddesavaṇṇanā
  9051. 569051,120,1227,2,14,1,87,6,87. Samasīsaṭṭhañāṇaniddese {pañcakkhandhā}tiādīhi dasahi rāsīhi sabbadhammasaṅgaho veditabbo.
  9052. 569052,120,1227,15,27,1,104,12,Na hi ekekassa vasena āyatanadhāturāsivajjehi sesehi aṭṭhahi rāsīhi visuṃ visuṃ sabbadhammo saṅgayhatīti.
  9053. 569053,120,1227,28,51,1,232,21,"Yasmā pana lokuttaradhammā hetusamucchedena samucchinditabbā na honti, tasmā sabbadhammasaddena saṅgahitāpi lokuttaradhammā samucchedavasena sambhavato idha na gahetabbā, hetusamucchedena samucchinditabbā eva tebhūmakadhammā gahetabbā. "
  9054. 569054,120,1227,52,62,1,130,9,Sammā {samucchindatī}ti yathāyogaṃ vikkhambhanatadaṅgasamucchedapahānavasena pariyuṭṭhānaṃ anusayañca nirodhento sammā samucchindati.
  9055. 569055,120,1227,63,69,1,59,6,Evaṃ puggalādhiṭṭhānāya desanāya sammā samucchedo niddiṭṭho.
  9056. 569056,120,1227,70,74,1,39,3,{Nirodhetī}ti anuppādanirodhena nirodheti.
  9057. 569057,120,1227,75,78,1,26,3,Iminā samucchedattho vutto.
  9058. 569058,120,1227,79,95,1,86,14,"Na {upaṭṭhātī}ti evaṃ nirodhe kate so so dhammo puna na upatiṭṭhati, na uppajjatīti attho. "
  9059. 569059,120,1227,96,99,1,23,3,Iminā nirodhattho vutto.
  9060. 569060,120,1227,100,104,1,57,4,Evaṃ anupaṭṭhahanadhammavasena anupaṭṭhānabhāvo niddiṭṭho.
  9061. 569061,120,1227,105,110,1,41,5,Saman ti kāmacchandādīnaṃ samitattā samaṃ.
  9062. 569062,120,1227,111,126,1,114,12,"Tāni pana nekkhammādīni satta, rūpārūpajjhānāni aṭṭha, mahāvipassanā aṭṭhārasa, ariyamaggā cattāroti sattatiṃsa honti. "
  9063. 569063,120,1228,2,8,1,57,6,Terasa sīsāni sīsabhūtānaṃ sabbesaṃ saṅgahavasena vuttāni.
  9064. 569064,120,1228,9,15,1,44,6,Idha pana saddhādīni aṭṭheva sīsāni yujjanti.
  9065. 569065,120,1228,16,23,1,42,7,Na hi arahato taṇhādīni pañca sīsāni santi.
  9066. 569066,120,1228,24,31,1,69,6,"Palibodhasīsan ti palibundhanaṃ palibodho, nibbānamaggāvaraṇanti attho. "
  9067. 569067,120,1228,32,38,1,33,5,"Sīsan ti padhānaṃ, adhikanti attho. "
  9068. 569068,120,1228,39,48,1,77,6,"Palibodhoyeva sīsaṃ, taṃsampayuttādisabbapalibodhesu vā sīsanti palibodhasīsaṃ. "
  9069. 569069,120,1228,49,52,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9070. 569070,120,1228,53,60,1,61,7,Visesato pana vinibandhanan ti unnativasena saṃsāre bandhanaṃ.
  9071. 569071,120,1228,61,64,1,21,2,{Parāmāso}ti abhiniveso.
  9072. 569072,120,1228,65,68,1,23,2,{Vikkhepo}ti vippakiṇṇatā.
  9073. 569073,120,1228,69,72,1,19,2,{Kileso}ti kilissanaṃ.
  9074. 569074,120,1228,73,76,1,25,2,{Adhimokkho}ti adhimuccanaṃ.
  9075. 569075,120,1228,77,80,1,19,2,{Paggaho}ti ussāhanaṃ.
  9076. 569076,120,1228,81,84,1,24,3,Upaṭṭhānan ti apilāpanaṃ.
  9077. 569077,120,1228,85,88,1,25,2,{Avikkhepo}ti avippakiṇṇatā.
  9078. 569078,120,1228,89,92,1,33,3,Dassanan ti yathāsabhāvapaṭivedho.
  9079. 569079,120,1228,93,96,1,36,3,Pavattan ti upādinnakkhandhapavattaṃ.
  9080. 569080,120,1228,97,100,1,18,2,{Gocaro}ti ārammaṇaṃ.
  9081. 569081,120,1228,101,106,1,45,5,Imesu dvādasasupi vāresu padhānaṭṭho sīsaṭṭho.
  9082. 569082,120,1228,107,113,1,106,5,{Vimokkho}ti vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavimuttīsu pañcasu nissaraṇavimutti nibbānaṃ.
  9083. 569083,120,1228,114,122,1,69,7,"Saṅkhārasīsan ti sabbasaṅkhatasaṅkhārānaṃ sīsaṃ, koṭi avasānanti attho. "
  9084. 569084,120,1228,123,126,1,36,3,Etena anupādisesaparinibbānaṃ vuttaṃ.
  9085. 569085,120,1228,127,132,1,62,5,Saṅkhārābhāvamattavasena vā khandhaparinibbānameva vuttaṃ hoti.
  9086. 569086,120,1228,133,143,1,79,9,"Nekkhammādikaṃ samañca saddhādikaṃ sīsañca, samasīsaṃ vā assa atthīti samasīsīti. "
  9087. 569087,120,1228,144,191,1,399,42,"Atha vā terasannaṃ sīsānaṃ taṇhādīni pañca sīsāni samudayasaccaṃ, saddhādīni pañca maggasaccaṃ, pavattasīsaṃ jīvitindriyaṃ dukkhasaccaṃ, gocarasīsañca saṅkhārasīsañca nirodhasaccanti imesaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ ekasmiṃ roge vā ekasmiṃ iriyāpathe vā ekasmiṃ sabhāgajīvitindriye vā abhisamayo ca anupādisesaparinibbānañca yassa hoti, so pubbe vuttasamānañca imesañca sīsānaṃ atthitāya samasīsīti vuccati. "
  9088. 569088,120,1229,2,4,1,39,2,Samasīsaṭṭhañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9089. 569089,120,1230,2,4,1,30,2,37 . Sallekhaṭṭhañāṇaniddesavaṇṇanā
  9090. 569090,120,1231,2,16,1,77,8,"88. Sallekhaṭṭhañāṇaniddese rāgo {puthū}ti rāgo visuṃ, lokuttarehi asammissoti attho. "
  9091. 569091,120,1231,17,20,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9092. 569092,120,1231,21,24,1,20,2,{Rāgo}ti rañjanaṭṭhena.
  9093. 569093,120,1231,25,28,1,20,2,{Doso}ti dussanaṭṭhena.
  9094. 569094,120,1231,29,32,1,20,2,{Moho}ti muyhanaṭṭhena.
  9095. 569095,120,1231,33,50,1,130,14,"Rañjanalakkhaṇo rāgo, dussanalakkhaṇo doso, muyhanalakkhaṇo mohoti ime tayo sīsakilese vatvā idāni pabhedato dassento {kodho}tiādimāha. "
  9096. 569096,120,1231,51,58,1,60,6,Tattha kujjhanalakkhaṇo {kodho}ti idha sattavatthuko adhippeto.
  9097. 569097,120,1231,59,64,1,54,4,"Upanandhanalakkhaṇo upanāho, daḷhabhāvappatto kodhoyeva. "
  9098. 569098,120,1231,65,70,1,57,4,"Paraguṇamakkhanalakkhaṇo makkho, paraguṇapuñchananti attho. "
  9099. 569099,120,1231,71,77,1,65,5,"Yugaggāhalakkhaṇo paḷāso, yugaggāhavasena paraguṇadassananti attho. "
  9100. 569100,120,1231,78,84,1,48,4,"Parasampattikhīyanalakkhaṇā issā, usūyanāti attho . "
  9101. 569101,120,1231,85,99,1,84,9,"Attasampattinigūhanalakkhaṇaṃ macchariyaṃ,‘‘ mayhaṃ acchariyaṃ mā parassa hotū’’ ti attho. "
  9102. 569102,120,1231,100,108,1,77,7,"Attanā katapāpapaṭicchādanalakkhaṇā māyā, paṭicchādanaṭṭhena māyā viyāti attho. "
  9103. 569103,120,1231,109,115,1,68,5,"Attano avijjamānaguṇappakāsanalakkhaṇaṃ sāṭheyyaṃ, saṭhabhāvoti attho. "
  9104. 569104,120,1231,116,122,1,60,5,"Cittassa uddhumātabhāvalakkhaṇo thambho, thaddhabhāvoti attho. "
  9105. 569105,120,1231,123,125,1,30,2,Karaṇuttariyalakkhaṇo sārambho.
  9106. 569106,120,1231,126,128,1,19,2,Unnatilakkhaṇo māno.
  9107. 569107,120,1231,129,131,1,26,2,Abbhunnatilakkhaṇo atimāno.
  9108. 569108,120,1231,132,134,1,23,2,Mattabhāvalakkhaṇo mado.
  9109. 569109,120,1231,135,139,1,46,4,Pañcasu kāmaguṇesu cittavosaggalakkhaṇo pamādo.
  9110. 569110,120,1232,2,18,1,126,15,Evaṃ visuṃ visuṃ kilesavasena puthū dassetvā vuttakilese ca avutte ca aññe sabbasaṅgāhikavasena dassetuṃ sabbe {kilesā}tiādimāha.
  9111. 569111,120,1232,19,26,1,77,7,Tattha diṭṭhadhammasamparāyesu satte kilesenti upatāpenti vibādhentīti kilesā.
  9112. 569112,120,1232,27,31,1,43,4,Akusalakammapathasaṅgahitā ca asaṅgahitā ca.
  9113. 569113,120,1232,32,39,1,42,6,"Duṭṭhu caritā, duṭṭhā vā caritāti duccaritā. "
  9114. 569114,120,1232,40,46,1,64,6,Te pana kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritanti tippakārā.
  9115. 569115,120,1232,47,50,1,38,3,Vipākaṃ abhisaṅkharontīti abhisaṅkhārā.
  9116. 569116,120,1232,51,57,1,69,5,Tepi puññābhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāroti tippakārā.
  9117. 569117,120,1232,58,66,1,75,6,"Vipākavasena bhavaṃ gacchantītibhavagāmino , bhavagāmino kammā bhavagāmikammā. "
  9118. 569118,120,1232,67,76,1,84,9,Iminā abhisaṅkhārabhāvepi sati avedanīyāni kammāni paṭikkhittāni hontīti ayaṃ viseso.
  9119. 569119,120,1232,77,93,1,47,8,‘‘ Duccaritā’’ ti ca‘‘ kammā’’ ti ca liṅgavipallāso kato.
  9120. 569120,120,1232,94,112,1,143,14,Nānattekattan ti ettha uddese ekattasaddassa abhāvepi nānattekattānaṃ aññamaññāpekkhattā ekattampi niddisitukāmena‘‘ nānattekattan’’ ti uddeso kato.
  9121. 569121,120,1232,113,119,1,66,6,Nānattasallekhake ekatte dassite sallekhañāṇaṃ sukhena dassīyatīti.
  9122. 569122,120,1232,120,126,1,58,6,Nānattan ti anavaṭṭhitattā saparipphandattā ca nānāsabhāvo.
  9123. 569123,120,1232,127,133,1,53,6,Ekattan ti avaṭṭhitattā aparipphandattā ca ekasabhāvo.
  9124. 569124,120,1233,2,11,1,67,8,{Caraṇatejo}ti caranti tena agataṃ disaṃ nibbānaṃ gacchantīti caraṇaṃ.
  9125. 569125,120,1233,12,14,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  9126. 569126,120,1233,15,16,1,5,1,Sīlaṃ.
  9127. 569127,120,1233,17,20,1,34,3,Tadeva paṭipakkhatāpanaṭṭhena tejo.
  9128. 569128,120,1233,21,26,1,44,4,{Guṇatejo}ti sīlena laddhapatiṭṭho samādhitejo.
  9129. 569129,120,1233,27,32,1,50,4,{Paññātejo}ti samādhinā laddhapatiṭṭho vipassanātejo.
  9130. 569130,120,1233,33,38,1,59,4,{Puññatejo}ti vipassanāhi laddhapatiṭṭho ariyamaggakusalatejo.
  9131. 569131,120,1233,39,45,1,60,5,{Dhammatejo}ti catunnaṃ tejānaṃ patiṭṭhābhūto buddhavacanatejo.
  9132. 569132,120,1233,46,51,1,50,4,Caraṇatejena {tejitattā}ti sīlatejena tikhiṇīkatattā.
  9133. 569133,120,1233,52,56,1,44,4,Dussīlyatejan ti dussīlabhāvasaṅkhātaṃ tejaṃ.
  9134. 569134,120,1233,57,63,1,36,6,Tampi hi santānaṃ tāpanato tejo nāma.
  9135. 569135,120,1233,64,67,1,22,2,{Pariyādiyatī}ti khepeti.
  9136. 569136,120,1233,68,74,1,50,5,Aguṇatejan ti samādhissa paṭipakkhaṃ vikkhepatejaṃ.
  9137. 569137,120,1233,75,79,1,51,4,Duppaññatejan ti vipassanāñāṇapaṭipakkhaṃ mohatejaṃ.
  9138. 569138,120,1233,80,85,1,79,5,Apuññatejan ti taṃtaṃmaggavajjhakilesappahānena kilesasahāyaṃ akusalakammatejaṃ.
  9139. 569139,120,1233,86,135,1,164,17,"Na kevalañhetaṃ apuññameva khepeti,‘‘ atthi, bhikkhave, kammaṃ akaṇhaṃ asukkaṃ akaṇhaasukkavipākaṃ kammaṃ kammakkhayāya saṃvattatī’’ ti( a. ni.4.233; dī. ni.3.312; ma. ni.2.18) vacanato kusalakammampi khepetiyeva. "
  9140. 569140,120,1233,136,139,1,47,3,Puññatejapaṭipakkhavasena apuññatejameva vuttaṃ.
  9141. 569141,120,1233,140,144,1,49,4,Adhammatejan ti nānātitthiyānaṃ samayavacanatejaṃ.
  9142. 569142,120,1233,145,156,1,103,11,Imassa ñāṇassa uddesavaṇṇanāyaṃ vutte dutiye atthavikappe rāgādayo ekūnavīsati puthu dussīlyatejā honti.
  9143. 569143,120,1233,157,178,1,180,14,"‘‘ Abhisaṅkhārā, bhavagāmikammā’’ ti ettha apuññābhisaṅkhārā akusalakammañca apuññatejā honti, āneñjābhisaṅkhārāni lokiyakusalakammāni puññatejeneva khepanīyato apuññatejapakkhikāva honti. "
  9144. 569144,120,1233,179,196,1,150,15,"Kāmacchandādayo pañcadasa nānattā aguṇatejā honti, niccasaññādayo aṭṭhārasa nānattā duppaññatejā honti, catumaggavajjhā cattāro nānattā apuññatejā honti. "
  9145. 569145,120,1233,197,200,1,54,3,Sotāpattimaggavajjhanānattena adhammatejo saṅgahetabbo.
  9146. 569146,120,1234,2,10,1,100,8,Niddese sallekhapaṭipakkhena asallekhena sallekhaṃ dassetukāmena asallekhapubbako sallekho niddiṭṭho.
  9147. 569147,120,1234,11,24,1,83,8,Nekkhammādayo sattatiṃsa ekattadhammāva paccanīkānaṃ sallikhanato‘‘ sallekho’’ ti vuttā.
  9148. 569148,120,1234,25,33,1,75,8,Tasmiṃ nekkhammādike sattatiṃsapabhede sallekhe ñāṇaṃ sallekhaṭṭhe ñāṇan ti.
  9149. 569149,120,1235,2,4,1,39,2,Sallekhaṭṭhañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9150. 569150,120,1236,2,4,1,30,2,38 . Vīriyārambhañāṇaniddesavaṇṇanā
  9151. 569151,120,1237,2,16,1,90,9,"89. Vīriyārambhañāṇaniddese anuppannānan ti ekasmiṃ attabhāve, ekasmiṃ vā ārammaṇe anibbattānaṃ. "
  9152. 569152,120,1237,17,28,1,69,10,"Anamatagge hi saṃsāre anuppannā akusalā nāma natthi, kusalā pana atthi. "
  9153. 569153,120,1237,29,32,1,22,3,Pāpakānan ti lāmakānaṃ.
  9154. 569154,120,1237,33,38,1,53,5,Akusalānaṃ dhammānan ti akosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ.
  9155. 569155,120,1237,39,43,1,30,3,{Anuppādāyā}ti na uppādanatthāya.
  9156. 569156,120,1237,44,49,1,43,5,Uppannānan ti imasmiṃ attabhāve nibbattānaṃ.
  9157. 569157,120,1237,50,53,1,25,2,{Pahānāyā}ti pajahanatthāya.
  9158. 569158,120,1237,54,64,1,100,9,Anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānan ti imasmiṃ attabhāve anibbattapubbānaṃ kosallasambhūtānaṃ dhammānaṃ.
  9159. 569159,120,1237,65,68,1,25,2,{Uppādāyā}ti uppādanatthāya.
  9160. 569160,120,1237,69,74,1,43,5,Uppannānan ti imasmiṃ attabhāve nibbattānaṃ.
  9161. 569161,120,1237,75,78,1,21,2,{Ṭhitiyā}ti ṭhitatthāya.
  9162. 569162,120,1237,79,82,1,26,2,{Asammosāyā}ti avināsatthāya.
  9163. 569163,120,1237,83,86,1,32,2,{Bhiyyobhāvāyā}ti punappunabhāvāya.
  9164. 569164,120,1237,87,90,1,25,2,{Vepullāyā}ti vipulabhāvāya.
  9165. 569165,120,1237,91,94,1,20,2,{Bhāvanāyā}ti vaḍḍhiyā.
  9166. 569166,120,1237,95,98,1,29,2,{Pāripūriyā}ti paripūraṇatthāya.
  9167. 569167,120,1238,2,13,1,104,9,"Idāni akusalesu kāmacchandaṃ, kusalesu nekkhammaṃ visesetvā dassetuṃ anuppannassa {kāmacchandassā}tiādimāha. "
  9168. 569168,120,1238,14,19,1,47,4,Tattha {kāmacchando}ti samādhipaṭipakkho kāmarāgo.
  9169. 569169,120,1238,20,33,1,90,11,"Nekkhamman ti paṭhamajjhānasamādhi, paṭhamajjhānaṃ vā, sabbe eva vā kusalā dhammā nekkhammaṃ. "
  9170. 569170,120,1239,2,13,1,128,11,Idāni sabbakilesānaṃ sabbakilesapaṭipakkhassa arahattamaggassa ca vasena yojetvā dassetuṃ anuppannānaṃ sabbakilesānan tiādimāha.
  9171. 569171,120,1239,14,30,1,151,11,Tattha uppannassa arahattamaggassa {ṭhitiyā}tiādīsu uppādakkhaṇe uppannassa arahattamaggassa ṭhitikkhaṇabhaṅgakkhaṇavasena‘‘ ṭhitiyā’’ tiādiyojanā veditabbā.
  9172. 569172,120,1239,31,52,1,68,9,"Vibhaṅgaṭṭhakathāyampi‘‘ yā cassa pavatti, ayameva ṭhiti nāmā’’ ti( vibha. aṭṭha.406) vuttaṃ. "
  9173. 569173,120,1239,53,64,1,63,7,Keci pana‘‘ arahattamaggassa pubbabhāgamaggo daṭṭhabbo’’ ti vadanti.
  9174. 569174,120,1240,2,4,1,39,2,Vīriyārambhañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9175. 569175,120,1241,2,4,1,33,2,39 . Atthasandassanañāṇaniddesavaṇṇanā
  9176. 569176,120,1242,2,11,1,61,3,90. Atthasandassanañāṇaniddese {pañcakkhandhā}tiādīni vuttatthāneva.
  9177. 569177,120,1242,12,22,1,73,8,"{Pakāsetī}ti pākaṭaṃ karoti, sotūnaṃ ñāṇacakkhunā dassanaṃ sampādetīti attho. "
  9178. 569178,120,1242,23,28,1,46,4,{Nānādhammā}ti lokiyalokuttarā sabbadhammā vuttā.
  9179. 569179,120,1242,29,35,1,43,6,Kasmā pakāsanāniddese lokiyā eva vuttāti ce?
  9180. 569180,120,1242,36,39,1,36,3,Aniccādivasena pakāsanāya āraddhattā.
  9181. 569181,120,1242,40,45,1,51,5,Lokuttarānañca asammasanūpagattā lokuttarā na vuttā.
  9182. 569182,120,1242,46,59,1,120,12,"Nānādhammaniddesena pana atthasandassananiddesena ca tesaṃ saṅgahitattā yathā te pakāsetabbā, tathā pakāsanā pakāsanāyeva. "
  9183. 569183,120,1242,60,65,1,39,4,{Pajahanto}ti sotāraṃ pajahāpentoti attho.
  9184. 569184,120,1242,66,71,1,34,4,{Sandassetī}ti sotūnaṃ sammā dasseti.
  9185. 569185,120,1242,72,86,1,85,9,Keci pana‘‘ kāmacchandassa pahīnattā nekkhammatthaṃ sandassetī’’ tiādinā nayena paṭhanti.
  9186. 569186,120,1242,87,102,1,130,15,Tesaṃ ujukameva sotūnaṃ dosappahāne guṇapaṭilābhe ca kate sikhāppattaṃ desanāñāṇaṃ hotīti dassanatthaṃ ayaṃ nayo vuttoti veditabbo.
  9187. 569187,120,1243,2,4,1,42,2,Atthasandassanañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9188. 569188,120,1244,2,4,1,33,2,40 . Dassanavisuddhiñāṇaniddesavaṇṇanā
  9189. 569189,120,1245,2,17,1,112,10,91. Dassanavisuddhiñāṇaniddese sabbe dhammā {ekasaṅgahitā}ti sabbe saṅkhatāsaṅkhatā dhammā ekena saṅgahitā paricchinnā.
  9190. 569190,120,1245,18,27,1,77,7,"{Tathaṭṭhenā}ti bhūtaṭṭhena, attano attano sabhāvavasena vijjamānatthenāti attho. "
  9191. 569191,120,1245,28,33,1,57,4,{Anattaṭṭhenā}ti kārakavedakasaṅkhātena attanā rahitaṭṭhena.
  9192. 569192,120,1245,34,41,1,71,5,"{Saccaṭṭhenā}ti avisaṃvādakaṭṭhena, attano sabhāvaññathattābhāvenāti attho. "
  9193. 569193,120,1245,42,47,1,56,4,{Paṭivedhaṭṭhenā}ti sabhāvato ñāṇena paṭivijjhitabbaṭṭhena.
  9194. 569194,120,1245,48,55,1,65,7,Idha lokuttarañāṇena asammohato ārammaṇato ca paṭivedho veditabbo.
  9195. 569195,120,1245,56,72,1,141,14,"{Abhijānanaṭṭhenā}ti lokikena ñāṇena ārammaṇato, lokuttarena ñāṇena asammohato ārammaṇato ca tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ sabhāvato abhijānitabbaṭṭhena."
  9196. 569196,120,1245,73,94,1,41,6,"‘‘ Sabbaṃ, bhikkhave, abhiññeyyan’’ ti( saṃ. ni.4.46) hi vuttaṃ. "
  9197. 569197,120,1245,95,108,1,147,12,{Parijānanaṭṭhenā}ti vuttanayeneva lokiyalokuttarehi ñāṇehi sabhāvato abhiññātānaṃ dhammānaṃ aniccādito niyyānādito ca paricchinditvā jānitabbaṭṭhena.
  9198. 569198,120,1245,109,121,1,41,6,"‘‘ Sabbaṃ, bhikkhave, pariññeyyan’’ ti hi vuttaṃ. "
  9199. 569199,120,1245,122,126,1,46,3,{Dhammaṭṭhenā}ti sabhāvadhāraṇādinā dhammaṭṭhena.
  9200. 569200,120,1245,127,131,1,39,3,{Dhātuṭṭhenā}ti nijjīvatādinā dhātuṭṭhena.
  9201. 569201,120,1245,132,138,1,60,5,{Ñātaṭṭhenā}ti lokiyalokuttarehi ñāṇehi ñātuṃ sakkuṇeyyaṭṭhena.
  9202. 569202,120,1245,139,160,1,134,16,"Yathā daṭṭhuṃ sakkuṇeyyādinā atthena‘‘ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ rūpan’’ ti vuttaṃ, evamidhāpi ñātuṃ sakkuṇeyyaṭṭho ñātaṭṭhoti veditabbo. "
  9203. 569203,120,1245,161,166,1,54,3,{Sacchikiriyaṭṭhenā}ti ārammaṇato paccakkhakātabbaṭṭhena.
  9204. 569204,120,1245,167,173,1,71,5,{Phusanaṭṭhenā}ti paccakkhakatassa ārammaṇato punappunaṃ phusitabbaṭṭhena.
  9205. 569205,120,1245,174,179,1,57,4,{Abhisamayaṭṭhenā}ti lokikena ñāṇena abhisamāgantabbaṭṭhena.
  9206. 569206,120,1245,180,202,1,136,16,"Kiñcāpi hi‘‘ tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṃ, abhiññāpaññā ñātaṭṭhe ñāṇaṃ, sacchikiriyāpaññā phassanaṭṭhe ñāṇan’’ ti ekekameva ñāṇaṃ vuttaṃ. "
  9207. 569207,120,1245,203,204,1,15,1,Aṭṭhakathāyañca–
  9208. 569208,120,1246,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Samavāye khaṇe kāle, samūhe hetudiṭṭhisu; "
  9209. 569209,120,1247,2,13,1,43,7,"Paṭilābhe pahāne ca, paṭivedhe ca dissatī’’ ti ."
  9210. 569210,120,1247,14,14,1,0,0,–
  9211. 569211,120,1248,2,14,1,111,11,"Gāthāvaṇṇanāyaṃ abhisamayasaddassa paṭivedhattho vutto, idha pana yathāvuttena atthena tesaṃ nānattaṃ veditabbaṃ. "
  9212. 569212,120,1248,15,21,1,63,6,Aṭṭhakathāyameva hi so lokiyañāṇavasena dhammābhisamayo vuttoti.
  9213. 569213,120,1249,2,10,1,80,8,Kāmacchando nānattan ti vikkhepasabbhāvato nānārammaṇattā ca nānāsabhāvoti attho.
  9214. 569214,120,1249,11,14,1,26,3,Evaṃ sabbakilesā veditabbā.
  9215. 569215,120,1249,15,23,1,94,8,Nekkhammaṃ ekattan ti cittekaggatāsabbhāvato nānārammaṇavikkhepābhāvato ca ekasabhāvanti attho.
  9216. 569216,120,1249,24,27,1,26,3,Evaṃ sabbakusalā veditabbā.
  9217. 569217,120,1249,28,37,1,92,9,Idha peyyālena saṃkhittānaṃ byāpādādīnaṃ akusalānaṃ yathāvuttena atthena nānattaṃ veditabbaṃ.
  9218. 569218,120,1249,38,47,1,101,9,Vitakkavicārādīnaṃ pana heṭṭhimānaṃ heṭṭhimānaṃ uparimato uparimato oḷārikaṭṭhena nānattaṃ veditabbaṃ.
  9219. 569219,120,1249,48,66,1,141,13,"Yasmā ekasaṅgahitanānattekattānaṃ paṭivedho maggakkhaṇe saccapaṭivedhena sijjhati, tasmā‘‘ paṭivedho’’ ti padaṃ uddharitvā saccābhisamayaṃ dassesi. "
  9220. 569220,120,1250,2,8,1,63,5,Pariññā paṭivedhaṃ {paṭivijjhatī}ti pariññābhisamayena abhisameti.
  9221. 569221,120,1250,9,12,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9222. 569222,120,1250,13,26,1,108,10,"Saccābhisamayakālasmiñhi maggañāṇassa ekakkhaṇe pariññā, pahānaṃ, sacchikiriyā, bhāvanāti cattāri kiccāni honti. "
  9223. 569223,120,1250,27,74,1,364,38,"Yathā nāvā apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe cattāri kiccāni karoti, orimaṃ tīraṃ pajahati, sotaṃ chindati, bhaṇḍaṃ vahati, pārimaṃ tīraṃ appeti, evameva maggañāṇaṃ apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe cattāri saccāni abhisameti, dukkhaṃ pariññābhisamayena abhisameti, samudayaṃ pahānābhisamayena abhisameti, maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti, nirodhaṃ sacchikiriyābhisamayena abhisameti. "
  9224. 569224,120,1250,75,78,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  9225. 569225,120,1250,79,88,1,86,9,Nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā kiccavasena cattāripi saccāni pāpuṇāti passati paṭivijjhatīti.
  9226. 569226,120,1250,89,98,1,62,8,"Yathā orimaṃ tīraṃ pajahati, evaṃ maggañāṇaṃ dukkhaṃ parijānāti. "
  9227. 569227,120,1250,99,106,1,44,6,"Yathā sotaṃ chindati, evaṃ samudayaṃ pajahati. "
  9228. 569228,120,1250,107,115,1,62,7,"Yathā bhaṇḍaṃ vahati, evaṃ sahajātādipaccayatāya maggaṃ bhāveti. "
  9229. 569229,120,1250,116,128,1,105,11,"Yathā pārimaṃ tīraṃ appeti, evaṃ pārimatīrabhūtaṃ nirodhaṃ sacchikarotīti evaṃ upamāsaṃsandanaṃ veditabbaṃ. "
  9230. 569230,120,1251,2,10,1,95,6,Dassanaṃ {visujjhatī}ti taṃtaṃmaggavajjhakilesatamappahānena ñāṇadassanaṃ visuddhibhāvaṃ pāpuṇāti.
  9231. 569231,120,1251,11,28,1,140,15,Dassanaṃ visuddhan ti tassa tassa phalassa uppādakkhaṇe tassa tassa maggañāṇassa kiccasiddhippattito ñāṇadassanaṃ visuddhibhāvaṃ pattaṃ hoti.
  9232. 569232,120,1251,29,37,1,114,8,Sabbadhammānaṃ ekasaṅgahitāya nānattekattapaṭivedhapaññāya maggaphalañāṇehi siddhito ante maggaphalañāṇāni vuttāni.
  9233. 569233,120,1252,2,4,1,42,2,Dassanavisuddhiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9234. 569234,120,1253,2,3,1,0,1,41-42 .
  9235. 569235,120,1253,4,4,1,40,1,Khantiñāṇapariyogāhaṇañāṇaniddesavaṇṇanā
  9236. 569236,120,1254,2,4,1,0,0,92-93.
  9237. 569237,120,1254,5,14,1,95,8,Khantiñāṇapariyogāhaṇañāṇaniddesesu rūpaṃ aniccato viditan ti aniccānupassanāya aniccanti ñātaṃ.
  9238. 569238,120,1254,15,22,1,59,7,Rūpaṃ dukkhato viditan ti dukkhānupassanāya dukkhanti ñātaṃ.
  9239. 569239,120,1254,23,30,1,58,7,Rūpaṃ anattato viditan ti anattānupassanāya anattāti ñātaṃ.
  9240. 569240,120,1254,31,51,1,107,17,"Yaṃ yaṃ viditaṃ, taṃ taṃ {khamatī}ti yaṃ yaṃ rūpaṃ aniccādito viditaṃ, taṃ taṃ rūpaṃ aniccādito khamati ruccati."
  9241. 569241,120,1254,52,74,1,104,16,"‘‘ Rūpaṃ aniccato viditaṃ, yaṃ yaṃ viditaṃ, taṃ taṃ khamatī’’ ti visuṃ visuñca katvā kesuci potthakesu likhitaṃ."
  9242. 569242,120,1254,75,88,1,85,9,‘‘ Vedanā saññā saṅkhārā aniccato viditā’’ tiādinā liṅgavacanāni parivattetvā yojetabbāni.
  9243. 569243,120,1254,89,94,1,48,4,{Phusatī}ti vipassanāñāṇaphusanena phusati pharati.
  9244. 569244,120,1254,95,99,1,39,3,{Pariyogahatī}ti vipassanāñāṇena pavisati.
  9245. 569245,120,1254,100,102,1,22,2,Pariyogāhatītipi pāṭho.
  9246. 569246,120,1255,2,4,1,49,2,Khantiñāṇapariyogāhaṇañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9247. 569247,120,1256,2,4,1,30,2,43 . Padesavihārañāṇaniddesavaṇṇanā
  9248. 569248,120,1257,2,18,1,132,11,"94. Padesavihārañāṇaniddese yenākārena mātikāya uddiṭṭho padeso paccavekkhitabbo, taṃ dassento micchādiṭṭhipaccayāpi vedayitan tiādimāha. "
  9249. 569249,120,1257,19,30,1,131,10,Tattha {micchādiṭṭhipaccayā}ti diṭṭhisampayuttavedanāpi vaṭṭati diṭṭhiṃ upanissayaṃ katvā uppannā kusalākusalavedanāpi vipākavedanāpi.
  9250. 569250,120,1257,31,42,1,98,10,"Tattha micchādiṭṭhisampayuttā akusalāva hoti, diṭṭhiṃ pana upanissāya kusalāpi uppajjanti akusalāpi. "
  9251. 569251,120,1257,43,74,1,244,24,"Micchādiṭṭhikā hi diṭṭhiṃ upanissāya pakkhadivasesu yāgubhattādīni denti, andhakuṭṭhiādīnaṃ vattaṃ paṭṭhapenti, catumahāpathe sālaṃ karonti, pokkharaṇiṃ khaṇāpenti, pupphārāmaṃ phalārāmaṃ ropenti, nadīviduggesu setuṃ attharanti, visamaṃ samaṃ karonti. "
  9252. 569252,120,1257,75,81,1,33,5,Iti tesaṃ kusalā vedanā uppajjati.
  9253. 569253,120,1257,82,95,1,123,12,"Micchādiṭṭhiṃ pana nissāya sammādiṭṭhike akkosanti paribhāsanti vadhabandhādīni karonti, pāṇaṃ vadhitvā devatānaṃ upaharanti. "
  9254. 569254,120,1257,96,101,1,34,5,Iti nesaṃ akusalā vedanā uppajjati.
  9255. 569255,120,1257,102,106,1,40,4,Vipākavedanā pana bhavantaragatānaṃ hoti.
  9256. 569256,120,1257,107,154,1,678,43,"Sā pana micchādiṭṭhi sahajātāya vedanāya sahajātaaññamaññanissayasampayuttaatthiavigatapaccayehi paccayo hoti, samanantaraniruddhā micchādiṭṭhi paccuppannamicchādiṭṭhisampayuttāya vedanāya anantarasamanantarūpanissayaāsevananatthivigatapaccayehi paccayo hoti, micchādiṭṭhiṃ garuṃ katvā abhinandantassa lobhasahagatavedanāya ārammaṇaārammaṇādhipatiārammaṇūpanissayapaccayehi paccayo hoti, sabbākusalehi micchādiṭṭhiṃ ārammaṇamattaṃ karontassa sabbākusalavedanāya micchādiṭṭhiṃ paccavekkhantassa vipassantassa kusalābyākatavedanāya ārammaṇapaccayena paccayo hoti, micchādiṭṭhipaccayena uppajjamānānaṃ kusalākusalavedanānaṃ bhavantare vipākavedanānañca upanissayapaccayena paccayo hoti. "
  9257. 569257,120,1258,2,23,1,162,13,"{Micchādiṭṭhivūpasamapaccayā}ti micchādiṭṭhivūpasamo nāma sammādiṭṭhi, tasmā yaṃ sammādiṭṭhipaccayā vedayitaṃ vuttaṃ, tadeva‘‘ micchādiṭṭhivūpasamapaccayā’’ ti veditabbaṃ. "
  9258. 569258,120,1258,24,37,1,86,9,Keci pana‘‘ micchādiṭṭhivūpasamo nāma vipassanākkhaṇe sotāpattimaggakkhaṇe cā’’ ti vadanti.
  9259. 569259,120,1259,2,14,1,154,12,Sammādiṭṭhipaccayāpi vedayitan ti etthāpi sammādiṭṭhisampayuttavedanāpi vaṭṭati sammādiṭṭhiṃ upanissayaṃ katvā uppannā kusalākusalavedanāpi vipākavedanāpi.
  9260. 569260,120,1259,15,32,1,188,16,"Tattha sammādiṭṭhisampayuttā kusalāva hoti, sammādiṭṭhiṃ pana upanissāya buddhapūjā dīpamālāropanaṃ mahādhammassavanaṃ appatiṭṭhite disābhāge cetiyapatiṭṭhāpananti evamādīni puññāni karonti. "
  9261. 569261,120,1259,33,38,1,33,5,Iti nesaṃ kusalā vedanā uppajjati.
  9262. 569262,120,1259,39,50,1,96,9,"Sammādiṭṭhimeva nissāya micchādiṭṭhike akkosanti paribhāsanti, attānaṃ ukkaṃsanti, paraṃ vambhenti. "
  9263. 569263,120,1259,51,56,1,34,5,Iti nesaṃ akusalā vedanā uppajjati.
  9264. 569264,120,1259,57,61,1,44,4,Vipākavedanā pana bhavantaragatānaṃyeva hoti.
  9265. 569265,120,1259,62,97,1,435,31,"Sā pana sammādiṭṭhi sahajātāya samanantaraniruddhāya paccuppannāya vedanāya micchādiṭṭhiyā vuttapaccayeheva paccayo hoti, lokikasammādiṭṭhi paccavekkhaṇasampayuttāya vipassanāsampayuttāya nikantisampayuttāya ca vedanāya ārammaṇapaccayena paccayo hoti, micchādiṭṭhiyā vuttanayeneva upanissayapaccayena paccayo hoti, maggaphalasammādiṭṭhi paccavekkhaṇasampayuttāya vedanāya ārammaṇaārammaṇādhipatiārammaṇūpanissayapaccayavasena paccayo hoti. "
  9266. 569266,120,1260,2,24,1,174,15,"Sammādiṭṭhivūpasamapaccayāpi vedayitan ti sammādiṭṭhivūpasamo nāma micchādiṭṭhi, tasmā yaṃ micchādiṭṭhipaccayā vedayitaṃ vuttaṃ, tadeva‘‘ sammādiṭṭhivūpasamapaccayā’’ ti veditabbaṃ. "
  9267. 569267,120,1260,25,30,1,71,4,Micchāsaṅkappapaccayā {micchāsaṅkappavūpasamapaccayā}tiādīsupi eseva nayo.
  9268. 569268,120,1260,31,49,1,108,13,"Yassa yassa hi‘‘ vūpasamapaccayā’’ ti vuccati, tassa tassa paṭipakkhadhammapaccayāva taṃ taṃ vedayitaṃ adhippetaṃ. "
  9269. 569269,120,1260,50,56,1,60,6,Micchāñāṇādīsu pana micchāñāṇaṃ nāma pāpakiriyāsu upāyacintā.
  9270. 569270,120,1260,57,61,1,44,4,Atha vā micchāñāṇaṃ micchāpaccavekkhaṇañāṇaṃ.
  9271. 569271,120,1260,62,70,1,98,7,Sammāñāṇaṃ nāma vipassanāsammādiṭṭhiṃ lokuttarasammādiṭṭhiñca ṭhapetvā avasesakusalābyākataṃ ñāṇaṃ.
  9272. 569272,120,1260,71,74,1,33,3,Micchāvimutti nāma pāpādhimuttitā.
  9273. 569273,120,1260,75,82,1,75,7,Atha vā ayāthāvavimutti aniyyānikavimutti avimuttasseva sato vimuttisaññīti.
  9274. 569274,120,1260,83,88,1,51,5,Sammāvimutti nāma kalyāṇādhimuttitā phalavimutti ca.
  9275. 569275,120,1260,89,92,1,37,3,Sammādiṭṭhiādayo heṭṭhā vuttatthāyeva.
  9276. 569276,120,1261,2,12,1,109,8,"{Chandapaccayāpī}tiādīsu pana chando nāma lobho, chandapaccayā aṭṭhalobhasahagatacittasampayuttavedanā veditabbā. "
  9277. 569277,120,1261,13,15,1,43,2,Chandavūpasamapaccayā paṭhamajjhānavedanāva.
  9278. 569278,120,1261,16,18,1,34,2,Vitakkapaccayā paṭhamajjhānavedanā.
  9279. 569279,120,1261,19,21,1,41,2,Vitakkavūpasamapaccayā dutiyajjhānavedanā.
  9280. 569280,120,1261,22,28,1,61,6,Saññāpaccayā ṭhapetvā paṭhamajjhānaṃ sesā cha samāpattivedanā.
  9281. 569281,120,1261,29,31,1,49,2,Saññāvūpasamapaccayā nevasaññānāsaññāyatanavedanā.
  9282. 569282,120,1262,2,12,1,81,9,Chando ca avūpasanto {hotī}tiādīsu sace chandavitakkasaññā avūpasantā hontīti attho.
  9283. 569283,120,1262,13,24,1,87,9,"{Tappaccayā}ti so chandavitakkasaññānaṃ avūpasamo eva paccayo tappaccayo, tasmā tappaccayā. "
  9284. 569284,120,1262,25,29,1,54,4,Chandavitakkasaññāavūpasamapaccayā vedanā hotīti attho.
  9285. 569285,120,1262,30,33,1,47,3,Sā aṭṭhalobhasahagatacittasampayuttavedanā hoti.
  9286. 569286,120,1262,34,39,1,45,5,Sace chando vūpasanto vitakkasaññā avūpasantā.
  9287. 569287,120,1262,40,53,1,100,11,"{Tappaccayā}ti so chandassa vūpasamo vitakkasaññānaṃ avūpasamo eva paccayo tappaccayo, tasmā tappaccayā. "
  9288. 569288,120,1262,54,56,1,24,2,Sā paṭhamajjhānavedanāva.
  9289. 569289,120,1262,57,62,1,45,5,Sace chandavitakkā vūpasantā saññā avūpasantā.
  9290. 569290,120,1262,63,76,1,99,11,"{Tappaccayā}ti so chandavitakkānaṃ vūpasamo saññāya avūpasamo eva paccayo tappaccayo, tasmā tappaccayā. "
  9291. 569291,120,1262,77,79,1,23,2,Sā dutiyajjhānavedanāva.
  9292. 569292,120,1262,80,83,1,33,3,Sace chandavitakkasaññā vūpasantā.
  9293. 569293,120,1262,84,95,1,86,9,"{Tappaccayā}ti so chandavitakkasaññānaṃ vūpasamo eva paccayo tappaccayo, tasmā tappaccayā. "
  9294. 569294,120,1262,96,98,1,33,2,Sā nevasaññānāsaññāyatanavedanāva.
  9295. 569295,120,1262,99,116,1,109,13,"Keci pana‘‘ chando nāma appanaṃ pāpuṇissāmīti pubbabhāge dhammacchando, appanāppattassa so chando vūpasanto hoti. "
  9296. 569296,120,1262,117,125,1,71,7,"Paṭhamajjhāne vitakko hoti, dutiyajjhānappattassa vitakko vūpasanto hoti. "
  9297. 569297,120,1262,126,145,1,135,16,"Sattasu samāpattīsu saññā hoti, nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ca nirodhaṃ samāpannassa ca saññā vūpasantā hotī’’ ti evaṃ vaṇṇayanti. "
  9298. 569298,120,1262,146,151,1,37,5,Idha pana nirodhasamāpatti na yujjati.
  9299. 569299,120,1262,152,158,1,49,4,Appattassa {pattiyā}ti arahattaphalassa pattatthāya.
  9300. 569300,120,1262,159,164,1,29,5,Atthi āyavan ti atthi vīriyaṃ.
  9301. 569301,120,1262,165,167,1,16,2,Āyāvantipi pāṭho.
  9302. 569302,120,1262,168,181,1,107,11,Tasmimpi ṭhāne {anuppatte}ti tassa vīriyārambhassa vasena tasmiṃ arahattaphalassa kāraṇe ariyamagge anuppatte .
  9303. 569303,120,1262,182,188,1,60,6,Tappaccayāpi vedayitan ti arahattassa ṭhānapaccayā vedayitaṃ.
  9304. 569304,120,1262,189,193,1,56,4,Etena catumaggasahajātā nibbattitalokuttaravedanā gahitā.
  9305. 569305,120,1262,194,200,1,28,4,Keci pana‘‘ āyavanti paṭipatti.
  9306. 569306,120,1262,201,211,1,62,8,Tasmimpi ṭhāne anuppatteti tassā bhūmiyā pattiyā’’ ti vaṇṇayanti.
  9307. 569307,120,1263,2,4,1,39,2,Padesavihārañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9308. 569308,120,1264,2,3,1,0,1,44-49 .
  9309. 569309,120,1264,4,4,1,31,1,Vivaṭṭañāṇachakkaniddesavaṇṇanā
  9310. 569310,120,1265,2,16,1,113,9,95. Vivaṭṭañāṇachakkaniddese nekkhammādhipatattā {paññā}ti nekkhammaṃ adhikaṃ katvā nekkhammādhikabhāvena pavattā paññā.
  9311. 569311,120,1265,17,33,1,165,13,"Kāmacchandato saññāya {vivaṭṭatī}ti nekkhammādhipatikatapaññāsampayuttasaññāya hetubhūtāya, karaṇabhūtāya vā kāmacchandato vivaṭṭati parāvattati, parammukhī hotīti attho. "
  9312. 569312,120,1265,34,37,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9313. 569313,120,1266,2,13,1,73,8,96. Kāmacchando nānattan ti kāmacchando santavuttitāya abhāvato na ekasabhāvo.
  9314. 569314,120,1266,14,20,1,61,6,Nekkhammaṃ ekattan ti nekkhammaṃ santavuttibhāvato ekasabhāvo.
  9315. 569315,120,1266,21,28,1,78,6,Nekkhammekattaṃ {cetayato}ti kāmacchande ādīnavadassanena nekkhammaṃ pavattayato.
  9316. 569316,120,1266,29,38,1,94,8,Kāmacchandato cittaṃ {vivaṭṭatī}ti diṭṭhādīnavato kāmacchandato nekkhammakkhaṇe cittaṃ vivaṭṭati.
  9317. 569317,120,1266,39,42,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9318. 569318,120,1267,2,12,1,92,6,97. Kāmacchandaṃ {pajahanto}ti nekkhammapavattikkhaṇe kāmacchandaṃ vikkhambhanappahānena pajahanto.
  9319. 569319,120,1267,13,29,1,145,13,"Nekkhammavasena cittaṃ {adhiṭṭhātī}ti paṭiladdhassa nekkhammassa vasena taṃsampayuttacittaṃ adhitiṭṭhati adhikaṃ karonto tiṭṭhati, pavattetīti attho. "
  9320. 569320,120,1267,30,33,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9321. 569321,120,1268,2,18,1,110,12,98. Cakkhu suññaṃ attena {vā}ti bālajanaparikappitassa kārakavedakasaṅkhātassa attano abhāvā cakkhu attena ca suññaṃ.
  9322. 569322,120,1268,19,29,1,46,9,"Yañhi yattha na hoti, tena taṃ suññaṃ nāma hoti. "
  9323. 569323,120,1268,30,42,1,87,11,Attaniyena {vā}ti attano abhāveneva attano santakassapi abhāvā attano santakena ca suññaṃ.
  9324. 569324,120,1268,43,56,1,123,13,Lokassa attāti ca attaniyanti ca ubhayathā gāhasambhavato tadubhayagāhapaṭisedhanatthaṃ attābhāvo ca attaniyābhāvo ca vutto.
  9325. 569325,120,1268,57,68,1,80,10,Niccena {vā}ti bhaṅgaṃ atikkamitvā tiṭṭhantassa kassaci abhāvato niccena ca suññaṃ.
  9326. 569326,120,1268,69,79,1,72,9,Dhuvena {vā}ti pavattikkhaṇepi thirassa kassaci abhāvato dhuvena ca suññaṃ.
  9327. 569327,120,1268,80,92,1,76,9,Sassatena {vā}ti sabbakālepi vijjamānassa kassaci abhāvato sassatena ca suññaṃ.
  9328. 569328,120,1268,93,104,1,121,10,Avipariṇāmadhammena {vā}ti jarābhaṅgavasena dvidhā aparivattamānapakatikassa kassaci abhāvato avipariṇāmadhammena ca suññaṃ.
  9329. 569329,120,1268,105,117,1,100,12,Atha vā niccabhāvena ca dhuvabhāvena ca sassatabhāvena ca avipariṇāmadhammabhāvena ca suññanti attho.
  9330. 569330,120,1268,118,120,1,21,2,Samuccayattho vā-saddo.
  9331. 569331,120,1268,121,133,1,113,11,Yathābhūtaṃ jānato {passato}ti iccevaṃ anattānupassanāñāṇena yathāsabhāvena jānantassa cakkhunā viya ca passantassa.
  9332. 569332,120,1268,134,148,1,136,13,Cakkhābhinivesato ñāṇaṃ {vivaṭṭatī}ti cakkhu attāti vā attaniyanti vā pavattamānato diṭṭhābhinivesato tadaṅgappahānavasena ñāṇaṃ vivaṭṭati.
  9333. 569333,120,1268,149,152,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9334. 569334,120,1269,2,15,1,111,9,99. Nekkhammena kāmacchandaṃ {vosajjatī}ti nekkhammalābhī puggalo nekkhammena tappaṭipakkhaṃ kāmacchandaṃ pariccajati.
  9335. 569335,120,1269,16,24,1,73,7,Vosagge {paññā}ti kāmacchandassa vosaggabhūte nekkhamme taṃsampayuttā paññā.
  9336. 569336,120,1269,25,28,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9337. 569337,120,1269,29,34,1,36,5,Pīḷanaṭṭhā dayo heṭṭhā vuttatthā eva.
  9338. 569338,120,1269,35,55,1,199,17,"Parijānanto {vivaṭṭatī}ti puggalādhiṭṭhānā desanā, maggasamaṅgīpuggalo dukkhassa catubbidhaṃ atthaṃ kiccavasena parijānanto dubhato vuṭṭhānavasena vivaṭṭati, ñāṇavivaṭṭanepi ñāṇasamaṅgī vivaṭṭatīti vutto. "
  9339. 569339,120,1270,2,14,1,63,7,100. Tathaṭṭhe {paññā}ti etassa puggalasseva tathaṭṭhe vivaṭṭanā paññā.
  9340. 569340,120,1270,15,18,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  9341. 569341,120,1270,19,36,1,162,15,Idāni maggakkhaṇe eva kiccavasena ākāranānattato cha vivaṭṭañāṇāni dassetuṃ {saññāvivaṭṭo}tiādimātikaṃ ṭhapetvā taṃ atthato vibhajanto sañjānanto {vivaṭṭatī}tiādimāha.
  9342. 569342,120,1270,37,59,1,202,20,"Tattha sañjānanto vivaṭṭatīti {saññāvivaṭṭo}ti yasmā pubbabhāge nekkhammādiṃ adhipatito sañjānanto yogī pacchā nekkhammasampayuttañāṇena kāmacchandādito vivaṭṭati, tasmā taṃ ñāṇaṃ saññāvivaṭṭo nāmāti attho. "
  9343. 569343,120,1270,60,78,1,159,16,"Cetayanto vivaṭṭatīti {cetovivaṭṭo}ti yasmā yogī nekkhammekattādīni cetayanto sampayuttañāṇena kāmacchandādito vivaṭṭati, tasmā taṃ ñāṇaṃ cetovivaṭṭo nāmāti attho. "
  9344. 569344,120,1270,79,98,1,180,17,"Vijānanto vivaṭṭatīti {cittavivaṭṭo}ti yasmā yogī nekkhammādivasena cittādhiṭṭhānena vijānanto taṃsampayuttañāṇena kāmacchandādito vivaṭṭati, tasmā taṃ ñāṇaṃ cittavivaṭṭo nāmāti attho. "
  9345. 569345,120,1270,99,124,1,208,22,"Ñāṇaṃ karonto vivaṭṭatīti {ñāṇavivaṭṭo}ti yasmā yogī chabbidhaṃ ajjhattikāyatanaṃ anattānupassanāñāṇena suññato viditaṃ karonto teneva ñāṇena diṭṭhābhinivesato vivaṭṭati, tasmā taṃ ñāṇaṃ ñāṇavivaṭṭo nāmāti attho. "
  9346. 569346,120,1270,125,144,1,183,17,"Vosajjanto vivaṭṭatīti {vimokkhavivaṭṭo}ti yasmā yogī nekkhammādīhi kāmacchandādīni vosajjanto taṃsampayuttañāṇena kāmacchandādito vivaṭṭati, tasmā taṃ ñāṇaṃ vimokkhavivaṭṭo nāmāti attho. "
  9347. 569347,120,1270,145,162,1,144,15,"Tathaṭṭhe vivaṭṭatīti {saccavivaṭṭo}ti yasmā yogī catubbidhe tathaṭṭhe dubhato vuṭṭhānavasena vivaṭṭati, tasmā maggañāṇaṃ saccavivaṭṭo nāmāti attho. "
  9348. 569348,120,1270,163,171,1,83,8,Maggañāṇameva vā tathaṭṭhe dubhato vuṭṭhānabhāvena vivaṭṭatīti saccavivaṭṭoti attho.
  9349. 569349,120,1271,2,12,1,113,8,Yattha {saññāvivaṭṭo}tiādi saccavivaṭṭañāṇaniddese vuttattā saccavivaṭṭañāṇakkhaṇameva sandhāya vuttanti veditabbaṃ.
  9350. 569350,120,1271,13,17,1,35,4,Maggakkhaṇeyeva hi sabbāni yujjanti.
  9351. 569351,120,1271,18,19,1,6,1,Kathaṃ?
  9352. 569352,120,1271,20,27,1,63,7,Ñāṇavivaṭṭe ñāṇañhi vajjetvā sesesu ariyamaggo sarūpeneva āgato.
  9353. 569353,120,1271,28,36,1,109,8,Vipassanākiccassa pana maggeneva sijjhanato vipassanākiccasiddhivasena ñāṇavivaṭṭañāṇampi maggakkhaṇe yujjati.
  9354. 569354,120,1271,37,54,1,112,13,Maggañāṇeneva vā‘‘ cakkhu suññan’’ tiādi kiccavasena paṭividdhameva hotīti maggakkhaṇe taṃ ñāṇaṃ vattuṃ yujjatiyeva.
  9355. 569355,120,1271,55,65,1,71,7,"Atthayojanā panettha‘‘ yattha maggakkhaṇe saññāvivaṭṭo, tattha cetovivaṭṭo. "
  9356. 569356,120,1271,66,81,1,103,11,"Yattha maggakkhaṇe cetovivaṭṭo , tattha saññāvivaṭṭo’’ ti evamādinā nayena sabbasaṃsandanesu yojanā kātabbā. "
  9357. 569357,120,1271,82,91,1,120,9,Atha vā saññāvivaṭṭacetovivaṭṭacittavivaṭṭavimokkhavivaṭṭesu catunnaṃ ariyamaggānaṃ āgatattā saccavivaṭṭo āgatoyeva hoti.
  9358. 569358,120,1271,92,98,1,55,6,Ñāṇavivaṭṭo ca saccavivaṭṭeneva kiccavasena siddho hoti.
  9359. 569359,120,1271,99,126,1,212,19,"Saññācetocittavimokkhavivaṭṭesveva ca peyyāle vitthāriyamāne‘‘ anattānupassanādhipatattā paññā abhinivesato saññāya vivaṭṭatīti adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇan’’ ti ca,‘‘ abhiniveso nānattaṃ, anattānupassanā ekattaṃ. "
  9360. 569360,120,1271,127,177,1,346,37,"Anattānupassanekattaṃ cetayato abhinivesato cittaṃ vivaṭṭatīti nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇan’’ ti ca,‘‘ abhinivesaṃ pajahanto anattānupassanāvasena cittaṃ adhiṭṭhātīti adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇan’’ ti ca,‘‘ anattānupassanāya abhinivesaṃ vosajjatīti vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇan’’ ti ca pāṭhasambhavato ñāṇavivaṭṭe ñāṇampi tesu āgatameva hoti. "
  9361. 569361,120,1271,178,207,1,214,24,"Ñāṇavivaṭṭe ca anattānupassanāya vuṭṭhāya ariyamaggaṃ paṭiladdhassa kiccavasena‘‘ cakkhu suññaṃ attena vā attaniyena vā’’ tiādiyujjanato saccavivaṭṭo labbhati, tasmā ekekasmiṃ vivaṭṭe sesā pañca pañca vivaṭṭā labbhanti. "
  9362. 569362,120,1271,208,223,1,94,10,"Tasmā evaṃ‘‘ yattha saññāvivaṭṭo, tattha cetovivaṭṭo’’ tiādikāni saṃsandanāni vuttānīti veditabbaṃ. "
  9363. 569363,120,1272,2,4,1,40,2,Vivaṭṭañāṇachakkaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9364. 569364,120,1273,2,4,1,28,2,50 . Iddhividhañāṇaniddesavaṇṇanā
  9365. 569365,120,1274,2,13,1,60,6,101. Iddhividhañāṇaniddesaṃ idha {bhikkhū}ti imasmiṃ sāsane bhikkhu.
  9366. 569366,120,1274,14,30,1,181,14,"Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatan ti ettha chandahetuko samādhi, chandādhiko vā samādhi chandasamādhi, kattukamyatāchandaṃ adhipatiṃ karitvā paṭiladdhasamādhissetaṃ adhivacanaṃ. "
  9367. 569367,120,1274,31,38,1,95,6,"Padhānabhūtā saṅkhārā padhānasaṅkhārā, catukiccasādhakassa sammappadhānavīriyassetaṃ adhivacanaṃ. "
  9368. 569368,120,1274,39,43,1,40,3,Catukiccasādhanavasena bahuvacanaṃ kataṃ.
  9369. 569369,120,1274,44,51,1,62,7,Samannāgatan ti chandasamādhinā ca padhānasaṅkhārehi ca upetaṃ.
  9370. 569370,120,1274,52,78,1,279,24,"Iddhipādan ti nipphattipariyāyena vā ijjhanaṭṭhena, ijjhanti etāya sattā iddhā vuddhā ukkaṃsagatā hontīti iminā vā pariyāyena iddhīti saṅkhaṃ gatānaṃ upacārajjhānādikusalacittasampayuttānaṃ chandasamādhipadhānasaṅkhārānaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena pādabhūtaṃ sesacittacetasikarāsinti attho. "
  9371. 569371,120,1274,79,99,1,107,9,Vuttañhi iddhipādavibhaṅge suttantabhājanīye‘‘ iddhipādoti tathābhūtassa vedanākkhandho… pe… viññāṇakkhandho’’ ti( vibha.434).
  9372. 569372,120,1274,100,122,1,93,11,Abhidhammabhājanīye ca‘‘ iddhipādoti tathābhūtassa phasso vedanā… pe… paggāho avikkhepo’’ ti( vibha.447) vuttaṃ.
  9373. 569373,120,1274,123,131,1,37,4,Tasmā‘‘ sesacittacetasikarāsin’’ ti ettha?
  9374. 569374,120,1274,132,142,1,98,10,Chandasamādhipadhānasaṅkhāresu ekekaṃ iddhiṃ katvā dvīhi dvīhi saha sesavacanaṃ katanti veditabbaṃ.
  9375. 569375,120,1274,143,152,1,65,9,Evañhi cattāro khandhā sabbe ca phassādayo dhammā saṅgahitā honti.
  9376. 569376,120,1274,153,158,1,37,5,Iminā nayena sesesupi attho veditabbo.
  9377. 569377,120,1274,159,177,1,166,17,"Yatheva hi chandaṃ adhipatiṃ karitvā paṭiladdhasamādhi chandasamādhīti vutto, evaṃ vīriyaṃ cittaṃ vīmaṃsaṃ adhipatiṃ karitvā paṭiladdhasamādhi vīmaṃsāsamādhīti vuccati. "
  9378. 569378,120,1274,178,198,1,165,18,"Evamekekasmiṃ iddhipāde chandādayo vīriyādayo cittādayo vīmaṃsādayoti tayo tayo dhammā iddhīpi honti iddhipādāpi, sesā pana sampayuttakā cattāro khandhā iddhipādāyeva . "
  9379. 569379,120,1274,199,230,1,212,28,"Yasmā vā ime tayo tayo dhammā sampayuttakehi catūhi khandhehi saddhiṃyeva ijjhanti, na vinā tehi, tasmā tena pariyāyena sabbe cattāropi khandhā ijjhanaṭṭhena iddhi nāma honti, patiṭṭhaṭṭhena pādā nāmātipi veditabbaṃ. "
  9380. 569380,120,1275,2,11,1,96,9,Vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatan ti ettha pana vīriyanti ca padhānasaṅkhāroti ca ekoyeva.
  9381. 569381,120,1275,12,16,1,24,4,Kasmā dvidhā vuttanti ce?
  9382. 569382,120,1275,17,27,1,139,9,"Vīriyassa adhipatibhāvadassanavasenettha paṭhamaṃ vīriyaggahaṇaṃ kataṃ, tasseva catukiccasādhakattadassanatthaṃ padhānasaṅkhāravacanaṃ kataṃ. "
  9383. 569383,120,1275,28,37,1,59,9,Evaṃ dvidhā vuttattā eva cetthāpi tayo tayo dhammāti vuttaṃ.
  9384. 569384,120,1275,38,71,1,150,21,"Keci pana‘‘ vibhaṅge‘ iddhīti yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā’ ti( vibha.434) vuttattā iddhi nāma anipphannā, iddhipādo nipphanno’’ ti vadanti. "
  9385. 569385,120,1275,72,80,1,77,8,Idha pana iddhipi iddhipādopi nipphanno lakkhaṇabbhāhatoti sanniṭṭhānaṃ kataṃ.
  9386. 569386,120,1275,81,88,1,65,7,Iddhi samiddhītiādīhi ijjhanākārena dhammā eva vuttāti veditabbaṃ.
  9387. 569387,120,1276,2,5,1,17,2,{Bhāvetī}ti āsevati.
  9388. 569388,120,1276,6,18,1,57,6,Suttantabhājanīye( vibha.431 ādayo) viya idhāpi iddhipādabhāvanā lokiyā eva.
  9389. 569389,120,1276,19,55,1,518,34,Tasmā iddhividhaṃ tāva sampādetukāmo lokiyaṃ iddhipādaṃ bhāvento pathavīkasiṇādīsu aṭṭhasu kasiṇesu adhikatavasippattaaṭṭhasamāpattiko kasiṇānulomato kasiṇapaṭilomato kasiṇānulomapaṭilomato jhānānulomato jhānapaṭilomato jhānānulomapaṭilomato jhānukkantikato kasiṇukkantikato jhānakasiṇukkantikato aṅgasaṅkantikato ārammaṇasaṅkantikato aṅgārammaṇasaṅkantikato aṅgavavatthānato ārammaṇavavatthānatoti imehi cuddasahi ākārehi cittaṃ paridametvā chandasīsavīriyasīsacittasīsavīmaṃsāsīsavasena punappunaṃ jhānaṃ samāpajjati.
  9390. 569390,120,1276,56,59,1,38,3,Aṅgārammaṇavavatthānampi keci icchanti.
  9391. 569391,120,1276,60,97,1,269,27,"Pubbahetusampannena pana kasiṇesu catukkajjhānamatte ciṇṇavasināpi kātuṃ vaṭṭatīti taṃ taṃ iddhipādaṃ samādhiṃ bhāvento‘‘ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāyā’’ tiādikaṃ( vibha.432) catuppakāraṃ vīriyaṃ adhiṭṭhāti, tassa ca hānivuddhiyo ñatvā vīriyasamataṃ adhiṭṭhāti. "
  9392. 569392,120,1276,98,106,1,68,8,So evaṃ catūsu iddhipādesu cittaṃ paribhāvetvā iddhividhaṃ sampādeti.
  9393. 569393,120,1277,2,13,1,72,8,So imesu catūsu {iddhipādesū}tiādīsu {so}ti so bhāvitacaturiddhipādo bhikkhu.
  9394. 569394,120,1277,14,33,1,169,17,"Catūsu iddhipādesu cittaṃ {paribhāvetī}ti punappunaṃ chandādīsu ekekaṃ adhipatiṃ katvā jhānasamāpajjanavasena tesu cittaṃ paribhāveti nāma, chandādivāsanaṃ gāhāpetīti attho. "
  9395. 569395,120,1277,34,38,1,32,3,{Paridametī}ti nibbisevanaṃ karoti.
  9396. 569396,120,1277,39,42,1,33,3,Purimaṃ pacchimassa kāraṇavacanaṃ.
  9397. 569397,120,1277,43,47,1,40,4,Paribhāvitañhi cittaṃ paridamitaṃ hotīti.
  9398. 569398,120,1277,48,56,1,53,7,Muduṃ {karotī}ti tathā dantaṃ cittaṃ vasippattaṃ karoti.
  9399. 569399,120,1277,57,67,1,40,6,Vase vattamānañhi cittaṃ‘‘ mudū’’ ti vuccati.
  9400. 569400,120,1277,68,73,1,45,5,Kammaniyan ti kammakkhamaṃ kammayoggaṃ karoti.
  9401. 569401,120,1277,74,85,1,85,10,"Mudu hi cittaṃ kammaniyaṃ hoti sudhantamiva suvaṇṇaṃ, idha pana iddhividhakammakkhamaṃ. "
  9402. 569402,120,1277,86,91,1,32,4,{So}ti so paribhāvitacitto bhikkhu.
  9403. 569403,120,1277,92,103,1,112,10,Kāyampi citte {samodahatī}tiādi iddhikaraṇakāle yathāsukhaṃ cittacārassa ijjhanatthaṃ yogavidhānaṃ dassetuṃ vuttaṃ.
  9404. 569404,120,1277,104,120,1,136,14,"Tattha kāyampi citte {samodahatī}ti attano karajakāyampi pādakajjhānacitte samodahati paveseti āropeti, kāyaṃ cittānugatikaṃ karotīti attho. "
  9405. 569405,120,1277,121,128,1,57,7,Evaṃ karaṇaṃ adissamānena kāyena gamanassa upakārāya hoti.
  9406. 569406,120,1277,129,144,1,120,12,"Cittampi kāye {samodahatī}ti pādakajjhānacittaṃ attano karajakāye samodahati āropeti , cittampi kāyānugatikaṃ karotīti attho. "
  9407. 569407,120,1277,145,152,1,56,7,Evaṃ karaṇaṃ dissamānena kāyena gamanassa upakārāya hoti.
  9408. 569408,120,1277,153,158,1,41,4,"Samādahatītipi pāṭho, patiṭṭhāpetīti attho. "
  9409. 569409,120,1277,159,175,1,138,14,"Kāyavasena cittaṃ {pariṇāmetī}ti pādakajjhānacittaṃ gahetvā karajakāye āropeti kāyānugatikaṃ karoti, idaṃ cittaṃ kāye samodahanassa vevacanaṃ. "
  9410. 569410,120,1277,176,193,1,139,14,"Cittavasena kāyaṃ {pariṇāmetī}ti karajakāyaṃ gahetvā pādakajjhānacitte āropeti, cittānugatikaṃ karoti, idaṃ kāyaṃ citte samodahanassa vevacanaṃ. "
  9411. 569411,120,1277,194,204,1,36,5,{Adhiṭṭhātī}ti‘‘ evaṃ hotū’’ ti adhiṭṭhāti.
  9412. 569412,120,1277,205,214,1,97,8,"Samodahanassa atthavivaraṇatthaṃ pariṇāmo vutto, pariṇāmassa atthavivaraṇatthaṃ adhiṭṭhānaṃ vuttaṃ. "
  9413. 569413,120,1277,215,237,1,177,18,"Yasmā samodahatīti mūlapadaṃ, pariṇāmeti adhiṭṭhātīti tassa atthaniddesapadāni , tasmā tesaṃ dvinnaṃyeva padānaṃ vasena pariṇāmetvāti adhiṭṭhahitvāti vuttaṃ, na vuttaṃ samodahitvāti. "
  9414. 569414,120,1278,2,17,1,162,13,Sukhasaññañca lahusaññañca kāye okkamitvā {viharatī}ti catutthajjhānena sahajātasukhasaññañca lahusaññañca samāpajjanavasena karajakāye okkamitvā pavesetvā viharati.
  9415. 569415,120,1278,18,27,1,74,9,Tāya saññāya okkantakāyassa panassa karajakāyopi tūlapicu viya lahuko hoti.
  9416. 569416,120,1278,28,33,1,31,4,{So}ti so katayogavidhāno bhikkhu.
  9417. 569417,120,1278,34,47,1,114,10,"Tathābhāvitena {cittenā}ti itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ, hetuatthe vā, tathābhāvitena cittena hetubhūtenāti attho. "
  9418. 569418,120,1278,48,52,1,56,3,{Parisuddhenā}ti upekkhāsatipārisuddhibhāvato parisuddhena.
  9419. 569419,120,1278,53,58,1,51,4,"Parisuddhattāyeva pariyodātena, pabhassarenāti attho. "
  9420. 569420,120,1278,59,66,1,59,5,"{Iddhividhañāṇāyā}ti iddhikoṭṭhāse, iddhivikappe vā ñāṇatthāya. "
  9421. 569421,120,1278,67,85,1,192,16,"Cittaṃ {abhinīharatī}ti so bhikkhu vuttappakāravasena tasmiṃ citte abhiññāpādake jāte iddhividhañāṇādhigamatthāya parikammacittaṃ abhinīharati, kasiṇārammaṇato apanetvā iddhividhābhimukhaṃ peseti. "
  9422. 569422,120,1278,86,91,1,60,4,{Abhininnāmetī}ti adhigantabbaiddhipoṇaṃ iddhipabbhāraṃ karoti.
  9423. 569423,120,1278,92,98,1,39,5,{So}ti so evaṃ katacittābhinīhāro bhikkhu.
  9424. 569424,120,1278,99,103,1,42,4,Anekavihitan ti anekavidhaṃ nānappakārakaṃ.
  9425. 569425,120,1278,104,110,1,46,5,"Iddhividhan ti iddhikoṭṭhāsaṃ, iddhivikappaṃ vā. "
  9426. 569426,120,1278,111,119,1,68,6,"{Paccanubhotī}ti paccanubhavati, phasseti sacchikaroti pāpuṇātīti attho. "
  9427. 569427,120,1279,2,11,1,56,5,102. Idānissa anekavihitabhāvaṃ dassento ekopi {hutvā}tiādimāha.
  9428. 569428,120,1279,12,21,1,61,8,Tattha ekopi {hutvā}ti iddhikaraṇato pubbe pakatiyā ekopi hutvā.
  9429. 569429,120,1279,22,42,1,124,16,"Bahudhā {hotī}ti bahunnaṃ santike caṅkamitukāmo vā, sajjhāyaṃ vā kattukāmo, pañhaṃ vā pucchitukāmo hutvā satampi sahassampi hoti. "
  9430. 569430,120,1279,43,46,1,23,3,Kathaṃ panāyamevaṃ hoti?
  9431. 569431,120,1279,47,74,1,204,22,"Iddhiyā bhūmipādapadamūlabhūte dhamme sampādetvā abhiññāpādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya sace sataṃ icchati,‘‘ sataṃ homi sataṃ homī’’ ti parikammaṃ katvā puna pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya adhiṭṭhāti. "
  9432. 569432,120,1279,75,79,1,35,4,Adhiṭṭhānacittena saheva sataṃ hoti.
  9433. 569433,120,1279,80,83,1,24,3,Sahassādīsupi eseva nayo.
  9434. 569434,120,1279,84,96,1,89,11,"Sace evaṃ na ijjhati, puna parikammaṃ katvā dutiyampi samāpajjitvā vuṭṭhāya adhiṭṭhātabbaṃ. "
  9435. 569435,120,1279,97,108,1,71,7,Saṃyuttaṭṭhakathāyañhi‘‘ ekavāraṃ dvevāraṃ samāpajjituṃ vaṭṭatī’’ ti vuttaṃ.
  9436. 569436,120,1279,109,118,1,95,8,"Tattha pādakajjhānacittaṃ nimittārammaṇaṃ, parikammacittāni satārammaṇāni vā sahassārammaṇāni vā. "
  9437. 569437,120,1279,119,126,1,43,6,"Tāni ca kho vaṇṇavaseneva, no paṇṇattivasena. "
  9438. 569438,120,1279,127,141,1,151,12,"Adhiṭṭhānacittampi tatheva satārammaṇaṃ vā sahassārammaṇaṃ vā, taṃ paṭhamappanācittamiva gotrabhuanantaraṃ ekameva uppajjati rūpāvacaracatutthajjhānikaṃ . "
  9439. 569439,120,1279,142,154,1,75,11,"Tattha ye te bahū nimmitā, te aniyametvā nimmitattā iddhimatā sadisāva honti. "
  9440. 569440,120,1279,155,166,1,85,10,"Ṭhānanisajjādīsu vā bhāsitatuṇhībhāvādīsu vā yaṃ yaṃ iddhimā karoti, taṃtadeva karonti. "
  9441. 569441,120,1279,167,215,1,444,39,"Sace pana nānāvaṇṇe kātukāmo hoti, keci paṭhamavaye keci majjhimavaye keci pacchimavaye, tathā dīghakese upaḍḍhamuṇḍamuṇḍe missakakese upaḍḍharattacīvare paṇḍukacīvare padabhāṇadhammakathāsarabhaññapañhapucchanapañhavissajjanarajanapacanacīvarasibbanadhovanādīni karonte, aparepi vā nānappakārake kātukāmo hoti, tena pādakajjhānato vuṭṭhāya‘‘ ettakā bhikkhū paṭhamavayā hontū’’ tiādinā nayena parikammaṃ katvā puna samāpajjitvā vuṭṭhāya adhiṭṭhātabbaṃ. "
  9442. 569442,120,1279,216,220,1,52,4,Adhiṭṭhānacittena saddhiṃ icchitappakārāyeva hontīti.
  9443. 569443,120,1279,221,232,1,42,7,Esa nayo‘‘ bahudhāpi hutvā eko hotī’’ tiādīsu.
  9444. 569444,120,1279,233,318,1,441,59,"Ayaṃ pana viseso– iminā hi bhikkhunā evaṃ bahubhāvaṃ nimminitvā puna‘‘ ekova hutvā caṅkamissāmi, sajjhāyaṃ karissāmi, pañhaṃ pucchissāmī’’ ti cintetvā vā‘‘ ayaṃ vihāro appabhikkhuko, sace keci āgamissanti, kuto ime ettakā ekasadisā bhikkhū addhā therassa esānubhāvoti maṃ jānissantī’’ ti appicchatāya vā antarāva‘‘ eko homī’’ ti icchantena pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya‘‘ eko homī’’ ti parikammaṃ katvā puna samāpajjitvā vuṭṭhāya‘‘ eko homī’’ ti adhiṭṭhātabbaṃ . "
  9445. 569445,120,1279,319,323,1,38,4,Adhiṭṭhānacittena saddhiṃyeva eko hoti.
  9446. 569446,120,1279,324,331,1,63,7,Evaṃ akaronto pana yathāparicchinnakālavasena sayameva eko hoti.
  9447. 569447,120,1280,2,7,1,40,5,Āvibhāvan ti pākaṭabhāvaṃ karotīti attho.
  9448. 569448,120,1280,8,13,1,46,5,Tirobhāvan ti paṭicchannabhāvaṃ karotīti attho.
  9449. 569449,120,1280,14,22,1,70,7,"Āvibhāvaṃ paccanubhoti, tirobhāvaṃ paccanubhotīti purimena vā sambandho. "
  9450. 569450,120,1280,23,41,1,123,16,"Tatrāyaṃ iddhimā āvibhāvaṃ kattukāmo andhakāraṃ vā ālokaṃ karoti, paṭicchannaṃ vā vivaṭaṃ karoti, anāpāthaṃ vā āpāthaṃ karoti. "
  9451. 569451,120,1280,42,43,1,6,1,Kathaṃ?
  9452. 569452,120,1280,44,97,1,270,38,"Ayañhi yathā paṭicchannopi dūre ṭhitopi vā dissati, evaṃ attānaṃ vā paraṃ vā kattukāmo pādakajjhānato vuṭṭhāya‘‘ idaṃ andhakāraṃ ālokajātaṃ hotū’’ ti vā,‘‘ idaṃ paṭicchannaṃ vivaṭaṃ hotū’’ ti vā,‘‘ idaṃ anāpāthaṃ āpāthaṃ hotū’’ ti vā āvajjitvā parikammaṃ katvā vuttanayeneva adhiṭṭhāti. "
  9453. 569453,120,1280,98,103,1,39,4,Saha adhiṭṭhānā yathādhiṭṭhitameva hoti.
  9454. 569454,120,1280,104,112,1,54,7,"Pare dūre ṭhitāpi passanti, sayampi passitukāmo passati. "
  9455. 569455,120,1280,113,129,1,112,14,"Tirobhāvaṃ kattukāmo pana ālokaṃ vā andhakāraṃ karoti, appaṭicchannaṃ vā paṭicchannaṃ, āpāthaṃ vā anāpāthaṃ karoti. "
  9456. 569456,120,1280,130,131,1,6,1,Kathaṃ?
  9457. 569457,120,1280,132,186,1,287,39,"Ayañhi yathā appaṭicchannopi samīpe ṭhitopi vā na dissati, evaṃ attānaṃ vā paraṃ vā kattukāmo pādakajjhānā vuṭṭhahitvā‘‘ idaṃ ālokaṭṭhānaṃ andhakāraṃ hotū’’ ti vā,‘‘ idaṃ appaṭicchannaṃ paṭicchannaṃ hotū’’ ti vā,‘‘ idaṃ āpāthaṃ anāpāthaṃ hotū’’ ti vā āvajjitvā parikammaṃ katvā vuttanayeneva adhiṭṭhāti. "
  9458. 569458,120,1280,187,191,1,39,4,Saha adhiṭṭhānā yathādhiṭṭhitameva hoti.
  9459. 569459,120,1280,192,202,1,63,9,"Pare samīpe ṭhitāpi na passanti, sayampi apassitukāmo na passati. "
  9460. 569460,120,1280,203,212,1,80,8,"Apica sabbampi pākaṭapāṭihāriyaṃ āvibhāvo nāma, apākaṭapāṭihāriyaṃ tirobhāvo nāma. "
  9461. 569461,120,1280,213,218,1,51,5,Tattha pākaṭapāṭihāriye iddhipi paññāyati iddhimāpi.
  9462. 569462,120,1280,219,222,1,33,3,Taṃ yamakapāṭihāriyena dīpetabbaṃ.
  9463. 569463,120,1280,223,230,1,48,5,"Apākaṭapāṭihāriye iddhiyeva paññāyati, na iddhimā. "
  9464. 569464,120,1280,231,256,1,59,6,Taṃ mahakasuttena( saṃ. ni.4.346) ca brahmanimantanikasuttena( ma. ni.1.501 ādayo) ca dīpetabbaṃ.
  9465. 569465,120,1281,2,10,1,58,7,"Tirokuṭṭan ti parakuṭṭaṃ, kuṭṭassa parabhāganti vuttaṃ hoti. "
  9466. 569466,120,1281,11,14,1,32,3,Esa nayo tiropākāratiropabbatesu.
  9467. 569467,120,1281,15,19,1,21,3,{Kuṭṭo}ti ca gehabhitti.
  9468. 569468,120,1281,20,24,1,45,3,{Pākāro}ti gehavihāragāmādīnaṃ parikkhepapākāro.
  9469. 569469,120,1281,25,31,1,42,5,{Pabbato}ti paṃsupabbato vā pāsāṇapabbato vā.
  9470. 569470,120,1281,32,35,1,23,2,{Asajjamāno}ti alaggamāno.
  9471. 569471,120,1281,36,42,1,29,4,Seyyathāpi {ākāse}ti ākāse viya.
  9472. 569472,120,1281,43,68,1,156,20,"Evaṃ gantukāmena pana ākāsakasiṇaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya kuṭṭaṃ vā pākāraṃ vā pabbataṃ vā āvajjitvā kataparikammena‘‘ ākāso hotū’’ ti adhiṭṭhātabbo, ākāsova hoti. "
  9473. 569473,120,1281,69,81,1,90,10,"Adho otaritukāmassa, uddhaṃ vā ārohitukāmassa susiro hoti, vinivijjhitvā gantukāmassa chiddo. "
  9474. 569474,120,1281,82,86,1,29,4,So tattha asajjamāno gacchati.
  9475. 569475,120,1281,87,103,1,124,15,"Sace panassa bhikkhuno adhiṭṭhahitvā gacchantassa antarā pabbato vā rukkho vā uṭṭheti, kiṃ puna samāpajjitvā adhiṭṭhātabbanti? "
  9476. 569476,120,1281,104,106,1,11,2,Doso natthi.
  9477. 569477,120,1281,107,114,1,79,7,Puna samāpajjitvā adhiṭṭhānañhi upajjhāyassa santike nissayaggahaṇasadisaṃ hoti.
  9478. 569478,120,1281,115,128,1,63,9,Iminā pana bhikkhunā‘‘ ākāso hotū’’ ti adhiṭṭhitattā ākāso hotiyeva.
  9479. 569479,120,1281,129,140,1,98,11,Purimādhiṭṭhānabaleneva cassa antarā añño pabbato vā rukkho vā utumayo uṭṭhahissatīti aṭṭhānametaṃ.
  9480. 569480,120,1281,141,150,1,60,8,Aññena iddhimatā nimmite pana paṭhamaṃ nimmānaṃ balavaṃ hoti.
  9481. 569481,120,1281,151,158,1,41,7,Itarena tassa uddhaṃ vā adho vā gantabbaṃ.
  9482. 569482,120,1282,2,17,1,118,13,"Pathaviyāpi ummujjanimujjan ti ettha ummujjan ti uṭṭhānaṃ, nimujjan ti saṃsīdanaṃ, ummujjañca nimujjañca ummujjanimujjaṃ. "
  9483. 569483,120,1282,18,39,1,150,17,Evaṃ kattukāmena pana āpokasiṇaṃ samāpajjitvā uṭṭhāya‘‘ ettake ṭhāne pathavī udakaṃ hotū’’ ti paricchinditvā parikammaṃ katvā vuttanayeneva adhiṭṭhātabbaṃ.
  9484. 569484,120,1282,40,47,1,61,7,Saha adhiṭṭhānā yathāparicchinne ṭhāne pathavī udakameva hoti.
  9485. 569485,120,1282,48,54,1,49,6,So tattha ummujjanimujjaṃ karoti seyyathāpi udake.
  9486. 569486,120,1282,55,67,1,103,10,"Na kevalañca ummujjanimujjameva, nhānapānamukhadhovanabhaṇḍakadhovanādīsu yaṃ yaṃ icchati, taṃ taṃ karoti. "
  9487. 569487,120,1282,68,94,1,177,20,"Na kevalañca udakameva karoti, sappitelamadhuphāṇitādīsupi yaṃ yaṃ icchati, taṃ taṃ‘‘ idañcidañca ettakaṃ hotū’’ ti āvajjitvā parikammaṃ katvā adhiṭṭhahantassa yathādhiṭṭhitameva hoti. "
  9488. 569488,120,1282,95,107,1,94,10,"Uddharitvā bhājanagataṃ karontassa sappi sappiyeva hoti, telādīni telādīniyeva, udakaṃ udakameva. "
  9489. 569489,120,1282,108,117,1,53,8,"So tattha temitukāmova temeti, na temitukāmo na temeti. "
  9490. 569490,120,1282,118,127,1,57,8,"Tasseva ca sā pathavī udakaṃ hoti, sesajanassa pathavīyeva. "
  9491. 569491,120,1282,128,138,1,83,8,"Tattha manussā pattikāpi gacchanti, yānādīhipi gacchanti, kasikammādīnipi karontiyeva. "
  9492. 569492,120,1282,139,152,1,52,8,"Sace panāyaṃ‘‘ tesampi udakaṃ hotū’’ ti icchati, hotiyeva. "
  9493. 569493,120,1282,153,168,1,127,13,"Paricchinnakālaṃ pana atikkamitvā yaṃ pakatiyā ghaṭataḷākādīsu udakaṃ, taṃ ṭhapetvā avasesaṃ paricchinnaṭṭhānaṃ pathavīyeva hoti. "
  9494. 569494,120,1283,2,18,1,116,13,"Udakepi abhijjamāne {gacchatī}ti ettha yaṃ udakaṃ akkamitvā saṃsīdati, taṃ bhijjamānanti vuccati, viparītaṃ abhijjamānaṃ. "
  9495. 569495,120,1283,19,41,1,155,17,Evaṃ gantukāmena pana pathavīkasiṇaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya‘‘ ettake ṭhāne udakaṃ pathavī hotū’’ ti paricchinditvā parikammaṃ katvā vuttanayeneva adhiṭṭhātabbaṃ.
  9496. 569496,120,1283,42,48,1,62,6,Saha adhiṭṭhānā yathāparicchinnaṭṭhāne udakaṃ pathavīyeva hoti.
  9497. 569497,120,1283,49,54,1,40,5,So tattha gacchati seyyathāpi pathaviyaṃ.
  9498. 569498,120,1283,55,67,1,65,10,"Na kevalañca gacchati, yaṃ yaṃ iriyāpathaṃ icchati, taṃ taṃ kappeti. "
  9499. 569499,120,1283,68,86,1,145,15,"Na kevalañca pathavimeva karoti, maṇisuvaṇṇapabbatarukkhādīsupi yaṃ yaṃ icchati, taṃ taṃ vuttanayeneva āvajjitvā adhiṭṭhāti, yathādhiṭṭhitameva hoti. "
  9500. 569500,120,1283,87,97,1,56,8,"Tasseva ca taṃ udakaṃ pathavī hoti, sesajanassa udakameva . "
  9501. 569501,120,1283,98,104,1,54,6,Macchakacchapā ca udakakākādayo ca yathāruci vicaranti.
  9502. 569502,120,1283,105,115,1,71,9,"Sace panāyaṃ aññesampi manussānaṃ taṃ pathaviṃ kātuṃ icchati, karotiyeva. "
  9503. 569503,120,1283,116,120,1,49,4,Yathāparicchinnakālātikkamena pana udakameva hoti.
  9504. 569504,120,1284,2,10,1,73,7,Ākāsepi pallaṅkena {kamatī}ti antalikkhe samantato ūrubaddhāsanena gacchati.
  9505. 569505,120,1284,11,22,1,71,9,"Pakkhī {sakuṇo}ti pakkhehi yutto sakuṇo, na aparipuṇṇapakkho lūnapakkho vā. "
  9506. 569506,120,1284,23,29,1,33,6,Tādiso hi ākāse gantuṃ na sakkoti.
  9507. 569507,120,1284,30,47,1,175,16,"Evamākāse gantukāmena pana pathavīkasiṇaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya sace nisinno gantumicchati, pallaṅkappamāṇaṃ ṭhānaṃ paricchinditvā parikammaṃ katvā vuttanayeneva adhiṭṭhātabbaṃ. "
  9508. 569508,120,1284,48,74,1,169,19,"Sace nipanno gantukāmo hoti, mañcappamāṇaṃ, sace padasā gantukāmo hoti, maggappamāṇanti evaṃ yathānurūpaṃ ṭhānaṃ paricchinditvā vuttanayeneva‘‘ pathavī hotū’’ ti adhiṭṭhātabbaṃ. "
  9509. 569509,120,1284,75,79,1,32,4,Saha adhiṭṭhānā pathavīyeva hoti.
  9510. 569510,120,1284,80,86,1,63,6,Ākāse gantukāmena ca bhikkhunā dibbacakkhulābhināpi bhavitabbaṃ.
  9511. 569511,120,1284,87,88,1,5,1,Kasmā?
  9512. 569512,120,1284,89,103,1,108,12,"Yasmā antarā utusamuṭṭhānā vā pabbatarukkhādayo honti, nāgasupaṇṇādayo vā usūyantā māpenti, tesaṃ dassanatthaṃ. "
  9513. 569513,120,1284,104,109,1,28,5,Te pana disvā kiṃ kātabbanti?
  9514. 569514,120,1284,110,123,1,81,9,Pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya‘‘ ākāso hotū’’ ti parikammaṃ katvā adhiṭṭhātabbaṃ.
  9515. 569515,120,1284,124,130,1,63,6,Apica okāse orohaṇatthampi iminā dibbacakkhulābhinā bhavitabbaṃ.
  9516. 569516,120,1284,131,151,1,142,18,"Ayañhi sace anokāse nhānatitthe vā gāmadvāre vā orohati, mahājanassa pākaṭo hoti, tasmā dibbacakkhunā passitvā anokāsaṃ vajjetvā okāse otaratīti. "
  9517. 569517,120,1285,2,29,1,266,21,"Imepi candimasūriye evaṃmahiddhike {evaṃmahānubhāve}ti ettha candimasūriyānaṃ dvācattālīsayojanasahassoparicaraṇena mahiddhikatā, tīsu dīpesu ekakkhaṇe ālokakaraṇena mahānubhāvatā veditabbā, evaṃ uparicaraṇaālokapharaṇehi vā mahiddhike, teneva mahiddhikattena mahānubhāve . "
  9518. 569518,120,1285,30,37,1,44,5,"{Parāmasatī}ti pariggaṇhāti, ekadese vā phusati. "
  9519. 569519,120,1285,38,44,1,51,5,{Parimajjatī}ti samantato ādāsatalaṃ viya parimajjati.
  9520. 569520,120,1285,45,53,1,87,7,"Ayaṃ panassa iddhi abhiññāpādakajjhānavaseneva ijjhati, natthettha kasiṇasamāpattiniyamo. "
  9521. 569521,120,1285,54,62,1,56,7,"Svāyaṃ yadi icchati gantvā parāmasituṃ, gantvā parāmasati. "
  9522. 569522,120,1285,63,81,1,92,13,"Sace pana idheva nisinnako vā nipannako vā parāmasitukāmo hoti,‘‘ hatthapāse hotū’’ ti adhiṭṭhāti. "
  9523. 569523,120,1285,82,97,1,114,13,"Adhiṭṭhānabalena vaṇṭā muttatālaphalaṃ viya āgantvā hatthapāse ṭhite vā parāmasati, hatthaṃ vā vaḍḍhetvā parāmasati. "
  9524. 569524,120,1285,98,106,1,69,8,Hatthaṃ vaḍḍhentassa pana kiṃ upādinnakaṃ vaḍḍhati anupādinnakaṃ vāti?
  9525. 569525,120,1285,107,111,1,42,4,Upādinnakaṃ nissāya anupādinnakaṃ vaḍḍhati.
  9526. 569526,120,1285,112,139,1,175,22,"Yo evaṃ katvā na kevalaṃ candimasūriye parāmasati, sace icchati, pādakathalikaṃ katvā pāde ṭhapeti, pīṭhaṃ katvā nisīdati, mañcaṃ katvā nipajjati, apassenaphalakaṃ katvā apassayati. "
  9527. 569527,120,1285,140,145,1,22,4,"Yathā eko, evaṃ aparopi. "
  9528. 569528,120,1285,146,155,1,83,9,Anekesupi hi bhikkhusatasahassesu evaṃ karontesu tesañca ekamekassa tatheva ijjhati.
  9529. 569529,120,1285,156,161,1,56,5,Candimasūriyānañca gamanampi ālokakaraṇampi tatheva hoti.
  9530. 569530,120,1285,162,178,1,147,14,"Yathā hi pātisahassesu udakapūresu sabbapātīsu candamaṇḍalāni dissanti, pākatikameva candassa gamanaṃ ālokakaraṇañca hoti, tathūpamametaṃ pāṭihāriyaṃ. "
  9531. 569531,120,1285,179,197,1,148,17,Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ {vattetī}ti brahmalokaṃ paricchedaṃ katvā etthantare anekavidhaṃ abhiññaṃ karonto attano kāyena vasaṃ issariyaṃ vatteti.
  9532. 569532,120,1285,198,202,1,47,4,Vitthāro panettha iddhikathāyaṃ āvibhavissatīti.
  9533. 569533,120,1286,2,4,1,37,2,Iddhividhañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9534. 569534,120,1287,2,4,1,35,2,51 . Sotadhātuvisuddhiñāṇaniddesavaṇṇanā
  9535. 569535,120,1288,2,16,1,130,10,103. Sotadhātuvisuddhiñāṇaniddese dūrepi saddānan tiādi dibbasotaṃ uppādetukāmassa ādikammikassa bhikkhuno upāyasandassanatthaṃ vuttaṃ.
  9536. 569536,120,1288,17,26,1,67,9,Tattha dūrepi saddānaṃ saddanimittan ti dūre saddānaṃ antare saddaṃ.
  9537. 569537,120,1288,27,31,1,46,4,Saddoyeva hi nimittakaraṇavasena saddanimittaṃ.
  9538. 569538,120,1288,32,41,1,46,5,‘‘ Dūre’’ ti vuttepi pakatisotassa āpāthaṭṭhāneyeva.
  9539. 569539,120,1288,42,45,1,22,3,Oḷārikānan ti thūlānaṃ.
  9540. 569540,120,1288,46,49,1,20,3,Sukhumānan ti aṇūnaṃ.
  9541. 569541,120,1288,50,57,1,55,6,"Saṇhasaṇhānan ti saṇhatopi saṇhānaṃ, atisaṇhānanti attho. "
  9542. 569542,120,1288,58,63,1,37,5,Etena paramasukhumā saddā vuttā honti.
  9543. 569543,120,1288,64,82,1,190,17,Imaṃ ñāṇaṃ uppādetukāmena ādikammikena jhāyinā abhiññāpādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya parikammasamādhicittena paṭhamataraṃ pakatisotapathe dūre oḷāriko araññe sīhādīnaṃ saddo āvajjitabbo.
  9544. 569544,120,1288,83,120,1,363,29,"Vihāre ghaṇḍisaddo bherisaddo saṅkhasaddo sāmaṇeradaharabhikkhūnaṃ sabbathāmena sajjhāyantānaṃ sajjhāyanasaddo pakatikathaṃ kathentānaṃ‘‘ kiṃ, bhante, kiṃ, āvuso’’ tiādisaddo sakuṇasaddo vātasaddo padasaddo pakkuthitaudakassa cicciṭāyanasaddo ātape sussamānatālapaṇṇasaddo kunthakipillikādisaddoti evaṃ sabboḷārikato pabhuti yathākkamena sukhumasukhumasaddā āvajjitabbā. "
  9545. 569545,120,1289,2,15,1,111,13,Evaṃ karontena ca puratthimādīsu dasasu disāsu kamena ekekissā disāya saddanimittaṃ vuttanayena manasi kātabbaṃ.
  9546. 569546,120,1289,16,30,1,112,13,"Manasi karontena ca ye saddā pakatisotassa suyyanti, tesu pakatisotamodhāya manodvārikena cittena manasi kātabbaṃ. "
  9547. 569547,120,1289,31,43,1,95,11,"Tassa te saddā pakaticittassāpi pākaṭā honti, parikammasamādhicittassa pana ativiya pākaṭā honti. "
  9548. 569548,120,1289,44,65,1,188,20,"Tassevaṃ saddanimittaṃ manasikaroto idāni dibbasotadhātu uppajjissatīti tesu saddesu aññataraṃ ārammaṇaṃ katvā manodvārāvajjanaṃ uppajjati, tasmiṃ niruddhe cattāri pañca vā javanāni javanti. "
  9549. 569549,120,1289,66,80,1,144,12,"Yesaṃ purimāni tīṇi cattāri vā parikammopacārānulomagotrabhunāmakāni kāmāvacarāni, catutthaṃ pañcamaṃ vā appanācittaṃ rūpāvacaracatutthajjhānikaṃ. "
  9550. 569550,120,1289,81,91,1,72,9,"Tattha yaṃ tena appanācittena saddhiṃ uppannaṃ ñāṇaṃ, ayaṃ dibbasotadhātu. "
  9551. 569551,120,1289,92,119,1,288,21,"Taṃ thāmagataṃ karontena‘‘ etthantare saddaṃ suṇāmī’’ ti ekaṅgulamattaṃ paricchinditvā vaḍḍhetabbaṃ, tato dvaṅgulacaturaṅgulaaṭṭhaṅgulavidatthiratanaantogabbhapamukha- pāsādapariveṇasaṅghārāmagocaragāmajanapadādivasena yāva cakkavāḷaṃ, tato vā bhiyyopi paricchinditvā paricchinditvā vaḍḍhetabbaṃ. "
  9552. 569552,120,1289,120,131,1,136,11,Evaṃ adhigatābhiñño esa pādakajjhānārammaṇena phuṭṭhokāsabbhantaragate sadde puna pādakajjhānaṃ asamāpajjitvāpi abhiññāñāṇena suṇātiyeva.
  9553. 569553,120,1289,132,156,1,181,18,"Evaṃ suṇanto ca sacepi yāvabrahmalokā saṅkhabheripaṇavādisaddehi ekakolāhalaṃ hoti, pāṭiyekkaṃ vavatthāpetukāmatāya sati‘‘ ayaṃ saṅkhasaddo, ayaṃ bherisaddo’’ ti vavatthāpetuṃ sakkotiyeva. "
  9554. 569554,120,1289,157,165,1,72,8,Abhiññāñāṇena sute sātthake sadde pacchā kāmāvacaracittena atthaṃ jānāti.
  9555. 569555,120,1289,166,173,1,53,5,"Dibbasotaṃ pakatisotavatoyeva uppajjati, no badhirassa. "
  9556. 569556,120,1289,174,181,1,62,7,Pacchā pakatisote vinaṭṭhepi dibbasotaṃ na vinassatīti vadanti.
  9557. 569557,120,1290,2,9,1,51,6,So dibbāya {sotadhātuyā}ti ettha dibbasadisattā dibbā.
  9558. 569558,120,1290,10,20,1,154,10,Devānañhi sucaritakammābhinibbattā pittasemharudhirādīhi apalibuddhā upakkilesavimuttatāya dūrepi ārammaṇasampaṭicchanasamatthā dibbā pasādasotadhātu hoti.
  9559. 569559,120,1290,21,29,1,99,8,Ayañcāpi imassa bhikkhuno vīriyabhāvanābalanibbattā ñāṇasotadhātu tādisāyevāti dibbasadisattā dibbā.
  9560. 569560,120,1290,30,49,1,175,16,"Apica dibbavihāravasena paṭiladdhattā, attanā ca dibbavihārasannissitattāpi dibbā, savanaṭṭhena nijjīvaṭṭhena ca sotadhātu, sotadhātukiccakaraṇena ca sotadhātu viyātipi sotadhātu. "
  9561. 569561,120,1290,50,54,1,24,3,Tāya dibbāya sotadhātuyā.
  9562. 569562,120,1290,55,59,1,41,3,{Visuddhāyā}ti parisuddhāya nirupakkilesāya.
  9563. 569563,120,1290,60,70,1,121,9,{Atikkantamānusikāyā}ti manussūpacāraṃ atikkamitvā saddasavanena mānusikaṃ maṃsasotadhātuṃ atikkantāya vītivattitvā ṭhitāya.
  9564. 569564,120,1290,71,78,1,36,6,Ubho sadde {suṇātī}ti dve sadde suṇāti.
  9565. 569565,120,1290,79,81,1,10,2,Katame dve?
  9566. 569566,120,1290,82,92,1,61,9,"Dibbe ca mānuse ca, devānañca manussānañca saddeti vuttaṃ hoti. "
  9567. 569567,120,1290,93,96,1,34,3,Etena padesapariyādānaṃ veditabbaṃ.
  9568. 569568,120,1290,97,117,1,127,17,"Ye dūre santike {cā}ti ye saddā dūre paracakkavāḷepi, ye ca santike antamaso sadehasannissitapāṇakasaddāpi, te suṇātīti vuttaṃ hoti. "
  9569. 569569,120,1290,118,121,1,39,3,Etena nippadesapariyādānaṃ veditabbanti.
  9570. 569570,120,1291,2,4,1,44,2,Sotadhātuvisuddhiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9571. 569571,120,1292,2,4,1,28,2,52 . Cetopariyañāṇaniddesavaṇṇanā
  9572. 569572,120,1293,2,15,1,75,8,104. Cetopariyañāṇaniddese so evaṃ {pajānātī}ti idāni vattabbaṃ vidhānaṃ upadisati.
  9573. 569573,120,1293,16,24,1,90,8,Idaṃ rūpaṃ somanassindriyasamuṭṭhitan tiādi ādikammikena jhāyinā paṭipajjitabbaṃ vidhānaṃ.
  9574. 569574,120,1293,25,26,1,6,1,Kathaṃ?
  9575. 569575,120,1293,27,35,1,79,8,Etañhi ñāṇaṃ uppādetukāmena jhāyinā paṭhamaṃ tāva dibbacakkhuñāṇaṃ uppādetabbaṃ.
  9576. 569576,120,1293,36,43,1,54,6,"Etañhi dibbacakkhuvasena ijjhati, taṃ etassa parikammaṃ. "
  9577. 569577,120,1293,44,61,1,152,17,Tasmā tena bhikkhunā ālokaṃ vaḍḍhetvā dibbena cakkhunā parassa hadayarūpaṃ nissāya vattamānassa lohitassa vaṇṇaṃ passitvā passitvā cittaṃ pariyesitabbaṃ.
  9578. 569578,120,1293,62,83,1,176,18,"Tañhi lohitaṃ kusalasomanasse vattamāne rattaṃ hoti nigrodhapakkavaṇṇaṃ, akusalasomanasse vattamāne tadeva luḷitaṃ hoti, domanasse vattamāne kāḷakaṃ hoti jambupakkavaṇṇaṃ luḷitaṃ. "
  9579. 569579,120,1293,84,89,1,55,5,Kusalūpekkhāya vattamānāya pasannaṃ hoti tilatelavaṇṇaṃ.
  9580. 569580,120,1293,90,95,1,47,5,Akusalūpekkhāya vattamānāya tadeva luḷitaṃ hoti.
  9581. 569581,120,1293,96,123,1,227,21,"Tasmā tena‘‘ idaṃ rūpaṃ somanassindriyasamuṭṭhitaṃ, idaṃ rūpaṃ domanassindriyasamuṭṭhitaṃ, idaṃ rūpaṃ upekkhindriyasamuṭṭhitan’’ ti parassa hadayalohitavaṇṇaṃ passitvā passitvā cittaṃ pariyesantena cetopariyañāṇaṃ thāmagataṃ kātabbaṃ. "
  9582. 569582,120,1293,124,138,1,131,14,Evaṃ thāmagate hi tasmiṃ anukkamena sabbampi kāmāvacarādibhedaṃ cittaṃ pajānāti cittā cittameva saṅkamanto vinā hadayarūpadassanena.
  9583. 569583,120,1293,139,142,1,28,3,Vuttampi cetaṃ aṭṭhakathāyaṃ–
  9584. 569584,120,1294,2,14,1,87,10,"‘ ‘ Āruppe parassa cittaṃ jānitukāmo kassa hadayarūpaṃ passati, kassindriyavikāraṃ oloketīti? "
  9585. 569585,120,1294,15,17,1,10,2,Na kassaci.
  9586. 569586,120,1294,18,30,1,91,11,"Iddhimato visayo esa, yadidaṃ yattha katthaci cittaṃ āvajjanto soḷasappabhedaṃ cittaṃ jānāti. "
  9587. 569587,120,1294,31,46,1,43,6,Akatābhinivesassa pana vasena ayaṃ kathā’’ ti( visuddhi.2.401).
  9588. 569588,120,1295,2,8,1,45,5,Parasattānan ti attānaṃ ṭhapetvā sesasattānaṃ.
  9589. 569589,120,1295,9,23,1,105,12,"Parapuggalānan ti idampi iminā ekatthameva, veneyyavasena pana desanāvilāsena ca byañjanena nānattaṃ kataṃ. "
  9590. 569590,120,1295,24,37,1,109,12,Cetasā ceto paricca {pajānātī}ti attano cittena tesaṃ cittaṃ paricchinditvā sarāgādivasena nānappakārato jānāti.
  9591. 569591,120,1295,38,43,1,39,4,Sarāgaṃ {vā}tiādīsu vā-saddo samuccayattho.
  9592. 569592,120,1295,44,55,1,113,10,"Tattha aṭṭhavidhaṃ lobhasahagatacittaṃ sarāgaṃ cittaṃ nāma, avasesaṃ catubhūmakakusalābyākatacittaṃ vītarāgaṃ nāma. "
  9593. 569593,120,1295,56,70,1,114,13,"Dve domanassacittāni, dve vicikicchāuddhaccacittānīti imāni pana cattāri cittāni imasmiṃ duke saṅgahaṃ na gacchanti. "
  9594. 569594,120,1295,71,77,1,49,6,Keci pana therā tānipi vītarāgapadena saṅgaṇhanti.
  9595. 569595,120,1295,78,91,1,111,12,"Duvidhaṃ pana domanassasahagataṃ cittaṃ sadosaṃ cittaṃ nāma, sabbampi catubhūmakaṃ kusalābyākataṃ vītadosaṃ nāma. "
  9596. 569596,120,1295,92,100,1,61,8,Sesāni dasa akusalacittāni imasmiṃ duke saṅgahaṃ na gacchanti.
  9597. 569597,120,1295,101,107,1,49,6,Keci pana therā tānipi vītadosapadena saṅgaṇhanti.
  9598. 569598,120,1295,108,116,1,94,8,Samohaṃ vītamohan ti ettha pana mohekahetukavasena vicikicchāuddhaccasahagatadvayameva samohaṃ.
  9599. 569599,120,1295,117,131,1,91,10,Mohassa pana sabbākusalesu sambhavato dvādasavidhampi akusalaṃ cittaṃ‘‘ samohan’’ ti veditabbaṃ.
  9600. 569600,120,1295,132,135,1,33,3,Avasesaṃ kusalābyākataṃ vītamohaṃ.
  9601. 569601,120,1295,136,142,1,61,5,"Thinamiddhānugataṃ pana saṃkhittaṃ, uddhaccānugataṃ vikkhittaṃ. "
  9602. 569602,120,1295,143,148,1,53,4,"Rūpāvacarārūpāvacaraṃ mahaggataṃ, avasesaṃ amahaggataṃ. "
  9603. 569603,120,1295,149,156,1,50,5,"Sabbampi tebhūmakaṃ sauttaraṃ, lokuttaraṃ anuttaraṃ. "
  9604. 569604,120,1295,157,163,1,72,5,"Upacārappattaṃ appanāppattañca samāhitaṃ, tadubhayamasampattaṃ asamāhitaṃ. "
  9605. 569605,120,1295,164,173,1,135,8,"Tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavimuttippattaṃ vimuttaṃ, pañcavidhampi etaṃ vimuttimappattaṃ avimuttan ti veditabbaṃ. "
  9606. 569606,120,1295,174,180,1,65,6,Iti cetopariyañāṇalābhī bhikkhu soḷasappabhedampi cittaṃ pajānāti.
  9607. 569607,120,1295,181,205,1,193,22,"Puthujjanā pana ariyānaṃ maggaphalacittaṃ na jānanti, ariyāpi ca heṭṭhimā heṭṭhimā uparimānaṃ uparimānaṃ maggaphalacittaṃ na jānanti, uparimā uparimā pana heṭṭhimānaṃ heṭṭhimānaṃ cittaṃ jānantīti. "
  9608. 569608,120,1296,2,4,1,37,2,Cetopariyañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9609. 569609,120,1297,2,4,1,36,2,53 . Pubbenivāsānussatiñāṇaniddesavaṇṇanā
  9610. 569610,120,1298,2,17,1,165,10,105. Pubbenivāsānussatiñāṇaniddese evaṃ {pajānātī}tiādi catūsu iddhipādesu paribhāvitacittassa pubbenivāsānussatiñāṇaṃ uppādetukāmassa taduppādanavidhānadassanatthaṃ vuttaṃ.
  9611. 569611,120,1298,18,45,1,292,24,"Kamato hi paṭiccasamuppādaṃ passitvā viññāṇanāmarūpasaḷāyatanaphassavedanāsaṅkhātaṃ paccuppannaṃ phalasaṅkhepaṃ passati, tassa paccayaṃ purimabhave kammakilesasaṅkhātaṃ hetusaṅkhepaṃ passati, tassa paccayaṃ purimabhaveyeva phalasaṅkhepaṃ passati, tassa paccayaṃ tatiyabhave hetusaṅkhepaṃ passati. "
  9612. 569612,120,1298,46,50,1,53,4,Evaṃ paṭiccasamuppādadassanena jātiparamparaṃ passati.
  9613. 569613,120,1298,51,56,1,68,4,Evaṃ bahūpakāro pubbenivāsānussatiñāṇassa paṭiccasamuppādamanasikāro .
  9614. 569614,120,1298,57,74,1,105,12,"Tattha‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjatī’’ ti idaṃ paṭiccasamuppādaniddesassa uddesavacanaṃ. "
  9615. 569615,120,1298,75,84,1,68,9,Evaṃ tesaṃ aññataravacaneneva atthe siddhe dvidhā vacanaṃ kasmāti ce?
  9616. 569616,120,1298,85,86,1,22,1,Atthanānattasabbhāvato.
  9617. 569617,120,1298,87,88,1,6,1,Kathaṃ?
  9618. 569618,120,1298,89,95,1,40,5,Imasmiṃ {satī}ti imasmiṃ paccaye vijjamāne.
  9619. 569619,120,1298,96,99,1,37,3,Idaṃ sabbapaccayānaṃ sādhāraṇavacanaṃ.
  9620. 569620,120,1298,100,106,1,39,5,Idaṃ {hotī}ti idaṃ paccayuppannaṃ bhavati.
  9621. 569621,120,1298,107,110,1,43,3,Idaṃ sabbapaccayuppannānaṃ sādhāraṇavacanaṃ.
  9622. 569622,120,1298,111,117,1,51,6,Iminā sakalena vacanena ahetukavādo paṭisiddho hoti.
  9623. 569623,120,1298,118,132,1,77,12,"Ye hi dhammā paccayasambhavā honti, na paccayābhāvā, te ahetukā nāma na hontīti. "
  9624. 569624,120,1298,133,138,1,42,4,{Imassuppādā}ti imassa paccayassa uppādahetu.
  9625. 569625,120,1298,139,142,1,47,3,Idaṃ sabbapaccayānaṃ uppādavantatādīpanavacanaṃ.
  9626. 569626,120,1298,143,149,1,46,5,Idaṃ {uppajjatī}ti idaṃ paccayuppannaṃ uppajjati.
  9627. 569627,120,1298,150,154,1,58,4,Idaṃ sabbapaccayuppannānaṃ tato uppajjamānatādīpanavacanaṃ.
  9628. 569628,120,1298,155,161,1,57,6,Iminā sakalena vacanena sassatāhetukavādo paṭisiddho hoti.
  9629. 569629,120,1298,162,169,1,34,6,"Ye hi uppādavanto dhammā, te aniccā. "
  9630. 569630,120,1298,170,182,1,103,11,Tasmā satipi sahetukatte aniccahetukā ete dhammā na loke niccasammatapakatipurisādihetukāti vuttaṃ hoti.
  9631. 569631,120,1299,2,6,1,38,3,Yadidan ti niddisitabbatthasandassanaṃ.
  9632. 569632,120,1299,7,17,1,63,8,"Avijjāpaccayā {saṅkhārā}ti ettha yaṃ paṭicca phalameti, so paccayo. "
  9633. 569633,120,1299,18,25,1,39,5,"{Paṭiccā}ti na vinā, apaccakkhitvāti attho. "
  9634. 569634,120,1299,26,33,1,41,6,{Etī}ti uppajjati ceva pavattati cāti attho.
  9635. 569635,120,1299,34,44,1,71,9,"Apica upakārakaṭṭho paccayaṭṭho, avijjā ca sā paccayo cāti avijjāpaccayo. "
  9636. 569636,120,1299,45,50,1,49,5,Tasmā avijjāpaccayā saṅkhārā sambhavantīti yojanā.
  9637. 569637,120,1299,51,56,1,52,5,Evaṃ sambhavanti-saddassa sesapadehipi yojanā kātabbā.
  9638. 569638,120,1299,57,61,1,24,4,Sokādīsu ca socanaṃ soko.
  9639. 569639,120,1299,62,64,1,20,2,Paridevanaṃ paridevo.
  9640. 569640,120,1299,65,67,1,18,2,Dukkhatīti dukkhaṃ.
  9641. 569641,120,1299,68,73,1,48,5,Uppādaṭṭhitivasena vā dvedhā khanatītipi dukkhaṃ.
  9642. 569642,120,1299,74,77,1,27,3,Dummanassa bhāvo domanassaṃ.
  9643. 569643,120,1299,78,81,1,19,3,Bhuso āyāso upāyāso.
  9644. 569644,120,1299,82,85,1,25,2,{Sambhavantī}ti nibbattanti.
  9645. 569645,120,1299,86,89,1,31,3,Evan ti niddiṭṭhanayanidassanaṃ.
  9646. 569646,120,1299,90,97,1,57,6,"Tena avijjādīheva kāraṇehi, na issaranimmānādīhīti dasseti. "
  9647. 569647,120,1299,98,101,1,22,2,{Etassā}ti yathāvuttassa.
  9648. 569648,120,1299,102,108,1,37,4,"{Kevalassā}ti asammissassa, sakalassa vā. "
  9649. 569649,120,1299,109,117,1,66,6,"{Dukkhakkhandhassā}ti dukkhasamūhassa, na sattassa na sukhasubhādīnaṃ. "
  9650. 569650,120,1299,118,121,1,19,2,{Samudayo}ti nibbatti.
  9651. 569651,120,1299,122,125,1,17,2,{Hotī}ti sambhavati.
  9652. 569652,120,1300,2,5,1,20,3,Tattha katamā avijjā?
  9653. 569653,120,1300,6,31,1,208,18,"Dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃ. "
  9654. 569654,120,1300,32,34,1,15,2,Katame saṅkhārā?
  9655. 569655,120,1300,35,46,1,92,6,"Puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro, kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. "
  9656. 569656,120,1300,47,60,1,164,11,"Aṭṭha kāmāvacarakusalacetanā pañca rūpāvacarakusalacetanā puññābhisaṅkhāro, dvādasa akusalacetanā apuññābhisaṅkhāro, catasso arūpāvacarakusalacetanā āneñjābhisaṅkhāro. "
  9657. 569657,120,1300,61,69,1,81,6,"Kāyasañcetanā kāyasaṅkhāro, vacīsañcetanā vacīsaṅkhāro, manosañcetanā cittasaṅkhāro. "
  9658. 569658,120,1301,2,18,1,73,10,Tattha siyā– kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ‘‘ ime saṅkhārā avijjāpaccayā hontī’’ ti?
  9659. 569659,120,1301,19,21,1,19,2,Avijjābhāve bhāvato.
  9660. 569660,120,1301,22,29,1,58,7,Yassa hi dukkhādīsu avijjāsaṅkhātaṃ aññāṇaṃ appahīnaṃ hoti.
  9661. 569661,120,1301,30,44,1,121,14,So dukkhe tāva pubbantādīsu ca aññāṇena saṃsāradukkhaṃ sukhasaññāya gahetvā tasseva hetubhūte tividhepi saṅkhāre ārabhati.
  9662. 569662,120,1301,45,53,1,91,8,Samudaye aññāṇena dukkhahetubhūtepi taṇhāparikkhāre saṅkhāre sukhahetuto maññamāno ārabhati.
  9663. 569663,120,1301,54,78,1,243,22,Nirodhe pana magge ca aññāṇena dukkhassa anirodhabhūtepi gativisese dukkhanirodhasaññī hutvā nirodhassa ca amaggabhūtesupi yaññāmaratapādīsu nirodhamaggasaññī hutvā dukkhanirodhaṃ patthayamāno yaññāmaratapādimukhena tividhepi saṅkhāre ārabhati.
  9664. 569664,120,1302,2,22,1,249,20,Apica so tāya catūsu saccesu appahīnāvijjatāya visesato jātijarārogamaraṇādianekādīnavavokiṇṇampi puññaphalasaṅkhātaṃ dukkhaṃ dukkhato ajānanto tassa adhigamāya kāyavacīcittasaṅkhārabhedaṃ puññābhisaṅkhāraṃ ārabhati devaccharakāmako viya marupapātaṃ.
  9665. 569665,120,1302,23,44,1,255,20,"Sukhasammatassāpi ca tassa puññaphalassa ante mahāpariḷāhajanikaṃ vipariṇāmadukkhataṃ appassādatañca apassantopi tappaccayaṃ vuttappakārameva puññābhisaṅkhāraṃ ārabhati salabho viya dīpasikhābhinipātaṃ, madhubindugiddho viya ca madhulittasatthadhārālehanaṃ. "
  9666. 569666,120,1302,45,65,1,194,19,"Kāmūpasevanādīsu ca savipākesu ādīnavaṃ apassanto sukhasaññāya ceva kilesābhibhūtatāya ca dvārattayappavattampi apuññābhisaṅkhāraṃ ārabhati bālo viya gūthakīḷanaṃ, maritukāmo viya ca visakhādanaṃ. "
  9667. 569667,120,1302,66,77,1,180,11,Āruppavipākesu cāpi saṅkhāravipariṇāmadukkhataṃ anavabujjhamāno sassatādivipallāsena cittasaṅkhārabhūtaṃ āneñjābhisaṅkhāraṃ ārabhati disāmūḷho viya pisācanagarābhimukhamaggagamanaṃ.
  9668. 569668,120,1302,78,97,1,109,13,"Evaṃ yasmā avijjābhāvatova saṅkhārabhāvo, na abhāvato, tasmā jānitabbametaṃ‘‘ ime saṅkhārā avijjāpaccayā hontī’’ ti. "
  9669. 569669,120,1303,2,15,1,55,8,Etthāha – gaṇhāma tāva etaṃ‘‘ avijjā saṅkhārānaṃ paccayo’’ ti.
  9670. 569670,120,1303,16,26,1,72,9,"Kiṃ panāyamekāva avijjā saṅkhārānaṃ paccayo, udāhu aññepi paccayā santīti? "
  9671. 569671,120,1303,27,35,1,51,7,"Kiṃ panettha yadi tāva ekāva, ekakāraṇavādo āpajjati. "
  9672. 569672,120,1303,36,49,1,74,8,"Atha aññepi santi,‘‘ avijjāpaccayā saṅkhārā’’ ti ekakāraṇaniddeso nupapajjatīti? "
  9673. 569673,120,1303,50,52,1,14,2,Na nupapajjati.
  9674. 569674,120,1303,53,54,1,5,1,Kasmā?
  9675. 569675,120,1303,55,56,1,5,1,Yasmā–
  9676. 569676,120,1304,2,13,1,43,8,"‘ ‘ Ekaṃ na ekato idha, nānekamanekatopi no ekaṃ; "
  9677. 569677,120,1305,2,9,1,47,5,Phalamatthi atthi pana eka-hetuphaladīpane attho’’.
  9678. 569678,120,1306,2,19,1,146,16,Bhagavā hi katthaci padhānattā katthaci pākaṭattā katthaci asādhāraṇattā desanāvilāsassa ca veneyyānañca anurūpato ekameva hetuñca phalañca dīpeti.
  9679. 569679,120,1306,20,91,1,365,35,"Tasmā ayamidha avijjā vijjamānesupi aññesu vatthārammaṇasahajātadhammādīsu saṅkhārakāraṇesu‘‘ assādānupassino taṇhā pavaḍḍhatī’’ ti( saṃ. ni.2.52) ca,‘‘ avijjāsamudayā āsavasamudayo’’ ti( ma. ni.1.104) ca vacanato aññesampi taṇhādīnaṃ saṅkhārahetūnaṃ hetūti padhānattā,‘‘ avidvā, bhikkhave, avijjāgato puññābhisaṅkhārampi abhisaṅkharotī’’ ti pākaṭattā, asādhāraṇattā ca saṅkhārānaṃ hetubhāvena dīpitāti veditabbā. "
  9680. 569680,120,1306,92,99,1,101,7,Eteneva ca ekekahetuphaladīpanaparihāravacanena sabbattha ekekahetuphaladīpane payojanaṃ veditabbanti.
  9681. 569681,120,1307,2,12,1,107,9,Etthāha – evaṃ santepi ekantāniṭṭhaphalāya sāvajjāya avijjāya kathaṃ puññāneñjābhisaṅkhārapaccayattaṃ yujjati?
  9682. 569682,120,1307,13,18,1,35,5,Na hi nimbabījato ucchu uppajjatīti.
  9683. 569683,120,1307,19,22,1,20,3,Kathaṃ na yujjissati?
  9684. 569684,120,1307,23,24,1,10,1,Lokasmiñhi–
  9685. 569685,120,1308,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Viruddho cāviruddho ca, sadisāsadiso tathā; "
  9686. 569686,120,1309,2,13,1,44,8,"Dhammānaṃ paccayo siddho, vipākā eva te ca na’’. "
  9687. 569687,120,1310,2,22,1,234,19,"Iti ayaṃ avijjā vipākavasena ekantāniṭṭhaphalā, sabhāvavasena ca sāvajjāpi samānā sabbesampi etesaṃ puññābhisaṅkhārādīnaṃ yathānurūpaṃ ṭhānakiccasabhāvaviruddhāviruddhapaccayavasena sadisāsadisapaccayavasena ca paccayo hotīti veditabbā. "
  9688. 569688,120,1311,2,3,1,5,1,Apica –
  9689. 569689,120,1312,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Cutūpapāte saṃsāre, saṅkhārānañca lakkhaṇe; "
  9690. 569690,120,1313,2,6,1,41,4,Yo paṭiccasamuppanna-dhammesu ca vimuyhati.
  9691. 569691,120,1314,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Abhisaṅkharoti so ete, saṅkhāre tividhe yato; "
  9692. 569692,120,1315,2,9,1,41,6,"Avijjā paccayo tesaṃ, tividhānaṃ ayaṃ tato."
  9693. 569693,120,1316,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Yathāpi nāma jaccandho, naro apariṇāyako; "
  9694. 569694,120,1317,2,8,1,36,5,"Ekadā yāti maggena, ummaggenāpi ekadā."
  9695. 569695,120,1318,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Saṃsāre saṃsaraṃ bālo, tathā apariṇāyako; "
  9696. 569696,120,1319,2,8,1,36,5,"Karoti ekadā puññaṃ, apuññamapi ekadā."
  9697. 569697,120,1320,2,12,1,46,8,"‘ ‘ Yadā ca ñatvā so dhammaṃ, saccāni abhisamessati; "
  9698. 569698,120,1321,2,10,1,39,5,"Tadā avijjūpasamā, upasanto carissatī’’ ti. "
  9699. 569699,120,1322,2,14,1,125,11,Saṅkhārapaccayā viññāṇan ti cha viññāṇakāyā cakkhuviññāṇaṃ sotaviññāṇaṃ ghānaviññāṇaṃ jivhāviññāṇaṃ kāyaviññāṇaṃ manoviññāṇaṃ.
  9700. 569700,120,1322,15,20,1,61,5,Tattha cakkhuviññāṇaṃ kusalavipākaṃ akusalavipākanti duvidhaṃ.
  9701. 569701,120,1322,21,23,1,33,2,Tathā sotaghānajivhākāyaviññāṇāni.
  9702. 569702,120,1322,24,40,1,152,12,"Manoviññāṇaṃ dve vipākamanodhātuyo, tisso ahetukamanoviññāṇadhātuyo, aṭṭha sahetukavipākacittāni, pañca rūpāvacarāni, cattāri arūpāvacarānīti bāvīsatividhaṃ. "
  9703. 569703,120,1322,41,45,1,42,4,Iti sabbāni bāttiṃsa lokiyavipākaviññāṇāni.
  9704. 569704,120,1323,2,18,1,89,11,Tattha siyā– kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ‘‘ idaṃ vuttappakāraṃ viññāṇaṃ saṅkhārapaccayā hotī’’ ti?
  9705. 569705,120,1323,19,21,1,31,2,Upacitakammābhāve vipākābhāvato.
  9706. 569706,120,1323,22,28,1,53,5,"Vipākañhetaṃ, vipākañca na upacitakammābhāve uppajjati. "
  9707. 569707,120,1323,29,49,1,122,14,"Yadi uppajjeyya, sabbesaṃ sabbavipākāni uppajjeyyuṃ, na ca uppajjantīti jānitabbametaṃ‘‘ saṅkhārapaccayā idaṃ viññāṇaṃ hotī’’ ti. "
  9708. 569708,120,1323,50,56,1,58,6,Sabbameva hi idaṃ pavattipaṭisandhivasena dvedhā pavattati.
  9709. 569709,120,1323,57,77,1,224,19,"Tattha dve pañcaviññāṇāni dve manodhātuyo somanassasahagatāhetukamanoviññāṇadhātūti imāni terasa pañcavokārabhave pavattiyaṃyeva pavattanti, sesāni ekūnavīsati tīsu bhavesu yathānurūpaṃ pavattiyampi paṭisandhiyampi pavattanti."
  9710. 569710,120,1324,2,8,1,52,4,‘ ‘ Laddhappaccayamiti dhammamattametaṃ bhavantaramupeti;
  9711. 569711,120,1325,2,13,1,43,8,"Nāssa tato saṅkanti, na tato hetuṃ vinā hoti’’. "
  9712. 569712,120,1326,2,15,1,103,11,"Iti hetaṃ laddhappaccayaṃ rūpārūpadhammamattaṃ uppajjamānaṃ bhavantaramupetīti vuccati, na satto, na jīvo. "
  9713. 569713,120,1326,16,30,1,82,13,"Tassa ca nāpi atītabhavato idha saṅkanti atthi, nāpi tato hetuṃ vinā idha pātubhāvo. "
  9714. 569714,120,1326,31,41,1,88,9,"Ettha ca purimaṃ cavanato cuti, pacchimaṃ bhavantarādipaṭisandhānato paṭisandhīti vuccati. "
  9715. 569715,120,1327,2,29,1,174,22,"Etthāha – nanu evaṃ asaṅkantipātubhāve sati ye imasmiṃ manussattabhāve khandhā, tesaṃ niruddhattā, phalappaccayassa ca kammassa tattha agamanato, aññassa aññato ca taṃ phalaṃ siyā . "
  9716. 569716,120,1327,30,37,1,42,7,Upabhuñjake ca asati kassa taṃ phalaṃ siyā.
  9717. 569717,120,1327,38,42,1,32,4,Tasmā na sundaramidaṃ vidhānanti.
  9718. 569718,120,1327,43,45,1,16,2,Tatridaṃ vuccati–
  9719. 569719,120,1328,2,13,1,45,9,"‘ ‘ Santāne yaṃ phalaṃ etaṃ, nāññassa na ca aññato; "
  9720. 569720,120,1329,2,7,1,42,4,"Bījānaṃ abhisaṅkhāro, etassatthassa sādhako."
  9721. 569721,120,1330,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Phalassuppattiyā eva, siddhā bhuñjakasammuti; "
  9722. 569722,120,1331,2,11,1,47,6,"Phaluppādena rukkhassa, yathā phalati sammutī’’ ti. "
  9723. 569723,120,1332,2,18,1,88,13,Yopi vadeyya‘‘ evaṃ santepi ete saṅkhārā vijjamānā vā phalassa paccayā siyuṃ avijjamānā vā.
  9724. 569724,120,1332,19,27,1,62,7,"Yadi ca vijjamānā, pavattikkhaṇeyeva nesaṃ vipākena bhavitabbaṃ. "
  9725. 569725,120,1332,28,41,1,69,10,"Athāpi avijjamānā, pavattito pubbe pacchā ca niccaṃ phalāvahā siyun’’ ti. "
  9726. 569726,120,1332,42,45,1,16,3,So evaṃ vattabbo–
  9727. 569727,120,1333,2,12,1,42,8,"‘ ‘ Katattā paccayā ete, na ca niccaṃ phalāvahā; "
  9728. 569728,120,1334,2,10,1,46,5,"Pāṭibhogādikaṃ tattha, veditabbaṃ nidassanan’’ ti. "
  9729. 569729,120,1335,2,19,1,134,15,"Viññāṇapaccayā nāmarūpan ti idha vedanā saññā saṅkhārakkhandhā nāmaṃ, cattāri ca mahābhūtāni catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ rūpaṃ. "
  9730. 569730,120,1335,20,38,1,178,17,"Abhāvakagabbhaseyyakānaṃ aṇḍajānañca paṭisandhikkhaṇe vatthudasakaṃ kāyadasakanti vīsati rūpāni, tayo ca arūpino khandhāti ete tevīsati dhammā viññāṇapaccayā nāmarūpanti veditabbā. "
  9731. 569731,120,1335,39,61,1,244,20,"Sabhāvakānaṃ bhāvadasakaṃ pakkhipitvā tettiṃsa, opapātikasattesu brahmakāyikādīnaṃ paṭisandhikkhaṇe cakkhusotavatthudasakāni jīvitindriyanavakañcāti ekūnacattālīsa rūpāni, tayo ca arūpino khandhāti ete dvācattālīsa dhammā viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ. "
  9732. 569732,120,1335,62,82,1,225,19,"Kāmabhave pana sesaopapātikānaṃ saṃsedajānaṃ vā sabhāvakaparipuṇṇāyatanānaṃ paṭisandhikkhaṇe cakkhusotaghānajivhākāyavatthubhāvadasakānīti sattati rūpāni, tayo ca arūpino khandhāti ete tesattati dhammā viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ. "
  9733. 569733,120,1335,83,85,1,11,2,Esa ukkaṃso.
  9734. 569734,120,1335,86,98,1,126,12,Avakaṃsena pana taṃtaṃdasakavikalānaṃ tassa tassa vasena hāpetvā hāpetvā paṭisandhiyaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpasaṅkhā veditabbā.
  9735. 569735,120,1335,99,108,1,78,8,"Arūpīnaṃ pana tayova arūpino khandhā, asaññānaṃ rūpato jīvitindriyanavakamevāti. "
  9736. 569736,120,1335,109,113,1,27,4,Esa tāva paṭisandhiyaṃ nayo.
  9737. 569737,120,1336,2,16,1,80,9,Tattha siyā– kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ‘‘ paṭisandhināmarūpaṃ viññāṇapaccayā hotī’’ ti?
  9738. 569738,120,1336,17,21,1,18,3,Suttato yuttito ca.
  9739. 569739,120,1336,22,44,1,94,10,Sutte hi‘‘ cittānuparivattino dhammā’’ tiādinā( dha. sa. dukamātikā62) nayena bahudhā vedanādīnaṃ viññāṇapaccayatā siddhā.
  9740. 569740,120,1336,45,47,1,12,2,Yuttito pana–
  9741. 569741,120,1337,2,9,1,42,6,"Cittajena hi rūpena, idha diṭṭhena sijjhati; "
  9742. 569742,120,1338,2,8,1,41,5,"Adiṭṭhassāpi rūpassa, viññāṇaṃ paccayo iti. "
  9743. 569743,120,1339,2,8,1,46,5,Nāmarūpapaccayā saḷāyatanan ti nāmaṃ vuttameva.
  9744. 569744,120,1339,9,19,1,83,10,Idha pana rūpaṃ niyamato cattāri bhūtāni cha vatthūni jīvitindriyanti ekādasavidhaṃ.
  9745. 569745,120,1339,20,33,1,87,7,"Saḷāyatanaṃ– cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ. "
  9746. 569746,120,1340,2,16,1,72,9,Tattha siyā– kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ‘‘ nāmarūpaṃ saḷāyatanassa paccayo’’ ti?
  9747. 569747,120,1340,17,20,1,21,2,Nāmarūpabhāve bhāvato.
  9748. 569748,120,1340,21,35,1,74,13,"Tassa tassa hi nāmassa rūpassa ca bhāve taṃ taṃ āyatanaṃ hoti, na aññathāti. "
  9749. 569749,120,1341,2,5,1,26,2,Saḷāyatanapaccayā {phasso}ti–
  9750. 569750,120,1342,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Chaḷeva phassā saṅkhepā, cakkhusamphassaādayo; "
  9751. 569751,120,1343,2,10,1,43,5,"Viññāṇamiva bāttiṃsa, vitthārena bhavanti te’’. "
  9752. 569752,120,1344,2,5,1,22,2,Phassapaccayā {vedanā}ti–
  9753. 569753,120,1345,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Dvārato vedanā vuttā, cakkhusamphassajādikā; "
  9754. 569754,120,1346,2,11,1,41,6,"Chaḷeva tā pabhedena, idha bāttiṃsa vedanā’’. "
  9755. 569755,120,1347,2,5,1,21,2,Vedanāpaccayā {taṇhā}ti–
  9756. 569756,120,1348,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Rūpataṇhādibhedena, cha taṇhā idha dīpitā; "
  9757. 569757,120,1349,2,8,1,39,5,"Ekekā tividhā tattha, pavattākārato matā."
  9758. 569758,120,1350,2,12,1,47,7,"‘ ‘ Dukkhī sukhaṃ patthayati, sukhī bhiyyopi icchati; "
  9759. 569759,120,1351,2,8,1,42,5,"Upekkhā pana santattā, sukhamicceva bhāsitā."
  9760. 569760,120,1352,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Taṇhāya paccayā tasmā, honti tissopi vedanā; "
  9761. 569761,120,1353,2,10,1,38,5,"Vedanāpaccayā taṇhā, iti vuttā mahesinā’’. "
  9762. 569762,120,1354,2,15,1,101,9,"Taṇhāpaccayā upādānan ti cattāri upādānāni– kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ. "
  9763. 569763,120,1354,16,22,1,48,5,Upādānapaccayā {bhavo}ti idha kammabhavo adhippeto.
  9764. 569764,120,1354,23,27,1,41,4,Upapattibhavo pana paduddhāravasena vutto.
  9765. 569765,120,1354,28,34,1,68,5,Bhavapaccayā {jātī}ti kammabhavapaccayā paṭisandhikhandhānaṃ pātubhāvo.
  9766. 569766,120,1355,2,17,1,64,10,Tattha siyā– kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ‘‘ bhavo jātiyā paccayo’’ ti ce?
  9767. 569767,120,1355,18,20,1,50,2,Bāhirapaccayasamattepi hīnapaṇītādivisesadassanato.
  9768. 569768,120,1355,21,31,1,122,9,Bāhirānañhi janakajananisukkasoṇitāhārādīnaṃ paccayānaṃ samattepi sattānaṃ yamakānampi sataṃ hīnappaṇītatādiviseso dissati.
  9769. 569769,120,1355,32,51,1,166,17,"So ca na ahetuko sabbadā ca sabbesañca abhāvato, na kammabhavato aññahetuko tadabhinibbattakasattānaṃ ajjhattasantāne aññassa kāraṇassa abhāvatoti kammabhavahetukoyeva. "
  9770. 569770,120,1355,52,56,1,47,4,Kammañhi sattānaṃ hīnappaṇītatādivisesassa hetu.
  9771. 569771,120,1355,57,59,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  9772. 569772,120,1355,60,80,1,49,6,"‘‘ kammaṃ satte vibhajati, yadidaṃ hīnappaṇītatāyā’’ ti( ma. ni.3.289). "
  9773. 569773,120,1356,2,45,1,359,41,"Jātipaccayā jarāmaraṇan tiādīsu yasmā asati jātiyā jarāmaraṇaṃ nāma sokādayo vā dhammā na honti, jātiyā pana sati jarāmaraṇañceva jarāmaraṇasaṅkhātadukkhadhammaphuṭṭhassa ca bālassa jarāmaraṇābhisambandhā vā tena tena dukkhadhammena phuṭṭhassa anabhisambandhā vā sokādayo ca dhammā honti, tasmā ayaṃ jāti jarāmaraṇassa ceva sokādīnañca paccayo hotīti veditabbā. "
  9774. 569774,120,1357,2,15,1,107,10,"So tathābhāvitena {cittenā}tiādīsu {pubbenivāsānussatiñāṇāyā}ti etassa ñāṇassa adhigamāya, pattiyāti vuttaṃ hoti. "
  9775. 569775,120,1357,16,28,1,91,10,"Anekavihitan ti anekavidhaṃ nānappakāraṃ, anekehi vā pakārehi pavattitaṃ, saṃvaṇṇitanti attho. "
  9776. 569776,120,1357,29,38,1,81,9,Pubbenivāsan ti samanantarātītaṃ bhavaṃ ādiṃ katvā tattha tattha nivutthasantānaṃ.
  9777. 569777,120,1357,39,47,1,85,7,{Anussaratī}ti khandhapaṭipāṭivasena cutipaṭisandhivasena vā anugantvā anugantvā sarati.
  9778. 569778,120,1357,48,59,1,107,11,Imañhi pubbenivāsaṃ cha janā anussaranti titthiyā pakatisāvakā mahāsāvakā aggasāvakā paccekabuddhā buddhāti.
  9779. 569779,120,1357,60,70,1,62,8,"Tattha titthiyā cattālīsaṃyeva kappe anussaranti , na tato paraṃ. "
  9780. 569780,120,1357,71,72,1,5,1,Kasmā?
  9781. 569781,120,1357,73,74,1,15,1,Dubbalapaññattā.
  9782. 569782,120,1357,75,80,1,56,5,Tesañhi nāmarūpaparicchedavirahitattā dubbalā paññā hoti.
  9783. 569783,120,1357,81,86,1,72,5,Pakatisāvakā kappasatampi kappasahassampi anussarantiyeva balavapaññattā.
  9784. 569784,120,1357,87,91,1,45,4,Asīti mahāsāvakā satasahassakappe anussaranti.
  9785. 569785,120,1357,92,96,1,50,4,Dve aggasāvakā ekamasaṅkheyyaṃ kappasatasahassañca.
  9786. 569786,120,1357,97,101,1,45,4,Paccekabuddhā dve asaṅkheyyāni satasahassañca.
  9787. 569787,120,1357,102,106,1,26,4,Ettako hi tesaṃ abhinīhāro.
  9788. 569788,120,1357,107,112,1,37,5,Buddhānaṃ pana paricchedo nāma natthi.
  9789. 569789,120,1357,113,124,1,99,10,"Titthiyā ca khandhapaṭipāṭimeva saranti, paṭipāṭiṃ muñcitvā cutipaṭisandhivasena sarituṃ na sakkonti. "
  9790. 569790,120,1357,125,136,1,86,10,"Yathā andhā yaṭṭhiṃ amuñcitvāva gacchanti, evaṃ te khandhapaṭipāṭiṃ amuñcitvāva saranti. "
  9791. 569791,120,1357,137,148,1,101,8,"Pakatisāvakā khandhapaṭipāṭiyāpi anussaranti, cutipaṭisandhivasenāpi saṅkamanti, tathā asīti mahāsāvakā. "
  9792. 569792,120,1357,149,154,1,55,5,Dvinnaṃ pana aggasāvakānaṃ khandhapaṭipāṭikiccaṃ natthi.
  9793. 569793,120,1357,155,175,1,161,17,"Ekassa attabhāvassa cutiṃ disvā paṭisandhiṃ passanti, puna aparassa cutiṃ disvā paṭisandhinti evaṃ cutipaṭisandhivaseneva saṅkamantā gacchanti, tathā paccekabuddhā. "
  9794. 569794,120,1357,176,185,1,87,8,"Buddhānaṃ pana neva khandhapaṭipāṭikiccaṃ, na cutipaṭisandhivasena saṅkamanakiccaṃ atthi. "
  9795. 569795,120,1357,186,202,1,94,15,"Tesañhi anekāsu kappakoṭīsu heṭṭhā vā upari vā yaṃ yaṃ ṭhānaṃ icchanti, taṃ taṃ pākaṭameva hoti. "
  9796. 569796,120,1357,203,216,1,107,12,"Tasmā anekāpi kappakoṭiyo saṅkhipitvā yaṃ yaṃ icchanti, tattha tattheva okkamantā sīhokkantavasena gacchanti. "
  9797. 569797,120,1357,217,226,1,96,9,Evaṃ gacchantānañca nesaṃ ñāṇaṃ antarantarāsu jātīsu asajjamānaṃ icchiticchitaṭṭhānameva gaṇhāti.
  9798. 569798,120,1358,2,24,1,257,18,"Imesu pana chasu pubbenivāsaṃ anussarantesu titthiyānaṃ pubbenivāsadassanaṃ khajjopanakappabhāsadisaṃ hutvā upaṭṭhāti, pakatisāvakānaṃ dīpappabhāsadisaṃ, mahāsāvakānaṃ ukkāpabhāsadisaṃ, aggasāvakānaṃ osadhitārakāpabhāsadisaṃ, paccekabuddhānaṃ candappabhāsadisaṃ. "
  9799. 569799,120,1358,25,29,1,75,4,Buddhānaṃ rasmisahassapaṭimaṇḍitasaradasūriyamaṇḍalasadisaṃ hutvā upaṭṭhāti.
  9800. 569800,120,1358,30,36,1,70,6,Titthiyānaṃ pubbenivāsānussaraṇaṃ andhānaṃ yaṭṭhikoṭigamanaṃ viya hoti.
  9801. 569801,120,1358,37,57,1,197,16,"Pakatisāvakānaṃ daṇḍakasetugamanaṃ viya, mahāsāvakānaṃ jaṅghasetugamanaṃ viya, aggasāvakānaṃ sakaṭasetugamanaṃ viya, paccekabuddhānaṃ jaṅghamaggagamanaṃ viya, buddhānaṃ mahāsakaṭamaggagamanaṃ viya hoti. "
  9802. 569802,120,1358,58,64,1,64,6,Imasmiṃ pana adhikāre sāvakānaṃ pubbenivāsānussaraṇaṃ adhippetaṃ.
  9803. 569803,120,1359,2,23,1,261,21,Tasmā evaṃ anussaritukāmena ādikammikena bhikkhunā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantena rahogatena paṭisallīnena paṭipāṭiyā cattāri jhānāni samāpajjitvā abhiññāpādakajjhānato vuṭṭhāya vuttanayena paṭiccasamuppādaṃ paccavekkhitvā sabbapacchimā nisajjā āvajjitabbā.
  9804. 569804,120,1359,24,60,1,403,33,"Tato āsanapaññāpanaṃ senāsanappavesanaṃ pattacīvarapaṭisāmanaṃ bhojanakālo gāmato āgamanakālo gāme piṇḍāya caritakālo gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhakālo vihārato nikkhamanakālo cetiyabodhivandanakālo pattadhovanakālo pattapaṭiggahaṇakālo pattapaṭiggahaṇato yāva mukhadhovanā katakiccaṃ paccūsakāle katakiccaṃ, majjhimayāme paṭhamayāme katakiccanti evaṃ paṭilomakkamena sakalaṃ rattindivaṃ katakiccaṃ āvajjitabbaṃ. "
  9805. 569805,120,1359,61,70,1,86,8,"Ettakaṃ pana pakaticittassapi pākaṭaṃ hoti, parikammasamādhicittassa pana atipākaṭameva. "
  9806. 569806,120,1359,71,83,1,89,11,"Sace panettha kiñci na pākaṭaṃ hoti, puna pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya āvajjitabbaṃ. "
  9807. 569807,120,1359,84,91,1,38,6,Ettakena dīpe jalite viya pākaṭaṃ hoti .
  9808. 569808,120,1359,92,102,1,135,10,Evaṃ paṭilomakkameneva dutiyadivasepi tatiyacatutthapañcamadivasesupi dasāhepi addhamāsepi māsepi saṃvaccharepi katakiccaṃ āvajjitabbaṃ.
  9809. 569809,120,1359,103,122,1,154,18,"Eteneva upāyena dasa vassāni vīsati vassānīti yāva imasmiṃ bhave attano paṭisandhi, tāva āvajjantena purimabhave cutikkhaṇe pavattaṃ nāmarūpaṃ āvajjitabbaṃ. "
  9810. 569810,120,1359,123,134,1,101,11,Pahoti hi paṇḍito bhikkhu paṭhamavāreneva paṭisandhiṃ ugghāṭetvā cutikkhaṇe nāmarūpaṃ ārammaṇaṃ kātuṃ.
  9811. 569811,120,1359,135,154,1,139,17,"Yasmā pana purimabhave nāmarūpaṃ asesaṃ niruddhaṃ, idha aññaṃ uppannaṃ, tasmā taṃ ṭhānaṃ āhundarikaṃ andhatamamiva hoti sududdasaṃ duppaññena. "
  9812. 569812,120,1359,155,171,1,105,12,Tenāpi‘‘ na sakkomahaṃ paṭisandhiṃ ugghāṭetvā cutikkhaṇe nāmarūpārammaṇaṃ kātun’’ ti dhuranikkhepo na kātabbo.
  9813. 569813,120,1359,172,182,1,91,10,Tadeva pana pādakajjhānaṃ punappunaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya vuṭṭhāya taṃ ṭhānaṃ āvajjitabbaṃ.
  9814. 569814,120,1360,2,67,1,602,62,"Evaṃ karonto hi seyyathāpi nāma balavā puriso kūṭāgārakaṇṇikatthāya mahārukkhaṃ chindanto sākhāpalāsacchedanamatteneva pharasudhārāya vipannāya mahārukkhaṃ chindituṃ asakkontopi dhuranikkhepaṃ akatvāva kammārasālaṃ gantvā tikhiṇaṃ pharasuṃ kārāpetvā puna āgantvā chindeyya, puna vipannāya ca punapi tatheva kāretvā chindeyya, so evaṃ chindanto chinnassa chinnassa puna chettabbābhāvato achinnassa ca chedanato nacirasseva mahārukkhaṃ pāteyya, evameva pādakajjhānā vuṭṭhāya pubbe āvajjitaṃ anāvajjitvā paṭisandhimeva āvajjanto taṃ nacirasseva paṭisandhiṃ ugghāṭetvā cutikkhaṇe nāmarūpaṃ ārammaṇaṃ kareyyāti. "
  9815. 569815,120,1360,68,87,1,152,18,"Tattha pacchimanisajjato pabhuti yāva paṭisandhito ārammaṇaṃ katvā pavattaṃ ñāṇaṃ pubbenivāsañāṇaṃ nāma na hoti, taṃ pana parikammasamādhiñāṇaṃ nāma hoti."
  9816. 569816,120,1360,88,98,1,34,5,‘‘ Atītaṃsañāṇan’’ ti petaṃ eke vadanti .
  9817. 569817,120,1360,99,107,1,73,8,Taṃ atītaṃsañāṇassa rūpāvacarattā rūpāvacaraṃ sandhāya vacanaṃ na yujjati.
  9818. 569818,120,1360,108,132,1,228,23,"Yadā panassa bhikkhuno paṭisandhiṃ atikkamma cutikkhaṇe pavattaṃ nāmarūpaṃ ārammaṇaṃ katvā manodvārāvajjanaṃ uppajjitvā pubbe vuttanayena appanācittaṃ uppajjati, tadāssa tena cittena sampayuttaṃ ñāṇaṃ pubbenivāsānussatiñāṇaṃ nāma. "
  9819. 569819,120,1360,133,139,1,55,6,Tena ñāṇena sampayuttāya satiyā pubbenivāsaṃ anussarati.
  9820. 569820,120,1361,2,8,1,54,5,Tattha seyyathidan ti āraddhappakāradassanatthe nipāto.
  9821. 569821,120,1361,9,20,1,88,10,"Teneva yvāyaṃ pubbenivāso āraddho, tassa pakārappabhedaṃ dassento ekampi jātin tiādimāha. "
  9822. 569822,120,1361,21,31,1,98,9,Tattha ekampi jātin ti ekampi paṭisandhimūlaṃ cutipariyosānaṃ ekabhavapariyāpannaṃ khandhasantānaṃ.
  9823. 569823,120,1361,32,37,1,28,4,Esa nayo dvepi {jātiyo}tiādīsu.
  9824. 569824,120,1361,38,49,1,105,10,Anekepi {saṃvaṭṭakappe}tiādīsu pana parihāyamāno kappo saṃvaṭṭakappo tadā sabbesaṃ brahmaloke sannipatanato.
  9825. 569825,120,1361,50,57,1,68,7,Vaḍḍhamāno kappo vivaṭṭakappo tadā brahmalokato sattānaṃ vivaṭṭanato.
  9826. 569826,120,1361,58,64,1,57,6,Tattha saṃvaṭṭena saṃvaṭṭaṭṭhāyī gahito hoti taṃmūlakattā.
  9827. 569827,120,1361,65,68,1,26,3,Vivaṭṭena ca vivaṭṭaṭṭhāyī.
  9828. 569828,120,1361,69,79,1,56,6,"Evañhi sati‘‘ cattārimāni, bhikkhave, kappassa asaṅkhyeyyāni. "
  9829. 569829,120,1361,80,82,1,16,2,Katamāni cattāri?
  9830. 569830,120,1361,83,94,1,56,8,"Yadā, bhikkhave, kappo saṃvaṭṭati, taṃ na sukaraṃ saṅkhātuṃ. "
  9831. 569831,120,1361,95,143,1,190,26,"Yadā, bhikkhave, kappo saṃvaṭṭo tiṭṭhati… pe… yadā, bhikkhave, kappo vivaṭṭati… pe… yadā, bhikkhave, kappo vivaṭṭo tiṭṭhati, taṃ na sukaraṃ saṅkhātun’’ ti( a. ni.4.156) vuttāni cattāri asaṅkheyyāni pariggahitāni honti. "
  9832. 569832,120,1362,2,11,1,60,6,"Tattha tayo saṃvaṭṭā– tejosaṃvaṭṭo, āposaṃvaṭṭo, vāyosaṃvaṭṭoti. "
  9833. 569833,120,1362,12,20,1,52,5,"Tisso saṃvaṭṭasīmā– ābhassarā, subhakiṇhā, vehapphalāti. "
  9834. 569834,120,1362,21,30,1,62,8,"Yadā kappo tejena saṃvaṭṭati, ābhassarato heṭṭhā agginā ḍayhati. "
  9835. 569835,120,1362,31,39,1,58,7,"Yadā āpena saṃvaṭṭati, subhakiṇhato heṭṭhā udakena vilīyati. "
  9836. 569836,120,1362,40,48,1,63,7,"Yadā vāyunā saṃvaṭṭati, vehapphalato heṭṭhā vātena viddhaṃsīyati. "
  9837. 569837,120,1362,49,55,1,52,6,Vitthārato pana sadāpi ekaṃ buddhakkhettaṃ vinassati.
  9838. 569838,120,1362,56,66,1,75,7,"Buddhakkhettaṃ nāma tividhaṃ hoti– jātikkhettaṃ, āṇākkhettaṃ, visayakkhettañca. "
  9839. 569839,120,1362,67,76,1,101,8,"Tattha jātikkhettaṃ dasasahassacakkavāḷapariyantaṃ hoti, yaṃ tathāgatassa paṭisandhigahaṇādīsu kampati. "
  9840. 569840,120,1362,77,95,1,169,12,"Āṇākkhettaṃ koṭisatasahassacakkavāḷapariyantaṃ, yattha ratanaparittaṃ, khandhaparittaṃ, dhajaggaparittaṃ, āṭānāṭiyaparittaṃ , moraparittanti imesaṃ parittānaṃ ānubhāvo vattati. "
  9841. 569841,120,1362,96,119,1,72,9,"Visayakkhettaṃ anantamaparimāṇaṃ, yaṃ‘‘ yāvatā vā pana ākaṅkheyyā’’ ti( a. ni.3.81) vuttaṃ. "
  9842. 569842,120,1362,120,129,1,49,8,"Tattha yaṃ yaṃ tathāgato ākaṅkhati, taṃ taṃ jānāti. "
  9843. 569843,120,1362,130,151,1,177,18,"Evametesu tīsu buddhakkhettesu ekaṃ āṇākkhettaṃ vinassati, tasmiṃ pana vinassante jātikkhettaṃ vinaṭṭhameva hoti, vinassantañca ekatova vinassati, saṇṭhahantañca ekatova saṇṭhahati. "
  9844. 569844,120,1363,2,21,1,170,17,"Tassevaṃ vināso ca saṇṭhahanañca veditabbaṃ– yasmiṃ samaye kappo agginā nassati, āditova kappavināsakamahāmegho vuṭṭhahitvā koṭisatasahassacakkavāḷe ekaṃ mahāvassaṃ vassati. "
  9845. 569845,120,1363,22,27,1,44,5,Manussā tuṭṭhā sabbabījāni nīharitvā vapanti.
  9846. 569846,120,1363,28,44,1,130,14,"Sassesu pana gokhāyitakamattesu jātesu gadrabharavaṃ ravanto ekabindumattampi na vassati, tadā pacchinnaṃ pacchinnameva vassaṃ hoti. "
  9847. 569847,120,1363,45,54,1,81,8,"Vassūpajīvino sattā kamena brahmaloke nibbattanti, pupphaphalūpajīviniyo ca devatā. "
  9848. 569848,120,1363,55,65,1,70,9,Evaṃ dīghe addhāne vītivatte tattha tattha udakaṃ parikkhayaṃ gacchati.
  9849. 569849,120,1363,66,74,1,81,7,"Athānukkamena macchakacchapāpi kālaṃ katvā brahmaloke nibbattanti, nerayikasattāpi. "
  9850. 569850,120,1363,75,85,1,56,6,Tattha‘‘ nerayikā sattamasūriyapātubhāve vinassantī’’ ti eke.
  9851. 569851,120,1363,86,104,1,128,15,"Jhānaṃ vinā natthi brahmaloke nibbatti, etesañca keci dubbhikkhapīḷitā, keci abhabbā jhānādhigamāya, te kathaṃ tattha nibbattantīti? "
  9852. 569852,120,1363,105,107,1,31,2,Devaloke paṭiladdhajjhānavasena.
  9853. 569853,120,1363,108,136,1,243,24,Tadā hi‘‘ vassasatasahassassa accayena kappavuṭṭhānaṃ bhavissatī’’ ti lokabyūhā nāma kāmāvacaradevā muttasirā vikiṇṇakesā rudamukhā assūni hatthehi puñchamānā rattavatthanivatthā ativiya virūpavesadhārino hutvā manussapathe vicarantā evaṃ ārocenti–
  9854. 569854,120,1363,137,168,1,229,23,"‘‘ mārisā, mārisā, ito vassasatasahassassa accayena kappavuṭṭhānaṃ bhavissati, ayaṃ loko vinassissati, mahāsamuddopi ussussissati, ayañca mahāpathavī sineru ca pabbatarājā uddayhissanti vinassissanti, yāva brahmalokā lokavināso bhavissati. "
  9855. 569855,120,1363,169,174,1,22,3,"Mettaṃ, mārisā, bhāvetha. "
  9856. 569856,120,1363,175,184,1,40,5,"Karuṇaṃ… muditaṃ… upekkhaṃ, mārisā, bhāvetha. "
  9857. 569857,120,1363,185,197,1,70,8,"Mātaraṃ upaṭṭhahatha, pitaraṃ upaṭṭhahatha, kule jeṭṭhāpacāyino hothā’’ ti. "
  9858. 569858,120,1363,198,217,1,142,18,Tesaṃ vacanaṃ sutvā yebhuyyena manussā ca bhummā devā ca saṃvegajātā aññamaññaṃ muducittā hutvā mettādīni puññāni karitvā devaloke nibbattanti.
  9859. 569859,120,1363,218,226,1,83,8,Tattha dibbasudhābhojanaṃ bhuñjitvā vāyokasiṇe parikammaṃ katvā jhānaṃ paṭilabhanti.
  9860. 569860,120,1363,227,233,1,63,6,Tadaññe pana aparapariyavedanīyena kammena devaloke nibbattanti.
  9861. 569861,120,1363,234,241,1,70,7,Aparapariyavedanīyakammarahito hi saṃsāre saṃsaranto nāma satto natthi.
  9862. 569862,120,1363,242,247,1,39,5,Tepi tattha tatheva jhānaṃ paṭilabhanti.
  9863. 569863,120,1363,248,254,1,69,6,Evaṃ devaloke paṭiladdhajjhānavasena sabbepi brahmaloke nibbattantīti.
  9864. 569864,120,1364,2,20,1,145,16,"Vassūpacchedato pana uddhaṃ dīghassa addhuno accayena dutiyo sūriyo pātubhavati, tasmiṃ pātubhūte neva rattiparicchedo, na divāparicchedo paññāyati. "
  9865. 569865,120,1364,21,32,1,72,9,"Eko sūriyo udeti, eko atthaṃ gacchati, avicchinnasūriyasantāpova loko hoti. "
  9866. 569866,120,1364,33,43,1,74,8,"Yathā ca pakatisūriye sūriyadevaputto hoti, evaṃ kappavināsakasūriye natthi. "
  9867. 569867,120,1364,44,51,1,67,7,Tattha pakatisūriye vattamāne ākāse valāhakāpi dhūmasikhāpi caranti.
  9868. 569868,120,1364,52,60,1,90,8,Kappavināsakasūriye vattamāne vigatadhūmavalāhakaṃ ādāsamaṇḍalaṃ viya nimmalaṃ nabhaṃ hoti.
  9869. 569869,120,1364,61,67,1,57,6,Ṭhapetvā pañca mahānadiyo sesakunnadīādīsu udakaṃ sussati.
  9870. 569870,120,1365,2,14,1,96,11,"Tatopi dīghassa addhuno accayena tatiyo sūriyo pātubhavati, yassa pātubhāvā mahānadiyopi sussanti. "
  9871. 569871,120,1366,2,16,1,105,12,"Tatopi dīghassa addhuno accayena catuttho sūriyo pātubhavati, yassa pātubhāvā himavati mahānadīnaṃ pabhavā–"
  9872. 569872,120,1366,17,39,1,120,12,"‘‘ sīhapapātano, haṃsapātano, kaṇṇamuṇḍako, rathakāradaho, anotattadaho, chaddantadaho, kuṇāladaho’’ ti ime satta mahāsarā sussanti. "
  9873. 569873,120,1367,2,18,1,143,15,"Tatopi dīghassa addhuno accayena pañcamo sūriyo pātubhavati, yassa pātubhāvā anupubbena mahāsamudde aṅgulipabbatemanamattampi udakaṃ na saṇṭhāti. "
  9874. 569874,120,1368,2,17,1,134,14,"Tatopi dīghassa addhuno accayena chaṭṭho sūriyo pātubhavati, yassa pātubhāvā sakalacakkavāḷaṃ ekadhūmaṃ hoti pariyādinnasinehaṃ dhūmena. "
  9875. 569875,120,1368,18,23,1,45,4,"Yathā cidaṃ, evaṃ koṭisatasahassacakkavāḷānipi. "
  9876. 569876,120,1369,2,17,1,141,14,"Tatopi dīghassa addhuno accayena sattamo sūriyo pātubhavati, yassa pātubhāvā sakalacakkavāḷaṃ ekajālaṃ hoti saddhiṃ koṭisatasahassacakkavāḷehi. "
  9877. 569877,120,1369,18,23,1,72,5,Yojanasatikādibhedāni sinerukūṭānipi palujjitvā ākāseyeva antaradhāyanti.
  9878. 569878,120,1369,24,29,1,45,5,Sā aggijālā uṭṭhahitvā cātumahārājike gaṇhāti.
  9879. 569879,120,1369,30,35,1,78,5,Tattha kanakavimānaratanavimānamaṇivimānāni jhāpetvā tāvatiṃsabhavanaṃ gaṇhāti.
  9880. 569880,120,1369,36,42,1,48,5,Eteneva upāyena yāva paṭhamajjhānabhūmiṃ gaṇhāti.
  9881. 569881,120,1369,43,45,1,13,2,Tattha tayopi.
  9882. 569882,120,1369,46,51,1,45,5,Brahmaloke jhāpetvā ābhassare āhacca tiṭṭhati.
  9883. 569883,120,1369,52,61,1,57,8,"Sā yāva aṇumattampi saṅkhāragataṃ atthi, tāva na nibbāyati. "
  9884. 569884,120,1369,62,69,1,92,7,Sabbasaṅkhāraparikkhayā pana sappitelajhāpanaggisikhā viya chārikampi anavasesetvā nibbāyati.
  9885. 569885,120,1369,70,76,1,51,6,Heṭṭhāākāsena saha upariākāso eko hoti mahandhakāro.
  9886. 569886,120,1370,2,12,1,86,10,Atha dīghassa addhuno accayena mahāmegho uṭṭhahitvā paṭhamaṃ sukhumaṃ sukhumaṃ vassati.
  9887. 569887,120,1370,13,23,1,143,9,Anupubbena kumudanāḷayaṭṭhimusalatālakkhandhādippamāṇāhi dhārāhi vassanto koṭisatasahassacakkavāḷesu sabbaṃ daḍḍhaṭṭhānaṃ pūretvā antaradhāyati.
  9888. 569888,120,1370,24,36,1,107,12,Taṃ udakaṃ heṭṭhā ca tiriyañca vāto samuṭṭhahitvā ghanaṃ karoti parivaṭumaṃ paduminipatte udakabindusadisaṃ.
  9889. 569889,120,1370,37,44,1,50,7,Kathaṃ tāva mahantaṃ udakarāsiṃ ghanaṃ karotīti ce?
  9890. 569890,120,1370,45,46,1,17,1,Vivarasampadānato.
  9891. 569891,120,1370,47,53,1,34,6,Taṃ hissa tahiṃ tahiṃ vivaraṃ deti.
  9892. 569892,120,1370,54,64,1,92,10,Taṃ evaṃ vātena sampiṇḍiyamānaṃ ghanaṃ kariyamānaṃ parikkhayamānaṃ anupubbena heṭṭhā otarati.
  9893. 569893,120,1370,65,76,1,107,10,"Otiṇṇe otiṇṇe udake brahmalokaṭṭhāne brahmalokā, upari catukāmāvacaradevalokaṭṭhāne ca devalokā pātubhavanti. "
  9894. 569894,120,1370,77,82,1,54,5,Purimapathaviṭṭhānaṃ otiṇṇe pana balavavātā uppajjanti.
  9895. 569895,120,1370,83,91,1,72,8,Te taṃ pihitadvāre dhamakaraṇe ṭhitaudakamiva nirussāsaṃ katvā rumbhanti.
  9896. 569896,120,1370,92,98,1,68,6,Madhurodakaṃ parikkhayaṃ gacchamānaṃ upari rasapathaviṃ samuṭṭhāpeti.
  9897. 569897,120,1370,99,109,1,85,10,Sā vaṇṇasampannā ceva hoti gandharasasampannā ca nirudakapāyāsassa upari paṭalaṃ viya.
  9898. 569898,120,1370,110,123,1,112,12,Tadā ca ābhassarabrahmaloke paṭhamatarābhinibbattā sattā āyukkhayā vā puññakkhayā vā tato cavitvā idhūpapajjanti.
  9899. 569899,120,1370,124,128,1,34,4,Te honti sayaṃpabhā antalikkhacarā.
  9900. 569900,120,1370,129,148,1,106,10,Te aggaññasutte( dī. ni.3.120) vuttanayena taṃ rasapathaviṃ sāyitvā taṇhābhibhūtā āluppakārakaṃ paribhuñjituṃ upakkamanti.
  9901. 569901,120,1371,2,9,1,50,6,"Atha tesaṃ sayaṃpabhā antaradhāyati, andhakāro hoti. "
  9902. 569902,120,1371,10,14,1,28,4,Te andhakāraṃ disvā bhāyanti.
  9903. 569903,120,1371,15,24,1,98,9,Tato nesaṃ bhayaṃ nāsetvā sūrabhāvaṃ janayantaṃ paripuṇṇapaññāsayojanaṃ sūriyamaṇḍalaṃ pātubhavati.
  9904. 569904,120,1371,25,57,1,165,22,"Te taṃ disvā‘‘ ālokaṃ paṭilabhimhā’’ ti haṭṭhatuṭṭhā hutvā‘‘ amhākaṃ bhītānaṃ bhayaṃ nāsetvā sūrabhāvaṃ janayanto uṭṭhito, tasmā sūriyo hotū’’ ti sūriyotvevassa nāmaṃ karonti. "
  9905. 569905,120,1371,58,94,1,162,26,"Atha sūriye divasaṃ ālokaṃ katvā atthaṅgate‘‘ yampi ālokaṃ labhimha, sopi no naṭṭho’’ ti puna bhītā honti, tesaṃ evaṃ hoti‘‘ sādhu vatassa sace aññaṃ ālokaṃ labheyyāmā’’ ti. "
  9906. 569906,120,1371,95,102,1,69,7,Tesaṃ cittaṃ ñatvā viya ekūnapaññāsayojanaṃ candamaṇḍalaṃ pātubhavati.
  9907. 569907,120,1371,103,126,1,130,18,"Te taṃ disvā bhiyyosomattāya haṭṭhatuṭṭhā hutvā‘‘ amhākaṃ chandaṃ ñatvā viya uṭṭhito, tasmā cando hotū’’ ti candotvevassa nāmaṃ karonti. "
  9908. 569908,120,1372,2,8,1,70,6,Evaṃ candimasūriyesu pātubhūtesu nakkhattāni tārakarūpāni pātubhavanti.
  9909. 569909,120,1372,9,16,1,75,7,Tato pabhuti rattindivā paññāyanti anukkamena ca māsaddhamāsautusaṃvaccharā.
  9910. 569910,120,1372,17,23,1,86,5,Candimasūriyānaṃ pana pātubhūtadivaseyeva sinerucakkavāḷahimavantapabbatā pātubhavanti .
  9911. 569911,120,1372,24,31,1,65,7,Te ca kho apubbaṃ acarimaṃ phagguṇapuṇṇamadivaseyeva pātubhavanti.
  9912. 569912,120,1372,32,33,1,6,1,Kathaṃ?
  9913. 569913,120,1372,34,60,1,211,23,"Yathā nāma kaṅgubhatte paccamāne ekappahāreneva pubbuḷakā uṭṭhahanti, eke padesā thūpathūpā honti, eke ninnaninnā eke samasamā, evamevaṃ thūpathūpaṭṭhāne pabbatā honti ninnaninnaṭṭhāne samuddā samasamaṭṭhāne dīpāti. "
  9914. 569914,120,1373,2,14,1,96,11,"Atha tesaṃ sattānaṃ rasapathaviṃ paribhuñjantānaṃ kamena ekacce vaṇṇavanto, ekacce dubbaṇṇā honti. "
  9915. 569915,120,1373,15,19,1,38,4,Tattha vaṇṇavanto dubbaṇṇe atimaññanti.
  9916. 569916,120,1373,20,28,1,76,7,"Tesaṃ atimānapaccayā sā rasapathavī antaradhāyati, bhūmipappaṭako pātubhavati. "
  9917. 569917,120,1373,29,38,1,64,8,"Atha tesaṃ teneva nayena sopi antaradhāyati, padālatā pātubhavati. "
  9918. 569918,120,1373,39,52,1,104,12,"Teneva nayena sāpi antaradhāyati, akaṭṭhapāko sāli pātubhavati akaṇo athuso suddho sugandhā taṇḍulapphalo. "
  9919. 569919,120,1373,53,57,1,31,4,Tato nesaṃ bhājanāni uppajjanti.
  9920. 569920,120,1373,58,64,1,50,6,Te sāliṃ bhājane ṭhapetvā pāsāṇapiṭṭhiyaṃ ṭhapenti.
  9921. 569921,120,1373,65,70,1,40,5,Sayameva jālāsikhā uṭṭhahitvā taṃ pacati.
  9922. 569922,120,1373,71,75,1,36,4,So hoti odano sumanajātipupphasadiso.
  9923. 569923,120,1373,76,95,1,101,17,"Na tassa sūpena vā byañjanena vā karaṇīyaṃ atthi, yaṃ yaṃ rasaṃ bhuñjitukāmā honti, taṃ taṃ rasova hoti. "
  9924. 569924,120,1373,96,105,1,72,9,Tesaṃ taṃ oḷārikaṃ āhāraṃ āharayataṃ tato pabhuti muttakarīsaṃ sañjāyati.
  9925. 569925,120,1373,106,113,1,57,6,Atha nesaṃ tassa nikkhamanatthāya vaṇamukhāni pabhijjanti .
  9926. 569926,120,1373,114,120,1,52,5,"Purisassa purisabhāvo, itthiyā itthibhāvo pātubhavati. "
  9927. 569927,120,1373,121,131,1,65,9,"Tatra sudaṃ itthī purisaṃ, puriso ca itthiṃ ativelaṃ upanijjhāyati. "
  9928. 569928,120,1373,132,137,1,58,5,Tesaṃ ativelaṃ upanijjhāyanapaccayā kāmapariḷāho uppajjati.
  9929. 569929,120,1373,138,143,1,33,4,Tato methunaṃ dhammaṃ paṭisevanti.
  9930. 569930,120,1373,144,154,1,118,10,Te asaddhammapaṭisevanapaccayā viññūhi garahiyamānā viheṭhiyamānā tassa asaddhammassa paṭicchādanahetu agārāni karonti.
  9931. 569931,120,1373,155,166,1,112,11,Te agāraṃ ajjhāvasamānā anukkamena aññatarassa alasajātikassa sattassa diṭṭhānugatiṃ āpajjantā sannidhiṃ karonti.
  9932. 569932,120,1373,167,177,1,83,9,"Tato pabhuti kaṇopi thusopi taṇḍulaṃ pariyonandhati, lāyitaṭṭhānampi na paṭivirūhati. "
  9933. 569933,120,1373,178,209,1,142,17,"Te sannipatitvā anutthunanti‘‘ pāpakā vata bho dhammā sattesu pātubhūtā, mayañhi pubbe manomayā ahumhā’’ ti aggaññasutte( dī. ni.3.128) vuttanayena vitthāretabbaṃ. "
  9934. 569934,120,1373,210,213,1,23,3,Tato mariyādaṃ ṭhapenti.
  9935. 569935,120,1374,2,9,1,50,7,Atha aññataro satto aññassa bhāgaṃ adinnaṃ ādiyati.
  9936. 569936,120,1374,10,16,1,66,6,Taṃ dvikkhattuṃ paribhāsitvā tatiyavāre pāṇileḍḍudaṇḍehi paharanti.
  9937. 569937,120,1374,17,43,1,198,20,"Te evaṃ adinnādānagarahamusāvādadaṇḍādānesu uppannesu sannipatitvā cintayanti‘‘ yaṃnūna mayaṃ ekaṃ sattaṃ sammanneyyāma, yo no sammā khīyitabbaṃ khīyeyya, garahitabbaṃ garaheyya, pabbājetabbaṃ pabbājeyya. "
  9938. 569938,120,1374,44,52,1,44,6,Mayaṃ panassa sālīnaṃ bhāgaṃ anupadassāmā’’ ti.
  9939. 569939,120,1374,53,77,1,210,24,Evaṃ katasanniṭṭhānesu pana sattesu imasmiṃ tāva kappe ayameva bhagavā bodhisattabhūto tena samayena tesu sattesu abhirūpataro ca dassanīyataro ca mahesakkhataro ca buddhisampanno paṭibalo niggahapaggahaṃ kātuṃ.
  9940. 569940,120,1374,78,83,1,40,5,Te taṃ upasaṅkamitvā yācitvā sammanniṃsu.
  9941. 569941,120,1374,84,107,1,133,17,"So‘‘ tena mahājanena sammatoti mahāsammato, khettānaṃ adhipatīti khattiyo, dhammena samena pare rañjetīti rājā’’ ti tīhi nāmehi paññāyittha. "
  9942. 569942,120,1374,108,115,1,59,6,"Yañhi loke acchariyaṭṭhānaṃ, bodhisattova tattha ādipurisoti. "
  9943. 569943,120,1374,116,126,1,96,10,Evaṃ bodhisattaṃ ādiṃ katvā khattiyamaṇḍale saṇṭhite anupubbena brāhmaṇādayopi vaṇṇā saṇṭhahiṃsu.
  9944. 569944,120,1374,127,136,1,88,7,"Tattha kappavināsakamahāmeghato yāva jālūpacchedo, idamekamasaṅkheyyaṃ {saṃvaṭṭo}ti vuccati. "
  9945. 569945,120,1374,137,147,1,134,8,"Kappavināsakajālūpacchedato yāva koṭisatasahassacakkavāḷaparipūrako sampattimahāmegho, idaṃ dutiyamasaṅkheyyaṃ {saṃvaṭṭaṭṭhāyī}ti vuccati. "
  9946. 569946,120,1374,148,157,1,89,7,"Sampattimahāmeghato yāva candimasūriyapātubhāvo, idaṃ tatiyamasaṅkheyyaṃ {vivaṭṭo}ti vuccati. "
  9947. 569947,120,1374,158,169,1,107,8,"Candimasūriyapātubhāvato yāva puna kappavināsakamahāmegho, idaṃ catutthamasaṅkheyyaṃ {vivaṭṭaṭṭhāyī}ti vuccati. "
  9948. 569948,120,1374,170,176,1,45,6,Imāni cattāri asaṅkheyyāni eko mahākappo hoti.
  9949. 569949,120,1374,177,184,1,51,7,Evaṃ tāva agginā vināso ca saṇṭhahanañca veditabbaṃ.
  9950. 569950,120,1375,2,15,1,119,12,"Yasmiṃ pana samaye kappo udakena nassati, āditova kappavināsakamahāmegho uṭṭhahitvāti pubbe vuttanayeneva vitthāretabbaṃ. "
  9951. 569951,120,1375,16,30,1,93,11,"Ayaṃ pana viseso– yathā tattha dutiyo sūriyo, evamidha kappavināsako khārūdakamahāmegho uṭṭhāti. "
  9952. 569952,120,1375,31,41,1,102,10,So ādito sukhumaṃ sukhumaṃ vassanto anukkamena mahādhārāhi koṭisatasahassacakkavāḷānaṃ pūrento vassati.
  9953. 569953,120,1375,42,46,1,55,4,Khārūdakena phuṭṭhaphuṭṭhā pathavīpabbatādayo vilīyanti.
  9954. 569954,120,1375,47,51,1,33,4,Udakaṃ samantato vātehi dhārīyati.
  9955. 569955,120,1375,52,65,1,112,12,"Pathavito yāva dutiyajjhānabhūmiṃ udakaṃ gaṇhāti, tattha tayopi brahmaloke vilīyāpetvā subhakiṇhe āhacca tiṭṭhati. "
  9956. 569956,120,1375,66,75,1,60,8,"Taṃ yāva aṇumattampi saṅkhāragataṃ atthi, tāva na vūpasammati. "
  9957. 569957,120,1376,2,12,1,90,8,"Udakānugataṃ pana sabbasaṅkhāragataṃ abhibhavitvā sahasā vūpasammati, antaradhānaṃ gacchati. "
  9958. 569958,120,1376,13,21,1,73,8,Heṭṭhāākāsena saha upariākāso eko hoti mahandhakāroti sabbaṃ vuttasadisaṃ.
  9959. 569959,120,1376,22,29,1,64,7,Kevalaṃ panidha ābhassarabrahmalokaṃ ādiṃ katvā loko pātubhavati.
  9960. 569960,120,1376,30,36,1,61,6,Subhakiṇhato ca cavitvā ābhassaraṭṭhānādīsu sattā nibbattanti.
  9961. 569961,120,1376,37,44,1,88,6,"Tattha kappavināsakamahāmeghato yāva kappavināsakakhārūdakūpacchedo, idamekaṃ asaṅkheyyaṃ. "
  9962. 569962,120,1376,45,51,1,62,5,"Udakūpacchedato yāva sampattimahāmegho, idaṃ dutiyamasaṅkheyyaṃ. "
  9963. 569963,120,1376,52,62,1,68,8,Sampattimahāmeghato… pe… imāni cattāri asaṅkheyyāni eko mahākappo hoti.
  9964. 569964,120,1376,63,69,1,47,6,Evaṃ udakena vināso ca saṇṭhahanañca veditabbaṃ.
  9965. 569965,120,1377,2,15,1,121,12,"Yasmiṃ pana samaye kappo vātena vinassati, āditova kappavināsakamahāmegho vuṭṭhahitvāti pubbe vuttanayeneva vitthāretabbaṃ. "
  9966. 569966,120,1377,16,28,1,86,10,"Ayaṃ pana viseso– yathā tattha dutiyasūriyo, evamidha kappavināsanatthaṃ vāto samuṭṭhāti. "
  9967. 569967,120,1377,29,46,1,165,16,"So paṭhamaṃ thūlarajaṃ uṭṭhāpeti, tato saṇharajaṃ sukhumavālikaṃ thūlavālikaṃ sakkharapāsāṇādayoti yāva kūṭāgāramatte pāsāṇe visamaṭṭhāne ṭhitamahārukkhe ca uṭṭhāpeti. "
  9968. 569968,120,1377,47,59,1,87,11,"Te pathavito nabhamuggatā na puna patanti, tattheva cuṇṇavicuṇṇā hutvā abhāvaṃ gacchanti. "
  9969. 569969,120,1377,60,71,1,107,11,Athānukkamena heṭṭhāmahāpathaviyā vāto samuṭṭhahitvā pathaviṃ parivattetvā uddhaṃ mūlaṃ katvā ākāse khipati.
  9970. 569970,120,1377,72,83,1,157,10,Yojanasatappamāṇā pathavippadesā dviyojanatiyojanacatuyojanapañcayojanasatappamāṇāpi bhijjitvā vātavegukkhittā ākāseyeva cuṇṇavicuṇṇā hutvā abhāvaṃ gacchanti.
  9971. 569971,120,1377,84,90,1,66,6,Cakkavāḷapabbatampi sinerupabbatampi vāto ukkhipitvā ākāse khipati.
  9972. 569972,120,1377,91,97,1,54,6,Te aññamaññaṃ abhihantvā cuṇṇavicuṇṇā hutvā vinassanti.
  9973. 569973,120,1377,98,110,1,140,12,Eteneva upāyena bhūmaṭṭhakavimānāni ca ākāsaṭṭhakavimānāni ca vināsento cha kāmāvacaradevaloke vināsetvā koṭisatasahassacakkavāḷāni vināseti.
  9974. 569974,120,1377,111,125,1,118,12,"Tattha cakkavāḷā cakkavāḷehi, himavantā himavantehi, sinerū sinerūhi aññamaññaṃ samāgantvā cuṇṇavicuṇṇā hutvā vinassanti. "
  9975. 569975,120,1377,126,139,1,106,12,"Pathavito yāva tatiyajjhānabhūmiṃ vāto gaṇhāti, tattha tayo brahmaloke vināsetvā vehapphale āhacca tiṭṭhati. "
  9976. 569976,120,1377,140,145,1,51,5,Evaṃ sabbasaṅkhāragataṃ vināsetvā sayampi vinassati.
  9977. 569977,120,1377,146,154,1,73,8,Heṭṭhāākāsena saha upariākāso eko hoti mahandhakāroti sabbaṃ vuttasadisaṃ.
  9978. 569978,120,1377,155,164,1,59,7,Idha pana subhakiṇhabrahmalokaṃ ādiṃ katvā loko pātubhavati.
  9979. 569979,120,1377,165,171,1,62,6,Vehapphalato ca cavitvā subhakiṇhaṭṭhānādīsu sattā nibbattanti.
  9980. 569980,120,1377,172,179,1,83,6,"Tattha kappavināsakamahāmeghato yāva kappavināsakavātūpacchedo, idamekaṃ asaṅkheyyaṃ. "
  9981. 569981,120,1377,180,195,1,110,12,"Vātūpacchedato yāva sampattimahāmegho, idaṃ dutiyamasaṅkheyyaṃ… pe… imāni cattāri asaṅkheyyāni eko mahākappo hoti. "
  9982. 569982,120,1377,196,202,1,46,6,Evaṃ vātena vināso ca saṇṭhahanañca veditabbaṃ.
  9983. 569983,120,1378,2,7,1,30,5,Kiṃ kāraṇā evaṃ loko vinassati?
  9984. 569984,120,1378,8,9,1,17,1,Akusalamūlakāraṇā.
  9985. 569985,120,1378,10,16,1,46,6,Akusalamūlesu hi ussannesu evaṃ loko vinassati.
  9986. 569986,120,1378,17,29,1,78,11,"So ca kho rāge ussannatare agginā vinassati, dose ussannatare udakena vinassati. "
  9987. 569987,120,1378,30,44,1,57,9,"Keci pana‘‘ dose ussannatare agginā, rāge udakenā’’ ti vadanti. "
  9988. 569988,120,1378,45,49,1,33,4,Mohe ussannatare vātena vinassati.
  9989. 569989,120,1378,50,62,1,81,11,"Evaṃ vinassantopi ca nirantarameva satta vāre agginā nassati, aṭṭhame vāre udakena. "
  9990. 569990,120,1378,63,84,1,146,20,"Puna satta vāre agginā, aṭṭhame vāre udakenāti evaṃ aṭṭhame aṭṭhame vāre vinassanto sattakkhattuṃ udakena vinassitvā puna satta vāre agginā nassati. "
  9991. 569991,120,1378,85,90,1,35,5,Ettāvatā tesaṭṭhi kappā atītā honti.
  9992. 569992,120,1378,91,103,1,139,12,Etthantare udakena nassanavāraṃ sampattampi paṭibāhitvā laddhokāso vāto paripuṇṇacatusaṭṭhikappāyuke subhakiṇhe viddhaṃsento lokaṃ vināseti.
  9993. 569993,120,1379,2,17,1,151,14,Pubbenivāsaṃ anussarantopi ca kappānussaraṇako bhikkhu etesu kappesu anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe anussarati.
  9994. 569994,120,1379,18,26,1,62,7,Saṃvaṭṭakappe {vivaṭṭakappe}ti ca kappassa aḍḍhaṃ gahetvā vuttaṃ.
  9995. 569995,120,1379,27,32,1,50,4,{Saṃvaṭṭavivaṭṭakappe}ti sakalakappaṃ gahetvā vuttaṃ.
  9996. 569996,120,1379,33,36,1,22,3,Kathaṃ anussaratīti ce?
  9997. 569997,120,1379,37,40,1,25,3,Amutrāsin tiādinā nayena.
  9998. 569998,120,1379,41,61,1,133,20,Tattha amutrāsin ti amumhi saṃvaṭṭakappe ahaṃ amumhi bhave vā yoniyā vā gatiyā vā viññāṇaṭṭhitiyā vā sattāvāse vā sattanikāye vā āsiṃ.
  9999. 569999,120,1379,62,68,1,29,5,{Evaṃnāmo}ti tisso vā phusso vā.
  10000. 570000,120,1379,69,75,1,33,5,{Evaṃgotto}ti kaccāno vā kassapo vā.