xdx 1.2 MB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314331533163317331833193320332133223323332433253326332733283329333033313332333333343335333633373338333933403341334233433344334533463347334833493350335133523353335433553356335733583359336033613362336333643365336633673368336933703371337233733374337533763377337833793380338133823383338433853386338733883389339033913392339333943395339633973398339934003401340234033404340534063407340834093410341134123413341434153416341734183419342034213422342334243425342634273428342934303431343234333434343534363437343834393440344134423443344434453446344734483449345034513452345334543455345634573458345934603461346234633464346534663467346834693470347134723473347434753476347734783479348034813482348334843485348634873488348934903491349234933494349534963497349834993500350135023503350435053506350735083509351035113512351335143515351635173518351935203521352235233524352535263527352835293530353135323533353435353536353735383539354035413542354335443545354635473548354935503551355235533554355535563557355835593560356135623563356435653566356735683569357035713572357335743575357635773578357935803581358235833584358535863587358835893590359135923593359435953596359735983599360036013602360336043605360636073608360936103611361236133614361536163617361836193620362136223623362436253626362736283629363036313632363336343635363636373638363936403641364236433644364536463647364836493650365136523653365436553656365736583659366036613662366336643665366636673668366936703671367236733674367536763677367836793680368136823683368436853686368736883689369036913692369336943695369636973698369937003701370237033704370537063707370837093710371137123713371437153716371737183719372037213722372337243725372637273728372937303731373237333734373537363737373837393740374137423743374437453746374737483749375037513752375337543755375637573758375937603761376237633764376537663767376837693770377137723773377437753776377737783779378037813782378337843785378637873788378937903791379237933794379537963797379837993800380138023803380438053806380738083809381038113812381338143815381638173818381938203821382238233824382538263827382838293830383138323833383438353836383738383839384038413842384338443845384638473848384938503851385238533854385538563857385838593860386138623863386438653866386738683869387038713872387338743875387638773878387938803881388238833884388538863887388838893890389138923893389438953896389738983899390039013902390339043905390639073908390939103911391239133914391539163917391839193920392139223923392439253926392739283929393039313932393339343935393639373938393939403941394239433944394539463947394839493950395139523953395439553956395739583959396039613962396339643965396639673968396939703971397239733974397539763977397839793980398139823983398439853986398739883989399039913992399339943995399639973998399940004001400240034004400540064007400840094010401140124013401440154016401740184019402040214022402340244025402640274028402940304031403240334034403540364037403840394040404140424043404440454046404740484049405040514052405340544055405640574058405940604061406240634064406540664067406840694070407140724073407440754076407740784079408040814082408340844085408640874088408940904091409240934094409540964097409840994100410141024103410441054106410741084109411041114112411341144115411641174118411941204121412241234124412541264127412841294130413141324133413441354136413741384139414041414142414341444145414641474148414941504151415241534154415541564157415841594160416141624163416441654166416741684169417041714172417341744175417641774178417941804181418241834184418541864187418841894190419141924193419441954196419741984199420042014202420342044205420642074208420942104211421242134214421542164217421842194220422142224223422442254226422742284229423042314232423342344235423642374238423942404241424242434244424542464247424842494250425142524253425442554256425742584259426042614262426342644265426642674268426942704271427242734274427542764277427842794280428142824283428442854286428742884289429042914292429342944295429642974298429943004301430243034304430543064307430843094310431143124313431443154316431743184319432043214322432343244325432643274328432943304331433243334334433543364337433843394340434143424343434443454346434743484349435043514352435343544355435643574358435943604361436243634364436543664367436843694370437143724373437443754376437743784379438043814382438343844385438643874388438943904391439243934394439543964397439843994400440144024403440444054406440744084409441044114412441344144415441644174418441944204421442244234424442544264427442844294430443144324433443444354436443744384439444044414442444344444445444644474448444944504451445244534454445544564457445844594460446144624463446444654466446744684469447044714472447344744475447644774478447944804481448244834484448544864487448844894490449144924493449444954496449744984499450045014502450345044505450645074508450945104511451245134514451545164517451845194520452145224523452445254526452745284529453045314532453345344535453645374538453945404541454245434544454545464547454845494550455145524553455445554556455745584559456045614562456345644565456645674568456945704571457245734574457545764577457845794580458145824583458445854586458745884589459045914592459345944595459645974598459946004601460246034604460546064607460846094610461146124613461446154616461746184619462046214622462346244625462646274628462946304631463246334634463546364637463846394640464146424643464446454646464746484649465046514652465346544655465646574658465946604661466246634664466546664667466846694670467146724673467446754676467746784679468046814682468346844685468646874688468946904691469246934694469546964697469846994700470147024703470447054706470747084709471047114712471347144715471647174718471947204721472247234724472547264727472847294730473147324733473447354736473747384739474047414742474347444745474647474748474947504751475247534754475547564757475847594760476147624763476447654766476747684769477047714772477347744775477647774778477947804781478247834784478547864787478847894790479147924793479447954796479747984799480048014802480348044805480648074808480948104811481248134814481548164817481848194820482148224823482448254826482748284829483048314832483348344835483648374838483948404841484248434844484548464847484848494850485148524853485448554856485748584859486048614862486348644865486648674868486948704871487248734874487548764877487848794880488148824883488448854886488748884889489048914892489348944895489648974898489949004901490249034904490549064907490849094910491149124913491449154916491749184919492049214922492349244925492649274928492949304931493249334934493549364937493849394940494149424943494449454946494749484949495049514952495349544955495649574958495949604961496249634964496549664967496849694970497149724973497449754976497749784979498049814982498349844985498649874988498949904991499249934994499549964997499849995000500150025003500450055006500750085009501050115012501350145015501650175018501950205021502250235024502550265027502850295030503150325033503450355036503750385039504050415042504350445045504650475048504950505051505250535054505550565057505850595060506150625063506450655066506750685069507050715072507350745075507650775078507950805081508250835084508550865087508850895090509150925093509450955096509750985099510051015102510351045105510651075108510951105111511251135114511551165117511851195120512151225123512451255126512751285129513051315132513351345135513651375138513951405141514251435144514551465147514851495150515151525153515451555156515751585159516051615162516351645165516651675168516951705171517251735174517551765177517851795180518151825183518451855186518751885189519051915192519351945195519651975198519952005201520252035204520552065207520852095210521152125213521452155216521752185219522052215222522352245225522652275228522952305231523252335234523552365237523852395240524152425243524452455246524752485249525052515252525352545255525652575258525952605261526252635264526552665267526852695270527152725273527452755276527752785279528052815282528352845285528652875288528952905291529252935294529552965297529852995300530153025303530453055306530753085309531053115312531353145315531653175318531953205321532253235324532553265327532853295330533153325333533453355336533753385339534053415342534353445345534653475348534953505351535253535354535553565357535853595360536153625363536453655366536753685369537053715372537353745375537653775378537953805381538253835384538553865387538853895390539153925393539453955396539753985399540054015402540354045405540654075408540954105411541254135414541554165417541854195420542154225423542454255426542754285429543054315432543354345435543654375438543954405441544254435444544554465447544854495450545154525453545454555456545754585459546054615462546354645465546654675468546954705471547254735474547554765477547854795480548154825483548454855486548754885489549054915492549354945495549654975498549955005501550255035504550555065507550855095510551155125513551455155516551755185519552055215522552355245525552655275528552955305531553255335534553555365537553855395540554155425543554455455546554755485549555055515552555355545555555655575558555955605561556255635564556555665567556855695570557155725573557455755576557755785579558055815582558355845585558655875588558955905591559255935594559555965597559855995600560156025603560456055606560756085609561056115612561356145615561656175618561956205621562256235624562556265627562856295630563156325633563456355636563756385639564056415642564356445645564656475648564956505651565256535654565556565657565856595660566156625663566456655666566756685669567056715672567356745675567656775678567956805681568256835684568556865687568856895690569156925693569456955696569756985699570057015702570357045705570657075708570957105711571257135714571557165717571857195720572157225723572457255726572757285729573057315732573357345735573657375738573957405741574257435744574557465747574857495750575157525753575457555756575757585759576057615762576357645765576657675768576957705771577257735774577557765777577857795780578157825783578457855786578757885789579057915792579357945795579657975798579958005801580258035804580558065807580858095810581158125813581458155816581758185819582058215822582358245825582658275828582958305831583258335834583558365837583858395840584158425843584458455846584758485849585058515852585358545855585658575858585958605861586258635864586558665867586858695870587158725873587458755876587758785879588058815882588358845885588658875888588958905891589258935894589558965897589858995900590159025903590459055906590759085909591059115912591359145915591659175918591959205921592259235924592559265927592859295930593159325933593459355936593759385939594059415942594359445945594659475948594959505951595259535954595559565957595859595960596159625963596459655966596759685969597059715972597359745975597659775978597959805981598259835984598559865987598859895990599159925993599459955996599759985999600060016002600360046005600660076008600960106011601260136014601560166017601860196020602160226023602460256026602760286029603060316032603360346035603660376038603960406041604260436044604560466047604860496050605160526053605460556056605760586059606060616062606360646065606660676068606960706071607260736074607560766077607860796080608160826083608460856086608760886089609060916092609360946095609660976098609961006101610261036104610561066107610861096110611161126113611461156116611761186119612061216122612361246125612661276128612961306131613261336134613561366137613861396140614161426143614461456146614761486149615061516152615361546155615661576158615961606161616261636164616561666167616861696170617161726173617461756176617761786179618061816182618361846185618661876188618961906191619261936194619561966197619861996200620162026203620462056206620762086209621062116212621362146215621662176218621962206221622262236224622562266227622862296230623162326233623462356236623762386239624062416242624362446245624662476248624962506251625262536254625562566257625862596260626162626263626462656266626762686269627062716272627362746275627662776278627962806281628262836284628562866287628862896290629162926293629462956296629762986299630063016302630363046305630663076308630963106311631263136314631563166317631863196320632163226323632463256326632763286329633063316332633363346335633663376338633963406341634263436344634563466347634863496350635163526353635463556356635763586359636063616362636363646365636663676368636963706371637263736374637563766377637863796380638163826383638463856386638763886389639063916392639363946395639663976398639964006401640264036404640564066407640864096410641164126413641464156416641764186419642064216422642364246425642664276428642964306431643264336434643564366437643864396440644164426443644464456446644764486449645064516452645364546455645664576458645964606461646264636464646564666467646864696470647164726473647464756476647764786479648064816482648364846485648664876488648964906491649264936494649564966497649864996500650165026503650465056506650765086509651065116512651365146515651665176518651965206521652265236524652565266527652865296530653165326533653465356536653765386539654065416542654365446545654665476548654965506551655265536554655565566557655865596560656165626563656465656566656765686569657065716572657365746575657665776578657965806581658265836584658565866587658865896590659165926593659465956596659765986599660066016602660366046605660666076608660966106611661266136614661566166617661866196620662166226623662466256626662766286629663066316632663366346635663666376638663966406641664266436644664566466647664866496650665166526653665466556656665766586659666066616662666366646665666666676668666966706671667266736674667566766677667866796680668166826683668466856686668766886689669066916692669366946695669666976698669967006701670267036704670567066707670867096710671167126713671467156716671767186719672067216722672367246725672667276728672967306731673267336734673567366737673867396740674167426743674467456746674767486749675067516752675367546755675667576758675967606761676267636764676567666767676867696770677167726773677467756776677767786779678067816782678367846785678667876788678967906791679267936794679567966797679867996800680168026803680468056806680768086809681068116812681368146815681668176818681968206821682268236824682568266827682868296830683168326833683468356836683768386839684068416842684368446845684668476848684968506851685268536854685568566857685868596860686168626863686468656866686768686869687068716872687368746875687668776878687968806881688268836884688568866887688868896890689168926893689468956896689768986899690069016902690369046905690669076908690969106911691269136914691569166917691869196920692169226923692469256926692769286929693069316932693369346935693669376938693969406941694269436944694569466947694869496950695169526953695469556956695769586959696069616962696369646965696669676968696969706971697269736974697569766977697869796980698169826983698469856986698769886989699069916992699369946995699669976998699970007001700270037004700570067007700870097010701170127013701470157016701770187019702070217022702370247025702670277028702970307031703270337034703570367037703870397040704170427043704470457046704770487049705070517052705370547055705670577058705970607061706270637064706570667067706870697070707170727073707470757076707770787079708070817082708370847085708670877088708970907091709270937094709570967097709870997100710171027103710471057106710771087109711071117112711371147115711671177118711971207121712271237124712571267127712871297130713171327133713471357136713771387139714071417142714371447145714671477148714971507151715271537154715571567157715871597160716171627163716471657166716771687169717071717172717371747175717671777178717971807181718271837184718571867187718871897190719171927193719471957196719771987199720072017202720372047205720672077208720972107211721272137214721572167217721872197220722172227223722472257226722772287229723072317232723372347235723672377238723972407241724272437244724572467247724872497250725172527253725472557256725772587259726072617262726372647265726672677268726972707271727272737274727572767277727872797280728172827283728472857286728772887289729072917292729372947295729672977298729973007301730273037304730573067307730873097310731173127313731473157316731773187319732073217322732373247325732673277328732973307331733273337334733573367337733873397340734173427343734473457346734773487349735073517352735373547355735673577358735973607361736273637364736573667367736873697370737173727373737473757376737773787379738073817382738373847385738673877388738973907391739273937394739573967397739873997400740174027403740474057406740774087409741074117412741374147415741674177418741974207421742274237424742574267427742874297430743174327433743474357436743774387439744074417442744374447445744674477448744974507451745274537454745574567457745874597460746174627463746474657466746774687469747074717472747374747475747674777478747974807481748274837484748574867487748874897490749174927493749474957496749774987499750075017502750375047505750675077508750975107511751275137514751575167517751875197520752175227523752475257526752775287529753075317532753375347535753675377538753975407541754275437544754575467547754875497550755175527553755475557556755775587559756075617562756375647565756675677568756975707571757275737574757575767577757875797580758175827583758475857586758775887589759075917592759375947595759675977598759976007601760276037604760576067607760876097610761176127613761476157616761776187619762076217622762376247625762676277628762976307631763276337634763576367637763876397640764176427643764476457646764776487649765076517652765376547655765676577658765976607661766276637664766576667667766876697670767176727673767476757676767776787679768076817682768376847685768676877688768976907691769276937694769576967697769876997700770177027703770477057706770777087709771077117712771377147715771677177718771977207721772277237724772577267727772877297730773177327733773477357736773777387739774077417742774377447745774677477748774977507751775277537754775577567757775877597760776177627763776477657766776777687769777077717772777377747775777677777778777977807781778277837784778577867787778877897790779177927793779477957796779777987799780078017802780378047805780678077808780978107811781278137814781578167817781878197820782178227823782478257826782778287829783078317832783378347835783678377838783978407841784278437844784578467847784878497850785178527853785478557856785778587859786078617862786378647865786678677868786978707871787278737874787578767877787878797880788178827883788478857886788778887889789078917892789378947895789678977898789979007901790279037904790579067907790879097910791179127913791479157916791779187919792079217922792379247925792679277928792979307931793279337934793579367937793879397940794179427943794479457946794779487949795079517952795379547955795679577958795979607961796279637964796579667967796879697970797179727973797479757976797779787979798079817982798379847985798679877988798979907991799279937994799579967997799879998000800180028003800480058006800780088009801080118012801380148015801680178018801980208021802280238024802580268027802880298030803180328033803480358036803780388039804080418042804380448045804680478048804980508051805280538054805580568057805880598060806180628063806480658066806780688069807080718072807380748075807680778078807980808081808280838084808580868087808880898090809180928093809480958096809780988099810081018102810381048105810681078108810981108111811281138114811581168117811881198120812181228123812481258126812781288129813081318132813381348135813681378138813981408141814281438144814581468147814881498150815181528153815481558156815781588159816081618162816381648165816681678168816981708171817281738174817581768177817881798180818181828183818481858186818781888189819081918192819381948195819681978198819982008201820282038204820582068207820882098210821182128213821482158216821782188219822082218222822382248225822682278228822982308231823282338234823582368237823882398240824182428243824482458246824782488249825082518252825382548255825682578258825982608261826282638264826582668267826882698270827182728273827482758276827782788279828082818282828382848285828682878288828982908291829282938294829582968297829882998300830183028303830483058306830783088309831083118312831383148315831683178318831983208321832283238324832583268327832883298330833183328333833483358336833783388339834083418342834383448345834683478348834983508351835283538354835583568357835883598360836183628363836483658366836783688369837083718372837383748375837683778378837983808381838283838384838583868387838883898390839183928393839483958396839783988399840084018402840384048405840684078408840984108411841284138414841584168417841884198420842184228423842484258426842784288429843084318432843384348435843684378438843984408441844284438444844584468447844884498450845184528453845484558456845784588459846084618462846384648465846684678468846984708471847284738474847584768477847884798480848184828483848484858486848784888489849084918492849384948495849684978498849985008501850285038504850585068507850885098510851185128513851485158516851785188519852085218522852385248525852685278528852985308531853285338534853585368537853885398540854185428543854485458546854785488549855085518552855385548555855685578558855985608561856285638564856585668567856885698570857185728573857485758576857785788579858085818582858385848585858685878588858985908591859285938594859585968597859885998600860186028603860486058606860786088609861086118612861386148615861686178618861986208621862286238624862586268627862886298630863186328633863486358636863786388639864086418642864386448645864686478648864986508651865286538654865586568657865886598660866186628663866486658666866786688669867086718672867386748675867686778678867986808681868286838684868586868687868886898690869186928693869486958696869786988699870087018702870387048705870687078708870987108711871287138714871587168717871887198720872187228723872487258726872787288729873087318732873387348735873687378738873987408741874287438744874587468747874887498750875187528753875487558756875787588759876087618762876387648765876687678768876987708771877287738774877587768777877887798780878187828783878487858786878787888789879087918792879387948795879687978798879988008801880288038804880588068807880888098810881188128813881488158816881788188819882088218822882388248825882688278828882988308831883288338834883588368837883888398840884188428843884488458846884788488849885088518852885388548855885688578858885988608861886288638864886588668867886888698870887188728873887488758876887788788879888088818882888388848885888688878888888988908891889288938894889588968897889888998900890189028903890489058906890789088909891089118912891389148915891689178918891989208921892289238924892589268927892889298930893189328933893489358936893789388939894089418942894389448945894689478948894989508951895289538954895589568957895889598960896189628963896489658966896789688969897089718972897389748975897689778978897989808981898289838984898589868987898889898990899189928993899489958996899789988999900090019002900390049005900690079008900990109011901290139014901590169017901890199020902190229023902490259026902790289029903090319032903390349035903690379038903990409041904290439044904590469047904890499050905190529053905490559056905790589059906090619062906390649065906690679068906990709071907290739074907590769077907890799080908190829083908490859086908790889089909090919092909390949095909690979098909991009101910291039104910591069107910891099110911191129113911491159116911791189119912091219122912391249125912691279128912991309131913291339134913591369137913891399140914191429143914491459146914791489149915091519152915391549155915691579158915991609161916291639164916591669167916891699170917191729173917491759176917791789179918091819182918391849185918691879188918991909191919291939194919591969197919891999200920192029203920492059206920792089209921092119212921392149215921692179218921992209221922292239224922592269227922892299230923192329233923492359236923792389239924092419242924392449245924692479248924992509251925292539254925592569257925892599260926192629263926492659266926792689269927092719272927392749275927692779278927992809281928292839284928592869287928892899290929192929293929492959296929792989299930093019302930393049305930693079308930993109311931293139314931593169317931893199320932193229323932493259326932793289329933093319332933393349335933693379338933993409341934293439344934593469347934893499350935193529353935493559356935793589359936093619362936393649365936693679368936993709371937293739374937593769377937893799380938193829383938493859386938793889389939093919392939393949395939693979398939994009401940294039404940594069407940894099410941194129413941494159416941794189419942094219422942394249425942694279428942994309431943294339434943594369437943894399440944194429443944494459446944794489449945094519452945394549455945694579458945994609461946294639464946594669467946894699470947194729473947494759476947794789479948094819482948394849485948694879488948994909491949294939494949594969497949894999500950195029503950495059506950795089509951095119512951395149515951695179518951995209521952295239524952595269527952895299530953195329533953495359536953795389539954095419542954395449545954695479548954995509551955295539554955595569557955895599560956195629563956495659566956795689569957095719572957395749575957695779578957995809581958295839584958595869587958895899590959195929593959495959596959795989599960096019602960396049605960696079608960996109611961296139614961596169617961896199620962196229623962496259626962796289629963096319632963396349635963696379638963996409641964296439644964596469647964896499650965196529653965496559656965796589659966096619662966396649665966696679668966996709671967296739674967596769677967896799680968196829683968496859686968796889689969096919692969396949695969696979698969997009701970297039704970597069707970897099710971197129713971497159716971797189719972097219722972397249725972697279728972997309731973297339734973597369737973897399740974197429743974497459746974797489749975097519752975397549755975697579758975997609761976297639764976597669767976897699770977197729773977497759776977797789779978097819782978397849785978697879788978997909791979297939794979597969797979897999800980198029803980498059806980798089809981098119812981398149815981698179818981998209821982298239824982598269827982898299830983198329833983498359836983798389839984098419842984398449845984698479848984998509851985298539854985598569857985898599860986198629863986498659866986798689869987098719872987398749875987698779878987998809881988298839884988598869887988898899890989198929893989498959896989798989899990099019902990399049905990699079908990999109911991299139914991599169917991899199920992199229923992499259926992799289929993099319932993399349935993699379938993999409941994299439944994599469947994899499950995199529953995499559956995799589959996099619962996399649965996699679968996999709971997299739974997599769977997899799980998199829983998499859986998799889989999099919992999399949995999699979998999910000
  1. 1010001,186,592,11,23,1,56,7,"Tañhi veridhammabhāvato, verahetutāya ca‘‘ veran’’ ti vuccati. "
  2. 1010002,186,592,24,41,1,74,11,"Kosallaṃ vuccati ñāṇaṃ, tena yutto {kusalo}ti āha‘‘ kusalo pana ñāṇasampanno’’ ti. "
  3. 1010003,186,592,42,67,1,135,17,"Ñāṇasampadā nāma ñāṇapāripūrī, sā ca aggamaggavasena veditabbā, aggamaggo ca niravasesato kilese pajahatīti āha‘‘ ariyamaggena… pe… jahātī’’ ti. "
  4. 1010004,186,592,68,91,1,228,20,"Imaṃ pāpakaṃ {jahitvā}ti dānena tāva lobhamacchariyādipāpakaṃ, sīlena pāṇātipātādipāpakaṃ jahitvā tadaṅgavasena pahāya tato samathavipassanādhammehi vikkhambhanavasena, tato maggapaṭipāṭiyā samucchedavasena anavasesaṃ pāpakaṃ pahāya. "
  5. 1010005,186,592,92,121,1,198,22,Tathā pahīnattā eva rāgādīnaṃ khayā kilesanibbānena sabbaso kilesavūpasamena nibbuto parinibbutoti saupādisesāya nibbānadhātuyā desanāya kūṭaṃ gaṇhanto‘‘ iti cundassa… pe… sampassamāno udānaṃ udānesī’’ ti.
  6. 1010006,186,593,2,4,1,33,2,Catutthabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  7. 1010007,186,594,2,2,1,17,1,Yamakasālavaṇṇanā
  8. 1010008,186,595,2,23,1,140,14,"198. Evaṃ taṃ kusinārāyaṃ {hotī}ti yathā anurādhapurassa thūpārāmo dakkhiṇapacchimadisāyaṃ, evaṃ taṃ uyyānaṃ kusinārāya dakkhiṇapacchimadisāyaṃ hoti. "
  9. 1010009,186,595,24,46,1,138,16,"{Tasmā}ti yasmā nagaraṃ pavisitukāmā uyyānato upecca vattanti gacchanti etenāti‘‘ upavattanan’’ ti vuccati, taṃ sālapantibhāvena ṭhitaṃ sālavanaṃ. "
  10. 1010010,186,595,47,50,1,19,2,{Antarenā}ti vemajjhe.
  11. 1010011,186,595,51,59,1,64,7,Tassa kira {mañcakassā}ti tattha paññapiyamānassa tassa mañcakassa.
  12. 1010012,186,595,60,76,1,66,9,"Tatrāpi… pe… eko pādabhāgassa, tasmā‘‘ antarena yamakasālānan’’ ti vuttaṃ. "
  13. 1010013,186,595,77,82,1,61,4,{Saṃsibbitvā}ti aññamaññaāsattaviṭapasākhatāya saṃsibbitvā viya.
  14. 1010014,186,595,83,91,1,36,4,‘‘ Ṭhitasākhā’’ tipi vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ.
  15. 1010015,186,595,92,114,1,136,16,"Yaṃ pana pāḷiyaṃ‘‘ uttarasīsakaṃ mañcakaṃ paññapehī’’ ti vuttaṃ, taṃ pacchimadassanaṃ daṭṭhuṃ āgatānaṃ devatānaṃ daṭṭhuṃ yogyatāvasena vuttaṃ. "
  16. 1010016,186,595,115,133,1,116,13,"Keci pana‘‘ uttaradisāvilokanamukhaṃ pubbadisāsīsakaṃ katvā mañcakaṃ paññapehīti attho’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ. "
  17. 1010017,186,596,2,11,1,78,8,Ete {nāgānamuttamā}ti ete gottato gocariādināmakā hatthināgesu balena seṭṭhatamā.
  18. 1010018,186,596,12,37,1,101,13,"Majjhimaṭṭhakathāyaṃ( ma. ni. aṭṭha.1.148) pana keci hatthino ito aññathā āgatā, so pana nesaṃ nāmamattakato bhedo daṭṭhabbo. "
  19. 1010019,186,597,2,22,1,113,13,"Paribhuttakālato paṭṭhāya… pe… parikkhayaṃ gataṃ,‘‘ na pana paribhuttappaccayā’’ ti heṭṭhā vuttanayeneva attho daṭṭhabbo. "
  20. 1010020,186,597,23,26,1,18,2,{Caṅgavāre}ti ūmiyaṃ.
  21. 1010021,186,597,27,44,1,111,13,Katokāsassa kammassa vasena yathāsamuṭṭhito rogo ārogyaṃ abhimaddatīti katvā etamatthaṃ dassento‘‘ viyā’’ ti vuttaṃ.
  22. 1010022,186,597,45,81,1,222,27,"Yasmā bhagavā heṭṭhā vuttanayena kappaṃ, kappāvasesaṃ vā ṭhātuṃ samattho eva, tattakaṃ kālaṃ ṭhāne payojanābhāvato āyusaṅkhāre ossajjitvā tādisassa kammassa okāsaṃ adāsi, tasmā etamatthaṃ dassento‘‘ viyā’’ tipi vattuṃ yujjatiyeva. "
  23. 1010023,186,598,2,19,1,93,11,"Kusalaṃ kātabbaṃ maññissanti‘‘ evaṃ mahapphalaṃ, evaṃ mahānisaṃsaṃ, mahānubhāvañca taṃ kusalan’’ ti. "
  24. 1010024,186,599,2,31,1,167,16,"Ekassāpi sattassa vaṭṭadukkhavūpasamo buddhānaṃ garutaro hutvā upaṭṭhāti atidullabhabhāvato, tasmā‘‘ aparampi passatī’’ tiādi vuttaṃ, svāyamattho māgaṇḍiyasuttena( su. ni.841) dīpetabbo. "
  25. 1010025,186,600,2,17,1,107,11,Tatiyaṃ pana kāraṇaṃ sattānaṃ uppajjanakaanatthapariharaṇanti taṃ dassento puna‘‘ aparampi passatī’’ tiādimāha.
  26. 1010026,186,601,2,4,1,13,2,Sīhaseyyan ti.
  27. 1010027,186,601,5,16,1,63,9,"Ettha sayanaṃ seyyā, sīhassa viya seyyā sīhaseyyā, taṃ sīhaseyyaṃ. "
  28. 1010028,186,601,17,27,1,72,9,"Atha vā sīhaseyyan ti seṭṭhaseyyaṃ, yadidaṃ atthadvayaṃ parato āgamissati."
  29. 1010029,186,602,2,24,1,156,17,"‘ ‘ Vāmena passena sentī’’ ti evaṃ vuttā kāmabhogiseyyā, dakkhiṇapassena sayāno nāma natthi dakkhiṇahatthassa sarīraggahaṇādiyogakkhamato, purisavasena cetaṃ vuttaṃ. "
  30. 1010030,186,603,2,9,1,48,6,Ekena passena sayituṃ na sakkonti dukkhuppattito.
  31. 1010031,186,604,2,9,1,42,6,Ayaṃ {sīhaseyyā}ti ayaṃ evaṃ vuttā sīhaseyyā.
  32. 1010032,186,604,10,20,1,50,6,‘‘ Tejussadattā’’ ti iminā sīhassa abhīrubhāvaṃ dasseti.
  33. 1010033,186,604,21,41,1,153,19,"Bhīrukā hi sesamigā attano āsayaṃ pavisitvā santāsapubbakaṃ yathā tathā sayanti, sīho pana abhīrubhāvato satokārī bhikkhu viya satiṃ upaṭṭhāpetvāva sayati. "
  34. 1010034,186,604,42,49,1,24,3,Tenāha‘‘ purimapāde’’ tiādi.
  35. 1010035,186,604,50,60,1,93,10,Dakkhiṇe purimapāde vāmassa purimapādassa ṭhapanavasena dve purimapāde ekasmiṃ ṭhāne ṭhapetvā.
  36. 1010036,186,604,61,65,1,31,3,{Pacchimapāde}ti dve pacchimapāde.
  37. 1010037,186,604,66,75,1,97,8,"Vuttanayeneva idhāpi ekasmiṃ ṭhāne pādaṭṭhapanaṃ veditabbaṃ, ṭhitokāsasallakkhaṇaṃ abhīrubhāveneva."
  38. 1010038,186,604,76,92,1,119,11,‘‘ Sīsaṃ pana ukkhipitvā’’ tiādinā vuttā sīhakiriyā anutrāsapabujjhanaṃ viya abhīrubhāvasiddhā dhammatāvasenevāti veditabbā.
  39. 1010039,186,604,93,100,1,110,7,Sīhavijambhitavijambhanaṃ ativelaṃ ekākārena ṭhapitānaṃ sarīrāvayavānaṃ gamanādikiriyāsu yogyabhāvāpādanatthaṃ.
  40. 1010040,186,604,101,104,1,60,3,Tikkhattuṃ sīhanādanadanaṃ appesakkhamigajātapariharaṇatthaṃ.
  41. 1010041,186,605,2,12,1,89,8,"Seti abyāvaṭabhāvena pavattati etthāti seyyā, catutthajjhānameva seyyā catutthajjhānaseyyā. "
  42. 1010042,186,605,13,17,1,30,4,Kiṃ pana taṃ catutthajjhānanti?
  43. 1010043,186,605,18,31,1,121,12,"Ānāpānacatutthajjhānaṃ, tato hi vuṭṭhahitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā bhagavā anukkamena aggamaggaṃ adhigantvā tathāgato jātoti."
  44. 1010044,186,605,32,82,1,296,30,"‘‘ Tayidaṃ padaṭṭhānaṃ nāma, na seyyā, tathāpi yasmā‘ catutthajjhānā vuṭṭhahitvā samanantarā bhagavā parinibbāyī’ ti( dī. ni.2.219) vakkhati, tasmā lokiyacatutthajjhānasamāpatti eva tathāgataseyyā’’ ti keci, evaṃ sati parinibbānakālikāva tathāgataseyyāti āpajjati, na ca bhagavā lokiyacatutthajjhānasamāpajjanabahulo vihāsi. "
  45. 1010045,186,605,83,88,1,60,5,Aggaphalavasena pavattaṃ panettha catutthajjhānaṃ veditabbaṃ.
  46. 1010046,186,605,89,116,1,236,21,"Tattha yathā sattānaṃ niddupagamanalakkhaṇā seyyā bhavaṅgacittavasena hoti, sā ca nesaṃ paṭhamajātisamanvayā yebhuyyavuttikā, evaṃ bhagavato ariyajātisamanvayaṃ yebhuyyavuttikaṃ aggaphalabhūtaṃ catutthajjhānaṃ‘‘ tathāgataseyyā’’ ti veditabbaṃ. "
  47. 1010047,186,605,117,127,1,47,6,Sīhaseyyā nāma seṭṭhaseyyāti āha‘‘ uttamaseyyā’’ ti.
  48. 1010048,186,606,2,11,1,60,7,"Natthi etissā uṭṭhānanti anuṭṭhānā, seyyā, taṃ anuṭṭhānaseyyaṃ."
  49. 1010049,186,606,12,31,1,84,11,‘‘ Ito uṭṭhahissāmī’’ ti manasikārassa abhāvato‘‘ uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā’’ ti na vuttaṃ.
  50. 1010050,186,606,32,36,1,38,3,{Etthā}ti etasmiṃ anuṭṭhānaseyyupagamane.
  51. 1010051,186,606,37,58,1,130,14,"Kāyavasena anuṭṭhānaṃ, na cittavasena, cittavasena ca anuṭṭhānaṃ nāma niddupagamananti tadabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ niddāvasenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  52. 1010052,186,606,59,63,1,50,3,{Bhavaṅgassā}ti niddupagamanalakkhaṇassa bhavaṅgassa.
  53. 1010053,186,607,2,11,1,80,6,"{Sabbapāliphullā}ti sabbatthakameva vikasanavasena phullā, na ekadesavikasanavasena. "
  54. 1010054,186,607,12,21,1,34,5,Tenāha‘‘ sabbe samantato pupphitā’’ ti.
  55. 1010055,186,607,22,28,1,60,5,{Ekacchannā}ti samphullapupphehi ekākārena sabbattheva chāditā.
  56. 1010056,186,607,29,35,1,56,5,{Ullokapadumānī}ti heṭṭhā olokentāni viya tiṭṭhanapadumāni.
  57. 1010057,186,607,36,39,1,51,3,Morapiñchakalāpo viya pañcavaṇṇapupphasañchāditattā.
  58. 1010058,186,608,2,5,1,57,2,{Nandapokkharaṇīsambhavānī}ti nandapokkharaṇītīrasambhavāni.
  59. 1010059,186,608,6,9,1,31,3,Mahātumbamattan ti āḷhakamattaṃ.
  60. 1010060,186,608,10,13,1,21,2,{Paviṭṭhānī}ti khittāni.
  61. 1010061,186,608,14,19,1,45,4,Sarīrameva {okirantī}ti sarīrameva ajjhokiranti.
  62. 1010062,186,609,2,10,1,97,6,Devatānaṃ {upakappanacandanacuṇṇānī}ti saṭṭhipi paññāsampi yojanāni vāyanakasetavaṇṇacandanacuṇṇāni.
  63. 1010063,186,609,11,14,1,48,2,{Dibbagandhajālacuṇṇānī}ti dibbagandhadibbacuṇṇāni.
  64. 1010064,186,609,15,21,1,69,6,Haritālaañjanacuṇṇādīni pi dibbāni paramasugandhāni evāti veditabbāni.
  65. 1010065,186,609,22,29,1,40,3,Tenevāha‘‘ sabbadibbagandhavāsavikatiyo’’ ti.
  66. 1010066,186,610,2,8,1,72,6,Ekacakkavāḷe sannipatitvā antalikkhe vajjanti mahābhinikkhamanakāle viya.
  67. 1010067,186,611,2,5,1,11,2,{Tā}ti devatā.
  68. 1010068,186,611,6,12,1,35,5,Ganthamānā {vā}ti mālaṃ racantiyo eva.
  69. 1010069,186,611,13,19,1,48,5,Apariniṭṭhitā {vā}ti yathādhippāyaṃ pariyositā eva.
  70. 1010070,186,611,20,27,1,51,7,Hatthena hatthan ti attano hatthena parassa hatthaṃ.
  71. 1010071,186,611,28,36,1,60,8,Gīvāya gīvan ti kaṇṭhagāhavasena attano gīvāya parassa gīvaṃ.
  72. 1010072,186,611,37,40,1,18,2,{Gahetvā}ti āmasitvā.
  73. 1010073,186,611,41,47,1,57,5,Mahāyaso {mahāyaso}ti āmeḍitavasena aññamaññaṃ ālāpavacanaṃ.
  74. 1010074,186,612,2,15,1,88,9,199. Mahantaṃ ussāhan ti tathāgatassa pūjāsakkāravasena pavattiyamānaṃ mahantaṃ ussāhaṃ disvā.
  75. 1010075,186,613,2,9,1,45,5,Sāyeva pana {paṭipadā}ti pubbabhāgapaṭipadā eva.
  76. 1010076,186,613,10,15,1,71,4,{Anucchavikattā}ti adhigantabbassa navavidhalokuttaradhammassa anurūpattā.
  77. 1010077,186,614,2,5,1,24,3,Sīlan ti cārittasīlamāha.
  78. 1010078,186,614,6,9,1,28,2,{Ācārapaññattī}ti cārittasīlaṃ.
  79. 1010079,186,614,10,20,1,85,8,"Yāva {gotrabhuto}ti yāva gotrabhuñāṇaṃ, tāva pavattetabbā samathavipassanā sammāpaṭipadā. "
  80. 1010080,186,614,21,36,1,79,10,"Idāni taṃ sammāpaṭipadaṃ byatirekato, anvayato ca vibhāvetuṃ‘‘ tasmā’’ tiādi vuttaṃ. "
  81. 1010081,186,614,37,66,1,288,22,"Jinakāḷasuttan ti jinamahāvaḍḍhakinā ṭhapitaṃ vajjetabbagahetabbadhammasandassanakāḷasuttaṃ sikkhāpadamariyādaṃ, upāsakopāsikāvāresu ‘‘ gandhapūjaṃ mālāpūjaṃ karotī’’ ti vacanaṃ cārittasīlapakkhe ṭhapetvā karaṇaṃ sandhāya vuttaṃ, tena bhikkhubhikkhunīnampi tathākaraṇaṃ anuññātamevāti daṭṭhabbaṃ. "
  82. 1010082,186,615,2,7,1,48,4,{Ayañhī}ti dhammānudhammapaṭipadaṃ sandhāya vadati.
  83. 1010083,186,616,2,2,1,20,1,Upavāṇattheravaṇṇanā
  84. 1010084,186,617,2,17,1,71,8,"200. {Apanesī}ti ṭhitappadesato yathā apagacchati, evamakāsi, na pana nibbhacchi. "
  85. 1010085,186,617,18,25,1,20,3,Tenāha‘‘ ānando’’ tiādi.
  86. 1010086,186,617,26,41,1,59,5,Vuttasadisā {vā}ti samacittapariyāyadesanāyaṃ( a. ni.2.37) vuttasadisā eva.
  87. 1010087,186,617,42,45,1,19,2,{Āvārento}ti chādento.
  88. 1010088,186,618,2,18,1,109,13,"Yasmā kassapassabuddhassa cetiye ārakkhadevatā ahosi, tasmā therova tejussado, na aññe arahantoti ānetvā yojanā. "
  89. 1010089,186,619,2,17,1,101,11,Idāni āgamanato paṭṭhāya tamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ vipassimhi kira sammāsambuddhe’’ tiādi āraddhaṃ.
  90. 1010090,186,619,18,30,1,96,8,‘‘ Cātumahārājikā devatā’’ ti idaṃ gobalībaddañāyena gahetabbaṃ bhummadevatādīnampi tappariyāpannattā.
  91. 1010091,186,619,31,33,1,16,2,Tesaṃ manussānaṃ.
  92. 1010092,186,620,2,7,1,36,4,{Tatthā}ti kassapassa bhagavato cetiye.
  93. 1010093,186,621,2,9,1,21,2,201. {Adhivāsentī}ti rocenti.
  94. 1010094,186,622,2,12,1,68,7,"Chinnapāto viya chinnapāto, taṃ chinnapātaṃ, bhāvanapuṃsakaniddeso yaṃ. "
  95. 1010095,186,622,13,17,1,37,3,{Āvaṭṭantī}ti abhimukhabhāvena vaṭṭanti.
  96. 1010096,186,622,18,30,1,116,11,"Yattha patitā, tato katipayaratanaṭṭhānaṃ vaṭṭanavaseneva gantvā puna yathāpatitameva ṭhānaṃ vaṭṭanavasena āgacchanti. "
  97. 1010097,186,622,31,40,1,49,5,Tenāha‘‘ āvaṭṭantiyo patitaṭṭhānameva āgacchantī’’ ti.
  98. 1010098,186,622,41,48,1,44,5,"{Vivaṭṭantī}ti yattha patitā, tato vinivaṭṭanti. "
  99. 1010099,186,622,49,59,1,55,6,Tenāha‘‘ patitaṭṭhānato parabhāgaṃ vaṭṭamānā gacchantī’’ ti.
  100. 1010100,186,622,60,76,1,86,11,"Purato vaṭṭanaṃ āvaṭṭanaṃ, itaraṃ tividhampi vivaṭṭanan ti dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. "
  101. 1010101,186,622,77,84,1,48,7,Devatā dhāretuṃ na sakkoti udakaṃ viya osīdanato.
  102. 1010102,186,622,85,92,1,20,3,Tenāha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  103. 1010103,186,622,93,96,1,25,2,{Tatthā}ti pakatipathaviyaṃ.
  104. 1010104,186,622,97,101,1,46,4,Devatā osīdanti dhātūnaṃ saṇhasukhumālabhāvato.
  105. 1010105,186,622,102,115,1,113,12,Pathaviyaṃ pathaviṃ māpesun ti pakatipathaviyaṃ attano sarīraṃ dhāretuṃ samatthaṃ iddhānubhāvena pathaviṃ māpesuṃ.
  106. 1010106,186,623,2,24,1,143,17,"Kāmaṃ domanasse asatipi ekacco rāgo hotiyeva, rāge pana asati domanassassa asambhavo evāti tadekaṭṭhabhāvatoti āha‘‘ vītarāgāti pahīnadomanassā’’ ti. "
  107. 1010107,186,623,25,28,1,45,3,Silāthambhasadisā iṭṭhāniṭṭhesu nibbikāratāya.
  108. 1010108,186,624,2,2,1,28,1,Catusaṃvejanīyaṭṭhānavaṇṇanā
  109. 1010109,186,625,2,10,1,32,3,202. {Apāragaṅgāyā}ti gaṅgāya orambhāge.
  110. 1010110,186,625,11,22,1,93,7,‘‘ Saṅkārachaḍḍakasammajjaniyo gahetvā’’ tiādi attano attano vasanaṭṭhāne vattakaraṇākāradassanaṃ.
  111. 1010111,186,625,23,37,1,73,9,"‘‘ Evaṃ dvīsu kālesū’’ tiādi nidassanatthaṃ paccāmasanaṃ, taṃ heṭṭhā adhigataṃ. "
  112. 1010112,186,626,2,16,1,78,9,Kammasādhano sambhāvanattho bhāvanīya -saddoti āha‘‘ manasā bhāvite sambhāvite’’ ti.
  113. 1010113,186,626,17,31,1,77,9,"Dutiyavikappe pana bhāvanaṃ, vaḍḍhanañca paṭipakkhapahānatoti āha‘‘ ye vā’’ tiādi. "
  114. 1010114,186,627,2,9,1,67,6,"Buddhādīsu tīsu vatthūsu pasannacittassa, na kammaphalasaddhāmattena. "
  115. 1010115,186,627,10,26,1,86,11,Sā cassa saddhāsampadā evaṃ veditabbāti phalena hetuṃ dassento‘‘ vattasampannassā’’ ti āha.
  116. 1010116,186,627,27,42,1,103,10,"Saṃvego nāma sahottappañāṇaṃ, abhijātiṭṭhānādīnipi tassa uppattihetūni bhavantīti āha‘‘ saṃvegajanakānī’’ ti. "
  117. 1010117,186,628,2,5,1,37,3,Cetiyapūjanatthaṃ cārikā cetiyacārikā.
  118. 1010118,186,628,6,11,1,86,5,Sagge patiṭṭhahissantiyeva buddhaguṇārammaṇāya kusalacetanāya saggasaṃvattaniyabhāvato.
  119. 1010119,186,629,2,2,1,24,1,Ānandapucchākathāvaṇṇanā
  120. 1010120,186,630,2,9,1,16,2,203. {Etthā}ti mātugāme.
  121. 1010121,186,630,10,20,1,85,8,"Ayaṃ uttamā paṭipatti, yadidaṃ adassanaṃ, dassanamūlakattā tappaccayānaṃ sabbānatthānaṃ. "
  122. 1010122,186,630,21,24,1,16,2,{Lobho}ti kāmarāgo.
  123. 1010123,186,630,25,28,1,46,3,Cittacalanā paṭipattiantarāyakaro cittakkhobho.
  124. 1010124,186,630,29,35,1,56,5,{Murumurāpetvā}ti saaṭṭhikaṃ katvā khādane anuravadassanaṃ.
  125. 1010125,186,630,36,40,1,62,4,Aparimitaṃ kālaṃ dukkhānubhavanaṃ aparicchinnadukkhānubhavanaṃ.
  126. 1010126,186,630,41,45,1,31,3,{Vissāso}ti visaṅgo ghaṭṭanābhāvo.
  127. 1010127,186,630,46,52,1,34,4,{Otāro}ti tattha cittassa anuppaveso.
  128. 1010128,186,630,53,58,1,49,4,"Asihatthena verīpurisena, pisācenāpi khāditukāmena. "
  129. 1010129,186,630,59,63,1,33,3,{Āsīde}ti akkamanādivasena bādheyya.
  130. 1010130,186,630,64,67,1,18,2,{Assā}ti mātugāmassa.
  131. 1010131,186,630,68,75,1,76,7,Pabbajitehi kattabbakamman ti āmisapaṭiggahaṇādi pabbajitehi kātabbaṃ kammaṃ.
  132. 1010132,186,630,76,81,1,37,4,{Satī}ti vā kāyagatāsati upaṭṭhāpetabbā.
  133. 1010133,186,631,2,9,1,25,2,204. {Atantibaddhā}ti abhāravahā.
  134. 1010134,186,631,10,15,1,39,4,{Pesitacittā}ti nibbānaṃ pati pesitacittā.
  135. 1010135,186,632,2,12,1,68,5,205. {Vihatenā}ti kappāsavihananadhanunā pabbajaṭānaṃ vijaṭanavasena hatena.
  136. 1010136,186,632,13,30,1,125,11,"Tenāha‘‘ supothitenā’’ ti, asaṅkaraṇavasena suṭṭhu pothitenāti attho, dassanīyasaṃvejanīyaṭṭhānakittanena ca vasanaṭṭhānaṃ kathitaṃ. "
  137. 1010137,186,633,2,2,1,28,1,Ānandaacchariyadhammavaṇṇanā
  138. 1010138,186,634,2,19,1,96,11,"207. Theraṃ adisvā {āmantesī}ti tattha adisvā āvajjanto therassa ṭhitaṭṭhānaṃ, pavattiñca ñatvā āmantesi. "
  139. 1010139,186,635,2,16,1,79,8,Kāyakammassa hitabhāvo hitajjhāsayena pavattitattāti āha‘‘ hitavuddhiyā katenā’’ ti.
  140. 1010140,186,635,17,31,1,115,9,"Sukhabhāvo kāyikadukkhābhāvo, cetasikasukhabhāvo cetasikasukhasamuṭṭhitattā cāti vuttaṃ‘‘ sukhasomanasseneva katenā’’ ti. "
  141. 1010141,186,635,32,45,1,81,8,Āvirahovibhāgato advayabhāvato {advayenā}ti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ.
  142. 1010142,186,635,46,71,1,166,16,"Satthu khettabhāvasampattiyā, therassa ajjhāsayasampattiyā ca‘‘ ettakamidan’’ ti pamāṇaṃ gahetuṃ asakkuṇeyyatāya pamāṇavirahitattā tassa kammassāti āha‘‘ cakkavāḷampī’’ tiādi. "
  143. 1010143,186,636,2,9,1,65,6,Evaṃ {pavattitenā}ti evaṃ odissakamettābhāvanāya vasena pavattitena.
  144. 1010144,186,636,10,20,1,100,9,"Vivaṭṭūpanissayabhūtaṃ kataṃ upacitaṃ puññaṃ etenāti katapuñño, arahattādhigamāya katādhikāroti attho. "
  145. 1010145,186,636,21,29,1,40,4,Tenāha‘‘ abhinīhārasampannosīti dassetī’’ ti.
  146. 1010146,186,637,2,49,1,433,38,"208. Katthaci saṅkucitaṃ hutvā ṭhitaṃ mahāpathaviṃ pattharanto viya, paṭisaṃhaṭaṃ hutvā ṭhitaṃ ākāsaṃ vitthārento viya, catusaṭṭhādhikayojanasatasahassubbedhaṃ cakkavāḷagiriṃ adho osārento viya, aṭṭhasaṭṭhādhikasahassayojanasatasahassubbedhaṃ sineruṃ ukkhipento viya, satayojanāyāmavitthāraṃ mahājambuṃ khandhe gahetvā cālento viyāti pañca hi upamā hi therassa guṇakathā mahantabhāvadassanatthañceva aññesaṃ dukkaṭabhāvadassanatthañca āgatāva. "
  147. 1010147,186,637,50,117,1,138,19,"Eteneva {cā}ti ca -saddena‘‘ ahaṃ etarahi arahaṃ sammāsambuddho’’( dī. ni.2.4),‘‘ sadevakasmiṃ lokasmiṃ natthi me paṭipuggalo’’ ti( ma. ni.1.285;2.341; mahāva.11; kathā.405; mi. pa.5.11) ca evaṃ ādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  148. 1010148,186,637,118,124,1,60,4,{Byatto}ti khandhakosallādisaṅkhātena veyyattiyena samannāgato.
  149. 1010149,186,637,125,131,1,60,5,{Medhāvī}ti medhāsaṅkhātāya sammābhāvitāya paññāya samannāgato.
  150. 1010150,186,638,2,26,1,212,18,"209. Paṭisanthāradhamman ti pakaticārittavasena vuttaṃ, upagatānaṃ pana bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca pucchāvissajjanavasena ceva cittarucivasena ca yathākālaṃ dhammaṃ desetiyeva, upāsakopāsikānaṃ pana upanisinnakathāvasena. "
  151. 1010151,186,639,2,2,1,31,1,Mahāsudassanasuttadesanāvaṇṇanā
  152. 1010152,186,640,2,24,1,116,12,"210. Khuddaka -saddo patirūpavācī, ka -saddo appatthoti āha‘‘ khuddakanagaraketi nagarapatirūpake sambādhe khuddakanagarake’’ ti. "
  153. 1010153,186,640,25,41,1,82,8,Dhuparavisālasaṇṭhānatāya taṃ‘‘ ujjaṅgalanagarakan’’ ti vuttanti āha‘‘ visamanagarake’’ ti.
  154. 1010154,186,640,42,46,1,52,4,Aññesaṃ mahānagarānaṃ ekadesappamāṇatāya sākhāsadise.
  155. 1010155,186,640,47,79,1,160,18,"Ettha ca‘‘ khuddakanagarake’’ ti iminā tassa nagarassa appakabhāvo vutto,‘‘ ujjaṅgalanagarake’’ ti iminā bhūmivipattiyā nihīnabhāvo,‘‘ sākhānagarake’’ ti iminā appadhānabhāvo. "
  156. 1010156,186,640,80,85,1,47,4,{Sārappattā}ti vibhavasārādinā sāramahattaṃ pattā.
  157. 1010157,186,641,2,9,1,43,5,Kahāpaṇasakaṭan ti ettha‘‘ dvikumbhaṃ sakaṭaṃ.
  158. 1010158,186,641,10,17,1,32,5,Kumbho pana dasambaṇo’’ ti vadanti.
  159. 1010159,186,641,18,26,1,60,7,Dve {pavisantī}ti dve kahāpaṇasakaṭāni dve āyavasena pavisanti.
  160. 1010160,186,642,2,8,1,38,4,"{Subhikkhā}ti sulabhāhārā, sundarāhārā ca. "
  161. 1010161,186,642,9,16,1,30,3,Tenāha‘‘ khajjabhojjasampannā’’ ti.
  162. 1010162,186,642,17,24,1,60,6,Saddaṃ {karonte}ti ravasārinā tuṭṭhabhāvena koñcanādaṃ karonte.
  163. 1010163,186,642,25,51,1,175,21,"{Avivittā}ti asuññā, kadāci ratho paṭhamaṃ gacchati, taṃ añño anubandhanto gacchati, kadāci dutiyaṃ vuttaratho paṭhamaṃ gacchati, itaro taṃ anubandhati evaṃ aññamaññaṃ anubandhamānā. "
  164. 1010164,186,642,52,55,1,22,2,{Etthā}ti kusāvatīnagare.
  165. 1010165,186,642,56,74,1,137,16,"Tassa mahantabhāvato ceva iddhādibhāvato ca niccaṃ payojitāneva bheriādīni tūriyāni, samma sammāti vā aññamaññaṃ piyālāpasaddo samma -saddo. "
  166. 1010166,186,642,75,82,1,75,6,"Kaṃsatāḷādisabbatāḷāvacarasaddo tāḷa -saddo, kūṭabheri -saddo kumbhathūṇasaddo. "
  167. 1010167,186,643,2,16,1,127,11,"Evarūpā saddā honti kacavarākiṇṇavīthitāya, araññe kandamūlapaṇṇādiggahaṇāya, tattha dukkhajīvikatāya cāti yathākkamaṃ yojetabbaṃ. "
  168. 1010168,186,643,17,25,1,64,8,Idha na evaṃ ahosi devaloke viya sabbaso paripuṇṇasampattikatāya.
  169. 1010169,186,644,2,15,1,105,12,"Mahantaṃ kolāhalan ti saddhāsampannānaṃ devatānaṃ, upāsakānañca vasena purato purato mahatī ugghosanā hoti. "
  170. 1010170,186,644,16,32,1,109,13,"Tattha bhagavantaṃ uddissa katassa vihārassa abhāvato, bhikkhusaṅghassa ca mahantabhāvato te āgantvā… pe… pesesi. "
  171. 1010171,186,644,33,64,1,150,22,"Pesento ca‘‘ kathañhi nāma bhagavā pacchime kāle attano pavattiṃ amhākaṃ nārocesi, nesaṃ domanassaṃ mā ahosī’’ ti‘‘ ajja kho vāseṭṭhā’’ tiādinā sāsanaṃ pesesi. "
  172. 1010172,186,645,2,3,1,23,2,Mallānaṃ vandanāvaṇṇanā
  173. 1010173,186,646,2,21,1,82,9,"211. Aghaṃ dukkhaṃ āventi pakāsentīti aghāvino, pākaṭībhūtadukkhāti āha‘‘ uppannadukkhā’’ ti. "
  174. 1010174,186,646,22,27,1,60,5,Ñātisālohitabhāvena kulaṃ parivattati etthāti kulaparivattaṃ.
  175. 1010175,186,646,28,46,1,88,10,Taṃ taṃkulīnabhāgena ṭhito sattanikāyo‘‘ kulaparivattaso’’ ti vuttanti āha‘‘ kulaparivattan’’ ti.
  176. 1010176,186,646,47,65,1,141,14,Te pana taṃtaṃkulaparivattaparicchinnā mallarājāno tasmiṃ nagare vīthiādisabhāgena vasantīti vuttaṃ‘‘ vīthisabhāgena ceva racchāsabhāgena cā’’ ti.
  177. 1010177,186,647,2,2,1,32,1,Subhaddaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  178. 1010178,186,648,2,9,1,23,3,212. Kaṅkhā eva kaṅkhādhammo.
  179. 1010179,186,648,10,16,1,43,5,Ekato {vā}ti bhūmiṃ avibhajitvā sādhāraṇatova.
  180. 1010180,186,648,17,25,1,56,8,Bījato ca aggaṃ gahetvā āhāraṃ sampādetvā dānaṃ bījaggaṃ.
  181. 1010181,186,648,26,31,1,51,4,{Gabbhakāle}ti gabbhadhāraṇato paraṃ khīraggahaṇakāle.
  182. 1010182,186,648,32,42,1,47,6,Tenāha‘‘ gabbhaṃ phāletvā khīraṃ niharitvā’’ tiādi.
  183. 1010183,186,648,43,48,1,54,4,{Puthukakāle}ti sassānaṃ nātipakke puthukayogyaphalakāle.
  184. 1010184,186,648,49,57,1,63,8,Lāyanaggan ti pakkassa sassassa lavane lavanārambhe dānaṃ adāsi.
  185. 1010185,186,648,58,65,1,58,6,Lunassa sassassa veṇivasena bandhitvā ṭhapanaṃ veṇikaraṇaṃ.
  186. 1010186,186,648,66,70,1,28,4,Tassa ārambhe dānaṃ veṇaggaṃ.
  187. 1010187,186,648,71,77,1,42,6,Veṇiyo pana ekato katvā rāsikaraṇaṃ kalāpo.
  188. 1010188,186,648,78,81,1,27,3,Tattha aggadānaṃ kalāpaggaṃ.
  189. 1010189,186,648,82,87,1,46,5,Kalāpato nīharitvā maddane aggadānaṃ khalaggaṃ.
  190. 1010190,186,648,88,94,1,65,6,Madditaṃ ophuṇitvā dhaññassa rāsikaraṇe aggadānaṃ khalabhaṇḍaggaṃ.
  191. 1010191,186,648,95,101,1,56,6,Dhaññassa khalato koṭṭhe pakkhipane aggadānaṃ koṭṭhaggaṃ.
  192. 1010192,186,648,102,106,1,32,3,{Uddharitvā}ti koṭṭhato uddharitvā.
  193. 1010193,186,649,2,39,1,230,28,"‘ ‘ Nava aggadānāni adāsī’’ ti iminā‘‘ kathaṃ nu kho ahaṃ satthu santike aggatova mucceyyan’’ ti aggaggadānavasena vivaṭṭūpanissayassa kusalassa katūpacitattā, ñāṇassa ca tathā paripākaṃ gatattā aggadhammadesanāya tassa bhājanabhāvaṃ dasseti. "
  194. 1010194,186,649,40,50,1,46,6,Tenāha‘‘ imaṃ aggadhammaṃ tassa desessāmī’’ tiādi.
  195. 1010195,186,649,51,54,1,27,3,Ohīyitvā saṅkocaṃ āpajjitvā.
  196. 1010196,186,650,2,10,1,35,4,213. Aññātukāmova na sandiṭṭhiṃ parāmāsī.
  197. 1010197,186,650,11,19,1,70,6,{Abbhaññiṃsū}ti sandehajātassa pucchāvacananti katvā {jāniṃsū}ti atthamāha.
  198. 1010198,186,650,20,30,1,40,6,Tenāha pāḷiyaṃ‘‘ sabbeva na abbhaññiṃsū’’ ti.
  199. 1010199,186,650,31,34,1,20,3,Nesan ti pūraṇādīnaṃ.
  200. 1010200,186,650,35,62,1,83,11,"Sā {paṭiññā}ti‘‘ karoto kho mahārāja kārayato’’ tiādinā( dī. ni.1.166) paṭiññātā, sabbaññupaṭiññā eva vā. "
  201. 1010201,186,650,63,75,1,96,9,"{Niyyānikā}ti sappāṭihāriyā, tesaṃ vā siddhantasaṅkhātā paṭiññā vaṭṭato nissaraṇaṭṭhena {niyyānikā}ti. "
  202. 1010202,186,650,76,86,1,92,9,"Sāsanassa sampattiyā tesaṃ sabbaññutaṃ, tabbipariyāyato ca asabbaññutaṃ gacchatīti daṭṭhabbaṃ. "
  203. 1010203,186,650,87,94,1,19,3,Tenāha‘‘ tasmā’’ tiādi.
  204. 1010204,186,650,95,99,1,49,3,{Atthābhāvato}ti subhaddassa sādhetabbaatthābhāvato.
  205. 1010205,186,650,100,108,1,69,7,{Okāsābhāvato}ti tathā vitthāritaṃ katvā dhammaṃ desetuṃ avasarābhāvato.
  206. 1010206,186,650,109,120,1,63,7,Idāni tameva okāsābhāvaṃ dassetuṃ‘‘ paṭhamayāmasmin’’ tiādi vuttaṃ.
  207. 1010207,186,651,2,35,1,234,23,"214. Yesaṃ samaṇabhāvakarānaṃ dhammānaṃ sampādanena samaṇo, te pana ukkaṭṭhaniddesena ariyamaggadhammāti catumaggasaṃsiddhiyā pāḷiyaṃ cattāro samaṇā vuttāti te bāhirasamaye sabbena sabbaṃ natthīti dassento‘‘ paṭhamo sotāpannasamaṇo’’ tiādimāha. "
  208. 1010208,186,651,36,51,1,77,8,"{Purimadesanāyā}ti‘‘ yasmiñca kho, subhadda, dhammavinaye’’ tiādinā vuttāya desanāya. "
  209. 1010209,186,651,52,70,1,121,13,"Byatirekato, anvayato ca adhippeto attho vibhāvīyatīti paṭhamanayopettha‘‘ purimadesanāyā’’ ti padena saṅgahito vāti daṭṭhabbo. "
  210. 1010210,186,651,71,83,1,50,8,Attano sāsanaṃ niyamento āha‘‘ imasmiṃ kho’’ ti yojanā.
  211. 1010211,186,651,84,94,1,106,7,"{Āraddhavipassakehī}ti samādhikammikavipassakehi, sikhāppattavipassake sandhāya vuttaṃ, na paṭṭhapitavipassane. "
  212. 1010212,186,651,95,108,1,94,9,Apare pana‘‘ bāhirakasamaye vipassanārambhassa ganthopi natthevāti avisesavacanametan’’ ti vadanti.
  213. 1010213,186,651,109,142,1,276,27,"Adhigataṭṭhānan ti adhigatassa kāraṇaṃ, tadatthaṃ pubbabhāgapaṭipadanti attho, yena sotāpattimaggo adhigato, na uparimaggo, so sotāpattimagge ṭhito akuppadhammatāya tassa, tattha vā siddhito ṭhitapubbo bhūtapubbagatiyāti sotāpattimaggaṭṭho sotāpanno, na sesaariyā bhūmantaruppattito. "
  214. 1010214,186,651,143,156,1,121,12,"Sotāpanno hi attanā adhigataṭṭhānaṃ sotāpattimaggaṃ aññassa kathetvā sotāpattimaggaṭṭhaṃ kareyya, na aṭṭhamako asambhavato. "
  215. 1010215,186,651,157,166,1,65,8,Esa nayo {sesamaggaṭṭhesū}ti etthāpi imināva nayena attho veditabbo.
  216. 1010216,186,651,167,184,1,115,12,"Paguṇaṃ kammaṭṭhānan ti attano paguṇaṃ vipassanākammaṭṭhānaṃ, eteneva‘‘ avisesavacanan’’ ti vādo paṭikkhittoti daṭṭhabbo. "
  217. 1010217,186,652,2,5,1,27,2,Sabbaññutaññāṇaṃ adhippetaṃ.
  218. 1010218,186,652,6,22,1,108,11,Tañhi sabbañeyyadhammāvabodhane‘‘ kusalaṃ chekaṃ nipuṇan’’ ti vuccati tattha asaṅgaappaṭihataṃ pavattatīti katvā.
  219. 1010219,186,652,23,27,1,25,3,Samadhikāni ekena vassena.
  220. 1010220,186,652,28,43,1,105,10,"Ñāyanti etena catusaccadhammaṃ yāthāvato paṭivijjhantīti ñāyo, lokuttaramaggoti āha‘‘ ariyamaggadhammassā’’ ti. "
  221. 1010221,186,652,44,60,1,99,11,"Padissati etena ariyamaggo paccakkhato dissatīti padeso, vipassanāti vuttaṃ‘‘ padese vipassanāmagge’’ ti. "
  222. 1010222,186,652,61,88,1,115,16,{Samaṇopī}ti ettha pi -saddo‘‘ padesavattī’’ ti etthāpi ānetvā sambandhitabboti āha‘‘ padesavatti… pe… natthīti vuttaṃ hotī’’ ti.
  223. 1010223,186,653,2,10,1,24,3,215. {So}ti tathāvutto antevāsī.
  224. 1010224,186,653,11,14,1,16,2,{Tenā}ti ācariyena.
  225. 1010225,186,653,15,21,1,54,6,Attano ṭhāne ṭhapito hoti parapabbājanādīsu niyuttattā.
  226. 1010226,186,654,2,8,1,53,4,"{Sakkhisāvako}ti paccakkhasāvako, sammukhasāvakoti attho. "
  227. 1010227,186,654,9,15,1,52,5,Bhagavati {dharamāne}ti dharamānassa bhagavato santike.
  228. 1010228,186,654,16,19,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo.
  229. 1010229,186,654,20,26,1,31,5,Sabbopi {so}ti sabbo so tividhopi.
  230. 1010230,186,654,27,38,1,86,9,"Ayaṃ pana arahattaṃ patto, tasmā paripuṇṇagatāya matthakappatto pacchimo {sakkhisāvako}ti. "
  231. 1010231,186,655,2,4,1,32,2,Pañcamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  232. 1010232,186,656,2,2,1,28,1,Tathāgatapacchimavācāvaṇṇanā
  233. 1010233,186,657,2,17,1,84,9,216. Tan ti bhikkhusaṅghassa ovādakaṅgaṃ dassetuṃ… pe… vuttaṃ dhammasaṅgāhakehīti adhippāyo.
  234. 1010234,186,657,18,43,1,173,19,"Suttābhidhammasaṅgahitassa dhammassa atisajjanaṃ sambodhanaṃ desanā, tasseva pakārato ñāpanaṃ veneyyasantāne ṭhapanaṃ paññāpanan ti‘‘ dhammopi desito ceva paññatto cā’’ ti vuttaṃ. "
  235. 1010235,186,657,44,78,1,223,25,"Tathā vinayatantisaṅgahitassa kāyavācānaṃ vinayanato‘‘ vinayo’’ ti laddhādhivacanassa atthassa atisajjanaṃ sambodhanaṃ desanā, tasseva pakārato ñāpanaṃ asaṅkarato ṭhapanaṃ paññāpanan ti‘‘ vinayopi desito ceva paññatto cā’’ ti vuttaṃ. "
  236. 1010236,186,657,79,98,1,142,15,Adhisīlasikkhāniddesabhāvena sāsanassa mūlabhūtattā vinayo paṭhamaṃ sikkhitabboti taṃ tāva ayamuddesaṃ sarūpato dassento‘‘ mayā hi vo’’ tiādimāha.
  237. 1010237,186,657,99,106,1,84,5,Tattha {sattāpattikkhandhavasenā}ti sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ avītikkamanīyatāvasena .
  238. 1010238,186,657,107,125,1,107,13,"Satthukiccaṃ sādhessati‘‘ idaṃ vo kattabbaṃ, idaṃ vo na kattabban’’ ti kattabbākattabbassa vibhāgena anusāsanato. "
  239. 1010239,186,658,2,11,1,65,7,Tena {tenākārenā}ti tena tena veneyyānaṃ ajjhāsayānurūpena pakārena.
  240. 1010240,186,658,12,17,1,46,4,Ime {dhamme}ti ime sattatiṃsabodhipakkhiyadhamme.
  241. 1010241,186,658,18,28,1,64,6,Tappadhānattā suttantadesanāya‘‘ suttantapiṭakaṃ desitan’’ ti vuttaṃ.
  242. 1010242,186,658,29,34,1,72,5,Satthukiccaṃ sādhessati taṃtaṃcariyānurūpaṃ sammāpaṭipattiyā anusāsanato.
  243. 1010243,186,658,35,38,1,35,3,Kusalākusalābyākatavasena nava hetū.
  244. 1010244,186,658,39,48,1,59,5,‘‘ Satta phassā’’ tiādi sattaviññāṇadhātusampayogavasena vuttaṃ.
  245. 1010245,186,658,49,77,1,275,20,"Dhammānulome tikapaṭṭhānādayo cha, tathā dhammapaccanīye, dhammānulomapaccanīye, dhammapaccanīyānulometi catuvīsati samantapaṭṭhānāni etassāti catuvīsatisamantapaṭṭhānaṃ, taṃ pana paccayānulomādivasena vibhajiyamānaṃ aparimāṇanayaṃ evāti āha‘‘ anantanayamahāpaṭṭhānapaṭimaṇḍitan’’ ti. "
  246. 1010246,186,658,78,88,1,133,9,Satthukiccaṃ {sādhessatī}ti khandhādivibhāgena ñāyamānaṃ catusaccasambodhāvahattā satthārā sammāsambuddhena kātabbakiccaṃ nipphādessati.
  247. 1010247,186,659,2,5,1,56,3,Ovadissanti anusāsissanti ovādānusāsanīkiccanipphādanato.
  248. 1010248,186,660,2,12,1,68,8,"Cārittan ti samudācārā, navesu piyālāpaṃ vuḍḍhesu gāravālāpanti attho. "
  249. 1010249,186,660,13,23,1,33,6,Tenāha‘‘ bhanteti vā āyasmāti vā’’ ti.
  250. 1010250,186,660,24,51,1,113,17,"Gāravavacanaṃ hetaṃ yadidaṃ bhanteti vā āyasmāti vā, loke pana‘‘ tatra bhavan’’ ti,‘‘ devānaṃ piyā’’ ti ca gāravavacanameva."
  251. 1010251,186,661,2,29,1,115,16,‘ ‘ Ākaṅkhamāno samūhanatū’’ ti vutte‘‘ na ākaṅkhamāno na samūhanatū’’ tipi vuttameva hotīti āha‘‘ vikappavacaneneva ṭhapesī’’ ti.
  252. 1010252,186,661,30,33,1,18,3,Balan ti ñāṇabalaṃ.
  253. 1010253,186,661,34,53,1,97,13,"Yadi asamūhananaṃ diṭṭhaṃ, tadeva ca icchitaṃ, atha kasmā bhagavā‘‘ ākaṅkhamāno samūhanatū’’ ti avocāti? "
  254. 1010254,186,661,54,55,1,30,1,Tathārūpapuggalajjhāsayavasena.
  255. 1010255,186,661,56,102,1,292,38,"Santi hi keci khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samādāya saṃvattituṃ anicchantā, tesaṃ tathā avuccamāne bhagavati vighāto uppajjeyya, taṃ tesaṃ bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya, tathā pana vutte tesaṃ vighāto na uppajjeyya‘‘ amhākaṃ evāyaṃ doso, yato amhesu eva keci samūhananaṃ na icchantī’’ ti. "
  256. 1010256,186,661,103,116,1,81,9,Keci‘‘ sakalassa pana sāsanassa saṅghāyattabhāvakaraṇatthaṃ tathā vuttan’’ ti vadanti.
  257. 1010257,186,661,117,131,1,111,13,"Yañca kiñci satthārā sikkhāpadaṃ paññattaṃ, taṃ samaṇā sakyaputtiyā sirasā sampaṭicchitvā jīvitaṃ viya rakkhanti. "
  258. 1010258,186,661,132,171,1,236,27,"Tathā hi te‘‘ khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni ākaṅkhamāno saṅgho samūhanatū’’ ti vuttepi na samūhaniṃsu, aññadatthu‘‘ purato viya tassa accayepi rakkhiṃsu evā’’ ti satthusāsanassa , saṅghassa ca mahantabhāvadassanatthampi tathā vuttanti daṭṭhabbaṃ. "
  259. 1010259,186,661,172,196,1,138,18,"Tathā hi āyasmā ānando, aññepi vā bhikkhū‘‘ katamaṃ pana bhante khuddakaṃ, katamaṃ anukhuddakan’’ ti na pucchiṃsu samūhanajjhāsayasseva abhāvato. "
  260. 1010260,186,662,2,25,1,155,19,Na taṃ evaṃ gahetabban ti‘‘ nāgasenatthero khuddānukhuddakaṃ jānātī’’ tiādinā vuttaṃ taṃ nesaṃ vacanaṃ iminā vuttākārena na gahetabbaṃ adhippāyassa aviditattā.
  261. 1010261,186,662,26,39,1,63,8,Idāni taṃ adhippāyaṃ vibhāvetuṃ‘‘ nāgasenatthero hī’’ tiādi vuttaṃ.
  262. 1010262,186,662,40,57,1,164,12,Yasmā nāgasenatthero( milindapañhe abhejjavagge vitthāro) paresaṃ vādapathopacchedanatthaṃ saṅgītikāle dhammasaṅgāhakamahātherehi gahitakoṭṭhāsesu ca antimakoṭṭhāsameva gahetvā milindarājānaṃ paññāpesi.
  263. 1010263,186,662,58,73,1,127,14,"Mahākassapatthero pana ekasikkhāpadampi asamūhanitukāmatāya tathā kammavācaṃ sāveti, tasmā taṃ tesaṃ vacanaṃ tathā na gahetabbaṃ. "
  264. 1010264,186,663,2,12,1,45,5,"217. Dveḷhakan ti dvidhāgāho, anekaṃsaggāhoti attho. "
  265. 1010265,186,663,13,16,1,21,2,{Vimatī}ti saṃsayāpatti.
  266. 1010266,186,663,17,25,1,33,4,Tenāha‘‘ vinicchituṃ asamatthatā’’ ti.
  267. 1010267,186,663,26,37,1,67,10,Taṃ vo {vadāmī}ti taṃ saṃsayavantaṃ bhikkhuṃ sandhāya vo tumhe vadāmi.
  268. 1010268,186,664,2,14,1,161,11,Nikkaṅkhabhāvapaccakkhakaraṇañāṇaṃ {yevā}ti buddhādīsu tesaṃ bhikkhūnaṃ nikkaṅkhabhāvassa paccakkhakāriyābhāvato tamatthaṃ paṭivijjhitvā ṭhitaṃ sabbaññutaññāṇameva.
  269. 1010269,186,664,15,18,1,19,3,Ettha etasmiṃ atthe.
  270. 1010270,186,665,2,14,1,56,7,"218. Appamajjanaṃ appamādo, so pana atthato ñāṇūpasañhitā sati. "
  271. 1010271,186,665,15,29,1,69,9,"Yasmā tattha satiyā byāpāro sātisayo, tasmā‘‘ satiavippavāsenā’’ ti vuttaṃ. "
  272. 1010272,186,665,30,41,1,94,10,"Appamādapadeyeva pakkhipitvā adāsi taṃ atthato, tassa sakalassa buddhavacanassa saṅgaṇhanato ca. "
  273. 1010273,186,666,2,2,1,23,1,Parinibbutakathāvaṇṇanā
  274. 1010274,186,667,2,33,1,193,18,"219. Jhānādīsu, citte ca paramukkaṃsagatavasībhāvatāya‘‘ ettake kāle ettakā samāpattiyo samāpajjitvā parinibbāyissāmī’’ ti kālaparicchedaṃ katvā samāpatti samāpajjanaṃ‘‘ parinibbānaparikamman’’ ti adhippetaṃ. "
  275. 1010275,186,667,34,37,1,23,2,{Thero}ti anuruddhatthero.
  276. 1010276,186,668,2,14,1,90,8,"Ayampi {cā}ti yathāvuttapañcasaṭṭhiyā jhānānaṃ samāpannabhāvakathāpi saṅkhepakathā eva, kasmā ? "
  277. 1010277,186,668,15,32,1,131,13,Yasmā bhagavā tadāpi devasikaṃ vaḷañjanasamāpattiyo sabbāpi aparihāpetvā samāpajji evāti dassento‘‘ nibbānapuraṃ pavisanto’’ tiādimāha.
  278. 1010278,186,669,2,47,1,284,32,"Imāni dvepi samanantarāneva paccavekkhaṇāyapi yebhuyyenānantariyakatāya jhānapakkhikabhāvato, yasmā bhavaṅgacittaṃ sabbapacchimaṃ, tato bhavato cavanato‘‘ cutī’’ ti vuccati, tasmā na kevalaṃ ayameva bhagavā, atha kho sabbepi sattā bhavaṅgacitteneva cavantīti dassetuṃ‘‘ ye hi kecī’’ tiādi vuttaṃ. "
  279. 1010279,186,670,2,11,1,71,4,220. {Paṭibhāgapuggalavirahito}ti sīlādiguṇehi asadisatāya sadisapuggalarahito.
  280. 1010280,186,671,2,15,1,77,8,221. Saṅkhārā vūpasamanti etthāti {vūpasamo}ti evaṃsaṅkhātaṃ ñātaṃ kathitaṃ nibbānaṃ.
  281. 1010281,186,672,2,19,1,54,9,222. Yan ti paccatte upayogavacananti āha‘‘ yo kālaṃ akarī’’ ti.
  282. 1010282,186,673,2,8,1,63,5,{Suvikasitenevā}ti pītisomanassayogato suṭṭhu vikasitena muditena.
  283. 1010283,186,673,9,15,1,58,6,Vedanaṃ adhivāsesi abhāvasamudayo kato suṭṭhu pariññātattā.
  284. 1010284,186,673,16,19,1,40,3,Anāvaraṇavimokkho sabbaso nibbutabhāvato.
  285. 1010285,186,674,2,14,1,59,7,"223. Ākaronti attano phalāni samānākāre karontīti ākārā, kāraṇāni. "
  286. 1010286,186,674,15,23,1,87,7,{Sabbākāravarūpete}ti sabbehi ākāravarehi uttamakāraṇehi sīlādiguṇehi samannāgateti attho.
  287. 1010287,186,675,2,9,1,25,2,225. {Kathaṃbhūtā}ti kīdisābhūtā.
  288. 1010288,186,676,2,8,1,57,6,Cullakaddhānan ti parittaṃ kālaṃ dvattināḍikāmattaṃ velaṃ.
  289. 1010289,186,677,2,2,1,23,1,Buddhasarīrapūjāvaṇṇanā
  290. 1010290,186,678,2,18,1,79,8,227. Kaṃsatāḷādi tāḷaṃ avacarati etthāti‘‘ tāḷāvacaran’’ ti vuccati ātatāditūriyabhaṇḍaṃ.
  291. 1010291,186,678,19,27,1,30,4,Tenāha‘‘ sabbaṃ tūriyabhaṇḍan’’ ti.
  292. 1010292,186,679,2,17,1,137,11,"{Dakkhiṇadisābhāgenevā}ti aññena disābhāgena anāharitvā yamakasālānaṃ ṭhānato dakkhiṇadisābhāgeneva, tatopi dakkhiṇadisābhāgaṃ haritvā netvā. "
  293. 1010293,186,680,2,16,1,80,8,"{Jetavanasadise}ti sāvatthiyā jetavanasadise ṭhāne,‘‘ jetavanasadise ṭhāne’’ tipi pāṭho. "
  294. 1010294,186,681,2,11,1,61,3,228. {Pasādhanamaṅgalasālāyā}ti abhisekakāle alaṅkaraṇamaṅgalasālāya.
  295. 1010295,186,682,2,11,1,32,4,229. {Devadāniyo}ti tassa corassa nāmaṃ.
  296. 1010296,186,683,2,2,1,30,1,Mahākassapattheravatthuvaṇṇanā
  297. 1010297,186,684,2,10,1,22,3,231. {Pāvāyā}ti pāvā nagarato.
  298. 1010298,186,684,11,34,1,166,18,"Āvajjanapaṭibaddhattā jānanassa anāvajjitattā satthu parinibbānaṃ ajānanto‘‘ dasabalaṃ passissāmī’’ ti thero cintesi, satthu sarīre vā satthusaññaṃ uppādento tathā cintesi. "
  299. 1010299,186,684,35,44,1,39,5,Tenevāha‘‘ atha bhagavantaṃ ukkhipitvā’’ ti.
  300. 1010300,186,684,45,55,1,55,6,‘‘ Dhuvaṃ parinibbuto bhavissatī’’ ti cintesi pārisesañāyena.
  301. 1010301,186,684,56,74,1,101,13,"Jānantopi thero ājīvakaṃ pucchiyeva, pucchane pana kāraṇaṃ sayameva pakāsetuṃ‘‘ kiṃ panā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  302. 1010302,186,685,2,11,1,76,8,Ajja {sattāhaparinibbuto}ti ajja divasato paṭilomato sattame ahani parinibbuto.
  303. 1010303,186,686,2,13,1,42,6,232. Nāḷiyā {vāpakenā}ti nāḷiyā ceva thavikāya ca.
  304. 1010304,186,687,2,6,1,35,3,{Mañjuke}ti mañjubhāṇine madhurassare.
  305. 1010305,186,687,7,10,1,31,2,{Paṭibhāneyyake}ti paṭibhānavante.
  306. 1010306,186,687,11,17,1,56,5,Bhuñjitvā {pātabbayāgū}ti paṭhamaṃ bhuñjitvā pivitabbayāgu.
  307. 1010307,186,688,2,6,1,38,3,{Tassā}ti subhaddassa vuḍḍhapabbajitassa.
  308. 1010308,186,689,2,5,1,31,2,{Ārādhitasāsane}ti samāhitasāsane.
  309. 1010309,186,689,6,9,1,16,3,Alan ti samattho.
  310. 1010310,186,689,10,13,1,18,2,{Pāpo}ti pāpapuggalo.
  311. 1010311,186,689,14,18,1,37,4,Osakkāpetun ti hāpetuṃ antaradhāpetuṃ.
  312. 1010312,186,690,2,56,1,186,23,"{Pañhavārā}ti pañhā viya vissajjanāni‘‘ yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hotī’’ tiādinā,( dha. sa.1.1)‘‘ yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāvetī’’ tiādinā ( dha. sa.1.251) ca pavattāni ekaṃ dve bhūmantarāni. "
  313. 1010313,186,690,57,88,1,213,27,"Mūle naṭṭhe pisācasadisā {bhavissāmā}ti yathā rukkhe adhivattho pisāco tassa sākhāparivāre naṭṭhe khandhaṃ nissāya vasati, khandhe naṭṭhe mūlaṃ nissāya vasati, mūle pana naṭṭhe anissayova hoti, tathā bhavissāmāti attho. "
  314. 1010314,186,690,89,117,1,184,25,"Atha vā mūle {naṭṭhe}ti pisācena kira rukkhagacchādīnaṃ kañcideva mūlaṃ chinditvā attano puttassa dinnaṃ, yāva taṃ tassa hatthato na vigacchati, tāva so taṃ padesaṃ adissamānarūpo vicarati. "
  315. 1010315,186,690,118,142,1,162,19,"Yadā pana tasmiṃ kenaci acchinnabhāvena vā sativippavāsavasena vā naṭṭhe manussānampi dissamānarūpo vicarati, taṃ sandhāyāha‘‘ mūle naṭṭhe pisācasadisā bhavissāmā’’ ti. "
  316. 1010316,186,691,2,16,1,105,13,Maṃ kāyasakkhiṃ {katvā}ti taṃ paṭipadaṃ kāyena sacchikatavantaṃ tasmā tassā desanāya sakkhibhūtaṃ maṃ katvā.
  317. 1010317,186,691,17,22,1,56,5,Paṭicchāpesi taṃ paṭicchāpanaṃ kassapasuttena dīpetabbaṃ.
  318. 1010318,186,692,2,8,1,37,2,233. Candanaghaṭikābāhullato candanacitakā.
  319. 1010319,186,693,2,12,1,76,9,Taṃ {sutvā}ti taṃ āyasmatā anuruddhattherena vuttaṃ devatānaṃ adhippāyaṃ sutvā.
  320. 1010320,186,694,2,13,1,78,6,234. Dasikatantaṃ {vā}ti paliveṭhitaahatakāsikavatthānaṃ dasaṭhānena tantumattampi vā.
  321. 1010321,186,694,14,19,1,50,4,Dārukkhandhaṃ {vā}ti candanādicitakadārukkhandhaṃ vā.
  322. 1010322,186,695,2,20,1,100,10,235. Samudāyesu pavattavohārānaṃ avayavesu dissanato sarīrassa avayavabhūtāni aṭṭhīni‘‘ sarīrānī’’ ti vuttāni.
  323. 1010323,186,696,2,8,1,42,5,Na {vippakiriṃsū}ti sarūpeneva ṭhitāti attho.
  324. 1010324,186,696,9,32,1,92,14,"‘‘ Sesā vippakiriṃsū’’ ti vatvā yathā pana tā vippakiṇṇā ahesuṃ, taṃ dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. "
  325. 1010325,186,697,2,7,1,52,5,Udakadhārā nikkhamitvā nibbāpesun ti devatānubhāvena.
  326. 1010326,186,697,8,23,1,74,10,Evaṃ mahatiyo bahū udakadhārā kimatthāyāti āha ‘‘ bhagavato citako mahanto’’ ti.
  327. 1010327,186,697,24,28,1,27,4,Mahā hi so vīsaratanasatiko.
  328. 1010328,186,697,29,47,1,104,12,"{Aṭṭhadantakehī}ti naṅgalehi aṭṭheva hi nesaṃ dantasadisāni potthāni honti, tasmā‘‘ aṭṭhadantakānī’’ ti vuccati. "
  329. 1010329,186,698,2,17,1,140,11,"Dhammakathāva pamāṇan ti ativiya acchariyabbhutabhāvato passantānaṃ, suṇantānañca sātisayaṃ pasādāvahabhāvato, savisesaṃ buddhānubhāvadīpanato. "
  330. 1010330,186,698,18,42,1,238,23,"Parinibbutassa hi buddhassa bhagavato evarūpo ānubhāvoti taṃ pavattiṃ kathentānaṃ dhammakathikānaṃ attano ñāṇabalānurūpaṃ pavattiyamānā dhammakathā evettha pamāṇaṃ vaṇṇetabbassa atthassa mahāvisayattā, tasmā vaṇṇanābhūmi nāmesāti adhippāyo. "
  331. 1010331,186,698,43,51,1,118,7,Catujjātiyagandhaparibhaṇḍaṃ {kāretvā}ti tagarakuṅkumayavanapupphatamālapattāni pisitvā katagandhena paribhaṇḍaṃ kāretvā.
  332. 1010332,186,698,52,65,1,122,11,"{Khacitvā}ti tattha tattha olambanavasena racetvā, gandhavatthūni gahetvā ganthitamālā gandhadāmāni ratanāvaḷiyo ratanadāmāni. "
  333. 1010333,186,698,66,72,1,86,5,"Bahikilañjaparikkhepassa, antosāṇiparikkhepassa karaṇena sāṇikilañjaparikkhepaṃ kāretvā. "
  334. 1010334,186,698,73,76,1,31,3,Vātaggāhiniyo paṭākā vātapaṭākā.
  335. 1010335,186,698,77,83,1,73,5,"Sarabharūpapādako pallaṅko sarabhamayapallaṅko, tasmiṃ sarabhamayapallaṅke. "
  336. 1010336,186,699,2,28,1,155,17,"Sattihatthā purisā sattiyo taṃsahacaraṇato yathā‘‘ kuntā pacarantī’’ ti, tehi samantato rakkhāpanaṃ pañcakaraṇanti āha‘‘ sattihatthehi purisehi parikkhipāpetvā’’ ti. "
  337. 1010337,186,699,29,34,1,28,4,{Dhanūhī}ti etthāpi eseva nayo.
  338. 1010338,186,699,35,42,1,88,7,Sannāhagavacchikaṃ viya katvā nirantarāvaṭṭhitaārakkhasannāhena gavacchijālaṃ viya katvā.
  339. 1010339,186,700,2,16,1,128,11,"Sādhukīḷitan ti saparahitaṃ sādhanaṭṭhena sādhū, tesaṃ kīḷitaṃ uḷārapuññapasavanato, samparāyikatthāvirodhikaṃ kīḷāvihāranti attho. "
  340. 1010340,186,701,2,2,1,27,1,Sarīradhātuvibhajanavaṇṇanā
  341. 1010341,186,702,2,19,1,97,12,236. Imināva {niyāmenā}ti yena nīhārena mahātale nisinno kañci parihāraṃ akatvā kevalaṃ iminā niyāmeneva.
  342. 1010342,186,702,20,23,1,22,2,{Supinako}ti dussupinako.
  343. 1010343,186,702,24,32,1,70,7,Dukūladupaṭṭaṃ {nivāsetvā}ti dve dukūlavatthāni ekajjhaṃ katvā nivāsetvā.
  344. 1010344,186,702,33,38,1,51,5,Evañhi tāni sokasamappitassāpi abhassitvā tiṭṭhanti.
  345. 1010345,186,703,2,7,1,74,4,{Abhisekasiñcako}ti rajjābhiseke abhisekamaṅgalasiñcako uttamamaṅgalabhāvato.
  346. 1010346,186,703,8,19,1,147,11,Visaññī jāto yathā taṃ bhagavato guṇavisesāmatarasaññutāya avaṭṭhitapemo pothujjanikasaddhāya patiṭṭhitapasādo katūpakāratāya sañjanitacittamaddavo.
  347. 1010347,186,704,2,8,1,52,4,Suvaṇṇabimbisakavaṇṇan ti suviracita apassenasadisaṃ.
  348. 1010348,186,705,2,15,1,106,12,"Kasmā panettha pāveyyakā pāḷiyaṃ sabbapacchato gahitā, kiṃ te kusinārāya āsannatarāpi sabbapacchato uṭṭhitā? "
  349. 1010349,186,705,16,29,1,67,8,"Āma, sabbapacchato uṭṭhitāti dassetuṃ‘‘ tattha pāveyyakā’’ tiādi vuttaṃ. "
  350. 1010350,186,706,2,7,1,50,5,Dhātupāsanatthan ti satthu dhātūnaṃ payirupāsanāya.
  351. 1010351,186,706,8,20,1,51,8,Nesaṃ pakkhā ahesuṃ‘‘ ñāyena tesaṃ santakā dhātuyo’’ ti.
  352. 1010352,186,707,2,11,1,53,5,237. Doṇagajjitaṃ nāma avoca satthu avatthattayūpasaṃhitaṃ.
  353. 1010353,186,707,12,38,1,168,21,"Etadatthameva hi bhagavā maggaṃ gacchanto‘‘ pacchato āgacchanto doṇo brāhmaṇo yāva me padavaḷañjaṃ passati, tāva mā vigacchatū’’ ti adhiṭṭhāya aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi. "
  354. 1010354,186,707,39,68,1,184,22,"Doṇopi kho brāhmaṇo‘‘ imāni sadevake loke aggapuggalassa padānī’’ ti sallakkhento padānusārena satthu santikaṃ upagacchi, satthāpissa dhammaṃ desesi, tenapi so bhagavati niviṭṭhasaddho ahosi. "
  355. 1010355,186,707,69,84,1,45,8,"Etadavoca, kiṃ avocāti āha‘‘ suṇantu… pe… avocā’’ ti. "
  356. 1010356,186,708,2,10,1,69,8,Kāyena ekasannipātā vācāya ekavacanā abhinnavacanā evaṃ samaggā hotha.
  357. 1010357,186,708,11,21,1,42,6,Tassa panidaṃ kāraṇanti āha‘‘ sammodamānā’’ ti.
  358. 1010358,186,708,22,32,1,48,6,Tenāha‘‘ cittenāpi aññamaññaṃ sammodamānā hothā’’ ti.
  359. 1010359,186,709,2,17,1,110,11,238. Tato tato samāgatasaṅghānan ti tato tato attano vasanaṭṭhānato samāgantvā sannipatitabhāvena samāgatasaṅghānaṃ.
  360. 1010360,186,709,18,21,1,45,3,Tathā samāpatitasamūhabhāvena samāgatagaṇānaṃ.
  361. 1010361,186,709,22,24,1,34,2,Vacanasampaṭicchanena paṭissuṇitvā.
  362. 1010362,186,710,2,2,1,21,1,Dhātuthūpapūjāvaṇṇanā
  363. 1010363,186,711,2,8,1,22,2,239. Yakkhaggāho devatāveso.
  364. 1010364,186,711,9,13,1,48,4,Khipitakaṃ dhātukkhobhaṃ uppādetvā khipitakarogo.
  365. 1010365,186,711,14,17,1,29,3,Arocako āhārassa aruccanarogo.
  366. 1010366,186,712,2,9,1,59,5,{Sattamadivase}ti sattavassasattamāsato parato sattame divase.
  367. 1010367,186,712,10,13,1,34,2,{Balānurūpenā}ti vibhavabalānurūpena.
  368. 1010368,186,713,2,8,1,52,5,Pacchā {saṅgītikārakā}ti dutiyaṃ tatiyaṃ saṅgītikārakā.
  369. 1010369,186,713,9,40,1,299,28,"Dhātūnaṃ antarāyaṃ {disvā}ti tattha tattha cetiye yathāpatiṭṭhāpitabhāveneva ṭhitānaṃ dhātūnaṃ micchādiṭṭhikānaṃ vasena antarāyaṃ disvā, mahādhātunidhānena sammadeva rakkhitānaṃ anāgate asokena dhammaraññā tato uddharitvā vitthāritabhāve kate sadevakassa lokassa hitasukhāvahabhāvañca disvāti adhippāyo. "
  370. 1010370,186,713,41,45,1,57,3,{Paricaraṇamattamevā}ti gahetvā paricaritabbadhātumattameva.
  371. 1010371,186,713,46,52,1,35,5,"Rājūnaṃ hatthe ṭhapetvā, na cetiyesu. "
  372. 1010372,186,713,53,61,1,58,8,Tathā hi pacchā asokamahārājā cetiyesu dhātūnaṃ na labhati.
  373. 1010373,186,714,2,18,1,122,15,Purimaṃ purimaṃ katassa gaṇhanayogyaṃ pacchimaṃ pacchimaṃ kārento aṭṭha aṭṭha haricandanādimaye karaṇḍe ca thūpe ca kāresi.
  374. 1010374,186,714,19,22,1,34,3,Lohitacandanamayādīsupi eseva nayo.
  375. 1010375,186,714,23,29,1,89,5,{Maṇikaraṇḍesū}ti lohitaṅkamasāragallaphalikamaye ṭhapetvā avasesamaṇivicittakesu karaṇḍesu.
  376. 1010376,186,715,2,6,1,74,4,Thūpārāmacetiyappamāṇan ti devānaṃpiyatissamahārājena kāritacetiyappamāṇaṃ.
  377. 1010377,186,716,2,26,1,128,18,"Mālā mā {milāyantū}ti‘‘ yāva asoko dhammarājā bahi cetiyāni kāretuṃ ito dhātuyo uddharissati, tāva mālā mā milāyantū’’ ti adhiṭṭhahitvā. "
  378. 1010378,186,716,27,30,1,43,3,Āviñchanarajjuyan ti aggaḷāviñchanarajjuyaṃ.
  379. 1010379,186,716,31,36,1,61,5,Kuñcikamuddikan ti dvāravivaraṇatthaṃ kuñcikañceva muddikañca.
  380. 1010380,186,717,2,9,1,110,7,Vāḷasaṅghātayantan ti kukkulaṃ paṭibhayadassanaṃ aññamaññapaṭibaddhagamanāditāya saṅghāṭitarūpakayantaṃ yojesi.
  381. 1010381,186,717,10,17,1,28,3,Tenāha‘‘ kaṭṭharūpakānī’’ tiādi.
  382. 1010382,186,717,18,31,1,122,12,Āṇiyā {bandhitvā}ti anekakaṭṭharūpavicittayantaṃ attano devānubhāvena ekāya eva āṇiyā bandhitvā vissakammo devalokameva gato.
  383. 1010383,186,717,32,43,1,81,7,‘‘ Samantato’’ tiādi pana tasmiṃ dhātunidāne ajātasattuno kiccavisesānuṭṭhānadassanaṃ.
  384. 1010384,186,718,2,22,1,95,13,‘ ‘ Asukaṭṭhāne nāma dhātunidhānan’’ ti raññā pucchite‘‘ tasmiṃ sannipāte visesalābhino nāhesun’’ ti keci.
  385. 1010385,186,718,23,39,1,97,12,‘‘ Attānaṃ nigūhitvā tassa vuḍḍhatarassa vacanaṃ nissāya vīmaṃsanto jānissatīti na kathesun’’ ti apare.
  386. 1010386,186,718,40,45,1,61,4,{Yakkhadāsake}ti upahārādividhinā devatāvesanake bhūtāviggāhake.
  387. 1010387,186,719,2,18,1,77,10,Imaṃ padan ti‘‘ evametaṃ bhūtapubban’’ ti dutiyasaṅgītikārehi ṭhapitaṃ imaṃ padaṃ.
  388. 1010388,186,719,19,25,1,69,6,Mahādhātunidhānampi tassa atthaṃ katvā tatiyasaṅgītikārāpi ṭhapayiṃsu.
  389. 1010389,186,720,2,4,1,47,2,Mahāparinibbānasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  390. 1010390,186,721,2,5,1,25,1,4. Mahāsudassanasuttavaṇṇanā
  391. 1010391,186,722,2,2,1,24,1,Kusāvatīrājadhānīvaṇṇanā
  392. 1010392,186,723,2,12,1,25,2,242. {Sovaṇṇamayā}ti suvaṇṇamayā.
  393. 1010393,186,723,13,18,1,36,4,Ayaṃ {pākāro}ti sabbaratanamayo pākāro.
  394. 1010394,186,723,19,31,1,49,10,"Tayo {tayo}ti anto ca tayo, bahi ca tayoti tayo tayo. "
  395. 1010395,186,724,2,6,1,54,4,Esikatthambho indakhīlo nagarasobhano alaṅkāratthambho.
  396. 1010396,186,724,7,14,1,53,6,"Aṅgīyati ñāyati puthulabhāvo etenāti aṅgaṃ, parikkhepo. "
  397. 1010397,186,724,15,19,1,36,4,Tiporisaṃ aṅgaṃ etissāti tiporisaṅgā.
  398. 1010398,186,724,20,27,1,18,3,Tenāha‘‘ tenā’’ tiādi.
  399. 1010399,186,724,28,31,1,36,3,Tena pañcahatthappamāṇena tiporisena.
  400. 1010400,186,724,32,37,1,58,4,{Paṇṇaphalesupī}ti sabbaratanamayānaṃ tālānaṃ paṇṇaphalesupi.
  401. 1010401,186,724,38,50,1,64,8,"Eseva {nayo}ti‘‘ paṇṇesu ekaṃ pattakaṃ sovaṇṇamayaṃ, ekaṃ rūpiyamayaṃ. "
  402. 1010402,186,724,51,63,1,80,9,"Phalesupi eko lekhābhāvo sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo’’ tiādiko ayamattho atidiṭṭho. "
  403. 1010403,186,724,64,70,1,46,5,{Pākārantare}ti dvinnaṃ dvinnaṃ pākārānaṃ antare.
  404. 1010404,186,724,71,75,1,27,4,Ekekā hutvā ṭhitā tālapanti.
  405. 1010405,186,725,2,18,1,66,10,"{Cheko}ti paṭu suvisado, so cassa paṭubhāvo manosāroti āha‘‘ sundaro’’ ti. "
  406. 1010406,186,725,19,23,1,27,4,Rañjetun ti rāgaṃ uppādetuṃ.
  407. 1010407,186,725,24,27,1,20,2,{Khamatevā}ti rocateva.
  408. 1010408,186,725,28,38,1,64,8,"Na {bībhacchetī}ti na tajjeti, sotasukhabhāvato piyāyitabbo ca hoti. "
  409. 1010409,186,725,39,42,1,39,3,Kumbhathuṇadaddarikādi ekatalaṃ tūriyaṃ.
  410. 1010410,186,725,43,45,1,22,2,Ubhayatalaṃ pākaṭameva.
  411. 1010411,186,725,46,52,1,52,5,"Sabbato pariyonaddhaṃ caturassaambaṇakaṃ, paṇavādi ca. "
  412. 1010412,186,725,53,59,1,44,5,{Vaṃsādī}ti ādi -saddena saṅkhādikaṃ saṅgaṇhāti.
  413. 1010413,186,725,60,64,1,35,3,{Sumucchitassā}ti suṭṭhu pariyattassa.
  414. 1010414,186,725,65,71,1,64,4,{Pamāṇe}ti nātidaḷhanātisithilatāsaṅkhāte majjhime mucchanappamāṇe .
  415. 1010415,186,725,72,80,1,57,7,Hatthaṃ vā pādaṃ vā {cāletvā}ti hatthalayapādalaye sajjetvā.
  416. 1010416,186,725,81,85,1,31,3,{Naccantā}ti sākhānaccaṃ naccantā.
  417. 1010417,186,726,2,2,1,18,1,Cakkaratanavaṇṇanā
  418. 1010418,186,727,2,22,1,144,13,"243. Uposathaṃ vuccati aṭṭhaṅgasamannāgataṃ sabbadivasesu gahaṭṭhehi rakkhitabbasīlaṃ, samādānavasena taṃ tassa atthīti uposathiko, tassa uposathikassa. "
  419. 1010419,186,727,23,30,1,33,3,Tenāha‘‘ samādinnauposathaṅgassā’’ ti.
  420. 1010420,186,727,31,36,1,18,3,{Tadā}ti tasmiṃ kāle.
  421. 1010421,186,727,37,40,1,18,3,Kasmiṃ pana kāleti?
  422. 1010422,186,727,41,56,1,230,14,"Yasmiṃ kāle cakkavattibhāvasaṃvattaniyadānasīlādipuññasambhārasamudāgamasampanno pūritacakkavattivatto kāladīpadesavisesapaccājātiyā ceva kularūpabhogādhipateyyādiguṇavisesasampattiyā ca tadanurūpe attabhāve ṭhito hoti, tasmiṃ kāle. "
  423. 1010423,186,727,57,79,1,216,20,"Tādise hi kāle cakkavattibhāvī purisaviseso yathāvuttaguṇasamannāgato rājā khattiyo muddhāvasitto visuddhasīlo anuposathaṃ satasahassavissajjanādinā sammāpaṭipattiṃ paṭipajjati, na yadā cakkaratanaṃ uppajjati, tadā eva. "
  424. 1010424,186,727,80,86,1,54,6,Ime ca visesā sabbacakkavattīnaṃ sādhāraṇavasena vuttā.
  425. 1010425,186,727,87,98,1,28,5,Tenāha‘‘ pātova… pe… dhammatā’’ ti.
  426. 1010426,186,727,99,105,1,78,6,Bodhisattānaṃ pana cakkavattibhāvāvahaguṇāpi cakkavattiguṇāpi sātisayāva honti.
  427. 1010427,186,728,2,5,1,87,3,Vuttappakārapuññakammapaccayan ti cakkavattibhāvāvahadānadamasaṃyamādipuññakammahetukaṃ.
  428. 1010428,186,728,6,9,1,53,3,Nīlamaṇisaṅghātasadisan ti indanīlamaṇisañcayasamānaṃ.
  429. 1010429,186,728,10,34,1,217,17,"{Dibbānubhāvayuttattā}ti dassaneyyatā, manuññaghosatā, ākāsagāmitā, obhāsavissajjanā, appaṭighātatā, rañño icchitatthanipphattikāraṇatāti evamādīhi dibbasadisehi ānubhāvehi samannāgatattā, etena dibbaṃ viyāti dibbanti dasseti. "
  430. 1010430,186,728,35,39,1,30,4,Na hi taṃ devalokapariyāpannaṃ.
  431. 1010431,186,728,40,45,1,35,5,Sahassaṃ arā etassāti vā sahassāraṃ.
  432. 1010432,186,728,46,56,1,95,9,Sabbehi {ākārehī}ti sabbehi sundarehi paripuṇṇāvayave lakkhaṇasampanne cakke icchitabbehi ākārehi.
  433. 1010433,186,728,57,66,1,64,8,"Paripūran ti paripuṇṇaṃ, sā cassā pāripūriṃ idāneva vitthāressati. "
  434. 1010434,186,729,2,5,1,16,2,{Panāḷī}ti chiddaṃ.
  435. 1010435,186,729,6,10,1,50,3,Suddhasiniddhadantapantiyā nibbivarāyāti adhippāyo.
  436. 1010436,186,729,11,19,1,73,8,Tassā pana panāḷiyā samantato passassa rajatamayattā sārarajatamayā vuttā.
  437. 1010437,186,729,20,38,1,98,13,"Yasmā cassa cakkassa rathacakkassa viya antobhāvo nāma natthi, tasmā vuttaṃ‘‘ ubhosupi bāhirantesū’’ ti. "
  438. 1010438,186,729,39,43,1,35,4,Kataparikkhepā hoti panāḷīti yojanā.
  439. 1010439,186,729,44,51,1,89,6,{Nābhipanāḷiparikkhepapaṭṭesū}ti nābhiparikkhepapaṭṭe ceva nābhiyā panāḷiparikkhepapaṭṭe ca.
  440. 1010440,186,730,2,5,1,15,3,Tesan ti arānaṃ.
  441. 1010441,186,730,6,10,1,45,4,Ghaṭakā nāma alaṅkārabhūtā khuddakapuṇṇaghaṭā.
  442. 1010442,186,730,11,15,1,29,4,Tathā maṇikā nāma muttāvaḷikā.
  443. 1010443,186,730,16,22,1,74,6,Paricchedalekhā tassa tassa paricchedadassanavasena ṭhitā paricchinnalekhā.
  444. 1010444,186,730,23,28,1,35,4,Ādi -saddena mālākammādiṃ saṅgaṇhāti.
  445. 1010445,186,730,29,35,1,58,5,{Suvibhattānevā}ti aññamaññaṃ asaṃkiṇṇattā suṭṭhu vibhattāni.
  446. 1010446,186,731,2,21,1,125,13,"‘ ‘ Surattā’’ tiādīsu suratta ggahaṇena mahānāmavaṇṇataṃ paṭikkhipati, suddha ggahaṇena saṃṅkiliṭṭhataṃ, siniddha ggahaṇena lūkhataṃ. "
  447. 1010447,186,731,22,51,1,272,24,"Kāmaṃ tassa cakkaratanassa nemimaṇḍalaṃ asandhikameva nibbattaṃ, sabbatthakameva pana kevalaṃ pavāḷavaṇṇena ca sobhatīti pakaticakkassa sandhiyuttaṭṭhāne surattasuvaṇṇapaṭṭādimayāhi vaṭṭaparicchedalekhāhi paññāyamānāhi sasandhikā viya dissantīti āha‘‘ sandhīsu panassā’’ tiādi. "
  448. 1010448,186,732,2,6,1,51,4,Nemimaṇḍalapiṭṭhiyan ti nemimaṇḍalassa piṭṭhipadese.
  449. 1010449,186,732,7,13,1,56,6,Ākāsacāribhāvato hissa tattha vātaggāhī pavāḷadaṇḍo hoti.
  450. 1010450,186,732,14,25,1,79,10,Dasannaṃ dasannaṃ arānaṃ {antare}ti dasannaṃ dasannaṃ arānaṃ antare samīpe padese.
  451. 1010451,186,732,26,29,1,51,2,{Chiddamaṇḍalakhacito}ti maṇḍalasaṇṭhānachiddavicitto.
  452. 1010452,186,732,30,39,1,76,7,"{Sukusalasamannāhatassā}ti suṭṭhu kusalena sippinā pahatassa, vāditassāti attho. "
  453. 1010453,186,732,40,43,1,16,2,{Vaggū}ti manoramo.
  454. 1010454,186,732,44,48,1,33,3,{Rajanīyo}ti suṇantānaṃ rāguppādako.
  455. 1010455,186,732,49,52,1,16,2,{Kamanīyo}ti kanto.
  456. 1010456,186,732,53,56,1,49,2,{Samosaritakusumadāmā}ti olambitasugandhakusumadāmā.
  457. 1010457,186,732,57,61,1,46,2,{Nemiparikkhepassā}ti nemipariyantaparikkhepassa.
  458. 1010458,186,732,62,74,1,72,8,Nābhipanāḷiyā dvinnaṃ passānaṃ vasena‘‘ dvinnampi nābhipanāḷīnan’’ ti vuttaṃ.
  459. 1010459,186,732,75,80,1,20,5,Ekā eva hi sā panāḷi.
  460. 1010460,186,732,81,86,1,25,4,{Yehī}ti yehi dvīhi mukhehi.
  461. 1010461,186,732,87,92,1,30,4,Puna {yehī}ti yehi muttakalāpehi.
  462. 1010462,186,733,2,7,1,42,5,Odhāpayamānan ti sotuṃ avahitāni kurumānaṃ.
  463. 1010463,186,734,2,9,1,70,7,Cando purato cakkaratanaṃ pacchāti evaṃ pubbāpariyena pubbāparabhāvena.
  464. 1010464,186,735,2,7,1,44,4,{Antepurassā}ti anurādhapure rañño antepurassa.
  465. 1010465,186,735,8,18,1,102,9,{Uttarasīhapañjarasadise}ti tadā rañño pāsāde tādisassa uttaradisāya sīhapañjarassa labbhamānattā vuttaṃ.
  466. 1010466,186,735,19,35,1,131,14,"Sukhena {sakkā}ti kiñci anāruhitvā, sarīrañca anullaṅghitvā yathāṭhiteneva hatthena pupphamuṭṭhiyo khipitvā sukhena sakkā hoti pūjetuṃ. "
  467. 1010467,186,736,2,5,1,79,3,Nānāvirāgaratanappabhāsamujjalan ti nānāvidhavicittavaṇṇaratanobhāsapabhassaraṃ.
  468. 1010468,186,736,6,16,1,85,9,Ākāsaṃ abbhuggantvā {pavatte}ti āgantvā ṭhitaṭṭhānato upari ākāsaṃ abbhuggantvā pavatte.
  469. 1010469,186,737,2,12,1,38,4,244. {Rājāyuttā}ti rañño kicce āyuttakapurisā.
  470. 1010470,186,738,2,18,1,89,11,Sineruṃ vāmapassena katvā tassa dhurataraṃ gacchanto‘‘ vāmapassena sineruṃ pahāyā’’ ti vuttaṃ.
  471. 1010471,186,739,2,6,1,41,3,{Vinibbedhenā}ti tiriyaṃ vinivijjhanavasena.
  472. 1010472,186,739,7,10,1,43,2,{Sannivesakkhamo}ti khandhāvārasannivesayogyo.
  473. 1010473,186,739,11,15,1,77,3,{Sulabhāhārupakaraṇo}ti sukheneva laddhabbadhaññagorasadārutiṇādibhojanasādhano.
  474. 1010474,186,740,2,10,1,39,7,"Paracakkan ti parassa rañño senā, āṇā vā. "
  475. 1010475,186,741,2,6,1,38,3,{Āgamananandano}ti āgamanena nandijanano.
  476. 1010476,186,741,7,10,1,30,3,Gamanena socetīti gamanasocano.
  477. 1010477,186,741,11,19,1,62,6,"{Upakappethā}ti uparūpari kappetha, saṃvidahatha upanethāti attho. "
  478. 1010478,186,741,20,28,1,97,6,{Upaparikkhitvā}ti hetutopi sabhāvatopi phalatopi diṭṭhadhammikasamparāyikādiādīnavatopi vīmaṃsitvā.
  479. 1010479,186,741,29,37,1,65,7,"Vibhāventi paññāya atthaṃ vibhūtaṃ karontīti vibhāvino, paññavanto. "
  480. 1010480,186,741,38,56,1,152,15,"{Anuyantā}ti anuvattakā, anuvattakabhāveneva, pana rañño ca mahānubhāvena te jigucchanavasena pāpato anoramantāpi ekacce ottappavasena oramantīti veditabbaṃ. "
  481. 1010481,186,742,2,5,1,25,3,Ogacchamānan ti osīdantaṃ.
  482. 1010482,186,742,6,11,1,47,5,Yojanamattan ti vitthārato yojanamattaṃ padesaṃ.
  483. 1010483,186,742,12,20,1,55,7,"Gambhīrabhāvena pana yathā bhūmi dissati, evaṃ ogacchati. "
  484. 1010484,186,742,21,28,1,30,3,Tenāha‘‘ mahāsamuddatalan’’ tiādi.
  485. 1010485,186,742,29,34,1,53,5,Ante cakkaratanaṃ udakena senāya anajjhottharaṇatthaṃ.
  486. 1010486,186,742,35,48,1,156,11,"Puratthimo mahāsamuddo pariyanto etassāti puratthimamahāsamuddapariyanto, taṃ puratthimamahāsamuddapariyantaṃ, puratthimamahāsamuddaṃ pariyantaṃ katvāti attho. "
  487. 1010487,186,743,2,8,1,67,4,"{Cāturantāyā}ti catusamuddantāya, puratthimadisādicatukoṭṭhāsantāya vā. "
  488. 1010488,186,743,9,15,1,43,5,Sobhayamānaṃ {viyā}ti viya -saddo nipātamattaṃ.
  489. 1010489,186,743,16,22,1,51,6,Attano acchariyaguṇehi sobhantameva hi taṃ tiṭṭhati.
  490. 1010490,186,743,23,32,1,41,5,Pāḷiyampi hi‘‘ upasobhayamānaṃ’’ tveva vuttaṃ.
  491. 1010491,186,744,2,2,1,19,1,Hatthiratanavaṇṇanā
  492. 1010492,186,745,2,12,1,61,5,246. {Haricandanādīhī}ti ādi -saddena catujjātiyagandhādiṃ saṅgaṇhāti.
  493. 1010493,186,745,13,20,1,69,6,Āgamanaṃ cintethāti vadanti cakkavattivattassa pūritatāya paricitattā.
  494. 1010494,186,745,21,24,1,43,3,Kāḷatilakādīnaṃ abhāvena visuddhasetasarīro.
  495. 1010495,186,745,25,45,1,137,15,"{Sattapatiṭṭho}ti bhūmiphusanakehi vāladhi, varaṅgaṃ, hatthoti imehi ca tīhi, catūhi pādehi cāti sattahi avayavehi patiṭṭhitattā sattapatiṭṭho. "
  496. 1010496,186,745,46,51,1,50,4,{Sabbakaniṭṭho}ti sabbehi chaddantakulahatthīhi hīno.
  497. 1010497,186,745,52,61,1,92,8,Uposathakulā {sabbajeṭṭho}ti uposathakulato āgacchanto tattha sabbappadhāno āgacchatīti yojanā.
  498. 1010498,186,745,62,73,1,53,6,{Vuttanayenā}ti‘‘ mahādānaṃ datvā’’ tiādinā vuttena nayena.
  499. 1010499,186,745,74,81,1,78,6,"Cakkavattīnaṃ, cakkavattiputtānañca cakkavattiṃ uddissa cintayantānaṃ āgacchati. "
  500. 1010500,186,745,82,87,1,37,4,{Apanetvā}ti attano ānubhāvena apanetvā.
  501. 1010501,186,745,88,95,1,43,7,Gandhameva hi tassa itare hatthī na sahanti.
  502. 1010502,186,746,2,11,1,83,7,Gharadhenuvacchako {viyā}ti ghare paricitadhenuyā tattheva jātasaṃvaddhavacchako viya.
  503. 1010503,186,746,12,17,1,52,5,Sakalapathavin ti sakalaṃ jambudīpasaññitaṃ pathaviṃ.
  504. 1010504,186,747,2,2,1,17,1,Assaratanavaṇṇanā
  505. 1010505,186,748,2,9,1,40,2,247. {Sindhavakulato}ti sindhavassājānīyakulato.
  506. 1010506,186,749,2,2,1,17,1,Maṇiratanavaṇṇanā
  507. 1010507,186,750,2,12,1,73,6,248. Sakaṭanābhisamapariṇāhan ti pariṇāhato mahāsakaṭassa nābhiyā samappamāṇaṃ.
  508. 1010508,186,750,13,22,1,46,7,"Ubhosu {antesū}ti heṭṭhā, upari cāti dvīsu antesu. "
  509. 1010509,186,750,23,29,1,67,5,{Kaṇṇikapariyantato}ti dvinnaṃ kañcanapadumānaṃ kaṇṇikāya pariyantato.
  510. 1010510,186,750,30,37,1,64,6,Muttājālake {ṭhapetvā}ti suvisuddhe muttamaye jālake patiṭṭhāpetvā.
  511. 1010511,186,750,38,44,1,73,5,Aruṇuggamanavelā {viyā}ti aruṇuggamanasīsena sūriyaudayakkhaṇaṃ upalakkheti.
  512. 1010512,186,751,2,2,1,18,1,Itthiratanavaṇṇanā
  513. 1010513,186,752,2,24,1,92,10,249.‘‘ Itthiratanaṃ pātubhavatī’’ ti vatvā kutassā pātubhāvoti dassetuṃ‘‘ maddarājakulato’’ tiādi vuttaṃ.
  514. 1010514,186,752,25,31,1,63,6,Maddaraṭṭhaṃ kira jambudīpe abhirūpānaṃ itthīnaṃ uppattiṭṭhānaṃ.
  515. 1010515,186,752,32,51,1,123,13,"Tathā hi‘‘ siñcayamahārājassa devī, vessantaramahārājassa devī, bhaddakāpilānī’’ ti evamādi itthiratanaṃ maddaraṭṭhe eva uppannaṃ. "
  516. 1010516,186,752,52,56,1,44,3,{Puññānubhāvenā}ti cakkavattirañño puññatejena.
  517. 1010517,186,753,2,6,1,61,3,{Saṇṭhānapāripūriyā}ti hatthapādādisarīrāvayavānaṃ susaṇṭhitāya.
  518. 1010518,186,753,7,11,1,43,3,Avayavapāripūriyā hi samudāyapāripūrisiddhi .
  519. 1010519,186,753,12,34,1,59,9,Rūpan ti sarīraṃ‘‘ rūpaṃ tveva saṅkhaṃ gacchatī’’ tiādīsu( ma. ni.1.306) viya.
  520. 1010520,186,753,35,39,1,41,3,{Dassanīyā}ti surūpabhāvena passitabbayuttā.
  521. 1010521,186,753,40,48,1,25,3,Tenāha ‘‘ dissamānāvā’’ tiādi.
  522. 1010522,186,753,49,56,1,76,7,Somanassavasena cittaṃ pasādeti yoniso cintentānaṃ kammaphalasaddhāya vasena.
  523. 1010523,186,753,57,75,1,172,15,"{Pasādāvahattā}ti kāraṇavacanena yathā pāsādikatāya vaṇṇapokkharatāsiddhi vuttā, evaṃ dassanīyatāya pāsādikatāsiddhi, abhirūpatāya ca dassanīyatāsiddhi vattabbāti nayaṃ dasseti. "
  524. 1010524,186,753,76,88,1,120,9,"Paṭilomato vā vaṇṇapokkharatāya pāsādikatāsiddhi, pāsādikatāya dassanīyatāsiddhi, dassanīyatāya abhirūpatāsiddhi yojetabbā. "
  525. 1010525,186,753,89,106,1,118,13,Evaṃ sarīrasampattivasena abhirūpatādike dassetvā idāni sarīre dosābhāvavasenapi te dassetuṃ‘‘ abhirūpā vā’’ tiādi vuttaṃ.
  526. 1010526,186,753,107,128,1,147,15,"Tattha yathā pamāṇayuttā, evaṃ ārohapariṇāhayogato ca pāsādikā nātidīghatādayo, evaṃ manussānaṃ dibbarūpatāsampattipīti‘‘ appattā dibbavaṇṇan’’ ti vuttaṃ. "
  527. 1010527,186,754,2,6,1,45,4,Ārohasampatti vuttā ubbedhena pāsādikabhāvato.
  528. 1010528,186,754,7,10,1,43,3,Pariṇāhasampatti vuttā kisathūladosābhāvato.
  529. 1010529,186,754,11,14,1,36,3,Vaṇṇasampatti vuttā vivaṇṇatābhāvato.
  530. 1010530,186,754,15,18,1,29,2,{Kāyavipattiyā}ti sarīradosassa.
  531. 1010531,186,754,19,39,1,133,13,"{Satavāravihatassā}ti sattakkhattuṃ vihatassa,‘‘ satavāravihatassā’’ ti ca idaṃ kappāsapicuvasena vuttaṃ, tūlapicuno pana vihananameva natthi. "
  532. 1010532,186,754,40,42,1,45,2,Kuṅkumatagaraturukkhayavanapupphāni catujjāti.
  533. 1010533,186,754,43,50,1,43,3,‘‘ Tamālatagaraturukkhayavanapupphānī’’ ti apare.
  534. 1010534,186,755,2,9,1,48,6,Aggidaḍḍhā {viyā}ti āsanagatena agginā daḍḍhā viya.
  535. 1010535,186,755,10,22,1,108,10,"{Paṭhamamevā}ti rājānaṃ disvāpi kiccantarappasutā ahutvā kiccantarato paṭhamameva, dassanasamakālaṃ evāti attho. "
  536. 1010536,186,755,23,31,1,72,8,Rañño nisajjāya pacchā nipātanaṃ nisīdanaṃ sīlaṃ etissāti pacchānipātinī.
  537. 1010537,186,755,32,49,1,108,13,Taṃ taṃ attanā rañño kātabbakiccaṃ‘‘ kiṃ karomī’’ ti pucchitabbatāya kiṃ karaṇaṃ paṭisāvetīti kiṃkārapaṭissāvinī.
  538. 1010538,186,756,2,19,1,99,12,"Mātugāmo nāma yebhuyyena saṭhajātiko, itthiratanassa pana taṃ natthīti dassetuṃ‘‘ svāssā’’ tiādi vuttaṃ. "
  539. 1010539,186,757,2,8,1,33,5,{Guṇā}ti rūpaguṇā ceva ācāraguṇā ca.
  540. 1010540,186,757,9,18,1,119,7,{Purimakammānubhāvenā}ti katassa purimakammassānubhāvena itthiratanassa tabbhāvasaṃvattaniyassa purimakammassa ānubhāvena.
  541. 1010541,186,757,19,26,1,101,7,Cakkavattinopi parivārasampattisaṃvattaniyaṃ puññakammaṃ tādisassa phalavisesassa upanissayo hotiyeva.
  542. 1010542,186,757,27,52,1,171,18,"Tenāha‘‘ cakkavattino puññaṃ upanissāyā’’ ti, etena sesesupi saviññāṇakaratanesu attano kammavasena nibbattesupi tesaṃ tesaṃ visesānaṃ tadupanissayatā vibhāvitā evāti daṭṭhabbā. "
  543. 1010543,186,757,53,62,1,103,9,Pubbe ekadesavasena labbhamānā pāripūrī rañño cakkavattibhāvūpagamanato paṭṭhāya sabbākāraparipūrā jātā.
  544. 1010544,186,758,2,2,1,21,1,Gahapatiratanavaṇṇanā
  545. 1010545,186,759,2,12,1,56,5,250. Pakatiyā {vā}ti sabhāveneva cakkaratanapātubhāvato pubbepi.
  546. 1010546,186,759,13,36,1,210,18,"Yādisaṃ rañño cakkavattissa puññabalaṃ nissāya yathāvuttā cakkaratanānubhāvanibbatti, tādisaṃ etassa puññabalaṃ nissāya gahapatiratanassa kammavipākajaṃ dibbacakkhuṃ nibbattetīti āha‘‘ cakkaratanānubhāvasahitan’’ ti. "
  547. 1010547,186,759,37,45,1,75,7,"Kāraṇassa hi ekasantatipatitatāya, phalassa ca samānakālikatāya tathāvacanaṃ. "
  548. 1010548,186,760,2,2,1,23,1,Pariṇāyakaratanavaṇṇanā
  549. 1010549,186,761,2,20,1,100,9,"251.‘‘ Ayaṃ dhammo, ayaṃ adhammo’’ tiādinā kammassakatāvabodhanasaṅkhātassa paṇḍitabhāvassa atthitāya paṇḍito. "
  550. 1010550,186,761,21,23,1,24,2,Bāhusaccabyattiyā byatto.
  551. 1010551,186,761,24,29,1,63,5,Sabhāvasiddhāya medhāsaṅkhātāya pakatipaññāya atthitāya medhāvī.
  552. 1010552,186,761,30,37,1,77,7,Attano yāthāvabuddhamatthaṃ paresaṃ vibhāvetuṃ pakāsetuṃ samatthatāya vibhāvī.
  553. 1010553,186,761,38,41,1,26,3,Vavatthapetun ti nicchituṃ.
  554. 1010554,186,762,2,2,1,27,1,Catuiddhisamannāgatavaṇṇanā
  555. 1010555,186,763,2,20,1,63,9,"252. Vipaccanaṃ vipāko, vipāko eva vepāko yathā‘‘ vikatameva vekatan’’ ti. "
  556. 1010556,186,763,21,32,1,100,10,"Samaṃ nātisītanāccuṇhatāya avisamaṃ bhuttassa vepāko etissā atthīti samavepākinī, tāya samavepākiniyā. "
  557. 1010557,186,764,2,2,1,29,1,Dhammapāsādapokkharaṇivaṇṇanā
  558. 1010558,186,765,2,13,1,52,7,253. Janarāsiṃ kāretvā tena janarāsinā khaṇitvā na māpesi.
  559. 1010559,186,765,14,23,1,33,5,Kiñcarahīti āha‘‘ rañño panā’’ tiādi.
  560. 1010560,186,765,24,28,1,32,4,Tattha kāraṇaṃ parato āgamissati.
  561. 1010561,186,765,29,34,1,39,4,Ekāya vedikāya parikkhittā pokkharaṇiyo .
  562. 1010562,186,765,35,54,1,169,15,"{Pariveṇaparicchedapariyante}ti ettha pariveṇaṃ nāma samantato vivaṭaṅgaṇabhūtaṃ pokkharaṇiyā tīraṃ, tassa paricchedabhūte pariyante ekāya vedikāya parikkhittā pokkharaṇiyo. "
  563. 1010563,186,765,55,67,1,64,7,{Etadahosī}ti etaṃ‘‘ yaṃnūnāhaṃ imāsu pokkharaṇīsū’’ tiādikaṃ ahosīti.
  564. 1010564,186,765,68,73,1,39,5,Sabbotukan ti sabbesu utūsu pupphanakaṃ.
  565. 1010565,186,765,74,78,1,79,3,{Nānāvaṇṇauppalabījādīnī}ti rattanīlādinānāvaṇṇapupphena pupphanakauppalabījādīni.
  566. 1010566,186,765,79,82,1,46,3,Jalajathalajamālan ti jalajathalajapupphamālaṃ.
  567. 1010567,186,766,2,23,1,153,14,"254. {Paricāravasenā}ti taṅkhaṇikaparicāravasena, idañca paṭhamaṃ paṭṭhapitaniyāmeneva vuttaṃ, pacchā pana yānasayanādīni viya itthiyopi atthikānaṃ pariccattā eva. "
  568. 1010568,186,766,24,31,1,23,3,Tenāha‘‘ itthīhipī’’ tiādi.
  569. 1010569,186,766,32,35,1,43,2,{Pariccāgavasenā}ti nirapekkhapariccāgavasena.
  570. 1010570,186,766,36,40,1,26,3,"Dīyatīti dānaṃ, deyyavatthu. "
  571. 1010571,186,766,41,48,1,60,6,"Taṃ aggīyati nissajjīyati etthāti dānaggaṃ, parivesanaṭṭhānaṃ. "
  572. 1010572,186,766,49,63,1,103,12,"Tādisāni {atthī}ti yādisāni rañño dānagge khomasukhumādīni vatthāni, tādisāni yesaṃ attano santakāni santi. "
  573. 1010573,186,766,64,69,1,32,4,{Ohāyā}ti pahāya tattheva ṭhapetvā.
  574. 1010574,186,766,70,75,1,30,5,Attho atthi yesaṃ teti atthikā.
  575. 1010575,186,766,76,80,1,27,4,Evaṃ anatthikā pi daṭṭhabbā.
  576. 1010576,186,767,2,20,1,110,13,255. {Kalahasaddopī}ti pi -saddena dānādhippāyena gehato nīhataṃ puna gehaṃ pavesetuṃ na yuttanti imamatthaṃ samucceti.
  577. 1010577,186,767,21,41,1,43,7,Tenāha‘‘ na kho etaṃ amhākaṃ patirūpan’’ tiādi( dī. ni.2.255).
  578. 1010578,186,768,2,9,1,39,2,257. {Uṇhīsamatthake}ti sikhāpariyantamatthake.
  579. 1010579,186,768,10,14,1,54,3,{Paricchedamatthake}ti pāsādaṅgaṇaparicchedassa matthake.
  580. 1010580,186,769,2,19,1,106,11,258. {Haratī}ti ativiya pabhassarabhāvena cakkhūni paṭiharantaṃ duddikkhatāya diṭṭhiyo harati apanentaṃ viya hoti.
  581. 1010581,186,769,20,32,1,58,8,Taṃ pana haraṇaṃ nesaṃ paripphandanenāti āha‘‘ phandāpetī’’ ti.
  582. 1010582,186,770,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  583. 1010583,186,771,2,2,1,20,1,Jhānasampattivaṇṇanā
  584. 1010584,186,772,2,11,1,52,4,260. Mahatiyā {iddhiyā}ti mahantena icchitatthasamijjhanena.
  585. 1010585,186,772,12,14,1,30,2,Tesaṃyeva icchiticchitatthānaṃ.
  586. 1010586,186,772,15,26,1,66,6,‘‘ Anubhavitabbānan’’ ti iminā ānubhāva-saddassa kammasādhanataṃ dasseti.
  587. 1010587,186,772,27,40,1,93,9,Pubbe sampannaṃ katvā deyyadhammapariccāgassa katabhāvaṃ dassento‘‘ sampattipariccāgassā’’ ti āha.
  588. 1010588,186,772,41,45,1,27,4,Attānaṃ dameti etenāti damo.
  589. 1010589,186,773,2,2,1,26,1,Bodhisattapubbayogavaṇṇanā
  590. 1010590,186,774,2,6,1,25,2,{Assā}ti mahāsudassanarañño.
  591. 1010591,186,774,7,15,1,59,7,Eko {thero}ti appaññāto nāmagottato aññataro puthujjano thero.
  592. 1010592,186,774,16,23,1,53,6,Theraṃ {disvā}ti aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ disvā.
  593. 1010593,186,774,24,31,1,62,6,"Kaṭṭhattharaṇan ti kaṭṭhamayaṃ attharaṇaṃ, dāruphalakanti attho. "
  594. 1010594,186,775,2,6,1,66,4,Paribhogabhājanan ti pānīyaparibhojanīyādiparibhogayogyaṃ bhājanaṃ.
  595. 1010595,186,775,7,10,1,37,3,Ārakaṇṭakan ti sūcivijjhanakakaṇṭakaṃ.
  596. 1010596,186,775,11,14,1,32,3,Pipphalikan ti khuddakasatthakaṃ.
  597. 1010597,186,775,15,18,1,25,3,Udakatumbakan ti kuṇḍikaṃ.
  598. 1010598,186,776,2,13,1,110,10,Kūṭāgāradvāreyeva {nivattesī}ti kūṭāgāraṃ paviṭṭhakālato paṭṭhāya tesaṃ micchāvitakkānaṃ pavattiyā okāsaṃ nādāsi.
  599. 1010599,186,777,2,16,1,112,9,"261. Kasiṇameva paññāyati mahāpurisassa tattha tattha katādhikārattā, tesañca padesānaṃ suparikammakatakasiṇasadisattā. "
  600. 1010600,186,778,2,11,1,40,4,262. Cattāri {jhānānī}ti cattāri kasiṇajjhānāni.
  601. 1010601,186,778,12,18,1,78,6,Kasiṇajjhānappamaññānaṃyeva vacanaṃ tāsaṃ tadā ādaragāravavasena nibbattitattā.
  602. 1010602,186,778,19,42,1,199,19,"Mahābodhisattānañhi arūpajjhānesu ādaro natthi, abhiññāpadaṭṭhānataṃ pana sandhāya tānipi nibbattenti, tasmā mahāsatto tāpasaparibbājakakāle yattake lokiyaguṇe nibbatteti, te sabbepi tadā nibbattesiyeva. "
  603. 1010603,186,778,43,51,1,29,4,Tenāha‘‘ mahāpuriso panā’’ tiādi.
  604. 1010604,186,779,2,2,1,32,1,Caturāsītinagarasahassādivaṇṇanā
  605. 1010605,186,780,2,9,1,41,3,263. Abhiharitabbabhattan ti upanetabbabhattaṃ.
  606. 1010606,186,781,2,11,1,47,5,264. Nibaddhavattan ti pubbe upanibaddhaṃ pākavattaṃ.
  607. 1010607,186,782,2,2,1,31,1,Subhaddādeviupasaṅkamanavaṇṇanā
  608. 1010608,186,783,2,10,1,22,2,265. {Āvaṭṭetvā}ti ativisitvā.
  609. 1010609,186,783,11,23,1,103,11,"Yaṃ yaṃ rañño icchitaṃ dānūpakaraṇañceva bhogūpakaraṇañca, tassa tassa tatheva samiddhabhāvaṃ vitthavati. "
  610. 1010610,186,784,2,31,1,168,23,"266. Sace pana rājā jīvite chandaṃ janeyya, ito parampi ciraṃ kālaṃ tiṭṭheyya mahiddhiko mahānubhāvoti evaṃ mahajjhāsayā devī bhogesu, jīvite ca rājānaṃ sāpekkhaṃ kātuṃ vāyami. "
  611. 1010611,186,784,32,44,1,35,7,Tena vuttaṃ‘‘ mā heva kho rājā’’ tiādi.
  612. 1010612,186,784,45,54,1,46,5,Tenevāha‘‘ tassa kālaṅkiriyaṃ anicchamānā’’ tiādi.
  613. 1010613,186,784,55,70,1,73,10,Chandaṃ {janehī}ti ettha chanda -saddo taṇhāpariyāyoti āha‘‘ pemaṃ uppādehī’’ ti.
  614. 1010614,186,784,71,79,1,55,7,"Apekkhati ārammaṇaṃ etāya na vissajjetīti apekkhā, taṇhā. "
  615. 1010615,186,785,2,33,1,191,19,"267. {Garahitā}ti ettha kehi garahitā, kasmā ca garahitāti antolīnaṃ codanaṃ vissajjento‘‘ buddhehī’’ tiādimāha, tena viññugarahitattā, duggatisaṃvattaniyato ca sāpekkhakālakiriyā parivajjetabbāti dasseti. "
  616. 1010616,186,786,2,12,1,47,5,268. Ekamantaṃ {gantvā}ti rañño cakkhupathaṃ vijahitvā.
  617. 1010617,186,787,2,2,1,25,1,Brahmalokūpagamanavaṇṇanā
  618. 1010618,186,788,2,10,1,29,3,269. {Soṇassā}ti koḷivīsassa soṇassa.
  619. 1010619,186,788,11,16,1,39,4,Ekā {bhattapātī}ti ekaṃ bhattavaḍḍhitakaṃ.
  620. 1010620,186,788,17,25,1,62,8,Tādisaṃ bhattan ti tathārūpaṃ garuṃ madhuraṃ siniddhaṃ bhattaṃ.
  621. 1010621,186,788,26,29,1,27,3,Bhuttānan ti bhuttavantānaṃ.
  622. 1010622,186,789,2,12,1,42,5,271. {Dāsamanussā}ti dāsā ceva āyuttakamanussā ca.
  623. 1010623,186,790,2,19,1,126,12,"Idāni yathāvuttāya rañño mahāsudassanassa bhogasampattiyā kammasarikkhataṃ uddharanto‘‘ etāni panā’’ tiādimāha, taṃ suviññeyyameva. "
  624. 1010624,186,791,2,12,1,40,4,272. Ādito {paṭṭhāyā}ti samudāgamanato paṭṭhāya.
  625. 1010625,186,791,13,26,1,82,11,"Yattha taṃ puññaṃ āyūhitaṃ, yato sā sampatti nibbattā, tato tatiyattabhāvato pabhuti. "
  626. 1010626,186,791,27,35,1,80,8,Mahāsudassanassa jātakadesanā hi tadā samudāgamanato paṭṭhāya bhagavatā desitāti.
  627. 1010627,186,791,36,87,1,424,40,"Paṃsvāgārakīḷaṃ {viyā}ti yathā nāma dārakā paṃsūhi vāpigehabhojanādīni dassentā yathāruci kīḷitvā gamanakāle sabbaṃ taṃ vidhaṃsentā gacchanti, evameva bhagavā mahāsudassanakāle attanā anubhūtaṃ dibbasampattisadisaṃ acinteyyānubhāvasampattiṃ vitthārato dassetvā puna attano desanaṃ ādīnavanissaraṇadassanavasena vivaṭṭābhimukhaṃ viparivattento‘‘ sabbā sā sampatti aniccatāya vipariṇatā vidhaṃsitā’’ ti dassento‘‘ passānandā’’ tiādimāha. "
  628. 1010628,186,791,88,93,1,44,4,{Vipariṇatā}ti vipariṇāmaṃ sabhāvavigamaṃ gatā.
  629. 1010629,186,791,94,101,1,30,3,Tenāha‘‘ pakativijahanenā’’ tiādi.
  630. 1010630,186,791,102,117,1,135,11,"{Pakatī}ti sabhāvadhammānaṃ udayavayaparicchinno kakkhaḷaphusanādisabhāvo, so bhaṅgakkhaṇato paṭṭhāya jahito, pariccajanto sabbaso nattheva. "
  631. 1010631,186,791,118,128,1,51,6,Tenāha‘‘ nibbutapadīpo viya apaññattikabhāvaṃ gatā’’ ti.
  632. 1010632,186,792,2,9,1,58,6,{Ettāvatā}ti ādito paṭṭhāya pavattena ettakena desanāmaggena.
  633. 1010633,186,792,10,15,1,83,5,Anekāni vassakoṭisatasahassāniyeva ubbedho etissāti anekavassakoṭisatasahassubbedhā.
  634. 1010634,186,792,16,25,1,85,8,Aniccalakkhaṇaṃ {ādāyā}ti taṃ sampattigataṃ aniccalakkhaṇaṃ desanāya gahetvā vibhāvetvā.
  635. 1010635,186,792,26,57,1,230,25,"Yathā nisseṇimuccane tādisaṃ satahatthubbedhaṃ rukkhaṃ pakatipurisena ārohituṃ na sakkā, evaṃ aniccatāvibhāvanena tassā sampattiyā apekkhānisseṇimuccane kenaci ārohituṃ na sakkāti āha‘‘ aniccalakkhaṇaṃ ādāya nisseṇiṃ muñcanto viyā’’ ti. "
  636. 1010636,186,792,58,86,1,186,19,"{Tenevā}ti yathāvuttakāraṇeneva, ādito sātisayaṃ kāmesu assādaṃ dassetvāpi upari nesaṃ‘‘ passānandā’’ tiādinā ādīnavaṃ, okāraṃ, saṃkilesaṃ, nekkhamme ānisaṃsañca vibhāvetvā desanāya niṭṭhāpitattā. "
  637. 1010637,186,792,87,90,1,17,2,{Pubbe}ti atītakāle.
  638. 1010638,186,792,91,95,1,42,3,{Vasabharājā}ti vasabhanāmako sīhaḷamahārājā.
  639. 1010639,186,793,2,9,1,67,6,{Udakapupphuḷādayo}ti ādi -saddena tiṇagge ussāvabinduādike saṅgaṇhāti.
  640. 1010640,186,794,2,47,1,400,38,"Mahāsudassanassa {panā}ti pana -saddo visesatthajotano, tena mahāsudassanamahārājā jhānābhiññāsamāpattiyo nibbattesi, tadaggena parisuddhe ca samaṇabhāve patiṭṭhito, yato vidhuya eva kāmavitakkādisamaṇabhāvasaṃkilesaṃ suññāgāraṃ pāvisi, evaṃbhūtassāpi tassa kālaṃ kiriyato sattame divase sabbā cakkavattisampatti antarahitā, na tato paraṃ, aho acchariyamanusso anaññasādhāraṇaguṇavisesoti imaṃ visesaṃ dasseti. "
  641. 1010641,186,795,2,49,1,116,15,"Anāruḷhan ti‘‘ rājā kira pubbe gahapatikule nibbattī’’ tiādinā,( dī. ni. aṭṭha.2.260)‘‘ puna theraṃ āmantesī’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.2.272) ca vuttamatthaṃ sandhāyāha. "
  642. 1010642,186,795,50,63,1,94,12,"So hi imasmiṃ sutte saṅgītiṃ anāruḷho, aññattha pana āgato imissā desanāya piṭṭhivattakabhāvena. "
  643. 1010643,186,795,64,73,1,55,8,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyaṃ evāti. "
  644. 1010644,186,796,2,4,1,45,2,Mahāsudassanasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  645. 1010645,186,797,2,5,1,23,1,5. Janavasabhasuttavaṇṇanā
  646. 1010646,186,798,2,2,1,26,1,Nātikiyādibyākaraṇavaṇṇanā
  647. 1010647,186,799,2,5,1,0,0,273-275.
  648. 1010648,186,799,6,27,1,100,12,"‘‘ Parito’’ ti padaṃ yathā samantatthavācako, evaṃ samīpatthavācakopi hotīti samantā {sāmantā}ti attho vutto. "
  649. 1010649,186,799,28,32,1,33,4,Āmeḍitena pana samantattho jotito.
  650. 1010650,186,799,33,48,1,86,11,Yassa pana sāmantā janapadesu‘‘ nātike viharatī’’ ti vuttattā nātikassāti viññāto yamattho.
  651. 1010651,186,799,49,72,1,161,17,"Yassa parito janapadesu byākaroti, tattha paricārakārakānaṃ byākaraṇaṃ avuttasiddhaṃ, nidassanavasena vā tassa vakkhamānattā‘‘ parito parito janapadesu’’ icceva vuttaṃ. "
  652. 1010652,186,799,73,76,1,20,2,{Paricārake}ti upāsake.
  653. 1010653,186,799,77,85,1,42,4,Tenāha‘‘ buddhadhammasaṅghānaṃ paricārake’’ ti.
  654. 1010654,186,799,86,89,1,23,2,{Upapattīsū}ti nibbattīsu.
  655. 1010655,186,799,90,100,1,96,9,Ñāṇagatipuññānaṃ {upapattīsū}ti ettha ñāṇagatūpapatti nāma tassa tassa maggañāṇagamanassa nibbatti.
  656. 1010656,186,799,101,112,1,62,7,Yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ parikkhayā’’ tiādi.
  657. 1010657,186,799,113,116,1,41,3,Puññūpapatti nāma taṃtaṃdevanikāyūpapatti.
  658. 1010658,186,799,117,128,1,59,6,{Sabbatthā}ti‘‘ vajjimallesū’’ tiādike sabbattha catūsupi padesu.
  659. 1010659,186,799,129,134,1,35,4,{Purimesū}ti pāḷiyaṃ vutte sandhāyāha.
  660. 1010660,186,799,135,141,1,39,5,{Dasasuyevā}ti tesu eva dasasu janapadesu.
  661. 1010661,186,799,142,148,1,60,6,Paricārake byākaroti byakātabbānaṃ bahūnaṃ tattha labbhanato.
  662. 1010662,186,799,149,152,1,21,3,Nātike bhavā nātikiyā.
  663. 1010663,186,800,2,7,1,39,4,{Niṭṭhaṅgatā}ti niṭṭhaṃ nicchayaṃ upagatā.
  664. 1010664,186,801,2,2,1,22,1,Ānandaparikathāvaṇṇanā
  665. 1010665,186,802,2,49,1,254,27,"276. Yasmā saṅghasuppaṭipatti nāma dhammasudhammatāya, dhammasudhammatā ca buddhasubuddhatāya, tasmā‘‘ aho dhammo, aho saṅgho’’ ti dhammasaṅghaguṇakittanāpi atthato buddhaguṇakittanā eva hotīti‘‘ bhagavantaṃ kittayamānarūpā’’ ti padassa‘‘ aho dhammo’’ tiādināpi attho vutto. "
  666. 1010666,186,803,2,22,1,123,10,278. {Ñāṇagatī}ti ‘‘ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā’’ tiādinā āgataṃ pahātabbapahānavasena pavattaṃ maggañāṇagamanaṃ.
  667. 1010667,186,803,23,45,1,155,17,"Yasmā tassā eva ñāṇagatiyā vasena tassa tassa ariyapuggalassa opapātikatādiviseso, tasmā taṃ tādisaṃ tassa abhisamparāyaṃ sandhāyāha‘‘ ñāṇābhisamparāyamevā’’ ti. "
  668. 1010668,186,804,2,12,1,49,5,279. Upasantaṃ pati sammati ālokīyatīti upasantapatiso.
  669. 1010669,186,804,13,15,1,31,2,Upasantadassano upasantaussanno.
  670. 1010670,186,804,16,34,1,83,12,"{Bhātirivā}ti ettha ra -kāro padasandhikaro, iva -saddo bhusatthoti āha‘‘ ativiya bhātī’’ ti. "
  671. 1010671,186,805,2,2,1,24,1,Janavasabhayakkhavaṇṇanā
  672. 1010672,186,806,2,14,1,80,8,280. Jeṭṭhakabhāvena jane vasabhasadisoti janavasabhoti assa devaputtassa nāmaṃ ahosi.
  673. 1010673,186,807,2,8,1,59,6,Ito devalokā cavitvā sattakkhattuṃ manussaloke rājabhūtassa.
  674. 1010674,186,807,9,13,1,46,4,Manussalokā cavitvā sattakkhattuṃ devabhūtassa.
  675. 1010675,186,807,14,22,1,78,6,"{Etthevā}ti etasmiṃyeva cātumahārājikabhave, etthāpi vessavaṇassa sahabyatāvasena. "
  676. 1010676,186,808,2,10,1,21,3,"281. Āsisanaṃ āsā, patthanā. "
  677. 1010677,186,808,11,15,1,50,4,Āsāsīsena cettha kattukamyatākusalacchandaṃ vadati.
  678. 1010678,186,808,16,23,1,37,3,Tenevāha‘‘ sakadāgāmimaggatthāyā’’ tiādi.
  679. 1010679,186,808,24,40,1,70,11,{Yadagge}ti ettha agga -saddo ādipariyāyoti āha‘‘ taṃ divasaṃ ādiṃ katvā’’ ti.
  680. 1010680,186,808,41,62,1,113,13,"‘‘ Purimaṃ… pe… avinipāto’’ ti idaṃ yathā tattakaṃ kālaṃ sugatito sugatūpapattiyeva ahosi, tathā katūpacitakusalakammattā. "
  681. 1010681,186,808,63,71,1,98,8,Phussassa sammāsambuddhassa kālato pabhuti hi sambhatavivaṭṭūpanissayakusalasambhāro esa devaputto.
  682. 1010682,186,808,72,77,1,34,5,Anacchariyan ti anu anu acchariyaṃ.
  683. 1010683,186,808,78,86,1,34,4,Tenāha‘‘ punappunaṃ acchariyamevā’’ ti.
  684. 1010684,186,808,87,91,1,31,3,{Sayaṃparisāyā}ti sakāya parisāya.
  685. 1010685,186,808,92,107,1,149,13,"Bhagavato {diṭṭhasadisamevā}ti āvajjanasamanantaraṃ yathā te bhagavato catuvīsatisatasahassamattā sattā ñāṇagatito diṭṭhā, evaṃ tumhehi diṭṭhasadisameva. "
  686. 1010686,186,808,108,113,1,41,5,Vessavaṇassa sammukhā sutaṃ mayāti vadati.
  687. 1010687,186,809,2,2,1,16,1,Devasabhāvaṇṇanā
  688. 1010688,186,810,2,34,1,263,22,"282. Vassūpanāyikasaṅgahatthan ti vassūpanāyikāya ārakkhāsaṃvidhānavasena bhikkhūnaṃ saṅgahaṇatthaṃ‘‘ vassūpagatā bhikkhū evaṃ sukhena samaṇadhammaṃ karontī’’ ti, pavāraṇasaṅgaho panassa pavāretvā satthu santikaṃ gacchantānaṃ bhikkhūnaṃ antarāmagge parissayapariharaṇatthaṃ. "
  689. 1010689,186,810,35,41,1,55,5,Dhammassavanatthaṃ dūraṭṭhānaṃ gacchantesupi eseva nayo.
  690. 1010690,186,810,42,46,1,49,4,Attanāpi āgantvā dhammassavanatthaṃ sannipatiyeva.
  691. 1010691,186,810,47,53,1,44,5,{Etthetthā}ti ettha ettha ayyānaṃ vasanaṭṭhāne.
  692. 1010692,186,811,2,13,1,48,6,{Tadāpī}ti ‘‘ purimāni bhante divasānī’’ ti vuttakālepi.
  693. 1010693,186,811,14,18,1,43,3,Eteneva {kāraṇenā}ti vassūpanāyikanimittameva.
  694. 1010694,186,811,19,29,1,61,6,Tenāha pāḷiyaṃ‘‘ tadahuposathe pannarase vassūpanāyikāyā’’ tiādi.
  695. 1010695,186,811,30,51,1,169,20,"Āsanepi nisajjāya sudhammāya devasabhāya paṭhamaṃ devesu tāvatiṃsesu nisinnesu tassā catūsu dvāresu cattāro mahārājāno nisīdanti, idaṃ nesaṃ āsane nisajjāya cārittaṃ hoti. "
  696. 1010696,186,812,2,8,1,41,5,{Yenatthenā}ti yena kiccena yena payojanena.
  697. 1010697,186,812,9,12,1,35,3,Ārakkhatthan ti ārakkhabhūtamatthaṃ.
  698. 1010698,186,812,13,19,1,46,5,"Vuttaṃ vacanaṃ etesanti vuttavacanā, mahārājāno. "
  699. 1010699,186,813,2,9,1,26,2,283. {Atikkamitvā}ti abhibhavitvā.
  700. 1010700,186,814,2,2,1,23,1,Sanaṅkumārakathāvaṇṇanā
  701. 1010701,186,815,2,10,1,57,4,284. Abhisambhavituṃ adhigantuṃ asakkuṇeyyo anabhisambhavanīyo.
  702. 1010702,186,815,11,18,1,24,3,Tenāha‘‘ appattabbo’’ tiādi.
  703. 1010703,186,815,19,50,1,159,20,"Cakkhuyeva patho rūpadassanassa maggo upāyoti cakkhupatho, tasmiṃ cakkhupathasmin ti āha‘‘ cakkhupasāde’’ ti, cakkhussa gocarayoggo vā {cakkhupatho}ti āha‘‘ āpāthe vā’’ ti. "
  704. 1010704,186,815,51,61,1,62,7,"{Nābhibhavatī}ti na abhibhavati, gocarabhāvaṃ na gacchatīti attho. "
  705. 1010705,186,815,62,77,1,111,12,"Heṭṭhā {heṭṭhā}ti tāvatiṃsato paṭṭhāya heṭṭhā heṭṭhā, na cātumahārājikato paṭṭhāya, nāpi brahmapārisajjato paṭṭhāya."
  706. 1010706,186,815,78,100,1,122,16,"‘‘ Cātumahārājikā hi tāvatiṃsānaṃ yathā jātirūpāni passituṃ sakkonti, tathā brahmāno heṭṭhimā uparimānan’’ ti keci, taṃ na yuttaṃ. "
  707. 1010707,186,815,101,114,1,114,12,"Na hi heṭṭhimā brahmāno uparimānaṃ mūlapaṭisandhirūpaṃ passituṃ sakkonti, māpitameva passituṃ sakkontīti daṭṭhabbaṃ. "
  708. 1010708,186,816,2,13,1,98,9,Suṇantova niddaṃ {okkamī}ti gatiyo upadhārento bahi visaṭavitakkavicchedena saṅkocaṃ āpannacittatāya.
  709. 1010709,186,816,14,20,1,46,5,Mayhaṃ {ayyakassā}ti bhagavantaṃ sandhāya vadati.
  710. 1010710,186,817,2,18,1,93,10,"Pañca sikhā etassāti pañcasikho, pañcasikho viya {pañcasikho}ti āha‘‘ pañcasikhagandhabbasadiso’’ ti. "
  711. 1010711,186,817,19,22,1,21,2,{Mamāyantī}ti piyāyanti.
  712. 1010712,186,818,2,12,1,33,4,285. {Sumutto}ti saradosehi suṭṭhu mutto.
  713. 1010713,186,818,13,30,1,106,12,"Yehi pittasemhādīhi palibuddhattā saro avissaṭṭho siyā, tadabhāvato vissaṭṭhoti dassento āha‘‘ apalibuddho’’ ti. "
  714. 1010714,186,818,31,45,1,94,9,"Viññāpetīti viññeyyo, antogadhahetuattho kattusādhano esa viññeyyasaddoti āha‘‘ atthaviññāpano’’ ti. "
  715. 1010715,186,818,46,58,1,53,8,Sarassa madhuratā nāma maddavanti āha‘‘ madhuro mudū’’ ti.
  716. 1010716,186,818,59,62,1,26,3,Savanaṃ arahatīti savanīyo.
  717. 1010717,186,818,63,73,1,53,6,Savanārahatāya ca āpāthasukhatāyāti āha‘‘ kaṇṇasukho’’ ti.
  718. 1010718,186,818,74,77,1,15,2,{Bindū}ti piṇḍito.
  719. 1010719,186,818,78,86,1,75,7,"Ākoṭitabhinnakaṃsasaddo viya anekāvayavo ahutvā niravayavo, ekabhāvoti attho. "
  720. 1010720,186,818,87,99,1,61,7,"Tenāha‘‘ ekagghano’’ ti, etenevassa avisāritā saṃvaṇṇitā daṭṭhabbā. "
  721. 1010721,186,818,100,110,1,66,6,Gambhīruppattiṭṭhānatāya cassa gambhīratāti āha‘‘ nābhimūlato’’ tiādi.
  722. 1010722,186,818,111,115,1,47,3,Evaṃ {samuṭṭhito}ti jīvhādippahāramattasamuṭṭhito.
  723. 1010723,186,818,116,121,1,49,5,Amadhuro ca hoti uppattiṭṭhānānaṃ parilahubhāvato.
  724. 1010724,186,818,122,127,1,35,5,Na ca dūraṃ sāveti vīrabhāvābhāvato.
  725. 1010725,186,818,128,135,1,59,6,"Ninnādī suvipulabhāvato savisesaṃ ninnādo, pāsaṃsaninnādo vā. "
  726. 1010726,186,818,136,147,1,28,5,Tenāha‘‘ mahāmegha… pe… yutto’’ ti.
  727. 1010727,186,819,2,13,1,66,8,"Pacchimaṃ pacchiman ti dutiyaṃ, catutthaṃ, chaṭṭhaṃ, aṭṭhamañca padaṃ. "
  728. 1010728,186,819,14,26,1,79,8,"Purimassa {purimassā}ti yathākkamaṃ paṭhamassa, tatiyassa, pañcamassa, sattamassa ca. "
  729. 1010729,186,819,27,31,1,28,3,{Atthoyevā}ti atthaniddeso eva.
  730. 1010730,186,819,32,45,1,115,10,"Vissaṭṭhatā hissa viññeyyatāya veditabbā, mañjubhāvo savanīyatāya, bindubhāvo avisāritāya, gambhīrabhāvo ninnāditāyāti. "
  731. 1010731,186,819,46,74,1,157,20,"Yathāparisan ti ettha yathā -saddo parimāṇavācī, na pakārādivācīti āha‘‘ yattakā parisā’’ ti, tena parisappamāṇaṃ evassa saro niccharati, ayamassa dhammatāti dasseti. "
  732. 1010732,186,819,75,82,1,25,3,Tenāha‘‘ tattakamevā’’ tiādi.
  733. 1010733,186,820,2,30,1,180,20,"‘ ‘ Ye hi kecī’’ tiādi‘‘ yāvañca so bhagavā’’ tiādinā vuttassa atthassa hetukittanavasena samatthanaṃ saraṇesu nesaṃ niccasevanena, sīlesu ca patiṭṭhāpanena chakāmasaggasampattianuppādanato. "
  734. 1010734,186,820,31,44,1,30,7,Tenāha‘‘ ye hi keci… pe… vadatī’’ ti.
  735. 1010735,186,820,45,48,1,49,2,{Nibbematikagahitasaraṇe}ti maggenāgatasaraṇagamane.
  736. 1010736,186,820,49,70,1,213,18,"Te hi sabbaso samugghātitavicikicchatāya ratanattaye aveccappasādena samannāgatāyeva, pothujjanikasaddhāya vasena buddhādīnaṃ guṇe ogāhetvā jānanti, aparaneyyabuddhino te pariyāyato nibbematikagahitasaraṇā veditabbā. "
  737. 1010737,186,820,71,74,1,42,3,Gandhabbadevagaṇan ti gandhabbadevasamūhaṃ.
  738. 1010738,186,820,75,82,1,40,6,Tukā vuccati khīriṇī yā tukātipi vuccati.
  739. 1010739,186,820,83,86,1,24,3,Tassā cuṇṇaṃ tukāpiṭṭhaṃ.
  740. 1010740,186,820,87,94,1,60,7,Taṃ koṭṭetvā pakkhittaṃ ghanaṃ nirantaracitaṃ hutvā tiṭṭhati.
  741. 1010741,186,821,2,2,1,23,1,Bhāvitaiddhipādavaṇṇanā
  742. 1010742,186,822,2,33,1,143,19,"287. {Supaññattā}ti suṭṭhu pakārehi ñāpitā bodhitā, asaṅkarato vā ṭhapitā, taṃ pana bodhanaṃ, asaṅkarato ṭhapanañca atthato desanā evāti āha‘‘ sukathitā’’ ti. "
  743. 1010743,186,822,34,41,1,68,5,"{Ijjhanaṭṭhenā}ti samijjhanaṭṭhena, nippajjanassa kāraṇabhāvenāti attho. "
  744. 1010744,186,822,42,45,1,35,2,{Patiṭṭhānaṭṭhenā}ti adhiṭṭhānaṭṭhena.
  745. 1010745,186,822,46,53,1,53,6,"Iddhiyā pādoti iddhipādo, iddhiyā adhigamupāyoti attho. "
  746. 1010746,186,822,54,71,1,87,12,"Tena hi yasmā uparūpari visesasaṅkhātaṃ iddhiṃ pajjanti pāpuṇanti, tasmā‘‘ pādo’’ ti vuccati. "
  747. 1010747,186,822,72,78,1,45,5,"Ijjhatīti iddhi, samijjhati nippajjatīti attho. "
  748. 1010748,186,822,79,86,1,46,6,"Iddhi eva pādo iddhipādo, iddhikoṭṭhāsoti attho. "
  749. 1010749,186,822,87,99,1,52,8,Evaṃ tāva‘‘ cattāro iddhipādā’’ ti ettha attho veditabbo.
  750. 1010750,186,822,100,105,1,54,4,{Iddhipahonakatāyā}ti iddhiyā nipphādane samatthabhāvāya.
  751. 1010751,186,822,106,111,1,49,4,{Iddhivisavitāyā}ti iddhiyā nipphādane yogyabhāvāya.
  752. 1010752,186,822,112,130,1,110,15,"Anekatthattā hi dhātūnaṃ yogyattho vi -pubbo su -saddo, visavanaṃ vā pajjanaṃ visavitā, tattha kāmakāritā visavitā. "
  753. 1010753,186,822,131,138,1,24,3,Tenāha‘‘ punappunan’’ tiādi.
  754. 1010754,186,822,139,143,1,56,3,{Iddhivikubbanatāyā}ti vikubbaniddhiyā vividharūpakaraṇāya.
  755. 1010755,186,822,144,153,1,43,5,Tenāha‘‘ nānappakārato katvā dassanatthāyā’’ ti.
  756. 1010756,186,823,2,53,1,333,34,"‘ ‘ Chandañca bhikkhu adhipatiṃ karitvā labhati samādhiṃ, labhati cittassekaggataṃ, ayaṃ vuccati chandasamādhī’’ ti( vibha.432) imāya pāḷiyā chandādhipati samādhi {chandasamādhī}ti adhipatisaddalopaṃ katvā samāso vuttoti viññāyati, adhipatisaddatthadassanavasena pana‘‘ chandahetuko, chandādhiko vā samādhi chandasasamādhī’’ ti aṭṭhakathāyaṃ vuttanti veditabbaṃ."
  757. 1010757,186,823,54,64,1,42,5,‘‘ {Padhānabhūtā}ti vīriyabhūtā’’ ti keci vadanti.
  758. 1010758,186,823,65,67,1,52,2,Saṅkhatasaṅkhārādinivattanatthañhi padhānaggahaṇanti.
  759. 1010759,186,823,68,78,1,62,9,"Atha vā taṃ taṃ visesaṃ saṅkharotīti saṅkhāro, sabbampi vīriyaṃ. "
  760. 1010760,186,823,79,87,1,99,8,Tattha catukiccasādhakato aññassa nivattanatthaṃ padhānaggahaṇanti padhānabhūtā seṭṭhabhūtāti attho.
  761. 1010761,186,823,88,94,1,64,6,Catubbidhassa pana vīriyassa adhippetattā bahuvacananiddeso kato.
  762. 1010762,186,823,95,169,1,531,53,"Visuṃ samāsayojanavasena yo pubbe iddhipādattho pādassa upāyatthataṃ, koṭṭhāsatthatañca gahetvā yathāyogavasena idha vutto, so vakkhamānānaṃ paṭilābhapubbabhāgānaṃ kattukaraṇiddhibhāvaṃ, uttaracūḷabhājanīye vā vuttehi chandādīhi iddhipādehi sādhetabbāya iddhiyā kattiddhibhāvaṃ, chandādīnañca karaṇiddhibhāvaṃ sandhāya vuttoti veditabbo, tasmā‘‘ ijjhanaṭṭhena iddhī’’ ti ettha kattuattho, karaṇattho ca ekajjhaṃ gahetvā vuttoti kattuatthaṃ tāva dassetuṃ‘‘ nipphattipariyāyena ijjhanaṭṭhena vā’’ ti vatvā itaraṃ dassento‘‘ ijjhanti etāyā’’ tiādimāha. "
  763. 1010763,186,823,170,174,1,23,4,Vuttan ti kattha vuttaṃ?
  764. 1010764,186,823,175,192,1,106,9,"Iddhipādavibhaṅgapāṭhe.( Vibha.434) {tathābhūtassā}ti tenākārena bhūtassa, te chandādidhamme paṭilabhitvā ṭhitassāti attho."
  765. 1010765,186,823,193,204,1,70,7,‘‘ Vedanākkhandho’’ tiādīhi chandādayo antokatvā cattāropi khandhā kathitā.
  766. 1010766,186,823,205,208,1,23,2,{Sesesū}ti sesiddhipādesu.
  767. 1010767,186,824,2,12,1,92,6,Vīriyiddhipādaniddese ‘‘ vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatan’’ ti dvikkhattuṃ vīriyaṃ āgataṃ.
  768. 1010768,186,824,13,27,1,101,9,"Tattha purimaṃ samādhivisesanaṃ‘‘ vīriyādhipati samādhi vīriyasamādhī’’ ti, dutiyaṃ samannāgamaṅgadassanaṃ. "
  769. 1010769,186,824,28,37,1,64,7,"Dveyeva hi sabbattha samannāgamaṅgāni, samādhi, padhānasaṅkhāro ca. "
  770. 1010770,186,824,38,55,1,149,15,"Chandādayo hi samādhivisesanāni, padhānasaṅkhāro pana padhānavacaneneva visesito, na chandādīhīti na idha vīriyādhipatitā padhānasaṅkhārassa vuttā hoti. "
  771. 1010771,186,824,56,71,1,140,14,"Vīriyañca samādhiṃ visesetvā ṭhitameva, samannāgamaṅgavasena pana padhānasaṅkhāravacanena vuttanti nāpi dvīhi vīriyehi samannāgamo vutto hoti. "
  772. 1010772,186,824,72,117,1,333,35,"Yasmā pana chandādīhi visiṭṭho samādhi, tathāvisiṭṭheneva ca tena sampayutto padhānasaṅkhāro, sesadhammā ca, tasmā samādhivisesanānaṃ vasena cattāro iddhipādā vuttā, visesanabhāvo ca chandādīnaṃ taṃtaṃavassayadassanavasena hotīti‘‘ chandasamādhi… pe… iddhipādan’’ ti ettha nissayatthepi pāda-sadde upāyatthena chandādīnaṃ iddhipādatā vuttā hoti. "
  773. 1010773,186,824,118,138,1,115,11,Teneva hi abhidhamme uttaracūḷabhājanīye( vibha.456)‘‘ cattāro iddhipādā chandiddhipādo’’ tiādinā chandādīnameva iddhipādatā vuttā.
  774. 1010774,186,824,139,164,1,130,14,Pañhapucchake( vibha.457 ādayo)‘‘ cattāro iddhipādā idha bhikkhu chandasamādhī’’ tiādinā ca uddesaṃ katvāpi puna chandādīnaṃyeva kusalādibhāvo vibhatto.
  775. 1010775,186,824,165,174,1,92,8,"Upāyiddhipādadassanatthameva hi nissayiddhipādadassanaṃ kataṃ, aññathā catubbidhatā na siyāti. "
  776. 1010776,186,824,175,179,1,46,4,Ayamettha pāḷivasena atthavinicchayo veditabbo.
  777. 1010777,186,824,180,197,1,104,11,"Idāni paṭilābhapubbabhāgānaṃ vasena iddhipāde vibhajitvā dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ, taṃ suviññeyyameva. "
  778. 1010778,186,824,198,214,1,72,10,Idha iddhipādakathā saṅkhepeneva vuttāti āha‘‘ vitthārena pana… pe… vuttā’’ ti.
  779. 1010779,186,825,2,5,1,23,2,{Kecī}ti abhayagirivāsino.
  780. 1010780,186,825,6,38,1,143,20,"Tesu hi ekacce‘‘ iddhi nāma anipphannā’’ ti vadanti, ekacce‘‘ iddhipādo pana anipphanno’’ ti vadanti, {anipphanno}ti ca paramatthato asiddho, natthīti attho. "
  781. 1010781,186,825,39,64,1,102,8,{Ābhato}ti abhidhammapāṭhato( vibha.458) dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.287) ānīto purimanayato aññenākārena desanāya pavattattā.
  782. 1010782,186,825,65,69,1,35,4,Chando eva iddhipādo chandiddhipādo.
  783. 1010783,186,825,70,73,1,19,3,Eseva nayo sesesupi.
  784. 1010784,186,825,74,82,1,40,6,Ime {panā}ti imasmiṃ sutte āgatā iddhipādā .
  785. 1010785,186,825,83,145,1,207,22,Raṭṭhapālatthero( ma. ni.2.293; a. ni. aṭṭha.1.1.210; apa. aṭṭha.2. raṭṭhapālattheraapadānavaṇṇanāya vitthāro)‘‘ chande sati kathaṃ nānujānissantī’’ ti sattāhaṃ bhattāni abhuñjitvā mātāpitaro anujānāpetvā pabbajitvā chandameva avassāya lokuttaraṃ dhammaṃ nibbattesīti āha‘‘ raṭṭhapālatthero… pe… nibbattesī’’ ti.
  786. 1010786,186,825,146,193,1,149,15,Soṇatthero( mahāva.243; a. ni.6.55; theragā. aṭṭha. terasanipāta; apa. aṭṭha.2. soṇakoṭivīsattheraapadānavaṇṇanāya vitthāro) bhāvanamanuyutto āraddhavīriyo paramasukhumālo pādesu phoṭesu jātesupi vīriyaṃ nappaṭipassambhesīti āha‘‘ soṇatthero vīriyaṃ dhuraṃ katvā’’ ti.
  787. 1010787,186,825,194,230,1,135,18,Sambhūtatthero( theragā. aṭṭha.2. sammūtattheragāthāvaṇṇanāya vitthāro)‘‘ cittavato kiṃ nāma na sijjhatī’’ ti cittaṃ pubbaṅgamaṃ katvā bhāvanaṃ ārādhesīti āha‘‘ sambhūtatthero cittaṃ dhuraṃ katvā’’ ti.
  788. 1010788,186,825,231,298,1,196,20,"Moghatthero vīmaṃsaṃ avassayi, tasmā tassa bhagavā‘‘ suññato lokaṃ avekkhassū’’ ti( su. ni.1125; bu. vaṃ.54.353; mahā. ni.186; cūḷani. mogharājamāṇavapucchā144; mogharājamāṇavapucchāniddese88; netti.5; peṭako.22,31) suññatākathaṃ kathesi, paññānissitamānaniggahatthaṃ, paññāya pariggahatthañca dvikkhattuṃ pucchito samāno pañhaṃ kathesi. "
  789. 1010789,186,825,299,310,1,48,7,Tenāha‘‘ āyasmā mogharājā vīmaṃsaṃ dhuraṃ katvā’’ ti.
  790. 1010790,186,826,2,10,1,79,8,Punappunaṃ chanduppādanaṃ pesanaṃ viya hotīti chandassa upaṭṭhānasadisatā vuttā.
  791. 1010791,186,827,2,7,1,47,4,{Parakkamenā}ti parakkamasīsena sūrabhāvaṃ vadati.
  792. 1010792,186,827,8,13,1,53,5,Thāmabhāvato ca vīriyassa sūrabhāvasadisatā daṭṭhabbā.
  793. 1010793,186,828,2,6,1,57,4,Cintanappadhānattā cittassa mantasaṃvidhānasadisatā vuttā.
  794. 1010794,186,829,2,6,1,32,3,Jātisampatti nāma visiṭṭhajātitā.
  795. 1010795,186,829,7,19,1,69,8,‘‘ Sabbadhammesu ca paññā seṭṭhā’’ ti vīmaṃsāya jātisampattisadisatā vuttā.
  796. 1010796,186,829,20,36,1,108,8,"Sammohavinodaniyaṃ( vibha. aṭṭha.433) pana cittiddhipādassa jātisampattisadisatā, vīmaṃsiddhipādassa mantabalasadisatā ca yojitā. "
  797. 1010797,186,830,2,15,1,65,9,Anekaṃ vihitaṃ vidhaṃ etassāti anekavihitan ti āha‘‘ anekavidhan’’ ti.
  798. 1010798,186,830,16,40,1,102,11,Vidha -saddo koṭṭhāsapariyāyo‘‘ ekavidhena ñāṇavatthū’’ tiādīsu( vibha.751) viyāti āha‘‘ iddhividhanti iddhikoṭṭhāsan’’ ti.
  799. 1010799,186,831,2,2,1,26,1,Tividhaokāsādhigamavaṇṇanā
  800. 1010800,186,832,2,26,1,102,11,288.‘‘ Sukhassā’’ ti idaṃ tiṇṇampi sukhānaṃ sādhāraṇavacananti āha‘‘ jhānasukhassa maggasukhassa phalasukhassā’’ ti.
  801. 1010801,186,832,27,35,1,93,7,"Nānappanāpattatāya pana appadhānattā upacārajjhānasukhassa, vipassanāsukhassa cettha aggahaṇaṃ. "
  802. 1010802,186,832,36,47,1,80,10,"Purimesu tāva dvīsu okāsādhigamesu tīṇipi sukhāni labbhanti, tatiye pana kathanti? "
  803. 1010803,186,832,48,57,1,53,8,"Tattha kāmaṃ tīṇi na labbhanti, dve pana labbhantiyeva. "
  804. 1010804,186,832,58,61,1,29,3,Yathālābhavasena hetaṃ vuttaṃ.
  805. 1010805,186,832,62,103,1,71,6,"‘‘ Sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampī’’ tiādīsu( dī. ni.1.249; ma. ni.1.433;2.259; a. ni.1.45,46) viya. "
  806. 1010806,186,832,104,122,1,107,12,"{Saṃsaṭṭho}ti saṃsaggaṃ upagato samaṅgībhūto, so pana tehi samannāgatacittopi hotīti vuttaṃ‘‘ sampayuttacitto’’ ti. "
  807. 1010807,186,832,123,127,1,39,4,Ariyadhamman ti ariyabhāvakaraṃ dhammaṃ.
  808. 1010808,186,832,128,131,1,17,2,{Upāyato}ti vidhito.
  809. 1010809,186,832,132,135,1,17,2,{Pathato}ti maggato.
  810. 1010810,186,832,136,139,1,17,2,{Kāraṇato}ti hetuto.
  811. 1010811,186,832,140,163,1,141,19,"Yena hi vidhinā dhammānudhammapaṭipatti hoti, so upeti etenāti upāyo, so tadadhigamassa maggabhāvato patho, tassa karaṇato kāraṇan ti ca vuccati."
  812. 1010812,186,833,2,22,1,106,13,‘ ‘ Aniccantiādivasena manasi karotī’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ‘‘ yoniso manasikāro nāmā’’ tiādi vuttaṃ.
  813. 1010813,186,833,23,29,1,70,5,Tattha {upāyamanasikāro}ti kusaladhammappavattiyā kāraṇabhūto manasikāro.
  814. 1010814,186,833,30,36,1,49,5,{Pathamanasikāro}ti tassa eva maggabhūto manasikāro.
  815. 1010815,186,833,37,54,1,101,11,"{Anicce}ti ādiantavantatāya, anaccantikatāya ca anicce tebhūmake saṅkhāre‘‘ aniccan’’ ti manasikāroti yojanā. "
  816. 1010816,186,833,55,58,1,19,3,Eseva nayo sesesupi.
  817. 1010817,186,833,59,79,1,157,15,"Ayaṃ pana viseso tasmiṃyeva udayabbayapaṭipīḷanatāya dukkhanato, dukkhamato ca dukkhe, avasavattanatthena, anattasabhāvatāya ca anattani, asucisabhāvatāya asubhe. "
  818. 1010818,186,833,80,93,1,85,9,Sabbampi hi tebhūmakaṃ saṅkhataṃ kilesāsucipaggharaṇato‘‘ asubhan’’ tveva vattuṃ arahati.
  819. 1010819,186,833,94,99,1,54,4,Saccānulomikena {vā}ti saccābhisamayassa anulomanavasena.
  820. 1010820,186,833,100,116,1,129,12,‘‘ Cittassa āvaṭṭanā’’ tiādinā āvajjanāya paccayabhūtā tato purimuppannā manodvārikā kusalajavanappavatti phalavohāreneva tathā vuttā.
  821. 1010821,186,833,117,124,1,51,7,Tassā hi vasena sā kusaluppattiyā upanissayo hotīti.
  822. 1010822,186,833,125,136,1,86,10,"Āvajjanā hi bhavaṅgacittaṃ āvaṭṭetīti cittassa āvaṭṭanā, anu anu āvaṭṭetīti anvāvaṭṭanā. "
  823. 1010823,186,833,137,141,1,41,4,Bhavaṅgārammaṇato aññaṃ ābhujatīti ābhogo.
  824. 1010824,186,833,142,144,1,27,2,Samannāharatīti samannāhāro.
  825. 1010825,186,833,145,154,1,95,9,Tadevārammaṇaṃ attānaṃ anubandhitvā anubandhitvā uppajjamāne manasi karoti ṭhapetīti manasikāro.
  826. 1010826,186,833,155,171,1,131,14,"Ayaṃ {vuccatī}ti ayaṃ upāyamanasikāralakkhaṇo yonisomanasikāro nāma vuccati, yassa vasena puggalo dukkhādīni saccāni āvajjituṃ sakkoti. "
  827. 1010827,186,834,2,10,1,52,6,{Asaṃsaṭṭho}ti na saṃsaṭṭho kāmādīhi vivitto vinābhūto.
  828. 1010828,186,834,11,24,1,93,8,Kāmādivisaṃsaggahetu uppajjanakasukhaṃ nāma vivekajaṃ pītisukhanti āha‘‘ paṭhamajjhānasukhan’’ ti.
  829. 1010829,186,834,25,49,1,180,18,"Kāmaṃ paṭhamajjhānasukhampi somanassameva, suttesu pana taṃ kāyikasukhassāpi paccayabhāvato visesato‘‘ sukhan’’ tveva vuccatīti idhāpi jhānabhūtaṃ somanassaṃ sukhanti, itaraṃ somanassaṃ. "
  830. 1010830,186,834,50,58,1,20,4,Tena vuttaṃ‘‘ sukhā’’ ti.
  831. 1010831,186,834,59,68,1,50,5,Hetumhi nissakkavacananti āha‘‘ jhānasukhapaccayā’’ ti.
  832. 1010832,186,834,69,76,1,96,7,Aparāparaṃ somanassan ti jhānādhigamahetu paccavekkhaṇādivasena punappunaṃ uppajjanakasomanassaṃ.
  833. 1010833,186,835,2,9,1,39,5,"Pamodanaṃ pamudo, taruṇapīti, tato pamudā."
  834. 1010834,186,835,10,46,1,196,22,"‘‘ Pāmojjaṃ pītatthāyā’’ tiādīsu taruṇapīti‘‘ pāmojjan’’ ti vuccati, idha pana pakaṭṭho mudo pamudo pāmojjanti adhippetaṃ, tañca somanassarahitaṃ natthīti avinābhāvitāya‘‘ balavataraṃ pītisomanassan’’ ti vuttaṃ. "
  835. 1010835,186,835,47,59,1,76,8,Jhānassa ujuvipaccanīkataṃ sandhāya‘‘ pañca nīvaraṇāni vikkhambhetvā’’ ti vuttaṃ.
  836. 1010836,186,835,60,77,1,145,15,"Jhānaṃ pana tadekaṭṭhe sabbepi kilese, sabbepi akusale dhamme vikkhambhetiyeva, attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhati paṭipakkhadhammehi anabhibhavanīyato. "
  837. 1010837,186,835,78,84,1,45,4,"{Tasmā}ti okāsaggahaṇato, laddhokāsatāyāti attho. "
  838. 1010838,186,835,85,93,1,73,7,"Maggaphalasukhādhigamāya okāsabhāvato vā okāso, assa adhigamo okāsādhigamo. "
  839. 1010839,186,835,94,101,1,67,7,Purimapakkhe pana okāsaṃ avasaraṃ adhigacchati etenāti okāsādhigamo.
  840. 1010840,186,836,2,22,1,150,13,"Rūpasabhāvatāya , ekantarūpādhīnavuttitāya, savipphārikatāya ca ānāpānavitakkavicārānaṃ thūlabhāvaṃ anujānanto‘‘ kāyavacīsaṅkhārā tāva oḷārikā hontū’’ ti āha. "
  841. 1010841,186,836,23,38,1,102,11,Tabbidhuratāya pana ekaccānaṃ vedanāsaññānaṃ thūlataṃ ananujānanto‘‘ cittasaṅkhārā kathaṃ oḷārikā’’ ti āha.
  842. 1010842,186,836,39,57,1,78,10,Itaro‘‘ appahīnattā’’ ti kāraṇaṃ vatvā‘‘ kāyasaṅkhārā hī’’ tiādinā tamatthaṃ vivarati.
  843. 1010843,186,836,58,61,1,18,2,{Te}ti cittasaṅkhārā.
  844. 1010844,186,836,62,96,1,161,20,"Appahīnā saṅkhārā labbhamānasaṅkhāranimittatāya‘‘ oḷārikā’’ ti vattuṃ arahanti, pahīnā pana tadabhāvato‘‘ sukhumā’’ ti āha‘‘ pahīne upādāya appahīnattā oḷārikā nāma jātā’’ ti. "
  845. 1010845,186,836,97,114,1,108,9,Pāḷiyaṃ‘‘ kāyasaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā’’ ti vuttattā‘‘ sukhanti catutthajjhānikaphalasamāpattisukhan’’ ti vuttaṃ.
  846. 1010846,186,836,115,132,1,83,9,‘‘ Cittasaṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā’’ ti pana vuttattā‘‘ nirodhā vuṭṭhahantassā’’ ti vuttaṃ.
  847. 1010847,186,836,133,137,1,76,4,Vacīsaṅkhārapaṭippassaddhi kāyasaṅkhārapaṭippassaddhiyāva siddhāti veditabbā.
  848. 1010848,186,836,138,151,1,38,7,Tenevāha‘‘ dutiya… pe… visuṃ na vuttānī’’ ti.
  849. 1010849,186,836,152,160,1,73,8,Pāḷiyaṃ pana atthato siddhāpi supākaṭabhāvena vibhāvetuṃ sarūpato gaṇhāti.
  850. 1010850,186,836,161,167,1,65,6,Na hi ariyavinaye atthāpattivibhāvanā abhidhammadesanāya pakatīti.
  851. 1010851,186,836,168,192,1,191,18,"Yathā nīvaraṇavikkhambhanañca paṭhamassa jhānassa adhigamāya upāyo, evaṃ sukhadukkhavikkhambhanaṃ catutthassa jhānassa adhigamāya upāyoti‘‘ catutthajjhānaṃ sukhaṃ dukkhaṃ vikkhambhetvā’’ ti vuttaṃ. "
  852. 1010852,186,836,193,196,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  853. 1010853,186,837,2,12,1,77,8,"Avijjārāgādīhi saha vajjehīti sāvajjaṃ, akusalaṃ, tadabhāvato anavajjaṃ kusalaṃ. "
  854. 1010854,186,837,13,26,1,99,10,"Attano hitasukhaṃ ākaṅkhantena sevanīyato sevitabbaṃ, kusalaṃ, tabbipariyāyato na sevitabbaṃ, akusalaṃ. "
  855. 1010855,186,837,27,44,1,151,14,"Lāmakabhāvena hīnaṃ, akusalaṃ, seṭṭhabhāvena paṇītaṃ, kusalanti sāvajjadukādayo tayopi dukā yathārahaṃ etesaṃ kusalākusalakammapathānaṃ vaseneva veditabbā. "
  856. 1010856,186,837,45,53,1,65,8,Sabban ti yathāvuttaṃ sabbaṃ catūhi dukehi saṅgahitaṃ dhammajātaṃ.
  857. 1010857,186,837,54,62,1,91,7,"Yathārahaṃ kaṇhañca sukkañca paṭidvandibhāvato, sappaṭibhāgañca appaṭibhāgañca advayabhāvato. "
  858. 1010858,186,837,63,70,1,81,7,Vaṭṭapaṭicchādikā avijjā pahīyati catunnaṃ ariyasaccānaṃ sammadeva paṭivijjhanato.
  859. 1010859,186,837,71,75,1,37,4,Tato eva arahattamaggavijjā uppajjati.
  860. 1010860,186,837,76,100,1,205,19,"Sukhan ti evaṃ kammapathamukhena tebhūmakadhamme sammasitvā vipassanaṃ ussukkāpetvā maggapaṭipāṭiyā arahatte patiṭṭhahantassa yaṃ arahattamaggasukhañceva arahattaphalasukhañca, taṃ idha‘‘ sukhan’’ ti adhippetaṃ. "
  861. 1010861,186,837,101,104,1,32,3,Antogadhā eva nānantariyabhāvato.
  862. 1010862,186,838,2,11,1,77,6,{Aṭṭhatiṃsārammaṇavasenā}ti pāḷiyaṃ āgatānaṃ aṭṭhatiṃsāya kammaṭṭhānānaṃ vasena.
  863. 1010863,186,838,12,17,1,65,5,Vitthāretvā kathetabbā paṭhamajjhānādivasena āgatattāti adhippāyo.
  864. 1010864,186,838,18,29,1,58,7,‘‘ Kathan’’ tiādinā tameva vitthāretvā kathanaṃ nayato dasseti.
  865. 1010865,186,838,30,54,1,83,8,"‘‘ Catuvīsatiyā ṭhānesū’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ mahāparinibbānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.219) vuttameva."
  866. 1010866,186,838,55,74,1,152,14,"‘‘ Nirodhasamāpattiṃ pāpetvā’’ ti iminā arūpajjhānānipi gahitāni honti tehi vinā nirodhasamāpattisamāpajjanassa asambhavato, catutthajjhānasabhāvattā ca tesaṃ. "
  867. 1010867,186,838,75,87,1,115,10,"Dasa {upacārajjhānānī}ti ṭhapetvā kāyagatāsatiṃ ānāpānañca aṭṭha anussatiyo, saññāvavatthānañcāti dasa upacārajjhānāni. "
  868. 1010868,186,838,88,105,1,142,13,Adhisīlaṃ nāma samādhisaṃvattaniyanti tassa heṭṭhimantena paṭhamajjhānaṃ pariyosānanti vuttaṃ‘‘ adhisīlasikkhā paṭhamaṃ okāsādhigamaṃ bhajatī’’ ti.
  869. 1010869,186,838,106,122,1,136,11,"Adhicittaṃ nāma catutthajjhānaniṭṭhaṃ tadantogadhattā arūpajjhānānaṃ, tappariyosānattā phalajjhānānanti vuttaṃ‘‘ adhicittasikkhā dutiyan’’ ti. "
  870. 1010870,186,838,123,135,1,83,8,Matthakappattā adhipaññāsikkhā nāma aggamaggavijjāti āha‘‘ adhipaññāsikkhā tatiyan’’ ti.
  871. 1010871,186,838,136,150,1,128,10,Sikkhattayavasena tayo okāsādhigame nīharantena yathārahaṃ taṃtaṃsuttavasenapi nīharitabbanti dassento‘‘ sāmaññaphalepī’’ tiādimāha.
  872. 1010872,186,839,2,27,1,161,20,"Yadaggena ca tisso sikkhā yathākkamaṃ tayo okāsādhigame bhajanti, tadaggena tappadhānattā yathākkamaṃ tīṇi piṭakāni te bhajantīti dassetuṃ‘‘ tīsu panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  873. 1010873,186,839,28,43,1,118,12,Tīṇi piṭakāni {vibhajitvā}ti tiṇṇaṃ okāsādhigamānaṃ vasena yathānupubbaṃ tīṇi piṭakāni vitthāretvā kathetuṃ {labhissāmā}ti.
  874. 1010874,186,839,44,53,1,85,8,{Samodhānetvā}ti samāyojetvā tattha vuttamatthaṃ imassa suttassa atthabhāvena samānetvā.
  875. 1010875,186,839,54,79,1,164,18,"Dukkathitan ti asambandhakathanena, atipapañcakathanena vā duṭṭhu kathitanti na sakkā vattuṃ tathākathanasseva sukathanabhāvatoti āha‘‘ tepiṭakaṃ… pe… sukathitaṃ hotī’’ ti. "
  876. 1010876,186,840,2,2,1,23,1,Catusatipaṭṭhānavaṇṇanā
  877. 1010877,186,841,2,24,1,112,13,"289. Na kevalaṃ abhidhammapariyāyeneva kusalaṭṭho gahetabbo, atha kho bāhitikapariyāyena pīti āha‘‘ phalakusalassa cā’’ ti. "
  878. 1010878,186,841,25,31,1,47,4,{Khemaṭṭhenā}ti catūhipi yogehi anupaddavabhāvena .
  879. 1010879,186,841,32,42,1,70,8,Sammā {samāhito}ti samathavasena ceva vipassanāvasena ca suṭṭhu samāhito.
  880. 1010880,186,841,43,50,1,76,6,{Ekaggacitto}ti vikkhepassa dūrasamussāritattā ekaggataṃ avikkhepaṃ pattacitto.
  881. 1010881,186,841,51,97,1,127,14,"Attano {kāyato}ti ajjhattaṃ kāye kāyānupassanāvasena sammā samāhitacitto samāno‘‘ samāhito yathābhūtaṃ pajānāti passatī’’ ti( saṃ. ni.3.5;5.1071,1072; netti.40; mi. pa.1.14) vacanato. "
  882. 1010882,186,841,98,107,1,84,9,Tattha ñāṇadassanaṃ nibbattento tato bahiddhā parassa kāyepi ñāṇadassanaṃ nibbatteti.
  883. 1010883,186,841,108,118,1,44,6,Tenāha‘‘ parassa kāyābhimukhaṃ ñāṇaṃ pesetī’’ ti.
  884. 1010884,186,841,119,129,1,99,9,Sammā {vippasīdatī}ti sammā samādhānapaccayena abhippasādena ñāṇūpasañhitena ajjhattaṃ kāyaṃ okappeti.
  885. 1010885,186,841,130,133,1,25,2,{Sabbatthā}ti sabbaṭṭhānesu.
  886. 1010886,186,841,134,137,1,21,3,Sati kathitāti yojanā.
  887. 1010887,186,841,138,142,1,81,4,Lokiyalokuttaramissakā kathitā anupassanāñāṇadassanānaṃ tadubhayasādhāraṇabhāvato.
  888. 1010888,186,842,2,2,1,29,1,Sattasamādhiparikkhāravaṇṇanā
  889. 1010889,186,843,2,10,1,22,3,290. {Etthā}ti imissā kathāya.
  890. 1010890,186,843,11,26,1,110,11,Jhānakkhassa vīriyacakkassa ariyamaggarathassa sīlaṃ vibhūsanabhāvena vuttanti āha‘‘ alaṅkāro parikkhāro nāmā’’ ti.
  891. 1010891,186,843,27,49,1,166,15,"Sattahi {nagaraparikkhārehī}ti nagaraṃ parivāretvā rakkhaṇakehi kataparikkhepo, parikhā, uddāpo, pākāro, esikā, palighā, pākārapakkhaṇḍilanti imehi sattahi nagaraparikkhārehi. "
  892. 1010892,186,843,50,56,1,44,5,"Sambharīyati phalaṃ etenāti sambhāro, kāraṇaṃ. "
  893. 1010893,186,843,57,61,1,48,4,Bhesajjañhi byādhivūpasamanena jīvitassa kāraṇaṃ.
  894. 1010894,186,843,62,65,1,59,2,{Parivāraparikkhāravasenā}ti parivārasaṅkhātaparikkhāravasena.
  895. 1010895,186,843,66,74,1,114,8,Parikkhāro hi sammādiṭṭhiyādayo maggadhammā sammāsamādhissa sahajātādipaccayabhāvena parikaraṇato abhisaṅkharaṇato.
  896. 1010896,186,843,75,103,1,137,15,"Upecca nissīyatīti upanisā, saha upanisāyāti {saupaniso}ti āha‘‘ saupanissayo’’ ti, sahakārīkāraṇabhūto dhammasamūho idha‘‘ upanissayo’’ ti adhippeto. "
  897. 1010897,186,843,104,115,1,79,9,"Sammā pasatthā sundarā diṭṭhi etassāti sammādiṭṭhi, puggalo, tassa sammādiṭṭhissa. "
  898. 1010898,186,843,116,130,1,77,9,"So pana yasmā patiṭṭhitasammādiṭṭhiko, tasmā vuttaṃ‘‘ sammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassā’’ ti. "
  899. 1010899,186,843,131,158,1,222,21,"Sammāsaṅkappo {pahotī}ti maggasammādiṭṭhiyā dukkhādīsu parijānanādikiccaṃ sādhentiyā kāmavitakkādike samugghāṭento sammāsaṅkappo yathā attano kiccasādhane pahoti, tathā pavattiṃ panassa dassento āha‘‘ sammāsaṅkappo pavattatī’’ ti. "
  900. 1010900,186,843,159,174,1,104,10,Esa nayo {sabbapadesū}ti‘‘ sammāsaṅkappassa sammāvācā pahotī’’ tiādīsu sesapadesu yathāvuttamatthaṃ atidisati.
  901. 1010901,186,844,2,11,1,74,8,Ettha ca yasmā nibbānādhigamāya paṭipannassa yogino bahūpakārā sammādiṭṭhi.
  902. 1010902,186,844,12,25,1,49,8,"Tathā hi sā‘‘ paññāpajjoto, paññāsatthan’’ ti ca vuttā. "
  903. 1010903,186,844,26,53,1,194,21,"Tāya hi so avijjandhakāraṃ vidhamitvā kilesacore ghātento khemena nibbānaṃ pāpuṇāti, tasmā ariyamaggakathāyaṃ sammādiṭṭhi ādito gayhati, idha pana puggalādhiṭṭhānadesanāya‘‘ sammādiṭṭhissā’’ ti vuttaṃ. "
  904. 1010904,186,844,54,68,1,148,12,"Yasmā pana sammādiṭṭhipuggalo nekkhammasaṅkappādivasena sammadeva saṅkappeti, na micchākāmasaṅkappādivasena, tasmā sammādiṭṭhissa sammāsaṅkappo pahoti. "
  905. 1010905,186,844,69,74,1,44,5,Yasmā ca sammāsaṅkappo sammāvācāya upakārako.
  906. 1010906,186,844,75,103,1,112,14,"Yathāha‘‘ pubbe kho gahapati vitakketvā vicāretvā pacchā vācaṃ bhindatī’’ ti,( saṃ. ni.2.348) tasmā sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti. "
  907. 1010907,186,844,104,131,1,181,22,"Yasmā pana‘‘ idañcidañca karissāmā’’ ti hi paṭhamaṃ vācāya saṃvidahitvā yebhuyyena te te kammantā sammā payojīyanti, tasmā vācā kāyakammassa upakārikāti sammāvācassa sammākammanto pahoti. "
  908. 1010908,186,844,132,156,1,196,20,"Yasmā pana catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ, tividhañca kāyaduccaritaṃ pahāya ubhayaṃ sucaritaṃ pūrentasseva ājīvaṭṭhamakasīlaṃ pūrati, na itarassa , tasmā sammāvācassa sammākammantassa ca sammāājīvo pahoti. "
  909. 1010909,186,844,157,164,1,99,7,Visuddhidiṭṭhisamudāgatasammāājīvassa yoniso padhānassa sambhavato sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti.
  910. 1010910,186,844,165,176,1,99,11,Yoniso padahantassa kāyādīsu catūsu vatthūsu sati sūpaṭṭhitā hotīti sammāvāyāmassa sammāsati pahoti.
  911. 1010911,186,844,177,195,1,166,17,"Yasmā evaṃ sūpaṭṭhitā sati samādhissa upakārānupakārānaṃ dhammānaṃ gatiyo samannesitvā pahoti ekattārammaṇe cittaṃ samādhātuṃ, tasmā sammāsatissa sammāsamādhi pahotīti. "
  912. 1010912,186,844,196,225,1,228,23,"Ayañca nayo pubbabhāge nānākkhaṇikānaṃ sammādiṭṭhiādīnaṃ vasena vutto, maggakkhaṇe pana sammādiṭṭhiādīnaṃ tassa tassa sahajātādivasena vutto‘‘ sammādiṭṭhissa sammāsaṅkappo pahotī’’ tiādīnaṃ padānamattho yutto, ayameva ca idhādhippeto. "
  913. 1010913,186,844,226,234,1,27,4,Tenāha‘‘ ayaṃ panattho’’ tiādi.
  914. 1010914,186,845,2,7,1,54,4,{Maggañāṇe}ti maggapariyāpannañāṇe ṭhitassa taṃsamaṅgino.
  915. 1010915,186,845,8,36,1,151,18,"Maggapaññā hi catunnaṃ saccānaṃ sammādassanaṭṭhena‘‘ maggasammādiṭṭhī’’ ti vuttā, sā eva nesaṃ yāthāvato jānanato paṭivijjhanato idha ‘‘ maggañāṇan’’ tipi vuttā. "
  916. 1010916,186,845,37,43,1,65,5,{Maggavimuttī}ti maggena kilesānaṃ vimuccanaṃ samucchedappahānameva.
  917. 1010917,186,845,44,59,1,104,9,"Phalasammādiṭṭhi eva ‘‘ phalasammāñāṇan’’ ti pariyāyena vuttaṃ, pariyāyavacanañca vuttanayānusārena veditabbaṃ. "
  918. 1010918,186,845,60,64,1,51,4,Phalavimutti pana paṭippassaddhippahānaṃ daṭṭhabbaṃ.
  919. 1010919,186,846,2,6,1,31,3,Amatassa {dvārā}ti ariyamaggamāha.
  920. 1010920,186,846,7,19,1,99,12,So pana vinā ca ācariyamuṭṭhinā anantaraṃ abāhiraṃ karitvā yāvadeva manussehi suppakāsitattā vivaṭo.
  921. 1010921,186,846,20,24,1,33,3,{Dhammavinītā}ti ariyadhamme vinītā.
  922. 1010922,186,846,25,38,1,86,9,So panettha kilesānaṃ samucchedavinayavasena veditabboti āha‘‘ sammāniyyānena niyyātā’’ ti.
  923. 1010923,186,847,2,85,1,102,14,{Atthī}ti puthutthavisayaṃ nipātapadaṃ‘‘ atthi imasmiṃ kāye kesā’’ tiādīsu( dī. ni.2.377; ma. ni.1.110;3.154; saṃ. ni.4.127; a. ni.6.29;10.60; vibha.356; khu. pā.2.1. dvattiṃsaākāra; netti.47) viyāti āha‘‘ anāgāmino ca atthī’’ ti.
  924. 1010924,186,847,86,95,1,39,5,Tenevāha‘‘ atthi cevettha sakadāgāmino’’ ti.
  925. 1010925,186,847,96,108,1,124,11,"Bahiddhā saṃyojanapaccayo nibbattihetubhūto puññabhāgo etissā atthīti puññabhāgā, atisayavisiṭṭho cettha atthiattho veditabbo. "
  926. 1010926,186,847,109,113,1,32,3,{Ottappamāno}ti uttasanto bhāyanto.
  927. 1010927,186,847,114,121,1,33,6,"Na pana natthi, atthi evāti dīpeti. "
  928. 1010928,186,848,2,9,1,19,2,291. {Assā}ti vessavaṇassa.
  929. 1010929,186,848,10,15,1,39,5,Laddhi pana na atthi paṭividdhasaccattā.
  930. 1010930,186,848,16,31,1,90,11,‘‘ Abhisamaye viseso natthī’’ ti etena sabbepi sabbaññuguṇā sabbabuddhānaṃ sadisā evāti dasseti.
  931. 1010931,186,849,2,35,1,149,19,"292. Kāraṇassa ekarūpattā imāni pana {padānī}ti na kevalaṃ‘‘ tayidaṃ brahmacariyan’’ tiādīni padāni, atha kho‘‘ imamatthaṃ janavasabho yakkho’’ tiādīni padāni pīti. "
  932. 1010932,186,850,2,4,1,43,2,Janavasabhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  933. 1010933,186,851,2,5,1,23,1,6. Mahāgovindasuttavaṇṇanā
  934. 1010934,186,852,2,12,1,37,2,293. {Pañcakuṇḍaliko}ti vissaṭṭhapañcaveṇiko.
  935. 1010935,186,852,13,19,1,64,5,{Catumaggaṭṭhānesū}ti catunnaṃ maggānaṃ vinivijjhitvā gataṭṭhānesu.
  936. 1010936,186,852,20,29,1,74,9,Tattha hi katā sālādayo catūhi disāhi āgatamanussānaṃ upabhogakkhamā honti.
  937. 1010937,186,852,30,44,1,91,10,‘‘ Evarūpānī’’ ti iminā rukkhamūlasodhanādīni ceva yathāsatti annadānādīni ca puññāni saṅgaṇhāti.
  938. 1010938,186,852,45,57,1,65,8,‘‘ Suvaṇṇakkhandhasadiso attabhāvo iṭṭho kanto manāpo ahosī’’ ti pāṭho.
  939. 1010939,186,852,58,74,1,115,13,"Sakaṭasahassamattan ti vāhasahassamattaṃ, vāho pana vīsati khārī, khārī soḷasadoṇamattā, doṇaṃ soḷasa nāḷiyo veditabbā. "
  940. 1010940,186,852,75,77,1,19,2,Kumbhaṃ dasambaṇāni.
  941. 1010941,186,852,78,85,1,21,3,‘‘ Sahassanāḷiyo’’ ti keci.
  942. 1010942,186,852,86,90,1,52,4,Rattasuvaṇṇakaṇṇikan ti rattasuvaṇṇamayaṃ vaṭaṃsakaṃ.
  943. 1010943,186,853,2,20,1,108,13,"Yasmā majjhimayāme eva devatā satthāraṃ upasaṅkamituṃ avasaraṃ labhanti, tasmā‘‘ ekakoṭṭhāsaṃ atītāyā’’ ti vuttaṃ. "
  944. 1010944,186,853,21,44,1,174,20,"{Atikkantavaṇṇo}ti ativiya kamanīyarūpo, kevalakappan ti vā manaṃ ūnaṃ avasesaṃ, īsakaṃ asamattanti attho bhagavato hi samīpaṭṭhānaṃ muñcitvā sabbo gijjhakūṭavihāro tena obhāsito. "
  945. 1010945,186,853,45,53,1,26,4,Tenāha‘‘ candimā viyā’’ tiādi.
  946. 1010946,186,854,2,2,1,16,1,Devasabhāvaṇṇanā
  947. 1010947,186,855,2,14,1,122,6,"294. {Ratanamattakaṇṇikarukkhanissandenā}ti ratanappamāṇarukkhamayakūṭadānapuññanissandena, tassa vā puññassa nissandaphalabhāvena. "
  948. 1010948,186,855,15,18,1,46,3,Nibbattasabhāyan ti samuṭṭhitaupaṭṭhānasālāyaṃ.
  949. 1010949,186,855,19,22,1,31,2,{Maṇimayā}ti padumarāgādimaṇimayā.
  950. 1010950,186,855,23,27,1,61,3,{Āṇiyo}ti thambhatulāsaṅghāṭakādīsu vāḷarūpādisaṅghāṭanakaāṇiyo.
  951. 1010951,186,856,2,7,1,49,4,{Gandhabbarājā}ti gandhabbakāyikānaṃ devatānaṃ rājā.
  952. 1010952,186,856,8,30,1,120,16,"Ye tāvatiṃsānaṃ āsannavāsino cātumahārājikā devā, te purato karonto‘‘ dvīsu devalokesu devatā purato katvā nisinno’’ ti vutto. "
  953. 1010953,186,856,31,36,1,32,5,Sesesupi tīsu ṭhānesu eseva nayo.
  954. 1010954,186,857,2,12,1,52,7,"{Nāgarājā}ti nāgānaṃ adhipati, na pana sayaṃ nāgajātiko. "
  955. 1010955,186,858,2,16,1,69,9,"Āsati nisīdati etthāti āsanaṃ, nisajjaṭṭhānanti āha‘‘ nisīdituṃ okāso’’ ti."
  956. 1010956,186,858,17,31,1,52,8,"‘‘ Etthā’’ ti padaṃ nipātamattaṃ, {etthā}ti vā etasmiṃ pāṭhe. "
  957. 1010957,186,858,32,38,1,55,5,Atthuddhāranayena vattabbaṃ pubbe vuttaṃ catubbidhameva.
  958. 1010958,186,858,39,60,1,166,18,"Tāvatiṃsā, ekacce ca cātumahārājikā yathāladdhāya sampattiyā thāvarabhāvāya, āyatiṃ sodhanāya ca pañca sīlāni rakkhanti, te tassa visodhanatthaṃ pavāraṇāsaṅgahaṃ karonti. "
  959. 1010959,186,858,61,69,1,33,4,Tena vuttaṃ‘‘ mahāpavāraṇāyā’’ tiādi.
  960. 1010960,186,859,2,6,1,46,4,Vassasahassan ti manussagaṇanāya vassasahassaṃ.
  961. 1010961,186,860,2,5,1,25,2,{Pannapalāso}ti patitapatto.
  962. 1010962,186,860,6,9,1,32,2,{Khārakajāto}ti jātakhuddakamakuḷo.
  963. 1010963,186,860,10,25,1,64,10,"Ye hi nīlapattakā ativiya khuddakā makuḷā, te‘‘ khārakā’’ ti vuccanti. "
  964. 1010964,186,860,26,35,1,72,8,{Jālakajāto}ti tehiyeva khuddakamakuḷehi jātajālako sabbaso jālo viya jāto.
  965. 1010965,186,860,36,50,1,58,9,Keci pana‘‘ {jālakajāto}ti ekajālo viya jāto’’ ti atthaṃ vadanti.
  966. 1010966,186,860,51,69,1,159,16,"Pārichattako kira khārakaggahaṇakāle sabbatthakameva pallaviko hoti, te cassa pallavā pabhassarapavāḷavaṇṇasamujjalā honti, tena so sabbaso samujjalanto tiṭṭhati. "
  967. 1010967,186,860,70,73,1,34,2,{Kuṭumalakajāto}ti sañjātamahāmakuḷo.
  968. 1010968,186,860,74,79,1,54,4,{Korakajāto}ti sañjātasūcibhedo sampati vikasamānāvattho.
  969. 1010969,186,860,80,84,1,42,3,{Sabbapāliphullo}ti sabbaso phullitavikasito.
  970. 1010970,186,861,2,8,1,66,5,{Kantanakavāto}ti devānaṃ puññakammapaccayā pupphānaṃ chindanakavāto.
  971. 1010971,186,861,9,12,1,18,2,{Kantatī}ti chindati.
  972. 1010972,186,861,13,20,1,73,5,{Sampaṭicchanakavāto}ti chinnānaṃ chinnānaṃ pupphānaṃ sampaṭiggaṇhanakavāto .
  973. 1010973,186,861,21,27,1,60,5,{Naccanto}ti nānāvidhabhattiṃ sannivesavasena naccanaṃ karonto.
  974. 1010974,186,861,28,32,1,55,4,Aññataradevatānan ti nāmagottavasena appaññātadevatānaṃ.
  975. 1010975,186,862,2,5,1,24,2,{Reṇuvaṭṭī}ti reṇusaṅghāto.
  976. 1010976,186,862,6,12,1,42,5,Kaṇṇikaṃ {āhaccā}ti sudhammāya kūṭaṃ āhantvā.
  977. 1010977,186,863,2,12,1,70,9,Aṭṭha {divase}ti pañcamiyā saddhiṃ pakkhe cattāro divase sandhāya vuttaṃ.
  978. 1010978,186,863,13,31,1,133,14,Yathāvuttesu aṭṭhasu divasesu dhammassavanaṃ nibaddhaṃ tadā pavattatīti tato aññadā kāritaṃ sandhāyāha‘‘ akāladhammassavanaṃ kāritan’’ ti.
  979. 1010979,186,863,32,37,1,50,5,Cetiye chattassa heṭṭhā kātabbavedikā chattavedikā.
  980. 1010980,186,863,38,44,1,80,6,Cetiyaṃ parikkhipitvā padakkhiṇakaraṇaṭṭhānaṃ antokatvā kātabbavedikā puṭavedikā.
  981. 1010981,186,863,45,54,1,82,8,Cetiyassa kucchiṃ parikkhipitvā taṃ sambandhameva katvā kātabbavedikā kucchivedikā.
  982. 1010982,186,863,55,58,1,32,3,Sīharūpapādakaṃ āsanaṃ sīhāsanaṃ.
  983. 1010983,186,863,59,64,1,49,5,Ubhosu passesu sīharūpayuttaṃ sopānaṃ sīhasopānaṃ.
  984. 1010984,186,864,2,6,1,33,3,Attamanā honti aniyāmanakabhāvato.
  985. 1010985,186,864,7,15,1,37,4,Tenevāha‘‘ mahāpuññe purakkhatvā’’ tiādi.
  986. 1010986,186,864,16,40,1,118,11,Pavāraṇāsaṅgahatthāya sannipatitāti veditabbā‘‘ tadahuposathe pannarase pavāraṇāya puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā’’ ti( dī. ni.2.294) vacanato.
  987. 1010987,186,865,2,34,1,109,12,"295. Navahi {kāraṇehī}ti‘‘ itipi so bhagavā arahan’’ tiādinā( dī. ni.1.157,255) vuttehi arahattādīhi navahi buddhānubhāvadīpanehi kāraṇehi. "
  988. 1010988,186,865,35,55,1,141,15,Dhammassa {cā}ti ettha ca -saddo avuttasamuccayatthoti tena sampiṇḍitamatthaṃ dassento‘‘ ujuppaṭipannatādibhedaṃ saṅghassa ca suppaṭipattin’’ ti āha.
  989. 1010989,186,866,2,2,1,23,1,Aṭṭhayathābhuccavaṇṇanā
  990. 1010990,186,867,2,29,1,130,15,"296. Yathā anantameva ānañcaṃ, bhisakkameva bhesajjaṃ , evaṃ yathābhūtā eva {yathābhuccā}ti pāḷiyaṃ vuttanti āha‘‘ yathābhucceti yathābhūte’’ ti. "
  991. 1010991,186,867,30,35,1,36,4,"Vaṇṇetabbato kittetabbato vaṇṇā, guṇā. "
  992. 1010992,186,867,36,52,1,156,13,"Kathaṃ {paṭipanno}ti hetuavatthāyaṃ, phalaavatthāyaṃ, sattānaṃ upakārā vatthāyanti tīsupi avatthāsu lokanāthassa bahujanahitāya paṭipattiyā kathetukamyatāpucchā. "
  993. 1010993,186,867,53,68,1,94,11,Tathā hi naṃ ādito paṭṭhāya yāva pariyosānā saṅkhepeneva dassento‘‘ dīpaṅkarapādamūle’’ tiādimāha.
  994. 1010994,186,867,69,74,1,43,4,Tattha {abhinīharamāno}ti abhinīhāraṃ karonto.
  995. 1010995,186,867,75,101,1,115,13,"Yaṃ panettha mahābhinīhāre, pāramīsu ca vattabbaṃ, taṃ brahmajālaṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.7) vuttaṃ evāti tattha vuttanayeneva veditabbaṃ."
  996. 1010996,186,868,2,21,1,113,9,‘ ‘ Khantivāditāpasakāle’’ tiādi( jā.1. khantīvādījātaka) hetuavatthāyameva anaññasādhāraṇāya sudukkarāya bahujanahitāya paṭipattiyā vibhāvanaṃ.
  997. 1010997,186,868,22,43,1,133,16,"Yathādhippetaṃ hitasukhaṃ yāya kiriyāya vinā na ijjhati, sāpi tadatthā evāti dassetuṃ‘‘ tusitapure yāvatāyukaṃ tiṭṭhantopī’’ tiādi vuttaṃ. "
  998. 1010998,186,869,2,28,1,64,5,Dhammacakkappavattanādi ( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13; paṭi. ma.3.30) pana nibbattitā bahujanahitāya paṭipatti.
  999. 1010999,186,869,29,41,1,83,8,Āyusaṅkhārossajjanampi‘‘ ettakaṃ kālaṃ tiṭṭhāmī’’ ti pavattiyā bahujanahitāya paṭipatti.
  1000. 1011000,186,869,42,48,1,71,5,Anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbānavasena bahujanahitāya paṭipatti.
  1001. 1011001,186,869,49,56,1,21,3,Tenāha‘‘ yāvassā’’ tiādi.
  1002. 1011002,186,869,57,66,1,44,4,{Sesapadānī}ti‘‘ bahujanasukhāyā’’ tiādīni padāni.
  1003. 1011003,186,869,67,79,1,49,7,Pacchiman ti‘‘ atthāya hitāya sukhāyā’’ ti padattayaṃ.
  1004. 1011004,186,869,80,85,1,39,4,{Purimassā}ti tato purimassa padattayassa.
  1005. 1011005,186,869,86,89,1,20,2,{Attho}ti atthaniddeso.
  1006. 1011006,186,870,2,27,1,149,20,"Yadipi atītenaṅgena samannāgatā satthāro ahesuṃ, tepi pana buddhā evāti atthato amhākaṃ satthā anaññoti āha‘‘ atītepi buddhato aññaṃ na samanupassāmā’’ ti. "
  1007. 1011007,186,870,28,48,1,103,15,"Yathā ca atīte, evaṃ anāgate cāti ayamattho nayato labbhatīti katvā vuttaṃ‘‘ anāgatepi na samanupassāmā’’ ti. "
  1008. 1011008,186,870,49,62,1,73,9,Sakko pana devarājā tamatthaṃ atthāpannameva katvā‘‘ na panetarahi’’ iccevāha.
  1009. 1011009,186,870,63,85,1,115,15,Kiṃ sakko kathetīti {vicāretvā}ti‘‘ neva atītaṃse samanupassamā’ ti vadanto sakko kiṃ kathetī’’ ti vicāraṇaṃ samuṭṭhapetvā.
  1010. 1011010,186,870,86,120,1,231,28,"Yasmā atīte buddhā ahesuṃ, anāgate bhavissantīti nāyamattho sakkena devarājena pariññāto, te pana buddhasāmaññena amhākaṃ bhagavatā saddhiṃ gahetvā etarahi aññassa sabbena sabbaṃ abhāvato tathā vuttanti dassetuṃ‘‘ etarahī’’ tiādi vuttaṃ. "
  1011. 1011011,186,870,121,124,1,33,2,{Svākkhātādīnī}ti svākkhātapadādīni.
  1012. 1011012,186,870,125,135,1,41,5,{Kusalādīnī}ti‘‘ idaṃ kusalan’’ tiādīni padāni.
  1013. 1011013,186,871,2,19,1,129,13,Gaṅgāyamunānaṃ asamāgamaṭṭhāne udakaṃ bhinnavaṇṇaṃ hontampi samāgamaṭṭhāne abhinnavaṇṇaṃ evāti āha‘‘ vaṇṇenapi saṃsandati sametī’’ ti.
  1014. 1011014,186,871,20,24,1,43,4,Tattha kira gaṅgodakasadisameva yamunodakaṃ.
  1015. 1011015,186,871,25,39,1,149,13,"Yathā nibbānaṃ kenaci kilesena anupakkiliṭṭhatāya parisuddhaṃ, evaṃ nibbānagāminipaṭipadāpi kenaci kilesena anupakkiliṭṭhatāya parisuddhāva icchitabbā. "
  1016. 1011016,186,871,40,48,1,19,4,Tenāha‘‘ na hī’’ tiādi.
  1017. 1011017,186,871,49,73,1,148,17,"Yena parisuddhatthena nibbānassa, nibbānagāminiyā paṭipadāya ca ākāsūpamatā, so kenaci anupalepo, anupakkileso cāti āha‘‘ ākāsampi alaggaṃ parisuddhan’’ ti. "
  1018. 1011018,186,871,74,87,1,82,9,Idāni tamatthaṃ nidassanena vibhūtaṃ katvā dassetuṃ‘‘ candimasūriyānan’’ tiādi vuttaṃ.
  1019. 1011019,186,871,88,92,1,72,4,Saṃsandati yujjati paṭipajjitabbatāpaṭipajjanehi aññamaññānucchavikatāya.
  1020. 1011020,186,872,2,8,1,65,6,Paṭipadāya ṭhitānan ti paṭipadaṃ maggapaṭipattiṃ paṭipajjamānānaṃ.
  1021. 1011021,186,872,9,14,1,54,5,Vusitavatan ti brahmacariyavāsaṃ vusitavantānaṃ etesaṃ.
  1022. 1011022,186,872,15,21,1,53,5,{Laddhasahāyo}ti etāsaṃ paṭipadānaṃ vasena laddhasahāyo.
  1023. 1011023,186,872,22,27,1,42,5,Tattha tattha sāvakehi satthu kātabbakicce.
  1024. 1011024,186,872,28,44,1,103,11,"Idaṃ pana‘‘ adutiyo’’ tiādi suttantare āgatavacanaṃ aññehi asadisaṭṭhena vuttaṃ, na yathāvuttasahāyābhāvato. "
  1025. 1011025,186,872,45,49,1,29,3,{Apanujjā}ti apanīya vivajjetvā.
  1026. 1011026,186,872,50,71,1,99,12,‘‘ Apanujjā’’ ti ca antogadhāvadhāraṇaṃ idaṃ vacanaṃ ekantikattā tassa apanodassāti vuttaṃ‘‘ apanujjevā’’ ti.
  1027. 1011027,186,873,2,24,1,109,14,"Labbhatīti lābho, so pana ukkaṃsagativijānanena sātisayo, vipulo eva ca idhādhippetoti āha‘‘ mahālābho uppanno’’ ti. "
  1028. 1011028,186,873,25,30,1,98,4,{Ussannapuññanissandasamuppanno}ti yathāvuttakālaṃ sambhatasuvipulauḷāratarapuññābhisandato nibbatto.
  1029. 1011029,186,873,31,49,1,90,13,"‘‘ Ime nibbattā, ito paraṃ mayhaṃ okāso natthī’’ ti ussāhajāto viya uparūpari vaḍḍhamāno udapādi. "
  1030. 1011030,186,873,50,115,1,526,51,"Sabbadisāsu hi yamakamahāmegho uṭṭhahitvā mahāmeghaṃ viya sabbapāramiyo‘‘ ekasmiṃ attabhāve vipākaṃ dassāmā’’ ti sampiṇḍitā viya bhagavato idaṃ lābhasakkārasilokaṃ nibbattayiṃsu, tato annapānavatthayānamālāgandhavilepanādihatthā khattiyabrāhmaṇādayo upagantvā‘‘ kahaṃ buddho, kahaṃ bhagavā, kahaṃ devadevo, kahaṃ narāsabho, kahaṃ purisasīho’’ ti bhagavantaṃ pariyesanti, sakaṭasatehipi paccaye āharitvā okāsaṃ alabhamānā samantā gāvutappamāṇampi sakaṭadhurena sakaṭadhuraṃ āhacca tiṭṭhanti ceva anubandhanti ca andhakavindabrāhmaṇādayo viya. "
  1031. 1011031,186,873,116,125,1,60,8,"Sabbaṃ khandhake, tesu tesu ca suttesu āgatanayena veditabbaṃ. "
  1032. 1011032,186,873,126,135,1,39,5,Tenāha‘‘ lābhasakkāro mahogho viyā’’ tiādi.
  1033. 1011033,186,874,2,17,1,100,11,Paṭipāṭibhattan ti bahūsu‘‘ dānaṃ dassāmā’’ ti āhaṭapaṭipāṭikāya uṭṭhitesu anupaṭipāṭiyā dātabba bhattaṃ.
  1034. 1011034,186,875,2,7,1,48,5,Matthakaṃ patto anaññasādhāraṇattā tassa dānassa.
  1035. 1011035,186,875,8,14,1,56,6,Upāyaṃ ācikkhi nāgarānaṃ asakkuṇeyyarūpena dānaṃ dāpetuṃ.
  1036. 1011036,186,875,15,41,1,207,23,"Sālakalyāṇirukkhā rājapariggahā aññehi asādhāraṇā, tasmā tesaṃ padarehi maṇḍapo kārito, hatthino ca rājabhaṇḍabhūtā nāgarehi na sakkā laddhunti tehi chattaṃ dhārāpitaṃ, tathā khattiyadhītāhi veyyāvaccaṃ kāritaṃ."
  1037. 1011037,186,875,42,62,1,109,14,"‘‘ Pañca āsanasatānī’’ ti idaṃ sālakalyāṇimaṇḍape paññatte sandhāya vuttaṃ, tato bahi pana bahūni paññattāni ahesuṃ . "
  1038. 1011038,186,875,63,70,1,94,7,Catujjātiyagandhaṃ pisati buddhappamukhassa saṅghassa pūjanatthañceva pattassa ubbaṭanatthañca.
  1039. 1011039,186,875,71,74,1,28,3,Udakan ti pattadhovanaudakaṃ.
  1040. 1011040,186,875,75,78,1,44,3,Anagghāni ahesuṃ anaggharatanābhisaṅkhatattā.
  1041. 1011041,186,876,2,6,1,44,4,Sattadhā muddhā phalissati anādarakāraṇādinā.
  1042. 1011042,186,876,7,19,1,94,10,"Kāḷaṃ {olokessāmī}ti kāḷaṃ evaṃ anupekkhissāmi, tassa uppajjanakaṃ anatthaṃ pariharissāmīti attho. "
  1043. 1011043,186,877,2,7,1,46,3,{Kadariyā}ti thaddhamaccharino puññakammavimukhā.
  1044. 1011044,186,877,8,18,1,75,9,"Devalokaṃ na vajanti puññassa akatattā, maccharibhāvena ca pāpassa pasutattā. "
  1045. 1011045,186,877,19,23,1,46,3,{Bālā}ti duccintitacintanādinā bālalakkhaṇayuttā.
  1046. 1011046,186,877,24,29,1,45,5,Nappasaṃsanti dānaṃ pasaṃsitumpi na visahanti.
  1047. 1011047,186,877,30,43,1,90,10,"{Dhīro}ti dhītisampanno uḷārapañño parehi kataṃ dānaṃ anumodamāno pi, teneva dānānumodaneneva. "
  1048. 1011048,186,877,44,50,1,57,5,Sukhī {paratthā}ti paraloke kāyikacetasikasukhasamaṅgī hoti.
  1049. 1011049,186,878,2,11,1,56,8,"Vararojo nāma tasmiṃ kāle eko khattiyo, tassa vararojassa. "
  1050. 1011050,186,878,12,19,1,50,5,Anavajja… pe… phaleyya abhūtavādibhāvatoti adhippāyo.
  1051. 1011051,186,878,20,27,1,93,7,Atirekapadasahassena tiṃsādhikena aḍḍhateyyagāthāsatena vaṇṇameva kathesi rūpappasannatāya ca.
  1052. 1011052,186,879,2,23,1,145,16,"Yāva maññe {khattiyā}ti ettha {yāvā}ti avadhiparicchedavacanaṃ, {aññe}ti nipātamattaṃ, yāva khattiyā khattiye avadhiṃ katvā sabbe devamanussāti adhippāyo. "
  1053. 1011053,186,879,24,32,1,31,4,Tenāha‘‘ khattiyā brāhmaṇā’’ tiādi.
  1054. 1011054,186,879,33,43,1,89,9,{Madapamatto}ti lābhasakkārasilokamadena pamatto ceva tadanvayena pamādena pamatto ca hutvā.
  1055. 1011055,186,880,2,5,1,30,2,{Tadanvayamevā}ti tadanugatameva.
  1056. 1011056,186,880,6,18,1,83,8,"Vācā… pe… {sametī}ti vacīkammakāyakammāni aññamaññaṃ aviruddhāni, aññadatthu saṃsandanti. "
  1057. 1011057,186,880,19,26,1,33,6,"Ajā eva migāti ajāmigā, te ajāmige. "
  1058. 1011058,186,881,2,6,1,50,3,Tiṇṇavicikiccho sabbaso atikkantavicikicchākantāro .
  1059. 1011059,186,881,7,15,1,62,7,"Nanu ca sabbepi sotāpannā tiṇṇavicikicchā, vigatakathaṃkathā ca? "
  1060. 1011060,186,881,16,43,1,197,21,"Saccametaṃ, idaṃ pana na tādisaṃ tiṇṇavicikicchataṃ sandhāya vuttaṃ, atha kho sabbasmiṃ ñeyyadhamme sabbākārāvabodhasaṅkhātasanniṭṭhānavasena sabbaso nirākataṃ sandhāyāti dassento‘‘ yathā hī’’ ti ādimāha. "
  1061. 1011061,186,881,44,53,1,97,7,"{Ussannussannattā}ti paroparabhāvato, ayañca attho bhagavato anekadhātunānādhātuñāṇabalenapi ijjhati. "
  1062. 1011062,186,881,54,57,1,47,3,Sabbattha vigatakathaṃkatho sabbadassāvibhāvato.
  1063. 1011063,186,881,58,72,1,115,10,Sabbesaṃ paramatthadhammānaṃ saccābhisamayavasena paṭividdhattā vuttaṃ‘‘ vohāravasenā’’ ti vā nāmagottādivasenāti attho.
  1064. 1011064,186,882,2,6,1,46,3,{Pariyositasaṅkappo}ti sabbaso niṭṭhitamanoratho.
  1065. 1011065,186,882,7,27,1,162,14,"Nanu ca ariyamaggena pariyositasaṅkappatā nāma soḷasakiccasiddhiyā katakaraṇīyabhāvena, na sabbañeyyadhammāvabodhenāti codanaṃ sandhāyāha‘‘ pubbe ananussutesū’’ tiādi. "
  1066. 1011066,186,882,28,40,1,147,11,"Sāvakānaṃ sāvakapāramiñāṇaṃ viya, hi paccekabuddhānaṃ paccekabodhiñāṇaṃ viya ca sammāsambuddhānaṃ sabbaññutaññāṇaṃ catusaccābhisambodhapubbakamevāti. "
  1067. 1011067,186,882,41,45,1,28,3,{Ananussutesū}ti na anussutesu.
  1068. 1011068,186,882,46,49,1,17,3,Sāman ti sayameva.
  1069. 1011069,186,882,50,55,1,43,5,Padadvayenāpi parato ghosena vināti dasseti.
  1070. 1011070,186,882,56,63,1,61,5,"{Tatthā}ti nimittatthe bhummaṃ, saccābhisambodhanimittanti attho. "
  1071. 1011071,186,882,64,69,1,48,4,Saccābhisambodho ca aggamaggavasenāti daṭṭhabbaṃ.
  1072. 1011072,186,882,70,78,1,62,8,Balesu ca vasībhāvan ti dasannaṃ balañāṇānaṃ yathāruci pavatti.
  1073. 1011073,186,882,79,83,1,36,4,Jātattā jātāti sammāsambuddhe vadati.
  1074. 1011074,186,883,2,11,1,50,5,297. Tattha tattha rājadhāniādike nibaddhavāsaṃ vasanto.
  1075. 1011075,186,883,12,17,1,41,5,Tīsu maṇḍalesu yathākālaṃ cārikaṃ caranto.
  1076. 1011076,186,884,2,9,1,15,2,298. {Assā}ti phalassa.
  1077. 1011077,186,884,10,13,1,14,3,Tan ti kāraṇaṃ.
  1078. 1011078,186,884,14,25,1,68,9,"Dvinnampi ekato uppattiyā kāraṇaṃ natthi, pageva tiṇṇaṃ, catunnaṃ vāti."
  1079. 1011079,186,884,26,44,1,92,9,‘‘ Ettha cā’’ tiādi‘‘ ekissā lokadhātuyā’’ ti vuttalokadhātuyā pamāṇaparicchedadassanatthaṃ āraddhaṃ.
  1080. 1011080,186,885,2,6,1,26,3,{Yāvatā}ti yattakena ṭhānena.
  1081. 1011081,186,885,7,12,1,48,4,{Pariharantī}ti sineruṃ parikkhipantā parivattanti.
  1082. 1011082,186,885,13,20,1,45,5,"{Disā}ti disāsu, bhummatthe etaṃ paccattavacanaṃ. "
  1083. 1011083,186,885,21,23,1,15,2,Bhanti dibbanti.
  1084. 1011084,186,885,24,39,1,87,12,"{Virocanā}ti obhāsantā, virocanā vā sobhamānā candimasūriyā bhanti, tato eva disā ca bhanti. "
  1085. 1011085,186,885,40,45,1,37,4,Tāva {sahassadhā}ti tattako sahassaloko.
  1086. 1011086,186,886,2,12,1,79,10,Ettakan ti imaṃ cakkavāḷaṃ majjhe katvā imināva saddhiṃ cakkavāḷaṃ dasasahassaṃ.
  1087. 1011087,186,886,13,20,1,57,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ mahāpadānavaṇṇanāyaṃ vuttameva. "
  1088. 1011088,186,886,21,27,1,39,5,Na {paññāyatī}ti tīsu piṭakesu anāgatattā.
  1089. 1011089,186,887,2,2,1,23,1,Sanaṅkumārakathāvaṇṇanā
  1090. 1011090,186,888,2,9,1,24,2,300. {Vaṇṇenā}ti rūpasampattiyā.
  1091. 1011091,186,888,10,15,1,53,5,Suviññeyyattā taṃ anāmasitvā yasasaddasseva atthamāha.
  1092. 1011092,186,888,16,22,1,48,5,{Alaṅkāraparivārenā}ti alaṅkārena ca parivārena ca.
  1093. 1011093,186,888,23,26,1,25,2,{Puññasiriyā}ti puññiddhiyā.
  1094. 1011094,186,889,2,9,1,29,2,301. {Sampasādane}ti sampasādajanane.
  1095. 1011095,186,889,10,38,1,89,11,Saṃpubbo khā-saddo jānanattho‘‘ saṅkhāyetaṃ paṭisevatī’’ tiādīsu( ma. ni.2.168) viyāti āha‘‘ jānitvā modāmā’’ ti.
  1096. 1011096,186,890,2,2,1,28,1,Govindabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
  1097. 1011097,186,891,2,25,1,100,11,"304. Yāva dīgharattan ti yāva parimāṇato, aparimitakālaparidīpanametanti āha‘‘ ettakanti… pe… aticirarattan’’ ti. "
  1098. 1011098,186,891,26,42,1,107,12,Mahāpaññova so {bhagavā}ti tena brahmunā anumatipucchāvasena devānaṃ vuttanti dassento‘‘ mahāpaññova so bhagavā.
  1099. 1011099,186,891,43,51,1,33,6,Noti kathaṃ tumhe maññathā’’ ti āha.
  1100. 1011100,186,891,52,65,1,70,9,Sayamevetaṃ pañhaṃ byākātukāmo‘‘ bhūtapubbaṃ bho’’ ti ādiṃ āhāti sambandho.
  1101. 1011101,186,891,66,83,1,98,13,Evaṃ pana byākarontena atthato ayampi attho vutto nāma hotīti dassento‘‘ anacchariyametan’’ ti ādimāha.
  1102. 1011102,186,891,84,89,1,51,4,Tiṇṇaṃ mārānan ti kilesābhisaṅkhāradevaputtamārānaṃ.
  1103. 1011103,186,891,90,107,1,86,9,‘‘ Anacchariyametan’’ ti vuttamevatthaṃ nigamanavasena‘‘ kimettha acchariyan’’ ti punapi vuttaṃ.
  1104. 1011104,186,892,2,19,1,124,12,Rañño diṭṭhadhammikasamparāyikaatthānaṃ puro dhānato pure pure saṃvidhānato {purohito}ti āha‘‘ sabbakiccāni anusāsanapurohito’’ ti.
  1105. 1011105,186,892,20,25,1,54,4,{Govindiyābhisekenā}ti govindassa ṭhāne ṭhapanābhisekena.
  1106. 1011106,186,892,26,32,1,57,6,Taṃ kira tassa brāhmaṇassa kulaparamparāgataṃ ṭhānantaraṃ.
  1107. 1011107,186,892,33,37,1,31,3,{Jotitattā}ti āvudhānaṃ jotitattā.
  1108. 1011108,186,892,38,47,1,88,7,"{Pālanasamatthatāyā}ti rañño, aparimitassa ca sattakāyassa anatthato paripālanasamatthatāya. "
  1109. 1011109,186,893,2,9,1,70,6,Sammā {vossajjitvā}ti suṭṭhu tassevāgāravabhāvena vissajjitvā niyyātetvā.
  1110. 1011110,186,893,10,15,1,40,5,Taṃ tamatthaṃ kiccaṃ passatīti atthadaso.
  1111. 1011111,186,894,2,30,1,138,17,"305. Bhavanaṃ vaḍḍhanaṃ bhavo, bhavati etenāti vā bhavo, vaḍḍhikāraṇaṃ sandhivasena ma-kārāgamo, o-kārassa ca a-kārādesaṃ katvā‘‘ bhavamatthū’’ ti vuttaṃ. "
  1112. 1011112,186,894,31,44,1,67,9,Bhavantaṃ jotipālan ti pana sāmiatthe upayogavacananti āha‘‘ bhoto’’ ti.
  1113. 1011113,186,894,45,51,1,39,5,Mā {paccabyāhāsī}ti mā paṭikkhipīti attho.
  1114. 1011114,186,894,52,65,1,59,9,So pana paṭikkhepo paṭivacanaṃ hotīti āha‘‘ mā paṭibyāhāsī’’ ti.
  1115. 1011115,186,894,66,79,1,73,8,{Abhisambhosī}ti kammantānaṃ saṃvidhāne samattho hotīti āha‘‘ saṃvidahitvā’’ ti.
  1116. 1011116,186,894,80,90,1,74,8,"Bhavābhavaṃ, paññañca vindi paṭilabhīti govindo, mahanto govindo mahāgovindo."
  1117. 1011117,186,894,91,103,1,57,8,‘‘ Go’’ ti hi paññāyetaṃ adhivacanaṃ gacchati atthe bujjhatīti.
  1118. 1011118,186,895,2,2,1,24,1,Rajjasaṃvibhajanavaṇṇanā
  1119. 1011119,186,896,2,10,1,34,3,306. Ekapitikā vemātukā kaniṭṭhabhātaro.
  1120. 1011120,186,896,11,21,1,67,9,Ayaṃ {abhisitto}ti ayaṃ reṇu rājakumāro pitu accayena rajje abhisitto.
  1121. 1011121,186,896,22,27,1,44,4,{Rājakārakā}ti rājaputtaṃ rajje patiṭṭhāpetāro.
  1122. 1011122,186,897,2,19,1,61,7,307. Madentīti {madanīyā}ti kattusādhanataṃ dassento‘‘ madakarā’’ ti āha.
  1123. 1011123,186,897,20,31,1,63,7,Madakaraṇaṃ pana pamādassa visesakāraṇanti vuttaṃ‘‘ pamādakarā’’ ti.
  1124. 1011124,186,898,2,19,1,133,12,308. Reṇussa rajjasamīpe dasagāvutamattavitthatāni hutvā aparabhāge tiyojanasataṃ vitthatattā sabbāni cha rajjāni sakaṭamukhāni paṭṭhapesi.
  1125. 1011125,186,898,20,22,1,30,2,Vitānasadisaṃ caturassabhāvato.
  1126. 1011126,186,899,2,11,1,41,4,310. {Sahā}ti gāthāya padaparipūraṇatthaṃ vuttaṃ.
  1127. 1011127,186,899,12,23,1,40,7,Tassa atthaṃ dassento‘‘ teneva sahā’’ ti āha.
  1128. 1011128,186,899,24,45,1,141,18,"{Sahā}ti vā avinābhāvatthe nipāto, so saha āsuṃ satta bhāradhāti yojetabbo, tena te desantare vasantā vicittena sahabhāvino avinābhāvinoti dīpeti. "
  1129. 1011129,186,899,46,52,1,55,6,Rajjabhāraṃ dhārenti attani āropenti vahantīti bhāradhā.
  1130. 1011130,186,900,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  1131. 1011131,186,901,2,2,1,29,1,Kittisaddaabbhuggamanavaṇṇanā
  1132. 1011132,186,902,2,17,1,76,9,"311. Anupurohite {ṭhapesī}ti anupurohite katvā ṭhapesi, anupurohite vā ṭhāne ṭhapesi. "
  1133. 1011133,186,902,18,29,1,57,7,Tisavanaṃ karonte sandhāya‘‘ divasassa tikkhattun’’ ti vuttaṃ.
  1134. 1011134,186,902,30,45,1,63,10,"Dvīsu sandhīsu savanaṃ karonte sandhāya‘‘ sāyaṃ, pāto vā’’ ti vuttaṃ. "
  1135. 1011135,186,902,46,54,1,65,7,Tato {paṭṭhāyā}ti vatacariyaṃ matthakaṃ pāpetvā nhātakālato pabhuti.
  1136. 1011136,186,903,2,10,1,30,3,312. {Abhiuggacchī}ti uṭṭhahi udapādi.
  1137. 1011137,186,903,11,28,1,93,12,{Acintetvā}ti‘‘ kathaṃ kho ahaṃ brahmunā saddhiṃ manteyyan’’ ti acintetvā evaṃ cittampi anuppādetvā.
  1138. 1011138,186,903,29,33,1,39,4,Tena samāgamanasseva abhāvato amantetvā.
  1139. 1011139,186,903,34,42,1,80,7,Taṃ {disvā}ti taṃ karuṇābrahmavihārabhāvanaṃ brahmadassanūpāyaṃ disvā ñāṇacakkhunā.
  1140. 1011140,186,904,2,14,1,48,7,313. Evan ti evaṃ rañño ārocetvā paṭisallānaṃ upagate.
  1141. 1011141,186,904,15,32,1,135,12,"{Sabbatthā}ti sabbesu channaṃ khattiyānaṃ, sattannaṃ brāhmaṇamahāsālānaṃ , sattannaṃ nāṭakasatānaṃ, cattārīsāya ca bhariyānaṃ āpucchanavāresu. "
  1142. 1011142,186,905,2,18,1,56,7,316. {Sādisiyo}ti jātiyā sādisiyoti āha‘‘ samavaṇṇā samajātikā’’ ti.
  1143. 1011143,186,906,2,18,1,112,10,"317. Santhāgāran ti jhānamanasikārena bahi visaṭavitakkavūpasamanena cittassa santhambhanaṃ agāraṃ, jhānasālanti attho. "
  1144. 1011144,186,906,19,28,1,84,8,{Gahitāvā}ti bhāvanānuyogena mahāsattena attano cittasantāne uppādanavasena gahitā eva.
  1145. 1011145,186,906,29,32,1,32,3,Natthi jhāneneva vikkhambhitattā.
  1146. 1011146,186,906,33,45,1,106,11,"Visesato hissa karuṇāya bhāvitattā anabhirati ukkaṇṭhanā natthi, mettāya bhāvitattā bhayaparitassanā natthi. "
  1147. 1011147,186,906,46,63,1,97,10,"{Ukkaṇṭhanā}ti pana brahmadassane ussukkaṃ, {paritassanā}ti tadabhipatthanāti āha‘‘ brahmuno panā’’ tiādi. "
  1148. 1011148,186,907,2,2,1,23,1,Brahmunāsākacchāvaṇṇanā
  1149. 1011149,186,908,2,10,1,36,3,318. {Cittutrāso}ti cittassa utrāsanamattaṃ.
  1150. 1011150,186,908,11,17,1,68,6,Kathan ti sattanikāyanivāsaṭṭhānanāmagottādīnaṃ vasena kena pakārena.
  1151. 1011151,186,908,18,25,1,17,3,Tenāha‘‘ kin’’ tiādi.
  1152. 1011152,186,909,2,16,1,123,12,"{So}ti ye te panakanasanantabandhasatanasanaṅkumārakālanāmakā loke pākaṭā paññātā brahmāno, tesu sanaṅkumāro nāmāhanti dasseti. "
  1153. 1011153,186,910,2,6,1,40,4,Agghan ti garuṭṭhāniyānaṃ dātabbaṃāhāraṃ.
  1154. 1011154,186,910,7,19,1,87,11,"Madhusākan ti madhurāhāraṃ, yaṃ kiñci atithino dātabbaṃ āhāraṃ upacāravasena evaṃ vadati. "
  1155. 1011155,186,910,20,28,1,29,4,Tenāha‘‘ madhusākaṃ panā’’ tiādi.
  1156. 1011156,186,910,29,33,1,35,3,{Pucchāmā}ti nimantanavasena pucchāma.
  1157. 1011157,186,911,2,27,1,112,13,319. Mahāsatto cattāro brahmavihāre bhāvetvā ṭhitopi tesu‘‘ brahmasahabyatāya maggo’’ ti anibbematikatāya‘‘ kaṅkhī’’ ti avoca.
  1158. 1011158,186,911,28,54,1,191,18,"Keci pana‘‘ tapokammena parikkhīṇasarīratāya, brahmasamāgamena bhayādisamuppattiyā ca paṭiladdhamattehi brahmavihārehi parihīno ahosi, tasmā avikkhambhitavicikicchatāya‘ kaṅkhī’ ti avocā’’ ti vadanti. "
  1159. 1011159,186,911,55,75,1,100,14,"Parassa vediyā viditā paravediyā, te pana tassa pākaṭā vibhūtāti āha‘‘ parassa pākaṭesu paravediyesū’’ ti. "
  1160. 1011160,186,911,76,86,1,49,6,Tattha kāraṇamāha‘‘ parena sayaṃ abhisaṅkhatattā’’ ti.
  1161. 1011161,186,911,87,105,1,61,10,"Mamāti kammaṃ mamaṃkāro, mamattanti āha‘‘ idaṃ mama… pe… taṇhan’’ ti."
  1162. 1011162,186,911,106,119,1,55,8,"‘‘ Maman’’ ti karoti etenāti hi mamaṃkāro, tathāpavattā taṇhā. "
  1163. 1011163,186,911,120,136,1,65,10,"{Manujesū}ti niddhāraṇe bhummaṃ, na visayeti āha‘‘ manujesu yo kocī’’ ti."
  1164. 1011164,186,911,137,167,1,118,18,‘‘ Ekodibhūto’’ ti padassa bhāvatthaṃ tāva dassento‘‘ ekībhūto’’ ti vatvā puna taṃ vivaranto‘‘ eko tiṭṭhanto eko nisīdanto’’ ti āha.
  1165. 1011165,186,911,168,173,1,30,4,{Tādiso}ti eko hutvā pavattanako.
  1166. 1011166,186,911,174,177,1,12,2,{Bhūto}ti jāto.
  1167. 1011167,186,911,178,196,1,101,13,"Jhāne adhimutti nāma tasmiṃ nibbattite, anibbattite kuto adhimuttīti āha‘‘ jhānaṃ nibbattetvāti attho’’ ti. "
  1168. 1011168,186,911,197,204,1,84,6,Vissagandho nāma kodhādikilesaparibhāvanāti tesaṃ vikkhambhanena vissagandhavirahito.
  1169. 1011169,186,911,205,210,1,67,4,Etesu {dhammesū}ti pabbajjānaṃ vivekavāsakaruṇābrahmavihārādidhammesu.
  1170. 1011170,186,912,2,10,1,20,3,320. {Avidvā}ti na viditavā.
  1171. 1011171,186,912,11,17,1,68,5,{Āvaritā}ti kusalānaṃ uttarimanussadhammānaṃ uppattinivāraṇena āvaritā.
  1172. 1011172,186,912,18,22,1,38,3,{Pūtikā}ti byāpannacittatādinā pūtibhūtā.
  1173. 1011173,186,912,23,27,1,43,4,Kilesavasena duggandhaṃ vissagandhaṃ vāyati.
  1174. 1011174,186,912,28,39,1,61,6,Nirayādiapāyesu nibbattanasīlatāya {āpāyikā}ti āha‘‘ apāyūpagā’’ ti.
  1175. 1011175,186,912,40,52,1,132,12,Corādīhi upaddutassa pavisitukāmassa pākārakavāṭaparikhādīhi viya nagaraṃ kodhādīhi nivuto pihito brahmaloko assāti nivutabrahmaloko.
  1176. 1011176,186,912,53,61,1,28,4,Pucchati‘‘ kenāvaṭā’’ ti vadanto.
  1177. 1011177,186,913,2,7,1,50,5,Musāvādova mosavajjaṃ yathā bhisakkameva bhesajjaṃ.
  1178. 1011178,186,913,8,10,1,18,2,Kujjhanaṃ dussanaṃ.
  1179. 1011179,186,913,11,16,1,70,5,Diṭṭhādīsu adiṭṭhādivāditāvasena paresaṃ visaṃvādanaṃ paravisaṃvādanaṃ.
  1180. 1011180,186,913,17,24,1,63,7,Sadisaṃ patirūpaṃ dassetvā palobhanaṃ sadisaṃ dassetvā vañcanaṃ.
  1181. 1011181,186,913,25,29,1,45,4,Mittānaṃ vihiṃsanaṃ mettibhedo mittadubbhanaṃ.
  1182. 1011182,186,913,30,32,1,34,2,Daḷhamaccharitā thaddhamacchariyaṃ.
  1183. 1011183,186,913,33,41,1,61,7,"Attani vijjamānaṃ nihīnataṃ, sadisataṃ vā atikkamitvā maññanaṃ. "
  1184. 1011184,186,913,42,46,1,36,4,Paresaṃ sampattiyā asahanaṃ khīyanaṃ.
  1185. 1011185,186,913,47,58,1,103,10,"Attasampattiyā nigūhanavasena, parehi sādhāraṇabhāvāsahanavasena ca vividhā icchā ruci etassāti vivicchā. "
  1186. 1011186,186,913,59,63,1,32,3,Kadariyatāya mudukaṃ macchariyaṃ.
  1187. 1011187,186,913,64,76,1,80,9,"Yattha {katthacī}ti sakasantake, parasantake, hīnātike cāti yattha katthaci ārammaṇe. "
  1188. 1011188,186,913,77,81,1,43,4,Lubbhanaṃ ārammaṇassa gahaṇaṃ abhigijjhanaṃ.
  1189. 1011189,186,913,82,86,1,41,4,Majjanaṃ seyyādivasena madanaṃ sampaggaho.
  1190. 1011190,186,913,87,90,1,31,3,Muyhanaṃ ārammaṇassa anavabodho.
  1191. 1011191,186,913,91,104,1,120,11,"{Etesū}ti etesu yathāvuttesu kodhādīsu sattasantānassa kilissanato vibādhanato, upatāpanato ca kilesasaññitesu pāpadhammesu. "
  1192. 1011192,186,913,105,109,1,34,4,Yuttā payuttā sampayuttā avirahitā.
  1193. 1011193,186,914,2,53,1,317,39,"Ettha cāyaṃ brahmā mahāsattena āmagandhe supuṭṭho attano yathāupaṭṭhite pāpadhamme cuddasahi padehi vibhajitvā kathesi, te pana tādisaṃ pavattivisesaṃ upādāya vuttāpi keci puna vuttā, āmagandhasutte( su. ni.242) pana vuttāpi keci idha sabbaso na vuttā, evaṃ santepi lakkhaṇahāranayena, tadekaṭṭhatāya vā tesaṃ pettha saṅgaho daṭṭhabbo. "
  1194. 1011194,186,914,54,63,1,30,5,Tenāha‘‘ idaṃ pana suttan’’ tiādi.
  1195. 1011195,186,914,64,81,1,164,16,Tattha āmagandhasuttena {dīpetvā}ti idha sarūpato avutte āmagandhepi vuttehi ekalakkhaṇatādinā āmagandhasuttena pakāsetvā kathetabbaṃ tattha nesaṃ sarūpato kathitattā.
  1196. 1011196,186,914,82,91,1,92,9,Āmagandhasuttampi iminā dīpetabbaṃ idha vuttānampi kesañci āmagandhānaṃ tattha avuttabhāvato.
  1197. 1011197,186,914,92,133,1,277,30,"Yasmā āmagandhasutte vuttāpi āmagandhā atthato idha saṅgahaṃ samosaraṇaṃ gacchanti, tasmā idha vutte pariharaṇavasena dassentena yasmā cettha keci abhidhammanayena akilesasabhāvāpi sattasantānassa vibādhanaṭṭhena‘‘ kilesā’’ ti vattabbataṃ arahanti, tasmā‘‘ cuddasasu kilesesū’’ ti vuttaṃ. "
  1198. 1011198,186,915,2,13,1,59,7,Nimmādaṃ milāpanaṃ khepananti āha‘‘ nimmādetabbā pahātabbā’’ ti.
  1199. 1011199,186,915,14,36,1,102,12,"{Buddhatantī}ti buddhabhāvīnaṃ paveṇī, buddhabhāvinopi‘‘ buddhā’’ ti vuccanti yathā‘‘ agamā rājagahaṃ buddho’’ ti. "
  1200. 1011200,186,915,37,52,1,105,9,Mahāpurisassa daḷhīkammaṃ {katvā}ti mahāpurisassa‘‘ pabbajissāmahan’’ ti pavattacittuppādassa daḷhīkammaṃ katvā.
  1201. 1011201,186,916,2,2,1,23,1,Reṇurājaāmantanāvaṇṇanā
  1202. 1011202,186,917,2,16,1,64,9,321. Mama manaṃ {haritvā}ti mama cittaṃ apanetvā tassa vasena avattitvā.
  1203. 1011203,186,918,2,11,1,101,8,Ekībhāvaṃ upagantvā {vutthassā}ti kāyavivekaparibrūhanena ekībhāvaṃ upagantvā tapokammavasena vutthassa.
  1204. 1011204,186,918,12,19,1,63,6,Kusapattehi {paritthato}ti barihisehi vediyā samantato santharito.
  1205. 1011205,186,918,20,24,1,40,3,{Akāco}ti vaṇo vaṇasadisakhaṇḍiccavirahito.
  1206. 1011206,186,918,25,32,1,18,3,Tenāha‘‘ akakkaso’’ ti.
  1207. 1011207,186,919,2,2,1,26,1,Chakhattiyaāmantanāvaṇṇanā
  1208. 1011208,186,920,2,19,1,85,7,"322. {Sikkheyyāmā}ti sikkhāpeyyāma, sikkhāpanañcettha atthibhāvāpādananti āha‘‘ upalāpeyyāmā’’ ti. "
  1209. 1011209,186,921,2,34,1,176,20,"323. Yassa vīriyārambhassa, khantibalassa ca abhāvena pabbajitānaṃ samaṇadhammo paripuṇṇo, parisuddho ca na hoti, tesu vīriyārambhakhantibalesu te te niyojetuṃ‘‘ ārambhavho’’ tiādi vuttaṃ. "
  1210. 1011210,186,922,2,6,1,44,3,{Karuṇājhānamaggo}ti karuṇājhānasaṅkhāto maggo.
  1211. 1011211,186,922,7,12,1,42,4,{Ujumaggo}ti brahmalokagamane ujubhūto maggo.
  1212. 1011212,186,922,13,17,1,39,3,{Anuttaro}ti seṭṭho brahmavihārasabhāvato.
  1213. 1011213,186,922,18,26,1,26,4,Tenāha‘‘ uttamamaggo nāmā’’ ti.
  1214. 1011214,186,922,27,39,1,90,11,"Sabbhi rakkhito sādhūhi yathā parihāni na hoti, evaṃ paṭipakkhadūrīkaraṇena rakkhito gopito."
  1215. 1011215,186,922,40,58,1,112,13,"‘‘ Saddhammo sabbhi vakkhito’’ ti keci paṭhanti, tesaṃ saparahitasādhanena sādhūhi buddhādīhi kathito paveditoti attho. "
  1216. 1011216,186,923,2,32,1,283,25,"Taṅkhaṇaviddhaṃsanadhamman ti yasmiṃ khaṇe virodhidhammasamāyogo, tasmiṃyeva khaṇe vinassanasabhāvaṃ, yo vā so gamanassādānaṃ devaputtānaṃ heṭṭhupariyena paṭimukhaṃ dhāvantānaṃ sirasi, pāde ca baddhakhuradhārāsamāgamanatopi sīghataratāya atiittaro pavattikkhaṇo, teneva vinassanasabhāvaṃ. "
  1217. 1011217,186,923,33,35,1,15,2,Tassa jīvitassa.
  1218. 1011218,186,923,36,39,1,16,3,Gatin ti niṭṭhaṃ.
  1219. 1011219,186,923,40,53,1,56,8,Mantāyan ti manteyyanti vuttaṃ hotīti āha‘‘ mantetabban’’ ti.
  1220. 1011220,186,923,54,75,1,88,13,Karaṇatthe vā bhumman ti‘‘ mantāyan’’ ti idaṃ bhummaṃ karaṇatthe daṭṭhabbaṃ yathā‘‘ ñātāyan’’ ti.
  1221. 1011221,186,923,76,82,1,57,5,{Sabbapalibodhe}ti sabbepi kusalakiriyāya vibandhe uparodhe.
  1222. 1011222,186,924,2,3,1,37,2,Brāhmaṇamahāsālādīnaṃ āmantanāvaṇṇanā
  1223. 1011223,186,925,2,17,1,62,6,324. {Appesakkhā}ti appānubhāvāti āha‘‘ pabbajitakālato paṭṭhāyā’’ tiādi.
  1224. 1011224,186,926,2,6,1,31,4,Cakkavatti rājā viya sambhāvito.
  1225. 1011225,186,927,2,2,1,26,1,Mahāgovindapabbajjāvaṇṇanā
  1226. 1011226,186,928,2,21,1,89,10,"328. Samāpattīnaṃ ājānanaṃ nāma attapaccakkhatā, sacchikiriyāti āha‘‘ na sakkhiṃsu nibbattetun’’ ti. "
  1227. 1011227,186,929,2,16,1,33,5,329. {Iminā}ti‘‘ sarāmahan’’ ti iminā padena.
  1228. 1011228,186,929,17,38,1,104,13,‘‘ Sarāmahan’’ ti hi vadantena bhagavato mahābrahmunā kathitaṃ‘‘ tatheva tan’’ ti bhagavatā paṭiññātameva jātanti.
  1229. 1011229,186,929,39,44,1,62,5,Na vaṭṭe nibbindanatthāya catusaccakammaṭṭhānakathāya abhāvato.
  1230. 1011230,186,929,45,61,1,75,11,Asati pana vaṭṭe nibbidāya virāgānaṃ asambhavo evāti āha ‘‘ na virāgāyā’’ tiādi.
  1231. 1011231,186,929,62,67,1,73,5,Ekantameva vaṭṭe nibbindanatthāya anekākāravokāravaṭṭe ādīnavavibhāvanato.
  1232. 1011232,186,930,2,12,1,41,7,‘ ‘ Nibbidāyā’’ ti iminā padena vipassanā vuttā.
  1233. 1011233,186,930,13,16,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  1234. 1011234,186,930,17,23,1,75,5,{Vavatthānakathā}ti vipassanāmagganibbānānaṃ taṃtaṃpadehi vavatthapetvā kathā.
  1235. 1011235,186,930,24,34,1,55,6,Ayamettha nippariyāyakathāti āha‘‘ pariyāyena panā’’ tiādi.
  1236. 1011236,186,931,2,14,1,72,7,"330. Paripūretun ti bhāvanāpāripūrivasena paripuṇṇe kātuṃ, nibbattetunti attho. "
  1237. 1011237,186,931,15,24,1,127,8,Brahmacariyaciṇṇakulaputtānan ti ciṇṇamaggabrahmacariyānaṃ kulaputtānanti ukkaṭṭhaniddesena arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhapesi.
  1238. 1011238,186,932,2,28,1,149,16,"Abhinandanaṃ nāma sampaṭicchanaṃ‘‘ abhinandanti āgatan’’ tiādīsu viya, tañcettha atthato cittassa attamanatāti āha‘‘ cittena sampaṭicchanto abhinanditvā’’ ti."
  1239. 1011239,186,932,29,49,1,86,11,‘‘ Sādhu sādhū’’ ti vācāya sampahaṃsanā {anumodanā}ti āha‘‘ vācāya sampahaṃsamāno anumoditvā’’ ti.
  1240. 1011240,186,933,2,4,1,43,2,Mahāgovindasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  1241. 1011241,186,934,2,5,1,22,1,7. Mahāsamayasuttavaṇṇanā
  1242. 1011242,186,935,2,2,1,13,1,Nidānavaṇṇanā
  1243. 1011243,186,936,2,17,1,79,8,331. Udānan ti raññā okkākena jātisambhedaparihāranimittaṃ pavattitaṃ udānaṃ paṭicca.
  1244. 1011244,186,936,18,37,1,114,13,"Ekopi janapado ruḷhisaddena‘‘ sakkā’’ ti {vuccatī}ti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ mahānidānavaṇṇanāyaṃ vuttanayena veditabbaṃ. "
  1245. 1011245,186,936,38,42,1,24,3,{Aropite}ti kenaci aropite.
  1246. 1011246,186,937,2,5,1,18,2,{Āvaraṇenā}ti setunā.
  1247. 1011247,186,937,6,12,1,70,5,{Bandhāpetvā}ti paṃsupalāsapāsāṇamattikākhaṇḍādīhi āḷiṃ thiraṃ kārāpetvā.
  1248. 1011248,186,938,2,23,1,118,14,‘ ‘ Jātiṃ ghaṭṭetvā kalahaṃ vaḍḍhayiṃsū’’ ti saṅkhepena vuttamatthaṃ pākaṭataraṃ kātuṃ‘‘ koliyakammakarā vadantī’’ tiādi vuttaṃ.
  1249. 1011249,186,939,2,11,1,110,7,Tīṇi {jātakānī}ti phandanajātakapathavīundriyajātakalaṭukikajātakāni dve {jātakānī}ti rukkhadhamma vaṭṭakajātakāni.
  1250. 1011250,186,940,2,5,1,16,2,{Tenā}ti bhagavatā.
  1251. 1011251,186,940,6,10,1,46,3,{Kalahakāraṇabhāvo}ti kalahakāraṇassa atthibhāvo.
  1252. 1011252,186,941,2,5,1,17,2,{Aṭṭhāne}ti akāraṇe.
  1253. 1011253,186,941,6,11,1,32,4,Veraṃ {katvā}ti virodhaṃ uppādetvā.
  1254. 1011254,186,941,12,21,1,53,5,‘‘ Kuṭhārihattho puriso’’ tiādinā phandanajātakaṃ kathesi.
  1255. 1011255,186,941,22,31,1,61,5,‘‘ Duddubhāyati bhaddante’’ tiādinā pathavīundriyajātakaṃ kathesi.
  1256. 1011256,186,941,32,42,1,52,6,‘‘ Vandāmi taṃ kuñjarā’’ tiādinā laṭukikajātakaṃ kathesi.
  1257. 1011257,186,942,2,8,1,20,4,‘ ‘ Sādhū sambahulā ñātī;
  1258. 1011258,186,942,9,12,1,19,3,api rukkhā araññajā;
  1259. 1011259,186,943,2,11,1,46,6,"Vāto vahati ekaṭṭhaṃ, brahantampi vanappatin’’ ti."
  1260. 1011260,186,943,12,12,1,0,0,–
  1261. 1011261,186,944,2,5,1,33,3,Ādinā rukkhadhammajātakaṃ kathesi.
  1262. 1011262,186,945,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Sammodamānā gacchanti, jālaṃ ādāya pakkhino; "
  1263. 1011263,186,946,2,13,1,44,8,"Yadā te vivadissanti, tadā ehinti me vasan’’ ti."
  1264. 1011264,186,946,14,14,1,0,0,–
  1265. 1011265,186,947,2,5,1,28,3,Ādinā vaṭṭakajātakaṃ kathesi.
  1266. 1011266,186,948,2,12,1,46,7,"‘ ‘ Attadaṇḍā bhayaṃ jātaṃ, janaṃ passatha medhagaṃ; "
  1267. 1011267,186,949,2,21,1,46,6,"Saṃvegaṃ kittayissāmi, yathā saṃvijitaṃ mayā’’ ti.( su. ni.1.941); "
  1268. 1011268,186,950,2,5,1,29,3,Ādinā attadaṇḍasuttaṃ kathesi.
  1269. 1011269,186,951,2,13,1,78,7,Taṃtaṃpalobhanakiriyā kāyavācāhi parakkamantiyo‘‘ ukkaṇṭhantū’’ ti sāsanaṃ pesenti.
  1270. 1011270,186,952,2,6,1,38,3,{Kuṇāladahe}ti kuṇāladahatīre patiṭṭhāya.
  1271. 1011271,186,952,7,26,1,103,8,Pucchitapucchitaṃ kathesi( jā.2. kuṇālajātaka)‘‘ anukkamena kuṇālasakuṇarājassa pucchanappasaṅgena kuṇālajātakaṃ kathessāmī’’ ti.
  1272. 1011272,186,952,27,33,1,88,6,Anabhiratiṃ vinodesi itthīnaṃ dosadassanamukhena kāmānaṃ ādīnavokārasaṃkilesavibhāvanena.
  1273. 1011273,186,953,2,15,1,101,9,Kosajjaṃ vidhamitvā purisathāmaparibrūhanena‘‘ uttamapurisasadisehi no bhavituṃ vaṭṭatī’’ ti uppannacittā.
  1274. 1011274,186,954,2,10,1,100,6,"{Avissaṭṭhakammantā}ti arativinodanato paṭṭhāya avissaṭṭhasamaṇakammantā, aparicattakammaṭṭhānāti attho. "
  1275. 1011275,186,954,11,17,1,44,5,Nisīdituṃ {vaṭṭatī}ti bhagavā cintesīti yojanā.
  1276. 1011276,186,955,2,5,1,26,3,Paduminiyan ti padumassare.
  1277. 1011277,186,955,6,8,1,27,2,Vikasiṃsu guṇagaṇavibodhena.
  1278. 1011278,186,955,9,36,1,160,20,‘‘ Ayaṃ imassa… pe… na kathesī’’ ti iminā sabbepi te bhikkhū tāvadeva paṭipāṭiyā āgatattā aññamaññassa lajjamānā attanā paṭividdhavisesaṃ bhagavato nārocesunti dasseti.
  1279. 1011279,186,955,37,45,1,39,4,‘‘ Khīṇāsavānan’’ tiādinā tattha kāraṇamāha.
  1280. 1011280,186,956,2,7,1,44,4,{Osīdamatte}ti bhagavato santikaṃ upagatamatte.
  1281. 1011281,186,956,8,11,1,26,2,{Ariyamaṇḍale}ti ariyasamūhe.
  1282. 1011282,186,956,12,20,1,107,6,"{Pācīnayugandharaparikkhepato}ti yugandharapabbatassa pācīnaparikkhepato, na bāhirakehi uccamānaudayapabbatato. "
  1283. 1011283,186,956,21,28,1,107,7,Rāmaṇeyyakadassanatthan ti buddhuppādapaṭimaṇḍitattā visesato ramaṇīyassa lokassa ramaṇīyabhāvadassanatthaṃ.
  1284. 1011284,186,956,29,33,1,24,2,{Ullaṅghitvā}ti uṭṭhahitvā.
  1285. 1011285,186,956,34,48,1,152,13,Evarūpe khaṇe laye {muhutte}ti yathāvutte candamaṇḍalassa uṭṭhitakkhaṇe uṭṭhitavelāyaṃ uṭṭhitamuhutteti uparūpari kālassa vaḍḍhitabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ.
  1286. 1011286,186,957,2,17,1,92,10,Tathā tesaṃ bhikkhūnaṃ jātiādivasena bhagavato anurūpaparivāritaṃ dassento‘‘ tatthā’’ ti ādimāha.
  1287. 1011287,186,958,2,7,1,61,4,{Samāpannadevatā}ti āsannaṭṭhāne jhānasamāpatti samāpannadevatā.
  1288. 1011288,186,958,8,11,1,20,2,{Caliṃsū}ti uṭṭhahiṃsu.
  1289. 1011289,186,958,12,15,1,29,3,Kosamattaṃ ṭhānaṃ saddantaraṃ.
  1290. 1011290,186,958,16,39,1,146,16,"Jambudīpe kira ādito tesaṭṭhimattāni nagarasahassāni uppannāni, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, taṃ sandhāyāha‘‘ tikkhattuṃ tesaṭṭhiyā nagarasahassesū’’ ti. "
  1291. 1011291,186,958,40,50,1,77,9,"Te pana sampiṇḍetvā satasahassato paraṃ asītisahassāni, navasahassāni ca honti. "
  1292. 1011292,186,958,51,57,1,92,5,Navanavutiyā {doṇamukhasatasahassesū}ti navasatasahassādhikesu navutisatasahassesu doṇamukhesu.
  1293. 1011293,186,958,58,65,1,72,7,Doṇamukhan ti ca mahānagarassa āyuppattiṭṭhānabhūtaṃ pādanagaraṃ vuccati.
  1294. 1011294,186,958,66,70,1,83,3,Channavutiyā {paṭṭanakoṭisatasahassesū}ti chakoṭiadhikanavutikoṭisatasahassapaṭṭanesu.
  1295. 1011295,186,958,71,74,1,44,3,Tambapaṇṇidīpādīsu chapaṇṇāsāya ratanākaresu.
  1296. 1011296,186,958,75,83,1,124,8,Evaṃ pana nagaradoṇimukhapaṭṭanaratanākarādivibhāgena kathanaṃ taṃtaṃadhivatthāya vasantīnaṃ devatānaṃ bahubhāvadassanatthaṃ.
  1297. 1011297,186,958,84,125,1,194,25,"Yadi dasasahassacakkavāḷesu devatā sannipatitā, atha kasmā pāḷiyaṃ‘‘ dasahi ca lokadhātūhī’’ ti vuttanti āha‘‘ dasasahassa… pe… adhippetā’’ ti, tena sahassilokadhātu idha‘‘ ekā lokadhātū’’ ti vuttāti veditabbaṃ. "
  1298. 1011298,186,959,2,7,1,34,4,{Lohapāsāde}ti ādito kate lohapāsāde.
  1299. 1011299,186,959,8,12,1,32,3,{Brahmaloke}ti heṭṭhime brahmaloke.
  1300. 1011300,186,959,13,35,1,110,17,"Yadi tā devatā evaṃ nirantarā, pacchā āgatānaṃ okāso eva na bhaveyyāti codanaṃ sandhāyāha‘‘ yathā kho panā’’ tiādi. "
  1301. 1011301,186,959,36,54,1,122,12,"Suddhāvāsakāyaṃ upapannā suddhāvāsakāyikā, tāsaṃ pana yasmā suddhāvāsabhūmi nivāsaṭṭhānaṃ, tasmā vuttaṃ‘‘ suddhāvāsavāsīnan’’ ti. "
  1302. 1011302,186,959,55,72,1,126,12,"{Āvāsā}ti āvāsanaṭṭhānabhūtā , devatā pana orambhāgiyānaṃ, itaresañca saṃyojanānaṃ samucchindanena suddho āvāso etesanti suddhāvāsā. "
  1303. 1011303,186,960,2,11,1,65,5,332. Puratthimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ otari aññattha okāsaṃ alabhamāno.
  1304. 1011304,186,960,12,14,1,11,2,Evaṃ sesāpi.
  1305. 1011305,186,960,15,18,1,36,3,Buddhānaṃ abhimukhamaggo buddhavīthi.
  1306. 1011306,186,960,19,25,1,43,6,Yāva cakkavāḷā ottharituṃ ovarituṃ na sakkā.
  1307. 1011307,186,960,26,34,1,95,7,{Pahaṭabuddhavīthiyāvā}ti buddhānaṃ santikaṃ upasaṅkamantehi tehi devabrahmehi vaḷañjitavīthiyāva.
  1308. 1011308,186,960,35,52,1,77,10,"Samiti saṅgati sannipāto samayo, mahanto samayo {mahāsamayo}ti āha‘‘ mahāsamūho’’ ti . "
  1309. 1011309,186,960,53,64,1,43,7,Pavaddhaṃ vanaṃ pavanan ti āha‘‘ vanasaṇḍo’’ ti.
  1310. 1011310,186,960,65,68,1,22,2,{Devaghaṭā}ti devasamūhā.
  1311. 1011311,186,961,2,24,1,144,16,"{Samādahaṃsū}ti samādahitaṃ lokuttarasamādhinā suṭṭhu appitaṃ akaṃsu, yathāsamāhitaṃ pana samādhinā yojitaṃ nāma hotīti vuttaṃ‘‘ samādhinā yojesun’’ ti. "
  1312. 1011312,186,961,25,33,1,62,6,Sabbesaṃ gomuttavaṅkādīnaṃ dūrasamūhanitattā sabbe… pe… akariṃsu.
  1313. 1011313,186,961,34,40,1,35,5,"Nayati asse etehīti nettāni, yottāni. "
  1314. 1011314,186,961,41,68,1,164,19,Avīthipaṭipannānaṃ assānaṃ vīthipaṭipādanaṃ rasmiggahaṇena pahotīti‘‘ sabbayottāni gahetvā acodento’’ ti vatvā taṃ pana acodanaṃ avāraṇaṃ evāti āha‘‘ acodento avārento’’ ti.
  1315. 1011315,186,962,2,43,1,274,31,"Yathā khīlaṃ bhittiyaṃ vā bhūmiyaṃ vā ākoṭitaṃ dunnīharaṇaṃ, yathā ca palighaṃ nagarappavesanivāraṇaṃ, yathā ca indakhīlaṃ gambhīranemi sunikhātaṃ dunnīharaṇaṃ, evaṃ rāgādayo sattasantānato dunnīharaṇā, nibbānanagarappavesanivāraṇā cāti te‘‘ khīlaṃ, palighaṃ, indakhīlan’’ ti ca vuttā. "
  1316. 1011316,186,962,44,51,1,87,7,Taṇhāejāya abhāvena anejā paramasantuṭṭhabhāvena cātuddisattā appaṭihatacārikaṃ caranti.
  1317. 1011317,186,963,2,12,1,66,7,"{Gatāse}ti gatā eva, na pana gamissanti pariniṭṭhitasaraṇagamanattāti . "
  1318. 1011318,186,963,13,23,1,73,6,Lokuttarasaraṇagamanaṃ adhippetanti āha‘‘ nibbematikasaraṇagamanena gatā’’ ti.
  1319. 1011319,186,963,24,33,1,67,8,"Te hi niyamena apāyabhūmiṃ na gamissanti, devakāyañca paripūressanti. "
  1320. 1011320,186,963,34,59,1,176,21,"Ye pana lokiyena saraṇagamanena buddhaṃ saraṇaṃ gatāse, na te gamissanti apāyabhūmiṃ, sati ca paccayantarasamavāye pahāya mānusaṃ dehaṃ, devakāyaṃ {paripūressantī}ti ayamettha attho. "
  1321. 1011321,186,964,2,2,1,22,1,Devatāsannipātavaṇṇanā
  1322. 1011322,186,965,2,10,1,28,3,333. Etesan ti devatāsannipātānaṃ.
  1323. 1011323,186,965,11,15,1,20,3,{Idānī}ti imasmiṃ kāle.
  1324. 1011324,186,965,16,21,1,37,5,Buddhānan ti aññesaṃ buddhānaṃ abhāvā.
  1325. 1011325,186,965,22,24,1,26,2,Cittakallatā cittamaddavaṃ.
  1326. 1011326,186,966,2,11,1,77,9,Kiṃ pana bhagavatāva mahante devatāsamāgame tesaṃ nāmagottaṃ kathetuṃ sakkāti?
  1327. 1011327,186,966,12,24,1,54,8,Āma sakkāti dassetuṃ‘‘ buddhā nāma mahantā’’ tiādi vuttaṃ.
  1328. 1011328,186,966,25,61,1,252,28,"Tattha diṭṭhan ti rūpāyatanamāha, sutan ti saddāyatanaṃ, mutan ti sampattaggāhiindriyavisayaṃ gandharasaphoṭṭhabbāyatanaṃ, viññātan ti vuttāvasesaṃ sabbaṃ ñeyyaṃ, pattan ti pariyesitvā, apariyesitvā vā sampattaṃ, pariyesitan ti pattaṃ, appattaṃ vā pariyiṭṭhaṃ. "
  1329. 1011329,186,966,62,68,1,45,5,Anuvicaritaṃ {manasā}ti kevalaṃ manasā ālocitaṃ.
  1330. 1011330,186,966,69,98,1,154,17,Katthaci nīlādivasena {vibhattarūpārammaṇe}ti abhidhamme( dha. sa.615)‘‘ nīlaṃ pītakan’’ tiādinā vibhatte yattha katthaci rūpārammaṇe kiñci rūpārammaṇaṃ vā na atthīti yojanā.
  1331. 1011331,186,966,99,104,1,39,4,{Bherisaddādivasenā}ti etthāpi eseva nayo.
  1332. 1011332,186,966,105,109,1,20,4,Yan ti yaṃ ārammaṇaṃ.
  1333. 1011333,186,966,110,113,1,19,3,Etesan ti buddhānaṃ.
  1334. 1011334,186,967,2,13,1,64,7,Idāni yathāvuttamatthaṃ pāḷiyā samatthetuṃ‘‘ yathāhā’’ tiādi vuttaṃ.
  1335. 1011335,186,967,14,46,1,169,22,"Tadā jānanakiriyāya apariyositabhāvadassanatthaṃ‘‘ jānāmī’’ ti vatvā yasmā yaṃ kiñci neyyaṃ nāma, sabbaṃ taṃ bhagavatā aññātaṃ nāma natthi, tasmā vuttaṃ‘‘ tamahaṃ abbhaññāsin’’ ti. "
  1336. 1011336,186,968,2,5,1,27,3,Na olokenti payojanābhāvato.
  1337. 1011337,186,968,6,17,1,59,7,Viparītā‘‘ na kammāvaraṇena samannāgatā’’ tiādinā nayena vuttā.
  1338. 1011338,186,968,18,120,1,448,48,"‘‘ Yassa maṅgalā samūhatā’’ ti( su. ni.362) ārabhitvā‘‘ rāgaṃ vinayetha mānusesu dibbesu kāmesu cā’’ tiādinā( su. ni.363) ca rāganiggahakathābāhullato sammāparibbājanīyasuttaṃ rāgacaritānaṃ sappāyaṃ,‘‘ piyamappiyabhūtā kalaha vivādā paridevasokā sahamaccharā cā’’ tiādinā( su. ni.869; mahāni.98) kalahādayo yato dosato samuṭṭhahanti, so ca doso yato piyabhāvato, so ca piyabhāvo yato chandato samuṭṭhahanti, iti phalato, kāraṇaparamparato ca dose ādīnavavibhāvanabāhullato kalahavivādasuttaṃ( su. ni.869; mahāni.98) dosacaritānaṃ sappāyaṃ–"
  1339. 1011339,186,969,2,9,1,27,6,"‘ ‘ Appañhi etaṃ na alaṃ samāya, "
  1340. 1011340,186,970,2,6,1,28,4,Duve vivādassa phalāni brūmi;
  1341. 1011341,186,971,2,7,1,27,4,"Etampi disvā na vivādayetha, "
  1342. 1011342,186,972,2,19,1,31,3,Khemābhipassaṃ avivādabhūmin’’ ti.( su. ni.902; mahāni.131)–
  1343. 1011343,186,973,2,11,1,92,8,"Ādinā nayena sammohavidhamanato, paññāparibrūhanato ca mahābyūhasuttaṃ mohacaritānaṃ sappāyaṃ–"
  1344. 1011344,186,974,2,9,1,29,5,"‘ ‘ Parassa ce dhammaṃ anānujānaṃ, "
  1345. 1011345,186,975,2,7,1,26,4,"Bālo , mago hoti nihīnapañño; "
  1346. 1011346,186,976,2,5,1,26,3,"Sabbeva bālā sunihīnapaññā, "
  1347. 1011347,186,977,2,19,1,30,3,Sabbevime diṭṭhiparibbasānā’’ ti.( su. ni.886; mahāni.115)–
  1348. 1011348,186,978,2,12,1,158,10,Ādinā nayena sandiṭṭhiparāmāsitāpanayanamukhena savisayesu diṭṭhiggahaṇesu visaṭavitakkavicchindanavasena pavattattā cūḷabyūhasuttaṃ vitakkacaritānaṃ sappāyaṃ–
  1349. 1011349,186,979,2,11,1,21,3,"‘ ‘ Mūlaṃ papañcasaṅkhāya( iti bhagavā), "
  1350. 1011350,186,980,2,6,1,29,4,Mantā asmīti sabbaṃ uparundhe;
  1351. 1011351,186,981,2,6,1,23,4,"Yā kāci taṇhā ajjhattaṃ, "
  1352. 1011352,186,982,2,22,1,32,6,Tāsaṃ vinayā sadā sato sikkhe’’ ti.( su. ni.922; mahāni.151)–
  1353. 1011353,186,983,2,11,1,99,9,Papañcasaṅkhāya mūlaṃ avijjādikilesajātaṃ asmīti pavattamānañcāti sabbaṃ mantā paññāya uparundheyya.
  1354. 1011354,186,983,12,31,1,155,18,"Yā kāci ajjhattaṃ rūpataṇhādibhedā taṇhā uppajjeyya, tāsaṃ vinayā vūpasamāya sadā sato upaṭṭhitassati hutvā sikkheyyāti evamādi upadesassa saddhova bhājanaṃ. "
  1355. 1011355,186,983,32,39,1,64,7,Tassa hi so atthāvahoti tuvaṭṭakasuttaṃ saddhācaritānaṃ sappāyaṃ–
  1356. 1011356,186,984,2,11,1,20,4,"‘ ‘ Vītataṇho purā bhedā( iti bhagavā), "
  1357. 1011357,186,985,2,3,1,19,1,Pubbamantamanissito ;
  1358. 1011358,186,986,2,5,1,22,2,"Vemajjhe nupasaṅkheyyo, "
  1359. 1011359,186,987,2,20,1,27,4,Tassa natthi purakkhatan’’ ti.( su. ni.855; mahāni.84)–
  1360. 1011360,186,988,2,65,1,383,39,"Yo sarīrabhedato pubbeva pahīnataṇho, tato eva atītaddhasaññitaṃ purimakoṭṭhāsaṃ taṇhānissayena anissito, vemajjhe paccuppannepi addhani‘‘ ratto’’ tiādinā upasaṅkhātabbo, tassa arahato taṇhādiṭṭhipurakkhārānaṃ abhāvā anāgate addhani kiñci purakkhataṃ natthīti ādinā evaṃ gambhīrakathābāhullato pūrābhedasuttaṃ( su. ni.855; mahāni.84) buddhicaritānaṃ sappāyanti katvā vuttaṃ‘‘ atha nesaṃ sappāyaṃ… pe… vavatthapetvā’’ ti. "
  1361. 1011361,186,988,66,81,1,111,13,{Manasākāsī}ti evaṃ cariyāya vasena manasi katvā puna taṃ sadisaṃ attano desanānikkhepayogyatāvasena manasi akāsi.
  1362. 1011362,186,988,82,97,1,114,13,Attajjhāsayena nu kho {jāneyyā}ti parajjhāsayādiṃ anapekkhitvā mayhaṃyeva ajjhāsayena āraddha desanaṃ jāneyya nu kho.
  1363. 1011363,186,988,98,104,1,59,5,{Parajjhāsayenā}ti sannipatitāya parisāya kassaci ajjhāsayena.
  1364. 1011364,186,988,105,109,1,46,3,{Aṭṭhuppattikenā}ti idha samuṭṭhitaaṭṭhuppattiyā.
  1365. 1011365,186,988,110,115,1,48,4,{Pucchāvasenā}ti kassaci pucchantassa pucchāvasena.
  1366. 1011366,186,988,116,118,1,24,2,Āraddhadesanaṃ jāneyyāti.
  1367. 1011367,186,988,119,139,1,125,15,"‘‘ Sace paccekabuddho bhaveyyā’’ ti idaṃ imesaṃ suttānaṃ desanāya pucchā paccekabuddhānaṃ bhāriyā, avisayā cāti dassanatthaṃ vuttaṃ. "
  1368. 1011368,186,988,140,149,1,28,5,Tenāha‘‘ sopi na sakkuṇeyyā’’ ti.
  1369. 1011369,186,989,2,75,1,467,56,"Ettha ca yasmā na anumatipucchā, kathetukamyatāpucchā vā yuttā, atha kho diṭṭhasaṃsandanapucchāsadisī vā vimaticchedanapucchāsadisī vā pucchā yuttā, tāva puggalajjhāsayavasena pavattitā nāma honti, na yathādhammavasena, tattha yadi bhagavā tathā sayameva pucchitvā sayameva vissajjeyya, suṇantīnaṃ devatānaṃ sammoho bhaveyya‘‘ kiṃ nāmetaṃ bhagavā paṭhamaṃ evamāha, punapi evamāhā’’ ti, andhakāraṃ paviṭṭhā viya honti, tasmā vuttaṃ‘‘ evaṃ petā devatā na sakkhissanti paṭivijjhitun’’ ti. "
  1370. 1011370,186,989,76,82,1,72,6,Yathādhammadesanāyaṃ pana kathetukamyatāvasena pucchanena sammoho hotīti.
  1371. 1011371,186,989,83,90,1,77,7,Sūriyo uggatoti āha devasaṅgho āsannatarabhāvena obhāsassa vipulauḷārabhāvato.
  1372. 1011372,186,989,91,147,1,94,12,Ekissā {lokadhātuyā}ti sutte( dī. ni.3.161; ma. ni.3.129; a. ni.1.277; vibha.809; netti.57; mi. pa.5.1.1) āgatanayena sabbattheva pana apubbaṃ acarimaṃ dve buddhā na honteva.
  1373. 1011373,186,989,148,149,1,8,1,Tenevāha–
  1374. 1011374,186,989,150,160,1,21,4,‘‘ anantāsu… pe… addasā’’ ti.
  1375. 1011375,186,990,2,10,1,71,7,Gāthāyaṃ {pucchāmī}ti nimmitabuddho bhagavantaṃ pucchituṃ okāsaṃ kārāpesi.
  1376. 1011376,186,990,11,15,1,20,3,Munin ti buddhamuniṃ .
  1377. 1011377,186,990,16,19,1,26,3,Pahūtapaññan ti mahāpaññaṃ.
  1378. 1011378,186,990,20,23,1,25,3,Tiṇṇan ti caturoghatiṇṇaṃ.
  1379. 1011379,186,990,24,34,1,72,9,"Pāraṅgatan ti nibbānappattaṃ, sabbassa vā ñeyyassa pāraṃ pariyantaṃ gataṃ. "
  1380. 1011380,186,990,35,37,1,37,2,Parinibbutaṃ saupādisesanibbānavasena.
  1381. 1011381,186,990,38,43,1,57,5,Ṭhitattan ti avaṭṭhitacittaṃ lokadhammehi akampaneyyatāya.
  1382. 1011382,186,990,44,53,1,71,8,Nikkhamma gharā panujja {kāme}ti vatthukāme panūditvā gharāvāsā nikkhamma.
  1383. 1011383,186,990,54,74,1,143,18,"Kathaṃ bhikkhu sammā so loke {paribbajeyyā}ti so bhikkhu kathaṃ sammā paribbajeyya gaccheyya vihareyya, anupalitto hutvā lokaṃ atikkameyyāti attho. "
  1384. 1011384,186,991,2,20,1,85,10,"334. Silokaṃ {anukassāmī}ti ettha siloko nāma pādasamudayo, isīhi vuccamānā gāthātipi vuccati. "
  1385. 1011385,186,991,21,42,1,126,14,"Pādova niyatavaṇṇānupubbikānaṃ padānaṃ samūho, taṃ silokaṃ anukassāmi pavattayissāmīti atthoti āha‘‘ akkhara… pe… pavattayissāmī’’ ti. "
  1386. 1011386,186,991,43,47,1,27,3,{Yatthā}ti adhikaraṇe bhummaṃ.
  1387. 1011387,186,991,48,59,1,51,7,Āmeḍitalopenāyaṃ niddesoti āha‘‘ yesu yesu ṭhānesū’’ ti.
  1388. 1011388,186,991,60,63,1,30,2,{Bhummā}ti bhūmipaṭibaddhanivāsā.
  1389. 1011389,186,991,64,79,1,104,14,"Taṃ taṃ nissitā taṃ taṃ ṭhānaṃ nissitavanto nissāya vasamānā, tehi saddhiṃ silokaṃ anukassāmīti adhippāyo."
  1390. 1011390,186,991,80,102,1,100,13,"‘‘ Ye sitā girigabbharan’’ ti iminā tesaṃ vivekavāsaṃ dasseti,‘‘ pahitattā samāhitā’’ ti iminā bhāvanābhiyogaṃ. "
  1391. 1011391,186,992,2,4,1,28,2,Bahujanā pañcasatasaṅkhyattā.
  1392. 1011392,186,992,5,13,1,70,7,"Paṭipakkhābhibhavanato, tejussadatāya ca sīhā viya pavivittatāya nilīnā. "
  1393. 1011393,186,992,14,17,1,20,3,Ekattan ti ekībhāvaṃ.
  1394. 1011394,186,992,18,30,1,105,10,"Odātacittā hutvā {suddhā}ti arahattamaggādhigamena pariyodātacittā hutvā suddhā, na kevalaṃ sarīrasuddhiyāva. "
  1395. 1011395,186,992,31,36,1,49,4,{Vippasannā}ti ariyamaggappasādena visesato pasannā.
  1396. 1011396,186,992,37,42,1,53,5,Cittassa āvilabhāvakarānaṃ kilesānaṃ abhāvena anāvilā.
  1397. 1011397,186,993,2,15,1,88,10,Bhikkhū {jānitvā}ti bhinnakilese bhikkhū‘‘ ime dibbacakkhunā ete devakāye passantīti jānitvā.
  1398. 1011398,186,993,16,22,1,63,5,Savanante {jātattā}ti dhammassavanapariyosāne ariyajātiyā jātattā.
  1399. 1011399,186,993,23,35,1,53,8,Idaṃ sabban ti idaṃ‘‘ bhiyyo pañcasate’’ tiādikaṃ sabbaṃ.
  1400. 1011400,186,994,2,10,1,82,7,Tadatthāya vīriyaṃ {kariṃsū}ti dibbacakkhuñāṇābhinīhāravasena vīriyaṃ ussāhaṃ akaṃsu.
  1401. 1011401,186,994,11,20,1,25,5,Tenāha‘‘ na taṃ tehī’’ tiādi.
  1402. 1011402,186,994,21,30,1,63,8,"Sattarin ti ta-kārassa ra-kārādesaṃ katvā vuttaṃ, sattatinti attho."
  1403. 1011403,186,994,31,42,1,53,6,"‘‘ Sahassan’’ ti pana anuvattati, sattatiyogena bahuvacanaṃ. "
  1404. 1011404,186,994,43,48,1,19,3,Tenāha‘‘ eke sahassaṃ.
  1405. 1011405,186,994,49,54,1,23,3,Eke sattatisahassānī’’ ti.
  1406. 1011406,186,995,2,19,1,75,12,"Anantan ti antarahitaṃ, taṃ pana ativiya mahantaṃ nāma hotīti āha‘‘ vipulan’’ ti. "
  1407. 1011407,186,996,2,20,1,87,10,"{Avekkhitvā}ti ñāṇacakkhunā visuṃ visuṃ avekkhitvā‘‘ vavatthitvānā’’ tipi paṭhanti, so evattho. "
  1408. 1011408,186,996,21,32,1,58,7,Taṃ avekkhanaṃ nicchayakaraṇaṃ hotīti āha‘‘ vavatthapetvā’’ ti.
  1409. 1011409,186,996,33,48,1,111,10,"Pubbe vuttagāthāsu tatiyagāthāya pacchimaddhaṃ, catutthagāthāya purimaddhañca sandhāyāha‘‘ pubbe vuttagāthamevā’’ ti. "
  1410. 1011410,186,997,2,14,1,51,7,Vijānanampi dassanaṃ evāti āha‘‘ passatha olokethā’’ ti.
  1411. 1011411,186,997,15,24,1,63,5,Vācāyatapavattitabhāvato‘‘ anupaṭipāṭiyāva kittayissāmī’’ ti vadati.
  1412. 1011412,186,998,2,11,1,40,5,335. Satta sahassāni saṅkhāyāti satta sahassā.
  1413. 1011413,186,998,12,16,1,29,3,{Yakkhāyevā}ti yakkhajātikā eva.
  1414. 1011414,186,998,17,20,1,29,2,{Ānubhāvasampannā}ti mahesakkhā.
  1415. 1011415,186,998,21,25,1,27,3,{Iddhimanto}ti vā mahānubhāvā.
  1416. 1011416,186,998,26,29,1,22,2,{Jutimanto}ti mahappabhā.
  1417. 1011417,186,998,30,33,1,27,2,{Vaṇṇavanto}ti atikkantavaṇṇā.
  1418. 1011418,186,998,34,40,1,51,5,{Yasassino}ti mahāparivārā ceva patthaṭakittisaddā ca.
  1419. 1011419,186,998,41,52,1,62,7,Samiti -saddo samīpatthoti adhippāyenāha‘‘ bhikkhūnaṃ santikan’’ ti.
  1420. 1011420,186,999,2,7,1,46,4,{Hemavatapabbate}ti himavato samīpe ṭhitapabbate.
  1421. 1011421,186,1000,2,17,1,119,12,"Ete {sabbepī}ti ete sattasahassā kāpilavatthavā, chasahassā hemavatā, tisahassā sātāgirāti yathāvuttā sabbepi soḷasasahassā. "
  1422. 1011422,186,1001,2,6,1,41,3,{Rājagahanagare}ti rājagahanagarassa samīpe.
  1423. 1011423,186,1001,7,10,1,16,3,Tan ti kumbhīraṃ.
  1424. 1011424,186,1002,2,20,1,116,12,"336. Kāmaṃ pācīnadisaṃ pasāsati, tathāpi catūsupi disāsu saparivāradīpesu catūsupi mahādīpesu gandhabbānaṃ jeṭṭhako, kathaṃ? "
  1425. 1011425,186,1002,21,26,1,28,5,Sabbe te tassa vase vattanti.
  1426. 1011426,186,1002,27,32,1,41,4,Kumbhaṇḍānaṃ {adhipatī}tiādīsupi eseva nayo.
  1427. 1011427,186,1003,2,4,1,18,2,Tassāpi viruḷhassa.
  1428. 1011428,186,1003,5,18,1,89,9,"{Tādisāyevā}ti dhataraṭṭhassa puttasadisā eva puthutthato, nāmato, balato, iddhiādivisesato ca. "
  1429. 1011429,186,1004,2,13,1,115,9,{Sabbasaṅgāhikavasenā}ti dasasahassilokadhātuyā paccekaṃ cattāro cattāro mahārājānoti tesaṃ sabbesaṃ saṅgaṇhanavasena.
  1430. 1011430,186,1004,14,21,1,24,3,Tenāha‘‘ ayañcetthā’’ tiādi.
  1431. 1011431,186,1005,2,7,1,27,4,Caturo {disā}ti catūsu disāsu.
  1432. 1011432,186,1005,8,13,1,43,5,Caturo disā jalamānā samujjalantā obhāsentā.
  1433. 1011433,186,1005,14,32,1,90,13,Yadi evaṃ mahatiyā parisāya āgatānaṃ kathaṃ kāpilavatthave vane ṭhitāti āha‘‘ te panā’’ tiādi.
  1434. 1011434,186,1006,2,10,1,31,4,337. Tesaṃ mahārājānaṃ dāsāti yojanā.
  1435. 1011435,186,1006,11,16,1,27,4,"Māyāya yuttā, tasmā māyāvino. "
  1436. 1011436,186,1006,17,25,1,51,7,"Vañcanaṃ etesu atthi, vañcane vā niyuttāti vañcanikā. "
  1437. 1011437,186,1006,26,30,1,42,3,{Kerāṭiyasāṭheyyenā}ti nihīnasaṭhena kammena.
  1438. 1011438,186,1006,31,60,1,114,18,"Māyā etesaṃ atthīti māyā, te ca paresaṃ vañcanatthaṃ yena māyākaraṇena‘‘ māyā’’ ti vuttā, taṃ dassento‘‘ māyākārakā’’ ti āha. "
  1439. 1011439,186,1007,2,10,1,74,7,Ettakā {dāsā}ti ettakā kuṭeṇḍuādikā nighaṇḍupariyosānā aṭṭhamahārājānaṃ dāsā.
  1440. 1011440,186,1008,2,8,1,48,5,{Devarājāno}ti devā hutvā taṃtaṃdevakāyassa rājāno.
  1441. 1011441,186,1008,9,29,1,100,16,Citto ca seno ca cittaseno cāti tayo ete devaputtā pāḷiyaṃ ekasesanayena vuttāti āha‘‘ citto cā’’ tiādi.
  1442. 1011442,186,1009,2,10,1,71,7,"Bhikkhusaṅgho samito sannipatito etthāti bhikkhusaṅghasamiti, imaṃ vanaṃ. "
  1443. 1011443,186,1010,2,9,1,37,2,338. {Nāgasadahavāsikā}ti nāgasadahanivāsino.
  1444. 1011444,186,1010,10,30,1,118,14,"Tattheko kira nāgarājā, cirakālaṃ vasato tassa parisā mahatī paramparāgatā atthi, taṃ sandhāyāha‘‘ tacchakanāgaparisāyā’’ ti. "
  1445. 1011445,186,1011,2,6,1,37,3,{Yamunavāsino}ti yamunāyaṃ vasanakanāgā.
  1446. 1011446,186,1011,7,10,1,33,2,{Nāgavohārenā}ti hatthināgavohārena.
  1447. 1011447,186,1012,2,8,1,61,5,{Vuttappakāre}ti kambalassatare ṭhapetvā itare vuttappakāranāgā.
  1448. 1011448,186,1012,9,13,1,38,3,{Lobhābhibhūtā}ti āhāralobhena abhibhūtā.
  1449. 1011449,186,1012,14,21,1,57,5,"{Dibbānubhāvatā}ti dibbānubhāvato, dibbānubhāvahetu vā dibbā."
  1450. 1011450,186,1012,22,30,1,50,4,‘‘ Citrasupaṇṇā’’ ti nāmaṃ vicitrasundarapattavantatāya.
  1451. 1011451,186,1013,2,7,1,29,3,{Upavhayantā}ti upecca kathentā.
  1452. 1011452,186,1013,8,21,1,123,11,Kākolūkaahinakulādayo viya aññamaññaṃ jātisamudāgataverāpi samānā mittā viya… pe… haṭṭhatuṭṭhacittā aññamaññasminti adhippāyo.
  1453. 1011453,186,1013,22,36,1,88,10,Buddhaṃyeva te saraṇaṃ gatā‘‘ buddhānubhāveneva mayaṃ aññamaññasmiṃ mettiṃ paṭilabhimhā’’ ti.
  1454. 1011454,186,1014,2,9,1,24,2,339. {Bhātaro}ti methunabhātaro.
  1455. 1011455,186,1014,10,19,1,36,5,Tenāha‘‘ sujāya asurakaññāya kāraṇā’’ ti.
  1456. 1011456,186,1015,2,6,1,14,2,{Tesū}ti asuresu.
  1457. 1011457,186,1015,7,11,1,21,3,{Kālakañcā}ti evaṃ nāmā.
  1458. 1011458,186,1015,12,15,1,33,2,{Mahābhismā}ti bhiṃsanakamahāsarīrā.
  1459. 1011459,186,1015,16,26,1,90,9,{Abhabbā}ti sammattaniyāmaṃ okkamituṃ na bhabbā acchandikattā tādisassa chandasseva abhāvato.
  1460. 1011460,186,1016,2,19,1,97,12,Balino mahāasurassa abbhatītattā tassa putte eva kittento bhagavā‘‘ satañca baliputtānan’’ ti ādimāha.
  1461. 1011461,186,1016,20,26,1,45,6,So kira sukhumaṃ attabhāvaṃ māpetvā upagacchi.
  1462. 1011462,186,1017,2,11,1,31,4,340. Kammaṃ {katvā}ti parikammaṃ katvā.
  1463. 1011463,186,1017,12,16,1,35,3,{Nibbattā}ti upacārajjhānena nibbattā.
  1464. 1011464,186,1017,17,45,1,111,13,"Appanājhānena pana nibbattā brahmāno honti, te parato vakkhati‘‘ subrahmā’’ tiādinā( dī. ni.2.341), ayañca kāmāvacaradevatā vuccati. "
  1465. 1011465,186,1017,46,47,1,8,1,Tenevāha–
  1466. 1011466,186,1017,48,61,1,81,9,‘‘ mettākaruṇākāyikāti mettājhāne ca karuṇājhāne ca parikammaṃ katvā nibbattadevā’’ ti.
  1467. 1011467,186,1017,62,70,1,81,6,"Mettājhāne {karuṇājhāne}ti mettājhānanimittaṃ karuṇājhānanimittaṃ, tadatthanti attho. "
  1468. 1011468,186,1018,2,9,1,60,7,Te āpodevādayo yathāsakaṃ vaggavasena ṭhitattā dasadhā ṭhitā.
  1469. 1011469,186,1018,10,14,1,31,4,Yāva karuṇākāyikā dasa devakāyā.
  1470. 1011470,186,1018,15,18,1,36,2,{Nānattavaṇṇā}ti nānāsabhāvavaṇṇavanto.
  1471. 1011471,186,1019,2,11,1,50,7,"{Veṇḍudevatā}ti veṇḍu nāma devatā, evaṃ sahali devatā. "
  1472. 1011472,186,1019,12,27,1,77,9,"Asamadevatā, yamakadevatāti‘‘ dve ayaniyo’’ ti vadanti, tappamukhā dve devanikāyāti. "
  1473. 1011473,186,1019,28,41,1,104,13,Candassūpanisā devā candassa upanissayato vattamānā tassa purato ca pacchato ca passato ca dhāvanakadevā.
  1474. 1011474,186,1019,42,50,1,29,4,Tenāha‘‘ candanissitakā devā’’ ti.
  1475. 1011475,186,1019,51,58,1,53,5,"Sūriyassūpanisā, {nakkhattanissitā}ti etthāpi eseva nayo. "
  1476. 1011476,186,1019,59,63,1,44,4,Kevalaṃ vātavāyanahetavo devatā vātavalāhakā.
  1477. 1011477,186,1019,64,68,1,54,4,Tathā kevalaṃ abbhapaṭalasañcaraṇahetavo abbhavalāhakā.
  1478. 1011478,186,1019,69,72,1,31,2,Uṇhappavattihetavo uṇhavalāhakā.
  1479. 1011479,186,1019,73,76,1,35,3,Vassavalāhakā pana pajjunnasadisāti.
  1480. 1011480,186,1019,77,81,1,16,4,Te idha na vuttā.
  1481. 1011481,186,1019,82,92,1,63,8,"Vasudevatā nāma eko devanikāyo, tesaṃ pubbaṅgamattā vāsavo, sakko. "
  1482. 1011482,186,1020,2,9,1,59,6,{Dasete}ti ete veṇḍudevatādayo vāsavapariyosānā dasa devakāyā.
  1483. 1011483,186,1021,2,21,1,58,10,{Imānī}ti ‘‘ jalamaggī’’ ti ca‘‘ sikhārivā’’ ti ca imāni tesaṃ nāmāni.
  1484. 1011484,186,1021,22,51,1,98,17,Keci pana ma-kāro padasandhikaro‘‘ jalā’’ ti ca‘‘ aggī’’ ti ca‘‘ sikhārivā’’ ti ca imāni tesaṃ nāmānīti vadanti.
  1485. 1011485,186,1021,52,79,1,150,18,"{Ete}ti tesu eva‘‘ ariṭṭhakā, rojā’’ ti ca vuttadevesu ekacce, umāpupphanibhāsino vaṇṇato umāpupphasadisāti evamattho gahetabbo, aññathā ekādasa devakāyā siyuṃ. "
  1486. 1011486,186,1022,2,11,1,68,7,{Dasete}ti ete dasa sahabhūdevādayo vāsavanesipariyosānā dasa devakāyā.
  1487. 1011487,186,1022,12,16,1,40,4,Teneva nikāyabhedavasena dasadhāva āgatā.
  1488. 1011488,186,1023,2,12,1,53,7,‘ ‘ Samānā’’ tiādi tesaṃ devānaṃ nikāyasamudāyagataṃ nāmaṃ.
  1489. 1011489,186,1023,13,15,1,14,2,Evaṃ sesānampi.
  1490. 1011490,186,1024,2,9,1,58,6,{Dasete}ti ete samānādikā mahāpāragapariyosānā dasa devakāyā.
  1491. 1011491,186,1024,10,14,1,34,4,Teneva nikāyabhedena dasadhā āgatā.
  1492. 1011492,186,1025,2,5,1,23,3,Sukkādayo tayo devakāyā.
  1493. 1011493,186,1025,6,11,1,40,4,{Pāmokkhadevā}ti pamukhā padhānabhūtā devā.
  1494. 1011494,186,1026,2,5,1,13,2,{Disā}ti disāsu.
  1495. 1011495,186,1026,6,9,1,12,2,{Devo}ti megho.
  1496. 1011496,186,1026,10,22,1,90,10,"{Dasete}ti ete sukkādayo pajjunnapariyosānā dasa devakāyā, te devanikāyabhedena dasadhā āgatā. "
  1497. 1011497,186,1027,2,14,1,97,10,"{Dasete}ti ete khemiyādayo paranimmitapariyosānā dasa devakāyā, te devanikāyabhedena dasadhāva āgatā. "
  1498. 1011498,186,1027,15,29,1,76,9,"Tattha‘‘ khemiyā, kaṭṭhakādayo ca pañcāpi sadevakāyā tāvatiṃsakāyikā’’ ti vadanti. "
  1499. 1011499,186,1027,30,40,1,56,4,{Nāmanvayenā}ti nāmānugamena‘‘ āpodevatā’’ tiādināmasabhāgena.
  1500. 1011500,186,1027,41,49,1,38,4,Tenevāha‘‘ nāmabhāgena nāmakoṭṭhāsenā’’ ti.
  1501. 1011501,186,1027,50,56,1,52,5,Sabbā {devatā}ti dasasahassilokadhātūsu sabbāpi devatā.
  1502. 1011502,186,1027,57,61,1,44,4,Niddisati taṃtaṃnāmasabhāgena ekajjhaṃ katvā.
  1503. 1011503,186,1028,2,14,1,50,8,Pavutthāti pavāsaṃ gatā viya apetāti āha‘‘ vigatā’’ ti.
  1504. 1011504,186,1028,15,26,1,74,10,"Pavutthā vā pakārato vutthā vusitā, tena jāti vusitabbā assāti pavuṭṭhajāti. "
  1505. 1011505,186,1028,27,34,1,74,6,"Kāḷakabhāvā saṃkilesadhammā, sabbaso tadabhāvato kāḷakabhāvātītaṃ dasabalaṃ. "
  1506. 1011506,186,1028,35,47,1,97,11,"Lañcanābhāvena vā asitātigo kāḷakabhāvātītāya siriyā cando, tādisaṃ candaṃ viya siriyā virocamānaṃ. "
  1507. 1011507,186,1029,2,21,1,51,5,341. Eko {brahmā}ti sagāthakavagge( saṃ. ni.1.98) āgato subrahmadevaputto.
  1508. 1011508,186,1029,22,31,1,80,7,"Brahmaloke nibbattitvā heṭṭhimesu patiṭṭhitā ariyabrahmāno, na suddhāvāsabrahmāno. "
  1509. 1011509,186,1029,32,41,1,91,8,"Tissamahābrahmā puthujjano, yo aparabhāge manussesu nibbattitvā moggaliputtatissatthero jāto. "
  1510. 1011510,186,1030,2,27,1,167,18,"Sahassaṃ brahmalokānan ti brahmaloko etesanti brahmalokā, brahmāno, tesaṃ brahmalokānaṃ sahassaṃ sattalokapariyāyo cāyaṃ lokasaddoti āha‘‘ mahābrahmānaṃ sahassaṃ āgatan’’ ti. "
  1511. 1011511,186,1030,28,38,1,58,6,Anantaragāthāyaṃ‘‘ āgatā’’ ti vuttapadameva atthavasena vadati.
  1512. 1011512,186,1030,39,43,1,29,3,{Yatthā}ti yasmiṃ brahmasahasse.
  1513. 1011513,186,1030,44,49,1,30,4,Aññe {brahme}ti tadaññe brahmāno.
  1514. 1011514,186,1030,50,57,1,45,6,"Abhibhavitvā tiṭṭhati vaṇṇena, yasasā āyunā ca. "
  1515. 1011515,186,1031,2,8,1,56,5,{Issarā}ti teneva vasapavattanena sesabrahmānaṃ adhipatino.
  1516. 1011516,186,1032,2,19,1,123,12,"342. Kāḷakadhammasamannāgato kāḷakassa pāpimassa mārassa bālabhāvaṃ passatha, yo attano avisaye niratthakaṃ parakkamituṃ vāyamati. "
  1517. 1011517,186,1033,2,21,1,125,14,Vītarāgabhāvāvahassa dhammassavanassa antarāyakaraṇena avītarāgā rāgena baddhā eva nāma hontīti vuttaṃ‘‘ rāgena baddhaṃ hotū’’ ti.
  1518. 1011518,186,1034,2,10,1,65,7,Bhayānakaṃ sarañca {katvā}ti bheravaṃ mahantaṃ saddaṃ samuṭṭhapetvā.
  1519. 1011519,186,1035,2,14,1,50,8,Idāni taṃ saddaṃ upamāya dassento‘‘ yathā’’ ti ādimāha.
  1520. 1011520,186,1035,15,34,1,121,17,"{Kañcī}ti tasmiṃ samāgame kañci devataṃ, mānusakaṃ vā attano vase vattetuṃ asakkonto asayaṃvase sayañca na attano vase ṭhito. "
  1521. 1011521,186,1035,35,42,1,24,3,Tenāha‘‘ asayaṃvasī’’ tiādi.
  1522. 1011522,186,1036,2,13,1,29,3,343.‘‘ Vītarāgehī’’ ti desanāsīsametaṃ.
  1523. 1011523,186,1036,14,20,1,57,6,Sabbāyapi hi tattha samāgataparisāya mārasenā apakkantāva.
  1524. 1011524,186,1036,21,31,1,72,9,"Nesaṃ lomampi iñjayuṃ tesaṃ lomamattampi na cālesuṃ, kuto antarāyakaraṇaṃ. "
  1525. 1011525,186,1036,32,51,1,175,17,"Iti yattakā tattha visesaṃ adhigacchiṃsu, tesaṃ sabbesampi antarāyākaraṇavasena attho vibhāvetabbo, vītarāgaggahaṇena vā sarāgavītarāgavibhāvino ca tattha saṅgahitāti veditabbaṃ. "
  1526. 1011526,186,1036,52,57,1,48,5,Māro imaṃ gāthaṃ abhāsi acchariyabbhutacittajāto.
  1527. 1011527,186,1036,58,71,1,98,13,Kathañhi nāma tāva ghorataraṃ mahatiṃ vibhiṃsakaṃ mayi karontepi sabbe pime nibbikārā samāhitā eva.
  1528. 1011528,186,1036,72,73,1,5,1,Kasmā?
  1529. 1011529,186,1036,74,77,1,29,3,Vijitāvino ime uttamapurisāti.
  1530. 1011530,186,1036,78,85,1,19,3,Tenāha‘‘ sabbe’’ tiādi.
  1531. 1011531,186,1036,86,106,1,109,14,"Yādiso ariyānaṃ dhammanissito pamodo, na kadāci tādiso anariyānaṃ hotīti‘‘ sāsane bhūtehi ariyehi’’ iccetaṃ vuttaṃ. "
  1532. 1011532,186,1036,107,137,1,107,13,Vi-saddena vinā kevalopi suta-saddo vikhyātatthavacano hoti‘‘ sutadhammassā’’ tiādīsu( mahāva.5; udā.11) viyāti āha‘‘ jane vissutā’’ ti.
  1533. 1011533,186,1037,2,7,1,18,3,{Dūre}ti dūre padese.
  1534. 1011534,186,1037,8,23,1,81,11,Daharassa antarāyaṃ pariharantī‘‘ na sakkā bhante sakalaṃ kāyaṃ dassetun’’ ti avocāti.
  1535. 1011535,186,1038,2,4,1,42,2,Mahāsamayasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  1536. 1011536,186,1039,2,5,1,22,1,8. Sakkapañhasuttavaṇṇanā
  1537. 1011537,186,1040,2,2,1,13,1,Nidānavaṇṇanā
  1538. 1011538,186,1041,2,31,1,113,13,"344. Ambasaṇḍānaṃ adūrabhavattā ekopi so brāhmaṇagāmo‘‘ ambasaṇḍā’’ tveva bahuvacanavasena vuccati, yathā‘‘ varaṇā nagaran’’ ti. "
  1539. 1011539,186,1041,32,45,1,73,11,"Vedi eva vediko, vediko eva vediyo ka-kārassa ya-kāraṃ katvā, tasmiṃ vediyake. "
  1540. 1011540,186,1041,46,56,1,73,5,"Tenāha‘‘ maṇivedikāsadisenā’’ tiādi, indanīlādimaṇimayavedikāsadisenāti attho. "
  1541. 1011541,186,1041,57,78,1,116,13,"{Pubbepī}ti leṇakaraṇato pubbe, guhārūpena ṭhitā, dvāre indasālarukkhavatī ca, tasmā‘‘ indasālaguhā’’ ti vuttā purimavohārena. "
  1542. 1011542,186,1042,2,22,1,120,14,"Ussukkaṃ vuccati abhiruci, taṃ pana buddhadassanakāmatāvasena, tathā ussāhanavasena ca pavattiyā‘‘ dhammiko ussāho’’ ti vuttaṃ. "
  1543. 1011543,186,1042,23,30,1,26,4,Sakkena sadiso… pe… {natthī}ti.
  1544. 1011544,186,1042,31,50,1,52,7,"Yathāha‘‘ appamādena maghavā, devānaṃ seṭṭhataṃ gato’’ ti( dha. pa.30). "
  1545. 1011545,186,1042,51,59,1,78,7,{Parittakenā}ti aparāparaṃ bahuṃ puññakammaṃ akatvā appamattakeneva puññakammena.
  1546. 1011546,186,1043,2,17,1,137,13,"Sakkopi kāmaṃ mahāpuññakatabhīruttāno hoti, sātisayāya pana dibbasampattiyā viyogahetukena sokena diguṇitena maraṇabhayena saṃtajjito jāto. "
  1547. 1011547,186,1043,18,28,1,46,6,Tenāha‘‘ sakko pana maraṇabhayābhibhūto ahosī’’ ti.
  1548. 1011548,186,1044,2,14,1,77,8,Dibbacakkhunā devatānaṃ dassanaṃ nāma paṭivijjhanasadisanti āha‘‘ paṭivijjhī’’ ti.
  1549. 1011549,186,1044,15,20,1,41,4,Pāṭiyekko {vohāro}ti āveṇiko piyasamudāhāro.
  1550. 1011550,186,1044,21,23,1,29,2,Marisaniyasampattikāti mārisā.
  1551. 1011551,186,1044,24,52,1,208,22,"Tesañhi sampattiyo mahānubhāvatāya sahanti upaṭṭhahanti, aññe ayonisomanasikāratāya ceva appahukāya ca na sahantiyeva, sā pana nesaṃ marisaniyasampattikatā dukkhavirahitāyāti vuttaṃ‘‘ niddukkhātipi vuttaṃ hotī’’ ti. "
  1552. 1011552,186,1044,53,68,1,93,12,"Ekako {vā}ti devaparisāya vinā āgatattā vuttaṃ, mātaliādayo pana tādisā sahāyā tadāpi ahesuṃyeva. "
  1553. 1011553,186,1044,69,95,1,82,11,Tathā hi vakkhati‘‘ api cāyaṃ āyasmato cakkanemisaddena tamhā samādhimhā vuṭṭhito’’ ti( dī. ni. aṭṭha.2.352).
  1554. 1011554,186,1044,96,108,1,104,10,"Okāsaṃ nākāsi sakkassa ñāṇaparipākaṃ āgamento, aññesañca bahūnaṃ devānaṃ dhammābhisamayaṃ upaparikkhamāno. "
  1555. 1011555,186,1044,109,112,1,10,2,{So}ti sakko.
  1556. 1011556,186,1045,2,14,1,57,8,Evan ti vacanasampaṭicchane nipātoti āha‘‘ evaṃ hotū’’ tiādi.
  1557. 1011557,186,1045,15,23,1,48,7,{Bhaddaṃtavā}ti pana sakkaṃ uddissa nesaṃ āsi vādo.
  1558. 1011558,186,1046,2,25,1,65,7,345. Vallabho… pe… dhammaṃ {suṇātī}ti ayamattho govindasuttādīhi( dī. ni.2.294) dīpetabbo.
  1559. 1011559,186,1046,26,33,1,54,6,Iminā {katokāse}ti iminā pañcasikhena katokāse bhagavati.
  1560. 1011560,186,1047,2,21,1,111,14,"Anucariyan ti anucaraṇabhāvaṃ, taṃ panassa anucaraṇaṃ nāma saddhiṃ gamanamevāti āha‘‘ sahacaraṇaṃ ekato gamanan’’ ti. "
  1561. 1011561,186,1048,2,6,1,28,3,Sovaṇṇamayan ti suvaṇṇamayaṃ.
  1562. 1011562,186,1048,7,11,1,28,4,Pokkharan ti vīṇāya doṇimāha.
  1563. 1011563,186,1048,12,15,1,17,2,{Daṇḍo}ti vīṇadaṇḍo.
  1564. 1011564,186,1048,16,25,1,67,8,{Veṭhakā}ti tantīnaṃ bandhanāya ceva uppīḷanāya ca dhametabbā veṭhakā.
  1565. 1011565,186,1048,26,29,1,21,3,Pattakan ti pokkharaṃ.
  1566. 1011566,186,1048,30,45,1,122,13,"Samapaññāsamucchanā {mucchetvā}ti yathā samapaññāsamucchanā kamato tattha saṃmucchanaṃ kātuṃ sakkā, evaṃ taṃ sajjetvāti attho."
  1567. 1011567,186,1048,46,60,1,93,10,‘‘ Samapaññāsamucchanā saṃmucchetvā’’ ti ca idaṃ devaloke niyataṃ vīṇāvādanavidhiṃ sandhāya vuttaṃ.
  1568. 1011568,186,1048,61,65,1,35,4,Manussaloke pana ekavīsati mucchanā.
  1569. 1011569,186,1048,66,68,1,32,2,Tenevāha vīṇopamasuttavaṇṇanāyaṃ–
  1570. 1011570,186,1049,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Satta sarā tayo gāmā, mucchanā ekavīsati; "
  1571. 1011571,186,1050,2,30,1,40,5,"Tānā cekūnapaññāsa, iccete saramaṇḍalā’’ ti.( a. ni. aṭṭha.3.55; sārattha. ṭī.3.243); "
  1572. 1011572,186,1051,2,19,1,78,11,"Tattha chajjo, usabho, gandhāro, majjhimo, pañcamo, dhevato, nisādoti ete satta sarā. "
  1573. 1011573,186,1051,20,30,1,68,7,"Chajjagāmo, majjhimagāmo, sādhāraṇagāmoti tayo gāmā, sarasamūhāti attho. "
  1574. 1011574,186,1051,31,43,1,98,12,Manussaloke vādanavidhinā ekekasseva ca sarassa vasena tayo tayo mucchanā katvā ekavīsati mucchanā.
  1575. 1011575,186,1051,44,92,1,319,40,"Ekekasseva ca sarassa satta satta tānabhedā, yato sarassa mandataravavatthānaṃ hoti, te ekūnapaññāsa {tānavisesā}ti, tisso duve catasso, catasso tisso duve catassoti dvāvīsati suti bhedā icchitā, ayaṃ pana ekekassa sarassa vasena satta satta mucchanā, antarasarassa ca ekāti samapaññāsāya mucchanānaṃ yogyabhāvena vīṇaṃ vajjesi. "
  1576. 1011576,186,1051,93,104,1,48,6,Tena vuttaṃ‘‘ samapaññāsa mucchanā saṃmucchetvā’’ ti.
  1577. 1011577,186,1051,105,110,1,48,5,Sesadeve jānāpento sakkassa gamanakālanti yojanā.
  1578. 1011578,186,1052,2,15,1,59,7,"346. {Atirivā}ti ra-kāro padasandhikaro, atīva ativiyāti vuttaṃ hoti. "
  1579. 1011579,186,1052,16,24,1,55,5,Pakati … pe… agamāsi maraṇabhayasaṃtajjitattā taramānarūpo.
  1580. 1011580,186,1052,25,33,1,23,4,Tenevāha‘‘ nanu cā’’ tiādi.
  1581. 1011581,186,1053,2,28,1,131,16,"347. Buddhā nāma mahākāruṇikā, sadevakassa lokassa hitasukhatthāya eva uppannā, te kathaṃ atthikehi durupasaṅkamāti āha‘‘ ahaṃ sarāgo’’ tiādi. "
  1582. 1011582,186,1053,29,42,1,105,11,"Tadantaraṃ {paṭisallīnā}ti yena antarena yena khaṇena upasaṅkameyya, tadantaraṃ paṭisallīnā jhānaṃ samāpannā. "
  1583. 1011583,186,1053,43,62,1,77,11,Tadantara-saddo vā‘‘ etarahī’’ ti iminā samānatthoti āha‘‘ sampati paṭisallīnā vā’’ ti.
  1584. 1011584,186,1054,2,2,1,26,1,Pañcasikhagītagāthāvaṇṇanā
  1585. 1011585,186,1055,2,20,1,217,13,348. {Sāvesī}ti yathādhippetamucchanaṃ paṭṭhapetvā vīṇaṃ vādento taṃtaṃṭhānuppattiyā pākaṭībhūtamandatāvavatthaṃ dassento sumadhurakomalamadhupānamattamadhukāravirutāpahāsinilakkhaṇo pasannabhānī samaravaṃ tantissaraṃ sāvesi.
  1586. 1011586,186,1056,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Sakyaputtova jhānena, ekodi nipako sato; "
  1587. 1011587,186,1057,2,6,1,20,3,Amataṃ muni jigīsāno….
  1588. 1011588,186,1058,2,22,1,48,7,"Yathāpi muni nandeyya, patvā sambodhiṃ uttaman’’ ti.( dī. ni.2.348); "
  1589. 1011589,186,1059,2,5,1,23,3,Ca evaṃ buddhūpasañhitā.
  1590. 1011590,186,1059,6,23,1,106,13,Buddhūpasañhitā pana buddhānaṃ dhammasarīraṃ ārabbha nissayaṃ katvā pavattitāti āha‘‘ dhammo arahatāṃ ivā’’ ti.
  1591. 1011591,186,1059,24,29,1,46,4,"Dhammūpasañhitā, arahattūpasañhitā ca veditabbā. "
  1592. 1011592,186,1060,2,5,1,45,2,{Sūriyasamānasarīrā}ti sūriyasamānappabhāsarīrā.
  1593. 1011593,186,1060,6,14,1,24,4,Tenāha‘‘ tassā kirā’’ tiādi.
  1594. 1011594,186,1060,15,38,1,118,16,"Yasmā timbaruno gandhabbadevarājassa sūriyavaccha sā aṅke jātā, tasmā āha‘‘ yaṃ timbaruṃ devarājānaṃ nissāya tvaṃ jātā’’ ti. "
  1595. 1011595,186,1060,39,54,1,56,7,Kalyāṇaṅgatāya‘‘ kalyāṇī’’ ti vuttāti āha‘‘ sabbaṅgasobhanā’’ ti.
  1596. 1011596,186,1061,2,15,1,90,12,Rāgāvesavasena pubbe vuttā gāthā idānipi tameva ārabbha purato ṭhitaṃ viya ālapanto vadati.
  1597. 1011597,186,1062,2,15,1,79,9,Thanudaran ti payodharañca udarañca adhippetanti āha‘‘ thanavemajjhaṃ udarañcā’’ ti.
  1598. 1011598,186,1063,2,7,1,28,5,Kiñci kāraṇan ti kiñci pīḷaṃ.
  1599. 1011599,186,1064,2,6,1,39,4,Pakatiṃ jahitvā ṭhitaṃ abhirattabhāvena.
  1600. 1011600,186,1065,2,5,1,18,2,{Vāmūrū}ti ruciraūrū.
  1601. 1011601,186,1065,6,13,1,24,3,Tenāha‘‘ vāmākārenā’’ tiādi.
  1602. 1011602,186,1065,14,18,1,62,4,Vāmavikasitarucirasundarābhirūpacārusaddā hi ekatthā daṭṭhabbā.
  1603. 1011603,186,1065,19,28,1,48,9,Na tikhiṇan ti na tikkhaṃ na lūkhaṃ na kakkhaḷaṃ.
  1604. 1011604,186,1065,29,33,1,24,4,Mandan ti mudu siniddhaṃ.
  1605. 1011605,186,1066,2,19,1,78,11,"{Anekabhāvo}ti anekasabhāvo, so pana bahuvidho nāma hotīti āha‘‘ anekavidho jāto’’ ti. "
  1606. 1011606,186,1066,20,23,1,26,2,{Anekabhāgo}ti anekakoṭṭhāso.
  1607. 1011607,186,1067,2,20,1,126,17,"Tayā saddhiṃ vipaccatan ti tayā sahitaṃyeva me taṃ kammaṃ vipaccatu, tayā saheva tassa kammassa phalaṃ anubhaveyyanti adhippāyo. "
  1608. 1011608,186,1067,21,42,1,174,19,"Tayā {saddhimevā}ti yathā cakkavattisaṃvattaniyakammaṃ tassa nissandaphalabhūtena itthiratanena saddhiṃyeva vipākaṃ deti, evaṃ taṃ me kammaṃ tayā saddhiṃyeva mayhaṃ vipākaṃ detu. "
  1609. 1011609,186,1068,2,9,1,41,5,"{Ekodī}ti ekodibhāvaṃ gato, samāhitoti attho. "
  1610. 1011610,186,1068,10,14,1,26,3,{Jigīsāno}ti jigīsamāno hoti.
  1611. 1011611,186,1068,15,21,1,55,6,Tathābhūtova jigīsati nāmāti tathā paṭhamavikappo vutto.
  1612. 1011612,186,1068,22,34,1,63,8,Dutiyavikappe pana‘‘ vicaratī’’ ti kiriyāpadaṃ āharitvā attho vutto.
  1613. 1011613,186,1069,2,8,1,63,6,Nandeyyan ti samāgamaṃ patthento vadati atisassirikarūpasobhāya.
  1614. 1011614,186,1070,2,31,1,144,18,"349. {Saṃsandatī}ti sameti, yāya mucchanāya, yena ca ākārena tantissaro pavatto, taṃ mucchanaṃ anativattento, teneva ca ākārena gītassaropi pavattoti attho. "
  1615. 1011615,186,1070,32,52,1,122,14,"Yena ajjhāsayena bhagavā pañcasikhassa gandhabbe vaṇṇaṃ kathesi, yadatthañca kathesi, taṃ sabbaṃ vibhāvetuṃ‘‘ kasmā’’ tiādimāha. "
  1616. 1011616,186,1070,53,57,1,35,4,Natthi bodhimūle eva samucchinnattā.
  1617. 1011617,186,1070,58,61,1,35,3,Upekkhako bhagavā anupalittabhāvato.
  1618. 1011618,186,1070,62,70,1,54,6,"Suvimuttacitto bhagavā chandarāgato, sabbasmā ca kilesā. "
  1619. 1011619,186,1070,71,86,1,77,11,Yadi evaṃ kasmā pañcasikhassa gandhabbe vaṇṇaṃ kathesīti āha‘‘ sace panā’’ tiādi.
  1620. 1011620,186,1071,2,20,1,88,12,"{Ganthitā}ti sandahitā, tā pana nirantaraṃ kathiyamānā rāsikatā viya hontīti āha‘‘ piṇḍitā’’ ti. "
  1621. 1011621,186,1071,21,29,1,71,7,"Vohāravacanan ti bhagavato, bhikkhūnañca purato vattabbaṃ upacāravacanaṃ. "
  1622. 1011622,186,1072,2,6,1,36,3,{Upanaccantiyā}ti upagantvā naccantiyā.
  1623. 1011623,186,1073,2,2,1,23,1,Sakkūpasaṅkamanavaṇṇanā
  1624. 1011624,186,1074,2,15,1,44,5,350.‘‘ Kadā saṃyūḷhā’’ tiādīni vadanto paṭisammodati.
  1625. 1011625,186,1074,16,22,1,64,5,Vippakārampi {dasseyyā}ti aḍḍhakatābhinayavasena naccampi dasseyya.
  1626. 1011626,186,1075,2,65,1,269,31,"351.‘‘ Abhivadito sakko devānamindo’’ tiādīnaṃ‘‘ tena kho pana samayenā’’ tiādīnaṃ( pārā.16,24) viya saṅgītikāravacanabhāve saṃsayo natthi,‘‘ evañca pana tathāgatā’’ ti idha pana siyā saṃsayoti‘‘ dhammasaṅgāhakattherehi ṭhapitavacanan’’ ti vatvā itarassāpi tathābhāvaṃ dassetuṃ‘‘ sabbametan’’ tiādi vuttaṃ. "
  1627. 1011627,186,1075,66,82,1,83,11,Vuḍḍhivacanena {vutto}ti‘‘ sukhī hotu pañcasikha sakko devānaṃ indo’’ ti āsīsavādaṃ vutto.
  1628. 1011628,186,1075,83,104,1,94,13,‘‘ Bhagavato pāde sirasā vandatī’’ ti vadanto abhivādeti nāma‘‘ sukhī hotū’’ ti āsīsavādassa vadāpanato.
  1629. 1011629,186,1075,105,114,1,75,9,Tathā pana āsīsavādaṃ vadanto abhivadati nāma sabbakālaṃ tatheva tiṭṭhanato.
  1630. 1011630,186,1076,2,9,1,55,6,Uruṃ vepullaṃ dassati dakkhatīti urundā vibhattialopena.
  1631. 1011631,186,1076,10,12,1,20,2,Vivaṭā aṅgaṇaṭṭhānaṃ.
  1632. 1011632,186,1076,13,38,1,182,21,"Yo pakatiyā guhāyaṃ andhakāro, so {antarahito}ti yo tassaṃ guhāyaṃ satthu samantato asītihatthato ayaṃ pākatiko andhakāro, so devānaṃ vatthābharaṇasarīrobhāsehi antarahito, āloko sampajji. "
  1633. 1011633,186,1076,39,52,1,105,12,"Asītihatthe pana buddhālokeneva andhakāro antarahito, na ca samattho devānaṃ obhāso buddhānaṃ abhibhavituṃ. "
  1634. 1011634,186,1077,2,11,1,37,4,352. Cirappaṭikāhan ti cirappabhutiko ahaṃ.
  1635. 1011635,186,1077,12,17,1,58,5,Aḍḍakaraṇaṃ nāma natthi avivādādhikaraṇaṭṭhāne nibbattattā.
  1636. 1011636,186,1077,18,24,1,52,5,{Kīḷādīnipī}ti ādi -saddena dhammassavanādiṃ saṅgaṇhāti.
  1637. 1011637,186,1078,2,9,1,78,6,Salaḷamayagandhakuṭiyan ti salaḷarukkhehi raññā pasenadinā kāritagandhakuṭiyaṃ.
  1638. 1011638,186,1078,10,20,1,104,9,{Tenassā}ti tena phaladvayādhigamena pahīnaoḷārikakāmarāgatāya assā bhūjatiyā devaloke abhiratiyeva natthi.
  1639. 1011639,186,1078,21,56,1,210,25,Cakkanemisaddena tamhā samādhimhā {vuṭṭhito}ti ettha adhippāyaṃ ajānantā‘‘ ārammaṇassa adhimattatāya samāpattito vuṭṭhānaṃ jātan’’ ti maññeyyunti taṃ paṭikkhipanto‘‘ samāpanno saddaṃ {suṇātī}ti no vata re vattabbe’’ ti āha.
  1640. 1011640,186,1078,57,106,1,280,33,"Sati ca ārammaṇasaṅghaṭṭanāyaṃ gahaṇenapi bhavitabbanti adhippāyena‘‘ suṇātī’’ ti vuttaṃ, itaro‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa saddo kaṇṭako’’ ti vacanamattaṃ nissāya sabbassāpi jhānassa saddo kaṇṭakoti adhippāyena paṭikkhepaṃ asahanto‘‘ nanu bhagavā… pe… bhaṇatī’’ ti imameva suttapadaṃ uddhari. "
  1641. 1011641,186,1078,107,141,1,330,28,"Tattha yathā dosadassanapaṭipakkhabhāvanāvasena paṭighasaññānaṃ suppahīnattā mahatāpi saddena arūpasamāpattito na vuṭṭhānaṃ, evaṃ‘‘ uppādo bhayaṃ, anuppādo kheman’’ tiādinā sammadeva dosadassanapaṭipakkhabhāvanāvasena sabbāsampi lokiyasaññānaṃ aggamaggena samatikkantattā ārammaṇādhigamatāya na kadāci phalasamāpattito vuṭṭhānaṃ hotīti. "
  1642. 1011642,186,1078,142,166,1,167,19,"Tathā pana na suppahīnattā paṭighasaññānaṃ sabbarūpasamāpattito vuṭṭhānaṃ hoti, paṭhamajjhānaṃ pana appakampi saddaṃ na sahatīti taṃsamāpannassa‘‘ saddo kaṇṭako’’ ti vuttaṃ. "
  1643. 1011643,186,1078,167,180,1,122,12,"Yadi pana paṭighasaññānaṃ vikkhambhitattā mahatāpi saddena arūpasamāpattito na vuṭṭhānaṃ hoti, pageva maggaphalasamāpattito. "
  1644. 1011644,186,1078,181,188,1,30,3,Tenāha‘‘ cakkanemisaddenā’’ tiādi.
  1645. 1011645,186,1078,189,201,1,79,10,"{Cakkanemisaddenā}ti ca nayidaṃ karaṇavacanaṃ hetumhi, karaṇe vā atha kho sahayoge. "
  1646. 1011646,186,1078,202,214,1,53,8,Imameva hi atthaṃ dassetuṃ‘‘ bhagavā panā’’ tiādi vuttaṃ.
  1647. 1011647,186,1079,2,2,1,19,1,Gopakavatthuvaṇṇanā
  1648. 1011648,186,1080,2,14,1,63,6,"353. {Paripūrakārinī}ti paripuṇṇāni, parisuddhāni ca katvā rakkhitavatī."
  1649. 1011649,186,1080,15,23,1,45,4,‘‘ Itthittan’’ tiādi tattha virajjanākāradassanaṃ.
  1650. 1011650,186,1080,24,29,1,49,5,Dhitthibhāvaṃ itthibhāvassa dhikkāro hetūti attho.
  1651. 1011651,186,1080,30,37,1,50,6,"Alan ti paṭikkhepavacanaṃ, payojanaṃ natthīti attho. "
  1652. 1011652,186,1080,38,41,1,21,2,{Virājetī}ti jigucchati.
  1653. 1011653,186,1080,42,48,1,61,5,Etā {sampattiyo}ti cakkavattisiriādikā etā yathāvuttasampattiyo.
  1654. 1011654,186,1080,49,53,1,45,4,Tasmā pubbaparicayena upaṭṭhita nikantivasena.
  1655. 1011655,186,1080,54,57,1,36,3,Upaṭṭhānasālan ti sudhammadevasabhaṃ.
  1656. 1011656,186,1081,2,8,1,20,2,{So}ti gopakadevaputto.
  1657. 1011657,186,1081,9,18,1,85,8,Vaṭṭetvā {vaṭṭetvā}ti tomarādiṃ vattentena viya codanavacanaṃ parivaṭṭetvā parivaṭṭetvā.
  1658. 1011658,186,1081,19,24,1,43,4,Gāḷhaṃ {vijjhitabbā}ti gāḷhataraṃ ghaṭṭetabbā.
  1659. 1011659,186,1082,2,7,1,34,4,Kuto {mukhā}ti kuto pavattañāṇamukhā.
  1660. 1011660,186,1082,8,15,1,22,3,Tenāha‘‘ aññavihitakā’’ ti.
  1661. 1011661,186,1082,16,21,1,34,4,{Katapuññe}ti sammā katapuññe dhamme.
  1662. 1011662,186,1083,2,5,1,12,2,{Dāyo}ti lābho.
  1663. 1011663,186,1083,6,21,1,80,13,"So hi dīyati tehi dātabbattā dāyo, yesaṃ dīyati, tehi laddhattā lābhoti ca vuccati. "
  1664. 1011664,186,1083,22,28,1,40,4,Saṅkhāre… pe… patiṭṭhahiṃsu katādhikārattā.
  1665. 1011665,186,1083,29,38,1,101,9,Tattha tāvatiṃsabhavane ṭhitānaṃyeva nibbatto yathā sakkassa indasālaguhāyaṃ ṭhitasseva sakkattabhāvo.
  1666. 1011666,186,1084,2,9,1,63,7,Nikantiṃ tasmiṃ gandhabbakāye ālayaṃ samucchindituṃ na sakkonto.
  1667. 1011667,186,1085,2,15,1,70,7,"354. Attanāva {veditabbo}ti attanāva adhigantvā veditabbo, na parappaccayikena. "
  1668. 1011668,186,1085,16,22,1,49,5,Tumhehi {vuccamānānī}ti kevalaṃ tumhehi vuccamānāni.
  1669. 1011669,186,1086,2,8,1,47,5,{Viyāyāmā}ti vissaṭṭhaṃ vīriyaṃ santāne pavattema.
  1670. 1011670,186,1086,9,21,1,50,6,"{Pakatiyā}ti rūpāvacarabhāvena,‘‘ anussaran’’ ti vā pāṭho. "
  1671. 1011671,186,1087,2,30,1,155,15,"Kāmarāgo eva‘‘ chando rāgo chandarāgo’’ tiādi pavattibhedena saṃyojanaṭṭhena‘‘ kāmarāgasaṃyojanānī’’ ti, yogaganthādipavattiākārabhedena‘‘ kāmabandhanānī’’ ti ca vutto. "
  1672. 1011672,186,1087,31,39,1,68,7,{Pāpimayogānī}ti ettha pana sesayogaganthānampi vasena attho veditabbo.
  1673. 1011673,186,1088,2,7,1,51,4,Duvidhānan ti vatthukāmakilesakāmavasena duvidhānaṃ.
  1674. 1011674,186,1089,2,17,1,56,11,"‘ ‘ Ettha kiṃ, tattha kin’’ ti ca padadvaye kin ti nipātamattaṃ. "
  1675. 1011675,186,1089,18,26,1,87,7,{Cātuddisabhāve}ti tesaṃ buddhādīnaṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ catuddisayogyabhāve appaṭihaṭabhāve.
  1676. 1011676,186,1089,27,41,1,143,10,"Buddharatanañhi mahākāruṇikatāya, anāvaraṇañāṇatāya, paramasantuṭṭhatāya ca cātuddisaṃ, dhammaratanaṃ svākkhātatāya, saṅgharatanaṃ suppaṭipannatāya. "
  1677. 1011677,186,1089,42,50,1,32,4,Tenāha‘‘ sabbadisāsu asajjamāno’’ ti.
  1678. 1011678,186,1090,2,26,1,278,23,Majjhimassa paṭhamajjhānassa adhigatattā tāvadeva kāyaṃ brahmapurohitaṃ adhigantvā tāvadeva purimaṃ jhānasatiṃ paṭilabhitvā taṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā orambhāgiyasaṃyojanasamucchindanena maggaphalavisesaṃ anāgāmiphalasaṅkhātaṃ visesaṃ ajjhagaṃsu adhigacchiṃsu.
  1679. 1011679,186,1090,27,51,1,200,18,"Keci pana‘‘ kāmāvacarattabhāvena maggaphalāni adhigacchiṃsūti adhippāyena pañcamassa jhānassa anadhigatattā suddhāvāsesu na uppajjiṃsu, paṭhamajjhānalābhitāya pana brahmapurohitesu nibbattiṃsū’’ ti vadanti. "
  1680. 1011680,186,1091,2,2,1,24,1,Maghamāṇavavatthuvaṇṇanā
  1681. 1011681,186,1092,2,12,1,59,4,"355. {Visuddho}ti visuddhaajjhāsayo, upanissayasampannoti adhippāyo. "
  1682. 1011682,186,1092,13,18,1,59,5,Gāmakammakaraṇaṭṭhānan ti gāmikānaṃ upaṭṭhānaṭṭhānaṃ vadati.
  1683. 1011683,186,1092,19,26,1,67,6,{Tāvatakenevā}ti attanā sodhitaṭṭhāneva aññassa āgantvā avaṭṭhāneneva.
  1684. 1011684,186,1092,27,43,1,82,11,Satiṃ {paṭilabhitvā}ti‘‘ aho mayā katakammaṃ saphalaṃ jātan’’ ti yoniso cittaṃ uppādetvā.
  1685. 1011685,186,1093,2,7,1,48,4,{Pāsāṇe}ti maggamajjhe uccatarabhāvena ṭhitapāsāṇe.
  1686. 1011686,186,1093,8,11,1,22,2,{Uccāletvā}ti uddharitvā.
  1687. 1011687,186,1093,12,22,1,105,10,Etassa saggassa gamanamaggan ti etassa candādīnaṃ uppattiṭṭhānabhūtassa saggassa gamanamaggaṃ puññakammaṃ.
  1688. 1011688,186,1094,2,12,1,85,8,"Sugativasena laddhabbaṃ, kahāpaṇañcāti kahāpaṇaṃ, daṇḍavasena laddhabbaṃ bali daṇḍabali. "
  1689. 1011689,186,1094,13,59,1,280,39,"Gahapatikā kiṃ {karissantī}ti gahapatikā nāma aṭavikā viya visamanissitā, te na kañci anatthaṃ karissanti, evaṃ tayā jānamānena kasmā mayhaṃ na kathitan ti yadipi pubbe na kathitaṃ, etarahi pana bhayena kathitaṃ, mā mayhaṃ dosaṃ kareyyātha, ārocitakālato paṭṭhāya na mayhaṃ dosoti vadati. "
  1690. 1011690,186,1095,2,5,1,22,3,Nibaddhan ti ekantikaṃ.
  1691. 1011691,186,1096,2,12,1,81,8,"{Pisuṇesī}ti pisuṇakammamakāsi, tumhākaṃ antare mayhaṃ pesuññaṃ upasaṃharatīti attho. "
  1692. 1011692,186,1096,13,17,1,34,4,Puna aharaṇīyaṃ brahmadeyyaṃ katvā.
  1693. 1011693,186,1096,18,26,1,59,7,{Mayhampī}ti mayhampi atthāya maṃ uddissa puññakammaṃ karotha.
  1694. 1011694,186,1096,27,40,1,103,12,"Nīluppalaṃ nāma vikasamānaṃ udakato uggantvāva vikasati, evaṃ ahutvā antoudake pupphitaṃ nīluppalaṃ viya. "
  1695. 1011695,186,1096,41,51,1,96,10,Amhākaṃ panidaṃ puññakammaṃ bhavantarūpapattiyā vinā imasmiṃyeva attabhāve vipākaṃ detīti yojanā.
  1696. 1011696,186,1096,52,56,1,49,3,{Cintāmattakampī}ti domanassavasena cintāmattakampi.
  1697. 1011697,186,1097,2,10,1,39,5,"{Pagevā}ti kālasseva, ativiya pātoti attho. "
  1698. 1011698,186,1097,11,14,1,29,3,Kaṇṇikūpagan ti kaṇṇikayogyaṃ.
  1699. 1011699,186,1097,15,22,1,62,7,Tacchetvā maṭṭhaṃ katvā kaṇṇikāya kattabbaṃ sabbaṃ niṭṭhapetvā.
  1700. 1011700,186,1097,23,29,1,37,6,Tathā hi sā vatthena veṭhetvā ṭhapitā.
  1701. 1011701,186,1098,2,6,1,39,3,Cayabandhanaṃ sālāya adhiṭṭhānasajjanaṃ.
  1702. 1011702,186,1098,7,11,1,69,4,Kaṇṇikamañcabandhanaṃ kaṇṇikārohanakāle āruhitvā avaṭṭhānaaṭṭakaraṇaṃ.
  1703. 1011703,186,1099,2,9,1,52,7,Yassa atthate phalake yassa phalake atthateti yojanā.
  1704. 1011704,186,1100,2,9,1,45,5,"{Avidūre}ti sālāya, koviḷārarukkhassa ca avidūre. "
  1705. 1011705,186,1100,10,17,1,57,6,{Sabbajeṭṭhikā}ti sabbāsaṃ tassa bhariyānaṃ jeṭṭhikā sujātā.
  1706. 1011706,186,1101,2,5,1,20,2,{Tassevā}ti sakkasseva.
  1707. 1011707,186,1101,6,12,1,45,5,{Santike}ti samīpe santikāvacarā hutvā nibbattā.
  1708. 1011708,186,1101,13,17,1,38,4,Dhajena saddhiṃ sahassayojaniko pāsādo.
  1709. 1011709,186,1102,2,10,1,93,7,Kakkaṭakavijjhanasūlasadisan ti kakkaṭake gaṇhituṃ tassa bilapariyantassa vijjhanasūcisadisaṃ.
  1710. 1011710,186,1103,2,5,1,31,2,{Maccharūpenā}ti matamaccharūpena.
  1711. 1011711,186,1103,6,10,1,28,3,{Osaratī}ti pilavanto gacchati.
  1712. 1011712,186,1103,11,22,1,118,11,Tassāpi bakasakuṇikāya pañca vassasatāni āyu ahosi devanerayikānaṃ viya manussapetatiracchānānaṃ āyuno aparicchinnattā.
  1713. 1011713,186,1104,2,5,1,32,2,{Ukkuṭṭhimakāsī}ti uccāsaddamakāsi.
  1714. 1011714,186,1105,2,6,1,47,3,{Pubbasannivāsenā}ti purimajātīsu cirasannivāsena.
  1715. 1011715,186,1105,7,12,1,49,5,Evañhi ekaccānaṃ diṭṭhamattenapi sineho uppajjati.
  1716. 1011716,186,1105,13,15,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  1717. 1011717,186,1106,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Pubbeva sannivāsena, paccuppannahitena vā; "
  1718. 1011718,186,1107,2,22,1,44,7,"Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ, uppalaṃva yathodake’’ ti.( jā.1.2.174); "
  1719. 1011719,186,1108,2,14,1,73,9,"{Avasesesū}ti asure, sakkaṃ ṭhapetvā dvīsu devalokesu deveva sandhāya vadati. "
  1720. 1011720,186,1109,2,23,1,117,15,"Atthanissitan ti attano, paresañca atthameva hitameva nissitaṃ, taṃ pana hitaṃ sukhassa nidānanti āha‘‘ kāraṇanissitan’’ ti. "
  1721. 1011721,186,1110,2,2,1,23,1,Pañhaveyyākaraṇavaṇṇanā
  1722. 1011722,186,1111,2,9,1,30,2,357. {Kiṃsaṃyojanā}ti kīdisasaṃyojanā.
  1723. 1011723,186,1111,10,27,1,92,11,"Satte anatthe saṃyojenti bandhantīti {saṃyojanānī}ti āha‘‘ kiṃbandhanā, kena bandhanena baddhā’’ ti. "
  1724. 1011724,186,1111,28,40,1,45,7,{Puthukāyā}ti bahū sattakāyāti āha‘‘ bahū janā’’ ti.
  1725. 1011725,186,1111,41,52,1,45,7,Veraṃ vuccati dosoti āha‘‘ averāti appaṭighā’’ ti.
  1726. 1011726,186,1111,53,85,1,204,22,"Āvudhena sarīre daṇḍo āvudhadaṇḍo, dhanassa dāpanatthena daṇḍo dhanadaṇḍo, tadubhayākaraṇena tato vinimutto adaṇḍo, sampattiharaṇato, saha anatthuppattito ca sapatto, paṭisattūti āha‘‘ asapattāti apaccatthikā’’ ti. "
  1727. 1011727,186,1111,86,101,1,79,8,"Byāpajjhaṃ vuccati cittadukkhaṃ, tabbirahitā {abyāpajjhā}ti āha‘‘ vigatadomanassā’’ ti. "
  1728. 1011728,186,1111,102,112,1,49,6,Pubbe‘‘ averā’’ ti padena sambaddhāghātakābhāvo vutto.
  1729. 1011729,186,1111,113,120,1,19,3,Tenāha‘‘ appaṭighā’’ ti.
  1730. 1011730,186,1111,121,131,1,50,6,‘‘ Averino’’ ti pana imināpi kopamattassapi anuppādanaṃ.
  1731. 1011731,186,1111,132,142,1,37,6,Tenāha‘‘ katthaci kopaṃ na uppādetvā’’ ti.
  1732. 1011732,186,1111,143,160,1,70,9,‘‘ Viharemū’’ ti ca padaṃ purimapadehipi yojetabbaṃ‘‘ averā viharemū’’ tiādinā.
  1733. 1011733,186,1111,161,185,1,107,16,Ayañca averādibhāvo saṃvibhāgena pākaṭo hotīti dassetuṃ‘‘ accharāyā’’ ti ādiṃ vatvā‘‘ iti ce nesaṃ hotī’’ ti vuttaṃ.
  1734. 1011734,186,1111,186,204,1,99,13,"Cittuppatti daḷhatarāpi hutvā pavattatīti dassetuṃ‘‘ dānaṃ datvā, pūjaṃ katvā ca patthayantī’’ ti vuttaṃ. "
  1735. 1011735,186,1111,205,220,1,68,10,Iti {ce}ti ce -saddo anvayasaṃsaggena parikappetīti āha‘‘ evañca nesan’’ ti.
  1736. 1011736,186,1112,2,27,1,216,19,"Yāya kāyaci paresaṃ sampattiyā khīyanaṃ usūyanaṃ asahanaṃ lakkhaṇaṃ etissāti parasampattikhīyanalakkhaṇā, yadaggena attasampattiyā parehi sādhāraṇabhāvaṃ asahanalakkhaṇaṃ, tadaggenassa‘‘ nigūhanalakkhaṇan’’ tipi vattabbaṃ. "
  1737. 1011737,186,1112,28,47,1,101,14,"Tathā hissa porāṇā‘‘ mā idaṃ acchariyaṃ aññesaṃ hotu, mayhameva hotūti macchariyan’’ ti nibbacanaṃ vadanti. "
  1738. 1011738,186,1112,48,87,1,229,22,"Abhidhamme‘‘ yā paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issā issāyanā’’ tiādinā( dha. sa.1126) nikkhepakaṇḍe,‘‘ yā etesu paresaṃ lābhādīsu kiṃ iminā imesan’’ tiādinā taṃsaṃvaṇṇanāyañca vuttāneva, tasmā tattha vuttanayeneva veditabbānīti adhippāyo. "
  1739. 1011739,186,1113,2,38,1,206,19,"Yasmā pana issāmacchariyāni bahvādīnavāni, tesaṃ vibhāvanā lokassa bahukārā , tasmā abhidhammaṭṭhakathāyaṃ ( dha. sa. aṭṭha.1125) vibhāvitānampi tesaṃ diṭṭhadhammikepi samparāyike piādīnave dassento‘‘ āvāsamacchariyena panā’’ tiādimāha. "
  1740. 1011740,186,1113,39,49,1,80,8,"{Etthā}ti etesu issāmacchariyesu, etesu vā āvāsamacchariyādīsu pañcasu macchariyesu. "
  1741. 1011741,186,1113,50,60,1,81,8,"Saṅkāraṃ sīsena ukkhipitvāva vicarati tattha laggacittatāya, nihīnajjhāsayatāya ca. "
  1742. 1011742,186,1113,61,68,1,28,5,"{Mamā}ti mayā, ayameva vā pāṭho. "
  1743. 1011743,186,1113,69,74,1,62,5,Lohitampi mukhato uggacchati cittavighātena saṃtattahadayatāya.
  1744. 1011744,186,1113,75,78,1,35,3,Kucchivirecanampi hoti atijalaggino.
  1745. 1011745,186,1113,79,92,1,104,12,"Añño vibhavapaṭivedhadhammo ariyānaṃyeva hoti, te ca taṃ na maccharāyanti macchariyassa sabbaso pahīnattā. "
  1746. 1011746,186,1113,93,105,1,83,8,Paṭivedhadhamme macchariyassa asambhavo evāti āha‘‘ pariyattidhammamacchariyena cā’’ ti.
  1747. 1011747,186,1113,106,113,1,67,6,"Vaṇṇamacchariyena dubbaṇṇo, dhammamacchariyena eḷamūgo duppañño hoti."
  1748. 1011748,186,1114,2,12,1,73,7,‘ ‘ Apicā’’ tiādi pañcannaṃ macchariyānaṃ vasena kammasarikkhakavipākadassanaṃ.
  1749. 1011749,186,1114,13,18,1,75,5,Āvāsamacchariyena lohagehe paccati paresaṃ āvāsapaccayahitasukhanisedhanato.
  1750. 1011750,186,1114,19,31,1,101,10,"Kulamacchariyena appalābho hoti parehi kulesu laddhabbalābhanisedhanato, {appalābho}ti ca alābhoti attho. "
  1751. 1011751,186,1114,32,39,1,88,7,Lābhamacchariyena gūthaniraye nibbattati lābhahetu parehi laddhabbassa assādanisedhanato.
  1752. 1011752,186,1114,40,44,1,35,4,Sabbathāpi nirassādo hi gūthanirayo.
  1753. 1011753,186,1114,45,65,1,125,17,"Vaṇṇo nāma na {hotī}ti sarīravaṇṇo, guṇavaṇṇoti duvidhopi vaṇṇo nāmamattenapi na hoti, tattha tattha nibbattamāno virūpo eva hoti. "
  1754. 1011754,186,1114,66,85,1,153,17,"Sampattinigūhanasabhāvena macchariyena virūpite santāne yebhuyyena guṇā patiṭṭhameva na labhanti, ye ca patiṭṭhaheyyuṃ, tesampi vasenassa vaṇṇo na bhaveyya. "
  1755. 1011755,186,1114,86,96,1,54,10,Te hi tassa loke rattiṃ khittā sarā viya na paññāyanti.
  1756. 1011756,186,1114,97,99,1,32,2,Dhammamacchariyena kukkuḷaniraye.
  1757. 1011757,186,1114,100,104,1,46,3,Sotāpattimaggena pahīyati apāyagamanīyabhāvato.
  1758. 1011758,186,1114,105,115,1,108,10,Verādīhi na parimuccantiyeva tapparimuccanāya icchāya appattabbattā jātiādidhammānaṃ sattānaṃ jātiādīhi viya.
  1759. 1011759,186,1115,2,8,1,43,5,Tiṇṇā mettha {kaṅkhā}ti ma-kāro padasandhikaro.
  1760. 1011760,186,1115,9,25,1,71,11,Etasmiṃ {pañhe}ti etasmiṃ‘‘ kiṃsaṃyojanā nu kho’’ ti evaṃ ñātuṃ icchite atthe.
  1761. 1011761,186,1115,26,41,1,98,10,Tumhākaṃ vacanaṃ {sutvā}ti‘‘ issāmacchariyasaṃyojanā’’ ti evaṃ pavattaṃ tumhākaṃ vissajjanavacanaṃ sutvā.
  1762. 1011762,186,1115,42,62,1,127,14,"Kaṅkhā {tiṇṇā}ti yathāpucchite atthe saṃsayo tarito vigato desanānussaraṇamattena, na samucchedavasenāti āha‘‘ na maggavasenā’’ tiādi. "
  1763. 1011763,186,1115,63,85,1,140,17,Ayampi kathaṃkathā {vigatā}ti kaṅkhāya vigatattā eva tassā pavattiākāravisesabhūtā‘‘ idaṃ katha idaṃ kathan’’ ti ayampi kathaṃkathā vigatā apagatā.
  1764. 1011764,186,1116,2,21,1,50,3,358. Nidānādīni mahānidānasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.95) vuttatthāneva.
  1765. 1011765,186,1116,22,45,1,256,19,"Piyānaṃ attano pariggahabhūtānaṃ sattasaṅkhārānaṃ parehi sādhāraṇabhāvāsahanavasena, nigūhanavasena ca pavattanato piyasattasaṅkhāranidānaṃ macchariyaṃ, appiyānaṃ pariggahabhūtānaṃ sattānaṃ, saṅkhārānañca asahanavasena pavattiyā appiyasattasaṅkhāranidānā issā. "
  1766. 1011766,186,1116,46,53,1,68,7,Yañhi kiñci appiyasambandhaṃ bhaddakampi taṃ kodhanassa appiyamevāti.
  1767. 1011767,186,1116,54,61,1,40,6,"Ubhayan ti macchariyaṃ, issā cāti ubhayaṃ. "
  1768. 1011768,186,1116,62,66,1,48,4,Ubhayanidānan ti piyanidānañceva appiyanidānañca.
  1769. 1011769,186,1116,67,70,1,12,2,{Piyā}ti iṭṭhā.
  1770. 1011770,186,1116,71,74,1,20,2,{Keḷāyitā}ti dhanāyitā.
  1771. 1011771,186,1116,75,80,1,37,4,{Mamāyitā}ti mamattaṃ katvā pariggahitā.
  1772. 1011772,186,1116,81,99,1,101,12,"Issaṃ {karotī}ti‘‘ kiṃ imassa iminā’’ ti tassa piyasattalābhāsahanavasena ussūyati, tameva piyasattaṃ yācito. "
  1773. 1011773,186,1116,100,106,1,29,5,Aho {vatassā}ti sādhu vata assa.
  1774. 1011774,186,1116,107,122,1,81,11,‘‘ Imassa puggalassa evarūpaṃ piyavatthu na bhaveyyā’’ ti issaṃ karoti usūyaṃ uppādeti.
  1775. 1011775,186,1116,123,126,1,21,2,{Mamāyantā}ti keḷāyantā.
  1776. 1011776,186,1116,127,133,1,36,5,{Appiye}ti appiye satte tesaṃ satāpato.
  1777. 1011777,186,1116,134,141,1,32,5,"{Assā}ti puggalassa, yena te laddhā. "
  1778. 1011778,186,1116,142,152,1,62,7,"{Te}ti sattasaṅkhārā, sacepi amanāpā honti appiyehi samudāgatattā. "
  1779. 1011779,186,1116,153,156,1,36,2,{Viparītavuttitāyā}ti ayāthāvagāhitāya.
  1780. 1011780,186,1116,157,168,1,67,10,Ko añño evarūpassa {lābhī}ti tena attānaṃ sambhāvento issaṃ vā karoti.
  1781. 1011781,186,1116,169,192,1,124,18,"Aññassa tādisaṃ uppajjamānampi‘‘ aho vatassa evarūpaṃ na bhaveyyā’’ ti issaṃ vā karoti, ayañca nayo heṭṭhā vuttanayattā na gahito. "
  1782. 1011782,186,1117,2,7,1,62,5,Vatthukāmānaṃ pariyesanavasena pavatto chando pariyesanachando.
  1783. 1011783,186,1117,8,11,1,39,3,Paṭilābhapaccayo chando paṭilābhachando.
  1784. 1011784,186,1117,12,16,1,49,4,Paribhuñjanavasena pavatto chando paribhogachando.
  1785. 1011785,186,1117,17,25,1,81,7,"Paṭiladdhānaṃ sannidhāpanavasena, saṅgopanavasena ca pavatto chando sannidhichando. "
  1786. 1011786,186,1117,26,33,1,86,7,Diṭṭhadhammikameva payojanaṃ cintetvā vissajjanavasena pavatto chando vissajjanachando.
  1787. 1011787,186,1117,34,41,1,20,3,Tenāha‘‘ katamo’’ tiādi.
  1788. 1011788,186,1118,2,13,1,63,7,Ayaṃ pañcavidhopi atthato taṇhāyanamevāti āha‘‘ taṇhāmattamevā’’ ti.
  1789. 1011789,186,1119,2,32,1,116,16,"Evaṃ vutto‘‘ lābhaṃ paṭicca vinicchayo’’ ti evaṃ mahānidānasutte( dī. ni.2.103) vutto vinicchayavitakko vitakko nāma, na yo koci vitakko. "
  1790. 1011790,186,1119,33,47,1,98,9,Idāni yathāvuttaṃ vinicchayavitakkaṃ atthuddhāranayena nīharitvā dassetuṃ‘‘ vinicchayo’’ tiādi vuttaṃ.
  1791. 1011791,186,1119,48,69,1,117,15,"Aṭṭhasatan ti aṭṭhādhikaṃ sataṃ, tañca kho taṇhāvicaritānaṃ sataṃ, na yassa kassacīti dassetuṃ‘‘ taṇhāvicaritan’’ ti vuttaṃ. "
  1792. 1011792,186,1119,70,77,1,79,7,Taṇhāvinicchayo nāma taṇhāya vasena vakkhamānanayena ārammaṇassa vinicchinanato.
  1793. 1011793,186,1119,78,92,1,87,9,"Diṭṭhidassanavasena‘‘ idameva saccaṃ, moghaṃ aññan’’ ti vinicchinanato diṭṭhivinicchayo nāma. "
  1794. 1011794,186,1119,93,110,1,113,13,"Iṭṭhaṃ paṇītaṃ, aniṭṭhaṃ appaṇītaṃ, piyāyitabbaṃ piyaṃ, appiyāyitabbaṃ appiyaṃ, tesaṃ vavatthānaṃ taṇhāvasena na hoti. "
  1795. 1011795,186,1119,111,128,1,99,13,"Taṇhāvasena hi ekacco kiñci vatthuṃ paṇītaṃ maññati, ekacco hīnaṃ, ekacco piyāyati, ekacco nappiyāyati. "
  1796. 1011796,186,1119,129,138,1,23,4,Tenāha‘‘ tadeva hī’’ tiādi .
  1797. 1011797,186,1119,139,152,1,88,9,‘‘ Dassāmī’’ ti idaṃ vissajjanachande vuttanayena ceva vaṭṭūpanissayadānavasena ca veditabbaṃ.
  1798. 1011798,186,1119,153,156,1,29,3,Tampi hi taṇhāchandahetukanti.
  1799. 1011799,186,1120,2,12,1,79,9,"Yattha sayaṃ uppajjanti, taṃ santānaṃ saṃsāre papañcenti vitthārayantīti papañcā. "
  1800. 1011800,186,1120,13,42,1,99,16,"Yassa ca uppannā, taṃ‘‘ ratto’’ ti vā‘‘ satto’’ ti vā‘‘ micchābhiniviṭṭho’’ ti vā papañcenti byañjentīti papañcā. "
  1801. 1011801,186,1120,43,66,1,173,17,"Yasmā taṇhādiṭṭhiyo adhimattā hutvā pavattamānā taṃsamaṅgīpuggalaṃ pamattākāraṃ pāpenti, māno pana jātimadādi vasena mattākārampi, tasmā‘‘ mattapamattākārapāpanaṭṭhenā’’ ti vuttaṃ. "
  1802. 1011802,186,1120,67,73,1,54,6,Saṅkhā vuccati koṭṭhāso bhāgaso saṅkhāyati upaṭṭhātīti.
  1803. 1011803,186,1120,74,104,1,221,22,"Yasmā papañcasaññā taṃtaṃdvāravasena, ārammaṇavasena ca bhāgaso vitakkassa paccayā honti, na kevalā, tasmā papañcasaññāsaṅkhānidāno vitakko vutto, papañcasaññānaṃ vā anekabhedabhinnattā taṃsamudāyo‘‘ papañcasaññāsaṅkhā’’ ti vutto. "
  1804. 1011804,186,1120,105,113,1,96,8,Papañcasaññāsaṅkhāggahaṇena ca anavaseso dukkhasamudayo vutto taṃtaṃ nimittattā vaṭṭadukkhassāti.
  1805. 1011805,186,1121,2,7,1,38,4,Yo nirodho {vūpasamo}ti nirodhasaccamāha.
  1806. 1011806,186,1121,8,22,1,130,13,"Tassa sāruppan ti tassa papañcasaññāsaṅkhāya nirodhassa vūpasamassa adhigamupāyatāya sāruppaṃ anucchavikaṃ, etena vipassanaṃ vadati. "
  1807. 1011807,186,1121,23,32,1,92,8,"Tattha yathāvuttanirodhe ārammaṇakaraṇavasena gacchati pavattatīti tatthagāminī, etena maggaṃ. "
  1808. 1011808,186,1121,33,43,1,42,6,Tenāha‘‘ saha vipassanāya maggaṃ pucchatī’’ ti.
  1809. 1011809,186,1122,2,2,1,24,1,Vedanākammaṭṭhānavaṇṇanā
  1810. 1011810,186,1123,2,8,1,21,2,359. Pucchitameva kathitaṃ.
  1811. 1011811,186,1123,9,37,1,266,24,"Yasmā sakkena devānaṃ indena papañcasaññāsaṅkhānirodhagāminipaṭipadā pucchitāva, bhagavā ca tadadhigamupāyaṃ arūpakammaṭṭhānaṃ tassa ajjhāsayavasena vedanāmukhena kathento tisso vedanā ārabhi, iti pucchitameva kathentena pucchānusandhivasena sānusandhimeva ca kathitaṃ. "
  1812. 1011812,186,1123,38,45,1,46,7,Na hi buddhānaṃ ananusandhikā kathā nāma atthi.
  1813. 1011813,186,1123,46,59,1,95,9,Idānissa vedanāmukhena arūpakammaṭṭhānasseva kathane kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ devatānañhī’’ tiādi vuttaṃ.
  1814. 1011814,186,1123,60,66,1,84,6,Karajakāyassa sukhumatāvacaneneva accantamudusukhumālabhāvāpi vuttā evāti daṭṭhabbaṃ.
  1815. 1011815,186,1123,67,70,1,24,3,Kammajan ti kammajatejaṃ.
  1816. 1011816,186,1123,71,78,1,93,6,"Tassa balavabhāvo uḷārapuññakammanibbattattā, ativiya garumadhurasiniddhasuddhāhārajīraṇato ca. "
  1817. 1011817,186,1123,79,82,1,27,2,{Ekāhārampī}ti ekāhāravārampi.
  1818. 1011818,186,1123,83,102,1,154,15,‘‘ Vilīyantī’’ ti etena karajakāyassa mandatāya kammajatejassa balavabhāvena āhāravelātikkamena nesaṃ balavatī dukkhavedanā uppajjamānā supākaṭā hotīti dasseti.
  1819. 1011819,186,1123,103,117,1,138,12,"Nidassanamattañcetaṃ , sukhavedanāpi pana nesaṃ uḷārapaṇītesu ārammaṇesu uparūpari aniggahaṇavasena pavattamānā supākaṭā hutvā upaṭṭhātiyeva. "
  1820. 1011820,186,1123,118,128,1,94,10,Upekkhāpi tesaṃ kadāci uppajjamānā santapaṇītarūpā eva iṭṭhamajjhatte eva ārammaṇe pavattanato.
  1821. 1011821,186,1123,129,136,1,21,3,Tenevāha‘‘ tasmā’’ tiādi.
  1822. 1011822,186,1124,2,9,1,74,6,"Rūpakammaṭṭhānan ti rūpapariggahaṃ, rūpamukhena vipassanābhinivesanti attho. "
  1823. 1011823,186,1124,10,15,1,39,5,Arūpakammaṭṭhānan ti etthāpi eseva nayo.
  1824. 1011824,186,1124,16,35,1,158,14,"Tattha rūpakammaṭṭhānena samathābhinivesopi saṅgayhati, vipassanābhiniveso pana idhādhippetoti dassento‘‘ rūpapariggaho arūpapariggahotipi etadeva vuccatī’’ ti āha. "
  1825. 1011825,186,1124,36,45,1,110,9,Catudhātuvavatthānan ti ettha yebhuyyena catudhātuvavatthānaṃ vitthārento rūpakammaṭṭhānaṃ kathetīti adhippāyo.
  1826. 1011826,186,1124,46,62,1,111,12,Rūpakammaṭṭhānaṃ dassetvāva katheti‘‘ evaṃ rūpakammaṭṭhānaṃ vuccamānaṃ suṭṭhu vibhūtaṃ pākaṭaṃ hutvā upaṭṭhātī’’ ti.
  1827. 1011827,186,1124,63,74,1,64,7,‘‘ Etena idhāpi rūpakammaṭṭhānaṃ ekadesena vibhāvitamevā’’ ti vadanti.
  1828. 1011828,186,1125,2,21,1,148,14,"Kāmañcettha vedanāvasena arūpakammaṭṭhānaṃ āgataṃ, tadaññadhammavasenapi arūpakammaṭṭhānaṃ labbhatīti taṃ vibhāgena dassetuṃ‘‘ tividho hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  1829. 1011829,186,1125,22,29,1,46,5,"Tattha {abhiniveso}ti anuppaveso, ārambhoti attho. "
  1830. 1011830,186,1125,30,42,1,89,11,"Ārambhe eva hi ayaṃ vibhāgo, sammasanaṃ pana anavasesatova dhamme pariggahetvā pavattatīti."
  1831. 1011831,186,1125,43,74,1,233,23,"‘‘ Pariggahite rūpakammaṭṭhāne’’ ti idaṃ rūpamukhena vipassanābhinivesaṃ sandhāya vuttaṃ, arūpamukhena pana vipassanābhiniveso yebhuyyena samathayānikassa icchitabbo, so ca paṭhamaṃ jhānaṅgāni pariggahetvā tato paraṃ sesadhamme pariggaṇhāti. "
  1832. 1011832,186,1125,75,86,1,113,10,{Paṭhamābhinipāto}ti sabbe cetasikā cittāyattā cittakiriyābhāvena vuccantīti phasso cittassa paṭhamābhinipāto vutto.
  1833. 1011833,186,1125,87,93,1,68,6,Taṃ ārammaṇan ti yathāpariggahitaṃ rūpakammaṭṭhānasaññitaṃ ārammaṇaṃ.
  1834. 1011834,186,1125,94,122,1,248,25,"Uppannaphasso puggalo, cittacetasikarāsi vā ārammaṇena phuṭṭho phassasahajātāya vedanāya taṃsamakālameva vedeti, phasso pana obhāsassa viya padīpo vedanādīnaṃ paccayaviseso hotīti purimakālo viya vuccati, yā tassa ārammaṇābhiniropanalakkhaṇatā vuccati. "
  1835. 1011835,186,1125,123,127,1,36,3,{Phusanto}ti ārammaṇassa phusanākārena.
  1836. 1011836,186,1125,128,151,1,151,19,"Ayañhi arūpadhammattā ekadesena anallīyamānopi rūpaṃ viya cakkhuṃ, saddo viya ca sotaṃ, cittaṃ, ārammaṇañca phusanto viya, saṅghaṭṭento viya ca pavattatīti. "
  1837. 1011837,186,1125,152,161,1,37,5,Tathā hesa‘‘ saṅghaṭṭanaraso’’ ti vuccati.
  1838. 1011838,186,1126,2,10,1,84,7,Ārammaṇaṃ {anubhavantī}ti issaravatāya visavitāya sāmibhāvena ārammaṇarasaṃ saṃvedentī.
  1839. 1011839,186,1126,11,26,1,165,13,"Phassādīnañhi sampayuttadhammānaṃ ārammaṇe ekadeseneva pavatti phusanādimattabhāvato, vedanāya pana iṭṭhākārasambhogādivasena pavattanato ārammaṇe nippadesato pavatti. "
  1840. 1011840,186,1126,27,48,1,223,19,"Phusanādibhāvena hi ārammaṇaggahaṇaṃ ekadesānubhavanaṃ, vedayitabhāvena gahaṇaṃ yathākāmaṃ sabbānubhavanaṃ, evaṃsabhāvāneva tāni gahaṇānīti na vedanāya viya phassādīnampi yathā sakakiccakaraṇena sāmibhāvānubhavanaṃ codetabbaṃ. "
  1841. 1011841,186,1126,49,54,1,51,5,Vijānantan ti paricchindanavasena visesato jānantaṃ.
  1842. 1011842,186,1126,55,72,1,134,15,"Viññāṇañhi minitabbavatthuṃ nāḷiyā minanto puriso viya ārammaṇaṃ paricchijja vibhāventaṃ pavattati, na saññā viya sañjānanamattaṃ hutvā. "
  1843. 1011843,186,1126,73,90,1,153,16,"Tathā hi anena kadāci lakkhaṇattayavibhāvanāpi hoti, imesaṃ pana phassādīnaṃ tassa tassa pākaṭabhāvo paccayavisesasiddhassa pubbabhāgassa vasena veditabbo. "
  1844. 1011844,186,1127,2,69,1,197,24,"Evaṃ tassa tasseva pākaṭabhāvepi‘‘ sabbaṃ, bhikkhave, abhiññeyyan’’ ti( saṃ. ni.4.46; paṭi. ma.1.3),‘‘ sabbañca kho, bhikkhave, abhijānan’’ ti( saṃ. ni.4.27) ca evamādi vacanato sabbe sammasanupagā dhammā pariggahetabbāti dassento‘‘ tattha yassā’’ tiādimāha. "
  1845. 1011845,186,1127,70,79,1,106,8,Tattha {phassapañcamakeyevā}ti avadhāraṇaṃ tadantogadhattā taggahaṇeneva gahitattā catunnaṃ arūpakkhandhānaṃ.
  1846. 1011846,186,1127,80,85,1,72,4,Phassapañcamakaggahaṇañhi tassa sabbassa sabbacittuppādasādhāraṇabhāvato .
  1847. 1011847,186,1127,86,92,1,90,6,Tattha ca phassacetanāggahaṇena sabbasaṅkhārakkhandhadhammasaṅgaho cetanappadhānattā tesaṃ.
  1848. 1011848,186,1127,93,117,1,140,14,"Tathā hi suttantabhājanīye saṅkhārakkhandhavibhaṅge‘‘ cakkhusamphassajā cetanā’’ tiādinā( vibha.21) cetanāva vibhattā, itare pana khandhā sarūpeneva gahitā. "
  1849. 1011849,186,1128,2,11,1,73,7,"{Vatthunissitā}ti ettha vatthu -saddo karajakāyavisayo, na chabbatthuvisayoti. "
  1850. 1011850,186,1128,12,23,1,49,7,Kathamidaṃ viññāyatīti āha‘‘ yaṃ sandhāya vuttan’’ ti.
  1851. 1011851,186,1128,24,27,1,18,3,Kattha pana vuttaṃ?
  1852. 1011852,186,1128,28,29,1,17,1,Sāmaññaphalasutte.
  1853. 1011853,186,1128,30,33,1,15,2,{So}ti karajakāyo.
  1854. 1011854,186,1128,34,45,1,70,7,‘‘ Pañcakkhandhavinimuttaṃ nāmarūpaṃ natthī’’ ti idaṃ adhikāravasena vuttaṃ.
  1855. 1011855,186,1128,46,51,1,46,5,Aññathā hi khandhavinimuttampi nāmaṃ atthevāti.
  1856. 1011856,186,1128,52,55,1,42,2,{Avijjādihetukā}ti avijjātaṇhupādānādihetukā.
  1857. 1011857,186,1128,56,82,1,160,17,"‘‘ Vipassanāpaṭipāṭiyā aniccaṃ dukkhaṃ anattāti sammasanto vicaratī’’ ti iminā balavavipassanaṃ vatvā puna tassa ussukkāpanaṃ, visesādhigamañca dassento‘‘ so’’ tiādimāha. "
  1858. 1011858,186,1129,2,6,1,30,3,{Idhā}ti imasmiṃ sakkapañhasutte.
  1859. 1011859,186,1129,7,14,1,72,6,Vedanāvasena cettha arūpakammaṭṭhānakathane kāraṇaṃ heṭṭhā vuttanayameva .
  1860. 1011860,186,1129,15,33,1,150,14,Yathāvuttesu ca tīsu kammaṭṭhānābhinivesesu vedanāvasena kammaṭṭhānābhiniveso sukaro vedanānaṃ vibhūtabhāvatoti dassetuṃ‘‘ phassavasena hī’’ tiādi vuttaṃ.
  1861. 1011861,186,1129,34,58,1,125,18,"‘‘ Na pākaṭaṃ hotī’’ ti idaṃ sakkapamukhānaṃ tesaṃ devānaṃ yathā vedanā vibhūtā hutvā upaṭṭhāti, na evaṃ itaradvayanti katvā vuttaṃ. "
  1862. 1011862,186,1129,59,68,1,84,9,Vedanāya eva ca nesaṃ vibhūtabhāvo vedanāmukhenevettha bhagavatā desanāya āraddhattā.
  1863. 1011863,186,1129,69,81,1,73,8,‘‘ Vedanānaṃ uppattiyā pākaṭatāyā’’ ti idaṃ sukhadukkhavedanānaṃ vasena vuttaṃ.
  1864. 1011864,186,1129,82,88,1,34,5,"Tāsañhi pavatti oḷārikā, na itarāya. "
  1865. 1011865,186,1129,89,103,1,131,12,Tadubhayaggahaṇamukhena vā gahetabbattā itarāyapi pavatti viññūnaṃ pākaṭā evāti sukhadukkhavedanānañhī’’ ti visesaggahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ.
  1866. 1011866,186,1129,104,118,1,104,9,"‘‘ Yadā sukhaṃ uppajjatī’’ tiādi sukhavedanāya pākaṭabhāvavibhāvanaṃ, tayidaṃ asamāhitabhūmivasena veditabbaṃ. "
  1867. 1011867,186,1129,119,142,1,185,17,"Tattha‘‘ sakalaṃ sarīraṃ kho bhanten’’ tiādinā kāmaṃ pavattioḷārikatāya avūpasantasabhāvametaṃ sukhaṃ, sātalakkhaṇatāya pana sampayuttadhamme, nissayañca anuggaṇhantameva pavattatīti dasseti."
  1868. 1011868,186,1129,143,154,1,65,7,‘‘ Yadā dukkhaṃ uppajjatī’’ tiādīsu vuttavipariyāyena attho veditabbo.
  1869. 1011869,186,1130,2,10,1,58,6,"{Duddīpanā}ti ñāṇena dīpetuṃ asakkuṇeyyā, dubbiññeyyāti attho. "
  1870. 1011870,186,1130,11,19,1,29,4,Tenāha‘‘ andhakārā abhibhūtā’’ ti.
  1871. 1011871,186,1130,20,28,1,57,5,"{Andhakārā}ti andhakāragatasadisī, jānitukāme ca andhakārinī. "
  1872. 1011872,186,1130,29,53,1,200,18,Pubbāparaṃ samaṃ sukare supalakkhitamaggavasena pāsāṇatale migagatamaggo viya iṭṭhāniṭṭhārammaṇesu sukhadukkhānubhavanehi majjhattārammaṇesu anuminitabbatāya vuttaṃ‘‘ sā sukhadukkhānaṃ… pe… pākaṭā hotī’’ ti.
  1873. 1011873,186,1130,54,61,1,19,3,Tenāha‘‘ yathā’’ tiādi.
  1874. 1011874,186,1130,62,88,1,208,20,"Nayato {gaṇhantassā}ti etthāyaṃ nayo– yasmā iṭṭhāniṭṭhavisayāya ārammaṇūpaladdhiyā anubhavanato niṭṭhāmajjhattavisayā ca upaladdhi, tasmā na tāya niranubhavanāya bhavitabbaṃ, yaṃ tatthānubhavanaṃ, sā adukkhamasukhā. "
  1875. 1011875,186,1130,89,106,1,165,15,"Tathā anupalabbhamānaṃ rūpādianubhuyyamānaṃ diṭṭhaṃ upalabbhati, yo pana majjhattārammaṇaṃ tabbisayassa viññāṇappavattiyaṃ, tasmā ananubhuyyamānena tena na bhavitabbaṃ. "
  1876. 1011876,186,1130,107,113,1,69,6,Sakkā hi vattuṃ anubhavamānā majjhattavisayupaladdhi upaladdhibhāvato.
  1877. 1011877,186,1130,114,123,1,104,8,"Iṭṭhāniṭṭhavisayupaladdhivisayaṃ pana niranubhavanaṃ taṃ anupaladdhisabhāvameva diṭṭhaṃ, taṃ yathārūpanti. "
  1878. 1011878,186,1130,124,142,1,130,12,"{Nivattetvā}ti nīharitvā,‘‘ somanassaṃpāhan’’ tiādinā samānajātiyampi bhindanto aññehi arūpadhammehi vivecetvā asaṃsaṭṭhaṃ katvāti attho. "
  1879. 1011879,186,1131,2,72,1,169,15,"Ayañca rūpakammaṭṭhānaṃ kathetvā arūpakammaṭṭhānaṃ vedanāvasena nivattetvā desanā tathāvinetabbapuggalāpekkhāya suttantaresupi( dī. ni.2.373; ma. ni.1.106,390,413,450,465,467; ma. ni.2.306,209;3.67,342; saṃ. ni.4.248) āgatā evāti dassento‘‘ na kevalan’’ tiādimāha. "
  1880. 1011880,186,1131,73,104,1,124,12,"Tattha mahāsatipaṭṭhāne( dī. ni.2.273) tathā desanāya āgatabhāvo anantarameva āvi bhavissati, majjhimanikāye satipaṭṭhānadesanāpi( ma. ni.1.106) tādisī eva. "
  1881. 1011881,186,1131,105,172,1,337,44,"Cūḷataṇhāsaṅkhaye‘‘ evaṃ cetaṃ, devānaṃ inda, bhikkhuno sutaṃ hoti‘ sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ ti, so sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti , sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti, sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, so tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī’’ tiādinā( ma. ni.1.390) āgataṃ. "
  1882. 1011882,186,1131,173,184,1,64,7,Tena vuttaṃ‘‘ arūpakammaṭṭhānaṃ vedanāvasena nivattetvā dassesī’’ ti.
  1883. 1011883,186,1131,185,211,1,180,22,"Mahātaṇhāsaṅkhaye pana‘‘ so evaṃ anurodhavirodhavippahīno yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, so taṃ vedanaṃ nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. "
  1884. 1011884,186,1131,212,238,1,113,14,Tassa taṃ vedanaṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato yā vedanāsu nandī sā nirujjhatī’’ tiādinā( ma. ni.1.414) āgataṃ.
  1885. 1011885,186,1131,239,257,1,46,5,Cūḷavedalle‘‘ kati panāyyevedanā’’ tiādinā( ma. ni.1.465) āgataṃ.
  1886. 1011886,186,1131,258,291,1,91,13,"Mahāvedalle‘‘ vedanāti, āvuso, vuccati, kittāvatā nu kho, āvuso,‘ vedanā’ ti vuccatī’’ tiādinā( ma. ni.1.450) āgataṃ. "
  1887. 1011887,186,1131,292,307,1,81,6,Evaṃ raṭṭhapālasuttādīsupi( ma. ni.2.305) vedanākammaṭṭhānassa āgataṭṭhānaṃ uddharitvā vattabbaṃ.
  1888. 1011888,186,1132,2,22,1,99,12,"‘ ‘ Paṭhamaṃ rūpakammaṭṭhānaṃ kathetvā’’ ti vuttaṃ, kathaṃ tamettha kathitanti āha‘‘ rūpakammaṭṭhānan’’ tiādi. "
  1889. 1011889,186,1132,23,27,1,28,3,"Saṅkhittaṃ, kathaṃ saṅkhittaṃ? "
  1890. 1011890,186,1132,28,36,1,94,7,"Vedanāya ārammaṇamattakaṃyeva, yebhuyyena vedanā rūpadhammārammaṇā pañcadvāravasena pavattanato. "
  1891. 1011891,186,1132,37,61,1,214,23,"Tena cassā purimasiddhā eva ārammaṇanti vedanaṃ vadantena tassārammaṇadhammā atthato paṭhamataraṃ gahitā eva nāma hontīti imāya atthāpattiyā rūpakammaṭṭhānassevettha paṭhamaṃ gahitatā jotitā, na sarūpeneva gahitattā. "
  1892. 1011892,186,1132,62,72,1,43,6,Tenāha‘‘ tasmā pāḷiyaṃ nāruḷhaṃ bhavissatī’’ ti.
  1893. 1011893,186,1133,2,10,1,44,3,360. Dvīhi {koṭṭhāsehī}ti sevitabbāsevitabbabhāgehi.
  1894. 1011894,186,1133,11,40,1,161,18,"Evarūpan ti yaṃ akusalānaṃ abhibuddhiyā, kusalānañca parihānāya saṃvattati, evarūpaṃ, taṃ pana kāmūpasañhitatāya‘‘ gehanissitan’’ ti vuccatīti āha‘‘ gehasitasomanassan’’ ti. "
  1895. 1011895,186,1133,41,44,1,19,3,Iṭṭhānan ti piyānaṃ.
  1896. 1011896,186,1133,45,48,1,23,3,Kantānan ti kamanīyānaṃ.
  1897. 1011897,186,1133,49,52,1,30,3,Manāpānan ti manavaḍḍhanakānaṃ.
  1898. 1011898,186,1133,53,58,1,35,5,Tato eva mano ramentīti manoramānaṃ.
  1899. 1011899,186,1133,59,64,1,62,4,Lokāmisapaṭisaṃyuttānan ti taṇhāsannissitānaṃ kāmūpasañhitānaṃ.
  1900. 1011900,186,1133,65,80,1,95,10,Paṭilābhato {samanupassato}ti‘‘ aho mayā imāni laddhānī’’ ti yathāladdhāni rūpārammaṇādīni assādayato.
  1901. 1011901,186,1133,81,84,1,20,3,Atītan ti atikkantaṃ.
  1902. 1011902,186,1133,85,88,1,27,3,Niruddhan ti nirodhappattaṃ.
  1903. 1011903,186,1133,89,93,1,38,4,Vipariṇatan ti sabhāvavigamena vigataṃ.
  1904. 1011904,186,1133,94,98,1,43,3,{Samanussarato}ti assādanavasena anucintayato.
  1905. 1011905,186,1133,99,102,1,29,3,Gehasitan ti kāmaguṇanissitaṃ.
  1906. 1011906,186,1133,103,115,1,61,8,Kāmaguṇā hi kāmarāgassa gehasadisattā idha‘‘ gehan’’ ti adhippetā.
  1907. 1011907,186,1134,2,28,1,173,18,"Evarūpan ti yaṃ akusalānaṃ parihānāya, kusalānañca abhibuddhiyā saṃvattati, evarūpaṃ, taṃ pana pabbajjādivasena pavattiyā nekkhammūpasañhitanti āha‘‘ nekkhammasitaṃ somanassan’’ ti. "
  1908. 1011908,186,1134,29,41,1,61,8,Idāni taṃ pāḷivaseneva dassetuṃ‘‘ tattha katamānī’’ tiādi vuttaṃ.
  1909. 1011909,186,1134,42,66,1,163,17,"Tattha vipassanālakkhaṇe nekkhamme dassite itarāni tassa kāraṇato, phalato, atthato ca dassitāneva hontīti vipassanālakkhaṇameva taṃ dassento‘‘ rūpānantvevā’’ tiādimāha. "
  1910. 1011910,186,1134,67,76,1,112,9,Vipariṇāmavirāganirodhan ti jarāya vipariṇāmetabbatañceva jarāmaraṇehi palujjanaṃ nirujjhanañca viditvāti yojanā.
  1911. 1011911,186,1134,77,89,1,131,12,Uppajjati somanassan ti vipassanāya vīthipaṭipattiyā kamena uppannānaṃ pāmojjapītipassaddhīnaṃ upari anappakaṃ somanassaṃ uppajjati.
  1912. 1011912,186,1134,90,93,1,19,3,Yaṃ sandhāya vuttaṃ–
  1913. 1011913,186,1135,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Suññāgāraṃ paviṭṭhassa, santacittassa bhikkhuno; "
  1914. 1011914,186,1136,2,9,1,41,6,"Amānusī rati hoti, sammā dhammaṃ vipassato. "
  1915. 1011915,186,1137,2,8,1,42,5,"Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ; "
  1916. 1011916,186,1138,2,20,1,47,7,"Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānatan’’ ti.( dha. pa.374) ca– "
  1917. 1011917,186,1139,2,5,1,34,2,{Nekkhammavasenā}ti pabbajjādivasena.
  1918. 1011918,186,1139,6,46,1,256,26,"‘‘ Vaṭṭadukkhato nittharissāmī’’ ti pabbajituṃ bhikkhūnaṃ santikaṃ gacchantassa, pabbajantassa, catupārisuddhisīlaṃ anutiṭṭhantassa, taṃ sodhentassa, dhutaguṇe samādāya vattantassa, kasiṇaparikammādīni karontassa ca yā paṭipatti, sabbā sā idha‘‘ nekkhamman’’ ti adhippetā. "
  1919. 1011919,186,1139,47,67,1,109,11,Yebhuyyena anussatiyā upacārajjhānaṃ niṭṭhātīti katvā‘‘ anussativasenā’’ ti vatvā‘‘ paṭhamajjhānādivasenā’’ ti vuttaṃ.
  1920. 1011920,186,1139,68,79,1,104,10,"Ettha ca yathā pabbajjā gharabandhanato nikkhamanaṭṭhena nekkhammaṃ, evaṃ vipassanādayopi taṃpaṭipakkhato. "
  1921. 1011921,186,1139,80,81,1,6,1,Tenāha–
  1922. 1011922,186,1140,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Pabbajjā paṭhamaṃ jhānaṃ, nibbānañca vipassanā; "
  1923. 1011923,186,1141,2,19,1,47,6,"Sabbepi kusalā dhammā, nekkhammanti pavuccare’’ ti.( itivu. aṭṭha.109); "
  1924. 1011924,186,1142,2,11,1,58,7,Yaṃ {ce}ti ettha {ce}ti nipātamattaṃ somanassassa adhippetattā.
  1925. 1011925,186,1142,12,23,1,81,7,Catukkanayavaseneva ca suttantesu jhānakathāti vuttaṃ‘‘ dutiyatatiyajjhānavasenā’’ ti.
  1926. 1011926,186,1142,24,38,1,76,9,{Dvīsū}ti‘‘ savitakkaṃ savicāraṃ avitakkaṃ avicāran’’ ti vuttesu dvīsu somanassesu.
  1927. 1011927,186,1143,2,10,1,71,6,"Savitakkasavicāre {somanasse}ti parittabhūmike, paṭhamajjhāne vā somanasse. "
  1928. 1011928,186,1143,11,15,1,58,3,{Abhiniviṭṭhasomanassesū}ti vipassanaṃ paṭṭhapitasomanassesu.
  1929. 1011929,186,1143,16,23,1,55,6,Pi -saddena sammaṭṭhasomanassesu pīti imamatthaṃ dasseti.
  1930. 1011930,186,1143,24,28,1,71,2,{Somanassavipassanātopī}ti savitakkasavicārasomanassapavattivipassanātopi.
  1931. 1011931,186,1143,29,41,1,126,11,"Avitakkaavicāra vipassanā paṇītatarā sammasitadhammavasenapi vipassanāya visesasiddhito, yato maggepi tathārūpā visesā ijjhanti. "
  1932. 1011932,186,1143,42,59,1,149,13,Ayaṃ panattho‘‘ ariyamagga bojjhaṅgādivisesaṃ vipassanāya ārammaṇabhūtā khandhā niyamentī’’ ti evaṃ pavattena moravāpīvāsimahādattattheravādena dīpetabbo.
  1933. 1011933,186,1144,2,13,1,94,6,"361. Gehasitadomanassaṃ nāma kāmaguṇānaṃ appaṭilābhanimittaṃ, vigatanimittañca uppajjanakadomanassaṃ. "
  1934. 1011934,186,1144,14,27,1,79,8,Appaṭilābhato {samanupassato}ti appaṭilābhena‘‘ ahameva na labhāmī’’ ti paritassanato.
  1935. 1011935,186,1144,28,44,1,79,10,{Samanussarato}ti‘‘ ahu vata me taṃ vata natthī’’ tiādinā anussaraṇavasena cintayato.
  1936. 1011936,186,1144,45,54,1,32,5,Tenāha‘‘ evaṃ chasu dvāresū’’ tiādi.
  1937. 1011937,186,1145,2,6,1,58,3,Anuttaresu {vimokkhesū}ti suññataphalādiariyaphalavimokkhesu.
  1938. 1011938,186,1145,7,13,1,30,5,"Pihan ti apekkhaṃ, āsanti attho. "
  1939. 1011939,186,1145,14,20,1,51,6,Kathaṃ pana lokuttaradhamme ārabbha āsā uppajjatīti?
  1940. 1011940,186,1145,21,41,1,123,15,"Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ‘‘ yaṃ ārammaṇakaraṇavasena tattha pihā pavattatī’’ ti avisayattā, puggalassa ca anadhigatabhāvato. "
  1941. 1011941,186,1145,42,57,1,99,11,Anussavūpaladdhe pana anuttaravimokkhe uddissa pihaṃ upaṭṭhapento‘‘ tattha pihaṃ upaṭṭhapetī’’ ti vutto.
  1942. 1011942,186,1145,58,66,1,29,4,Tenāha‘‘ kudāssu nāmāhan’’ tiādi.
  1943. 1011943,186,1145,67,75,1,84,8,Chasu dvāresu iṭṭhārammaṇe āpāthagate aniccādivasena vipassanaṃ paṭṭhapetvāti yojanā.
  1944. 1011944,186,1145,76,100,1,189,19,"‘‘ Iṭṭhārammaṇe’’ ti ca iminā nayidaṃ domanassaṃ sabhāvato aniṭṭhadhammeyeva ārabbha uppajjanakaṃ, atha kho icchitālābhahetukaṃ icchābhighātavasena yattha katthaci ārammaṇe uppajjanakanti dasseti. "
  1945. 1011945,186,1145,101,121,1,108,14,Evaṃ‘‘ kudāssu nāmāhan’’ ti vuttākārena pihaṃ upaṭṭhapetvā evaṃ imampi pakkhaṃ… pe… nāsakkhinti anusocatoti yojanā.
  1946. 1011946,186,1145,122,150,1,158,17,"‘‘ Imasmiṃ pakkhe, imasmiṃ māse, imasmiṃ saṃvacchare pabbajituṃ nāladdhaṃ, kasiṇaparikammaṃ kātuṃ nāladdhan’’ tiādivasena pavattiṃ sandhāya‘‘ nekkhammavasenā’’ ti vuttaṃ."
  1947. 1011947,186,1145,151,161,1,56,6,‘‘ Vipassanāvasenā’’ tiādīsupi iminā nayena yojanā veditabbā.
  1948. 1011948,186,1146,2,20,1,85,11,"Yato eva-kāro, tato aññattha niyamoti katvā‘‘ tasmimpi… pe… gehasitadomanassamevā’’ ti vuttaṃ. "
  1949. 1011949,186,1146,21,35,1,144,12,"Na hettha gehasitadomanassatā savitakkasavicāre niyatā, atha kho gehasitadomanasse savitakkasavicāratā niyatā paṭiyoginivattanatthattā eva-kārassa."
  1950. 1011950,186,1146,36,46,1,63,5,"‘‘ Gehasitadomanassaṃ savitakkasavicārameva, na avitakkaavicāran’’ ti. "
  1951. 1011951,186,1146,47,54,1,74,6,"Nekkhammasitadomanassaṃ pana siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkaavicāraṃ. "
  1952. 1011952,186,1146,55,60,1,74,4,Savitakkasavicārasseva kāraṇabhūtaṃ domanassaṃ savitakkasavicāradomanassaṃ.
  1953. 1011953,186,1146,61,63,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  1954. 1011954,186,1146,64,77,1,119,10,"Gehasitadomanassaṃ , yaṃ pana nekkhammādivasena uppannaṃ, taṃ avitakkaavicārassa kāraṇabhūtaṃ avitakkaavicāradomanassan ti. "
  1955. 1011955,186,1146,78,90,1,64,8,Ayañca nayo pariyāyavasena vuttoti āha‘‘ nippariyāyena panā’’ tiādi.
  1956. 1011956,186,1146,91,113,1,84,14,Yadi evaṃ kasmā‘‘ yaṃ ce avitakkaṃ avicāran’’ ti pāḷiyaṃ vuttanti āha‘‘ etassa panā’’ tiādi.
  1957. 1011957,186,1146,114,117,1,33,2,{Maññanavasenā}ti parikappanavasena.
  1958. 1011958,186,1146,118,120,1,14,2,Vuttaṃ pāḷiyaṃ.
  1959. 1011959,186,1147,2,6,1,22,3,{Tatrā}ti tasmiṃ maññane.
  1960. 1011960,186,1147,7,11,1,25,4,Ayaṃ idāni vuccamāno nayo.
  1961. 1011961,186,1147,12,16,1,49,3,{Domanassapaccayabhūte}ti domanassassa paccayabhūte.
  1962. 1011962,186,1147,17,44,1,197,23,Upacārajjhānañhi paṭhamajjhānādīni vā pādakāni katvā maggaphalāni nibbattetukāmassa tesaṃ alābhe domanassassa uppajjane tāni tassa paccayā nāma honti iti te dhammā phalūpacārena‘‘ domanassan’’ ti vuttā.
  1963. 1011963,186,1147,45,75,1,199,21,"Yo pana tathā uppannadomanasso dhuranikkhepaṃ akatvā anukkamena vipassanaṃ ussukkāpetvā maggaphaladhamme nibbatteti, te kāraṇūpacārena‘‘ domanassan’’ ti vuttāti imamatthaṃ dassento‘‘ idha bhikkhū’’ tiādimāha. "
  1964. 1011964,186,1147,76,102,1,207,20,"Nanu etassa tadā domanassameva uppannaṃ, na domanassahetukā vipassanāmaggaphaladhammā uppannā, tattha kathaṃ domanassasamaññaṃ āropetvā voharatīti āha‘‘ aññesaṃ paṭipattidassanavasena domanassanti gahetvā’’ tiādi. "
  1965. 1011965,186,1147,103,107,1,63,3,{Savitakkasavicāradomanasse}ti savitakkasavicāranimitte domanasse.
  1966. 1011966,186,1147,108,115,1,48,6,"Tīhi māsehi nibbattetabbā temāsikā, taṃ temāsikaṃ. "
  1967. 1011967,186,1147,116,125,1,116,8,"Imā ca temāsikādayo paṭipadā tathāpavattaukkaṭṭhamajjhimamudindriyavasena veditabbā, adhikamajjhimamudussāhavasena vā. "
  1968. 1011968,186,1147,126,130,1,30,3,{Jaggatī}ti jāgarikaṃ anuyuñjati.
  1969. 1011969,186,1148,2,2,1,27,1,Mahāsivattheravatthuvaṇṇanā
  1970. 1011970,186,1149,2,4,1,36,2,Sahassadvisahassasaṅkhyattā mahāgaṇe.
  1971. 1011971,186,1150,2,6,1,55,3,{Aṭṭhakathātherā}ti aṭṭhakathāya atthapaṭipucchanakatherā.
  1972. 1011972,186,1150,7,15,1,61,6,{Antarāmagge}ti bhikkhaṃ gahetvā gāmato vihāraṃ paṭigamanamagge .
  1973. 1011973,186,1150,16,25,1,43,6,Tayo… pe… {gāhāpetvā}ti tīṇi cattāri uṇhāpanāni.
  1974. 1011974,186,1151,2,9,1,54,5,Kenaci {papañcenā}ti kenaci sarīrakiccabhūtena papañcena.
  1975. 1011975,186,1151,10,16,1,55,6,Saññaṃ akāsi rattiyaṃ pacchato gacchantaṃ asallakkhento.
  1976. 1011976,186,1152,2,16,1,72,10,Kasmā pana thero antevāsikānaṃ anārocetvāva gatoti āha‘‘ thero kirā’’ tiādi.
  1977. 1011977,186,1152,17,25,1,67,8,Arahattaṃ nāma kin ti tadadhigamassa adukkarabhāvaṃ sandhāya vadati.
  1978. 1011978,186,1152,26,40,1,118,11,"Catūhi {iriyāpathehī}ti catūhipi iriyāpathehi pavattamānassa, tasmā yāva arahattādhigamā sayanaṃ paṭikkhipāmīti adhippāyo."
  1979. 1011979,186,1153,2,24,1,149,19,‘ ‘ Anucchavikaṃ nu kho te etan’’ ti saṃvegajāto vīriyaṃ samuttejento arahattaṃ aggahesi ettakaṃ kālaṃ vipassanāya suciṇṇabhāvato ñāṇassa paripākaṃ gatattā.
  1980. 1011980,186,1154,2,5,1,20,2,{Parimajjī}ti parimasi.
  1981. 1011981,186,1154,6,22,1,92,11,Keci pana‘‘ {parimajjī}ti parivattetvā therena dhoviyamānaṃ pariggahetvā dhovī’’ ti atthaṃ vadanti.
  1982. 1011982,186,1155,2,6,1,55,4,Vipassanāya ārammaṇaṃ nāma upacārajjhānapaṭhamajjhānādi.
  1983. 1011983,186,1156,2,12,1,86,7,‘ ‘ Savitakkasavicāradomanasse’’ tiādīsu vattabbaṃ somanassesu vuttanayānusārena veditabbaṃ.
  1984. 1011984,186,1157,2,36,1,150,18,"362. {Evarūpā}ti yā akusalānaṃ abhibuddhiyā, kusalānaṃ parihānāya ca saṃvattati, evarūpā, sā pana kāmūpasañhitatāya‘‘ gehasitā’’ ti vuccatīti āha‘‘ gehasitaupekkhā’’ ti."
  1985. 1011985,186,1157,37,68,1,267,24,"‘‘ Bālassā’’ tiādīsu bālakaradhammayogato bālassa attahitaparahitabyāmūḷhatāya mūḷhassa puthūnaṃ kilesādīnaṃ jananādīhi kāraṇehi puthujjanassa kilesodhīnaṃ maggodhīhi ajitattā anodhijinassa, odhijino vāyapekkhā, odhiso ca kilesānaṃ jitattā, tenassa sekkhabhāvaṃ paṭikkhipati. "
  1986. 1011986,186,1157,69,83,1,140,12,"Sattamabhavādito uddhaṃ pavattanavipākassa ajitattā avipākajinassa, vipākajinā vā arahanto appaṭisandhikattā, tenassa asekkhattaṃ paṭikkhipati. "
  1987. 1011987,186,1157,84,93,1,101,8,Anekādīnave sabbesampi pāpadhammānaṃ mūlabhūte sammohe ādīnavānaṃ adassanasīlatāya anādīnavadassāvino.
  1988. 1011988,186,1157,94,96,1,28,2,Āgamādhigamābhāvā assutavato.
  1989. 1011989,186,1157,97,113,1,110,12,Ediso ekaṃsena andhaputhujjano nāma hotīti tassa andhaputhujjanabhāvaṃ dassetuṃ punapi‘‘ puthujjanassā’’ ti vuttaṃ.
  1990. 1011990,186,1157,114,119,1,37,3,{Evarūpā}ti vuttappakārā sammohapubbikā.
  1991. 1011991,186,1157,120,134,1,105,12,"Rūpaṃ sā {nātivattatī}ti rūpānaṃ samatikkamanāya kāraṇaṃ na hoti, rūpārammaṇe kilese nātikkamatīti adhippāyo. "
  1992. 1011992,186,1157,135,153,1,166,14,Aññāṇāvibhūtatāya ārammaṇe ajjhupekkhanavasena pavattamānā lobhasampayuttaupekkhā idhādhippetāti tassa lobhassa anucchavikameva ārammaṇaṃ dassento‘‘ iṭṭhārammaṇe’’ ti āha.
  1993. 1011993,186,1157,154,156,1,33,2,Anativattamānā anādīnavadassitāya.
  1994. 1011994,186,1157,157,162,1,41,5,Tato eva assādānupassanato tattheva laggā.
  1995. 1011995,186,1157,163,174,1,79,10,"Abhisaṅgassa lobhassa vasena, dummocanīyatāya ca tena laggitā viya hutvā uppannā. "
  1996. 1011996,186,1158,2,27,1,153,16,"{Evarūpā}ti yā akusalānaṃ pahānāya, kusalānañca abhibuddhiyā saṃvattati, evarūpā, sā pana pabbajjādivasena pavattiyā nekkhammūpasañhitāti āha‘‘ nekkhammasitā’’ ti. "
  1997. 1011997,186,1158,28,45,1,102,12,"Idāni taṃ pāḷivasena dassetuṃ‘‘ tattha katamā’’ tiādi vuttaṃ, tassattho heṭṭhā vuttanayānusārena veditabbo. "
  1998. 1011998,186,1158,46,53,1,57,6,Rūpaṃ sā {ativattatī}ti rūpasmiṃ sammadeva ādīnavadassanato.
  1999. 1011999,186,1158,54,57,1,39,3,Rūpaniyātāti kilesehi anabhibhavanīyato.
  2000. 1012000,186,1158,58,66,1,46,6,"{Iṭṭhe}ti sabhāvato, saṅkappato ca iṭṭhe ārammaṇe. "
  2001. 1012001,186,1158,67,73,1,50,5,{Arajjantassā}ti na rajjantassa rāgaṃ anuppādentassa.
  2002. 1012002,186,1158,74,81,1,56,6,Aniṭṭhe {adussantassā}ti ettha vuttanayena attho veditabbo.
  2003. 1012003,186,1158,82,117,1,244,25,"Samaṃ sammā yoniso na pekkhanaṃ asamapekkhanaṃ, taṃ pana iṭṭhāniṭṭhamajjhatte viya iṭṭhāniṭṭhesupi bālassa hotīti‘‘ iṭṭhāniṭṭhamajjhatte’’ ti avatvā‘‘ asamapekkhanena asammuyhantassā’’ ti vuttaṃ, tividhepi ārammaṇe asamapekkhanavasena muyhantassāti attho. "
  2004. 1012004,186,1158,118,120,1,31,2,Vipassanāñāṇasampayuttā upekkhā.
  2005. 1012005,186,1158,121,133,1,89,9,"Nekkhammasitā upekkhā {vedanāsabhāgā}ti udāsinākārena pavattiyā, upekkhā vedanāya ca sabhāgā. "
  2006. 1012006,186,1158,134,149,1,69,10,Ettha upekkhā {vā}ti ettha etasmiṃ upekkhāniddese‘‘ upekkhā’’ ti gahitā eva.
  2007. 1012007,186,1158,150,156,1,64,5,{Tasmā}ti tatramajjhattupekkhāyapi idha upekkhāggahaṇena gahitattā.
  2008. 1012008,186,1158,157,167,1,83,6,Tañhi sandhāya‘‘ paṭhamadutiyatatiyacatutthajjhānavasena uppajjanakaupekkhā’’ ti vuttaṃ.
  2009. 1012009,186,1159,2,7,1,50,4,Tāyapi {nekkhammasitaupekkhāyā}ti niddhāraṇe bhummaṃ.
  2010. 1012010,186,1159,8,19,1,62,7,‘‘ Yaṃ nekkhammavasenā’’ tiādi heṭṭhā vuttanayattā uttā natthameva.
  2011. 1012011,186,1160,2,26,1,129,15,"363. Yadi sakkassa tadā sotāpattiphalapattiyāva upanissayo, atha kasmā bhagavā yāva arahattaṃ desanaṃ vaḍḍhesīti āha‘‘ buddhānañhī’’ tiādi. "
  2012. 1012012,186,1160,27,33,1,45,5,{Taruṇasakko}ti abhinavo adhunā pātubhūto sakko.
  2013. 1012013,186,1160,34,53,1,87,12,"Sampati pātubhāvañhi sandhāya‘‘ taruṇasakko’’ ti vuttaṃ, na tassa kumāratā, vuddhatā vā atthi. "
  2014. 1012014,186,1160,54,57,1,38,3,Gatāgataṭṭhānan ti gamanāgamanakāraṇaṃ.
  2015. 1012015,186,1160,58,62,1,27,4,Na paññāyati na upalabbhati.
  2016. 1012016,186,1160,63,92,1,217,26,"Gabbhaseyyakānañhi cavantānaṃ kammajarūpaṃ vigacchati anudeva cittajaṃ, āhārajañca paccayābhāvato, utujaṃ pana sucirampi kālaṃ paveṇiṃ ghaṭṭentaṃ bhassantaṃ vā sosantaṃ vā kilesantaṃ vā viṭṭhataṃ vā hoti, na evaṃ devānaṃ. "
  2017. 1012017,186,1160,93,101,1,95,8,Tesañhi opapātikattā kammajarūpe antaradhāyante sesatisantatirūpampi tena saddhiṃ antaradhāyati.
  2018. 1012018,186,1160,102,111,1,36,5,Tenāha‘‘ dīpasikhāgamanaṃ viya hotī’’ ti.
  2019. 1012019,186,1160,112,120,1,73,8,Sesadevatā na jāniṃsu punapi sakkattabhāvena tasmiṃyeva ṭhāne nibbattattā.
  2020. 1012020,186,1160,121,125,1,64,3,Tīsu {ṭhānesū}ti somanassadomanassaupekkhāvissajjanāvasānaṭṭhānesu.
  2021. 1012021,186,1160,126,135,1,121,8,{Nibbattitaphalamevā}ti sappimhā sappimaṇḍo viya āgamanīyapaṭipadāya nibbattitaphalabhūtaṃ lokuttaramaggaphalameva kathitaṃ.
  2022. 1012022,186,1160,136,144,1,62,7,Sakuṇikāya viya kiñci gayhūpagaṃ uppatitvā uḍḍetvā ullaṅghitvā.
  2023. 1012023,186,1160,145,150,1,46,4,{Assā}ti maggaphalasaññitassa ariyassa dhammassa.
  2024. 1012024,186,1161,2,2,1,24,1,Pātimokkhasaṃvaravaṇṇanā
  2025. 1012025,186,1162,2,19,1,105,7,364. {Pātimokkhasaṃvarāyā}ti pātimokkhabhūtasīlasaṃvarāyāti ayamettha atthoti āha‘‘ uttamajeṭṭhakasīlasaṃvarāyā’’ ti.
  2026. 1012026,186,1162,20,73,1,441,38,"‘‘ Pātimokkhasīlañhi sabbasīlato jeṭṭhakasīlan’’ ti dīghavāpīvihāravāsi sumatthero vadati, antevāsiko panassa tepiṭakacūḷanāgatthero‘‘ pātimokkhasaṃvaro eva sīlaṃ, itarāni pana‘ sīlanti vuttaṭṭhānaṃ nāma atthī’ ti ananujānanto indriyasaṃvaro nāma chadvārarakkhāmattakaṃ, ājīvapārisuddhi dhammena samena paccayuppādanamattakaṃ, paccayasannissitaṃ paṭiladdhapaccaye‘ ida matthan’ ti paccavekkhitvā paribhuñjanamattakaṃ, nippariyāyena pātimokkhasaṃvarova sīlaṃ. "
  2027. 1012027,186,1162,74,86,1,67,11,"Tathā hi yassa so bhinno, so itarāni rakkhituṃ abhabbattā asīlo hoti. "
  2028. 1012028,186,1162,87,119,1,215,24,"Yassa pana sabbaso arogo sesānaṃ rakkhituṃ bhabbattā sampannasīlo’’ ti vadati, tasmā itaresaṃ tassa parivārabhāvato, sabbaso ekadesena ca tadantogadhabhāvato tadeva padhānasīlaṃ nāmāti āha‘‘ uttamajeṭṭhakasīlasaṃvarāyā’’ ti. "
  2029. 1012029,186,1162,120,173,1,501,44,"Tattha yathā heṭṭhā papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṃ paṭipadaṃ pucchitena bhagavatā papañcasaññānaṃ, paṭipadāya ca mūlabhūtaṃ vedanaṃ vibhajitvā paṭipadā desitā sakkassa ajjhāsayavasena saṃkilesadhammappahānamukhena vodānadhammapāripūrīti, evaṃ tassā eva paṭipadāya mūlabhūtampi sīlasaṃvaraṃ pucchitena bhagavatā yato so visujjhati, yathā ca visujjhati, tadubhayaṃ sakkassa ajjhāsayavasena vibhajitvā dassetuṃ‘‘ kāyasamācārampī’’ tiādi vuttaṃ saṃkilesadhammappahānamukhena vodānadhammapāripūrīti katvā. "
  2030. 1012030,186,1162,174,183,1,116,7,"Sīlakathāyaṃ asevitabbakāyasamācārādikathane kāraṇaṃ vuttameva, tasmā {kammapathavasenā}ti kusalākusalakammapathavasena. "
  2031. 1012031,186,1163,2,7,1,44,3,{Kammapathavasenā}ti ca kammapathavicāravasena .
  2032. 1012032,186,1163,8,16,1,113,8,Kammapathabhāvaṃ apattānampi hi kāyaduccaritādīnaṃ asevitabbakādīnaṃ asevitabbakāyasamācārādibhāvo idha vuccatīti.
  2033. 1012033,186,1163,17,20,1,41,2,{Paṇṇattivasenā}ti sikkhāpadapaṇṇattivasena.
  2034. 1012034,186,1163,21,33,1,78,11,"Yato yato hi yā yā veramaṇī, tadubhayepi vibhāvento paṇṇattivasena katheti nāma. "
  2035. 1012035,186,1163,34,41,1,23,3,Tenāha‘‘ kāyadvāre’’ tiādi.
  2036. 1012036,186,1163,42,55,1,142,11,"Sikkhāpadaṃ vītikkamati etenāti sikkhāpadavītikkamo, sikkhāpadassa vītikkamanākārena pavatto akusaladhammo yaṃ, tassa asevitabbakāyasamācārāditā. "
  2037. 1012037,186,1163,56,65,1,70,7,"Vītikkamapaṭipakkho avītikkamo, na vītikkamati etenāti avītikkamo, sīlaṃ. "
  2038. 1012038,186,1164,2,14,1,98,10,"Micchā sammā ca pariyesati etāyāti pariyesanā, ājīvo, atthato paccayagavesanabyāpāro kāyavacīdvāriko. "
  2039. 1012039,186,1164,15,28,1,48,8,Yadi evaṃ kasmā visuṃ gahaṇanti āha‘‘ yasmā’’ tiādi .
  2040. 1012040,186,1164,29,40,1,103,9,"Ariyā niddosā pariyesanā gavesanāti ariyapariyesanā, ariyehi sādhūhi pariyesitabbātipi {ariyapariyesanā}ti. "
  2041. 1012041,186,1164,41,44,1,45,3,Vuttavipariyāyato anariyapariyesanā veditabbā.
  2042. 1012042,186,1165,2,6,1,41,3,{Jātidhammo}ti jāyanasabhāvo jāyanapakatiko.
  2043. 1012043,186,1165,7,10,1,26,2,{Jarādhammo}ti jīraṇasabhāvo.
  2044. 1012044,186,1165,11,14,1,28,2,{Byādhidhammo}ti byādhisabhāvo.
  2045. 1012045,186,1165,15,18,1,28,2,{Maraṇadhammo}ti mīyanasabhāvo.
  2046. 1012046,186,1165,19,22,1,28,2,{Sokadhammo}ti socanakasabhāvo.
  2047. 1012047,186,1165,23,26,1,37,2,{Saṃkilesadhammo}ti saṃkilissanasabhāvo.
  2048. 1012048,186,1166,2,8,1,36,6,Puttabhariyan ti puttā ca bhariyā ca.
  2049. 1012049,186,1166,9,12,1,18,3,Esa nayo sabbattha.
  2050. 1012050,186,1166,13,16,1,31,3,Dvandekattavasena tesaṃ niddeso.
  2051. 1012051,186,1166,17,30,1,105,13,Jātarūparajatan ti ettha pana yato vikāraṃ anāpajjitvā sabbaṃ jātarūpameva hotīti jātarūpaṃ nāma suvaṇṇaṃ.
  2052. 1012052,186,1166,31,36,1,43,4,"Dhavalasabhāvatāya rajatīti rajataṃ, rūpiyaṃ. "
  2053. 1012053,186,1166,37,52,1,102,11,Idha pana suvaṇṇaṃ ṭhapetvā yaṃ kiñci upabhogaparibhogārahaṃ‘‘ rajatan’’ tveva gahitaṃ vohārūpagamāsakādi.
  2054. 1012054,186,1166,53,70,1,99,12,"Jātidhammā hete, bhikkhave, {upadhayo}ti ete kāmaguṇūpadhayo nāma honti, te sabbepi jātidhammāti dasseti. "
  2055. 1012055,186,1167,2,7,1,47,4,Byādhidhammavārādīsu jātarūparajataṃ na gahitaṃ.
  2056. 1012056,186,1167,8,40,1,221,27,"Na hetassa sīsarogādayo byādhayo nāma santi, na sattānaṃ viya cutisaṅkhātaṃ maraṇaṃ, na soke uppajjati, cutisaṅkhātaṃ maraṇan ti ca ekabhavapariyāpannakhandhanirodho, so tassa natthi, khaṇikanirodho pana khaṇe khaṇe labbhateva. "
  2057. 1012057,186,1167,41,58,1,157,15,"Rāgādīhi pana saṃkilesehi saṃkilissatīti saṃkilesadhammavāre gahitaṃ jātarūpaṃ, tathā utusamuṭṭhānattā jātidhammavāre, malaṃ gahetvā jīraṇato jarādhammavāre ca. "
  2058. 1012058,186,1167,59,65,1,51,5,"Ariyehi na araṇīyā, pariyesanātipi anariyapariyesanā. "
  2059. 1012059,186,1168,2,13,1,54,7,Idāni anesanāvasenāpi taṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  2060. 1012060,186,1168,14,19,1,42,5,Iminā nayena sukkapakkhepi attho veditabbo.
  2061. 1012061,186,1169,2,31,1,261,20,"Sambhārapariyesanaṃ paharaṇavisādigavesanaṃ, payogavasena payogakaraṇaṃ tajjāvāyāmajananaṃ tādisaṃ upakkamanibbattanaṃ, pāṇātipātādiatthaṃ gamanaṃ, paccekaṃ kāla -saddo yojetabbo‘‘ sambhārapariyesanakālato paṭṭhāya, payogakaraṇakālato paṭṭhāya, gamanakālato paṭṭhāyā’’ ti. "
  2062. 1012062,186,1169,32,41,1,42,4,{Itaro}ti‘‘ sevitabbo’’ ti vuttakāyasamācārādiko.
  2063. 1012063,186,1169,42,44,1,21,2,Cittampi uppādetabbaṃ.
  2064. 1012064,186,1169,45,57,1,108,12,Tathā uppāditacitto hi sati paccayasamavāye tādisaṃ payogaṃ parakkamaṃ karonto paṭipattiyā matthakaṃ gaṇhāti.
  2065. 1012065,186,1169,58,83,1,79,10,"Tenāha‘‘ cittuppādampi kho ahaṃ, bhikkhave, kusalesu dhammesu bahupakāraṃ vadāmī’’ ti( ma. ni.1.84). "
  2066. 1012066,186,1170,2,17,1,79,9,"Idāni taṃ matthakappattaṃ asevitabbaṃ, sevitabbañca dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2067. 1012067,186,1170,18,24,1,59,6,Saṅghabhedādīnan ti ādi -saddena lohituppādanādiṃ saṅgaṇhāti.
  2068. 1012068,186,1170,25,39,1,138,9,Buddharatanasaṅgharatanupaṭṭhāneheva dhammaratanupaṭṭhānasiddhīti āha‘‘ divasassa dvattikkhattuṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ upaṭṭhānagamanādivasenā’’ ti .
  2069. 1012069,186,1170,40,43,1,47,3,Dhanuggahapesanaṃ dhanuggahapurisānaṃ uyyojanaṃ.
  2070. 1012070,186,1170,44,48,1,41,4,Ādi -saddena pañcavarayācanādiṃ saṅgaṇhāti.
  2071. 1012071,186,1170,49,63,1,126,10,‘‘ Ajātasattuṃ pasādetvā lābhuppādavasena parihīnalābhasakkārassa kulesu viññāpanan’’ ti evamādiṃ anariyapariyesanaṃ pariyesantānaṃ.
  2072. 1012072,186,1171,2,5,1,27,2,{Pāripūriyā}ti pāripūriatthaṃ.
  2073. 1012073,186,1171,6,34,1,207,20,"Aggamaggaphalavaseneva hi sevitabbānaṃ pāripūrīti tadatthaṃ sabbā pubbabhāgapaṭipadā, pātimokkhasaṃvaropi aggamaggeneva paripuṇṇo hotīti tadatthaṃ pubbabhāgapaṭipadaṃ vatvā nigamento‘‘ pātimokkho… pe… hotī’’ ti āha. "
  2074. 1012074,186,1172,2,2,1,21,1,Indriyasaṃvaravaṇṇanā
  2075. 1012075,186,1173,2,11,1,48,4,365. Indriyānaṃ {pidhānāyā}ti indriyānaṃ pidahanatthāya.
  2076. 1012076,186,1173,12,29,1,104,12,"Indriyāni ca cakkhādīni dvārāni, tesaṃ pidhānaṃ saṃvaraṇaṃ akusaluppattito gopanāti āha‘‘ guttadvāratāyā’’ ti. "
  2077. 1012077,186,1173,30,37,1,111,6,"Asevitabbarūpādivasena indriyesu aguttadvāratā asaṃvaro, saṃkilesadhammavippahānavasena vodānadhammapārisuddhīti. "
  2078. 1012078,186,1173,38,64,1,230,21,"Kāmaṃ pāḷiyaṃ asevitabbampi rūpādi dassitaṃ, sakkena pana indriyasaṃvarāya paṭipatti pucchitāti tameva nivattetvā dassetuṃ aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ‘‘ cakkhuviññeyyaṃ rūpampītiādi sevitabbarūpādivasena indriyasaṃvaradassanatthaṃ vuttan’’ ti."
  2079. 1012079,186,1173,65,84,1,98,11,‘‘ Tuṇhī ahosī’’ ti vatvā tuṇhībhāvassa kāraṇaṃ byatirekamukhena vibhāvetuṃ‘‘ kathetukāmopī’’ tiādi vuttaṃ.
  2080. 1012080,186,1173,85,90,1,26,5,Ayan ti sakko devānaṃ indo.
  2081. 1012081,186,1174,2,21,1,91,14,"Rūpan ti rūpāyatanaṃ, tassa asevanaṃ nāma adassanaṃ evāti āha‘‘ na sevitabbaṃ na daṭṭhabban’’ ti. "
  2082. 1012082,186,1174,22,33,1,112,10,"Yaṃ pana sattasantānagataṃ rūpaṃ passato paṭikūlamanasikāravasena, asubhasaññā vā saṇṭhāti dassanānuttariyavasena. "
  2083. 1012083,186,1174,34,40,1,53,6,Atha vā kammaphalasaddahanavasena pasādo vā uppajjati.
  2084. 1012084,186,1174,41,46,1,58,5,Hutvā abhāvākārasallakkhaṇena aniccasaññāpaṭilābho vā hoti.
  2085. 1012085,186,1175,2,41,1,347,28,"Pariyāyakkharaṇato akkharaṃ, vaṇṇo, so eva nirantaruppattiyā samuddito padavākyasaññito, adhippetamatthaṃ byañjetīti byañjanaṃ, tayidaṃ kābyanāṭakādigatavevacanavasena, uccāraṇavasena ca vicittasannivesatāya tathāpavattavikappanavasena cittavicittabhāvena upatiṭṭhanakaṃ sandhāyāha‘‘ yaṃ cittakkharaṃ cittabyañjanampi saddaṃ suṇato rāgādayo uppajjantī’’ ti. "
  2086. 1012086,186,1175,42,45,1,40,3,Atthanissitan ti samparāyikatthanissitaṃ.
  2087. 1012087,186,1175,46,52,1,77,5,"Dhammanissitan ti vivaṭṭadhammanissitaṃ, lokuttararatanattayadhammanissitaṃ vā. "
  2088. 1012088,186,1175,53,58,1,45,3,"{Pasādo}ti ratanattayasaddhā, kammaphalasaddhāpi. "
  2089. 1012089,186,1175,59,66,1,52,6,Nibbidā {vā}ti aniccasaññādivasena vaṭṭato ukkaṇṭhā vā.
  2090. 1012090,186,1176,2,8,1,77,6,Gandharasāviparodhādivasena seviyamānaṃ ayoniso paṭipannattā asevitabbaṃ nāma.
  2091. 1012091,186,1176,9,16,1,75,7,Yoniso paccavekkhitvā seviyamānaṃ sampajaññavasena gahaṇato sevitabbaṃ nāma.
  2092. 1012092,186,1176,17,27,1,38,6,Tena vuttaṃ‘‘ yaṃ gandhaṃ ghāyato’’ tiādi.
  2093. 1012093,186,1177,2,13,1,74,9,Yaṃ pana {phusato}ti yaṃ pana sevitabbaṃ phoṭṭhabbaṃ anipphannasseva phusato.
  2094. 1012094,186,1177,14,19,1,56,5,Āsavakkhayo ceva hoti jāgariyānuyogassa matthakappattito.
  2095. 1012095,186,1177,20,26,1,65,6,Vīriyañca supaggahitaṃ hoti catutthassa ariyavaṃsassa ukkaṃsanato.
  2096. 1012096,186,1177,27,36,1,59,7,Pacchimā ca… pe… anuggahitā hoti sammāpaṭipattiyaṃ niyojanato.
  2097. 1012097,186,1178,2,10,1,85,8,Ye manoviññeyye dhamme iṭṭhādibhede samannāharantassa āvajjantassa āpāthaṃ āgacchanti.
  2098. 1012098,186,1178,11,32,1,148,15,"‘‘ Manoviññeyyā dhammā’’ ti vibhatti vipariṇāmetabbā, mettādivasena samannāharantassa ye manoviññeyyā dhammā āpāthaṃ āgacchanti, evarūpā sevitabbāti yojanā. "
  2099. 1012099,186,1178,33,39,1,59,6,Ādi -saddena karuṇādīnañceva aniccādīnañca saṅgaho daṭṭhabbo.
  2100. 1012100,186,1178,40,50,1,88,9,Tiṇṇaṃ therānaṃ {dhammā}ti idāni vuccamānapaṭipattīnaṃ tiṇṇaṃ therānaṃ manoviññeyyā dhammā.
  2101. 1012101,186,1178,51,82,1,247,28,"Bahi dhāvituṃ na adāsin ti antopariveṇaṃ āgatameva rūpādiṃ ārabbha imasmiṃ temāse kammaṭṭhānavinimuttaṃ cittaṃ kadāci uppannapubbaṃ, antopariveṇe ca visabhāgarūpādīnaṃ asambhavo eva, tasmā visaṭavitakkavasena cittaṃ bahi dhāvituṃ na adāsinti dasseti. "
  2102. 1012102,186,1178,83,85,1,29,2,Nivāsagehato nivāsanagabbhato.
  2103. 1012103,186,1178,86,88,1,47,2,Niyakajjhattakhandhapañcakato vipassanāgocarato.
  2104. 1012104,186,1178,89,96,1,73,7,Thero kira sabbampi attanā kātabbakiriyaṃ kammaṭṭhānasīseneva paṭipajjati.
  2105. 1012105,186,1179,2,17,1,97,10,"366. Asammohasampajaññavasena advejjhābhāvato eko anto etassāti ekanto, ekanto vādo etesanti ekantavādā. "
  2106. 1012106,186,1179,18,29,1,46,6,"Tenāha‘‘ ekaṃyeva vadantī’’ ti, abhinnavādāti attho. "
  2107. 1012107,186,1179,30,33,1,20,2,{Ekācārā}ti samānācārā.
  2108. 1012108,186,1179,34,37,1,28,2,{Ekaladdhikā}ti samānaladdhikā.
  2109. 1012109,186,1179,38,41,1,30,2,{Ekapariyosānā}ti samānaniṭṭhānā.
  2110. 1012110,186,1180,2,33,1,215,25,"Iti sakko pubbe attanā sutaṃ puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ nānāvādā cāraladdhiniṭṭhānaṃ idāni saccapaṭivedhena asārato ñatvā ṭhito, tassa kāraṇaṃ ñātukāmo tameva tāva byatirekamukhena pucchati‘‘ sabbeva dhammā nu kho’’ tiādinā. "
  2111. 1012111,186,1181,2,22,1,123,13,"{Dhātū}ti ajjhāsayadhātu uttarapadalopena vuttā, {ajjhāsayadhātū}ti ca atthato ajjhāsayo evāti āha‘‘ anekajjhāsayo nānajjhāsayo’’ ti."
  2112. 1012112,186,1181,23,46,1,143,17,"‘‘ Ekasmiṃ gantukāme eko ṭhātukāmo hotī’’ ti idaṃ nidassanavasena vuttaṃ iriyāpathepi nāma sattā ekajjhāsayā dullabhā, pageva laddhīsūti dassanatthaṃ. "
  2113. 1012113,186,1181,47,54,1,55,7,Yaṃ yadeva ajjhāsayan ti yaṃ yameva sassatādiajjhāsayaṃ.
  2114. 1012114,186,1181,55,68,1,123,11,"{Abhinivisantī}ti taṃ taṃ laddhiṃ diṭṭhābhinivesavasena abhimukhā hutvā duppaṭinissaggibhāvena nivisanti, ādānaggāhaṃ gaṇhanti. "
  2115. 1012115,186,1181,69,78,1,63,8,Thāmena ca parāmāsena {cā}ti diṭṭhithāmena ca diṭṭhiparāmāsena ca.
  2116. 1012116,186,1181,79,85,1,46,5,Suṭṭhu {gaṇhitvā}ti ativiya daḷhaggāhaṃ gaṇhitvā.
  2117. 1012117,186,1181,86,96,1,82,8,{Voharantī}ti yathābhiniviṭṭhaṃ diṭṭhivādaṃ paññāpenti pare hi gāhenti patiṭṭhapenti.
  2118. 1012118,186,1181,97,109,1,54,7,"Tenāha‘‘ kathenti dīpenti kittentī’’ ti, ugghosentīti attho. "
  2119. 1012119,186,1182,2,10,1,57,7,"Antaṃ atītā accantā, accantā niṭṭhā etesanti accantaniṭṭhā. "
  2120. 1012120,186,1182,11,15,1,38,4,Sabbesan ti sabbesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ.
  2121. 1012121,186,1182,16,22,1,56,6,Yogakkhemo tipi nibbānaṃ catūhipi yogehi anuppaduṭṭhattā.
  2122. 1012122,186,1182,23,46,1,131,13,"‘‘ Accantayogakkhemā’’ ti vattabbe i-kārena niddesena‘‘ accantayogakkhemī’’ ti vuttaṃ, accantayogakkhemo vā etesaṃ atthīti {accantayogakkhemī}ti. "
  2123. 1012123,186,1182,47,52,1,42,4,"Caranti upagacchanti, adhigacchantīti attho. "
  2124. 1012124,186,1182,53,60,1,83,7,Pariyassati parikkhissati vaṭṭadukkhantaṃ āgammāti pariyosānantipi nibbānassa nāmaṃ.
  2125. 1012125,186,1183,2,6,1,36,3,{Saṅkhiṇātī}ti samucchindanena khepeti.
  2126. 1012126,186,1183,7,14,1,44,6,{Vināsetī}ti tato eva sabbaso adassanaṃ pāpeti.
  2127. 1012127,186,1183,15,21,1,55,5,{Vimuttā}ti vaṭṭadukkhato accantaniggamena visesena muttā.
  2128. 1012128,186,1184,2,16,1,76,10,"‘ ‘ Issāmacchariyaṃ eko pañho’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu issāmacchariyaṃ vissajjananti? "
  2129. 1012129,186,1184,17,27,1,47,8,"Saccametaṃ, yo pana ñātuṃ icchito attho, so pañho. "
  2130. 1012130,186,1184,28,47,1,128,17,"So eva ca vissajjīyatīti nāyaṃ doso, aññathā ambaṃ puṭṭhassa labujaṃ byākaraṇaṃ viya siyā, evaṃ pañhasīsena pañhabyākaraṇaṃ vadati. "
  2131. 1012131,186,1184,48,68,1,93,11,"Tathā hi‘‘ piyāppiyan’’ tiādinā vissajjanapadāneva gahitāni,‘‘ piyāppiyaṃ eko’’ tiādīsupi eseva nayo. "
  2132. 1012132,186,1184,69,83,1,65,9,{Papañcasaññā}ti saññāsīsena papañcā eva vuttāti āha‘‘ papañco eko’’ ti.
  2133. 1012133,186,1184,84,102,1,164,16,"Ettha ca yathā pātimokkhasaṃvarapucchā kāyasamācārādivibhāgena vissajjitattā tayo pañhā jātā, evaṃ indriyasaṃvarapucchā rūpādivibhāgena vissajjitattā cha pañhā siyuṃ. "
  2134. 1012134,186,1184,103,126,1,191,21,"Tathā sati ekūnavīsati pucchā siyuṃ, atha indriyasaṃvaratāsāmaññena ekova pañho kato, evaṃ sati pātimokkhasaṃvarapucchābhāvasāmaññena tepi tayo ekova pañhoti sabbeva dvādaseva pañhā bhaveyyunti? "
  2135. 1012135,186,1184,127,128,1,11,1,Nayidamevaṃ.
  2136. 1012136,186,1184,129,140,1,99,9,Yasmā kāyasamācārādīsu vibhajja vuccamānesu mahāvisayatāya aparimāṇo vibhāgo sambhavati vissajjetuṃ.
  2137. 1012137,186,1184,141,145,1,37,4,Sakalampi vinayapiṭakaṃ tassa niddeso.
  2138. 1012138,186,1184,146,156,1,90,10,Rūpādīsu pana vibhajja vuccamānesu appavisayatāya na tādiso vibhāgo sambhavati vissajjetuṃ.
  2139. 1012139,186,1184,157,170,1,116,12,"Iti mahāvisayatāya pātimokkhasaṃvarapucchā tayo pañhā katā, indriyasaṃvarapucchā pana appavisayatāya ekova pañho kato. "
  2140. 1012140,186,1184,171,180,1,32,5,Tena vuttaṃ‘‘ cuddasa mahāpañhā’’ ti.
  2141. 1012141,186,1185,2,9,1,28,2,367. {Calanaṭṭhenā}ti kampanaṭṭhena.
  2142. 1012142,186,1185,10,32,1,179,19,"Taṇhā hi kāmarāgarūparāgaarūparāgādivasena pavattiyā anavaṭṭhitatāya sayampi calati, yattha uppannā, tampi santānaṃ bhavādīsu parikaḍḍhanena cāleti, tasmā calanaṭṭhena taṇhā ejā nāma. "
  2143. 1012143,186,1185,33,40,1,64,6,{Pīḷanaṭṭhenā}ti vibādhanaṭṭhena tassa tassa dukkhassa hetubhāvena.
  2144. 1012144,186,1185,41,52,1,114,8,"{Padussanaṭṭhenā}ti adhammarāgādibhāvena, sammukhaparaṃmukhena, kilesāsucipaggharaṇena ca pakārato dussanaṭṭhena gaṇḍo. "
  2145. 1012145,186,1185,53,58,1,69,4,{Anuppaviṭṭhaṭṭhenā}ti āsayassa dunnīharaṇīyabhāvena anuppavisanaṭṭhena.
  2146. 1012146,186,1185,59,64,1,33,5,Kaḍḍhati attano ca ruciyā upaneti.
  2147. 1012147,186,1185,65,70,1,40,4,"Uccāvacan ti paṇītabhāvaṃ, nihīnabhāvañca. "
  2148. 1012148,186,1185,71,73,1,21,2,Yesu samaṇabrāhmaṇesu.
  2149. 1012149,186,1185,74,93,1,58,10,"‘‘ Yesāhan’’ tipi pāḷi, tassā keci‘‘ yesaṃ ahan’’ ti atthaṃ vadanti. "
  2150. 1012150,186,1185,94,99,1,35,4,"Evan ti sutānurūpaṃ, uggahānurūpañca."
  2151. 1012151,186,1185,100,123,1,144,17,‘‘ Ahaṃ kho pana bhante aññesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ dhammācariyo hontopi bhagavato sāvako… pe… sambodhiparāyaṇo’’ ti evaṃ attano sotāpannabhāvaṃ jānāpeti.
  2152. 1012152,186,1186,2,2,1,30,1,Somanassapaṭilābhakathāvaṇṇanā
  2153. 1012153,186,1187,2,11,1,51,4,368. {Samāpanno}ti samogāḷho pavattasampahāro viyātibyūḷho.
  2154. 1012154,186,1187,12,36,1,136,18,"{Jiniṃsū}ti yathā asurā puna sīsaṃ ukkhipituṃ nāsakkhiṃsu, evaṃ devā vijiniṃsuyevāti dassento āha‘‘ devā puna apaccāgamanāya asure jiniṃsū’’ ti. "
  2155. 1012155,186,1187,37,43,1,49,6,Tādiso hissa jayo sātisayaṃ vedapaṭilābhāya ahosi.
  2156. 1012156,186,1187,44,54,1,56,8,"Duvidhampi ojan ti dibbaṃ, asuraṃ cāti dvippakārampi ojaṃ. "
  2157. 1012157,186,1187,55,59,1,48,4,Devāyeva paribhuñjissanti asurānaṃ pavesābhāvato.
  2158. 1012158,186,1187,60,76,1,128,14,"Daṇḍassa avacaraṇaṃ āvaraṇaṃ daṇḍāvacaro, saha daṇḍāvacarenāti sadaṇḍāvacaro, daṇḍena paharitvā vā āvaritvā vā sādhetabbanti attho. "
  2159. 1012159,186,1188,2,12,1,46,4,369. Imasmiṃyeva {okāse}ti imissameva indasālaguhāyaṃ.
  2160. 1012160,186,1188,13,21,1,61,7,Devabhūtassa {me}ti pubbepi devabhūtassa sakkasseva me bhūtassa.
  2161. 1012161,186,1188,22,31,1,52,8,{Sato}ti idānipi sakkasseva sato punarāyu ca me laddho.
  2162. 1012162,186,1189,2,17,1,72,9,"Diviyā kāyāti dibbā, khandhapañcakasaṅkhātā kāyāti āha‘‘ dibbā attabhāvā’’ ti."
  2163. 1012163,186,1189,18,41,1,188,17,"‘‘ Amūḷho gabbhaṃ essāmī’’ ti iminā ariyasāvakānaṃ andhaputhujjanānaṃ viya sammohamaraṇaṃ, asampajānagabbhokkamanañca natthi, atha kho asammohamaraṇañceva sampajānagabbhokkamanañca hotīti dasseti. "
  2164. 1012164,186,1189,42,60,1,152,16,"Ariyasāvakā niyatagatikattā sugatīsu eva uppajjanti, tatthāpi manussesu uppajjantā uḷāresu eva kulesu paṭisandhiṃ gaṇhissanti, sakkassāpi tādiso ajjhāsayo. "
  2165. 1012165,186,1189,61,83,1,76,13,"Tena vuttaṃ pāḷiyaṃ‘‘ yattha me ramatī mano’’ ti, taṃ sandhāyāha‘‘ yattha me’’ tiādi. "
  2166. 1012166,186,1189,84,91,1,62,7,Sakko pana attano dibbānubhāvenāpi tādisaṃ jānituṃ sakkotiyeva.
  2167. 1012167,186,1190,2,7,1,52,4,{Kāraṇenā}ti yuttena ariyasāvakabhāvassa anucchavikena.
  2168. 1012168,186,1190,8,15,1,16,3,Tenāha‘‘ samenā’’ ti.
  2169. 1012169,186,1191,2,9,1,80,7,Sakadāgāmimaggaṃ sandhāya vadati chaṭṭhe atthavase anāgāmimaggassa vakkhamānattā.
  2170. 1012170,186,1191,10,15,1,47,4,{Ājānitukāmo}ti appattaṃ visesaṃ paṭivijjhitukāmo.
  2171. 1012171,186,1191,16,22,1,58,6,Manussaloke anto bhavissati puna mānussūpapattiyā abhāvato.
  2172. 1012172,186,1192,2,10,1,50,6,{Punadevā}ti manussesu uppanno tato cavitvā punadeva .
  2173. 1012173,186,1192,11,14,1,30,3,Imasmiṃ tāvatiṃsa devalokasmiṃ.
  2174. 1012174,186,1192,15,25,1,32,5,"Uttamo, kīdisoti āha‘‘ sakko’’ tiādi. "
  2175. 1012175,186,1193,2,10,1,61,7,Antime {bhave}ti mama sabbabhavesu antime sabbapariyosāne bhave.
  2176. 1012176,186,1193,11,23,1,61,8,‘‘ Āyunā’’ ti iminā ca taṃsahabhāvino sabbepi vaṇṇādike saṅgaṇhāti.
  2177. 1012177,186,1193,24,34,1,48,6,‘‘ Paññāyā’’ ti ca iminā sabbepi saddhāsativīriyādike.
  2178. 1012178,186,1193,35,41,1,50,5,Tasmiṃ {attabhāve}ti tasmiṃ sabbantime sakkattabhāve.
  2179. 1012179,186,1193,42,52,1,106,9,Akaniṭṭhagāmī {hutvā}ti antarāyaparinibbāyiādibhāvaṃ anupagantvā ekaṃsato uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī eva hutvā.
  2180. 1012180,186,1193,53,58,1,41,5,Tato eva anukkamena avihādīsu nibbattanto.
  2181. 1012181,186,1193,59,70,1,41,6,{Evamāhā}ti‘‘ so nivāso bhavissatī’’ ti evamāha.
  2182. 1012182,186,1193,71,92,1,86,11,‘‘ Avihādīsu… pe… nibbattissatī’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ‘‘ esa kirā’’ tiādi vuttaṃ.
  2183. 1012183,186,1193,93,111,1,115,13,"Ayañca nayo na kevalaṃ sakkasseva, atha kho mahāseṭṭhimahāupāsikānampi hotiyevāti dassento‘‘ sakko devarājā’’ tiādimāha. "
  2184. 1012184,186,1194,2,16,1,114,9,370. Bhavasampattinibbānasampattīnaṃ vasena aparipuṇṇajjhāsayatāya aniṭṭhitamanoratho taṃ taṃ pattukāmoyeva hutvā ṭhito.
  2185. 1012185,186,1194,17,25,1,30,6,Ye ca {samaṇe}ti ye ca pabbajite.
  2186. 1012186,186,1194,26,37,1,71,6,{Pavivittavihārino}ti‘‘ anekavivekattayaṃ paribrūhetvā viharantī’’ ti maññāmi.
  2187. 1012187,186,1195,2,10,1,69,7,{Sampādanā}ti maggassa upasampādanaṃ tassa sampāpanaṃ sammadeva pāpanaṃ.
  2188. 1012188,186,1195,11,15,1,39,3,{Virādhanā}ti anārādhanā anupāyapaṭipatti.
  2189. 1012189,186,1195,16,20,1,32,3,Na {sambhontī}ti anabhisambhuṇanti.
  2190. 1012190,186,1195,21,39,1,114,14,Yathāpucchite atthe anabhisambhuṇanaṃ nāma sammā kathetuṃ asamatthatā evāti āha‘‘ sampādetvā kathetuṃ na sakkontī’’ ti.
  2191. 1012191,186,1196,2,7,1,38,4,{Tasmā}ti yasmā ādiccena samānagottatāya.
  2192. 1012192,186,1196,8,20,1,37,6,"Tenevāha‘‘ ādicca nāma gottenā’’ ti, tasmā . "
  2193. 1012193,186,1196,21,36,1,103,12,"Ādicco bandhu etassāti ādiccabandhu, atha vā ādiccassa bandhūti ādiccabandhu, bhagavā, taṃ ādiccabandhunaṃ. "
  2194. 1012194,186,1196,37,42,1,44,5,Ādicco hi sotāpannatāya bhagavato orasaputto.
  2195. 1012195,186,1196,43,44,1,8,1,Tenevāha–
  2196. 1012196,186,1197,2,8,1,30,5,"‘ ‘ Yo andhakāre tamasi pabhaṅkaro, "
  2197. 1012197,186,1198,2,5,1,25,3,Verocano maṇḍalī uggatejo;
  2198. 1012198,186,1199,2,7,1,29,5,"Mā rāhu gilī caraṃ antalikkhe, "
  2199. 1012199,186,1200,2,20,1,35,6,Pajaṃ mamaṃ rāhu pamuñca sūriyan’’ ti.( saṃ. ni.1.91);
  2200. 1012200,186,1201,2,21,1,100,14,"Sāman ti sāmaṃpayogaṃ, satthu pana sāvakassa sāmaṃpayogo nāma sanipāto evāti āha‘‘ namakkāraṃ karomā’’ ti. "
  2201. 1012201,186,1202,2,39,1,216,23,"371. {Parāmasitvā}ti‘‘ imāya nāma pathaviyaṃ nisinnena mayā ayaṃ acchariyadhammo adhigato’’ ti somanassajāto,‘‘ imāya nāma pathaviyaṃ evaṃ acchariyabbhutaṃ buddharatanaṃ uppannan’’ ti acchariyabbhutacittajāto ca pathaviṃ parāmasitvā. "
  2202. 1012202,186,1202,40,56,1,124,11,{Patthitapañhā}ti dīgharattānusayitasaṃsayasamugghātatthaṃ‘‘ kadā nu kho bhagavantaṃ pucchituṃ labhāmī’’ ti evaṃ abhipatthitapañhā.
  2203. 1012203,186,1202,57,65,1,54,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyamevāti. "
  2204. 1012204,186,1203,2,4,1,42,2,Sakkapañhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  2205. 1012205,186,1204,2,5,1,28,1,9. Mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  2206. 1012206,186,1205,2,2,1,22,1,Uddesavārakathāvaṇṇanā
  2207. 1012207,186,1206,2,38,1,137,16,"373.‘‘ Kasmā bhagavā idaṃ suttamabhāsī’’ ti asādhāraṇaṃ samuṭṭhānaṃ pucchati, sādhāraṇaṃ pana‘‘ pākaṭan’’ ti anāmasitvā‘‘ kururaṭṭhavāsīnan’’ tiādi vuttaṃ. "
  2208. 1012208,186,1206,39,51,1,116,10,"Samuṭṭhānan ti hi desanānidānaṃ, taṃ sādhāraṇāsādhāraṇabhedato duvidhaṃ, sādhāraṇampi ajjhattikabāhirabhedato duvidhaṃ. "
  2209. 1012209,186,1206,52,59,1,67,7,Tattha sādhāraṇaṃ ajjhattikaṃ samuṭṭhānaṃ nāma bhagavato mahākaruṇā.
  2210. 1012210,186,1206,60,68,1,73,8,Tāya hi samussāhitassa bhagavato veneyyānaṃ dhammadesanāya cittaṃ udapādi.
  2211. 1012211,186,1206,69,124,1,181,17,Yathāha‘‘ sattesu ca kāruññataṃ paṭicca buddhacakkhunā lokaṃ volokesī’’ tiādi.( Dī. ni.2.69; ma. ni.1.283;2.339; saṃ. ni.1.172; mahāva.9) bāhiraṃ pana sādhāraṇaṃ samuṭṭhānaṃ nāma dasasahassamahābrahmaparivārassa sahampatimahābrahmuno ajjhesanaṃ.
  2212. 1012212,186,1206,125,179,1,168,16,Tathā cāha‘‘ brahmuno ca ajjhesanaṃ viditvā’’ ti.( Dī. ni.2.69; ma. ni.1.283;2.339; saṃ. ni.1.179; mahāva.9) tadajjhesanuttarakālañhi dhammapaccavekkhaṇājanitaṃ appossukkataṃ paṭipassambhetvā bhagavā dhammaṃ desetuṃ ussāhajāto ahosi.
  2213. 1012213,186,1206,180,190,1,86,9,"Yathā ca mahākaruṇā, evaṃ dasabalañāṇādayo ca desanāya ajjhattasamuṭṭhānabhāve vattabbā. "
  2214. 1012214,186,1206,191,207,1,177,14,"Sabbañhi ñeyyadhammaṃ, tesaṃ desetabbappakāraṃ, sattānañca āsayānusayādiṃ yāthāvato jānitvā bhagavā ṭhānāṭṭhānādīsu kosallena veneyyajjhāsayānurūpaṃ vicittanayadesanaṃ pavattesīti. "
  2215. 1012215,186,1206,208,211,1,49,3,Asādhāraṇampi ajjhattikabāhirabhedato duvidhameva.
  2216. 1012216,186,1206,212,237,1,153,17,"Tattha ajjhattikaṃ yāya mahākaruṇāya, yena ca desanāñāṇena idaṃ suttaṃ pavattitaṃ, tadubhayaṃ veditabbaṃ, bāhiraṃ pana dassetuṃ‘‘ kururaṭṭhavāsīnan’’ tiādimāha. "
  2217. 1012217,186,1206,238,277,1,209,22,"Tena vuttaṃ‘‘ asādhāraṇaṃ samuṭṭhānaṃ pucchatī’’ ti, tena‘‘ attajjhāsayādīsu catūsu suttanikkhepesu kataroyan’’ ti suttanikkhepo pucchito hotīti itaro‘‘ kururaṭṭhavāsīnan’’ tiādinā‘‘ parajjhāsayoyaṃ suttanikkhepo’’ ti dasseti. "
  2218. 1012218,186,1207,2,17,1,157,13,"Kururaṭṭhaṃ kira tadā taṃnivāsisattānaṃ yonisomanasikāravantatādinā yebhuyyena suppaṭipannatāya, pubbe ca katapuññatābalena tadā utuādisampattiyuttameva ahosi. "
  2219. 1012219,186,1207,18,26,1,38,4,Tena vuttaṃ‘‘ utupaccayādisampannattā’’ ti.
  2220. 1012220,186,1207,27,31,1,41,4,Ādi -saddena bhojanādisampattiṃ saṅgaṇhāti.
  2221. 1012221,186,1207,32,55,1,180,18,Keci pana‘‘ pubbe pavattakuruvattadhammānuṭṭhānavāsanāya uttarakuru viya yebhuyyena utuādisampannameva hontaṃ bhagavato kāle sātisayaṃ utusappāyādiyuttaṃ taṃ raṭṭhaṃ ahosī’’ ti vadanti.
  2222. 1012222,186,1207,56,63,1,54,5,"{Cittasarīrakallatāyā}ti cittassa, sarīrassa ca arogatāya. "
  2223. 1012223,186,1207,64,72,1,72,6,"{Anuggahitapaññābalā}ti laddhūpakārañāṇānubhāvā, anu anu vā āciṇṇapaññātejā. "
  2224. 1012224,186,1207,73,93,1,187,16,"Ekavīsatiyā {ṭhānesu}ti kāyānupassanāvasena cuddasasu ṭhānesu, vedanānupassanāvasena ekasmiṃ ṭhāne, tathā cittānupassanāvasena, dhammānupassanāvasena pañcasu ṭhānesūti evaṃ ekavīsatiyā ṭhānesu. "
  2225. 1012225,186,1207,94,107,1,119,11,"Kammaṭṭhānaṃ arahatte {pakkhipitvā}ti catusaccakammaṭṭhānaṃ yathā arahattaṃ pāpeti, evaṃ desanāvasena arahatte pakkhipitvā. "
  2226. 1012226,186,1207,108,149,1,370,33,"Suvaṇṇacaṅkoṭakasuvaṇṇamañjūsāsu pakkhittāni sumanacampakādinānāpupphāni, maṇimuttādisattaratanāni ca yathā bhājanasampattiyā savisesaṃ sobhanti, kiccakarāni ca honti manuññabhāvato, evaṃ sīladassanādisampattiyā bhājanavisesabhūtāya kururaṭṭhavāsiparisāya desitā bhagavato ayaṃ desanā bhiyyoso mattāya sobhati, kiccakārī ca hotīti imamatthaṃ dasseti‘‘ yathā hi puriso’’ tiādinā. "
  2227. 1012227,186,1207,150,153,1,18,2,{Etthā}ti kururaṭṭhe.
  2228. 1012228,186,1208,2,10,1,74,6,"{Pakatiyā}ti sarasatopi, imissā satipaṭṭhānasuttadesanāya pubbepīti adhippāyo. "
  2229. 1012229,186,1208,11,16,1,55,5,Anuyuttā viharanti satthu desanānusārato bhāvanānuyogaṃ.
  2230. 1012230,186,1209,2,22,1,205,17,"{Vissaṭṭhaattabhāvenā}ti aniccādivasena kismiñci yonisomanasikāre cittaṃ aniyojetvā rūpādiārammaṇe abhirativasena vissaṭṭhacittena bhavituṃ na vaṭṭati, pamādavihāraṃ pahāya appamattena bhavitabbanti adhippāyo. "
  2231. 1012231,186,1210,2,8,1,41,5,{Ekāyano}ti ettha ayana -saddo maggapariyāyo.
  2232. 1012232,186,1210,9,50,1,194,27,"Na kevalaṃ ayanameva, atha kho aññepi bahū maggapariyāyāti paduddhāraṃ karonto‘‘ maggassa hī’’ ti ādiṃ vatvā yadi maggapariyāyo ayana-saddo, kasmā puna‘‘ maggo’’ ti vuttanti codanaṃ sandhāyāha‘‘ tasmā’’ tiādi. "
  2233. 1012233,186,1210,51,57,1,31,5,Tattha {ekamaggo}ti eko eva maggo.
  2234. 1012234,186,1210,58,63,1,35,5,Na hi nibbānagāmimaggo añño atthīti.
  2235. 1012235,186,1210,64,75,1,78,10,"Nanu satipaṭṭhānaṃ idha maggoti adhippetaṃ, tadaññe ca bahū maggadhammā atthīti? "
  2236. 1012236,186,1210,76,84,1,67,7,"Saccaṃ atthi, te pana satipaṭṭhānaggahaṇeneva gahitā tadavinābhāvato. "
  2237. 1012237,186,1210,85,99,1,104,12,"Tathā hi ñāṇavīriyādayo niddese gahitā, uddese pana satiyā eva gahaṇaṃ veneyyajjhāsayavasenāti daṭṭhabbaṃ."
  2238. 1012238,186,1210,100,115,1,105,10,‘‘ Na dvidhāpathabhūto’’ ti iminā imassa maggassa anekamaggabhāvābhāvaṃ viya anibbānagāmibhāvābhāvañca dasseti.
  2239. 1012239,186,1210,116,119,1,17,2,{Ekenā}ti asahāyena.
  2240. 1012240,186,1210,120,146,1,129,15,"Asahāyatā ca duvidhā attadutiyatābhāvena vā, yā‘‘ vūpakaṭṭhakāyatā’’ ti vuccati, taṇhādutiyatābhāvena vā, yā‘‘ pavivittacittatā’’ ti vuccati. "
  2241. 1012241,186,1210,147,155,1,39,4,Tenāha‘‘ vūpakaṭṭhena pavivittacittenā’’ ti.
  2242. 1012242,186,1210,156,183,1,92,15,Seṭṭhopi loke‘‘ eko’’ ti vuccati‘‘ yāva pare ekāhaṃ vo karomī’’ tiādīsūti āha‘‘ ekassāti seṭṭhassā’’ ti.
  2243. 1012243,186,1210,184,202,1,120,12,"Yadi saṃsārato nissaraṇaṭṭho ayanaṭṭho, aññesampi upanissayasampannānaṃ sādhāraṇato, kathaṃ bhagavatoti āha‘‘ kiñcāpī’’ tiādi. "
  2244. 1012244,186,1210,203,215,1,67,10,"Imasmiṃ {kho}ti ettha kho -saddo avadhāraṇe, tasmā imasmiṃ yevāti attho. "
  2245. 1012245,186,1210,216,234,1,52,9,"Desanābhedoyeva heso, yadidaṃ‘‘ maggo’’ ti vā‘‘ ayano’’ ti vā. "
  2246. 1012246,186,1210,235,239,1,35,4,Ayana -saddo vā kammakaraṇādivibhāgo.
  2247. 1012247,186,1210,240,250,1,29,6,Tenāha‘‘ atthato pana eko vā’’ ti.
  2248. 1012248,186,1211,2,10,1,101,6,{Nānāmukhabhāvanānayappavatto}ti kāyānupassanādimukhena tatthāpi ānāpānādimukhena bhāvanānayena pavatto.
  2249. 1012249,186,1211,11,17,1,45,5,"Ekāyanan ti ekagāminaṃ, nibbānagāminanti attho. "
  2250. 1012250,186,1211,18,30,1,58,7,"Nibbānañhi adutiyabhāvato, seṭṭhabhāvato ca‘‘ ekan’’ ti vuccati. "
  2251. 1012251,186,1211,31,48,1,40,6,Yathāha‘‘ ekañhi saccaṃ na dutīyamatthī’’ ti( su. ni.890).
  2252. 1012252,186,1211,49,88,1,152,20,"‘‘ Yāvatā bhikkhave dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā virāgo tesaṃ aggaṃ akkhāyatī’’ ti.( A. ni.4.34; itivu.90) khayo eva antoti khayanto, jātiyā khayantaṃ diṭṭhavāti jātikhayantadassī. "
  2253. 1012253,186,1211,89,95,1,56,6,Avibhāgena sabbepi satte hitena anukampatīti hitānukampī.
  2254. 1012254,186,1211,96,99,1,18,2,{Atariṃsū}ti tariṃsu.
  2255. 1012255,186,1211,100,108,1,42,6,"{Pubbe}ti purimakā buddhā, pubbe vā atītakāle. "
  2256. 1012256,186,1212,2,12,1,60,9,"Tan ti tesaṃ vacanaṃ, taṃ vā kiriyāvuttivācakattaṃ na yujjati. "
  2257. 1012257,186,1212,13,20,1,77,7,Na hi saṅkheyyappadhānatāya sattavācino ekasaddassa kiriyāvuttivācakatā atthi.
  2258. 1012258,186,1212,21,44,1,81,10,‘‘ Sakimpi uddhaṃ gaccheyyā’’ tiādīsu( a. ni.7.72) viya sakiṃ ayanoti iminā byañjanena bhavitabbaṃ.
  2259. 1012259,186,1212,45,59,1,69,9,Evamatthaṃ {yojetvā}ti‘‘ ekaṃ ayanaṃ assā’’ ti evaṃ samāsapadatthaṃ yojetvā.
  2260. 1012260,186,1212,60,66,1,44,4,"{Ubhayathāpī}ti purimanayena, pacchimanayena ca. "
  2261. 1012261,186,1212,67,72,1,60,5,Na yujjati idhādhippetamaggassa anekavāraṃ pavattisabbhāvato.
  2262. 1012262,186,1212,73,80,1,19,3,Tenāha‘‘ kasmā’’ tiādi.
  2263. 1012263,186,1212,81,100,1,95,10,"‘‘ Anekavārampi ayatī’’ ti purimanayassa ayuttatādassanaṃ,‘‘ anekañcassa ayanaṃ hotī’’ ti pacchimanayassa. "
  2264. 1012264,186,1213,2,29,1,117,15,"Imasmiṃ {pade}ti‘‘ ekāyano ayaṃ bhikkhave maggo’’ ti imasmiṃ vākye, imasmiṃ vā‘‘ pubbabhāgamaggo, lokuttaramaggo’’ ti vidhānapade. "
  2265. 1012265,186,1213,30,36,1,46,4,{Missakamaggo}ti lokiyena missako lokuttaramaggo .
  2266. 1012266,186,1213,37,49,1,79,7,Visuddhiādīnaṃ nippariyāyahetukaṃ saṅgaṇhanto ācariyatthero‘‘ missakamaggo’’ ti āha.
  2267. 1012267,186,1213,50,60,1,58,6,Itaro pariyāyahetu idhādhippetoti‘‘ pubbabhāgamaggo’’ ti avoca.
  2268. 1012268,186,1214,2,19,1,94,11,"Saddaṃ {sutvā}ti‘‘ kālo bhante dhammasavanāyā’’ ti kālārocanasaddaṃ paccakkhato, paramparāya ca sutvā. "
  2269. 1012269,186,1214,20,40,1,117,15,Evaṃ {ukkhipitvā}ti evaṃ‘‘ sundaraṃ manoharaṃ imaṃ kathaṃ chaḍḍemā’’ ti achaḍḍentā ucchubhāraṃ viya paggahetvā na vicaranti.
  2270. 1012270,186,1214,41,47,1,37,5,{Āluḷetī}ti viluḷito ākulo hotīti attho.
  2271. 1012271,186,1214,48,74,1,219,20,"Ekāyanamaggo vuccati {pubbabhāgasatipaṭṭhānamaggo}ti ettāvatā idhādhippetatthe siddhe tasseva alaṅkāratthaṃ so pana yassa pubbabhāgamaggo, taṃ dassetuṃ‘‘ maggānaṭṭhaṅgiko’’ tiādikā gāthāpi paṭisambhidāmaggatova ānetvā ṭhapitā. "
  2272. 1012272,186,1215,2,19,1,165,13,"{Nibbānagamanaṭṭhenā}ti nibbānaṃ gacchati adhigacchati etenāti nibbānagamanaṃ, soyeva aviparītasabhāvatāya attho, tena nibbānagamanaṭṭhena, nibbānādhigamūpāyatāyāti attho. "
  2273. 1012273,186,1215,20,23,1,33,2,{Magganīyaṭṭhenā}ti gavesitabbatāya.
  2274. 1012274,186,1215,24,35,1,50,6,"‘‘ Gamanīyaṭṭhenā’’ ti vā pāṭho, upagantabbatāyāti attho."
  2275. 1012275,186,1215,36,64,1,90,13,"‘‘ Rāgādīhī’’ ti iminā rāgadosamohānaṃyeva gahaṇaṃ‘‘ rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malan’’ ti( vibha.924) vacanato."
  2276. 1012276,186,1215,65,79,1,95,10,‘‘ Abhijjhāvisamalobhādīhī’’ ti pana iminā sabbesampi upakkilesānaṃ saṅgaṇhanatthaṃ te visuṃ uddhaṭā.
  2277. 1012277,186,1215,80,98,1,81,10,‘‘ Sattānaṃ visuddhiyā’’ ti vuttassa atthassa ekantikataṃ dassento‘‘ tathā hī’’ tiādimāha.
  2278. 1012278,186,1215,99,121,1,116,13,"Kāmaṃ‘‘ visuddhiyā’’ ti sāmaññajotanā, cittasseva pana visuddhi idhādhippetāti dassetuṃ‘‘ rūpamalavasena panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2279. 1012279,186,1215,122,141,1,98,13,"Na kevalaṃ aṭṭhakathāvacanameva, atha kho idaṃ ettha āhacca bhāsitanti dassento‘‘ tathā hī’’ tiādimāha. "
  2280. 1012280,186,1216,2,20,1,123,13,"Sā panāyaṃ cittavisuddhi sijjhamānā yasmā sokādīnaṃ anuppādāya saṃvattati, tasmā vuttaṃ‘‘ sokaparidevānaṃ samatikkamāyā’’ tiādi. "
  2281. 1012281,186,1216,21,28,1,70,7,Tattha socanaṃ ñātibyasanādinimittaṃ cetaso santāpo antonijjhānaṃ soko.
  2282. 1012282,186,1216,29,64,1,133,11,"Ñātibyasanādinimittameva sokāvatiṇṇato‘‘ kahaṃ ekaputtaka kahaṃ ekaputtakā’’ tiādinā( ma. ni.2.353,354; saṃ. ni.2.63) paridevanavasena vācāvippalāpo paridavanaṃ paridevo. "
  2283. 1012283,186,1216,65,76,1,54,7,Āyatiṃ anuppajjanaṃ idha samatikkamoti āha‘‘ pahānāyā’’ ti.
  2284. 1012284,186,1216,77,88,1,73,7,Taṃ panassa samatikkamāvahataṃ nidassanavasena dassento‘‘ ayañhī’’ tiādimāha.
  2285. 1012285,186,1217,2,13,1,82,9,"Tattha yaṃ pubbe, taṃ {visodhehī}ti atītesu khandhesu taṇhāsaṃkilesavisodhanaṃ vuttaṃ. "
  2286. 1012286,186,1217,14,18,1,15,2,{Pacchā}ti parato .
  2287. 1012287,186,1217,19,22,1,11,2,{Te}ti tuyhaṃ.
  2288. 1012288,186,1217,23,27,1,13,3,{Māhū}ti mā ahu.
  2289. 1012289,186,1217,28,37,1,79,8,"Kiñcanan ti rāgādikiñcanaṃ, etena anāgatesu khandhesu saṃkilesavisodhanaṃ vuttaṃ. "
  2290. 1012290,186,1217,38,41,1,26,2,{Majjhe}ti tadubhayavemajjhe.
  2291. 1012291,186,1217,42,55,1,93,11,"No ce {gahessasī}ti na upādiyissasi ce, etena paccuppanne khandhappabandhe upādānappavatti vuttā. "
  2292. 1012292,186,1217,56,69,1,152,12,Upasanto {carissasī}ti evaṃ addhattayagatasaṃkilesavisodhane sati nibbutasabbapariḷāhatāya upasanto hutvā viharissasīti arahattanikūṭena gāthaṃ niṭṭhapesi.
  2293. 1012293,186,1217,70,78,1,25,4,Tenāha‘‘ imaṃ gāthan’’ tiādi.
  2294. 1012294,186,1218,2,11,1,50,7,"{Puttā}ti orasā, aññepi vā dinnakakittimādayo ye keci. "
  2295. 1012295,186,1218,12,19,1,36,5,"{Pitā}ti janako, aññepi vā pituṭṭhāniyā. "
  2296. 1012296,186,1218,20,23,1,17,2,{Bandhavā}ti ñātakā.
  2297. 1012297,186,1218,24,41,1,113,16,Ayañhettha attho– puttā vā pitā vā bandhavā vā antakena maccunā adhipannassa abhibhūtassa maraṇato tāṇāya na honti.
  2298. 1012298,186,1218,42,43,1,5,1,Kasmā?
  2299. 1012299,186,1218,44,48,1,22,3,Natthi ñātīsu {tāṇatā}ti.
  2300. 1012300,186,1218,49,85,1,157,21,"Na hi ñātīnaṃ vasena maraṇato ārakkhā atthi, tasmā paṭācāre ‘‘ ubho puttā kālaṅkatā’’ tiādinā( apa. therī1.498) mā niratthakaṃ paridevi, dhammaṃyeva pana yāthāvato passāti adhippāyo. "
  2301. 1012301,186,1218,86,97,1,142,10,Sotāpattiphale {patiṭṭhitā}ti yathānulomaṃ pavattitāya sāmukkaṃsikāya dhammadesanāya pariyosāne sahassanayapaṭimaṇḍite sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  2302. 1012302,186,1218,98,111,1,88,9,Kathaṃ panāyaṃ satipaṭṭhānamaggavasena sotāpattiphale patiṭṭhāsīti āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi.
  2303. 1012303,186,1218,112,119,1,72,7,Na hi catusaccakammaṭṭhānakathāya vinā sāvakānaṃ ariyamaggādhigamo atthi.
  2304. 1012304,186,1218,120,143,1,154,18,"‘‘ Imaṃ gāthaṃ sutvā’’ ti panidaṃ sokavinodanavasena pavattitāya gāthāya paṭhamaṃ sutattā vuttaṃ, sāpi hi saccadesanāya parivārabandhā eva aniccatākathāti katvā. "
  2305. 1012305,186,1218,144,148,1,38,4,Itaragāthāyaṃ pana vattabbameva natthi.
  2306. 1012306,186,1218,149,152,1,22,2,{Bhāvanā}ti paññābhāvanā.
  2307. 1012307,186,1218,153,157,1,20,4,Sā hi idha adhippetā.
  2308. 1012308,186,1218,158,167,1,75,7,"{Tasmā}ti yasmā rūpādīnaṃ aniccādito anupassanāpi satipaṭṭhānabhāvanāva, tasmā. "
  2309. 1012309,186,1218,168,171,1,33,2,{Tepī}ti santatimahāmattapaṭācārāpi.
  2310. 1012310,186,1219,2,20,1,146,15,"Pañcasate {core}ti satasatacoraparivāre pañcacore paṭipāṭiyā pesesi, te araññaṃ pavisitvā theraṃ pariyesantā anukkamena therassa samīpe samāgacchiṃsu. "
  2311. 1012311,186,1219,21,32,1,48,7,Tenāha‘‘ te gantvā theraṃ parivāretvā nisīdiṃsū’’ ti.
  2312. 1012312,186,1219,33,40,1,82,6,Vedanaṃ {vikkhambhetvā}ti ūruṭṭhibhedapaccayaṃ dukkhavedanaṃ amanasikārena vinodetvā.
  2313. 1012313,186,1219,41,45,1,53,4,Pītipāmojjaṃ uppajji vippaṭisāralesassapi asambhavato.
  2314. 1012314,186,1219,46,55,1,35,5,Tenāha‘‘ parisuddhaṃ sīlaṃ nissāyā’’ ti.
  2315. 1012315,186,1219,56,69,1,137,13,Therassa hi sīlaṃ paccavekkhato parisuddhaṃ sīlaṃ nissāya uḷāraṃ pītipāmojjaṃ uppajjamānaṃ ūruṭṭhibhedajanitaṃ dukkhavedanaṃ vikkhambhesi.
  2316. 1012316,186,1219,70,81,1,108,9,"Tiyāmarattin ti accantasaṃyoge upayogavacanaṃ, tenassa vipassanāyaṃ appamādaṃ, paṭipattiussukkāpanañca dasseti. "
  2317. 1012317,186,1219,82,85,1,13,2,{Pādānī}ti pāde.
  2318. 1012318,186,1219,86,93,1,55,5,"{Saṃyamessāmī}ti saññapessāmi, saññattiṃ karissāmīti attho. "
  2319. 1012319,186,1219,94,97,1,21,2,{Aṭṭiyāmī}ti jigucchāmi.
  2320. 1012320,186,1219,98,101,1,18,2,{Harāyāmī}ti lajjāmi.
  2321. 1012321,186,1219,102,105,1,23,3,Vipassisan ti sampassiṃ.
  2322. 1012322,186,1220,2,9,1,49,5,Pacalāyantānan ti pacalāyikānaṃ niddaṃ upagatānaṃ.
  2323. 1012323,186,1220,10,13,1,18,3,Agatin ti agocaraṃ.
  2324. 1012324,186,1220,14,17,1,32,2,{Vatasampanno}ti dhutaguṇasampanno.
  2325. 1012325,186,1220,18,22,1,33,4,Pamādan ti pacalāyanaṃ sandhāyāha.
  2326. 1012326,186,1220,23,26,1,34,2,{Oruddhamānaso}ti uparuddhaadhicitto.
  2327. 1012327,186,1220,27,30,1,21,3,Pañjarasmin ti sarīre.
  2328. 1012328,186,1220,31,41,1,65,6,Sarīrañhi nhārusambandhaaṭṭhisaṅghāṭatāya idha‘‘ pañjaran’’ ti vuttaṃ.
  2329. 1012329,186,1221,2,21,1,128,14,"Pītavaṇṇāya pana paṭākāya kāyaṃ pariharaṇato, mallayuddhacittakatāya ca‘‘ pītamallo’’ ti paññāto pabbajitvā pītamallatthero nāma jāto. "
  2330. 1012330,186,1221,22,26,1,35,3,Tīsu {rajjesū}ti paṇḍucoḷagoḷarajjesu.
  2331. 1012331,186,1221,27,38,1,72,7,‘‘ Sabbamallā sīhaḷadīpe sakkārasammānaṃ labhantī’’ ti tambapaṇṇidīpaṃ āgamma.
  2332. 1012332,186,1221,39,61,1,129,15,Taṃyeva aṅkusaṃ {katvā}ti‘‘ rūpādayo‘ mamā’ ti na gahetabbā’’ ti natumhākavaggena pakāsitamatthaṃ attano cittamattahatthino aṅkusaṃ katvā.
  2333. 1012333,186,1221,62,69,1,62,6,Pādesu {avahantesū}ti ativelaṃ caṅkamanena akkamituṃ asamatthesu.
  2334. 1012334,186,1221,70,81,1,51,7,Jaṇṇukehi caṅkamati‘‘ nisinne niddāya avasaro hotī’’ ti.
  2335. 1012335,186,1221,82,93,1,116,10,{Byākaritvā}ti attano vīriyārambhassa saphalatāpavedanamukhena sabrahmacārīnaṃ tattha ussāhaṃ janento aññaṃ byākaritvā.
  2336. 1012336,186,1221,94,109,1,78,10,"Bhāsitan ti vacanaṃ, kassa pana tanti āha‘‘ buddhaseṭṭhassa sabbalokaggavādino’’ ti."
  2337. 1012337,186,1221,110,119,1,45,5,‘‘ Na tumhākan’’ tiādi tassa pavattiākāradassanaṃ.
  2338. 1012338,186,1221,120,145,1,184,20,"Tayidaṃ me saṅkhārānaṃ accantavūpasamakāraṇanti dassento‘‘ aniccā vatā’’ ti gāthamāhari, tena idānāhaṃ saṅkhārānaṃ khaṇe khaṇe bhaṅgasaṅkhātassa rogassa abhāvena arogo parinibbutoti dasseti. "
  2339. 1012339,186,1222,2,6,1,15,2,{Assā}ti sakkassa.
  2340. 1012340,186,1222,7,10,1,22,2,{Upapattī}ti devūpapatti.
  2341. 1012341,186,1222,11,16,1,48,5,Puna pākatikāva ahosi sakkabhāveneva upapannattā.
  2342. 1012342,186,1223,2,5,1,19,2,{Subrahmā}ti evaṃnāmo.
  2343. 1012343,186,1223,6,24,1,129,14,Accharānaṃ nirayūpapattiṃ disvā tato pabhuti satataṃ pavattamānaṃ attano cittutrāsaṃ sandhāyāha‘‘ niccaṃ utrastamidaṃ cittan’’ tiādi.
  2344. 1012344,186,1223,25,31,1,35,5,Tattha utrastan ti santastaṃ bhītaṃ .
  2345. 1012345,186,1223,32,35,1,21,3,Ubbiggan ti saṃviggaṃ.
  2346. 1012346,186,1223,36,40,1,24,4,Utrastan ti vā saṃviggaṃ.
  2347. 1012347,186,1223,41,47,1,49,6,Ubbiggan ti bhayavasena saha nissayena sañcalitaṃ.
  2348. 1012348,186,1223,48,51,1,23,2,{Anuppannesū}ti anāgatesu.
  2349. 1012349,186,1223,52,57,1,33,4,{Kiccesū}ti tesu tesu itikattabbesu.
  2350. 1012350,186,1223,58,76,1,91,11,"‘‘ Kicchesū’’ ti vā pāṭho, dukkhesūti attho, nimittatthe cetaṃ bhummaṃ, bhāvidukkhanimittanti attho. "
  2351. 1012351,186,1223,77,82,1,39,4,{Uppatitesū}ti uppannesu kiccesūti yojanā.
  2352. 1012352,186,1223,83,90,1,56,7,Tadā attano parivārassa uppannaṃ dukkhaṃ sandhāya vadati.
  2353. 1012353,186,1224,2,8,1,37,4,"{Bojjhā}ti bodhito, ariyamaggatoti attho."
  2354. 1012354,186,1224,9,23,1,70,9,"‘‘ Aññatrā’’ ti ca padaṃ apekkhitvā nissakkavacanaṃ, bodhiṃ ṭhapetvāti attho. "
  2355. 1012355,186,1224,24,27,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  2356. 1012356,186,1224,28,37,1,79,7,"{Tapasā}ti tapokammato, tena maggādhigamassa upāyabhūtaṃ sallekhapaṭipadaṃ dasseti. "
  2357. 1012357,186,1224,38,55,1,160,13,"{Indriyasaṃvarā}ti manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ saṃvaraṇato , etena satisaṃvarasīsena sabbampi saṃvarasīlaṃ, lakkhaṇahāranayena vā sabbampi catupārisuddhisīlaṃ dasseti. "
  2358. 1012358,186,1224,56,61,1,60,4,{Sabbanissaggā}ti sabbassapi nissajjanato sabbakilesappahānato.
  2359. 1012359,186,1224,62,70,1,71,7,"Kilesesu hi nissaṭṭhesu kammavaṭṭaṃ, vipākavaṭṭañca nissaṭṭhameva hotīti. "
  2360. 1012360,186,1224,71,75,1,31,4,Sotthin ti khemaṃ anupaddavataṃ.
  2361. 1012361,186,1225,2,26,1,131,18,"Ñāyati nicchayena kamati nibbānaṃ, taṃ vā ñāyati paṭivijjhīyati etenāti ñāyo, ariyamaggoti āha‘‘ ñāyo vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’’ ti. "
  2362. 1012362,186,1225,27,30,1,50,2,{Taṇhāvānavirahitattā}ti taṇhāsaṅkhātavānavivittattā.
  2363. 1012363,186,1225,31,67,1,192,27,"Taṇhā hi khandhehi khandhaṃ, kammunā phalaṃ, sattehi ca dukkhaṃ vinati saṃsibbatīti‘‘ vānan’’ ti vuccati, tayidaṃ natthi ettha vānaṃ, na vā etasmiṃ adhigate puggalassa vānanti nibbānaṃ, asaṅkhatā dhātu. "
  2364. 1012364,186,1225,68,79,1,76,7,Parappaccayena vinā paccakkhakaraṇaṃ sacchikiriyāti āha‘‘ attapaccakkhatāyā’’ ti.
  2365. 1012365,186,1226,2,31,1,180,20,"Nanu ‘‘ visuddhiyā’’ ti cittavisuddhiyā adhippetattā visuddhiggahaṇenevettha sokasamatikkamādayopi gahitā eva honti, te puna kasmā gahitāti anuyogaṃ sandhāya‘‘ tattha kiñcāpī’’ tiādi vuttaṃ. "
  2366. 1012366,186,1226,32,37,1,74,4,{Sāsanayuttikovide}ti saccapaṭiccasamuppādādilakkhaṇāyaṃ dhammanītiyaṃ cheke.
  2367. 1012367,186,1226,38,63,1,172,21,"Taṃ tamatthaṃ {ñāpetī}ti ye ye bodhaneyyapuggalā saṅkhepavitthārādivasena yathā yathā bodhetabbā, attano desanāvilāsena bhagavā te te tathā tathā bodhento taṃ tamatthaṃ ñāpeti. "
  2368. 1012368,186,1226,64,77,1,90,12,Taṃ taṃ pākaṭaṃ katvā {dassento}ti atthāpattiṃ agaṇento taṃ tamatthaṃ pākaṭaṃ katvā dassento.
  2369. 1012369,186,1226,78,82,1,56,4,Na hi sammāsambuddho atthāpattiñāpakādisādhanīyavacanāti.
  2370. 1012370,186,1226,83,89,1,32,4,"{Saṃvattatī}ti jāyati, hotīti attho. "
  2371. 1012371,186,1226,90,110,1,171,15,"Yasmā anatikkantasokaparidevassa na kadāci cittavisuddhi atthi sokaparidevasamatikkamanamukheneva cittavisuddhiyā ijjhanato, tasmā āha‘‘ sokaparidevānaṃ samatikkamena hotī’’ ti. "
  2372. 1012372,186,1226,111,138,1,195,21,"Yasmā pana domanassapaccayehi dukkhadhammehi phuṭṭhaṃ puthujjanaṃ sokādayo abhibhavanti, pariññātesu ca tesu te na honti, tasmā vuttaṃ‘‘ sokaparidevānaṃ samatikkamo dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamenā’’ ti. "
  2373. 1012373,186,1226,139,145,1,40,4,"{Ñāyassā}ti aggamaggassa, tatiyamaggassa ca. "
  2374. 1012374,186,1226,146,151,1,58,5,Tadadhigamena hi yathākkamaṃ dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamo.
  2375. 1012375,186,1226,152,158,1,102,6,Sacchikiriyābhisamayasahabhāvīpi itarābhisamayo tadavinābhāvato sacchikiriyābhisamayahetuko viya vutto.
  2376. 1012376,186,1226,159,178,1,152,13,"Ñāyassādhigamo nibbānassa {sacchikiriyāyā}ti phalañāṇena vā paccakkhakaraṇaṃ sandhāya vuttaṃ,‘‘ nibbānassa sacchikiriyāyā’’ ti sampadānavacanañcetaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2377. 1012377,186,1227,2,5,1,31,3,Vaṇṇabhaṇanan ti pasaṃsāvacanaṃ.
  2378. 1012378,186,1227,6,25,1,89,13,"Tayidaṃ na idheva, atha kho aññatthāpi satthu āciṇṇaṃ evāti dassento‘‘ yatheva hī’’ tiādimāha. "
  2379. 1012379,186,1227,26,33,1,58,7,Tattha ādimhi kalyāṇamādi vā kalyāṇaṃ etassāti ādikalyāṇaṃ.
  2380. 1012380,186,1227,34,37,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  2381. 1012381,186,1227,38,40,1,23,2,Atthasampattiyā sātthaṃ.
  2382. 1012382,186,1227,41,43,1,30,2,Byañjanasampattiyā sabyañjanaṃ.
  2383. 1012383,186,1227,44,50,1,78,5,"Sīlādipañcadhammakkhandhapāripūrito, upanetabbassa abhāvato ca kevalaparipuṇṇaṃ. "
  2384. 1012384,186,1227,51,56,1,53,5,Nirupakkilesato apanetabbassa ca abhāvato parisuddhaṃ.
  2385. 1012385,186,1227,57,68,1,80,8,"Seṭṭhacariyabhāvato sāsana brahmacariyaṃ, magga brahmacariya ñca vo {pakāsessāmī}ti. "
  2386. 1012386,186,1227,69,84,1,70,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimagge( visuddhi.1.147) vuttanayeneva veditabbo. "
  2387. 1012387,186,1227,85,91,1,48,5,{Ariyavaṃsā}ti ariyānaṃ buddhādīnaṃ vaṃsā paveṇiyo.
  2388. 1012388,186,1227,92,98,1,53,5,{Aggaññā}ti aggāti jānitabbā sabbavaṃsehi seṭṭhabhāvato.
  2389. 1012389,186,1227,99,103,1,32,3,{Rattaññā}ti cirarattāti jānitabbā.
  2390. 1012390,186,1227,104,109,1,40,4,{Vaṃsaññā}ti buddhādīnaṃ vaṃsāti jānitabbā.
  2391. 1012391,186,1227,110,114,1,33,3,{Porāṇā}ti purātanā anadhunātanattā.
  2392. 1012392,186,1227,115,119,1,30,3,{Asaṅkiṇṇā}ti avikiṇṇā anapanītā.
  2393. 1012393,186,1227,120,133,1,53,7,{Asaṅkiṇṇapubbā}ti‘‘ kiṃ imehī’’ ti ariyehi na apanītapubbā .
  2394. 1012394,186,1227,134,141,1,42,6,Na {saṅkīyantī}ti idānipi tehi na apanīyanti.
  2395. 1012395,186,1227,142,149,1,50,6,Na {saṅkīyissantī}ti anāgatepi tehi na apanīyissanti.
  2396. 1012396,186,1227,150,167,1,100,12,"Appaṭikuṭṭhā… pe… {viññūhī}ti ye loke viññū samaṇabrāhmaṇā, tehi appaccakkhatā aninditā, agarahitāti attho."
  2397. 1012397,186,1227,168,176,1,41,3,‘‘ Visuddhiyā’’ {tiādīhī}ti visuddhiādidīpanehi.
  2398. 1012398,186,1227,177,184,1,67,5,"{Padehī}ti vākyehi, visuddhiatthatādibhedabhinnehi vā dhammakoṭṭhāsehi. "
  2399. 1012399,186,1227,185,188,1,18,2,{Upaddave}ti anatthe.
  2400. 1012400,186,1227,189,193,1,42,4,Visuddhin ti visujjhanaṃ saṃkilesappahānaṃ.
  2401. 1012401,186,1227,194,196,1,23,2,Vācuggatakaraṇaṃ uggaho.
  2402. 1012402,186,1227,197,199,1,22,2,Pariyāpuṇanaṃ paricayo.
  2403. 1012403,186,1227,200,204,1,33,4,Atthassa hadaye ṭhapanaṃ dhāraṇaṃ.
  2404. 1012404,186,1227,205,207,1,20,2,Parivattanaṃ vācanaṃ.
  2405. 1012405,186,1228,2,6,1,33,3,{Gandhārako}ti gandhāradese uppanno.
  2406. 1012406,186,1228,7,10,1,18,2,{Pahontī}ti sakkonti.
  2407. 1012407,186,1228,11,17,1,61,4,"{Aniyyānikamaggā}ti micchāmaggā, micchattaniyatāniyatamaggāpi vā. "
  2408. 1012408,186,1228,18,22,1,34,4,Suvaṇṇan ti kūṭasuvaṇṇampi vuccati.
  2409. 1012409,186,1228,23,38,1,100,11,"{Maṇī}ti kācamaṇipi, {muttā}ti veḷujāpi, pavāḷan ti pallavopi vuccatīti rattajambunadādipadehi te visesitā. "
  2410. 1012410,186,1229,2,34,1,274,25,"Na tato {heṭṭhā}ti idhādhippetakāyādīnaṃ vedanādisabhāvattābhāvā, kāyavedanācittavimuttassa tebhūmakadhammassa visuṃ vipallāsavatthantarabhāvena gahitattā ca heṭṭhā gahaṇesu vipallāsavatthūnaṃ aniṭṭhānaṃ sandhāya vuttaṃ, pañcamassa pana vipallāsavatthuno abhāvā‘‘ na uddhan’’ ti āha. "
  2411. 1012411,186,1229,35,38,1,46,3,Ārammaṇavibhāgena hettha satipaṭṭhānavibhāgoti.
  2412. 1012412,186,1229,39,52,1,122,10,"Tayo {satipaṭṭhānā}ti satipaṭṭhāna-saddassa atthuddhāradassanaṃ, na idha pāḷiyaṃ vuttassa satipaṭṭhāna-saddassa atthadassananti. "
  2413. 1012413,186,1229,53,96,1,222,23,"Ādīsu hi {satigocaro}ti ettha ādi -saddena‘‘ phassasamudayā vedanānaṃ samudayo, nāmarūpasamudayā cittassa samudayo, manasikārasamudayā dhammānaṃ samudayo’’ ti( saṃ. ni.5.408)‘‘ satipaṭṭhānā’’ ti vuttānaṃ sabhigocarānaṃ pakāsake suttappadese saṅgaṇhāti. "
  2414. 1012414,186,1229,97,117,1,76,6,Evaṃ‘‘ paṭisambhidāpāḷiya’’ mpi( paṭi. ma.2.34) avasesapāḷippadesadassanattho ādi-saddo daṭṭhabbo.
  2415. 1012415,186,1229,118,123,1,47,5,Satiyā paṭṭhānan ti satiyā patiṭṭhātabbaṭṭhānaṃ.
  2416. 1012416,186,1229,124,138,1,89,10,Dānādīni karontassa rūpādīni satiyā ṭhānaṃ hontīti taṃnivāraṇatthamāha‘‘ padhānaṃ ṭhānan’’ ti.
  2417. 1012417,186,1229,139,161,1,74,10,Pa -saddo hi idha‘‘ paṇītā dhammā’’ tiādīsu( dha. saṃ. mātikā14) viya padhānatthadīpakoti adhippāyo.
  2418. 1012418,186,1230,2,7,1,51,4,{Ariyo}ti ariyaṃ sabbasattaseṭṭhaṃ sammāsambuddhamāha.
  2419. 1012419,186,1230,8,26,1,71,7,{Etthā}ti etasmiṃ saḷāyatanavibhaṅgasutte.( Ma. ni.3.310) suttekadesena hi suttaṃ dasseti.
  2420. 1012420,186,1230,27,29,1,9,2,Tattha hi–
  2421. 1012421,186,1231,2,20,1,86,13,"‘ ‘ Tayo satipaṭṭhānā yadariyo… pe… arahatīti iti kho panetaṃ vuttaṃ, kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ. "
  2422. 1012422,186,1231,21,42,1,116,17,"Idha, bhikkhave, satthā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti anukampako hitesī anukampaṃ upādāya‘ idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’ ti. "
  2423. 1012423,186,1231,43,47,1,26,4,Tassa sāvakā na sussūsanti.
  2424. 1012424,186,1231,48,62,1,80,12,"Na sotaṃ odahanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, vokkamma ca satthu sāsanā vattanti. "
  2425. 1012425,186,1231,63,83,1,121,16,"Tatra, bhikkhave, tathāgato na ceva anattamano hoti, na ca anattamanataṃ paṭisaṃvedeti, anavassuto ca viharati sato sampajāno. "
  2426. 1012426,186,1231,84,90,1,37,4,"Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ. "
  2427. 1012427,186,1231,91,97,1,26,4,Yadariyo sevati… pe… arahati.
  2428. 1012428,186,1232,2,10,1,32,5,"Puna caparaṃ, bhikkhave, satthā… pe."
  2429. 1012429,186,1232,11,11,1,0,0,.
  2430. 1012430,186,1232,12,12,1,0,0,.
  2431. 1012431,186,1232,13,17,1,17,3,idaṃ vo sukhāyāti .
  2432. 1012432,186,1232,18,32,1,74,12,Tassa ekacce sāvakā na sussūsanti… pe… na ca vokkamma satthu sāsanā vattanti.
  2433. 1012433,186,1232,33,68,1,225,29,"Tatra, bhikkhave, tathāgato na ceva anattamano hoti, na ca anattamanataṃ paṭisaṃvedeti, na ca attamano hoti, na ca attamanataṃ paṭisaṃvedeti, anattamanatā ca attamanatā ca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako viharati sato sampajāno. "
  2434. 1012434,186,1232,69,75,1,30,4,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, dutiyaṃ. "
  2435. 1012435,186,1233,2,18,1,71,10,"Puna caparaṃ, bhikkhave… pe… sukhāyāti, tassa sāvakā sussūsanti… pe… vattanti. "
  2436. 1012436,186,1233,19,36,1,110,13,"Tatra, bhikkhave, tathāgato attamano ceva hoti, attamanatañca paṭisaṃvedeti, anavassuto ca viharati sato sampajāno. "
  2437. 1012437,186,1233,37,55,1,33,5,"Idaṃ vuccati, bhikkhave, tatiyan’’ ti( ma. ni.3.311). "
  2438. 1012438,186,1234,2,16,1,103,9,"Evaṃ paṭighānunayehi anavassutatā, niccaṃ upaṭṭhitassatitāya tadubhayavītivattatā‘‘ satipaṭṭhānan’’ ti vuttā. "
  2439. 1012439,186,1234,17,27,1,88,8,"Buddhānaṃyeva hi niccaṃ upaṭṭhitassatitā hoti āveṇikadhammabhāvato, na paccekabuddhādīnaṃ. "
  2440. 1012440,186,1234,28,45,1,83,12,"Pa -saddo ārambhaṃ joteti, ārambho ca pavattīti katvā āha‘‘ pavattayitabbatoti attho’’ ti. "
  2441. 1012441,186,1234,46,51,1,59,5,Satiyā karaṇabhūtāya paṭṭhānaṃ paṭṭhapetabbaṃ satipaṭṭhānaṃ.
  2442. 1012442,186,1234,52,58,1,47,6,Ana -saddo hi bahulaṃvacanena kammatthopi hotīti.
  2443. 1012443,186,1234,59,70,1,63,7,Tathāssa kattuatthopi labbhatīti‘‘ paṭṭhātīti paṭṭhānan’’ ti vuttaṃ.
  2444. 1012444,186,1234,71,90,1,127,14,{Paṭṭhātī}ti ettha pa -saddo bhusatthavisiṭṭhaṃ pakkhandanaṃ dīpetīti‘‘ okkanditvā pakkhanditvā pattharitvā pavattatīti attho’’ ti āha.
  2445. 1012445,186,1234,91,119,1,142,17,"Puna bhāvatthaṃ sati, saddaṃ, paṭṭhānasaddañca vaṇṇento‘‘ atha vā’’ tiādimāha, tena purimavikappe sati, saddo, paṭṭhāna-saddo ca kattuatthoti viññāyati. "
  2446. 1012446,186,1234,120,127,1,61,5,"{Saraṇaṭṭhenā}ti cirakatassa, cirabhāsitassa ca anussaraṇaṭṭhena. "
  2447. 1012447,186,1234,128,141,1,49,8,"Idan ti yaṃ‘‘ satiyeva satipaṭṭhānan’’ ti vuttaṃ, idaṃ. "
  2448. 1012448,186,1234,142,146,1,35,4,Idha imasmiṃ suttapadese adhippetaṃ.
  2449. 1012449,186,1235,2,5,1,12,3,Yadi evan ti.
  2450. 1012450,186,1235,6,33,1,118,17,"Yadi sati eva satipaṭṭhānaṃ, sati nāma eko dhammo, evaṃ sante kasmā‘‘ satipaṭṭhānā’’ ti bahuvacananti āha‘‘ satibahuttā’’ tiādi. "
  2451. 1012451,186,1235,34,49,1,61,10,"Yadi bahukā tā satiyo, atha kasmā‘‘ maggo’’ ti ekavacananti yojanā. "
  2452. 1012452,186,1235,50,53,1,27,2,{Maggaṭṭhenā}ti niyyānaṭṭhena.
  2453. 1012453,186,1235,54,81,1,176,20,"Niyyāniko hi maggadhammo, teneva niyyānikabhāvena ekattūpagato ekantato nibbānaṃ gacchati, atthikehi ca tadatthaṃ maggīyatīti āha‘‘ vuttañhetan’’ ti, attanāva pubbe vuttaṃ paccāharati. "
  2454. 1012454,186,1235,82,91,1,72,8,Tattha catassopi {cetā}ti kāyānupassanādivasena catubbidhāpi ca etā satiyo.
  2455. 1012455,186,1235,92,95,1,29,2,{Aparabhāge}ti ariyamaggakkhaṇe.
  2456. 1012456,186,1235,96,116,1,229,19,Kiccaṃ {sādhayamānā}ti pubbabhāge kāyādīsu subhasaññādividhamanavasena visuṃ visuṃ pavattitvā maggakkhaṇe satiyeva tattha catubbidhassapi vipallāsassa samucchedavasena pahānakiccaṃ sādhayamānā ārammaṇakaraṇavasena nibbānaṃ gacchati.
  2457. 1012457,186,1235,117,120,1,45,3,Catukiccasādhaneneva hettha bahuvacananiddeso.
  2458. 1012458,186,1235,121,149,1,150,18,"Evañca {satī}ti evaṃ maggaṭṭhena ekattaṃ upādāya‘‘ maggo’’ ti ekavacanena, ārammaṇabhedena catubbidhataṃ upādāya‘‘ cattāro’’ ti ca vattabbatāya sati vijjamānattā. "
  2459. 1012459,186,1235,150,164,1,89,9,"Vacanānusandhinā‘‘ ekāyano ayan’’ tiādikā desanā sānusandhikāva, na ananusandhikāti adhippāyo. "
  2460. 1012460,186,1235,165,193,1,116,11,Vuttamevatthaṃ nidassanena paṭipādetuṃ‘‘ mārasenappamaddanan’’ ti( saṃ. ni.5.224) suttapadaṃ ānetvā‘‘ yathā’’ tiādinā nidassanaṃ saṃsandati.
  2461. 1012461,186,1235,194,201,1,22,3,‘‘ Tasmā’’ tiādi nigamanaṃ.
  2462. 1012462,186,1236,2,26,1,201,19,"Visesato kāyo, vedanā ca assādassa kāraṇanti tappahānatthaṃ tesu taṇhāvatthūsu oḷārikasukhumesu asubhadukkhabhāvadassanāni mandatikkhapaññehi taṇhācaritehi sukarānīti tāni tesaṃ‘‘ visuddhimaggo’’ ti vuttāni. "
  2463. 1012463,186,1236,27,62,1,289,24,"Tathā‘‘ niccaṃ attā’’ ti abhinivesavatthutāya diṭṭhiyā visesakāraṇesu cittadhammesu aniccānattatādassanāni sarāgādivasena, saññāphassādivasena, nīvaraṇādivasena ca nātippabhedātippabhedagatesu tesu tappahānatthaṃ mandatikkhapaññānaṃ diṭṭhicaritānaṃ sukarānīti tesaṃ tāni‘‘ visuddhimaggo’’ ti vuttāni. "
  2464. 1012464,186,1236,63,89,1,218,22,"Ettha ca yathā cittadhammānampi taṇhāya vatthubhāvo sambhavati, tathā kāyavedanānampi diṭṭhiyāti satipi nesaṃ catunnampi taṇhādiṭṭhivatthubhāve yo yassā sātisayapaccayo, taṃ dassanatthaṃ visesaggahaṇaṃ katanti daṭṭhabbaṃ. "
  2465. 1012465,186,1236,90,108,1,160,14,Tikkhapaññasamathayāniko oḷārikārammaṇaṃ pariggaṇhanto tattha aṭṭhatvā jhānaṃ samāpajjitvā uṭṭhāya vedanaṃ pariggaṇhātīti vuttaṃ‘‘ oḷārikārammaṇe asaṇṭhahanato’’ ti.
  2466. 1012466,186,1236,109,122,1,151,12,"Vipassanāyānikassa pana sukhume citte, dhammesu ca cittaṃ pakkhandatīti cittadhammānupassanānaṃ mandatikkhapaññavipassanāyānikānaṃ visuddhimaggatā vuttā. "
  2467. 1012467,186,1237,2,16,1,64,9,Tesaṃ {tatthā}ti ettha tattha -saddassa‘‘ pahānatthan’’ ti etena yojanā.
  2468. 1012468,186,1237,17,24,1,40,6,Parato tesaṃ {tatthā}ti etthāpi eseva nayo.
  2469. 1012469,186,1237,25,72,1,399,42,"Pañca kāmaguṇā savisesā kāye labbhantīti visesena kāyo kāmoghassa vatthu, bhavesu sukhaggahaṇavasena bhavassādo hotīti bhavoghassa vedanā vatthu, santatighanaggahaṇavasena visesato citte attābhiniveso hotīti diṭṭhoghassa cittaṃ vatthu, dhammesu vinibbhogassa dukkarattā, dhammānaṃ dhammamattatāya duppaṭivijjhattā ca sammoho hotīti avijjoghassa dhammā vatthu, tasmā tesu tesaṃ pahānatthaṃ cattārova vuttā. "
  2470. 1012470,186,1238,2,13,1,125,11,Evaṃ kāyādīnaṃ kāmoghādivatthubhāvakathaneneva kāmayogakāmāsavādīnampi vatthubhāvo dīpito hoti oghehi tesaṃ atthato anaññattā.
  2471. 1012471,186,1238,14,23,1,76,8,"Yadaggena ca kāyo kāmoghādīnaṃ vatthu, tadaggena abhijjhākāyaganthassa vatthu."
  2472. 1012472,186,1238,24,39,1,134,10,‘‘ Dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anusetī’’ ti dukkhadukkhavipariṇāmadukkhasaṅkhāradukkhabhūtā vedanā visesena byāpādakāyaganthassa vatthu.
  2473. 1012473,186,1238,40,52,1,116,12,Citte niccaggahaṇavasena sassatassa attano sīlena suddhīti ādi parāmasanaṃ hotīti sīlabbataparāmāsassa cittaṃ vatthu.
  2474. 1012474,186,1238,53,63,1,121,10,Nāmarūpaparicchedena bhūtaṃ bhūtato apassantassa bhavavibhavadiṭṭhisaṅkhāto idaṃsaccābhiniveso hotīti tassa dhammā vatthu.
  2475. 1012475,186,1238,64,67,1,38,3,Kāyassa kāmupādānavatthutā vuttanayāva.
  2476. 1012476,186,1238,68,79,1,87,10,"Yadaggena hi kāyo kāmoghassa vatthu, tadaggena kāmupādānassapi vatthu atthato abhinnattā. "
  2477. 1012477,186,1238,80,142,1,116,10,"Sukhavedanassādavasena paralokanirapekkho‘‘ natthi dinnan’’ tiādikaṃ( dī. ni.1.171; ma. ni.1.445;2.95,225;3.91,116; saṃ. ni.3.210; dha. sa.1221; vibha.938) parāmāsaṃ uppādetīti diṭṭhupādānassa vedanā vatthu . "
  2478. 1012478,186,1238,143,148,1,78,5,Cittadhammānaṃ itarupādānavatthutā tatiyacatutthaganthayojanāyaṃ vuttanayā eva.
  2479. 1012479,186,1238,149,154,1,84,5,Kāyavedanānaṃ chandadosāgativatthutā kāmoghabyāpādakāyaganthayojanāyaṃ vuttanayā eva.
  2480. 1012480,186,1238,155,162,1,79,7,Santatighanaggahaṇavasena sarāgādicitte sammoho hotīti mohāgatiyā cittaṃ vatthu.
  2481. 1012481,186,1238,163,169,1,62,6,Dhammasabhāvānavabodhe bhayaṃ hotīti bhayāgatiyā dhammā vatthu.
  2482. 1012482,186,1239,2,56,1,261,20,"Āhārasamudayā kāyassa samudayā, phassasamudayā vedanānaṃ samudayo,( saṃ. ni.5.408) saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpanti( ma. ni.3.126; udā.1; vibha.225) vacanato kāyādīnaṃ samudayabhūtā kabaḷīkāraphassamanosañcetanāviññāṇāhārā kāyādiparijānanena pariññātā hontīti āha‘‘ catubbidhāhārapariññatthan’’ ti. "
  2483. 1012483,186,1239,57,61,1,57,3,{Pakaraṇanayo}ti nettipakaraṇavasena suttantasaṃvaṇṇanānayo.
  2484. 1012484,186,1240,2,8,1,61,4,"{Saraṇavasenā}ti kāyādīnaṃ, kusalādidhammānañca upadhāraṇavasena. "
  2485. 1012485,186,1240,9,22,1,120,13,Saranti gacchanti nibbānaṃ etāyāti satīti imasmiṃ atthe ekatte ekasabhāve nibbāne samosaraṇaṃ samāgamo ekattasamosaraṇaṃ.
  2486. 1012486,186,1240,23,34,1,42,7,Etadeva hi dassetuṃ‘‘ yathā hī’’ tiādi vuttaṃ.
  2487. 1012487,186,1241,2,25,1,181,15,"Ekanibbānapavesahetubhūto vā samānatāya eko satipaṭṭhānasabhāvo ekattaṃ, tattha samosaraṇaṃ ekattasamosaraṇaṃ, taṃsabhāgatāva, ekanibbānapavesahetubhāvaṃ pana dassetuṃ‘‘ yathā’’ tiādimāha. "
  2488. 1012488,186,1241,26,37,1,118,10,"Etasmiṃ atthe saraṇekattasamosaraṇāni saheva satipaṭṭhānekabhāvassa kāraṇattena vuttānīti daṭṭhabbāni, purimasmiṃ visuṃ. "
  2489. 1012489,186,1241,38,68,1,295,27,"{Saraṇavasenā}ti vā gamanavasenāti atthe sati tadeva gamanaṃ samosaraṇanti, samosaraṇe vā sati-saddatthavasena avuccamāne dhāraṇatāva satīti sati-saddatthantarābhāvā purimaṃ satibhāvassa kāraṇaṃ, pacchimaṃ ekabhāvassāti nibbānasamosaraṇepi sahitāneva tāni satipaṭṭhānekabhāvassa kāraṇāni vuttāni honti."
  2490. 1012490,186,1242,2,46,1,307,26,"‘ ‘ Cuddasavidhena, navavidhena, soḷasavidhena, pañcavidhenā’’ ti idaṃ upari pāḷiyaṃ( dī. ni.2.374) āgatānaṃ ānāpānapabbādīnaṃ vasena vuttaṃ, tesaṃ pana anantarabhedavasena, tadanugatabhedavasena ca bhāvanāya anekavidhatā labbhatiyeva, catūsu disāsu uṭṭhānakabhaṇḍasadisatā kāyānupassanāditaṃtaṃsatipaṭṭhānabhāvanānubhāvassa daṭṭhabbā. "
  2491. 1012491,186,1243,2,14,1,106,10,"Kathetukamyatāpucchā itarāsaṃ pucchānaṃ idha asambhavato, niddesādivasena desetukamyatāya ca tathā vuttattā."
  2492. 1012492,186,1243,15,40,1,142,16,"‘‘ Idhā’’ ti vuccamānapaṭipattisampādakassa bhikkhuno sannissayadassanaṃ, so cassa sannissayo sāsanato añño natthīti vuttaṃ‘‘ idhāti imasmiṃ sāsane’’ ti. "
  2493. 1012493,186,1243,41,53,1,103,9,"Dhamma… pe… lapanametaṃ tesaṃ attano sammukhābhimukhabhāvakaraṇatthaṃ, tañca dhammassa sakkaccasavanatthaṃ."
  2494. 1012494,186,1243,54,90,1,111,13,"‘‘ Gocare bhikkhave caratha sake pettike visaye’’ tiādi( dī. ni.3.80; saṃ. ni.5.372) vacanato bhikkhugocarā ete dhammā, yadidaṃ kāyānupassanādayo. "
  2495. 1012495,186,1243,91,118,1,171,17,"Tattha yasmā kāyānupassanādipaṭipattiyā bhikkhu hoti, tasmā‘‘ kāyānupassī viharatī’’ tiādinā bhikkhuṃ dasseti bhikkhumhi taṃniyamatoti āha‘‘ paṭipattiyā bhikkhubhāvadassanato’’ ti. "
  2496. 1012496,186,1243,119,126,1,99,6,"Satthucariyānuvidhāyakattā, sakalasāsanasampaṭiggāhakattā ca sabbappakārāya anusāsaniyā bhājanabhāvo. "
  2497. 1012497,186,1243,127,132,1,33,4,Tasmiṃ {gahite}ti bhikkhumhi gahite.
  2498. 1012498,186,1243,133,148,1,102,11,Bhikkhuparisāya jeṭṭhabhāvato rājagamanañāyena itarā parisāpi atthato gahitāva hontīti āha‘‘ sesā’’ tiādi.
  2499. 1012499,186,1243,149,164,1,77,11,Evaṃ paṭhamaṃ kāraṇaṃ vibhajitvā itarampi vibhajituṃ‘‘ yo ca iman’’ tiādi vuttaṃ.
  2500. 1012500,186,1244,2,11,1,66,8,Samaṃ {careyyā}ti kāyādi visamacariyaṃ pahāya kāyādīhi samaṃ careyya.
  2501. 1012501,186,1244,12,28,1,139,12,"Rāgādivūpasamena santo, indriyadamena danto, catumagganiyāmena niyato, seṭṭhacaritāya brahmacārī, sabbattha kāyadaṇḍādioropanena nidhāya daṇḍaṃ. "
  2502. 1012502,186,1244,29,46,1,104,11,"Ariyabhāve ṭhito so evarūpo bāhitapāpasamitapāpabhinnakilesatāhi‘‘ brāhmaṇo, samaṇo, bhikkhū’’ ti ca veditabbo."
  2503. 1012503,186,1245,2,68,1,255,32,"‘ ‘ Ayañceva kāyo, bahiddhā ca nāmarūpan’’ tiādīsu khandhapañcakaṃ, tathā‘‘ sukhañca kāyena paṭisaṃvedetī’’ tiādīsu( ma. ni.1.271,287; pārā.11),‘‘ yā tasmiṃ samaye kāyassa passaddhi paṭippassaddhī’’ tiādīsu ca vedanādayo cetasikā khandhā kāyoti vuccantīti tato visesanatthaṃ‘‘ kāyeti rūpakāye’’ ti āha. "
  2504. 1012504,186,1245,69,74,1,60,5,Kesādīnañca dhammānan ti kesādisaññitānaṃ bhūtupādādhammānaṃ.
  2505. 1012505,186,1245,75,99,1,126,16,Evaṃ‘‘ cayaṭṭho sarīraṭṭho kāyaṭṭho’’ ti saddanayena kāya-saddaṃ dassetvā idāni niruttinayenapi taṃ dassetuṃ‘‘ yathā cā’’ tiādi vuttaṃ.
  2506. 1012506,186,1245,100,103,1,19,2,{Āyantī}ti uppajjanti.
  2507. 1012507,186,1246,2,17,1,121,12,"{Asammissato}ti vedanādayopi ettha sitā, ettha paṭibaddhāti kāye vedanādianupassanāpasaṅgepi āpanne tato asammissatoti attho. "
  2508. 1012508,186,1246,18,80,1,427,44,"Samūhavisayatāya cassa kāya-saddassa, samudāyupādānatāya ca asubhākārassa‘‘ kāye’’ ti ekavacanaṃ, tathā ārammaṇādivibhāgena anekabhedabhinnampi cittaṃ cittabhāvasāmaññena ekajjhaṃ gahetvā‘‘ citte’’ ti ekavacanaṃ, vedanā pana sukhādibhedabhinnā visuṃ visuṃ anupassitabbāti dassentena‘‘ vedanāsū’’ ti bahuvacanena vuttā, tatheva ca niddeso pavattito, dhammā ca paropaṇṇāsabhedā, anupassitabbākārena ca anekabhedā evāti tepi bahuvacanavaseneva vuttā. "
  2509. 1012509,186,1247,2,22,1,166,14,"Avayavīgāhasamaññātidhāvanasārādānābhinivesanisedhanatthaṃ kāyaṃ aṅgapaccaṅgehi, tāni ca kesādīhi, kesādike ca bhūtupādāyarūpehi vinibbhuñjanto‘‘ tathā na kāye’’ tiādimāha. "
  2510. 1012510,186,1247,23,47,1,191,18,"Pāsādādinagarāvayavasamūhe avayavīvādinopi avayavīgāhaṃ na karonti,‘‘ nagaraṃ nāma koci attho atthī’’ ti pana kesañci samaññātidhāvanaṃ siyāti itthipurisādisamaññātidhāvane nagaranidassanaṃ vuttaṃ. "
  2511. 1012511,186,1247,48,81,1,192,25,"Aṅgapaccaṅgasamūho, kesalomādisamūho, bhūtupādāyasamūho ca yathāvuttasamūho, tabbinimutto kāyopi nāma koci natthi, pageva itthiādayoti āha‘‘ kāyo vā itthī vā puriso vā añño vā koci dhammo dissatī’’ ti."
  2512. 1012512,186,1247,82,97,1,92,10,"‘‘ Koci dhammo’’ ti iminā sattajīvādiṃ paṭikkhipati, avayavī pana kāyapaṭikkhepeneva paṭikkhittoti. "
  2513. 1012513,186,1247,98,113,1,78,9,Yadi evaṃ kathaṃ kāyādisamaññātidhāvanānīti āha‘‘ yathāvuttadhamma… pe… karontī’’ ti.
  2514. 1012514,186,1247,114,118,1,27,3,Tathā {tathā}ti kāyādiākārena.
  2515. 1012515,186,1248,2,12,1,43,7,"Yaṃ {passatī}ti yaṃ itthiṃ, purisaṃ vā passati. "
  2516. 1012516,186,1248,13,17,1,42,4,Nanu cakkhunā itthipurisadassanaṃ natthīti?
  2517. 1012517,186,1248,18,57,1,225,28,"Saccametaṃ,‘‘ itthiṃ passāmi, purisaṃ passāmī’’ ti pana pavattasaññāya vasena‘‘ yaṃ passatī’’ ti vuttaṃ micchādassanena vā diṭṭhiyā yaṃ passati, na taṃ diṭṭhaṃ taṃ rūpāyatanaṃ na hotīti attho viparītaggāhavasena micchāparikappitarūpattā. "
  2518. 1012518,186,1248,58,72,1,109,13,"Atha vā taṃ kesādibhūtupādāyasamūhasaṅkhātaṃ diṭṭhaṃ na hoti, acakkhuviññāṇaviññeyyattā diṭṭhaṃ vā taṃ na hoti. "
  2519. 1012519,186,1248,73,91,1,130,15,"Yaṃ diṭṭhaṃ, taṃ na {passatī}ti yaṃ rūpāyatanaṃ kesādibhūtupādāyasamūhasaṅkhātaṃ diṭṭhaṃ, taṃ paññācakkhunā bhūtato na passatīti attho. "
  2520. 1012520,186,1248,92,117,1,133,17,"Apassaṃ {bajjhate}ti imaṃ attabhāvaṃ yathābhūtaṃ paññācakkhunā apassanto‘‘ etaṃ mama, eso hamasmi, eso me attā’’ ti kilesabandhanena bajjhati. "
  2521. 1012521,186,1249,2,13,1,87,9,"Na {aññadhammānupassī}ti na aññasabhāvānupassī, asubhādito aññākārānupassī na hotīti attho."
  2522. 1012522,186,1249,14,26,1,52,8,‘‘ Kiṃ vuttaṃ hotī’’ tiādinā taṃ evatthaṃ pākaṭaṃ karoti.
  2523. 1012523,186,1249,27,57,1,198,20,"Pathavīkāyan ti kesādikoṭṭhāsaṃ pathaviṃ dhammasamūhattā‘‘ kāyo’’ ti vadati, lakkhaṇapathavimeva vā anekappabhedaṃ sakalasarīragataṃ, pubbāpariyabhāvena ca pavattamānaṃ samūhavasena gahetvā‘‘ kāyo’’ ti vadati."
  2524. 1012524,186,1249,58,66,1,30,4,‘‘ Āpokāyan’’ tiādīsupi eseva nayo.
  2525. 1012525,186,1250,2,16,1,82,9,Evaṃ {gahetabbassā}ti‘‘ ahaṃ maman’’ ti evaṃ attattaniyabhāvena andhabālehi gahetabbassa.
  2526. 1012526,186,1251,2,15,1,88,9,Idāni sattannaṃ anupassanākārānampi vasena kāyānupassanaṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi āraddhaṃ.
  2527. 1012527,186,1251,16,41,1,134,15,"Tattha aniccato {anupassatī}ti catusamuṭṭhānikaṃ kāyaṃ‘‘ aniccan’’ ti anupassati, evaṃ passanto evañcassa aniccākārampi‘‘ anupassatī’’ ti vuccati. "
  2528. 1012528,186,1251,42,57,1,71,10,Tathābhūtassa cassa niccaggāhassa lesopi na hotīti vuttaṃ‘‘ no niccato’’ ti.
  2529. 1012529,186,1251,58,78,1,40,6,Tathā hesa‘‘ niccasaññaṃ pajahatī’’ ti ( paṭi. ma.3.35) vutto.
  2530. 1012530,186,1251,79,102,1,112,15,Ettha ca‘‘ aniccato eva anupassatī’’ ti eva-kāro luttaniddiṭṭhoti tena nivattitamatthaṃ dassetuṃ‘‘ no niccato’’ ti vuttaṃ.
  2531. 1012531,186,1251,103,115,1,120,11,"Na cettha dukkhato anupassanādinivattanaṃ āsaṅkitabbaṃ paṭiyogīnivattanaparattā eva-kārassa, upari desanāruḷhattā ca tāsaṃ."
  2532. 1012532,186,1251,116,125,1,41,5,‘‘ Dukkhato anupassatī’’ tiādīsupi eseva nayo.
  2533. 1012533,186,1251,126,142,1,112,14,"Ayaṃ pana viseso– aniccassa dukkhattā tameva ca kāyaṃ dukkhato anupassati, dukkhassa anattattā anattato anupassati. "
  2534. 1012534,186,1251,143,170,1,142,20,"Yasmā pana yaṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā, na taṃ abhinanditabbaṃ, yañca na abhinanditabbaṃ, na tattha rañjitabbaṃ, tasmā vuttaṃ‘‘ nibbindati, no nandati. "
  2535. 1012535,186,1251,171,178,1,23,4,"Virajjati, no rajjatī’’ ti. "
  2536. 1012536,186,1251,179,191,1,73,11,"So evaṃ arajjanto rāgaṃ nirodheti, no samudeti samudayaṃ na karotīti attho. "
  2537. 1012537,186,1251,192,199,1,43,6,"Evaṃ paṭipanno ca paṭinissajjati, no ādiyati. "
  2538. 1012538,186,1251,200,260,1,458,44,"Ayañhi aniccādianupassanā tadaṅgavasena saddhiṃ kāyaṃ tannissayakhandhābhisaṅkhārehi kilesānaṃ pariccajanato, saṅkhatadosadassanena tabbiparīte nibbāne tanninnatāya pakkhandanato‘‘ pariccāgapaṭinissaggo ceva pakkhandanapaṭinissaggo cā’’ ti vuccati, tasmā tāya samannāgato bhikkhu vuttanayena kilese pariccajati, nibbāne ca pakkhandati, tathābhūto ca nibbattanavasena kilese na ādiyati, nāpi adosadassitāvasena saṅkhatārammaṇaṃ, tena vuttaṃ‘‘ paṭinissajjati, no ādiyatī’’ ti. "
  2539. 1012539,186,1251,261,281,1,124,15,"Idānissa tāhi anupassanāhi yesaṃ dhammānaṃ pahānaṃ hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahatī’’ tiādi vuttaṃ. "
  2540. 1012540,186,1251,282,295,1,68,9,Tattha niccasaññan ti‘‘ saṅkhārā niccā’’ ti evaṃ pavattaṃ viparītasaññaṃ.
  2541. 1012541,186,1251,296,306,1,117,8,"Diṭṭhicittavipallāsappahānamukheneva saññāvipallāsappahānanti saññāggahaṇaṃ, saññāsīsena vā tesampi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2542. 1012542,186,1251,307,310,1,25,3,Nandin ti sappītikataṇhaṃ.
  2543. 1012543,186,1251,311,313,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2544. 1012544,186,1252,2,23,1,110,13,"‘ ‘ Viharatī’’ ti iminā kāyānupassanāsamaṅgino iriyāpathavihāro vuttoti āha‘‘ iriyatī’’ ti, iriyāpathaṃ pavattetīti attho. "
  2545. 1012545,186,1252,24,40,1,106,11,"Ārammaṇakaraṇavasena abhibyāpanato‘‘ tīsu bhavesū’’ ti vuttaṃ, uppajjanavasena pana kilesā parittabhūmakā evāti. "
  2546. 1012546,186,1252,41,63,1,150,17,"Yadipi kilesānaṃ pahānaṃ ātāpananti taṃ sammādiṭṭhiādīnampi attheva, ātappa-saddo viya pana ātāpasaddo vīriyeyeva niruḷhoti vuttaṃ‘‘ vīriyassetaṃ nāman’’ ti. "
  2547. 1012547,186,1252,64,80,1,153,15,"Atha vā paṭipakkhappahāne sampayuttadhammānaṃ abbhussahanavasena pavattamānassa vīriyassa sātisayaṃ tadātāpananti vīriyameva tathā vuccati, na aññe dhammā. "
  2548. 1012548,186,1252,81,92,1,97,9,"{Ātāpī}ti cāyamīkāro pasaṃsāya, atisayassa vā dīpakoti ātāpīgahaṇena sammappadhānasamaṅgitaṃ dasseti. "
  2549. 1012549,186,1252,93,117,1,202,18,"Sammā, samantato, sāmañca pajānanto sampajāno, asammissato vavatthāne aññadhammānupassitābhāvena sammā aviparītaṃ, sabbākārapajānanena samantato, uparūpari visesāvahabhāvena pavattiyā sāmaṃ pajānantoti attho . "
  2550. 1012550,186,1252,118,132,1,64,9,"Yadi paññāya anupassati, kathaṃ satipaṭṭhānatāti āha‘‘ na hī’’ tiādi. "
  2551. 1012551,186,1252,133,144,1,78,10,"Sabbatthikan ti sabbattha bhavaṃ sabbattha līne, uddhate ca citte icchitabbattā. "
  2552. 1012552,186,1252,145,156,1,73,10,"Sabbe vā līne, uddhate ca bhāvetabbā bojjhaṅgā atthikā etāyāti sabbatthikā. "
  2553. 1012553,186,1252,157,168,1,98,11,Satiyā laddhupakārāya eva paññāya ettha yathāvutte kāye kammaṭṭhāniko bhikkhu kāyānupassī viharati.
  2554. 1012554,186,1252,169,175,1,42,5,"Anto saṅkhepo antoolīyano, kosajjanti attho. "
  2555. 1012555,186,1252,176,190,1,106,10,"{Upāyapariggahe}ti ettha sīlavisodhanādi, gaṇanādi, uggahakosallādi ca upāyo, tabbipariyāyato anupāyo veditabbo. "
  2556. 1012556,186,1252,191,217,1,127,17,"Yasmā ca upaṭṭhitassati yathāvuttaṃ upāyaṃ na pariccajati, anupāyañca na upādiyati, tasmā vuttaṃ‘‘ muṭṭhassatī … pe… asamattho hotī’’ ti. "
  2557. 1012557,186,1252,218,226,1,85,6,"{Tenā}ti upāyānupāyānaṃ pariggahaparivajjanesu, pariccāgāpariggahesu ca asamatthabhāvena. "
  2558. 1012558,186,1252,227,229,1,11,2,Assa yogino.
  2559. 1012559,186,1253,2,20,1,119,12,"Yasmā satiyevettha satipaṭṭhānaṃ vuttaṃ, tasmāssa sampayuttadhammā vīriyādayo aṅganti āha‘‘ sampayogaṅgañcassa dassetvā’’ ti. "
  2560. 1012560,186,1253,21,26,1,42,5,Aṅga -saddo cettha kāraṇapariyāyo daṭṭhabbo.
  2561. 1012561,186,1253,27,35,1,89,8,Satiggahaṇeneva cettha samādhissāpi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ tassā samādhikkhandhe saṅgahitattā.
  2562. 1012562,186,1253,36,40,1,29,4,Yasmā vā satisīsenāyaṃ desanā.
  2563. 1012563,186,1253,41,64,1,207,20,"Na hi kevalāya satiyā kilesappahānaṃ sambhavati, nibbānādhigamo vā, nāpi kevalā sati pavattati, tasmāssa jhānadesanāyaṃ savitakkādivacanassa viya sampayogaṅgadassanatāti aṅga-saddassa avayavapariyāyatā daṭṭhabbā. "
  2564. 1012564,186,1253,65,118,1,67,8,"Pahānaṅgan ti‘‘ vivicceva kāmehī’’ tiādīsu( dī. ni.1.226; ma. ni.1.271,287,297; saṃ. ni.2.152; a. ni.4.123; pārā.11) viya pahātabbaṅgaṃ dassetuṃ. "
  2565. 1012565,186,1253,119,141,1,141,16,"Yasmā ettha lokiyamaggo adhippeto, na lokuttaramaggo, tasmā pubbabhāgiyameva vinayaṃ dassento‘‘ tadaṅgavinayena vā vikkhambhanavinayena vā’’ ti āha. "
  2566. 1012566,186,1253,142,146,1,36,4,Tesaṃ dhammānan ti vedanādidhammānaṃ.
  2567. 1012567,186,1253,147,158,1,67,7,Tesañhi tattha anadhippetattā‘‘ atthuddhāranayenetaṃ vuttan’’ ti vuttaṃ.
  2568. 1012568,186,1253,159,162,1,17,2,{Tatthā}ti vibhaṅge.
  2569. 1012569,186,1253,163,173,1,28,5,{Etthā}ti‘‘ loke’’ ti etasmiṃ pade.
  2570. 1012570,186,1254,2,19,1,108,13,Avisesena dvīhipi nīvaraṇappahānaṃ vuttanti katvā puna ekekena vuttaṃ pahānavisesaṃ dassetuṃ‘‘ visesenā’’ ti āha.
  2571. 1012571,186,1254,20,39,1,108,11,Atha vā‘‘ vineyya nīvaraṇānī’’ ti avatvā abhijjhādomanassavinayavacanassa payojanaṃ dassento‘‘ visesenā’’ tiādimāha.
  2572. 1012572,186,1254,40,47,1,98,7,Kāyānupassanābhāvanāya hi ujuvipaccanīkānaṃ anurodhavirodhādīnaṃ pahānadassanaṃ etassa payojananti.
  2573. 1012573,186,1254,48,51,1,69,2,{Kāyasampattimūlakassā}ti rūpabalayobbanārogyādisarīrasampadānimittassa.
  2574. 1012574,186,1254,52,56,1,53,4,Vuttavipariyāyato kāyavipattimūlako virodho veditabbo.
  2575. 1012575,186,1254,57,60,1,38,2,{Kāyabhāvanāyā}ti kāyānupassanābhāvanāya.
  2576. 1012576,186,1254,61,66,1,34,5,Sā hi idha kāyabhāvanāti adhippetā.
  2577. 1012577,186,1254,67,75,1,69,6,Subhasukhabhāvādīnan ti ādi -saddena manuññaniccatādisaṅgaho daṭṭhabbo.
  2578. 1012578,186,1254,76,83,1,69,7,Asubhāsukhabhāvādīnan ti ettha pana ādi -saddena amanuññaaniccatādīnaṃ.
  2579. 1012579,186,1254,84,87,1,32,2,{Tenā}ti anurodhādippahānavacanena.
  2580. 1012580,186,1254,88,97,1,53,5,‘‘ Yogānubhāvo hī’’ tiādi vuttassevatthassa pākaṭakaraṇaṃ.
  2581. 1012581,186,1254,98,101,1,29,3,Yogānubhāvo hi bhāvanānubhāvo.
  2582. 1012582,186,1254,102,106,1,40,3,{Yogasamattho}ti yogamanuyuñjituṃ samattho.
  2583. 1012583,186,1254,107,124,1,131,12,"Purimena hi‘‘ anurodhavirodhavippamutto’’ tiādivacanena bhāvanaṃ anuyuttassa ānisaṃso vutto, dutiyena bhāvanaṃ anuyuñjantassa paṭipatti. "
  2584. 1012584,186,1254,125,131,1,53,6,Na hi anurodhavirodhādīhi upaddutassa bhāvanā ijjhati.
  2585. 1012585,186,1255,2,33,1,181,20,"Anupassīti {etthā}ti‘‘ anupassī’’ ti etasmiṃ pade labbhamānāya anupassanāya anupassanājotanāya kammaṭṭhānaṃ vuttan ti evamattho daṭṭhabbo, aññathā‘‘ anupassanāyā’’ ti karaṇavacanaṃ na yujjeyya. "
  2586. 1012586,186,1255,34,46,1,71,10,"Anupassanā eva hi kammaṭṭhānaṃ, na ettha ārammaṇaṃ adhippetaṃ, yujjati vā. "
  2587. 1012587,186,1255,47,50,1,34,3,Kāyapariharaṇaṃ vuttanti sambandho.
  2588. 1012588,186,1255,51,61,1,76,6,Kammaṭṭhānapariharaṇassa cettha atthasiddhattā‘‘ kāyapariharaṇan’’ tveva vuttaṃ.
  2589. 1012589,186,1255,62,68,1,75,6,Kammaṭṭhānikassa hi kāyapariharaṇaṃ yāvadeva kammaṭṭhānaṃ pariharaṇatthanti.
  2590. 1012590,186,1255,69,94,1,85,8,Kammaṭṭhānapariharaṇassa vā‘‘ ātāpī’’ tiādinā( dī. ni.2.373) vuccamānattā‘‘ kāyapariharaṇan’’ tveva vuttaṃ.
  2591. 1012591,186,1255,95,132,1,237,26,"Kāyaggahaṇena vā nāmakāyassāpi gahaṇaṃ, na rūpakāyasseva, teneva kammaṭṭhānapariharaṇampi saṅgahitaṃ hoti, evañca katvā‘‘ viharatīti ettha vuttavihārenā’’ ti ettha ggahaṇañca samatthitaṃ hoti‘‘ kāyānupassī viharatī’’ ti vihārassa visesetvā vuttattā."
  2592. 1012592,186,1255,133,147,1,98,10,‘‘ Ātāpī’’ tiādi pana saṅkhepato vuttassa kammaṭṭhānapariharaṇassa saha sādhanena vitthāretvā dassanaṃ.
  2593. 1012593,186,1255,148,151,1,24,2,{Ātāpenā}ti ātāpaggahaṇena.
  2594. 1012594,186,1255,152,160,1,38,4,‘‘ Satisampajaññenā’’ tiādīsupi eseva nayo.
  2595. 1012595,186,1255,161,172,1,75,7,"Sabbatthakakammaṭṭhānan ti buddhānussati, mettā, maraṇassati , asubhabhāvanā ca. "
  2596. 1012596,186,1255,173,194,1,214,16,"Idañhi catukkaṃ yoginā parihariyamānaṃ‘‘ sabbatthakakammaṭṭhānan’’ ti vuccati, sabbattha kammaṭṭhānānuyogassārakkhabhūtattā satisampajaññabalena avicchinnassa pariharitabbattā satisampajaññaggahaṇena tassa vuttatā vuttā. "
  2597. 1012597,186,1255,195,202,1,60,7,Satiyā vā samatho vutto tassā samādhikkhandhena saṅgahitattā.
  2598. 1012598,186,1256,2,12,1,34,5,Vibhaṅge ( vibha. kāyānupassanāniddese) pana attho vuttoti yojanā.
  2599. 1012599,186,1256,13,22,1,90,8,{Tenā}ti saddatthaṃ anādiyitvā bhāvatthasseva vibhajanavasena pavattena vibhaṅgapāṭhena saha.
  2600. 1012600,186,1256,23,30,1,83,6,{Aṭṭhakathānayo}ti saddatthassāpi vivaraṇavasena yathārahaṃ vutto atthasaṃvaṇṇanānayo.
  2601. 1012601,186,1256,31,46,1,102,12,"Yathā {saṃsandatī}ti yathā atthato, adhippāyato ca avilomento aññadatthu saṃsandati sameti, evaṃ veditabbo. "
  2602. 1012602,186,1257,2,49,1,469,39,"Vedanādīnaṃ puna {vacane}ti ettha nissayapaccayabhāvavasena cittadhammānaṃ vedanāsannissitattā, pañcavokārabhave arūpadhammānaṃ rūpapaṭibaddhavuttito ca vedanāya kāyādianupassanāppasaṅgepi āpanne tato asammissato vavatthānaṃ dassanatthaṃ, ghanavinibbhogādidassanatthañca dutiyaṃ vedanāggahaṇaṃ, tena na vedanāyaṃ kāyānupassī, cittadhammānupassī vā, atha kho vedanānupassī evāti vedanāsaṅkhāte vatthusmiṃ vedanānupassanākārasseva dassanena asammissato vavatthānaṃ dassitaṃ hoti. "
  2603. 1012603,186,1257,50,112,1,390,49,"Tathā‘‘ yasmiṃ samaye sukhā vedanā, na tasmiṃ samaye dukkhā, adukkhamasukhā vā vedanā, yasmiṃ vā pana samaye dukkhā, adukkhamasukhā vā vedanā, na tasmiṃ samaye itarā vedanā’’ ti vedanābhāvasāmaññe avatvā taṃ taṃ vedanaṃ vinibbhujjitvā dassanena ghanavinibbhogo dhuvabhāvaviveko dassito hoti, tena tāsaṃ khaṇamattāvaṭṭhānadassanena aniccatāya , tato eva dukkhatāya, anattatāya ca dassanaṃ vibhāvitaṃ hoti. "
  2604. 1012604,186,1257,113,120,1,54,6,{Ghanavinibbhogādī}ti ādi -saddena ayampi attho veditabbo.
  2605. 1012605,186,1257,121,128,1,55,6,"Ayañhi vedanāyaṃ vedanānupassī eva, na aññadhammānupassī. "
  2606. 1012606,186,1257,129,167,1,332,31,"Kiṃ vuttaṃ hoti– yathā nāma bālo amaṇisabhāvepi udakapubbuḷake maṇiākārānupassī hoti, na evaṃ ayaṃ ṭhitiramaṇīyepi vedayite, pageva itarasmiṃ manuññākārānupassī, atha kho khaṇapabhaṅguratāya, avasavattitāya kilesāsucipaggharaṇatāya ca aniccaanattaasubhākārānupassī, vipariṇāmadukkhatāya, saṅkhāradukkhatāya ca visesato dukkhānupassī yevāti. "
  2607. 1012607,186,1257,168,175,1,63,7,Evaṃ citta dhammesupi yathārahaṃ punavacane payojanaṃ vattabbaṃ.
  2608. 1012608,186,1257,176,180,1,40,4,Lokiyā eva sammasanacārassa adhippetattā.
  2609. 1012609,186,1257,181,198,1,80,9,‘‘ Kevalaṃ panidhā’’ tiādinā‘‘ idha ettakaṃ veditabban’’ ti veditabbaparicchedaṃ dasseti.
  2610. 1012610,186,1257,199,225,1,154,19,"‘‘ Esa nayo’’ ti iminā yathā cittaṃ, dhammā ca anupassitabbā, tathā tāni anupassanto citte cittānupassī, dhammesu dhammānupassīti veditabboti imamatthaṃ atidisati. "
  2611. 1012611,186,1257,226,233,1,58,5,"{Dukkhato}ti dukkhasabhāvato, dukkhanti anupassitabbāti attho. "
  2612. 1012612,186,1257,234,237,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  2613. 1012613,186,1258,2,20,1,105,13,Yo sukhaṃ dukkhato {addā}ti yo bhikkhu sukhaṃ vedanaṃ vipariṇāmadukkhatāya‘‘ dukkhā’’ ti paññācakkhunā addakkhi.
  2614. 1012614,186,1258,21,36,1,108,12,"Dukkhaṃ addakkhi {sallato}ti dukkhaṃ vedanaṃ pīḷājananato, antotudanato, dunnīharaṇato ca sallato addakkhi passi. "
  2615. 1012615,186,1258,37,40,1,33,3,Adukkhamasukhan ti upekkhāvedanaṃ.
  2616. 1012616,186,1258,41,51,1,87,9,"Santan ti sukhadukkhāni viya anoḷārikatāya, paccayavasena vūpasantasabhāvatāya ca santaṃ. "
  2617. 1012617,186,1258,52,70,1,98,10,"{Aniccato}ti hutvāabhāvato, udayavayavantato, tāvakālikato, niccapaṭipakkhato ca‘‘ aniccan’’ ti yo addakkhi. "
  2618. 1012618,186,1258,71,83,1,80,10,"Sa ve sammaddaso bhikkhu ekaṃsena, paribyattaṃ vā vedanāya sammāpassanakoti attho. "
  2619. 1012619,186,1259,2,8,1,44,4,{Dukkhātipī}ti saṅkhāradukkhatāya dukkhā itipi.
  2620. 1012620,186,1259,9,21,1,110,11,Taṃ dukkhasmin ti sabbaṃ taṃ vedayitaṃ dukkhasmiṃ antogadhaṃ pariyāpannaṃ vadāmi saṅkhāradukkhatānativattanato.
  2621. 1012621,186,1259,22,41,1,165,15,"Sukhadukkhatopi {cā}ti sukhādīnaṃ ṭhitivipariṇāmañāṇasukhatāya, vipariṇāmaṭhitiaññāṇadukkhatāya ca vuttattā tissopi ca sukhato, tissopi ca dukkhato {anupassitabbā}ti attho. "
  2622. 1012622,186,1259,42,47,1,36,5,Satta anupassanā heṭṭhā pakāsitā eva.
  2623. 1012623,186,1259,48,56,1,95,8,Sesan ti yathāvuttaṃ sukhādivibhāgato sesaṃ sāmisanirāmisādibhedaṃ vedanānupassanāyaṃ vattabbaṃ.
  2624. 1012624,186,1260,2,31,1,453,21,"Ārammaṇa … pe… bhedānan ti rūpādiārammaṇanānattassa nīlāditabbhedassa, chandādiadhipatinānattassa hīnāditabbhedassa, ñāṇajhānādisahajātanānattassa sasaṅkhārikāsaṅkhārikasavitakkāditabbhedassa, kāmāvacarādibhūminānattassa ukkaṭṭhamajjhimāditabbhedassa, kusalādikammanānattassa devagatisaṃvattaniyatāditabbhedassa, kaṇhasukkavipākanānattassa diṭṭhadhammavedanīyatāditabbhedassa, parittabhūmakādikiriyānānattassa tihetukāditabbhedassa vasena anupassitabbanti yojanā. "
  2625. 1012625,186,1260,32,39,1,98,7,Ādi -saddena savatthukāvatthukādinānattassa puggalattayasādhāraṇāditabbhedassa ca saṅgaho daṭṭhabbo.
  2626. 1012626,186,1260,40,46,1,109,6,Salakkhaṇasāmaññalakkhaṇānan ti phusanāditaṃtaṃlakkhaṇānañceva aniccatādisāmaññalakkhaṇānañca vasenāti yojanā.
  2627. 1012627,186,1260,47,50,1,52,2,{Suññatadhammassā}ti anattatāsaṅkhātasuññatāsabhāvassa.
  2628. 1012628,186,1260,51,91,1,185,25,"Yaṃ vibhāvetuṃ abhidhamme‘‘ tasmiṃ kho pana samaye dhammā honti, khandhā hontī’’ tiādinā ( dha. sa.121) suññatāvāradesanā pavattā, taṃ pahīnameva pubbe pahīnattā, tasmā tassa tassa puna pahānaṃ na vattabbaṃ. "
  2629. 1012629,186,1260,92,119,1,207,22,"Na hi kilesā pahīyamānā ārammaṇavibhāgena pahīyanti anāgatānaṃyeva uppajjanārahānaṃ pahātabbattā, tasmā abhijjhādīnaṃ ekattha pahānaṃ vatvā itarattha na vattabbaṃ evāti imamatthaṃ dasseti‘‘ kāmañcetthā’’ tiādinā. "
  2630. 1012630,186,1260,120,133,1,101,13,Atha vā maggacittakkhaṇe ekattha pahīnaṃ sabbattha pahīnameva hotīti visuṃ visuṃ pahānaṃ na vattabbaṃ.
  2631. 1012631,186,1260,134,139,1,40,5,Maggena hi pahīnāti vattabbataṃ arahanti.
  2632. 1012632,186,1260,140,154,1,96,13,"Tattha purimāya codanāya nānāpuggalaparihāro, na hi ekassa pahīnaṃ tato aññassa pahīnaṃ nāma hoti. "
  2633. 1012633,186,1260,155,157,1,36,2,Pacchimāya nānācittakkhaṇikaparihāro.
  2634. 1012634,186,1260,158,163,1,55,4,{Nānācittakkhaṇe}ti hi lokiyamaggacittakkhaṇeti adhippāyo.
  2635. 1012635,186,1260,164,167,1,31,3,Pubbabhāgamaggo hi idhādhippeto.
  2636. 1012636,186,1260,168,177,1,64,8,Lokiyabhāvanāya ca kāye pahīnaṃ na vedanādīsu vikkhambhitaṃ hoti.
  2637. 1012637,186,1260,178,199,1,146,15,"Yadipi nappavatteyya, paṭipakkhabhāvanāya suppahīnattā tattha sā‘‘ abhijjhādomanassassa appavattī’’ ti na vattabbā, tasmā punapi tappahānaṃ vattabbameva. "
  2638. 1012638,186,1260,200,214,1,130,12,"Ekattha pahīnaṃ sesesupi pahīnaṃ {hotī}ti lokuttarasatipaṭṭhānabhāvanaṃ, lokiyabhāvanāya vā sabbattha appavattimattaṃ sandhāya vuttaṃ."
  2639. 1012639,186,1260,215,238,1,77,10,"‘‘ Pañcapi khandhā upādānakkhandhā loko’’ ti( vibha.362,364,366) hi vibhaṅge catūsupi ṭhānesu vuttanti. "
  2640. 1012640,186,1261,2,4,1,37,2,Uddesavāravaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  2641. 1012641,186,1262,2,2,1,13,1,Kāyānupassanā
  2642. 1012642,186,1263,2,2,1,19,1,Ānāpānapabbavaṇṇanā
  2643. 1012643,186,1264,2,10,1,50,2,374. {Ārammaṇavasenā}ti anupassitabbakāyādiārammaṇavasena.
  2644. 1012644,186,1264,11,17,1,50,5,Catudhā {bhinditvā}ti uddesavasena catudhā bhinditvā.
  2645. 1012645,186,1264,18,27,1,87,8,Tato catubbidhasatipaṭṭhānato ekekaṃ satipaṭṭhānaṃ gahetvā kāyaṃ vibhajantoti pāṭhaseso.
  2646. 1012646,186,1265,2,13,1,87,9,"{Kathañcā}ti ettha kathan ti pakārapucchā, tena niddisiyamāne kāyānupassanāpakāre pucchati. "
  2647. 1012647,186,1265,14,25,1,89,10,"Ca -saddo byatireko, tena uddesavārena apākaṭaṃ niddesavārena vibhāviyamānaṃ visesaṃ joteti. "
  2648. 1012648,186,1265,26,72,1,342,28,"Bāhirakesupi ito ekadesassa sambhavato sabbappakāra ggahaṇaṃ kataṃ‘‘ sabbappakārakāyānupassanānibbattakassā’’ ti, tena ye ime ānāpānapabbādivasena āgatā cuddasappakārā, tadantogadhā ca ajjhattādianupassanāppakārā, tathā kāyagatāsatisutte( ma. ni.3.153) vuttā kesādivaṇṇasaṇṭhānakasiṇārammaṇacatukkajjhānappakārā, lokiyādippakārā ca, te sabbepi anavasesato saṅgaṇhāti. "
  2649. 1012649,186,1265,73,94,1,91,14,"Ime ca pakārā imasmiṃyeva sāsane, na ito bahiddhāti vuttaṃ‘‘ sabbappakāra… pe… paṭisedhano cā’’ ti. "
  2650. 1012650,186,1265,95,112,1,190,14,"Tattha {tathābhāvapaṭisedhano}ti sabbappakārakāyānupassanānibbattakassa puggalassa aññasāsanassa nissayabhāvapaṭisedhano, etena idha {bhikkhave}ti ettha idha -saddo antogadhaevasaddatthoti dasseti. "
  2651. 1012651,186,1265,113,124,1,54,7,Santi hi ekapadānipi avadhāraṇāni yathā‘‘ vāyubhakkho’’ ti.
  2652. 1012652,186,1265,125,135,1,37,5,Tenāha‘‘ idheva bhikkhave samaṇo’’ tiādi.
  2653. 1012653,186,1265,136,143,1,83,6,"Paripuṇṇasamaṇappakaraṇadhammo hi so puggalo, yo sabbappakārakāyānupassanānibbattako. "
  2654. 1012654,186,1265,144,151,1,69,6,{Parappavādā}ti paresaṃ aññatitthiyānaṃ nānappakārā vādā titthāyatanāni.
  2655. 1012655,186,1266,2,12,1,72,6,Araññādikasseva bhāvanānurūpasenāsanataṃ dassetuṃ‘‘ imassahī’’ tiādi vuttaṃ.
  2656. 1012656,186,1266,13,18,1,40,5,Duddamo damathaṃ anupagato goṇo kūṭagoṇo.
  2657. 1012657,186,1266,19,30,1,89,10,"Dohanakāle yathā thanehi anavasesato khīraṃ na paggharati, evaṃ dohapaṭibandhinī kūṭadhenu. "
  2658. 1012658,186,1266,31,35,1,57,4,Rūpa-saddādike paṭicca uppajjanakaassādo rūpārammaṇādiraso.
  2659. 1012659,186,1266,36,46,1,78,9,"Pubbe āciṇṇārammaṇan ti pabbajjato pubbe, anādimati vā saṃsāre paricitārammaṇaṃ. "
  2660. 1012660,186,1266,47,51,1,23,2,{Nibandheyyā}ti bandheyya.
  2661. 1012661,186,1266,52,59,1,68,6,{Satiyā}ti sammadeva kammaṭṭhānassa sallakkhaṇavasena pavattāya satiyā.
  2662. 1012662,186,1266,60,63,1,29,2,{Ārammaṇe}ti kammaṭṭhānārammaṇe.
  2663. 1012663,186,1266,64,78,1,99,12,"Daḷhan ti thiraṃ, yathā satokārissa upacārappanābhedo samādhi ijjhati, tathā thāmagataṃ katvāti attho. "
  2664. 1012664,186,1267,2,18,1,214,13,"Visesādhigamadiṭṭhadhammasukhavihārapadaṭṭhānan ti sabbesaṃ buddhānaṃ, ekaccānaṃ paccekabuddhānaṃ, buddhasāvakānañca visesādhigamassa aññena kammaṭṭhānena adhigatavisesānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārassa padaṭṭhānabhūtaṃ. "
  2665. 1012665,186,1268,2,7,1,68,5,Vatthuvijjācariyo viya bhagavā yogīnaṃ anurūpanivāsaṭṭhānupadisanato.
  2666. 1012666,186,1268,8,20,1,136,12,Bhikkhu dīpisadiso araññe ekako viharitvā paṭipakkhanimmathanavasena icchitatthasādhanato phalamuttaman ti sāmaññaphalaṃ sandhāya vadati.
  2667. 1012667,186,1268,21,25,1,70,4,Parakkamajavayoggabhūmin ti bhāvanussāhajavassa yoggakaraṇabhūmibhūtaṃ.
  2668. 1012668,186,1269,2,18,1,145,15,"Addhānavasena pavattānaṃ assāsapassāsānaṃ vasena dīghaṃ vā assasanto, ittaravasena pavattānaṃ assāsapassāsānaṃ vasena rassaṃ vā assasantoti yojanā. "
  2669. 1012669,186,1269,19,33,1,174,12,"Evaṃ {sikkhato}ti assāsapassāsānaṃ dīgharassatāpajānanasabbakāyappaṭisaṃvedanaoḷārikoḷārikapaṭippassambhanavasena bhāvanaṃ sikkhato, tathābhūto vā hutvā tisso sikkhā pavattayato. "
  2670. 1012670,186,1269,34,38,1,74,3,{Assāsapassāsanimitte}ti assāsapassāsasannissayena upaṭṭhitapaṭibhāganimitte.
  2671. 1012671,186,1269,39,53,1,96,9,"Assāsapassāse pariggaṇhāti rūpamukhena vipassanaṃ abhinivisanto, yo‘‘ assāsapassāsakammiko’’ ti vutto. "
  2672. 1012672,186,1269,54,59,1,61,5,Jhānaṅgāni pariggaṇhāti arūpamukhena vipassanaṃ abhinivisanto.
  2673. 1012673,186,1269,60,65,1,60,5,Vatthu nāma karajakāyo cittacetasikānaṃ pavattiṭṭhānabhāvato.
  2674. 1012674,186,1269,66,94,1,180,20,"Añño satto vā puggalo vā natthīti visuddhidiṭṭhi‘‘ tayidaṃ dhammamattaṃ, na ahetukaṃ, nāpi issarādivisamahetukaṃ, atha kho avijjādihetukan’’ ti addhāttayepi kaṅkhāvitaraṇena vitiṇṇakaṅkho."
  2675. 1012675,186,1269,95,136,1,82,9,"‘‘ Yaṃ kiñci bhikkhu rūpan’’ tiādinā( ma. ni.1.361;2.113;3.86,89; paṭi. ma.1.54) nayena kalāpasammasanavasena tilakkhaṇaṃ āropetvā. "
  2676. 1012676,186,1269,137,140,1,47,3,Udayavayānupassanādivasena vipassanaṃ vaḍḍhento.
  2677. 1012677,186,1269,141,143,1,26,2,Anukkamena maggapaṭipāṭiyā.
  2678. 1012678,186,1270,2,24,1,163,18,"‘ ‘ Parassa vā assāsapassāsakāye’’ ti idaṃ sammasanavāravasenāyaṃ pāḷi pavattāti katvā vuttaṃ, samathavasena pana parassa assāsapassāsakāye appanānimittuppatti eva natthi. "
  2679. 1012679,186,1270,25,30,1,36,4,{Aṭṭhapetvā}ti antarantarā na ṭhapetvā.
  2680. 1012680,186,1270,31,40,1,99,8,Aparāparaṃ {sañcaraṇakālo}ti ajjhattabahiddhādhammesupi nirantaraṃ vā bhāvanāya pavattanakālo kathito.
  2681. 1012681,186,1270,41,73,1,184,25,"Ekasmiṃ kāle panidaṃ ubhayaṃ na {labbhatī}ti‘‘ ajjhattaṃ, bahiddhā’’ ti ca vuttaṃ idaṃ dhammadvayaṃ ghaṭitaṃ ekasmiṃ kāle ekato ārammaṇabhāvena na labbhati, ekajjhaṃ ālambituṃ na sakkāti attho. "
  2682. 1012682,186,1271,2,11,1,70,8,"Samudeti etasmāti samudayo, so eva kāraṇaṭṭhena dhammoti samudayadhammo. "
  2683. 1012683,186,1271,12,33,1,148,14,"Assāsapassāsānaṃ uppattihetu karajakāyādi, tassa anupassanasīlo samudayadhammānupassī, taṃ pana samudayadhammaṃ upamāya dassento‘‘ yathā nāmā’’ tiādimāha. "
  2684. 1012684,186,1271,34,38,1,24,4,Tattha bhastan ti ruttiṃ.
  2685. 1012685,186,1271,39,42,1,27,3,Gaggaranāḷin ti ukkāpanāḷiṃ.
  2686. 1012686,186,1271,43,46,1,19,2,{Te}ti karajakāyādike.
  2687. 1012687,186,1271,47,76,1,211,18,"Yathā assāsapassāsakāyo karajakāyādisambandhī taṃnimittatāya, evaṃ karajakāyādayopi assāsapassāsakāyasambandhino taṃnimittabhāvenāti‘‘ samudayadhammā kāyasmin’’ ti vattabbataṃ labhantīti vuttaṃ‘‘ samudaya… pe… vuccatī’’ ti. "
  2688. 1012688,186,1271,77,120,1,143,14,Pakativācī vā dhamma -saddo‘‘ jātidhammānan’’ tiādīsu( ma. ni.1.131;3.310; paṭi. ma.1.33) viyāti kāyassa paccayasamavāye uppajjanakapakatikāyānupassī vā‘‘ samudayadhammānupassī’’ ti vutto.
  2689. 1012689,186,1271,121,128,1,27,3,Tenāha‘‘ karajakāyañcā’’ tiādi.
  2690. 1012690,186,1271,129,136,1,58,7,Evañca katvā kāyasmin ti bhummavacanaṃ suṭṭhutaraṃ yujjati.
  2691. 1012691,186,1272,2,26,1,204,21,"{Vayadhammānupassī}ti ettha ahetukattepi vināsassa yesaṃ hetudhammānaṃ abhāve yaṃ na hoti, tadabhāvo tassa abhāvassa hetu viya voharīyatīti upacārato karajakāyādiabhāvo assāsapassāsakāyassa vayakāraṇaṃ vutto. "
  2692. 1012692,186,1272,27,36,1,28,4,Tenāha‘‘ yathā bhastāyā’’ tiādi .
  2693. 1012693,186,1272,37,41,1,49,4,Ayaṃ tāvettha paṭhamavikappavasena atthavibhāvanā.
  2694. 1012694,186,1272,42,47,1,54,5,Dutiyavikappavasena upacārena vināyeva attho veditabbo.
  2695. 1012695,186,1273,2,20,1,154,14,Ajjhattabahiddhānupassanā viya bhinnavatthuvisayatāya samudayavayadhammānupassanāpi ekakāle na labbhatīti āha‘‘ kālena samudayaṃ kālena vayaṃ anupassanto’’ ti.
  2696. 1012696,186,1273,21,49,1,115,16,‘‘ Atthi kāyo’’ ti eva -saddo luttaniddiṭṭhoti‘‘ kāyova atthī’’ ti vatvā avadhāraṇena nivattitaṃ dassento‘‘ na satto’’ tiādimāha.
  2697. 1012697,186,1273,50,180,1,531,72,"Tassattho– yo rūpādīsu sattavisattatāya, paresañca sajjāpanaṭṭhena, satvaguṇayogato vā‘‘ satto’’ ti parehi parikappito, tassa sattanikāyassa pūraṇato ca cavanupapajjanadhammatāya galanato ca‘‘ puggalo’’ ti, thīyati saṃhaññati ettha gabbhoti‘‘ itthī’’ ti, puri pure bhāge seti pavattatīti‘‘ puriso’’ ti, āhito ahaṃ māno etthāti‘‘ attā’’ ti, attano santakabhāvena‘‘ attaniyan’’ ti, paro na hotīti katvā‘‘ ahan’’ ti, mama santakanti katvā‘‘ mamā’’ ti, vuttappakāravinimutto aññoti katvā‘‘ kocī’’ ti, tassa santakabhāvena‘‘ kassacī’’ ti, vikappetabbo koci natthi, kevalaṃ‘‘ kāyo eva atthī’’ ti. "
  2698. 1012698,186,1273,181,186,1,56,5,Dasahipi padehi attattaniyasuññatameva kāyassa vibhāveti.
  2699. 1012699,186,1273,187,197,1,44,6,Evan ti‘‘ kāyova atthī’’ tiādinā vuttappakārena.
  2700. 1012700,186,1274,2,8,1,64,5,{Ñāṇapamāṇatthāyā}ti kāyānupassanāñāṇaṃ paraṃ pamāṇaṃ pāpanatthāya.
  2701. 1012701,186,1274,9,17,1,83,7,{Satipamāṇatthāyā}ti kāyapariggāhikaṃ satiṃ pavattanasatiṃ paraṃ pamāṇaṃ pāpanatthāya.
  2702. 1012702,186,1274,18,41,1,137,17,"Imassa hi vuttanayena‘‘ atthi kāyo’’ ti aparāparuppattivasena paccupaṭṭhitā sati bhiyyoso mattāya tattha ñāṇassa, satiyā ca paribrūhanāya hoti. "
  2703. 1012703,186,1274,42,50,1,40,4,Tenāha‘‘ satisampajaññānaṃ vuḍḍhatthāyā’’ ti.
  2704. 1012704,186,1274,51,67,1,81,9,Imissā bhāvanāya taṇhādiṭṭhiggāhānaṃ ujupaṭipakkhattā vuttaṃ‘‘ taṇhā… pe… viharatī’’ ti.
  2705. 1012705,186,1274,68,101,1,110,20,"Tathābhūto ca loke kiñcipi‘‘ ahan’’ ti vā‘‘ maman’’ ti vā gahetabbaṃ na passati, kuto gaṇheyyāti āha‘‘ na ca kiñcī’’ tiādi. "
  2706. 1012706,186,1274,102,160,1,283,36,"{Evampī}ti ettha pi -saddo heṭṭhā niddiṭṭhassa tādisassa atthassa abhāvato avuttasamuccayatthoti dassento‘‘ upari atthaṃ upādāyā’’ ti āha yathā‘‘ antamaso tiracchānagatāyapi, ayampi pārājiko hotī’’ ti.( Pārā.42) evan ti pana niddiṭṭhākārassa paccāmasanaṃ nigamanavasena katanti āha‘‘ iminā pana… pe… dassetī’’ ti. "
  2707. 1012707,186,1275,2,14,1,71,7,Pubbabhāgasatipaṭṭhānassa idha adhippetattā vuttaṃ‘‘ sati dukkhasaccan’’ ti.
  2708. 1012708,186,1275,15,66,1,173,23,"Sā pana sati yasmiṃ attabhāve, tassa samuṭṭhāpikā taṇhā, tassāpi samuṭṭhāpikā eva nāma hoti tadabhāve abhāvatoti āha‘‘ tassā samuṭṭhāpikā purimataṇhā’’ ti, yathā‘‘ saṅkhārapaccayā’’ ti( ma. ni.3.126; udā.1; vibha.484). "
  2709. 1012709,186,1275,67,80,1,118,9,Taṃviññāṇabījataṃsantatisambhūto sabbopi lokiyo viññāṇappabandho‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’ tveva vuccati suttantanayena.
  2710. 1012710,186,1275,81,89,1,71,6,"{Appavattī}ti appavattinimittaṃ, ubhinnaṃ appavattiyā nimittabhūtoti attho. "
  2711. 1012711,186,1275,90,95,1,33,5,Na pavattati etthāti vā appavatti.
  2712. 1012712,186,1275,96,108,1,97,8,‘‘ Dukkhaparijānano’’ tiādi ekantato catukiccasādhanavaseneva ariyamaggassa pavattīti dassetuṃ vuttaṃ.
  2713. 1012713,186,1275,109,113,1,38,4,Avuttasiddho hi tassa bhāvanāpaṭivedho.
  2714. 1012714,186,1275,114,117,1,44,2,{Catusaccavasenā}ti catusaccakammaṭṭhānavasena.
  2715. 1012715,186,1275,118,127,1,70,7,"{Ussakkitvā}ti visuddhiparamparāya āruhitvā, bhāvanaṃ upari netvāti attho. "
  2716. 1012716,186,1275,128,132,1,44,4,Niyyānamukhan ti vaṭṭadukkhato nissaraṇūpāyo.
  2717. 1012717,186,1276,2,4,1,28,2,Ānāpānapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2718. 1012718,186,1277,2,2,1,22,1,Iriyāpathapabbavaṇṇanā
  2719. 1012719,186,1278,2,18,1,73,8,"375. {Iriyāpathavasenā}ti iriyanaṃ iriyā, kiriyā, idha pana kāyikapayogo veditabbo. "
  2720. 1012720,186,1278,19,27,1,76,7,"Iriyānaṃ patho pavattimaggoti iriyāpatho, gamanādivasena pavattā sarīrāvatthā. "
  2721. 1012721,186,1278,28,48,1,138,18,"Gacchanto vā hi satto kāyena kātabbakiriyaṃ karoti ṭhito vā nisinno vā nipanno vāti, tesaṃ iriyāpathānaṃ vasena, iriyāpathavibhāgenāti attho. "
  2722. 1012722,186,1278,49,66,1,133,14,"Puna caparan ti puna ca aparaṃ, yathāvuttaānāpānakammaṭṭhānato bhiyyopi aññaṃ kāyānupassanākammaṭṭhānaṃ kathemi, suṇāthāti vā adhippāyo ."
  2723. 1012723,186,1278,67,100,1,233,22,"‘‘ Gacchanto vā’’ tiādi gamanādimattajānanassa, gamanādigatavisesajānanassa ca sādhāraṇavacanaṃ, tattha gamanādimattajānanaṃ na idha nādhippetaṃ, gamanādigatavisesajānanaṃ pana adhippetanti taṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ tattha kāman’’ tiādi vuttaṃ. "
  2724. 1012724,186,1278,101,112,1,55,7,Sattūpaladdhin ti‘‘ satto atthī’’ ti upaladdhiṃ sattaggāhaṃ.
  2725. 1012725,186,1278,113,128,1,71,10,"Na pajahati na pariccajati‘‘ ahaṃ gacchāmi, mama gamanan’’ ti gāhasabbhāvato. "
  2726. 1012726,186,1278,129,152,1,136,17,"Tato eva attasaññaṃ‘‘ atthi attā kārako vedako’’ ti evaṃ pavattaṃ viparītasaññaṃ na ugghāṭeti nāpaneti appaṭipakkhabhāvato, ananubrūhanato vā. "
  2727. 1012727,186,1278,153,170,1,99,13,Evaṃ bhūtassa cassa kuto kammaṭṭhānādibhāvoti āha‘‘ kammaṭṭhānaṃ vā satipaṭṭhānabhāvanā vā na hotī’’ ti.
  2728. 1012728,186,1278,171,184,1,70,8,"‘‘ Imassa panā’’ tiādi sukkapakkho, tassa vuttavipariyāyena attho veditabbo. "
  2729. 1012729,186,1278,185,196,1,47,7,Tameva hi atthaṃ vivarituṃ‘‘ idañhī’’ tiādi vuttaṃ.
  2730. 1012730,186,1279,2,18,1,165,13,"Tattha ko {gacchatī}ti sādhanaṃ, kiriyañca avinibbhuttaṃ katvā gamanakiriyāya kattupucchā, sā kattubhāvavisiṭṭhaattapaṭikkhepatthā dhammamattasseva gamanasiddhidassanato. "
  2731. 1012731,186,1279,19,32,1,136,12,"Kassa gamanan ti tamevatthaṃ pariyāyantarena vadati sādhanaṃ, kiriyañca vinibbhuttaṃ katvā gamanakiriyāya akattusambandhībhāvavibhāvanato. "
  2732. 1012732,186,1279,33,39,1,62,6,Paṭikkhepatthañhi antonītaṃ katvā ubhayatthaṃ kiṃ-saddo pavatto.
  2733. 1012733,186,1279,40,48,1,75,6,Kiṃ {kāraṇā}ti pana paṭikkhittakattukāya gamanakiriyāya aviparītakāraṇapucchā.
  2734. 1012734,186,1279,49,65,1,155,14,"Idañhi gamanaṃ nāma attā manasā saṃyujjati, mano indriyehi, indriyāni attehīti evamādi micchākāraṇavinimuttaanurūpapaccayahetuko dhammānaṃ pavattiākāraviseso. "
  2735. 1012735,186,1279,66,73,1,20,3,Tenāha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  2736. 1012736,186,1280,2,16,1,104,13,"Na koci satto vā puggalo vā gacchati dhammamattasseva gamanasiddhito, tabbinimuttassa ca kassaci abhāvato. "
  2737. 1012737,186,1280,17,28,1,90,7,Idāni dhammamattasseva gamanasiddhiṃ dassetuṃ‘‘ cittakiriyāvāyodhātuvipphārenā’’ tiādi vuttaṃ.
  2738. 1012738,186,1280,29,40,1,96,9,"Tattha cittakiriyā ca sā, vāyodhātuyā vipphāro vipphandanañcāti cittakiriyāvāyodhātuvipphāro, tena. "
  2739. 1012739,186,1280,41,56,1,186,13,"Ettha ca cittakiriyaggahaṇena anindriyabaddhavāyodhātuvipphāraṃ nivatteti, vāyodhātuvipphāraggahaṇena cetanāvacīviññattibhedaṃ cittakiriyaṃ nivatteti, ubhayena pana kāyaviññattiṃ vibhāveti."
  2740. 1012740,186,1280,57,85,1,97,15,"‘‘ Gacchatī’’ ti vatvā yathā pavattamāne kāye‘‘ gacchatī’’ ti vohāro hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ tasmā’’ tiādi vuttaṃ. "
  2741. 1012741,186,1280,86,90,1,38,4,Tan ti gantukāmatāvasena pavattacittaṃ.
  2742. 1012742,186,1280,91,104,1,93,10,"Vāyaṃ {janetī}ti vāyodhātuadhikaṃ rūpakalāpaṃ uppādeti, adhikatā cettha sāmatthiyato, na pamāṇato. "
  2743. 1012743,186,1280,105,121,1,160,12,Gamanacittasamuṭṭhitaṃ sahajātarūpakāyassa thambhanasandhāraṇacalanānaṃ paccayabhūtena ākāravisesena pavattamānaṃ vāyodhātuṃ sandhāyāha‘‘ vāyo viññattiṃ janetī’’ ti.
  2744. 1012744,186,1280,122,126,1,37,4,Adhippāyasahabhāvī hi vikāro viññatti.
  2745. 1012745,186,1280,127,143,1,125,12,"Yathāvuttaadhikabhāveneva ca vāyogahaṇaṃ , na vāyodhātuyā eva janakabhāvato, aññathā viññattiyā upādāyarūpabhāvo durupapādo siyā. "
  2746. 1012746,186,1280,144,158,1,74,9,"Purato abhinīhāro puratobhāgena kāyassa pavattanaṃ, yo‘‘ abhikkamo’’ ti vuccati."
  2747. 1012747,186,1281,2,22,1,85,13,‘ ‘ Eseva nayo’’ ti atidesena saṅkhepato vatvā tamatthaṃ vivarituṃ‘‘ tatrāpi hī’’ tiādi vuttaṃ.
  2748. 1012748,186,1281,23,31,1,61,6,Koṭito {paṭṭhāyā}ti heṭṭhimakoṭito paṭṭhāya pādatalato paṭṭhāya.
  2749. 1012749,186,1281,32,35,1,27,2,{Ussitabhāvo}ti ubbiddhabhāvo.
  2750. 1012750,186,1282,2,10,1,78,7,Evaṃ {pajānato}ti evaṃ cittakiriyavāyodhātuvipphāreneva gamanādi hotīti pajānato.
  2751. 1012751,186,1282,11,31,1,141,15,"Tassa evaṃ pajānanāya nicchayagamanatthaṃ‘‘ evaṃ hotī’’ ti vicāraṇā vuccati loke yathābhūtaṃ ajānantehi micchābhinivesavasena, lokavohāravasena vā. "
  2752. 1012752,186,1282,32,39,1,54,6,Atthi {panā}ti attano evaṃ vīmaṃsanavasena pucchāvacanaṃ.
  2753. 1012753,186,1282,40,45,1,50,4,{Natthī}ti nicchayavasena sattassa paṭikkhepavacanaṃ.
  2754. 1012754,186,1282,46,60,1,72,9,"‘‘ Yathā panā’’ tiādi tasseva atthassa upamāya vibhāvanaṃ, taṃ suviññeyyameva. "
  2755. 1012755,186,1283,2,33,1,224,27,"Nāvā {mālutavegenā}ti yathā acetanā nāvā vātavegena desantaraṃ yāti, yathā ca acetano tejanaṃ kaṇḍo jiyāvegena desantaraṃ yāti, tathā acetano kāyo vātāhato yathāvuttavāyunā nīto desantaraṃ {yātī}ti evaṃ upamāsaṃsandanaṃ veditabbaṃ. "
  2756. 1012756,186,1283,34,71,1,243,28,"Sace pana koci vadeyya‘‘ yathā nāvātejanānaṃ pellakassa purisassa vasena desantaragamanaṃ, evaṃ kāyassāpī’’ ti, hotu, evaṃ icchito vāyamattho yathā hi nāvātejanānaṃ saṃhatalakkhaṇasseva purisassa vasena gamanaṃ, na asaṃhatalakkhaṇassa, evaṃ kāyassāpīti. "
  2757. 1012757,186,1283,72,83,1,67,9,"Kā no hāni, bhiyyopi dhammamattatāva patiṭṭhaṃ labhati, na purisavādo. "
  2758. 1012758,186,1283,84,91,1,30,3,Tenāha‘‘ yantasuttavasenā’’ tiādi.
  2759. 1012759,186,1284,2,10,1,78,8,Tattha payuttan ti heṭṭhā vuttanayena gamanādikiriyāvasena paccayehi payojitaṃ.
  2760. 1012760,186,1284,11,14,1,16,2,{Ṭhātī}ti tiṭṭhati.
  2761. 1012761,186,1284,15,19,1,20,3,{Etthā}ti imasmiṃ loke.
  2762. 1012762,186,1284,20,25,1,78,4,Vinā {hetupaccaye}ti gantukāmatācittataṃsamuṭṭhānavāyodhātuādihetupaccayehi vinā.
  2763. 1012763,186,1284,26,29,1,18,2,{Tiṭṭhe}ti tiṭṭheyya.
  2764. 1012764,186,1284,30,37,1,44,6,{Vaje}ti vajeyya gaccheyya ko nāmāti sambandho.
  2765. 1012765,186,1284,38,53,1,196,14,Paṭikkhepattho cettha kiṃ -saddoti hetupaccayavirahena ṭhānagamanapaṭikkhepamukhena sabbāyapi dhammappavattiyā paccayādhīnavuttitāvibhāvanena attasuññatā viya aniccadukkhatāpi vibhāvitāti daṭṭhabbā.
  2766. 1012766,186,1285,2,11,1,56,7,{Paṇihito}ti yathā yathā paccayehi pakārehi nihito ṭhapito.
  2767. 1012767,186,1285,12,32,1,170,18,"Sabbasaṅgāhikavacanan ti sabbesampi catunnaṃ iriyāpathānaṃ ekajjhaṃ saṅgaṇhanavacanaṃ, pubbe visuṃ visuṃ iriyāpathānaṃ vuttattā idaṃ nesaṃ ekajjhaṃ gahetvā vacananti attho. "
  2768. 1012768,186,1285,33,57,1,211,23,"Purimanayo vā iriyāpathappadhāno vuttoti tattha kāyo appadhāno anunipphādīti idha kāyaṃ padhānaṃ, apadhānañca iriyāpathaṃ anunipphādiṃ katvā dassetuṃ dutiyanayo vuttoti evampettha dvinnaṃ nayānaṃ viseso veditabbo. "
  2769. 1012769,186,1285,58,61,1,15,2,{Ṭhito}ti pavatto.
  2770. 1012770,186,1286,2,18,1,154,12,Iriyāpathapariggaṇhanampi iriyāpathavato kāyasseva pariggaṇhanaṃ tassa avatthāvisesabhāvatoti vuttaṃ‘‘ iriyāpathapariggaṇhanena kāye kāyānupassī viharatī’’ ti.
  2771. 1012771,186,1286,19,23,1,52,4,Tenevettha rūpakkhandhavaseneva samudayādayo uddhaṭā.
  2772. 1012772,186,1286,24,27,1,21,3,Esa nayo sesavāresupi.
  2773. 1012773,186,1286,28,64,1,232,26,"{Ādinā}ti ettha ādi -saddena yathā‘‘ taṇhāsamudayā kammasamudayā āhārasamudayā’’ ti nibbattilakkhaṇaṃ passantopi rūpakkhandhassa udayaṃ passatīti ime cattāro ākārā saṅgayhanti, evaṃ‘‘ avijjānirodhā’’ ti ādayopi pañca ākārā saṅgahitāti daṭṭhabbā. "
  2774. 1012774,186,1286,65,67,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2775. 1012775,186,1287,2,4,1,31,2,Iriyāpathapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2776. 1012776,186,1288,2,2,1,26,1,Catusampajaññapabbavaṇṇanā
  2777. 1012777,186,1289,2,32,1,224,20,"376. {Catusampajaññavasenā}ti samantato pakārehi, pakaṭṭhaṃ vā savisesaṃ jānātīti sampajāno, sampajānassa bhāvo sampajaññaṃ, tathāpavattaṃ ñāṇaṃ, hatthavikārādibhedabhinnattā cattāri sampajaññāni samāhaṭāni catusampajaññaṃ, tassa vasena."
  2778. 1012778,186,1289,33,74,1,140,13,"‘‘ Abhikkante’’ tiādīni sāmaññaphale( dī. ni. aṭṭha.1.214; dī. ni. ṭī.1.214 vākyakhandhepi) vaṇṇitāni, na puna vaṇṇetabbāni, tasmā taṃtaṃsaṃvaṇṇanāya līnatthappakāsanāpi tattha vihitanayeneva gahetabbā."
  2779. 1012779,186,1289,75,102,1,213,18,‘‘ Abhikkante paṭikkante sampajānakārī hotī’’ tiādi vacanato abhikkamādigatacatusampajaññapariggaṇhanena rūpakāyassevettha samudayadhammānupassitādi adhippetoti āha‘‘ rūpakkhandhasseva samudayo ca vayo ca nīharitabbo’’ ti.
  2780. 1012780,186,1289,103,107,1,55,4,Rūpadhammānaṃyeva hi pavattiākāravisesā abhikkamādayoti.
  2781. 1012781,186,1289,108,110,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2782. 1012782,186,1290,2,4,1,35,2,Catusampajaññapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2783. 1012783,186,1291,2,2,1,31,1,Paṭikkūlamanasikārapabbavaṇṇanā
  2784. 1012784,186,1292,2,21,1,128,10,"377. {Paṭikkūlamanasikāravasenā}ti jigucchanīyatāya paṭikūlameva paṭikkūlaṃ, yo paṭikkūlasabhāvo paṭikkūlākāro, tassa manasi karaṇavasena. "
  2785. 1012785,186,1292,22,36,1,77,10,Antarenāpi hi bhāvavācinaṃ saddaṃ bhāvattho viññāyati yathā‘‘ paṭassa sukkan’’ ti.
  2786. 1012786,186,1292,37,72,1,109,12,"Yasmā visuddhimagge( visuddhi.1.182) vuttaṃ, tasmā tattha, taṃsaṃvaṇṇanāyañca( visuddhi. ṭī.1.182 ādayo) vuttanayena‘‘ imameva kāyan’’ ti ādīnamattho veditabbo. "
  2787. 1012787,186,1293,2,8,1,58,6,Vatthādīhi pasibbakākārena bandhitvā kataṃ āvāṭanaṃ putoḷi.
  2788. 1012788,186,1293,9,17,1,78,8,Nānākārā ekasmiṃ ṭhāne sammissāti ettāvatā nānāvaṇṇānaṃ kesādīnañca upameyyatā.
  2789. 1012789,186,1293,18,25,1,76,6,{Vibhūtakālo}ti paṇṇattiṃ samatikkamitvā kesādīnaṃ asubhākārassa upaṭṭhitakālo.
  2790. 1012790,186,1293,26,46,1,108,12,Iti-saddassa ākāratthataṃ dassento‘‘ evan’’ ti vatvā taṃ ākāraṃ sarūpato dassento‘‘ kesādipariggaṇhanenā’’ tiādimāha.
  2791. 1012791,186,1293,47,54,1,115,7,Kesādisaññitānañhi asucibhāvānaṃ paramaduggandhajegucchapaṭikkūlākārassa samudayato anupassanā idha kāyānupassanāti.
  2792. 1012792,186,1293,55,57,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2793. 1012793,186,1294,2,4,1,40,2,Paṭikkūlamanasikārapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2794. 1012794,186,1295,2,2,1,27,1,Dhātumanasikārapabbavaṇṇanā
  2795. 1012795,186,1296,2,16,1,130,8,"378. {Dhātumanasikāravasenā}ti pathavīdhātuādikā catasso dhātuyo ārabbha pavattabhāvanāmanasikāravasena, catudhātuvavatthānavasenāti attho. "
  2796. 1012796,186,1296,17,25,1,72,6,"Dhātumanasikāro, dhātukammaṭṭhānaṃ, catudhātuvavatthānanti hi atthato ekaṃ. "
  2797. 1012797,186,1296,26,31,1,39,4,{Goghātako}ti jīvikatthāya gunnaṃ ghātako.
  2798. 1012798,186,1296,32,41,1,68,7,{Antevāsiko}ti kammakaraṇavasena tassa samīpavāsī taṃ nissāya jīvanako .
  2799. 1012799,186,1296,42,48,1,54,5,{Vinivijjhitvā}ti ekasmiṃ ṭhāne aññamaññaṃ vinivijjhitvā.
  2800. 1012800,186,1296,49,59,1,108,8,Mahāpathānaṃ {vemajjhaṭṭhānasaṅkhāte}ti catunnaṃ mahāpathānaṃ tāya eva vinivijjhanaṭṭhānatāya vemajjhasaṅkhāte.
  2801. 1012801,186,1296,60,79,1,128,17,"Yasmā te cattāro mahāpathā catūhi disāhi āgantvā tattha samohitā viya honti, tasmā taṃ ṭhānaṃ catumahāpathaṃ, tasmiṃ catumahāpathe. "
  2802. 1012802,186,1296,80,138,1,297,30,"Ṭhita-saddo‘‘ ṭhito vā’’ tiādīsu( dī. ni.1.263; a. ni.5.28) ṭhānasaṅkhātairiyāpathasamaṅgitāya, ṭhā-saddassa vā gatinivattiatthatāya aññattha ṭhapetvā gamanaṃ sesairiyāpathasamaṅgitāya bodhako, idha pana yathā tathā rūpakāyassa pavattiākārabodhako adhippetoti āha‘‘ catunnaṃ iriyāpathānaṃ yena kenaci ākārena ṭhitattā yathā ṭhitan’’ ti. "
  2803. 1012803,186,1296,139,145,1,53,5,Tattha {ākārenā}ti ṭhānādinā rūpakāyassa pavattiākārena.
  2804. 1012804,186,1296,146,161,1,105,11,Ṭhānādayo hi iriyāpathasaṅkhātāya kiriyāya patho pavattimaggoti‘‘ iriyāpatho’’ ti vuccantīti vutto vāyamattho.
  2805. 1012805,186,1296,162,180,1,120,13,"Yathāṭhitan ti yathāpavattaṃ, yathāvuttaṃ ṭhānamevettha paṇidhānanti adhippetanti āha‘‘ yathā ṭhitattā ca yathāpaṇihitan’’ ti."
  2806. 1012806,186,1296,181,198,1,113,8,"‘‘ Ṭhitan’’ ti vā kāyassa ṭhānasaṅkhātairiyāpathasamāyogaparidīpanaṃ,‘‘ paṇihitan’’ ti tadaññairiyāpathasamāyogaparidīpanaṃ."
  2807. 1012807,186,1296,199,226,1,200,22,"‘‘ Ṭhitan’’ ti vā kāyasaṅkhātānaṃ rūpadhammānaṃ tasmiṃ tasmiṃ khaṇe sakiccavasena avaṭṭhānaparidīpanaṃ, paṇihitan ti paccayavasena tehi tehi paccayehi pakārato nihitaṃ paṇihitanti evampettha attho veditabbo. "
  2808. 1012808,186,1296,227,238,1,83,9,"{Paccavekkhatī}ti pati pati avekkhati, ñāṇacakkhunā vinibbhujjitvā visuṃ visuṃ passati. "
  2809. 1012809,186,1297,2,14,1,87,8,Idāni vuttamevatthaṃ bhāvatthavibhāvanavasena dassetuṃ‘‘ yathā goghātakassā’’ tiādi vuttaṃ.
  2810. 1012810,186,1297,15,21,1,90,5,Tattha {posentassā}ti maṃsūpacayaparibrūhanāya kuṇḍakabhattakappāsaṭṭhiādīhi saṃvaḍḍhentassa.
  2811. 1012811,186,1297,22,28,1,38,6,Vadhitaṃ matan ti hiṃsitaṃ hutvā mataṃ.
  2812. 1012812,186,1297,29,33,1,22,4,Matan ti ca matamattaṃ.
  2813. 1012813,186,1297,34,41,1,20,3,Tenevāha‘‘ tāvadevā’’ ti.
  2814. 1012814,186,1297,42,58,1,146,14,Gāvīti saññā na {antaradhāyatī}ti yāni aṅgapaccaṅgāni yathāsanniviṭṭhāni upādāya gāvīsamaññā matamattāyapi gāviyā tesaṃ taṃsannivesassa avinaṭṭhattā.
  2815. 1012815,186,1297,59,72,1,87,11,"Vilīyanti bhijjanti vibhujjantīti bīlā, bhāgā va-kārassa ba-kāraṃ, ikārassa ca īkāraṃ katvā. "
  2816. 1012816,186,1297,73,78,1,26,4,{Bīlaso}ti bīlaṃ bīlaṃ katvā.
  2817. 1012817,186,1297,79,91,1,84,10,"{Vibhajitvā}ti aṭṭhisaṅghātato maṃsaṃ vivecetvā, tato vā vivecitaṃ maṃsaṃ bhāgaso katvā. "
  2818. 1012818,186,1297,92,100,1,32,4,Tenevāha‘‘ maṃsasaññā pavattatī’’ ti.
  2819. 1012819,186,1297,101,103,1,41,2,Pabbajitassāpi apariggahitakammaṭṭhānassa.
  2820. 1012820,186,1297,104,109,1,71,5,Ghanavinibbhogan ti santatisamūhakiccaghanānaṃ vinibbhujjanaṃ vivecanaṃ.
  2821. 1012821,186,1297,110,122,1,114,10,Dhātuso {paccavekkhato}ti ghanavinibbhogakaraṇena dhātuṃ dhātuṃ pathavīādidhātuṃ visuṃ visuṃ katvā paccavekkhantassa.
  2822. 1012822,186,1297,123,138,1,164,13,"{Sattasaññā}ti attānudiṭṭhivasena pavattā sattasaññāti vadanti, vohāravasena pavattasattasaññāyapi tadā antaradhānaṃ yuttameva yāthāvato ghanavinibbhogassa sampādanato. "
  2823. 1012823,186,1297,139,146,1,76,7,Evañhi sati yathāvuttaopammatthena upameyyattho aññadatthu saṃsandati sameti.
  2824. 1012824,186,1297,147,156,1,44,5,Tenevāha‘‘ dhātuvaseneva cittaṃ santiṭṭhatī’’ ti.
  2825. 1012825,186,1297,157,173,1,146,12,"{Dakkho}ti cheko taṃtaṃsamaññāya kusalo‘‘ yathājāte sūnasmiṃ naṅguṭṭhakhuravisāṇādivante aṭṭhimaṃsādiavayavasamudāye avibhatte gāvīsamaññā, na vibhatte. "
  2826. 1012826,186,1297,174,181,1,52,5,Vibhatte pana aṭṭhimaṃsādiavayavasamaññā’’ ti jānanato.
  2827. 1012827,186,1297,182,219,1,199,18,"Catumahāpatho viya {catuiriyāpatho}ti gāviyā ṭhitacatumahāpatho viya kāyassa pavattimaggabhūto catubbidho iriyāpatho yasmā visuddhimagge( visuddhi.1.305) vitthāritā, tasmā tattha, taṃsaṃvaṇṇanāyañca( visuddhi. ṭī.1.306) vuttanayena veditabbo. "
  2828. 1012828,186,1297,220,222,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  2829. 1012829,186,1298,2,4,1,36,2,Dhātumanasikārapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2830. 1012830,186,1299,2,2,1,25,1,Navasivathikapabbavaṇṇanā
  2831. 1012831,186,1300,2,19,1,170,10,"379. Sivathikāya apaviddhauddhumātakādipaṭisaṃyuttānaṃ odhiso pavattānaṃ kathānaṃ, tadabhidheyyānañca uddhumātakādiasubhabhāgānaṃ sivathikapabbānīti saṅgītikārehi gahitasamaññā . "
  2832. 1012832,186,1300,20,28,1,37,4,Tenāha‘‘ sivathikapabbehi vibhajitun’’ ti.
  2833. 1012833,186,1300,29,32,1,33,3,Maritvā ekāhātikkantaṃ ekāhamataṃ.
  2834. 1012834,186,1300,33,40,1,61,6,Uddhaṃ {jīvitapariyādānā}ti jīvitakkhayato upari maraṇato paraṃ.
  2835. 1012835,186,1300,41,44,1,26,2,{Samuggatenā}ti samuṭṭhitena.
  2836. 1012836,186,1300,45,51,1,47,5,{Uddhumātattā}ti uddhaṃ uddhaṃ dhumātattā sūnattā.
  2837. 1012837,186,1300,52,62,1,95,9,"Setarattehi viparibhinnaṃ vimissitaṃ nīlaṃ vinīlaṃ, purimavaṇṇavipariṇāmabhūtaṃ vā nīlaṃ vinīlaṃ. "
  2838. 1012838,186,1300,63,84,1,88,10,Vinīlameva vinīlakan ti ka-kārena padavaḍḍhanaṃ anatthantarato yathā‘‘ pītakaṃ lohitakan’’ ti( dha. sa.616).
  2839. 1012839,186,1300,85,88,1,30,2,{Paṭikkūlattā}ti jigucchanīyattā.
  2840. 1012840,186,1300,89,132,1,153,17,Kucchitaṃ vinīlanti vinīlakan ti kucchanattho vā ayaṃ ka-kāroti dassetuṃ vuttaṃ yathā‘‘ pāpako kittisaddo abbhuggacchatī’’ ti.( Dī. ni.3.316; a. ni.5.213; mahāva.285) paribhinnaṭṭhānehi kākakaṅkādīhi.
  2841. 1012841,186,1300,133,141,1,76,7,"Vissandamānapubban ti vissavantapubbaṃ, tahaṃ tahaṃ paggharantapubbanti attho. "
  2842. 1012842,186,1300,142,145,1,38,3,Tathābhāvan ti vissandamānapubbabhāvaṃ.
  2843. 1012843,186,1301,2,20,1,74,11,"So {bhikkhū}ti yo‘‘ passeyya sarīraṃ sivathikāya chaḍḍitan’’ ti vutto, so bhikkhu. "
  2844. 1012844,186,1301,21,23,1,22,2,Upasaṃharati sadisataṃ.
  2845. 1012845,186,1301,24,32,1,42,4,‘‘ Ayampi kho’’ tiādi upasaṃharaṇākāradassanaṃ.
  2846. 1012846,186,1301,33,40,1,69,5,"{Āyū}ti rūpajīvitindriyaṃ, arūpajīvitindriyaṃ panettha viññāṇagatikameva. "
  2847. 1012847,186,1301,41,44,1,18,2,{Usmā}ti kammajatejo.
  2848. 1012848,186,1301,45,59,1,128,12,"Evaṃ {pūtikasabhāvoyevā}ti evaṃ ativiya duggandhajegucchapaṭikkūlapūbhikasabhāvo eva, na āyuādīnaṃ avigame viya mattasoti adhippāyo. "
  2849. 1012849,186,1301,60,73,1,70,8,Ediso bhavissatīti {evaṃbhāvī}ti āha‘‘ evaṃ uddhumātādibhedo bhavissatī’’ ti.
  2850. 1012850,186,1302,2,7,1,39,4,Luñcitvā {luñcitvā}ti uppāṭetvā uppāṭetvā.
  2851. 1012851,186,1302,8,18,1,101,10,Sāvasesamaṃsalohitayuttan ti sabbaso akhāditattā tahaṃ tahaṃ sesena appāvasesena maṃsalohitena yuttaṃ.
  2852. 1012852,186,1302,19,41,1,142,13,‘‘ Aññena hatthaṭṭhikan’’ ti avisesena hatthaṭṭhikānaṃ vippakiṇṇatā jotitāti anavasesato tesaṃ vippakiṇṇataṃ dassento‘‘ catusaṭṭhibhedampī’’ tiādimāha .
  2853. 1012853,186,1303,2,19,1,106,11,"{Terovassikānī}ti tirovassaṃ gatāni, tāni pana saṃvaccharaṃ vītivattāni hontīti āha‘‘ atikkantasaṃvaccharānī’’ ti. "
  2854. 1012854,186,1303,20,37,1,104,12,"Purāṇatāya ghanabhāvavigamena vicuṇṇatā idha pūtibhāvoti so yathā hoti, taṃ dassento‘‘ abbhokāse’’ tiādimāha. "
  2855. 1012855,186,1303,38,43,1,48,3,{Terovassikānevā}ti saṃvaccharamattātikkantāni eva.
  2856. 1012856,186,1303,44,57,1,112,9,Khajjamānatādivasena dutiyasivathikapabbādīnaṃ vavatthāpitattā vuttaṃ‘‘ khajjamānatādīnaṃ vasena yojanā kātabbā’’ ti.
  2857. 1012857,186,1304,2,4,1,34,2,Navasivathikapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2858. 1012858,186,1305,2,11,1,85,8,Imāneva {dve}ti avadhāraṇena appanākammaṭṭhānaṃ tattha niyameti aññapabbesu tadabhāvato.
  2859. 1012859,186,1305,12,26,1,125,12,"Yato hi eva-kāro, tato aññattha niyameti, tena pabbadvayassa vipassanākammaṭṭhānatāpi appaṭisiddhā daṭṭhabbā aniccatādidassanato. "
  2860. 1012860,186,1305,27,39,1,100,8,Saṅkhāresu ādīnavavibhāvanāni sivathikapabbānīti āha‘‘ sivathikānaṃ ādīnavānupassanāvasena vuttattā’’ ti.
  2861. 1012861,186,1305,40,52,1,73,8,Iriyāpathapabbādīnaṃ appanāvahatā pākaṭā evāti‘‘ sesāni dvādasapī’’ ti vuttaṃ.
  2862. 1012862,186,1305,53,57,1,31,4,Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ.
  2863. 1012863,186,1305,58,60,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva.
  2864. 1012864,186,1306,2,4,1,29,2,Kāyānupassanāvaṇṇanā niṭṭhitā.
  2865. 1012865,186,1307,2,2,1,22,1,Vedanānupassanāvaṇṇanā
  2866. 1012866,186,1308,2,13,1,41,6,380. Sukhaṃ vedanan ti ettha sukhayatīti sukhā.
  2867. 1012867,186,1308,14,20,1,51,5,"Sampayuttadhamme, kāyañca laddhassāde karotīti attho. "
  2868. 1012868,186,1308,21,31,1,62,8,"Suṭṭhu vā khādati, khanati vā kāyikaṃ, cetasikañcābādhanti sukhā."
  2869. 1012869,186,1308,32,42,1,42,6,‘‘ Sukaraṃ okāsadānaṃ etissāti sukhā’’ ti apare.
  2870. 1012870,186,1308,43,47,1,42,4,Vedayati ārammaṇarasaṃ anubhavatīti vedanā.
  2871. 1012871,186,1308,48,51,1,25,2,{Vedayamāno}ti anubhavamāno.
  2872. 1012872,186,1308,52,64,1,62,7,"‘‘ Kāman’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ iriyāpathapabbe vuttanayameva. "
  2873. 1012873,186,1308,65,68,1,41,3,Sampajānassa vediyanaṃ sampajānavediyanaṃ.
  2874. 1012874,186,1309,2,5,1,31,2,{Vatthuārammaṇā}ti rūpādiārammaṇā.
  2875. 1012875,186,1309,6,17,1,69,6,Rūpādiārammaṇañhettha vedanāya pavattiṭṭhānatāya‘‘ vatthū’’ ti adhippetaṃ .
  2876. 1012876,186,1309,18,21,1,15,2,{Assā}ti bhaveyya.
  2877. 1012877,186,1309,22,36,1,91,10,Dhammavinimuttassa kattu abhāvato dhammasseva kattubhāvaṃ dassento‘‘ vedanāva vedayatī’’ ti āha.
  2878. 1012878,186,1309,37,59,1,107,14,‘‘ Vohāramattaṃ hotī’’ ti etena‘‘ sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno sukhaṃ vedanaṃ vedayāmī’’ ti idaṃ vohāramattanti dasseti.
  2879. 1012879,186,1310,2,13,1,97,9,{Nitthunanto}ti balavato vedanāvegassa nirodhane ādīnavaṃ disvā tassa avasaradānavasena nitthunanto .
  2880. 1012880,186,1310,14,27,1,109,12,"Vegasandhāraṇe hi atimahantaṃ dukkhaṃ uppajjatīti aññampi vikāraṃ uppādeyya, tena thero aparāparaṃ parivattati. "
  2881. 1012881,186,1310,28,39,1,128,10,Vīriyasamathaṃ {yojetvā}ti adhivāsanavīriyassa adhimattattā tassa hāpanavasena samādhinā samarasatāpādanena vīriyasamathaṃ yojetvā.
  2882. 1012882,186,1310,40,45,1,50,4,Saha {paṭisambhidāhī}ti lokuttarapaṭisambhidāhi saha.
  2883. 1012883,186,1310,46,55,1,107,8,"Ariyamaggakkhaṇe hi paṭisambhidānaṃ asammohavasena adhigamo, atthapaṭisambhidāya pana ārammaṇakaraṇavasenapi. "
  2884. 1012884,186,1310,56,70,1,84,10,Lokiyānampi vā sati uppattikāle tattha samatthataṃ sandhāyāha‘‘ saha paṭisambhidāhī’’ ti.
  2885. 1012885,186,1310,71,80,1,83,7,"{Samasīsī}ti vārasamasīsī hutvā, paccavekkhaṇavārassa anantaravāre parinibbāyīti attho. "
  2886. 1012886,186,1311,2,24,1,115,16,"Yathā ca sukhaṃ, evaṃ dukkhan ti yathā‘‘ sukhaṃ ko vedayatī’’ tiādinā sampajānavediyanaṃ sandhāya vuttaṃ, evaṃ dukkhampi. "
  2887. 1012887,186,1311,25,35,1,76,8,"Tattha dukkhayatīti dukkhā, sampayuttadhamme, kāyañca pīḷeti vibādhatīti attho. "
  2888. 1012888,186,1311,36,46,1,61,8,"Duṭṭhuṃ vā khādati, khanati kāyikaṃ, cetasikañca sātanti dukkhā."
  2889. 1012889,186,1311,47,57,1,44,6,‘‘ Dukkaraṃ okāsadānaṃ etissāti dukkhā’’ ti apare.
  2890. 1012890,186,1311,58,65,1,85,6,"Arūpakammaṭṭhānan ti arūpapariggahaṃ, arūpadhammamukhena vipassanābhinivesananti attho. "
  2891. 1012891,186,1311,66,74,1,53,7,"Na pākaṭaṃ hoti phassassa, cittassa ca avibhūtākārattā. "
  2892. 1012892,186,1311,75,84,1,33,5,Tenāha‘‘ andhakāraṃ viya khāyatī’’ ti.
  2893. 1012893,186,1311,85,108,1,106,16,"‘‘ Na pākaṭaṃ hotī’’ ti ca idaṃ tādise puggale sandhāya vuttaṃ, tesaṃ ādito vedanāva vibhūtatarā hutvā upaṭṭhāti. "
  2894. 1012894,186,1311,109,141,1,105,15,"Evañhi yaṃ vuttaṃ sakkapañhavaṇṇanā dīsu‘‘ phasso pākaṭo hoti, viññāṇaṃ pākaṭaṃ hotī’’ ti,( dī. ni. aṭṭha.2.359) taṃ avirodhitaṃ hoti. "
  2895. 1012895,186,1311,142,148,1,60,6,Vedanāvasena kathiyamānaṃ kammaṭṭhānaṃ pākaṭaṃ hotīti yojanā.
  2896. 1012896,186,1311,149,161,1,73,8,‘‘ Vedanānaṃ uppattipākaṭatāyā’’ ti ca idaṃ sukhadukkhavedanānaṃ vasena vuttaṃ.
  2897. 1012897,186,1311,162,168,1,34,5,"Tāsañhi pavatti oḷārikā, na itarāya. "
  2898. 1012898,186,1311,169,185,1,119,12,Tadubhayaggahaṇamukhena vā gahetabbattā itarāyapi pavatti viññūnaṃ pākaṭā evāti‘‘ vedanānan’’ ti avisesaggahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ.
  2899. 1012899,186,1311,186,198,1,120,11,"Sakkapañhe vuttanayeneva veditabbo, tasmā tattha vattabbo atthaviseso tattha līnatthappakāsaniyaṃ vuttanayeneva gahetabbo. "
  2900. 1012900,186,1312,2,34,1,194,23,"Pubbe ‘‘ vatthuṃ ārammaṇaṃ katvā vedanāva vedayatī’’ ti vedanāya ārammaṇādhīnavuttitāya ca anattatāya ca pajānanaṃ vuttaṃ, idāni tassā aniccatādipajānanaṃ dassento‘‘ ayaṃ aparopi pajānanapariyāyo’’ ti āha. "
  2901. 1012901,186,1312,35,57,1,175,17,"Yathā ekasmiṃ khaṇe cittadvayassa asambhavo ekajjhaṃ anekantapaccayābhāvato, evaṃ vedanādvayassa visiṭṭhārammaṇavuttito cāti āha‘‘ sukhavedanākkhaṇe dukkhāya vedanāya abhāvato’’ ti. "
  2902. 1012902,186,1312,58,100,1,320,34,"Nidassanamattañcetaṃ tadā upekkhāvedanāyapi abhāvato, tena sukhavedanākkhaṇe bhūtapubbānaṃ itaravedanānaṃ hutvāabhāvapajānanena sukhavedanāyapi hutvā abhāvo ñāto eva hotīti tassā pākaṭabhāvameva dassento‘‘ imissā ca sukhāya vedanāya ito paṭhamaṃ abhāvato’’ ti āha, eteneva ca tāsampi vedanānaṃ pākaṭabhāvo dassitoti daṭṭhabbaṃ. "
  2903. 1012903,186,1312,101,112,1,52,7,Tenāha‘‘ vedanā nāma aniccā adhuvā vipariṇāmadhammā’’ ti.
  2904. 1012904,186,1312,113,122,1,89,9,Anicca ggahaṇena hi vedanānaṃ viddhaṃsanabhāvo dassito viddhaste aniccatāya suviññeyyattā.
  2905. 1012905,186,1312,123,128,1,58,5,Adhuva ggahaṇena pākaṭabhāvo tassa asadābhāvitādibhāvanato.
  2906. 1012906,186,1312,129,147,1,143,16,"Vipariṇāma ggahaṇena dukkhabhāvo tassa aññathattadīpanato, tena sukhāpi vedanā dukkhā, pageva itarāti tissannampi vedanānaṃ dukkhatā dassitā hoti. "
  2907. 1012907,186,1312,148,165,1,103,12,"Iti‘‘ yadaniccaṃ dukkhaṃ, taṃ ekantato anattā’’ ti tīsupi vedanāsu lakkhaṇattayapajānanā jotitāti daṭṭhabbaṃ. "
  2908. 1012908,186,1312,166,176,1,37,6,Tenāha‘‘ itiha tattha sampajāno hotī’’ ti.
  2909. 1012909,186,1313,2,23,1,58,7,Idāni tamatthaṃ suttena( ma. ni.2.205) sādhetuṃ‘‘ vuttampi cetan’’ tiādimāha.
  2910. 1012910,186,1313,24,44,1,165,18,"Tattha neva tasmiṃ samaye dukkhaṃ vedanaṃ {vedetī}ti tasmiṃ sukhavedanāsamaṅgisamaye neva dukkhaṃ vedanaṃ vedeti niruddhattā, anuppannattā ca yathākkamaṃ atītānāgatānaṃ. "
  2911. 1012911,186,1313,45,50,1,38,5,Paccuppannāya pana asambhavo vutto eva.
  2912. 1012912,186,1313,51,53,1,35,2,Sakiccakkhaṇamattāvaṭṭhānato aniccā.
  2913. 1012913,186,1313,54,59,1,44,5,Samecca sambhuyya paccayehi katattā saṅkhatā.
  2914. 1012914,186,1313,60,64,1,60,4,Vatthārammaṇādipaccayaṃ paṭicca uppannattā paṭiccasamuppannā.
  2915. 1012915,186,1313,65,72,1,100,6,Khayavayapalujjananirujjhanapakatitāya khayadhammā vayadhammā virāgadhammā {nirodhadhammā}ti daṭṭhabbā.
  2916. 1012916,186,1314,2,14,1,92,10,"Kilesehi āmasitabbato āmisaṃ nāma, pañca kāmaguṇā, ārammaṇakaraṇavasena saha āmisehīti sāmisaṃ. "
  2917. 1012917,186,1314,15,22,1,34,3,Tenāha‘‘ pañcakāmaguṇāmisanissitā’’ ti.
  2918. 1012918,186,1315,2,22,1,87,12,Ito paran ti‘‘ atthi vedanā’’ ti evamādi pāḷiṃ sandhāyāha‘‘ kāyānupassanāyaṃ vuttanayamevā’’ ti.
  2919. 1012919,186,1316,2,4,1,31,2,Vedanānupassanāvaṇṇanā niṭṭhitā.
  2920. 1012920,186,1317,2,2,1,21,1,Cittānupassanāvaṇṇanā
  2921. 1012921,186,1318,2,12,1,51,5,381. Sampayogavasena pavattamānena saha rāgenāti sarāgaṃ.
  2922. 1012922,186,1318,13,20,1,24,3,Tenāha‘‘ lobhasahagatan’’ ti.
  2923. 1012923,186,1318,21,52,1,208,21,"Vītarāgan ti ettha kāmaṃ sarāgapadapaṭiyoginā vītarāgapadena bhavitabbaṃ, sammasanacārassa pana adhippetattā tebhūmakasseva gahaṇanti‘‘ lokiyakusalābyākatan’’ ti vatvā‘‘ idaṃ panā’’ tiādinā tameva adhippāyaṃ vivarati. "
  2924. 1012924,186,1318,53,61,1,61,7,"Sesāni dve dosamūlāni, dve mohamūlānīti cattāri akusalacittāni. "
  2925. 1012925,186,1318,62,89,1,206,22,"Tesañhi rāgena sampayogābhāvato nattheva sarāgatā, taṃnimittakatāya pana siyā taṃsahitakāle soti nattheva vītarāgatāpīti dukkhavinimuttatā evettha labbhatīti āha‘‘ neva purimapadaṃ na pacchimapadaṃ bhajantī’’ ti. "
  2926. 1012926,186,1318,90,95,1,40,5,Yadi evaṃ padesikaṃ pajānanaṃ āpajjatīti?
  2927. 1012927,186,1318,96,100,1,39,3,"Nāpajjati, dukantarapariyāpannattā tesaṃ. "
  2928. 1012928,186,1318,101,123,1,162,16,"Ye pana‘‘ paṭipakkhabhāve agayhamāne sampayogābhāvo evettha pamāṇaṃ ekaccaabyākatānaṃ viyā’’ ti icchanti, tesaṃ matena sesākusalacittānampi dutiyapadasaṅgaho veditabbo . "
  2929. 1012929,186,1318,124,128,1,40,4,Dutiyadukepi vuttanayena attho veditabbo.
  2930. 1012930,186,1318,129,142,1,98,9,Akusalamūlesu saha moheneva vattatīti samohanti āha‘‘ vicikicchāsahagatañceva uddhaccasahagatañcā’’ ti.
  2931. 1012931,186,1318,143,165,1,106,13,"Yasmā cettha‘‘ saheva mohenāti samohan’’ ti purimapadāvadhāraṇampi labbhatiyeva, tasmā vuttaṃ‘‘ yasmā panā’’ tiādi. "
  2932. 1012932,186,1318,166,199,1,214,20,"Yathā pana atimūḷhatāya pāṭipuggalikanayena savisesamohavantatāya‘‘ momūhacittan’’ ti vattabbato vicikicchāuddhaccasahagatadvayaṃ visesato‘‘ samohan’’ ti vuccati, na tathā sesākusalacittānīti‘‘ vaṭṭantiyevā’’ ti sāsaṅkaṃ vadati. "
  2933. 1012933,186,1318,200,214,1,182,12,"Sampayogavasena thinamiddhena anupatitaṃ anugatanti thinamiddhānupatitaṃ, pañcavidhaṃsasaṅkhārikākusalacittaṃ saṅkucitacittaṃ, saṅkucitacittaṃ nāma ārammaṇe saṅkocanavasena pavattanato. "
  2934. 1012934,186,1318,215,227,1,137,10,"Paccayavisesavasena thāmajātena uddhaccena sahagataṃ saṃsaṭṭhanti uddhaccasahagataṃ, aññathā sabbampi akusalacittaṃ uddhaccasahagatamevāti. "
  2935. 1012935,186,1318,228,235,1,77,7,Pasaṭacittaṃ nāma ārammaṇe savisesaṃ vikkhepavasena visaṭabhāvena pavattanato.
  2936. 1012936,186,1319,2,24,1,207,20,"Kilesavikkhambhanasamatthatāya vipulaphalatāya ca dīghasantānatāya ca mahantabhāvaṃ gataṃ, mahantehi vā uḷāracchandādīhi gataṃ paṭipannanti mahaggataṃ, taṃ pana rūpārūpabhūmigataṃ tato mahantassa loke abhāvato. "
  2937. 1012937,186,1319,25,32,1,25,3,Tenāha‘‘ rūpārūpāvacaran’’ ti.
  2938. 1012938,186,1319,33,46,1,69,9,Tassa cettha paṭiyogī parittaṃ evāti āha‘‘ amahaggatanti kāmāvacaran’’ ti.
  2939. 1012939,186,1319,47,53,1,54,6,Attānaṃ uttarituṃ samatthehi saha uttarehīti sauttaraṃ.
  2940. 1012940,186,1319,54,56,1,25,2,Tappaṭipakkhena anuttaraṃ.
  2941. 1012941,186,1319,57,66,1,72,7,Tadubhayaṃ upādāyupādāya veditabbanti āha‘‘ sauttaranti kāmāvacaran tiādi.
  2942. 1012942,186,1319,67,72,1,69,5,Paṭipakkhavikkhambhanasamatthena samādhinā sammadeva āhitaṃ samāhitaṃ.
  2943. 1012943,186,1319,73,80,1,19,3,Tenāha‘‘ yassā’’ tiādi.
  2944. 1012944,186,1319,81,85,1,22,3,{Yassā}ti yassa cittassa.
  2945. 1012945,186,1319,86,91,1,48,5,Yathāvuttena samādhinā na samāhitanti asamāhitaṃ.
  2946. 1012946,186,1319,92,99,1,30,3,Tenāha‘‘ ubhayasamādhirahitan’’ ti.
  2947. 1012947,186,1319,100,118,1,160,11,"Tadaṅgavimuttiyā vimuttaṃ, kāmāvacarakusalacittaṃ, vikkhambhanavimuttiyā vimuttaṃ, mahaggatacittanti tadubhayaṃ sandhāyāha‘‘ tadaṅgavikkhambhanavimuttīhi vimuttan’’ ti. "
  2948. 1012948,186,1319,119,142,1,151,16,"Yattha tadubhayavimutti natthi, taṃ ubhayavimuttirahitanti gayhamāne lokuttaracittepi siyāsaṅkāti taṃ nivattanatthaṃ‘‘ samuccheda… pe… okāsova natthī’’ ti āha. "
  2949. 1012949,186,1319,143,149,1,53,5,Okāsabhāvo ca sammasanacārassa adhippetattā veditabbo.
  2950. 1012950,186,1319,150,159,1,66,8,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayattā uttānameva. "
  2951. 1012951,186,1320,2,4,1,30,2,Cittānupassanāvaṇṇanā niṭṭhitā.
  2952. 1012952,186,1321,2,2,1,15,1,Dhammānupassanā
  2953. 1012953,186,1322,2,2,1,20,1,Nīvaraṇapabbavaṇṇanā
  2954. 1012954,186,1323,2,26,1,174,15,382. Pahātabbādidhammavibhāgadassanavasena pañcadhā dhammānupassanā niddiṭṭhāti ayamattho pāḷito eva viññāyatīti tamatthaṃ ulliṅgento‘‘ pañcavidhena dhammānupassanaṃ kathetun’’ ti āha.
  2955. 1012955,186,1323,27,32,1,47,5,Yadi evaṃ kasmā nīvaraṇādivaseneva niddiṭṭhanti?
  2956. 1012956,186,1323,33,34,1,17,1,Vineyyajjhāsayato.
  2957. 1012957,186,1323,35,51,1,148,14,"Yesañhi veneyyānaṃ pahātabbadhammesu paṭhamaṃ nīvaraṇāni vibhāgena vattabbāni, tesaṃ vasenettha bhagavatā paṭhamaṃ nīvaraṇesu dhammānupassanā kathitā. "
  2958. 1012958,186,1323,52,79,1,223,23,"Tathā hi kāyānupassanāpi samathapubbaṅgamā desitā, tato pariññeyyesu khandhesu, āyatanesu ca bhāvetabbesu bojjhaṅgesu, pariññeyyādivibhāgesu saccesu ca uttarā desanā, tasmā cettha samathabhāvanāpi yāvadeva vipassanatthā icchitā. "
  2959. 1012959,186,1323,80,95,1,131,10,"Vipassanāpadhānā, vipassanābahulā ca satipaṭṭhānadesanāti tassā vipassanābhinivesavibhāgena desitabhāvaṃ vibhāvento‘‘ apicā’’ tiādimāha. "
  2960. 1012960,186,1323,96,100,1,73,4,Tattha khandhāyatanadukkhasaccavasena missakapariggahakathanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  2961. 1012961,186,1323,101,109,1,118,7,{Saññāsaṅkhārakkhandhapariggahampī}ti pi -saddena sakalapañcupādānakkhandhapariggahaṃ sampiṇḍeti itaresaṃ tadantogadhattā.
  2962. 1012962,186,1324,2,19,1,96,10,‘ ‘ Kaṇhasukkadhammānaṃ yuganandhatā natthī’’ ti pajānanakāle abhāvā‘‘ abhiṇhasamudācāravasenā’’ ti vuttaṃ.
  2963. 1012963,186,1324,20,25,1,46,5,Saṃvijjamānan ti attano santāne upalabbhamānaṃ.
  2964. 1012964,186,1324,26,54,1,135,17,"{Yathā}ti yenākārena, so pana‘‘ kāmacchandassa uppādo hotī’’ ti vuttattā kāmacchandassa kāraṇākārova, atthato kāraṇamevāti āha‘‘ yena kāraṇenā’’ ti. "
  2965. 1012965,186,1324,55,58,1,36,3,Ca -saddo vakkhamānatthasamuccayattho.
  2966. 1012966,186,1325,2,12,1,36,5,{Tatthā}ti ‘‘ yathā cā’’ tiādinā vuttapade.
  2967. 1012967,186,1325,13,16,1,24,2,{Subhampī}ti kāmacchandopi.
  2968. 1012968,186,1325,17,42,1,116,15,"So hi attano gahaṇākārena‘‘ subhan’’ ti vutto, tenākārena pavattanakassa aññassa kāmacchandassa nimittattā‘‘ nimittan’’ ti ca. "
  2969. 1012969,186,1325,43,50,1,53,6,"Iṭṭhaṃ, iṭṭhākārena vā gayhamānaṃ rūpādi subhārammaṇaṃ. "
  2970. 1012970,186,1325,51,57,1,75,6,Ākaṅkhitassa hitasukhassa pattiyā anupāyabhūto manasikāro anupāyamanasikāro.
  2971. 1012971,186,1325,58,62,1,25,3,Tan ti ayonisomanasikāraṃ .
  2972. 1012972,186,1325,63,72,1,70,7,"{Tatthā}ti tasmiṃ sabhāgahetubhūte, ārammaṇabhūte ca duvidhe subhanimitte. "
  2973. 1012973,186,1325,73,80,1,45,6,{Āhāro}ti paccayo attano phalaṃ āharatīti katvā.
  2974. 1012974,186,1326,2,18,1,131,14,"Asubhan ti asubhajjhānaṃ uttarapadalopena, taṃ pana dasasu aviññāṇakaasubhesu ca kesādīsu saviññāṇakaasubhesu ca pavattaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2975. 1012975,186,1326,19,39,1,55,7,Kesādīsu hi saññā‘‘ asubhasaññā’’ ti girimānandasutte( a. ni.10.60) vuttā.
  2976. 1012976,186,1326,40,76,1,213,24,"Ettha ca catubbidhassa ayonisomanasikārassa, yonisomanasikārassa ca gahaṇaṃ niravasesadassanatthaṃ katanti daṭṭhabbaṃ, tesu pana asubhesu‘‘ subhan’’ ti,‘‘ asubhan’’ ti ca manasikāro idhādhippeto, tadanukūlattā pana itare pīti. "
  2977. 1012977,186,1327,2,17,1,127,13,"Ekādasasu asubhesu paṭikkūlākārassa uggaṇhanaṃ, yathā vā tattha uggahanimittaṃ uppajjati, tathā paṭipatti asubhanimittassa uggaho. "
  2978. 1012978,186,1327,18,22,1,65,4,Upacārappanāvahāya asubhabhāvanāya anuyuñjanā asubhabhāvanānuyogo.
  2979. 1012979,186,1327,23,43,1,140,15,"‘‘ Bhojane mattaññuno mitāhārassa thinamiddhābhibhavābhāvā otāraṃ alabhamāno kāmacchando pahīyatī’’ ti vadanti, ayameva ca attho niddesepi vuccati. "
  2980. 1012980,186,1327,44,70,1,214,23,"Yo pana bhojanassa paṭikkūlataṃ, tabbipariṇāmassa tadādhārassa tassa ca upanissayabhūtassa ativiya jegucchataṃ, kāyassa ca āhāraṭṭhitikattaṃ sammadeva jānāti, so sabbaso bhojane pamāṇassa jānanena bhojanemattaññū nāma. "
  2981. 1012981,186,1327,71,75,1,35,4,Tādisassa hi kāmacchando pahīyateva.
  2982. 1012982,186,1328,2,4,1,41,2,Asubhakammikatissatthero dantaṭṭhidassāvī.
  2983. 1012983,186,1328,5,9,1,40,3,{Pahīnassā}ti vikkhambhanavasena pahīnassa.
  2984. 1012984,186,1328,10,16,1,41,6,Ito paresupi evarūpesu ṭhānesu eseva nayo.
  2985. 1012985,186,1328,17,37,1,80,7,"Abhidhammapariyāyena( dha. sa.1159,1503) sabbopi lobho kāmacchandanīvaraṇanti āha‘‘ arahattamaggenā’’ ti. "
  2986. 1012986,186,1329,2,11,1,89,8,Paṭighampi purimuppannaṃ paṭighanimittaṃ parato uppajjanakassa paṭighassa kāraṇanti katvā.
  2987. 1012987,186,1330,2,22,1,106,15,"Mejjati siniyhatīti mitto, hitesī puggalo, tasmiṃ mitte bhavā, mittassa vā esāti mettā, hitesitā, tassā mettāya. "
  2988. 1012988,186,1330,23,27,1,49,4,Appanāpi upacāropi vaṭṭati sādhāraṇavacanabhāvato.
  2989. 1012989,186,1330,28,44,1,95,11,‘‘ Cetovimuttī’’ ti vutte appanāva vaṭṭati appanaṃ appattāya paṭipakkhato suṭṭhu muccanassa abhāvato.
  2990. 1012990,186,1330,45,48,1,24,3,Tan ti yonisomanasikāraṃ.
  2991. 1012991,186,1330,49,52,1,16,2,{Tatthā}ti mettāya.
  2992. 1012992,186,1330,53,57,1,36,3,Bahulaṃ {pavattayato}ti bahulīkāravato.
  2993. 1012993,186,1331,2,18,1,179,14,"Sattesu mettāyanassa hitūpasaṃhārassa uppādanaṃ pavattanaṃ mettānimittassa uggaho, paṭhamuppanno mettāmanasikāro parato uppajjanakassa kāraṇabhāvato mettāmanasikārova mettānimittaṃ. "
  2994. 1012994,186,1331,19,30,1,77,8,"Kammameva sakaṃ etesanti kammassakā, sattā, tabbhāvo kammassakatā, kammadāyādatā. "
  2995. 1012995,186,1331,31,38,1,80,7,Dosamettāsu yāthāvato ādīnavānisaṃsānaṃ paṭisaṅkhānaṃ vīmaṃsā idha paṭisaṅkhānaṃ.
  2996. 1012996,186,1331,39,42,1,50,3,Mettāvihārikalyāṇamittavantatā idha kalyāṇamittatā.
  2997. 1012997,186,1331,43,63,1,114,7,"Odissakaanodissakadisāpharaṇānan ti( odhisakaanodhisakadisāpharaṇānaṃ ma. ni. aṭṭha.1.115) attaatipiyasahāyamajjhattaverivasena odissakatā, sīmāsambhede kate anodissakatā. "
  2998. 1012998,186,1331,64,69,1,63,5,Ekādidisāpharaṇavasena disāpharaṇatā mettāya uggahaṇe veditabbā.
  2999. 1012999,186,1331,70,73,1,48,3,Vihāraracchāgāmādivasena vā odissakadisāpharaṇaṃ.
  3000. 1013000,186,1331,74,88,1,143,10,Vihārādiuddesarahitaṃ puratthimādidisāvasena anodissakadisāpharaṇanti evaṃ dvidhā uggahaṇaṃ sandhāya‘‘ odissakaanodissakadisāpharaṇānan’’ ti vuttaṃ.
  3001. 1013001,186,1331,89,95,1,34,5,{Uggaho}ti ca yāva upacārā daṭṭhabbo.
  3002. 1013002,186,1331,96,99,1,26,3,Uggahitāya āsevanā bhāvanā.
  3003. 1013003,186,1331,100,132,1,207,23,"Tattha sabbe sattā, pāṇā, bhūtā, puggalā, attabhāvapariyāpannāti etesaṃ vasena pañcavidhā, ekekasmiṃ averā hontu , abyāpajjhā, anīghā, sukhī attānaṃ pariharantūti catudhā pavattito vīsatividhā anodissakapharaṇā mettā. "
  3004. 1013004,186,1331,133,170,1,275,28,"Sabbā itthiyo, purisā, ariyā, anariyā, devā, manussā, vinipātikāti sattodhikaraṇavasena pavattā sattavidhā, aṭṭhavīsati vidhā vā, dasahi disāhi disodhikaraṇavasena pavattā dasavidhā, ekekāya vā disāya sattādiitthādiaverādibhedena asītādhikacatusatappabhedā ca odhiso pharaṇā veditabbā. "
  3005. 1013005,186,1332,2,10,1,80,7,"Yena ayonisomanasikārena aratiādikāni uppajjanti, so aratiādīsu ayonisomanasikāro. "
  3006. 1013006,186,1332,11,16,1,34,5,Tena nipphādetabbe hi idaṃ bhummaṃ.
  3007. 1013007,186,1332,17,21,1,21,4,Esa nayo ito paresupi.
  3008. 1013008,186,1332,22,28,1,70,5,"Ukkaṇṭhitā pantasenāsanesu, adhikusaladhammesu ca uppajjanabhāvariñcanā. "
  3009. 1013009,186,1332,29,34,1,50,4,{Kāyavinamanā}ti karajakāyassa virūpenākārena namanā.
  3010. 1013010,186,1332,35,38,1,23,2,{Līnākāro}ti saṅkocāpatti.
  3011. 1013011,186,1333,2,18,1,149,11,"Kusaladhammapaṭipattiyā paṭṭhapanasabhāvatāya, tappaṭipakkhānaṃ visosanasabhāvatāya ca ārambhadhātu ādito pavattavīriyanti āha‘‘ paṭhamārambhavīriyan’’ ti. "
  3012. 1013012,186,1333,19,39,1,124,12,"Yasmā paṭhamārambhamattassa kosajjavidhamanaṃ, thāmagamanañca natthi, tasmā vuttaṃ‘‘ kosajjato nikkhantatāya tato balavataran’’ ti . "
  3013. 1013013,186,1333,40,64,1,162,19,"Yasmā pana aparāparuppattiyā laddhāsevanaṃ uparūpari visesaṃ āvahantaṃ ativiya thāmagatameva hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanato tatopi balavataran’’ ti. "
  3014. 1013014,186,1334,2,25,1,181,19,"Atibhojane {nimittaggāho}ti atibhojane thinamiddhassa nimittaggāho , ettake bhutte taṃ bhojanaṃ thinamiddhassa kāraṇaṃ hoti, ettake na hotīti thinamiddhassa kāraṇākāraṇagāho hotīti attho. "
  3015. 1013015,186,1334,26,50,1,146,19,"Byatirekavasena cetaṃ vuttaṃ, tasmā‘‘ ettake bhutte taṃ bhojanaṃ thinamiddhassa kāraṇaṃ na hotī’’ ti bhojane mattaññutā ca atthato dassitāti daṭṭhabbaṃ. "
  3016. 1013016,186,1334,51,63,1,30,6,Tenāha‘‘ catupañca… pe… na hotī’’ ti.
  3017. 1013017,186,1334,64,77,1,108,12,Divā sūriyālokan ti divā gahitanimittaṃ sūriyālokaṃ rattiyaṃ manasi {karontassāpī}ti evamettha attho veditabbo.
  3018. 1013018,186,1334,78,87,1,70,5,Dhutaṅgānaṃ vīriyanissitattā vuttaṃ‘‘ dhutaṅganissitasappāyakathāyapī’’ ti.
  3019. 1013019,186,1335,2,21,1,176,14,"Kukkuccampi katākatānusocanavasena pavattamānaṃ cetaso avūpasamāvahatāya uddhaccena samānalakkhaṇamevāti‘‘ avūpasamo nāma avūpasantākāro, uddhaccakukkuccamevetaṃ atthato’’ ti vuttaṃ. "
  3020. 1013020,186,1336,2,34,1,259,23,"Bahussutassa ganthato, atthato ca suttādīni vicārentassa tabbahulavihārino atthavedādipaṭilābhasabbhāvato vikkhepo na hotīti, yathāvidhipaṭipattiyā, yathānurūpapatikārappavattiyā ca katākatānusocanañca na hotīti‘‘ bāhusaccenapi… pe… uddhaccakukkuccaṃ pahīyatī’’ ti āha. "
  3021. 1013021,186,1336,35,45,1,120,9,"Yadaggena bāhusaccena uddhaccakukkuccaṃ pahīyati, tadaggena paripucchakatāvinayapakataññutāhipi taṃ pahīyatīti daṭṭhabbaṃ. "
  3022. 1013022,186,1336,46,53,1,93,7,Vuddhasevitā ca vuddhasīlitaṃ āvahatīti cetovūpasamakarattā uddhaccakukkuccappahānakārī vuttā.
  3023. 1013023,186,1336,54,62,1,88,8,Vuddhattaṃ pana anapekkhitvā kukkuccavinodakā vinayadharā kalyāṇamittā vuttāti daṭṭhabbā.
  3024. 1013024,186,1336,63,78,1,144,11,Vikkhepo ca pabbajitānaṃ yebhuyyena kukkuccahetuko hotīti‘‘ kappiyākappiyaparipucchābahulassā’’ tiādinā vinayanayeneva paripucchakatādayo niddiṭṭhā.
  3025. 1013025,186,1336,79,85,1,44,4,Pahīne {uddhaccakukkucce}ti niddhāraṇe bhummaṃ.
  3026. 1013026,186,1336,86,92,1,69,6,Kukkuccassa domanassasahagatattā anāgāmimaggena āyatiṃ anuppādo vutto.
  3027. 1013027,186,1337,2,27,1,196,20,"Tiṭṭhati pavattati etthāti ṭhānīyā vicikicchāya ṭhānīyā vicikicchāṭhānīyā, vicikicchāya kāraṇabhūtā dhammā, tiṭṭhatīti vā ṭhānīyā, vicikicchā ṭhānīyā etissāti vicikicchāṭhānīyā, atthato vicikicchā eva. "
  3028. 1013028,186,1337,28,36,1,85,8,Sā hi purimuppannā parato uppajjanakavicikicchāya sabhāgahetutāya asādhāraṇaṃ kāraṇaṃ.
  3029. 1013029,186,1338,2,10,1,67,5,"{Kusalākusalā}ti kosallasambhūtaṭṭhena kusalā, tappaṭipakkhato akusalā. "
  3030. 1013030,186,1338,11,21,1,40,7,"Ye akusalā, te sāvajjā, asevitabbā, hīnā ca. "
  3031. 1013031,186,1338,22,32,1,41,7,"Ye kusalā, te anavajjā, sevitabbā, paṇītā ca. "
  3032. 1013032,186,1338,33,42,1,56,8,"Kusalā vā hīnehi chandādīhi āraddhā hīnā, paṇītehi paṇītā. "
  3033. 1013033,186,1338,43,48,1,46,4,{Kaṇhā}ti kāḷakā cittassa apabhassarabhāvakaraṇā.
  3034. 1013034,186,1338,49,54,1,44,4,{Sukkā}ti odātā cittassa pabhassarabhāvakaraṇā.
  3035. 1013035,186,1338,55,58,1,27,3,Kaṇhābhijātihetuto vā kaṇhā.
  3036. 1013036,186,1338,59,61,1,24,2,Sukkābhijātihetuto sukkā.
  3037. 1013037,186,1338,62,65,1,19,3,Te eva sappaṭibhāgā.
  3038. 1013038,186,1338,66,74,1,67,7,"Kaṇhā hi ujuvipaccanīkatāya sukkasappaṭibhāgā, tathā sukkāpi itarehi. "
  3039. 1013039,186,1338,75,82,1,60,7,Atha vā kaṇhasukkā ca sappaṭibhāgā ca kaṇhasukkasappaṭibhāgā.
  3040. 1013040,186,1338,83,96,1,95,12,"Sukhā hi vedanā dukkhāya vedanāya sappaṭibhāgā, dukkhā ca vedanā sukhāya vedanāya sappaṭibhāgāti. "
  3041. 1013041,186,1339,2,22,1,161,15,"Kāmaṃ bāhusaccaparipucchakatāhi sabbāpi aṭṭhavatthukā vicikicchā pahīyati, tathāpi ratanattayavicikicchāmūlikā sesavicikicchāti katvā āha‘‘ tīṇi ratanāni ārabbhā’’ ti. "
  3042. 1013042,186,1339,23,54,1,72,6,"Ratanattayaguṇāvabodhe‘‘ satthari kaṅkhatī’’ tiādi( dha. sa.1008,1123,1167,1241,1263,1270; vibha.915) vicikicchāya asambhavoti. "
  3043. 1013043,186,1339,55,76,1,111,13,Vinaye pakataññutā‘‘ sikkhāya kaṅkhatī’’ ti vuttāya vicikicchāya pahānaṃ karotīti āha‘‘ vinaye ciṇṇavasībhāvassāpī’’ ti.
  3044. 1013044,186,1339,77,93,1,217,12,"{Okappaniyasaddhāsaṅkhātaadhimokkhabahulassā}ti saddheyyavatthuno anupavisanasaddhāsaṅkhātaadhimokkhena adhimuccanabahulassa, adhimuccana ñca adhimokkhuppādanamevāti daṭṭhabbaṃ, saddhāya vā ninnapoṇatāadhimutti adhimokkho. "
  3045. 1013045,186,1340,2,5,1,33,2,{Samudayavayā}ti samudayavayadhammā.
  3046. 1013046,186,1340,6,19,1,98,8,{Subhanimittaasubhanimittādīsū}ti‘‘ subhanimittādīsu asubhanimittādīsū’’ ti ādi -saddo paccekaṃ yojetabbo.
  3047. 1013047,186,1340,20,27,1,86,6,"Tattha paṭhamena ādi-saddena paṭighanimittādīnaṃ saṅgaho, dutiyenamettācetovimuttiādīnaṃ. "
  3048. 1013048,186,1340,28,34,1,42,5,"Sesamettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ vuttanayameva. "
  3049. 1013049,186,1341,2,4,1,29,2,Nīvaraṇapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3050. 1013050,186,1342,2,2,1,19,1,Khandhapabbavaṇṇanā
  3051. 1013051,186,1343,2,13,1,70,6,383. Upādānehi ārammaṇakaraṇādivasena upādātabbā vā khandhā upādānakkhandhā.
  3052. 1013052,186,1344,2,19,1,81,12,Iti rūpan ti ettha iti -saddo idaṃ-saddena samānatthoti adhippāyenāha‘‘ idaṃ rūpan’’ ti.
  3053. 1013053,186,1344,20,38,1,102,13,"Tayidaṃ sarūpaggahaṇabhāvato anavasesapariyādānaṃ hotīti āha‘‘ ettakaṃ rūpaṃ, na ito paraṃ rūpaṃ atthī’’ ti. "
  3054. 1013054,186,1344,39,65,1,146,19,"{Itī}ti vā pakāratthe nipāto, tasmā‘‘ iti rūpan’’ ti iminā bhūtupādādivasena yattako rūpassa pabhedo, tena saddhiṃ rūpaṃ anavasesato pariyādiyitvā dasseti. "
  3055. 1013055,186,1344,66,72,1,56,4,"{Sabhāvato}ti ruppanasabhāvato, cakkhādivaṇṇādisabhāvato ca. "
  3056. 1013056,186,1344,73,110,1,188,23,"{Vedanādīsupī}ti ettha‘‘ ayaṃ vedanā, ettakā vedanā, na ito paraṃ vedanā atthīti sabhāvato vedanaṃ pajānātī’’ tiādinā, {sabhāvato}ti ca‘‘ anubhavanasabhāvato, sātādisabhāvato cā’’ ti evamādinā yojetabbaṃ. "
  3057. 1013057,186,1344,111,114,1,33,3,Sesaṃ vuttanayattā suviññeyyameva.
  3058. 1013058,186,1345,2,4,1,28,2,Khandhapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3059. 1013059,186,1346,2,2,1,19,1,Āyatanapabbavaṇṇanā
  3060. 1013060,186,1347,2,27,1,98,12,384. Chasu {ajjhattikabāhiresū}ti‘‘ chasu ajjhattikesu chasu bāhiresū’’ ti‘‘ chasū’’ ti padaṃ paccekaṃ yojetabbaṃ.
  3061. 1013061,186,1347,28,33,1,39,5,Kasmā panetāni ubhayāni chaḷeva vuttāni?
  3062. 1013062,186,1347,34,35,1,44,1,Chaviññāṇakāyuppattidvārārammaṇavavatthānato.
  3063. 1013063,186,1347,36,61,1,241,20,"Cakkhuviññāṇavīthiyā pariyāpannassa hi viññāṇakāyassa cakkhāyatanameva uppattidvāraṃ, rūpāyatanameva ca ārammaṇaṃ, tathā itarāni itaresaṃ, chaṭṭhassa pana bhavaṅgamanasaṅkhāto manāyatanekadeso uppattidvāraṃ, asādhāraṇañca dhammāyatanaṃ ārammaṇaṃ. "
  3064. 1013064,186,1347,62,71,1,53,7,"Cakkhatīti cakkhu, rūpaṃ assādeti, vibhāveti cāti attho. "
  3065. 1013065,186,1347,72,74,1,14,2,Suṇātīti sotaṃ.
  3066. 1013066,186,1347,75,77,1,16,2,Ghāyatīti ghānaṃ.
  3067. 1013067,186,1347,78,86,1,59,7,"Jīvitanimittatāya raso jīvitaṃ, taṃ jīvitaṃ avhāyatīti jivhā. "
  3068. 1013068,186,1347,87,92,1,50,5,Kucchitānaṃ sāsavadhammānaṃ āyo uppattidesoti kāyo.
  3069. 1013069,186,1347,93,97,1,32,4,Munāti ārammaṇaṃ vijānātīti mano.
  3070. 1013070,186,1347,98,104,1,68,6,Rūpayati vaṇṇavikāraṃ āpajjamānaṃ hadayaṅgatabhāvaṃ pakāsetīti rūpaṃ.
  3071. 1013071,186,1347,105,112,1,69,7,Sappati attano paccayehi harīyati sotaviññeyyabhāvaṃ gamīyatīti saddo.
  3072. 1013072,186,1347,113,119,1,41,5,Gandhayati attano vatthuṃ sūcetīti gandho .
  3073. 1013073,186,1347,120,125,1,34,5,Rasanti taṃ sattā assādentīti raso.
  3074. 1013074,186,1347,126,128,1,23,2,Phusīyatīti phoṭṭhabbaṃ.
  3075. 1013075,186,1347,129,133,1,33,4,Attano sabhāvaṃ dhārentīti dhammā.
  3076. 1013076,186,1347,134,139,1,45,5,Sabbāni pana āyānaṃ tananādiatthena āyatanāni.
  3077. 1013077,186,1347,140,167,1,83,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ( visuddhi.2.510,511,512; visuddhi. ṭī.2.510) vuttanayeneva veditabbo. "
  3078. 1013078,186,1348,2,36,1,117,13,"Cakkhuñca {pajānātī}ti( dī. ni.2.384; ma. ni.1.117) ettha cakkhu nāma pasādacakkhu, na sasambhāracakkhu, nāpi dibbacakkhuādikanti āha cakkhupasādan ti. "
  3079. 1013079,186,1348,37,62,1,107,13,Yaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ yaṃ cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo’’ ti.( Dha. sa.596) ca -saddo vakkhamānatthasamuccayattho.
  3080. 1013080,186,1348,63,82,1,230,17,"{Yāthāvasarasalakkhaṇavasenā}ti aviparītassa attano rasassa ceva lakkhaṇassa ca vasena, rūpesu āviñchanakiccassa ceva rūpābhighātārahabhūtapasādalakkhaṇassa ca daṭṭhukāmatānidānakammasamuṭṭhānabhūtapasādalakkhaṇassa ca vasenāti attho. "
  3081. 1013081,186,1348,83,98,1,126,11,"Atha vā {yāthāvasarasalakkhaṇavasenā}ti yāthāvasarasavasena ceva lakkhaṇavasena ca, {yāthāvasaraso}ti ca aviparītasabhāvo veditabbo. "
  3082. 1013082,186,1348,99,117,1,114,13,"So hi rasīyati aviraddhapaṭivedhavasena assādīyati ramīyatīti‘‘ raso’’ ti vuccati, tasmā salakkhaṇavasenāti vuttaṃ hoti. "
  3083. 1013083,186,1348,118,121,1,46,2,{Lakkhaṇavasenā}ti aniccādisāmaññalakkhaṇavasena.
  3084. 1013084,186,1349,2,97,1,357,41,"‘ ‘ Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan’’ tiādīsu( ma. ni.1.204,400; ma. ni.3.421,425,426; saṃ. ni.2.43,45;2.4.60) samuditāniyeva rūpāyatanāni cakkhuviññāṇuppattihetu, na visuṃ visunti imassa atthassa jotanatthaṃ‘‘ rūpe cā’’ ti puthuvacanaggahaṇaṃ, tāya eva ca desanāgatiyā kāmaṃ idhāpi‘‘ rūpe ca pajānātī’’ ti vuttaṃ, rūpabhāvasāmaññena pana sabbaṃ ekajjhaṃ gahetvā bahiddhā {catusamuṭṭhānikarūpañcā}ti ekavacanavasena attho. "
  3085. 1013085,186,1349,98,109,1,123,10,Sarasalakkhaṇa {vasenā}ti cakkhuviññāṇassa visayabhāvakiccassa vasena ceva cakkhupaṭihananalakkhaṇassa vasena cāti yojetabbaṃ.
  3086. 1013086,186,1350,2,14,1,131,10,"Ubhayaṃ {paṭiccā}ti cakkhuṃ upanissayapaccayavasena paccayabhūtaṃ, rūpe ārammaṇādhipatiārammaṇūpanissayavasena paccayabhūte ca paṭicca. "
  3087. 1013087,186,1350,15,38,1,154,15,"Kāmaṃ ayaṃ suttantasaṃvaṇṇanā, nippariyāyakathā nāma abhidhammasannissitā evāti abhidhammanayeneva saṃyojanāni dassento‘‘ kāmarāga… pe… avijjāsaṃyojanan’’ ti āha. "
  3088. 1013088,186,1350,39,50,1,51,10,"Tattha kāmesu rāgo, kāmo ca so rāgo cāti vā kāmarāgo. "
  3089. 1013089,186,1350,51,55,1,32,4,So eva bandhanaṭṭhena saṃyojanaṃ.
  3090. 1013090,186,1350,56,79,1,164,20,"Ayañhi yassa saṃvijjati, taṃ puggalaṃ vaṭṭasmiṃ saṃyojeti bandhati iti dukkhena sattaṃ, bhavādike vā bhavantarādīhi, kammunā vā vipākaṃ saṃyojeti bandhatīti saṃyojanaṃ. "
  3091. 1013091,186,1350,80,84,1,53,4,Evaṃ paṭighasaṃyojaṃādīnampi yathārahamattho vattabbo.
  3092. 1013092,186,1350,85,100,1,159,14,{Sarasalakkhaṇavasenā}ti ettha pana sattassa vaṭṭato anissajjanasaṅkhātassa attano kiccassa ceva yathāvuttabandhanasaṅkhātassa lakkhaṇassa ca vasenāti yojetabbaṃ.
  3093. 1013093,186,1351,2,6,1,54,3,Bhavassādadiṭṭhissādanivattanatthaṃ kāmassāda ggahaṇaṃ.
  3094. 1013094,186,1351,7,10,1,27,2,{Assādayato}ti abhiramantassa.
  3095. 1013095,186,1351,11,16,1,46,3,{Abhinandato}ti sappītikataṇhāvasena nandantassa.
  3096. 1013096,186,1351,17,23,1,68,6,Padadvayenāpi balavato kāmarāgassa paccayabhūtā kāmarāguppatti vuttā.
  3097. 1013097,186,1351,24,27,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  3098. 1013098,186,1351,28,47,1,107,10,{Aniṭṭhārammaṇe}ti ettha‘‘ āpāthagate’’ ti vibhattivipariṇāmanavasena‘‘ āpāthagatan’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ.
  3099. 1013099,186,1351,48,55,1,61,7,Etaṃ ārammaṇan ti etaṃ evaṃsukhumaṃ evaṃdubbibhāgaṃ ārammaṇaṃ.
  3100. 1013100,186,1351,56,65,1,37,5,‘‘ Niccaṃ dhuvan’’ ti idaṃ nidassanamattaṃ.
  3101. 1013101,186,1351,66,77,1,71,7,‘‘ Ucchijjissati vinassissatīti gaṇhato’’ ti evamādīnampi saṅgaho icchitabbo.
  3102. 1013102,186,1351,78,101,1,111,14,"Paṭhamāya sakkāyadiṭṭhiyā anurodhavasena‘‘ satto nu kho’’ ti, itarāya anurodhavasena‘‘ sattassa nu kho’’ ti vicikicchato. "
  3103. 1013103,186,1351,102,108,1,61,6,Attattaniyādigāhānugatā hi vicikicchā diṭṭhiyā asati abhāvato.
  3104. 1013104,186,1351,109,138,1,180,22,"Bhavaṃ {patthentassā}ti‘‘ īdise sampattibhave yasmā amhākaṃ idaṃ iṭṭhaṃ rūpārammaṇaṃ sulabhaṃ jātaṃ, tasmā āyatimpi ediso, ito vā uttaritaro sampattibhavo bhaveyyā’’ ti bhavaṃ nikāmentassa. "
  3105. 1013105,186,1351,139,143,1,26,4,Evarūpan ti evarūpaṃ rūpaṃ.
  3106. 1013106,186,1351,144,148,1,38,4,Taṃsadise hi tabbohāravasenevaṃ vuttaṃ.
  3107. 1013107,186,1351,149,166,1,74,12,"Bhavati hi taṃsadisesu tabbohāro yathā‘‘ sā eva tittirī, tāni eva osadhānī’’ ti. "
  3108. 1013108,186,1351,167,172,1,33,4,{Usūyato}ti usūyaṃ issaṃ uppādayato.
  3109. 1013109,186,1351,173,180,1,72,6,Aññassa {maccharāyato}ti aññena asādhāraṇabhāvakaraṇena macchariyaṃ karoto.
  3110. 1013110,186,1351,181,185,1,41,4,Sabbeheva yathāvuttehi navahi saṃyojanehi.
  3111. 1013111,186,1352,2,13,1,143,10,Tañca kāraṇan ti subhanimittapaṭighanimittādivibhāgaṃ iṭṭhāniṭṭhādirūpārammaṇañceva tajjāyonisomanasikārañcāti tassa tassa saṃyojanassa kāraṇaṃ.
  3112. 1013112,186,1352,14,25,1,88,7,Avikkhambhitāsamūhatabhūmiladdhuppannaṃ taṃ sandhāya‘‘ appahīnaṭṭhena uppannassā’’ ti vuttaṃ.
  3113. 1013113,186,1352,26,29,1,46,3,Vattamānuppannatā samudācāraggahaṇeneva gahitā.
  3114. 1013114,186,1352,30,37,1,63,5,Yena {kāraṇenā}ti yena vipassanāsamathabhāvanāsaṅkhātena kāraṇena .
  3115. 1013115,186,1352,38,45,1,66,7,Tañhi tassa tadaṅgavasena ceva vikkhambhanavasena ca pahānakāraṇaṃ.
  3116. 1013116,186,1352,46,50,1,62,4,Issāmacchariyānaṃ apāyagamanīyatāya paṭhamamaggavajjhatā vuttā.
  3117. 1013117,186,1352,51,74,1,78,10,Yadi evaṃ‘‘ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hotī’’ ti( a. ni.4.241) suttapadaṃ kathanti?
  3118. 1013118,186,1352,75,78,1,29,3,Taṃ suttantapariyāyena vuttaṃ.
  3119. 1013119,186,1352,79,89,1,88,9,"Yathānulomasāsanā hi suttantadesanā, ayaṃ pana abhidhammanayena saṃvaṇṇanāti nāyaṃ dosoti. "
  3120. 1013120,186,1352,90,97,1,70,5,"{Oḷārikassā}ti thūlassa, yato abhiṇhasamuppattipariyuṭṭhānatibbatāva hoti. "
  3121. 1013121,186,1352,98,104,1,68,5,{Aṇusahagatassā}ti vuttappakārābhāvena aṇubhāvaṃ sukhumabhāvaṃ gatassa.
  3122. 1013122,186,1352,105,111,1,92,6,Uddhaccasaṃyojanassapettha anuppādo vuttoyevāti daṭṭhabbo yathāvuttasaṃyojanehi avinābhāvato.
  3123. 1013123,186,1352,112,132,1,164,15,"Ekatthatāya sotādīnaṃ sabhāvasarasalakkhaṇavasena pajānanā, tappaccayānaṃ saṃyojanānaṃ uppādādipajānanā ca vuttanayeneva veditabbāti dassento‘‘ eseva nayo’’ ti atidisati. "
  3124. 1013124,186,1353,2,12,1,77,8,"Attano vā {dhammesū}ti attano ajjhattikāyatanadhammesu, attano ubhayadhammesu vā. "
  3125. 1013125,186,1353,13,19,1,91,5,Imasmiṃ pakkhe {ajjhattikāyatanapariggaṇhanenā}ti ajjhattikāyatanapariggaṇhanamukhenāti attho.
  3126. 1013126,186,1353,20,28,1,67,7,Evañca anavasesato saparasantānesu āyatanānaṃ pariggaho siddho hoti.
  3127. 1013127,186,1353,29,37,1,40,6,Parassa vā {dhammesū}ti etthāpi eseva nayo.
  3128. 1013128,186,1353,38,53,1,127,10,{Rūpāyatanassā}ti aḍḍhekādasappabhedassa rūpasabhāvassa āyatanassa rūpakkhandhe‘‘ vuttanayena nīharitabbo’’ ti ānetvā sambandhitabbaṃ.
  3129. 1013129,186,1353,54,57,1,46,2,{Sesakkhandhesū}ti vedanāsaññāsaṅkhārakkhandhesu.
  3130. 1013130,186,1353,58,107,1,299,31,"{Vuttanayenā}ti iminā atidesena rūpakkhandhe‘‘ āhārasamudayā’’ ti viññāṇakkhandhe‘‘ nāmarūpasamudayā’’ ti sesakhandhesu‘‘ phassasamudayā’’ ti imaṃ visesaṃ vibhāveti, itaraṃ pana sabbattha samānanti khandhapabbe viya āyatanapabbepi lokuttaranivattanaṃ pāḷiyaṃ gahitaṃ natthīti vuttaṃ‘‘ lokuttaradhammā na gahetabbā’’ ti. "
  3131. 1013131,186,1353,108,110,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  3132. 1013132,186,1354,2,4,1,28,2,Āyatanapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3133. 1013133,186,1355,2,2,1,21,1,Bojjhaṅgapabbavaṇṇanā
  3134. 1013134,186,1356,2,14,1,97,6,"385. {Bujjhanakasattassā}ti kilesaniddāya paṭibujjhanakasattassa, ariyasaccānaṃ vā paṭivijjhanakasattassa. "
  3135. 1013135,186,1356,15,22,1,30,4,"{Aṅgesū}ti kāraṇesu, avayavesu vā . "
  3136. 1013136,186,1356,23,39,1,125,12,Udayavayañāṇuppattito paṭṭhāya sambodhipaṭipadāyaṃ ṭhito nāma hotīti āha‘‘ āraddhavipassakato paṭṭhāya yogāvacaroti sambodhī’’ ti.
  3137. 1013137,186,1356,40,65,1,150,15,"Suttantadesanā nāma pariyāyakathā, ayañca satipaṭṭhānadesanā lokiyamaggavasena pavattāti vuttaṃ‘‘ yogāvacaroti sambodhī’’ ti, aññathā‘‘ ariyasāvako’’ ti vadeyya."
  3138. 1013138,186,1357,2,19,1,91,10,‘ ‘ Satisambojjhaṅgaṭṭhānīyā’’ ti padassa attho‘‘ vicikicchāṭṭhānīyā’’ ti ettha vuttanayena veditabbo.
  3139. 1013139,186,1357,20,23,1,24,3,Tan ti yonisomanasikāraṃ.
  3140. 1013140,186,1357,24,31,1,44,5,"{Tatthā}ti satiyaṃ, nipphādetabbe cetaṃ bhummaṃ. "
  3141. 1013141,186,1358,2,6,1,37,4,Sati ca sampajaññañca satisampajaññaṃ.
  3142. 1013142,186,1358,7,12,1,80,5,Atha vā satippadhānaṃ abhikkantādisātthakabhāvapariggaṇhanañāṇaṃ satisampajaññaṃ.
  3143. 1013143,186,1358,13,19,1,68,6,Taṃ sabbattha satokārībhāvāvahattā satisambojjhaṅgassa uppādāya hoti.
  3144. 1013144,186,1358,20,50,1,259,22,"Yathā paccanīkadhammappahānaṃ, anurūpadhammasevanā ca anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya hoti, evaṃ satirahitapuggalavivajjanā, satokārīpuggalasevanā, tattha ca yuttappayuttatā satisambojjhaṅgassa uppādāya hotīti imamatthaṃ dasseti‘‘ satisampajaññan’’ tiādinā. "
  3145. 1013145,186,1358,51,72,1,128,14,"Tissadattatthero nāma, yo bodhimaṇḍe suvaṇṇasalākaṃ gahetvā ‘‘ aṭṭhārasasu bhāsāsu katarabhāsāya dhammaṃ kathemī’’ ti parisaṃ pavāresi. "
  3146. 1013146,186,1358,73,76,1,35,2,{Abhayatthero}ti dattābhayattheramāha.
  3147. 1013147,186,1359,2,15,1,95,10,"Dhammānaṃ , dhammesu vā vicayo dhammavicayo, so eva sambojjhaṅgo, tassa dhammavicayasambojjhaṅgassa."
  3148. 1013148,186,1359,16,29,1,67,8,"‘‘ Kusalākusalā dhammā’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayameva. "
  3149. 1013149,186,1359,30,39,1,144,8,Tattha {yonisomanasikārabahulīkāro}ti kusalādīnaṃ taṃtaṃsabhāvasarasalakkhaṇaādikassa yāthāvato avabujjhanavasena uppanno ñāṇasampayuttacittuppādo.
  3150. 1013150,186,1359,40,60,1,131,14,"So hi aviparītamanasikāratāya‘‘ yonisomanasikāro’’ ti vutto, tadābhogatāya āvajjanāpi taggatikā eva, tassa abhiṇhaṃ pavattanaṃ bahulīkāro. "
  3151. 1013151,186,1359,61,65,1,34,3,{Bhiyyobhāvāyā}ti punappunaṃ bhāvāya.
  3152. 1013152,186,1359,66,69,1,25,2,{Vepullāyā}ti vipulabhāvāya.
  3153. 1013153,186,1359,70,73,1,26,2,{Pāripūriyā}ti paribrūhanāya.
  3154. 1013154,186,1360,2,6,1,44,3,{Paripucchakatā}ti pariyogāhetvā pucchakabhāvo.
  3155. 1013155,186,1360,7,38,1,218,24,"Ācariye payirupāsitvā pañcapi nikāye saha aṭṭhakathāya pariyogāhetvā yaṃ yaṃ tattha gaṇṭhiṭṭhānabhūtaṃ, taṃ taṃ‘‘ idaṃ bhante kathaṃ, imassa ko attho’’ ti khandhāyatanādiatthaṃ pucchantassa dhammavicayasambojjhaṅgo uppajjati. "
  3156. 1013156,186,1360,39,50,1,34,5,Tenāha‘‘ khandhadhātu… pe… bahulatā’’ ti.
  3157. 1013157,186,1360,51,80,1,212,22,"Vatthūnaṃ visadabhāvakaraṇan ti ettha cittacetasikānaṃ pavattiṭṭhānabhāvato sarīraṃ, tappaṭibaddhāni cīvarāni ca‘‘ vatthūnī’’ ti adhippetāni, tāni yathā cittassa sukhāvahāni honti, tathā karaṇaṃ tesaṃ visadabhāvakaraṇaṃ. "
  3158. 1013158,186,1360,81,89,1,38,4,Tena vuttaṃ‘‘ ajjhattikabāhirānan’’ tiādi.
  3159. 1013159,186,1360,90,93,1,34,3,Ussannadosan ti vātādiussannadosaṃ.
  3160. 1013160,186,1360,94,102,1,76,8,Sedamalamakkhitan ti sedena ceva jallikāsaṅkhātena sarīramalena ca makkhitaṃ.
  3161. 1013161,186,1360,103,113,1,61,8,"Ca -saddena aññampi sarīrassa, cittassa ca pīḷāvahaṃ saṅgaṇhāti. "
  3162. 1013162,186,1360,114,122,1,54,7,Senāsanaṃ {vā}ti vā -saddena pattādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  3163. 1013163,186,1360,123,128,1,27,4,"Avisade sati, visayabhūte vā. "
  3164. 1013164,186,1360,129,133,1,38,4,Kathaṃ bhāvanamanuyuttassa tāni visayo?
  3165. 1013165,186,1360,134,137,1,49,3,Antarantarā pavattanakacittuppādavasenevaṃ vuttaṃ.
  3166. 1013166,186,1360,138,144,1,62,6,Te hi cittuppādā cittekaggatāya aparisuddhabhāvāya saṃvattanti.
  3167. 1013167,186,1360,145,147,1,39,2,Cittacetasikesu nissayādipaccayabhūtesu.
  3168. 1013168,186,1360,148,175,1,222,24,"{Ñāṇampī}ti pi -saddo sampiṇḍanattho, tena na kevalaṃ taṃ vatthuyeva, atha kho tasmiṃ aparisuddhe ñāṇampi aparisuddhaṃ hotīti nissayāparisuddhiyā taṃnissitāparisuddhi viya visayassa aparisuddhatāya visayino aparisuddhiṃ dasseti. "
  3169. 1013169,186,1361,2,6,1,50,4,Samabhāvakaraṇan ti kiccato anūnādhikabhāvakaraṇaṃ.
  3170. 1013170,186,1361,7,20,1,143,11,"Saddheyyavatthusmiṃ paccayavasena adhimokkhakiccassa paṭutarabhāvena, paññāya avisadatāya, vīriyādīnañca sithilatādinā saddhindriyaṃ balavaṃ hoti. "
  3171. 1013171,186,1361,21,29,1,25,4,Tenāha‘‘ itarāni mandānī’’ ti.
  3172. 1013172,186,1361,30,39,1,62,6,"{Tato}ti tasmā saddhindriyassa balavabhāvato , itaresañca mandattā. "
  3173. 1013173,186,1361,40,62,1,158,16,"Kosajjapakkhe patituṃ adatvā sampayuttadhammānaṃ paggaṇhanaṃ anubalappadānaṃ paggaho, paggahova kiccaṃ paggahakiccaṃ,‘‘ kātuṃ na sakkotī’’ ti ānetvā sambandhitabbaṃ. "
  3174. 1013174,186,1361,63,70,1,53,6,"Ārammaṇaṃ upagantvā ṭhānaṃ, anissajjanaṃ vā upaṭṭhānaṃ. "
  3175. 1013175,186,1361,71,81,1,67,8,"Vikkhepapaṭikkhepo, yena vā sampayuttā avikkhittā honti, so avikkhepo. "
  3176. 1013176,186,1361,82,92,1,79,9,"Rūpagataṃ viya cakkhunā yena yāthāvato visayasabhāvaṃ passati, taṃ dassanakiccaṃ. "
  3177. 1013177,186,1361,93,99,1,53,6,Kātuṃ na sakkoti balavatā saddhindriyena abhibhūtattā.
  3178. 1013178,186,1361,100,111,1,110,10,"Sahajātadhammesu hi indaṭṭhaṃ kārentānaṃ sahapavattamānānaṃ dhammānaṃ ekarasatāvaseneva atthasiddhi, na aññathā. "
  3179. 1013179,186,1361,112,117,1,48,4,{Tasmā}ti vuttamevatthaṃ kāraṇabhāvena paccāmasati.
  3180. 1013180,186,1361,118,122,1,20,3,Tan ti saddhindriyaṃ .
  3181. 1013181,186,1361,123,140,1,196,14,"{Dhammasabhāvapaccavekkhaṇenā}ti yassa saddheyyassa vatthuno uḷāratādiguṇe adhimuccanassa sātisayappavattiyā saddhindriyaṃ balavaṃ jātaṃ, tassa paccayapaccayuppannatādivibhāgato yāthāvato vīmaṃsanena. "
  3182. 1013182,186,1361,141,161,1,164,16,Evañhi evaṃdhammatānayena sabhāvasarasato pariggayhamāne savipphāro adhimokkho na hoti‘‘ ayaṃ imesaṃ dhammānaṃ sabhāvo’’ ti parijānanavasena paññābyāpārassa sātisayattā.
  3183. 1013183,186,1361,162,177,1,121,14,"Dhuriyadhammesu hi yathā saddhāya balavabhāve paññāya mandabhāvo hoti, evaṃ paññāya balavabhāve saddhāya mandabhāvo hotīti. "
  3184. 1013184,186,1361,178,198,1,117,14,"Tena vuttaṃ‘‘ taṃ dhammasabhāvapaccavekkhaṇena vā, yathā vā manasikaroto balavaṃ jātaṃ, tathā amanasikārena hāpetabban’’ ti. "
  3185. 1013185,186,1361,199,214,1,134,13,"Tathā {amanasikārenā}ti yenākārena bhāvanaṃ anuyuñjantassa saddhindriyaṃ balavaṃ jātaṃ, tenākārena bhāvanāya ananuyuñjanatoti vuttaṃ hoti. "
  3186. 1013186,186,1361,215,227,1,113,11,"Idha duvidhena saddhindriyassa balavabhāvo attano vā paccayavisesena kiccuttariyato, vīriyādīnaṃ vā mandakiccatāya. "
  3187. 1013187,186,1361,228,232,1,41,4,Tattha paṭhamavikappe hāpanavidhi dassito.
  3188. 1013188,186,1361,233,255,1,207,20,"Dutiyakappe pana yathā manasi karoto vīriyādīnaṃ mandakiccatāya saddhindriyaṃ balavaṃ jātaṃ, tathā amanasikārena, vīriyādīnaṃ paṭukiccabhāvāvahena manasikārena saddhindriyaṃ tehi samarasaṃ karontena hāpetabbaṃ. "
  3189. 1013189,186,1361,256,261,1,49,5,Iminā nayena sesindriyesupi hāpanavidhi veditabbo.
  3190. 1013190,186,1362,2,4,1,21,1,{Vakkalittheravatthū}ti .
  3191. 1013191,186,1362,5,126,1,369,44,"So hi āyasmā saddhādhimuttatāya katādhikāro satthu rūpakāyadassanappasuto eva hutvā viharanto satthārā‘‘ kiṃ te vakkali iminā pūtikāyena diṭṭhena, yo kho vakkali dhammaṃ passati, so maṃ passatī’’ tiādinā( saṃ. ni.3.87; dī. ni. aṭṭha.1. paṭhamamahāsaṅgītikathā; a. ni. aṭṭha.1.1.208; dha. pa. aṭṭha.2.380; paṭi. ma. aṭṭha.2.2.130; dha. sa. aṭṭha.1007; theragā. aṭṭha.2. vakkalittheragāthāvaṇṇanā) ovaditvā kammaṭṭhāne niyojitopi taṃ ananuyuñjanto paṇāmito attānaṃ vinipātetuṃ papātaṭṭhānaṃ abhiruhi, atha naṃ satthā yathānisinnova obhāsaṃ vissajjanena attānaṃ dassetvā–"
  3192. 1013192,186,1363,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Pāmojjabahulo bhikkhu, pasanno buddhasāsane; "
  3193. 1013193,186,1364,2,19,1,49,6,"Adhigacche padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhan’’ ti.( dha. pa.381)– "
  3194. 1013194,186,1365,2,12,1,31,6,Gāthaṃ vatvā‘‘ ehi vakkalī’’ ti āha.
  3195. 1013195,186,1365,13,21,1,68,8,So tena amateneva abhisitto haṭṭhatuṭṭho hutvā vipassanaṃ paṭṭhapesi.
  3196. 1013196,186,1365,22,36,1,128,13,"Saddhāya balavabhāvato vipassanāvīthiṃ na otarati, taṃ ñatvā bhagavā tassa indriyasamattapaṭipādanāya kammaṭṭhānaṃ sodhetvā adāsi. "
  3197. 1013197,186,1365,37,47,1,86,9,So satthārā dinnanaye ṭhatvā vipassanaṃ ussukkāpetvā maggappaṭipāṭiyā arahattaṃ pāpuṇi.
  3198. 1013198,186,1365,48,58,1,55,6,Tenetaṃ vuttaṃ‘‘ vakkalittheravatthu cettha nidassanan’’ ti.
  3199. 1013199,186,1365,59,65,1,66,5,{Etthā}ti saddhindriyassa adhimattabhāve sesindriyānaṃ sakiccākaraṇe.
  3200. 1013200,186,1366,2,5,1,43,3,Itarakiccabhedan ti upaṭṭhānādikiccavisesaṃ.
  3201. 1013201,186,1366,6,13,1,73,6,{Passaddhādī}ti ādi -saddena samādhiupekkhāsambojjhaṅgānaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  3202. 1013202,186,1366,14,29,1,170,14,"Hāpetabban ti yathā saddhindriyassa balavabhāvo dhammasabhāvapaccavekkhaṇena hāyati, evaṃ vīriyindriyassa adhimattatā passaddhiādibhāvanāya hāyati samādhipakkhiyattā tassā. "
  3203. 1013203,186,1366,30,44,1,153,14,Tathā hi samādhindriyassa adhimattataṃ kosajjapātato rakkhantī vīriyādibhāvanā viya vīriyindriyassa adhimattataṃ uddhaccapātato rakkhantī ekaṃsato hāpeti.
  3204. 1013204,186,1366,45,54,1,47,5,Tena vuttaṃ‘‘ passaddhaādibhāvanāya hāpetabban’’ ti.
  3205. 1013205,186,1366,55,123,1,399,43,"Soṇattherassa {vatthū}ti sukumārasoṇattherassa vatthu.( Mahāva.242; a. ni. aṭṭha.1.1.205) so hi āyasmā satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā sītavane viharanto‘‘ mama sarīraṃ sukhumālaṃ, na ca sakkā sukheneva sukhaṃ adhigantuṃ, kilametvāpi samaṇadhammo kātabbo’’ ti taṃ ṭhānacaṅkamameva adhiṭṭhāya padhānaṃ anuyuñjanto pādatalesu phoṭesu uṭṭhitesupi vedanaṃ ajjhupekkhitvā daḷhaṃ vīriyaṃ karonto accāraddhavīriyatāya visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhi. "
  3206. 1013206,186,1366,124,136,1,117,11,Satthā tattha gantvā vīṇūpamovādena ovaditvā vīriyasamatāyojanavīthiṃ dassento kammaṭṭhānaṃ sodhetvā gijjhakūṭaṃ gato.
  3207. 1013207,186,1366,137,147,1,103,10,Theropi satthārā dinnanayena vīriyasamataṃ yojetvā bhāvento vipassanaṃ ussukkāpetvā arahatte patiṭṭhāsi.
  3208. 1013208,186,1366,148,158,1,47,6,Tena vuttaṃ‘‘ soṇattherassa vatthu dassetabban’’ ti.
  3209. 1013209,186,1366,159,162,1,37,2,{Sesesupī}ti satisamādhipaññindriyesupi.
  3210. 1013210,186,1367,2,10,1,78,7,"Samatan ti saddhāpaññānaṃ aññamaññaṃ anūnānadhikabhāvaṃ, tathā samādhivīriyānaṃ. "
  3211. 1013211,186,1367,11,40,1,309,27,"Yathā hi saddhāpaññānaṃ visuṃ visuṃ dhuriyadhammabhūtānaṃ kiccato aññamaññaṃ nātivattanaṃ visesato icchitabbaṃ, yato nesaṃ samadhuratāya appanā sampajjati, evaṃ samādhivīriyānaṃ kosajjuddhaccapakkhikānaṃ samarasatāya sati aññamaññūpatthambhanato sampayuttadhammānaṃ antadvayapātābhāvena sammadeva appanā ijjhati."
  3212. 1013212,186,1367,41,52,1,68,6,‘‘ Balavasaddho’’ tiādi byatirekamukhena vuttasseva atthassa samatthanaṃ.
  3213. 1013213,186,1367,53,66,1,96,11,"Tassattho yo balavatiyā saddhāya samannāgato avisadañāṇo, so mudhappasanno hoti, na aveccappasanno. "
  3214. 1013214,186,1367,67,73,1,55,6,Tathā hi avatthusmiṃ pasīdati seyyathāpi titthiyasāvakā.
  3215. 1013215,186,1367,74,79,1,42,4,Kerāṭikapakkhan ti sāṭheyyapakkhaṃ bhajati.
  3216. 1013216,186,1367,80,107,1,235,22,"Saddhāhīnāya paññāya atidhāvanto‘‘ deyyavatthupariccāgena vinā cittuppādamattenapi dānamayaṃ puññaṃ hotī’’ tiādīni parikappeti hetupatirūpakehi vañcito, evaṃbhūto ca sukkhatakkaviluttacitto paṇḍitānaṃ vacanaṃ nādiyati saññattiṃ na gacchati. "
  3217. 1013217,186,1367,108,119,1,53,7,Tenāha‘‘ bhesajjasamuṭṭhito viya rogo atekiccho hotī’’ ti.
  3218. 1013218,186,1367,120,145,1,189,19,"Yathā cettha saddhāpaññānaṃ aññamaññaṃ visamabhāvo na atthāvaho, anatthāvahova, evaṃ, samādhivīriyānaṃ aññamaññaṃ visamabhāvo na atthāvaho, anatthāvahova, tathā na avikkhepāvaho, vikkhepāvahovāti. "
  3219. 1013219,186,1367,146,154,1,57,7,"Kosajjaṃ abhibhavati, tena appanaṃ na pāpuṇātīti adhippāyo. "
  3220. 1013220,186,1367,155,161,1,42,5,Uddhaccaṃ {abhibhavatī}ti etthāpi eseva nayo.
  3221. 1013221,186,1367,162,167,1,53,4,"Tadubhayan ti saddhāpaññādvayaṃ, samādhivīriyadvayañca. "
  3222. 1013222,186,1367,168,174,1,36,5,Samaṃ kātabban ti samarasaṃ kātabbaṃ .
  3223. 1013223,186,1368,2,5,1,43,2,{Samādhikammikassā}ti samathakammaṭṭhānikassa.
  3224. 1013224,186,1368,6,16,1,59,9,"Evan ti evaṃ sante, saddhāya thokaṃ balavabhāve satīti attho. "
  3225. 1013225,186,1368,17,42,1,157,16,{Saddahanto}ti‘‘ pathavī pathavīti manasikaraṇamattena kathaṃ jhānuppattī’’ ti acintetvā‘‘ addhā sammāsambuddhena vuttavidhi ijjhissatī’’ ti saddahanto saddhaṃ janento.
  3226. 1013226,186,1368,43,51,1,82,7,{Okappento}ti ārammaṇaṃ anupavisitvā viya adhimuccanavasena avakappento pakkhandanto.
  3227. 1013227,186,1368,52,57,1,53,5,Ekaggatā balavatī vaṭṭati samādhippadhānattā jhānassa.
  3228. 1013228,186,1368,58,61,1,27,3,Ubhinnan ti samādhipaññānaṃ.
  3229. 1013229,186,1368,62,78,1,116,11,"Samādhikammikassa samādhino adhimattatāya paññāya adhimattatāpi icchitabbāti āha‘‘ samatāyapī’’ ti, samabhāvenāpīti attho. "
  3230. 1013230,186,1368,79,82,1,20,2,{Appanā}ti lokiyappanā.
  3231. 1013231,186,1368,83,93,1,36,6,Tathā hi‘‘ hotiyevā’’ ti sāsaṅkaṃ vadati.
  3232. 1013232,186,1368,94,99,1,47,5,Lokuttarappanā pana tesaṃ samabhāveneva icchitā.
  3233. 1013233,186,1368,100,126,1,48,5,Yathāha‘‘ samathavipassanaṃ yuganandhaṃ bhāvetī’’ ti( a. ni.4.170; paṭi. ma.2.5).
  3234. 1013234,186,1369,2,23,1,122,15,"Yadi visesato saddhāpaññānaṃ, samādhivīriyānañca samatāva icchitā, kathaṃ satīti āha‘‘ sati pana sabbattha balavatī vaṭṭatī’’ ti. "
  3235. 1013235,186,1369,24,29,1,51,4,{Sabbatthā}ti līnuddhaccapakkhikesu pañcasu indriyesu.
  3236. 1013236,186,1369,30,39,1,59,5,Uddhaccapakkhikekadese gaṇhanto‘‘ saddhāvīriyapaññānan’’ ti āha.
  3237. 1013237,186,1369,40,45,1,30,5,Aññathā pīti ca gahetabbā siyā.
  3238. 1013238,186,1369,46,64,1,82,9,"Tathā hi‘‘ kosajjapakkhikena samādhinā’’ icceva vuttaṃ, na‘‘ passaddhisamādhiupekkhāhī’’ ti. "
  3239. 1013239,186,1369,65,68,1,9,2,{Sā}ti sati.
  3240. 1013240,186,1369,69,73,1,40,4,Sabbesu rājakammesu niyutto sabbakammiko.
  3241. 1013241,186,1369,74,80,1,47,5,{Tenā}ti tena sabbattha icchitabbaṭṭhena kāraṇena.
  3242. 1013242,186,1369,81,83,1,17,2,Āha aṭṭhakathāyaṃ.
  3243. 1013243,186,1369,84,109,1,155,20,"Sabbattha niyuttā sabbatthikā sabbattha līne, uddhate ca citte icchitabbattā, sabbe vā līne, uddhate ca citte bhāvetabbā bojjhaṅgā atthikā etāyāti sabbatthikā. "
  3244. 1013244,186,1369,110,114,1,24,4,Cittan ti kusalaṃ cittaṃ.
  3245. 1013245,186,1369,115,125,1,79,9,Tassa hi sati paṭisaraṇaṃ parāyaṇaṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya.
  3246. 1013246,186,1369,126,133,1,34,3,Tenāha‘‘ ārakkhapaccupaṭṭhānā’’ tiādi.
  3247. 1013247,186,1370,2,8,1,101,6,Khandhādibhede anogāḷhapaññānan ti pariyattibāhusaccavasenapi khandhāyatanādīsu appatiṭṭhitabuddhīnaṃ.
  3248. 1013248,186,1370,9,12,1,35,3,Bahussutasevanā hi sutamayañāṇāvahā.
  3249. 1013249,186,1370,13,31,1,166,14,Taruṇavipassanāsamaṅgīpi bhāvanāmayañāṇe ṭhitattā ekaṃsato paññavā eva nāma hotīti āha‘‘ samapaññāsa lakkhaṇapariggāhikāya udayabbayapaññāya samannāgatapuggalasevanā’’ ti.
  3250. 1013250,186,1370,32,46,1,137,10,Ñeyyadhammassa gambhīrabhāvavasena tapparicchedakañāṇassa gambhīrabhāvaggahaṇanti āha‘‘ gambhīresu khandhādīsu pavattāya gambhīrapaññāyā’’ ti.
  3251. 1013251,186,1370,47,72,1,188,19,"Tañhi ñeyyaṃ tādisāya paññāya caritabbato gambhīrañāṇacariyaṃ, tassā vā paññāya tattha pabhedato pavatti gambhīrañāṇacariyā, tassā paccavekkhaṇāti āha‘‘ gambhīrapaññāya pabhedapaccavekkhaṇā’’ ti. "
  3252. 1013252,186,1370,73,92,1,119,14,"Yathā sativepullappatto nāma arahā eva, evaṃ paññāvepullappattotipi so evāti āha‘‘ arahattamaggena bhāvanāpāripūrī hotī’’ ti. "
  3253. 1013253,186,1370,93,96,1,23,3,Vīriyādīsupi eseva nayo.
  3254. 1013254,186,1371,2,50,1,224,21,"‘ ‘ Tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamentī’’ tiādinā( ma. ni.3.250,267; a. ni.3.36) vuttapañcavidhabandhanakammakāraṇā niraye nibbattasattassa yebhuyyena sabbapaṭhamaṃ karontīti, devadūtasuttādīsu tassa ādito vuttattā ca āha‘‘ pañcavidhabandhanakammakāraṇato paṭṭhāyā’’ ti. "
  3255. 1013255,186,1371,51,61,1,95,8,"{Sakaṭavahanādikāle}ti ādi -saddena tadaññamanussehi, tiracchānehi ca vibādhiyamānakālaṃ saṅgaṇhāti."
  3256. 1013256,186,1371,62,87,1,163,19,"‘‘ Ekaṃ buddhantaran’’ ti idaṃ aparāparaṃ petesu eva uppajjanakasattavasena vuttaṃ, ekaccānaṃ vā petānaṃ ekaccatiracchānānaṃ viya tathā dīghāyukatāpi siyāti tathā vuttaṃ. "
  3257. 1013257,186,1371,88,112,1,160,19,"Tathā hi‘‘ kālo nāgarājā catunnaṃ buddhānaṃ sammukhībhāvaṃ labhitvā ṭhito metteyyassapi bhagavato sammukhībhāvaṃ labhissatī’’ ti vadanti, yaṃ tassa kappāyukatā vuttā. "
  3258. 1013258,186,1372,2,20,1,113,12,"{Ānisaṃsadassāvino}ti ‘‘ vīriyāyatto eva sabbo lokuttaro, lokiyo ca visesādhigamo’’ ti evaṃ vīriye ānisaṃsadassanasīlassa. "
  3259. 1013259,186,1372,21,34,1,116,10,"Gamanavīthin ti sapubbabhāgaṃ nibbānagāminiṃ paṭipadaṃ, saha vipassanāya ariyamaggapaṭipāṭi , sattavisuddhiparamparā vā. "
  3260. 1013260,186,1372,35,44,1,73,9,Sā hi bhikkhuno vaṭṭaniyyānāya gantabbā paṭipadāti katvā gamanavīthi nāma.
  3261. 1013261,186,1372,45,51,1,55,5,{Kāyadaḷhībahulo}ti yathā tathā kāyassa daḷhīkammappasuto.
  3262. 1013262,186,1372,52,55,1,22,3,Piṇḍan ti raṭṭhapiṇḍaṃ.
  3263. 1013263,186,1372,56,68,1,128,11,Paccayadāyakānaṃ attani kārassa attano sammāpaṭipattiyā mahapphalabhāvassa karaṇena piṇḍassa bhikkhāya paṭipūjanā piṇḍāpacāyanaṃ.
  3264. 1013264,186,1373,2,6,1,36,3,{Nīharanto}ti pattathavikato nīharanto.
  3265. 1013265,186,1373,7,20,1,110,12,Taṃ saddaṃ {sutvā}ti taṃ upāsikāya vacanaṃ attano vasanapaṇṇasāladvāre ṭhitova pañcābhiññatāya dibbasotena sutvā.
  3266. 1013266,186,1373,21,29,1,68,6,"Manussasampatti, dibbasampatti, nibbānasampattīti imā tisso sampattiyo. "
  3267. 1013267,186,1373,30,56,1,204,19,"Dātuṃ {sakkhissasī}ti‘‘ tayi katena dānamayena, veyyāvaccamayena ca puññakammena khettavisesabhāvūpagamanena aparāparaṃ devamanussasampattiyo, ante nibbānasampattiñca dātuṃ sakkhissasī’’ ti thero attānaṃ pucchati. "
  3268. 1013268,186,1373,57,75,1,124,13,Sitaṃ karonto {vā}ti‘‘ akiccheneva mayā vaṭṭadukkhaṃ samatikkantan’’ ti paccavekkhaṇāvasāne sañjātapāmojjavasena sitaṃ karonto eva.
  3269. 1013269,186,1374,2,6,1,66,4,Vippaṭipannan ti jātidhammakuladhammādilaṅghanena asammāpaṭipannaṃ.
  3270. 1013270,186,1374,7,24,1,124,16,"Evaṃ yathā asammāpaṭipanno putto tāya eva asammāpaṭipattiyā kulasantānato bāhiro hutvā pitu santikā dāyajjassa na bhāgī, evaṃ. "
  3271. 1013271,186,1374,25,36,1,98,10,Kusīto pi tena kusītabhāvena asammāpaṭipanno satthu santikā laddhabbaariyadhanadāyajjassa na bhāgī.
  3272. 1013272,186,1374,37,40,1,42,3,Āraddhavīriyova labhati sammāpaṭipajjanato.
  3273. 1013273,186,1374,41,47,1,52,5,"Uppajjati vīriyasambojjhaṅgoti yojanā, evaṃ sabbattha. "
  3274. 1013274,186,1375,2,9,1,53,6,{Mahā}ti sīlādīhi guṇehi mahanto vipulo anaññasādhāraṇo.
  3275. 1013275,186,1375,10,24,1,101,10,Taṃ panassa guṇamahattaṃ dasasahassilokadhātukampanena loke pākaṭanti dassento‘‘ satthuno hī’’ tiādimāha.
  3276. 1013276,186,1376,2,18,1,136,11,"Yasmā satthusāsane pabbajitassa pabbajjūpagamena sakyaputtassabhāvo sampajāyati, tasmā buddhaputtabhāvaṃ dassento‘‘ asambhinnāyā’’ tiādimāha. "
  3277. 1013277,186,1377,2,15,1,184,13,Alasānaṃ bhāvanāya nāmamattampi ajānantānaṃ kāyadaḷhībahulānaṃ yāvadatthaṃ bhuñjitvā seyyasukhādianuyuñjanakānaṃ tiracchānakathikānaṃ puggalānaṃ dūrato vajjanā kusītapuggalaparivajjanā.
  3278. 1013278,186,1377,16,57,1,144,11,‘‘ Divasaṃ caṅkamena nisajjāyā’’ tiādinā ( ma. ni.1.423;3.65; saṃ. ni.4.120; mahāni.161) bhāvanāraddhavasena āraddhavīriyānaṃ daḷhaparakkamānaṃ kālena kālaṃ upasaṅkamanā āraddhavīriyapuggalasevanā.
  3279. 1013279,186,1377,58,66,1,29,4,Tenāha‘‘ kucchiṃ pūretvā’’ tiādi.
  3280. 1013280,186,1377,67,91,1,174,13,"Visuddhimagge( visuddhi.1.64) pana jātimahattapaccavekkhaṇā, sabrahmacārīmahattapaccavekkhaṇāti idaṃ dvayaṃ na gahitaṃ, thinamiddhavinodanatā, sammappadhānapaccavekkhaṇatāti idaṃ dvayaṃ gahitaṃ. "
  3281. 1013281,186,1377,92,100,1,129,8,Tattha ānisaṃsadassāvitāya eva sammappadhānapaccavekkhaṇā gahitā hoti lokiyalokuttaravisesādhigamassa vīriyāyattatādassanabhāvato.
  3282. 1013282,186,1377,101,111,1,122,9,"Thinamiddhavinodanaṃ tadadhimuttatāya eva gahitaṃ hoti, vīriyuppādane yuttappayuttassa thinamiddhavinodanaṃ atthasiddhameva. "
  3283. 1013283,186,1377,112,121,1,219,8,"Tattha thinamiddhavinodanakusītapuggalaparivajjanaāraddhavīriyapuggalasevana- tadadhimuttatāpaṭipakkhavidhamanapaccayūpasaṃhāravasena, apāyabhayapaccavekkhaṇādayo samuttejanavasena vīriyasambojjhaṅgassa uppādakā daṭṭhabbā. "
  3284. 1013284,186,1378,2,25,1,187,17,"Purimuppannā pīti parato uppajjanakapītiyā visesakāraṇasabhāgahetubhāvato‘‘ pītiyeva pītisambojjhaṅgaṭṭhānīyā dhammā’’ ti vuttā, tassā pana bahuso pavattiyā puthuttaṃ upādāya bahuvacananiddeso. "
  3285. 1013285,186,1378,26,34,1,58,7,"Yathā sā uppajjati, evaṃ paṭipatti tassā uppādakamanasikāro."
  3286. 1013286,186,1379,2,19,1,71,7,‘ ‘ Buddhānussatī’’ tiādīsu vattabbaṃ visuddhimagge( visuddhi.1.123) vuttanayeneva veditabbaṃ.
  3287. 1013287,186,1380,2,12,1,62,6,Buddhānussatiyā upacārasamādhiniṭṭhattā vuttaṃ‘‘ yāva upacārā’’ ti.
  3288. 1013288,186,1380,13,20,1,79,6,Sakalasarīraṃ {pharamāno}ti pītisamuṭṭhānehi paṇītarūpehi sakalasarīraṃ pharamāno.
  3289. 1013289,186,1380,21,33,1,120,11,"Dhammaguṇe anussarantassāpi yāva upacārā sakalasarīraṃ pharamāno pītisambojjhaṅgo uppajjatīti yojanā, evaṃ sesaanussatīsu. "
  3290. 1013290,186,1380,34,39,1,89,5,Pasādanīyasuttantapaccavekkhaṇāyañca yojetabbaṃ tassāpi vimuttāyatanabhāvena taggatikattā.
  3291. 1013291,186,1380,40,67,1,266,21,Saṅkhārānaṃ sappadesavūpasamepi nippadesavūpasame viya tathā paññāya pavattito bhāvanāmanasikāro kilesavikkhambhanasamattho hutvā upacārasamādhiṃ āvahanto tathārūpapītisomanassasamannāgato pītisambojjhaṅgassa uppādāya hotīti āha‘‘ samāpattiyā… pe… paccavekkhantassāpī’’ ti.
  3292. 1013292,186,1380,68,77,1,35,5,Tattha‘‘ vikkhambhitā kilesā’’ ti pāṭho.
  3293. 1013293,186,1380,78,82,1,24,4,Te hi na samudācarantīti.
  3294. 1013294,186,1380,83,98,1,99,12,"Iti -saddo kāraṇattho, yasmā na samudācaranti, tasmā taṃ nesaṃ asamudācāraṃ paccavekkhantassāti yojanā . "
  3295. 1013295,186,1380,99,105,1,52,6,Na hi kilese paccavekkhantassa bojjhaṅguppatti yuttā.
  3296. 1013296,186,1380,106,124,1,153,13,"Pasādanīyesu ṭhānesu pasādasinehābhāvena thūsasamahadayatā lūkhatā, sā tattha ādaragāravākaraṇena viññāyatīti āha‘‘ asakkaccakiriyāya saṃsūcitalūkhabhāve’’ ti. "
  3297. 1013297,186,1381,2,14,1,150,11,"Kāyacittadarathavūpasamalakkhaṇā passaddhi eva yathāvuttabodhiaṅgabhūto passaddhisambojjhaṅgo, tassa passaddhisambojjhaṅgassa evaṃ uppādo hotīti yojanā. "
  3298. 1013298,186,1382,2,8,1,53,3,{Paṇītabhojanasevanatā}ti paṇītasappāyabhojanaseva natā .
  3299. 1013299,186,1382,9,13,1,68,4,Utuiriyāpathasukha ggahaṇena sappāyautuiriyāpathaggahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ.
  3300. 1013300,186,1382,14,27,1,130,13,Tañhi tividhampi sappāyaṃ seviyamānaṃ kāyassa kallatāpādanavasena cittassa kallataṃ āvahantaṃ duvidhāyapi passaddhiyā kāraṇaṃ hoti.
  3301. 1013301,186,1382,28,39,1,97,10,"Ahetukaṃ sattesu labbhamānaṃ sukhadukkhanti ayameko anto, issarādivisamahetukanti pana ayaṃ dutiyo. "
  3302. 1013302,186,1382,40,50,1,74,10,Ete ubho ante anupagamma yathāsakaṃ kammunā hotīti ayaṃ majjhimā paṭipatti.
  3303. 1013303,186,1382,51,60,1,71,8,"Majjhatto payogo yassa so majjhattapayogo, tassa bhāvo majjhattapayogatā. "
  3304. 1013304,186,1382,61,75,1,190,13,"Ayañhi pahāya sāraddhakāyataṃ passaddhakāyatāya kāraṇaṃ hontī passaddhidvayaṃ āvahati, eteneva sāraddhakāyapuggalaparivajjanapassaddhakāyapuggalasevanānaṃ tadāvahanatā saṃvaṇṇitāti daṭṭhabbaṃ. "
  3305. 1013305,186,1383,2,8,1,85,6,Yathāsamāhitākārasallakkhaṇavasena gayhamāno purimuppanno samatho eva samathanimittaṃ.
  3306. 1013306,186,1383,9,17,1,66,7,"Nānārammaṇe paribbhamanena vividhaṃ aggaṃ etassāti byaggo, vikkhepo. "
  3307. 1013307,186,1383,18,32,1,109,11,"Tathā hi so anavaṭṭhānaraso, bhantatāpaccupaṭṭhāno ca vutto, ekaggatābhāvato byaggapaṭipakkhoti abyaggo, samādhi. "
  3308. 1013308,186,1383,33,39,1,38,6,So eva nimittanti pubbe viya vattabbaṃ.
  3309. 1013309,186,1383,40,49,1,44,5,Tenāha‘‘ avikkhepaṭṭhena ca abyagganimittan’’ ti.
  3310. 1013310,186,1384,2,25,1,165,15,"Vatthuvisadakiriyā , indriyasamattapaṭipādanā ca paññāvahā vuttā, samādhānāvahāpi tā honti samādhānāvahabhāveneva paññāvahabhāvatoti vuttaṃ‘‘ vatthuvisada… pe… veditabbā’’ ti. "
  3311. 1013311,186,1385,2,19,1,140,11,"Karaṇabhāvanākosallānaṃ avinābhāvato, rakkhanakosallassa ca taṃmūlakattā‘‘ nimittakusalatā nāma kasiṇanimittassa uggahaṇakusalatā’’ icceva vuttaṃ. "
  3312. 1013312,186,1385,20,25,1,48,4,{Kasiṇanimittassā}ti ca nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ.
  3313. 1013313,186,1385,26,34,1,96,8,Asubhanimittassāpi hi yassa kassaci jhānuppattinimittassa uggahaṇakosallaṃ nimittakusalatā evāti.
  3314. 1013314,186,1385,35,44,1,84,6,"{Atisithilavīriyatādīhī}ti ādi -saddena paññāpayogamandataṃ , pamodavekallañca saṅgaṇhāti. "
  3315. 1013315,186,1385,45,54,1,110,9,Tassa paggaṇhanan ti tassa līnassa cittassa dhammavicayasambojjhaṅgādisamuṭṭhāpanena layāpattito samuddharaṇaṃ.
  3316. 1013316,186,1385,55,57,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  3317. 1013317,186,1386,2,27,1,176,19,"‘ ‘ Yasmiñca kho, bhikkhave, samaye līnaṃ cittaṃ hoti, kālo tasmiṃ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya. "
  3318. 1013318,186,1386,28,31,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  3319. 1013319,186,1386,32,42,1,62,8,"Līnaṃ, bhikkhave, cittaṃ taṃ etehi dhammehi susamuṭṭhāpayaṃ hoti. "
  3320. 1013320,186,1386,43,85,1,260,33,"Seyyathāpi, bhikkhave, puriso parittaṃ aggiṃ ujjālitukāmo assa, so tattha sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni kaṭṭhāni pakkhipeyya, mukhavātañca dadeyya, na ca paṃsukena okireyya, bhabbo nu kho so puriso parittaṃ aggiṃ ujjālitunti. "
  3321. 1013321,186,1386,86,100,1,14,3,Evaṃ bhante’’ ti( saṃ. ni.5.234).
  3322. 1013322,186,1387,2,14,1,120,11,"Ettha ca yathāsakaṃ āhāravasena dhammavicayasambojjhaṅgādīnaṃ bhāvanāsamuṭṭhāpanāti veditabbā, sā anantaraṃ vibhāvitā eva. "
  3323. 1013323,186,1387,15,23,1,84,6,"{Āraddhavīriyatādīhī}ti ādi -saddena paññāpayogabalavataṃ, pamodubbilāvanañca saṅgaṇhāti. "
  3324. 1013324,186,1387,24,33,1,108,9,Tassa niggaṇhanan ti tassa uddhatassa cittassa samādhisambojjhaṅgādisamuṭṭhāpanena uddhatāpattito nisedhanaṃ.
  3325. 1013325,186,1387,34,37,1,24,3,Vuttampi cetaṃ bhagavatā–
  3326. 1013326,186,1388,2,27,1,180,19,"‘ ‘ Yasmiñca kho, bhikkhave, samaye uddhataṃ cittaṃ hoti, kālo tasmiṃ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya. "
  3327. 1013327,186,1388,28,31,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  3328. 1013328,186,1388,32,42,1,63,8,"Uddhataṃ, bhikkhave, cittaṃ taṃ etehi dhammehi suvūpasamayaṃ hoti. "
  3329. 1013329,186,1388,43,74,1,183,24,"Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahantaṃ aggikkhandhaṃ nibbāpetukāmo assa, so tattha allāni ceva tiṇāni… pe… paṃsukena ca okireyya, bhabbo nu kho so puriso mahantaṃ aggikkhandhaṃ nibbāpetunti. "
  3330. 1013330,186,1388,75,89,1,14,3,Evaṃ bhante’’ ti( saṃ. ni.5.234).
  3331. 1013331,186,1389,2,15,1,139,11,"Etthāpi yathāsakaṃ āhāravasena passaddhisambojjhaṅgādīnaṃ bhāvanāsamuṭṭhāpanāti veditabbā, tattha passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanā vuttā eva. "
  3332. 1013332,186,1389,16,19,1,41,3,Samādhisambojjhaṅgassa anantaraṃ vakkhati.
  3333. 1013333,186,1389,20,24,1,50,3,{Paññāpayogamandatāyā}ti paññābyāpārassa appabhāvena.
  3334. 1013334,186,1389,25,36,1,75,9,"Yathā hi dānaṃ alobhapadhānaṃ, sīlaṃ adosapadhānaṃ, evaṃ bhāvanā amohapadhānā. "
  3335. 1013335,186,1389,37,78,1,275,36,"Tattha yadā paññā na balavatī hoti, tadā bhāvanā pubbenāparaṃ visesāvahā na hoti, anabhisaṅkhato viya āhāro purisassa yogino cittassa abhiruciṃ na janeti, tena taṃ nirassādaṃ hoti, tathā bhāvanāya sammadeva avīthipaṭipattiyā upasamasukhaṃ na vindati, tenāpi cittaṃ nirassādaṃ hoti. "
  3336. 1013336,186,1389,79,92,1,45,7,Tena vuttaṃ‘‘ paññāpayoga… pe… nirassādaṃ hotī’’ ti.
  3337. 1013337,186,1389,93,107,1,98,9,"Tassa saṃveguppādanaṃ, pasāduppādanañca tikicchananti taṃ dassento‘‘ aṭṭha saṃvegavatthūnī’’ tiādimāha. "
  3338. 1013338,186,1389,108,136,1,298,26,"Tattha jātijarābyādhimaraṇāni yathārahaṃ sugatiyaṃ, duggatiyañca hontīti tadaññameva pañcavidhabandhanādikhuppipāsādi aññamaññaṃ vibādhanādihetukaṃ apāyadukkhaṃ daṭṭhabbaṃ, tayidaṃ sabbaṃ tesaṃ tesaṃ sattānaṃ paccuppannabhavanissitaṃ gahitanti atīte anāgate ca kāle vaṭṭamūlakadukkhāni visuṃ gahitāni. "
  3339. 1013339,186,1389,137,155,1,141,15,"Ye pana sattā āhārūpajīvino, tattha ca uṭṭhānaphalūpajīvino, tesaṃ aññehi asādhāraṇaṃ jīvikādukkhaṃ aṭṭhamaṃ saṃvegavatthu gahitanti daṭṭhabbaṃ. "
  3340. 1013340,186,1389,156,176,1,208,17,"Ayaṃ vuccati samaye {sampahaṃsanā}ti ayaṃ bhāvanācittassa sampahaṃsitabbasamaye vuttanayena saṃvegajananavasena ceva pasāduppādanavasena ca sammadeva pahaṃsanā, saṃvegajananapubbakapasāduppādanena tosanāti attho. "
  3341. 1013341,186,1390,2,14,1,121,10,"Sammāpaṭipattiṃ {āgammā}ti līnuddhaccavirahena, samathavīthipaṭipattiyā ca sammā avisamaṃ sammadeva bhāvanāpaṭipattiṃ āgamma."
  3342. 1013342,186,1390,15,41,1,228,18,"‘‘ Alīnan’’ tiādīsu kosajjapakkhikānaṃ dhammānaṃ anadhimattatāya alīnaṃ, uddhaccapakkhikānaṃ anadhimattatāya anuddhataṃ, paññāpayogasampattiyā, upasamasukhādhigamena ca anirassādaṃ, tato eva ārammaṇe samappavattaṃ samathavīthipaṭipannaṃ. "
  3343. 1013343,186,1390,42,54,1,95,10,"Tattha alīnatāya paggahe, anuddhatatāya niggahe, anirassādatāya sampahaṃsane na byāpāraṃ āpajjati. "
  3344. 1013344,186,1390,55,67,1,115,10,"Alīnānuddhatatā hi ārammaṇe samappavattaṃ, anirassādatāya samathavīthipaṭipannaṃ, samappavattiyā vā alīnaṃ anuddhataṃ. "
  3345. 1013345,186,1390,68,72,1,49,4,Samathavīthipaṭipattiyā anirassādan ti daṭṭhabbaṃ.
  3346. 1013346,186,1390,73,88,1,170,13,Ayaṃ vuccati samaye {ajjhupekkhanatā}ti ayaṃ ajjhupekkhitabbasamaye bhāvanācittassa paggahaniggahasampahaṃsanesu abyāvaṭatāsaṅkhātaṃ paṭipakkhaṃ abhibhuyya pekkhanā vuccati.
  3347. 1013347,186,1390,89,111,1,200,17,"Paṭipakkhavikkhambhanato, vipassanāya adhiṭṭhānabhāvūpagamanato ca upacārajjhānampi samādhāna kiccanipphattiyā puggalassa samāhitabhāvasādhanaṃ evāti tattha samadhurabhāvenāha‘‘ upacāraṃ vā appanaṃ vā’’ ti. "
  3348. 1013348,186,1391,2,13,1,96,9,"Upekkhāsambojjhaṅgaṭṭhānīyā {dhammā}ti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayānusārena veditabbaṃ. "
  3349. 1013349,186,1391,14,25,1,120,10,"Anurodhavirodhavippahānavasena majjhattabhāvo upekkhāsambojjhaṅgassa kāraṇaṃ tasmiṃ sati sijjhanato, asati ca asijjhanato. "
  3350. 1013350,186,1391,26,39,1,87,9,So ca majjhattabhāvo visayavasena duvidhoti āha‘‘ sattamajjhattatā saṅkhāramajjhattatā’’ ti.
  3351. 1013351,186,1391,40,56,1,141,12,Tadubhaye ca virujjhanaṃ passaddhisambojjhaṅgabhāvanāya eva dūrīkatanti anurujjhanasseva pahānavidhiṃ dassetuṃ‘‘ sattamajjhattatā’’ tiādi vuttaṃ.
  3352. 1013352,186,1391,57,64,1,51,3,Tenāha‘‘ sattasaṅkhārakelāyanapuggalaparivajjanatā’’ ti.
  3353. 1013353,186,1391,65,70,1,37,5,Upekkhāya hi visesato rāgo paṭipakkho.
  3354. 1013354,186,1391,71,89,1,49,6,Tathā cāha‘‘ upekkhā rāgabahulassa visuddhimaggo’’ ti( visuddhi.1.267).
  3355. 1013355,186,1391,90,98,1,89,6,"{Dvīhākārehī}ti kammassakatāpaccavekkhaṇaṃ, attasuññatāpaccavekkhaṇanti imehi dvīhi kāraṇehi. "
  3356. 1013356,186,1391,99,103,1,49,3,{Dvīhevā}ti avadhāraṇaṃ saṅkhyāsamānatādassanatthaṃ.
  3357. 1013357,186,1391,104,112,1,56,7,"Saṅkhyā evettha samānā, na saṅkhyeyyaṃ sabbathā samānanti. "
  3358. 1013358,186,1391,113,115,1,26,2,Assāmikabhāvo anattaniyatā.
  3359. 1013359,186,1391,116,135,1,112,17,"Sati hi attani tassa kiñcanabhāvena cīvaraṃ, aññaṃ vā kiñci attaniyaṃ nāma siyā, so pana koci natthevāti adhippāyo. "
  3360. 1013360,186,1391,136,146,1,71,9,"Anaddhaniyan ti na addhānakkhamaṃ na ciraṭṭhāyi, ittaraṃ aniccanti attho. "
  3361. 1013361,186,1391,147,151,1,32,4,Tāvakālikan ti tasseva vevacanaṃ.
  3362. 1013362,186,1392,2,15,1,62,8,{Mamāyatī}ti mamattaṃ karoti‘‘ mamā’’ ti taṇhāya pariggayha tiṭṭhati.
  3363. 1013363,186,1393,2,8,1,32,4,{Mamāyantā}ti mānaṃ dabbaṃ karontā.
  3364. 1013364,186,1394,2,16,1,129,10,Ayaṃ satipaṭṭhānadesanā pubbabhāgamaggavasena desitāti pubbabhāgiyabojjhaṅge sandhāyāha‘‘ bojjhaṅgapariggāhikā sati dukkhasaccan’’ ti.
  3365. 1013365,186,1394,17,20,1,33,3,Sesaṃ vuttanayattā suviññeyyameva.
  3366. 1013366,186,1395,2,4,1,30,2,Bojjhaṅgapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3367. 1013367,186,1396,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  3368. 1013368,186,1397,2,2,1,21,1,Catusaccapabbavaṇṇanā
  3369. 1013369,186,1398,2,10,1,35,2,386. {Yathāsabhāvato}ti aviparītasabhāvato.
  3370. 1013370,186,1398,11,23,1,88,10,"Bādhanakkhaṇato yo yo vā sabhāvo yathāsabhāvo, tato, ruppanādi kakkhaḷādisabhāvatoti attho. "
  3371. 1013371,186,1398,24,32,1,94,8,Janikaṃ samuṭṭhāpikan ti pavattalakkhaṇassa dukkhassa janikaṃ nimittalakkhaṇassa samuṭṭhāpikaṃ.
  3372. 1013372,186,1398,33,41,1,81,8,Purimataṇhan ti yathāpariggahitassa dukkhassa nibbattito puretaraṃ siddhaṃ taṇhaṃ.
  3373. 1013373,186,1398,42,47,1,34,5,Siddhe hi kāraṇe tassa phaluppatti.
  3374. 1013374,186,1398,48,52,1,39,4,Ayaṃ dukkhasamudayoti pajānātīti yojanā.
  3375. 1013375,186,1398,53,59,1,39,5,Ayaṃ {dukkhanirodho}ti etthāpi eseva nayo.
  3376. 1013376,186,1398,60,78,1,126,15,"Ubhinnaṃ appavattin ti dukkhaṃ, samudayo cāti dvinnaṃ appavattinimittaṃ, tadubhayaṃ na pavatti etāyāti appavatti, asaṅkhatā dhātu. "
  3377. 1013377,186,1398,79,91,1,120,9,"Dukkhaṃ dukkhasaccaṃ parijānāti pariññābhisamayavasena paricchindatīti dukkhaparijānano, ariyamaggo, taṃ dukkhaparijānanaṃ. "
  3378. 1013378,186,1398,92,97,1,44,5,Sesapadadvayepi iminā nayena attho veditabbo.
  3379. 1013379,186,1399,2,2,1,25,1,Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā
  3380. 1013380,186,1400,2,12,1,36,5,388. Evaṃ {vuttā}ti evaṃ uddesavasena vuttā.
  3381. 1013381,186,1400,13,17,1,71,4,Sabbasattānaṃ pariyādānavacanaṃ byāpanicchāvasena āmeḍitaniddesabhāvato.
  3382. 1013382,186,1400,18,26,1,60,6,"{Sattanikāye}ti sattānaṃ nikāye, sattaghaṭe sattasamūheti attho. "
  3383. 1013383,186,1400,27,33,1,118,6,Devamanussādibhedāsu hi gatīsu bhummadevādikhattiyādihatthiādikhuppipāsikāditaṃtaṃjātivisiṭṭho sattasamūho sattanikāyo.
  3384. 1013384,186,1400,34,66,1,192,22,"Nippariyāyato khandhānaṃ paṭhamābhinibbatti jātīti katvā‘‘ jananaṃ jātī’’ ti vatvā svāyaṃ uppādavikāro aparinipphanno yesu khandhesu icchitabbo, te teneva saddhiṃ dassetuṃ‘‘ savikārānan’’ tiādi vuttaṃ. "
  3385. 1013385,186,1400,67,72,1,52,5,Savikārānan ti uppādasaṅkhātena vikārena savikārānaṃ.
  3386. 1013386,186,1400,73,79,1,53,6,Jātiādīni hi tīṇi lakkhaṇāni dhammānaṃ vikāravisesāti.
  3387. 1013387,186,1400,80,92,1,82,8,‘‘ Upasaggamaṇḍitavevacanan’’ ti iminā kevalaṃ upasaggena padavaḍḍhanaṃ katanti dasseti.
  3388. 1013388,186,1400,93,99,1,57,4,"{Anupaviṭṭhākārenā}ti aṇḍakosaṃ, vatthikosañca ogāhanākārena. "
  3389. 1013389,186,1400,100,104,1,59,3,{Nibbattisaṅkhātenā}ti āyatanānaṃ pāripūrisaṃsiddhisaṅkhātena.
  3390. 1013390,186,1401,2,9,1,49,6,Atha vā jananaṃ {jātī}ti aparipuṇṇāyatanaṃ jātimāha.
  3391. 1013391,186,1401,10,13,1,25,2,{Sañjātī}ti sampuṇṇāyatanaṃ.
  3392. 1013392,186,1401,14,18,1,24,4,Sampuṇṇā hi jāti sañjāti.
  3393. 1013393,186,1401,19,25,1,50,4,Okkamanaṭṭhena {okkantī}ti aṇḍajajalābujavasena jāti.
  3394. 1013394,186,1401,26,36,1,75,9,"Te hi aṇḍakosaṃ, vatthikosañca okkamantā pavisantā viya paṭisandhiṃ gaṇhanti. "
  3395. 1013395,186,1401,37,41,1,60,3,Abhinibbattanaṭṭhena {abhinibbattī}ti saṃsedajaopapātikavasena.
  3396. 1013396,186,1401,42,48,1,34,6,Te hi pākaṭā eva hutvā nibbattanti.
  3397. 1013397,186,1401,49,52,1,32,3,Abhibyattā nibbatti abhinibbatti.
  3398. 1013398,186,1401,53,72,1,113,14,"‘‘ Jananaṃ jātī’’ tiādi āyatanavasena, yonivasena ca dvīhi dvīhi padehi sabbasatte pariyādiyitvā jātiṃ dassetuṃ vuttaṃ."
  3399. 1013399,186,1401,73,88,1,73,9,‘‘ Tesaṃ tesaṃ sattānaṃ… pe… abhinibbattī’’ ti sattavasena vuttattā sammutikathā.
  3400. 1013400,186,1401,89,112,1,112,15,"{Pātubhāvo}ti ettha iti -saddo ādiattho, pakārattho vā, tena‘‘ āyatanānaṃ paṭilābho’’ ti imassa padassa saṅgaho daṭṭhabbo. "
  3401. 1013401,186,1401,113,116,1,27,3,Ayampi hi paramatthakathāti.
  3402. 1013402,186,1401,117,120,1,46,2,{Ekavokārabhavādīsū}ti ekacatupañcavokārabhavesu.
  3403. 1013403,186,1401,121,125,1,32,4,Tasmiṃ khandhānaṃ pātubhāve sati.
  3404. 1013404,186,1401,126,157,1,272,24,"Āyatanānaṃ {paṭilābho}ti ekacatuvokārabhavesu dvinnaṃ dvinnaṃ āyatanānaṃ vasena, sesesu rūpadhātuyaṃ paṭisandhikkhaṇe uppajjamānānaṃ pañcannaṃ, kāmadhātuyaṃ vikalāvikalindriyānaṃ vasena sattannaṃ, navannaṃ, dasannaṃ, punadasannaṃ, ekādasannañca āyatanānaṃ vasena saṅgaho daṭṭhabbo. "
  3405. 1013405,186,1401,158,163,1,34,4,"Pātubhavantāneva, na kutoci āgatāni. "
  3406. 1013406,186,1401,164,170,1,61,6,Paṭiladdhāni nāma honti sattasantānassa tassa saṃvijjamānattā.
  3407. 1013407,186,1401,171,178,1,56,6,Āyatanānaṃ {paṭilābho}ti vā āyatanānaṃ attalābho veditabbo.
  3408. 1013408,186,1402,2,9,1,30,2,389. {Sabhāvaniddeso}ti sarūpaniddeso.
  3409. 1013409,186,1402,10,25,1,52,7,"Sarūpañhetaṃ jiṇṇatāya, yadidaṃ‘‘ jarā’’ ti,‘‘ vayohānīti vā. "
  3410. 1013410,186,1402,26,42,1,83,11,"Jīraṇameva jīraṇatā, jīrantassa vā ākāro tā -saddena vuttoti āha‘‘ ākārabhāvaniddeso’’ ti. "
  3411. 1013411,186,1402,43,47,1,44,4,Khaṇḍitadantā khaṇḍitā nāma uttarapadalopena.
  3412. 1013412,186,1402,48,62,1,63,9,"Yassa vikārassa vasena satto‘‘ khaṇḍito’’ ti vuccati, taṃ khaṇḍiccaṃ. "
  3413. 1013413,186,1402,63,77,1,58,9,"Tathā palitāni assa santīti‘‘ palito’’ ti vuccati, taṃ pāliccaṃ. "
  3414. 1013414,186,1402,78,84,1,43,6,Valittacatāya vā vali taco assāti valittaco.
  3415. 1013415,186,1403,2,5,1,29,2,{Phalūpacārenā}ti phalavohārena.
  3416. 1013416,186,1404,2,16,1,56,8,"390. Cavanameva cavanatā, cavantassa vā ākāro tā -saddena vutto. "
  3417. 1013417,186,1404,17,36,1,173,16,"Khandhā {bhijjantī}ti ekabhavapariyāpannassa khandhasantānassa pariyosānabhūtā khandhā bhijjanti, teneva bhedena nirodhanaṃ adassanaṃ gacchanti, tasmā bhedo antaradhānaṃ maraṇaṃ. "
  3418. 1013418,186,1404,37,42,1,84,5,Maccumaraṇan ti maccusaṅkhātaṃ ekabhavapariyāpannajīvitindriyupacchedabhūtaṃ maraṇaṃ.
  3419. 1013419,186,1404,43,51,1,27,4,Tenāha‘‘ na khaṇikamaraṇan’’ ti.
  3420. 1013420,186,1404,52,84,1,133,21,"‘‘ Maccu maraṇan’’ ti samāsaṃ akatvā yo‘‘ maccū’’ ti vuccati bhedo, yañca maraṇaṃ pāṇacāgo, idaṃ vuccati maraṇanti visuṃ sambandho na na yujjati. "
  3421. 1013421,186,1404,85,119,1,188,23,"{Kālakiriyā}ti maraṇakālo, anatikkamanīyattā visesena‘‘ kālo’’ ti vuttoti tassa kiriyā, atthato cutikhandhānaṃ bhedappattiyeva, kālassa vā antakassa kiriyāti yā loke vuccati, sā cuti, maraṇanti attho. "
  3422. 1013422,186,1404,120,134,1,82,10,Ayaṃ sabbāpi sammutikathāva‘‘ yaṃ tesaṃ tesaṃ sattānan’’ tiādinā sattavasena vuttattā.
  3423. 1013423,186,1404,135,142,1,100,7,Ayaṃ paramatthakathā paramatthato labbhamānānaṃ ruppanādisabhāvānaṃ dhammānaṃ vinassanajotanābhāvato.
  3424. 1013424,186,1405,2,17,1,103,12,"Attāti bhavati ettha cittanti attabhāvo, khandhasamūho, tassa nikkhepo nikkhipanaṃ, pātanaṃ vināsoti attho. "
  3425. 1013425,186,1405,18,38,1,112,12,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ maraṇaṃ pattassā’’ tiādinā nikkhepahetutāya patanaṃ‘‘ nikkhepo’’ ti phalūpacārena vuttanti dasseti.
  3426. 1013426,186,1405,39,77,1,239,25,"‘‘ Khandhānaṃ bhedo’’ ti pabandhavasena pavattamānassa dhammasamūhassa vināsajotanāti ekadesato paramatthakathā,‘‘ jīvitindriyassa upacchedo’’ ti panettha na koci vohāraleso pīti āha‘‘ jīvitindriyassa upacchedo pana sabbākārato paramatthato maraṇan’’ ti. "
  3427. 1013427,186,1405,78,117,1,211,25,"Evaṃ santepi yassa khandhabhedassa pavattattā‘‘ tisso mato, phusso mato’’ ti vohāro hoti, so bhedo khandhappabandhassa anupacchinnatāya‘‘ sammutimaraṇan’’ ti vattabbataṃ arahatīti āha‘‘ etadeva sammutimaraṇantipi vuccatī’’ ti. "
  3428. 1013428,186,1405,118,126,1,41,4,Tenāha‘‘ jīvitindriyupacchedameva hī’’ tiādi.
  3429. 1013429,186,1405,127,131,1,49,4,Sabbaso pabandhasamucchedo hi samucchedamaraṇanti.
  3430. 1013430,186,1406,2,9,1,21,2,391. {Byasanenā}ti anatthena.
  3431. 1013431,186,1406,10,32,1,82,9,‘‘ Dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu( vibha.721) viya dhamma -saddo hetupariyāyoti āha‘‘ dukkhakāraṇenā’’ ti.
  3432. 1013432,186,1406,33,36,1,40,3,Socananti lakkhitabbatāya socanalakkhaṇo.
  3433. 1013433,186,1406,37,45,1,62,7,"Socitassa socanakassa puggalassa, cittassa vā bhāvo socitabhāvo. "
  3434. 1013434,186,1406,46,50,1,30,3,{Abbhantare}ti attabhāvassa anto.
  3435. 1013435,186,1406,51,54,1,31,3,Attano lūkhasabhāvatāya sosento.
  3436. 1013436,186,1406,55,59,1,48,4,Thāmagamanena samantato sosanavasena parisosento.
  3437. 1013437,186,1407,2,28,1,149,16,392.‘‘ Ādissa ādissa devanti paridevanti etenāti ādevo’’ ti ādevana-saddaṃ katvā assumocanādivikāraṃ āpajjantānaṃ tabbikārāpattiyā so saddo kāraṇabhāvena vutto.
  3438. 1013438,186,1407,29,37,1,31,7,Taṃ taṃ vaṇṇan ti taṃ taṃ guṇaṃ.
  3439. 1013439,186,1407,38,41,1,28,2,{Tassevā}ti ādevaparidevasseva.
  3440. 1013440,186,1407,42,52,1,57,5,{Bhāvaniddesā}ti‘‘ ādevitattaṃ paridevitattan’’ ti bhāvaniddesā.
  3441. 1013441,186,1408,2,11,1,40,5,393. Nissayabhūto kāyo etassa atthīti kāyikaṃ.
  3442. 1013442,186,1408,12,19,1,29,3,Tenāha‘‘ kāyapasādavatthukan’’ ti.
  3443. 1013443,186,1408,20,32,1,81,10,"Dukkaraṃ khamanaṃ etassāti dukkhamanaṃ, so eva attho sabhāvoti dukkhamanaṭṭho, tena. "
  3444. 1013444,186,1408,33,35,1,22,2,Sātavidhuratāya asātaṃ.
  3445. 1013445,186,1409,2,26,1,100,14,"394. Cetasi bhavanti cetasikaṃ, taṃ pana yasmā cittena samaṃ pakārehi yuttaṃ, tasmā āha‘‘ cittasampayuttan’’ ti. "
  3446. 1013446,186,1410,2,10,1,63,4,395. Sabbavisayapaṭipattinivāraṇavasena samantato sīdanaṃ saṃsīdanaṃ.
  3447. 1013447,186,1410,11,19,1,76,7,"Uṭṭhātumpi asakkuṇeyyatākaraṇavasena atibalavaṃ, virūpaṃ vā sīdanaṃ visīdanaṃ. "
  3448. 1013448,186,1410,20,25,1,50,4,{Cittakilamatho}ti visīdanākārena cittassa parikhedo.
  3449. 1013449,186,1410,26,35,1,76,7,"Upāyāso, sayaṃ na dukkho dosattā, saṅkhārakkhandhapariyāpannadhammantarattā vā. "
  3450. 1013450,186,1410,36,73,1,171,22,"Ye pana domanassameva‘‘ upāyāso’’ ti vadeyyuṃ, te‘‘ upāyāso tīhi khandhehi ekenāyatanena ekāya dhātuyā sampayutto, ekena khandhena ekenāyatanena ekāya dhātuyā kehici sampayutto’’ ti( dhātu.249). "
  3451. 1013451,186,1410,74,77,1,28,3,Imāya pāḷiyā paṭikkhipitabbā.
  3452. 1013452,186,1410,78,90,1,54,8,Upa -saddo bhusatthoti āha‘‘ balavataraṃ āyāso upāyāso’’ ti.
  3453. 1013453,186,1410,91,114,1,177,17,"Dhammamattatādīpano bhāvaniddeso dhammato aññassa kattuabhāvajotano, asati ca kattari tena kattabbassa, pariggahetabbassa ca abhāvo evāti āha‘‘ attattaniyābhāvadīpakābhāvaniddesā’’ ti. "
  3454. 1013454,186,1411,2,23,1,106,12,"398. Jātidhammānan ti ettha dhamma -saddo pakatipariyāyoti āha‘‘ jātisabhāvānan’’ ti, jāyanapakatikānanti vuttaṃ hoti. "
  3455. 1013455,186,1411,24,38,1,104,10,Maggabhāvanāya maggabhāvanicchāhetukatā icchitabbāti tādisaṃ icchaṃ nivattento‘‘ vinā maggabhāvanan’’ ti āha.
  3456. 1013456,186,1411,39,96,1,364,47,"Aparo nayo na kho panetan ti yametaṃ‘‘ aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā’’ ti evaṃ pahīnasamudayesu ariyesu vijjamānaṃ ajātidhammattaṃ, parinibbutesu ca vijjamānaṃ jātiyā anāgamanaṃ icchitaṃ, taṃ icchantassāpi maggabhāvanāya vinā appattabbato , anicchantassāpi bhāvanāya pattabbato na icchāya pattabbaṃ nāma hotīti evamettha attho daṭṭhabbo. "
  3457. 1013457,186,1411,97,110,1,74,9,Vakkhamānatthasampiṇḍanattho pi -saddoti āha‘‘ upari sesāni upādāya pi-kāro’’ ti.
  3458. 1013458,186,1411,111,124,1,64,9,Yan ti hetuatthe karaṇe paccattavacananti āha‘‘ yenapi dhammenā’’ ti.
  3459. 1013459,186,1411,125,136,1,69,9,"Hetuattho hi ayaṃ dhamma -saddo , alabbhaneyyabhāvo ettha hetu veditabbo. "
  3460. 1013460,186,1411,137,156,1,100,13,"Tan ti vā icchitassa vatthuno alabbhanaṃ, evamettha‘‘ {yampī}ti yenapī’’ ti vibhattivipallāsena attho vutto. "
  3461. 1013461,186,1411,157,175,1,81,13,"Yadā pana yaṃ -saddo‘‘ icchan’’ ti etaṃ apekkhati, tadā alābhavisiṭṭhā icchā vuttā hoti. "
  3462. 1013462,186,1411,176,206,1,160,23,"Yadā pana‘‘ na labhatī’’ ti etaṃ apekkhati, tadā icchāvisiṭṭho alābho vutto hoti, so pana atthato añño dhammo natthi, tathāpi alabbhaneyyavatthugatā icchāva vuttā hoti. "
  3463. 1013463,186,1411,207,217,1,54,5,{Sabbatthā}ti‘‘ jarādhammānan’’ tiādinā āgatesu sabbavāresu.
  3464. 1013464,186,1412,2,2,1,27,1,Samudayasaccaniddesavaṇṇanā
  3465. 1013465,186,1413,2,15,1,103,9,400. Punabbhavakaraṇaṃ punobbhavo uttarapadalopaṃ katvā mano-saddassa viya purimapadassa o-kārantatā daṭṭhabbā.
  3466. 1013466,186,1413,16,34,1,128,14,Atha vā sīlanaṭṭhena ika -saddena gamitatthattā kiriyāvācakassa saddassa adassanaṃ daṭṭhabbaṃ yathā‘‘ asūpabhakkhanasīlo asūpiko’’ ti.
  3467. 1013467,186,1413,35,84,1,289,29,"Sammohavinodaniyaṃ pana‘‘ punabbhavaṃ deti, punabbhavāya saṃvattati, punappunaṃ bhave nibbattetīti ponobbhavikā’’ ti( vibha. aṭṭha.203) attho vutto so‘‘ taddhitā’’ iti bahuvacananiddesato, vicittattā vā taddhitavuttiyā, abhidhānalakkhaṇattā vā taddhitānaṃ tesupi atthesu ponobbhavikasaddasiddhi sambhaveyyāti katvā vutto. "
  3468. 1013468,186,1413,85,101,1,141,14,"Tattha kammunā sahajātā punabbhavaṃ deti, asahajātā kammasahāyabhūtā punabbhavāya saṃvattati, duvidhāpi punappunaṃ bhave nibbattetīti daṭṭhabbā. "
  3469. 1013469,186,1413,102,134,1,185,23,"Nandanaṭṭhena, rañjanaṭṭhena ca nandīrāgo, yo ca nandīrāgo, yā ca taṇhāyanaṭṭhena taṇhā, ubhayametaṃ ekatthaṃ, byañjanameva nānanti taṇhā‘‘ nandīrāgena saddhiṃ atthato ekattameva gatā’’ ti vuttā. "
  3470. 1013470,186,1413,135,155,1,63,8,Tabbhāvattho hettha saha -saddo‘‘ sanidassanā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. dukamātikā9) viya.
  3471. 1013471,186,1413,156,167,1,115,10,Tasmā {nandīrāgasahagatā}ti nandīrāgabhāvaṃ gatā sabbāsupi avatthāsu nandīrāgabhāvassa apaccakkhāya vattanatoti attho.
  3472. 1013472,186,1413,168,172,1,35,3,Rāgasambandhena {uppannassā}ti vuttaṃ.
  3473. 1013473,186,1413,173,181,1,91,8,Rūpārūpabhavarāgassa visuṃ vuccamānattā kāmabhave eva bhavapatthanuppatti vuttāti veditabbā.
  3474. 1013474,186,1414,2,23,1,99,11,"Tasmiṃ tasmiṃ piyarūpe paṭhamuppattivasena‘‘ uppajjatī’’ ti vuttaṃ, punappunaṃ pavattivasena‘‘ nivisatī’’ ti. "
  3475. 1013475,186,1414,24,28,1,51,4,Pariyuṭṭhānānusayavasena vā uppattinivesā yojetabbā.
  3476. 1013476,186,1414,29,35,1,41,5,"Sampattiyan ti manussasobhagge, devatte ca. "
  3477. 1013477,186,1414,36,46,1,69,9,"Attano cakkhun ti savatthukaṃ cakkhuṃ vadati, sapasādaṃ vā maṃsapiṇḍaṃ. "
  3478. 1013478,186,1414,47,51,1,83,4,Vippasannaṃ pañcapasādan ti parisuddhasuppasannanīlapītalohitakaṇhaodātavaṇṇavantaṃ.
  3479. 1013479,186,1414,52,57,1,48,5,Rajatapanāḷikaṃ viya chiddaṃ abbhantare odātattā.
  3480. 1013480,186,1414,58,61,1,37,3,Pāmaṅgasuttaṃ viya ālambakaṇṇabaddhaṃ.
  3481. 1013481,186,1414,62,72,1,66,9,"Tuṅgā uccā dīghā nāsikā tuṅganāsā, evaṃ laddhavohāraṃ attano ghānaṃ."
  3482. 1013482,186,1414,73,100,1,122,19,"‘‘ Laddhavohārā’’ ti vā pāṭho, tasmiṃ sati tuṅgā nāsā yesaṃ te tuṅganāsā, evaṃ laddhavohārā sattā attano ghānan ti yojanā kātabbā. "
  3483. 1013483,186,1414,101,110,1,45,6,"Jivhaṃ… pe… maññanti vaṇṇasaṇṭhānato, kiccato ca. "
  3484. 1013484,186,1414,111,117,1,41,4,Kāyaṃ… pe… maññanti ārohapariṇāhasampattiyā.
  3485. 1013485,186,1414,118,124,1,46,4,Manaṃ… pe… maññanti atītādiatthacintanasamatthaṃ.
  3486. 1013486,186,1414,125,133,1,79,7,"Attanā paṭiladdhāni ajjhattañca sarīragandhādīni, bahiddhā ca vilepanagandhādīni. "
  3487. 1013487,186,1414,134,153,1,157,16,"Uppajjamānā uppajjatīti yadā uppajjamānā hoti, tadā ettha {uppajjatī}ti sāmaññena gahitā uppādakiriyā lakkhaṇabhāvena vuttā, visayavisiṭṭhā ca lakkhitabbabhāvena. "
  3488. 1013488,186,1414,154,160,1,45,6,Na hi sāmaññavisesehi nānattavohāro na hotīti.
  3489. 1013489,186,1414,161,179,1,125,14,"{Uppajjamānā}ti vā anicchito uppādo hetubhāvena vutto, {uppajjatī}ti nicchito phalabhāvena yadi uppajjamānā hoti, ettha uppajjatīti. "
  3490. 1013490,186,1415,2,2,1,26,1,Nirodhasaccaniddesavaṇṇanā
  3491. 1013491,186,1416,2,24,1,91,10,401.‘‘ Sabbāni nibbānavevacanānevā’’ ti vatvā tamatthaṃ pākaṭataraṃ kātuṃ‘‘ nibbānañhī’’ tiādi āraddhaṃ.
  3492. 1013492,186,1416,25,30,1,30,4,Tattha {āgammā}ti nimittaṃ katvā.
  3493. 1013493,186,1416,31,35,1,43,4,Nibbānahetuko hi taṇhāya asesavirāganirodho.
  3494. 1013494,186,1416,36,38,1,27,2,Khayagamanavasena virajjati.
  3495. 1013495,186,1416,39,41,1,32,2,Appavattigamanavasena nirujjhati.
  3496. 1013496,186,1416,42,48,1,49,5,"Anapekkhatāya cajanavasena, hānivasena vā cajīyati. "
  3497. 1013497,186,1416,49,57,1,65,7,"Puna yathā nappavattati, tathā dūra khipanavasena paṭinissajjīyati. "
  3498. 1013498,186,1416,58,61,1,36,3,Bandhanabhūtāya mocanavasena muccati.
  3499. 1013499,186,1416,62,65,1,28,3,Asaṃkilesavasena na allīyati.
  3500. 1013500,186,1416,66,73,1,59,7,Kasmā panetaṃ nibbānaṃ ekameva samānaṃ nānānāmehi vuccatīti?
  3501. 1013501,186,1416,74,83,1,51,5,Paṭipakkhanānatāyāti dassento‘‘ ekameva hī’’ tiādimāha.
  3502. 1013502,186,1416,84,98,1,150,10,Saṅkhatadhammavidhurasabhāvattā nibbānassa nāmānipi guṇanemittikattā saṅkhatadhammavidhurāneva hontīti vuttaṃ‘‘ sabbasaṅkhatānaṃ nāmapaṭipakkhavasenā’’ ti.
  3503. 1013503,186,1416,99,105,1,44,5,Asesaṃ virajjati taṇhā etthāti {asesavirāgo}ti.
  3504. 1013504,186,1416,106,109,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  3505. 1013505,186,1416,110,128,1,105,14,"Ayaṃ pana viseso– natthi etassa uppādo, na vā etasmiṃ adhigate puggalassa uppādoti anuppādo, asaṅkhatadhammo."
  3506. 1013506,186,1416,129,139,1,50,6,‘‘ Appavattan’’ tiādīsupi iminā nayena attho veditabbo.
  3507. 1013507,186,1416,140,145,1,48,4,"Āyūhanaṃ samudayo, tappaṭipakkhavasena anāyūhanaṃ. "
  3508. 1013508,186,1417,2,25,1,124,17,"Taṇhā appahīne sati yattha uppajjati, pahāne pana sati tattha tatthevassā abhāvo sudassitoti āha‘‘ tattheva abhāvaṃ dassetun’’ ti. "
  3509. 1013509,186,1417,26,40,1,62,9,"Apaññattin ti apaññāpanaṃ,‘‘ titta alābu atthī’’ ti vohārābhāvaṃ vā. "
  3510. 1013510,186,1417,41,64,1,219,21,"Tittaalābuvalliyā appavattiṃ icchanto puriso viya ariyamaggo, tassa tassā appavattininnacittassa mūlacchedanaṃ viya maggassa nibbānārammaṇassa taṇhāya pahānaṃ, tadappavatti viya taṇhāya appavattibhūtaṃ nibbānaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  3511. 1013511,186,1418,2,11,1,66,7,"Dutiyaupamāyaṃ dakkhiṇadvāraṃ viya nibbānaṃ, coraghātakā viya maggo. "
  3512. 1013512,186,1418,12,42,1,177,21,"Dakkhiṇadvāre ghātitāpi corā pacchā‘‘ aṭaviyaṃ corā ghātitā’’ ti vuccanti, evaṃ nibbānaṃ āgamma niruddhāpi taṇhā‘‘ cakkhādīsu niruddhā’’ ti vuccati tattha kiccakaraṇābhāvatoti daṭṭhabbaṃ. "
  3513. 1013513,186,1418,43,74,1,211,22,"Purimā vā upamā maggena niruddhāya‘‘ piyarūpasātarūpesu niruddhā’’ ti vattabbatādassanatthaṃ vuttā, pacchimā nibbānaṃ āgamma niruddhāya‘‘ piyarūpasātarūpesu niruddhā’’ ti vattabbatādassanatthaṃ vuttāti ayaṃ etāsaṃ viseso. "
  3514. 1013514,186,1419,2,2,1,24,1,Maggasaccaniddesavaṇṇanā
  3515. 1013515,186,1420,2,19,1,176,11,"402. Aññamaggapaṭikkhepanatthan ti titthiyehi parikappitassa maggassa dukkhanirodhagāminipaṭipadābhāvapaṭikkhepanatthaṃ, aññassa vā maggabhāvapaṭikkhepo aññamaggapaṭikkhepo, tadatthaṃ."
  3516. 1013516,186,1420,20,35,1,87,10,"‘‘ Ayan’’ ti pana attano, tesu ca bhikkhūsu ekaccānaṃ paccakkhabhāvato āsannapaccakkhavacanaṃ. "
  3517. 1013517,186,1420,36,40,1,45,3,{Ārakattā}ti niruttinayena ariyasaddasiddhimāha.
  3518. 1013518,186,1420,41,62,1,179,17,"{Ariyabhāvakarattā}ti ariyakaraṇo {ariyo}ti uttarapadalopena, puggalassa ariyabhāvakarattā ariyaṃ karotīti vā ariyo, ariyaphalapaṭilābhakarattā vā ariyaṃ phalaṃ labhāpeti janetīti ariyo. "
  3519. 1013519,186,1420,63,73,1,90,9,"Purimena cettha attano kiccavasena, pacchimena phalavasena ariyanāmalābho vuttoti daṭṭhabbo. "
  3520. 1013520,186,1420,74,88,1,161,12,"Catusaccapaṭivedhāvahaṃ kammaṭṭhānaṃ catusaccakammaṭṭhānaṃ , catusaccaṃ vā uddissa pavattaṃ bhāvanākammaṃ yogino sukhavisesānaṃ ṭhānabhūtanti catusaccakammaṭṭhānaṃ. "
  3521. 1013521,186,1420,89,95,1,46,5,Purimāni dve saccāni vaṭṭaṃ pavattihetubhāvato.
  3522. 1013522,186,1420,96,99,1,49,3,Pacchimāni vivaṭṭaṃ nivattitadadhigamupāyabhāvato.
  3523. 1013523,186,1420,100,104,1,55,4,Vaṭṭe kammaṭṭhānābhiniveso sarūpato pariggahasabbhāvato.
  3524. 1013524,186,1420,105,112,1,54,6,"Vivaṭṭe natthi avisayattā, visayatte ca payojanābhāvato. "
  3525. 1013525,186,1420,113,118,1,43,5,Purimāni dve saccāni uggaṇhitvāti sambandho.
  3526. 1013526,186,1420,119,124,1,66,5,Kammaṭṭhānapāḷiyā hi tadatthasallakkhaṇena vācuggatakaraṇaṃ uggaho.
  3527. 1013527,186,1420,125,134,1,40,5,Tenāha‘‘ vācāya punappunaṃ parivattento’’ ti.
  3528. 1013528,186,1420,135,150,1,119,13,"Iṭṭhaṃ kantan ti nirodhamaggesu ninnabhāvaṃ dasseti, na abhinandanaṃ, tanninnabhāvoyeva ca tattha kammakaraṇaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  3529. 1013529,186,1421,2,6,1,45,3,{Ekapaṭivedhenevā}ti ekañāṇeneva paṭivijjhanena.
  3530. 1013530,186,1421,7,12,1,68,5,Paṭivedho paṭighātābhāvena visaye nissaṅgacārasaṅkhātaṃ nibbijjhanaṃ.
  3531. 1013531,186,1421,13,18,1,59,5,Abhisamayo avirajjhitvā visayassa adhigamasaṅkhāto avabodho.
  3532. 1013532,186,1421,19,40,1,117,14,"‘‘ Idaṃ dukkhaṃ, ettakaṃ dukkhaṃ, na ito bhiyyo’’ ti paricchinditvā jānanameva vuttanayena paṭivedhoti pariññāpaṭivedho, tena. "
  3533. 1013533,186,1421,41,82,1,169,22,"Idañca yathā tasmiṃ ñāṇe pavatte pacchā dukkhassa sarūpādiparicchede sammoho na hoti, tathā pavattiṃ gahetvā vuttaṃ, na pana maggañāṇassa‘‘ idaṃ dukkhan’’ tiādinā( ma. ni.2.484;3.104) pavattanato. "
  3534. 1013534,186,1421,83,98,1,125,12,"Pahīnassa puna appahātabbatāya pakaṭṭhaṃ hānaṃ cajanaṃ samucchindanaṃ, pahānameva vuttanayena paṭivedhoti pahānapaṭivedho, tena. "
  3535. 1013535,186,1421,99,127,1,244,25,"Ayampi yasmiṃ kilese appahīyamāne maggabhāvanāya na bhavitabbaṃ, asati ca maggabhāvanāya yo uppajjeyya, tassa kilesassa paṭighātaṃ karontassa anuppattidhammataṃ āpādentassa ñāṇassa tathāpavattiyaṃ paṭighātābhāvena nissaṅgacāraṃ upādāya evaṃ vutto. "
  3536. 1013536,186,1421,128,151,1,184,17,"Sacchikiriyā paccakkhakaraṇaṃ anussavākāraparivitakkādike muñcitvā sarūpato ārammaṇakaraṇaṃ‘‘ idaṃ tan’’ ti yathāsabhāvato gahaṇaṃ, sā eva vuttanayena paṭivedhoti sacchikiriyāpaṭivedho, tena. "
  3537. 1013537,186,1421,152,170,1,149,17,"Ayaṃ panassa āvaraṇassa asamucchindanato ñāṇaṃ nirodhaṃ ālambituṃ na sakkoti, tassa samucchindanato taṃ sarūpato vibhāventameva pavattatīti evaṃ vutto. "
  3538. 1013538,186,1421,171,176,1,28,4,"Bhāvanā uppādanā, vaḍḍhanā ca. "
  3539. 1013539,186,1421,177,188,1,99,9,"Tattha paṭhamamagge uppādanaṭṭhena, dutiyādīsu vaḍḍhanaṭṭhena, ubhayatthāpi vā ubhayathāpi veditabbaṃ. "
  3540. 1013540,186,1421,189,201,1,127,12,Paṭhamamaggepi hi yathārahaṃ vuṭṭhānagāminiyaṃ pavattaṃ parijānanādiṃ vaḍḍhento pavattoti vaḍḍhanaṭṭhena bhāvanā sakkā viññātuṃ.
  3541. 1013541,186,1421,202,219,1,157,14,"Dutiyādīsupi appahīnakilesappahānato, puggalantarabhāvasādhanato ca uppādanaṭṭhena bhāvanā sakkā viññātuṃ, sā eva vuttanayena paṭivedhoti bhāvanāpaṭivedho, tena. "
  3542. 1013542,186,1421,220,237,1,115,15,"Ayampi hi yathā ñāṇe pavatte pacchā maggadhammānaṃ sarūpaparicchede sammoho na hoti, tathā pavattimeva gahetvā vutto. "
  3543. 1013543,186,1422,2,14,1,127,11,"Tiṭṭhantu tāva yathādhigatā maggadhammā, yathāpavattesu phaladhammesupi ayaṃ yathādhigatasaccadhammesu viya vigatasammohova hoti. "
  3544. 1013544,186,1422,15,59,1,253,17,"Tenevāha‘‘ diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo’’ ti( mahāva.18; dī. ni.1.299; ma. ni.2.69) yato sacassa dhammatāsañcoditā yathādhigatasaccadhammālambaniyo maggavīthito parato maggaphalapahīnāvasiṭṭhakilesanibbānānaṃ paccavekkhaṇā pavattanti, dukkhasaccammopi sakkāyadiṭṭhiādayo. "
  3545. 1013545,186,1422,60,69,1,62,5,Ayañca atthavaṇṇanā‘‘ pariññābhisamayenā’’ tiādīsupi vibhāvetabbā.
  3546. 1013546,186,1422,70,95,1,153,14,"Ekābhisamayena {abhisametī}ti etthāha vitaṇḍavādī‘‘ ariyamaggañāṇaṃ catūsu saccesu nānābhisamayavasena kiccakaran’’ ti, so abhidhamme( kathā.274) odhisokathāya saññāpetabbo. "
  3547. 1013547,186,1422,96,108,1,75,8,Idāni tameva ekābhisamayaṃ vitthāravasena vibhāvetuṃ‘‘ evamassā’’ tiādi vuttaṃ.
  3548. 1013548,186,1422,109,128,1,82,12,"‘‘ Pubbabhāge… pe… paṭivedho hotī’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu paṭivedho pubbabhāgiyo na hotīti? "
  3549. 1013549,186,1422,129,140,1,89,10,"Saccametaṃ nippariyāyato, idha pana uggahādivasena pavatto avabodho pariyāyato tathā vutto. "
  3550. 1013550,186,1422,141,158,1,118,12,"Paṭivedhanimittattā vā uggahādivasena pavattaṃ dukkhādīsu pubbabhāge ñāṇaṃ‘‘ paṭivedho’’ ti vuttaṃ, na paṭivijjhanasabhāvaṃ. "
  3551. 1013551,186,1422,159,174,1,135,12,"{Kiccato}ti pubbabhāgehi dukkhādiñāṇehi kātabbakiccassa idha nipphattito, imasseva vā ñāṇassa dukkhādippakāsanakiccato, pariññāditoti attho. "
  3552. 1013552,186,1422,175,178,1,45,2,{Ārammaṇapaṭivedho}ti sacchikiriyāpaṭivedhamāha.
  3553. 1013553,186,1422,179,182,1,18,2,{Sā}ti paccavekkhaṇā.
  3554. 1013554,186,1422,183,188,1,20,3,{Idhā}ti imasmiṃ ṭhāne.
  3555. 1013555,186,1422,189,194,1,44,5,Uggahādīsu vuccamānesu na vuttā anavasarattā.
  3556. 1013556,186,1422,195,201,1,35,6,Adhigame hi sati tassā siyā avasaro.
  3557. 1013557,186,1423,2,14,1,54,8,Taṃyeva hi anavasaraṃ dassetuṃ‘‘ imassa cā’’ tiādi vuttaṃ.
  3558. 1013558,186,1423,15,20,1,48,4,Pubbe {pariggahato}ti kammaṭṭhānapariggahato pubbe.
  3559. 1013559,186,1423,21,25,1,49,4,Uggahādivasena saccānaṃ pariggaṇhanañhi pariggaho.
  3560. 1013560,186,1423,26,43,1,122,13,Tathā tāni pariggaṇhanato manasikāradaḷhatāya pubbabhāgiyā dukkhapariññādayo honti yevāti āha‘‘ pariggahato paṭṭhāya hotī’’ ti.
  3561. 1013561,186,1423,44,47,1,24,2,{Aparabhāge}ti maggakkhaṇe.
  3562. 1013562,186,1423,48,58,1,100,8,{Duddasattā}ti attano pavattikkhaṇavasena pākaṭānipi pakatiñāṇena sabhāvarasato daṭṭhuṃ asakkuṇeyyattā.
  3563. 1013563,186,1423,59,70,1,108,9,"Gambhīreneva ca bhāvanāñāṇena, tathāpi matthakappattena ariyamaggañāṇeneva yāthāvato passitabbattā gambhīrāni . "
  3564. 1013564,186,1423,71,81,1,54,6,Tenāha‘‘ lakkhaṇapaṭivedhato pana ubhayampi gambhīran’’ ti.
  3565. 1013565,186,1423,82,102,1,237,18,"Itarāni asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikatāya accantasukhappattāya anuppattibhavatāya, anuppannapubbatāya ca pavattivasena apākaṭattā ca paramagambhīrattā, tathā paramagambhīrañāṇeneva passitabbatāya pakatiñāṇena daṭṭhuṃ na sakkuṇeyyānīti duddasāni. "
  3566. 1013566,186,1423,103,111,1,27,4,Tenāha‘‘ itaresaṃ panā’’ tiādi.
  3567. 1013567,186,1423,112,118,1,25,4,"{Payogo}ti kiriyā, vāyāmo vā. "
  3568. 1013568,186,1423,119,132,1,97,8,"Tassa mahantatarassa icchitabbataṃ, dukkarataratañca upamāhi dasseti‘‘ bhavaggaggahaṇatthan’’ tiādinā. "
  3569. 1013569,186,1423,133,138,1,63,4,{Paṭivedhakkhaṇe}ti ariyassa maggassa catusaccasampaṭivedhakkhaṇe.
  3570. 1013570,186,1423,139,149,1,87,10,Ekameva taṃ ñāṇan ti dukkhādīsu pariññādikiccasādhanavasena ekameva taṃ maggañāṇaṃ hoti.
  3571. 1013571,186,1424,2,11,1,94,8,Imesu tīsu {ṭhānesū}ti imesu viramitabbatāvasena jotitesu tīsu kāmabyāpādavihiṃsāvitakkavatthūsu.
  3572. 1013572,186,1424,12,17,1,49,5,Visuṃ visuṃ uppannassa tividha akusalasaṅkappassa.
  3573. 1013573,186,1424,18,47,1,171,21,"{Padapacchedato}ti ettha gatamaggo‘‘ padan’’ ti vuccati, yena ca upāyena kāraṇena kāmavitakko uppajjati, so tassa gatamaggoti tassa pacchedo ghāto padapacchedo, tato padapacchedato. "
  3574. 1013574,186,1424,48,53,1,55,4,"Anuppattidhammatāpādanaṃ anuppattisādhanaṃ, tassa vasena. "
  3575. 1013575,186,1424,54,61,1,91,7,Maggakiccasādhanena maggaṅgaṃ pūrayamāno ekova tividhakiccasādhano kusalasaṅkappo uppajjati.
  3576. 1013576,186,1424,62,66,1,76,4,Tividhākusalasaṅkappasamucchedanameva hettha tividhakiccasādhanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  3577. 1013577,186,1424,67,79,1,60,8,Iminā nayena‘‘ imesu catūsu ṭhānesū’’ tiādīsupi attho veditabbo.
  3578. 1013578,186,1425,2,85,1,531,53,"{Musāvādāveramaṇiādayo}ti ettha yasmā sikkhāpadavibhaṅge ( vibha.703) viraticetanā, sabbe sampayuttadhammā ca sikkhāpadānīti āgatānīti tattha padhānānaṃ viraticetanānaṃ vasena‘‘ viratiyopi honti cetanāyopī’’ ti( vibha. aṭṭha.703) sammohavinodaniyaṃ vuttaṃ, tasmā keci‘‘ ādi-saddena na kevalaṃ pisuṇavācā veramaṇiādīnaṃyeva saṅgaho, atha kho tādisānaṃ cetanānampi saṅgaho’’ ti vadanti, taṃ pubbabhāgavasena vuccamānattā yujjeyya, musāvādādīhi viramaṇakāle vā viratiyo, subhāsitādivācābhāsanādikāle ca cetanāyo yojetabbā, maggakkhaṇe pana viratiyova icchitabbā cetanānaṃ amaggaṅgattā. "
  3579. 1013579,186,1425,86,104,1,196,16,"Ekassa ñāṇassa dukkhādiñāṇatā viya, ekāya viratiyā musāvādādiviratibhāvo viya ca ekāya cetanāya sammāvācādikiccattayasādhanasabhāvābhāvā sammāvācādibhāvāsiddhito, taṃsiddhiyaṃ aṅgattayatāsiddhito ca. "
  3580. 1013580,186,1426,2,21,1,119,12,Bhikkhussa ājīvahetukaṃ kāyavacīduccaritaṃ nāma ayoniso āhārapariyesanahetukameva siyāti āha‘‘ khādanīya… pe… duccaritan’’ ti.
  3581. 1013581,186,1426,22,29,1,85,6,"Kāyavacīduccaritaggahaṇañca kāyavacīdvāreyeva ājīvapakopo, na manodvāreti dassanatthaṃ. "
  3582. 1013582,186,1426,30,39,1,35,5,Tenāha‘‘ imesuyeva sattasu ṭhānesū’’ ti.
  3583. 1013583,186,1427,2,9,1,76,7,Anuppannānan ti asamudācāravasena vā ananubhūtārammaṇavasena vā anuppannānaṃ.
  3584. 1013584,186,1427,10,21,1,75,11,Aññathā hi anamatagge saṃsāre anuppannā pāpakā akusalā dhammā nāma na santi.
  3585. 1013585,186,1427,22,30,1,27,4,Tenāha‘‘ ekasmiṃ bhave’’ tiādi.
  3586. 1013586,186,1427,31,41,1,60,9,"Yasmiṃ bhave ayaṃ imaṃ vīriyaṃ ārabhati, tasmiṃ ekasmiṃ bhave. "
  3587. 1013587,186,1427,42,45,1,17,2,{Janetī}ti uppādeti.
  3588. 1013588,186,1427,46,53,1,49,7,Tādisaṃ chandaṃ kurumāno evaṃ chandaṃ janeti nāma.
  3589. 1013589,186,1427,54,60,1,42,5,Vāyāmaṃ {karotī}ti payogaṃ parakkamaṃ karoti.
  3590. 1013590,186,1427,61,68,1,58,5,Vīriyaṃ {pavattetī}ti kāyikacetasikavīriyaṃ pakārato vatteti.
  3591. 1013591,186,1427,69,82,1,121,12,Vīriyena cittaṃ paggahitaṃ {karotī}ti teneva sahajātavīriyena cittaṃ ukkhipento kosajjapātato nisedhanena paggahitaṃ karoti.
  3592. 1013592,186,1427,83,89,1,45,5,Padahanaṃ {pavattetī}ti padhānaṃ vīriyaṃ karoti.
  3593. 1013593,186,1427,90,96,1,87,6,Paṭipāṭiyā panetāni cattāri padāni āsevanābhāvanābahulīkammasātaccakiriyāhi yojetabbāni.
  3594. 1013594,186,1428,2,6,1,40,4,Uppannapubbānan ti sadisavohārena vuttaṃ.
  3595. 1013595,186,1428,7,24,1,74,12,"Bhavati hi taṃsadisesu tabbohāro yathā‘‘ sā eva tittiri, tāni eva osadhānī’’ ti. "
  3596. 1013596,186,1428,25,33,1,22,4,Tenāha‘‘ idāni tādise’’ ti.
  3597. 1013597,186,1428,34,44,1,49,6,Uppannānan ti‘‘ anuppannā’’ ti avattabbataṃ āpannānaṃ.
  3598. 1013598,186,1428,45,48,1,25,2,{Pahānāyā}ti pajahanatthāya.
  3599. 1013599,186,1428,49,75,1,190,19,"Anuppannānaṃ kusalānan ti ettha {kusalā}ti uttarimanussadhammā adhippetā, tesañca uppādo nāma adhigamo paṭilābho, tappaṭikkhepena anuppādo appaṭilābhoti āha‘‘ appaṭiladdhānaṃ paṭhamajjhānādīnan’’ ti."
  3600. 1013600,186,1428,76,105,1,184,20,"‘‘ Ṭhitiyā vīriyaṃ ārabhatī’’ ti vutte na khaṇaṭhiti adhippetā tadatthaṃ vīriyārabbhena payojanābhāvato, atha kho pabandhaṭhiti adhippetāti āha‘‘ punappunaṃ uppattipabandhavasena ṭhitatthan’’ ti. "
  3601. 1013601,186,1428,106,121,1,131,10,Sammussanaṃ paṭipakkhadhammavasena adassanamupagamananti tappaṭikkhepena asammussanaṃ {asammoso}ti āha‘‘ asammosāyāti avināsanatthan’’ ti.
  3602. 1013602,186,1428,122,138,1,79,10,"Bhiyyobhāvo punappunaṃ bhavanaṃ, so pana uparūpari uppattīti āha‘‘ uparibhāvāyā’’ ti. "
  3603. 1013603,186,1428,139,153,1,110,9,"Vepullaṃ abhiṇhappavattiyā paguṇabalavabhāvāpattīti vuttaṃ‘‘ vepullāyāti vipulabhāvāyā’’ ti, mahantabhāvāyāti attho. "
  3604. 1013604,186,1428,154,158,1,59,4,Bhāvanāya paripūraṇatthan ti jhānādibhāvanāparibrūhanatthaṃ.
  3605. 1013605,186,1429,2,9,1,60,5,Catūsu {ṭhānesū}ti anuppannākusalānuppādanādīsu catūsu ṭhānesu.
  3606. 1013606,186,1429,10,17,1,71,5,{Kiccasādhanavasenā}ti catubbidhassapi kiccassa ekajjhaṃ nipphādanavasena.
  3607. 1013607,186,1430,2,48,1,538,41,"Jhānāni pubbabhāgepi maggakkhaṇepi {nānā}ti yadipi samādhiupakārakehi abhiniropanānumajjanasampiyāyanabrūhanasantasukhasabhāvehi vitakkādīhi sampayogabhedato bhāvanātisayappavattānaṃ catunnaṃ jhānānaṃ vasena sammāsamādhi vibhatto, tathāpi vāyāmo viya anuppannākusalānuppādanādicatuvāyāmakiccaṃ, sati viya ca asubhāsukhāniccānattesu kāyādīsu subhādisaññāppahānacatusatikiccaṃ, eko samādhi catujhānasamādhikiccaṃ na sādhetīti pubbabhāgepi paṭhamajjhānasamādhi eva maggakkhaṇepi, tathā pubbabhāgepi catutthajjhānasamādhi eva maggakkhaṇe pīti attho. "
  3608. 1013608,186,1430,49,54,1,60,4,{Nānāmaggavasenā}ti paṭhamamaggādinānāmaggavasena jhānāni nānā.
  3609. 1013609,186,1430,55,60,1,40,5,Dutiyādayo pi maggā dutiyādīnaṃ jhānānaṃ.
  3610. 1013610,186,1430,61,80,1,101,13,"Ayaṃ {panassā}ti ettha maggabhāvena catubbidhampi ekattena gahetvā‘‘ assā’’ ti vuttaṃ, assa maggassāti attho. "
  3611. 1013611,186,1430,81,88,1,72,7,Ayan ti pana ayaṃ jhānavasena sabbasadisasabbāsadisekaccasadisatā viseso.
  3612. 1013612,186,1431,2,24,1,112,12,"Pādakajjhānaniyamena {hotī}ti idha pādakajjhānaniyamaṃ dhuraṃ katvā vuttaṃ, yathā cettha, evaṃ sammohavinodaniya mpi( vibha. aṭṭha.205). "
  3613. 1013613,186,1431,25,45,1,141,10,"Aṭṭhasāliniyaṃ( dha. sa. aṭṭha.350) pana vipassanāniyamo vutto sabbavādāvirodhato, idha pana sammasitajjhānapuggalajjhāsayavādanivattanato pādakajjhānaniyamo vutto. "
  3614. 1013614,186,1431,46,53,1,67,7,Vipassanāniyamo pana sādhāraṇattā idhāpi na paṭikkhittoti daṭṭhabbo.
  3615. 1013615,186,1431,54,72,1,136,14,Aññe ca ācariyavādā parato vakkhamānā vibhajitabbāti yathāvuttameva tāva pādakajjhānaniyamaṃ vibhajanto āha‘‘ pādakajjhānaniyamena tāvā’’ ti.
  3616. 1013616,186,1431,73,87,1,123,12,"Paṭhamajjhāniko hoti, yasmā āsannapadese vuṭṭhitasamāpatti maggassa attano sadisabhāvaṃ karoti bhūmivaṇṇo viya godhāvaṇṇassa. "
  3617. 1013617,186,1431,88,96,1,50,7,Paripuṇṇāneva {hontī}ti aṭṭha satta ca hontīti attho.
  3618. 1013618,186,1431,97,101,1,37,4,Satta honti sammāsaṅkappassa abhāvato.
  3619. 1013619,186,1431,102,106,1,38,4,Cha honti pītisambojjhaṅgassa abhāvato.
  3620. 1013620,186,1431,107,117,1,57,6,Maggaṅgabojjhaṅgānaṃ sattachabhāvaṃ atidisati‘‘ esa nayo’’ ti.
  3621. 1013621,186,1431,118,126,1,64,6,Arūpe catukkapañcakajjhānaṃ… pe… vuttaṃ aṭṭhasāliniyanti adhippāyo.
  3622. 1013622,186,1431,127,156,1,84,10,"Nanu tattha‘‘ arūpe tikacatukkajjhānaṃ uppajjatī’’ ti( dha. sa. aṭṭha.350) vuttaṃ , na‘‘ catukkapañcakajjhānan’’ ti? "
  3623. 1013623,186,1431,157,181,1,143,16,"Saccametaṃ, yesu pana saṃsayo atthi, tesaṃ uppattidassanena , tena atthato‘‘ catukkapañcakajjhānaṃ uppajjatī’’ ti vuttameva hotīti evamāhāti veditabbaṃ. "
  3624. 1013624,186,1431,182,204,1,106,13,"Samudāyañca apekkhitvā‘‘ tañca lokuttaraṃ, na lokiyan’’ ti āha‘‘ avayavekattaṃ liṅgasamudāyassa visesakaṃ hotī’’ ti. "
  3625. 1013625,186,1431,205,216,1,72,9,"Catutthajjhānameva hi tattha lokiyaṃ uppajjati, na catukkaṃ, pañcakaṃ vāti. "
  3626. 1013626,186,1431,217,225,1,64,8,Ettha kathan ti pādakajjhānassa abhāvā kathaṃ daṭṭhabbanti attho.
  3627. 1013627,186,1431,226,237,1,117,10,"Taṃjhānikāvassa tattha tayo maggā uppajjanti, tajjhānikaṃpaṭhamaphalādiṃ pādakaṃ katvā uparimaggabhāvanāyāti adhippāyo. "
  3628. 1013628,186,1431,238,262,1,262,21,"Tikacatukkajjhānikaṃ pana maggaṃ bhāvetvā tattha uppannassa arūpacatutthajjhānaṃ, tajjhānikaṃ phalañca pādakaṃ katvā uparimaggabhāvanāya aññajhānikāpi uppajjantīti, jhānaṅgādiniyāmikā pubbābhisaṅkhārasamāpattipādakaṃ, na sammasitabbāti phalassāpi pādakatā daṭṭhabbā. "
  3629. 1013629,186,1432,2,7,1,47,4,Keci {panā}ti moravāpīmahādattattheraṃ sandhāyāha.
  3630. 1013630,186,1432,8,13,1,36,3,Puna {kecī}ti tipiṭakacūḷābhayattheraṃ .
  3631. 1013631,186,1432,14,37,1,153,18,Tatiyavāre {kecī}ti‘‘ pādakajjhānameva niyametī’’ ti evaṃ vādinaṃ tipiṭakacūḷanāgattherañceva anantaraṃ vutte dve ca there ṭhapetvā itare there sandhāya vadati.
  3632. 1013632,186,1433,2,25,1,158,15,403. Sasantatipariyāpannānaṃ dukkhasamudayānaṃ appavattibhāvena pariggayhamāno nirodhopi sasantatipariyāpanno viya hotīti katvā vuttaṃ‘‘ attano vā cattāri saccānī’’ ti.
  3633. 1013633,186,1433,26,32,1,31,5,Parassa {vā}ti etthāpi eseva nayo.
  3634. 1013634,186,1433,33,78,1,235,21,"Tenāha bhagavā‘‘ imasmiṃyeva byāmamatte kaḷevare sasaññimhi samanake lokañca paññāpemi, lokasamudayañca paññāpemi, lokanirodhañca paññāpemi, lokanirodhagāminipaṭipadañca paññāpemī’’ ti( saṃ. ni.1.107; a. ni.4.45) kathaṃ pana ādikammiko nirodhamaggasaccāni pariggaṇhātīti? "
  3635. 1013635,186,1433,79,81,1,36,2,Anussavādisiddhamākāraṃ pariggaṇhāti.
  3636. 1013636,186,1433,82,89,1,65,7,Evañca katvā lokuttarabojjhaṅge uddissāpi pariggaho na virujjhati.
  3637. 1013637,186,1433,90,100,1,105,8,"{Yathāsambhavato}ti sambhavānurūpaṃ, ṭhapetvā nirodhasaccaṃ sesasaccavasena samudayavayāti veditabbāti attho. "
  3638. 1013638,186,1434,2,4,1,30,2,Catusaccapabbavaṇṇanā niṭṭhitā.
  3639. 1013639,186,1435,2,4,1,31,2,Dhammānupassanāvaṇṇanā niṭṭhitā.
  3640. 1013640,186,1436,2,25,1,163,13,404.‘‘ Aṭṭhikasaṅkhalikaṃ samaṃsan’’ tiādikā satta sivathikā aṭṭhikakammaṭṭhānatāya itarāsaṃ uddhumātakādīnaṃ sabhāvenevāti navannaṃ sivathikānaṃ appanākammaṭṭhānatā vuttā.
  3641. 1013641,186,1436,26,33,1,48,5,"{Dveyevā}ti ānāpānaṃ, dvattiṃsākāroti imāni dveyeva. "
  3642. 1013642,186,1436,34,41,1,66,5,"{Abhiniveso}ti vipassanābhiniveso, so pana sammasaniyadhammapariggaho. "
  3643. 1013643,186,1436,42,52,1,98,9,"Iriyāpathā, ālokitādayo ca rūpadhammānaṃ avatthāvisesamattatāya na sammasanupagā viññattiādayo viya. "
  3644. 1013644,186,1436,53,70,1,77,10,Nīvaraṇabojjhaṅgā ādito na pariggahetabbāti vuttaṃ‘‘ iriyāpatha… pe… na jāyatī’’ ti.
  3645. 1013645,186,1436,71,96,1,223,19,"Kesādiapadesena tadupādānadhammā viya iriyāpathādiapadesena tadavatthā rūpadhammā pariggayhanti, nīvaraṇādimukhena ca taṃsampayuttā, taṃnissayadhammāti adhippāyena mahāsivatthero ca iriyāpathādīsupi‘‘ abhiniveso jāyatī’’ ti avoca."
  3646. 1013646,186,1436,97,111,1,90,10,‘‘ Atthi nu kho me’’ tiādi pana sabhāvato iriyāpathādīnaṃ ādikammikassa anicchitabhāvadassanaṃ.
  3647. 1013647,186,1436,112,115,1,28,3,Apariññāpubbikā hi pariññāti.
  3648. 1013648,186,1437,2,48,1,262,32,"Kāmaṃ ‘‘ idha bhikkhave bhikkhū’’ tiādinā uddesaniddesesu tattha tattha bhikkhuggahaṇaṃ kataṃ taṃpaṭipattiyā bhikkhubhāvadassanatthaṃ, desanā pana sabbasādhāraṇāti dassetuṃ‘‘ yo hi koci bhikkhave’’ icceva vuttaṃ, na bhikkhu yevāti dassento‘‘ yo hi koci bhikkhu vā’’ tiādimāha. "
  3649. 1013649,186,1437,49,70,1,146,16,"Dassanamaggena ñātamariyādaṃ anatikkamitvā jānantī sikhāppattā aggamaggapaññā aññā nāma, tassa phalabhāvato aggaphalaṃ pīti āha‘‘ aññāti arahattan’’ ti. "
  3650. 1013650,186,1438,2,8,1,59,6,Appatarepi kāle sāsanassa niyyānikabhāvaṃ dassentoti yojanā.
  3651. 1013651,186,1438,9,12,1,22,2,{Niyyātento}ti nigamento.
  3652. 1013652,186,1439,2,4,1,48,2,Mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  3653. 1013653,186,1440,2,5,1,25,1,10. Pāyāsirājaññasuttavaṇṇanā
  3654. 1013654,186,1441,2,13,1,37,4,406. Bhagavatā evaṃ gahitanāmattāti yojanā.
  3655. 1013655,186,1441,14,24,1,42,6,Yasmā rājaputtā loke‘‘ kumāro’’ ti voharīyanti.
  3656. 1013656,186,1441,25,41,1,58,9,"Ayañca rañño kittimaputto, tasmā āha‘‘ rañño… pe… sañjāniṃsū’’ ti. "
  3657. 1013657,186,1442,2,5,1,15,2,{Assā}ti therassa.
  3658. 1013658,186,1442,6,19,1,123,13,Puññāni karonto kappasatasahassaṃ devesu ceva manussesu ca uppajjitvā visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhi indriyānaṃ aparipakkattā.
  3659. 1013659,186,1442,20,26,1,52,5,{Tatiyadivase}ti pabbataṃ āruḷhadivasato tatiye divase.
  3660. 1013660,186,1443,2,17,1,116,12,"Tesaṃ sāvakabodhiyā niyatatāya, puññasambhārassa ca sātisayattā vinipātaṃ agantvā ekaṃ buddhantaraṃ… pe… anubhavantānaṃ. "
  3661. 1013661,186,1443,18,23,1,54,4,{Devatāyā}ti pubbe sahadhammacāriniyā suddhāvāsadevatāya.
  3662. 1013662,186,1444,2,25,1,109,16,‘ ‘ Kuladārikāya kucchimhi uppanno’’ ti vatvā taṃ evassa uppannabhāvaṃ mūlato paṭṭhāya dassetuṃ‘‘ sā cā’’ tiādi vuttaṃ.
  3663. 1013663,186,1444,26,30,1,22,3,Tattha {sā}ti kuladārikā.
  3664. 1013664,186,1444,31,39,1,53,7,"Ca -saddo byatirekattho, tena vuccamānaṃ visesaṃ joteti. "
  3665. 1013665,186,1444,40,43,1,27,3,Kulagharan ti patikulagehaṃ.
  3666. 1013666,186,1444,44,48,1,49,4,Gabbhanimittan ti gabbhassa saṇṭhitabhāvanimittaṃ.
  3667. 1013667,186,1444,49,73,1,150,16,Satipi visākhāya ca sāvatthivāsikulapariyāpannatte tassā tattha padhānabhāvadassanatthaṃ‘‘ visākhañcā’’ ti vuttaṃ yathā‘‘ brāhmaṇā āgatā vāsiṭṭhopi āgato’’ ti.
  3668. 1013668,186,1444,74,80,1,39,5,{Devatā}ti idhapi sā eva suddhāvāsadevatā.
  3669. 1013669,186,1444,81,103,1,66,8,{Pañhe}ti‘‘ bhikkhu bhikkhu ayaṃ vammiko’’ tiādinā( ma. ni.1.249) āgate pannarasapañhe.
  3670. 1013670,186,1445,2,8,1,48,5,{Setabyā}ti itthiliṅgavasena tassa nagarassa nāmaṃ.
  3671. 1013671,186,1445,9,22,1,67,7,{Uttarenā}ti ena-saddayogena‘‘ setabyan’’ ti upayogavacanaṃ pāḷiyaṃ vuttaṃ.
  3672. 1013672,186,1445,23,31,1,75,7,Atthavacanena pana uttarasaddaṃ apekkhitvā {setabyato}ti nissakkappayogo kato.
  3673. 1013673,186,1445,32,37,1,52,4,{Anabhisittakarājā}ti khattiyajātiko abhisekaṃ appatto.
  3674. 1013674,186,1446,2,2,1,26,1,Pāyāsirājaññavatthuvaṇṇanā
  3675. 1013675,186,1447,2,49,1,351,32,"407. Diṭṭhiyeva diṭṭhigatan ti gata-saddena padavaḍḍhanamāha, diṭṭhiyā vā gatamattaṃ diṭṭhigataṃ, ayāthāvaggāhitāya gantabbābhāvato diṭṭhiyā gahaṇamattaṃ, kevalo micchābhinivesoti attho, taṃ pana diṭṭhigataṃ tassa ayonisomanasikārādivasena uppajjitvā paṭipakkhasammukhībhāvābhāvato, anurūpāhāralābhato ca samudācārappattaṃ jātanti pāḷiyaṃ‘‘ uppannaṃ hotī’’ ti vuttaṃ. "
  3676. 1013676,186,1447,50,78,1,179,22,"Taṃ taṃ kāraṇaṃ {apadisitvā}ti tato idhāgacchanakassa, ito tattha gacchanakassa ca apadisanato‘‘ tattha tattheva sattānaṃ ucchijjanato’’ ti evamādi taṃ taṃ kāraṇaṃ paṭirūpakaṃ apadisitvā. "
  3677. 1013677,186,1448,2,24,1,95,12,408. Āpannānadhippetatthavisaye ayaṃ purā -saddapayogoti āha‘‘ purā… pe… saññāpetīti yāva na saññāpetī’’ ti.
  3678. 1013678,186,1449,2,2,1,25,1,Candimasūriyaupamāvaṇṇanā
  3679. 1013679,186,1450,2,26,1,137,13,"411. Yathā candimasūriyā uḷāravipulobhāsatāya aññena obhāsena anabhibhavanīyā, evamayampi paññāobhāsenāti dassento‘‘ candima… pe… aññenā’’ tiādimāha. "
  3680. 1013680,186,1450,27,49,1,118,16,"{Ādīhī}ti ādi -saddena‘‘ kittake ṭhāne ete pavattenti, kittakañca ṭhānaṃ nesaṃ ābhā pharatī’’ ti evamādimpi codanaṃ saṅgaṇhāti. "
  3681. 1013681,186,1450,50,56,1,51,4,"{Paliveṭhessatī}ti ābandhissati, anuyuñjissatīti attho. "
  3682. 1013682,186,1450,57,60,1,27,3,Nibbeṭhetuṃ taṃ vissajjetuṃ.
  3683. 1013683,186,1450,61,72,1,62,8,"{Tasmā}ti yasmā yathāvuttaṃ codanaṃ nibbeṭhetuṃ na sakkoti, tasmā. "
  3684. 1013684,186,1450,73,88,1,85,10,"Attano anicchitaṃ saṅghātanaṃ pakkhaṃ paṭijānanto‘‘ parasmiṃ loke, na imasmin’’ tiādimāha. "
  3685. 1013685,186,1451,2,23,1,101,13,Kathaṃ panāyaṃ natthikadiṭṭhi‘‘ devo’’ ti paṭijānātīti tattha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ bhagavā panā’’ tiādi vuttaṃ.
  3686. 1013686,186,1451,24,56,1,159,21,"‘‘ Devāpi devattabhāveneva ucchijjanti, manussāpi manussattabhāveneva ucchijjantī’’ ti evaṃ vā assa diṭṭhi, evañca katvā‘‘ devā te, na manussā’’ ti vacanañca na virujjhati. "
  3687. 1013687,186,1451,57,67,1,50,8,"Evaṃ {cande}ti candavimāne, na ca cande vā kathiyante. "
  3688. 1013688,186,1452,2,10,1,30,4,412. Ābādho etesaṃ atthīti ābādhikā.
  3689. 1013689,186,1452,11,15,1,34,4,Dukkhaṃ sañjātaṃ etesanti dukkhitā.
  3690. 1013690,186,1452,16,22,1,56,5,"Saddhāya ayitabbā saddhāyikā, saddhāya pavattiṭṭhānabhūtā. "
  3691. 1013691,186,1452,23,31,1,24,4,Tenāha‘‘ ahaṃ tumhe’’ tiādi.
  3692. 1013692,186,1452,32,37,1,44,5,Paccayo pattiyāyanaṃ etesu atthīti paccayikā.
  3693. 1013693,186,1453,2,2,1,16,1,Coraupamāvaṇṇanā
  3694. 1013694,186,1454,2,12,1,27,3,413. {Uddisitvā}ti upecca dassetvā.
  3695. 1013695,186,1454,13,17,1,54,3,{Kammakāraṇikasattesū}ti nerayikānaṃ saṅghātanakasattesu.
  3696. 1013696,186,1454,18,24,1,46,5,{Kammamevā}ti tehi tehi nerayikehi katakammameva.
  3697. 1013697,186,1454,25,38,1,90,11,"Kammakāraṇaṃ {karotī}ti āyūhanānurūpaṃ taṃ taṃ kāraṇaṃ karoti, tathā dukkhaṃ uppādetīti attho. "
  3698. 1013698,186,1454,39,60,1,84,10,"{Nirayapālā}ti ettha iti -saddo ādiattho, tena tattha sabbaṃ nirayakaṇḍapāḷiṃ( ma. ni.3.259) saṅgaṇhāti. "
  3699. 1013699,186,1454,61,85,1,98,11,Evaṃ suttato( ma. ni.3.259) nirayapālānaṃ atthibhāvaṃ dassetvā idāni yuttitopi dassetuṃ‘‘ manussaloke’’ tiādi vuttaṃ.
  3700. 1013700,186,1454,86,95,1,83,9,Tattha nerayike niraye pālenti tato niggantuṃ appadānavasena rakkhantīti nirayapālā.
  3701. 1013701,186,1454,96,103,1,58,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ papañcasūdanīṭīkāyaṃ gahetabbaṃ. "
  3702. 1013702,186,1455,2,2,1,27,1,Gūthakūpapurisaupamāvaṇṇanā
  3703. 1013703,186,1456,2,12,1,44,4,415. {Nimmajjathā}ti niravasesato majjatha sodhetha.
  3704. 1013704,186,1456,13,29,1,78,12,Taṃ pana tassa tassa gūthassa tathā sodhanaṃ apanayanaṃ hotīti āha‘‘ apanethā’’ ti.
  3705. 1013705,186,1457,2,22,1,82,13,"{Asucī}ti asuddho, so pana yasmā manavaḍḍhanako manoharo na hoti, tasmā āha‘‘ amanāpo’’ ti. "
  3706. 1013706,186,1457,23,38,1,101,10,Asucisaṅkhātaṃ asucibhāgataṃ attano sabhāvataṃ gato pattoti {asucisaṅkhāto}ti āha‘‘ asucikoṭṭhāsabhūto’’ ti.
  3707. 1013707,186,1457,39,60,1,99,14,"{Duggandho}ti duṭṭhagandho aniṭṭhagandho, so pana na yo koci, atha kho pūtigandhoti āha‘‘ kuṇapagandho’’ ti. "
  3708. 1013708,186,1457,61,64,1,35,2,{Jigucchitabbayutto}ti hīḷitabbayutto.
  3709. 1013709,186,1457,65,68,1,36,3,Paṭikūlo ghānindriyassa paṭikūlarūpo.
  3710. 1013710,186,1457,69,73,1,29,3,{Ubbādhatī}ti uparūpari bādhati.
  3711. 1013711,186,1457,74,89,1,133,11,"Manussānaṃ gandho… pe… bādhati ativiya asucisabhāvattā, asucimhiyeva jātasaṃvaddhanabhāvato, devānañca ghānapasādassa tikkhavisadabhāvato. "
  3712. 1013712,186,1458,2,9,1,39,3,416. Dūre nibbattā paranimmitavasavattiādayo.
  3713. 1013713,186,1459,2,9,1,27,2,419. {Sundaradhamme}ti sobhanaguṇe.
  3714. 1013714,186,1459,10,16,1,52,6,Sugatisukhan ti sugati ceva tappariyāpannaṃ sukhañca.
  3715. 1013715,186,1460,2,2,1,20,1,Gabbhinīupamāvaṇṇanā
  3716. 1013716,186,1461,2,13,1,39,5,"420. Puññakammato eti uppajjatīti ayo, sukhaṃ. "
  3717. 1013717,186,1461,14,19,1,29,3,"Tappaṭipakkhato anayo, dukkhaṃ . "
  3718. 1013718,186,1461,20,26,1,40,6,Apakkan ti na siddhaṃ na niṭṭhānappattaṃ.
  3719. 1013719,186,1461,27,32,1,35,5,Na paripācenti na niṭṭhānaṃ pāpenti.
  3720. 1013720,186,1461,33,37,1,47,4,Na upacchindanti attavinipātassa sāvajjabhāvato.
  3721. 1013721,186,1461,38,41,1,21,2,{Āgamentī}ti udikkhanti.
  3722. 1013722,186,1461,42,59,1,124,16,"Nibbisan ti yassa pana taṃ kammaphalaṃ nibbisanto niyuñjanto, nibbisan ti vā nibbesaṃ vetanaṃ paṭikaṅkhanto bhatapuriso yathā. "
  3723. 1013723,186,1462,2,17,1,62,6,421. {Ubbhinditvā}ti upasaggena padavaḍḍhanamattanti āha‘‘ bhinditvā’’ ti.
  3724. 1013724,186,1463,2,2,1,20,1,Supinakaupamāvaṇṇanā
  3725. 1013725,186,1464,2,20,1,72,10,422.‘‘ Nikkhamantaṃ vā pavisantaṃ vā jīvan’’ ti idaṃ tassa ajjhāsayavasena vuttaṃ.
  3726. 1013726,186,1464,21,45,1,203,19,So hi‘‘ sattānaṃ supinadassanakāle attabhāvato jīvo bahi nikkhamitvā taṃtaṃārāmarāmaṇeyyakadassanādivasena ito cito ca paribbhamitvā punadeva attabhāvaṃ anupavisatī’’ ti evaṃ pavattamicchāgāhavipallattacitto.
  3727. 1013727,186,1464,46,73,1,174,23,Athassa thero khuddakāya āṇiyā vipulaṃ āṇiṃ nīharanto viya jīvasamaññāmukhena ucchedadiṭṭhiṃ nīharitukāmo‘‘ api nu tā tuyhaṃ jīvaṃ passanti pavisantaṃ vā nikkhamantaṃ vā’’ ti āha.
  3728. 1013728,186,1464,74,91,1,87,12,"Yattha pana tathārūpā jīvasamaññā, taṃ dassento‘‘ cittācāraṃ jīvanti gahetvā āhā’’ ti vuttaṃ. "
  3729. 1013729,186,1465,2,10,1,39,3,423. {Veṭhetvā}ti vekhadānasaṅkhepena veṭhetvā.
  3730. 1013730,186,1465,11,19,1,55,6,"{Cavanakāle}ti cavanassa cutiyā pattakāle, na cavamānakāle. "
  3731. 1013731,186,1465,20,23,1,59,2,{Rūpakkhandhamattamevā}ti katipayarūpadhammasaṅghātamattameva.
  3732. 1013732,186,1465,24,36,1,133,10,"Utusamuṭṭhānarūpadhammasamūhamattameva hi tadā labbhati, matta-saddo vā visesanivattiattho, tena kammajāditisantatirūpavisesaṃ nivatteti. "
  3733. 1013733,186,1465,37,46,1,58,7,"Appavattā {hontī}ti appavattikā honti, na upalabbhatīti attho. "
  3734. 1013734,186,1465,47,64,1,95,11,"Viññāṇe pana jīvasaññī, tasmā‘‘ viññāṇakkhandho gacchatī’’ ti āha, tattha anupalabbhanatoti adhippāyo. "
  3735. 1013735,186,1466,2,2,1,27,1,Santattaayoguḷaupamāvaṇṇanā
  3736. 1013736,186,1467,2,9,1,28,3,424. Vūpasantatejan ti vigatusmaṃ.
  3737. 1013737,186,1468,2,32,1,133,18,"425. {Āmato}ti ettha ā -saddo āmisa-saddo viya upaḍḍhapariyāyoti āha‘‘ addhamato’’ ti, {āmato}ti vā īsaṃ darathena usmanā yuttamaraṇo marantoti attho. "
  3738. 1013738,186,1468,33,43,1,50,8,"Mīyamāno hi avigatusmo hoti, na mato viya vigatusmo. "
  3739. 1013739,186,1468,44,53,1,30,5,Tenāha‘‘ marituṃ āraddho hotī’’ ti.
  3740. 1013740,186,1468,54,69,1,76,10,Tathā rūpassa odhunanaṃ nāmassa orato parivattanamevāti āha‘‘ orato karothā’’ ti.
  3741. 1013741,186,1468,70,88,1,98,13,"Orato kātukāmassa pana saṃparivattanaṃ sandhunanaṃ, taṃ pana parato karaṇanti āha‘‘ parato karothā’’ ti. "
  3742. 1013742,186,1468,89,104,1,81,11,Paramukhaṃ katassa ito cito parivattanaṃ niddhunanan ti āha‘‘ aparāparaṃ karothā’’ ti.
  3743. 1013743,186,1468,105,117,1,77,8,Indriyāni aparibhinnānīti adhippāyena‘‘ tañcāyatanaṃ na paṭisaṃvedetī’’ ti vuttaṃ.
  3744. 1013744,186,1469,2,2,1,23,1,Saṅkhadhamaupamāvaṇṇanā
  3745. 1013745,186,1470,2,12,1,42,5,"426. Saṅkhaṃ dhamati, dhamāpetīti vā saṅkhadhamo. "
  3746. 1013746,186,1470,13,22,1,75,7,"{Upalāpetvā}ti uparūpari saddayogavasena sallāpetvā, saddayuttaṃ katvāti attho. "
  3747. 1013747,186,1470,23,34,1,46,7,Taṃ pana atthato dhamanamevāti āha‘‘ dhamitvā’’ ti.
  3748. 1013748,186,1471,2,2,1,24,1,Aggikajaṭilaupamāvaṇṇanā
  3749. 1013749,186,1472,2,32,1,226,20,"428. Āhito aggi etassa atthīti aggiko, svāssa aggikabhāvo yasmā aggihutamālāvedisampādanehi ceva indhanadhūmabarihisasappitelūpaharaṇehi balipupphadhūmagandhādiupahārehi ca tassa payirupāsanāya icchito, tasmā vuttaṃ‘‘ aggiparicārako’’ ti. "
  3750. 1013750,186,1472,33,44,1,73,10,"Āyuṃ pāpuṇāpeyyan ti yathā cirajīvī hoti, evaṃ āyuṃ pacchimavayaṃ pāpeyyaṃ. "
  3751. 1013751,186,1472,45,54,1,62,8,"Vaḍḍhiṃ gameyyan ti sarīrāvayave, guṇāvayave ca phātiṃ pāpeyyaṃ. "
  3752. 1013752,186,1472,55,62,1,52,6,"Araṇī yugaḷan ti uttarāraṇī, adharāraṇīti araṇīdvayaṃ. "
  3753. 1013753,186,1473,2,15,1,42,5,429. Evan ti‘‘ bālo pāyāsirājañño’’ tiādippakārena.
  3754. 1013754,186,1473,16,21,1,29,4,{Tayā}ti theraṃ sandhāya vadati.
  3755. 1013755,186,1473,22,26,1,72,3,{Vuttayuttakāraṇamakkhalakkhaṇenā}ti vuttayuttakāraṇassa makkhanasabhāvena.
  3756. 1013756,186,1473,27,30,1,48,2,{Yugaggāhalakkhaṇenā}ti samadhuraggahaṇalakkhaṇena.
  3757. 1013757,186,1473,31,48,1,110,14,"{Palāsenā}ti palāsetīti palāso, parassa guṇe uttaritare ḍaṃsitvā viya chaḍḍento attano guṇehi same karotīti attho. "
  3758. 1013758,186,1473,49,55,1,38,5,"Samakaraṇaraso hi palāso, tena palāsena. "
  3759. 1013759,186,1474,2,2,1,25,1,Dvesatthavāhaupamāvaṇṇanā
  3760. 1013760,186,1475,2,13,1,52,5,"430. Haritakapattan ti haritabbapattaṃ, appapattanti attho. "
  3761. 1013761,186,1475,14,21,1,22,3,Tenāha‘‘ antamaso’’ tiādi.
  3762. 1013762,186,1475,22,43,1,127,15,"Sannaddhadhanukalāpan ti ettha kalāpan ti tūṇīramāha, tañca sannayhato dhanunā vinā na sannayhatīti āha ‘‘ sannaddhadhanukalāpan’’ ti. "
  3763. 1013763,186,1475,44,58,1,131,13,Āsittodakāni {vaṭumānī}ti gamanamaggā ceva taṃtaṃudakamaggā ca sammadeva devena phuṭṭhattā tahaṃ tahaṃ paggharitaudaka sandamānaudakā.
  3764. 1013764,186,1475,59,70,1,45,7,Tenāha‘‘ paripuṇṇasalilā maggā ca kandarā cā’’ ti.
  3765. 1013765,186,1476,2,21,1,125,13,"{Yathābhatenā}ti sakaṭesu yathāṭhapitena, yathā‘‘ amma ito karohī’’ ti vutte ṭhapesīti attho karaṇakiriyāya kiriyāsāmaññavācībhāvato. "
  3766. 1013766,186,1476,22,28,1,47,5,"Tasmā yathāropitena, yathāgahitenāti attho vutto. "
  3767. 1013767,186,1477,2,2,1,25,1,Akkhadhuttakaupamāvaṇṇanā
  3768. 1013768,186,1478,2,22,1,96,14,"434. Parājayaguḷan ti yena guḷena, yāya salākāya ṭhitāya ca parājayo hoti, taṃ adassanaṃ gamento gilati. "
  3769. 1013769,186,1478,23,27,1,35,4,Pajjohanan ti pakārehi juhanakammaṃ.
  3770. 1013770,186,1478,28,39,1,52,7,Taṃ pana balidānavasena karīyatīti āha‘‘ balikamman’’ ti.
  3771. 1013771,186,1479,2,2,1,23,1,Sāṇabhārikaupamāvaṇṇanā
  3772. 1013772,186,1480,2,15,1,68,8,"436. Gāmapattan ti gāmo eva hutvā āpajjitabbaṃ, suññabhāvena anāvasitabbaṃ. "
  3773. 1013773,186,1480,16,23,1,28,3,Tenāha‘‘ vuṭṭhitagāmapadeso’’ ti.
  3774. 1013774,186,1480,24,49,1,159,16,"Gāmapadan ti yathā purisassa pādanikkhittaṭṭhānaṃ adhigataparicchedaṃ‘‘ padan’’ ti vuccati, evaṃ gāmavāsīhi āvasitaṭṭhānaṃ adhigatanivutthāgāraṃ‘‘ gāmapadan’’ ti vuttaṃ. "
  3775. 1013775,186,1480,50,57,1,21,3,Tenāha‘‘ ayamevattho’’ ti.
  3776. 1013776,186,1480,58,66,1,64,6,{Susannaddho}ti sukhena gahetvā gamanayogyatāvasena suṭṭhu sajjito.
  3777. 1013777,186,1480,67,79,1,61,8,Taṃ pana susajjanaṃ suṭṭhu bandhanavasenevāti āha‘‘ subaddho’’ ti.
  3778. 1013778,186,1481,2,17,1,90,11,Ayādīnampi lohabhāve satipi loha-saddo sāsane tambalohe niruḷhoti āha‘‘ lohanti tambalohan’’ ti.
  3779. 1013779,186,1482,2,2,1,19,1,Saraṇagamanavaṇṇanā
  3780. 1013780,186,1483,2,21,1,89,8,"437. {Abhiraddho}ti ārādhitacitto, sāsanassa ārādhitacittatā pasīdanavasenāti āha‘‘ abhippasanno’’ ti. "
  3781. 1013781,186,1483,22,31,1,98,8,{Pañhupaṭṭhānānī}ti pañhesu upaṭṭhānāni mayā pucchitatthesu tumhākaṃ vissajjanavasena ñāṇupaṭṭhānāni.
  3782. 1013782,186,1484,2,2,1,17,1,Yaññakathāvaṇṇanā
  3783. 1013783,186,1485,2,19,1,57,8,438. Saṅghātan ti saṃ -saddo padavaḍḍhanamattanti āha‘‘ ghātan’’ ti.
  3784. 1013784,186,1485,20,23,1,29,2,{Vipākaphalenā}ti sadisaphalena.
  3785. 1013785,186,1485,24,29,1,56,5,Mahapphalo na hoti gavādipāṇaghātena upakkiliṭṭhabhāvato.
  3786. 1013786,186,1485,30,33,1,29,2,{Guṇānisaṃsenā}ti uddayaphalena.
  3787. 1013787,186,1485,34,39,1,68,4,{Ānubhāvajutiyā}ti paṭipakkhavigamanajanitena sabhāvasaṅkhātena tejena.
  3788. 1013788,186,1485,40,44,1,37,4,Na mahājutiko hoti aparisuddhabhāvato.
  3789. 1013789,186,1485,45,52,1,65,5,"{Vipākavipphāratāyā}ti vipākaphalassa vipulatāya, pāripūriyāti attho. "
  3790. 1013790,186,1485,53,70,1,99,11,"{Duṭṭhukhette}ti usabhādidosehi dūsitakhette, taṃ pana vappābhāvato asāraṃ hotīti āha‘‘ nissārakhette’’ ti. "
  3791. 1013791,186,1485,71,82,1,91,9,"{Dubbhūme}ti kucchitabhūmibhāge, svāssa kucchitabhāvo asāratāya vā siyā ninnatādidosavasena vā. "
  3792. 1013792,186,1485,83,97,1,85,10,Tattha paṭhamo pakkho paṭhamapadena dassitoti itaraṃ dassento‘‘ visamabhūmibhāge’’ ti āha.
  3793. 1013793,186,1485,98,100,1,32,2,Daṇḍābhighātādinā chinnabhinnāni.
  3794. 1013794,186,1485,101,107,1,65,5,{Pūtīnī}ti gomayalepadānādisukhena asukkhāpitattā pūtibhāvaṃ gatāni.
  3795. 1013795,186,1485,108,123,1,62,10,"Tāni pana yasmā sāravantāni na honti, tasmā vuttaṃ‘‘ nissārānī’’ ti. "
  3796. 1013796,186,1485,124,131,1,62,6,{Vātātapahatānī}ti vātena ca ātapena ca vinaṭṭhabījasāmatthiyāni.
  3797. 1013797,186,1485,132,139,1,27,3,Tenāha‘‘ pariyādinnatejānī’’ ti.
  3798. 1013798,186,1485,140,153,1,126,10,"Yaṃ yathājātavīhiādigatena taṇḍulena aṅkuruppādanayogyabījasāmatthiyaṃ, taṃ taṇḍulasāro, tassa ādānaṃ gahaṇaṃ tathāuppajjanameva. "
  3799. 1013799,186,1485,154,160,1,51,6,Etāni pana bījāni na tādisāni khaṇḍādidosavantatāya.
  3800. 1013800,186,1485,161,179,1,100,13,"Dhārāya khette anuppavesanaṃ nāma vassanameva, taṃ paṭikkhepavasena dassento āha‘‘ na sammā vasseyyā’’ ti. "
  3801. 1013801,186,1485,180,197,1,136,14,"{Aṅkuramūlapattādīhī}ti cettha aṅkurakandādīhi uddhaṃ vuddhiṃ, mūlajaṭādīhi heṭṭhā viruḷhiṃ, pattapupphādīhi samantato ca vepullan ti yojanā. "
  3802. 1013802,186,1486,2,6,1,36,3,{Aparūpaghātenā}ti paresaṃ vibādhanena.
  3803. 1013803,186,1486,7,10,1,57,2,{Uppannapaccayato}ti nibbattitaghāsacchādanādideyyadhammato.
  3804. 1013804,186,1486,11,17,1,56,6,Gavādighātenapi hi tattha paṭiggāhakānaṃ ghāso saṅkīyati.
  3805. 1013805,186,1486,18,28,1,52,5,‘‘ Aparūpaghātitāyā’’ ti idaṃ sīlavantatāya kāraṇavacanaṃ .
  3806. 1013806,186,1486,29,36,1,67,6,"Guṇātirekan ti guṇātirittaṃ, sīlādilokuttaraguṇehi visiṭṭhanti attho. "
  3807. 1013807,186,1486,37,41,1,36,3,{Vipulā}ti saddhāsampadādivasena uḷārā.
  3808. 1013808,186,1487,2,2,1,25,1,Uttaramāṇavavatthuvaṇṇanā
  3809. 1013809,186,1488,2,21,1,95,11,439. Atha kho tehi sakuṇḍakehi taṇḍulehi siddhaṃbhattaṃ uttaṇḍulameva hotīti āha‘‘ uttaṇḍulabhattan’’ ti.
  3810. 1013810,186,1488,22,47,1,150,18,"Bilaṅgaṃ vuccati āranālaṃ bilaṅgato nibbattanato, tadeva kañjiyato jātanti kañjiyaṃ, taṃ dutiyaṃ etassāti bilaṅgadutiyaṃ, taṃ‘‘ kañjikadutiyan’’ ti ca vuttaṃ. "
  3811. 1013811,186,1488,48,51,1,21,2,{Dhorakānī}ti dhoviyāni.
  3812. 1013812,186,1488,52,73,1,78,11,"Yasmā thūlatarānipi‘‘ thūlānī’’ ti vattabbataṃ arahanti, tasmā‘‘ thūlāni cā’’ ti vuttaṃ. "
  3813. 1013813,186,1488,74,83,1,70,7,"{Guḷadasānī}ti suttānaṃ thūlatāya, kañjikassa bahalatāya ca piṇḍitadasāni. "
  3814. 1013814,186,1488,84,95,1,30,5,Tenāha‘‘ puñjapuñja… pe… dasānī’’ ti.
  3815. 1013815,186,1488,96,101,1,28,4,{Anuddisatī}ti anu anu katheti.
  3816. 1013816,186,1489,2,25,1,106,13,"440. Asakkaccan ti na sakkaccaṃ anādarakāraṃ, taṃ pana kammaphalasaddhāya abhāvena hotīti āha‘‘ saddhāvirahitan’’ ti. "
  3817. 1013817,186,1489,26,31,1,59,5,Acittīkatan ti cittīkārapaccupaṭṭhāpanavasena na cittīkataṃ.
  3818. 1013818,186,1489,32,39,1,32,3,Tenāha‘‘ cittīkāravirahitan’’ tiādi.
  3819. 1013819,186,1489,40,52,1,82,10,"Cittīkārarahitaṃ vā acittīkataṃ, yathā kataṃ paresaṃ vimhayāvahaṃ hoti, tathā akataṃ. "
  3820. 1013820,186,1489,53,58,1,56,5,Cittassa uḷārapaṇītabhāvo pana asakkaccadāneneva bādhito.
  3821. 1013821,186,1489,59,71,1,92,11,"Apaviddhan ti chaḍḍanīyadhammaṃ viya apaviddhaṃ katvā, etena tasmiṃ dāne gāravākaraṇaṃ vadati. "
  3822. 1013822,186,1489,72,83,1,42,6,Serīsakaṃ {nāmā}ti‘‘ serīsakan’’ ti evaṃ nāmakaṃ.
  3823. 1013823,186,1489,84,88,1,44,4,Tucchan ti parijanaparicchedavirahato rittaṃ.
  3824. 1013824,186,1490,2,2,1,22,1,Pāyāsidevaputtavaṇṇanā
  3825. 1013825,186,1491,2,11,1,41,4,441. {Tassānubhāvenā}ti tassa dānassa ānubhāvena.
  3826. 1013826,186,1491,12,18,1,91,5,{Sirīsarukkho}ti pabhassarakhandhaviṭapasākhāpalāsasampanno manuññadassano dibbo sirīsarukkho.
  3827. 1013827,186,1491,19,27,1,76,7,{Aṭṭhāsī}ti phalassa kammasarikkhataṃ dassento vimānadvāre nibbattitvā aṭṭhāsi.
  3828. 1013828,186,1491,28,33,1,62,4,{Pubbāciṇṇavasenā}ti purimajātiyaṃ tattha nivāsaparicayanavasena.
  3829. 1013829,186,1491,34,53,1,106,14,"Na kevalaṃ pubbāciṇṇavaseneva, atha kho utusukhumavasena pīti dassento‘‘ tattha kirassa utusukhaṃ hotī’’ ti āha. "
  3830. 1013830,186,1492,2,7,1,18,3,{So}ti uttaro māṇavo.
  3831. 1013831,186,1492,8,32,1,140,19,"Yadi asakkaccaṃ dānaṃ datvā pāyāsi tattha nibbatto, pāyāsissa paricārikā sakkaccaṃ dānaṃ datvā kathaṃ tattha nibbattāti āha‘‘ pāyāsissa panā’’ ti. "
  3832. 1013832,186,1492,33,42,1,76,7,"{Nikantivasenā}ti pāyāsimhi sāpekkhāvasena, pubbepi vā tattha nivutthapubbatāya. "
  3833. 1013833,186,1492,43,52,1,98,8,"Disācārikavimānan ti ākāsaṭṭhaṃ hutvā disāsu vicaraṇakavimānaṃ, na rukkhapabbatasikharādisambandhaṃ. "
  3834. 1013834,186,1492,53,56,1,35,3,Vaṭṭaniaṭaviyan ti vimānavīthiyanti.
  3835. 1013835,186,1493,2,4,1,45,2,Pāyāsirājaññasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  3836. 1013836,186,1494,2,6,1,50,4,Niṭṭhitā ca mahāvaggaṭṭhakathāya līnatthappakāsanā.
  3837. 1013837,186,1495,2,4,1,22,2,Mahāvaggaṭīkā niṭṭhitāniṭṭhitā
  3838. 1013838,187,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
  3839. 1013839,187,2,2,2,1,11,1,Dīghanikāye
  3840. 1013840,187,3,1,2,1,16,1,Pāthikavaggaṭīkā
  3841. 1013841,187,4,1,4,1,19,1,1. Pāthikasuttavaṇṇanā
  3842. 1013842,187,5,2,2,1,24,1,Sunakkhattavatthuvaṇṇanā
  3843. 1013843,187,6,2,19,1,114,9,1. {Apubbapadavaṇṇanā}ti atthasaṃvaṇṇanāvasena heṭṭhā aggahitatāya apubbassa abhinavassa padassa vaṇṇanā atthavibhāvanā.
  3844. 1013844,187,6,20,40,1,39,5,‘‘ Hitvā punappunāgatamatthan’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1. ganthārambhakathā) hi vuttaṃ.
  3845. 1013845,187,6,41,50,1,54,7,"{Mallesū}ti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayameva. "
  3846. 1013846,187,6,51,59,1,80,7,Chāyūdakasampanne vanasaṇḍe {viharatī}ti anupiyasāmantā katassa vihārassa abhāvato.
  3847. 1013847,187,6,60,89,1,125,19,"Yadi na tāva paviṭṭho, kasmā‘‘ pāvisī’’ ti vuttanti āha‘‘ pavisissāmī’’ tiādi, tena avassaṃ bhāvini bhūte viya upacārā hontīti dasseti. "
  3848. 1013848,187,6,90,101,1,55,7,Idāni tamatthaṃ upamāya vibhāvento‘‘ yathā kin’’ tiādimāha.
  3849. 1013849,187,6,102,114,1,50,8,Etan ti etaṃ‘‘ atippago kho’’ tiādikaṃ cintanaṃ ahosi.
  3850. 1013850,187,6,115,122,1,33,5,Ativiya pago {kho}ti ativiya pātova.
  3851. 1013851,187,6,123,131,1,87,6,"Channakopīnatāya, paribbājakapabbajjupagamena ca channaparibbājakaṃ, na naggaparibbājakaṃ. "
  3852. 1013852,187,7,2,50,1,401,29,"2. Yasmā bhagavato uccākulappasutataṃ, mahābhinikkhamananikkhantataṃ, anaññasādhāraṇadukkaracaraṇaṃ, vivekavāsaṃ, lokasambhāvitataṃ, ovādānusāsanīhi lokassa bahupakārataṃ, parappavādamaddanaṃ, mahiddhikataṃ , mahānubhāvatanti evamādikaṃ taṃtaṃattapaccakkhaguṇavisesaṃ nissāya yebhuyyena aññatitthiyāpi bhagavantaṃ disvā ādaragāravabahumānaṃ dassentiyeva, tasmā vuttaṃ‘‘ bhagavantaṃ disvā mānathaddhataṃ akatvā’’ tiādi. "
  3853. 1013853,187,7,51,54,1,39,2,{Lokasamudācāravasenā}ti lokopacāravasena.
  3854. 1013854,187,7,55,58,1,22,3,Cirassan ti cirakālena.
  3855. 1013855,187,7,59,62,1,27,3,Ādīni vadanti upacāravasena.
  3856. 1013856,187,7,63,67,1,39,3,{Tassā}ti bhaggavagottassa paribbājakassa.
  3857. 1013857,187,7,68,73,1,39,4,{Gihisahāyo}ti gihikālato paṭṭhāya sahāyo.
  3858. 1013858,187,7,74,88,1,75,8,"{Paccakkhāto}ti yenākārena paccakkhānā, taṃ dassetuṃ‘‘ paccakkhāmī’’ tiādi vuttaṃ. "
  3859. 1013859,187,8,2,21,1,94,10,3. {Uddissā}ti satthukārabhāvena uddissāti ayamettha adhippāyoti taṃ dassento‘‘ bhagavā me’’ tiādimāha.
  3860. 1013860,187,8,22,47,1,170,19,"Yadā sunakkhattassa‘‘ bhagavantaṃ paccakkhāmī’’ ti cittaṃ uppannaṃ, vācā bhinnā, tadā evassa bhagavatā saddhiṃ koci sambandho natthi asakyaputtiyabhāvato sāsanato paribāhirattā. "
  3861. 1013861,187,8,48,85,1,225,28,"Ayaṃ tāvettha sāsanayutti, sā panāyaṃ ṭhapetvā sāsanayuttikovide aññesaṃ na sammadeva visayoti bhagavā sabbasādhāraṇavasenassa attanā sambandhābhāvaṃ dassetuṃ‘‘ api nū’’ ti ādiṃ vatvā sunakkhattaṃ‘‘ ko santo kaṃ paccācikkhasī’’ ti āha. "
  3862. 1013862,187,8,86,125,1,220,27,"Yasmā mukhāgatoyaṃ sambandho, na pūjāgatādiko, yo ca yācakayācitabbatāvasena hoti, tadubhayañcettha natthīti dassento bhagavā sunakkhattaṃ‘‘ ko santo kaṃ paccācikkhasī’’ ti avoca, tasmā tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ yācako vā’’ tiādi vuttaṃ. "
  3863. 1013863,187,8,126,131,1,46,5,Yācitako vā yācakaṃ paccācikkheyyāti sambandho.
  3864. 1013864,187,8,132,150,1,100,14,Tvaṃ pana neva yācako‘‘ ahaṃ bhante bhagavantaṃ uddissa viharissāmī’’ ti evaṃ mama santikaṃ anupagatattā.
  3865. 1013865,187,8,151,167,1,81,12,Na yācitako‘‘ ehi tvaṃ sunakkhatta mamaṃ uddissa viharāhī’’ ti evaṃ mayā apatthitattā.
  3866. 1013866,187,9,2,9,1,42,6,Ko {samāno}ti yācakayācitakesu ko nāma honto.
  3867. 1013867,187,9,10,19,1,61,9,Kan ti yācakayācitakesu eva kaṃ nāma hontaṃ maṃ paccācikkhasi.
  3868. 1013868,187,9,20,27,1,77,5,{Tucchapurisā}ti jhānamaggādiuttarimanussadhammesu kassacipi abhāvā rittapurisā.
  3869. 1013869,187,9,28,35,1,64,6,"Nanu cāyaṃ sunakkhatto lokiyajjhānāni, ekaccābhiññañca uppādesīti? "
  3870. 1013870,187,9,36,46,1,74,9,"Kiñcāpi uppādesi, tato pana bhagavati āghātuppādanena saheva parihīno ahosi. "
  3871. 1013871,187,9,47,65,1,102,12,"Aparādho nāma suppaṭipattiyā virajjhanahetubhūto kilesuppādoti āha‘‘ yattako te aparādho, tattako doso’’ ti. "
  3872. 1013872,187,9,66,88,1,76,7,{Yāvañcā}ti avadhiparicchedabhāvadassanaṃ‘‘ yāvañca tena bhagavatā’’ tiādīsu( dī. ni.1.3) viya.
  3873. 1013873,187,9,89,92,1,9,2,{Te}ti tayā.
  3874. 1013874,187,9,93,96,1,20,3,Idan ti nipātamattaṃ.
  3875. 1013875,187,9,97,100,1,26,3,Aparaddhan ti aparajjhitaṃ.
  3876. 1013876,187,9,101,104,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti–
  3877. 1013877,187,9,105,124,1,135,14,"‘‘ paccācikkhāmidānāhaṃ bhante bhagavantan’’ tiādīni vadantena tucchapurisa tayā yāvañcidaṃ aparaddhaṃ, na tassa aparādhassa pamāṇaṃ atthīti. "
  3878. 1013878,187,10,2,12,1,65,5,4. {Manussadhammā}ti bhāvanānuyogena vinā manussehi anuṭṭhātabbadhammā.
  3879. 1013879,187,10,13,29,1,141,15,"So hi manussānaṃ cittādhiṭṭhānamattena ijjhanato tesaṃ sambhāvitadhammo viya ṭhito tathā vutto, manussaggahaṇañcettha tesu bahulaṃ pavattanato. "
  3880. 1013880,187,10,30,36,1,65,5,"Iddhibhūtaṃ pāṭihāriyaṃ, na ādesanānusāsanīpāṭihāriyanti adhippāyo. "
  3881. 1013881,187,10,37,40,1,16,2,{Kate}ti pavattite.
  3882. 1013882,187,10,41,49,1,69,6,"{Niyyātī}ti niggacchati, vaṭṭadukkhato niggamanavasena pavattatīti attho. "
  3883. 1013883,187,10,50,75,1,157,18,"Dhamme hi niggacchante taṃsamaṅgipuggalo‘‘ niggacchatī’’ ti vuccati, aṭṭhakathāyaṃ pana ni-saddo upasaggamattaṃ, yāti icceva atthoti dassetuṃ {gacchatī}ti attho vutto. "
  3884. 1013884,187,10,76,103,1,170,19,{Tatrā}ti padhānabhāvena vuttassa atthassa bhummavasena paṭiniddesoti tasmiṃ dhamme sammā dukkhakkhayāya niyyanteti ayamettha atthoti dassento āha‘‘ tasmiṃ… pe… saṃvattamāne’’ ti.
  3885. 1013885,187,11,2,9,1,25,3,5. Agganti ñāyatīti aggaññaṃ.
  3886. 1013886,187,11,10,14,1,35,4,Lokapaññattin ti lokassa paññāpanaṃ.
  3887. 1013887,187,11,15,31,1,89,12,Lokassa aggan ti lokuppattisamaye‘‘ idaṃ nāma lokassa aggan’’ ti evaṃ jānitabbaṃ bujjhitabbaṃ.
  3888. 1013888,187,11,32,35,1,29,3,Aggamariyādan ti ādimariyādaṃ.
  3889. 1013889,187,12,2,52,1,226,31,"6. Ettakaṃ {vippalapitvā}ti‘‘ na dānāhaṃ bhante bhagavantaṃ uddissa viharissāmī’’ ti,‘‘ na hi pana me bhante bhagavā uttarimanussadhammā iddhipāṭihāriyaṃ karotī’’ ti,‘‘ na hi pana me bhante bhagavā aggaññaṃ paññapetī’’ ti ca ettakaṃ vippalapitvā. "
  3890. 1013890,187,12,53,66,1,107,12,"Idaṃ kira so bhagavā satthukiccaṃ iddhipāṭihāriyaṃ, aggaññapaññāpanañca kātuṃ na sakkotīti pakāsento kathesi. "
  3891. 1013891,187,12,67,75,1,30,4,Tenāha‘‘ sunakkhatto kirā’’ tiādi.
  3892. 1013892,187,12,76,79,1,45,3,Uttaravacanavasena patiṭṭhābhāvato appatiṭṭho.
  3893. 1013893,187,12,80,84,1,24,4,Tato eva niravo nissaddo.
  3894. 1013894,187,13,2,7,1,64,5,Ādīnavadassanatthan ti diṭṭhadhammikassa ādīnavassa dassanatthaṃ.
  3895. 1013895,187,13,8,17,1,38,5,Tenāha‘‘ sayameva garahaṃ pāpuṇissasī’’ ti.
  3896. 1013896,187,13,18,31,1,103,11,"Samparāyikā pana ādīnavā anekavidhā, te dassento sunakkhatto na saddaheyyāti diṭṭhadhammikasseva gahaṇaṃ . "
  3897. 1013897,187,13,32,56,1,75,8,"{Anekakāraṇenā}ti‘‘ itipi so bhagavā arahan’’ tiādinā( dī. ni.1.157,255) anekavidhena vaṇṇakāraṇena. "
  3898. 1013898,187,13,57,69,1,88,11,Evaṃ me avaṇṇo na bhavissatīti ajjhāsayena attano bālatāya vaṇṇārahānaṃ avaṇṇaṃ kathetvā.
  3899. 1013899,187,13,70,97,1,136,19,Evaṃ bhagavā makkhibhāve ādīnavaṃ dassetvā puna tassa kathane kāraṇaṃ vibhāvetuṃ‘‘ iti kho te’’ tiādimāhāti taṃ dassetuṃ‘‘ tato’’ tiādi vuttaṃ.
  3900. 1013900,187,13,98,104,1,57,6,Evañhi sunakkhattassa appakopi vacanokāso na bhavissatīti.
  3901. 1013901,187,13,105,112,1,46,5,{Apakkamī}ti attanā yathāṭhitā vuṭṭhāya apasakki.
  3902. 1013902,187,13,113,116,1,26,3,Apakkanto sāsanato bhaṭṭho.
  3903. 1013903,187,13,117,124,1,14,3,Tenāha‘‘ cuto’’ ti.
  3904. 1013904,187,13,125,143,1,108,15,"{Evamevā}ti apakkamanto ca na yathā tathā apakkami, yathā pana kāyassa bhedā apāye nibbatteyya, evameva apakkami. "
  3905. 1013905,187,14,2,2,1,25,1,Korakhattiyavatthuvaṇṇanā
  3906. 1013906,187,15,2,16,1,105,9,7. Dvīhi {padehī}ti dvīhi vākyehi āraddhaṃ byatirekavasena tadubhayatthaniddesavasena uparidesanāya pavattattā.
  3907. 1013907,187,15,17,20,1,68,2,{Anusandhidassanavasenā}ti yathānusandhisaṅkhātaanusandhidassanavasena.
  3908. 1013908,187,16,2,17,1,71,11,Ekaṃ samayan ti ca bhummatthe upayogavacananti āha‘‘ ekasmiṃ samaye’’ ti ca.
  3909. 1013909,187,16,18,26,1,70,7,Thūlū nāma {janapado}ti janapadīnaṃ rājakumārānaṃ vasena tathāladdhanāmo.
  3910. 1013910,187,16,27,40,1,87,8,Kukkuravataṃ samādānavasena etasmiṃ atthīti {kukkuravatiko}ti āha‘‘ samādinnakukkuravato’’ ti.
  3911. 1013911,187,16,41,65,1,159,16,"{Aññampī}ti‘‘ catukkoṇḍikasseva vicaraṇaṃ, tathā katvāva khādanaṃ, bhuñjanaṃ, vāmapādaṃ uddharitvā muttassa vissajjanan’’ ti evamādikaṃ aññampi sunakhehi kātabbakiriyaṃ. "
  3912. 1013912,187,16,66,76,1,81,9,"Catūhi sarīrāvayavehi kuṇḍanaṃ gamanaṃ catukkoṇḍo, so etasmiṃ atthīti catukkoṇḍiko. "
  3913. 1013913,187,16,77,93,1,90,11,"So pana yasmā catūhi sarīrāvayavehi saṅghaṭṭitagamano hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ catusaṅghaṭṭito’’ ti. "
  3914. 1013914,187,16,94,102,1,27,4,Tenevāha‘‘ dve jaṇṇūnī’’ tiādi.
  3915. 1013915,187,16,103,109,1,42,5,"Bhakkhasan ti vā bhakkhitabbaṃ, asitabbañca. "
  3916. 1013916,187,16,110,120,1,43,6,Tenevāha‘‘ yaṃ kiñci khādanīyaṃ bhojanīyan’’ ti.
  3917. 1013917,187,16,121,145,1,147,18,"Kāmaṃ khādanañca nāma mukhena kātabbaṃ, hatthena pana tattha upanāmanaṃ nivāretuṃ avadhāraṇaṃ katanti āha‘‘ hatthena aparāmasitvā’’ ti, aggahetvāti attho. "
  3918. 1013918,187,16,146,150,1,26,2,{Sundararūpo}ti sundarabhāvo.
  3919. 1013919,187,16,151,164,1,64,9,Vatāti patthanatthe nipāto‘‘ aho vatāhaṃ lābhī assan’’ tiādīsu viya.
  3920. 1013920,187,16,165,182,1,92,13,‘‘ Samaṇena nāma evarūpena bhavitabbaṃ aho vatāhaṃ ediso bhaveyyan’’ ti evaṃ tassa patthanā ahosi.
  3921. 1013921,187,16,183,191,1,23,4,Tenāha‘‘ evaṃ kirā’’ tiādi.
  3922. 1013922,187,17,2,14,1,53,7,Garahatthe api-kāro‘‘ api siñce palaṇḍakan’’ tiādīsu viya.
  3923. 1013923,187,17,15,33,1,88,13,"Arahante ca buddhe, buddhasāvake‘‘ arahanto khīṇāsavā na hontī’’ ti evaṃ tassa diṭṭhi uppannā. "
  3924. 1013924,187,17,34,55,1,102,8,Yathāha mahāsīhanādasutte‘‘ natthi samaṇassa gotamassa uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesā’’ ti( ma. ni.1.146).
  3925. 1013925,187,17,56,62,1,45,5,Sattamaṃ divasan ti bhummatthe upayogavacanaṃ.
  3926. 1013926,187,17,63,67,1,31,3,{Alasakenā}ti ajīraṇena āmarogena.
  3927. 1013927,187,18,2,4,1,36,2,Aṭṭhitacamattatāya purāṇapaṇṇasadiso.
  3928. 1013928,187,18,5,8,1,32,3,Bīraṇatthambakan ti bīraṇagacchā.
  3929. 1013929,187,19,2,9,1,54,6,"Mattā etassa atthīti mattaṃ, bhojanamattavantanti attho. "
  3930. 1013930,187,19,10,17,1,22,3,Tenāha‘‘ pamāṇayuttan’’ ti.
  3931. 1013931,187,19,18,23,1,29,4,Mantā {mantā}ti mantāya mantāya.
  3932. 1013932,187,20,2,8,1,21,2,8. Ekadvīhikāya gaṇanāya.
  3933. 1013933,187,20,9,40,1,245,25,"Nirāhārova ahosi bhagavato vacanaṃ aññathā kātukāmo, tathābhūtopi sattame divase upaṭṭhākena upanītaṃ bhakkhasaṃ disvā‘‘ dhī’’ ti upaṭṭhāpetuṃ asakkonto bhojanataṇhāya ākaḍḍhiyamānahadayo taṃ kucchipūraṃ bhuñjitvā bhagavatā vuttaniyāmeneva kālamakāsi. "
  3934. 1013934,187,20,41,49,1,26,4,Tena vuttaṃ‘‘ athassā’’ tiādi.
  3935. 1013935,187,20,50,86,1,156,22,"Sacepi… pe… {cinteyyā}ti yadi eso acelo‘‘ dhī’’ ti paccupaṭṭhapetvā‘‘ ajjapi ahaṃ na bhuñjeyyan’’ ti cinteyya, tathācintane satipi devatāviggahena taṃ divasaṃ… pe… kareyya. "
  3936. 1013936,187,20,87,88,1,5,1,Kasmā?
  3937. 1013937,187,20,89,98,1,58,8,"Advejjhavacanā hi tathāgatā, na tesaṃ vacanaṃ vitathaṃ hoti. "
  3938. 1013938,187,21,2,15,1,128,12,Gatagataṭṭhānaṃ aṅgaṇameva {hotī}ti tehi taṃ kaḍḍhitvā gacchantehi gatagatappadeso uttarakasāmantā vivaṭaṅgaṇameva hutvā upaṭṭhāti.
  3939. 1013939,187,21,16,19,1,13,2,{Te}ti titthiyā.
  3940. 1013940,187,21,20,38,1,128,13,Susānaṃyeva {gantvā}ti‘‘ bīraṇatthambakaṃ atikkamissāmā’’ ti gacchantāpi anekavāraṃ taṃ anusaṃyāyitvā punapi taṃyeva susānaṃ upagantvā.
  3941. 1013941,187,22,2,10,1,24,4,9. Idan ti idaṃ matasarīraṃ.
  3942. 1013942,187,22,11,27,1,85,11,‘‘ Tameva vā sarīraṃ {kathāpesī}ti taṃ sarīraṃ adhiṭṭhahitvā ṭhitapetena kathāpesī’’ ti keci.
  3943. 1013943,187,22,28,40,1,76,11,"Korakhattiyaṃ vā asurayonito ānetvā kathāpetu aññaṃ vā petaṃ, ko ettha viseso."
  3944. 1013944,187,22,41,60,1,138,15,‘‘ Acinteyyo hi buddhavisayo’’ ti pana vacanato tadeva sarīraṃ sunakkhattena pahatamattaṃ buddhānubhāvena uṭṭhāya tamatthaṃ ñāpesīti daṭṭhabbaṃ.
  3945. 1013945,187,22,61,66,1,45,5,Purimoyeva pana attho aṭṭhakathāsu vinicchito.
  3946. 1013946,187,22,67,87,1,41,5,Tathā hi vakkhati‘‘ nibbattaṭṭhānato’’ tiādi( dī. ni. aṭṭha.3.10).
  3947. 1013947,187,23,2,13,1,39,5,"10. Vipākan ti phalaṃ, atthanibbattīti attho. "
  3948. 1013948,187,24,2,12,1,69,7,"{Samānetabbānī}ti sammā ānetabbāni, sarūpato ānetvā dassetabbānīti attho. "
  3949. 1013949,187,24,13,18,1,60,5,Pāṭihāriyānaṃ paṭhamāditā bhagavatā vuttānupubbiyā veditabbā.
  3950. 1013950,187,24,19,62,1,306,28,"Keci panettha‘‘ paracittavibhāvanaṃ, āyuparicchedavibhāvanaṃ, byādhivibhāvanaṃ, gativibhāvanaṃ, sarīranikkhepavibhāvanaṃ, sunakkhattena saddhiṃ kathāvibhāvanañcāti cha pāṭihāriyānī’’ ti vadanti, taṃ yadi sunakkhattassa cittavibhāvanaṃ sandhāya vuttaṃ, evaṃ sati‘‘ sattā’’ ti vattabbaṃ tassa bhāviavaṇṇavibhāvanāya saddhiṃ. "
  3951. 1013951,187,24,63,88,1,158,18,"Atha acelassa maraṇacittavibhāvanaṃ, taṃ‘‘ sattamaṃ divasaṃ kālaṃ karissatī’’ ti iminā saṅgahitanti visuṃ na vattabbaṃ, tasmā aṭṭhakathāyaṃ vuttanayeneva gahetabbaṃ. "
  3952. 1013952,187,25,2,2,1,31,1,Acelakaḷāramaṭṭakavatthuvaṇṇanā
  3953. 1013953,187,26,2,10,1,46,3,11. {Nikkhantadantamaṭṭako}ti nikkhantadanto maṭṭako.
  3954. 1013954,187,26,11,30,1,101,14,"So kira acelakabhāvato pubbe maṭṭakito hutvā vicari vivaradanto ca, tena naṃ‘‘ koramaṭṭako’’ ti sañjānanti. "
  3955. 1013955,187,26,31,47,1,82,12,Yaṃ kiñci tassa dento‘‘ sādhurūpo ayaṃ samaṇo’’ ti sambhāvento aggaṃ seṭṭhaṃyeva denti.
  3956. 1013956,187,26,48,60,1,47,7,"Tena vuttaṃ‘‘ lābhaggaṃ patto, aggalābhaṃ patto’’ ti. "
  3957. 1013957,187,26,61,77,1,122,15,"Bahū acelakā taṃ parivāretvā vicaranti, gahaṭṭhā ca taṃ bahū aḍḍhā vibhavasampannā kālena kālaṃ upasaṅkamitvā payirupāsanti. "
  3958. 1013958,187,26,78,88,1,43,6,Tena vuttaṃ‘‘ yasaggaṃ aggaparivāraṃ patto’’ ti.
  3959. 1013959,187,26,89,92,1,30,3,Vatāniyeva pajjitabbato padāni.
  3960. 1013960,187,26,93,97,1,37,4,Aññamaññaṃ asaṅkarato vatakoṭṭhāsā vā.
  3961. 1013961,187,26,98,103,1,33,4,{Samattānī}ti samaṃ attani gahitāni.
  3962. 1013962,187,26,104,129,1,124,15,"{Puratthimenā}ti ena -saddasambandhena‘‘ vesālin’’ ti upayogavacanaṃ, avidūratthe ca ena -saddo pañcamyantoti āha‘‘ vesālito avidūre’’ ti. "
  3963. 1013963,187,27,2,11,1,51,5,12. Sāsane paricayavasena tilakkhaṇāhataṃ pañhaṃ pucchi.
  3964. 1013964,187,27,12,18,1,38,5,Na {sampāyāsī}ti nāvabujjhi na sampādesi.
  3965. 1013965,187,27,19,27,1,30,4,Tenāha‘‘ sammā ñāṇagatiyā’’ tiādi.
  3966. 1013966,187,27,28,31,1,24,3,Sampāyanaṃ vā sampādanaṃ.
  3967. 1013967,187,27,32,48,1,95,12,Pañhaṃ puṭṭhassa ca sampādanaṃ nāma sammadeva kathananti tadabhāvaṃ dassento‘‘ atha vā’’ tiādimāha.
  3968. 1013968,187,27,49,63,1,86,9,Kopavasena tassa akkhīni kampanabhāvaṃ āpajjiṃsūti āha‘‘ kampanakkhīnipi parivattetvā’’ ti.
  3969. 1013969,187,27,64,81,1,80,11,"Kopan ti kodhaṃ, so pana cittassa pakuppanavasena pavattatīti āha‘‘ kuppanākāran’’ ti . "
  3970. 1013970,187,27,82,98,1,77,11,"Dosan ti āghātaṃ, so pana ārammaṇe dussanavasena pavattīti āha‘‘ dussanākāran’’ ti. "
  3971. 1013971,187,27,99,104,1,61,5,Atuṭṭhākāran ti tuṭṭhiyā pītiyā paṭipakkhabhūtappavattiākāraṃ.
  3972. 1013972,187,27,105,107,1,29,2,Kāyavacīvikārehi pākaṭamakāsi.
  3973. 1013973,187,27,108,132,1,87,16,"Mā vata {no}ti ettha {mā}ti paṭikkhepo, {no}ti mayhanti atthoti āha‘‘ aho vata me na bhaveyyā’’ ti. "
  3974. 1013974,187,27,133,152,1,65,13,Maṃ vata {no}ti ettha pana {no}ti saṃsayeti āha‘‘ ahosi vata nu mamā’’ ti.
  3975. 1013975,187,28,2,21,1,81,10,14. Pari pubbo dahita -saddo vatthanivāsanaṃ vadatīti āha‘‘ paridahito nivatthavattho’’ ti.
  3976. 1013976,187,28,22,37,1,100,11,Yasanimittakatāya lābhassa yasaparihāniyāva lābhaparihāni vuttā hotīti pāḷiyaṃ‘‘ yasā nihīno’’ ti vuttaṃ.
  3977. 1013977,187,29,2,2,1,30,1,Acelapāthikaputtavatthuvaṇṇanā
  3978. 1013978,187,30,2,24,1,101,13,"15.‘‘ Ahaṃ sabbaṃ jānāmī’’ ti evaṃ sabbaññutaññāṇaṃ vadati paṭijānātīti ñāṇavādo, tena mayā ñāṇavādena saddhiṃ. "
  3979. 1013979,187,30,25,35,1,100,9,Atikkamma {gacchato}ti upaḍḍhabhāgena paricchinnaṃ padesaṃ atikkamitvā iddhipāṭihāriyaṃ kātuṃ gacchato.
  3980. 1013980,187,30,36,44,1,57,8,Kiṃ panāyaṃ acelo pāthikaputto attano pamāṇaṃ na jānātīti?
  3981. 1013981,187,30,45,48,1,12,3,No na jānāti.
  3982. 1013982,187,30,49,55,1,38,5,"Yadi evaṃ, kasmā sukkhagajjitaṃ gajjīti?"
  3983. 1013983,187,30,56,69,1,68,9,‘‘ Evāhaṃ loke pāsaṃso bhavissāmī’’ ti kohaññe katvā sukkhagajjitaṃ gajji.
  3984. 1013984,187,30,70,78,1,31,4,Tena vuttaṃ‘‘ nagaravāsino’’ tiādi.
  3985. 1013985,187,30,79,83,1,34,3,{Paṭṭhapetvā}ti yugaggāhaṃ ārabhitvā.
  3986. 1013986,187,31,2,11,1,26,3,16. Hīnajjhāsayattā… pe… udapādi.
  3987. 1013987,187,31,12,35,1,91,10,Vuttañhetaṃ‘‘ hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttike eva satte sevanti bhajanti payirupāsantī’’ ti( saṃ. ni.2.98).
  3988. 1013988,187,32,2,56,1,266,36,"Yasmā tathāvuttā vācā tathārūpacittahetukā, tañca cittaṃ tathārūpadiṭṭhicittahetukaṃ, tasmā‘‘ taṃ vācaṃ appahāyā’’ ti vatvā yathā tassā appahānaṃ hoti, taṃ dassento‘‘ taṃ cittaṃ appahāyā’’ ti āha, tassa ca yathā appahānaṃ hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā’’ ti avoca. "
  3989. 1013989,187,32,57,85,1,230,25,"Yasmā vā tathārūpā vācā mahāsāvajjā, cittaṃ tato mahāsāvajjataraṃ taṃsamuṭṭhāpakabhāvato, diṭṭhi pana tato mahāsāvajjatamā tadubhayassa mūlabhāvato, tasmā tesaṃ mahāsāvajjatāya imaṃ vibhāgaṃ dassetvā ayaṃ anukkamo ṭhapitoti veditabbo. "
  3990. 1013990,187,32,86,102,1,61,10,"Tesaṃ pana yathā pahānaṃ hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ ahan’’ tiādi vuttaṃ."
  3991. 1013991,187,32,103,125,1,82,13,‘‘ Nāhaṃ buddho’’ ti {vadanto}ti sāṭheyyena vinā ujukameva‘‘ ahaṃ buddho na homī’’ ti vadanto.
  3992. 1013992,187,32,126,130,1,32,4,Cittadiṭṭhippahāne pi eseva nayo.
  3993. 1013993,187,32,131,153,1,117,16,"{Vipateyyā}ti ettha vi -saddo paṭhame vikappe upasaggamattaṃ, dutiye pana visaraṇatthoti āha‘‘ sattadhā vā pana phaleyyā’’ ti. "
  3994. 1013994,187,33,2,21,1,87,9,"17. {Ekaṃsenā}ti ekantena, ekantikaṃ pana vacanapariyāyavinimuttaṃ hotīti āha‘‘ nippariyāyenā’’ ti. "
  3995. 1013995,187,33,22,27,1,39,4,{Odhāritā}ti avadhāritā niyametvā bhāsitā.
  3996. 1013996,187,33,28,32,1,31,2,{Vigatarūpenā}ti apagatasabhāvena .
  3997. 1013997,187,33,33,43,1,63,5,"Tenāha‘‘ vigacchitasabhāvenā’’ ti, iddhānubhāvena apanītasakabhāvena. "
  3998. 1013998,187,33,44,52,1,25,4,Tena vuttaṃ‘‘ attano’’ tiādi.
  3999. 1013999,187,34,2,9,1,29,3,18. Dvayaṃ gacchatīti dvayagāminī.
  4000. 1014000,187,34,10,19,1,36,5,Kīdisaṃ dvayanti āha‘‘ sarūpenā’’ tiādi.
  4001. 1014001,187,34,20,23,1,37,3,Ayañhi so gaṇḍassupariphoṭṭhabbādosaṃ.
  4002. 1014002,187,35,2,16,1,107,10,19. Ajitassa licchavisenāpatissa mahāniraye nibbattitvā tato āgantvā acelassa pāthikaputtassa santike parodanaṃ.
  4003. 1014003,187,35,17,24,1,57,5,{Abhāvā}ti pubbe vuttappakārassa pāṭihāriyakaraṇassa abhāvā.
  4004. 1014004,187,35,25,31,1,84,6,Bhagavā pana sannipatitaparisāyaṃ pasādajananatthaṃ tadanurūpaṃ pāṭihāriyamakāsiyeva.
  4005. 1014005,187,35,32,40,1,38,4,Yathāha‘‘ tejodhātuṃ samāpajjitvā’’ tiādi.
  4006. 1014006,187,36,2,2,1,27,1,Iddhipāṭihāriyakathāvaṇṇanā
  4007. 1014007,187,37,2,19,1,107,11,"20. Nicayanaṃ dhanadhaññānaṃ sañcayanaṃ nicayo, tattha niyuttāti necayikā, gahapati eva necayikā gahapatinecayikā. "
  4008. 1014008,187,37,20,25,1,70,5,Ettakāni jaṅghasahassānīti parimāṇābhāvato sahassehipi aparimāṇagaṇanā.
  4009. 1014009,187,37,26,40,1,107,12,"{Tenevā}ti imassa vasena sannipatitāya evaṃ mahatiyā parisāya bandhanamokkhaṃ kātuṃ labbhati, eteneva kāraṇena. "
  4010. 1014010,187,38,2,26,1,121,14,"21. Cittutrāsabhayan ti cittassa utrāsanākārena pavattabhayaṃ, na ñāṇabhayaṃ, nāpi‘‘ bhāyati etasmā’’ ti evaṃ vuttaṃ ārammaṇabhayaṃ. "
  4011. 1014011,187,38,27,33,1,72,6,Chambhitattan ti teneva cittutrāsabhayena sakalasarīrassa chambhitabhāvo.
  4012. 1014012,187,38,34,62,1,169,20,"{Lomahaṃso}ti teneva bhayena, tena ca chambhitattena sakalasarīre lomānaṃ haṭṭhabhāvo, so pana tesaṃ bhittiyaṃ nāgadantānaṃ viya uddhaṃmukhatāti āha‘‘ lomānaṃ uddhaggabhāvo’’ ti. "
  4013. 1014013,187,38,63,87,1,256,22,"Antantena {āvijjhitvā}ti attano nisīdanatthaṃ nigūḷhaṭṭhānaṃ upaparikkhanto paribbājakārāmaṃ pariyantena anusaṃyāyitvā, kassacideva sunakkhattassa vā sunakkhattasadisassa vā sabbaññupaṭiññaṃ appahāya satthu sammukhībhāve sattadhā tassa muddhāphalanaṃ dhammatā. "
  4014. 1014014,187,38,88,98,1,34,6,Tena vuttaṃ‘‘ mā nassatu bālo’’ tiādi.
  4015. 1014015,187,39,2,20,1,109,12,22. {Saṃsappatī}ti tattheva pāsāṇaphalake bāladārako viya uṭṭhātuṃ asakkonto avasīdanavasena ito cito ca saṃsappati.
  4016. 1014016,187,39,21,28,1,17,3,Tenāha‘‘ osīdatī’’ ti.
  4017. 1014017,187,39,29,42,1,109,11,"Tattheva {sañcaratī}ti tasmiṃyeva pāsāṇe ānisadupaṭṭhino sañcalanaṃ nisajjavaseneva sañcarati, na uṭṭhāya padasā. "
  4018. 1014018,187,40,2,16,1,73,7,"23. {Vinaṭṭharūpo}ti sambhāvanāya vināsena, lābhassa vināsena ca vinaṭṭhasabhāvo. "
  4019. 1014019,187,41,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  4020. 1014020,187,42,2,9,1,38,2,25. {Goyuttehī}ti balavantabalībaddayojitehi.
  4021. 1014021,187,43,2,9,1,17,2,26. {Tassā}ti jāliyassa.
  4022. 1014022,187,43,10,26,1,135,15,"Ayañhi maṇḍisena paribbājakena saddhiṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ suṇi, tato puretaraṃ bhagavato guṇānaṃ ajānanakāle ayaṃ pavatti. "
  4023. 1014023,187,43,27,41,1,60,8,Tenevāha‘‘ tiṭṭhatu tāva pāṭihāriyaṃ… pe… parājayo bhavissatī’’ ti.
  4024. 1014024,187,44,2,10,1,37,3,27. {Tiṇasīho}ti tiṇasadisaharitavaṇṇo sīho.
  4025. 1014025,187,44,11,15,1,25,3,{Kāḷasīho}ti kāḷavaṇṇo sīho.
  4026. 1014026,187,44,16,20,1,27,3,{Paṇḍusīho}ti paṇḍuvaṇṇo sīho.
  4027. 1014027,187,44,21,29,1,54,6,"{Kesarasīho}ti kesaravanto setavaṇṇo, lohitavaṇṇo vā sīho. "
  4028. 1014028,187,44,30,54,1,173,18,"{Migarañño}ti ettha miga -saddo kiñcāpi pasadakuruṅgādīsu kesucideva catuppadesu niruḷho, idha pana sabbasādhāraṇavasenāti dassento‘‘ migaraññoti sabbacatuppadānaṃ rañño’’ ti vuttaṃ. "
  4029. 1014029,187,44,55,61,1,42,5,"Āgantvā seti etthāti āsayo, nivāsanaṭṭhānaṃ. "
  4030. 1014030,187,44,62,96,1,184,23,"Sīhanādan ti parissayānaṃ sahanato, paṭipakkhassa ca hananato‘‘ sīho’’ ti laddhanāmassa migādhipassa ghosaṃ, so pana tena yasmā kutocipi abhītabhāvena pavattīyati, tasmā vuttaṃ‘‘ abhītanādan’’ ti. "
  4031. 1014031,187,44,97,116,1,113,14,Tattha tattha tāsu tāsu disāsu gantvā caritabbatāya bhakkhitabbatāya gocaro ghāsoti āha‘‘ gocarāyāti āhāratthāyā’’ ti.
  4032. 1014032,187,44,117,129,1,101,11,Varaṃ varan ti migasaṅghe migasamūhe mudumaṃsatāya varaṃ varaṃ mahiṃsavanavarāhādiṃ vadhitvāti yojanā.
  4033. 1014033,187,44,130,138,1,23,4,Tenāha‘‘ thūlaṃ thūlan’’ ti.
  4034. 1014034,187,44,139,144,1,42,5,Varavarabhāvena hi tassa varabhāvo icchito.
  4035. 1014035,187,44,145,150,1,48,4,"Sūrabhāvaṃ sannissitaṃ sūrabhāvasannissitaṃ, tena. "
  4036. 1014036,187,44,151,167,1,89,12,Sūrabhāvenāpi hi‘‘ kiṃ ime pāṇake dubbale hantvā’’ ti appathāmesu pāṇesu kāruññaṃ upatiṭṭhati.
  4037. 1014037,187,45,2,15,1,67,7,"28. {Vighāso}ti parassa bhakkhitasesatāya virūpo ghāso vighāso, ucchiṭṭhaṃ. "
  4038. 1014038,187,45,16,29,1,71,7,"Tenāha‘‘ bhakkhitātirittamaṃsan’’ ti, tasmiṃ vighāse, vighāsanimittanti attho. "
  4039. 1014039,187,45,30,36,1,58,4,"{Asmimānadosenā}ti asmimānadosahetu, ahaṃkāranimittanti attho. "
  4040. 1014040,187,45,37,52,1,69,10,"So panassa asmimāno yathā uppajji, taṃ dassetuṃ‘‘ tatrāyan’’ tiādi vuttaṃ."
  4041. 1014041,187,46,2,12,1,43,6,"‘ ‘ Segālakaṃyevā’’ tipi pāṭho, yathāvuttova attho. "
  4042. 1014042,187,46,13,30,1,121,13,"{Bheraṇḍakaṃyevā}ti bheraṇḍasakuṇaravasadisaṃyeva, bheraṇḍo nāma eko pakkhī dvimukho, tassa kira saddo ativiya virūpo amanāpo. "
  4043. 1014043,187,46,31,38,1,32,3,Tenāha‘‘ appiyaamanāpasaddamevā’’ ti.
  4044. 1014044,187,46,39,46,1,61,6,"Sammāpaṭipattiyā visesato suṭṭhu gatāti sugatā, sammāsambuddhā. "
  4045. 1014045,187,46,47,56,1,72,8,"Te apadāyanti sodhenti sattasantānaṃ etehīti sugatāpadānāni, tisso sikkhā. "
  4046. 1014046,187,46,57,81,1,95,14,"Yasmā tāhi te‘‘ sugatā’’ ti lakkhīyanti, tā ca tesaṃ ovādabhūtā, tasmā‘‘ sugatalakkhaṇesū’’ tiādi vuttaṃ. "
  4047. 1014047,187,46,82,110,1,148,21,"Yadi tā sugatassa lakkhaṇabhūtā, sāsanabhūtā ca, kathaṃ panesa pāthikaputto tattha tāsu sikkhāsu jīvati, ko tassa tāhi sambandhoti āha‘‘ etassa hī’’ tiādi. "
  4048. 1014048,187,46,111,118,1,59,6,Sambuddhānaṃ demāti {dentī}ti buddhasaññāya dentīti adhippāyo.
  4049. 1014049,187,46,119,128,1,53,7,Tena esa… pe… jīvati nāma na sugatanvayaajjhupagamanato.
  4050. 1014050,187,46,129,145,1,60,7,‘‘ Tathāgate’’ tiādi ekatte puthuvacananti āha‘‘ tathāgatan’’ tiādi.
  4051. 1014051,187,46,146,155,1,95,9,Bahuvacanaṃ eva garusmiṃ ekasmimpi bahuvacanappayogato ekavacanaṃ viya vuttaṃ vacanavipallāsena.
  4052. 1014052,187,47,2,25,1,108,13,"29. {Samekkhitvā}ti samaṃ katvā micchādassanena apekkhitvā, taṃ pana apekkhanaṃ tathā maññanamevāti āha‘‘ maññitvā’’ ti. "
  4053. 1014053,187,47,26,46,1,123,15,"Pubbe vuttaṃ samekkhanampi maññanaṃ evāti vuttaṃ‘‘ amaññīti puna amaññitthā’’ ti, tena aparāparaṃ tassa maññanappavattiṃ dasseti. "
  4054. 1014054,187,47,47,51,1,41,4,Bheraṇḍakaravaṃ kosati vikkosatīti kotthu.
  4055. 1014055,187,48,2,34,1,146,19,30. Te te pāṇe byāpādento ghasatīti byagghoti iminā nibbacanena‘‘ byaggho’’ ti migarājassapi siyā nāmanti āha‘‘ byagghoti maññatīti sīhohamasmīti maññatī’’ ti.
  4056. 1014056,187,48,35,60,1,141,16,"Yadipi yathāvuttanibbacanavasena sīhopi‘‘ byaggho’’ ti vattabbataṃ arahati, byaggha-saddo pana migarāje eva niruḷhoti dassento‘‘ sīhena vā’’ tiādimāha. "
  4057. 1014057,187,49,2,18,1,70,8,31. Sīhena vicaritavane saṃvaḍḍhattā vuttaṃ‘‘ mahāvane suññavane vivaḍḍho’’ ti.
  4058. 1014058,187,50,2,10,1,32,2,34. {Kilesabandhanā}ti taṇhābandhanato.
  4059. 1014059,187,50,11,15,1,51,4,Taṇhābandhanañhi thiraṃ daḷhabandhanaṃ dummocanīyaṃ.
  4060. 1014060,187,50,16,17,1,7,1,Yathāha–
  4061. 1014061,187,51,2,6,1,26,3,"‘ ‘ Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, "
  4062. 1014062,187,52,2,7,1,28,5,Puttesu dāresu ca yā apekkhā;
  4063. 1014063,187,53,2,6,1,30,4,"Etaṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā, "
  4064. 1014064,187,54,2,24,1,32,4,Ohārinaṃ sithilaṃ duppamuñcan’’ ti.( dha. pa.346; jā.1.2.102);
  4065. 1014065,187,55,2,6,1,40,3,{Kilesabandhanā}ti vā dasavidhasaṃyojanato.
  4066. 1014066,187,55,7,17,1,97,9,Mahāviduggaṃ nāma cattāro oghā mahantaṃ jalaviduggaṃ viya anupacitakusalasambhārehi duggamaṭṭhena.
  4067. 1014067,187,56,2,2,1,27,1,Aggaññapaññattikathāvaṇṇanā
  4068. 1014068,187,57,2,8,1,14,2,36. Imassa padassa.
  4069. 1014069,187,57,9,32,1,128,17,"Idaṃ nāma lokassa agganti jānitabbaṃ, taṃ aggaññaṃ, so pana lokassa uppattikkamo pavatti paveṇī cāti āha‘‘ lokuppatticariyavaṃsan’’ ti. "
  4070. 1014070,187,57,33,54,1,126,16,"Sammāsambodhito uttaritaraṃ nāma kiñci natthi pajānitabbesu, taṃ pana koṭiṃ katvā dassento‘‘ yāva sabbaññutaññāṇā pajānāmī’’ ti āha."
  4071. 1014071,187,57,55,89,1,162,20,"‘‘ Mama pajānanā’’ ti assādento taṇhāvasena,‘‘ ahaṃ pajānāmī’’ ti abhinivisanto diṭṭhivasena,‘‘ suṭṭhu pajānāmi sammā pajānāmī’’ ti paggaṇhanto mānavasena na parāmasāmīti yojanā."
  4072. 1014072,187,57,90,124,1,181,21,"‘‘ Paccattaññevā’’ ti padaṃ‘‘ nibbuti viditā’’ ti padadvayenāpi yojetabbaṃ‘‘ paccattaṃyeva uppāditā nibbuti ca paccattaṃyeva viditā’’ ti, sayambhuñāṇena nibbattitā nibbuti sayameva viditāti attho. "
  4073. 1014073,187,57,125,148,1,123,14,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ paccattan’’ ti padaṃ vividhavibhattikaṃ hutvā āvuttinayena āvattatīti dassetuṃ‘‘ attanāyeva attanī’’ ti vuttaṃ.
  4074. 1014074,187,57,149,153,1,55,3,{Aviditanibbānā}ti appaṭiladdhanibbānā micchāpaṭipannattā.
  4075. 1014075,187,57,154,158,1,45,4,Pajānanampi hi tadadhigamavaseneva veditabbaṃ.
  4076. 1014076,187,57,159,165,1,39,5,"Eti iṭṭhabhāvena pavattatīti ayo, sukhaṃ. "
  4077. 1014077,187,57,166,170,1,29,3,"Tappaṭikkhepena anayo, dukkhaṃ. "
  4078. 1014078,187,57,171,175,1,38,4,Tadeva hitasukhassa byasanato byasanaṃ.
  4079. 1014079,187,58,2,20,1,70,9,37. Taṃ {dassento}ti bhagavāpi‘‘ aññatitthiyo tattha sārasaññī’’ ti taṃ dassento.
  4080. 1014080,187,58,21,24,1,37,2,{Ādhipaccabhāvenā}ti ādhipaccasabhāvena.
  4081. 1014081,187,58,25,48,1,117,14,"Yassa ācariyavādassa vasena puriso‘‘ ācariyo’’ ti vuccati, so ācariyavādo ācariyabhāvoti āha‘‘ ācariyabhāvaṃ ācariyavādan’’ ti. "
  4082. 1014082,187,58,49,52,1,19,2,{Etthā}ti ācariyavāde.
  4083. 1014083,187,58,53,58,1,26,4,Iti {katvā}ti iminā kāraṇena.
  4084. 1014084,187,58,59,62,1,16,2,{So}ti ācariyavādo.
  4085. 1014085,187,58,63,71,1,37,4,‘‘ Aggaññaṃ’’ tveva vutto aggaññavisayattā.
  4086. 1014086,187,58,72,78,1,37,6,Kena vihitan ti kena pakārena vihitaṃ.
  4087. 1014087,187,58,79,89,1,36,6,Tenāha‘‘ kena vihitaṃ kinti vihitan’’ ti.
  4088. 1014088,187,58,90,105,1,36,2,{Brahmajāle}ti brahmajālasaṃvaṇṇanāyaṃ ( dī. ni. aṭṭha.1.28).
  4089. 1014089,187,58,106,121,1,92,14,"Tattha hi vitthārato vuttavidhiṃ idha atidisati, pāḷi pana tattha ceva idha ca ekasadisā vāti. "
  4090. 1014090,187,59,2,14,1,66,7,"41. Khiḍḍā padosikā mūlabhūtā ettha santīti khiḍḍāpadosikaṃ, ācariyakaṃ. "
  4091. 1014091,187,59,15,22,1,33,3,Tenevāha‘‘ khiḍḍāpadosikamūlakan’’ ti.
  4092. 1014092,187,59,23,28,1,35,5,Manopadosikan ti etthāpi eseva nayo.
  4093. 1014093,187,60,2,22,1,95,10,"47. Yena vacanena abbhācikkhanti, tassa avijjamānatā nāma atthavasenevāti āha‘‘ asaṃvijjamānaṭṭhenā’’ ti. "
  4094. 1014094,187,60,23,39,1,72,9,"Tucchā, {musā}ti ca karaṇatthe paccattavacananti āha‘‘ tucchena, musāvādenā’’ ti. "
  4095. 1014095,187,60,40,52,1,78,8,Vacanassa antosāraṃ nāma aviparīto atthoti tadabhāvenāha‘‘ antosāravirahitenā’’ ti.
  4096. 1014096,187,60,53,61,1,66,6,"{Abhiācikkhantī}ti abhibhavitvā ghaṭṭentā kathenti, akkosantīti attho. "
  4097. 1014097,187,60,62,65,1,29,2,{Viparītasañño}ti ayāthāvasañño.
  4098. 1014098,187,60,66,76,1,44,6,Subhaṃ vimokkhan ti‘‘ subhan’’ ti vuttavimokkhaṃ.
  4099. 1014099,187,60,77,80,1,46,3,Vaṇṇakasiṇan ti sunīlakasupītakādivaṇṇakasiṇaṃ.
  4100. 1014100,187,60,81,91,1,56,8,"Sabban ti yaṃ subhaṃ, asubhañca vaṇṇakasiṇaṃ, tañca sabbaṃ. "
  4101. 1014101,187,60,92,117,1,101,16,"Na asubhan ti asubhampi‘‘ asubhan’’ ti tasmiṃ samaye na sañjānāti, atha kho‘‘ subhaṃ’’ tveva sañjānātīti attho. "
  4102. 1014102,187,60,118,123,1,45,4,"Viparītā ayāthāvagāhitāya, ayāthāvavāditāya ca. "
  4103. 1014103,187,61,2,45,1,218,26,"48. Yasmā so paribbājako avissaṭṭhamicchāgāhitāya sammā appaṭipajjitukāmo sammāpaṭipannaṃ viya maṃ samaṇo gotamo, bhikkhavo ca sañjānantūti adhippāyena‘‘ tathā dhammaṃ desetun’’ tiādimāha, tasmā vuttaṃ‘‘ mayā etassa… pe… vaṭṭatī’’ ti. "
  4104. 1014104,187,61,46,50,1,41,4,Mamman ti mammappadesaṃ pīḷājananaṭṭhānaṃ.
  4105. 1014105,187,61,51,54,1,18,2,{Suṭṭhū}ti sakkaccaṃ.
  4106. 1014106,187,61,55,61,1,33,5,"Yathā na vinassati, evaṃ anurakkha. "
  4107. 1014107,187,62,2,7,1,50,4,{Vāsanāyā}ti kilesakkhayāvahāya paṭipattiyā vāsanāya.
  4108. 1014108,187,62,8,10,1,22,2,Sesaṃ suviññeyyamevāti.
  4109. 1014109,187,63,2,4,1,39,2,Pāthikasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  4110. 1014110,187,64,1,4,1,22,1,2. Udumbarikasuttavaṇṇanā
  4111. 1014111,187,65,2,2,1,32,1,Nigrodhaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  4112. 1014112,187,66,2,23,1,89,9,49. {Udumbarikāyā}ti sambandhe sāmivacananti āha‘‘ udumbarikāya deviyā santake paribbājakārāme’’ ti.
  4113. 1014113,187,66,24,38,1,60,9,"‘‘ Udumbarikāyan’’ ti vā pāṭho, tathā sati adhikaraṇe etaṃ bhummaṃ. "
  4114. 1014114,187,66,39,50,1,91,10,"Ayañhettha attho udumbarikāya rañño deviyā nibbattito ārāmo udumbarikā, tassaṃ udumbarikāyaṃ. "
  4115. 1014115,187,66,51,60,1,37,5,Tenāha‘‘ udumbarikāya deviyā santake’’ ti.
  4116. 1014116,187,66,61,66,1,32,5,Tāya hi nibbattito tassā santako.
  4117. 1014117,187,66,67,72,1,68,5,Varaṇādipāṭhavasena cettha nibbattatthabodhakassa saddassa adassanaṃ.
  4118. 1014118,187,66,73,86,1,69,8,{Sandhāno}ti bhinnānampi tesaṃ sandhāpanena‘‘ sandhāno’’ ti evaṃ laddhanāmo.
  4119. 1014119,187,66,87,90,1,22,2,{Saṃvaṇṇito}ti pasaṃsito.
  4120. 1014120,187,66,91,94,1,19,2,{Iriyatī}ti pavattati.
  4121. 1014121,187,66,95,103,1,61,7,Ariyena {ñāṇenā}ti kilesehi ārakattā ariyena lokuttarena ñāṇena.
  4122. 1014122,187,66,104,109,1,56,4,Ariyāya {vimuttiyā}ti suvisuddhāya lokuttaraphalavimuttiyā.
  4123. 1014123,187,67,2,23,1,140,16,"Divā -saddo dina-saddo viya divasapariyāyo, tassa visesanabhāvena vuccamāno divā-saddo savisesaṃ divasabhāgaṃ dīpetīti āha‘‘ divasassa divā’’ tiādi. "
  4124. 1014124,187,67,24,53,1,170,21,"Yasmā samāpannassa cittaṃ nānārammaṇato paṭisaṃhataṃ hoti, jhānasamaṅgī ca pavivekūpagamanena saṅgaṇikābhāvato ekākiyāya nilīno viya hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ tato tato… pe… gato’’ ti. "
  4125. 1014125,187,67,54,69,1,98,10,Mano bhavanti manaso vivaṭṭanissitaṃ vaḍḍhiṃ āvahantīti {manobhāvaniyā}ti āha‘‘ manavaḍḍhakānan’’ tiādi.
  4126. 1014126,187,67,70,77,1,43,6,"Unnamati na saṅkucati, alīnañca hotīti attho. "
  4127. 1014127,187,68,2,19,1,51,7,51. {Yāvatā}ti yāvantoti ayamettha atthoti āha‘‘ yattakā’’ ti.
  4128. 1014128,187,68,20,24,1,31,4,Tesan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ.
  4129. 1014129,187,68,25,29,1,41,4,Niddhāraṇañca kenaci visesena icchitabbaṃ.
  4130. 1014130,187,68,30,54,1,152,19,"Yehi ca guṇavisesehi samannāgatā bhagavato sāvakā upāsakā rājagahe paṭivasanti, ayañca tehi samannāgatoti imaṃ visesaṃ dīpetuṃ‘‘ tesaṃ abbhantaro’’ ti vuttaṃ. "
  4131. 1014131,187,68,55,63,1,28,4,Tenāha‘‘ bhagavato kirā’’ tiādi.
  4132. 1014132,187,69,2,10,1,23,3,52. Tesan ti paribbājakānaṃ.
  4133. 1014133,187,69,11,14,1,27,2,{Kathāyā}ti tiracchānakathāya.
  4134. 1014134,187,69,15,18,1,27,2,{Dassanenā}ti diṭṭhidassanena.
  4135. 1014135,187,69,19,22,1,17,2,{Ākappenā}ti vesena.
  4136. 1014136,187,69,23,26,1,18,2,{Kuttenā}ti kiriyāya.
  4137. 1014137,187,69,27,31,1,41,3,{Ācārenā}ti aññamaññasmiṃ ācaritabbaācārena.
  4138. 1014138,187,69,32,37,1,44,3,{Vihārenā}ti rattindivaṃ viharitabbaviharaṇena.
  4139. 1014139,187,69,38,41,1,34,2,{Iriyāpathenā}ti ṭhānādiiriyāpathena.
  4140. 1014140,187,69,42,46,1,46,4,Aññākāratāya aññatitthe niyuttāti aññatitthiyā.
  4141. 1014141,187,69,47,53,1,52,6,Saṅgantvā samāgantvā rāsī hutvā parehi nisinnaṭṭhāne.
  4142. 1014142,187,69,54,60,1,53,6,Araññāni ca tāni vanapatthāni cāti araññavanapatthāni.
  4143. 1014143,187,69,61,74,1,71,8,"Tattha yaṃ araññakaṅganipphādakaṃ āraññakānaṃ, taṃ‘‘ araññan’’ ti veditabbaṃ. "
  4144. 1014144,187,69,75,87,1,95,11,"Vanapatthan ti gāmantaṃ atikkamitvā manussānaṃ anupacāraṭṭhānaṃ, yattha na kasīyati na vappīyati. "
  4145. 1014145,187,69,88,125,1,267,21,"Vuttañhetaṃ‘‘ vanapatthanti dūrānametaṃ senāsanānaṃ adhivacanan’’ ti‘‘ vanapatthanti vanasaṇḍānametaṃ senāsanānaṃ, vanapatthanti bhīsanakānametaṃ, vanapatthanti salomahaṃsānametaṃ, vanapatthanti pariyantānametaṃ vanapatthanti na manussūpacārānametaṃ senāsanānaṃ adhivacanan’’ ti( vibha.531). "
  4146. 1014146,187,69,126,135,1,39,5,Tena vuttaṃ‘‘ gāmūpacārato muttānī’’ tiādi.
  4147. 1014147,187,69,136,140,1,31,3,{Pantānī}ti pariyantāni atidūrāni.
  4148. 1014148,187,69,141,148,1,24,3,Tenāha‘‘ dūratarānī’’ tiādi.
  4149. 1014149,187,69,149,153,1,43,3,{Vihārūpacārenā}ti vihārassa upacārappadesena.
  4150. 1014150,187,69,154,159,1,36,3,{Addhikajanassā}ti maggagāmino janassa.
  4151. 1014151,187,69,160,164,1,52,3,{Mandasaddānī}ti uccāsaddamahāsaddābhāvato tanusaddāni.
  4152. 1014152,187,69,165,186,1,132,15,"Manussehi samāgamma ekajjhaṃ pavattitasaddo nigghoso, tassa yasmā attho dubbibhāvito hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ avibhāvitatthena nigghosenā’’ ti. "
  4153. 1014153,187,69,187,190,1,28,2,{Vigatavātānī}ti vigatasaddāni.
  4154. 1014154,187,69,191,219,1,155,17,"‘‘ Rahassa karaṇassa yuttānī’’ ti imināpi tesaṃ ṭhānānaṃ araññalakkhaṇayuttataṃ, janavivittataṃ, vanavivittameva ca vibhāveti, tathā‘‘ ekībhāvassa anurūpānī’’ ti iminā. "
  4155. 1014155,187,70,2,24,1,86,12,"53. {Kenā}ti hetumhi, sahayoge ca karaṇavacananti āha‘‘ kena kāraṇena kena puggalena saddhin’’ ti. "
  4156. 1014156,187,70,25,33,1,81,7,"Ekopi hi vibhattiniddeso anekatthavibhāvano hoti, tathā taddhitatthapadasamāhāreti. "
  4157. 1014157,187,71,2,6,1,50,4,Saṃsandanan ti ālāpasallāpavasena kathāsaṃsandanaṃ.
  4158. 1014158,187,71,7,29,1,156,16,"Ñāṇabyattabhāvan ti byattañāṇabhāvaṃ, so pana parassa vacane uttaradānavasena, parena vā vuttauttare paccuttaradānavasena siyāti āha‘‘ uttarapaccuttaranayenā’’ ti. "
  4159. 1014159,187,71,30,51,1,167,19,"Yo hi parassa vacanaṃ tipukkhalena nayena rūpeti, tathā parassa rūpanavacanaṃ jātibhāvaṃ āpādeti, tassa tādisaṃ vacanasabhāvaṃ ñāṇaveyyattiyaṃ vibhāveti pākaṭaṃ karotīti. "
  4160. 1014160,187,71,52,62,1,70,8,Suññāgāresu {naṭṭhā}ti suññāgāresu nivāsesu naṭṭhā vinaṭṭhā abhāvaṃ gatā.
  4161. 1014161,187,71,63,76,1,143,12,Nāssa paññā nasseyya tehi tehi katapucchanapaṭipucchananimittaṃ nānāpaṭibhānuppattiyā visāramāpannaṃ pucchitaṃ pañhaṃ vissajjetuṃ asamatthatāya.
  4162. 1014162,187,71,77,99,1,129,15,"{Orodheyyāmā}ti nirussāhaṃ viya karontā avarodheyyāma, taṃ parassa orodhanaṃ vādajālena vinandhanaṃ viya hotīti āha‘‘ vinandheyyāmā’’ ti . "
  4163. 1014163,187,71,100,116,1,102,11,"Tadatthaṃ tena tucchakumbhinidassanaṃ kataṃ, taṃ byatirekamukhena dassetuṃ‘‘ pūritaghaṭo hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  4164. 1014164,187,72,2,9,1,53,6,Balaṃ {dīpento}ti abhūtameva attano ñāṇabalaṃ pakāsento.
  4165. 1014165,187,72,10,14,1,46,4,Asambhinnan ti jātisambhedābhāvena asambhinnaṃ.
  4166. 1014166,187,72,15,31,1,117,12,Aññajātisambhede sati assatarassa assassa jātabhāvo viya sīhassapi sīhathāmābhāvo siyāti āha‘‘ asambhinnakesarasīhan’’ ti.
  4167. 1014167,187,72,32,37,1,25,4,Ṭhānaso {vā}ti taṅkhaṇe eva.
  4168. 1014168,187,73,2,41,1,163,22,"54.‘‘ Sumāgadhā nāma nadī’’ ti keci, taṃ micchāti dassento‘‘ sumāgadhā nāma pokkharaṇī’’ ti vatvā tassā pokkharaṇibhāvassa suttantare āgatataṃ dassetuṃ‘‘ yassā tīre’’ tiādi vuttaṃ. "
  4169. 1014169,187,73,42,46,1,33,4,Morānaṃ nivāpo etthāti moranivāpo.
  4170. 1014170,187,73,47,59,1,73,8,Byadhikaraṇānampi hi padānaṃ bāhiratthasamāso hotiyeva yathā‘‘ urasilomo’’ ti.
  4171. 1014171,187,73,60,72,1,85,10,"Atha vā nivutthaṃ etthāti nivāpo, morānaṃ nivāpo moranivāpo, morānaṃ nivāpadinnaṭṭhānaṃ. "
  4172. 1014172,187,73,73,81,1,28,4,Tenāha‘‘ yattha morānan’’ tiādi.
  4173. 1014173,187,73,82,122,1,259,30,"Yasmā nigrodho tapojigucchavādo, sāsane ca bhikkhū attakilamathānuyogaṃ vajjetvā bhāvanānuyogena paramassāsappatte viharante passati, tasmā‘‘ kathaṃ nu kho samaṇo gotamo kāyakilamathena vināva sāvake vinetī’’ ti sañjātasandeho‘‘ ko nāma so’’ tiādinā bhagavantaṃ pucchi. "
  4174. 1014174,187,73,123,140,1,118,11,"Assasati anusaṅkitaparisaṅkito hoti etenāti assāso, pītisomanassanti āha‘‘ assāsappattāti tuṭṭhippattā somanassappattā’’ ti. "
  4175. 1014175,187,73,141,154,1,66,8,Adhiko seṭṭho āsayo nissayo {ajjhāsayo}ti āha‘‘ uttamanissayabhūtan’’ ti.
  4176. 1014176,187,73,155,162,1,74,6,"Ādibhūtaṃ purātanaṃ seṭṭhacariyaṃ ādibrahmacariyaṃ, lokuttaramagganti attho. "
  4177. 1014177,187,73,163,169,1,67,6,Tathā hesa sabbabuddhapaccekabuddhasāvakehi teneva ākārena adhigato.
  4178. 1014178,187,73,170,181,1,31,5,Tenāha‘‘ purāṇa… pe… ariyamaggan’’ ti.
  4179. 1014179,187,73,182,196,1,66,10,Tathā hi taṃ bhagavā‘‘ addasa purāṇaṃ maggaṃ purāṇamañjasan’’ ti avoca.
  4180. 1014180,187,73,197,199,1,29,2,Pūretvā bhāvanāpāripūrivasena.
  4181. 1014181,187,73,200,219,1,75,10,‘‘ Pūretvā’’ ti vā idaṃ‘‘ ajjhāsayaṃ ādibrahmacariyan’’ ti ettha pāṭhasesoti vadanti.
  4182. 1014182,187,73,220,233,1,76,9,‘‘ Ajjhāsayaṃ ādibrahmacariyaṃ paṭijānanti assāsappattā’’ ti evaṃ vā ettha yojanā.
  4183. 1014183,187,74,2,2,1,23,1,Tapojigucchāvādavaṇṇanā
  4184. 1014184,187,75,2,20,1,65,9,55. Pakatā hutvā vicchinnā {vippakatā}ti āha‘‘ aniṭṭhitāva hutvā ṭhitā’’ ti.
  4185. 1014185,187,76,2,15,1,111,7,56. Vīriyena {pāpajigucchanavādo}ti lūkhapaṭipattisādhanena vīriyena attataṇhāvinodanavasena pāpakassa jigucchanavādo.
  4186. 1014186,187,76,16,31,1,116,11,"Jigucchatīti jiguccho, tabbhāvo jegucchaṃ, adhikaṃ jegucchaṃ adhijegucchaṃ, ativiya pāpajigucchanaṃ, tasmiṃ adhijegucche. "
  4187. 1014187,187,76,32,56,1,183,16,"Kāyadaḷhībahulaṃ tapatīti tapo, attakilamathānuyogavasena pavattaṃ vīriyaṃ, tena kāyadaḷhībahulatānimittassa pāpassa jigucchanaṃ, virajjanampi {tapojigucchā}ti āha‘‘ vīriyena pāpajigucchā’’ ti. "
  4188. 1014188,187,76,57,60,1,69,3,Ghāsacchādanasenāsanataṇhāvinodanamukhena attasnehavirajjananti attho.
  4189. 1014189,187,76,61,85,1,182,18,"Upari vuccamānesu nānākāresu acelakādivatesu ekajjhaṃ samādinnānaṃ parisodhanamevettha pāripūraṇaṃ , na sabbesaṃ anavasesato samādānaṃ tassa asambhavatoti āha‘‘ paripuṇṇāti parisuddhā’’ ti. "
  4190. 1014190,187,76,86,92,1,63,6,Parisodhana ñca nesaṃ sakasamayasiddhena nayena paṭipajjanameva.
  4191. 1014191,187,76,93,96,1,36,3,Vipariyāyena aparisuddhatā veditabbā.
  4192. 1014192,187,77,2,20,1,79,10,57.‘‘ Ekaṃ pañhampi na kathetī’’ ti paṭhamaṃ attanā pucchitapañhassa akathitattā vuttaṃ.
  4193. 1014193,187,78,2,9,1,77,6,{Tapanissitako}ti attakilamathānuyogasaṅkhātaṃ tapaṃ nissāya samādāya vattanako.
  4194. 1014194,187,78,10,13,1,34,2,{Sīhanāde}ti sīhanādasuttavaṇṇanāyaṃ.
  4195. 1014195,187,78,14,24,1,96,9,"Yasmā tattha vitthāritanayena veditabbāni, tasmā tassā atthappakāsanāya vuttanayenapi veditabbāni. "
  4196. 1014196,187,79,2,2,1,17,1,Upakkilesavaṇṇanā
  4197. 1014197,187,80,2,27,1,82,13,58.‘‘ Sammā ādiyatī’’ ti vatvā sammā ādiyana ñcassa daḷhaggāho evāti āha‘‘ daḷhaṃ gaṇhātī’’ ti.
  4198. 1014198,187,80,28,64,1,269,24,"‘‘ Sāsanāvacarenāpi dīpetabban’’ ti vatvā taṃ dassetuṃ‘‘ ekacco hī’’ tiādi vuttaṃ, tena dhutaṅgadharatāmattena attamanatā, paripuṇṇasaṅkappatā sammāpaṭipattiyā upakkilesoti imamatthaṃ dasseti, na yathāvuttatapasamādānadhutaṅgadharatānaṃ satipi aniyyānikatte sadisatanti daṭṭhabbaṃ."
  4199. 1014199,187,81,2,22,1,115,14,‘ ‘ {Duvidhassāpī}ti‘ attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo’ ti ca evaṃ upakkilesabhedena vuttassa duvidhassāpi tapassino’’ ti keci.
  4200. 1014200,187,81,23,40,1,135,15,"Yasmā pana aṭṭhakathāyaṃ sāsanikavasenāpi attho dīpito, tasmā bāhirakassa, sāsanikassa cāti evaṃ duvidhassāpi tapassinoti attho veditabbo. "
  4201. 1014201,187,81,41,47,1,46,6,Tathā ceva hi uparipi atthavaṇṇanaṃ vakkhatīti.
  4202. 1014202,187,81,48,77,1,134,18,"{Ettāvatā}ti yadidaṃ‘‘ ko añño mayā sadiso’’ ti evaṃ atimānassa, aniṭṭhitakiccasseva ca‘‘ alamettāvatā’’ ti evaṃ atimānassa ca uppādanaṃ, ettāvatā. "
  4203. 1014203,187,82,2,7,1,28,3,{Ukkaṃsatī}ti ukkaṭṭhaṃ karoti.
  4204. 1014204,187,82,8,16,1,52,6,"{Ukkhipatī}ti aññesaṃ upari khipati, paggaṇhātīti attho. "
  4205. 1014205,187,82,17,24,1,47,6,Paraṃ {saṃhāretī}ti paraṃ saṃharaṃ nihīnaṃ karoti.
  4206. 1014206,187,82,25,32,1,45,5,"{Avakkhipatī}ti adho khipati, avamaññatīti attho. "
  4207. 1014207,187,83,2,8,1,62,5,{Mānamadakaraṇenā}ti mānasaṅkhātassa madassa karaṇena uppādanena.
  4208. 1014208,187,83,9,33,1,157,16,"Mucchito {hotī}ti mucchāpanno hoti, sā pana mucchāpatti abhijjhāsīlabbataparāmāsakāyaganthehi gadhitacittatā, tattha ca atilaggabhāvoti āha‘‘ gadhito ajjhosanno’’ ti. "
  4209. 1014209,187,83,34,44,1,56,6,Pamajjana ñcettha pamajjanamevāti āha‘‘ pamādamāpajjatī’’ ti.
  4210. 1014210,187,83,45,63,1,151,14,Kevalaṃ dhutaṅgasuddhiko hutvā kammaṭṭhānaṃ ananuyuñjanto tāya eva dhutaṅgasuddhikatāya attukkaṃsanādivasena pavatteyyāti dassetuṃ‘‘ sāsane’’ tiādi vuttaṃ.
  4211. 1014211,187,83,64,75,1,33,5,Tenāha‘‘ dhutaṅgameva… pe… paccetī’’ ti.
  4212. 1014212,187,84,2,8,1,14,2,59. Teyeva paccayā.
  4213. 1014213,187,84,9,20,1,113,10,Suṭṭhu katvā paṭisaṅkharitvā {laddhā}ti ādaragāravayogena sakkaccaṃ abhisaṅkharitvā dānavasena upanayavasena laddhā.
  4214. 1014214,187,84,21,24,1,29,3,Vaṇṇabhaṇanan ti guṇakittanaṃ.
  4215. 1014215,187,84,25,28,1,16,2,{Assā}ti tapassino.
  4216. 1014216,187,85,2,12,1,39,5,"60. Vodāsan ti byāsanaṃ, vibhajjananti attho. "
  4217. 1014217,187,85,13,26,1,68,9,Taṃ panettha vibhajjanaṃ dvidhā icchitanti āha‘‘ dvebhāgaṃ āpajjatī’’ ti.
  4218. 1014218,187,85,27,32,1,37,4,Dve bhāge karoti ruccanāruccanavasena .
  4219. 1014219,187,85,33,36,1,24,2,{Gedhajāto}ti sañjātagedho.
  4220. 1014220,187,85,37,52,1,75,10,"Mucchanaṃ nāma sativippavāseneva hoti, na satiyā satīti āha‘‘ samuṭṭhassatī’’ ti. "
  4221. 1014221,187,85,53,60,1,71,6,{Ādīnavamattampī}ti gadhitādibhāvena paribhoge ādīnavamattampi na passati.
  4222. 1014222,187,85,61,65,1,33,3,{Mattaññutā}ti paribhoge mattaññutā.
  4223. 1014223,187,85,66,75,1,118,8,{Paccavekkhaṇaparibhogamattampī}ti paccavekkhaṇamattena paribhogampi ekavāraṃ paccavekkhitvāpi paribhuñjanampi na karoti.
  4224. 1014224,187,86,2,9,1,41,2,61. {Vicakkasaṇṭhānā}ti vipulatamacakkasaṇṭhānā.
  4225. 1014225,187,86,10,16,1,54,6,Sabbassa bhuñjanato ayokūṭasadisā dantā eva dantakūṭaṃ.
  4226. 1014226,187,86,17,20,1,20,2,{Apasādetī}ti pasādeti.
  4227. 1014227,187,86,21,25,1,37,2,{Acelakādivasenā}ti acelakavatādivasena.
  4228. 1014228,187,86,26,30,1,46,4,Lūkhājīvin ti sallekhapaṭipattiyā lūkhajīvikaṃ.
  4229. 1014229,187,87,2,15,1,72,8,62. Tapaṃ {karotī}ti bhāvanāmanasikāralakkhaṇaṃ tapaṃ carati caranto viya hoti.
  4230. 1014230,187,87,16,21,1,42,5,Caṅkamaṃ otarati bhāvanaṃ anuyuñjanto viya.
  4231. 1014231,187,87,22,27,1,52,5,Vihāraṅgaṇaṃ sammajjati vattapaṭipattiṃ pūrento viya.
  4232. 1014232,187,88,2,10,1,24,5,‘ ‘ Ādassayamāno’’ ti vā pāṭho.
  4233. 1014233,187,89,2,12,1,51,9,Kiñci vajjan ti kiñci kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā dosaṃ.
  4234. 1014234,187,89,13,16,1,31,3,Diṭṭhigatan ti viparītadassanaṃ.
  4235. 1014235,187,89,17,23,1,62,6,Aruccamānan ti attano siddhante paṭikkhittabhāvena aruccamānaṃ.
  4236. 1014236,187,89,24,35,1,33,6,Ruccati {me}ti‘‘ kappati me’’ ti vadati.
  4237. 1014237,187,89,36,46,1,69,6,Anujānitabban ti tacchāviparītabhūtabhāvena‘‘ evametan’’ ti anujānitabbaṃ.
  4238. 1014238,187,89,47,56,1,48,5,Savanamanohāritāya‘‘ sādhu suṭṭhū’’ ti anumoditabbaṃ.
  4239. 1014239,187,90,2,8,1,24,2,63. Kujjhanasīlatāya kodhano.
  4240. 1014240,187,90,9,14,1,44,5,Vuttalakkhaṇo upanāho etassa atthīti upanāhī.
  4241. 1014241,187,90,15,27,1,57,8,Evaṃbhūto ca taṃsamaṅgī hotīti‘‘ samannāgato hotī’’ ti vuttaṃ.
  4242. 1014242,187,90,28,32,1,21,4,Esa nayo ito paresupi.
  4243. 1014243,187,91,2,9,1,40,6,Ayaṃ pana viseso– issati usūyatīti ussukī.
  4244. 1014244,187,91,10,18,1,60,7,"Saṭhanaṃ asantaguṇasambhāvanaṃ saṭho, so etassa atthīti saṭho. "
  4245. 1014245,187,91,19,26,1,60,6,"Santadosapaṭicchādanasabhāvā māyā, māyā etassa atthīti māyāvī. "
  4246. 1014246,187,91,27,35,1,86,7,"Garuṭṭhāniyānampi paṇipātākaraṇalakkhaṇaṃ thambhanaṃ thaddhaṃ, tamettha atthīti thaddho. "
  4247. 1014247,187,91,36,45,1,74,8,"Guṇehi samānaṃ, adhikañca atikkamitvā nihīnaṃ katvā maññanasīlatāya atimānī. "
  4248. 1014248,187,91,46,52,1,72,6,Asantaguṇasambhāvanatthikatāsaṅkhātā pāpā lāmakā icchā etassāti pāpiccho.
  4249. 1014249,187,91,53,58,1,46,5,Micchā viparītā diṭṭhi etassāti micchādiṭṭhiko.
  4250. 1014250,187,91,59,109,1,121,13,"‘‘ Idameva saccaṃ, moghamaññan’’ ti ( ma. ni.187,202,427;3.27,29; udā.55; mahāni.20; netti.58) evaṃ attanā attābhiniviṭṭhatāya satā diṭṭhi sandiṭṭhi, tameva parāmasatīti sandiṭṭhiparāmāsī. "
  4251. 1014251,187,91,110,123,1,69,9,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ sayaṃ diṭṭhi sandiṭṭhī’’ ti vatthuvasena attho vutto.
  4252. 1014252,187,91,124,139,1,64,11,Ā bāḷhaṃ viya dhīyatīti ādhānan ti āha‘‘ daḷhaṃ suṭṭhu ṭhapitan’’ ti.
  4253. 1014253,187,91,140,147,1,82,6,"Yathāgahitaṃ gāhaṃ paṭinissajjanasīlo paṭinissaggī, tappaṭikkhepena duppaṭinissaggī. "
  4254. 1014254,187,91,148,195,1,59,10,"Paṭisedhattho hi ayaṃ du -saddo yathā‘‘ duppañño,( ma. ni.1.449) dussīlo’’ ti( a. ni.5.213;10.75; pārā.195; dha. pa.308) ca. "
  4255. 1014255,187,92,2,2,1,36,1,Parisuddhapapaṭikappattakathāvaṇṇanā
  4256. 1014256,187,93,2,15,1,83,8,64. Idha nigrodha {tapassī}ti yathānukkantaṃ purimapāḷiṃ nigamanavasena ekadesena dasseti.
  4257. 1014257,187,93,16,24,1,26,4,Tenāha‘‘ evaṃ bhagavā’’ tiādi.
  4258. 1014258,187,93,25,41,1,86,11,"Gahitaladdhin ti‘‘ acelakādibhāvo seyyo, tena ca saṃsārasuddhi hotī’’ ti evaṃ gahitaladdhiṃ. "
  4259. 1014259,187,93,42,50,1,73,8,Rakkhitaṃ tapan ti tāya laddhiyā samādiyitvā rakkhitaṃ acelakavatāditapaṃ.
  4260. 1014260,187,93,51,94,1,212,22,"‘‘ Sabbameva saṃkiliṭṭhan’’ ti iminā yaṃ vakkhati parisuddhapāḷivaṇṇanāyaṃ‘‘ lūkhatapassino ceva dhutaṅgadharassa ca vasena yojanā veditabbā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.3.64), tassa parikappitarūpassa lūkhassa tapassinoti ayamettha adhippāyoti dasseti."
  4261. 1014261,187,93,95,113,1,107,13,"‘‘ Parisuddhapāḷidassanatthan’’ ti ca iminā titthiyānaṃ vasena pāḷi yevettha labbhati, na pana tadatthoti dasseti. "
  4262. 1014262,187,93,114,122,1,81,6,"{Vuttavipakkhavasenā}ti vuttassa atthassa paṭipakkhavasena, paṭikkhepavasenāti attho. "
  4263. 1014263,187,93,123,141,1,107,13,Tasmiṃ {ṭhāne}ti hetuatthe bhummanti tassa hetuatthena karaṇavacanena atthaṃ dassento‘‘ evaṃ so tenā’’ tiādimāha.
  4264. 1014264,187,93,142,156,1,138,12,"Uttari {vāyamamāno}ti yathāsamādinnehi dhutadhammehi aparituṭṭho, apariyositasaṅkappo ca hutvā upari bhāvanānuyogavasena sammāvāyāmaṃ karonto. "
  4265. 1014265,187,94,2,12,1,39,6,69. Ito paran ti ito yathāvuttanayato paraṃ.
  4266. 1014266,187,94,13,24,1,81,10,Aggabhāvaṃ vā sārabhāvaṃ {vā}ti tapojigucchāya aggabhāvaṃ vā sārabhāvaṃ vā ajānanto.
  4267. 1014267,187,94,25,45,1,75,10,"‘‘ Ayamevassa aggabhāvo sārabhāvo’’ ti maññamāno‘‘ aggappattā, sārappattā cā’’ ti āha. "
  4268. 1014268,187,95,2,2,1,34,1,Parisuddhatacappattādikathāvaṇṇanā
  4269. 1014269,187,96,2,25,1,142,15,"70. Yamanaṃ saṃyamanaṃ yāmo, hiṃsādīnaṃ akaraṇavasena catubbidho yāmova cātuyāmo, so eva saṃvaro, tena saṃvuto guttasabbadvāro cātuyāmasaṃvarasaṃvuto. "
  4270. 1014270,187,96,26,35,1,39,5,Tenāha‘‘ catubbidhena saṃvarena pihito’’ ti.
  4271. 1014271,187,96,36,47,1,44,7,Atipātanaṃ hiṃsananti āha‘‘ pāṇaṃ na hanatī’’ ti.
  4272. 1014272,187,96,48,56,1,70,8,Lobhacittena bhāvitaṃ sambhāvitanti katvā bhāvitaṃ nāma pañca kāmaguṇā.
  4273. 1014273,187,96,57,71,1,75,10,Ayañca tesu tesaṃyeva samudācāro maggoṭṭhāpakaṃ viyāti āha‘‘ tesaṃ saññāyā’’ ti.
  4274. 1014274,187,97,2,8,1,40,5,"Etan ti abhiharaṇaṃ, hīnāya anāvattanañca. "
  4275. 1014275,187,97,9,18,1,38,5,Tenāha‘‘ so abhiharatīti ādilakkhaṇan’’ ti.
  4276. 1014276,187,97,19,23,1,29,3,{Abhiharatī}ti abhibuddhiṃ neti.
  4277. 1014277,187,97,24,32,1,28,4,Tenāha‘‘ uparūpari vaḍḍhetī’’ ti.
  4278. 1014278,187,97,33,48,1,134,13,"Cakkavattināpi pabbajitassa abhivādanādi karīyatevāti pabbajjā seṭṭhā guṇavisesayogato, dosavirahitato ca, yato sā paṇḍitapaññattā vuttā. "
  4279. 1014279,187,97,49,61,1,70,8,Gihibhāvo pana nihīno tadubhayābhāvatoti āha‘‘ hīnāya gihibhāvatthāyā’’ ti.
  4280. 1014280,187,98,2,14,1,48,6,"71. {Tacappattā}ti tacaṃ pattā, tacasadisā hotīti attho. "
  4281. 1014281,187,99,2,11,1,45,4,74. Titthiyānaṃ {vasenā}ti titthiyānaṃ samayavasena.
  4282. 1014282,187,99,12,15,1,20,3,Nesan ti titthiyānaṃ.
  4283. 1014283,187,99,16,19,1,19,3,Tan ti dibbacakkhuṃ.
  4284. 1014284,187,99,20,24,1,52,3,{Sīlasampadā}ti sabbākārasampannaṃ catupārisuddhisīlaṃ.
  4285. 1014285,187,99,25,28,1,53,2,{Tacasārasampattito}ti tacatapojigucchāyāsārasampattito.
  4286. 1014286,187,99,29,32,1,30,3,Visesabhāvan ti visesasabhāvaṃ.
  4287. 1014287,187,100,2,14,1,95,8,"{Acelakapāḷimattampī}ti acelakapāḷiāgatatthamattampi natthi, tasmā mayaṃ anassāma vinaṭṭhāti attho. "
  4288. 1014288,187,100,15,23,1,42,6,"A -kāro vā nipātamattaṃ, {nassāmā}ti vinassāma. "
  4289. 1014289,187,100,24,31,1,66,6,Kuto {parisuddhapāḷī}ti kuto eva amhesu parisuddhapāḷiāgatapaṭipatti.
  4290. 1014290,187,100,32,35,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  4291. 1014291,187,100,36,41,1,49,4,{Sutivasenāpī}ti sotapathāgamanamattenāpi na jānāma.
  4292. 1014292,187,101,2,2,1,28,1,Nigrodhassapajjhāyanavaṇṇanā
  4293. 1014293,187,102,2,11,1,30,3,75. {Assā}ti sandhānassa gahapatissa.
  4294. 1014294,187,102,12,15,1,21,3,Kakkhaḷan ti pharusaṃ.
  4295. 1014295,187,102,16,19,1,35,3,Durāsadavacanan ti avattabbavacanaṃ.
  4296. 1014296,187,102,20,41,1,120,15,"Yasmā pharusavacanaṃ yaṃ uddissa payuttaṃ, tasmiṃ khamāpite khamāpakassa paṭipākatikaṃ hoti, tasmā‘‘ ayaṃ mayī’’ tiādi vuttaṃ. "
  4297. 1014297,187,103,2,13,1,61,6,"76. Bodhatthāya dhammaṃ deseti, na attano buddhabhāvaghosanatthāya. "
  4298. 1014298,187,103,14,17,1,39,2,{Vādatthāyā}ti paravādabhañjanavādatthāya.
  4299. 1014299,187,103,18,24,1,54,5,"Rāgādisamanatthāya dhammaṃ deseti, na antevāsikamyatāya. "
  4300. 1014300,187,103,25,33,1,102,7,{Oghanittharaṇatthāyā}ti caturoghanittharaṇatthāya dhammaṃ deseti sabbaso orapārātiṇṇamāvahattā desanāya.
  4301. 1014301,187,103,34,41,1,90,7,Sabbakilesaparinibbānatthāya dhammaṃ deseti kilesānaṃ lesenapi desanāya aparāmaṭṭhabhāvato.
  4302. 1014302,187,104,2,2,1,31,1,Brahmacariyapariyosānādivaṇṇanā
  4303. 1014303,187,105,2,23,1,82,11,"77. Idaṃ {sabbampī}ti sattavassato paṭṭhāya yāva‘‘ sattāhan’’ ti padaṃ, idaṃ sabbampi vacanaṃ. "
  4304. 1014304,187,105,24,31,1,66,7,Asaṭho pana amāyāvī ujujātiko tikkhapañño ugghaṭitaññūti adhippāyo.
  4305. 1014305,187,105,32,38,1,51,6,So hi taṃmuhutteneva arahattaṃ pattuṃ sakkhissatīti.
  4306. 1014306,187,105,39,46,1,55,6,{Vaṅkavaṅko}ti kāyavaṅkādīhipi vaṅkehi vaṅko jimho kuṭilo.
  4307. 1014307,187,105,47,67,1,111,15,"‘‘ Saṭhaṃ panāhaṃ anusāsituṃ na sakkomī’’ ti na idaṃ bhagavā kilāsubhāveneva vadati, atha kho tassa abhājanabhāveneva. "
  4308. 1014308,187,106,2,31,1,159,22,"78. Pakatiyā {ācariyo}ti yo eva tumhākaṃ ito pubbe pakatiyā ācariyo ahosi, so eva idānipi pubbāciṇṇavasena ācariyo hotu, na mayaṃ tumhe antevāsike kātukāmāti adhippāyo. "
  4309. 1014309,187,106,32,45,1,88,11,"Na mayaṃ tumhākaṃ uddesena atthikā, dhammatanti meva pana tumhe ñāpetukāmamhāti adhippāyo. "
  4310. 1014310,187,106,46,50,1,26,3,{Ājīvato}ti jīvikāya vuttito.
  4311. 1014311,187,106,51,60,1,69,8,Akusalāti koṭṭhāsaṃ {pattā}ti akusalāti taṃ taṃ koṭṭhāsataṃyeva upagatā.
  4312. 1014312,187,106,61,66,1,62,3,{Kilesadarathasampayuttā}ti kilesadarathasahitā taṃsambandhanato .
  4313. 1014313,187,106,67,70,1,41,3,Jātijarāmaraṇānaṃ hitāti jātijarāmaraṇiyā.
  4314. 1014314,187,106,71,79,1,56,7,"Saṃkileso ettha atthi, saṃkilese vā niyuttāti saṃkilesikā. "
  4315. 1014315,187,106,80,87,1,55,6,"Vodānaṃ vuccati visuddhi, tassa paccayabhūtattā vodāniyā. "
  4316. 1014316,187,106,88,99,1,50,7,Tathābhūtā cete vodāpentīti āha‘‘ satte vodāpentī’’ ti.
  4317. 1014317,187,106,100,117,1,101,10,Sikhāppattā paññāya pāripūrivepullatā maggaphalavaseneva icchitabbāti āha‘‘ maggapaññā… pe… vepullatan’’ ti.
  4318. 1014318,187,106,118,122,1,33,4,Ubhopi vā etāni pāripūrivepullāni.
  4319. 1014319,187,106,123,131,1,39,7,"Yā hi tassa pāripūrī, sā eva vepullatāti. "
  4320. 1014320,187,106,132,135,1,54,2,{Tato}ti saṃkilesadhammappahānavodānadhammābhibuddhihetu.
  4321. 1014321,187,107,2,29,1,112,14,"79.‘‘ Yathā mārenā’’ ti nayidaṃ nidassanavasena vuttaṃ, atha kho tathābhāvakathanamevāti dassetuṃ‘‘ māro kirā’’ tiādi vuttaṃ. "
  4322. 1014322,187,107,30,38,1,63,7,{Athā}ti mārena tesaṃ pariyuṭṭhānappattito pacchā aññāsīti yojanā.
  4323. 1014323,187,107,39,45,1,37,6,Kasmā pana bhagavā pageva na aññāsīti?
  4324. 1014324,187,107,46,47,1,13,1,Anāvajjitattā.
  4325. 1014325,187,107,48,63,1,104,13,"Māraṃ {paṭibāhitvā}ti mārena tesu kataṃ pariyuṭṭhānaṃ vidhametvā, na tesaṃ sati payojane buddhānaṃ dukkaraṃ. "
  4326. 1014326,187,107,64,67,1,25,2,{So}ti maggaphaluppattihetu.
  4327. 1014327,187,107,68,70,1,20,2,Tesaṃ paribbājakānaṃ.
  4328. 1014328,187,108,2,6,1,36,3,{Phuṭṭhā}ti pariyuṭṭhānavasena phuṭṭhā.
  4329. 1014329,187,108,7,18,1,40,6,{Yatrā}ti niddhāraṇe bhummanti āha‘‘ yesū’’ ti.
  4330. 1014330,187,108,19,37,1,99,11,"Aññāṇatthan ti ājānanatthaṃ, upasaggamattañcettha ā -kāroti āha‘‘ jānanatthan’’ ti, vīmaṃsanatthanti attho. "
  4331. 1014331,187,108,38,63,1,134,17,Cittaṃ nuppannan ti‘‘ jānāma tāvassa dhamman’’ ti ājānanatthaṃ‘‘ brahmacariyaṃ carissāmā’’ ti ekasmiṃ divase ekavārampi tesaṃ cittaṃ nuppannaṃ.
  4332. 1014332,187,108,64,71,1,52,7,Sattāho pana vuccamāno etesaṃ kiṃ karissatīti yojanā.
  4333. 1014333,187,108,72,84,1,97,11,"Sattāhaṃ pūretun ti sattāhaṃ brahmacariyaṃ pūretuṃ, brahmacariyavasena vā sattāhaṃ pūretunti attho. "
  4334. 1014334,187,108,85,88,1,37,3,Paravādabhindanan ti paravādamaddanaṃ.
  4335. 1014335,187,108,89,92,1,43,3,Sakavādasamussāpanan ti sakavādapaggaṇhanaṃ.
  4336. 1014336,187,108,93,96,1,36,2,{Vāsanāyā}ti saccasampaṭivedhavāsanāya.
  4337. 1014337,187,108,97,102,1,33,5,Nesan ti ca pakaraṇavasena vuttaṃ.
  4338. 1014338,187,108,103,115,1,98,11,"Tadaññesampi hi bhagavato sammukhā, paramparāya ca devamanussānaṃ suṇantānaṃ vāsanāya paccayo evāti. "
  4339. 1014339,187,108,116,124,1,54,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyamevāti. "
  4340. 1014340,187,109,2,4,1,42,2,Udumbarikasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  4341. 1014341,187,110,1,4,1,22,1,3. Cakkavattisuttavaṇṇanā
  4342. 1014342,187,111,2,2,1,23,1,Attadīpasaraṇatāvaṇṇanā
  4343. 1014343,187,112,2,22,1,94,9,"80. Uttānaṃ vuccati pākaṭaṃ, tappaṭikkhepena anuttānaṃ apākaṭaṃ, paṭicchannaṃ, apacuraṃ, duviññeyyañca. "
  4344. 1014344,187,112,23,27,1,47,4,Anuttānānaṃ padānaṃ vaṇṇanā anuttānapadavaṇṇanā.
  4345. 1014345,187,112,28,32,1,53,4,Uttānapadavaṇṇanāya payojanābhāvato anuttāna ggahaṇaṃ.
  4346. 1014346,187,112,33,55,1,113,13,"‘‘ Mātulā’’ ti itthiliṅgavasena laddhanāmo eko rukkho, tassā āsannappadese māpitattā nagarampi‘‘ mātulā’’ tveva paññāyittha. "
  4347. 1014347,187,112,56,67,1,45,7,Tena vuttaṃ‘‘ mātulāyanti evaṃ nāmake nagare’’ ti.
  4348. 1014348,187,112,68,73,1,33,4,{Avidūre}ti tassa nagarassa avidūre.
  4349. 1014349,187,113,2,46,1,297,29,"Kāmañcettha sutte‘‘ bhūtapubbaṃ, bhikkhave, rājā daḷhanemi nāma ahosī’’ tiādinā atītavaṃsadīpikā kathā ādito paṭṭhāya āgatā,‘‘ aḍḍhateyyavassasatāyukānaṃ manussānaṃ vassasatāyukā puttā bhavissantī’’ tiādinā pana savisesaṃ anāgatatthapaṭisaṃyuttā kathā āgatāti vuttaṃ‘‘ anāgatavaṃsadīpikāya suttantakathāyā’’ ti. "
  4350. 1014350,187,113,47,55,1,102,7,"Anāgatatthadīpanañhi acchariyaṃ, tatthāpi anāgatassa sammāsambuddhassa paṭipattikittanaṃ acchariyatamaṃ. "
  4351. 1014351,187,113,56,59,1,24,2,{Samāgamenā}ti sannipātena.
  4352. 1014352,187,114,2,12,1,58,7,‘ ‘ Bhattaggaṃ amanāpan’’ tiādi kevalaṃ tesaṃ parivitakkamattaṃ.
  4353. 1014353,187,114,13,16,1,21,3,Amanāpan ti amanuññaṃ.
  4354. 1014354,187,114,17,38,1,105,15,Buddhesu kato appakopi aparādho appako kāro viya garutaravipākoti āha‘‘ buddhehi saddhiṃ… pe… sadisaṃ hotī’’ ti.
  4355. 1014355,187,114,39,48,1,57,7,"{Tatrā}ti tasmiṃ mātulanagarassa samīpe, tassaṃ vā parisāyaṃ. "
  4356. 1014356,187,115,2,34,1,145,21,"{Attadīpā}ti ettha kāmaṃ yo paro na hoti, so attāti sasantāno‘‘ attā’’ ti vuccati, hitasukhesibhāvena pana attanibbisesattā dhammo idha‘‘ attā’’ ti adhippeto. "
  4357. 1014357,187,115,35,45,1,42,6,Tenāha‘‘ attā nāma lokiyalokuttaro dhammo’’ ti.
  4358. 1014358,187,115,46,56,1,60,8,"Dvidhā āpo gato etthāti dīpo, oghena anajjhotthato bhūmibhāgo. "
  4359. 1014359,187,115,57,71,1,96,12,"Idha pana kāmoghādīhi anajjhottharaṇīyattā dīpo viyāti dīpo, attā dīpo patiṭṭhā etesanti attadīpā. "
  4360. 1014360,187,115,72,80,1,27,4,Tenāha‘‘ attānaṃ dīpan’’ tiādi.
  4361. 1014361,187,115,81,93,1,61,8,Dīpabhāvo cettha paṭisaraṇatāti āha‘‘ idaṃ tasseva vevacanan’’ ti.
  4362. 1014362,187,115,94,97,1,63,3,Aññasaraṇapaṭikkhepavacanan ti aññasaraṇabhāvapaṭikkhepavacanaṃ.
  4363. 1014363,187,115,98,117,1,167,17,"Idañhi na aññaṃ saraṇaṃ katvā viharaṇasseva paṭikkhepavacanaṃ, atha kho aññassa saraṇasabhāvasseva paṭikkhepavacanaṃ tappaṭikkhepe ca tena itarassāpi paṭikkhepasiddhito. "
  4364. 1014364,187,115,118,126,1,19,4,Tenāha‘‘ na hī’’ tiādi.
  4365. 1014365,187,115,127,138,1,61,7,Idāni tamevatthaṃ suttantarena sādhetuṃ‘‘ vuttampi cetan’’ tiādi.
  4366. 1014366,187,115,139,164,1,135,19,"Yadi ettha pākatiko attā icchito, kathaṃ tassa dīpasaraṇabhāvo, tasmā adhippāyiko ettha attā bhaveyyāti pucchati‘‘ ko panettha attā nāmā’’ ti. "
  4367. 1014367,187,115,165,176,1,63,7,Itaro yathādhippetaṃ attānaṃ dassento‘‘ lokiyalokuttaro dhammo’’ ti.
  4368. 1014368,187,115,177,189,1,84,8,Dutiyavāropi paṭhamavārasseva pariyāyabhāvena desitoti dassetuṃ‘‘ tenāhā’’ tiādi vuttaṃ.
  4369. 1014369,187,116,2,6,1,37,3,{Gocare}ti bhikkhūnaṃ gocaraṭṭhānabhūte.
  4370. 1014370,187,116,7,15,1,29,4,Tenāha‘‘ carituṃ yuttaṭṭhāne’’ ti.
  4371. 1014371,187,116,16,30,1,61,9,{Sake}ti kathaṃ panāyaṃ bhikkhūnaṃ sakoti āha‘‘ pettike visaye’’ ti.
  4372. 1014372,187,116,31,47,1,90,11,Pitito sammāsambuddhato āgatattā‘‘ ayaṃ tumhākaṃ gocaro’’ ti tena uddiṭṭhattā pettike {visaye}ti.
  4373. 1014373,187,116,48,68,1,139,14,"Carantan ti sāmiatthe upayogavacananti āha‘‘ ayamevattho’’ ti, carantānanti ca attho, tenāyaṃ vibhattivipallāsenapi vacanavipallāsenapīti dasseti. "
  4374. 1014374,187,116,69,74,1,64,5,Kilesamārassa otārālābheneva itaramārānampi otārālābho veditabbo.
  4375. 1014375,187,116,75,86,1,77,9,"Ayaṃ {panattho}ti gocare caraṇaṃ sandhāyāha, vatthu pana byatirekamukhena āgataṃ. "
  4376. 1014376,187,117,2,7,1,40,4,"Sakuṇe hantīti sakuṇagghi, mahāsenasakuṇo. "
  4377. 1014377,187,117,8,13,1,45,4,{Ajjhappattā}ti abhibhavanavasena pattā upagatā.
  4378. 1014378,187,117,14,22,1,47,8,Na myāyan ti me ayaṃ sakuṇagghi nālaṃ abhavissa.
  4379. 1014379,187,117,23,27,1,47,4,Naṅgalakaṭṭhakaraṇan ti naṅgalena kasitappadeso.
  4380. 1014380,187,117,28,33,1,41,4,Leḍḍuṭṭhānan ti leḍḍūnaṃ uṭṭhapitaṭṭhānaṃ.
  4381. 1014381,187,117,34,39,1,27,4,Sake {bale}ti attano balahetu.
  4382. 1014382,187,117,40,44,1,46,3,{Apatthaddhā}ti avagāḷhatthambhā sañjātatthambhā.
  4383. 1014383,187,117,45,48,1,22,2,{Assaramānā}ti avhāyantī.
  4384. 1014384,187,118,2,11,1,96,9,Mahantaṃ leḍḍun ti naṅgalena bhinnaṭṭhāne sukkhatāya tikhiṇasiṅgaayoghanasadisaṃ mahantaṃ leḍḍuṃ.
  4385. 1014385,187,118,12,24,1,121,11,{Abhiruhitvā}ti tassa adhobhāgena attanā pavisitvā nilīnayoggappadesaṃ sallakkhetvā tassupari caṅkamanto assaramāno aṭṭhāsi.
  4386. 1014386,187,118,25,34,1,43,5,‘‘ Ehi kho’’ tiādi tassa assaramānākāradassanaṃ.
  4387. 1014387,187,118,35,42,1,55,6,{Sannayhā}ti vātaggahaṇavasena ubho pakkhe samaṃ ṭhapetvā.
  4388. 1014388,187,118,43,46,1,18,2,{Paccupādī}ti pāvisi.
  4389. 1014389,187,118,47,57,1,52,7,"{Tatthevā}ti yattha pubbe lāpo ṭhito, tattheva leḍḍumhi . "
  4390. 1014390,187,118,58,62,1,26,4,Uran ti attano urappadesaṃ.
  4391. 1014391,187,118,63,73,1,86,9,{Paccatāḷesī}ti pati atāḷesi sārambhavasena vegena gantvā paharaṇato vidhārentī patāḷesi.
  4392. 1014392,187,118,74,77,1,21,3,Ārammaṇan ti paccayaṃ.
  4393. 1014393,187,118,78,85,1,16,3,‘‘ Avasaran’’ ti keci.
  4394. 1014394,187,119,2,14,1,49,8,‘ ‘ Kusalānan’’ ti evaṃ pavattāya desanāya ko anusandhi?
  4395. 1014395,187,119,15,17,1,18,2,Yathāanusandhi eva.
  4396. 1014396,187,119,18,48,1,138,14,"Ādito hi‘‘ attadīpā, bhikkhave, viharathā’’ tiādinā( dī. ni.3.80) yeva attadhammapariyāyena lokiyalokuttaradhammā gahitā, te yevettha kusalaggahaṇena gahitāti. "
  4397. 1014397,187,119,49,52,1,49,3,Anavajjalakkhaṇānan ti avajjapaṭipakkhasabhāvānaṃ.
  4398. 1014398,187,119,53,60,1,30,3,‘‘ Avajjarahitasabhāvānan’’ ti keci.
  4399. 1014399,187,119,61,71,1,83,9,"Tattha purime atthavikappe vipākadhammadhammā eva gahitā, dutiye pana vipākadhammāpi. "
  4400. 1014400,187,119,72,79,1,42,6,"Yadi evaṃ, kathaṃ tesaṃ samādāya vattananti? "
  4401. 1014401,187,119,80,95,1,78,11,Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ‘‘ vipākadhammā sīlādi viya samādāya vattitabbā’’ ti.
  4402. 1014402,187,119,96,107,1,85,11,Samādānan ti pana attano santāne sammā ādānaṃ paccayavasena pavatti yevāti daṭṭhabbaṃ.
  4403. 1014403,187,119,108,120,1,143,11,Vipākadhammā hi paccayavisesehi sattasantāne sammadeva āhitā āyuādisampattivisesabhūtā uparūparikusalavisesuppattiyā upanissayā hontīti vadanti.
  4404. 1014404,187,119,121,137,1,93,11,Puññaṃ {pavaḍḍhatī}ti ettha puññan ti uttarapadalopenāyaṃ niddesoti āha‘‘ puññaphalaṃ vaḍḍhatī’’ ti.
  4405. 1014405,187,119,138,161,1,134,15,Puññaphalan ti ca ekadesasarūpekasesena vuttaṃ‘‘ puññañca puññaphalañca puññaphalan’’ ti āha‘‘ uparūpari puññampi puññavipākopi veditabbo’’ ti.
  4406. 1014406,187,120,2,16,1,91,10,"‘ ‘ Mātāpitūnan’’ tiādi nidassanamattaṃ, tasmā aññampi evarūpaṃ hetūpanissayaṃ kusalaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  4407. 1014407,187,120,17,25,1,67,6,"{Sinehavasenā}ti upanissayabhūtassa sinehassa vasena, na sampayuttassa. "
  4408. 1014408,187,120,26,32,1,42,6,Na hi sinehasampayuttaṃ nāma kusalaṃ atthi.
  4409. 1014409,187,120,33,39,1,59,6,Mudumaddavacittan ti mettāvasena ativiya maddavantaṃ cittaṃ.
  4410. 1014410,187,120,40,72,1,188,19,"Yathā matthakappattaṃ vaṭṭagāmikusalaṃ dassetuṃ‘‘ mātāpitūnaṃ… pe… mudumaddavacittan’’ ti vuttaṃ, evaṃ matthakappattameva vivaṭṭagāmikusalaṃ dassetuṃ‘‘ cattāro sati… pe… bodhipakkhiyadhammā’’ ti vuttaṃ. "
  4411. 1014411,187,120,73,84,1,132,11,Tadaññepi pana dānasīlādidhammā vaṭṭassa upanissayabhūtā vaṭṭagāmikusalaṃ vivaṭṭassa upanissayabhūtā vivaṭṭagāmikusalan ti veditabbā.
  4412. 1014412,187,120,85,109,1,172,17,"Pariyosānan ti phalavisesāvahatāya phaladāya koṭi sikhāppatti, devaloke ca pavattisirivibhavoti pariyosānaṃ‘‘ manussaloke’’ ti visesitaṃ, manussalokavaseneva cāyaṃ desanā āgatāti. "
  4413. 1014413,187,120,110,113,1,46,3,Maggaphalanibbānasampatti pariyosānanti yojanā.
  4414. 1014414,187,120,114,140,1,100,11,"Vivaṭṭagāmikusalassa vipākaṃ suttapariyosāne dassissati‘‘ atha kho, bhikkhave, saṅkho nāma rājā’’ tiādinā( dī. ni.3.108). "
  4415. 1014415,187,121,2,2,1,35,1,Daḷhanemicakkavattirājakathāvaṇṇanā
  4416. 1014416,187,122,2,33,1,129,11,"81. {Idhā}ti imasmiṃ‘‘ kusalānaṃ, bhikkhave, dhammānan’’ tiādinā( dī. ni.3.110) suttadesanāya āraddhaṭṭhāne vaṭṭavivaṭṭagāmibhāvena sādhāraṇe kusalaggahaṇe. "
  4417. 1014417,187,122,34,51,1,106,10,"Tattha vaṭṭagāmikusalānusandhivasena‘‘ bhūtapubbaṃ bhikkhave’’ ti desanaṃ ārabhi, ārabhanto ca desiyamānamattaṃ . "
  4418. 1014418,187,122,52,75,1,163,18,"Dhammapaṭiggāhakānaṃ bhikkhūnaṃ saṅkhepato evaṃ dīpetvā ārabhīti dassetuṃ‘‘ bhikkhave’’ tiādi vuttaṃ, paṭhamaṃ tathā adīpentopi bhagavā atthato dīpeti viyāti adhippāyo. "
  4419. 1014419,187,123,2,9,1,25,2,82. {Īsakampī}ti appamattakampi.
  4420. 1014420,187,123,10,13,1,28,3,Avasakkitan ti ogatabhaṭṭhaṃ.
  4421. 1014421,187,123,14,18,1,41,4,Nemiabhimukhan ti nemippadesassa sammukhā.
  4422. 1014422,187,123,19,23,1,56,4,Bandhiṃsu cakkaratanassa osakkitānosakkitabhāvaṃ jānituṃ.
  4423. 1014423,187,123,24,28,1,35,4,Tadetan ti yathāvuttaṭṭhānā cavanaṃ.
  4424. 1014424,187,123,29,36,1,53,6,{Atibalavadose}ti rañño balavati anatthe upaṭṭhite sati.
  4425. 1014425,187,124,2,8,1,40,5,{Appamatto}ti rañño āṇāya pamādaṃ akaronto.
  4426. 1014426,187,125,2,7,1,55,4,{Ekasamuddapariyantamevā}ti jambudīpameva sandhāya vadati.
  4427. 1014427,187,125,8,16,1,96,8,So uttarato assakaṇṇapabbatena paricchinnaṃ hutvā attānaṃ parikkhipitvā ṭhitaekasamuddapariyanto.
  4428. 1014428,187,125,17,22,1,58,4,{Puññiddhivasenā}ti cakkavattibhāvāvahāya puññiddhiyā vasena.
  4429. 1014429,187,126,2,12,1,41,5,83. Evaṃ {katvā}ti kāsāyāni vatthāni acchādetvā.
  4430. 1014430,187,126,13,18,1,49,5,Sukataṃ kamman ti dasakusalakammapathameva vadati.
  4431. 1014431,187,127,2,14,1,61,8,"‘ ‘ Dasavidhaṃ, dvādasavidhan’’ ti ca vuttavibhāgo parato āgamissati. "
  4432. 1014432,187,127,15,19,1,31,3,{Pūrentenevā}ti pūretvā ṭhiteneva.
  4433. 1014433,187,127,20,27,1,73,6,{Niddose}ti cakkavattivattassa paṭipakkhabhūtānaṃ dosānaṃ apagamane niddose.
  4434. 1014434,187,127,28,33,1,54,4,Cakkavattīnaṃ {vatte}ti cakkavattirājūhi vattitabbavatte.
  4435. 1014435,187,127,34,55,1,61,10,Bhāvini bhūte viya hi upacāro yathā‘‘ agamā rājagahaṃ buddho’’ ti( su. ni.410).
  4436. 1014436,187,127,56,63,1,64,7,Adhigatacakkavattibhāvāpi hi te tattha vattantevāti tathā vuttaṃ.
  4437. 1014437,187,128,2,2,1,27,1,Cakkavattiariyavattavaṇṇanā
  4438. 1014438,187,129,2,19,1,97,11,"84. Aññathā vattituṃ adento so dhammo adhiṭṭhānaṃ etassāti tadadhiṭṭhānaṃ, tena tadadhiṭṭhānena cetasā. "
  4439. 1014439,187,129,20,25,1,38,3,{Sakkaronto}ti ādarakiriyāvasena karonto.
  4440. 1014440,187,129,26,33,1,19,3,Tenāha‘‘ yathā’’ tiādi.
  4441. 1014441,187,129,34,42,1,66,7,Garuṃ {karonto}ti pāsāṇacchattaṃ viya garukaraṇavasena garuṃ karonto.
  4442. 1014442,187,129,43,51,1,33,4,Tenevāha‘‘ tasmiṃ gāravuppattiyā’’ ti.
  4443. 1014443,187,129,52,57,1,43,4,{Mānento}ti sambhāvanāvasena manena piyāyanto.
  4444. 1014444,187,129,58,65,1,20,3,Tenāha‘‘ tamevā’’ tiādi.
  4445. 1014445,187,129,66,82,1,102,11,Evaṃ pūjayato apacāyato evañca yathāvuttasakkārādisambhavoti taṃ dassetuṃ‘‘ taṃ apadisitvā’’ tiādi vuttaṃ.
  4446. 1014446,187,129,83,97,1,138,10,‘‘ Dhammādhipatibhūto āgatabhāvenā’’ ti iminā yathāvuttadhammassa jeṭṭhakabhāvena purimapurimataraattabhāvesu sakkacca samupacitabhāvaṃ dasseti.
  4447. 1014447,187,129,98,110,1,112,8,‘‘ Dhammavaseneva sabbakiriyānaṃ karaṇenā’’ ti etena ṭhānanisajjādīsu yathāvuttadhammaninnapoṇapabbhārabhāvaṃ dasseti.
  4448. 1014448,187,129,111,114,1,26,2,{Assā}ti rakkhāvaraṇaguttiyā.
  4449. 1014449,187,129,115,127,1,124,12,Paraṃ rakkhanto aññaṃ diṭṭhadhammikādianatthato rakkhanto teneva paratthasādhanena khantiādiguṇena attānaṃ tato eva rakkhati.
  4450. 1014450,187,129,128,131,1,29,2,{Mettacittatā}ti mettacittatāya.
  4451. 1014451,187,129,132,135,1,56,3,Nivāsanapārupanagehādīnaṃ sītuṇhādipaṭibāhanena āvaraṇaṃ.
  4452. 1014452,187,129,136,141,1,48,5,Anto janasmin ti abbhantarabhūte puttadārādijane.
  4453. 1014453,187,130,2,25,1,108,14,"‘ ‘ Sīlasaṃvare patiṭṭhāpehī’’ ti iminā rakkhaṃ dasseti,‘‘ vatthagandhamālādīni dehī’’ ti iminā āvaraṇaṃ, itarena guttiṃ. "
  4454. 1014454,187,130,26,33,1,78,6,{Bhattavetanasampadānenapī}ti pi -saddena sīlasaṃvare patiṭṭhāpanādīni sampiṇḍeti.
  4455. 1014455,187,130,34,40,1,41,6,Eseva nayo ito paresupi pi -saddaggahaṇesu.
  4456. 1014456,187,130,41,56,1,69,9,"Nigamo nivāso etesanti negamā, evaṃ {jānapadā}ti āha‘‘ nigamavāsino’’ tiādi. "
  4457. 1014457,187,131,2,41,1,83,8,"Navavidhā {mānamadā}ti‘‘ seyyohamasmī’’ tiādi( saṃ. ni.4.108; dha. sa.1121; vibha.866; mahāni.21,178) nayappavattiyā navavidhā mānasaṅkhātā madā. "
  4458. 1014458,187,131,42,48,1,50,6,Māno eva hettha pamajjanākārena pavattiyā mānamado.
  4459. 1014459,187,131,49,67,1,138,15,"Sobhane kāyikavācasikakamme ratoti sūrato u-kārassa dīghaṃ katvā, tassa bhāvo soraccaṃ, kāyikavācasiko avītikkamo, sabbaṃ vā kāyavacīsucaritaṃ. "
  4460. 1014460,187,131,68,78,1,67,8,"Suṭṭhu oratoti sorato, tassa bhāvo soraccaṃ, yathāvuttameva sucaritaṃ. "
  4461. 1014461,187,131,79,82,1,34,3,Rāgādīnan ti rāgadosamohamānādīnaṃ.
  4462. 1014462,187,131,83,86,1,40,2,{Damanādīhī}ti damanasamanaparinibbāpanehi.
  4463. 1014463,187,131,87,97,1,56,8,"Ekamattānan ti ekaṃ cittaṃ, ekaccaṃ attano cittanti attho. "
  4464. 1014464,187,131,98,109,1,114,10,"Rāgādīnañhi pubbabhāgiyaṃ damanādipaccekaṃ icchitabbaṃ, na maggakkhaṇe viya ekajjhaṃ paṭisaṅkhānamukhena pajahanato. "
  4465. 1014465,187,131,110,117,1,52,7,Ekamattānan ti vā vivekavasena ekaṃ ekākinaṃ attānaṃ.
  4466. 1014466,187,131,118,126,1,52,7,Kāle {kāle}ti tesaṃ santikaṃ upasaṅkamitabbe kāle kāle.
  4467. 1014467,187,132,2,20,1,73,11,"Idha {ṭhatvā}ti‘‘ idaṃ kho, tāta, tan’’ ti evaṃ nigamanavasena vuttaṭṭhāne ṭhatvā. "
  4468. 1014468,187,132,21,24,1,31,3,Vattan ti ariyacakkavattivattaṃ.
  4469. 1014469,187,132,25,45,1,122,15,"Samānetabban ti‘‘ dasavidhaṃ, dvādasavidhan’’ ti ca heṭṭhā vuttagaṇanāya ca samānaṃ kātabbaṃ anūnaṃ anadhikaṃ katvā dassetabbaṃ. "
  4470. 1014470,187,132,46,50,1,37,3,{Adhammarāgassā}ti ayuttaṭṭhāne rāgassa.
  4471. 1014471,187,132,51,57,1,68,5,{Visamalobhassā}ti yuttaṭṭhānepi ativiya balavabhāvena pavattalobhassa.
  4472. 1014472,187,133,2,2,1,27,1,Cakkaratanapātubhāvavaṇṇanā
  4473. 1014473,187,134,2,23,1,97,10,"85. {Vattamānassā}ti paripuṇṇe cakkavattivatte vattamānassa, no aparipuṇṇeti āha‘‘ pūretvā vattamānassā’’ ti. "
  4474. 1014474,187,134,24,28,1,33,4,Kittāvatā panassa pāripūrī hotīti?
  4475. 1014475,187,134,29,44,1,121,11,"Tattha‘‘ katādhikārassa tāva heṭṭhimaparicchedena dvādasahipi saṃvaccharehi pūrati, pañcavīsatiyā, paññāsāya vā saṃvaccharehi. "
  4476. 1014476,187,134,45,57,1,90,9,"Ayañca bhedo dhammacchandassapi tikkhamajjhamudutāvasena, itarassa tato bhiyyopī’’ ti vadanti. "
  4477. 1014477,187,135,2,2,1,30,1,Dutiyādicakkavattikathāvaṇṇanā
  4478. 1014478,187,136,2,16,1,84,9,90. Attano {matiyā}ti paramparāgataṃ purāṇaṃ tantiṃ paveṇiṃ laṅghitvā attano icchitākārena.
  4479. 1014479,187,136,17,24,1,23,3,Tenāha‘‘ porāṇakan’’ tiādi.
  4480. 1014480,187,137,2,14,1,58,9,"Na {pabbantī}ti samiddhiyā na pūrenti, phītā na hontīti attho. "
  4481. 1014481,187,137,15,23,1,22,4,Tenāha‘‘ na vaḍḍhantī’’ ti.
  4482. 1014482,187,137,24,34,1,34,6,Tathā cāha‘‘ katthaci suññā hontī’’ ti.
  4483. 1014483,187,137,35,48,1,90,12,"Tattha tattha rājakicce raññā amā saha vattantīti amaccā, yehi vinā rājakiccaṃ nappavattati. "
  4484. 1014484,187,137,49,55,1,52,6,Paramparāgatā hutvā rañño parisāya bhavāti pārisajjā.
  4485. 1014485,187,137,56,63,1,22,3,Tenāha‘‘ parisāvacarā’’ ti.
  4486. 1014486,187,137,64,75,1,77,10,"Tasmiṃ ṭhānantare ṭhapitā hutvā rañño āyaṃ, vayañca yāthāvato gaṇentīti gaṇakā. "
  4487. 1014487,187,137,76,96,1,125,15,"Jātikulasutācārādivasena puthuttaṃ gatattā mahatī mattā etesanti mahāmattā, te pana mahānubhāvā amaccā evāti āha‘‘ mahāamaccā’’ ti. "
  4488. 1014488,187,137,97,113,1,73,9,"Ye rañño hatthānīkādīsu avaṭṭhitā, te {anīkaṭṭhā}ti āha‘‘ hatthiācariyādayo’’ ti . "
  4489. 1014489,187,137,114,129,1,110,13,"Mantaṃ paññaṃ asitā hutvā jīvantīti mantassājīvino, matisajīvāti attho, ye tattha tattha rājakicce upadesadāyino. "
  4490. 1014490,187,137,130,139,1,33,5,Tenāha‘‘ mantā vuccati paññā’’ tiādi.
  4491. 1014491,187,138,2,2,1,30,1,Āyuvaṇṇādiparihānikathāvaṇṇanā
  4492. 1014492,187,139,2,30,1,157,18,"91. {Balavalobhattā}ti‘‘ imasmiṃ loke idāni daliddamanussā nāma bahū, tesaṃ sabbesaṃ dhane anuppadiyamāne mayhaṃ kosassa parikkhayo hotī’’ ti evaṃ uppannabalavalobhattā. "
  4493. 1014493,187,139,31,35,1,62,3,{Uparūparibhūmīsū}ti chakāmasaggasaṅkhātāsu uparūparikāmabhūmīsu.
  4494. 1014494,187,139,36,53,1,76,12,"Kammassa phalaṃ aggaṃ nāma, taṃ panettha uddhagāmīti āha‘‘ uddhaṃ aggaṃ assā’’ ti. "
  4495. 1014495,187,139,54,60,1,43,5,"Sagge niyuttā, saggappayojanāti vā sovaggikā. "
  4496. 1014496,187,139,61,68,1,94,6,Dasannaṃ visesānan ti dibbaāyuvaṇṇayasasukhaādhipateyyānañceva dibbarūpādīnañca phalavisesānaṃ .
  4497. 1014497,187,139,69,80,1,86,10,"Vaṇṇa ggahaṇena cettha sako attabhāvavaṇṇo gahito, rūpa ggahaṇena bahiddhā rūpārammaṇaṃ. "
  4498. 1014498,187,140,2,23,1,109,15,"92. Suṭṭhu nisiddhan ti yathāyaṃ iminā attabhāvena adinnaṃ ādātuṃ na sakkoti, evaṃ sammadeva tato nisedhitaṃ katvā. "
  4499. 1014499,187,140,24,31,1,45,7,Mūlahatan ti jīvitā voropanena mūle eva hataṃ.
  4500. 1014500,187,141,2,33,1,124,16,"96. Rāgavasena caraṇaṃ carittaṃ, carittameva cārittaṃ, methunanti adhippāyo, taṃ pana‘‘ paresaṃ dāresū’’ ti vuttattā‘‘ micchācāran’’ ti āha. "
  4501. 1014501,187,142,2,35,1,78,7,100. {Paccanīkadiṭṭhī}ti‘‘ atthi dinnan’’ tiādikāya( ma. ni.1.441;2.94; vibha.793) sammādiṭṭhiyā paṭipakkhabhūtā diṭṭhi.
  4502. 1014502,187,143,2,10,1,36,4,101. Mātucchādikā upari sayameva vakkhati.
  4503. 1014503,187,143,11,23,1,74,9,"{Atibalavalobho}ti ativiya balavā bahalakileso, yena akāle, adese ca pavattati. "
  4504. 1014504,187,143,24,30,1,61,5,{Micchādhammo}ti micchā viparīto avisabhāgavatthuko lobhadhammo.
  4505. 1014505,187,143,31,38,1,23,3,Tenāha‘‘ purisānan’’ tiādi.
  4506. 1014506,187,144,2,25,1,143,16,"Tassa {bhāvo}ti yena mettākaruṇāpubbaṅgamena cittena puggalo‘‘ matteyyo’’ ti vuccati, so tassa yathāvuttacittuppādo, taṃsamuṭṭhānā ca kiriyā matteyyatā. "
  4507. 1014507,187,144,26,38,1,45,7,Tenāha‘‘ mātari sammā paṭipattiyā etaṃ nāman’’ ti .
  4508. 1014508,187,144,39,48,1,70,8,"Yā sammā pajjitabbe sammā appaṭipatti, sopi doso agāravakiriyādibhāvato. "
  4509. 1014509,187,144,49,65,1,98,12,Vippaṭipattiyaṃ pana vattabbameva natthīti āha‘‘ tassā abhāvo ceva tappaṭipakkhatā ca amatteyyatā’’ ti.
  4510. 1014510,187,144,66,73,1,76,7,Kule jeṭṭhānan ti attano kule vuddhānaṃ mahāpitucūḷapitujeṭṭhakabhātikādīnaṃ.
  4511. 1014511,187,145,2,2,1,26,1,Dasavassāyukasamayavaṇṇanā
  4512. 1014512,187,146,2,27,1,83,12,"103.‘‘ Yan’’ ti iminā samayo āmaṭṭho, bhummatthe cetaṃ paccattavacananti āha‘‘ yasmiṃ samaye’’ ti. "
  4513. 1014513,187,146,28,31,1,25,3,Alaṃ patinoti alaṃpateyyā.
  4514. 1014514,187,146,32,43,1,53,7,Tassā pariyattatā bhariyābhāvenāti āha‘‘ dātuṃ yuttā’’ ti.
  4515. 1014515,187,146,44,51,1,62,5,"{Aggarasānī}ti madhurabhāvena, bhesajjabhāvena ca aggabhūtarasāni. "
  4516. 1014516,187,147,2,7,1,47,3,{Dippissantī}ti paṭipakkhabhāvena samujjalissanti.
  4517. 1014517,187,147,8,18,1,35,5,Tenāha‘‘ kusalantipi na bhavissatī’’ ti .
  4518. 1014518,187,147,19,32,1,80,10,"Aho {puriso}ti mātādīsupi īdiso, aññesaṃ kesaṃ kiṃ vissajjessati, aho tejavapurisoti. "
  4519. 1014519,187,148,2,10,1,64,7,Gehe mātugāmaṃ {viyā}ti attano gehe dāsibhariyābhūtamātugāmaṃ viya.
  4520. 1014520,187,148,11,17,1,54,6,Missībhāvan ti mātādīsu bhariyāya viya cārittasaṅkaraṃ.
  4521. 1014521,187,149,2,7,1,51,4,{Balavakopo}ti hantukāmatāvasena uppattiyā balavakopo.
  4522. 1014522,187,149,8,17,1,73,7,"{Āghātetī}ti āhanati, attano kakkhaḷapharusabhāvena cittaṃ vibādhatīti attho. "
  4523. 1014523,187,149,18,21,1,25,3,Nissayadahanaraso hi doso.
  4524. 1014524,187,149,22,29,1,54,5,"{Byāpādetī}ti vināseti, manopadūsanato manassa pakopanato. "
  4525. 1014525,187,149,30,50,1,128,15,"Tibban ti tikkhaṃ, sā panassa tikkhatā sarīre avahantepi sinehavatthuṃ laṅghitvāpi pavattiyā veditabbāti āha‘‘ piyamānassapī’’ tiādi. "
  4526. 1014526,187,150,2,13,1,61,6,"104. Kappavināso kappo uttarapadalopena, antarāva kappo antarakappo. "
  4527. 1014527,187,150,14,29,1,78,10,"Taṇhādibhedo kappo etassa atthīti kappo, sattalokoti āha‘‘ antarāva lokavināso’’ ti. "
  4528. 1014528,187,150,30,50,1,119,14,"Svāyaṃ antarakappo katividho, kathañcassa sambhavo, kiṃ gatikoti antogadhaṃ codanaṃ sandhāyāha‘‘ antarakappo ca nāmā’’ tiādi. "
  4529. 1014529,187,150,51,56,1,46,4,{Lobhussadāyā}ti lobhādhikāya pajāya vattamānāya.
  4530. 1014530,187,151,2,12,1,80,8,"Evaṃ {cintayiṃsū}ti pubbe yathānussavānussaraṇena, attano ca āyuvisesassa labhanato. "
  4531. 1014531,187,151,13,21,1,79,8,Gumbalatādīhi gahanaṃ ṭhānan ti gumbalatādīhi sañchannatāya gahanabhūtaṃ ṭhānaṃ.
  4532. 1014532,187,151,22,30,1,59,6,Rukkhehi gahanan ti rukkhehi nirantaranicitehi gahanabhūtaṃ .
  4533. 1014533,187,151,31,40,1,60,8,"Nadīviduggan ti chinnataṭāhi nadīhi orato, pārato ca viduggaṃ. "
  4534. 1014534,187,151,41,48,1,21,3,Tenāha‘‘ nadīnan’’ tiādi.
  4535. 1014535,187,151,49,52,1,31,3,Pabbatehi visamaṃ pabbatantaraṃ.
  4536. 1014536,187,151,53,58,1,49,5,Pabbatesu vā chinnataṭesu durārohaṃ visamaṭṭhānaṃ.
  4537. 1014537,187,151,59,65,1,52,5,{Sabhāge}ti jīvanavasena samānabhāge sadise karissanti.
  4538. 1014538,187,152,2,2,1,30,1,Āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathāvaṇṇanā
  4539. 1014539,187,153,2,11,1,31,5,105. Āyatan ti vā dīghaṃ cirakālikaṃ.
  4540. 1014540,187,153,12,24,1,114,11,"Maraṇavasena hi ñātikkhayo āyato apunarāvattanato, na rājabhayādinā ukkamanavasena punarāvattiyāpi tassa labbhanato. "
  4541. 1014541,187,153,25,28,1,24,2,{Osakkeyyāmā}ti orameyyāma.
  4542. 1014542,187,153,29,41,1,80,8,Viramaṇampi atthato pajahanameva pariccajanabhāvatoti āha‘‘ pajaheyyāmāti attho’’ ti.
  4543. 1014543,187,153,42,73,1,218,24,"Sīlagabbhe {vaḍḍhitattā}ti mātu, pitu ca sīlavantatāya tadavayavabhūte gabbhe vaḍḍhi‘‘ sīlagabbhe vaḍḍhitā’’ ti vuttā, etena utuāhārassa viya tadaññassāpi bāhirassa paccayassa vasena sattasantānassa visesādhānaṃ hotīti dasseti. "
  4544. 1014544,187,153,74,93,1,54,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ brahmajālaṭīkāyaṃ ( dī. ni. ṭī.1.7) vuttameva. "
  4545. 1014545,187,153,94,97,1,50,2,{Khettavisuddhiyā}ti adhiṭṭhānabhūtavatthuvisuddhiyā.
  4546. 1014546,187,153,98,106,1,63,8,Nanu ca taṃ visesādhānaṃ jāyamānaṃ rūpasantatiyā eva bhaveyyāti?
  4547. 1014547,187,153,107,118,1,112,10,"Saccametaṃ, rūpasantatiyā pana tathā āhitavisesāya arūpasantatipi laddhūpakārā eva hoti tappaṭibaddhavuttibhāvato. "
  4548. 1014548,187,153,119,171,1,483,48,"Yathā kabaḷīkārāhārena upatthambhite rūpakāye sabbopi attabhāvo anuggahito eva nāma hoti, yathā pana rañño cakkavattino puññavisesaṃ upanissāya tassa itthiratanādīnaṃ anaññasādhāraṇā te te visesā sambhavanti tabbhāve bhāvato, tadabhāve ca abhāvato, evameva tasmiṃ kāle mātāpitūnaṃ yathāvuttapuññavisesaṃ upanissāya tesaṃ puttānaṃ jāyamānānaṃ dīghāyukatā khettavisuddhiyāva hotīti veditabbā saṃvegadhammachandādisamupabrūhitāya tadā tesaṃ kusalacetanāya tathā uḷārabhāvena samuppajjanato. "
  4549. 1014549,187,153,172,184,1,93,9,"{Etthā}ti imasmiṃ manussaloke, {tatthā}ti yathāvuttaṃ kusaladhammaṃ samādāya vattamāne sattanikāye. "
  4550. 1014550,187,153,185,189,1,33,3,{Tatthevā}ti tasmiṃyeva sattanikāye.
  4551. 1014551,187,153,190,202,1,96,8,‘‘ Attanova sīlasampattiyā’’ ti vuttaṃ sasantatipariyāpannassa dhammassa tattha visesappaccayabhāvato.
  4552. 1014552,187,153,203,209,1,51,6,Khettavisuddhipi pana idhāpi paṭikkhipituṃ na sakkā.
  4553. 1014553,187,154,2,9,1,85,5,{Koṭṭhāsā}ti cattārīsavassāyukātiādayo asītivassasahassāyukapariyosānā ekādasa koṭṭhāsā.
  4554. 1014554,187,154,10,19,1,94,8,{Adinnādānādīhī}ti ādi -saddena kule jeṭṭhāpacāyikāpariyosānānaṃ dasannaṃ pāpakoṭṭhāsānaṃ gahaṇaṃ.
  4555. 1014555,187,155,2,2,1,24,1,Saṅkharājauppattivaṇṇanā
  4556. 1014556,187,156,2,14,1,75,7,106. Evaṃ {uppajjanakataṇhā}ti evaṃ vacībhedaṃ pāpanavasena pavattā bhuñjitukāmatā.
  4557. 1014557,187,156,15,19,1,58,4,Anasanan ti kāyikakiriyāasamatthatāhetubhūto sarīrasaṅkoco.
  4558. 1014558,187,156,20,27,1,30,3,Tenāha‘‘ avipphārikabhāvo’’ tiādi.
  4559. 1014559,187,156,28,34,1,87,6,Ghananivāsatan ti gāmanigamarājadhānīnaṃ ghananiviṭṭhataṃ aññamaññassa nātidūravattitaṃ.
  4560. 1014560,187,156,35,43,1,73,7,{Nirantarapūrito}ti nirantaraṃ viya puṇṇo tatrupagānaṃ sattānaṃ bahubhāvato.
  4561. 1014561,187,157,2,2,1,26,1,Metteyyabuddhuppādavaṇṇanā
  4562. 1014562,187,158,2,17,1,85,10,"107. Kiñcāpi pubbe vaḍḍhamānakavasena desanā āgataṃ, idaṃ pana na vaḍḍhamānakavasena vuttaṃ. "
  4563. 1014563,187,158,18,28,1,27,6,Kasmāti ce āha‘‘ na hī’’ tiādi.
  4564. 1014564,187,158,29,38,1,86,8,Sattānaṃ vaḍḍhamānāyukakāle buddhā na nibbattanti saṃsāre saṃvegassa dubbibhāvanīyattā .
  4565. 1014565,187,158,39,43,1,47,4,Tato vassasatasahassato orameva buddhuppādakālo.
  4566. 1014566,187,159,2,19,1,102,10,"108. Samussitaṭṭhena yūpo viyāti yūpo, yūpanti ettha sattā anekabhūmikūṭāgārovarakādivantatāyāti yūpo, pāsādo. "
  4567. 1014567,187,159,20,25,1,71,4,Rañño {hetubhūtenā}ti hetuatthe karaṇavacanantidassetiussāhasampattiādinā.
  4568. 1014568,187,159,26,41,1,129,14,"Mahatā rājānubhāvena, mahatā ca kittisaddena samannāgatattā catūhi saṅgahavatthūhi mahājanassa rañjanato mahāpanādo nāma rājā jāto. "
  4569. 1014569,187,159,42,55,1,25,2,{Jātake}ti mahāpanādajātake( jā.1.3.40 mahāpanādajātake).
  4570. 1014570,187,160,2,23,1,105,16,Panādo nāma so {rājā}ti‘‘ atīte panādo nāma so rājā assosī’’ ti attabhāvantaratāya attānaṃ paraṃ viya niddisati.
  4571. 1014571,187,160,24,32,1,81,8,Āyasmā hi bhaddajitthero attanā ajjhāvutthapubbaṃ suvaṇṇapāsādaṃ dassetvā evamāha.
  4572. 1014572,187,160,33,44,1,73,10,Yassa yūpo {suvaṇṇayo}ti yassa rañño ayaṃ yūpo pāsādo suvaṇṇayo suvaṇṇamayo.
  4573. 1014573,187,160,45,55,1,87,8,"Tiriyaṃ {soḷasubbedho}ti vitthārato soḷasasarapātappamāṇo, so pana aḍḍhayojanappamāṇo hoti. "
  4574. 1014574,187,160,56,73,1,138,14,"Ubbhamāhu {sahassadhā}ti ubbhaṃ uccabhāvaṃ assa pāsādassa sahassadhā sahassakaṇḍappamāṇaṃ āhu, so pana yojanato pañcavīsatiyojanappamāṇo hoti. "
  4575. 1014575,187,160,74,90,1,76,11,"Keci panettha gāthāsukhatthaṃ‘‘ āhū’’ ti dīghaṃ kataṃ, ahu ahosīti atthaṃ vadanti. "
  4576. 1014576,187,161,2,17,1,67,8,"{Sahassakaṇḍo}ti sahassabhūmiko,‘‘ sahassakhaṇḍo’’ tipi pāṭho, so eva attho. "
  4577. 1014577,187,161,18,21,1,29,2,{Satageṇḍū}ti anekasataniyūhako.
  4578. 1014578,187,161,22,31,1,100,8,{Dhajālū}ti tattha tattha niyūhasikharādīsu patiṭṭhapitehi sattidhajavīraṅgadhajādīhi dhajehi sampanno.
  4579. 1014579,187,161,32,35,1,32,2,{Haritāmayo}ti cāmīkarasuvaṇṇamayo.
  4580. 1014580,187,161,36,47,1,54,6,Keci pana {haritāmayo}ti‘‘ haritamaṇiparikkhaṭo’’ ti vadanti.
  4581. 1014581,187,161,48,51,1,16,2,{Gandhabbā}ti naṭā.
  4582. 1014582,187,161,52,66,1,135,13,Chasahassāni {sattadhā}ti chamattāni gandhabbasahassāni sattadhā tassa pāsādassa sattasu ṭhānesu rañño abhiramāpanatthaṃ nacciṃsūti attho.
  4583. 1014583,187,161,67,75,1,51,7,Te evaṃ naccantāpi kira rājānaṃ hāsetuṃ nāsakkhiṃsu.
  4584. 1014584,187,161,76,87,1,70,10,"Atha sakko devarājā devanaṭaṃ pesetvā samajjaṃ kāresi, tadā rājā hasīti. "
  4585. 1014585,187,162,2,5,1,20,3,Koṭigāmo nāma māpito.
  4586. 1014586,187,162,6,10,1,33,3,{Vatthū}ti bhaddajittherassa vatthu.
  4587. 1014587,187,162,11,22,1,45,4,Taṃ theragāthāvaṇṇanāyaṃ( theragā. aṭṭha. bhaddajittheragāthāvaṇṇanāya) vitthārato āgatameva.
  4588. 1014588,187,162,23,26,1,31,2,{Itarassā}ti naḷakāradevaputtassa.
  4589. 1014589,187,162,27,30,1,31,2,{Ānubhāvā}ti puññānubhāvanimittaṃ.
  4590. 1014590,187,163,2,11,1,82,8,Dānavasena {datvā}ti taṃ pāsādaṃ attano pariggahabhāvaviyojanena dānamukhe niyojetvā.
  4591. 1014591,187,163,12,22,1,126,9,{Vissajjetvā}ti citteneva pariccajanavasena datvā puna dakkhiṇeyyānaṃ santakabhāvakaraṇena nirapekkhapariccāgavasena vissajjetvā.
  4592. 1014592,187,163,23,44,1,96,12,{Ettakenā}ti‘‘ bhūtapubbaṃ bhikkhave’’ ti ādiṃ katvā yāva‘‘ pabbajissatī’’ ti padaṃ ettakena desanāmaggena.
  4593. 1014593,187,164,2,3,1,40,2,Bhikkhuno āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathāvaṇṇanā
  4594. 1014594,187,165,2,18,1,98,11,110. Idaṃ bhikkhuno āyusmin ti āyusmiṃ sādhetabbe idaṃ bhikkhuno icchitabbaṃ cirajīvitāya hetubhāvatoti.
  4595. 1014595,187,165,19,27,1,25,4,Tenāha‘‘ idaṃ āyukāraṇan’’ ti.
  4596. 1014596,187,166,2,25,1,225,17,"Sampannasīlassa avippaṭisārapāmojjapītipassaddhisukhasamādhiyathābhūtañāṇādisambhavato taṃsamuṭṭhānapaṇītarūpehi kāyassa phuṭattā sarīre vaṇṇadhātu vippasannā hoti, kalyāṇo ca kittisaddo abbhuggacchatīti āha‘‘ sīlavato hī’’ tiādi. "
  4597. 1014597,187,167,2,16,1,122,11,"Vivekajaṃ {pītisukhādī}ti ādi -saddena samādhijaṃ pītisukhaṃ, apītijaṃ kāyasukhaṃ, satipārisuddhijaṃ upekkhāsukhañca saṅgaṇhāti. "
  4598. 1014598,187,168,2,11,1,74,7,"{Appaṭikkūlatāvaho}ti appamāṇānaṃ sattānaṃ, attano ca tesu appaṭikkūlabhāvato. "
  4599. 1014599,187,168,12,18,1,90,6,Hitūpasaṃhārādivasena pavattiyā sabbadisāsu pharaṇaappamāṇavasena sabbadisāsu vipphārikatā.
  4600. 1014600,187,169,2,14,1,91,9,‘ ‘ Arahattaphalasaṅkhātaṃ balan’’ ti vuttaṃ tassa akuppadhammatāya kenaci anabhibhavanīyabhāvato.
  4601. 1014601,187,170,2,30,1,112,15,"‘ ‘ Loke’’ ti idaṃ yathā‘‘ ekabalampī’’ ti iminā sambandhīyati, evaṃ ‘‘ duppasahaṃ durabhisambhavan’’ ti imehipi sambandhitabbaṃ. "
  4602. 1014602,187,170,31,42,1,92,9,"Lokapariyāpanneheva hi dhammehi tesaṃ balassa duppasahatā, durabhisambhavatā, na lokuttarehīti. "
  4603. 1014603,187,170,43,51,1,53,6,"{Etthevā}ti etasmiṃ arahattaphale eva, tadatthanti attho. "
  4604. 1014604,187,171,2,6,1,51,3,{Lokuttarapuññampī}ti lokuttarapuññampi puññaphalampi.
  4605. 1014605,187,171,7,13,1,76,6,Yāva āsavakkhayā pavaḍḍhati vivaṭṭagāmikusaladhammānaṃ samādānahetūti yojanā.
  4606. 1014606,187,171,14,18,1,66,4,Amatapānaṃ piviṃsu heṭṭhimamaggaphalasamadhigamavasenāti adhippāyo.
  4607. 1014607,187,172,2,4,1,42,2,Cakkavattisuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  4608. 1014608,187,173,1,4,1,19,1,4. Aggaññasuttavaṇṇanā
  4609. 1014609,187,174,2,2,1,25,1,Vāseṭṭhabhāradvājavaṇṇanā
  4610. 1014610,187,175,2,21,1,55,6,"111. {Etthā}ti ‘‘ pubbārāme, migāramātupāsāde’’ ti etasmiṃ padadvaye. "
  4611. 1014611,187,175,22,38,1,103,13,"Koyaṃ pubbārāmo, kathañca pubbārāmo, kā ca migāramātā, kathañcassā pāsādo ahosīti etasmiṃ antolīne anuyoge. "
  4612. 1014612,187,175,39,47,1,76,8,Ayaṃ idāni vuccamānā anupubbikathā ādito paṭṭhāya saṅkhepeneva anupubbikathā.
  4613. 1014613,187,175,48,61,1,153,13,Padumuttaraṃ bhagavantaṃ ekaṃ upāsikaṃ aggupaṭṭhāyikaṭṭhāne ṭhapentiṃ disvāna tattha sañjātagāravabahumānā tamevatthaṃ purakkhatvā bhagavantaṃ nimantetvā.
  4614. 1014614,187,175,62,65,1,39,2,{Meṇḍakaputtassā}ti meṇḍakaseṭṭhiputtassa.
  4615. 1014615,187,175,66,70,1,36,4,Sotāpannā ahosi tathā katādhikārattā.
  4616. 1014616,187,176,2,7,1,60,5,Mātuṭṭhāne ṭhapesi attano sīlācārasampattiyā garuṭṭhāniyattā.
  4617. 1014617,187,176,8,16,1,73,8,Upayogan ti tattha tattha appetabbaṭṭhāne appanāvasena viniyogaṃ agamaṃsu.
  4618. 1014618,187,176,17,20,1,42,3,Aññehi ca veḷuriyalohitaṅkamasāragallādīhi.
  4619. 1014619,187,176,21,24,1,18,2,{Bhassatī}ti otarati.
  4620. 1014620,187,176,25,35,1,66,9,Suddhapāsādova na {sobhatī}ti kevalo ekapāsādo eva vihāro na sobhati.
  4621. 1014621,187,176,36,47,1,70,7,Niyūhāni bahūni nīharitvā kattabbasenāsanāni‘‘ duvaḍḍhagehānī’’ ti vadanti.
  4622. 1014622,187,176,48,57,1,96,9,Majjhe gabbho samantato anupariyāyatoti evaṃ dvikkhattuṃ vaḍḍhetvā katasenāsanāni duvaḍḍhagehāni.
  4623. 1014623,187,176,58,61,1,27,2,{Cūḷapāsādā}ti khuddakapāsādā.
  4624. 1014624,187,177,2,7,1,60,5,Uttaradevīvihāro nāma nagarassa pācīnadvārasamīpe katavihāro.
  4625. 1014625,187,178,2,7,1,59,5,Titthiyaliṅgassa aggahitattā neva titthiyaparivāsaṃ vasanti.
  4626. 1014626,187,178,8,15,1,74,7,Anupasampannabhāvato āpattiyā āpannāya abhāvato na āpattiparivāsaṃ vasanti.
  4627. 1014627,187,178,16,19,1,28,3,Bhikkhubhāvan ti upasampadaṃ.
  4628. 1014628,187,178,20,26,1,56,6,Tevijjasuttan ti imasmiṃ dīghanikāye tevijjasuttaṃ sutvā.
  4629. 1014629,187,179,2,15,1,93,7,113. Anuvattamānā caṅkamiṃsu ananucaṅkamane yathādhippetassa atthassa pucchanādīnaṃ asakkuṇeyyattā.
  4630. 1014630,187,179,16,20,1,22,4,Tesan ti tesaṃ dvinnaṃ.
  4631. 1014631,187,179,21,28,1,21,3,Tenāha‘‘ paṇḍitataro’’ ti.
  4632. 1014632,187,179,29,32,1,17,2,{Atthā}ti bhavattha.
  4633. 1014633,187,179,33,39,1,58,5,{Kulasampannā}ti sampannakulā uditodite brāhmaṇakule uppannā.
  4634. 1014634,187,179,40,48,1,61,6,{Brāhmaṇakulā}ti kenaci pārijuññena anupaddutā eva brāhmaṇakulā.
  4635. 1014635,187,179,49,56,1,30,3,Tenāha‘‘ bhogādisampannan’’ tiādi.
  4636. 1014636,187,179,57,73,1,96,12,Ime brāhmaṇā uccā hutvā‘‘ imaṃ vasalaṃ pabbajjaṃ pabbajiṃsū’’ tiādinā jātiādīni ghaṭṭentā akkosanti.
  4637. 1014637,187,179,74,78,1,36,3,{Paribhāsantī}ti paribhavitvā bhāsanti.
  4638. 1014638,187,179,79,85,1,48,5,Attano {anurūpāyā}ti attano ajjhāsayassa anurūpāya.
  4639. 1014639,187,179,86,107,1,138,16,"Antarantarā vicchijja pavattiyamānā paribhāsā paripuṇṇā nāma na hoti khaṇḍabhāvato, tabbipariyāyato paripuṇṇā nāma hotīti āha‘‘ antarā’’ tiādi. "
  4640. 1014640,187,180,2,5,1,34,2,{Appatiṭṭhatāyā}ti apassayarahitattā.
  4641. 1014641,187,180,6,9,1,19,2,{Vibhinno}ti vinaṭṭho.
  4642. 1014642,187,181,2,9,1,42,6,Itare tayo {vaṇṇā}ti khattiyādayo vaṇṇā hīnā.
  4643. 1014643,187,181,10,20,1,76,10,Nanu khattiyāva seṭṭhā vaṇṇā yathā buddhā etarahi khattiyakule eva uppannāti?
  4644. 1014644,187,181,21,43,1,115,15,"Saccametaṃ, te pana attano micchābhimānena, micchāgāhena ca‘‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ vacanamattaṃ."
  4645. 1014645,187,181,44,59,1,63,9,"‘‘ {Sujjhantī}ti suddhā honti, na nindaṃ garahaṃ pāpuṇantī’’ ti vadanti. "
  4646. 1014646,187,181,60,72,1,86,10,"Sujjhanti vā saṃsārato sujjhanti, na sesā vaṇṇā asukkajātikattā, mantajjhenābhāvato cāti. "
  4647. 1014647,187,181,73,80,1,54,7,Brahmuno mukhato jātā vedavacanato jātāti mukhato jātā.
  4648. 1014648,187,181,81,88,1,61,7,Tato eva brahmuno mahābrahmuno vedavacanato vijātāti brahmajā.
  4649. 1014649,187,181,89,94,1,40,4,Tena duvidhenāpi nimmitāti brahmanimmitā.
  4650. 1014650,187,181,95,98,1,51,3,Vedavedaṅgādibrahmadāyajjaṃ arahantīti brahmadāyādā.
  4651. 1014651,187,181,99,115,1,80,11,Muṇḍake {samaṇake}ti ettha ka -kāro garahāyanti āha‘‘ nindantā jigucchantā vadantī’’ ti.
  4652. 1014652,187,181,116,132,1,75,10,"{Ibbhe}ti sudde, te pana gharabandhanena baddhā nihīnatarāti āha‘‘ gahapatike’’ ti. "
  4653. 1014653,187,181,133,136,1,19,2,{Kaṇhe}ti kaṇhajātike.
  4654. 1014654,187,181,137,151,1,68,9,"Bandhanaṭṭhena bandhu, kassa pana bandhūti āha‘‘ mārassa bandhubhūte’’ ti. "
  4655. 1014655,187,181,152,156,1,28,3,{Pādāpacce}ti pādato jātāpacce.
  4656. 1014656,187,181,157,179,1,102,15,"Ayaṃ kira brāhmaṇānaṃ laddhi‘‘ brāhmaṇā brahmuno mukhato jātā, khattiyā urato, ūrūhi vessā, pādato suddā’’ ti. "
  4657. 1014657,187,182,2,33,1,158,18,"114. Yasmā paṭhamakappikakāle catuvaṇṇavavatthānaṃ natthi, sabbeva sattā ekasadisā, aparabhāge pana tesaṃ payogabhedavasena ahosi, tasmā vuttaṃ‘‘ porāṇaṃ… pe… ajānantā’’ ti. "
  4658. 1014658,187,182,34,51,1,109,12,{Laddhibhindanatthāyā}ti‘‘ brāhmaṇā brahmuno puttā orasā mukhato jātā’’ ti evaṃ pavattāya laddhiyā viniveṭhanatthaṃ.
  4659. 1014659,187,182,52,68,1,97,10,{Puttappaṭilābhatthāyā}ti‘‘ evaṃ mayaṃ pettikaṃ iṇaṃ sodhessāmā’’ ti laddhiyaṃ ṭhatvā puttappaṭilābhāya.
  4660. 1014660,187,182,69,73,1,44,4,Ayañhettha dhammikānaṃ brāhmaṇānaṃ ajjhāsayo.
  4661. 1014661,187,182,74,77,1,25,2,{Sañjātapupphā}ti rajassalā.
  4662. 1014662,187,182,78,108,1,252,26,"Itthīnañhi kumāribhāvappattito paṭṭhāya pacchimavayato oraṃ asati vibandhe aṭṭhame aṭṭhame sattāhe gabbhāsayasaññite tatiye āvatte katipayā lohitapīḷakā saṇṭhahitvā aggahitapupphā eva bhijjanti, tato lohitaṃ paggharati, tattha utusamaññā, pupphasamaññā ca. "
  4663. 1014663,187,182,109,112,1,20,3,Nesan ti brāhmaṇānaṃ.
  4664. 1014664,187,182,113,137,1,111,15,"Saccavacanaṃ {siyā}ti‘‘ brahmuno puttā’’ tiādivacanaṃ saccaṃ yadi siyā, brāhmaṇīnaṃ… pe… mukhaṃ bhaveyya, na cetaṃ atthi. "
  4665. 1014665,187,183,2,2,1,22,1,Catuvaṇṇasuddhivaṇṇanā
  4666. 1014666,187,184,2,20,1,80,9,115. Mukhacchedakavādan ti ‘‘ brāhmaṇā mahābrahmuno mukhato jātā’’ ti vādassa chedakavādaṃ.
  4667. 1014667,187,184,21,25,1,39,3,Ariyabhāve {asamatthā}ti anariyabhāvāvahā.
  4668. 1014668,187,184,26,31,1,36,4,{Pakatikāḷakā}ti sabhāveneva na suddhā.
  4669. 1014669,187,184,32,36,1,26,3,{Kaṇho}ti kiliṭṭho upatāpako.
  4670. 1014670,187,184,37,45,1,24,4,Tenāha‘‘ dukkhoti attho’’ ti.
  4671. 1014671,187,185,2,13,1,62,7,Sukkabhāvo nāma parisuddhatāti āha‘‘ nikkilesabhāvena paṇḍarā’’ ti.
  4672. 1014672,187,185,14,27,1,57,8,{Sukko}ti na kiliṭṭho anupatāpakoti vuttaṃ‘‘ sukhoti attho’’ ti.
  4673. 1014673,187,186,2,18,1,68,7,116. {Ubhayavokiṇṇe}ti vacanavipallāsena vuttanti āha‘‘ ubhayesu vokiṇṇesū’’ ti.
  4674. 1014674,187,186,19,47,1,153,20,"{Missībhūtesū}ti‘‘ kadāci kaṇhā dhammā, kadāci sukkā dhammā’’ ti evaṃ ekasmiṃ santāne, ekasmiṃyeva ca attabhāve pavattiyā missībhūtesu, na pana ekajjhaṃ pavattiyā. "
  4675. 1014675,187,186,48,59,1,69,6,{Etthā}ti anantaravuttadhammāva anvādhiṭṭhāti āha‘‘ kaṇhasukkadhammesū’’ ti.
  4676. 1014676,187,186,60,88,1,135,21,"Yasmā ca te brāhmaṇā na ceva te dhamme atikkantā, yāya ca paṭipadāya atikkameyyuṃ, sāpi tesaṃ paṭipadā natthi, tasmā vuttaṃ‘‘ vattamānāpī’’ ti. "
  4677. 1014677,187,186,89,91,1,35,2,Nānujānanti ayathābhuccavādabhāvato.
  4678. 1014678,187,186,92,108,1,93,11,"Anujānana ñca nāma abbhanumodananti tadabhāvaṃ dassentena‘‘ nānumodanti, na pasaṃsantī’’ ti vuttaṃ. "
  4679. 1014679,187,186,109,114,1,43,5,Catunnaṃ vaṇṇānan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ.
  4680. 1014680,187,186,115,121,1,40,6,Tesan ti pana sambandhepi vā sāmivacanaṃ.
  4681. 1014681,187,186,122,157,1,209,28,"Te ca brāhmaṇā na evarūpā na edisā, yādiso arahā ekadesenāpi tena tesaṃ sadisatābhāvato, tasmā tena kāraṇena nesaṃ brāhmaṇānaṃ‘‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo’’ ti vādaṃ viññū yathābhūtavādino buddhādayo ariyā nānujānanti. "
  4682. 1014682,187,187,2,31,1,215,23,"{Ārakattādīhī}ti ettha kilesānaṃ ārakattā pahīnabhāvato dūrattā arahaṃ, kilesārīnaṃ hatattā arahaṃ, saṃsāracakkassa arānaṃ hatattā arahaṃ, paccayādīnaṃ arahattā arahaṃ, pāpakaraṇe rahābhāvena arahan ti evamattho veditabbo. "
  4683. 1014683,187,187,32,62,1,88,10,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimagge( visuddhi.1.125 ādayo), taṃ saṃvaṇṇanāsu( visuddhi. ṭī.1.124) ca vuttanayena veditabbo . "
  4684. 1014684,187,187,63,70,1,61,6,Āsavānaṃ {khīṇattā}ti catunnampi āsavānaṃ anavasesato pahīnattā.
  4685. 1014685,187,187,71,74,1,43,3,Brahmacariyavāsan ti maggabrahmacariyavāsaṃ.
  4686. 1014686,187,187,75,85,1,86,9,"Tassa vāsassa pariyositattā vutthavāso, dasannampi vā ariyavāsānaṃ vutthattā vutthavāso. "
  4687. 1014687,187,187,86,87,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  4688. 1014688,187,188,2,17,1,76,11,"‘ ‘ Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, yadariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. "
  4689. 1014689,187,188,18,20,1,11,2,Katame dasa?
  4690. 1014690,187,188,21,37,1,195,14,"Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti chaḷaṅgasamannāgato ekārakkho caturāpasseno panuṇṇapaccekasacco samavayasaṭhesano anāvilasaṅkappo passaddhakāyasaṅkhāro suvimuttacitto suvimuttapañño. "
  4691. 1014691,187,188,38,57,1,35,6,"Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā’’ ti( a. ni.10.19). "
  4692. 1014692,187,189,2,22,1,112,13,"Vussatīti vā vusitaṃ, ariyamaggo, ariyaphalañca, taṃ etassa atthīti atisayavacanicchāvasena arahā‘‘ vusitavā’’ ti vutto. "
  4693. 1014693,187,189,23,54,1,201,23,"Karaṇīyaṃ nāma pariññāpahānasacchikiriyābhāvanā dukkhassantaṃ kātukāmehi ekantato kattabbattā, taṃ pana yasmā catūhi maggehi paccekaṃ catūsu saccesu kātabbaṃ kataṃ, tasmā vuttaṃ‘‘ catūhi… pe… katakaraṇīyo’’ ti. "
  4694. 1014694,187,189,55,64,1,52,7,"Osīdāpanaṭṭhena bhārā viyāti bhārā, kilesā, khandhā ca. "
  4695. 1014695,187,189,65,86,1,54,7,Vuttañhi‘‘ bhārā have pañcakkhandhā’’ ti( saṃ. ni.3.22) {ohārito}ti apanīto.
  4696. 1014696,187,189,87,95,1,50,7,Sako attho {sadattho}ti ettha da -kāro padasandhikaro.
  4697. 1014697,187,189,96,105,1,79,8,"Kāmaṃ diṭṭhiādayopi saṃyojanāni eva, tathāpi taṇhāya bhavasaṃyojanaṭṭho sātisayo. "
  4698. 1014698,187,189,106,205,1,146,17,"Yathāha‘‘ avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānan’’ ti.( Saṃ. ni.2.125,126,127,132,134,136,142;3.5.520; kathā.75) tato sā eva sutte( dī. ni.2.400; ma. ni.1.93,133;3.373; saṃ. ni.3.1081; paṭi. ma.1.34 ādayo) samudayasaccabhāvena vuttā, tasmā vuttaṃ‘‘ bhavasaṃyojanaṃ vuccati taṇhā’’ ti. "
  4699. 1014699,187,189,206,224,1,129,15,"Sammadaññā {vimutto}ti sammā aññāya jānanabhūtāya aggamaggapaññāya sammā yathābhūtaṃ yaṃ yathā jānitabbaṃ, taṃ tathā jānitvā vimutto. "
  4700. 1014700,187,189,225,230,1,32,4,Imasmiṃ {loke}ti imasmiṃ sattaloke.
  4701. 1014701,187,189,231,246,1,95,10,"{Idhattabhāve}ti imasmiṃ attabhāve, {parattabhāve}ti parasmiṃ attabhāve, idhaloke, paraloke cāti attho. "
  4702. 1014702,187,190,2,9,1,32,2,117. {Antaravirahitā}ti vibhāgavirahitā.
  4703. 1014703,187,190,10,19,1,30,5,Tenāha‘‘ attano kulena sadisā’’ ti.
  4704. 1014704,187,190,20,28,1,52,6,"Anuyantīti anuyantā, anuyantā eva ānuyantā, anuvattakā. "
  4705. 1014705,187,190,29,36,1,21,3,Tenāha‘‘ vasavattino’’ ti.
  4706. 1014706,187,191,2,12,1,57,4,118. {Niviṭṭhā}ti saddheyyavatthusmiṃ anupavisanavasena niviṭṭhā.
  4707. 1014707,187,191,13,19,1,47,6,Tato eva tasmiṃ adhikaṃ nivisanato abhiniviṭṭhā.
  4708. 1014708,187,191,20,24,1,30,3,{Acalaṭṭhitā}ti acalabhāve ṭhitā.
  4709. 1014709,187,192,2,19,1,140,15,"Yan ti yaṃ kathetabbadhammaṃ anupadhāretvā, tadatthañca appaccakkhaṃ katvā kathanaṃ, etaṃ aṭṭhānaṃ akāraṇaṃ tassa bodhimūleyeva samucchinnattā. "
  4710. 1014710,187,192,20,28,1,91,7,"Vicchindajananatthan ti ratanattayasaddhāya vicchindassa uppādanatthaṃ, aññathattāyāti attho. "
  4711. 1014711,187,192,29,32,1,9,2,{So}ti māro.
  4712. 1014712,187,192,33,49,1,113,14,"Musāvādaṃ kātuṃ {nāsakkhī}ti āgataphalassa ariyasāvakassa purato musā vattuṃ na visahi, tasmā āma mārosmīti paṭijāni. "
  4713. 1014713,187,192,50,53,1,42,3,Silāpathaviyan ti ratanamayasilāpathaviyaṃ.
  4714. 1014714,187,192,54,76,1,146,15,"Sineruṃ kira parivāretvā ṭhito bhūmippadeso sattaratanamayo,‘‘ suvaṇṇamayo’’ ti keci, sā vitthārato, ubbedhato anekayojanasahassaparimāṇā ativiya niccalā. "
  4715. 1014715,187,192,77,85,1,38,7,Kiṃ tvaṃ {etthā}ti kiṃ kāraṇā tvaṃ ettha.
  4716. 1014716,187,192,86,94,1,24,4,‘‘ Ṭhito’’ ti accharaṃ pahari.
  4717. 1014717,187,192,95,102,1,57,6,Ṭhātuṃ {asakkonto}ti ariyasāvakassa purato ṭhātuṃ asakkonto.
  4718. 1014718,187,192,103,116,1,96,11,"Ayañhi ariyadhammādhigamassa ānubhāvo, yaṃ māropi nāma mahānubhāvo ujukaṃ paṭipparituṃ na sakkoti. "
  4719. 1014719,187,193,2,8,1,32,5,"Maggo eva mūlaṃ maggamūlaṃ, tassa. "
  4720. 1014720,187,193,9,11,1,21,2,Sañjātattā uppannattā.
  4721. 1014721,187,193,12,16,1,49,4,Tena maggamūlena patiṭṭhitasantāne laddhapatiṭṭhā.
  4722. 1014722,187,193,17,33,1,99,12,Bhagavato desanādhammaṃ nissāya ariyāya jātiyā jāto‘‘ bhagavantaṃ nissāya ariyabhūmiyaṃ jāto’’ ti vutto.
  4723. 1014723,187,193,34,46,1,62,8,‘‘ Ure vasitvā’’ ti idaṃ dhammaghosassa urato samuṭṭhānatāya vuttaṃ.
  4724. 1014724,187,193,47,51,1,36,4,Ure vāyāmajanitābhijātitāya vā oraso.
  4725. 1014725,187,193,52,63,1,41,7,Mukhato jātena jāto‘‘ mukhato jāto’’ ti vutto.
  4726. 1014726,187,193,64,78,1,67,10,Kāraṇakāraṇepi hi kāraṇe viya vohāro hoti‘‘ tiṇehi bhattaṃ siddhan’’ ti.
  4727. 1014727,187,193,79,98,1,104,13,"Keci pana‘‘ vimokkhamukhassa vasena jātattā mukhato jāto’’ ti vadanti, tatthāpi vuttanayeneva attho veditabbo. "
  4728. 1014728,187,193,99,112,1,108,11,"Purimenatthena yonijo, sedajo, mukhajoti tīsu sambandhesu mukhajena sambandhena bhagavato puttabhāvo vibhāvito. "
  4729. 1014729,187,193,113,116,1,39,3,Atthadvayenāpi dhammajabhāvoyeva dīpito.
  4730. 1014730,187,193,117,150,1,220,23,"Ariyadhammappattito laddhaviseso hutvā pavatto taduttarakāliko khandhasantāno‘‘ ariyadhammato jāto’’ ti veditabbo, ariyadhammaṃ vā maggaphalaṃ nissāya, upanissāya ca jāto sabbopi dhammappabandho‘‘ ariyadhammato jāto’’ ti gahetabbo. "
  4731. 1014731,187,193,151,166,1,118,11,Tesaṃ pana ariyadhammānaṃ apariyositakiccatāya ariyabhāvena abhinibbattimattaṃ upādāya‘‘ ariyadhammato jātattā’’ ti vuttaṃ.
  4732. 1014732,187,193,167,188,1,110,12,"Pariyositakiccatāya tathā nibbattipāripūriṃ upādāya‘‘ nimmitattā’’ ti vuttaṃ, yato‘‘ dhammajo dhammanimmito’’ ti vuttaṃ."
  4733. 1014733,187,193,189,198,1,58,5,‘‘ Navalokuttaradhammadāyaṃ ādiyatīti dhammadāyādo’’ tipi pāṭho.
  4734. 1014734,187,193,199,209,1,51,5,{Assā}ti‘‘ bhagavatomhiputto’’ tiādinā vuttassa vākyassa.
  4735. 1014735,187,193,210,215,1,38,4,Atthaṃ {dassento}ti bhāvatthaṃ pakāsento.
  4736. 1014736,187,193,216,252,1,268,25,"Tathāgatassa anaññasādhāraṇasīlādidhammakkhandhassa samūhanivesavasena dhammakāyatāya na kiñci vattabbaṃ atthi, satthuṭṭhāniyassa pana dhammakāyataṃ dassetuṃ‘‘ kasmā tathāgato dhammakāyoti vutto’’ ti sayameva pucchaṃ samuṭṭhāpetvā‘‘ tathāgato hī’’ tiādinā tamatthaṃ vissajjeti. "
  4737. 1014737,187,193,253,271,1,114,13,Hadayena {cintetvā}ti‘‘ imaṃ dhammaṃ imassa desessāmī’’ ti tassa upagatassa veneyyajanassa bodhanatthaṃ cittena cintetvā.
  4738. 1014738,187,193,272,283,1,146,10,Vācāya {abhinīharī}ti saddhammadesanāvācāya karavīkarutamañjunā brahmassarena veneyyasantānābhimukhaṃ tadajjhāsayānurūpaṃ hitamatthaṃ nīhari upanesi.
  4739. 1014739,187,193,284,289,1,49,4,{Tenā}ti tena kāraṇena evaṃsaddhammādhimuttibhāvena.
  4740. 1014740,187,193,290,293,1,19,2,{Assā}ti tathāgatassa.
  4741. 1014741,187,193,294,297,1,30,2,{Dhammamayattā}ti dhammabhūtattā.
  4742. 1014742,187,193,298,310,1,81,8,Idhādhippetadhammo seṭṭhaṭṭhena brahmabhūtoti āha‘‘ dhammakāyattā eva brahmakāyo’’ ti.
  4743. 1014743,187,193,311,319,1,69,8,Sabbaso adhammaṃ pajahitvā anavasesato dhammo eva bhūtoti dhammabhūto.
  4744. 1014744,187,193,320,335,1,84,11,Tathārūpo ca yasmā sabhāvato dhammo evāti vattabbataṃ arahatīti āha‘‘ dhammasabhāvo’’ ti.
  4745. 1014745,187,194,2,27,1,84,8,119. Seṭṭhacchedakavādan ti‘‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo’’ ti( dī. ni.3.116) evaṃ vuttaseṭṭhabhāvacchedakavādaṃ.
  4746. 1014746,187,194,28,34,1,91,5,Aparenapi {nayenā}ti yathāvuttaseṭṭhacchedakavādato aparenapi porāṇakalokuppattidassananayena.
  4747. 1014747,187,194,35,91,1,267,34,"Seṭṭhaccheda… pe… dassetun ti sopi hi‘‘ brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā’’ ti,‘‘ brāhmaṇā brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā’’ ti( dī. ni.3.114) ca evaṃ pavattāya micchādiṭṭhiyā viniveṭhano jātibrāhmaṇānaṃ seṭṭhabhāvassa chedanato seṭṭhacchedanavādo nāma hotīti dassetunti attho. "
  4748. 1014748,187,195,2,7,1,43,5,Itthabhāvan ti imaṃ pakārataṃ manussabhāvaṃ.
  4749. 1014749,187,195,8,18,1,84,9,"Sāmaññajotanā hi visese avatiṭṭhati, pakaraṇavasena vā ayamattho avacchinno daṭṭhabbo. "
  4750. 1014750,187,195,19,28,1,78,7,Maneneva {nibbattā}ti bāhirapaccayena vinā kevalaṃ upacārajhānamanasāva nibbattā.
  4751. 1014751,187,195,29,52,1,165,17,"Yāya upacārajjhānacetanāya te tattha nibbattā, nīvaraṇavikkhambhanādinā uḷāro tassā pavattiviseso, tasmā jhānaphalakappo tassā phalavisesoti āha‘‘ brahmaloke viyā’’ tiādi."
  4752. 1014752,187,195,53,87,1,279,26,"‘‘ Sayaṃpabhā’’ ti padānaṃ tattha sūriyālokādīhi vinā andhakāraṃ vidhamantā sayameva pabhāsantīti sayaṃpabhā, antalikkhe ākāse carantīti antalikkhacarā, tadaññakāmāvacarasattānaṃ viya sarīrassa vicaraṇaṭṭhānassa asubhatābhāvato subhaṃ, subheva tiṭṭhantīti {subhaṭṭhāyino}ti attho veditabbo. "
  4753. 1014753,187,196,2,2,1,27,1,Rasapathavipātubhāvavaṇṇanā
  4754. 1014754,187,197,2,12,1,59,6,120. Sabbaṃ cakkavāḷan ti anavasesaṃ koṭisatasahassaṃ cakkavāḷaṃ.
  4755. 1014755,187,197,13,31,1,89,12,"{Samatanī}ti sañchādentī vipphari, sā pana tasmiṃ udake patiṭṭhitā ahosīti āha‘‘ patiṭṭhahī’’ ti. "
  4756. 1014756,187,197,32,37,1,32,3,Vaṇṇena {sampannā}ti sampannavaṇṇā.
  4757. 1014757,187,197,38,46,1,63,8,Makkhikaṇḍakarahitan ti makkhikāhi ca tāsaṃ aṇḍakehi ca rahitaṃ.
  4758. 1014758,187,198,2,5,1,29,3,Atītānantarepi kappe loloyeva.
  4759. 1014759,187,198,6,7,1,5,1,Kasmā?
  4760. 1014760,187,198,8,14,1,65,6,Evaṃ ciraparicitalolatāvasena sabbapaṭhamaṃ tathā akāsīti dasseti.
  4761. 1014761,187,198,15,35,1,98,14,"Kimevidan ti‘‘ vaṇṇato, gandhato ca tāva ñātaṃ, rasato pana kimevidaṃ bhavissatī’’ ti saṃsayajāto vadati. "
  4762. 1014762,187,198,36,39,1,18,2,{Tiṭṭhatī}ti aṭṭhāsi.
  4763. 1014763,187,199,2,2,1,31,1,Candimasūriyādipātubhāvavaṇṇanā
  4764. 1014764,187,200,2,20,1,71,10,121. Āluppakārakan ti ettha ālopapariyāyo āluppa -saddoti āha‘‘ ālopaṃ katvā’’ ti.
  4765. 1014765,187,200,21,42,1,141,15,"Paccakkhabhūtānampi candimasūriyānaṃ pavattiyaṃ lokiyānaṃ sammoho hoti, taṃ vidhamituṃ‘‘ ko pana tesan’’ tiādinā aṭṭha pañhāvissajjanāni gahitāni. "
  4766. 1014766,187,200,43,47,1,32,4,Tattha tesan ti candimasūriyānaṃ.
  4767. 1014767,187,200,48,52,1,22,4,Kasmin ti kasmiṃ ṭhāne.
  4768. 1014768,187,200,53,66,1,51,8,‘‘ Ko uparī’’ ti eteneva ko heṭṭhāti ayamattho vuttoyeva.
  4769. 1014769,187,200,67,83,1,78,12,Tathā‘‘ ko sīghaṃ gacchatī’’ ti iminā ko saṇikaṃ gacchatīti ayampi attho vuttoyeva.
  4770. 1014770,187,200,84,87,1,23,2,{Vīthiyo}ti gamanavīthiyo.
  4771. 1014771,187,200,88,93,1,34,4,{Ekato}ti ekasmiṃ khaṇe pātubhavanti.
  4772. 1014772,187,200,94,99,1,55,5,Sūriyamaṇḍale pana atthaṅgate candamaṇḍalaṃ paññāyittha.
  4773. 1014773,187,200,100,107,1,35,6,Chandaṃ ñatvā {vā}ti ruciṃ ñatvā viya.
  4774. 1014774,187,201,2,8,1,23,5,"Ubhayan ti anto, bahi ca. "
  4775. 1014775,187,202,2,10,1,41,6,"Ujukan ti āyāmato, vitthārato, ubbedhato ca. "
  4776. 1014776,187,202,11,14,1,28,2,{Parimaṇḍalato}ti parikkhepato.
  4777. 1014777,187,203,2,17,1,138,15,Ujukaṃ saṇikaṃ gacchati amāvāsiyaṃ sūriyena saddhiṃ gacchanto divase divase thokaṃ thokaṃ ohīyanto puṇṇamāsiyaṃ upaḍḍhamaggameva ohīyanato.
  4778. 1014778,187,203,18,29,1,82,10,"Tiriyaṃ sīghaṃ gacchati ekasmimpi māse kadāci dakkhiṇato, kadāci uttarato dassanato."
  4779. 1014779,187,203,30,40,1,43,6,‘‘ Dvīsu passesū’’ ti idaṃ yebhuyyavasena vuttaṃ.
  4780. 1014780,187,203,41,49,1,53,6,"Candassa purato, pacchato, samañca tārakā gacchantiyeva. "
  4781. 1014781,187,203,50,55,1,37,5,Attano ṭhānan ti attano gamanaṭṭhānaṃ.
  4782. 1014782,187,203,56,61,1,40,5,Na vijahanti attano vīthiyāva gacchanato.
  4783. 1014783,187,203,62,70,1,69,8,Sūriyassa ujukaṃ gamanassa sīghatā candassa gamanaṃ upādāya veditabbā.
  4784. 1014784,187,203,71,85,1,119,13,"Tiriyaṃ gamanaṃ dakkhiṇadisato uttaradisāya, uttaradisato ca dakkhiṇadisāya gamanaṃ dandhaṃ chahi chahi māsehi ijjhanato. "
  4785. 1014785,187,203,86,89,1,11,2,{So}ti sūriyo.
  4786. 1014786,187,203,90,99,1,75,8,{Kāḷapakkhauposathato}ti kāḷapakkhe uposathe candena saheva gantvā tato paraṃ.
  4787. 1014787,187,203,100,103,1,42,2,{Pāṭipadadivase}ti sukkapakkhapāṭipadadivase.
  4788. 1014788,187,203,104,112,1,59,7,"Ohāya gacchati attano sīghagāmitāya, tassa ca dandhagāmitāya. "
  4789. 1014789,187,203,113,118,1,36,4,Lekhā viya paññāyati pacchimadisāyaṃ.
  4790. 1014790,187,203,119,124,1,52,4,Yāva {uposathadivasā}ti yāva sukkapakkhauposathadivasā.
  4791. 1014791,187,203,125,158,1,277,28,"‘‘ Cando anukkamena vaḍḍhitvā’’ ti idaṃ uparibhāgato patitasūriyālokatāya heṭṭhato pavattāya sūriyassa dūrabhāvena divase divase anukkamena parihāyamānāya attano chāyāya vasena anukkamena candamaṇḍalappadesassa vaḍḍhamānassa viya dissamānatāya vuttaṃ, tasmā anukkamena vaḍḍhitvā viya. "
  4792. 1014792,187,203,159,168,1,79,8,"Uposathadivase puṇṇamāyaṃ paripuṇṇo hoti, paripuṇṇamaṇḍalo hutvā dissatīti attho. "
  4793. 1014793,187,203,169,177,1,64,7,"Dhāvitvā gaṇhāti candassa dandhagatitāya, attano ca sīghagatitāya. "
  4794. 1014794,187,203,178,195,1,84,10,Anukkamena {hāyitvā}ti ettha‘‘ anukkamena vaḍḍhitvā’’ ti ettha vuttanayena attho veditabbo.
  4795. 1014795,187,203,196,212,1,126,15,"Tattha pana chāyāya hāyamānatāya maṇḍalaṃ vaḍḍhamānaṃ viya dissati, idha chāyāya vaḍḍhamānatāya maṇḍalaṃ hāyamānaṃ viya dissati. "
  4796. 1014796,187,204,2,50,1,340,40,"Yāya vīthiyā sūriye gacchante vassavalāhakā devaputtā sūriyābhitāpasantattā attano vimānato na nikkhamanti, kīḷāpasutā hutvā na vicaranti, tadā kira sūriyassa vimānaṃ pakatimaggato adho otaritvā vicarati, tassa oruyha caraṇeneva candavimānampi adho oruyha carati taggatikattā, tasmā sā vīthi udakābhāvena ajānurūpatāya‘‘ ajavīthī’’ ti samaññaṃ gatā. "
  4797. 1014797,187,204,51,108,1,438,49,"Yāya pana vīthiyā sūriye gacchante vassavalāhakā devaputtā sūriyābhitāpābhāvato abhiṇhaṃ attano vimānato bahi nikkhamitvā kīḷāpasutā ito cito ca vicaranti, tadā kira sūriyavimānaṃ pakatimaggato uddhaṃ āruhitvā vicarati, tassa uddhaṃ āruyha caraṇeneva candavimānampi uddhaṃ āruyha carati taggatikattā, taggatikatā ca samānagatinā vātamaṇḍalena vimānassa phellitabbattā, tasmā sā vīthi udakabahubhāvena nāgānurūpatāya‘‘ nāgavīthī’’ ti samaññaṃ gatā. "
  4798. 1014798,187,204,109,153,1,296,35,"Yadā sūriyo uddhamanāruhanto, adho ca anotaranto pakatimaggeneva gacchati, tadā vassavalāhakā yathākālaṃ, yathāruci ca vimānato nikkhamitvā sukhena vicaranti, tena kālena kālaṃ vassanato loke utusamatā hoti, tāya utusamatāya hetubhūtāya sā candimasūriyānaṃ gati gavānurūpatāya‘‘ govīthī’’ ti samaññaṃ gatā. "
  4799. 1014799,187,204,154,162,1,27,4,Tena vuttaṃ‘‘ ajavīthī’’ tiādi.
  4800. 1014800,187,205,2,29,1,112,15,Evaṃ ‘‘ kati nesaṃ vīthiyo’’ ti pañhaṃ vissajjetvā‘‘ kathaṃ vicarantī’’ ti pañhaṃ vissajjetuṃ‘‘ candimasūriyā’’ tiādi vuttaṃ.
  4801. 1014801,187,205,30,48,1,157,16,Tattha sineruto bahi {nikkhamantī}ti sinerusamīpena taṃ padakkhiṇaṃ katvā gacchantā tato gamanavīthito bahi attano tiriyagamanena cakkavāḷābhimukhā nikkhamanti.
  4802. 1014802,187,205,49,76,1,204,24,"Anto {vicarantī}ti evaṃ cha māse khaṇe khaṇe sineruto apasakkanavasena tato nikkhamitvā cakkavāḷasamīpaṃ pattā, tatopi cha māse khaṇe khaṇe apasakkanavasena nikkhamitvā sinerusamīpaṃ pāpuṇantā anto vicaranti. "
  4803. 1014803,187,205,77,89,1,64,8,Idāni tamevatthaṃ saṅkhepena vuttaṃ vivarituṃ‘‘ tehī’’ tiādi vuttaṃ.
  4804. 1014804,187,205,90,121,1,164,21,"Sinerussa, cakkavāḷassa ca yaṃ ṭhānaṃ vemajjhaṃ, tassa, sinerussa ca yaṃ ṭhānaṃ vemajjhaṃ, tena gacchantā‘‘ sinerusamīpena vicarantī’’ ti vuttā, na sinerussa aggāḷindaallīnā. "
  4805. 1014805,187,205,122,128,1,46,5,Cakkavāḷasamīpena {caritvā}ti etthāpi eseva nayo.
  4806. 1014806,187,205,129,138,1,62,7,"{Majjhenā}ti sinerussa, cakkavāḷassa ca ujukaṃ vemajjhena maggena. "
  4807. 1014807,187,205,139,145,1,39,5,Citramāse {majjhenā}ti etthāpi eseva nayo.
  4808. 1014808,187,206,2,10,1,55,6,"{Ekappahārenā}ti ekavelāya, ekeneva vā attano ekappahārena. "
  4809. 1014809,187,206,11,16,1,40,4,{Majjhanhiko}ti ṭhitamajjhanhiko kālo hoti.
  4810. 1014810,187,206,17,32,1,125,14,"Tadā hi sūriyamaṇḍalaṃ uggacchantaṃ hutvāpi imasmiṃ dīpe ṭhitassa upaḍḍhameva dissati, uttarakurūsu ṭhitassa ogacchantaṃ hutvā. "
  4811. 1014811,187,206,33,38,1,45,5,Evañhi ekavelāyameva tīsu dīpesu ālokakaraṇaṃ.
  4812. 1014812,187,207,2,20,1,146,12,"Yesu kattikādinakkhattasamaññā, tānipi tārakarūpāni yevāti vuttaṃ‘‘ sesatārakarūpāni cā’’ ti, nakkhattasaññitatārakarūpato avasiṭṭhatārakarūpānīti attho. "
  4813. 1014813,187,207,21,26,1,56,5,Ubhayānipi tāni devatānaṃ vasanakavimānānīti veditabbāni.
  4814. 1014814,187,207,27,37,1,78,9,"Rā-saddo tiyati chijjati etthāti ratti, sattānaṃ saddassa vūpasamanakāloti attho. "
  4815. 1014815,187,207,38,44,1,43,6,Dibbanti sattā kīḷanti jotanti etthāti divā.
  4816. 1014816,187,207,45,53,1,53,8,Sattānaṃ āyuṃ minanto viya siyati antaṃ karotīti māso.
  4817. 1014817,187,207,54,60,1,35,6,Taṃ taṃ kiriyaṃ arati vattetīti utu.
  4818. 1014818,187,207,61,72,1,83,10,"Taṃ taṃ sattaṃ, dhammappavattiñca saṅgamma vadanto viya sarati vattetīti saṃvaccharo. "
  4819. 1014819,187,208,2,31,1,132,16,"122. Vivajjanaṃ vivajjo, so eva vevajjaṃ, vaṇṇassa vevajjaṃ vaṇṇavevajjaṃ, vaṇṇasampattiyā vigamo, tassa pana atthitā‘‘ vaṇṇavevajjatā’’ ti vuttā. "
  4820. 1014820,187,208,32,39,1,22,3,Tenāha‘‘ vivajjabhāvo’’ ti.
  4821. 1014821,187,208,40,44,1,31,4,Tesan ti vaṇṇavantānaṃ sattānaṃ.
  4822. 1014822,187,208,45,56,1,118,9,"{Atimānappaccayā}ti dubbaṇṇavambhanavasena atikkamma attano vaṇṇaṃ paṭicca mānapaccayā, mānasampaggaṇhananimittanti attho. "
  4823. 1014823,187,208,57,68,1,86,9,"Sātisayo raso etissā atthīti rasāti laddhamānāya, {anubhāsiṃsū}ti anurodhavasena bhāsiṃsu. "
  4824. 1014824,187,208,69,78,1,99,8,"Lokuppattivaṃsakathan ti lokuppattivaṃsajaṃ paveṇīkathaṃ, ādikāle uppannaṃ paveṇīāgatakathanti attho."
  4825. 1014825,187,208,79,89,1,32,5,"‘‘ Anupatantī’’ tipi pāṭho, so evattho. "
  4826. 1014826,187,209,2,2,1,32,1,Bhūmipappaṭakapātubhāvādivaṇṇanā
  4827. 1014827,187,210,2,11,1,38,4,123. Ediso {hutvā}ti ahicchattakasadiso hutvā.
  4828. 1014828,187,211,2,33,1,100,14,"124. {Padālatā}ti ‘‘ padā’’ ti evaṃnāmā ekā latā, sā pana yasmā sampannavaṇṇagandharasā, tasmā‘‘ bhaddalatā’’ ti vuttā. "
  4829. 1014829,187,211,34,37,1,18,2,{Nāḷikā}ti nāḷivalli.
  4830. 1014830,187,211,38,41,1,13,2,{Ahāyī}ti nassi.
  4831. 1014831,187,212,2,19,1,99,11,"125. {Akaṭṭhapāko}ti akaṭṭheyeva ṭhāne uppajjitvā paccanako, nīvāro viya sañjāto hutvā nippajjanakoti attho. "
  4832. 1014832,187,212,20,29,1,27,5,Kaṇo‘‘ kuṇḍakan’’ ti ca vuccati.
  4833. 1014833,187,212,30,47,1,84,11,"Thusan ti taṇḍulaṃ pariyonandhitvā ṭhitattaco, tadabhāvato‘‘ akaṇo, athuso’’ ti sāli vutto."
  4834. 1014834,187,212,48,57,1,48,5,‘‘ Paṭivirūḷhan’’ ti idaṃ pakkabhāvassa kāraṇavacanaṃ.
  4835. 1014835,187,212,58,62,1,29,4,Paṭivirūḷhato hi taṃ pakkanti.
  4836. 1014836,187,212,63,90,1,159,22,"Yasmiṃ ṭhāne sāyaṃ pakko sāli gahito, tadeva ṭhānaṃ dutiyadivase pāto pakkena sālinā paripuṇṇaṃ hutvā tiṭṭhatīti āha‘‘ sāyaṃ gahitaṭṭhānaṃ pāto pakkaṃ hotī’’ tiādi. "
  4837. 1014837,187,212,91,112,1,160,18,"Alāyitan ti lāyitaṭṭhānampi tesaṃ kammappaccayā alāyitameva hutvā anūnaṃ paripuṇṇameva paññāyati, na kevalaṃ paññāyanameva, atha kho tathābhūtameva hutvā tiṭṭhati. "
  4838. 1014838,187,213,2,2,1,34,1,Itthipurisaliṅgādipātubhāvavaṇṇanā
  4839. 1014839,187,214,2,33,1,217,22,"126.‘‘ Manussakāle’’ ti idaṃ pubbe manussabhūtānaṃyeva tattha idāni nikantivasena uppatti hotīti katvā vuttaṃ, devatānampi purimajātiyaṃ itthibhāve ṭhitānaṃ tattha virāgādipurisattappaccaye asati tadā itthiliṅgameva pātubhavati. "
  4840. 1014840,187,214,34,126,1,688,64,"{Purisattapaccaye}ti‘‘ attanopi anissaratā, sabbakālaṃ parāyattavuttitā, rajassalatā vañcatā, gabbhadhāraṇaṃ, paṭhamāya pakatiyā nihīnapakatitā, sūravīratābhāvo,‘ appakā janā’ ti‘ hīḷetabbatā’ ti evamādi ādīnavapaccavekkhaṇapubbakampi itthibhāve‘ alaṃ itthibhāvena, na hi itthibhāve ṭhatvā cakkavattisiriṃ, na sakkamārabrahmasiriyo paccanubhavituṃ, na paccekabodhiṃ, na sammāsambodhiṃ adhigantuṃ sakkā’ ti evaṃ itthibhāvavirajjanaṃ,‘ yathāvuttaādīnavavirahato uttamapakatibhāvato sampadamidaṃ purisattaṃ nāma seṭṭhaṃ uttamaṃ, ettha ṭhatvā sakkā etā sampattiyo sampāpuṇitun’ ti evaṃ purisattabhāve sambhāvanāpubbakaṃ patthanāṭhapanaṃ,‘ tattha ninnapoṇapabbhāracittatā’ ti’’ evamādike purisabhāvassa paccayabhūte dhamme. "
  4841. 1014841,187,214,127,129,1,17,2,Pūretvā vaḍḍhetvā.
  4842. 1014842,187,214,130,151,1,192,18,"Paccakkhaṃ bhūtaṃ, sadisañca diṭṭhadhammikaṃ, samparāyikañca suvipulaṃ anatthaṃ acintetvā purisassa kāmesu micchācaraṇaṃ kevalaṃ itthiyaṃ āsāpatti phalenevāti āsāāpatti itthibhāvāvahāpi hotiyeva. "
  4843. 1014843,187,214,152,168,1,137,11,Tanninnapoṇapabbhārabhāvena tannikantiyā nimittabhāvāpattitoti vuttaṃ‘‘ puriso itthattabhāvaṃ labhanto kāmesumicchācāraṃ nissāya labhatī’’ ti.
  4844. 1014844,187,214,169,173,1,36,3,{Tadā}ti yathāvutte paṭhamakappikakāle.
  4845. 1014845,187,214,174,177,1,20,2,{Pakatiyā}ti sabhāvena.
  4846. 1014846,187,214,178,182,1,45,3,{Mātugāmassā}ti purimattabhāve mātugāmabhūtassa.
  4847. 1014847,187,214,183,196,1,60,7,{Purisassā}ti etthāpi‘‘ pakatiyā’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ.
  4848. 1014848,187,214,197,201,1,39,4,Upanijjhāyatan ti upecca nijjhāyantānaṃ.
  4849. 1014849,187,214,202,210,1,69,7,"Yathā aññamaññasmiṃ sārāgo uppajjati, evaṃ sāpekkhabhāvena olokentānaṃ. "
  4850. 1014850,187,214,211,215,1,30,3,{Rāgapariḷāho}ti rāgajo pariḷāho.
  4851. 1014851,187,215,2,7,1,43,4,{Nibbuyhamānāyā}ti pariṇatā hutvā niyyamānāya.
  4852. 1014852,187,216,2,2,1,28,1,Methunadhammasamācāravaṇṇanā
  4853. 1014853,187,217,2,14,1,84,7,127. Gomayapiṇḍamattampi {nālatthā}ti sammadeva vivāhakammaṃ nālatthāti adhippāyena vadanti.
  4854. 1014854,187,217,15,36,1,196,20,"Pātabyatan ti tasmiṃ asaddhamme kilesakāmena pivitabbataṃ kiñci pivitabbavatthuṃ pivantā viya ativiya tosetvā paribhuñjitabbataṃ āpajjiṃsu, pātabyatan ti vā paribhuñjanakataṃ āpajjiṃsu upagacchiṃsu. "
  4855. 1014855,187,217,37,51,1,90,12,"Paribhogattho hi ayaṃ pā -saddo, kattusādhano ca tabya -saddo, yathāruci paribhuñjiṃsūti attho. "
  4856. 1014856,187,218,2,17,1,84,10,"Sannidhikārakan ti sannidhikāraṃ, ka -kāro padavaḍḍhanamattanti āha‘‘ sannidhiṃ katvā’’ ti. "
  4857. 1014857,187,218,18,21,1,24,3,Apadānan ti avakhaṇḍanaṃ.
  4858. 1014858,187,218,22,33,1,69,9,"Ekekasmiṃ {ṭhāne}ti yattha yattha vahitaṃ, tasmiṃ tasmiṃ ekekasmiṃ ṭhāne. "
  4859. 1014859,187,218,34,37,1,23,2,{Gumbagumbā}ti puñjapuñjā.
  4860. 1014860,187,219,2,2,1,18,1,Sālivibhāgavaṇṇanā
  4861. 1014861,187,220,2,24,1,98,12,"128. Sīmaṃ {ṭhapeyyāmā}ti‘‘ ayaṃ bhūmibhāgo asukassa, ayaṃ bhūmibhāgo asukassā’’ ti evaṃ paricchedaṃ kareyyāma. "
  4862. 1014862,187,220,25,32,1,32,6,Taṃ aggaṃ {katvā}ti taṃ ādiṃ katvā.
  4863. 1014863,187,221,2,2,1,22,1,Mahāsammatarājavaṇṇanā
  4864. 1014864,187,222,2,10,1,39,4,130. Pakāsetabban ti dosavasena pakāsetabbaṃ.
  4865. 1014865,187,222,11,15,1,30,4,Khipitabban ti khepaṃ kātabbaṃ.
  4866. 1014866,187,222,16,26,1,47,5,"Tenāha‘‘ hāretabban’’ ti, sattanikāyato nīharitabbaṃ. "
  4867. 1014867,187,223,2,7,1,31,4,Nesan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ.
  4868. 1014868,187,224,2,9,1,20,3,131. Akkharan ti niruttiṃ.
  4869. 1014869,187,224,10,41,1,215,23,"Sā hi mahājanena sammatoti niddhāretvā vattabbato nirutti , tasmiṃyeva nirūḷhabhāvato , aññattha asañcaraṇato akkharanti ca vuccati, tathā saṅkhātabbato saṅkhā, samaññāyatīti samaññā, paññāpanato paññatti, voharaṇato vohāro. "
  4870. 1014870,187,224,42,45,1,17,2,{Uppanno}ti pavatto.
  4871. 1014871,187,224,46,53,1,53,6,Na kevalaṃ {akkharamevā}ti na kevalaṃ samaññākaraṇameva.
  4872. 1014872,187,224,54,61,1,58,6,{Khettasāmino}ti taṃ taṃ bhūmibhāgaṃ pariggahetvā ṭhitasattā.
  4873. 1014873,187,224,62,72,1,96,9,Tīhi {saṅkhehī}ti tividhakiriyābhisaṅkhatehi tīhi saṅkhehi khattiyādīhi tīhi vaṇṇehi pariggahitehi.
  4874. 1014874,187,224,73,84,1,93,7,‘‘ Khattiyānuyantabrāhmaṇagahapatikanegamajānapadehi tīhi gahapatīhi pariggahitehī’’ ti ca vadanti.
  4875. 1014875,187,224,85,91,1,37,5,Agganti {ñātenā}ti aggaṃ kulanti ñātena.
  4876. 1014876,187,224,92,95,1,33,3,Khattiyakulañhi loke sabbaseṭṭhaṃ.
  4877. 1014877,187,224,96,154,1,155,17,"Yathāha‘‘ khattiyo seṭṭho janetasmiṃ, ye gottapaṭisārino’’ ti,( dī. ni.1.277;3.140; ma. ni.2.30; saṃ. ni.1.182,245) abhedopacārena pana akkharassa khattiyasaddassapi seṭṭhatāti pāḷiyaṃ‘‘ aggaññena akkharenā’’ ti vuttaṃ. "
  4878. 1014878,187,224,155,169,1,67,10,Idāni abhedopacārena vinā eva atthaṃ dassetuṃ‘‘ agge vā’’ tiādi vuttaṃ.
  4879. 1014879,187,225,2,2,1,24,1,Brāhmaṇamaṇḍalādivaṇṇanā
  4880. 1014880,187,226,2,36,1,145,17,"132. Yena anārambhabhāvena bāhitākusalā‘‘ brāhmaṇā’’ ti vuttā, tameva tāva dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ vītaṅgārā’’ tiādi vuttanti tadatthaṃ dassento‘‘ pacitvā’’ tiādimāha. "
  4881. 1014881,187,226,37,49,1,52,8,Tamenan ti vacanavipallāsena niddesoti āha‘‘ te ete’’ ti.
  4882. 1014882,187,226,50,60,1,103,8,"{Abhisaṅkharontā}ti cittamantabhāvena aññamaññaṃ abhivisiṭṭhe karontā, brāhmaṇākappabhāvena saṅkharontā ca. "
  4883. 1014883,187,226,61,72,1,59,9,"{Vācentā}ti paresaṃ kathentā, ye tathā ganthe kātuṃ na jānanti. "
  4884. 1014884,187,226,73,80,1,36,4,"{Acchantī}ti āsanti, upavisantīti attho. "
  4885. 1014885,187,226,81,88,1,17,3,Tenāha‘‘ vasantī’’ ti.
  4886. 1014886,187,226,89,93,1,25,3,{Acchentī}ti kālaṃ khepenti.
  4887. 1014887,187,226,94,99,1,66,5,Hīnasammataṃ jhānabhāvanānuyogaṃ chaḍḍetvā ganthe pasutatādīpanato.
  4888. 1014888,187,226,100,110,1,77,8,Seṭṭhasammataṃ jātaṃ‘‘ vedadharā sottiyā subrāhmaṇāti evaṃ seṭṭhasammataṃ jātaṃ.
  4889. 1014889,187,227,2,14,1,82,7,133. Methunadhammaṃ {samādiyitvā}ti jāyāpatikabhāvena dvayaṃ dvayaṃ nivāsaṃ ajjhupagantvā.
  4890. 1014890,187,227,15,21,1,53,5,{Vāṇijakammādike}ti ādi -saddena kasikammādiṃ saṅgaṇhāti.
  4891. 1014891,187,228,2,13,1,105,4,"134. {Luddācārakammakhuddācārakammunā}ti paraviheṭhanādiluddācārakammunā, naḷakāradārukammādikhuddācārakammunā ca. "
  4892. 1014892,187,228,14,21,1,40,7,Suddan ti ettha su -iti sīghatthe nipāto.
  4893. 1014893,187,228,22,37,1,75,11,Dā -iti garahaṇattheti āha‘‘ suddaṃ suddaṃ lahuṃ lahuṃ kucchitaṃ gacchantī’’ ti.
  4894. 1014894,187,229,2,19,1,59,8,135. {Ahū}ti kālavipallāsavasena vuttanti dassento‘‘ hoti kho’’ ti āha.
  4895. 1014895,187,229,20,40,1,96,12,"{Iminā}ti ‘‘ imehi kho, vāseṭṭha, catūhi maṇḍalehi samaṇamaṇḍalassa abhinibbatti hotī’’ ti iminā vacanena. "
  4896. 1014896,187,229,41,54,1,81,10,Imaṃ {dassetī}ti samaṇamaṇḍalaṃ nāma… pe… suddhiṃ pāpuṇantīti imaṃ atthajātaṃ dasseti.
  4897. 1014897,187,229,55,74,1,127,15,"Yadi imehi… pe… abhinibbatti hoti, evaṃ sante imāneva cattāri maṇḍalāni padhānāni, samaṇamaṇḍalaṃ appadhānaṃ tato abhinibbattattāti? "
  4898. 1014898,187,229,75,84,1,42,5,Nayidamevanti dassetuṃ‘‘ imānī’’ tiādi vuttaṃ.
  4899. 1014899,187,229,85,89,1,49,4,Samaṇamaṇḍalaṃ anuvattanti guṇehi visiṭṭhabhāvato.
  4900. 1014900,187,229,90,102,1,82,9,"Guṇo hi viññūnaṃ anuvattanahetu, na kolaputtiyaṃ, vaṇṇapokkharatā, vākkaraṇamattaṃ vā. "
  4901. 1014901,187,229,103,114,1,45,6,"Tenāha‘‘ dhammeneva anuvattanti, no adhammenā’’ ti. "
  4902. 1014902,187,229,115,134,1,132,16,"So dhammo ca lokuttarova adhippeto, yena saṃsārato visujjhati, tasmā samaṇamaṇḍalan ti ca sāsanikameva samaṇagaṇaṃ vadatīti daṭṭhabbaṃ. "
  4903. 1014903,187,229,135,142,1,30,3,Tenāha‘‘ samaṇamaṇḍalañhī’’ tiādi.
  4904. 1014904,187,230,2,2,1,23,1,Duccaritādikathāvaṇṇanā
  4905. 1014905,187,231,2,13,1,57,5,136. Micchādiṭṭhivasena samādinnakammaṃ nāma‘‘ ko anubandhitabbo.
  4906. 1014906,187,231,14,21,1,77,5,Ajotaggisoṭṭhimiso’’ tiādinā yaññavidhānādivasena pavattitaṃ hiṃsādipāpakammaṃ.
  4907. 1014907,187,231,22,39,1,126,11,"{Micchādiṭṭhikammassā}ti‘‘ esa saddhādhigato devayāno, yena yanti puttino visokā’’ tiādinā pavattitassa micchādiṭṭhisahagatakammassa. "
  4908. 1014908,187,231,40,49,1,61,8,"Samādānaṃ tassa tathā pavattanaṃ, tassā vā diṭṭhiyā upagamanaṃ. "
  4909. 1014909,187,232,2,10,1,38,3,137. {Dvayakārī}ti kusalākusaladvayassa kattā.
  4910. 1014910,187,232,11,25,1,66,9,"Tayidaṃ dvayaṃ yasmā ekajjhaṃ nappavattati, tasmā āha‘‘ kālenā’’ tiādi. "
  4911. 1014911,187,232,26,35,1,105,9,Ekakkhaṇe ubhayavipākadānaṭṭhānaṃ nāma natthi ekasmiṃ khaṇe cittadvayūpasañhitāya sattasantatiyā abhāvato.
  4912. 1014912,187,232,36,52,1,95,11,"Yathā pana dvayakārino sukhadukkhapaṭisaṃveditā sambhavati, taṃ dassetuṃ‘‘ yena panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  4913. 1014913,187,232,53,56,1,24,2,{Evaṃbhūto}ti vikalāvayavo.
  4914. 1014914,187,232,57,68,1,100,9,"Dvepihi kusalākusalakammāni katūpacitāni sabhāvato balavantāneva honti, tasmā maraṇakāle upaṭṭhahanti . "
  4915. 1014915,187,232,69,74,1,45,5,Tesu akusalaṃ balavataraṃ hoti paccayalābhato.
  4916. 1014916,187,232,75,115,1,386,35,"Nikantiādayo hi paccayavisesā akusalasseva sabhāgā, na kusalassa, tasmā katūpacitabhāvena samānabalesupi kusalākusalesu paccayalābhena vipaccituṃ laddhokāsatāya kusalato akusalaṃ balavataraṃ hotīti, tathābhūtampi taṃ yathā vipākadāne laddhokāsassa kusalassāpi avasaro hoti, tathā laddhapaccayaṃ paṭisandhidānābhimukhaṃ kusalaṃ paṭibāhitvā paṭisandhiṃ dentaṃ tiracchānayoniyaṃ {nibbattāpetī}ti."
  4917. 1014917,187,232,116,169,1,316,39,"‘‘ Akusalaṃ balavataraṃ hotī’’ ti ettha‘‘ akusalaṃ ce balavataraṃ hoti, taṃ kusalaṃ paṭibāhitvā’’ ti vuttanayeneva atthaṃ vatvā tesu kusalaṃ ce balavataraṃ hoti, tañca akusalaṃ paṭibāhitvā manussayoniyaṃ nibbattāpeti, akusalaṃ pavattivedanīyaṃ hoti, atha naṃ taṃ kāṇampi karoti khujjampi pīṭhasappimpi kucchirogādīhi vā upaddutaṃ. "
  4918. 1014918,187,232,170,186,1,109,12,Evaṃ so pavattiyaṃ nānappakāraṃ dukkhaṃ paccanubhavatīti idaṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ sukhadukkhappaṭisaṃvedī hotī’’ ti.
  4919. 1014919,187,232,187,210,1,226,21,"Tatrāyaṃ vinicchayo– vuttakāle vā kārena samānabalesu kusalākusalakammesu upaṭṭhahantesu maraṇassa āsannavelāyaṃ yadi balavatarāni kusalajavanāni javanti, yathāupaṭṭhitaṃ akusalaṃ paṭibāhitvā kusalaṃ vuttanayena paṭisandhiṃ deti. "
  4920. 1014920,187,232,211,223,1,117,11,"Atha balavatarāni akusalajavanāni javanti, yathāupaṭṭhitaṃ kusalaṃ paṭibāhitvā akusalaṃ vuttanayeneva paṭisandhiṃ deti. "
  4921. 1014921,187,232,224,227,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  4922. 1014922,187,232,228,238,1,94,8,"Ubhinnaṃ kammānaṃ samānabalavabhāvato, paccayantarasāpekkhato cāti, sabbaṃ vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. "
  4923. 1014923,187,233,2,2,1,27,1,Bodhipakkhiyabhāvanāvaṇṇanā
  4924. 1014924,187,234,2,29,1,174,18,"138. Bodhi vuccati maggasammādiṭṭhi, cattāri ariyasaccāni bujjhatīti katvā, sabhāvato, taṃsabhāvato ca tassā pakkhe bhavāti bodhipakkhiyā, sativīriyādayo dhammā, tesaṃ bodhipakkhiyānaṃ. "
  4925. 1014925,187,234,30,33,1,42,2,{Paṭipāṭiyā}ti bodhipakkhiyadesanāpaṭipāṭiyā.
  4926. 1014926,187,234,34,41,1,55,6,Bhāvanaṃ {anugantvā}ti anukkamena pavattaṃ bhāvanaṃ patvā.
  4927. 1014927,187,234,42,49,1,22,3,Tenāha‘‘ paṭipajjitvā’’ ti.
  4928. 1014928,187,234,50,77,1,217,21,"Saupādisesāya nibbānadhātuyā vasena khīṇāsavassa seṭṭhabhāvaṃ lokassa pākaṭaṃ katvā dassetuṃ sakkā, na itarāya sabbaso apaññattibhāvūpagamane tassa adassanatoti vuttaṃ‘‘ parinibbātīti kilesaparinibbānena parinibbāyatī’’ ti. "
  4929. 1014929,187,234,78,83,1,41,4,{Vinivattetvā}ti tato catuvaṇṇato nīharitvā.
  4930. 1014930,187,235,2,17,1,65,7,140. Tamevatthan ti‘‘ khīṇāsavova devamanussesu seṭṭho’’ ti vuttamevatthaṃ.
  4931. 1014931,187,236,2,8,1,75,4,{Seṭṭhacchedakavādamevā}ti jātibrāhmaṇānaṃ seṭṭhabhāvasamucchedakameva kathaṃ.
  4932. 1014932,187,236,9,11,1,17,2,Dassetvā bhāsitvā.
  4933. 1014933,187,236,12,34,1,194,17,Suttantaṃ {vinivattetvā}ti pubbe lokiyadhammasandassanavasena pavattaṃ aggaññasuttaṃ‘‘ sattannaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanamanvāyā’’ tiādinā tato vinivattetvā nīharitvā tena asaṃsaṭṭhaṃ katvā.
  4934. 1014934,187,236,35,38,1,26,2,{Āvajjantā}ti samannāharantā.
  4935. 1014935,187,236,39,44,1,46,4,{Anumajjantā}ti pubbenāparaṃ atthato vicarantāti.
  4936. 1014936,187,237,2,4,1,39,2,Aggaññasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  4937. 1014937,187,238,1,4,1,25,1,5. Sampasādanīyasuttavaṇṇanā
  4938. 1014938,187,239,2,2,1,24,1,Sāriputtasīhanādavaṇṇanā
  4939. 1014939,187,240,2,16,1,52,6,"141. Pāvārenti sañchādenti sarīraṃ etenāti pāvāro, vatthaṃ. "
  4940. 1014940,187,240,17,40,1,146,17,"Pāvaraṇaṃ vā pāvāro,‘‘ vatthaṃ dussan’’ ti pariyāyasaddā eteti dussameva pāvāro, so etassa bahuvidho anekakoṭippabhedo bhaṇḍabhūto atthīti dussapāvāriko. "
  4941. 1014941,187,240,41,62,1,137,16,"So kira pubbe daharakāle dussapāvārabhaṇḍameva bahuṃ pariggahetvā vāṇijjaṃ akāsi, tena naṃ seṭṭhiṭṭhāne ṭhitampi‘‘ pāvāriko’’ tveva sañjānanti. "
  4942. 1014942,187,240,63,79,1,114,13,"{Bhagavatī}ti iti -saddo ādiattho, pakārattho vā, tena bhagavantaṃ upasaṅkamitvā therena vuttavacanaṃ sabbaṃ saṅgaṇhāti."
  4943. 1014943,187,240,80,106,1,154,17,"‘‘ Kasmā evaṃ avocā’’ ti tathāvacane kāraṇaṃ pucchitvā‘‘ somanassapavedanatthan’’ ti kasmā payojanaṃ vissajjitaṃ, tayidaṃ ambaṃ puṭṭhassa labujaṃ byākaraṇasadisanti? "
  4944. 1014944,187,240,107,109,1,23,2,Nayidamevaṃ cintetabbaṃ.
  4945. 1014945,187,240,110,147,1,267,29,"Yā hissa therassa tadā bhagavati somanassuppatti, sā niddhāritarūpā kāraṇabhāvena coditā, tasmā evaṃ avocāti, sā eva ca yasmā niddhāritarūpā pavedanavasena bhagavato sammukhā tathāvacanaṃ payojeti, tasmā‘‘ attano uppannasomanassapavedanatthan’’ ti payojanabhāvena vissajjitaṃ. "
  4946. 1014946,187,241,2,6,1,32,3,{Tatrā}ti tasmiṃ somanassapavedane.
  4947. 1014947,187,241,7,10,1,49,3,Vihāre nivāsaparivattanavasena sunivatthanivāsano.
  4948. 1014948,187,241,11,14,1,22,2,{Ābhujitvā}ti ābandhitvā.
  4949. 1014949,187,242,2,26,1,183,19,"Samāpattito vuṭṭhāya‘‘ aho santo vatāyaṃ ariyavihāro’’ ti samāpattisukhapaccavekkhaṇamukhena attano guṇe anussarituṃ āraddho, ārabhitvā ca nesaṃ taṃ taṃ sāmaññavisesavibhāgavasena anussari. "
  4950. 1014950,187,242,27,64,1,160,19,"Tathā hi‘‘ samādhī’’ ti sāmaññato gahitasseva‘‘ paṭhamaṃ jhānan’’ tiādinā visesavibhāgo,‘‘ paññā’’ ti sāmaññato ca gahitasseva‘‘ vipassanāñāṇan’’ tiādinā visesavibhāgo uddhaṭo."
  4951. 1014951,187,242,65,97,1,231,21,"‘‘ Lokiyābhiññāsu dibbacakkhuñāṇasseva gahaṇaṃ therassa itarehi sātisayanti dassetun’’ ti vadanti, pubbenivāsañāṇampi pana‘‘ kappasatasahassādhikassā’’ tiādinā kiccavasena dassitameva, lakkhaṇahāravasena vā itaresaṃ pettha gahitatā veditabbā. "
  4952. 1014952,187,243,2,9,1,105,6,Atthappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ atthe pabhedagataṃ ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā.
  4953. 1014953,187,243,10,17,1,114,7,Tathā dhammappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ dhamme pabhedagataṃ ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā.
  4954. 1014954,187,243,18,24,1,113,6,Niruttipabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthānakaraṇasamatthaṃ niruttiyaṃ pabhedagataṃ ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā.
  4955. 1014955,187,243,25,32,1,118,7,Paṭibhānappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanavavatthāna karaṇasamatthaṃ paṭibhāne pabhedagataṃ ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā.
  4956. 1014956,187,243,33,60,1,87,9,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimagge,( visuddhi.2.428) taṃ saṃvaṇṇanāsu( visuddhi. ṭī.2.428) vuttanayeneva veditabbo. "
  4957. 1014957,187,243,61,68,1,95,7,Sāvakavisaye paramukkaṃsagataṃ ñāṇaṃ sāvakapāramiñāṇaṃ sabbaññutaññāṇaṃ viya sabbañeyyadhammesu.
  4958. 1014958,187,243,69,83,1,128,13,"Tassāpi hi visuṃ parikammaṃ nāma natthi, sāvakapāramiyā pana sammadeva paripūritattā aggamaggasamadhigamenevassa samadhigamo hoti. "
  4959. 1014959,187,243,84,90,1,79,6,Sabbaññutaññāṇasseva sammāsambuddhānaṃ yāva nisinnapallaṅkā anussaratoti yojanā.
  4960. 1014960,187,244,2,8,1,56,6,Bhagavato sīlaṃ nissāya guṇe anussaritumāraddhoti yojanā.
  4961. 1014961,187,244,9,54,1,287,36,"Yasmā guṇānaṃ bahubhāvato nesaṃ ekajjhaṃ āpāthāgamanaṃ natthi, sati ca tasmiṃ anirūpitarūpeneva anussaraṇena bhavitabbaṃ, tasmā thero savisaye ṭhatvā te anupadaṃ sarūpato anussari, anussaranto ca sabbapaṭhamaṃ sīlaṃ anussari, taṃ dassento‘‘ bhagavato sīlaṃ nissāyā’’ ti āha, sīlaṃ ārabbhāti attho. "
  4962. 1014962,187,244,55,58,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  4963. 1014963,187,244,59,96,1,234,27,"Yasmā cettha thero ekekavasena bhagavato guṇe anussaritvā tato paraṃ catukkapañcakādivasena anussari, tasmā‘‘ cattāro iddhipāde’’ ti vatvā tato paraṃ bojjhaṅgabhāvanāsāmaññena indriyesu vattabbesu tāni aggahetvā‘‘ cattāro magge’’ tiādi vuttaṃ. "
  4964. 1014964,187,244,97,110,1,68,4,Catuyoniparicchedakañāṇaṃ mahāsīhanādasutte( ma. ni.1.152) āgatanayeneva veditabbaṃ.
  4965. 1014965,187,244,111,125,1,58,5,Cattāro ariyavaṃsā ariyavaṃsasutte( a. ni.4.28) āgatanayeneva veditabbā.
  4966. 1014966,187,245,2,25,1,54,5,Padhāniyaṅgā dayo saṅgīti( dī. ni.3.317) dasuttarasuttesu( dī. ni.3.355) āgamissanti.
  4967. 1014967,187,245,26,41,1,46,6,Cha sāraṇīya dhammā parinibbānasutte( dī. ni.2.141) āgatā eva.
  4968. 1014968,187,245,42,64,1,38,4,Sukhaṃ supanādayo( a. ni.11.15; paṭi. ma.2.22) ekādasa mettānisaṃsā .
  4969. 1014969,187,245,65,74,1,37,5,‘‘ Idaṃ dukkhaṃ ariyasaccan’’ tiādinā saṃ.
  4970. 1014970,187,245,75,76,1,2,1,ni.
  4971. 1014971,187,245,77,82,1,6,1,"5.1081, mahāva."
  4972. 1014972,187,245,83,86,1,4,1,"15, paṭi. "
  4973. 1014973,187,245,87,88,1,2,1,ma.
  4974. 1014974,187,245,89,99,1,67,6,2.30) catūsu ariyasaccesu tiparivattavasena āgatā dvādasa dhammacakkākārā.
  4975. 1014975,187,245,100,111,1,82,9,"Maggaphalesu pavattāni aṭṭha ñāṇāni, cha asādhāraṇañāṇāni cāti cuddasa buddhañāṇāni. "
  4976. 1014976,187,245,112,171,1,150,12,"Pañcadasa vimuttiparipācaniyā dhammā meghiyasuttavaṇṇanāyaṃ( udā. aṭṭha.31) gahetabbā, soḷasavidhā ānāpānassati ānāpānassatisutte( ma. ni.3.148), aṭṭhārasa buddhadhammā( mahāni.69,156; cūḷani.85; paṭi. ma.3.5; dī. ni. aṭṭha.3.305) evaṃ veditabbā– "
  4977. 1014977,187,246,2,15,1,110,11,"Atītaṃse buddhassa bhagavato appaṭihataṃ ñāṇaṃ, anāgataṃse, paccuppannaṃse buddhassa bhagavato appaṭihataṃ ñāṇaṃ. "
  4978. 1014978,187,246,16,34,1,172,16,"Imehi tīhi dhammehi samannāgatassa buddhassa bhagavato sabbaṃ kāyakammaṃ ñāṇapubbaṅgamaṃ ñāṇānuparivatti, sabbaṃ vacīkammaṃ, sabbaṃ manokammaṃ ñāṇapubbaṅgamaṃ ñāṇānuparivatti. "
  4979. 1014979,187,246,35,64,1,191,24,"Imehi chahi dhammehi samannāgatassa buddhassa bhagavato natthi chandassa hāni, natthi dhammadesanāya hāni, natthi vīriyassa hāni, natthi samādhissa hāni, natthi paññāya hāni, natthi vimuttiyā hāni. "
  4980. 1014980,187,246,65,88,1,171,18,"Imehi dvādasahi dhammehi samannāgatassa buddhassa bhagavato natthi davā, natthi ravā, natthi apphuṭṭhaṃ, natthi vegāyitattaṃ, natthi abyāvaṭamano, natthi appaṭisaṅkhānupekkhāti. "
  4981. 1014981,187,247,2,12,1,51,6,Tattha ‘‘ natthi {davā}ti khiḍḍādhippāyena kiriyā natthi.
  4982. 1014982,187,247,13,23,1,45,7,Natthi {ravā}ti sahasā kiriyā natthī’’ ti vadanti.
  4983. 1014983,187,247,24,39,1,63,10,"Sahasā pana kiriyā davā,‘‘ aññaṃ karissāmī’’ ti aññassa karaṇaṃ ravā. "
  4984. 1014984,187,247,40,46,1,42,6,Natthi apphuṭan ti ñāṇena aphusitaṃ natthi.
  4985. 1014985,187,247,47,52,1,42,5,Natthi vegāyitattan ti turitakiriyā natthi.
  4986. 1014986,187,247,53,58,1,54,4,Natthi {abyāvaṭamano}ti niratthakacittasamudācāro natthi.
  4987. 1014987,187,247,59,64,1,49,4,Natthi {appaṭisaṅkhānupekkhā}ti aññāṇupekkhā natthi.
  4988. 1014988,187,247,65,103,1,124,18,"Keci pana‘‘ natthi dhammadesanāya hānī’’ ti apaṭhitvā‘‘ natthi chandassa hāni, natthi vīriyassa hāni, natthi satiyā[ sattiyā( vibha. mūlaṭī. suttantabhājanīyavaṇṇanā)] hānī’’ ti paṭhanti. "
  4989. 1014989,187,248,2,22,1,158,11,Jarāmaraṇādīsu ekādasasu paṭiccasamuppādaṅgesu paccekaṃ catusaccayojanāvasena pavattāni catucattālīsa ñāṇāniyeva( saṃ. ni.2.33) sukhavisesānaṃ adhiṭṭhānabhāvato ñāṇavatthūni.
  4990. 1014990,187,248,23,24,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  4991. 1014991,187,249,2,37,1,179,19,"‘ ‘ Yato kho bhikkhave ariyasāvako evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānātī’’ tiādi( saṃ. ni.2.33). "
  4992. 1014992,187,250,2,8,1,42,4,{Jarāmaraṇasamudayo}ti cettha jāti adhippetā.
  4993. 1014993,187,250,9,12,1,30,3,Sesapadesu bhavādayo veditabbā.
  4994. 1014994,187,251,2,6,1,54,4,Kusalacittuppādesu phassādayo paropaṇṇāsa kusaladhammā.
  4995. 1014995,187,252,2,65,1,259,35,"‘ ‘ Jātipaccayā jarāmaraṇan’’ ti ñāṇaṃ,‘‘ asati jātiyā natthi jarāmaraṇan’’ ti ñāṇaṃ, atītampi addhānaṃ‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇan’’ ti ñāṇaṃ,‘‘ asati jātiyā natthi jarāmaraṇan’’ ti ñāṇaṃ, anāgatampi addhānaṃ‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇan’’ ti ñāṇaṃ,‘‘ asati jātiyā natthi jarāmaraṇan’’ ti ñāṇaṃ."
  4996. 1014996,187,252,66,102,1,216,21,"‘‘ Yampi idaṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, tampi khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhamman’’ ti ñāṇanti evaṃ jarāmaraṇādīsu ekādasasu paṭiccasamuppādaṅgesu paccekaṃ satta satta katvā sattasattati ñāṇavatthūni( saṃ. ni.2.34) veditabbāni. "
  4997. 1014997,187,252,103,112,1,94,8,Tattha {yampī}ti chabbidhampi paccavekkhaṇañāṇaṃ vipassanārammaṇabhāvena ekajjhaṃ gahetvā vuttaṃ.
  4998. 1014998,187,252,113,120,1,58,7,Dhammaṭṭhitiñāṇan ti chapi ñāṇāni saṅkhipitvā vuttaṃ ñāṇaṃ.
  4999. 1014999,187,252,121,176,1,300,32,"‘‘ Khayadhamman’’ tiādinā pana pakārena pavattañāṇassa dassanaṃ, vipassanādassanato vipassanā paṭivipassanādassanamattamevāti na taṃ‘‘ aṅgan’’ ti vadanti, pāḷiyaṃ( saṃ. ni.2.34) pana sabbattha ñāṇavasena aṅgānaṃ vuttattā‘‘ nirodhadhammanti ñāṇan’’ ti iti -saddena pakāsetvā vuttaṃ vipassanāñāṇaṃ sattamaṃ ñāṇanti ayamattho dissati. "
  5000. 1015000,187,252,177,205,1,189,20,"Na hi yampi idaṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, tampi ñāṇanti sambandho hoti ñāṇaggahaṇena etasmiṃ ñāṇabhāvadassanassa anadhippetattā,‘‘ khayadhammaṃ… pe… nirodhadhamman’’ ti etesaṃ sambandhabhāvappasaṅgo cāti. "
  5001. 1015001,187,252,206,241,1,303,27,"Catuvīsati… pe… vajirañāṇan ti ettha keci tāva āhu‘‘ bhagavā devasikaṃ dvādasakoṭisatasahassakkhattuṃ mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjati, dvādasakoṭisatasahassakkhattumeva ca arahattaphalasamāpattiṃ samāpajjati, tāsaṃ purecaraṃ, sahavacarañca ñāṇaṃ paṭipakkhehi abhejjataṃ, mahattañca upādāya mahāvajirañāṇaṃ nāma. "
  5002. 1015002,187,252,242,244,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  5003. 1015003,187,253,2,29,1,120,16,"‘ Tathāgataṃ , bhikkhave, arahantaṃ sammāsambuddhaṃ dve vitakkā bahulaṃ samudācaranti– khemo ca vitakko, paviveko ca vitakko’ ti( itivu.38). "
  5004. 1015004,187,254,2,11,1,100,8,"Khemavitakko hi bhagavato mahākaruṇāsamāpattiṃ pūretvā ṭhito, pavivekavitakko arahattaphalasamāpattiṃ. "
  5005. 1015005,187,254,12,25,1,133,10,"Buddhānañhi bhavaṅgaparivāso lahuko, matthakappatto samāpattīsu vasībhāvo, tasmā samāpajjanavuṭṭhānāni katipayacittakkhaṇeheva ijjhanti. "
  5006. 1015006,187,254,26,54,1,255,22,"Pañca rūpāvacarasamāpattiyo catasso arūpasamāpattiyo appamaññāsamāpattiyā saddhiṃ dasa, nirodhasamāpatti, arahattaphalasamāpatti cāti dvādasetā samāpattiyo bhagavā paccekaṃ divase divase koṭisatasahassakkhattuṃ purebhattaṃ samāpajjati, tathā pacchābhattan’’ ti."
  5007. 1015007,187,254,55,65,1,71,6,‘‘ Evaṃ samāpajjitabbasamāpattisañcāritañāṇaṃ mahāvajirañāṇaṃ nāmā’’ ti keci.
  5008. 1015008,187,255,2,63,1,579,51,"Apare pana‘‘ yaṃ taṃ bhagavatā abhisambodhidivase pacchimayāme paṭiccasamuppādamukhena paṭilomanayena jarāmaraṇato paṭṭhāya ñāṇaṃ otāretvā anupadadhammavipassanaṃ ārabhantena yathā nāma puriso suviduggaṃ mahāgahanaṃ mahāvanaṃ chindanto antarantarā nisānasilāyaṃ pharasuṃ sunisitaṃ karoti, evameva nisānasilāsadisiyo samāpattiyo antarantarā samāpajjitvā ñāṇassa tikkhavisadasūrabhāvaṃ sampādetuṃ anulomapaṭilomato paccekaṃ paṭiccasamuppādaṅgavasena sammasanto divase divase lakkhakoṭilakkhakoṭiphalasamāpattiyo samāpajjati, taṃ sandhāya vuttaṃ‘ catuvīsati… pe… mahāvajirañāṇaṃ nissāyā’ ti’’. "
  5009. 1015009,187,255,64,70,1,64,6,Nanu bhagavato samāpattisamāpajjane parikamme payojanaṃ natthīti?
  5010. 1015010,187,255,71,73,1,17,2,Nayidaṃ ekantikaṃ.
  5011. 1015011,187,255,74,81,1,86,7,Tathā hi vedanāpaṭippaṇāmanādīsu savisesaṃ parikammapubbaṅgamena samāpattiyo samāpajji.
  5012. 1015012,187,255,82,90,1,66,6,Apare pana‘‘ lokiyasamāpattisamāpajjane parikammena payojanaṃ natthi.
  5013. 1015013,187,255,91,99,1,73,6,Lokuttarasamāpattisamāpajjane tajjaṃ parikammaṃ icchitabbamevā’’ ti vadanti.
  5014. 1015014,187,256,2,16,1,58,9,"‘ ‘ Aparamparā’’ ti padaṃ yesaṃ desanāya atthi, te aparampariyāva. "
  5015. 1015015,187,256,17,21,1,46,4,Kusalapaññattiyan ti kusaladhammānaṃ paññāpane.
  5016. 1015016,187,256,22,25,1,17,2,{Anuttaro}ti uttamo.
  5017. 1015017,187,256,26,38,1,90,9,"Upanissaye {ṭhatvā}ti ñāṇūpanissaye ṭhatvā yādiso pubbūpanissayo pubbayogo, tattha patiṭṭhāya. "
  5018. 1015018,187,256,39,46,1,87,7,Mahantato saddahati paṭipakkhavigamena ñāṇassa viya saddhāyapi tikkhavisadabhāvāpattito.
  5019. 1015019,187,256,47,50,1,34,2,{Avasesaarahantehī}ti pakatisāvakehi.
  5020. 1015020,187,256,51,57,1,71,6,Asīti mahātherā paramatthadīpaniyaṃ theragāthāvaṇṇanāyaṃ nāmato uddhaṭā.
  5021. 1015021,187,256,58,62,1,69,3,Cattāro {mahātherā}ti mahākassapaanuruddhamahākaccānamahākoṭṭhikattherā.
  5022. 1015022,187,256,63,68,1,59,5,Tesupi aggasāvakesu sāriputtatthero paññāya visiṭṭhabhāvato.
  5023. 1015023,187,256,69,75,1,100,6,Sāriputtattheratopi eko paccekabuddho tikkhavisadañāṇo abhinīhāramahantatāya sambhatañāṇasambhārattā.
  5024. 1015024,187,256,76,98,1,158,18,Satipi paccekabodhiyā avisesesu bahūsu ekajjhaṃ sannipatitesu pubbayogavasena lokiye visaye siyā kassaci ñāṇassa visiṭṭhatāti dassetuṃ‘‘ sace panā’’ tiādi vuttaṃ.
  5025. 1015025,187,256,99,112,1,91,9,‘‘ Sabbaññubuddhova buddhaguṇe mahantato saddahatī’’ ti idaṃ heṭṭhā āgatadesanāsotavasena vuttaṃ.
  5026. 1015026,187,256,113,122,1,71,8,"Buddhā hi buddhaguṇe mahattaṃ paccakkhatova passanti, na saddahanavasena. "
  5027. 1015027,187,257,2,14,1,74,8,Idāni yathāvuttamatthaṃ upamāya vibhāvetuṃ‘‘ seyyathāpi nāmā’’ tiādi āraddhaṃ.
  5028. 1015028,187,257,15,24,1,53,7,Gambhīro {uttāno}ti gambhīro vā uttāno vāti jānanatthaṃ.
  5029. 1015029,187,257,25,35,1,60,6,‘‘ Evamevā’’ tiādi yathādassitāya upamāya upameyyena saṃsandanaṃ.
  5030. 1015030,187,257,36,54,1,139,12,Buddhaguṇesu appamattavisayampi lokiyamahājanassa ñāṇaṃ apavattitarūpeneva pavattati anavattitasabhāvattāti vuttaṃ‘‘ ekabyāma… pe… veditabbā’’ ti.
  5031. 1015031,187,257,55,63,1,49,6,Tattha ñātaudakaṃ {viyā}ti pamāṇato ñātaudakaṃ viya.
  5032. 1015032,187,257,64,84,1,181,15,"Ariyānaṃ pana tattha attano visaye pavattanakañāṇaṃ pavattitarūpeneva pavattati attano paṭivedhānurūpaṃ, abhinīhārānurūpañca avattitasabhāvattāti dassento‘‘ dasabyāmayottenā’’ tiādimāha. "
  5033. 1015033,187,257,85,106,1,267,20,"Tattha paṭividdhasaccānampi paṭipakkhavidhamanapubbayogavisesavasena ñāṇaṃ sātisayaṃ, mahānubhāvañca hotīti imamatthaṃ dassetuṃ sotāpannañāṇassa dasabyāmaudakaṃ opammabhāvena dassetvā tato paresaṃ dasuttaradiguṇadasaguṇaasītiguṇavisiṭṭhaṃ udakaṃ opammaṃ katvā dassitaṃ. "
  5034. 1015034,187,257,107,119,1,90,11,"Nanu evaṃ sante buddhaguṇā parimitaparicchinnā, therena ca te paricchijja ñātāti āpajjatīti? "
  5035. 1015035,187,257,120,131,1,54,7,Nāpajjatīti dassento‘‘ tattha yathā so puriso’’ tiādimāha.
  5036. 1015036,187,257,132,145,1,130,12,Tattha so {puriso}ti so caturāsītibyāmasahassappamāṇena yottena caturāsītibyāmasahassaṭṭhāne mahāsamudde udakaṃ minitvā ṭhito puriso.
  5037. 1015037,187,257,146,151,1,34,5,So hi therassa upamābhāvena gahito.
  5038. 1015038,187,257,152,156,1,29,2,{Dhammanvayenā}ti anumānañāṇena.
  5039. 1015039,187,257,157,192,1,216,24,"Tañhi siddhaṃ dhammaṃ anugantvā pavattanato‘‘ dhammanvayo’’ ti vuccati, tathā anvayavasena atthassa bujjhanato anvayabuddhi, anumeyyaṃ anuminotīti anumānaṃ, nidassane diṭṭhanayena anumeyyaṃ gaṇhātīti‘‘ nayaggāho’’ ti ca vuccati. "
  5040. 1015040,187,257,193,200,1,27,3,Tenāha‘‘ dhammanvayenā’’ tiādi.
  5041. 1015041,187,257,201,220,1,111,14,"Svāyaṃ dhammanvayo na yassa kassaci hoti, atha kho tathārūpassa aggasāvakassevāti āha‘‘ sāvakapāramiñāṇe ṭhatvā’’ ti. "
  5042. 1015042,187,257,221,237,1,129,15,"Yadi thero buddhaguṇe ekadesato paccakkhe katvā tadaññe nayaggāhena gaṇhi, nanu evaṃ sante buddhaguṇā parimitaparicchinnā āpannāti? "
  5043. 1015043,187,257,238,248,1,43,6,Nayidaṃ evanti dassento‘‘ anantā aparimāṇā’’ ti.
  5044. 1015044,187,258,2,24,1,76,13,‘ ‘ Saddahatī’’ ti vatvā puna tamevatthaṃ vibhāvento‘‘ therena hi… pe… bahutarā’’ ti āha.
  5045. 1015045,187,258,25,78,1,273,34,Kathaṃ panāyamattho evaṃ daṭṭhabboti evaṃ adhippāyabhedakaṃ upamāya saññāpetuṃ‘‘ yathā kathaṃ viyā’’ tiādi vuttaṃ‘‘ upamāyamidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānantī’’ ti( saṃ. ni.2.67) ito nava ito {navā}ti ito majjhaṭṭhānato yāva dakkhiṇatīrā nava ito majjhaṭṭhānato yāva uttaratīrā nava.
  5046. 1015046,187,258,79,90,1,65,7,Idāni yathāvuttamatthaṃ suttena samatthetuṃ‘‘ buddhopī’’ ti gāthamāha.
  5047. 1015047,187,259,2,12,1,100,9,Yamakayugaḷamahānadīmahogho {viyā}ti dvinnaṃ ekato samāgatattā yugaḷabhūtānaṃ mahānadīnaṃ mahogho viya.
  5048. 1015048,187,260,2,19,1,110,14,"Anucchavikaṃ {katvā}ti yoyaṃ mama pasādo buddhaguṇe ārabbha ogāḷho hutvā uppanno, taṃ anucchavikaṃ anurūpaṃ katvā. "
  5049. 1015049,187,260,20,28,1,78,8,Paṭiggahetuṃ sampaṭicchituṃ añño koci na sakkhissati yāthāvato anavabujjhanato.
  5050. 1015050,187,260,29,43,1,94,10,"Paṭiggahetuṃ sakkoti tassa hetuto, paccayato, sabhāvato, kiccato, phalato sammadeva paṭivijjhanato. "
  5051. 1015051,187,260,44,47,1,22,3,Pūrattan ti puṇṇabhāvo.
  5052. 1015052,187,260,48,54,1,48,4,"{Paggharaṇakāle}ti vikiraṇakāle, patanakāleti attho."
  5053. 1015053,187,260,55,84,1,136,17,‘‘ Pasanno’’ ti iminā pasādassa vattamānatā dīpitāti‘‘ uppannasaddho’’ ti imināpi saddhāya paccuppannatā pakāsitāti āha‘‘ evaṃ saddahāmīti attho’’ ti.
  5054. 1015054,187,260,85,110,1,136,15,"Abhiññāyatīti abhiñño, adhiko abhiñño bhiyyobhiñño, so eva atisayavacanicchāvasena‘‘ bhiyyobhiññataro’’ ti vuttoti āha‘‘ bhiyyataro abhiññāto’’ ti. "
  5055. 1015055,187,260,111,142,1,217,22,"Dutiyavikappe pana abhijānātīti abhiññā, abhivisiṭṭhā paññā, bhiyyo abhiññā etassāti bhiyyobhiñño, so eva atisayavacanicchāvasena bhiyyobhiññataro, svāyamassa atisayo abhiññāya bhiyyobhāvakatoti āha‘‘ bhiyyatarābhiñño vā’’ ti. "
  5056. 1015056,187,260,143,150,1,62,5,"Sambujjhati etāyāti sambodhi, sabbaññutaññāṇaṃ, aggamaggañāṇañca. "
  5057. 1015057,187,260,151,158,1,101,6,"Sabbaññutaññāṇapadaṭṭhānañhi aggamaggañāṇaṃ, aggamaggañāṇapadaṭṭhānañca sabbaññutaññāṇaṃ sambodhi nāma. "
  5058. 1015058,187,260,159,167,1,82,6,"Tattha padhānavasena tadatthadassane paṭhamavikappo, padaṭṭhānavasena dutiyavikappo. "
  5059. 1015059,187,260,168,181,1,145,12,"Kasmā panettha arahattamaggañāṇasseva gahaṇaṃ, nanu heṭṭhimānipi bhagavato maggañāṇāni savāsanameva yathāsakaṃ paṭipakkhavidhamanavasena pavattāni. "
  5060. 1015060,187,260,182,184,1,40,2,Savāsanappahānañhi ñeyyāvaraṇappahānanti?
  5061. 1015061,187,260,185,200,1,101,10,"Saccametaṃ, taṃ pana aparipuṇṇaṃ paṭipakkhavidhamanassa vippakatabhāvatoti āha‘‘ arahattamaggañāṇe vā’’ ti. "
  5062. 1015062,187,260,201,214,1,96,9,Aggamaggavasena cettha ariyānaṃ bodhittayapāripūrīti dassetuṃ‘‘ arahattamaggeneva hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5063. 1015063,187,260,215,218,1,21,2,{Nippadesā}ti anavasesā.
  5064. 1015064,187,260,219,228,1,72,8,Gahitā {hontī}ti arahattamaggena gahitena adhigatena gahitā adhigatā honti.
  5065. 1015065,187,260,229,233,1,28,4,Sabban ti tehi adhigantabbaṃ.
  5066. 1015066,187,260,234,239,1,65,4,{Tenā}ti sambodhinā sabbaññutaññāṇapadaṭṭhānena arahattamaggañāṇena.
  5067. 1015067,187,261,2,17,1,65,7,142. Khādanīyānaṃ uḷāratā sātarasānubhāvenāti āha‘‘ madhure āgacchatī’’ ti.
  5068. 1015068,187,261,18,39,1,101,12,"Pasaṃsāya uḷāratā visiṭṭhabhāvenāti āha‘‘ seṭṭhe’’ ti, obhāsassa uḷāratā mahantabhāvenāti vuttaṃ‘‘ vipule’’ ti. "
  5069. 1015069,187,261,40,49,1,54,8,"Usabhassa ayanti āsabhī, idha pana āsabhī viyāti āsabhī. "
  5070. 1015070,187,261,50,58,1,30,4,Tenāha‘‘ usabhassa vācāsadisī’’ ti.
  5071. 1015071,187,261,59,74,1,72,10,"Yena pana guṇenassā taṃsadisatā, taṃ dassetuṃ‘‘ acalā asampavedhī’’ ti vuttaṃ. "
  5072. 1015072,187,261,75,79,1,32,4,Yato kutoci anussavanaṃ anussavo.
  5073. 1015073,187,261,80,88,1,89,8,Vijjāṭṭhānesu kataparicayānaṃ ācariyānaṃ taṃ tamatthaṃ viññāpentī paveṇī ācariyaparamparā.
  5074. 1015074,187,261,89,101,1,61,8,Kevalaṃ attano matiyā‘‘ itikira evaṃkirā’’ ti parikappanā itikira.
  5075. 1015075,187,261,102,109,1,79,7,Piṭakassa ganthassa sampadānato sayaṃ sampadānabhāvena gahaṇaṃ piṭakasampadānaṃ.
  5076. 1015076,187,261,110,115,1,62,5,Yathāsutānaṃ atthānaṃ ākārassa parivitakkanaṃ ākāraparivitakko.
  5077. 1015077,187,261,116,126,1,68,6,Tatheva‘‘ evametan’’ ti diṭṭhiyā nijjhānakkhamanaṃ diṭṭhinijjhānakkhanti.
  5078. 1015078,187,261,127,134,1,54,6,Āgamādhigamehi vinā takkamaggaṃ nissāya takkanaṃ takko.
  5079. 1015079,187,261,135,138,1,31,3,Anumānavidhiṃ nissāya nayaggāho.
  5080. 1015080,187,261,139,164,1,133,18,"Yasmā buddhavisaye ṭhatvā bhagavato ayaṃ therassa codanā, therassa ca so avisayo, tasmā‘‘ paccakkhato ñāṇena paṭivijjhitvā viyā’’ ti vuttaṃ. "
  5081. 1015081,187,261,165,185,1,112,13,"Sīhanādo viyāti sīhanādo, taṃsadisatā cassa seṭṭhabhāvena, so cettha evaṃ veditabboti dassento‘‘ sīhanādo’’ tiādimāha. "
  5082. 1015082,187,261,186,191,1,36,4,Neva {dandhāyantenā}ti na mandāyantena.
  5083. 1015083,187,261,192,196,1,36,3,Na {bhaggarāyantenā}ti aparisaṅkantena.
  5084. 1015084,187,262,2,6,1,41,4,Anuyogadāpanatthan ti anuyogaṃ sodhāpetuṃ.
  5085. 1015085,187,262,7,15,1,71,8,Vimaddakkhamañhi sīhanādaṃ nadanto atthato tattha anuyogaṃ sodheti nāma.
  5086. 1015086,187,262,16,21,1,33,5,Anuyuñjanto ca naṃ sodhāpeti nāma.
  5087. 1015087,187,262,22,25,1,17,3,Dātun ti sodhetuṃ.
  5088. 1015088,187,262,26,37,1,43,6,"Keci‘‘ dānatthan’’ ti atthaṃ vadanti, tadayuttaṃ. "
  5089. 1015089,187,262,38,50,1,63,11,"Na hi yo sīhanādaṃ nadati, so eva tattha anuyogaṃ detīti yujjati. "
  5090. 1015090,187,262,51,54,1,25,3,Nighaṃsanan ti vimaddanaṃ.
  5091. 1015091,187,262,55,64,1,73,8,"Dhamamānan ti tāpayamānaṃ, tāpana ñcettha gaggariyā dhamāpanasīsena vadati. "
  5092. 1015092,187,262,65,98,1,238,29,"Sabbe {te}ti sabbe te atīte niruddhe sammāsambuddhe, tenetaṃ dasseti– ye te ahesuṃ atītaṃ addhānaṃ tava abhinīhārato oraṃ sammāsambuddhā, tesaṃ tāva sāvakañāṇagocare dhamme paricchindanto mārādayo viya buddhānaṃ lokiyacittacāraṃ tvaṃ jāneyyāsi. "
  5093. 1015093,187,262,99,118,1,182,18,"Ye pana te abbhatītā tato parato chinnavaṭumā chinnapapañcā pariyādiṇṇavaṭṭā sabbadukkhavītivattā sammāsambuddhā, tesaṃ sabbesampi sāvakañāṇassa avisayabhūte dhamme kathaṃ jānissasīti. "
  5094. 1015094,187,263,2,27,1,189,22,"Anāgatabuddhānaṃ {panā}ti pana -saddo visesatthajotano, tena atītesu tāva khandhānaṃ bhūtapubbattā tattha siyā ñāṇassa savisaye gati, anāgatesu pana sabbaso asañjātesu kathanti imamatthaṃ joteti. "
  5095. 1015095,187,263,28,36,1,23,3,Tenāha‘‘ anāgatāpī’’ tiādi .
  5096. 1015096,187,263,37,60,1,131,17,"‘‘ Cittena paricchinditvā viditā’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu atītānāgate sattāhe eva pavattaṃ cittaṃ cetopariyañāṇassa visayo, na tato paranti? "
  5097. 1015097,187,263,61,73,1,105,10,"Nayidaṃ cetopariyañāṇakiccavasena vuttaṃ, atha kho pubbenivāsaanāgataṃsañāṇavasena vuttaṃ, tasmā nāyaṃ doso. "
  5098. 1015098,187,264,2,12,1,91,9,"Viditaṭṭhāne na karoti sikkhāpadeneva tādisassa paṭikkhepassa paṭikkhittattā, setughātato ca. "
  5099. 1015099,187,264,13,31,1,96,13,"Kathaṃ pana thero dvayasambhave paṭikkhepameva akāsi, na vibhajja byākāsīti āha‘‘ thero kirā’’ tiādi. "
  5100. 1015100,187,264,32,47,1,106,12,"Pāraṃ pariyantaṃ minotīti pāramī, sā eva ñāṇanti pāramiñāṇaṃ, sāvakānaṃ pāramiñāṇaṃ sāvakapāramiñāṇaṃ, tasmiṃ. "
  5101. 1015101,187,264,48,59,1,96,10,"Sāvakānaṃ ukkaṃsapariyantagate jānane nāyaṃ anuyogo, atha kho sabbaññutaññāṇe sabbaññutāya jānane. "
  5102. 1015102,187,264,60,72,1,69,7,Keci pana‘‘ {sāvakapāramiñāṇe}ti sāvakapāramiñāṇavisaye’’ ti atthaṃ vadanti.
  5103. 1015103,187,264,73,75,1,18,2,Tathā sesapadesupi.
  5104. 1015104,187,264,76,78,1,4,1,Sīla .
  5105. 1015105,187,264,79,79,1,0,0,.
  5106. 1015106,187,264,80,87,1,72,5,pe… samatthan ti sīlasamādhipaññāvimuttisaṅkhātakāraṇānaṃ jānanasamatthaṃ.
  5107. 1015107,187,264,88,103,1,80,10,"Buddhasīlādayo hi buddhānaṃ buddhakiccassa, parehi‘‘ buddhā’’ ti jānanassa ca kāraṇaṃ. "
  5108. 1015108,187,265,2,32,1,157,17,"143. Anumānañāṇaṃ viya saṃsayapiṭṭhikaṃ ahutvā‘‘ idamidan’’ ti yathāsabhāvato ñeyyaṃ dhāreti nicchinotīti dhammo, paccakkhañāṇanti āha‘‘ dhammassa paccakkhato ñāṇassā’’ ti. "
  5109. 1015109,187,265,33,44,1,43,6,Anuetīti {anvayo}ti āha‘‘ anuyogaṃ anugantvā’’ ti.
  5110. 1015110,187,265,45,54,1,99,9,Paccakkhasiddhañhi atthaṃ anugantvā anumānañāṇassa pavatti diṭṭhena adiṭṭhassa anumānanti veditabbo.
  5111. 1015111,187,265,55,70,1,88,11,Vidite vedakampi ñāṇaṃ atthato viditameva hotīti‘‘ anumānañāṇaṃ nayaggāho vidito’’ ti vuttaṃ.
  5112. 1015112,187,265,71,78,1,43,5,"{Vidito}ti viddho paṭiladdho, adhigatoti attho. "
  5113. 1015113,187,265,79,83,1,34,3,{Appamāṇo}ti aparimāṇo mahāvisayattā.
  5114. 1015114,187,265,84,91,1,20,3,Tenāha‘‘ apariyanto’’ ti.
  5115. 1015115,187,265,92,115,1,167,18,"{Tenā}ti apariyantattā, tena vā apariyantena ñāṇena, eteneva thero yaṃ yaṃ anumeyyamatthaṃ ñātukāmo hoti, tattha tatthassa asaṅgamappaṭihaṭaanumānañāṇaṃ pavattatīti dasseti. "
  5116. 1015116,187,265,116,124,1,22,4,Tenāha‘‘ so iminā’’ tiādi.
  5117. 1015117,187,265,125,130,1,29,4,Tattha {iminā}ti iminā kāraṇena.
  5118. 1015118,187,265,131,138,1,63,6,"Pākārassa thirabhāvaṃ uddhamuddhaṃ āpetīti uddhāpaṃ, pākāramūlaṃ. "
  5119. 1015119,187,265,139,144,1,59,5,Ādi -saddena pākāradvārabandhaparikhādīnaṃ saṅgaho veditabbo.
  5120. 1015120,187,265,145,148,1,27,3,Paccante bhavaṃ paccantimaṃ.
  5121. 1015121,187,265,149,165,1,109,12,Paṇḍitadovārikaṭṭhāniyaṃ katvā thero attānaṃ dassetīti dassento‘‘ ekadvāranti kasmā āhā’’ ti codanaṃ samuṭṭhāpesi.
  5122. 1015122,187,265,166,189,1,93,14,"Yassā paññāya vasena puriso‘‘ paṇḍito’’ ti vuccati, taṃ paṇḍiccan ti āha‘‘ paṇḍiccena samannāgato’’ ti. "
  5123. 1015123,187,265,190,194,1,56,4,Taṃtaṃitikattabbatāsu chekabhāvo byattabhāvo veyyattiyaṃ.
  5124. 1015124,187,265,195,205,1,68,9,"Medhati sammosaṃ hiṃsati vidhamatīti medhā, sā etassa atthīti medhāvī. "
  5125. 1015125,187,265,206,215,1,73,8,"Ṭhāne ṭhāne uppatti etissā atthīti ṭhānuppattikā, ṭhānaso uppajjanakapaññā. "
  5126. 1015126,187,265,216,228,1,101,10,"Anupariyāyanti etenāti anupariyāyo, so eva pathoti anupariyāyapatho, parito pākārassa anusaṃyāyanamaggo. "
  5127. 1015127,187,265,229,236,1,70,6,"Pākārabhāgā sandhātabbā etthāti pākārasandhi, pākārassa phullitappadeso. "
  5128. 1015128,187,265,237,254,1,107,13,So pana heṭṭhimantena dvinnampi iṭṭhakānaṃ vigamena evaṃ vuccatīti āha‘‘ dvinnaṃ iṭṭhakānaṃ apagataṭṭhānan’’ ti.
  5129. 1015129,187,265,255,261,1,53,5,"Chinnaṭṭhānan ti chinnabhinnappadeso, chinnaṭṭhānaṃ vā. "
  5130. 1015130,187,265,262,270,1,24,4,Tañhi‘‘ vivaran’’ ti vuccati.
  5131. 1015131,187,266,2,5,1,20,3,Kiliṭṭhan ti malīnaṃ.
  5132. 1015132,187,266,6,10,1,40,3,{Upatāpentī}ti kilesapariḷāhena santāpenti.
  5133. 1015133,187,266,11,14,1,20,2,{Vibādhentī}ti pīḷenti.
  5134. 1015134,187,266,15,33,1,98,14,Uppannāya paññāya nīvaraṇehi na kiñci kātuṃ sakkāti āha‘‘ anuppannāya paññāya uppajjituṃ na dentī’’ ti.
  5135. 1015135,187,266,34,40,1,46,4,{Tasmā}ti paccayūpaghātena uppajjituṃ appadānato.
  5136. 1015136,187,266,41,51,1,103,8,Catūsu satipaṭṭhānesu suṭṭhu {ṭhapitacittā}ti catubbidhāyapi satipaṭṭhānabhāvanāya sammadeva ṭhapitacittā.
  5137. 1015137,187,266,52,62,1,90,8,"Yathāsabhāvena {bhāvetvā}ti aviparītasabhāvena yathā paṭipakkhā samucchijjanti, evaṃ bhāvetvā. "
  5138. 1015138,187,267,2,20,1,102,12,"Purimanaye satipaṭṭhānāni, bojjhaṅgā ca missakā adhippetāti tato aññathā vattuṃ‘‘ apicetthā’’ tiādi vuttaṃ. "
  5139. 1015139,187,267,21,25,1,45,3,{Missakā}ti samathavipassanāmaggavasena missakā.
  5140. 1015140,187,267,26,83,1,408,41,"‘‘ Catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā’’ tiādito vuttattā satipaṭṭhāne vipassanāti gahetvā‘‘ satta bojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvetvā’’ ti vuttattā, maggapariyāpannānaṃyeva ca nesaṃ nippariyāyabojjhaṅgabhāvato, tesu ca sabbaso adhigatesu lokanāthena sabbaññutaññāṇampi adhigatameva hotīti‘‘ bojjhaṅge maggo, sabbaññutaññāṇañcāti gahite sundaro pañho bhaveyyā’’ ti mahāsivatthero āha, na panevaṃ gahitaṃ porāṇehīti adhippāyo. "
  5141. 1015141,187,267,84,87,1,29,2,{Itī}ti vuttappakāraparāmasanaṃ.
  5142. 1015142,187,267,88,91,1,23,2,{Thero}ti sāriputtatthero.
  5143. 1015143,187,268,2,6,1,32,3,{Tatthā}ti tesu paccantanagarādīsu.
  5144. 1015144,187,268,7,15,1,99,7,"Nagaraṃ viya nibbānaṃ tadatthikehi upagantabbato, upagatānañca parissayarahitasukhādhigamanaṭṭhānato. "
  5145. 1015145,187,268,16,22,1,53,6,Pākāro viya sīlaṃ tadupagatānaṃ parito ārakkhabhāvato.
  5146. 1015146,187,268,23,28,1,55,5,Pariyāyapatho viya hirī sīlapākārassa adhiṭṭhānabhāvato.
  5147. 1015147,187,268,29,41,1,66,8,Vuttañhetaṃ‘‘ pariyāyapathoti kho bhikkhu hiriyā etaṃ adhivacanan’’ ti.
  5148. 1015148,187,268,42,46,1,58,4,Dvāraṃ viya ariyamaggo nibbānanagarappavesanaañjasabhāvato.
  5149. 1015149,187,268,47,53,1,93,6,Paṇḍitadovāriko viya dhammasenāpati nibbānanagarapaviṭṭhapavisanakānaṃ sattānaṃ sallakkhaṇato.
  5150. 1015150,187,268,54,60,1,30,4,"{Dinno}ti dāpito, sodhitoti attho. "
  5151. 1015151,187,269,2,13,1,72,5,"144. Nipphattidassanatthan ti siddhidassanatthaṃ, adhigamadassanatthanti attho."
  5152. 1015152,187,269,14,44,1,189,24,"‘‘ Pañcanavutipāsaṇḍe’’ ti idaṃ yasmā thero paribbājako hutvā tato pubbeva nibbānapariyesanaṃ caramāno te te pāsaṇḍino upasaṅkamitvā nibbānaṃ pucchi, te nāssa cittaṃ ārādhesuṃ, taṃ sandhāya vuttaṃ. "
  5153. 1015153,187,269,45,51,1,32,6,Te pana pāsaṇḍā heṭṭhā vuttā eva.
  5154. 1015154,187,269,52,58,1,56,5,{Tatthevā}ti tassayeva bhāgineyyassa desiyamānāya desanāya.
  5155. 1015155,187,269,59,68,1,87,9,Parassa vaḍḍhitaṃ bhattaṃ bhuñjanto viya sāvakapāramiñāṇaṃ hatthagataṃ akāsi adhigacchi.
  5156. 1015156,187,269,69,83,1,124,12,"Uttaruttaran ti heṭṭhimassa heṭṭhimassa uttaraṇato atikkamanato uttaruttaraṃ, tato eva padhānabhāvaṃ pāpitatāya paṇītapaṇītaṃ. "
  5157. 1015157,187,269,84,88,1,28,4,Uttaruttaran ti vā uparūpari.
  5158. 1015158,187,269,89,95,1,50,5,"Paṇītapaṇītan ti paṇītataraṃ, paṇītatamañcāti attho. "
  5159. 1015159,187,269,96,100,1,34,4,Kaṇhan ti kāḷakaṃ saṃkilesadhammaṃ.
  5160. 1015160,187,269,101,105,1,30,4,Sukkan ti odātaṃ vodānadhammaṃ.
  5161. 1015161,187,269,106,114,1,93,7,Savipakkhaṃ {katvā}ti pahātabbapahāyakabhāvadassanavasena yathākkamaṃ ubhayaṃ savipakkhaṃ katvā.
  5162. 1015162,187,269,115,148,1,166,22,"‘‘ Ayaṃ kaṇhadhammo, imassa ayaṃ pahāyako’’ ti evaṃ kaṇhaṃ paṭibāhitvā desanāvasena nīharitvā sukkaṃ,‘‘ ayaṃ sukkadhammo, iminā ayaṃ pahātabbo’’ ti evaṃ sukkaṃ paṭibāhitvā kaṇhaṃ. "
  5163. 1015163,187,269,149,153,1,52,4,Saussāhan ti phaluppādanasamatthatāvasena sabyāpāraṃ.
  5164. 1015164,187,269,154,161,1,19,3,Tenāha‘‘ savipākan’’ ti.
  5165. 1015165,187,269,162,164,1,21,2,Vipākadhammanti attho.
  5166. 1015166,187,270,2,19,1,132,15,Tasmiṃ desite {dhamme}ti tasmiṃ vuttanayena bhagavā tumhehi desite dhamme ekaccaṃ dhammaṃ nāma sāvakapāramiñāṇaṃ jānitvā paṭivijjhitvā.
  5167. 1015167,187,270,20,25,1,57,5,Taṃjānane hi vutte catusaccadhammajānanaṃ avuttasiddhanti.
  5168. 1015168,187,270,26,35,1,62,5,‘‘ Catusaccadhammesū’’ ti idaṃ porāṇaṭṭhakathāyaṃ vuttākāradassanaṃ.
  5169. 1015169,187,270,36,40,1,31,4,Vipakkho pana parato āgamissati.
  5170. 1015170,187,270,41,53,1,47,7,{Etthā}ti‘‘ dhammesu niṭṭhaṃ agaman’’ ti etasmiṃ pade.
  5171. 1015171,187,270,54,60,1,52,4,{Therasallāpo}ti therānaṃ sallāpasadiso vinicchayavādo .
  5172. 1015172,187,270,61,64,1,35,2,{Kāḷavallavāsī}ti kāḷavallavihāravāsī.
  5173. 1015173,187,270,65,75,1,46,5,{Idānī}ti etarahi‘‘ idāhaṃ bhante’’ tiādivacanakāle.
  5174. 1015174,187,270,76,96,1,114,14,"Imasmiṃ pana {ṭhāne}ti‘‘ dhammesu niṭṭhaṃ agaman’’ ti imasmiṃ padese, imasmiṃ vā niṭṭhānakāraṇabhūte yoniso parivitakkane."
  5175. 1015175,187,270,97,116,1,133,14,"‘‘ Imasmiṃ pana ṭhāne buddhaguṇesu niṭṭhaṅgato’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu sāvakapāramiñāṇasamadhigatakāle eva thero buddhaguṇesu niṭṭhaṅgatoti? "
  5176. 1015176,187,270,117,126,1,53,8,"Saccametaṃ, idāni pana taṃ pākaṭaṃ jātanti evaṃ vuttaṃ. "
  5177. 1015177,187,270,127,138,1,61,7,Sabban ti‘‘ catusaccadhammesū’’ tiādi sumattherena vuttaṃ sabbaṃ.
  5178. 1015178,187,270,139,146,1,70,6,Arahatte {niṭṭhaṅgato}ti etthāpi vuttanayeneva anuyogaparihārā veditabbā.
  5179. 1015179,187,270,147,186,1,282,28,"Yadipi dhammasenāpati‘‘ sāvakapāramiñāṇaṃ mayā samadhigatan’’ ti ito pubbepi jānātiyeva, idāni pana asaṅkhyeyyāparimeyyabhede buddhaguṇe nayaggāhavasena pariggahetvā kiccasiddhiyā tasmiṃ ñāṇe niṭṭhaṅgato ahosīti dassento‘‘ mahāsivatthero… pe… dhammesūti sāvakapāramiñāṇe niṭṭhaṅgato’’ ti avoca. "
  5180. 1015180,187,271,2,30,1,234,22,"Buddhaguṇā pana nayato āgatā, te nayaggāhato yāthāvato jānanto sāvakapāramiñāṇe tathājānanavasena niṭṭhaṅgatattā sāvakapāramiñāṇameva tassa aparāparuppattivasena, tena tena bhāvetabbakiccabahutāvasena ca‘‘ dhammesū’’ ti puthuvacanena vuttaṃ. "
  5181. 1015181,187,271,31,49,1,144,13,Anantāparimeyyānaṃ anaññavisayānaṃ buddhaguṇānaṃ nayato pariggaṇhanena therassa sātisayo bhagavati pasādo uppajjatīti āha‘‘ bhiyyosomattāyā’’ tiādi.
  5182. 1015182,187,271,50,71,1,87,13,‘‘ Suṭṭhu akkhāto’’ ti vatvā taṃ evassa suṭṭhu akkhātataṃ dassetuṃ‘‘ niyyāniko maggo’’ ti vuttaṃ.
  5183. 1015183,187,271,72,80,1,69,7,"Svākkhātatā hi dhammassa yadatthaṃ desito, tadatthasādhanena veditabbā. "
  5184. 1015184,187,271,81,91,1,109,8,"Phalatthāya {niyyātī}ti anantaravipākattā, attano uppattisamanantarameva phalanipphādanavasena pavattatīti attho. "
  5185. 1015185,187,271,92,99,1,53,6,"Vaṭṭacārakato niyyātīti vā niyyāniko, niyyānasīloti vā. "
  5186. 1015186,187,271,100,114,1,89,8,{Rāgadosamohanimmadanasamattho}ti idhāpi ‘‘ pasannosmi bhagavatīti dassetī’’ ti ānetvā sambandho.
  5187. 1015187,187,271,115,125,1,66,8,"{Vaṅkādī}ti ādi -saddena jimhakuṭile, aññe ca paṭipattidose saṅgaṇhāti. "
  5188. 1015188,187,271,126,158,1,253,26,"Bhagavā tumhākaṃ buddhasubuddhatā viya dhammasudhammatā, saṅghasuppaṭipatti ca dhammesu niṭṭhaṅgamanena sāvakapāramiñāṇe niṭṭhaṅgatattā mayhaṃ suṭṭhu vibhūtā supākaṭā jātāti dassento thero‘‘ svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno saṅghoti pasīdin’’ ti avoca. "
  5189. 1015189,187,272,2,2,1,25,1,Kusaladhammadesanāvaṇṇanā
  5190. 1015190,187,273,2,10,1,27,2,145. {Anuttarabhāvo}ti seṭṭhabhāvo.
  5191. 1015191,187,273,11,21,1,61,8,"Anuttaro bhagavā yena guṇena, so anuttarabhāvo, taṃ anuttariyaṃ. "
  5192. 1015192,187,273,22,42,1,103,15,"Yasmā tassāpi guṇassa kiñci uttaritaraṃ natthi eva, tasmā vuttaṃ‘‘ sā tumhākaṃ desanā anuttarāti vadatī’’ ti. "
  5193. 1015193,187,273,43,47,1,40,3,Kusalesu {dhammesū}ti kusaladhammanimittaṃ.
  5194. 1015194,187,273,48,58,1,85,9,"Nimittatthe hi etaṃ bhummaṃ, tasmā kusaladhammadesanāhetupi bhagavāva anuttaroti attho. "
  5195. 1015195,187,273,59,64,1,34,4,Bhūmiṃ {dassento}ti visayaṃ dassento.
  5196. 1015196,187,273,65,70,1,44,5,Kusaladhammadesanāya hi kusalā dhammā visayo.
  5197. 1015197,187,273,71,86,1,76,9,"{Vuttapade}ti‘‘ kusalesu dhammesū’’ ti evaṃ vuttavākye, evaṃ vā vuttadhammakoṭṭhāse."
  5198. 1015198,187,273,87,118,1,111,13,"‘‘ Pañcadhā’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu chekaṭṭhenapi kusalaṃ icchitabbaṃ‘‘ kusalo tvaṃ rathassa aṅgapaccaṅgānan’’ tiādīsūti( ma. ni.2.87)? "
  5199. 1015199,187,273,119,129,1,80,9,"Saccametaṃ, so pana chekaṭṭho kosallasambhūtaṭṭheneva saṅgahitoti visuṃ na gahito."
  5200. 1015200,187,273,130,171,1,123,17,"‘‘ Kacci nu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayan’’ ti( jā.1.15.146;2.22.2008) jātake āgatattā‘‘ jātakapariyāyaṃ patvā ārogyaṭṭhena kusalaṃ vaṭṭatī’’ ti vuttaṃ."
  5201. 1015201,187,273,172,222,1,213,30,"‘‘ Taṃ kiṃ maññatha, gahapatayo, ime dhammā kusalā vā akusalā vā sāvajjā vā anavajjā vā’’ tiādīsu suttapadesesu‘‘ kusalā’’ ti vuttadhammā eva‘‘ anavajjā’’ ti vuttāti āha‘‘ suttantapariyāyaṃ patvā anavajjaṭṭhena kusalaṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  5202. 1015202,187,273,223,263,1,264,24,"Abhidhamme‘‘ kosallan’’ ti paññā āgatāti yonisomanasikārahetukassa kusalassa kosallasammūtaṭṭho, darathābhāvadīpanato niddarathaṭṭho,‘‘ kusalassa katattā upacitattā’’ ti vatvā iṭṭhavipākaniddisanato sukhavipākaṭṭho ca abhidhammanayasiddhoti āha‘‘ abhidhamma… pe… vipākaṭṭhenā’’ ti. "
  5203. 1015203,187,273,264,293,1,157,16,Bāhitikasutte( ma. ni.2.358) bhagavato kāyasamācārādike vaṇṇentena dhammabhaṇḍāgārikena‘‘ yo kho mahārāja kāyasamācāro anavajjo’’ ti kusalo kāyasamācāro rañño pasenadissa vutto.
  5204. 1015204,187,273,294,350,1,316,36,"Na hi bhagavato sukhavipākakammaṃ atthīti sabbasāvajjarahitā kāyasamācārādayo‘‘ kusalā’’ ti vuttā, idha pana‘‘ kusalesu dhammesū’’ ti bodhipakkhiyadhammā‘‘ kusalā’’ ti vuttā, te ca samathavipassanā maggasampayuttā ekantena sukhavipākā evāti avajjarahitatāmattaṃ upādāya anavajjattho kusala-saddoti āha‘‘ imasmiṃ pana… pe… daṭṭhabban’’ ti. "
  5205. 1015205,187,273,351,369,1,119,14,Evañca katvā‘‘ phalasatipaṭṭhānaṃ pana idha anadhippetan’’ ti idañca vacanaṃ samatthitaṃ hoti savipākasseva gahaṇanti katvā.
  5206. 1015206,187,274,2,28,1,57,6,‘ ‘ Cuddasavidhenā’’ tiādi satipaṭṭhāne( dī. ni.2.376; ma. ni.1.109) vuttanayena veditabbaṃ.
  5207. 1015207,187,274,29,33,1,51,3,{Paggahaṭṭhenā}ti kusalapakkhassa paggaṇhanasabhāvena.
  5208. 1015208,187,274,34,37,1,51,2,{Kiccavasenā}ti anuppannākusalānuppādanādikiccavasena.
  5209. 1015209,187,274,38,42,1,27,4,Tato eva cassa catubbidhatā.
  5210. 1015210,187,274,43,46,1,35,2,{Ijjhanaṭṭhenā}ti nippajjanasabhāvena.
  5211. 1015211,187,274,47,67,1,122,13,"Chandādayo eva iddhipādesu visiṭṭhasabhāvā, itare avisiṭṭhā, tesampi viseso chandādikatoti āha‘‘ chandādivasena nānāsabhāvā’’ ti. "
  5212. 1015212,187,275,2,6,1,61,2,{Adhimokkhādisabhāvavasenā}ti pasādādhimokkhādisalakkhaṇavasena.
  5213. 1015213,187,275,7,11,1,64,3,{Upatthambhanaṭṭhenā}ti sampayuttadhammānaṃ upatthambhanakabhāvena.
  5214. 1015214,187,275,12,16,1,47,3,{Akampiyaṭṭhenā}ti paṭipakkhehi akampiyasabhāvena.
  5215. 1015215,187,275,17,20,1,36,2,{Salakkhaṇenā}ti adhimokkhādisabhāvena.
  5216. 1015216,187,275,21,28,1,66,5,"{Niyyānaṭṭhenā}ti saṃkilesapakkhato, vaṭṭacārakato ca niggamanaṭṭhena. "
  5217. 1015217,187,275,29,34,1,115,4,{Upaṭṭhānādinā}ti upaṭṭhānadhammavicayapaggahasampiyāyanapassambhanasamādhānaajjhupekkhanasaṅkhātena attano sabhāvena.
  5218. 1015218,187,275,35,39,1,44,3,{Hetuṭṭhenā}ti nibbānassa sampāpakahetubhāvena.
  5219. 1015219,187,275,40,45,1,112,4,{Dassanādinā}ti dassanābhiniropanapariggahasamuṭṭhāpanavodāpanapaggahupaṭṭhānasamādhānasaṅkhātena attano sabhāvena.
  5220. 1015220,187,276,2,11,1,93,8,Sāsanassa pariyosānadassanatthan ti sāsanaṃ nāma nippariyāyato sattatiṃsa bodhipakkhiyadhammā.
  5221. 1015221,187,276,12,27,1,114,11,"Tattha ye samathavipassanāsahagatā, te sāsanassa ādi, maggapariyāpannā majjhe, phalabhūtā pariyosānaṃ, taṃdassanatthaṃ. "
  5222. 1015222,187,276,28,36,1,26,4,Tenāha‘‘ sāsanassa hī’’ tiādi.
  5223. 1015223,187,277,2,9,1,62,6,Puna etadānuttariyaṃ {bhante}ti yathāraddhāya desanāya nigamanaṃ.
  5224. 1015224,187,277,10,16,1,51,6,Vuttasseva atthassa puna vacanañhi nigamanaṃ vuttaṃ.
  5225. 1015225,187,277,17,45,1,205,24,"Taṃ desanan ti taṃ kusalesu dhammesu desanāppakāraṃ, desanāvidhiṃ, desetabbañca, sakalaṃ vā sampuṇṇaṃ anavasesaṃ abhijānāti abhivisiṭṭhena ñāṇena jānāti, asesaṃ abhijānanato eva uttari upari abhiññeyyaṃ natthi. "
  5226. 1015226,187,277,46,50,1,27,3,{Ito}ti bhagavatā abhiññātato.
  5227. 1015227,187,277,51,72,1,160,21,Añño paramatthavasena dhammo vā paññattivasena puggalo vā ayaṃ nāma yaṃ bhagavā na jānātīti idaṃ natthi na upalabbhati sabbasseva sammadeva tumhehi abhiññātattā.
  5228. 1015228,187,277,73,81,1,68,7,"Kusalesu dhammesu abhijānane, desanāyañca bhagavato uttaritaro natthi. "
  5229. 1015229,187,278,2,2,1,28,1,Āyatanapaṇṇattidesanāvaṇṇanā
  5230. 1015230,187,279,2,32,1,192,16,"146. {Āyatanapaññāpanāsū}ti cakkhādīnaṃ, rūpādīnañca āyatanānaṃ sambodhanesu, tesaṃ ajjhattikabāhiravibhāgato, sabhāgavibhāgato, samudayato, atthaṅgamato, āhārato, ādīnavato, nissaraṇato ca desanāyanti attho. "
  5231. 1015231,187,280,2,2,1,27,1,Gabbhāvakkantidesanāvaṇṇanā
  5232. 1015232,187,281,2,18,1,109,9,"147. {Gabbhokkamanesū}ti gabbhabhāvena mātukucchiyaṃ avakkamanesu anuppavesesu, gabbhe vā mātukucchismiṃ avakkamanesu. "
  5233. 1015233,187,281,19,29,1,78,9,{Pavisatī}ti paccayavasena tattha nibbattento pavisanto viya hotīti katvā vuttaṃ.
  5234. 1015234,187,281,30,48,1,88,12,"{Ṭhātī}ti santānaṭṭhitiyā pavattati, tathābhūto ca tattha vasanto viya hotīti āha‘‘ vasatī’’ ti. "
  5235. 1015235,187,281,49,58,1,105,8,Pakatilokiyamanussānaṃ paṭhamā {gabbhāvakkantī}ti pacuramanussānaṃ gabbhāvakkanti desanāvasena idha paṭhamā.
  5236. 1015236,187,281,59,69,1,54,6,‘‘ Dutiyā gabbhāvakkantī’’ tiādīsupi evaṃ yojanā veditabbā.
  5237. 1015237,187,282,2,5,1,19,2,{Alamevā}ti yuttameva.
  5238. 1015238,187,283,2,11,1,59,7,Khipituṃ na {sakkontī}ti tathā vātānaṃ anuppajjanameva vadati.
  5239. 1015239,187,283,12,23,1,56,7,Sesan ti puna‘‘ etadānuttariya’’ tiādi pāṭhappadesaṃ vadati.
  5240. 1015240,187,284,2,2,1,25,1,Ādesanavidhādesanāvaṇṇanā
  5241. 1015241,187,285,2,25,1,159,15,"148. Parassa cittaṃ ādisati etehīti ādesanāni, yathāupaṭṭhitanimittādīni, tāni eva aññamaññassa asaṃkiṇṇarūpena ṭhitattā ādesanavidhā, ādesanābhāgā, tāsu ādesanavidhāsu. "
  5242. 1015242,187,285,26,33,1,27,3,Tenāha‘‘ ādesanakoṭṭhāsesū’’ ti.
  5243. 1015243,187,285,34,57,1,157,15,"{Āgatanimittenā}ti yassa ādisati, tassa, attano ca upagatanimittena, nimittappattassa lābhālābhādiādisanavidhidassanassa pavattattā‘‘ idaṃ nāma bhavissatī’’ ti vuttaṃ. "
  5244. 1015244,187,285,58,76,1,106,13,"Pāḷiyaṃ pana‘‘ evampi te mano’’ tiādinā parassa cittādisanameva āgataṃ, taṃ nidassanamattaṃ katanti daṭṭhabbaṃ. "
  5245. 1015245,187,285,77,92,1,82,11,Tathā hi‘‘ idaṃ nāma bhavissatī’’ ti vuttasseva atthassa vibhāvanavasena vatthu āgataṃ.
  5246. 1015246,187,285,93,96,1,32,3,Gatanimittaṃ nāma gamananimittaṃ.
  5247. 1015247,187,285,97,110,1,100,10,"Ṭhitanimittaṃ nāma attano samīpe ṭhānanimittaṃ, parassa gamanavasena, ṭhānavasena ca gahetabbanimittaṃ. "
  5248. 1015248,187,285,111,123,1,100,11,"Manussānaṃ paracittavidūnaṃ, itaresampi vā savanavasena parassa cittaṃ ñatvā kathentānaṃ saddaṃ sutvā. "
  5249. 1015249,187,285,124,130,1,85,5,"Yakkhapisācādīnan ti hiṅkārayakkhānañceva kaṇṇapisācādipisācānaṃ, kumbhaṇḍanāgādīnañca. "
  5250. 1015250,187,286,2,7,1,66,4,{Vitakkavipphāravasenā}ti vipphārikabhāvena pavattavitakkassa vasena.
  5251. 1015251,187,286,8,12,1,28,4,Uppannan ti tato samuṭṭhitaṃ.
  5252. 1015252,187,286,13,23,1,79,9,"Vippalapantānan ti kassaci atthassa abodhanato virūpaṃ, vividhaṃ vā palapantānaṃ. "
  5253. 1015253,187,286,24,31,1,66,6,Suttapamattādīnan ti ādi -saddena vedanāṭṭakhittacittādīnaṃ saṅgaho.
  5254. 1015254,187,286,32,76,1,241,25,"Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ idaṃ vakkhāmi, evaṃ vakkhāmīti vitakkayato vitakkavipphārasaddo nāma uppajjatī’’ ti( abhi. aṭṭha.1. vacīkammadvārakathāpi) āgatattā jāgarantānaṃ pakatiyaṃ ṭhitānaṃ avippalapantānaṃ vitakkavipphārasaddo kadāci uppajjatīti viññāyati, yo loke‘‘ mantajappo’’ ti vuccati. "
  5255. 1015255,187,286,77,81,1,45,4,Yassa mahāaṭṭhakathāyaṃ asotaviññeyyatā vuttā.
  5256. 1015256,187,286,82,108,1,154,13,Tādisañhi sandhāya viññattisahajameva‘‘ jivhātālucalanādikaravitakkasamuṭṭhitaṃ sukhumasaddaṃ dibbasotena sutvā ādisatīti sutte vuttan’’ ti( dha. sa. mūlaṭī. vacīkammadvārakathāvaṇṇanā) ānandācariyo avoca.
  5257. 1015257,187,286,109,123,1,119,13,"Vuttalakkhaṇo eva pana nātisukhumo attano, accāsannappadese ṭhitassa ca maṃsasotassāpi āpāthaṃ gacchatīti sakkā viññātuṃ. "
  5258. 1015258,187,286,124,129,1,24,3,{Tassā}ti tassa puggalassa.
  5259. 1015259,187,286,130,136,1,38,5,Tassa {vasenā}ti tassa vitakkassa vasena.
  5260. 1015260,187,286,137,144,1,65,6,Evaṃ ayampi ādesanavidhā cetopariyañāṇavaseneva āgatāti veditabbā .
  5261. 1015261,187,286,145,163,1,76,12,"Keci pana‘‘ tassa {vasenā}ti tassa saddassa vasenā’’ ti atthaṃ vadanti, taṃ ayuttaṃ. "
  5262. 1015262,187,286,164,177,1,112,11,"Na hi saddaggahaṇena taṃsamuṭṭhāpakacittaṃ gayhati, saddaggahaṇānusārenapi tadatthasseva gahaṇaṃ hoti, na cittassa. "
  5263. 1015263,187,286,178,206,1,131,17,"Eteneva yadeke‘‘ yaṃ {vitakkayato}ti yamatthaṃ vitakkayato’’ ti vatvā‘‘ tassa {vasenā}ti tassa atthassa vasenā’’ ti vaṇṇenti, tampi paṭikkhittaṃ. "
  5264. 1015264,187,287,2,7,1,47,4,"Manasā saṅkharīyantīti manosaṅkhārā, vedanāsaññā. "
  5265. 1015265,187,287,8,14,1,65,5,{Paṇihitā}ti purimaparibandhavinayena padhānabhāvena nihitā ṭhapitā.
  5266. 1015266,187,287,15,23,1,34,4,Tenāha‘‘ cittasaṅkhārā suṭṭhapitā’’ ti.
  5267. 1015267,187,287,24,35,1,61,7,Vitakkassa vitakkanaṃ nāma uppādanamevāti āha‘‘ pavattessatī’’ ti.
  5268. 1015268,187,287,36,45,1,55,5,‘‘ Pajānātī’’ ti pubbe vuttapadasambandhadassanavasena āneti.
  5269. 1015269,187,287,46,50,1,40,3,{Āgamanenā}ti jhānassa āgamanaṭṭhānavasena.
  5270. 1015270,187,287,51,56,1,59,4,{Pubbabhāgenā}ti maggassa sabbapubbabhāgena vipassanārambhena.
  5271. 1015271,187,287,57,92,1,224,28,"Ubhayaṃ petaṃ yo sayaṃ jhānalābhī, adhigatamaggo ca aññaṃ tadatthāya paṭipajjantaṃ disvā‘‘ ayaṃ iminā nīhārena paṭipajjanto addhā jhānaṃ labhissati, maggaṃ adhigamissatī’’ ti abhiññāya vinā anumānavasena jānāti, taṃ dassetuṃ vuttaṃ. "
  5272. 1015272,187,287,93,102,1,35,5,Tenāha‘‘ āgamanena jānāti nāmā’’ tiādi.
  5273. 1015273,187,287,103,107,1,35,3,{Anantarā}ti vuṭṭhitakālaṃ sandhāyāha.
  5274. 1015274,187,287,108,113,1,74,5,Tadā hi pavattavitakkapajānaneneva jhānassa hānabhāgiyatādivisesapajānanaṃ.
  5275. 1015275,187,288,2,14,1,118,12,Kiṃ panidaṃ cetopariyañāṇaṃ parassa cittaṃ paricchijja jānantaṃ iddhicittabhāvato avisesato sabbesampi cittaṃ jānātīti?
  5276. 1015276,187,288,15,23,1,31,4,Noti dassento‘‘ tatthā’’ tiādimāha.
  5277. 1015277,187,288,24,40,1,96,14,"Na ariyānan ti yena cittena te ariyā nāma jātā, taṃ lokuttaracittaṃ na jānāti appaṭividdhabhāvato . "
  5278. 1015278,187,288,41,61,1,160,18,"Yathā hi puthujjano sabbesampi ariyānaṃ lokuttaracittaṃ na jānāti appaṭividdhattā, evaṃ ariyopi heṭṭhimo uparimassa lokuttaracittaṃ na jānāti appaṭividdhattā eva . "
  5279. 1015279,187,288,62,91,1,185,23,"Yathā pana uparimo heṭṭhimaṃ phalasamāpattiṃ na samāpajjati, kiṃ evaṃ so tassa lokuttaracittaṃ na jānātīti codanaṃ sandhāyāha‘‘ uparimo pana heṭṭhimassa jānātī’’ ti, paṭividdhattāti adhippāyo."
  5280. 1015280,187,288,92,110,1,74,10,‘‘ Uparimo heṭṭhimaṃ na samāpajjatī’’ ti vatvā tattha kāraṇamāha‘‘ tesañhī’’ tiādi.
  5281. 1015281,187,288,111,114,1,17,3,Tesan ti ariyānaṃ.
  5282. 1015282,187,288,115,120,1,66,5,Heṭṭhimā heṭṭhimā samāpatti bhūmantarappattiyā paṭippassaddhikappā.
  5283. 1015283,187,288,121,133,1,50,6,"Tenāha‘‘ tatrupapattiyeva hotī’’ ti, na uparibhūmipatti. "
  5284. 1015284,187,288,134,155,1,102,14,"Nimittādivasena ñātassa kadāci byabhicāropi siyā, na pana abhiññāñāṇena ñātassāti āha‘‘ ceto… pe… natthī’’ ti."
  5285. 1015285,187,288,156,165,1,29,5,‘‘ Taṃ bhagavā’’ tiādi sesaṃ nāma.
  5286. 1015286,187,289,2,2,1,29,1,Dassanasamāpattidesanāvaṇṇanā
  5287. 1015287,187,290,2,9,1,38,2,149. {Brahmajāle}ti brahmajālasuttavaṇṇanāyaṃ.
  5288. 1015288,187,290,10,13,1,29,3,Uttarapadalopena hesa niddeso.
  5289. 1015289,187,290,14,20,1,63,6,Ātappanti vīriyaṃ ātappati kosajjaṃ sabbampi saṃkilesapakkhanti.
  5290. 1015290,187,290,21,25,1,64,4,Kusalavīriyasseva hettha gahaṇaṃ appamādādipadantarasannidhānato.
  5291. 1015291,187,290,26,34,1,62,6,"{Padahitabbato}ti padahanato, bhāvanaṃ uddissa vāyamanatoti attho. "
  5292. 1015292,187,290,35,38,1,30,2,{Anuyuñjitabbato}ti anuyuñjanato.
  5293. 1015293,187,290,39,48,1,108,9,Īdisānaṃ padānaṃ bahulaṃkattuvisayatāya icchitabbattā ātappapadassa viya itaresampi kattusādhanatā daṭṭhabbā.
  5294. 1015294,187,290,49,55,1,57,5,"Paṭipattiyaṃ nappamajjati etenāti appamādo, satiavippavāso. "
  5295. 1015295,187,290,56,64,1,73,7,"Sammā manasi karoti etenāti sammāmanasikāro, tathāpavatto kusalacittuppādo. "
  5296. 1015296,187,290,65,68,1,30,3,Bhāvanānuyogameva tathā vadati.
  5297. 1015297,187,290,69,79,1,119,9,"Desanākkamena paṭhamā, dassanasamāpatti nāma karajakāye paṭikkūlākārassa sammadeva dassanavasena pavattasamāpattibhāvato. "
  5298. 1015298,187,290,80,91,1,142,8,"{Nippariyāyenevā}ti vuttalakkhaṇadassanasamāpattisannissayattā, dassanamaggaphalabhāvato ca paṭhamasāmaññaphalaṃ pariyāyena vinā dassanasamāpatti. "
  5299. 1015299,187,291,2,11,1,95,8,Atikkamma chavimaṃsalohitaṃ aṭṭhiṃ {paccavekkhatī}ti tāni apaccavekkhitvā aṭṭhimeva paccavekkhati.
  5300. 1015300,187,291,12,19,1,119,6,Aṭṭhiārammaṇā {dibbacakkhupādakajjhānasamāpattī}ti vuttanayena aṭṭhiārammaṇā dibbacakkhuadhiṭṭhānā paṭhamajjhānasamāpatti.
  5301. 1015301,187,291,20,45,1,254,24,"Yo hi bhikkhu ālokakasiṇe catutthajjhānaṃ nibbattetvā taṃ pādakaṃ katvā adhigatadibbacakkhuñāṇo hutvā saviññāṇake kāye aṭṭhiṃ pariggahetvā tattha paṭikkūlamanasikāravasena paṭhamaṃ jhānaṃ nibbatteti, tassāyaṃ paṭhamajjhānasamāpatti dutiyā dassanasamāpatti. "
  5302. 1015302,187,291,46,55,1,30,5,Tena vuttaṃ‘‘ aṭṭhi aṭṭhī’’ tiādi.
  5303. 1015303,187,291,56,65,1,77,8,"Yo panettha pāḷiyaṃ dvattiṃsākāramanasikāro vutto, so maggasodhanavasena vutto. "
  5304. 1015304,187,291,66,73,1,77,7,Tattha vā kataparicayassa sukheneva vuttanayā aṭṭhipaccavekkhaṇā samijjhatīti.
  5305. 1015305,187,291,74,93,1,68,11,Tenevettha‘‘ imaṃ cevā’’ ti‘‘ atikkamma cā’’ ti ca -saddo samuccayattho vutto.
  5306. 1015306,187,291,94,100,1,40,5,Taṃ jhānan ti yathāvuttaṃ paṭhamajjhānaṃ.
  5307. 1015307,187,291,101,106,1,37,4,Ayan ti ayaṃ sakadāgāmiphalasamāpatti .
  5308. 1015308,187,291,107,114,1,81,7,Sātisayaṃ catusaccadassanāgamanato pariyāyena vinā mukhyā dutiyā dassanasamāpatti.
  5309. 1015309,187,291,115,129,1,87,10,Yāva tatiyamaggā vattatīti āha‘‘ khīṇāsavassa vasena catutthā dassanasamāpatti kathitā’’ ti.
  5310. 1015310,187,292,2,16,1,110,12,"Pāḷiyaṃ purisassa {cā}ti ca -saddo byatireke, tena yathāvuttasamāpattidvayato vuccamānaṃyeva imassa visesaṃ joteti. "
  5311. 1015311,187,292,17,55,1,308,30,"Avicchedena pavattiyā sotasadisatāya viññāṇameva viññāṇasotaṃ, tadetaṃ viññāṇaṃ purimato anantarapaccayaṃ labhitvā pacchimassa anantarapaccayo hutvā pavattatīti ayaṃ assa sotāgatatāya sotasadisatā, tasmā pajānitabbabhāvena vuttaṃ ekameva cettha viññāṇaṃ , tasmā aṭṭhakathāyaṃ‘‘ viññāṇasotanti viññāṇamevā’’ ti vuttaṃ. "
  5312. 1015312,187,292,56,60,1,37,3,Dvīhipi {bhāgehī}ti orabhāgaparabhāgehi.
  5313. 1015313,187,292,61,70,1,75,8,"Idhaloko hissa orabhāgo, paraloko parabhāgo dvinnampi vasenetaṃ sambandhanti. "
  5314. 1015314,187,292,71,79,1,34,4,Tenāha‘‘ idhaloke patiṭṭhitan’’ tiādi.
  5315. 1015315,187,292,80,106,1,139,17,"Viññāṇassa khaṇe khaṇe bhijjantassa kāmaṃ natthi kassaci patiṭṭhitatā, taṇhāvasena pana taṃ‘‘ patiṭṭhitan’’ ti vuccatīti āha‘‘ chandarāgavasenā’’ ti. "
  5316. 1015316,187,292,107,108,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  5317. 1015317,187,293,2,21,1,101,15,"‘ ‘ Kabaḷīkāre ce bhikkhave āhāre atthi rāgo, atthi nandī, atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ viruḷhaṃ. "
  5318. 1015318,187,293,22,53,1,88,10,Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ viruḷhaṃ… pe… atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbattī’’ tiādi( saṃ. ni.2.64; kathā.296; mahāni.7).
  5319. 1015319,187,294,2,7,1,47,4,"Kamman ti kusalākusalakammaṃ, upayogavacanametaṃ. "
  5320. 1015320,187,294,8,16,1,72,7,"Kammato upagacchantan ti kammabhāvena upagacchantaṃ, viññāṇanti adhippāyo. "
  5321. 1015321,187,294,17,27,1,94,9,"Abhisaṅkhāraviññāṇañhi yena kammunā sahagataṃ, aññadatthu tabbhāvameva upagataṃ hutvā pavattati. "
  5322. 1015322,187,294,28,33,1,61,5,Idhaloke patiṭṭhitaṃ nāma idha katūpacitakammabhāvūpagamanato.
  5323. 1015323,187,294,34,44,1,123,10,Kammabhavaṃ ākaḍḍhantan ti kammaviññāṇaṃ attanā sampayuttakammaṃ javāpetvā paṭisandhinibbattanena tadabhimukhaṃ ākaḍḍhantaṃ.
  5324. 1015324,187,294,45,54,1,103,9,Teneva paṭisandhinibbattanasāmatthiyena paraloke patiṭṭhitaṃ nāma attano phalassa tattha patiṭṭhāpanena.
  5325. 1015325,187,294,55,91,1,201,25,"Keci pana‘‘ abhisaṅkhāraviññāṇaṃ parato vipākaṃ dātuṃ asamatthaṃ idhaloke patiṭṭhitaṃ nāma, dātuṃ samatthaṃ pana paraloke patiṭṭhitaṃ nāmā’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ‘‘ ubhayato abbocchinnan’’ ti vuttattā. "
  5326. 1015326,187,294,92,106,1,71,9,"Yañca tehi‘‘ paraloke patiṭṭhitan’’ ti vuttaṃ, taṃ idhalokepi patiṭṭhitameva. "
  5327. 1015327,187,294,107,116,1,79,9,Na hi tassa idhaloke patiṭṭhitabhāvena vinā paraloke patiṭṭhitabhāvo sambhavati.
  5328. 1015328,187,294,117,127,1,92,7,"Sekkhaputhujjanānaṃ cetopariyañāṇan ti sekkhānaṃ , puthujjanānañca cetaso paricchindanakañāṇaṃ. "
  5329. 1015329,187,294,128,133,1,76,5,Kathitaṃ paricchinditabbassa cetaso chandarāgavasena patiṭṭhitabhāvajotanato.
  5330. 1015330,187,295,2,8,1,90,6,Catutthāya dassanasamāpattiyā tatiyadassanasamāpattiyaṃ vuttappaṭikkhepena attho veditabbo.
  5331. 1015331,187,296,2,19,1,119,13,Purimānaṃ dvinnaṃ samāpattīnaṃ pubbe samathavasena atthassa vuttattā idāni vipassanāvasena dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  5332. 1015332,187,296,20,25,1,48,5,Niccalameva pubbe vuttassa atthassa apanetabbato.
  5333. 1015333,187,296,26,32,1,56,6,Atthantaratthatāya dassiyamānāya padaṃ calitaṃ nāma hoti.
  5334. 1015334,187,296,33,41,1,79,7,Aparo {nayo}ti ettha paṭhamajjhānassa paṭhamadassanasamāpattibhāve apubbaṃ natthi.
  5335. 1015335,187,296,42,61,1,153,13,"Dutiyajjhānaṃ {dutiyā}ti ettha pana‘‘ aṭṭhikavaṇṇakasiṇavasena paṭiladdhadutiyajjhānaṃ dutiyā dassanasamāpattī’’ ti vadanti, tatiyajjhānampi tatheva paṭiladdhaṃ. "
  5336. 1015336,187,296,62,85,1,221,22,"Dassanasamāpattibhāvo pana yo bhikkhu ālokakasiṇe catutthajjhānaṃ nibbattetvā taṃ pādakaṃ katvā adhigatadibbacakkhuko hutvā saviññāṇake aṭṭhiṃ pariggahetvā tattha vaṇṇakasiṇavasena heṭṭhimāni tīṇi jhānāni nibbatteti, tassa. "
  5337. 1015337,187,296,86,92,1,82,6,Tatiyajjhānaṃ tatiyā dassanasamāpatti adhiṭṭhānabhūtassa dibbacakkhuñāṇassa vasena.
  5338. 1015338,187,296,93,106,1,155,12,Catutthajjhānaṃ {catutthā}ti rūpāvacaracatutthajjhānaṃ nibbattetvā taṃ pādakaṃ katvā adhigatadibbacakkhuñāṇassa taṃ catutthajjhānaṃ catutthā dassanasamāpatti.
  5339. 1015339,187,296,107,120,1,142,12,"Idhāpi sekkhaputhujjanānaṃ cetaso paricchindanena tatiyā dassanasamāpatti, arahato cittassa paricchindanena catutthā dassanasamāpatti veditabbā. "
  5340. 1015340,187,296,121,125,1,40,4,Evañhesā atthavaṇṇanā pāḷiyā saṃsandeyya.
  5341. 1015341,187,296,126,136,1,92,6,‘‘ Paṭhamamaggo’’ tiādīsu aṭṭhiārammaṇapaṭhamajjhānapādako paṭhamamaggo paṭhamā dassanasamāpatti.
  5342. 1015342,187,296,137,141,1,67,4,Aṭṭhiārammaṇadutiyajjhānapādako dutiyamaggo dutiyā dassanasamāpatti.
  5343. 1015343,187,296,142,148,1,97,4,Paracittañāṇasahagatā catutthajjhānapādakā tatiyacatutthamaggā {tatiyacatutthadassanasamāpattiyo}ti .
  5344. 1015344,187,296,149,154,1,61,5,Purisassa viññāṇapajānanaṃ panettha asammohavasena daṭṭhabbaṃ.
  5345. 1015345,187,297,2,2,1,28,1,Puggalapaṇṇattidesanāvaṇṇanā
  5346. 1015346,187,298,2,11,1,42,3,150. {Puggalapaṇṇattīsū}ti puggalānaṃ paññāpanesu.
  5347. 1015347,187,298,12,16,1,48,4,Guṇavisesavasena aññamaññaṃ asaṅkarato ṭhapanesu.
  5348. 1015348,187,298,17,20,1,36,2,{Lokavohāravasenā}ti lokasammutivasena.
  5349. 1015349,187,298,21,32,1,44,6,"Lokavohāro hesa, yadidaṃ‘‘ satto puggalo’’ tiādi. "
  5350. 1015350,187,298,33,36,1,31,3,Rūpādīsu sattavisattatāya satto.
  5351. 1015351,187,298,37,47,1,77,9,"Tassa tassa sattanikāyassa pūraṇato galanato, maraṇavasena patanato ca puggalo. "
  5352. 1015352,187,298,48,51,1,23,3,Santatiyā nayanato naro.
  5353. 1015353,187,298,52,55,1,26,3,Attabhāvassa posanato poso.
  5354. 1015354,187,298,56,59,1,33,3,Evaṃ paññāpetabbāsu voharitabbāsu.
  5355. 1015355,187,298,60,80,1,154,12,"‘‘ Sabbametaṃ puggalo’’ ti imissā sādhāraṇapaññattiyā vibhāvanavasena vuttaṃ, na idhādhippetaasādhāraṇapaññattiyā, tasmā {lokapaññattīsū}ti sattalokagatapaññattīsu. "
  5356. 1015356,187,298,81,86,1,51,5,Anuttaro hoti anaññasādhāraṇattā tassa paññāpanassa.
  5357. 1015357,187,299,2,79,1,603,53,"Dvīhi {bhāgehī}ti kāraṇe, nissakke cetaṃ puthuvacanaṃ, āvuttiādivasena cāyamattho veditabboti āha‘‘ arūpasamāpattiyā’’ tiādi, etena‘‘ samāpattiyā vikkhambhanavimokkhena, maggena samucchedavimokkhena vimuttattā ubhatobhāgavimutto’’ ti evaṃ pavatto tipiṭakacūḷanāgattheravādo,‘‘ nāmakāyato, rūpakāyato ca vimuttattā ubhatobhāgavimutto’’ ti evaṃ pavatto tipiṭakamahādhammarakkhitattheravādo,‘‘ samāpattiyā vikkhambhanavimokkhena ekavāraṃ vimuttova maggena samucchedavimokkhena ekavāraṃ vimuttattā ubhatobhāgavimutto’’ ti evaṃ pavatto tipiṭakacūḷābhayattheravādo cāti imesaṃ tiṇṇampi theravādānaṃ ekajjhaṃ saṅgaho katoti daṭṭhabbaṃ. "
  5358. 1015358,187,299,80,91,1,90,8,"{Vimutto}ti kilesehi vimutto, kilesavikkhambhanasamucchedanehi vā kāyadvayato vimuttoti attho. "
  5359. 1015359,187,299,92,96,1,43,4,Arūpasamāpattīnan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ.
  5360. 1015360,187,299,97,101,1,49,3,{Arahattappattaanāgāmino}ti bhūtapubbagatiyā vuttaṃ.
  5361. 1015361,187,299,102,108,1,38,6,Na hi arahattappatto anāgāmī nāma hoti.
  5362. 1015362,187,299,109,112,1,26,2,{Pāḷī}ti puggalapaññattipāḷi.
  5363. 1015363,187,299,113,122,1,82,8,Aṭṭha vimokkhe kāyena {phusitvā}ti aṭṭha samāpattiyo sahajātanāmakāyena paṭilabhitvā.
  5364. 1015364,187,299,123,141,1,146,16,"Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā {hontī}ti vipassanāpaññāya saṅkhāragataṃ, maggapaññāya cattāri saccāni passitvā cattāropi āsavā parikkhīṇā honti. "
  5365. 1015365,187,299,142,145,1,19,2,{Disvā}ti dassanahetu.
  5366. 1015366,187,299,146,165,1,110,13,"Na hi āsave paññāya passanti, dassanakāraṇā pana parikkhīṇā‘‘ disvā parikkhīṇā’’ ti vuttā dassanāyattaparikkhīṇattā. "
  5367. 1015367,187,299,166,172,1,60,6,Evañhi dassanaṃ āsavānaṃ khayassa purimakiriyābhāvena vuttaṃ.
  5368. 1015368,187,300,2,9,1,72,7,Paññāya visesato muttoti paññāvimutto anavasesato āsavānaṃ parikkhīṇattā.
  5369. 1015369,187,300,10,14,1,76,3,"Aṭṭhavimokkhapaṭikkhepavaseneva, na tadekadesabhūtarūpajjhānapaṭikkhepavasena. "
  5370. 1015370,187,300,15,22,1,78,7,Evañhi arūpajjhānekadesābhāvepi aṭṭhavimokkhapaṭikkhepo na hotīti siddhaṃ hoti.
  5371. 1015371,187,300,23,33,1,88,9,"Arūpāvacarajjhānesu hi ekasmimpi sati ubhatobhāgavimuttoyeva nāma hoti, na paññāvimuttoti. "
  5372. 1015372,187,301,2,26,1,223,19,"Phuṭṭhantaṃ {sacchikarotī}ti phuṭṭhānaṃ anto phuṭṭhanto, phuṭṭhānaṃ arūpajjhānānaṃ anantaro kāloti adhippāyo, accantasaṃyoge cetaṃ upayogavacanaṃ, phuṭṭhānantarakālameva sacchikātabbaṃ, sacchikato sacchikaraṇūpāyenāti vuttaṃ hoti. "
  5373. 1015373,187,301,27,35,1,29,4,Tenāha‘‘ so jhānaphassan’’ tiādi.
  5374. 1015374,187,301,36,41,1,45,4,Ekacce {āsavā}ti heṭṭhimamaggattayavajjhā āsavā.
  5375. 1015375,187,301,42,66,1,164,19,"Yo hi arūpajjhānena rūpakāyato, nāmakāyekadesato ca vikkhambhanavimokkhena vimutto, tena nirodhasaṅkhāto vimokkho ālocito pakāsito viya hoti, na pana kāyena sacchikato. "
  5376. 1015376,187,301,67,95,1,220,25,"Nirodhaṃ pana ārammaṇaṃ katvā ekaccesu āsavesu khepitesu tena sacchikato hoti, tasmā so sacchikātabbaṃ nirodhaṃ yathālocitaṃ nāmakāyena sacchikarotīti {kāyasakkhī}ti vuccati, na tu vimuttoti ekaccānaṃ āsavānaṃ aparikkhīṇattā. "
  5377. 1015377,187,302,2,10,1,83,7,Diṭṭhantaṃ {patto}ti dassanasaṅkhātassa sotāpattimaggañāṇassa anantaraṃ pattoti attho.
  5378. 1015378,187,302,11,26,1,94,10,"‘‘ Diṭṭhattā patto’’ tipi pāṭho, tena catusaccadassanasaṅkhātāya diṭṭhiyā nirodhassa pattataṃ dīpeti. "
  5379. 1015379,187,302,27,35,1,29,4,Tenāha‘‘ dukkhā saṅkhārā’’ tiādi.
  5380. 1015380,187,302,36,52,1,97,12,Paṭhamaphalato paṭṭhāya yāva aggamaggā diṭṭhippattoti āha‘‘ esopi kāyasakkhī viya chabbidho hotī’’ ti.
  5381. 1015381,187,302,53,73,1,90,14,"Idaṃ dukkhan ti‘‘ idaṃ dukkhaṃ, ettakaṃ dukkhaṃ, na ito uddhaṃ dukkhan’’ ti yathābhūtaṃ pajānāti. "
  5382. 1015382,187,302,74,91,1,109,12,"Yasmā idaṃ yāthāvasarasato pajānāti, pajānanto ca ṭhapetvā taṇhaṃ pañcupādānakkhandhe‘‘ dukkhasaccan’’ ti pajānāti. "
  5383. 1015383,187,302,92,109,1,87,12,"Taṇhaṃ pana idaṃ dukkhaṃ ito samudeti, tasmā‘‘ ayaṃ dukkhasamudayo’’ ti yathābhūtaṃ pajānāti. "
  5384. 1015384,187,302,110,133,1,145,18,"Yasmā idaṃ dukkhañca samudayo ca nibbānaṃ patvā nirujjhanti vūpasamanti appavattiṃ gacchanti, tasmā taṃ‘‘ ayaṃ dukkhanirodho’’ ti yathābhūtaṃ pajānāti. "
  5385. 1015385,187,302,134,155,1,122,15,"Ariyo pana aṭṭhaṅgiko maggo taṃ dukkhanirodhaṃ gacchati, tena taṃ‘‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’’ ti yathābhūtaṃ pajānāti. "
  5386. 1015386,187,302,156,160,1,45,4,Ettāvatā nānakkhaṇe saccavavatthānaṃ dassitaṃ.
  5387. 1015387,187,302,161,172,1,61,7,Idāni taṃ ekakkhaṇe dassetuṃ‘‘ tathāgatappaveditā’’ tiādi vuttaṃ.
  5388. 1015388,187,302,173,181,1,73,7,{Tathāgatappaveditā}ti tathāgatena bodhimaṇḍe paṭividdhā viditā pākaṭā katā.
  5389. 1015389,187,302,182,185,1,24,2,{Dhammā}ti catusaccadhammā.
  5390. 1015390,187,302,186,191,1,31,4,Vodiṭṭhā {hontī}ti sudiṭṭhā honti.
  5391. 1015391,187,302,192,202,1,59,8,"{Vocaritā}ti sucaritā, tesu tena paññā suṭṭhu carāpitāti attho. "
  5392. 1015392,187,302,203,215,1,52,8,Ayan ti ayaṃ evarūpo puggalo‘‘ diṭṭhippatto’’ ti vuccati.
  5393. 1015393,187,303,2,15,1,107,10,"Saddhāya {vimutto}ti saddahanavasena vimutto, etena sabbathā avimuttassapi saddhāmattena vimuttabhāvaṃ dasseti. "
  5394. 1015394,187,303,16,22,1,45,5,{Saddhāvimutto}ti vā saddhāya adhimuttoti attho.
  5395. 1015395,187,303,23,27,1,43,3,{Vuttanayenevā}ti kāyasakkhimhi vuttanayeneva.
  5396. 1015396,187,303,28,44,1,108,14,"No ca kho yathā {diṭṭhippattassā}ti yathā diṭṭhippattassa āsavā parikkhīṇā, na evaṃ saddhāya vimuttassāti attho. "
  5397. 1015397,187,303,45,51,1,45,6,Kiṃ pana nesaṃ kilesappahāne nānattaṃ atthīti?
  5398. 1015398,187,303,52,53,1,6,1,Natthi.
  5399. 1015399,187,303,54,60,1,52,6,Atha kasmā saddhāvimutto diṭṭhippattaṃ na pāpuṇātīti?
  5400. 1015400,187,303,61,62,1,18,1,Āgamanīyanānattena.
  5401. 1015401,187,303,63,84,1,174,18,"Diṭṭhippatto hi āgamanamhi kilese vikkhambhento appadukkhena, akilamanto ca sakkoti vikkhambhetuṃ, saddhāvimutto dukkhena kilamanto vikkhambheti, tasmā diṭṭhippattaṃ na pāpuṇāti. "
  5402. 1015402,187,303,85,93,1,22,4,Tenāha‘‘ etesu hī’’ tiādi.
  5403. 1015403,187,304,2,10,1,53,6,"Ārammaṇaṃ yāthāvato dhāreti avadhāretīti dhammo, paññā. "
  5404. 1015404,187,304,11,14,1,33,3,Paññāpubbaṅgaman ti paññāpadhānaṃ.
  5405. 1015405,187,304,15,23,1,60,7,"Paññaṃ vāhetīti paññāvāhī, paññaṃ sātisayaṃ pavattetīti attho. "
  5406. 1015406,187,304,24,33,1,61,8,"Paññā vā imaṃ puggalaṃ vāheti, nibbānābhimukhaṃ gametīti attho. "
  5407. 1015407,187,304,34,38,1,33,4,Saddhānusāri niddesepi eseva nayo.
  5408. 1015408,187,305,2,34,1,102,11,"{Tasmā}ti visuddhimagge( visuddhi.2.770,776) vuttattā, tato eva visuddhimagge, taṃ saṃvaṇṇanāsu( visuddhi. ṭī.2.776) vuttanayenettha attho veditabbo. "
  5409. 1015409,187,306,2,2,1,20,1,Padhānadesanāvaṇṇanā
  5410. 1015410,187,307,2,9,1,36,2,151. {Padahanavasenā}ti bhāvanānuyogavasena.
  5411. 1015411,187,307,10,17,1,81,7,Satta bojjhaṅgā padhānāti vuttā vivekanissitādibhāvena padahitabbato bhāvetabbato.
  5412. 1015412,187,308,2,2,1,21,1,Paṭipadādesanāvaṇṇanā
  5413. 1015413,187,309,2,23,1,172,15,152. Dukkhena kasirena samādhiṃ {uppādentassā}ti pubbabhāge āgamanakāle kicchena dukkhena sasaṅkhārena sappayogena kilamantassa kilese vikkhambhetvā lokuttarasamādhiṃ uppādentassa.
  5414. 1015414,187,309,24,46,1,214,19,"Dandhaṃ taṃ ṭhānaṃ {abhijānantassā}ti vikkhambhitesu kilesesu vipassanāparivāse ciraṃ vasitvā taṃ lokuttarasamādhisaṅkhātaṃ ṭhānaṃ dandhaṃ saṇikaṃ abhijānantassa paṭivijjhantassa, sacchikarontassa pāpuṇantassāti attho. "
  5415. 1015415,187,309,47,76,1,217,22,"Ayaṃ {vuccatī}ti yā esā evaṃ uppajjati, ayaṃ kilesavikkhambhanapaṭipadāya dukkhattā, vipassanāparivāsapaññāya ca dandhattā maggakāle ekacittakkhaṇe uppannāpi paññā āgamanavasena‘‘ dukkhapaṭipadā dandhābhiññā nāmā’’ ti vuccati. "
  5416. 1015416,187,309,77,84,1,50,7,Upari tīsu padesupi imināva nayena attho veditabbo.
  5417. 1015417,187,310,2,2,1,29,1,Bhassasamācārādidesanāvaṇṇanā
  5418. 1015418,187,311,2,9,1,29,2,153. {Bhassasamācāre}ti vacīsamācāre.
  5419. 1015419,187,311,10,16,1,49,5,{Ṭhito}ti yathāraddhaṃ taṃ avicchedavasena kathento.
  5420. 1015420,187,311,17,26,1,46,5,Tenāha‘‘ kathāmaggaṃ anupacchinditvā kathento’’ ti.
  5421. 1015421,187,311,27,33,1,66,6,Musāvādūpasañhitan ti antarantarā pavattena musāvādena upasaṃhitaṃ.
  5422. 1015422,187,311,34,46,1,82,9,"Vibhūti vuccati visuṃbhāvo, tattha niyuttanti vebhūtikaṃ, tadeva vebhūtiyaṃ, pesuññaṃ. "
  5423. 1015423,187,311,47,54,1,24,3,Tenāha‘‘ bhedakaravācan’’ ti.
  5424. 1015424,187,311,55,59,1,52,4,Karaṇuttariyalakkhaṇato sārambhato jātāti sārambhajā.
  5425. 1015425,187,311,60,70,1,57,6,Tassā pavattiākāradassanatthaṃ‘‘ tvaṃ dussīlo’’ tiādi vuttaṃ.
  5426. 1015426,187,311,71,86,1,113,9,"Bahiddhākathā amanāpā, manāpāpi parassa cittavighātāvahattā karaṇuttariyapakkhiyamevāti dassento‘‘ tuyhan’’ tiādimāha. "
  5427. 1015427,187,311,87,91,1,53,4,Vikkhepakathāpavattan ti vikkhepakathāvasena pavattaṃ.
  5428. 1015428,187,311,92,98,1,47,5,Jayapurekkhāro {hutvā}ti attano jayaṃ purakkhatvā.
  5429. 1015429,187,311,99,104,1,29,5,Yaṃ kiñci na bhāsatīti yojanā.
  5430. 1015430,187,311,105,117,1,47,7,"‘‘ Mantā’’ ti vuccati paññā, mantanaṃ jānananti katvā."
  5431. 1015431,187,311,118,141,1,79,11,‘‘ Mantā’’ ti idaṃ‘‘ mantetvā’’ ti iminā samānatthaṃ nipātapadanti āha‘‘ upaparikkhitvā’’ ti.
  5432. 1015432,187,311,142,150,1,58,6,"{Yuttakathamevā}ti attano, suṇantassa ca yuttarūpameva kathaṃ. "
  5433. 1015433,187,311,151,166,1,156,12,"Hadaye nidahitabbayuttan ti atthasampattiyā, byañjanasampattiyā atthavedādipaṭilābhanimittattā citte ṭhapetabbaṃ, vimuttāyatanabhāvena manasi kātabbanti attho. "
  5434. 1015434,187,311,167,183,1,98,12,Sabbaṅgasampannāpi vācā akāle bhāsitā abhājane bhāsitā viya na atthāvahāti āha‘‘ yuttapattakālenā’’ ti.
  5435. 1015435,187,311,184,202,1,138,13,Ayañca caturaṅgasamannāgatā subhāsitavācā saccasambodhāvahāditāya sattānaṃ mahiddhikā mahānisaṃsāti dassetuṃ‘‘ evaṃ bhāsitā hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5436. 1015436,187,312,2,12,1,73,9,{Sīlācāre}ti sīle ca ācāre ca parisuddhasīle ceva parisuddhamanosamācāre ca.
  5437. 1015437,187,312,13,16,1,21,2,{Ṭhito}ti patiṭṭhahanto.
  5438. 1015438,187,312,17,29,1,47,7,Saccaṃ etassa atthīti {sacco}ti āha‘‘ saccakatho’’ ti.
  5439. 1015439,187,312,30,35,1,25,4,Esa nayo {saddho}ti etthāpi.
  5440. 1015440,187,312,36,43,1,24,3,Tenāha‘‘ saddhāsampanno’’ ti.
  5441. 1015441,187,312,44,56,1,49,8,‘‘ Nanu ca heṭṭhā saccaṃ kathitamevā’’ ti kasmā vuttaṃ?
  5442. 1015442,187,312,57,75,1,156,17,"Heṭṭhā hi vacīsamācāraṃ kathentena saccaṃ kathitaṃ, paṭipakkhapaṭikkhepavasena idha sīlaṃ kathentena taṃ paripuṇṇaṃ katvā dassetuṃ saccaṃ sarūpeneva kathitaṃ."
  5443. 1015443,187,312,76,110,1,203,25,"‘‘ Puggalādhiṭṭhānāya kathāya ārabbhantarañcetaṃ, tathāpi saccaṃ vatvā anantarameva saccassa kathanaṃ punaruttaṃ hotīti parassa codanāvasaro mā hotū’’ ti tattha parihāraṃ dātukāmo‘‘ idha kasmā puna vuttan’’ ti āha. "
  5444. 1015444,187,312,111,117,1,74,6,Heṭṭhā vācāsaccaṃ kathitaṃ caturaṅgasamannāgataṃ subhāsitavācaṃ dassentena.
  5445. 1015445,187,312,118,134,1,65,10,Antamaso… pe… dassetuṃ idha vuttaṃ‘‘ evaṃ sīlaṃ suparisuddhaṃ hotī’’ ti.
  5446. 1015446,187,312,135,158,1,145,16,"Imasmiṃ panatthe‘‘ evaṃ parittakaṃ kho, rāhula, tesaṃ sāmaññaṃ, yesaṃ natthi sampajānamusāvāde lajjā’’ tiādi nayappavattaṃ rāhulovādasuttaṃ dassetabbaṃ. "
  5447. 1015447,187,313,2,18,1,81,10,Guttā satikavāṭena pidahitā dvārā etenāti {guttadvāro}ti āha‘‘ chasu indriyesū’’ tiādi .
  5448. 1015448,187,313,19,25,1,88,6,Pariyesanapaṭiggaṇhanaparibhogavissajjanavasena bhojane mattaṃ jānātīti bhojane mattaññū.
  5449. 1015449,187,313,26,29,1,17,3,Saman ti avisamaṃ.
  5450. 1015450,187,313,30,35,1,53,5,Samacāritā hi kāyavisamādīni pahāya kāyasamādipūraṇaṃ.
  5451. 1015451,187,313,36,55,1,104,13,"{Nisajjāyā}ti ettha iti -saddo ādiattho, tena‘‘ āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodhetī’’ ti evamādiṃ saṅgaṇhāti. "
  5452. 1015452,187,313,56,62,1,67,5,"Bhāvanāya cittaparisodhanañhi jāgariyānuyogo, na niddāvinodanamattaṃ. "
  5453. 1015453,187,313,63,66,1,28,2,{Nittandī}ti vigatathinamiddho.
  5454. 1015454,187,313,67,80,1,80,9,Sā pana nittanditā kāyālasiyavigamane pākaṭā hotīti vuttaṃ‘‘ kāyālasiyavirahito’’ ti.
  5455. 1015455,187,313,81,101,1,109,12,‘‘ Āraddhavīriyo’’ ti iminā duvidhopi vīriyārambho gahitoti taṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ kāyikavīriyenāpī’’ tiādi vuttaṃ.
  5456. 1015456,187,313,102,122,1,109,14,"Saṅgamma gaṇavihāro sahavāso saṅgaṇikā, sā pana kilesehipi evaṃ hotīti tato visesetuṃ‘‘ gaṇasaṅgaṇikan’’ ti vuttaṃ. "
  5457. 1015457,187,313,123,126,1,34,3,Gaṇena saṅgaṇikaṃ gaṇasaṅgaṇikanti.
  5458. 1015458,187,313,127,135,1,93,6,"{Ārambhavatthuvasenā}ti anadhigatavisesādhigamakāraṇavasena ekavihārī, na kevalaṃ ekībhāvavasena. "
  5459. 1015459,187,313,136,140,1,40,3,Kilesasaṅgaṇikan ti kilesasahitacittataṃ.
  5460. 1015460,187,313,141,148,1,51,5,"Yathā {tathā}ti vipassanāvasena, paṭisaṅkhānavasena vā. "
  5461. 1015461,187,313,149,151,1,33,2,Samathavasena ārammaṇūpanijjhānaṃ.
  5462. 1015462,187,313,152,154,1,35,2,Vipassanāvasena lakkhaṇūpanijjhānaṃ.
  5463. 1015463,187,314,2,23,1,128,13,"{Kalyāṇapaṭibhāno}ti sundarapaṭibhāno, sā panassa paṭibhānasampadā vacanacāturiyasahitāva icchitāti āha‘‘ vākkaraṇa… pe… sampanno cā’’ ti."
  5464. 1015464,187,314,24,35,1,59,7,‘‘ Paṭibhānan’’ ti hi ñāṇampi vuccati ñāṇassa upaṭṭhitavacanampi.
  5465. 1015465,187,314,36,41,1,63,5,Tattha atthayuttaṃ kāraṇayuttaṃ paṭibhānamassāti yuttapaṭibhāno.
  5466. 1015466,187,314,42,51,1,93,9,Pucchitānantarameva sīghaṃ byākātuṃ asamatthatāya no muttapaṭibhānaṃ assāti no muttapaṭibhāno.
  5467. 1015467,187,314,52,69,1,125,13,Idha pana vikiṇṇavāco muttapaṭibhāno adhippetoti adhippāyena‘‘ sīlasamācārasmiñhi ṭhitabhikkhu muttapaṭibhāno na hotī’’ ti vuttaṃ.
  5468. 1015468,187,314,70,77,1,53,5,{Gamanasamatthāyā}ti assutaṃ dhammaṃ gametuṃ samatthāya.
  5469. 1015469,187,314,78,87,1,105,8,{Dhāraṇasamatthāyā}ti sātisayaṃ sativīriyasahitatāya yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ dhāretuṃ samatthāya.
  5470. 1015470,187,314,88,94,1,49,6,Munanato anuminanato mutīti anumāna paññāya nāmaṃ.
  5471. 1015471,187,314,95,108,1,50,8,Tīhi {padehī}ti‘‘ gatimā dhitimā mutimā’’ ti tīhi padehi.
  5472. 1015472,187,314,109,119,1,44,5,{Heṭṭhā}ti heṭṭhā‘‘ āraddhavīriyo’’ ti vuttaṭṭhāne.
  5473. 1015473,187,314,120,129,1,29,4,{Idhā}ti‘‘ dhitimā’’ ti vuttaṭṭhāne.
  5474. 1015474,187,314,130,135,1,53,5,Vīriyampi heṭṭhā guṇabhūtaṃ gahitanti vuttovāyamattho.
  5475. 1015475,187,314,136,149,1,70,7,"{Heṭṭhā}ti‘‘ jāgariyānuyogamanuyutto, jhāyī’’ ti ettha vipassanāpaññā kathitā. "
  5476. 1015476,187,314,150,163,1,99,8,{Idhā}ti‘‘ dhitimā mutimā’’ ti ettha buddhavacanagaṇhanapaññā kathitā karaṇapubbāparakosallapaññādīpanato.
  5477. 1015477,187,314,164,177,1,95,9,Kilesakāmopi vatthukāmo viya yathāpavatto assādīyatīti vuttaṃ‘‘ vatthukāmakilesakāmesu agiddho’’ ti.
  5478. 1015478,187,315,2,2,1,29,1,Anusāsanavidhādesanādivaṇṇanā
  5479. 1015479,187,316,2,13,1,82,6,154. Attano {upāyamanasikārenā}ti attani sambhūtena pathamanasikārena bhāvanāmanasikārena.
  5480. 1015480,187,316,14,18,1,39,3,{Paṭipajjamāno}ti visuddhiṃ paṭipajjamāno.
  5481. 1015481,187,317,2,9,1,39,2,155. {Kilesavimuttiñāṇe}ti kilesappahānajānane.
  5482. 1015482,187,318,2,11,1,45,4,156. {Pariyādiyamāno}ti paricchijja gaṇhantoti attho.
  5483. 1015483,187,318,12,17,1,64,5,Suddhakkhandheyeva anussarati nāmagottaṃ pariyādiyituṃ asakkonto.
  5484. 1015484,187,318,18,28,1,45,6,Vuttamevatthaṃ vivarituṃ‘‘ eko hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5485. 1015485,187,318,29,32,1,21,2,Sakkoti pariyādiyituṃ.
  5486. 1015486,187,318,33,47,1,68,8,"Asakkontassa vasena gahitaṃ,‘‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo’’ tiādi vuttanti attho. "
  5487. 1015487,187,318,48,58,1,73,8,"{Asakkontassā}ti ca ārohane asakkontassa, orohane pana ñāṇassa thirabhūtattā. "
  5488. 1015488,187,318,59,67,1,44,4,Tenāha‘‘ suddhakkhandheyeva anussaranto’’ tiādi.
  5489. 1015489,187,318,68,71,1,25,3,Etan ti pubbāparavirodhaṃ.
  5490. 1015490,187,318,72,77,1,46,4,Na sallakkhesi diṭṭhābhinivesena kuṇṭhañāṇattā.
  5491. 1015491,187,318,78,85,1,25,3,Tenāha‘‘ diṭṭhigatikattā’’ ti.
  5492. 1015492,187,318,86,91,1,35,5,Ṭhānan ti ekasmiṃ pakkhe avaṭṭhānaṃ.
  5493. 1015493,187,318,92,96,1,36,3,{Niyamo}ti vādaniyamo paṭiniyatavādatā.
  5494. 1015494,187,318,97,105,1,26,4,Tenāha‘‘ imaṃ gahetvā’’ tiādi.
  5495. 1015495,187,319,2,19,1,90,8,157. {Piṇḍagaṇanāyā}ti‘‘ ekaṃ dve’’ tiādinā agaṇetvā saṅkalanapaduppādanādinā piṇḍanavasena gaṇanāya.
  5496. 1015496,187,319,20,51,1,199,22,{Acchiddakavasenā}ti avicchindakagaṇanāvasena gaṇanā kamagaṇanaṃ muñcitvā‘‘ imasmiṃ rukkhe ettakāni paṇṇānī’’ ti vā‘‘ imasmiṃ jalāsaye ettakāni udakāḷhakānī’’ ti vā evaṃ gaṇetabbassa ekajjhampi piṇḍetvā gaṇanā.
  5497. 1015497,187,319,52,58,1,57,6,Kamagaṇanā hi antarantarā vicchijja pavattiyā pacchindikā.
  5498. 1015498,187,319,59,80,1,109,13,Sā panesā gaṇanā savanantaraṃ anapekkhitvā manasāva gaṇetabbato‘‘ manogaṇanā’’ tipi vuccatīti āha‘‘ manogaṇanāyā’’ ti.
  5499. 1015499,187,319,81,86,1,41,4,"Piṇḍagaṇanameva dasseti, na vibhāgagaṇanaṃ. "
  5500. 1015500,187,319,87,92,1,44,5,Saṅkhātuṃ na sakkā aññehi asaṅkhyeyyābhāvato.
  5501. 1015501,187,319,93,111,1,117,14,Paññāpāramiyā pūritabhāvaṃ dassento itarāsaṃ pūraṇena vinā tassā pūraṇaṃ natthīti‘‘ dasannaṃ pāramīnaṃ pūritattā’’ ti āha.
  5502. 1015502,187,319,112,120,1,45,4,Tenāha‘‘ sabbaññutaññāṇassa suppaṭividdhattā’’ ti.
  5503. 1015503,187,319,121,125,1,33,4,Ettakanti dassethāti dīpeti thero.
  5504. 1015504,187,319,126,151,1,159,19,"Yaṃ pana pāḷiyaṃ‘‘ sākāraṃ sauddesaṃ anussaratī’’ ti vuttaṃ, taṃ tassa anussaraṇamattaṃ sandhāya vuttaṃ, na āyuno vassādigaṇanāya paricchindanaṃ tassa avisayabhāvato. "
  5505. 1015505,187,320,2,11,1,59,5,158. Tumhākaṃ sammāsambuddhānaṃ yeva anuttarā anaññasādhāraṇattā.
  5506. 1015506,187,320,12,27,1,100,11,Idāni tassā desanāya majjhe bhinnasuvaṇṇassa viya vibhāgābhāvaṃ dassetuṃ‘‘ atītabuddhāpī’’ tiādi vuttaṃ.
  5507. 1015507,187,320,28,37,1,70,7,"Imināpi {kāraṇenā}ti anuttarabhāvena, aññehi buddhehi ekasadisabhāvena ca. "
  5508. 1015508,187,321,2,9,1,39,3,159. Āsavānaṃ ārammaṇabhāvūpagamanena sāsavā.
  5509. 1015509,187,321,10,20,1,65,7,"Upecca ādhīyantīti upādhī, dosāropanāni, saha upādhīhīti saupādhikā. "
  5510. 1015510,187,321,21,31,1,98,9,"Anariyiddhiyañhi attano cittadosena ekacce upārambhaṃ dadanti, svāyamattho kevaṭṭasuttena dīpetabbo. "
  5511. 1015511,187,321,32,41,1,33,5,No‘‘ ariyā’’ ti vuccati sāsavabhāvato.
  5512. 1015512,187,321,42,50,1,70,7,Niddosehi khīṇāsavehi pavattetabbato niddosā dosehi saha appavattanato.
  5513. 1015513,187,321,51,54,1,20,3,Tato eva anupārambhā.
  5514. 1015514,187,321,55,59,1,36,4,Ariyānaṃ iddhīti ariyiddhīti vuccati.
  5515. 1015515,187,322,2,7,1,54,4,{Appaṭikkūlasaññī}ti iṭṭhasaññī iṭṭhākārena pavattacitto.
  5516. 1015516,187,322,8,13,1,28,3,{Paṭikkūle}ti amanuññe aniṭṭhe .
  5517. 1015517,187,322,14,23,1,32,5,Dhātusaññan ti‘‘ dhātuyo’’ ti saññaṃ.
  5518. 1015518,187,322,24,28,1,32,3,{Upasaṃharatī}ti upaneti pavatteti.
  5519. 1015519,187,322,29,35,1,55,6,Aniṭṭhasmiṃ vatthusmin ti aniṭṭhe sattasaññite ārammaṇe.
  5520. 1015520,187,322,36,47,1,86,10,Mettāya vā {pharatī}ti mettaṃ hitesitaṃ upasaṃharanto sabbatthakameva taṃ tattha pharati.
  5521. 1015521,187,322,48,60,1,109,10,"Dhātuto vā {upasaṃharatī}ti dhammasabhāvacintanena dhātuso, paccavekkhaṇāya dhātumanasikāraṃ vā tattha pavatteti. "
  5522. 1015522,187,322,61,79,1,170,14,Appaṭikkūle satte ñātimittādike yāthāvato dhammasabhāvacintanena aniccasaññāya visabhāgabhūte‘‘ kesādi asucikoṭṭhāsamevā’’ ti asubhasaññaṃ pharati asubhamanasikāraṃ pavatteti.
  5523. 1015523,187,322,80,95,1,169,10,{Chaḷaṅgupekkhāyā}ti iṭṭhāniṭṭhachaḷārammaṇāpāthe parisuddhapakatibhāvāvijahanalakkhaṇāya chasu dvāresu pavattanato‘‘ chaḷaṅgupekkhāyā’’ ti laddhanāmāya tatramajjhattupekkhāya.
  5524. 1015524,187,323,2,10,1,65,8,Taṃ desanan ti taṃ dvīsu iddhividhāsu desanappakāraṃ desanāvidhiṃ.
  5525. 1015525,187,323,11,20,1,75,9,Asesaṃ sakalan ti asesaṃ niravasesaṃ sampuṇṇaṃ abhivisiṭṭhena ñāṇena jānāti.
  5526. 1015526,187,323,21,28,1,48,6,Asesaṃ abhijānato tato uttari abhiññeyyaṃ natthi.
  5527. 1015527,187,323,29,33,1,27,3,{Ito}ti bhagavato abhiññātato.
  5528. 1015528,187,323,34,55,1,160,21,Añño paramatthavasena dhammo vā paññattivasena puggalo vā ayaṃ nāma yaṃ bhagavā na jānātīti idaṃ natthi na upalabbhati sabbasseva sammadeva tumhehi abhiññātattā.
  5529. 1015529,187,323,56,64,1,69,7,"Dvīsu iddhividhāsu abhijānane, desanāyañca bhagavato uttaritaro natthi. "
  5530. 1015530,187,323,65,77,1,97,10,"{Imināpī}ti pi -saddo na kevalaṃ vuttatthasamuccayattho, atha kho avuttatthasamuccayatthopi daṭṭhabbo. "
  5531. 1015531,187,323,78,87,1,84,9,Yaṃ taṃ bhantetiādināpi hi bhagavato guṇadassanaṃ tasseva pasādassa kāraṇavibhāvanaṃ.
  5532. 1015532,187,324,2,2,1,33,1,Aññathāsatthuguṇadassanādivaṇṇanā
  5533. 1015533,187,325,2,38,1,149,19,"160. Pubbe‘‘ etadānuttariyaṃ bhante’’ tiādinā yathāvuttabuddhaguṇā dassitā, tato añño evāyaṃ pakāro‘‘ yaṃ taṃ bhante’’ tiādinā āraddhoti āha‘‘ aparenāpi ākārenā’’ ti. "
  5534. 1015534,187,325,39,50,1,106,10,"Buddhānaṃ sammāsambodhiyā saddahanato visesato saddhā kulaputtā nāma bodhisattā, mahābodhisattāti adhippāyo. "
  5535. 1015535,187,325,51,63,1,109,11,Te hi mahābhinīhārato paṭṭhāya mahābodhiyaṃ sattā āsattā laggā niyatabhāvūpagamanena kenaci asaṃhāriyabhāvato.
  5536. 1015536,187,325,64,80,1,125,15,"Yato nesaṃ na kathañci tattha saddhāya aññathattaṃ hoti, eteneva tesaṃ kammaphalaṃ saddhāyapi aññathattābhāvo dīpito daṭṭhabbo. "
  5537. 1015537,187,325,81,108,1,148,16,"{Tasmā}ti yasmā atisayavacanicchāvasena,‘‘ anuppattaṃ taṃ bhagavatā’’ ti saddantarasannidhānena ca visiṭṭhavisayaṃ‘‘ saddhena kulaputtenā’’ ti idaṃ padaṃ, tasmā. "
  5538. 1015538,187,325,109,119,1,96,6,Lokuttaradhammasamadhigamamūlakattā sabbabuddhaguṇasamadhigamassa‘‘ nava lokuttaradhammā’’ ti vuttaṃ.
  5539. 1015539,187,325,120,135,1,74,7,‘‘ Āraddhavīriyenā’’ tiādīsu samāsapadesu‘‘ vīriyaṃ thāmo’’ tiādīni avayavapadāni.
  5540. 1015540,187,325,136,144,1,54,6,"Ādi -saddena parakkamapadaṃ saṅgaṇhāti, na dhorayhapadaṃ. "
  5541. 1015541,187,325,145,153,1,53,7,"Na hi taṃ vīriyavevacanaṃ, atha kho vīriyavantavācakaṃ. "
  5542. 1015542,187,325,154,158,1,29,4,Dhurāya niyuttoti hi dhorayho.
  5543. 1015543,187,325,159,170,1,50,6,Tenāha ‘‘ taṃ dhuraṃ vahanasamatthena mahāpurisenā’’ ti.
  5544. 1015544,187,325,171,174,1,36,2,{Paggahitavīriyenā}ti asithilavīriyena.
  5545. 1015545,187,325,175,179,1,63,3,{Thiravīriyenā}ti ussoḷhībhāvūpagamanena thirabhāvappattavīriyena.
  5546. 1015546,187,325,180,183,1,37,2,{Asamadhurehī}ti anaññasādhāraṇadhurehi.
  5547. 1015547,187,325,184,188,1,33,4,Paresaṃ asayhasahanā hi lokanāthā.
  5548. 1015548,187,325,189,194,1,55,5,Taṃ sabbaṃ acinteyyāparimeyyabhedaṃ buddhānaṃ guṇajātaṃ.
  5549. 1015549,187,325,195,220,1,122,16,"Pāramitā, buddhaguṇā, veneyyasattāti yasmā idaṃ tayaṃ sabbesampi buddhānaṃ samānameva, tasmā āha‘‘ atītānāgata… pe… ūno natthī’’ ti. "
  5550. 1015550,187,326,2,8,1,59,6,Kāmasukhallikānuyogan ti kāmasukhe allīnā hutvā anuyuñjanaṃ.
  5551. 1015551,187,326,9,31,1,96,13,"Ko jānāti paralokaṃ‘‘ atthī’’ ti, ettha‘‘ ko ekavisayoyaṃ indriyagocaro’’ ti evaṃdiṭṭhi hutvāti adhippāyo. "
  5552. 1015552,187,326,32,36,1,23,3,{Sukho}ti iṭṭho sukhāvaho.
  5553. 1015553,187,326,37,41,1,44,3,{Paribbājikāyā}ti tāpasaparibbājikāya taruṇiyā.
  5554. 1015554,187,326,42,45,1,22,2,{Mudukāyā}ti sukhumālāya.
  5555. 1015555,187,326,46,49,1,31,2,{Lomasāyā}ti taruṇamudulomavatiyā.
  5556. 1015556,187,326,50,55,1,39,4,{Moḷibandhāhī}ti moḷiṃ katvā bandhakesāhi.
  5557. 1015557,187,326,56,67,1,75,9,"{Paricārentī}ti attano pāricārikaṃ karonti, indriyāni vā tattha parito cārenti. "
  5558. 1015558,187,326,68,71,1,24,3,Lāmakan ti paṭikiliṭṭhaṃ.
  5559. 1015559,187,326,72,75,1,27,3,Gāmavāsīnaṃ bālānaṃ dhammaṃ.
  5560. 1015560,187,326,76,78,1,33,2,Puthujjanānamidanti pothujjanikaṃ.
  5561. 1015561,187,326,79,101,1,99,13,"Yathā pana taṃ‘‘ puthujjanānamidan’’ ti vattabbataṃ labhati, taṃ dassetuṃ‘‘ puthujjanehi sevitabban’’ ti āha. "
  5562. 1015562,187,326,102,106,1,34,4,Anariyehi sevitabbanti vā anariyaṃ.
  5563. 1015563,187,326,107,122,1,71,10,"Yasmā pana niddosattho ariyattho, tasmā‘‘ anariyanti na niddosan’’ ti vuttaṃ. "
  5564. 1015564,187,326,123,126,1,74,3,Anatthasaṃyuttan ti diṭṭhadhammikasamparāyikādivividhavipulānatthasañhitaṃ.
  5565. 1015565,187,326,127,133,1,66,6,Attakilamathānuyogan ti attano kilamathassa khedanassa anuyuñjanaṃ.
  5566. 1015566,187,326,134,139,1,30,4,Dukkhaṃ etassa atthīti dukkhaṃ.
  5567. 1015567,187,326,140,143,1,30,3,Dukkhamanaṃ etassāti dukkhamaṃ.
  5568. 1015568,187,327,2,21,1,144,15,"Ābhicetasikānan ti abhiceto vuccati abhikkantaṃ visuddhaṃ cittaṃ, adhicittaṃ vā, tasmiṃ abhicetasi jātānīti ābhicetasikāni, abhicetosannissitāni vā. "
  5569. 1015569,187,327,22,38,1,168,13,"Diṭṭhadhammasukhavihārānan ti diṭṭhadhamme sukhavihārānaṃ, diṭṭhadhammo vuccati paccakkho attabhāvo, tattha sukhavihārabhūtānanti attho, rūpāvacarajhānānametaṃ adhivacanaṃ. "
  5570. 1015570,187,327,39,58,1,138,14,"Tāni hi appetvā nisinnā jhāyino imasmiṃyeva attabhāve asaṃkiliṭṭhaṃ nekkhammasukhaṃ vindanti, tasmā‘‘ diṭṭhadhammasukhavihārānī’’ ti vuccantīti. "
  5571. 1015571,187,327,59,70,1,83,6,"Kathitā‘‘ diṭṭhadhammasukhavihāro’’ ti sappītikattā, lokuttaravipākasukhumasañhitattā ca. "
  5572. 1015572,187,327,71,99,1,206,14,Saha maggena vipassanāpādakajjhānaṃ kathitaṃ‘‘ cattārome cunda sukhallikānuyogā ekantanibbidāyā’’ tiādinā( dī. ni.3.184) {catutthajjhānikaphalasamāpattī}ti catutthajjhānikā phalasamāpatti diṭṭhadhammasukhavihārabhāvena kathitā.
  5573. 1015573,187,327,100,111,1,73,6,Cattāri rūpāvacarāni‘‘ diṭṭhadhammasukhavihārajjhānānī’’ ti {kathitānī}ti attho.
  5574. 1015574,187,327,112,119,1,53,6,{Nikāmalābhī}ti nikāmena lābhī attano icchāvasena lābhī.
  5575. 1015575,187,327,120,125,1,49,4,Icchiticchitakkhaṇe samāpajjituṃ samatthoti attho .
  5576. 1015576,187,327,126,133,1,24,3,Tenāha‘‘ yathākāmalābhī’’ ti.
  5577. 1015577,187,327,134,141,1,80,6,{Adukkhalābhī}ti sukheneva paccanīkadhammānaṃ samucchinnattā samāpajjituṃ samattho.
  5578. 1015578,187,327,142,151,1,80,7,"{Akasiralābhī}ti akasirānaṃ vipulānaṃ lābhī, yathāparicchedeneva vuṭṭhātuṃ samattho. "
  5579. 1015579,187,327,152,162,1,73,9,"Ekacco hi lābhīyeva hoti, na pana sakkoti icchiticchitakkhaṇe samāpajjituṃ. "
  5580. 1015580,187,327,163,172,1,73,8,"Ekacco tathā samāpajjituṃ sakkoti, pāribandhake pana kicchena vikkhambheti. "
  5581. 1015581,187,327,173,190,1,123,14,"Ekacco tathā ca samāpajjati, pāribandhake ca akiccheneva vikkhambheti , na sakkoti nāḷikayantaṃ viya yathāparicchede vuṭṭhātuṃ. "
  5582. 1015582,187,327,191,201,1,114,10,Bhagavā pana sabbaso samucchinnapāribandhakattā vasibhāvassa sammadeva samadhigatattā sabbametaṃ sammadeva sakkoti.
  5583. 1015583,187,328,2,2,1,25,1,Anuyogadānappakāravaṇṇanā
  5584. 1015584,187,329,2,16,1,109,9,161. {Dasasahassilokadhātuyā}ti imāya lokadhātuyā saddhiṃ imaṃ lokadhātuṃ parivāretvā ṭhitāya dasasahassilokadhātuyā.
  5585. 1015585,187,329,17,36,1,125,14,"Jātikhettabhāvena hi taṃ ekajjhaṃ gahetvā‘‘ ekissā lokadhātuyā’’ ti vuttaṃ, tattakāya eva jātikhettabhāvo dhammatāvasena veditabbo."
  5586. 1015586,187,329,37,44,1,23,3,‘‘ Pariggahavasenā’’ ti keci.
  5587. 1015587,187,329,45,51,1,45,5,Sabbesampi buddhānaṃ tattakaṃ eva jātikhettaṃ.
  5588. 1015588,187,329,52,62,1,54,6,‘‘ Tannivāsīnaṃyeva ca devānaṃ dhammābhisamayo’’ ti vadanti.
  5589. 1015589,187,329,63,67,1,82,4,Pakampanadevatūpasaṅkamanādinā jātacakkavāḷena samānayogakkhamaṭṭhānaṃ jātikhettaṃ.
  5590. 1015590,187,329,68,71,1,41,3,Saraseneva āṇāpavattanaṭṭhānaṃ āṇākhettaṃ.
  5591. 1015591,187,329,72,76,1,47,4,Buddhañāṇassa visayabhūtaṃ ṭhānaṃ visayakhettaṃ.
  5592. 1015592,187,329,77,84,1,96,7,Okkamanādīnaṃ channameva gahaṇaṃ nidassanamattaṃ mahābhinīhārādikālepi tassa pakampanalabbhanato.
  5593. 1015593,187,329,85,94,1,51,7,"Āṇākhettaṃ nāma, yaṃ ekaccaṃ saṃvaṭṭati, vivaṭṭati ca. "
  5594. 1015594,187,329,95,109,1,113,12,"Āṇā vattati tannivāsidevatānaṃ sirasā sampaṭicchanena, tañca kho kevalaṃ buddhānaṃ ānubhāveneva, na adhippāyavasena."
  5595. 1015595,187,329,110,132,1,64,9,‘‘ Yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ ti( a. ni.3.81) vacanato tato parampi āṇā pavatteyyeva.
  5596. 1015596,187,330,2,170,1,506,66,"Nuppajjantīti pana {atthī}ti‘‘ na me ācariyo atthi, sadiso me na vijjatī’’ ti( ma. ni.1.285;2.341; mahāva.11; kathā.405) imissā lokadhātuyā ṭhatvā vadantena bhagavatā, imasmiṃyeva sutte‘‘ kiṃ panāvuso, sāriputta, atthetarahi añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā samasamo sambodhiyan’’ ti( dī. ni.3.161) evaṃ puṭṭho‘‘ ahaṃ bhante noti vadeyyan’’ ti( dī. ni.3.161) vatvā tassa kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ aṭṭhānametaṃ anavakāso, yaṃ ekissā lokadhātuyā dve arahanto sammāsambuddhā’’ ti( dī. ni.3.161; ma. ni.3.129; a. ni.1.277; netti.57; mi. pa.5.1.1) imaṃ suttaṃ dassentena dhammasenāpatinā ca buddhakhettabhūtaṃ imaṃ lokadhātuṃ ṭhapetvā aññattha anuppatti vuttā hotīti adhippāyo. "
  5597. 1015597,187,331,2,9,1,33,5,"{Ekato}ti saha, ekasmiṃ kāleti attho. "
  5598. 1015598,187,331,10,15,1,33,5,So pana kālo kathaṃ paricchinnoti?
  5599. 1015599,187,331,16,29,1,106,9,Carimabhave paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya yāva dhātuparinibbānanti dassento‘‘ tattha bodhipallaṅke’’ tiādimāha.
  5600. 1015600,187,331,30,35,1,47,4,Nisinnakālato {paṭṭhāyā}ti paṭilomakkamena vadati.
  5601. 1015601,187,331,36,47,1,57,7,Khettapariggaho katova hoti‘‘ idaṃ buddhānaṃ jātikhettan’’ ti.
  5602. 1015602,187,331,48,52,1,24,4,Kena pana pariggaho kato?
  5603. 1015603,187,331,53,55,1,26,2,Uppajjamānena bodhisattena.
  5604. 1015604,187,331,56,63,1,76,6,Parinibbānato {paṭṭhāyā}ti anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbānato paṭṭhāya.
  5605. 1015605,187,331,64,76,1,116,10,"{Etthantare}ti carimabhave bodhisattassa paṭisandhiggahaṇaṃ, dhātuparinibbānanti imehi dvīhi paricchinne etasmiṃ antare. "
  5606. 1015606,187,332,2,2,1,31,1,Tipiṭakaantaradhānakathāvaṇṇanā
  5607. 1015607,187,333,2,22,1,66,12,‘ ‘ Na nivāritā’’ ti vatvā tattha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ tīṇi hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5608. 1015608,187,333,23,30,1,79,7,Paṭipattiantaradhānena sāsanassa osakkitattā aparassa uppatti laddhāvasarā hoti.
  5609. 1015609,187,333,31,35,1,43,3,{Paṭipadā}ti paṭivedhāvahā pubbabhāgapaṭipadā.
  5610. 1015610,187,334,2,22,1,94,13,‘ ‘ Pariyatti pamāṇan’’ ti vatvā tamatthaṃ bodhisattaṃ nidassanaṃ katvā dassetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ.
  5611. 1015611,187,334,23,28,1,43,5,Tayidaṃ hīnaṃ nidassanaṃ katanti daṭṭhabbaṃ.
  5612. 1015612,187,334,29,35,1,65,6,Niyyānikadhammassa hi ṭhitiṃ dassento aniyyānikadhammaṃ nidasseti.
  5613. 1015613,187,335,2,28,1,97,9,"Mātikāya {antarahitāyā}ti‘‘ yo pana bhikkhū’’ tiādi( pārā.39,44; pāci.45) nayappavattāya sikkhāpadapāḷimātikāya antarahitāya. "
  5614. 1015614,187,335,29,36,1,76,6,"Nidānuddesasaṅkhāte pātimokkhe, pabbajjāupasampadākammesu ca sāsanaṃ tiṭṭhati. "
  5615. 1015615,187,335,37,53,1,124,15,"Yathā vā pātimokkhe dharante eva pabbajjā upasampadā ca, evaṃ sati eva tadubhaye pātimokkhaṃ tadubhayābhāve pātimokkhābhāvato. "
  5616. 1015616,187,335,54,69,1,104,11,Tasmā tayidaṃ tayaṃ sāsanassa ṭhitihetūti āha‘‘ pātimokkhapabbajjāupasampadāsu ṭhitāsu sāsanaṃ tiṭṭhatī’’ ti.
  5617. 1015617,187,335,70,91,1,174,18,"Yasmā vā upasampadādhīnaṃ pātimokkhaṃ anupasampannassa anicchitattā, upasampadā ca pabbajjādhīnā, tasmā pātimokkhe, taṃ siddhiyā siddhāsu pabbajjupasampadāsu ca sāsanaṃ tiṭṭhati. "
  5618. 1015618,187,335,92,116,1,212,20,"Osakkitaṃ {nāmā}ti pacchimakapaṭivedhasīlabhedadvayaṃ ekato katvā tato paraṃ vinaṭṭhaṃ nāma hoti, pacchimakapaṭivedhato paraṃ paṭivedhasāsanaṃ, pacchimakasīlabhedato paraṃ paṭipattisāsanaṃ vinaṭṭhaṃ nāma hotīti attho. "
  5619. 1015619,187,336,2,2,1,23,1,Sāsanaantarahitavaṇṇanā
  5620. 1015620,187,337,2,42,1,298,30,"Etena kāmaṃ‘‘ sāsanaṭṭhitiyā pariyatti pamāṇan’’ ti vuttaṃ, pariyatti pana paṭipattihetukāti paṭipattiyā asati sā appatiṭṭhā hoti paṭivedho viya, tasmā paṭipattiantaradhānaṃ sāsanosakkanassa visesakāraṇanti dassetvā tayidaṃ sāsanosakkanaṃ dhātuparinibbānosānanti dassetuṃ‘‘ tīṇi parinibbānānī’’ tiādi vuttaṃ. "
  5621. 1015621,187,337,43,48,1,60,5,Dhātūnaṃ sannipātanādi buddhānaṃ adhiṭṭhānenevāti veditabbaṃ.
  5622. 1015622,187,338,2,6,1,12,2,{Tā}ti rasmiyo.
  5623. 1015623,187,338,7,10,1,30,3,Kāruññan ti paridevanakāruññaṃ.
  5624. 1015624,187,338,11,36,1,235,20,"Jambudīpe, dīpantaresu, devanāgabrahmalokesu ca vippakiritvā ṭhitānaṃ dhātūnaṃ mahābodhipallaṅkaṭṭhāne ekajjhaṃ sannipātanaṃ, rasmivissajjanaṃ, tattha tejodhātuyā uṭṭhānaṃ, ekajālibhāvo cāti sabbametaṃ satthu adhiṭṭhānavasenevāti veditabbaṃ. "
  5625. 1015625,187,339,2,9,1,70,5,{Anacchariyattā}ti dvīsupi uppajjamānesu acchariyattābhāvadosatoti attho.
  5626. 1015626,187,339,10,34,1,148,19,"Buddhā nāma majjhe bhinnasuvaṇṇaṃ viya ekasadisāti tesaṃ desanāpi ekarasā evāti āha‘‘ desanāya ca visesābhāvato’’ ti, etena ca anacchariyattameva sādheti."
  5627. 1015627,187,339,35,48,1,73,9,‘‘ Vivādabhāvato’’ ti etena vivādābhāvatthaṃ dve ekato na uppajjantīti dasseti.
  5628. 1015628,187,340,2,16,1,21,2,{Tatthā}ti milindapañhe( mi. pa.5.1.1).
  5629. 1015629,187,340,17,23,1,38,5,{Ekuddeso}ti eko ekavidho abhinno uddeso.
  5630. 1015630,187,340,24,27,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  5631. 1015631,187,341,2,21,1,145,17,"Ekaṃ eva buddhaṃ dhāretīti ekabuddhadhāraṇī, etena evaṃsabhāvā ete buddhaguṇā, yena dutiyaṃ buddhaguṇaṃ dhāretuṃ asamatthā ayaṃ lokadhātūti dasseti. "
  5632. 1015632,187,341,22,28,1,72,6,Paccayavisesanipphannānañhi dhammānaṃ sabhāvaviseso na sakkā nivāretunti.
  5633. 1015633,187,341,29,47,1,77,10,‘‘ Na dhāreyyā’’ ti vatvā tameva adhāraṇaṃ pariyāyehi pakāsento‘‘ caleyyā’’ tiādimāha.
  5634. 1015634,187,341,48,52,1,31,3,Tattha {caleyyā}ti paripphandeyya.
  5635. 1015635,187,341,53,56,1,21,2,{Kampeyyā}ti pavedheyya.
  5636. 1015636,187,341,57,62,1,34,4,{Nameyyā}ti ekapassena natā bhaveyya.
  5637. 1015637,187,341,63,66,1,19,2,{Oṇameyyā}ti osīdeyya.
  5638. 1015638,187,341,67,74,1,39,6,{Vinameyyā}ti vividhā ito cito ca nameyya.
  5639. 1015639,187,341,75,81,1,48,5,{Vikireyyā}ti vātena bhusamuṭṭhi viya vippakireyya.
  5640. 1015640,187,341,82,86,1,23,2,{Vidhameyyā}ti vinasseyya.
  5641. 1015641,187,341,87,92,1,41,4,{Viddhaṃseyyā}ti sabbaso viddhastā bhaveyya.
  5642. 1015642,187,341,93,107,1,67,10,Tathābhūtā ca na katthaci tiṭṭheyyāti āha‘‘ na ṭhānaṃ upagaccheyyā’’ ti.
  5643. 1015643,187,342,2,13,1,58,7,Idāni tattha nidassanaṃ dassento‘‘ yathā mahārājā’’ tiādimāha.
  5644. 1015644,187,342,14,27,1,98,11,"Tattha {samupādikā}ti samaṃ uddhaṃ pajjati pavattatīti samupādikā, udakassa upari samaṃgāminīti attho. "
  5645. 1015645,187,342,28,31,1,20,2,{Vaṇṇenā}ti saṇṭhānena.
  5646. 1015646,187,342,32,35,1,18,2,{Pamāṇenā}ti ārohena.
  5647. 1015647,187,342,36,42,1,49,4,"{Kisathūlenā}ti kisathūlabhāvena, pariṇāhenāti attho. "
  5648. 1015648,187,342,43,50,1,43,5,"{Dvinnampī}ti dvepi, dvinnampi vā sarīrabhāraṃ. "
  5649. 1015649,187,343,2,7,1,38,5,Chādentan ti rocentaṃ ruciṃ uppādentaṃ.
  5650. 1015650,187,343,8,13,1,37,4,{Tandīkato}ti tena bhojanena tandībhūto.
  5651. 1015651,187,343,14,23,1,88,7,{Anoṇamitadaṇḍajāto}ti yāvadatthabhojanena oṇamituṃ asamatthatāya anoṇamitadaṇḍo viya jāto.
  5652. 1015652,187,343,24,33,1,57,6,Sakiṃ {bhuttovā}ti ekaṃ vaḍḍhitakaṃ bhuttamattova {mareyyā}ti.
  5653. 1015653,187,343,34,47,1,103,11,"{Atidhammabhārenā}ti dhammena nāma pathavī tiṭṭheyya, sakiṃ teneva calati vinassatīti adhippāyena pucchati. "
  5654. 1015654,187,343,48,58,1,69,9,"Puna thero ratanaṃ nāma loke kuṭumbaṃ sandhārentaṃ, abhimatañca lokena; "
  5655. 1015655,187,343,59,98,1,372,33,"taṃ attano garusabhāvatāya sakaṭabhaṅgassa kāraṇaṃ atibhārabhūtaṃ diṭṭhamevaṃ dhammo ca hitasukhavisesehi taṃsamaṅginaṃ dhārento, abhimato ca viññūnaṃ gambhīrappameyyabhāvena garusabhāvattā atibhārabhūto pathavicalanassa kāraṇaṃ hotīti dassento‘‘ idha mahārāja dve sakaṭā’’ tiādimāha, eteneva tathāgatassa mātukucchiokkamanādikāle pathavikampanakāraṇaṃ saṃvaṇṇitanti daṭṭhabbaṃ. "
  5656. 1015656,187,343,99,112,1,74,10,"{Ekassā}ti ekasmā, ekassa vā sakaṭassa ratanaṃ tasmā sakaṭato {gahetvā}ti attho. "
  5657. 1015657,187,344,2,8,1,38,5,"Osāritan ti uccāritaṃ, kathitanti attho. "
  5658. 1015658,187,345,2,6,1,24,3,{Aggo}ti sabbasattehi aggo.
  5659. 1015659,187,346,2,7,1,48,4,{Sabhāvapakatikā}ti sabhāvabhūtā akittimā pakatikā.
  5660. 1015660,187,346,8,21,1,134,11,"{Kāraṇamahantattā}ti kāraṇānaṃ mahantatāya, mahantehi buddhakaradhammehi pāramisaṅkhātehi kāraṇehi buddhaguṇānaṃ nibbattitoti vuttaṃ hoti. "
  5661. 1015661,187,346,22,43,1,140,19,"Pathavi ādīni mahantāni vatthūni, mahantā ca sakka bhāvādayo attano attano visaye ekekāva, evaṃ sammāsambuddhopi mahanto attano visaye eko eva. "
  5662. 1015662,187,346,44,48,1,18,4,Ko ca tassa visayo?
  5663. 1015663,187,346,49,81,1,186,23,"Buddhabhūmi, yāvatakaṃ vā ñeyyamevaṃ‘‘ ākāso viya anantavisayo bhagavā eko eva hotī’’ ti vadanto‘‘ ekissā lokadhātuyā’’ ti vuttalokadhātuto aññesupi cakkavāḷesu aparassa buddhassa abhāvaṃ dasseti."
  5664. 1015664,187,347,2,32,1,188,19,‘ ‘ Sammukhā metan’’ tiādinā pavattitaṃ attano byākaraṇaṃ aviparītatthatāya satthari pasāduppādanena sammāpaṭipajjamānassa anukkamena lokuttaradhammāvahampi hotīti āha‘‘ dhammassa… pe… paṭipadan’’ ti.
  5665. 1015665,187,347,33,45,1,59,7,Vādassa anupatanaṃ anuppavatti {vādānupāto}ti āha‘‘ vādoyevā’’ ti.
  5666. 1015666,187,348,2,2,1,23,1,Acchariyaabbhutavaṇṇanā
  5667. 1015667,187,349,2,24,1,109,13,"162. {Udāyī}ti nāmaṃ, mahāsarīratāya pana thero {mahāudāyī}ti paññāyittha, yassa vasena vinaye nisīdanassa dasā anuññātā. "
  5668. 1015668,187,349,25,29,1,43,3,{Pañcavaṇṇā}ti khuddikādibhedato pañcappakārā.
  5669. 1015669,187,349,30,48,1,132,13,"Pītisamuṭṭhānehi paṇītarūpehi atibyāpitadeho‘‘ nirantaraṃ pītiyā phuṭasarīro’’ ti vutto, tato evassā pariyāyato pharaṇalakkhaṇampi vuttaṃ. "
  5670. 1015670,187,349,49,89,1,88,11,Appa -saddo‘‘ appakasirenevā’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.101;5.158; a. ni.7.71) viya idha abhāvatthoti āha‘‘ appicchatāti nittaṇhatā’’ ti.
  5671. 1015671,187,349,90,93,1,53,2,{Tīhākārehī}ti yathālābhayathābalayathāsāruppappakārehi.
  5672. 1015672,187,350,2,6,1,25,4,Na na katheti kathetiyeva.
  5673. 1015673,187,350,7,13,1,65,6,Cīvarādihetun ti cīvaruppādādihetubhūtaṃ payuttakathaṃ na katheti.
  5674. 1015674,187,350,14,17,1,38,2,{Veneyyavasenā}ti vinetabbapuggalavasena.
  5675. 1015675,187,350,18,27,1,39,5,Katheti‘‘ evamayaṃ vinayaṃ upagacchatī’’ ti.
  5676. 1015676,187,350,28,85,1,105,9,"‘‘ Sabbābhibhū sabbavidūhamasmī’’ tiādikā( ma. ni.1.285;2.341; mahāva.11; kathā.405; dha. pa.353) gāthāpi‘‘ dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato’’ tiādikā( saṃ. ni.2.21,22) suttantāpi. "
  5677. 1015677,187,351,2,9,1,23,3,163. Abhikkhaṇan ti abhiṇhaṃ.
  5678. 1015678,187,351,10,22,1,77,7,"Niggāthakattā, pucchanavissajjanavasena pavattitattā ca‘‘ veyyākaraṇan’’ ti vuttaṃ. "
  5679. 1015679,187,351,23,27,1,30,4,Sesaṃ sabbaṃ suviññeyyaṃ evāti.
  5680. 1015680,187,352,2,4,1,45,2,Sampasādanīyasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  5681. 1015681,187,353,1,4,1,20,1,6. Pāsādikasuttavaṇṇanā
  5682. 1015682,187,354,2,2,1,35,1,Nigaṇṭhanāṭaputtakālaṅkiriyavaṇṇanā
  5683. 1015683,187,355,2,15,1,69,6,164. Lakkhassa saravedhaṃ avirajjhitvāna vijjhanavidhiṃ jānantīti vedhaññā.
  5684. 1015684,187,355,16,24,1,29,4,Tenāha‘‘ dhanumhi katasikkhā’’ ti.
  5685. 1015685,187,355,25,29,1,59,4,Sippaṃ uggahaṇatthāyāti dhanusippādisippassa uggahaṇatthāya.
  5686. 1015686,187,355,30,35,1,61,5,Majjhimena pamāṇena sarapātayogyatāvasena katattā dīghapāsādo.
  5687. 1015687,187,356,2,8,1,36,5,Sampati kālaṃ {kato}ti acirakālaṃ kato.
  5688. 1015688,187,356,9,13,1,40,3,{Dvedhikajātā}ti jātadvedhikā sañjātabhedā.
  5689. 1015689,187,356,14,17,1,32,2,{Dvejjhajātā}ti duvidhabhāvappattā.
  5690. 1015690,187,356,18,24,1,55,5,"Bhaṇḍanti paribhāsanti etenāti bhaṇḍanaṃ, viruddhacittaṃ. "
  5691. 1015691,187,356,25,28,1,16,3,Tan ti bhaṇḍanaṃ.
  5692. 1015692,187,356,29,40,1,53,7,‘‘ Idaṃ nahānādi na kattabban’’ ti paññattavattaṃ paṇṇatti.
  5693. 1015693,187,356,41,45,1,37,4,Dhammavinayan ti pāvacanaṃ siddhantaṃ.
  5694. 1015694,187,356,46,48,1,22,2,Vijjhantā mukhasattīhi.
  5695. 1015695,187,356,49,59,1,90,9,Sahitaṃ {me}ti mayhaṃ vacanaṃ sahitaṃ siliṭṭhaṃ pubbāparasambandhaṃ atthayuttaṃ kāraṇayuttaṃ.
  5696. 1015696,187,356,60,67,1,23,3,Tenāha‘‘ atthasaṃhitan’’ ti.
  5697. 1015697,187,356,68,71,1,21,3,Adhiciṇṇan ti āciṇṇaṃ.
  5698. 1015698,187,356,72,80,1,76,7,"Viparāvattan ti virodhadassanavasena parāvattitaṃ, parāvattaṃ dūsitanti attho. "
  5699. 1015699,187,356,81,95,1,63,9,"Tenāha‘‘ cirakālavasena paguṇaṃ, taṃ mama vādaṃ āgamma nivattan’’ ti. "
  5700. 1015700,187,356,96,102,1,48,6,Pariyesamāno vicara tattha gantvā sikkhāti attho.
  5701. 1015701,187,356,103,111,1,53,7,"Sace sakkosi, idāniyeva mayā veṭhitaṃ dosaṃ nibbeṭhehi. "
  5702. 1015702,187,356,112,117,1,46,3,{Maraṇamevā}ti aññamaññaghātanavasena maraṇameva.
  5703. 1015703,187,356,118,133,1,72,10,"Nāṭaputtassa imeti nāṭaputtiyā, te pana tassa sissāti āha‘‘ antevāsikesū’’ ti. "
  5704. 1015704,187,356,134,143,1,82,8,"Purimapaṭipattito paṭinivattanaṃ paṭivānaṃ, taṃ rūpaṃ sabhāvo etesanti paṭivānarūpā. "
  5705. 1015705,187,356,144,151,1,26,3,Tenāha‘‘ nivattanasabhāvā’’ ti.
  5706. 1015706,187,356,152,155,1,28,3,Kathanaṃ atthassa ācikkhanaṃ.
  5707. 1015707,187,356,156,160,1,42,4,Pavedanaṃ hetudāharaṇāni āharitvā bodhanaṃ.
  5708. 1015708,187,356,161,169,1,35,4,Tenāha‘‘ duppavediteti duviññāpite’’ ti.
  5709. 1015709,187,356,170,179,1,83,7,"Na upasamāya saṃvattatīti anupasamasaṃvattanaṃ, tadeva anupasamasaṃvattanikaṃ, tasmiṃ. "
  5710. 1015710,187,356,180,209,1,195,21,"Samussitaṃ hutvā patiṭṭhāhetubhāvato thūpaṃ, patiṭṭhāti āha‘‘ bhinnathūpeti bhinnapatiṭṭhe’’ ti, {thūpo}ti vā dhammassa niyyānabhāvo veditabbo aññe dhamme abhibhuyya samussitaṭṭhena, so nigaṇṭhassa samaye. "
  5711. 1015711,187,356,210,240,1,236,25,"Kehici abhinnasammatopi bhinno vinaṭṭho eva sabbena sabbaṃ abhāvatoti so bhinnathūpo, so eva niyyānabhāvo vaṭṭadukkhato muccitukāmānaṃ paṭisaraṇaṃ, tamettha natthīti appaṭisaraṇo , tasmiṃ bhinnathūpe appaṭisaraṇeti evamettha attho veditabbo. "
  5712. 1015712,187,357,2,7,1,51,5,Ācariyappamāṇan ti ācariyamuṭṭhi hutvā pamāṇabhūtaṃ.
  5713. 1015713,187,357,8,11,1,25,2,{Nānānīhārenā}ti nānākārena.
  5714. 1015714,187,358,2,9,1,38,3,165. Tatheva samudācariṃsu bhūtapubbagatiyā.
  5715. 1015715,187,358,10,13,1,28,3,Sāmākānan ti sāmākadhaññānaṃ.
  5716. 1015716,187,359,2,28,1,142,18,"‘ ‘ Yenassa upajjhāyo’’ ti vatvā yathāssa āyasmato cundassa dhammabhaṇḍāgāriko upajjhāyo ahosi, taṃ vitthārena dassetuṃ‘‘ buddhakāle kirā’’ tiādi vuttaṃ. "
  5717. 1015717,187,359,29,36,1,50,5,"Tattha {buddhakāle}ti bhūtakathanametaṃ, na visesanaṃ. "
  5718. 1015718,187,359,37,43,1,63,6,Satthu parinibbānato puretarameva hi dhammasenāpati parinibbuto.
  5719. 1015719,187,360,2,2,1,23,1,Dhammaratanapūjāvaṇṇanā
  5720. 1015720,187,361,2,9,1,51,5,Saddhivihārikaṃ {adāsī}ti saddhivihārikaṃ katvā adāsi.
  5721. 1015721,187,362,2,9,1,66,7,Kathāya mūlan ti bhagavato santikā labhitabbadhammakathāya kāraṇaṃ.
  5722. 1015722,187,362,10,17,1,63,5,"{Samuṭṭhāpetī}ti uṭṭhāpeti, dāliddiyapaṅkato uddharatīti adhippāyo. "
  5723. 1015723,187,362,18,22,1,31,4,Sandhaman ti sammadeva dhamanto.
  5724. 1015724,187,362,23,33,1,71,10,Ekekasmiṃ pahāreyeva tayo tayo vāre katvā divā navavāre rattiṃ navavāre.
  5725. 1015725,187,362,34,50,1,130,12,"Upaṭṭhānameva gacchati buddhupaṭṭhānavasena, pañhāpucchanādivasena pana antarantarāpi gacchateva, gacchanto ca divasassa… pe… gacchati. "
  5726. 1015726,187,362,51,68,1,147,15,"Ñātuṃ icchitassa atthassa uddharaṇabhāvato pañhova pañhuddhāro, taṃ gahetvāva gacchati attano mahāpaññatāya, satthu ca dhammadesanāyaṃ akilāsubhāvato. "
  5727. 1015727,187,363,2,2,1,43,1,Asammāsambuddhappaveditadhammavinayavaṇṇanā
  5728. 1015728,187,364,2,9,1,22,3,166. Ārocitepi tasmiṃ atthe.
  5729. 1015729,187,364,10,26,1,85,11,"Sāmiko hoti, tassa sāmikabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ sova tassā ādimajjhapariyosānaṃ jānātī’’ ti āha. "
  5730. 1015730,187,364,27,30,1,28,3,Evan ti vacanasampaṭicchanaṃ.
  5731. 1015731,187,364,31,44,1,72,9,Cundattherena hi ānītaṃ kathāpābhataṃ bhagavā sampaṭicchanto‘‘ evan’’ ti āha.
  5732. 1015732,187,364,45,56,1,90,7,‘‘ Evan’’ ti durakkhāte dhammavinaye sāvakānaṃ dvedhikādibhāvena viharaṇakiriyāparāmasanañhetaṃ.
  5733. 1015733,187,365,2,14,1,79,9,Yasmā … pe… pākaṭaṃ hoti byatirekamukhena ca neyyassa atthassa vibhūtabhāvāpattito.
  5734. 1015734,187,365,15,30,1,108,12,Atha vā yasmā… pe… pākaṭaṃ hoti dosesu ādīnavadassanena tappaṭipakkhesu guṇesu ānisaṃsassa vibhūtabhāvāpattito.
  5735. 1015735,187,365,31,34,1,22,2,{Vokkammā}ti apasakketvā.
  5736. 1015736,187,365,35,58,1,143,17,"Āmeḍitalopena cāyaṃ niddeso, vokkamma vokkammāti vuttaṃ hoti, tena tassa vokkamanassa antarantarāti ayamattho labbhatīti āha‘‘ na nirantaran’’ tiādi. "
  5737. 1015737,187,365,59,67,1,93,6,{Dhammānudhammapaṭipattiādayo}ti tena satthārā vuttamuttidhammassa anudhammaṃ appaṭipajjanādayo .
  5738. 1015738,187,365,68,75,1,60,7,Ādi -saddena pāḷiyaṃ āgatā asāmīcipaṭipadādayo ca saṅgayhanti.
  5739. 1015739,187,365,76,95,1,127,12,"{Manussattampī}ti pi -saddena‘‘ vicāraṇapaññāya asambhavo, dosesu anabhinivesitā, asandiṭṭhiparāmāsitā’’ ti evamādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo."
  5740. 1015740,187,365,96,139,1,228,28,"‘‘ Tathā evan’’ ti padehi yathākkamaṃ pakārassa kāmaṃ tirokkhatā, paccakkhatā vuccati, tathāpi yathā‘‘ tathā paṭipajjatū’’ ti padena paṭipajjanākāro niyametvā vihito, tathā‘‘ evaṃ paṭipajjatū’’ ti imināpīti idaṃ tassa atthadassanabhāvena vuttaṃ. "
  5741. 1015741,187,365,140,144,1,47,4,Samādapitattā micchāpaṭipadāya apuññaṃ pasavati.
  5742. 1015742,187,366,2,36,1,188,22,"167. Ñāyati muttidhammo etenāti ñāyo, tena satthārā vutto dhammānudhammo, taṃ paṭipannoti ñāyappaṭipanno, so pana yasmā tassa muttidhammassa adhigame kāraṇasammato, tasmā vuttaṃ‘‘ kāraṇappaṭipanno’’ ti. "
  5743. 1015743,187,366,37,45,1,58,6,"{Nipphādessatī}ti sādhessati, siddhiṃ gamissatīti vuttaṃ hoti. "
  5744. 1015744,187,366,46,53,1,59,6,"Dukkhanibbattakan ti sampati, āyatiñca dukkhassa nibbattakaṃ. "
  5745. 1015745,187,366,54,57,1,33,3,Vīriyaṃ karoti micchāpaṭipannattā.
  5746. 1015746,187,367,2,2,1,44,1,Sammāsambuddhappaveditadhammavinayādivaṇṇanā
  5747. 1015747,187,368,2,13,1,39,5,"168. {Niyyātī}ti vattati, saṃvattatīti vā attho. "
  5748. 1015748,187,369,2,27,1,178,16,"170. Idha sāvakassa sammāpaṭipattiyā ekantikaapassayadassanatthaṃ satthu sammāsambuddhatā, dhammassa ca svākkhātatā kittitāti‘‘ sammāpaṭipannassa kulaputtassa pasaṃsaṃ dassetvā’’ ti vuttaṃ. "
  5749. 1015749,187,369,28,38,1,113,10,Evañhi imissā desanāya saṃkilesabhāgiyabhāvena uṭṭhitāya vodānabhāgiyabhāvena yathānusandhinā pavatti dīpitā hoti.
  5750. 1015750,187,369,39,47,1,81,6,"{Abodhitatthā}ti appaveditatthā, paramatthaṃ catutthasaccapaṭivedhaṃ apāpitāti attho. "
  5751. 1015751,187,369,48,79,1,113,16,"Pāḷiyaṃ‘‘ assā’’ ti padaṃ ‘‘ sāvakā saddhamme’’ ti dvīhi padehi yojetabbaṃ‘‘ assa sammāsambuddhassa sāvakā, assa saddhamme’’ ti. "
  5752. 1015752,187,369,80,88,1,82,8,Sabbasaṅgahapadehi katan ti sabbassa sāsanatthassa saṅgaṇhanapadehi ekajjhaṃ kataṃ.
  5753. 1015753,187,369,89,100,1,47,7,Tenāha‘‘ sabbasaṅgāhikaṃ kataṃ na hotīti attho’’ ti.
  5754. 1015754,187,369,101,113,1,117,10,"Pubbenāparaṃ sambandhatthabhāvena saṅgahetabbatāya vā saṅgahāni padāni katāni etassāti saṅgahapadakataṃ, brahmacariyaṃ. "
  5755. 1015755,187,369,114,119,1,47,5,Tappaṭikkhepena na ca saṅgahapadakatanti yojanā.
  5756. 1015756,187,369,120,150,1,259,25,"Rāgādipaṭipakkhaharaṇaṃ, yathānusiṭṭhaṃ vā paṭipajjamānānaṃ vaṭṭadukkhato paṭiharaṇaṃ nibbānapāpanaṃ paṭihāro, so eva ā-kārassa i-kāraṃ katvā paṭihiro, paṭihiro eva pāṭihiro, saha pāṭihirenāti sappāṭihiraṃ, tathā suppaveditatāya sappāṭihiraṃ katanti sappāṭihirakataṃ. "
  5757. 1015757,187,369,151,166,1,82,10,"Tādisaṃ pana vaṭṭato niyyāne niyuttaṃ, niyyānappayojanañca hotīti āha‘‘ niyyānikan’’ ti. "
  5758. 1015758,187,369,167,173,1,57,5,{Devalokato}ti devalokato paṭṭhāya rūpīdevanikāyato pabhuti.
  5759. 1015759,187,369,174,178,1,32,4,Suppakāsitan ti suṭṭhu pakāsitaṃ.
  5760. 1015760,187,369,179,195,1,106,14,"Yāva {devamanussehī}ti vā yāva devamanussehi yattakā devā manussā ca, tāva te sabbe abhibyāpetvā suppakāsitaṃ. "
  5761. 1015761,187,369,196,214,1,89,13,"Anutāpāya hotīti anutappo, so pana anutāpaṃ karonto viya hotīti vuttaṃ‘‘ anutāpakaro hotī’’ ti. "
  5762. 1015762,187,370,2,16,1,81,8,"172. {Thiro}ti ṭhitadhammo kenaci asaṃhāriyo, asekkhā sīlakkhandhādayo therakārakā dhammā. "
  5763. 1015763,187,371,2,11,1,38,4,173. Yogehi {khemattā}ti yogehi anupaddutattā.
  5764. 1015764,187,371,12,17,1,32,3,{Saddhammassā}ti assa saddhammassa.
  5765. 1015765,187,371,18,23,1,23,4,{Assā}ti ca assa satthuno.
  5766. 1015766,187,372,2,11,1,44,5,174. Upāsakā brahmacārino nāma visesato anāgāmino.
  5767. 1015767,187,372,12,25,1,100,9,Sotāpannasakadāgāminopi tādisā tathā vuccantīti‘‘ brahmacariyavāsaṃ vasamānā ariyasāvakā’’ icceva vuttaṃ.
  5768. 1015768,187,373,2,24,1,140,16,"176. Sabbakāraṇasampannan ti yattakehi kāraṇehi sampannaṃ nāma hoti, tehi sabbehi kāraṇehi sampannaṃ sampattaṃ upagataṃ paripuṇṇaṃ, samannāgataṃ vā. "
  5769. 1015769,187,373,25,30,1,40,5,Imameva dhamman ti imameva sāsanadhammaṃ.
  5770. 1015770,187,374,2,38,1,227,26,"Udakena padesaññunā attano paññāveyyattiyataṃ dassetuṃ aniyyānike atthe payuttaṃ paheḷikasadisaṃ vacanaṃ, bhagavatā attano sabbaññutāya niyyānike atthe yojetvā dassetuṃ‘‘ udako sudan’’ tiādi vuttanti taṃ dassetuṃ‘‘ so kirā’’ tiādimāha. "
  5771. 1015771,187,375,2,2,1,27,1,Saṅgāyitabbadhammādivaṇṇanā
  5772. 1015772,187,376,2,20,1,125,12,177. Saṅgamma {samāgammā}ti tasmiṃyeva ṭhāne labbhamānānaṃ gativasena saṅgamma ṭhānantarato pakkosanena samāgatānaṃ vasena samāgamma.
  5773. 1015773,187,376,21,29,1,30,4,Tenāha‘‘ saṅgantvā samāgantvā’’ ti.
  5774. 1015774,187,376,30,39,1,72,9,Atthena atthan ti padantare āgataatthena saha tattha tattha āgatamatthaṃ.
  5775. 1015775,187,376,40,46,1,42,6,Byañjanena byañjanan ti etthāpi eseva nayo.
  5776. 1015776,187,376,47,55,1,51,6,"{Samānentehī}ti samānaṃ karontehi, opammaṃ vā ānentehi. "
  5777. 1015777,187,376,56,73,1,101,12,"Saṅgāyitabban ti sammadeva gāyitabbaṃ kathetabbaṃ, taṃ pana saṅgāyanaṃ vācanāmaggoti āha‘‘ vācetabban’’ ti. "
  5778. 1015778,187,377,2,17,1,65,10,178. Tassa vā {bhāsite}ti tassa bhikkhuno bhāsite atthe ceva byañjane ca.
  5779. 1015779,187,377,18,32,1,85,9,"Atthamicchāgahaṇaropanāni yathā honti, taṃ dassetuṃ‘‘ cattāro satipaṭṭhānā’’ tiādi vuttaṃ. "
  5780. 1015780,187,377,33,50,1,63,8,"Ārammaṇaṃ‘‘ satipaṭṭhānan’’ ti gaṇhāti, na satiyeva‘‘ satipaṭṭhānan’’ ti."
  5781. 1015781,187,377,51,70,1,66,9,"‘‘ Satipaṭṭhānānī’’ ti byañjanaṃ ropeti tasmiṃ atthe, na‘‘ satipaṭṭhānā’’ ti. "
  5782. 1015782,187,377,71,74,1,28,2,{Upapannatarānī}ti yuttatarāni.
  5783. 1015783,187,377,75,78,1,29,2,{Allīnatarānī}ti siliṭṭhatarāni.
  5784. 1015784,187,377,79,87,1,51,6,"Yā {cevā}ti liṅgavipallāsena vuttaṃ, vibhattilopena vā. "
  5785. 1015785,187,377,88,94,1,41,5,Puna yā {cevā}ti liṅgavipallāseneva niddeso.
  5786. 1015786,187,377,95,102,1,55,6,Neva {ussādetabbo}ti na ukkaṃsetabbo virajjhitvā vuttattā.
  5787. 1015787,187,377,103,109,1,56,5,Na {apasādetabbo}ti na santajjetabbo vivādapariharaṇatthaṃ.
  5788. 1015788,187,377,110,114,1,48,4,Dhāraṇatthan ti upadhāraṇatthaṃ sallakkhaṇatthaṃ.
  5789. 1015789,187,378,2,23,1,93,13,181. Atthena upetan ti aviparītena atthena upetaṃ taṃ‘‘ ayamettha attho’’ ti upecca paṭijānitvā ṭhitaṃ.
  5790. 1015790,187,378,24,38,1,66,10,Tathārūpo ca tassa bujjhitā nāma hotīti āha‘‘ atthassa viññātāran’’ ti.
  5791. 1015791,187,378,39,57,1,116,13,Evametaṃ bhikkhuṃ {pasaṃsathā}ti vuttanayena dhammabhāṇakaṃ amuṃ bhikkhuṃ‘‘ evaṃ lābhā no āvuso’’ tiādiākārena pasaṃsatha.
  5792. 1015792,187,378,58,69,1,52,7,Idānissa pasaṃsabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ eso hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5793. 1015793,187,378,70,89,1,109,12,"{Esā}ti pariyattidhammassa satthukiccakaraṇato, tattha cassa sammadeva avaṭṭhitabhāvato‘‘ buddho nāma esā’’ ti vutto."
  5794. 1015794,187,378,90,107,1,100,13,‘‘ Lābhā no’’ tiādinā cassa bhikkhūnaṃ piyagarubhāvaṃ vibhāvento satthā taṃ attano ṭhāne ṭhapesīti vutto.
  5795. 1015795,187,379,2,2,1,29,1,Paccayānuññātakāraṇādivaṇṇanā
  5796. 1015796,187,380,2,63,1,212,27,"182. Tatopi uttaritaran ti yā pubbe sammāpaṭipannassa bhikkhuno pasaṃsanavasena‘‘ idha pana cunda satthā ca hoti sammāsambuddho’’ tiādinā( dī. ni.3.167,169) pavattitadesanāya upari‘‘ idha cunda satthā ca loke udapādī’’ tiādinā( dī. ni.3.170,171) desanā vaḍḍhitā. "
  5797. 1015797,187,380,64,75,1,69,7,Tatopi uttaritaraṃ savisesaṃ desanaṃ vaḍḍhento‘‘ paccayahetū’’ tiādimāha.
  5798. 1015798,187,380,76,80,1,42,3,Tattha {paccayahetū}ti paccayasaṃvattanahetu.
  5799. 1015799,187,380,81,92,1,92,9,Uppajjanakā {āsavā}ti paccayānaṃ pariyesanahetu ceva paribhogahetu ca uppajjanakā kāmāsavādayo.
  5800. 1015800,187,380,93,160,1,250,28,"Tesaṃ diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ‘‘ idha, bhikkhave, ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvitaṃ kappetī’’ ti( saṃ. ni.5.8)‘‘ idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṃ paṭisevatī’’ tiādinā( ma. ni.1.23; a. ni.6.58) ca sammāpaṭipattiṃ upadisanto bhagavā paṭighātāya dhammaṃ deseti nāma."
  5801. 1015801,187,380,161,200,1,301,32,"‘‘ Yo tumhesu pāḷiyā atthabyañjanāni micchā gaṇhāti, so neva ussādetabbo, na apasādetabbo, sādhukaṃ saññāpetabbo tasseva atthassa nisantiyā’’ ti evaṃ pariyattidhamme micchāpaṭipanne sammāpaṭipattiyaṃ bhikkhū niyojento bhagavā bhaṇḍanahetu uppajjanakānaṃ samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya dhammaṃ deseti nāma. "
  5802. 1015802,187,380,201,213,1,71,11,Yathā te na {pavisantī}ti te āsavā attano cittasantānaṃ yathā na otaranti.
  5803. 1015803,187,380,214,224,1,79,8,"Mūlaghātena {paṭihananāyā}ti yathā mūlaghāto hoti, evaṃ mūlaghātavasena pajahanāya. "
  5804. 1015804,187,380,225,228,1,14,3,Tan ti cīvaraṃ.
  5805. 1015805,187,380,229,237,1,70,7,"Yathā cīvaraṃ idamatthikatameva upādāya anuññātaṃ, evaṃ piṇḍapātādayopi. "
  5806. 1015806,187,381,2,2,1,25,1,Sukhallikānuyogādivaṇṇanā
  5807. 1015807,187,382,2,9,1,25,3,183. Sukhitan ti sañjātasukhaṃ.
  5808. 1015808,187,382,10,14,1,25,4,Pīṇitan ti dhātaṃ suhitaṃ.
  5809. 1015809,187,382,15,30,1,68,10,"Tathābhūto pana yasmā thūlasarīro hoti, tasmā‘‘ thūlaṃ karotī’’ ti vuttaṃ. "
  5810. 1015810,187,383,2,18,1,112,9,"186. {Naṭhitasabhāvā}ti anavaṭṭhitasabhāvā, evarūpāya kathāya anavaṭṭhānabhāvato sabhāvopi tesaṃ anavaṭṭhitoti adhippāyo. "
  5811. 1015811,187,383,19,28,1,28,5,Tenāha‘‘ jivhā no atthī’’ tiādi.
  5812. 1015812,187,383,29,45,1,84,10,"Kāmaṃ‘‘ pañcahi cakkhūhī’’ ti vuttaṃ, aggahitaggahaṇena pana cattāri cakkhūni veditabbāni. "
  5813. 1015813,187,383,46,48,1,34,2,Sabbaññutaññāṇañhi samantacakkhūti.
  5814. 1015814,187,383,49,62,1,69,9,Tassa vā ñeyyadhammesu jānanavasena pavattiṃ upādāya‘‘ jānatā’’ ti vuttaṃ.
  5815. 1015815,187,383,63,76,1,79,9,Hatthāmalakaṃ viya paccakkhato dassanavasena pavattiṃ upādāya‘‘ passatā’’ ti vuttaṃ.
  5816. 1015816,187,383,77,89,1,85,8,Nemaṃ vuccati thambhādīhi anupaviṭṭhabhūmippedesoti āha‘‘ gambhīrabhūmiṃ anupaviṭṭho’’ ti.
  5817. 1015817,187,383,90,97,1,52,6,Suṭṭhu {nikhāto}ti bhūmiṃ nikhanitvā sammadeva ṭhapito.
  5818. 1015818,187,383,98,101,1,19,3,Tasmin ti khīṇāsave.
  5819. 1015819,187,383,102,110,1,68,7,"Anajjhācāro acalo asampavedhī, yasmā ajjhācāro setughāto khīṇāsavānaṃ. "
  5820. 1015820,187,383,111,141,1,203,23,"{Sotāpannādayo}ti ettha ādi -saddena gahitesu anāgāmino tāva navasupi ṭhānesu khīṇāsavā viya abhabbā, sotāpannasakadāgāmino pana‘‘ tatiyapañcamaṭṭhānesu abhabbā’’ ti na vattabbā, itaresu sattasu ṭhānesu abhabbāva. "
  5821. 1015821,187,384,2,2,1,21,1,Pañhabyākaraṇavaṇṇanā
  5822. 1015822,187,385,2,10,1,28,2,187. {Gihibyañjanenā}ti gihiliṅgena.
  5823. 1015823,187,385,11,21,1,94,10,Khīṇāsavo pana gihibyañjanena arahattaṃ pattopi na tiṭṭhati vivekaṭṭhānassa abhāvāti adhippāyo.
  5824. 1015824,187,385,22,29,1,65,6,Tassa {vasenā}ti bhummadevattabhāve ṭhatvā arahattappattassa vasena.
  5825. 1015825,187,385,30,53,1,134,17,"Ayaṃ {pañho}ti‘‘ abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācaritun’’ ti ayaṃ pañho āgato itarassa pabbajjāya, parinibbānena vā abhabbatāya avuttasiddhattā. "
  5826. 1015826,187,385,54,65,1,58,7,Yadi evaṃ kathaṃ bhikkhugahaṇanti āha‘‘ bhinnadosattā’’ tiādi.
  5827. 1015827,187,385,66,79,1,63,8,"Aparicchedan ti apariyantaṃ, tayidaṃ suvipulanti āha‘‘ mahantan’’ ti. "
  5828. 1015828,187,385,80,102,1,144,17,"Ñeyyassa hi vipulatāya ñāṇassa vipulatā veditabbā, etena‘‘ aparicchedan’’ ti vuccamānampi ñeyyaṃ satthu ñāṇassa vasena paricchedamevāti dassitaṃ hoti. "
  5829. 1015829,187,385,103,138,1,96,11,"Vuttañhetaṃ‘‘ ñāṇapariyantikaṃ neyyan’’ ti( mahāni.69,156; cūḷani.85; paṭi. ma.3.5) anāgate apaññāpanan ti anāgate visaye ñāṇassa apaññāpanaṃ."
  5830. 1015830,187,385,139,161,1,149,17,"‘‘ Paccakkhaṃ viya katvā’’ ti kasmā viya-saddaggahaṇaṃ kataṃ, nanu buddhānaṃ sabbampi ñāṇaṃ attano visayaṃ paccakkhameva katvā pavattati ekappamāṇabhāvatoti? "
  5831. 1015831,187,385,162,213,1,272,34,"Saccametaṃ,‘‘ akkhan’’ ti pana cakkhādiindriyaṃ vuccati, taṃ akkhaṃ pati vattatīti cakkhādinissitaṃ viññāṇaṃ, tassa ca ārammaṇaṃ‘‘ paccakkhan’’ ti loke niruḷhametanti taṃ nidassanaṃ katvā dassento‘‘ paccakkhaṃ viya katvā’’ ti avoca, na pana bhagavato ñāṇassa appaccakkhākārena pavattanato. "
  5832. 1015832,187,385,214,217,1,16,3,Tathā hi vadanti–
  5833. 1015833,187,386,2,8,1,37,4,"‘ ‘ Āvibhūtaṃ pakāsanaṃ, anupaddutacetasaṃ; "
  5834. 1015834,187,387,2,10,1,43,5,"Atītānāgate ñāṇaṃ, paccakkhānaṃ vasissatī’’ ti. "
  5835. 1015835,187,388,2,8,1,49,5,Aññattha {vihitakenā}ti aññasmiṃ visaye pavattitena.
  5836. 1015836,187,388,9,24,1,108,14,"Saṅgāhetabban ti samaṃ katvā kathayitabbaṃ, kathanaṃ pana paññāpanaṃ nāma hotīti paññāpetabban ti attho vutto. "
  5837. 1015837,187,388,25,30,1,37,5,Tādisan ti satataṃ samitaṃ pavattakaṃ.
  5838. 1015838,187,388,31,39,1,60,7,Ñāṇaṃ nāma {natthī}ti āvajjanena vinā ñāṇuppattiyā asambhavato.
  5839. 1015839,187,388,40,49,1,68,9,Ekākārena ca ñāṇe pavattamāne nānākārassa visayassa avabodho na siyā.
  5840. 1015840,187,388,50,63,1,86,11,"Athāpi siyā, anirupitarūpeneva avabodho siyā, tena ca ñāṇaṃ ñeyyaṃ aññātasadisameva siyā. "
  5841. 1015841,187,388,64,91,1,111,18,"Na hi‘‘ idaṃ tan’’ ti vivekena anavabuddho attho ñāto nāma hoti, tasmā‘‘ carato ca tiṭṭhato cā’’ tiādi bālalāpanamattaṃ. "
  5842. 1015842,187,388,92,104,1,46,7,"Tenāha‘‘ yathariva bālā abyattā, evaṃ maññantī’’ ti. "
  5843. 1015843,187,389,2,9,1,64,5,"Satiṃ anussaratīti satānusāri, satiyānuvattanavasena pavattañāṇaṃ. "
  5844. 1015844,187,389,10,18,1,41,3,Tenāha‘‘ pubbenivāsānussatisampayuttakan’’ ti .
  5845. 1015845,187,389,19,24,1,30,4,Ñāṇaṃ {pesesī}ti ñāṇaṃ pavattesi.
  5846. 1015846,187,389,25,34,1,102,9,Sabbatthakameva ñeyyāvaraṇassa suppahīnattā appaṭihataṃ anivāritaṃ ñāṇaṃ gacchati pavattaticceva attho.
  5847. 1015847,187,389,35,68,1,157,19,"‘‘ Bodhi vuccati catūsu maggesu ñāṇan’’ ti( cūḷani.211) vacanato catumaggañāṇaṃ bodhi, tato tassa adhigatattā uppajjanakaṃ paccavekkhaṇañāṇaṃ‘‘ bodhijaṃ ñāṇaṃ uppajjatī’’ ti vuttaṃ. "
  5848. 1015848,187,389,69,88,1,162,18,"Bodhijaṃ bodhimūle jātaṃ catumagga ñāṇaṃ, tañca kho anāgataṃ ārabbha uddissa tassa appavattiatthaṃ tathāgatassa uppajjati tassa uppannattā āyatiṃ punabbhavābhāvato. "
  5849. 1015849,187,389,89,96,1,75,7,Kathaṃ tathāgato anāgatamaddhānaṃ ārabbha atīrakaṃ ñāṇadassanaṃ paññāpetīti?
  5850. 1015850,187,389,97,108,1,91,11,Atītassa pana addhuno mahantatāya atīrakaṃ ñāṇadassanaṃ tattha paññāpetīti ko ettha virodho.
  5851. 1015851,187,389,109,114,1,43,5,Titthiyā pana imamatthaṃ yāthāvato ajānantā–
  5852. 1015852,187,389,115,130,1,68,10,"‘‘ tayidaṃ kiṃ su, tayidaṃ kathaṃsū’’ ti attano aññāṇameva pākaṭaṃ karonti. "
  5853. 1015853,187,389,131,143,1,101,8,Tasmā bhagavatā sasantatipariyāpannadhammappavattiṃ sandhāya‘‘ aññavihitakaṃ ñāṇadassanan’’ tiādi vuttaṃ.
  5854. 1015854,187,389,144,174,1,217,25,Itaraṃ pana sandhāya vuccamāne sati tathārūpe payojane anāgatampi addhānaṃ ārabbha atīrakameva ñāṇadassanaṃ paññāpeyya bhagavāti anatthasaṃhitanti ayamettha atthoti āha‘‘ na idhalokatthaṃ vā paralokatthaṃ vā nissitan’’ ti.
  5855. 1015855,187,389,175,184,1,78,8,"Yaṃ pana sattānaṃ anatthāvahattā anatthasaṃhitaṃ, tattha setughāto tathāgatassa."
  5856. 1015856,187,389,185,198,1,85,8,‘‘ Bhāratayuddhasītāharaṇasadisan’’ ti iminā tassā kathāya yebhuyyena abhūtatthataṃ dīpeti.
  5857. 1015857,187,389,199,204,1,38,5,Sahetukan ti ñāpakena hetunā sahetukaṃ.
  5858. 1015858,187,389,205,218,1,80,12,"So pana hetu yena nidassanena sādhīyati, taṃ tassa kāraṇanti tena sakāraṇaṃ katvā. "
  5859. 1015859,187,389,219,227,1,63,7,"Yathā hi paṭiññātatthasādhanato hetu, evaṃ sādhakaṃ nidassananti. "
  5860. 1015860,187,389,228,233,1,43,4,{Yuttapattakāleyevā}ti yuttānaṃ pattakāle eva.
  5861. 1015861,187,389,234,256,1,130,19,"Ye hi veneyyā tassā kathāya yuttā anucchavikā, tesaṃyeva yojane sandhāya vā kathāya patto upakārāvaho kālo, tadā eva {kathetī}ti attho. "
  5862. 1015862,187,390,2,24,1,79,10,188.‘‘ Tathā tatheva gadanato’’ ti iminā‘‘ tathāgato’’ ti āmeḍitalopenāyaṃ niddesoti dasseti.
  5863. 1015863,187,390,25,33,1,81,6,"Tathā {tathevā}ti ca dhammaatthasabhāvānurūpaṃ, veneyyajjhāsayānurūpañcāti adhippāyo. "
  5864. 1015864,187,390,34,64,1,167,21,"Diṭṭhanti rūpāyatanaṃ daṭṭhabbato, tena yaṃ diṭṭhaṃ, yaṃ dissati, yaṃ dakkhati, yaṃ sati samavāye passeyyaṃ, taṃ sabbaṃ‘‘ diṭṭhaṃ’’ tveva gahitaṃ kālavisesassa anāmaṭṭhabhāvato."
  5865. 1015865,187,390,65,73,1,27,4,‘‘ Sutan’’ tiādīsupi eseva nayo.
  5866. 1015866,187,390,74,77,1,30,3,Sutanti saddāyatanaṃ sotabbato.
  5867. 1015867,187,390,78,86,1,70,8,Mutan ti sanissayena ghānādiindriyena sayaṃ patvā pāpuṇitvā gahetabbaṃ.
  5868. 1015868,187,390,87,95,1,27,4,Tenāha‘‘ patvā gahetabbato’’ ti.
  5869. 1015869,187,390,96,111,1,98,10,"Viññātan ti vijānitabbaṃ, taṃ pana diṭṭhādivinimuttaṃ viññeyyanti āha‘‘ sukhadukkhādidhammāyatanan’’ ti. "
  5870. 1015870,187,390,112,121,1,58,8,"Pattan ti yathā tathā pattaṃ, hatthagataṃ adhigatanti attho. "
  5871. 1015871,187,390,122,132,1,40,6,Tenāha‘‘ pariyesitvā vā apariyesitvā vā’’ ti.
  5872. 1015872,187,390,133,158,1,135,19,"Pariyesitan ti pattiyāmatthaṃ pariyiṭṭhaṃ, taṃ pana pattaṃ vā siyā appattaṃ vā ubhayathāpi pariyesitamevāti āha‘‘ pattaṃ vā appattaṃ vā’’ ti. "
  5873. 1015873,187,390,159,173,1,116,11,"Padadvayenāpi dvippakārampi pattaṃ, dvippakārampi pariyesitaṃ, tena tena pakārena tathāgatena abhisambuddhanti dasseti. "
  5874. 1015874,187,390,174,184,1,88,9,"Cittena anusañcaritan ti copanaṃ apāpetvā citteneva anusaṃcaritaṃ, parivitakkitanti attho. "
  5875. 1015875,187,390,185,194,1,81,8,Pītakanti {ādī}ti ādi -saddena lohitakaodātādi sabbaṃ rūpārammaṇavibhāgaṃ saṅgaṇhāti.
  5876. 1015876,187,390,195,204,1,56,6,"{Sumano}ti rāgavasena, lobhavasena, saddhādivasena vā sumano. "
  5877. 1015877,187,390,205,212,1,62,5,"{Dummano}ti byāpādavitakkavasena, vihiṃsāvitakkavasena vā dummano. "
  5878. 1015878,187,390,213,221,1,51,6,{Majjhatto}ti aññāṇavasena vā ñāṇavasena vā majjhatto.
  5879. 1015879,187,390,222,225,1,20,3,Eseva nayo sabbattha.
  5880. 1015880,187,390,226,249,1,191,19,"Tattha tattha ādi -saddena saṅkhasaddo paṇavasaddo, pattagandho pupphagandho, pattaraso phalaraso, upādinnaṃ anupādinnaṃ, majjhattavedanā kusalakammaṃ akusalakammanti evaṃ ādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. "
  5881. 1015881,187,391,2,9,1,46,6,"Appattan ti ñāṇena asampattaṃ, aviditanti attho. "
  5882. 1015882,187,391,10,18,1,29,4,Tenāha‘‘ ñāṇena asacchikatan’’ ti.
  5883. 1015883,187,391,19,25,1,50,5,Tatheva {gatattā}ti tatheva ñātattā abhisambuddhattā.
  5884. 1015884,187,391,26,30,1,41,4,Gata-saddena ekatthaṃ buddhiatthanti attho.
  5885. 1015885,187,391,31,42,1,59,7,‘‘ Gatiatthā hi dhātavo buddhiatthā bhavantī’’ ti akkharacintakā.
  5886. 1015886,187,392,2,2,1,23,1,Abyākataṭṭhānādivaṇṇanā
  5887. 1015887,187,393,2,29,1,99,14,"189.‘‘ Asamataṃ kathetvā’’ ti vatvā samopi nāma koci natthi, kuto uttaritaroti dassetuṃ‘‘ anuttaratan’’ ti vuttaṃ. "
  5888. 1015888,187,393,30,47,1,91,12,"Sā panāyaṃ asamatā, anuttaratā ca sabbaññutaṃ pūretvā ṭhitāti dassetuṃ‘‘ sabbaññutan’’ ti vuttaṃ. "
  5889. 1015889,187,393,48,63,1,108,11,Sā sabbaññutā saddhammavaracakkavattibhāvena loke pākaṭā jātāti dassetuṃ‘‘ dhammarājabhāvaṃ kathetvā’’ ti vuttaṃ.
  5890. 1015890,187,393,64,80,1,104,11,Tathā sabbaññubhāvena ca satthā imesu diṭṭhigatavipallāsesu evaṃ paṭipajjatīti dassento‘‘ idānī’’ tiādimāha.
  5891. 1015891,187,393,81,86,1,43,5,Tattha sīhanādan ti abhītanādaṃ seṭṭhanādaṃ.
  5892. 1015892,187,393,87,94,1,68,6,"Seṭṭhanādo hesa, yadidaṃ ṭhapanīyassa pañhassa ṭhapanīyabhāvadassanaṃ. "
  5893. 1015893,187,393,95,106,1,50,7,Ṭhapanīyatā cassa pāḷiāruḷhā eva‘‘ na hetan’’ tiādinā.
  5894. 1015894,187,393,107,118,1,81,9,"Yathā upacitakammakilesena itthattaṃ āgantabbaṃ, tathā naṃ āgatoti tathāgato, satto. "
  5895. 1015895,187,393,119,134,1,62,11,Tathā hi so rūpādīsu satto visattoti katvā‘‘ satto’’ ti ca vuccati.
  5896. 1015896,187,393,135,143,1,72,8,Itthattan ti ca paṭiladdhattā tathā paccakkhabhūto attabhāvoti veditabbo.
  5897. 1015897,187,394,2,41,1,242,27,"‘ ‘ Atthasaṃhitaṃ na hotī’’ ti iminā ubhayattha vidhuratādassanena niratthakavippalāpataṃ tassa vādassa vibhāveti, ubhayalokatthavidhurampi samānaṃ‘‘ kiṃ nu kho vivaṭṭanissitan’’ ti koci āsaṅkeyyāti tadāsaṅkānivattanatthaṃ‘‘ na ca dhammasaṃhitan’’ ti vuttaṃ. "
  5898. 1015898,187,394,42,51,1,45,5,Tenāha‘‘ navalokuttaradhammanissitaṃ na hotī’’ ti.
  5899. 1015899,187,394,52,75,1,150,17,"Yadipi taṃ na vivaṭṭogataṃ hoti, vivaṭṭassa pana adhiṭṭhānabhūtaṃ nu khoti koci āsaṅkeyyāti tadāsaṅkānivattanatthaṃ‘‘ na ādibrahmacariyakan’’ tiādi vuttaṃ. "
  5900. 1015900,187,395,2,32,1,122,16,"190. Kāmaṃ taṇhāpi dukkhasabhāvattā‘‘ dukkhan’’ ti byākātabbā, pabhavabhāvena pana sā tato visuṃ kātabbāti‘‘ taṇhaṃ ṭhapetvā’’ ti vuttaṃ. "
  5901. 1015901,187,395,33,42,1,41,5,Tenāha‘‘ tasseva dukkhassa pabhāvikā’’ tiādi.
  5902. 1015902,187,395,43,48,1,41,5,Nanu ca avijjādayopi dukkhassa samudayoti?
  5903. 1015903,187,395,49,67,1,143,16,"Saccaṃ samudayo, tassā pana kammassa vicittabhāvahetuto, dukkhuppādane visesapaccayabhāvato ca sātisayo samudayaṭṭhoti sā eva suttesu tathā vuttā. "
  5904. 1015904,187,395,68,78,1,41,5,Tenāha‘‘ taṇhā dukkhasamudayoti byākatan’’ ti.
  5905. 1015905,187,395,79,84,1,56,4,Ubhinnaṃ {appavattī}ti dukkhasamudayānaṃ appavattinimittaṃ.
  5906. 1015906,187,395,85,99,1,101,9,"‘‘ Dukkhaparijānano’’ tiādi maggakiccadassanaṃ, tena maggassa bhāvanatthopi atthato dassitovāti daṭṭhabbaṃ. "
  5907. 1015907,187,395,100,106,1,64,6,Na hi bhāvanābhisamayena vinā pariññābhisamayādayo sambhavantīti.
  5908. 1015908,187,395,107,138,1,321,25,"Saccavavatthāpanaṃ appamādapaṭipattibhāvato asammohakalyāṇakittisaddādinimittatāya yathā sātisayaṃ idhalokatthāvahaṃ, evaṃ yāva ñāṇassa tikkhavisadabhāvappattiyā abhāvena navalokuttaradhammasampāpakaṃ na hoti, tāva tattha tattha sampattibhave abbhudayasampatti anugatameva siyāti vuttaṃ‘‘ etaṃ idhalokaparalokatthanissitan’’ ti. "
  5909. 1015909,187,395,139,146,1,100,7,Navalokuttaradhammanissitan ti navavidhampi lokuttaradhammaṃ nissāya pavattaṃ tadadhigamūpāyabhāvato.
  5910. 1015910,187,395,147,169,1,153,16,"Yasmā saccasambodhaṃ uddissa sāsanabrahmacariyaṃ vussati, na aññadatthaṃ, tasmā etaṃ saccavavatthāpanaṃ‘‘ ādipadhānan’’ ti vuttaṃ paṭhamataraṃ citte ādātabbato. "
  5911. 1015911,187,396,2,2,1,36,1,Pubbantasahagatadiṭṭhinissayavaṇṇanā
  5912. 1015912,187,397,2,25,1,163,17,"191. Taṃ mayā {byākatamevā}ti taṃ mayā tathā byākatameva, byākātabbaṃ nāma mayā abyākataṃ natthīti byākaraṇāvekallena attano dhammasudhammatāya buddhasubuddhataṃ vibhāveti. "
  5913. 1015913,187,397,26,34,1,27,4,Tenāha‘‘ sīhanādaṃ nadanto’’ ti.
  5914. 1015914,187,397,35,49,1,102,10,Purimuppannā diṭṭhiyo aparāparuppannānaṃ diṭṭhīnaṃ avassayā hontīti‘‘ diṭṭhiyova diṭṭhinissayā’’ ti vuttaṃ.
  5915. 1015915,187,397,50,56,1,52,4,"{Diṭṭhigatikā}ti diṭṭhigatiyo, diṭṭhippavattiyoti attho. "
  5916. 1015916,187,397,57,76,1,96,15,Idameva dassanaṃ saccan ti‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti idameva dassanaṃ saccaṃ amoghaṃ aviparītaṃ.
  5917. 1015917,187,397,77,101,1,128,18,"Aññesaṃ vacanaṃ moghan ti‘‘ asassato attā ca loko cā’’ ti evamādikaṃ aññesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ vacanaṃ moghaṃ tucchaṃ, micchāti attho. "
  5918. 1015918,187,397,102,117,1,75,9,"Na sayaṃ kātabboti {asayaṃkāro}ti āha‘‘ asayaṃkato’’ ti, yādicchikattāti adhippāyo. "
  5919. 1015919,187,398,2,31,1,106,17,"192. Atthi {kho}ti ettha kho -saddo pucchāyaṃ, atthi nūti ayamettha atthoti āha‘‘ atthi kho idaṃ āvuso vuccatī’’ tiādi. "
  5920. 1015920,187,398,32,82,1,237,37,"Āvuso yaṃ tumhehi‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti vuccati, idamatthi kho idaṃ vācāmattaṃ, no natthi, tasmā vācāvatthumattato tassa yaṃ kho te evamāhaṃsu‘‘ idameva saccaṃ moghaṃ aññan’’ ti, taṃ tesaṃ {nānujānāmī}ti evamettha attho ca yojanā ca veditabbā. "
  5921. 1015921,187,398,83,101,1,54,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ brahmajālaṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.30) vuttameva. "
  5922. 1015922,187,398,102,129,1,157,18,"{Diṭṭhipaññattiyā}ti diṭṭhiyā paññāpane‘‘ evaṃ esā diṭṭhi uppannā’’ ti tassā diṭṭhiyā samudayato, atthaṅgamato, assādato, ādīnavato, nissaraṇato ca yāthāvato paññāpane. "
  5923. 1015923,187,398,130,137,1,61,7,Aviparītavuttiyā samena ñāṇena samaṃ kañci neva samanupassāmi.
  5924. 1015924,187,398,138,141,1,40,2,{Adhipaññattī}ti abhiññeyyadhammapaññāpanā.
  5925. 1015925,187,398,142,154,1,114,12,Yaṃ ajānantā bāhirakā diṭṭhipaññattiyeva allīnāti tañca paññattito ajānantā thāmasā parāmāsā abhinivissa voharanti.
  5926. 1015926,187,398,155,195,1,178,23,"Ettha ca yāyaṃ‘‘ diṭṭhipaññatti nāmā’’ ti vuttā diṭṭhiyā diṭṭhigatikehi evaṃ gahitatāya vibhāvanā, tattha ca bhagavato uttaritaro nāma koci natthi, svāyamattho brahmajāle( dī. ni. aṭṭha.1.30) vibhāvito eva."
  5927. 1015927,187,398,196,226,1,188,22,‘‘ Adhipaññattī’’ ti vuttā pana vibhāviyamānā lokassa nibbidāhetubhāvena bahulīkārāti tassā vasena bhagavā anuttarabhāvaṃ pavedento‘ neva attanā samasamaṃ samanupassāmī’ ti sīhanādaṃ nadī’’ ti keci.
  5928. 1015928,187,398,227,287,1,259,33,"Aṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.192) pana‘‘ yañca vuttaṃ‘ paññattiyā’ ti yañca‘ adhipaññattī’ ti , ubhayametaṃ atthato ekan’’ ti‘‘ idha pana paññattiyāti etthāpi paññatti ceva adhipaññatti ca adhippetā, adhipaññattīti etthāpī’’ ti ca vuttā, ubhayassapi vasenettha bhagavā sīhanādaṃ nadīti viññāyati. "
  5929. 1015929,187,398,288,300,1,86,11,"Ubhayaṃ petaṃ atthato ekan ti ca paññattibhāvasāmaññaṃ sandhāya vuttaṃ, na bhedābhāvato. "
  5930. 1015930,187,398,301,309,1,24,4,Tenāha‘‘ bhedato hī’’ tiādi.
  5931. 1015931,187,398,310,324,1,85,9,{Khandhapaññattī}ti khandhānaṃ‘‘ khandhā’’ ti paññāpanā dassanā pakāsanā ṭhapanā nikkhipanā.
  5932. 1015932,187,398,325,374,1,192,23,"‘‘ Ācikkhati dasseti paññāpeti paṭṭhapetī’’ ti( saṃ. ni.2.20,97) āgataṭṭhāne hi paññāpanā dassanā pakāsanā paññatti nāma,‘‘ supaññattaṃ mañcapīṭhan’’ ti( pārā.269) āgataṭṭhāne ṭhapanā nikkhipanā paññatti nāma, idha ubhayampi yujjati. "
  5933. 1015933,187,399,2,2,1,27,1,Diṭṭhinissayappahānavaṇṇanā
  5934. 1015934,187,400,2,11,1,46,4,196. Pajahanatthan ti accantāya paṭinissajjanatthaṃ.
  5935. 1015935,187,400,12,32,1,127,15,"Yasmā tena pajahanena sabbe diṭṭhinissayā sammadeva atikkantā honti vītikkantā, tasmā‘‘ samatikkamāyāti tasseva vevacanan’’ ti avoca. "
  5936. 1015936,187,400,33,62,1,142,18,"Na kevalaṃ satipaṭṭhānā kathitamattā, atha kho veneyyasantāne patiṭṭhāpitāti dassetuṃ‘‘ desitā’’ ti vatvā‘‘ paññattā’’ ti vuttanti āha‘‘ desitāti kathitā. "
  5937. 1015937,187,400,63,68,1,21,3,Paññattāti ṭhapitā’’ ti.
  5938. 1015938,187,400,69,84,1,118,10,Idāni satipaṭṭhānadesanāya diṭṭhinissayānaṃ ekantikaṃ pahānāvahabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ satipaṭṭhānabhāvanāya hī’’ tiādi vuttaṃ.
  5939. 1015939,187,400,85,100,1,125,14,"Tattha satipaṭṭhānabhāvanāyāti iminā tesaṃ bhāvanāya eva nesaṃ pahānaṃ, desanā pana tadupanissayabhāvato tathā vuttāti dasseti. "
  5940. 1015940,187,400,101,104,1,29,3,Sesaṃ sabbaṃ suviññeyyamevāti.
  5941. 1015941,187,401,2,4,1,40,2,Pāsādikasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  5942. 1015942,187,402,1,4,1,20,1,7. Lakkhaṇasuttavaṇṇanā
  5943. 1015943,187,403,2,2,1,34,1,Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavaṇṇanā
  5944. 1015944,187,404,2,18,1,96,8,"199. Abhinīhārādiguṇamahattena mahanto purisoti mahāpuriso, so lakkhīyati etehīti mahāpurisalakkhaṇāni. "
  5945. 1015945,187,404,19,24,1,60,5,Taṃ mahāpurisaṃ byañjayanti pakāsentīti mahāpurisabyañjanāni.
  5946. 1015946,187,404,25,30,1,57,5,Mahāpuriso nimīyati anumīyati etehīti mahāpurisanimittāni.
  5947. 1015947,187,404,31,42,1,26,5,Tenāha‘‘ ayaṃ… pe… kāraṇānī’’ ti.
  5948. 1015948,187,405,2,21,1,101,12,"200. {Dhārentī}ti lakkhaṇapāṭhaṃ dhārenti, tena lakkhaṇāni te sarūpato jānanti, na pana samuṭṭhānatoti dasseti. "
  5949. 1015949,187,405,22,39,1,106,11,"Tenāha‘‘ no ca kho’’ tiādi, tena anaññasādhāraṇametaṃ, yadidaṃ mahāpurisalakkhaṇānaṃ kāraṇavibhāvananti dasseti. "
  5950. 1015950,187,405,40,68,1,165,18,"Kasmā {āhā}ti yathāvuttassa suttassa samuṭṭhānakāraṇaṃ pucchati, ācariyo‘‘ aṭṭhuppattiyā anurūpattā’’ ti vatvā tamevassa aṭṭhuppattiṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ sā panā’’ tiādimāha. "
  5951. 1015951,187,405,69,74,1,50,4,{Sabbapāliphullo}ti sabbaso samantato vikasitapuppho.
  5952. 1015952,187,405,75,79,1,35,4,Vikasanameva hi pupphassa nipphatti.
  5953. 1015953,187,405,80,86,1,57,5,Pāricchattako {viyā}ti anussavaladdhamattaṃ gahetvā vadanti.
  5954. 1015954,187,405,87,93,1,39,4,"{Uppajjatī}ti labbhati, nibbattatīti attho. "
  5955. 1015955,187,406,2,7,1,33,4,Yena {kammenā}ti yena kusalakammunā.
  5956. 1015956,187,406,8,15,1,44,7,Yaṃ nibbattan ti yaṃ yaṃ lakkhaṇaṃ nibbattaṃ.
  5957. 1015957,187,406,16,47,1,283,25,"Dassanatthan ti tassa tassa kusalakammassa sarūpato, kiccato, pavattiākāravisesato, paccayato, phalavisesato ca dassanatthaṃ, eteneva paṭipāṭiyā uddiṭṭhānaṃ lakkhaṇānaṃ asamuddesakāraṇavibhāvanāya kāraṇaṃ dīpitaṃ hoti samānakāraṇānaṃ lakkhaṇānaṃ ekajjhaṃ kāraṇadassanavasenassa pavattattā. "
  5958. 1015958,187,406,48,62,1,69,9,{Evamāhā}ti‘‘ bāhirakāpi isayo dhārentī’’ tiādinā iminā iminā pakārena āha.
  5959. 1015959,187,407,2,2,1,34,1,Suppatiṭṭhitapādatālakkhaṇavaṇṇanā
  5960. 1015960,187,408,2,22,1,76,10,"201.‘‘ Purimaṃ jātin ti purimāyaṃ jātiyaṃ, bhummatthe etaṃ upayogavacanan’’ ti vadanti."
  5961. 1015961,187,408,23,35,1,80,8,‘‘ Pubbe nivutthakkhandhasantāne ṭhito’’ ti vacanato accantasaṃyoge vā upayogavacanaṃ.
  5962. 1015962,187,408,36,52,1,121,14,"Yattha yattha hi jātiyaṃ mahāsatto puññakammaṃ kātuṃ ārabhati, ārabhato paṭṭhāya accantameva tattha puññakammappasuto hoti. "
  5963. 1015963,187,408,53,60,1,27,3,Tenāha‘‘ daḷhasamādāno’’ tiādi.
  5964. 1015964,187,408,61,64,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  5965. 1015965,187,408,65,82,1,118,12,"Nivutthakkhandhā‘‘ jātī’’ ti vuttā khandhavinimuttāya jātiyā abhāvato, nibbattilakkhaṇassa ca vikārassa idha anupayujjanato. "
  5966. 1015966,187,408,83,86,1,25,2,{Jātavasenā}ti jāyanavasena.
  5967. 1015967,187,408,87,104,1,64,9,‘‘ Tathā’’ ti iminā‘‘ pubbe nivutthakkhandhā’’ ti imaṃ padaṃ upasaṃharati.
  5968. 1015968,187,408,105,109,1,42,3,{Bhavanavasenā}ti paccayato nibbattanavasena.
  5969. 1015969,187,408,110,113,1,33,2,{Nivutthavasenā}ti nivusitatāvasena.
  5970. 1015970,187,408,114,117,1,28,2,{Ālayaṭṭhenā}ti āvasitabhāvena.
  5971. 1015971,187,408,118,121,1,24,3,Nivāsattho hi niketattho.
  5972. 1015972,187,409,2,5,1,22,2,{Tatthā}ti devalokādimhi.
  5973. 1015973,187,409,6,11,1,46,5,Ādi -saddena ekaccaṃ tiracchānayoniṃ saṅgaṇhāti.
  5974. 1015974,187,409,12,71,1,380,40,"Na sukaran ti devagatiyā ekantasukhatāya, duggatiyā ekantadukkhatāya, dukkhabahulatāya ca puññakiriyāya okāso na sulabharūpo paccayasamavāyassa dullabhabhāvato, uppajjamānā ca sā uḷārā, vipulā ca na hotīti gativasenāpi khettavisesatā icchitabbā‘‘ tiracchānagate dānaṃ datvā sataguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā, puthujjanadussīle dānaṃ datvā sahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikaṅkhitabbā’’ ti( ma. ni.3.379) vacanato . "
  5975. 1015975,187,409,72,82,1,114,10,Manussagatiyā pana sukhabahulatāya puññakiriyāya okāso sulabharūpo paccayasamavāyassa ca yebhuyyena sulabhabhāvato.
  5976. 1015976,187,409,83,96,1,97,11,"Yañca tattha dukkhaṃ uppajjati, tampi visesato puññakiriyāya upanissayo hoti, dukkhūpanisā saddhāti. "
  5977. 1015977,187,409,97,152,1,535,49,"Yathā hi ayoghanena satthake nipphādiyamāne tassa ekantato aggimhi tāpanaṃ, udakena vā temanaṃ chedanakiriyāsamatthatāya na visesapaccayo, tāpetvā pana samānayogato udakatemanaṃ tassā visesapaccayo, evameva sattasantānassa ekantadukkhasamaṅgitā dukkhabahulatā ekantasukhasamaṅgitā sukhabahulatā ca puññakiriyāsamatthatāya na visesapaccayo, sati pana samānayogato dukkhasantāpane, sukhumabrūhane ca laddhūpanissayā puññakiriyā samatthatāya sambhavati, tathā sati uppajjamānā puññakiriyā mahājutikā mahāvipphārā paṭipakkhacchedanasamatthā hoti. "
  5978. 1015978,187,409,153,157,1,46,4,Tasmā manussabhāvo puññakiriyāya visesapaccayo.
  5979. 1015979,187,409,158,171,1,58,8,"Tena vuttaṃ‘‘ tattha na sukaraṃ, manussabhūtasseva sukaran’’ ti. "
  5980. 1015980,187,410,2,13,1,43,6,Atha ‘‘ manussabhūtassā’’ ti ettha ko vacanattho?
  5981. 1015981,187,410,14,26,1,121,7,"‘‘ Manassa ussannatāya {manussā}ti, sūrabhāvasatimantatābrahmacariyayogyatādiguṇavasena upacitamanakā ukkaṭṭhaguṇacittāti attho. "
  5982. 1015982,187,410,27,30,1,10,3,Ke pana te?
  5983. 1015983,187,410,31,33,1,27,2,Jambudīpavāsino sattavisesā.
  5984. 1015984,187,410,34,36,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  5985. 1015985,187,411,2,17,1,98,13,"‘ Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi jambudīpakā manussā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti deve ca tāvatiṃse. "
  5986. 1015986,187,411,18,20,1,13,2,Katamehi tīhi?
  5987. 1015987,187,411,21,40,1,39,5,Sūrā satimanto idha brahmacariyavāso’ ti( a. ni.9.21; kathā.271).
  5988. 1015988,187,412,2,22,1,121,14,"Tathā hi buddhā bhagavanto, paccekabuddhā, aggasāvakā , mahāsāvakā, cakkavattino, aññe ca mahānubhāvā sattā tattheva uppajjanti. "
  5989. 1015989,187,412,23,37,1,108,12,Te hi samānarūpāditāya pana saddhiṃ parittadīpavāsīhi itaramahādīpavāsinopi manussā tveva paññāyiṃsū’’ ti keci.
  5990. 1015990,187,412,38,51,1,81,10,"Apare pana bhaṇanti‘‘ lobhādīhi, alobhādīhi ca sahitassa manassa ussannatāya manussā. "
  5991. 1015991,187,412,52,92,1,305,31,"Ye hi sattā manussajātikā, tesu visesato lobhādayo, alobhādayo ca ussannā, te lobhādiussannatāya apāyamaggaṃ, alobhādiussannatāya sugatimaggaṃ, nibbānagāmimaggañca paripūrenti, tasmā lobhādīhi, alobhādīhi ca sahitassa manassa ussannatāya parittadīpavāsīhi saddhiṃ catudīpavāsino sattavisesā manussāti vuccantī’’ ti. "
  5992. 1015992,187,412,93,104,1,51,7,Lokiyā pana‘‘ manuno apaccabhāvena manussā’’ ti vadanti.
  5993. 1015993,187,412,105,147,1,288,30,"Manu nāma paṭhamakappiko lokamariyādāya ādibhūto sattānaṃ hitāhitavidhāyako kattabbākattabbatāsu niyojanatāvasena pituṭṭhāniyo, yo sāsane‘‘ mahāsammato’’ ti vuccati amhākaṃ mahābodhisatto, paccakkhato, paramparā ca tassa ovādānusāsaniyaṃ ṭhitā sattā puttasadisatāya‘‘ manussā, mānusā’’ ti ca vuccanti. "
  5994. 1015994,187,412,148,162,1,46,9,"Tato eva hi te‘‘ mānavā, manujā’’ ti ca voharīyanti. "
  5995. 1015995,187,412,163,173,1,78,8,"{Manussabhūtassā}ti manussesu bhūtassa jātassa, manussabhāvaṃ vā pattassāti attho. "
  5996. 1015996,187,412,174,179,1,42,5,Ayañca nayo lokiyamahājanassa vasena vutto.
  5997. 1015997,187,412,180,206,1,234,21,"Mahābodhisattānaṃ pana santānassa mahābhinīhārato paṭṭhāya kusaladhammapaṭipattiyaṃ sammadeva abhisaṅkhatattā tesaṃ sugatiyaṃ, attano uppajjanaduggatiyañca nibbattānaṃ kusalakammaṃ garutaramevāti dassetuṃ‘‘ akāraṇaṃ vā etan’’ tiādi vuttaṃ. "
  5998. 1015998,187,413,2,7,1,38,3,Evarūpe {attabhāve}ti hatthiādiattabhāve.
  5999. 1015999,187,413,8,16,1,65,8,Ṭhitena katakammaṃ na sakkā sukhena dīpetuṃ loke appaññātarūpattā.
  6000. 1016000,187,413,17,39,1,129,17,"Sukhena dīpetuṃ‘‘ asukasmiṃ dese asukasmiṃ nagare asuko nāma rājā, brāhmaṇo hutvā imaṃ kusalakammaṃ akāsī’’ ti evaṃ suviññāpayabhāvato. "
  6001. 1016001,187,413,40,45,1,47,3,{Thiraggahaṇo}ti asithilaggāhī thāmappattaggahaṇo.
  6002. 1016002,187,413,46,53,1,57,5,{Niccalaggahaṇo}ti acañcalaggāhī tattha kenacipi asaṃhāriyo .
  6003. 1016003,187,413,54,61,1,52,5,"{Paṭikuṭatī}ti saṃkuṭati, jigucchanavasena vivaṭṭati vā. "
  6004. 1016004,187,413,62,68,1,45,5,{Pasāriyatī}ti vitthataṃ hoti vepullaṃ pāpuṇāti.
  6005. 1016005,187,414,2,9,1,62,6,Taveso {mahāsamuddasadiso}ti eso udakogho teva mahāsamuddasadiso.
  6006. 1016006,187,415,2,7,1,36,4,"Dīyati etenāti dānaṃ, pariccāgacetanā. "
  6007. 1016007,187,415,8,15,1,71,6,{Diyyanavasenā}ti deyyadhammassa pariyattaṃ katvā pariccajanavasena dānaṃ.
  6008. 1016008,187,415,16,27,1,105,9,"{Saṃvibhāgakaraṇavasenā}ti tasseva attanā saddhiṃ parassa saṃvibhajanavasena saṃvibhāgo, tathāpavattā cetanā. "
  6009. 1016009,187,415,28,37,1,63,7,"{Sīlasamādāne}ti sīlassa sammadeva ādāne, gahaṇe pavattaneti attho. "
  6010. 1016010,187,415,38,48,1,44,6,Taṃ pavattikālena dassento‘‘ pūraṇakāle’’ ti āha.
  6011. 1016011,187,415,49,77,1,110,17,"Mātu hito matteyyo, yassa pana dhammassa vasena so‘‘ matteyyo’’ ti vuccati, so {matteyyatā}ti āha‘‘ mātu kātabbavatte’’ ti. "
  6012. 1016012,187,415,78,86,1,32,4,Eseva nayo‘‘ petteyyatāyā’’ tiādīsu.
  6013. 1016013,187,415,87,104,1,100,11,"{Aññataraññataresū}ti aññamaññavisiṭṭhesu aññesu, te pana kusalabhāvena vuttā kusalāti āha‘‘ evarūpesū’’ ti. "
  6014. 1016014,187,415,105,115,1,80,8,"{Adhikusalesū}ti abhivisiṭṭhesu kusalesu, sā pana abhivisiṭṭhatā upādāyupādāya hoti. "
  6015. 1016015,187,415,116,136,1,127,14,"Yaṃ panettha ukkaṃsagataṃ adhikusalaṃ, tadukkaṃsanayena idhādhippetanti taṃ dassetuṃ‘‘ atthi kusalā, atthi adhikusalā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6016. 1016016,187,415,137,153,1,189,15,"Nanu paññāpāramisaṅgahañāṇasambhārabhūtā kusalā dhammā nippariyāyena sabbaññutaññāṇapaṭilābhapaccayā kusalā nāma, ime pana mahāpurisalakkhaṇanibbattakā puññasambhārabhūtā kasmā tathā vuttāti? "
  6017. 1016017,187,415,154,159,1,94,4,Sabbesampi mahābodhisattasantānagatānaṃ pāramidhammānaṃ sabbaññutaññāṇapaṭilābhapaccayabhāvato.
  6018. 1016018,187,415,160,173,1,113,12,"Mahābhinīhārato paṭṭhāya hi mahāpuriso yaṃ kiñci puññaṃ karoti, sabbaṃ taṃ sammāsambodhisamadhigamāyeva pariṇāmeti. "
  6019. 1016019,187,415,174,189,1,159,12,"Tathā hi sasambhārābyāso, dīghakālābyāso, nirantarābyāso, sakkaccābyāsoti cattāro abyāsā caturadhiṭṭhānaparipūritasambandhā anupubbena mahābodhiṭṭhānā sampajjanti. "
  6020. 1016020,187,416,2,12,1,71,8,{Sakimpī}ti pi -saddena anekavārampi kataṃ vijātiyena antaritaṃ saṅgaṇhāti.
  6021. 1016021,187,416,13,16,1,30,2,{Abhiṇhakaraṇenā}ti bahulīkārena.
  6022. 1016022,187,416,17,21,1,31,4,Upacitan ti uparūpari vaḍḍhitaṃ.
  6023. 1016023,187,416,22,26,1,27,4,Piṇḍīkatan ti piṇḍaso kataṃ.
  6024. 1016024,187,416,27,31,1,30,4,Rāsīkatan ti rāsibhāvena kataṃ.
  6025. 1016025,187,416,32,44,1,116,11,"Anekakkhattuñhi pavattiyamānaṃ kusalakammaṃ santāne tathāladdhaparibhāvanaṃ piṇḍībhūtaṃ viya, rāsībhūtaṃ viya ca hoti. "
  6026. 1016026,187,416,45,59,1,113,13,"Vipākaṃ pati saṃhaccakāribhāvattā cakkavāḷaṃ atisambādhaṃ bhavaggaṃ atinīcaṃ, sace pane taṃ rūpaṃ siyāti adhippāyo. "
  6027. 1016027,187,416,60,63,1,22,2,{Vipulattā}ti mahantattā.
  6028. 1016028,187,416,64,90,1,182,17,"Yasmā pana taṃ kammaṃ mettākaruṇāsatisampajaññāhi pariggahitatāya durasamussāritaṃ pamāṇakaraṇadhammanti pamāṇarahitatāya‘‘ appamāṇan’’ ti vattabbataṃ arahati, tasmā‘‘ appamāṇattā’’ ti vuttaṃ. "
  6029. 1016029,187,417,2,9,1,55,5,{Adhibhavatī}ti phalassa uḷārabhāvena abhibhuyya tiṭṭhati.
  6030. 1016030,187,417,10,23,1,72,9,Atthato paṇītapaṇītānaṃ bhogānaṃ paṭilābho evāti āha‘‘ atirekaṃ labhatī’’ ti.
  6031. 1016031,187,417,24,33,1,67,7,"{Adhigacchatī}ti vindati, nibbattamānova tena samannāgato hotīti attho. "
  6032. 1016032,187,417,34,52,1,131,13,Ekadesena aphusitvā sabbappadesehi phusanato sabbappadesehi phusantiyo etesaṃ pādatalānaṃ santīti‘‘ sabbāvantehi pādatalehī’’ ti vuttaṃ.
  6033. 1016033,187,417,53,74,1,135,15,"Yathā nikkhipane sabbe pādatalappadesā saṃhaccakārino aninnatāya samabhāvato, evaṃ uddharaṇepīti vuttaṃ‘‘ samaṃ phusati, samaṃ uddharatī’’ ti. "
  6034. 1016034,187,417,75,90,1,132,11,Idāni imassa mahāpurisalakkhaṇassa samadhigamena laddhabbanissandaphalavibhāvanamukhena ānubhāvaṃ vibhāvetuṃ‘‘ sacepi hī’’ tiādi vuttaṃ.
  6035. 1016035,187,417,91,95,1,24,4,Tattha narakan ti āvāṭaṃ.
  6036. 1016036,187,417,96,99,1,30,3,Anto pavisati samabhāvāpattiyā.
  6037. 1016037,187,417,100,119,1,144,14,"‘‘ Cakkalakkhaṇena patiṭṭhātabbaṭṭhānan’’ ti idaṃ yaṃ bhūmippadesaṃ pādatalaṃ phusati, tattha cakkalakkhaṇampi phusanavasena patiṭṭhātīti katvā vuttaṃ. "
  6038. 1016038,187,417,120,137,1,145,13,Tassa pana tathā patiṭṭhānaṃ suppatiṭṭhitapādatāya evāti suppatiṭṭhitapādatāya ānubhāvakittane‘‘ lakkhaṇantarānayanaṃ kimatthiyan’’ ti na cintetabbaṃ.
  6039. 1016039,187,417,138,141,1,27,2,{Sīlatejenā}ti sīlappabhāvena.
  6040. 1016040,187,417,142,145,1,30,2,{Puññatejenā}ti kusalappabhāvena.
  6041. 1016041,187,417,146,149,1,29,2,{Dhammatejenā}ti ñāṇappabhāvena.
  6042. 1016042,187,417,150,167,1,104,12,"Tīhipi padehi bhagavato buddhabhūtassa dhammā gahitā,‘‘ dasannaṃ pāramīnan’’ ti iminā buddhakaradhammā gahitā. "
  6043. 1016043,187,418,2,9,1,41,3,202. Mahāsamuddova sīmā sabbabhūmissarabhāvato.
  6044. 1016044,187,418,10,28,1,84,9,‘‘ Akhilamanimittamakaṇṭakan’’ ti tīhipi padehi theyyābhāvova vuttoti āha‘‘ niccoran’’ tiādi .
  6045. 1016045,187,418,29,35,1,64,4,{Kharasamphassaṭṭhenā}ti ghaṭṭanena dukkhasamphassabhāvena {khilā}ti.
  6046. 1016046,187,418,36,41,1,49,3,{Upaddavapaccayaṭṭhenā}ti anatthahetutāya {nimittā}ti.
  6047. 1016047,187,418,42,73,1,153,18,"‘‘ Akhilan’’ tiādinā ekacārīhi corābhāvo vutto,‘‘ nirabbudan’’ ti iminā pana gaṇabandhavasena vicaraṇacorābhāvo vuttoti dassetuṃ‘‘ gumbaṃ gumbaṃ hutvā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6048. 1016048,187,418,74,83,1,78,7,{Avikkhambhanīyo}ti na vibandhanīyo kenaci appaṭibāhanīyo ṭhānato anikkaḍḍhanīyo.
  6049. 1016049,187,418,84,95,1,98,10,"Paṭipakkhaṃ aniṭṭhaṃ atthetīti paccatthiko, etena pākaṭabhāvena virodhaṃ akaronto veripuggalo vutto. "
  6050. 1016050,187,418,96,106,1,85,9,"Paṭiviruddho amitto paccāmitto, etena pākaṭabhāvena virodhaṃ karonto veripuggalo vutto. "
  6051. 1016051,187,418,107,117,1,99,9,"Vikkhambhetuṃ nāsakkhiṃsu, aññadatthu sayameva vighātabyasanaṃ pāpuṇiṃsu ceva sāvakattañca pavedesuṃ."
  6052. 1016052,187,419,2,15,1,94,10,‘ ‘ Kamman’’ tiādīsu kammaṃ nāma buddhabhāvaṃ uddissa katūpacito lakkhaṇasaṃvattaniyo puññasambhāro.
  6053. 1016053,187,419,16,23,1,37,3,Tenāha‘‘ satasahassakappādhikānī’’ tiādi.
  6054. 1016054,187,419,24,57,1,312,25,"Kammasarikkhakaṃ nāma tasseva puññasambhārassa karaṇakāle kenaci akampanīyassa daḷhāvatthitabhāvassa anucchaviko suppatiṭṭhitapādatāsaṅkhātassa lakkhaṇassa parehi avikkhambhanīyatāya ñāpakanimittabhāvo, svāyaṃ nimittabhāvo tasseva lakkhaṇassāti aṭṭhakathāyaṃ‘‘ kammasarikkhakaṃ nāma… pe… mahāpurisalakkhaṇan’’ ti vuttaṃ. "
  6055. 1016055,187,419,58,63,1,55,5,Ṭhānagamanesu pādānaṃ daḷhāvatthitabhāvo lakkhaṇaṃ nāma.
  6056. 1016056,187,419,64,91,1,215,22,"Pādānaṃ bhūmiyaṃ samaṃ nikkhipanaṃ, pādatalānaṃ sabbabhāgehi phusanaṃ, samameva uddharaṇaṃ, tasmā suṭṭhu samaṃ sabbabhāgehi patiṭṭhitā pādā etassāti suppatiṭṭhitapādo, tassa bhāvo {suppatiṭṭhitapādatā}ti vuccati lakkhaṇaṃ. "
  6057. 1016057,187,419,92,110,1,105,13,"Suṭṭhu samaṃ bhūmiyā phusaneneva hi nesaṃ tattha daḷhāvatthitabhāvo siddho, yaṃ‘‘ kammasarikkhakan’’ ti vuttaṃ. "
  6058. 1016058,187,419,111,120,1,101,7,"{Lakkhaṇānisaṃso}ti lakkhaṇapaṭilābhassa udrayo, lakkhaṇasaṃvattaniyassa kammassa ānisaṃsaphalanti attho. "
  6059. 1016059,187,419,121,125,1,38,4,Nissandaphalaṃ pana heṭṭhā bhāvitameva.
  6060. 1016060,187,420,2,11,1,76,4,203. {Kammādibhede}ti kammakammasarikkhakalakkhaṇa lakkhaṇānisaṃsavisaññite vibhāge.
  6061. 1016061,187,420,12,21,1,66,8,"Gāthābandhaṃ sandhāya vuttaṃ, attho pana apubbaṃ natthīti adhippāyo. "
  6062. 1016062,187,420,22,25,1,33,2,{Porāṇakattherā}ti aṭṭhakathācariyā.
  6063. 1016063,187,420,26,34,1,75,6,{Vaṇṇanāgāthā}ti thomanāgāthā vuttamevatthaṃ gahetvā thomanāvasena pavattattā.
  6064. 1016064,187,420,35,54,1,172,16,"Aparabhāge therā nāma pāḷiṃ, aṭṭhakathañca potthakāropanavasena samāgatā mahātherā, ye sāṭṭhakathaṃ piṭakattayaṃ potthakāruḷhaṃ katvā saddhammaṃ addhaniyaciraṭṭhitikaṃ akaṃsu. "
  6065. 1016065,187,420,55,65,1,57,5,{Ekapadiko}ti‘‘ daḷhasamādāno ahosī’’ tiādipāṭhe ekekapadagāhī.
  6066. 1016066,187,420,66,86,1,242,17,"{Atthuddhāro}ti tadatthassa sukhaggahaṇatthaṃ gāthābandhavasena uddharaṇato atthuddhārabhūto, tayidaṃ pāḷiyaṃ āgatapadāni gahetvā gāthābandhavasena tadatthavicāraṇabhāvadassanaṃ, na pana dhammabhaṇḍāgārikena ṭhapitabhāvapaṭikkhipananti daṭṭhabbaṃ. "
  6067. 1016067,187,421,2,40,1,301,28,"Kusaladhammānaṃ vacīsaccassa bahukārataṃ, tappaṭipakkhassa ca musāvādassa mahāsāvajjataṃ dassetuṃ anantarameva kusalakammapathadhamme vadantopi tato vacīsaccaṃ nīharitvā katheti {sacce}ti vā sannidhāneva‘‘ dhamme’’ ti vuccamānā kusalakammapathadhammā eva yuttāti vuttaṃ‘‘ dhammeti dasakusalakammapathadhamme’’ ti. "
  6068. 1016068,187,421,41,46,1,42,5,Gobalībaddañāyena vā ettha attho veditabbo.
  6069. 1016069,187,421,47,50,1,30,2,{Indriyadamane}ti indriyasaṃvare.
  6070. 1016070,187,421,51,68,1,143,13,Kusalakammapathagghaṇenassa vārittasīlameva gahitanti itarampi saṅgahetvā dassetuṃ saṃyamasseva gahaṇaṃ katanti‘‘ saṃyameti sīlasaṃyame’’ ti vuttaṃ.
  6071. 1016071,187,421,69,80,1,71,9,"Suci vuccati puggalo yassa dhammassa vasena, taṃ soceyyaṃ, kāyasucaritādi. "
  6072. 1016072,187,421,81,96,1,151,14,"Etasseva hi vibhāgassa dassanatthaṃ vuttampi cetaṃ puna vuttaṃ, manosoceyyaggahaṇena vā jhānādiuttarimanussadhammānampi saṅgaṇhanatthaṃ soceyya ggahaṇaṃ. "
  6073. 1016073,187,421,97,102,1,51,4,Ālayabhūtan ti samathavipassanānaṃ adhiṭṭhānabhūtaṃ.
  6074. 1016074,187,421,103,111,1,97,8,Uposathakamman ti uposathadivase samādiyitvā samācaritabbaṃ puññakammaṃ uposatho sahacaraṇañāyena.
  6075. 1016075,187,421,112,127,1,78,9,"‘‘ {Avihiṃsāyā}ti sattānaṃ aviheṭhanāyā’’ ti vadanti, taṃ pana sīlaggahaṇeneva gahitaṃ. "
  6076. 1016076,187,421,128,133,1,35,4,Tasmā {avihiṃsāyā}ti karuṇāyāti attho.
  6077. 1016077,187,421,134,143,1,109,9,Avihiṃsā ggahaṇeneva cettha appamaññāsāmaññena cattāropi brahmavihārā upacārāvatthā gahitā lakkhaṇahāranayena.
  6078. 1016078,187,421,144,148,1,32,4,Sakalan ti anavasesaṃ paripuṇṇaṃ.
  6079. 1016079,187,421,149,159,1,170,9,Evamettha kāmāvacarattabhāvapariyāpannattā lakkhaṇassa taṃsaṃvattanikakāmāvacarakusaladhammā eva pāramitāsaṅgahapuññasambhārabhūtakāyasucaritādīhi dvādasadhā vibhattā eva.
  6080. 1016080,187,421,160,170,1,48,6,Gāthāyaṃ‘‘ sacce’’ tiādinā dasadhā saṅgayha dassitā.
  6081. 1016081,187,421,171,174,1,23,3,Esa nayo sesalakkhaṇepi.
  6082. 1016082,187,422,2,9,1,57,6,{Aṃnubhī}ti gāthāsukhatthaṃ akāraṃ sānunāsikaṃ katvā vuttaṃ.
  6083. 1016083,187,422,10,14,1,46,4,Byañjanāni lakkhaṇāni ācikkhantīti veyañjanikā.
  6084. 1016084,187,422,15,26,1,87,8,"Vikkhambhetabban ti paṭibāhitabbaṃ {tassā}ti mahāpurisassa, tassa vā mahāpurisalakkhaṇassa. "
  6085. 1016085,187,422,27,31,1,58,4,Lakkhaṇasīsena cettha taṃsaṃvattanikapuññasambhāro vuccati.
  6086. 1016086,187,423,2,2,1,28,1,Pādatalacakkalakkhaṇavaṇṇanā
  6087. 1016087,187,424,2,26,1,120,14,"204. Bhayaṃ nāma bhīti, taṃ pana ubbijjanākārena, uttasanākārena ca pavattiyā duvidhanti āha‘‘ ubbegabhayañceva uttāsabhayañcā’’ ti. "
  6088. 1016088,187,424,27,38,1,59,7,Tadubhayampi bhayaṃ vibhāgena dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ.
  6089. 1016089,187,424,39,73,1,238,28,"{Apanūditā}ti yathā corādayo viluppanabandhanādīni parassa na karonti, katañca paccāharaṇādinā paṭipākatikaṃ hoti, evaṃ yathā ca caṇḍahatthiādayo dūrato parivajjitā honti, aparivajjite tassa yathā ṭhāne ṭhitehi abhibhavo na hoti, evaṃ apanūditā. "
  6090. 1016090,187,424,74,77,1,22,2,{Ativāhetī}ti atikkāmeti.
  6091. 1016091,187,424,78,83,1,32,5,Taṃ ṭhānan ti taṃ sāsaṅkaṭṭhānaṃ.
  6092. 1016092,187,424,84,91,1,57,6,"Asakkontānan ti upayogatthe sāmivacanaṃ, asakkonteti attho. "
  6093. 1016093,187,424,92,97,1,38,5,Asakkontānan ti vā anādare sāmivacanaṃ.
  6094. 1016094,187,424,98,101,1,29,3,Saha parivārenāti saparivāraṃ.
  6095. 1016095,187,424,102,121,1,138,18,"Tattha kiñci deyyadhammaṃ dento yadā tassa parivārabhāvena aññampi deyyadhammaṃ deti, evaṃ tassa taṃ dānamayaṃ puññaṃ saparivāraṃ nāma hoti. "
  6096. 1016096,187,425,2,13,1,56,7,Tamatthaṃ vitthārena dassetuṃ‘‘ tattha annan’’ tiādi vuttaṃ.
  6097. 1016097,187,425,14,33,1,113,14,"Tattha yathā deyyadhammaṃ tassa annadānassa parivāro, evaṃ tassa sakkaccakaraṇaṃ pīti dassento‘‘ atha kho’’ tiādimāha. "
  6098. 1016098,187,425,34,38,1,34,4,Yāgubhattaṃ datvāva adāsīti yojanā.
  6099. 1016099,187,425,39,43,1,21,4,Esa nayo ito paratopi.
  6100. 1016100,187,425,44,52,1,80,7,Suttaṃ {vaṭṭetī}ti cīvarassa sibbanasuttakaṃ duvaṭṭativaṭṭādivasena vaṭṭitaṃ akāsi.
  6101. 1016101,187,425,53,56,1,31,3,Rajanan ti alliādirajanavatthuṃ.
  6102. 1016102,187,425,57,62,1,50,5,Paṇḍupalāsan ti rajanupagameva paṇḍuvaṇṇaṃ palāsaṃ.
  6103. 1016103,187,426,2,6,1,29,3,{Heṭṭhimānī}ti annādīni cattāri.
  6104. 1016104,187,426,7,11,1,38,4,Nisada ggahaṇeneva nisadapotopi gahito.
  6105. 1016105,187,426,12,14,1,28,2,Cīnapiṭṭhaṃ sindhurakacuṇṇaṃ.
  6106. 1016106,187,426,15,18,1,46,3,Kojavan ti uddalomiekantalomiādikojavattharaṇa.
  6107. 1016107,187,426,19,28,1,96,7,"{Suvibhattaantarānī}ti suṭṭhu vibhattaantarāni, etena cakkāvayavaṭṭhānānaṃ suparicchinnataṃ dasseti. "
  6108. 1016108,187,427,2,25,1,138,16,"Laddhābhisekā khattiyā attano vijite visavitāya brāhmaṇādike catūhi saṅgahavatthūhi rañjetuṃ sakkonti, na itarāti āha‘‘ rājānoti abhisittā’’ ti. "
  6109. 1016109,187,427,26,52,1,142,18,"Rājato yathāladdhagāmanigamādiṃ issaravatāya bhuñjantīti bhojakā, tādiso bhogo etesaṃ atthi , tattha vā niyuttāti bhogikā, te eva‘‘ bhogiyā’’ ti vuttā. "
  6110. 1016110,187,427,53,58,1,48,5,Saparivāraṃ dānan ti vuttanayena saparivāradānaṃ.
  6111. 1016111,187,427,59,78,1,121,14,{Jānātū}ti‘‘ sadevako loko jānātū’’ ti iminā viya adhippāyena nibbattaṃ cakkalakkhaṇan ti lakkhaṇasseva kammasarikkhatā dassitā.
  6112. 1016112,187,427,79,93,1,116,12,"Evaṃ sati tikameva siyā, na catukkaṃ, tasmā cakkalakkhaṇassa mahāparivāratāya ñāpakanimittabhāvo kammasarikkhakaṃ nāma. "
  6113. 1016113,187,427,94,106,1,45,6,Tenevāha‘‘ saparivāraṃ… pe… jānātūti nibbattan’’ ti.
  6114. 1016114,187,427,107,147,1,91,13,"‘‘ Dīghāyukatāya taṃ nimittan’’ ti( dī. ni.3.207) ca vakkhati, tathā‘‘ taṃ lakkhaṇaṃ bhavati tadatthajotakan’’ ti( dī. ni.3.221) ca. "
  6115. 1016115,187,427,148,152,1,48,4,Nissandaphalaṃ pana paṭipakkhābhibhavo daṭṭhabbo.
  6116. 1016116,187,427,153,161,1,33,4,Tenevāha gāthāyaṃ‘‘ sattumaddano’’ ti.
  6117. 1016117,187,428,2,26,1,110,15,"205. Etan ti etaṃ gāthābandhabhūtaṃ vacanaṃ, taṃ panatthato gāthā evāti āha‘‘ imā tadatthaparidīpanā gāthā vuccantī’’ ti. "
  6118. 1016118,187,429,2,13,1,37,6,{Puratthā}ti vā‘‘ pure’’ ti vuttatopi pubbe.
  6119. 1016119,187,429,14,41,1,161,20,"Yasmā mahāpuriso na atītāya ekajātiyaṃ, nāpi katipayajātīsu, atha kho purimapurimatarāsu tathāva paṭipanno, tasmā tattha paṭipattiṃ dassetuṃ‘‘ pure puratthā’’ ti vuttaṃ. "
  6120. 1016120,187,429,42,71,1,129,16,Imissāpi jātiyaṃ atītakālavasena‘‘ purepuratthā’’ ti vattuṃ labbhāti tato visesanatthaṃ‘‘ purimāsu jātīsū’’ ti vuttanti āha‘‘ imissā’’ tiādi.
  6121. 1016121,187,429,72,92,1,137,15,"Keci‘‘ imissā jātiyā pubbe tusitadevaloke katakammapaṭikkhepavacanan’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ tattha tādisassa katakammassa abhāvato. "
  6122. 1016122,187,429,93,96,1,19,2,{Apanūdano}ti apanetā.
  6123. 1016123,187,429,97,100,1,24,2,{Adhimutto}ti yuttapayutto.
  6124. 1016124,187,430,2,5,1,33,2,{Puññakammenā}ti dānādipuññakammena.
  6125. 1016125,187,430,6,17,1,76,9,"Evaṃ {sante}ti satamattena puññakammena ekekaṃ lakkhaṇaṃ nibbatteyya, evaṃ sati. "
  6126. 1016126,187,430,18,28,1,95,9,Na {rocayiṃsū}ti kevalaṃ satamattena puññakammena lakkhaṇanibbattiṃ na rocayiṃsu aṭṭhakathācariyā.
  6127. 1016127,187,430,29,40,1,48,7,Kathaṃ pana rocayiṃsūti āha‘‘ anantesu panā’’ tiādi.
  6128. 1016128,187,430,41,46,1,41,5,Ekekaṃ kamman ti ekekaṃ dānādipubbakammaṃ.
  6129. 1016129,187,430,47,97,1,310,36,"Ekekaṃ sataguṇaṃ {katvā}ti anantāsu lokadhātūsu yattakā sattā, tehi sabbehi paccekaṃ satakkhattuṃ katāni dānādipuññakammāni yattakāni, tato ekekaṃ puññakammaṃ mahāsattena sataguṇaṃ kataṃ‘‘ satan’’ ti adhippetaṃ, tasmā idha sata -saddo bahubhāvapariyāyo, na saṅkhyāvacanoti dasseti‘‘ satagghi sataṃ devamanussā’’ tiādīsu viya. "
  6130. 1016130,187,430,98,108,1,56,6,Tenāha‘‘ tasmā satapuññalakkhaṇoti imamatthaṃ rocayiṃsū’’ ti.
  6131. 1016131,187,431,2,2,1,31,1,Āyatapaṇhitāditilakkhaṇavaṇṇanā
  6132. 1016132,187,432,2,15,1,67,8,206. Sarasacuti nāma jātassa sattassa yāvajīvaṃ jīvitvā pakatiyā maraṇaṃ.
  6133. 1016133,187,432,16,23,1,79,7,Ākaḍḍhajiyassa dhanudaṇḍassa viya pādānaṃ antomukhaṃ kuṭilatāya antovaṅkapādatā.
  6134. 1016134,187,432,24,27,1,37,3,Bahimukhaṃ kuṭilatāya bahivaṅkapādatā.
  6135. 1016135,187,432,28,32,1,41,4,Pādatalassa majjhe ūnatāya ukkuṭikapādatā.
  6136. 1016136,187,432,33,36,1,31,3,Aggapādena khañjanakā aggakoṇḍā.
  6137. 1016137,187,432,37,40,1,36,3,Paṇhippadesena khañjanakā paṇhikoṇḍā.
  6138. 1016138,187,432,41,46,1,47,3,{Unnatakāyenā}ti anonatabhāvena samussitasarīrena .
  6139. 1016139,187,432,47,52,1,59,4,{Muṭṭhikatahatthā}ti āvudhādīnaṃ gahaṇatthaṃ katamuṭṭhihatthā.
  6140. 1016140,187,432,53,57,1,47,3,{Phaṇahatthakā}ti aññamaññaṃ saṃsaṭṭhaṅgulihatthā.
  6141. 1016141,187,432,58,76,1,200,17,"Idamettha kammasarikkhakan ti idaṃ imesaṃ tiṇṇampi lakkhaṇānaṃ tathāgatassa dīghāyukatāya ñāpakanimittabhāvo ettha āyatapaṇhitā, dīghaṅgulitā brahmujugattatāti etasmiṃ lakkhaṇattaye kammasarikkhakattaṃ. "
  6142. 1016142,187,432,77,81,1,45,4,Nissandaphalaṃ pana anantarāyatādi daṭṭhabbaṃ.
  6143. 1016143,187,433,2,25,1,149,15,207. Bhāyitabbavatthunimittaṃ uppajjamānampi bhayaṃ attasinehahetukaṃ pahīnasinehassa tadabhāvatoti āha‘‘ yathā mayhaṃ maraṇato bhayaṃ mama jīvitaṃ piyan’’ ti.
  6144. 1016144,187,433,26,31,1,47,4,{Suciṇṇenā}ti suṭṭhu katūpacitena sucaritakammunā.
  6145. 1016145,187,434,2,6,1,25,3,{Cavitvā}ti saggato cavitvā.
  6146. 1016146,187,434,7,21,1,92,10,‘‘ Sujātagatto subhujo’’ ti ādayo sarīrāvayavaguṇā imehi lakkhaṇehi avinābhāvinoti dassetuṃ vuttā.
  6147. 1016147,187,434,22,27,1,49,4,{Cirayapanāyā}ti attabhāvassa cirakālaṃ pavattanāya.
  6148. 1016148,187,434,28,35,1,26,3,Tenāha‘‘ dīghāyukabhāvāyā’’ ti.
  6149. 1016149,187,434,36,41,1,32,4,{Tato}ti cakkavattī hutvā yāpanato.
  6150. 1016150,187,434,42,54,1,115,10,"{Vasippatto}ti jhānādīsu vasībhāvañceva cetovasibhāvañca patto hutvā, kathaṃ iddhibhāvanāya iddhipādabhāvanāyāti attho. "
  6151. 1016151,187,434,55,58,1,25,3,Yāpeti cirataranti yojanā.
  6152. 1016152,187,435,2,2,1,27,1,Sattussadatālakkhaṇavaṇṇanā
  6153. 1016153,187,436,2,12,1,38,5,"208. Raso jāto etesanti rasitāni, mahārasāni. "
  6154. 1016154,187,436,13,20,1,25,3,Tenāha‘‘ rasasampannānan’’ ti.
  6155. 1016155,187,436,21,24,1,43,2,{Piṭṭhakhajjakādīnī}ti pūpasakkhalimodakādīni.
  6156. 1016156,187,436,25,30,1,42,5,Ādi -saddena pana kadaliphalādiṃ saṅgaṇhāti.
  6157. 1016157,187,436,31,35,1,50,4,Piṭṭhaṃ pakkhipitvā pacitabbapāyasaṃ piṭṭhapāyasaṃ.
  6158. 1016158,187,436,36,40,1,46,4,Ādi -saddena tathārūpabhojjayāguādiṃ saṅgaṇhāti.
  6159. 1016159,187,437,2,11,1,85,6,Idha kammasarikkhakaṃ nāma sattussadatālakkhaṇassa paṇītalābhitāya ñāpakanimittabhāvo.
  6160. 1016160,187,437,12,20,1,75,8,Iminā nayena tattha tattha lakkhaṇe kammasarikkhakaṃ niddhāretvā yojetabbaṃ.
  6161. 1016161,187,438,2,16,1,87,9,209. Uttamo {aggarasadāyako}ti sabbasattānaṃ uttamo lokanātho aggānaṃ paṇītānaṃ rasānaṃ dāyako.
  6162. 1016162,187,438,17,22,1,49,5,Uttamānaṃ aggarasānan ti paṇītesupi paṇītarasānaṃ.
  6163. 1016163,187,438,23,26,1,51,3,Khajjabhojjādijotakan ti khajjabhojjādilābhajotakaṃ.
  6164. 1016164,187,438,27,38,1,80,7,Lābhasaṃvattanikassa kammassa phalaṃ‘‘ lābhasaṃvattanikan’’ ti kāraṇūpacārena vadati.
  6165. 1016165,187,438,39,46,1,78,7,Tadatthajotakan ti vā tassa paṇītabhojanadāyakattasaṅkhātassa atthassa jotakaṃ.
  6166. 1016166,187,438,47,61,1,69,9,{Tadādhigacchatī}ti ettha ā -kāro nipātamattanti āha‘‘ taṃ adhigacchatī’’ ti.
  6167. 1016167,187,438,62,66,1,38,4,Lābhiruttaman ti ra-kāro padasandhikaro.
  6168. 1016168,187,439,2,2,1,27,1,Karacaraṇādilakkhaṇavaṇṇanā
  6169. 1016169,187,440,2,10,1,76,4,210. Pabbajitaparikkhāraṃ pattacīvarādiṃ gihiparikkhāraṃ vatthāvudhayānasayanādiṃ.
  6170. 1016170,187,441,2,6,1,25,4,Sabban ti sabbaṃ upakāraṃ.
  6171. 1016171,187,441,7,11,1,35,4,Makkhetvā nāseti makkhibhāve ṭhatvā.
  6172. 1016172,187,441,12,19,1,52,6,Telena viya {makkhetī}ti satadhotatelena makkheti viya.
  6173. 1016173,187,441,20,23,1,41,2,{Atthasaṃvaḍḍhanakathāyā}ti hitāvahakathāya.
  6174. 1016174,187,441,24,27,1,35,3,Kathā gahaṇañcettha nidassanamattaṃ.
  6175. 1016175,187,441,28,32,1,41,4,Paresaṃ hitāvaho kāyapayogopi atthacariyā.
  6176. 1016176,187,441,33,38,1,55,5,Aṭṭhakathāyaṃ pana vacīpayogavaseneva atthacariyā vuttā.
  6177. 1016177,187,442,2,19,1,148,13,"{Samānattatāyā}ti sadisabhāve samānaṭṭhāne ṭhapanena, taṃ panassa samānaṭṭhāne ṭhapanaṃ attasadisatākaraṇaṃ, sukhena ekasambhogatā, attano sukhuppattiyaṃ; "
  6178. 1016178,187,442,20,33,1,84,9,tassa ca dukkhuppattiyaṃ tena attano ekasambhogatāti āha‘‘ samānasukhadukkhabhāvenā’’ ti.
  6179. 1016179,187,442,34,49,1,89,11,Sā ca samānasukhadukkhatā ekato nisajjādinā pākaṭā hotīti taṃ dassento‘‘ ekāsane’’ tiādimāha.
  6180. 1016180,187,442,50,57,1,45,7,Na hi sakkā ekaparibhogo kātuṃ jātiyā hīnattā.
  6181. 1016181,187,442,58,69,1,67,9,"Tathā akariyamāne ca so kujjhati bhogena adhikattā, tasmā dussaṅgaho. "
  6182. 1016182,187,442,70,77,1,49,7,Na hi so ekaparibhogaṃ icchati jātiyā hīnabhāvato.
  6183. 1016183,187,442,78,84,1,46,6,Na akariyamāne ca kujjhati bhogena hīnabhāvato.
  6184. 1016184,187,442,85,88,1,20,2,{Ubhohī}ti jātibhogehi.
  6185. 1016185,187,442,89,102,1,114,11,"Sadisopi susaṅgaho ekasadisabhāveneva itarena saha ekaparibhogassa paccāsīsāya, akaraṇe ca tassa kujjhanassābhāvato. "
  6186. 1016186,187,442,103,108,1,48,5,Adīyamānepi kismiñci āmise akariyamānepi saṅgahe.
  6187. 1016187,187,442,109,114,1,41,5,Na pāpakena cittena passati pesalabhāvato.
  6188. 1016188,187,442,115,122,1,28,5,Tato eva paribhogopi… pe… hoti.
  6189. 1016189,187,442,123,130,1,34,6,"Evarūpan ti gihī ce, ubhohi sadisaṃ; "
  6190. 1016190,187,442,131,136,1,35,4,"pabbajito ce, sīlavantanti adhippāyo. "
  6191. 1016191,187,443,2,11,1,67,7,Susaṅgahitāva {hontī}ti suṭṭhu saṅgahitā eva honti daḷhabhattibhāvato.
  6192. 1016192,187,443,12,20,1,22,4,Tenāha‘‘ na bhijjantī’’ ti.
  6193. 1016193,187,444,2,8,1,78,6,Dānādisaṅgahakamman ti dānādibhedaṃ parasaṅgaṇhanavasena pavattaṃ kusalakammaṃ.
  6194. 1016194,187,445,2,9,1,38,3,211. Anavaññātena aparibhūtena sambhāvitena.
  6195. 1016195,187,445,10,22,1,71,10,"Pamodo vuccati hāso, na {appamodenā}ti ettha paṭisedhadvayena so eva vutto. "
  6196. 1016196,187,445,23,42,1,105,15,So ca odagyasabhāvattā na dīno dhammūpasañhitattā na gabbhayuttoti āha‘‘ na dīnena na gabbhitenāti attho’’ ti.
  6197. 1016197,187,445,43,46,1,32,3,Sattānaṃ agaṇhanaguṇenāti yojanā.
  6198. 1016198,187,446,2,18,1,87,11,"Atiruciran ti ativiya rucirakataṃ, taṃ pana passantānaṃ pasādāvahanti āha‘‘ supāsādikan’’ ti. "
  6199. 1016199,187,446,19,24,1,33,5,Suṭṭhu chekan ti ativiya sundaraṃ.
  6200. 1016200,187,446,25,30,1,43,4,{Vidhātabbo}ti vidhātuṃ sandisituṃ sakkuṇeyyo.
  6201. 1016201,187,446,31,41,1,42,6,Piyaṃ vadatīti piyavadū yathā‘‘ sabbavidū’’ ti.
  6202. 1016202,187,446,42,47,1,30,4,"Sukhameva sukhatā, taṃ sukhataṃ. "
  6203. 1016203,187,446,48,55,1,78,5,Dhammañca {anudhammañcā}ti lokuttaradhammañceva tassa anurūpapubbabhāgadhammañca.
  6204. 1016204,187,447,2,2,1,29,1,Ussaṅkhapādādilakkhaṇavaṇṇanā
  6205. 1016205,187,448,2,23,1,93,9,212.‘‘ Atthūpasaṃhitan’’ ti iminā vaṭṭanissitā dhammakathā vuttāti āha‘‘ idhalokaparalokatthanissitan’’ ti.
  6206. 1016206,187,448,24,37,1,95,8,"‘‘ Dhammūpasaṃhitan’’ ti iminā vivaṭṭanissitā, tasmā dasakusalakammapathā vivaṭṭasannissayā veditabbā. "
  6207. 1016207,187,448,38,46,1,57,7,{Nidaṃsesī}ti sandassesi te dhamme paccakkhe katvā pakāsesi.
  6208. 1016208,187,448,47,50,1,37,3,Nidaṃsanakathan ti pākaṭakaraṇakathaṃ.
  6209. 1016209,187,448,51,88,1,250,24,"Jeṭṭhaṭṭhena aggo, pāsaṃsaṭṭhena seṭṭho, pamukhaṭṭhena pāmokkho, padhānaṭṭhena uttamo, hitasukhatthikehi pakārato varaṇīyato rajanīyato {pavaro}ti evaṃ atthavisesavācīnampi‘‘ aggo’’ tiādīnaṃ padānaṃ bhāvatthassa bhedābhāvato‘‘ sabbāni aññamaññavevacanānī’’ ti āha. "
  6210. 1016210,187,449,2,10,1,70,6,{Uddhaṅgamanīyā}ti suṇantānaṃ uparūpari visesaṃ gamentīti uddhaṅgamanīyā.
  6211. 1016211,187,449,11,20,1,88,9,Saṅkhāya adho piṭṭhipādasamīpe eva patiṭṭhitattā adhosaṅkhā pādā etassāti adhosaṅkhapādo.
  6212. 1016212,187,449,21,26,1,33,4,{Saṅkhā}ti ca gopphakānamidaṃ nāmaṃ.
  6213. 1016213,187,450,2,10,1,46,4,213. Dhammadānayaññan ti dhammadānasaṅkhātaṃ yaññaṃ.
  6214. 1016214,187,451,2,8,1,36,4,Suṭṭhu {saṇṭhitā}ti sammadeva saṇṭhitā.
  6215. 1016215,187,451,9,19,1,104,10,Piṭṭhipādassa upari pakatiaṅgulena caturaṅgule jaṅghāpadese nigūḷhā apaññāyamānarūpā hutvā ṭhitāti attho.
  6216. 1016216,187,452,2,2,1,24,1,Eṇijaṅghalakkhaṇavaṇṇanā
  6217. 1016217,187,453,2,19,1,87,9,214. Sippan ti sikkhitabbaṭṭhena‘‘ sippan’’ ti laddhanāmaṃ sattānaṃ jīvikāhetubhūtaṃ ājīvavidhiṃ.
  6218. 1016218,187,453,20,28,1,71,6,"Jīvikatthaṃ, sattānaṃ upakāratthañca veditabbaṭṭhena vijjā, mantasatthādi. "
  6219. 1016219,187,453,29,36,1,49,6,"Caranti tena sugatiṃ, sukhañca gacchantīti caraṇaṃ. "
  6220. 1016220,187,453,37,55,1,93,9,Kammassakatāñāṇaṃ uttarapadalopena‘‘ kamman’’ ti vuttanti āha‘‘ kammanti kammassakatājānanapaññā’’ ti.
  6221. 1016221,187,453,56,62,1,39,5,Tāni {cevā}ti pubbe vuttahatthiādīni ceva.
  6222. 1016222,187,453,63,69,1,41,5,Satta {ratanānī}ti muttādīni satta ratanāni.
  6223. 1016223,187,453,70,76,1,58,6,Ca -saddena rañño upabhogabhūtānaṃ vatthaseyyādīnaṃ saṅgaho.
  6224. 1016224,187,453,77,82,1,47,4,Rañño {anucchavikānī}ti rañño paribhuñjanayogyāni.
  6225. 1016225,187,453,83,95,1,70,8,Sabbesan ti‘‘ rājārahānī’’ tiādinā vuttānaṃ sabbesaṃyeva ekajjhaṃ gahaṇaṃ.
  6226. 1016226,187,453,96,118,1,132,17,"Buddhānaṃ parisā nāma odhiso anodhiso ca samitapāpā, tathatthāya paṭipannā ca hotīti vuttaṃ‘‘ samaṇānaṃ koṭṭhāsabhūtā catasso parisā’’ ti. "
  6227. 1016227,187,454,2,6,1,38,4,Sippādivācanan ti sippānaṃ sikkhāpanaṃ.
  6228. 1016228,187,454,7,18,1,56,7,Pāḷiyampi hi‘‘ vācetā’’ ti vācanasīsena sikkhāpanaṃ dassitaṃ.
  6229. 1016229,187,454,19,24,1,61,5,Ukkuṭikāsanan ti taṃtaṃveyyāvaccakaraṇena ukkuṭikassa nisajjā.
  6230. 1016230,187,454,25,34,1,82,9,Payojanavasena gehato gehaṃ gāmato gāmaṃ jaṅghāyo kilametvā pesanaṃ jaṅghapesanikā.
  6231. 1016231,187,454,35,40,1,44,5,Likhitvā pātitaṃ viya hoti aparipuṇṇabhāvato.
  6232. 1016232,187,454,41,55,1,152,14,Anupubbauggatavaṭṭitan ti gopphakaṭṭhānato paṭṭhāya yāva jāṇuppadesā maṃsūpacayassa anukkamena samantato vaḍḍhitattā anupubbena uggataṃ hutvā suvaṭṭitaṃ.
  6233. 1016233,187,454,56,60,1,72,4,Eṇijaṅghalakkhaṇan ti saṇṭhānamattena eṇimigajaṅghāsadisajaṅghalakkhaṇaṃ.
  6234. 1016234,187,455,2,27,1,86,11,"215.‘‘ Yatupaghātāyā’’ ti ettha ta -kāro padasandhikaro, anunāsikalopena niddesoti āha‘‘ yan’’ tiādi."
  6235. 1016235,187,455,28,89,1,269,37,"‘‘ Uddhaggalomā sukhumattacotthatā’’ ti vuttattā codakena‘‘ kiṃ pana aññena kammena aññaṃ lakkhaṇaṃ nibbattatī’’ ti codito, ācariyo‘‘ na nibbattatī’’ ti vatvā ‘‘ yadi evaṃ idha kasmā lakkhaṇantaraṃ kathitan’’ ti antolīnameva codanaṃ pariharanto‘‘ yaṃ pana nibbattatīti… pe… idha vuttan’’ ti āha. "
  6236. 1016236,187,455,90,100,1,91,9,Tattha yaṃ pana {nibbattatī}ti yaṃ lakkhaṇaṃ vuccamānalakkhaṇanibbattakena kammunā nibbattati.
  6237. 1016237,187,455,101,112,1,89,10,Taṃ anubyañjanaṃ {hotī}ti taṃ lakkhaṇaṃ vuccamānassa lakkhaṇassa anukūlalakkhaṇaṃ nāma hoti.
  6238. 1016238,187,455,113,127,1,106,10,Tasmā tena kāraṇena idha eṇijaṅghalakkhaṇakathane‘‘ uddhaggalomā sukhumattacotthatā’’ ti lakkhaṇantaraṃ vuttaṃ.
  6239. 1016239,187,456,2,2,1,28,1,Sukhumacchavilakkhaṇavaṇṇanā
  6240. 1016240,187,457,2,12,1,43,4,"216. Samitapāpaṭṭhena samaṇaṃ, na pabbajjāmattena. "
  6241. 1016241,187,457,13,18,1,41,4,"Bāhitapāpaṭṭhena brāhmaṇaṃ, na jātimattena. "
  6242. 1016242,187,458,2,9,1,66,7,Mahantānaṃ atthānaṃ pariggaṇhanato mahatī paññā etassāti mahāpañño.
  6243. 1016243,187,458,10,22,1,66,8,Sesapadesupi eseva nayoti āha‘‘ mahāpaññādīhi samannāgatoti attho’’ ti.
  6244. 1016244,187,458,23,43,1,132,15,"Nānattan ti yāhi mahāpaññādīhi samannāgatattā bhagavā‘‘ mahāpañño’’ tiādinā kittīyati, tāsaṃ mahāpaññādīnaṃ idaṃ nānattaṃ ayaṃ vemattatā. "
  6245. 1016245,187,459,2,22,1,166,16,Yassa kassaci visesato arūpadhammassa mahattaṃ nāma kiccasiddhiyā veditabbanti tadassā kiccasiddhiyā dassento‘‘ mahante sīlakkhandhe pariggaṇhātīti mahāpaññā’’ tiādimāha.
  6246. 1016246,187,459,23,41,1,175,12,"Tattha hetumahantatāya, paccayamahantatāya, nissayamahantatāya, pabhedamahantatāya, kiccamahantatāya, phalamahantatāya, ānisaṃsamahantatāya ca sīlakkhandhassa mahantabhāvo veditabbo. "
  6247. 1016247,187,459,42,45,1,22,3,Tattha hetu alobhādayo.
  6248. 1016248,187,459,46,48,1,38,2,Paccayo hirottappasaddhāsativīriyādayo.
  6249. 1016249,187,459,49,55,1,81,5,"Nissayo sāvakabodhipaccekabodhisammāsambodhiniyatatā, taṃsamaṅgino ca purisavisesā. "
  6250. 1016250,187,459,56,58,1,31,2,Pabhedo cārittavārittādivibhāgo.
  6251. 1016251,187,459,59,62,1,43,3,Kiccaṃ tadaṅgādivasena paṭipakkhavidhamanaṃ.
  6252. 1016252,187,459,63,65,1,23,2,Ānisaṃso piyamanāpatādi.
  6253. 1016253,187,459,66,94,1,93,9,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimagge,( visuddhi.1.6) ākaṅkheyyasuttādīsu ( ma. ni.1.65) ca āgatanayeneva veditabbo. "
  6254. 1016254,187,459,95,104,1,79,8,Iminā nayena samādhikkhandhā dīnampi mahantatā yathārahaṃ vitthāretvā veditabbā.
  6255. 1016255,187,459,105,113,1,75,7,"Ṭhānāṭhānānaṃ pana mahāvisayatāya, sā bahudhātukasutte āgatanayena veditabbā. "
  6256. 1016256,187,459,114,117,1,59,3,Vihārasamāpattiyo samādhikkhandhaniddhāraṇanayena veditabbā.
  6257. 1016257,187,459,118,174,1,310,24,"Ariyasaccānaṃ sakalasāsanasaṅgahato, so saccavibhaṅga-( vibha.189) taṃsaṃvaṇṇanāsu( vibha. aṭṭha.189) āgatanayena, satipaṭṭhānā dīnaṃ satipaṭṭhānavibhaṅgādīsu,( vibha.355) taṃsaṃvaṇṇanāsu( vibha. aṭṭha.355) ca āgatanayena, sāmaññaphalānaṃ mahato hitassa, mahato sukhassa, mahato atthassa, mahato yogakkhemassa nibbattibhāvato, santapaṇītanipuṇaatakkāvacarapaṇḍitavedanīyabhāvato ca; "
  6258. 1016258,187,459,175,191,1,144,11,"abhiññānaṃ mahāsambhārato, mahāvisayato, mahākiccato, mahānubhāvato, mahānibbattito ca, nibbānassa madanimmadanādimahattasiddhito mahantatā veditabbā. "
  6259. 1016259,187,460,2,8,1,54,5,{Puthupaññā}ti etthāpi vuttanayānusārena attho veditabbo.
  6260. 1016260,187,460,9,39,1,165,21,Ayaṃ pana viseso– nānākhandhesu ñāṇaṃ {pavattatī}ti‘‘ ayaṃ rūpakkhandho nāma… pe… ayaṃ viññāṇakkhandho nāmā’’ ti evaṃ pañcannaṃ khandhānaṃ nānākaraṇaṃ paṭicca ñāṇaṃ pavattati.
  6261. 1016261,187,460,40,48,1,58,5,"Tesupi‘‘ ekavidhena rūpakkhandho, ekādasavidhena rūpakkhandho. "
  6262. 1016262,187,460,49,54,1,52,4,"Ekavidhena vedanākkhandho, bahuvidhena vedanākkhandho. "
  6263. 1016263,187,460,55,57,1,24,2,Ekavidhena saññākkhandho.
  6264. 1016264,187,460,58,60,1,27,2,Ekavidhena saṅkhārakkhandho.
  6265. 1016265,187,460,61,77,1,139,13,"Ekavidhena viññāṇakkhandho, bahuvidhena viññāṇakkhandho’’ ti evaṃ ekekassa khandhassa atītādibhedavasenāpi nānākaraṇaṃ paṭicca ñāṇaṃ pavattati. "
  6266. 1016266,187,460,78,86,1,32,5,Tathā‘‘ idaṃ cakkhāyatanaṃ nāma… pe.
  6267. 1016267,187,460,87,87,1,0,0,.
  6268. 1016268,187,460,88,88,1,0,0,.
  6269. 1016269,187,460,89,92,1,23,3,idaṃ dhammāyatanaṃ nāma.
  6270. 1016270,187,460,93,108,1,96,12,"Tattha dasāyatanā kāmāvacarā, dve catubhūmakā’’ ti evaṃ āyatanānaṃ nānattaṃ paṭicca ñāṇaṃ pavattati. "
  6271. 1016271,187,460,109,122,1,65,8,{Nānādhātūsū}ti‘‘ ayaṃ cakkhudhātu nāma… pe… ayaṃ manoviññāṇadhātu nāma.
  6272. 1016272,187,460,123,143,1,129,15,"Tattha soḷasa dhātuyo kāmāvacarā, dve dhātuyo catubhūmikā’’ ti evaṃ nānādhātūsu ñāṇaṃ pavattati, tayidaṃ upādinnakadhātuvasena vuttaṃ. "
  6273. 1016273,187,460,144,161,1,141,15,"Paccekabuddhānampi hi dvinnañca aggasāvakānaṃ upādinnakadhātūsu evaṃ nānākaraṇaṃ paṭicca ñāṇaṃ pavattati, tañca kho ekadesatova, na nippadesato. "
  6274. 1016274,187,460,162,169,1,68,6,"Anupādinnakadhātūnaṃ pana lakkhaṇādimattameva jānanti, na nānākaraṇaṃ. "
  6275. 1016275,187,460,170,194,1,145,17,"Sabbaññubuddhānameva pana‘‘ imāya nāmadhātuyā ussannattā imassa rukkhassa khandho seto, imassa kāḷo, imassa maṭṭho, imassa bahalattaco , imassa tanutaco. "
  6276. 1016276,187,460,195,199,1,44,4,Imassa pattaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena evarūpaṃ.
  6277. 1016277,187,460,200,214,1,73,9,"Imassa pupphaṃ nīlaṃ, imassa pītakaṃ, lohitakaṃ, odātaṃ, sugandhaṃ, duggandhaṃ. "
  6278. 1016278,187,460,215,245,1,144,16,"Phalaṃ khuddakaṃ, mahantaṃ, dīghaṃ, vaṭṭaṃ, susaṇṭhānaṃ, dussaṇṭhānaṃ, maṭṭhaṃ, pharusaṃ, sugandhaṃ, duggandhaṃ, madhuraṃ, tittakaṃ, ambilaṃ, kaṭukaṃ, kasāvaṃ. "
  6279. 1016279,187,460,246,268,1,100,14,"Kaṇṭako tikhiṇo, atikhiṇo, ujuko, kuṭilo, kaṇho, nīlo, odāto hotī’’ ti dhātunānattaṃ paṭicca ñāṇaṃ pavattati. "
  6280. 1016280,187,461,2,8,1,87,5,{Nānāpaṭiccasamuppādesū}ti ajjhattabahiddhābhedato ca nānāpabhedesu paṭiccasamuppādaṅgesu.
  6281. 1016281,187,461,9,13,1,52,4,Avijjādiaṅgāni hi paccekaṃ paṭiccasamuppādasaññitāni.
  6282. 1016282,187,461,14,25,1,65,7,Tenāha saṅkhārapiṭake‘‘ dvādasa paccayā dvādasa paṭiccasamuppādā’’ ti.
  6283. 1016283,187,461,26,36,1,150,9,{Nānāsuññatamanupalabbhesū}ti nānāsabhāvesu niccasārādivirahitesu suññatabhāvesu tato eva itthipurisaattattaniyādivasena anupalabbhanasabhāvesu pakāresu.
  6284. 1016284,187,461,37,41,1,29,4,Ma -kāro hettha padasandhikaro.
  6285. 1016285,187,461,42,49,1,89,6,{Nānāatthesū}ti atthapaṭisambhidāya visayabhūtesu paccayuppannādivasena nānāvidhesu atthesu.
  6286. 1016286,187,461,50,58,1,82,6,{Dhammesū}ti dhammapaṭisambhidāya visayabhūtesu paccayādivasena nānāvidhesu dhammesu.
  6287. 1016287,187,461,59,65,1,77,5,{Niruttīsū}ti tesaṃyeva atthadhammānaṃ niddhāraṇavacanasaṅkhātesu nānāniruttīsu.
  6288. 1016288,187,461,66,107,1,160,15,"{Paṭibhānesū}ti atthapaṭisambhidādīsu visayabhūtesu‘‘ imāni ñāṇāni idamatthajotakānī’’ ti( vibha.726,729,731,732,734,736,739) tathā tathā paṭibhānato upatiṭṭhanato‘‘ paṭibhānānī’’ ti laddhanāmesu nānāñāṇesu."
  6289. 1016289,187,461,108,123,1,117,10,"‘‘ Puthunānāsīlakkhandhesū’’ tiādīsu sīlassa puthuttaṃ vuttameva, itaresaṃ pana vuttanayānusārena suviññeyyattā pākaṭameva. "
  6290. 1016290,187,461,124,150,1,186,19,"Yaṃ pana abhinnaṃ ekameva nibbānaṃ, tattha upacāravasena puthuttaṃ gahetabbanti āha‘‘ puthujjanasādhāraṇe dhamme samatikkammā’’ ti, tenassa madanimmadanādipariyāyena puthuttaṃ paridīpitaṃ hoti. "
  6291. 1016291,187,462,2,27,1,192,18,"Evaṃ visayavasena paññāya mahattaṃ, puthuttaṃ dassetvā idāni sampayuttadhammavasena hāsabhāvaṃ, pavattiākāravasena javanabhāvaṃ, kiccavasena tikkhādibhāvaṃ dassetuṃ‘‘ katamā hāsapaññā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6292. 1016292,187,462,28,32,1,30,3,Tattha {hāsabahulo}ti pītibahulo.
  6293. 1016293,187,462,33,36,1,29,3,Sesapadāni tasseva vevacanāni.
  6294. 1016294,187,462,37,50,1,123,12,Sīlaṃ {paripūretī}ti haṭṭhapahaṭṭho udaggudaggo hutvā ṭhapetvā indriyasaṃvaraṃ tassa visuṃ vuttattā anavasesasīlaṃ paripūreti.
  6295. 1016295,187,462,51,64,1,110,11,"Pītisomanassasahagatā hi paññā abhirativasena ārammaṇe phullitavikasitā viya pavattati, na evaṃ upekkhāsahagatā. "
  6296. 1016296,187,462,65,69,1,43,4,Puna sīlakkhandhan ti ariyasīlakkhandhamāha.
  6297. 1016297,187,462,70,78,1,38,4,‘‘ Samādhikkhandhan’’ tiādīsupi eseva nayo.
  6298. 1016298,187,463,2,39,1,284,29,"Sabbaṃ taṃ rūpaṃ aniccato khippaṃ {javatī}ti yā rūpadhamme‘‘ aniccā’’ ti sīghavegena pavattati, paṭipakkhadūrabhāvena pubbābhisaṅkhārassa sātisayattā indena vissaṭṭhavajiraṃ viya lakkhaṇaṃ avirajjhantī adandhāyantī rūpakkhandhe aniccalakkhaṇaṃ vegasā paṭivijjhati, sā javanapaññā nāmāti attho. "
  6299. 1016299,187,463,40,43,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  6300. 1016300,187,463,44,57,1,110,9,Evaṃ lakkhaṇārammaṇikavipassanāvasena javanapaññaṃ dassetvā balavavipassanāvasena dassetuṃ‘‘ rūpan’’ tiādi vuttaṃ.
  6301. 1016301,187,463,58,69,1,87,9,"Tattha {khayaṭṭhenā}ti yattha yattha uppajjati, tattha tattheva bhijjanato khayasabhāvattā. "
  6302. 1016302,187,463,70,73,1,30,2,{Bhayaṭṭhenā}ti bhayānakabhāvato.
  6303. 1016303,187,463,74,81,1,70,5,"{Asārakaṭṭhenā}ti asārakabhāvato attasāravirahato, niccasārādivirahato ca. "
  6304. 1016304,187,463,82,87,1,50,4,{Tulayitvā}ti tulanabhūtāya vipassanāpaññāya tuletvā.
  6305. 1016305,187,463,88,94,1,44,5,{Tīrayitvā}ti tāya eva tīraṇabhūtāya tīrayitvā.
  6306. 1016306,187,463,95,101,1,51,5,{Vibhāvayitvā}ti yāthāvato pakāsetvā paccakkhaṃ katvā.
  6307. 1016307,187,463,102,107,1,30,4,Vibhūtaṃ {katvā}ti pākaṭaṃ katvā.
  6308. 1016308,187,463,108,113,1,75,4,{Rūpanirodhe}ti rūpakkhandhanirodhahetubhūte nibbāne ninnapoṇapabbhārabhāvena.
  6309. 1016309,187,463,114,126,1,79,8,Idāni sikhāppattavipassanāvasena javanapaññaṃ dassetuṃ puna‘‘ rūpan’’ tiādi vuttaṃ.
  6310. 1016310,187,463,127,134,1,37,3,‘‘ Vuṭṭhānagāminivipassanāvasenā’’ ti keci.
  6311. 1016311,187,464,2,8,1,65,6,Ñāṇassa tikkhabhāvo nāma savisesaṃ paṭipakkhapahānena veditabboti.
  6312. 1016312,187,464,9,31,1,113,14,‘‘ Khippaṃ kilese chindatīti tikkhapaññā’’ ti vatvā te pana kilese vibhāgena dassento‘‘ uppannaṃ kāmavitakkan’’ tiādimāha.
  6313. 1016313,187,464,32,55,1,118,16,"Tikkhapañño khippābhiñño hoti, paṭipadā cassa na calatīti āha‘‘ ekasmiṃ āsane cattāro ariyamaggā… pe… adhigatā hontī’’ tiādi."
  6314. 1016314,187,465,2,39,1,270,27,"‘ ‘ Sabbe saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā’’ ti yāthāvato dassanena saccappaṭivedho ijjhati, na aññathāti kāraṇamukhena nibbedhikapaññaṃ dassetuṃ‘‘ sabbasaṅkhāresu ubbegabahulo hotī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6315. 1016315,187,465,40,46,1,71,5,Tattha {ubbegabahulo}ti vuttanayena sabbasaṅkhāresu abhiṇhapavattasaṃvego.
  6316. 1016316,187,465,47,57,1,93,7,"{Uttāsabahulo}ti ñāṇuttāsavasena sabbasaṅkhāresu bahuso utrāsamānaso , etena ādīnavānupassanamāha."
  6317. 1016317,187,465,58,78,1,99,10,"‘‘ Ukkaṇṭhanabahulo’’ ti pana iminā nibbidānupassanamāha ,‘‘ aratibahulo’’ tiādinā tassā eva aparāparuppattiṃ. "
  6318. 1016318,187,465,79,90,1,104,9,"{Bahimukho}ti sabbasaṅkhārato bahibhūtaṃ nibbānaṃ uddissa pavattañāṇamukho, tathā vā pavattitavimokkhamukho. "
  6319. 1016319,187,465,91,106,1,94,12,"Nibbijjhanaṃ nibbedho, so etissā atthi, nibbijjhatīti vā nibbedhikā, sā eva paññā nibbedhikapaññā. "
  6320. 1016320,187,465,107,119,1,87,10,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayattā, uttānatthattā ca suviññeyyameva. "
  6321. 1016321,187,466,2,26,1,116,14,"217. Pabbajitaṃ {upāsitā}ti ettha yādisaṃ pabbajitaṃ upāsato paññāpaṭilābho hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ paṇḍitaṃ pabbajitan’’ ti vuttaṃ. "
  6322. 1016322,187,466,27,41,1,84,9,"Upāsana ñcettha upaṭṭhānavasena icchitaṃ, na upanisīdanamattenāti āha‘‘ payirupāsitā’’ ti. "
  6323. 1016323,187,466,42,45,1,15,3,Atthan ti hitaṃ.
  6324. 1016324,187,466,46,51,1,43,4,Abbhantaraṃ {karitvā}ti abbhantaragataṃ katvā.
  6325. 1016325,187,466,52,59,1,21,3,Tenāha‘‘ atthayuttan’’ ti.
  6326. 1016326,187,466,60,66,1,56,5,"Bhāvanapuṃsakaniddeso cāyaṃ, hitūpasañhitaṃ katvāti attho. "
  6327. 1016327,187,466,67,86,1,70,10,Antara -saddo vā cittapariyāyo‘‘ yassantarato na santi kopā’’ tiādīsu( udā.20) viya.
  6328. 1016328,187,466,87,92,1,39,4,Tasmā {atthantaro}ti hitajjhāsayoti attho.
  6329. 1016329,187,467,2,10,1,82,6,"Paṭilābhatthāya {gatenā}ti paṭilābhatthāya pavattena, paṭilābhasaṃvattaniyenāti attho. "
  6330. 1016330,187,467,11,22,1,74,10,Uppāde ca nimitte ca {chekā}ti uppādavidhimhi ceva nimittavidhimhi ca kusalā.
  6331. 1016331,187,467,23,27,1,62,4,Uppādanimittakovidatāsīsena cettha lakkhaṇakosallameva dasseti.
  6332. 1016332,187,467,28,53,1,184,21,"Atha vā sesalakkhaṇānaṃ nibbattiyā buddhānaṃ, cakkavattīnañca uppādo anumīyati, yāni tehi laddhabbaānisaṃsāni nimittāni , tasmiṃ uppāde ca nimitte ca anuminanādivasena chekā nipuṇāti attho. "
  6333. 1016333,187,467,54,64,1,75,8,"Ñatvā {passissatī}ti ñāṇena jānitvā passissati, na cakkhuviññāṇenāti adhippāyo. "
  6334. 1016334,187,468,2,7,1,46,4,{Atthānusāsanīsū}ti atthānaṃ hitānaṃ anusāsanīsu.
  6335. 1016335,187,468,8,41,1,216,22,"Yasmā anatthapaṭivajjanapubbikā sattānaṃ atthapaṭipatti, tasmā anatthopi paricchijja gahetabbo, jānitabbo cāti vuttaṃ‘‘ atthānatthaṃ pariggāhakāni ñāṇānī’’ ti, yato‘‘ āyupāyakosallaṃ viya apāyakosallampi icchitabban’’ ti vuttaṃ. "
  6336. 1016336,187,469,2,2,1,27,1,Suvaṇṇavaṇṇalakkhaṇavaṇṇanā
  6337. 1016337,187,470,2,23,1,102,10,"218. Paṭisaṅkhānabalena kodhavinayena akkodhano, na bhāvanābalenāti dassetuṃ‘‘ na anāgāmimaggenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6338. 1016338,187,470,24,33,1,67,8,Evaṃ {akkodhavasikattā}ti evaṃ maghamāṇavo viya na kodhavasaṃ gatattā.
  6339. 1016339,187,470,34,39,1,42,4,{Nābhisajjī}ti kujjhanavaseneva na abhisajji.
  6340. 1016340,187,470,40,54,1,131,12,"Yañhi kodhassa uppattiṭṭhānabhūte ārammaṇe upanāhassa paccayabhūtaṃ kujjhanavasena abhisajjanaṃ, taṃ idhādhippetaṃ, na lubbhanavasena. "
  6341. 1016341,187,470,55,63,1,32,4,Tenāha‘‘ kuṭilakaṇṭako viyā’’ tiādi.
  6342. 1016342,187,470,64,73,1,46,8,"So hi yattha laggati, taṃ khobhento eva laggati. "
  6343. 1016343,187,470,74,80,1,41,5,Tattha {tatthā}ti tasmiṃ tasmiṃ mammaṭṭhāne.
  6344. 1016344,187,470,81,85,1,39,4,Mamman ti phuṭṭhamattepi rujjanaṭṭhānaṃ.
  6345. 1016345,187,470,86,89,1,29,2,{Pubbuppattiko}ti paṭhamuppanno.
  6346. 1016346,187,470,90,96,1,62,6,Tato balavataro byāpādo laddhāsevanatāya cittassa byāpajjanato.
  6347. 1016347,187,470,97,110,1,137,11,Tato balavatarā {patitthiyanā}ti sātisayaṃ laddhāsevanatāya tato byāpādāvatthāyapi balavatarā patitthiyanā paccatthikabhāvena thāmappattito.
  6348. 1016348,187,471,2,11,1,116,8,{Sukhumattharaṇādī}ti ādi -saddena paṇītabhojanīyādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo bhojanadānassapi vaṇṇasampadānimittabhāvato.
  6349. 1016349,187,471,12,51,1,128,19,"Tenāha bhagavā‘‘ bhojanaṃ bhikkhave dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ… pe… āyuṃ deti, vaṇṇaṃ detī’’ ti( a. ni.5.37) tathā ca vakkhati‘‘ āmisadānena vā’’ ti. "
  6350. 1016350,187,472,2,8,1,8,2,219. Ti adāsi.
  6351. 1016351,187,472,9,16,1,28,5,"{Devo}ti megho, pajjunno eva vā. "
  6352. 1016352,187,472,17,20,1,21,2,{Varataro}ti uttamataro.
  6353. 1016353,187,472,21,29,1,69,7,"Pabbajjāya visadisāvatthādi bhāvato na pabbajjāti apabbajjā, gihibhāvo. "
  6354. 1016354,187,472,30,44,1,132,12,"Acchādenti kopīnaṃ paṭicchādenti etehīti acchādanāni, nivāsanāni, tesaṃ acchādanānañceva sesa vatthānañca kojavādi uttamapāvuraṇānañca. "
  6355. 1016355,187,472,45,51,1,44,5,{Vināso}ti katassa kammassa avipaccitvā vināso.
  6356. 1016356,187,473,2,2,1,34,1,Kosohitavatthaguyhalakkhaṇavaṇṇanā
  6357. 1016357,187,474,2,11,1,37,4,220. {Samānetā}ti sammadeva ānetā samāgametā.
  6358. 1016358,187,474,12,18,1,57,6,Rajje patiṭṭhitena sakkā kātuṃ bahubhatikasseva ijjhanato.
  6359. 1016359,187,474,19,30,1,96,10,"Kattā nāma natthīti vajjaṃ paṭicchādentīti ānetvā sambandho, karonti vajjapaṭicchādanakammanti vā. "
  6360. 1016360,187,474,31,35,1,44,4,Nanu vajjapaṭicchādanakammaṃ nāma sāvajjanti?
  6361. 1016361,187,474,36,51,1,146,12,"Saccaṃ sāvajjaṃ saṃkiliṭṭhacittena paṭicchādentassa, idaṃ pana asaṃkiliṭṭhacittena parassa uppajjanakaanatthaṃ pariharaṇavasena pavattaṃ adhippetaṃ."
  6362. 1016362,187,474,52,66,1,83,9,‘‘ Ñātisaṅgahaṃ karontenā’’ ti etena ñātatthacariyāvasena taṃ kammaṃ pavattatīti dasseti.
  6363. 1016363,187,475,2,18,1,83,10,"221. {Amittatāpanā}ti amittānaṃ tapanasīlā, amittatāpanaṃ hotu vā mā vā evaṃsabhāvāti attho. "
  6364. 1016364,187,475,19,38,1,130,17,"Na hi cakkavattino puttānaṃ amittā nāma keci honti, ye te bhaveyyuṃ, cakkānubhāveneva sabbepi khattiyādayo anuvattakā tesaṃ bhavanti. "
  6365. 1016365,187,476,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  6366. 1016366,187,477,2,2,1,28,1,Parimaṇḍalādilakkhaṇavaṇṇanā
  6367. 1016367,187,478,2,9,1,16,3,222. Saman ti samānaṃ.
  6368. 1016368,187,478,10,23,1,104,12,"Tena tena loke viññātaguṇena samaṃ samānaṃ jānāti, yato tattha paṭipajjanavidhināva itarasmiṃ paṭipajjati. "
  6369. 1016369,187,478,24,31,1,47,6,Sayaṃ {jānātī}ti aparaneyyo hutvā sayameva jānāti.
  6370. 1016370,187,478,32,54,1,93,15,"Purisaṃ {jānātī}ti vā‘‘ ayaṃ seṭṭho, ayaṃ majjhimo, ayaṃ nihīno’’ ti taṃ taṃ purisaṃ yāthāvato jānāti. "
  6371. 1016371,187,478,55,71,1,139,14,"Purisavisesaṃ {jānātī}ti tasmiṃ tasmiṃ purise vijjamānaṃ visesaṃ jānāti, yato tattha tattha anurūpadānapadānādipaṭipattiyā yuttapattakārī hoti. "
  6372. 1016372,187,478,72,79,1,29,3,Tenāha‘‘ ayamidamarahatī’’ tiādi.
  6373. 1016373,187,479,2,6,1,73,3,{Sampattipaṭilābhaṭṭhenā}ti diṭṭhadhammikādisampattīnaṃ paṭilābhāpanaṭṭhena.
  6374. 1016374,187,479,7,15,1,75,8,Samasaṅgahakamman ti samaṃ jānitvā tadanurūpaṃ tassa tassa saṅgaṇhanakammaṃ.
  6375. 1016375,187,480,2,9,1,21,2,223. {Tulayitvā}ti tīrayitvā.
  6376. 1016376,187,480,10,13,1,26,2,{Paṭivicinitvā}ti vīmaṃsitvā.
  6377. 1016377,187,480,14,34,1,108,14,"Nipuṇayogato nipuṇā, ativiya nipuṇā atinipuṇā, sā pana tesaṃ nipuṇatā saṇhasukhumā paññāti āha‘‘ sukhumapaññā’’ ti. "
  6378. 1016378,187,481,2,2,1,34,1,Sīhapubbaddhakāyādilakkhaṇavaṇṇanā
  6379. 1016379,187,482,2,11,1,26,2,224. {Khemakāmo}ti anupaddavakāmo.
  6380. 1016380,187,482,12,24,1,102,8,Kammassakatāñāṇaṃ sattānaṃ vaḍḍhiāvahaṃ sabbasampattividhāyakanti āha‘‘ paññāyāti kammassakatāpaññāyā’’ ti.
  6381. 1016381,187,483,2,8,1,54,4,{Samantaparipūrānī}ti samantato sabbabhāgehi paripuṇṇāni.
  6382. 1016382,187,483,9,13,1,24,4,Tato eva ahīnāni anūnāni.
  6383. 1016383,187,483,14,17,1,27,2,{Dhanādīhī}ti dhanadhaññādīhi.
  6384. 1016384,187,484,2,11,1,71,5,225. Okappanasaddhā saddheyyavatthuṃ okkanditvā pakkhanditvā saddahanasaddhā.
  6385. 1016385,187,484,12,18,1,72,6,Sā eva pasādanīyavatthusmimpi abhippasīdanavasena pavattiyā pasādasaddhā.
  6386. 1016386,187,484,19,25,1,65,5,{Pariyattisavanenā}ti sattānaṃ hitasukhāvahāya pariyattiyā savanena.
  6387. 1016387,187,484,26,30,1,46,4,Dhāraṇaparicayādīnaṃ taṃmūlakattā tathā vuttaṃ.
  6388. 1016388,187,484,31,34,1,21,3,Etesan ti saddhādīnaṃ.
  6389. 1016389,187,484,35,52,1,141,13,"Saha hānadhammenāti sahānadhammo, na sahānadhammoti asahānadhammo, tassa bhāvo asahānadhammatā, taṃ asahānadhammataṃ, aparihāniyasabhāvanti attho. "
  6390. 1016390,187,485,2,2,1,29,1,Rasaggasaggitālakkhaṇavaṇṇanā
  6391. 1016391,187,486,2,8,1,26,2,226. Tilaphalamattampi bhojanaṃ.
  6392. 1016392,187,486,9,19,1,84,9,Sabbattha {pharatī}ti sabbā rasāharaṇiyo anussarantaṃ sabhāvena sabbasmiṃ kāye pharati.
  6393. 1016393,187,486,20,28,1,51,7,Samā hutvā {vahantī}ti avisamā ujukā hutvā pavattanti.
  6394. 1016394,187,487,2,7,1,63,5,Ārogyakaraṇakamman ti arogabhāvakaraṃ sattānaṃ aviheṭhanakammaṃ.
  6395. 1016395,187,487,8,34,1,178,22,"Madhurādibhedaṃ rasaṃ gasati harati etehi, sayameva vā taṃ gasanti gilanti anto pavesentīti rasaggasā, rasaggasānaṃ aggā rasaggasaggā, te ettha santīti rasaggasaggī, tadeva lakkhaṇaṃ. "
  6396. 1016396,187,487,35,53,1,117,13,Bhavati hi abhinnepi vatthusmiṃ taggatavisesāvabodhanatthaṃ bhinnaṃ viya katvā vohāro yathā‘‘ silāputtakassa sarīran’’ ti .
  6397. 1016397,187,487,54,58,1,58,4,Rasaggasaggitāsaṅkhātaṃ vā lakkhaṇaṃ rasaggasaggilakkhaṇaṃ.
  6398. 1016398,187,488,2,37,1,150,17,"227. Vadha -saddo‘‘ attānaṃ vadhitvā vadhitvā rodatī’’ tiādīsu( pāci.879) bādhanatthopi hotīti tato visesanatthaṃ‘‘ māraṇavadhenā’’ ti vuttaṃ, māraṇasaṅkhātena vadhenāti attho. "
  6399. 1016399,187,488,38,49,1,60,9,"Bādhanattho eva vā vadha -saddo, māraṇena, bādhanena cāti attho. "
  6400. 1016400,187,488,50,57,1,62,6,{Ubbādhanāyā}ti bandhanāgāre pakkhipitvā uddhaṃ uddhaṃ bādhanena.
  6401. 1016401,187,488,58,65,1,33,3,Tenāha‘‘ bandhanāgārappavesanenā’’ ti.
  6402. 1016402,187,489,2,2,1,30,1,Abhinīlanettādilakkhaṇavaṇṇanā
  6403. 1016403,187,490,2,12,1,41,5,228. Visaṭan ti kujjhanavasena vinisaṭaṃ katvā.
  6404. 1016404,187,490,13,21,1,28,4,Tenāha‘‘ kakkaṭako viyā’’ tiādi.
  6405. 1016405,187,490,22,29,1,43,5,"{Visācī}ti virūpaṃ sācitakaṃ, vijimhanti attho. "
  6406. 1016406,187,490,30,41,1,55,5,"Tenāha‘‘ vaṅkakkhikoṭiyā’’ ti , kuṭilaakkhikoṭipātenāti attho. "
  6407. 1016407,187,490,42,50,1,67,7,Viceyya {pekkhitā}ti ujukaṃ anoloketvā diṭṭhipātaṃ vicāretvā oloketvā.
  6408. 1016408,187,490,51,59,1,26,4,Tenāha‘‘ yo kujjhitvā’’ tiādi.
  6409. 1016409,187,490,60,63,1,15,2,{Paro}ti kujjhito.
  6410. 1016410,187,490,64,74,1,66,9,"Na oloketi taṃ sammukhā gacchantaṃ kujjhitvā na oloketi, parammukhā. "
  6411. 1016411,187,490,75,84,1,69,7,"{Viteyyā}ti virūpaṃ tiriyaṃ, viññūnaṃ olokanakkamaṃ vītikkamitvāti attho. "
  6412. 1016412,187,490,85,105,1,141,15,Jimhaṃ anoloketvā ujukaṃ olokanaṃ nāma kuṭilabhāvakarānaṃ pāpadhammānaṃ abhājanaujukatacittatasseva hotīti āha‘‘ ujumano hutvā ujuṃ pekkhitā’’ ti.
  6413. 1016413,187,490,106,113,1,46,7,Yathā ca ujuṃ pekkhitā hotīti ānetvā sambandho.
  6414. 1016414,187,490,114,119,1,45,5,Pasaṭan ti ummīlanavasena sammadeva patthaṭaṃ.
  6415. 1016415,187,490,120,125,1,38,5,Vipulaṃ vitthatan ti tasseva vevacanaṃ.
  6416. 1016416,187,490,126,132,1,57,6,Piyaṃ piyāyitabbaṃ dassanaṃ olokanaṃ etassāti piyadassano.
  6417. 1016417,187,491,2,7,1,36,4,{Kāṇo}ti akkhīni nimmīletvā pekkhanako.
  6418. 1016418,187,491,8,11,1,21,2,{Kākakkhī}ti kekarakkho.
  6419. 1016419,187,491,12,15,1,27,2,{Vaṅkakkhī}ti jimhapekkhanako.
  6420. 1016420,187,491,16,19,1,27,2,{Āvilakkhī}ti ākuladiṭṭhipāto.
  6421. 1016421,187,491,20,23,1,48,3,Nīlapītalohitasetakāḷavaṇṇānaṃ vasena pañcavaṇṇo.
  6422. 1016422,187,491,24,32,1,103,7,"Tattha pītalohitavaṇṇā setamaṇḍalagatarājivasena, nīlasetakāḷavaṇṇā pana taṃtaṃmaṇḍalavaseneva veditabbā."
  6423. 1016423,187,491,33,47,1,65,9,‘‘ {Pasādo}ti pana tesaṃ vaṇṇānaṃ pasannākāraṃ sandhāya vuttan’’ ti keci.
  6424. 1016424,187,491,48,59,1,88,9,"Pañcavaṇṇo {pasādo}ti pana yathāvuttapañcavaṇṇaparivāro, tehi vā paṭimaṇḍito pasādoti attho. "
  6425. 1016425,187,491,60,72,1,112,7,{Nettasampattikarānī}ti‘‘ pañcavaṇṇapasādatā tirohitavidūragatadassanasamatthatā’’ ti evamādi cakkhusampadāya kāraṇāni.
  6426. 1016426,187,491,73,79,1,53,5,Lakkhaṇasatthe {yuttā}ti lakkhaṇasatthe āyuttā sukusalā.
  6427. 1016427,187,492,2,2,1,25,1,Uṇhīsasīsalakkhaṇavaṇṇanā
  6428. 1016428,187,493,2,23,1,119,11,"230. {Pubbaṅgamo}ti ettha pubbaṅgamatā nāma pamukhatā, jeṭṭhaseṭṭhakabhāvo bahujanassa anuvattanīyatāti āha‘‘ gaṇajeṭṭhako’’ tiādi. "
  6429. 1016429,187,494,2,6,1,35,3,{Pubbaṅgamatā}ti pubbaṅgamassa kammaṃ.
  6430. 1016430,187,494,7,28,1,139,15,"Yassa hi kāyasucaritādikammassa vasena mahāpuriso bahujanassa pubbaṅgamo ahosi, tadassa kammaṃ‘‘ pubbaṅgamatā’’ ti adhippetaṃ, na pubbaṅgamabhāvo. "
  6431. 1016431,187,494,29,39,1,39,6,Tenāha‘‘ idha kammaṃ nāma pubbaṅgamatā’’ ti.
  6432. 1016432,187,494,40,56,1,138,11,"Pītipāmojjena {paripuṇṇasīso}ti pītiyā, pāmojjena ca sampuṇṇapaññāsīso bahulaṃ somanassasahagatañāṇasampayuttacittasamaṅgī eva hutvā vicarati. "
  6433. 1016433,187,494,57,60,1,29,2,{Mahāpuriso}ti mahāpurisajātiko.
  6434. 1016434,187,495,2,17,1,58,7,231. Bahujanan ti sāmiatthe upayogavacananti āha‘‘ bahujanassā’’ ti.
  6435. 1016435,187,495,18,27,1,77,7,"Paribhuñjanaṭṭhena paṭibhogo, upayogavatthu paṭibhogo, tassa hitāti paṭibhogiyā. "
  6436. 1016436,187,495,28,33,1,59,5,Desakālaṃ ñatvā tadupakaraṇūpaṭṭhānādi veyyāvaccakarā sattā.
  6437. 1016437,187,495,34,37,1,24,2,{Abhiharantī}ti byāharanti.
  6438. 1016438,187,495,38,58,1,135,14,"Tassa tassa veyyāvaccassa paṭiharaṇato pavattanakaraṇato paṭihāro, veyyāvaccakaro, tassa bhāvo paṭihārakan ti āha‘‘ veyyāvaccakarabhāvan’’ ti. "
  6439. 1016439,187,495,59,77,1,76,11,"Visavanaṃ visavo, kāmakāro vasitā, so etassa atthīti {visavī}ti āha‘‘ ciṇṇavasī’’ ti. "
  6440. 1016440,187,496,2,2,1,28,1,Ekekalomatādilakkhaṇavaṇṇanā
  6441. 1016441,187,497,2,11,1,41,4,232. {Upavattatī}ti anukūlabhāvaṃ upecca vattati.
  6442. 1016442,187,497,12,20,1,31,4,Tenāha‘‘ ajjhāsayaṃ anuvattatī’’ ti.
  6443. 1016443,187,498,2,7,1,61,5,Ekekalomalakkhaṇan ti ekekasmiṃ lomakūpe ekekalomatālakkhaṇaṃ.
  6444. 1016444,187,498,8,21,1,96,11,"Ekekehi {lomehī}ti aññesaṃ sarīre ekekasmimpi lomakūpe anekānipi lomāni uṭṭhahanti, na tathāgatassa. "
  6445. 1016445,187,498,22,41,1,147,15,Tehi puna paccekaṃ lomakūpesu ekekeheva uppannehi kuṇḍalāvattehi padakkhiṇāvattakajātehi nicitaṃ viya sarīraṃ hotīti vuttaṃ‘‘ ekekalomūpacitaṅgavā’’ ti.
  6446. 1016446,187,499,2,2,1,26,1,Cattālīsādilakkhaṇavaṇṇanā
  6447. 1016447,187,500,2,18,1,101,10,"234. {Abhinditabbapariso}ti parehi kenaci saṅgahena saṅgahetvā, yuttikāraṇaṃ dassetvā vā na bhinditabbapariso. "
  6448. 1016448,187,501,2,10,1,80,6,"{Apisuṇavācāyā}ti upayogatthe sāmivacanaṃ, pesuññassa paṭipakkhabhūtaṃ kusalakammaṃ. "
  6449. 1016449,187,501,11,19,1,62,7,"Pisuṇā vācā etassāti pisuṇavāco, tassa pisuṇavācassa puggalassa. "
  6450. 1016450,187,501,20,27,1,48,5,{Aparipuṇṇā}ti cattārīsato ūnabhāvena na paripuṇṇā.
  6451. 1016451,187,501,28,31,1,17,2,{Viraḷā}ti savivarā.
  6452. 1016452,187,502,2,2,1,28,1,Pahūtajivhādilakkhaṇavaṇṇanā
  6453. 1016453,187,503,2,12,1,45,3,236. {Ādeyyavāco}ti ādaragāravavasena ādātabbavacano.
  6454. 1016454,187,503,13,22,1,54,5,‘‘ Evametan’’ ti gahetabbavacano sirasā sampaṭicchitasāsano.
  6455. 1016455,187,504,2,11,1,69,7,"{Baddhajivhā}ti yathā sukhena parivattati, evaṃ sirādīhi palibuddhajivhā. "
  6456. 1016456,187,504,12,16,1,49,3,{Gūḷhajivhā}ti rasabahalatāya gūḷhagaṇḍasadisajivhā.
  6457. 1016457,187,504,17,22,1,45,4,{Dvijivhā}ti agge kappabhāvena dvidhābhūtajivhā.
  6458. 1016458,187,504,23,26,1,27,2,{Mammanā}ti apparippuṭatalāpā.
  6459. 1016459,187,504,27,32,1,58,5,Kharapharusakakkasādivasena saddo bhijjati bhinnakāro hoti.
  6460. 1016460,187,504,33,37,1,44,4,Vicchinditvā pavattassaratāya chinnassarā vā.
  6461. 1016461,187,504,38,41,1,28,3,Anekākāratāya bhinnassarā vā.
  6462. 1016462,187,504,42,47,1,43,5,Kākassa viya amanuññassaratāya kākassarā vā.
  6463. 1016463,187,504,48,55,1,51,5,"{Madhuro}ti iṭṭhe, kammaphalena vatthuno suvisuddhattā. "
  6464. 1016464,187,504,56,62,1,39,4,"{Pemanīyo}ti pītisañjanano, piyāyitabbo vā. "
  6465. 1016465,187,505,2,10,1,57,3,237. {Akkosayuttattā}ti akkosupasañhitattā akkosavatthusahitattā.
  6466. 1016466,187,505,11,16,1,47,5,Ābādhakarin ti ghaṭṭanavasena paresaṃ pīḷāvahaṃ.
  6467. 1016467,187,505,17,24,1,71,6,"Bahuno janassa avamaddanato, pamaddābhāvakaraṇato vā bahujanappamaddanaṃ. "
  6468. 1016468,187,505,25,59,1,132,20,"Abāḷhan ti vā ettha a -kāro vuddhiattho‘‘ asekkhā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. tikamātikā11) viya, tasmā ativiya bāḷhaṃ pharusaṃ giran ti evamettha attho veditabbo. "
  6469. 1016469,187,505,60,75,1,58,10,Na {bhaṇī}ti cettha‘‘ na abhaṇi na bhaṇī’’ ti saralopena niddeso.
  6470. 1016470,187,505,76,80,1,29,4,Susaṃhitan ti suṭṭhu saṃhitaṃ.
  6471. 1016471,187,505,81,85,1,25,4,Kena pana suṭṭhu saṃhitaṃ?
  6472. 1016472,187,505,86,108,1,107,13,"‘‘ Madhuran’’ ti anantarameva vuttattā madhuratāyāti viññāyati, kā panassa madhuratāti āha‘‘ suṭṭhu pemasaṃhitan’’ ti. "
  6473. 1016473,187,505,109,133,1,140,15,"Upayogaputhuttavisayo yaṃ vācā -saddoti āha‘‘ vācāyo’’ ti, sā cassā upayogaputhuttavisayatā‘‘ hadayagāminiyo’’ ti padena samānādhikaraṇatāya daṭṭhabbā."
  6474. 1016474,187,505,134,150,1,76,8,‘‘ Kaṇṇasukhan’’ ti pāṭhe bhāvanapuṃsakaniddesoyanti dassetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ.
  6475. 1016475,187,505,151,162,1,58,6,{Vedayathā}ti kālavipallāsenāyaṃ niddesoti āha‘‘ vedayitthā’’ ti.
  6476. 1016476,187,505,163,170,1,63,6,"Brahmassaratan ti seṭṭhassarataṃ, brahmuno sarasadisassarataṃ vā. "
  6477. 1016477,187,505,171,179,1,58,8,Bahūnaṃ bahun ti bahūnaṃ janānaṃ bahuṃ subhaṇitanti yojanā.
  6478. 1016478,187,506,2,2,1,23,1,Sīhahanulakkhaṇavaṇṇanā
  6479. 1016479,187,507,2,9,1,27,2,238. {Appadhaṃsiko}ti appadhaṃsiyo.
  6480. 1016480,187,507,10,38,1,98,15,Ya -kārassa hi ka -kāraṃ katvā ayaṃ niddeso yathā‘‘ niyyānikā dhammā’’ ti( dha. sa. dukamātikā97) {guṇato}ti attanā adhigataguṇato.
  6481. 1016481,187,507,39,42,1,33,2,{Ṭhānato}ti yathāṭhitaṭṭhānantarato.
  6482. 1016482,187,508,2,7,1,36,2,{Palāpakathāyā}ti samphappalāpakathāya.
  6483. 1016483,187,508,8,14,1,50,5,"Antopaviṭṭhahanukā ekato, ubhato vā saṃkucitavisukā. "
  6484. 1016484,187,508,15,18,1,35,3,Vaṅkahanukā ekapassena kuṭilavisukā.
  6485. 1016485,187,508,19,22,1,38,3,Pabbhārahanukā purato olambamānavisukā.
  6486. 1016486,187,509,2,14,1,80,6,"239. Vikiṇṇavacanā nāma samphappalāpino, tappaṭikkhepena avikiṇṇavacanā mahābodhisattā. "
  6487. 1016487,187,509,15,37,1,89,12,Vācā eva tadatthādhigamupāyatāya‘‘ byāppatho’’ ti vuttāti āha‘‘ avikiṇṇa… pe… vacanapatho assā’’ ti.
  6488. 1016488,187,509,38,62,1,118,15,"‘‘ Dvīhi dvīhī’’ ti nayidaṃ āmeḍitavacanaṃ asamānādhikaraṇato, atha kho dvīhi diguṇatādassananti āha‘‘ dvīhi dvīhīti catūhī’’ ti. "
  6489. 1016489,187,509,63,79,1,55,8,Tasmā‘‘ dvidugamā’’ ti catugamā vuttāti āha‘‘ catuppadānan’’ ti.
  6490. 1016490,187,509,80,90,1,82,8,"{Tathāsabhāvo}ti yathāssa vuttanayena kenaci appadhaṃsiyatā hoti guṇehi, tathāsabhāvo. "
  6491. 1016491,187,510,2,2,1,26,1,Samadantādilakkhaṇavaṇṇanā
  6492. 1016492,187,511,2,16,1,105,10,240. Visuddhasīlācāratāya parisuddhā samantato sabbathā vā suddhā puggalā parivārā etassāti parisuddhaparivāro.
  6493. 1016493,187,512,2,13,1,54,5,"241. {Pahāsī}ti tadaṅgavasena, vikkhambhanavasena ca pariccaji. "
  6494. 1016494,187,512,14,28,1,104,11,"Tidivaṃ tāvatiṃsabhavanaṃ puraṃ nagaraṃ etesanti tidivapurā, tāvatiṃsadevā, tesaṃ varo tidivapuravaro, indo. "
  6495. 1016495,187,512,29,31,1,21,2,Tena tidivapuravarena.
  6496. 1016496,187,512,32,39,1,17,3,Tenāha‘‘ sakkenā’’ ti.
  6497. 1016497,187,512,40,54,1,69,9,"Lapanti kathenti etenāti lapanaṃ, mukhanti āha‘‘ lapanajanti mukhajan’’ ti. "
  6498. 1016498,187,512,55,62,1,55,6,"Suṭṭhu dhavalatāya sukkā, īsakampi asaṃkiliṭṭhatāya suci. "
  6499. 1016499,187,512,63,70,1,59,6,"Sundarasaṇṭhānatāya suṭṭhu bhāvanato, vipassanato ca sobhanā. "
  6500. 1016500,187,512,71,100,1,197,20,"Kāmaṃ janānaṃ manussānaṃ nivāsanaṭṭhānādibhāvena patiṭṭhābhūto desaviseso‘‘ janapado’’ ti vuccati, idha pana saparivāracatumahādīpasaññito sabbo padeso tathā vuttoti āha‘‘ cakkavāḷaparicchinno janapado’’ ti. "
  6501. 1016501,187,512,101,109,1,77,7,"Nanu ca yathāvutto padeso samuddaparicchinno, na cakkavāḷapabbataparicchinnoti? "
  6502. 1016502,187,512,110,117,1,52,6,So padeso cakkavāḷaparicchinnopi hotīti tathā vuttaṃ .
  6503. 1016503,187,512,118,140,1,127,16,"Ye vā samuddanissitā, cakkavāḷapādanissitā ca sattā, tesaṃ te te padesā patiṭṭhāti tepi saṅgaṇhanto‘‘ cakkavāḷaparicchinno’’ ti avoca. "
  6504. 1016504,187,512,141,149,1,77,7,{Cakkavāḷaparicchinno}ti ca cakkavāḷena paricchinnoti evamettha attho daṭṭhabbo.
  6505. 1016505,187,512,150,154,1,26,3,{Tassā}ti tassa cakkavattino.
  6506. 1016506,187,512,155,161,1,30,4,Puna {tassā}ti tassa janapadassa.
  6507. 1016507,187,512,162,175,1,84,9,Bahujana sukhan ti ettha paccattabahuvacanalopena bahujanaggahaṇanti āha‘‘ bahujanā’’ ti.
  6508. 1016508,187,512,176,193,1,86,12,"Yathā pana te hitasukhaṃ caranti, taṃ vidhiṃ dassetuṃ‘‘ samānasukhadukkhā hutvā’’ ti vuttaṃ. "
  6509. 1016509,187,512,194,200,1,57,4,{Vigatapāpo}ti sabbaso samucchindanena viniddhutapāpadhammo.
  6510. 1016510,187,512,201,208,1,43,6,"Daratho vuccati kāyiko, cetasiko ca pariḷāho. "
  6511. 1016511,187,512,209,226,1,89,9,Tattha cetasikapariḷāho‘‘ vigatapāpo’’ ti imināva vuttoti āha‘‘ vigatakāyikadarathakilamatho’’ ti.
  6512. 1016512,187,512,227,235,1,62,7,"Rāgādayo yasmiṃ santāne uppannā, tassa malīnabhāvakaraṇena malā. "
  6513. 1016513,187,512,236,238,1,21,2,Kacavarabhāvena khilā.
  6514. 1016514,187,512,239,252,1,71,8,Sattānaṃ mahānatthakarattā visesato doso {kalī}ti vuttaṃ‘‘ dosakalīnañcā’’ ti.
  6515. 1016515,187,512,253,261,1,74,6,"{Panūdehī}ti samucchindanavasena sasantānato nīhārakehi, pajahanakehīti attho. "
  6516. 1016516,187,512,262,264,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  6517. 1016517,187,513,2,16,1,166,14,Ettha ca yasmā sabbesampi lakkhaṇānaṃ mahāpurisasantānagatapuññasambhārahetukabhāvena sabbaṃyeva taṃ puññakammaṃ sabbassa lakkhaṇassa kāraṇaṃ visiṭṭharūpattā phalassa.
  6518. 1016518,187,513,17,42,1,186,23,"Na hi abhinnarūpakāraṇaṃ bhinnasabhāvassa phalassa paccayo bhavituṃ sakkoti, tasmā yassa yassa lakkhaṇassa yaṃ yaṃ puññakammaṃ visesakāraṇaṃ, taṃ taṃ vibhāgena dassentī ayaṃ desanā pavattā. "
  6519. 1016519,187,513,43,87,1,377,34,"Tattha yathā yādisaṃ kāyasucaritādipuññakammaṃ suppatiṭṭhitapādatāya kāraṇaṃ vuttaṃ, tādisameva‘‘ uṇhīsasīsatāya’’ kāraṇanti na sakkā vattuṃ daḷhasamādānatāvisiṭṭhassa tassa suppatiṭṭhitapādatāya kāraṇabhāvena vuttattā, itarassa ca pubbaṅgamatāvisiṭṭhassa vuttattā, evaṃ yādisaṃ āyatapaṇhitāya kāraṇaṃ, na tādisameva dīghaṅgulitāya, brahmujugattatāya ca kāraṇaṃ visiṭṭharūpattā phalassa. "
  6520. 1016520,187,513,88,96,1,75,8,Na hi abhinnarūpakāraṇaṃ bhinnasabhāvassa phalassa paccayo bhavituṃ sakkoti.
  6521. 1016521,187,513,97,108,1,114,10,"Tattha yathā ekeneva kammunā cakkhādinānindriyuppattiyaṃ avatthābhedato, sāmatthiyabhedato vā kammabhedo icchitabbo. "
  6522. 1016522,187,513,109,161,1,510,44,"Na hi yadavatthaṃ kammaṃ cakkhussa kāraṇaṃ, tadavatthameva sotādīnaṃ kāraṇaṃ hoti abhinnasāmatthiyaṃ vā, tasmā pañcāyatanikattabhāvapatthanābhūtā purimanipphannā kāmataṇhā paccayavasena visiṭṭhasabhāvā kammassa visiṭṭhasabhāvaphalanibbattanasamatthatāsādhanavasena paccayo hotīti ekampi anekavidhaphalanibbattanasamatthatāvasena anekarūpataṃ āpannaṃ viya hoti, evamidhāpi‘‘ ekampi pāṇātipātā veramaṇivasena pavattaṃ kusalakammaṃ āyatapaṇhitādīnaṃ tiṇṇampi lakkhaṇānaṃ nibbattakaṃ hotī’’ ti vuccamānepi na koci virodho. "
  6523. 1016523,187,513,162,199,1,216,26,"Tena vuttaṃ‘‘ so tassa kammassa katattā… pe… imāni tīṇi mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhatī’’ ti nānākammunā pana tesaṃ nibbattiyaṃ vattabbameva natthi, pāḷiyaṃ pana‘‘ tassa kammassā’’ ti ekavacananiddeso sāmaññavasenāti daṭṭhabbo. "
  6524. 1016524,187,513,200,205,1,54,5,Evañca katvā satapuññalakkhaṇavacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  6525. 1016525,187,513,206,217,1,66,7,‘‘ Imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhatī’’ tiādīsupi eseva nayoti.
  6526. 1016526,187,514,2,4,1,40,2,Lakkhaṇasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  6527. 1016527,187,515,1,4,1,19,1,8. Siṅgālasuttavaṇṇanā
  6528. 1016528,187,516,2,2,1,13,1,Nidānavaṇṇanā
  6529. 1016529,187,517,2,14,1,46,5,242. Pākārena parikkhittanti padaṃ ānetvā sambandho.
  6530. 1016530,187,517,15,25,1,103,10,Gopuraṭṭālakayuttan ti dvārapāsādena ceva tattha tattha pākāramatthake patiṭṭhāpitaaṭṭālakehi ca yuttaṃ.
  6531. 1016531,187,517,26,33,1,84,6,"Veḷūhi parikkhittattā, abbhantare pupphūpagaphalūpagarukkhasañchannattā ca nīlobhāsaṃ. "
  6532. 1016532,187,517,34,39,1,53,4,"Chāyūdakasampattiyā, bhūmibhāgasampattiyā ca manoramaṃ. "
  6533. 1016533,187,518,2,5,1,30,2,{Kāḷakavesenā}ti kalandakarūpena.
  6534. 1016534,187,518,6,9,1,19,3,Nivāpan ti bhojanaṃ.
  6535. 1016535,187,518,10,13,1,14,3,Tan ti uyyānaṃ.
  6536. 1016536,187,519,2,15,1,73,9,‘ ‘ Kho panā’’ ti vacanālaṅkāramattametanti tena {samayenā}ti atthavacanaṃ yuttaṃ.
  6537. 1016537,187,519,16,27,1,79,9,"Gahapati {mahāsālo}ti gahapatibhūto mahāsāro, ra-kārassa la-kāraṃ katvā ayaṃ niddeso. "
  6538. 1016538,187,519,28,31,1,42,3,Vibhavasampattiyā mahāsārappatto kuṭumbiko.
  6539. 1016539,187,519,32,47,1,98,11,‘‘ Putto panassa assaddho’’ tiādi aṭṭhuppattiko yaṃ suttanikkhepoti taṃ aṭṭhuppattiṃ dassetuṃ āraddhaṃ.
  6540. 1016540,187,519,48,51,1,36,3,Kammaphalasaddhāya abhāvena assaddho.
  6541. 1016541,187,519,52,55,1,35,3,Ratanattaye pasādābhāvena appasanno.
  6542. 1016542,187,519,56,62,1,43,5,{Evamāhā}ti evaṃ idāni vuccamānākārena vadati.
  6543. 1016543,187,520,2,10,1,72,8,Yāvajīvaṃ anussaraṇīyā hoti hitesitāya vuttā pacchimā vācāti adhippāyena.
  6544. 1016544,187,520,11,27,1,60,10,"{Puthudisā}ti visuṃ visuṃ disā, tā pana anekāti āha‘‘ bahudisā’’ ti. "
  6545. 1016545,187,521,2,17,1,52,7,243.‘‘ Na tāva paviṭṭho’’ tiādīsu vattabbaṃ heṭṭhā vuttameva.
  6546. 1016546,187,521,18,25,1,32,6,Na {idānevā}ti na imāya eva velāya.
  6547. 1016547,187,521,26,35,1,39,5,Kiṃ carahīti āha‘‘ paccūsasamayepī’’ tiādi.
  6548. 1016548,187,521,36,59,1,163,17,Gihivinayan ti gihīnaṃ gahaṭṭhānaṃ vinayatantibhūtaṃ‘‘ gihinā evaṃ vattitabban’’ ti gahaṭṭhācārassa gahaṭṭhavattassa anavasesato imasmiṃ sutte savisesaṃ katvā vuttattā.
  6549. 1016549,187,521,60,68,1,52,6,"{Tathevā}ti yathā buddhacakkhunā diṭṭhaṃ, tatheva passi. "
  6550. 1016550,187,521,69,74,1,50,5,Namassati vattavasena kattabbanti gahetvā ṭhitattā.
  6551. 1016551,187,522,2,2,1,16,1,Chadisādivaṇṇanā
  6552. 1016552,187,523,2,14,1,93,8,244. Vacanaṃ sutvāva cintesi buddhānubhāvena attasammāpaṇidhānanimittena puññabalena ca codiyamāno.
  6553. 1016553,187,523,15,32,1,88,15,Na kira tā {etā}ti tā cha disā etā idāni mayā namassiyamānā puratthimādikā na honti kirāti.
  6554. 1016554,187,523,33,38,1,44,5,Nipātamattan ti anatthakabhāvaṃ tassa vadati.
  6555. 1016555,187,523,39,42,1,28,3,Pucchāpadan ti pucchāvacanaṃ.
  6556. 1016556,187,524,2,33,1,250,27,Bhagavā gahapatiputtena namassitabbā cha disā pucchito desanākusalatāya ādito eva tā akathetvā tassa tāva paṭipattiyā naṃ bhājanabhūtaṃ kātuṃ vajjanīyavajjanatthañceva sevitabbasevanatthañca ovādaṃ dento‘‘ yato kho gahapatiputtā’’ tiādinā desanaṃ ārabhi.
  6557. 1016557,187,524,34,39,1,41,4,Tattha {kammakilesā}ti kammabhūtā saṃkilesā.
  6558. 1016558,187,524,40,51,1,66,9,"{Kilissantī}ti kiliṭṭhā malīnā viya ṭhitā, upatāpitā ca hontīti attho. "
  6559. 1016559,187,524,52,55,1,27,2,{Tasmā}ti kilissananimittattā.
  6560. 1016560,187,524,56,85,1,166,19,"Yadipi surāpānaṃ pañcaverabhāvena upāsakehi parivajjanīyaṃ, tassa pana apāyamukhabhāvena parato vattukāmatāya pāṇātipātādike eva sandhāya‘‘ cattāro’’ ti vuttaṃ, na‘‘ pañcā’’ ti."
  6561. 1016561,187,524,86,95,1,36,5,‘‘ Visuṃ akammapathabhāvato cā’’ ti apare.
  6562. 1016562,187,524,96,123,1,134,12,"‘‘ Surāpānampi‘ surāmerayapānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanikan’ tiādi( a. ni.8.40) vacanato visuṃ kammapathabhāvena āgataṃ. "
  6563. 1016563,187,524,124,142,1,120,14,"Tathā hi taṃ duccaritakammaṃ hutvā duggatigāmipiṭṭhivattakabhāvena niyatan’’ ti keci, tesaṃ matena ekādasa kammapathā siyuṃ . "
  6564. 1016564,187,524,143,158,1,130,11,Tasmā yathāvuttesveva kammapathesu upakārakattasabhāgattavasena anuppaveso daṭṭhabboti‘‘ visuṃ akammapathabhāvato cā’’ ti suvuttametaṃ.
  6565. 1016565,187,524,159,169,1,67,6,Surāpānassa bhogāpāyamukhabhāvena vattukāmatāya‘‘ cattāro’’ tveva avoca.
  6566. 1016566,187,524,170,185,1,82,10,"Tiṭṭhati ettha phalaṃ tadāyattavuttitāyāti ṭhānaṃ, hetūti āha‘‘ ṭhānehīti kāraṇehī’’ ti. "
  6567. 1016567,187,524,186,202,1,95,13,"Apenti apagacchanti, apeti vā etehīti apāyā, apāyānaṃ, apāyā eva vā mukhāni dvārānīti apāyamukhāni. "
  6568. 1016568,187,524,203,208,1,34,4,{Vināsamukhānī}ti etthāpi eseva nayo.
  6569. 1016569,187,525,2,29,1,147,18,"Kiñcāpi ‘‘ ariyasāvakassā’’ ti pubbe sādhāraṇato vuttaṃ, visesato pana paṭhamāya bhūmiyaṃ ṭhitasseva vakkhamānanayo yujjatīti‘‘ soti so sotāpanno’’ ti vuttaṃ. "
  6570. 1016570,187,525,30,39,1,47,5,Pāpaka-saddo nihīnapariyāyoti‘‘ lāmakehī’’ ti vuttaṃ.
  6571. 1016571,187,525,40,50,1,61,7,"Apāyadukkhaṃ, vaṭṭadukkhañca pāpentīti vā pāpakā, tehi pāpakehi. "
  6572. 1016572,187,525,51,80,1,162,23,"Cha disā {paṭicchādento}ti tena tena bhāgena dissantīti‘‘ disā’’ ti saññite cha bhāge satte yathā tehi saddhiṃ attano chiddaṃ na hoti, evaṃ paṭicchādento paṭisandhārento. "
  6573. 1016573,187,525,81,85,1,34,2,{Vijinanatthāyā}ti abhibhavanatthāya.
  6574. 1016574,187,525,86,109,1,198,19,"Yo hi diṭṭhadhammikaṃ, samparāyikañca anatthaṃ parivajjanavasena abhibhavati, tato eva tadubhayatthaṃ sampādeti, so ubhayalokavijayāya paṭipanno nāma hoti paccatthikaniggaṇhanato, sakatthasampādanato ca. "
  6575. 1016575,187,525,110,118,1,27,4,Tenāha‘‘ ayañceva loko’’ tiādi.
  6576. 1016576,187,525,119,123,1,43,4,Pāṇātipātādīni pañca verāni verappasavanato.
  6577. 1016577,187,525,124,151,1,156,19,"Āraddho {hotī}ti saṃsādhito hoti, tayidaṃ saṃsādhanaṃ kittisaddena idha sattānaṃ cittatosanena , verābhāvāpādanena ca hotīti āha‘‘ paritosito ceva nipphādito cā’’ ti. "
  6578. 1016578,187,525,152,159,1,54,6,Puna pañca {verānī}ti pañca veraphalāni uttarapadalopena.
  6579. 1016579,187,526,2,6,1,23,3,{Katamassā}ti katame assa.
  6580. 1016580,187,526,7,81,1,109,13,"Kilesasampayuttattā {kileso}ti taṃyogato taṃsadisaṃ vadati yathā‘‘ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ,( dī. ni.1.226; ma. ni.1.271,287,297; saṃ. ni.2.152; a. ni.4.123;5.28; pārā.11; dha. sa.499; vibha.508) nīlaṃ vatthan’’ ti ca. "
  6581. 1016581,187,526,82,89,1,62,6,"Sampayuttatā cettha tadekaṭṭhatāya veditabbā, na ekuppādāditāya. "
  6582. 1016582,187,526,90,101,1,110,10,"Evañca katvā pāṇātipātakammassa diṭṭhimānalobhādīhipi kiliṭṭhatā siddhā hoti, micchācārassa dosādīhi kiliṭṭhatā. "
  6583. 1016583,187,526,102,109,1,27,3,Tenāha‘‘ saṃkilesoyevā’’ tiādi.
  6584. 1016584,187,526,110,117,1,72,7,Pubbe vuttaatthavasena pana sammukhenapi nesaṃ kilesapariyāyo labbhateva.
  6585. 1016585,187,526,118,133,1,89,9,"{Etadatthaparidīpakamevā}ti yo‘‘ pāṇātipāto kho’’ tiādinā vutto, etassa atthassa paridīpakameva. "
  6586. 1016586,187,526,134,154,1,121,15,"Yadi evaṃ kasmā puna vuttanti āha‘‘ gāthābandhan’’ ti, tassa atthassa sukhaggahaṇatthaṃ bhagavā gāthābandhaṃ avocāti adhippāyo. "
  6587. 1016587,187,527,2,2,1,18,1,Catuṭhānādivaṇṇanā
  6588. 1016588,187,528,2,27,1,107,13,246.‘‘ Pāpakammaṃ karotī’’ ti kasmā ayaṃ uddesaniddeso pavattoti antolīnacodanaṃ sandhāya‘‘ idaṃ bhagavā’’ tiādi vuttaṃ.
  6589. 1016589,187,528,28,37,1,69,8,"Sukkapakkhavasena hi uddeso kato, kaṇhapakkhavasena ca niddeso āraddho. "
  6590. 1016590,187,528,38,42,1,28,3,{Kārake}ti pāpakammassa kārake.
  6591. 1016591,187,528,43,54,1,78,10,"Akārako pākaṭo hoti yathā paṭipajjanto pāpaṃ karoti nāma, tathā appaṭipajjanato. "
  6592. 1016592,187,528,55,59,1,84,4,Saṃkilesadhammavivajjanapubbakaṃ vodānadhammapaṭipattiācikkhanaṃ idha desanākosallaṃ.
  6593. 1016593,187,528,60,139,1,174,25,Paṭhamataraṃ kārakaṃ dassento āha yathā‘‘ vāmaṃ muñca dakkhiṇaṃ gaṇhā’’ ti( dha. sa. aṭṭha.498) tathā hi bhagavā aṭṭhatiṃsa maṅgalāni dassento‘‘ asevanā ca bālānan’’ ti( khu. pā.5.3; su. ni.262) vatvā‘‘ paṇḍitānañca sevanā’’ ti( khu. pā.5.3; su. ni.262) avoca.
  6594. 1016594,187,528,140,155,1,83,11,Chandāgatin ti ettha sandhivasena saralopoti dassento āha‘‘ chandena pemena agatin’’ ti.
  6595. 1016595,187,528,156,167,1,50,6,{Chandā}ti hetumhi nissakkavacananti āha‘‘ chandenā’’ ti.
  6596. 1016596,187,528,168,181,1,75,8,"Chanda-saddo cettha taṇhāpariyāyo, na kusalacchandādipariyāyoti āha‘‘ pemenā’’ ti. "
  6597. 1016597,187,528,182,192,1,49,5,{Parapadesū}ti‘‘ dosāgatiṃ gacchanto’’ tiādīsu vākyesu.
  6598. 1016598,187,528,193,211,1,67,10,‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā‘‘ dosena kopenā’’ ti evamādi atthavacanaṃ atidisati.
  6599. 1016599,187,528,212,218,1,36,4,"{Mitto}ti daḷhamitto, sambhattoti attho. "
  6600. 1016600,187,528,219,222,1,29,2,{Sandiṭṭho}ti diṭṭhamattasahāyo.
  6601. 1016601,187,528,223,230,1,83,5,"{Pakativeravasenā}ti pakatiyā uppannaveravasena, cirakālānubandhavirodhavasenāti attho. "
  6602. 1016602,187,528,231,239,1,40,4,Tenevāha‘‘ taṅkhaṇuppannakodhavasena vā’’ ti.
  6603. 1016603,187,528,240,247,1,36,7,Yaṃ vā taṃ vā ayuttaṃ akāraṇaṃ vatvā.
  6604. 1016604,187,528,248,258,1,86,9,"Visame corādike, visamāni vā kāyaduccaritādīni samādāya vattanena nissito visamanissito. "
  6605. 1016605,187,529,2,20,1,170,16,"Chandāgatiādīni na gacchati maggeneva catunnampi agatigamanānaṃ pahīnattā, {agatigamanānī}ti ca tathāpavattā apāyagamanīyā akusalacittuppādā veditabbā agati gacchati etehīti. "
  6606. 1016606,187,530,2,8,1,40,5,"Yassati tena kittīyatīti yaso, thutighoso. "
  6607. 1016607,187,530,9,24,1,99,10,"Yassati tena purecarānucarabhāvena parivārīyatīti yaso, parivāroti āha‘‘ kittiyasopi parivārayasopī’’ ti. "
  6608. 1016608,187,530,25,38,1,82,11,"{Parihāyatī}ti pubbe yo ca yāvatake labbhati, tato parito hāyati parikkhayaṃ gacchati. "
  6609. 1016609,187,531,2,2,1,22,1,Chaapāyamukhādivaṇṇanā
  6610. 1016610,187,532,2,16,1,67,9,247. Pūve bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā pūvasurā.
  6611. 1016611,187,532,17,19,1,15,2,Evaṃ sesasurāpi.
  6612. 1016612,187,532,20,41,1,102,14,"{Kiṇṇā}ti pana tassā surāya bījaṃ vuccati, ye‘‘ surāmodakā’’ tipi vuccanti, te pakkhipitvā katā kiṇṇapakkhittā. "
  6613. 1016613,187,532,42,45,1,57,3,Harītakīsāsapādinānāsambhārehi saṃyojitā sambhārasaṃyuttā.
  6614. 1016614,187,532,46,49,1,57,3,Madhukatālanāḷikerādipuppharaso cirapārivāsiko pupphāsavo.
  6615. 1016615,187,532,50,52,1,27,2,Panasādiphalaraso phalāsavo.
  6616. 1016616,187,532,53,55,1,22,2,Muddikāraso madhvāsavo.
  6617. 1016617,187,532,56,58,1,18,2,Ucchuraso guḷāsavo.
  6618. 1016618,187,532,59,63,1,80,4,Harītakāmalakakaṭukabhaṇḍādinānāsambhārānaṃ raso cirapārivāsiko sambhārasaṃyutto.
  6619. 1016619,187,532,64,70,1,38,5,Taṃ {sabbampī}ti taṃ sabbaṃ dasavidhampi.
  6620. 1016620,187,532,71,77,1,49,5,Madakaraṇavasena majjaṃ pivantaṃ madayatīti katvā.
  6621. 1016621,187,532,78,81,1,58,3,Surāmerayamajje pamādaṭṭhānaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ.
  6622. 1016622,187,532,82,88,1,38,5,Anu anu {yogo}ti punappunaṃ taṃsamaṅgitā.
  6623. 1016623,187,532,89,101,1,58,7,"Tenāha‘‘ punappunaṃ karaṇan’’ ti, aparāparaṃ pavattananti attho. "
  6624. 1016624,187,532,102,108,1,60,6,Uppannā ceva bhogā parihāyanti pānabyasanena byasanakaraṇato.
  6625. 1016625,187,532,109,115,1,64,6,Anuppannā ca nuppajjanti pamattassa kammantesu ñāyakaraṇābhāvato.
  6626. 1016626,187,532,116,128,1,64,7,Bhogānan ti bhuñjitabbaṭṭhena ‘‘ bhogā’’ ti laddhanāmānaṃ kāmaguṇānaṃ.
  6627. 1016627,187,532,129,134,1,41,5,Apāyamukha-saddassa attho heṭṭhā vutto eva.
  6628. 1016628,187,532,135,138,1,22,2,{Avelāyā}ti ayuttavelāya.
  6629. 1016629,187,532,139,144,1,38,5,Yadā vicarato attharakkhādayo na honti.
  6630. 1016630,187,532,145,150,1,37,4,Visikhāsu {cariyā}ti racchāsu vicaraṇaṃ.
  6631. 1016631,187,533,2,17,1,130,13,"Samajjā vuccati maho, yattha naccānipi payojīyanti, tesaṃ dassanādiatthaṃ tattha abhirativasena caraṇaṃ upagamanaṃ samajjābhicaraṇaṃ. "
  6632. 1016632,187,533,18,30,1,124,10,"{Naccādidassanavasenā}ti naccādīnaṃ dassanādivasenāti ādisaddalopo daṭṭhabbo, dassanena vā savanampi gahitaṃ virūpekasesanayena. "
  6633. 1016633,187,533,31,43,1,108,8,Ālocanasabhāvatāya vā pañcaviññāṇānaṃ savanakiriyāyapi dassanasaṅkhepasambhavato‘‘ dassanavasena’’ icceva vuttaṃ.
  6634. 1016634,187,533,44,55,1,52,6,Idha cittālasiyatā akāraṇanti‘‘ kāyālasiyatā’’ ti vuttaṃ.
  6635. 1016635,187,533,56,60,1,45,3,{Yuttappayuttatā}ti tappasutatā atirekataratāya.
  6636. 1016636,187,534,2,3,1,33,2,Surāmerayassa chaādīnavādivaṇṇanā
  6637. 1016637,187,535,2,9,1,29,3,248. Sayaṃ daṭṭhabbanti sandiṭṭhaṃ.
  6638. 1016638,187,535,10,28,1,137,12,"Sandiṭṭhameva sandiṭṭhikaṃ, dhanajānisaddāpekkhāya pana itthiliṅgavasena niddeso, diṭṭhadhammikāti ayamettha atthoti āha‘‘ idhalokabhāvinī’’ ti. "
  6639. 1016639,187,535,29,38,1,67,7,"Samaṃ, sammā passitabbāti vā sandiṭṭhikā, pānasamakālabhāvinīti attho. "
  6640. 1016640,187,535,39,43,1,55,4,Kalahappavaḍḍhanī mittassa kalahe anādīnavadassibhāvato.
  6641. 1016641,187,535,44,46,1,28,2,Khettaṃ uppattiṭṭhānabhāvato.
  6642. 1016642,187,535,47,55,1,39,7,"Āyatanan ti vā kāraṇaṃ, ākaro vāti attho. "
  6643. 1016643,187,535,56,62,1,68,6,Paraloke akittiṃ pāpuṇanti akittisaṃvattaniyassa kammassa pasavanato.
  6644. 1016644,187,535,63,67,1,47,4,Kopīnaṃ vā pākaṭabhāvena akattabbarahassakammaṃ.
  6645. 1016645,187,535,68,101,1,235,28,"Surāmadamattā ca pubbe attanā kataṃ tādisaṃ kammaṃ amattakāle chādentā vicaritvā mattakāle paccatthikānampi vivaranti pākaṭaṃ karonti, tena tesaṃ sā surā tassa kopīnassa nidaṃsanato‘‘ kopīnanidaṃsanī’’ ti vuccatīti evamettha attho daṭṭhabbo. "
  6646. 1016646,187,535,102,106,1,48,4,Kammassakatāpaññan ti nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ.
  6647. 1016647,187,535,107,121,1,65,10,‘‘ Yaṃ kiñci lokiyaṃ paññaṃ dubbalaṃ karotiyevā’’ ti hi sakkā viññātuṃ.
  6648. 1016648,187,535,122,136,1,80,9,Tathā hi byatirekamukhena tamatthaṃ patiṭṭhapetuṃ ‘‘ maggapaññaṃ panā’’ tiādi vuttaṃ.
  6649. 1016649,187,535,137,150,1,93,8,‘‘ Antomukhameva na pavisatī’’ ti iminā surāya maggapaññādubbalakaraṇassa durasamussāritabhāvamāha .
  6650. 1016650,187,535,151,163,1,113,12,Nanu cevaṃ surāya tassā paññāya dubbalīkaraṇe sāmatthiyavighāto acodito hoti ariyānaṃ anuppayogasseva coditattāti?
  6651. 1016651,187,535,164,177,1,90,12,"Nayidaṃ evaṃ upayogopi nāma sadā tesaṃ natthi, kuto kiccakaraṇanti imassa atthassa vuttattā. "
  6652. 1016652,187,535,178,195,1,160,16,"Atha pana aṭṭhānaparikappavasenassā kadāci siyā upayogo, tathāpi so tassā dubbaliyaṃ īsakampi kātuṃ nālameva sammadeva paṭipakkhadūrībhāvena suppatiṭṭhitabhāvato. "
  6653. 1016653,187,535,196,208,1,52,8,Tenāha‘‘ maggapaññaṃ pana dubbalaṃ kātuṃ na sakkotī’’ ti.
  6654. 1016654,187,535,209,220,1,116,10,Maggasīsena cettha ariyānaṃ sabbassāpi lokiyalokuttarāya paññāya dubbalabhāvāpādāne asamatthatā dassitāti daṭṭhabbaṃ.
  6655. 1016655,187,535,221,227,1,36,5,"Pajjati etena phalanti padaṃ, kāraṇaṃ. "
  6656. 1016656,187,536,2,14,1,93,8,249. Attāpissa akālacārissa agutto sarasato arakkhito upakkamatopi parivajjanīyānaṃ aparivajjanato.
  6657. 1016657,187,536,15,24,1,32,5,Tenāha‘‘ avelāya caranto hī’’ tiādi.
  6658. 1016658,187,536,25,31,1,48,5,{Kaṇṭakādīnipī}ti pi -saddena sobbhādike saṅgaṇhāti.
  6659. 1016659,187,536,32,38,1,42,5,{Verinopī}ti pi -saddena corādikā saṅgayhanti.
  6660. 1016660,187,536,39,52,1,69,8,{Puttadārā}ti ettha puttaggahaṇena puttīpi gahitāti āha‘‘ puttadhītaro’’ ti.
  6661. 1016661,187,536,53,62,1,94,9,Bahi patthanan ti kāmapatthanāvasena antogehassitato nibaddhavatthuto bahiddhā patthanaṃ katvā.
  6662. 1016662,187,536,63,69,1,51,5,Aññehi {katapāpakammesū}ti parehi katāsu pāpakiriyāsu.
  6663. 1016663,187,536,70,76,1,44,6,Saṅkitabbo hoti akāle tattha tattha caraṇato.
  6664. 1016664,187,536,77,86,1,59,8,"Ruhati yasmiṃ padese corikā pavattā, tattha parehi diṭṭhattā. "
  6665. 1016665,187,536,87,105,1,86,12,"Vattuṃ na {sakkā}ti‘‘ ettakaṃ dukkhaṃ, ettakaṃ domanassan’’ ti paricchinditvā vattuṃ na sakkā. "
  6666. 1016666,187,536,106,115,1,78,9,Taṃ sabbampi vikālacārimhi puggale āharitabbaṃ tassa upari pakkhipitabbaṃ hoti.
  6667. 1016667,187,536,116,117,1,6,1,Kathaṃ?
  6668. 1016668,187,536,118,123,1,44,5,Aññasmiṃ puggale tathārūpe āsaṅkitabbe asati.
  6669. 1016669,187,536,124,127,1,10,2,{Itī}ti evaṃ.
  6670. 1016670,187,536,128,131,1,15,2,{So}ti vikālacārī.
  6671. 1016671,187,536,132,140,1,53,7,Purakkhato purato attano upari āsaṅkante katvā carati.
  6672. 1016672,187,537,2,11,1,66,5,250. Naṭanāṭakādinaccan ti naṭehi nāṭakehi naccitabbanāṭakādinaccavidhi.
  6673. 1016673,187,537,12,17,1,40,5,Ādi -saddena avasiṭṭhaṃ sabbaṃ saṅgaṇhāti.
  6674. 1016674,187,537,18,47,1,144,19,"‘‘ Tattha gantabbaṃ hotī’’ ti vatvā tatthassa gamanena yathā anuppannānaṃ bhogānaṃ anuppādo, uppannānañca vināso hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ tassā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6675. 1016675,187,537,48,63,1,113,11,"Gītan ti saragataṃ, pakaraṇagataṃ , tāḷagataṃ, apadhānagatanti gandhabbasatthavihitaṃ aññampi sabbaṃ gītaṃ veditabbaṃ. "
  6676. 1016676,187,537,64,67,1,35,3,Vāditan ti vīṇāveṇumudiṅgādivādanaṃ.
  6677. 1016677,187,537,68,71,1,45,3,Akkhānan ti bhāratayuddhasītāharaṇādiakkhānaṃ.
  6678. 1016678,187,537,72,83,1,48,6,"Pāṇissaran ti kaṃsatāḷaṃ,‘‘ pāṇitāḷan’’ tipi vadanti. "
  6679. 1016679,187,537,84,87,1,38,3,Kumbhathūnan ti caturassaambaṇakatāḷaṃ.
  6680. 1016680,187,537,88,95,1,22,3,‘‘ Kuṭabherisaddo’’ ti keci.
  6681. 1016681,187,537,96,115,1,79,11,‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā‘‘ kasmiṃ ṭhāne’’ tiādinā nacce vuttamatthaṃ gītādīsu atidisati.
  6682. 1016682,187,538,2,10,1,22,4,251. Jayan ti jūtaṃ jinanto.
  6683. 1016683,187,538,11,22,1,89,11,Veran ti jitena kīḷakapurisena jayanimittaṃ attano upari veraṃ virodhaṃ pasavati uppādeti.
  6684. 1016684,187,538,23,34,1,56,7,Tañhissa verapasavanaṃ dassetuṃ‘‘ jitaṃ mayā’’ tiādi vuttaṃ.
  6685. 1016685,187,538,35,40,1,43,4,{Jino}ti jūtaparājayāpannāya dhanajāniyā jino.
  6686. 1016686,187,538,41,50,1,32,5,Tenāha‘‘ aññena jito samāno’’ tiādi.
  6687. 1016687,187,538,51,59,1,55,7,Vittaṃ {anusocatī}ti taṃ jinaṃ vittaṃ uddissa anutthunati.
  6688. 1016688,187,538,60,65,1,55,4,{Vinicchayaṭṭhāne}ti yasmiṃ kismiñci aṭṭavinicchayaṭṭhāne.
  6689. 1016689,187,538,66,71,1,41,3,{Sakkhipuṭṭhassā}ti sakkhibhāvena puṭṭhassa.
  6690. 1016690,187,538,72,75,1,24,2,{Akkhasoṇḍo}ti akkhadhutto.
  6691. 1016691,187,538,76,79,1,34,2,{Jūtakaro}ti jūtapamādaṭṭhānānuyutto.
  6692. 1016692,187,538,80,96,1,96,13,"Tvampi nāma {kulaputto}ti kulaputto nāma tvaṃ, na mayaṃ tayi kolaputtiyaṃ idāni passāmāti adhippāyo. "
  6693. 1016693,187,538,97,104,1,65,5,"{Chinnabhinnako}ti chinnabhinnahirottappo, ahiriko anottappīti attho. "
  6694. 1016694,187,538,105,110,1,28,4,Tassa {kāraṇā}ti tassa atthāya.
  6695. 1016695,187,539,2,6,1,22,3,{Anicchito}ti na icchito.
  6696. 1016696,187,539,7,12,1,65,5,Positabbā bhavissati jūtaparājayena sabbakālaṃ rittatucchabhāvato.
  6697. 1016697,187,540,2,3,1,33,2,Pāpamittatāya chaādīnavādivaṇṇanā
  6698. 1016698,187,541,2,13,1,56,5,"252. {Akkhadhuttā}ti akkhesu dhuttā, akkhanimittaṃ atthavināsakā. "
  6699. 1016699,187,541,14,21,1,59,5,"{Itthisoṇḍā}ti itthīsu soṇḍā, itthisambhoganimittaṃ ātappanakā. "
  6700. 1016700,187,541,22,26,1,32,4,Tathā bhattasoṇḍā dayo veditabbā.
  6701. 1016701,187,541,27,31,1,29,3,{Pipāsā}ti uparūpari surāpipāsā.
  6702. 1016702,187,541,32,39,1,19,3,Tenāha‘‘ pānasoṇḍā’’ ti.
  6703. 1016703,187,541,40,45,1,30,5,Nekatikā dayo heṭṭhā vuttā eva.
  6704. 1016704,187,541,46,49,1,34,3,Mettiuppattiṭṭhānatāya mittā honti.
  6705. 1016705,187,541,50,53,1,21,2,{Tasmā}ti pāpamittatāya.
  6706. 1016706,187,542,2,22,1,97,13,"253. Kammantan ti kammaṃ, yathā suttaṃyeva suttanto, evaṃ kammaṃyeva kammanto, taṃ kātuṃ gacchāmāti vutto. "
  6707. 1016707,187,542,23,36,1,90,11,"Kammaṃ vā anto niṭṭhānaṃ gacchati etthāti kammanto, kammakaraṇaṭṭhānaṃ, taṃ gacchāmāti vutto. "
  6708. 1016708,187,543,2,12,1,66,8,{Pannasakhā}ti suraṃ pātuṃ panne paṭipajjante eva sakhāti pannasakhā.
  6709. 1016709,187,543,13,20,1,21,3,Tenāha‘‘ ayamevattho’’ ti.
  6710. 1016710,187,543,21,30,1,53,5,‘‘ Sammiyasammiyo’’ ti vacanamettha atthīti sammiyasammiyo.
  6711. 1016711,187,543,31,39,1,30,4,Tenāha‘‘ sammasammāti vadanto’’ ti.
  6712. 1016712,187,543,40,46,1,30,5,Sahāyo {hotī}ti sahāyo viya hoti.
  6713. 1016713,187,543,47,54,1,64,6,Otārameva {gavesatī}ti randhameva pariyesati anatthamassa kātukāmo.
  6714. 1016714,187,543,55,62,1,59,6,{Verappasavo}ti parehi attani verassa pasavanaṃ anupavattanaṃ.
  6715. 1016715,187,543,63,70,1,22,3,Tenāha‘‘ verabahulatā’’ ti.
  6716. 1016716,187,543,71,88,1,90,11,"Paresaṃ kariyamāno anattho ettha atthīti anattho, tabbhāvo {anatthatā}ti āha‘‘ anatthakāritā’’ ti. "
  6717. 1016717,187,543,89,106,1,101,13,"Yo hi paresaṃ anatthaṃ karoti, so atthato attano anatthakāro nāma, tasmā {anatthatā}ti ubhayānatthakāritā. "
  6718. 1016718,187,543,107,114,1,43,6,"Ariyo vuccati satto, kucchito ariyo kadariyo. "
  6719. 1016719,187,543,115,132,1,78,11,"Yassa dhammassa vasena so‘‘ kadariyo’’ ti vuccati, so dhammo kadariyatā, macchariyaṃ. "
  6720. 1016720,187,543,133,147,1,90,9,Taṃ pana dubbisajjanīyabhāve ṭhitaṃ sandhāyāha‘‘ suṭṭhu kadariyatā thaddhamacchariyabhā’’ {vo}ti.
  6721. 1016721,187,543,148,158,1,85,10,Avipaṇṇasabhāvato uṭṭhātuṃ asakkonto ca iṇaṃ gaṇhanto saṃsīdantova iṇaṃ vigāhati nāma.
  6722. 1016722,187,543,159,166,1,61,7,Sūriye anuggate eva kammante anārabhanto rattiṃ anuṭṭhānasīlo.
  6723. 1016723,187,544,2,5,1,15,2,{Atthā}ti dhanāni.
  6724. 1016724,187,544,6,9,1,26,2,{Atikkamantī}ti apagacchanti.
  6725. 1016725,187,544,10,15,1,23,4,Atha vā {atthā}ti kiccāni.
  6726. 1016726,187,544,16,27,1,81,8,"{Atikkamantī}ti atikkantakālāni honti, tesaṃ atikkamopi atthato dhanānameva atikkamo. "
  6727. 1016727,187,544,28,52,1,105,10,Iminā {kathāmaggenā}ti iminā‘‘ yato kho gahapatiputtā’’ tiādi( dī. ni.3.244) nayappavattena kathāsaṅkhātena hitādhigamūpāyena.
  6728. 1016728,187,544,53,69,1,124,14,"Ettakaṃ kamman ti cattāro kammakilesā, cattāri agatigamanāni, cha bhogānaṃ apāyamukhānīti evaṃ vuttaṃ cuddasavidhaṃ pāpakammaṃ. "
  6729. 1016729,187,545,2,2,1,22,1,Mittapatirūpakavaṇṇanā
  6730. 1016730,187,546,2,44,1,214,22,"254. {Anattho}ti‘‘ bhogajāni, āyasakyaṃ, parisamajjhe maṅkubhāvo, sammūḷhamaraṇan’’ ti evaṃ ādiko diṭṭhadhammiko‘‘ duggatiparikileso, sugatiyañca appāyukatā, bahvābādhatā, atidaliddatā, appannapānatā’’ ti evaṃ ādiko ca anattho uppajjati. "
  6731. 1016731,187,546,45,55,1,104,9,Yāni kānici {bhayānī}ti attānuvādabhayaparānuvādabhayadaṇḍabhayādīni loke labbhamānāni yāni kānici bhayāni.
  6732. 1016732,187,546,56,59,1,19,2,{Upaddavā}ti antarāyā.
  6733. 1016733,187,546,60,69,1,70,7,{Upasaggā}ti sarīrena saṃsaṭṭhāni viya uparūpari uppajjanakāni byasanāni.
  6734. 1016734,187,546,70,99,1,94,11,{Aññadatthū}ti ekantenāti etasmiṃ atthe nipāto‘‘ aññadatthudaso’’ tiādīsu( dī. ni.1.42) viyāti vuttaṃ‘‘ ekaṃsenā’’ ti.
  6735. 1016735,187,546,100,105,1,45,5,Yaṃ kiñci gahaṇayogyaṃ haratiyeva gaṇhātiyeva.
  6736. 1016736,187,546,106,113,1,42,6,Vācā eva paramā etassa kammanti vacīparamo.
  6737. 1016737,187,546,114,121,1,29,3,Tenāha‘‘ vacanamattenevā’’ tiādi.
  6738. 1016738,187,546,122,147,1,132,19,"Anuppiyan ti takkanaṃ, yaṃ vā‘‘ rucī’’ ti vuccati yehi surāpānādīhi bhogā apenti vigacchanti, tesu tesaṃ apāyesu byasanahetūsu sahāyo hoti. "
  6739. 1016739,187,547,2,23,1,88,11,"255. Hārakoyeva hoti, na dāyako, tamassa ekaṃsato hārakabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ sahāyassā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6740. 1016740,187,547,24,41,1,124,16,"Yaṃ kiñci appakan ti pupphaphalādi yaṃ kiñci parittaṃ vatthuṃ datvā, bahuṃ pattheti bahuṃ mahagghaṃ vatthayugādiṃ paccāsīsati. "
  6741. 1016741,187,547,42,61,1,89,15,Dāso viya hutvā mittassa taṃ taṃ kiccaṃ karonto kathaṃ amitto nāma jātoti āha‘‘ ayan’’ tiādi.
  6742. 1016742,187,547,62,72,1,83,8,"Yassa kiccaṃ karoti anatthaparihāratthaṃ, attano mittabhāvadassanatthañca, taṃ sevati. "
  6743. 1016743,187,547,73,79,1,45,4,"{Atthakāraṇā}ti vaḍḍhinimittaṃ, ayametesaṃ bhedo. "
  6744. 1016744,187,548,2,9,1,17,2,256. {Pare}ti paradivase.
  6745. 1016745,187,548,10,16,1,26,5,Na āgato {sī}ti āgato nāhosi.
  6746. 1016746,187,548,17,24,1,40,6,"Khīṇan ti tādisassa, asukassa ca dinnattā. "
  6747. 1016747,187,548,25,30,1,48,4,{Sassasaṅgahe}ti sassato kātabbadhaññasaṅgahe kate.
  6748. 1016748,187,549,2,35,1,113,17,257.‘‘ Dānādīsu yaṃ kiñci karomā’’ ti vutte‘‘ sādhu samma karomā’’ ti anujānātīti imamatthaṃ‘‘ kalyāṇepi eseva nayo’’ ti atidisati.
  6749. 1016749,187,549,36,47,1,63,9,"Nanu evaṃ anujānanto ayaṃ mitto eva, na amitto mittapatirūpakoti? "
  6750. 1016750,187,549,48,49,1,30,1,Anuppiyabhāṇīdassanamattametaṃ.
  6751. 1016751,187,549,50,92,1,195,28,"Sahāyena vā desakālaṃ, tasmiṃ vā kate uppajjanakavirodhādiṃ asallakkhetvā‘‘ karomā’’ ti vutte yo taṃ jānanto eva‘‘ sādhu samma karomā’’ ti anuppiyaṃ bhaṇati, taṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ kalyāṇaṃ pissa anujānātī’’ ti. "
  6752. 1016752,187,549,93,103,1,35,6,Tena vuttaṃ‘‘ kalyāṇepi eseva nayo’’ ti.
  6753. 1016753,187,550,2,11,1,40,5,259. Mittapatirūpakā ete mittāti evaṃ jānitvā.
  6754. 1016754,187,551,2,2,1,18,1,Suhadamittavaṇṇanā
  6755. 1016755,187,552,2,12,1,47,4,260. {Sundarahadayā}ti pemassa atthivasena bhaddacittā.
  6756. 1016756,187,553,2,42,1,203,26,261. Pamattaṃ {rakkhatī}ti ettha pamādavasena kiñci ayutte kate tādise kāle rakkhaṇaṃ‘‘ bhītassa saraṇaṃ hotī’’ ti imināva taṃ gahitanti tato aññameva pamattassa rakkhaṇavidhiṃ dassetuṃ‘‘ majjaṃ pivitvā’’ tiādi vuttaṃ.
  6757. 1016757,187,553,43,58,1,96,11,Gehe ārakkhaṃ asaṃvihitassa bahigamanampi pamādapakkhikamevāti‘‘ sahāyo bahigato vā hotī’’ ti vuttaṃ.
  6758. 1016758,187,553,59,64,1,35,4,Bhayaṃ {haranto}ti bhayaṃ paṭibāhanto.
  6759. 1016759,187,553,65,75,1,51,6,Bhogahetutāya phalūpacārena dhanaṃ‘‘ bhogan’’ ti vadati.
  6760. 1016760,187,553,76,84,1,51,6,"{Kiccakaraṇīye}ti khuddake, mahante ca kātabbe uppanne. "
  6761. 1016761,187,554,2,23,1,125,15,"262. Nigūhituṃ yuttakathan ti nigūhituṃ chādetuṃ yuttakathaṃ, nigūhituṃ vā yuttā kathā etassāti nigūhituṃ yuttakathaṃ, attano kammaṃ. "
  6762. 1016762,187,554,24,28,1,31,3,{Rakkhatī}ti anāvikaronto chādeti.
  6763. 1016763,187,554,29,38,1,71,8,{Jīvitampī}ti pi -saddena kimaṅgaṃ pana aññaṃ pariggahitavatthunti dasseti.
  6764. 1016764,187,555,2,15,1,89,8,263. Passantesu {passantesū}ti āmeḍitavacanena nivāriyamānassa pāpassa punappunaṃ karaṇaṃ dīpeti.
  6765. 1016765,187,555,16,23,1,54,7,Punappunaṃ karonto hi pāpato visesena nivāretabbo hoti.
  6766. 1016766,187,555,24,36,1,90,10,"{Saraṇesū}ti saraṇesu vattassu abhinnāni katvā paṭipajja, saraṇesu vā upāsakabhāvena vattassu. "
  6767. 1016767,187,555,37,40,1,17,3,Nipuṇan ti saṇhaṃ.
  6768. 1016768,187,555,41,44,1,36,3,Kāraṇan ti kammassakatādibhedayuttaṃ.
  6769. 1016769,187,555,45,51,1,45,6,Idaṃ kamman ti imaṃ dānādibhedaṃ kusalakammaṃ.
  6770. 1016770,187,555,52,74,1,153,14,‘‘ Kamman’’ ti sādhāraṇato vuttassāpi tassa‘‘ sagge nibbattantī’’ ti padantarasannidhānena saddhāhirottappālobhādiguṇadhammasamaṅgitā viya kusalabhāvo jotito hoti.
  6771. 1016771,187,555,75,79,1,35,4,Saddhādayo hi dhammā saggagāmimaggo.
  6772. 1016772,187,555,80,81,1,7,1,Yathāha–
  6773. 1016773,187,556,2,9,1,30,5,"‘ ‘ Saddhā hiriyaṃ kusalañca dānaṃ, "
  6774. 1016774,187,557,2,5,1,26,3,Dhammā ete sappurisānuyātā;
  6775. 1016775,187,558,2,6,1,29,4,"Etañhi maggaṃ diviyaṃ vadanti, "
  6776. 1016776,187,559,2,19,1,30,5,Etena hi gacchati devalokan’’ ti.( a. ni.8.32);
  6777. 1016777,187,560,2,25,1,91,10,"264. Bhavanaṃ sampattivaḍḍhanaṃ {bhavo}ti attho, tappaṭikkhepena {abhavo}ti āha‘‘ abhavena avuḍḍhiyā’’ ti. "
  6778. 1016778,187,560,26,29,1,18,3,Pārijuññan ti jāni.
  6779. 1016779,187,560,30,37,1,52,6,Anattamano {hotī}ti attamano na hoti anukampakabhāvato.
  6780. 1016780,187,560,38,45,1,51,7,Aññadatthu taṃ abhavaṃ attani āpatitaṃ viya maññati.
  6781. 1016781,187,560,46,58,1,59,8,Idāni taṃ bhavaṃ sarūpato dassetuṃ‘‘ tathārūpan’’ tiādi vuttaṃ.
  6782. 1016782,187,560,59,62,1,18,2,{Virūpo}ti bībhaccho.
  6783. 1016783,187,560,63,68,1,31,4,Na {pāsādiko}ti tasseva vevacanaṃ.
  6784. 1016784,187,560,69,73,1,35,3,{Sujāto}ti sundarajātiko jātisampanno.
  6785. 1016785,187,561,2,9,1,16,3,265. Jalan ti jalanto.
  6786. 1016786,187,561,10,14,1,26,3,{Aggīvā}ti aggikkhandho viya.
  6787. 1016787,187,561,15,18,1,18,2,{Bhāsatī}ti virocati.
  6788. 1016788,187,561,19,60,1,237,30,"Yasmāssa bhagavatā savisesaṃ virocanaṃ loke pākaṭabhāvañca dassetuṃ‘‘ jalaṃ aggīva bhāsatī’’ ti vuttaṃ, tasmā yadā aggi savisesaṃ virocati, yattha ca ṭhito dūre ṭhitānampi paññāyati, taṃ dassanādivasena tamatthaṃ vibhāvetuṃ‘‘ rattin’’ tiādi vuttaṃ."
  6789. 1016789,187,562,2,20,1,102,11,‘ ‘ Bhamarasseva irīyato’’ ti etenevassa bhogasaṃharaṇaṃ dhammikaṃ ñāyopetanti dassento‘‘ attānampī’’ tiādimāha.
  6790. 1016790,187,562,21,35,1,117,12,"Rāsiṃ {karontassā}ti yathāssa dhanadhaññādibhogajātaṃ sampiṇḍitaṃ rāsibhūtaṃ hutvā tiṭṭhati, evaṃ irīyato āyūhantassa ca. "
  6791. 1016791,187,562,36,39,1,35,3,Cakkappamāṇan ti rathacakkappamāṇaṃ.
  6792. 1016792,187,562,40,44,1,30,4,Nicayan ti vuḍḍhiṃ parivuḍḍhiṃ.
  6793. 1016793,187,562,45,55,1,39,6,‘‘ Bhogā sannicayaṃ yantī’’ ti keci paṭhanti.
  6794. 1016794,187,563,2,5,1,22,2,{Samāhatvā}ti saṃharitvā.
  6795. 1016795,187,563,6,62,1,148,14,"Alaṃ -saddo‘‘ alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjitun’’ tiādīsu( dī. ni.2.272; saṃ. ni.2.124,129,134,143) yuttanti imamatthaṃ joteti,‘‘ alamariyañāṇadassanavisesan’’ tiādīsu( ma. ni.1.328) pariyattanti. "
  6796. 1016796,187,563,63,85,1,97,10,Yo veṭhitattotiādīsu ( su. ni.217) viya atta-saddo sabhāvapariyāyoti taṃ sabbaṃ dassento‘‘ yuttasabhāvo’’ tiādimāha.
  6797. 1016797,187,563,86,94,1,58,7,"Saṇṭhapetun ti sammā ṭhapetuṃ, sammadeva pavattetunti attho. "
  6798. 1016798,187,564,2,19,1,151,16,Evaṃ {vibhajanto}ti evaṃ vuttanayena attano dhanaṃ catudhā vibhajanto vibhajanahetu mittāni ganthati soḷasa kalyāṇamittāni mettāya ajīrāpanena pabandhati.
  6799. 1016799,187,564,20,29,1,31,4,Tenāha‘‘ abhejjamānāni ṭhapetī’’ ti .
  6800. 1016800,187,564,30,46,1,91,12,Kathaṃ pana vuttanayena catudhā bhogānaṃ vibhajanena mittāni ganthatīti āha‘‘ yassa hī’’ tiādi.
  6801. 1016801,187,564,47,66,1,40,6,Tenāha bhagavā‘‘ dadaṃ mittāni ganthatī’’ ti( saṃ. ni.1.246).
  6802. 1016802,187,564,67,75,1,47,5,"{Bhuñjeyyā}ti upabhuñjeyya, upayuñjeyya cāti attho. "
  6803. 1016803,187,564,76,88,1,136,11,"Samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikādīnaṃ dānavasena ceva adhivatthadevatādīnaṃ petabalivasena, nhāpitādīnaṃ vetanavasena ca viniyogopi upayogo eva. "
  6804. 1016804,187,564,89,126,1,194,26,"Tathā hi vakkhati‘‘ imesu panā’’ tiādi āyo nāma heṭṭhimantena vayato catugguṇo icchitabbo, aññathā vayo avicchedavasena na santāneyya, nidheyya, bhājeyya ca asambhateti vuttaṃ‘‘ dvīhi kammaṃ payojaye’’ ti. "
  6805. 1016805,187,564,127,134,1,45,5,"{Nidhetvā}ti nidahitvā, bhūmigataṃ katvāti attho. "
  6806. 1016806,187,564,135,141,1,65,5,{Rājādivasenā}ti ādi -saddena aggiudakacoradubbhikkhādike saṅgaṇhāti.
  6807. 1016807,187,564,142,148,1,53,6,Nhāpitādīnan ti ādi -saddena kulālarajakādīnaṃ saṅgaho.
  6808. 1016808,187,565,2,2,1,32,1,Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍavaṇṇanā
  6809. 1016809,187,566,2,14,1,53,6,266. Catūhi {kāraṇehī}ti na chandagamanādīhi catūhi kāraṇehi .
  6810. 1016810,187,566,15,29,1,91,9,Akusalaṃ {pahāyā}ti‘‘ cattāro kammakilesā’’ ti vuttaṃ akusalañceva agatigamanākusalañca pajahitvā.
  6811. 1016811,187,566,30,37,1,69,6,Chahi {kāraṇehī}ti surāpānādīsu ādīnavadassanasaṅkhātehi chahi kāraṇehi.
  6812. 1016812,187,566,38,44,1,76,6,Surāpānānuyogādibhedaṃ chabbidhaṃ bhogānaṃ apāyamukhaṃ vināsamukhaṃ vajjetvā.
  6813. 1016813,187,566,45,60,1,148,13,"Soḷasa {mittānī}ti upakārādivasena cattāro, pamattarakkhaṇādikiccavisesavasena paccekaṃ cattāro cattāro katvā soḷasavidhe kalyāṇamitte sevanto bhajanto. "
  6814. 1016814,187,566,61,68,1,78,7,Satthavāṇijjādimicchājīvaṃ pahāya ñāyeneva vattanato dhammikena ājīvena jīvati.
  6815. 1016815,187,566,69,80,1,87,9,"{Namassitabbā}ti upakāravasena, guṇavasena ca namassitabbā sabbadā natena hutvā vattitabbā. "
  6816. 1016816,187,566,81,86,1,35,5,Disā-saddassa attho heṭṭhā vutto eva.
  6817. 1016817,187,566,87,96,1,83,8,"Āgamanabhayan ti tattha sammā appaṭipattiyā, micchāpaṭipattiyā ca uppajjanakaanattho. "
  6818. 1016818,187,566,97,108,1,41,7,So hi bhāyanti etasmāti‘‘ bhayan’’ ti vuccati.
  6819. 1016819,187,566,109,130,1,157,15,"Yena kāraṇena mātāpituādayo puratthimādibhāvena apadiṭṭhā, taṃ dassetuṃ‘‘ pubbupakāritāyā’’ tiādi vuttaṃ, tena atthasarikkhatāya nesaṃ puratthimādibhāvoti dasseti. "
  6820. 1016820,187,566,131,144,1,108,12,"Tathā hi mātāpitaro puttānaṃ puratthimabhāvena tāva upakāribhāvena dissanato, apadissanato ca puratthimā disā. "
  6821. 1016821,187,566,145,156,1,111,10,"Ācariyā antevāsikassa dakkhiṇabhāvena, hitāhitaṃ patikusalabhāvena dakkhiṇārahatāya ca vuttanayena dakkhiṇā disā. "
  6822. 1016822,187,566,157,170,1,62,8,Iminā nayena‘‘ pacchimā disā’’ tiādīsu yathārahaṃ attho veditabbo.
  6823. 1016823,187,566,171,188,1,124,13,Gharāvāsassa dukkhabahulatāya te te ca kiccavisesā yathāuppatitadukkhanittharaṇatthāti vuttaṃ‘‘ te te dukkhavisese uttaratī’’ ti.
  6824. 1016824,187,566,189,210,1,164,15,"Yasmā dāsakammakarā sāmikassa pādānaṃ payirupāsanavasena ceva tadanucchavikakiccasādhanavasena ca yebhuyyena santikāvacarā, tasmā vuttaṃ‘‘ pādamūle patiṭṭhānavasenā’’ ti. "
  6825. 1016825,187,566,211,215,1,32,3,{Guṇehī}ti uparibhāvāvahehi guṇehi.
  6826. 1016826,187,566,216,224,1,64,6,Upari {ṭhitabhāvenā}ti saggamagge mokkhamagge ca patiṭṭhitabhāvena.
  6827. 1016827,187,567,2,29,1,159,17,"267. {Bhato}ti posito, taṃ pana bharaṇaṃ jātakālato paṭṭhāya sukhapaccayūpaharaṇena dukkhapaccayāpaharaṇena ca tehi pavattitanti dassetuṃ‘‘ thaññaṃ pāyetvā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6828. 1016828,187,567,30,33,1,21,2,{Jaggito}ti paṭijaggito.
  6829. 1016829,187,567,34,37,1,15,2,{Te}ti mātāpitaro.
  6830. 1016830,187,568,2,23,1,143,17,Mātāpitūnaṃ santakaṃ khettādiṃ avināsetvā rakkhitaṃ tesaṃ paramparāya ṭhitiyā kāraṇaṃ hotīti‘‘ taṃ rakkhanto kulavaṃsaṃ saṇṭhapeti nāmā’’ ti vuttaṃ.
  6831. 1016831,187,568,24,48,1,162,19,{Adhammikavaṃsato}ti‘‘ kulappadesādinā attanā sadisaṃ ekaṃ purisaṃ ghaṭetvā vā gīvāyaṃ vā hatthe vā bandhamaṇiyaṃ vā hāretabban’’ ti evaṃ ādinā pavattaadhammikapaveṇito.
  6832. 1016832,187,568,49,55,1,42,5,{Hāretvā}ti apanetvā taṃ gāhaṃ vissajjāpetvā.
  6833. 1016833,187,568,56,65,1,72,9,Mātāpitaro tato gāhato vivecaneneva hi āyatiṃ tesaṃ paramparāhārikā siyā.
  6834. 1016834,187,568,66,73,1,67,6,{Dhammikavaṃse}ti hiṃsādiviratiyā dhammike vaṃse dhammikāya paveṇiyaṃ.
  6835. 1016835,187,568,74,77,1,24,2,{Ṭhapento}ti patiṭṭhapento.
  6836. 1016836,187,568,78,83,1,69,4,Salākabhattādīni {anupacchinditvā}ti salākabhattadānādīni avicchinditvā.
  6837. 1016837,187,569,2,27,1,163,18,"Dāyajjaṃ {paṭipajjāmī}ti ettha yasmā dāyapaṭilābhassa yogyabhāvena vattamānoyeva dāyajjaṃ paṭipajjati nāma, na itaro, tasmā tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ mātāpitaro’’ tiādi vuttaṃ. "
  6838. 1016838,187,569,28,31,1,14,2,{Dārake}ti putte.
  6839. 1016839,187,569,32,46,1,78,9,Vinicchayaṃ {patvā}ti‘‘ puttassa cajavissajjanan’’ ti evaṃ āgataṃ vinicchayaṃ āgamma.
  6840. 1016840,187,569,47,62,1,93,11,Dāyajjaṃ paṭipajjāmīti vuttan ti‘‘ dāyajjaṃ paṭipajjāmī’’ ti idaṃ catutthaṃ vattanaṭṭhānaṃ vuttaṃ.
  6841. 1016841,187,569,63,66,1,20,3,Tesan ti mātāpitūnaṃ.
  6842. 1016842,187,569,67,73,1,62,5,Tatiyadivasato {paṭṭhāyā}ti matadivasato tatiyadivasato paṭṭhāya.
  6843. 1016843,187,570,2,7,1,36,4,Pāpato nivāraṇaṃ nāma anāgatavisayaṃ.
  6844. 1016844,187,570,8,18,1,71,9,"Sampattavatthutopi hi nivāraṇaṃ vītikkame anāgate eva siyā, na vattamāne. "
  6845. 1016845,187,570,19,32,1,75,8,Nibbattitā pana pāpakiriyā garahaṇamattapaṭikārāti āha‘‘ katampi garahantī’’ ti.
  6846. 1016846,187,570,33,36,1,25,2,{Nivesentī}ti patiṭṭhapenti.
  6847. 1016847,187,570,37,49,1,87,8,Vuttappakārā mātāpitaro anavajjameva sippaṃ sikkhāpentīti vuttaṃ‘‘ muddāgaṇanādisippan’’ ti.
  6848. 1016848,187,570,50,56,1,50,5,{Rūpādīhī}ti ādi -saddena bhogaparivārādiṃ saṅgaṇhāti.
  6849. 1016849,187,570,57,60,1,25,2,{Anurūpenā}ti anucchavikena.
  6850. 1016850,187,571,2,5,1,35,3,Niccabhūto samayo abhiṇhakaraṇakālo.
  6851. 1016851,187,571,6,18,1,73,8,Abhiṇhattho hi ayaṃ nicca-saddo‘‘ niccapahaṃsito niccapahaṭṭho’’ tiādīsu viya.
  6852. 1016852,187,571,19,23,1,36,4,Yuttapattakālo eva samayo kālasamayo.
  6853. 1016853,187,571,24,38,1,75,9,‘‘ Uṭṭhāya samuṭṭhāyā’’ ti imināssa niccameva dāne tesaṃ yuttapayuttataṃ dasseti.
  6854. 1016854,187,571,39,41,1,24,2,Sikhāṭhapanaṃ dārakakāle.
  6855. 1016855,187,571,42,45,1,44,3,Āvāhavivāhaṃ puttadhītūnaṃ yobbanappattakāle.
  6856. 1016856,187,572,2,20,1,92,13,"Taṃ bhayaṃ yathā nāgacchati, evaṃ pihitā hoti‘‘ puratthimā disā’’ ti vibhattiṃ pariṇāmetvā yojanā. "
  6857. 1016857,187,572,21,41,1,95,14,"Yathā pana taṃ bhayaṃ āgaccheyya, yathā ca nāgaccheyya, tadubhayaṃ dassetuṃ‘‘ sace hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6858. 1016858,187,572,42,61,1,147,14,{Vippaṭipannā}ti‘‘ bhato ne bharissāmī’’ tiādinā uttasammāpaṭipattiyā akāraṇena ceva tappaṭipakkhamicchāpaṭipattiyā akaraṇena ca vippaṭipannā puttā assu.
  6859. 1016859,187,572,62,81,1,118,13,"Etaṃ bhayan ti etaṃ‘‘ mātāpitūnaṃ {appatirūpā}ti viññūnaṃ garahitabbatābhayaṃ, paravādabhayan’’ ti evamādi āgaccheyya puttesu. "
  6860. 1016860,187,572,82,101,1,112,14,Puttānaṃ {nānurūpā}ti ettha‘‘ puttānan’’ ti padaṃ etaṃ bhayaṃ puttānaṃ āgaccheyyāti evaṃ idhāpi ānetvā sambandhitabbaṃ.
  6861. 1016861,187,572,102,116,1,120,14,Tādisānañhi mātāpitūnaṃ puttānaṃ ovādānusāsaniyo dātuṃ samatthakālato paṭṭhāya tā tesaṃ dātabbā evāti katvā tathā vuttaṃ.
  6862. 1016862,187,572,117,134,1,143,15,"Puttānañhi vasenāyaṃ desanā anāgatā sammāpaṭipannesu ubhosu attano, mātāpitūnañca vasena uppajjanakatāya sabbaṃ bhayaṃ na hoti sammāpaṭipannattā. "
  6863. 1016863,187,572,135,144,1,86,9,Evaṃ paṭipannattā eva paṭicchannā hoti tattha kātabbapaṭisanthārassa sammadeva katattā.
  6864. 1016864,187,572,145,148,1,18,2,{Khemā}ti anupaddavā.
  6865. 1016865,187,572,149,156,1,79,7,Yathāvuttasammāpaṭipattiyā akaraṇena hi uppajjanakaupaddavā karaṇena na hontīti.
  6866. 1016866,187,573,2,19,1,97,14,‘ ‘ Na kho te’’ tiādinā vutto saṅgītianāruḷho bhagavatā tadā tassa vutto paramparāgato attho veditabbo.
  6867. 1016867,187,573,20,29,1,38,5,Tenāha‘‘ bhagavā siṅgālakaṃ etadavocā’’ ti.
  6868. 1016868,187,573,30,36,1,34,5,{Ayañhī}ti ettha hi -saddo avadhāraṇe.
  6869. 1016869,187,573,37,48,1,39,7,Tathā hi‘‘ no aññā’’ ti aññadisaṃ nivatteti.
  6870. 1016870,187,574,2,23,1,133,12,268. Ācariyaṃ dūratova disvā uṭṭhānavacaneneva tassa paccuggamanādisāmīcikiriyā avuttasiddhāti taṃ dassento‘‘ paccuggamanaṃ katvā’’ tiādimāha.
  6871. 1016871,187,574,24,27,1,28,2,{Upaṭṭhānenā}ti payirupāsanena.
  6872. 1016872,187,574,28,39,1,93,8,"{Tikkhattuṃupaṭṭhānagamanenā}ti pāto, majjhanhike, sāyanti tīsu kālesu upaṭṭhānatthaṃ upagamanena. "
  6873. 1016873,187,574,40,57,1,111,11,Sippuggahaṇatthaṃ pana upagamanaṃ upaṭṭhānantogadhaṃ payojanavasena gamanabhāvatoti āha‘‘ sippuggahaṇa… pe… hotī’’ ti.
  6874. 1016874,187,574,58,80,1,149,17,"Sotuṃ icchā sussūsā, sā pana ācariye sikkhitabbasikkhe ca ādaragāravapubbikā icchitabbā‘‘ addhā iminā sippena sikkhitena evarūpaṃguṇaṃ paṭilabhissāmī’’ ti. "
  6875. 1016875,187,574,81,94,1,77,9,Tathābhūtañca taṃ savanaṃ saddhāpubbaṅgamaṃ hotīti āha‘‘ saddahitvā savanenā’’ ti.
  6876. 1016876,187,574,95,109,1,78,8,Vuttamevatthaṃ byatirekavasena dassetuṃ‘‘ asaddahitvā… pe… nādhigacchatī’’ ti vuttaṃ.
  6877. 1016877,187,574,110,114,1,47,4,Tasmā tassattho vuttapaṭipakkhanayena veditabbo.
  6878. 1016878,187,574,115,138,1,116,13,"Yaṃ sandhāya‘‘ avasesakhuddakapāricariyāyā’’ ti vuttaṃ, taṃ vibhajanaṃ anavasesato dassetuṃ‘‘ antevāsikena hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6879. 1016879,187,574,139,147,1,77,7,{Paccupaṭṭhānādīnī}ti ādi -saddena āsanapaññāpanaṃ bījananti evamādiṃ saṅgaṇhāti.
  6880. 1016880,187,574,148,154,1,65,5,Antevāsikavattan ti antevāsikena ācariyamhi sammāvattitabbavattaṃ.
  6881. 1016881,187,574,155,160,1,56,4,{Sippapaṭiggahaṇenā}ti sippaganthassa sakkaccaṃ uggahaṇena.
  6882. 1016882,187,574,161,170,1,77,9,Tassa hi suṭṭhu uggahaṇena tadanusārenassa payogopi sammadeva uggahito hotīti.
  6883. 1016883,187,574,171,179,1,28,4,Tenāha‘‘ thokaṃ gahetvā’’ tiādi.
  6884. 1016884,187,575,2,8,1,46,5,Suvinītaṃ {vinentī}ti idha ācāravinayo adhippeto.
  6885. 1016885,187,575,9,30,1,110,13,Sippasmiṃ pana sikkhāpanavinayo‘‘ suggahitaṃ gāhāpentī’’ ti imināva saṅgahitoti vuttaṃ‘‘ evaṃ te nisīditabban’’ tiādi.
  6886. 1016886,187,575,31,51,1,109,15,"Ācariyā hi nāma antevāsike na diṭṭhadhammike eva vinenti, atha kho samparāyikepīti āha‘‘ pāpamittā vajjetabbā’’ ti. "
  6887. 1016887,187,575,52,66,1,97,10,Sippaganthassa uggaṇhanaṃ nāma yāvadeva payogasampādanatthanti āha‘‘ payogaṃ dassetvā gaṇhāpentī’’ ti.
  6888. 1016888,187,575,67,71,1,34,3,{Mittāmaccesū}ti attano mittāmaccesu.
  6889. 1016889,187,575,72,78,1,56,5,{Paṭiyādentī}ti pariggahetvā naṃ mamattavasena paṭiyādenti.
  6890. 1016890,187,575,79,103,1,145,16,‘‘ Ayaṃ amhākaṃ antevāsiko’’ tiādinā hi attano pariggahitadassanamukhena ceva‘‘ bahussuto’’ tiādinā tassa guṇapariggaṇhanamukhe ca taṃ tesaṃ paṭiyādenti.
  6891. 1016891,187,575,104,110,1,90,6,Sabbadisāsu rakkhaṃ karonti cātuddisabhāvasampādanenassa sabbattha sukhajīvibhāvasādhanato.
  6892. 1016892,187,575,111,119,1,30,4,Tenāha‘‘ uggahitasippo hī’’ tiādi.
  6893. 1016893,187,575,120,127,1,92,6,"Sattānañhi duvidhā sarīrarakkhā abbhantaraparissayapaṭighātena, bāhiraparissayapaṭighātena ca. "
  6894. 1016894,187,575,128,138,1,104,8,"Tattha abbhantaraparissayo khuppipāsādibhedo, so lābhasiddhiyā paṭihaññati tāya tajjāparihārasaṃvidhānato. "
  6895. 1016895,187,575,139,147,1,96,7,"Bāhiraparissayo coraamanussādihetuko, so vijjāsiddhiyā paṭihaññati tāya tajjāparihārasaṃvidhānato. "
  6896. 1016896,187,575,148,158,1,32,6,Tena vuttaṃ‘‘ yaṃ yaṃ disan’’ tiādi.
  6897. 1016897,187,576,2,35,1,240,23,"Pubbe ‘‘ uggahitasippo hī’’ tiādinā sippasikkhāpaneneva lābhuppattiyā disāsu parittāṇakaraṇaṃ dassitaṃ, idāni‘‘ yaṃ vā so’’ tiādinā tassa uggahitasippassa nipphattivasena guṇakittanamukhena paggaṇhanenapi lābhuppattiyāti ayametesaṃ vikappānaṃ bhedo. "
  6898. 1016898,187,576,36,56,1,92,11,"Sesan ti‘‘ paṭicchannā hotī’’ tiādikaṃ pāḷiāgataṃ,‘‘ evañca pana vatvā’’ tiādikaṃ aṭṭhakathāgatañca. "
  6899. 1016899,187,576,57,61,1,30,3,{Etthā}ti etasmiṃ dutiyadisāvāre.
  6900. 1016900,187,576,62,67,1,52,4,{Purimanayenevā}ti pubbe paṭhamadisāvāre vuttanayeneva.
  6901. 1016901,187,577,2,28,1,178,17,"269. Sammānanā nāma sambhāvanā, sā pana atthacariyālakkhaṇā ca dānalakkhaṇā ca catutthapañcamaṭṭhāneheva saṅgahitāti piyavacanalakkhaṇaṃ taṃ dassetuṃ‘‘ sambhāvitakathākathanenā’’ ti vuttaṃ. "
  6902. 1016902,187,577,29,38,1,63,7,"Vigatamānanā vimānanā, na vimānanā avimānanā, vimānanāya akaraṇaṃ. "
  6903. 1016903,187,577,39,47,1,37,4,Tenāha‘‘ yathā dāsakammakarādayo’’ tiādi.
  6904. 1016904,187,577,48,56,1,60,7,Sāmikena hi vimānitānaṃ itthīnaṃ sabbo parijano vimānetiyeva .
  6905. 1016905,187,577,57,61,1,35,3,{Paricaranto}ti indriyāni paricaranto.
  6906. 1016906,187,577,62,71,1,68,9,Taṃ aticarati nāma taṃ attano gihiniṃ atimaññitvā agaṇetvā vattanato.
  6907. 1016907,187,577,72,90,1,112,12,"{Issariyavossaggenā}ti ettha yādiso issariyavossaggo gihiniyā anucchaviko, taṃ dassento‘‘ bhattagehe vissaṭṭhe’’ ti āha. "
  6908. 1016908,187,577,91,113,1,159,20,"Gehe eva ṭhatvā vicāretabbampi hi kasivāṇijjādikammaṃ kulitthiyā bhāro na hoti, sāmikasseva bhāro, tato āgatasāpateyyaṃ pana tāya suguttaṃ katvā ṭhapetabbaṃ hoti."
  6909. 1016909,187,577,114,127,1,65,9,‘‘ Sabbaṃ issariyaṃ vissaṭṭhaṃ nāma hotī’’ ti etā maññantīti adhippāyo.
  6910. 1016910,187,577,128,146,1,140,14,Itthiyo nāma puttalābhena viya mahagghavipulālaṅkāralābhenapi na santussantevāti tāsaṃ tosanaṃ alaṅkāradānanti āha‘‘ attano vibhavānurūpenā’’ ti.
  6911. 1016911,187,578,2,13,1,102,7,Kulitthiyā saṃvihitabbakammantā nāma āhārasampādanavicārappakārāti āha‘‘ yāgubhattapacanakālādīnī’’ tiādi.
  6912. 1016912,187,578,14,32,1,182,16,"Sammānanādīhi yathārahaṃ piyavacanehi ceva bhojanadānādīhi ca paheṇakapesanādīhi aññato, tattheva vā uppannassa paṇṇākārassa chaṇadivasādīsu pesetabbapiyabhaṇḍehi ca saṅgahitaparijanā. "
  6913. 1016913,187,578,33,52,1,89,12,Gehasāminiyā antogehajano niccaṃ saṅgahito evāti vuttaṃ‘‘ idha parijano nāma… pe… ñātijano’’ ti.
  6914. 1016914,187,578,53,58,1,49,5,Ābhatadhanan ti bāhirato antogehaṃ pavesitadhanaṃ.
  6915. 1016915,187,578,59,86,1,206,20,"Gihiniyā nāma paṭhamaṃ āhārasampādane kosallaṃ icchitabbaṃ, tattha ca yuttapayuttatā, tato sāmikassa itthijanāyattesu kiccākiccesu, tato puttānaṃ parijanassa kātabbakiccesūti āha‘‘ yāgubhattasampādanādīsū’’ tiādi."
  6916. 1016916,187,578,87,108,1,95,12,"‘‘ Nikkosajjā’’ ti vatvā tameva nikkosajjataṃ byatirekato, anvayato ca vibhāvetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ. "
  6917. 1016917,187,578,109,113,1,29,3,{Idhā}ti imasmiṃ tatiyadisāvāre.
  6918. 1016918,187,578,114,118,1,46,3,{Purimanayenevā}ti paṭhamadisāvāre vuttanayeneva.
  6919. 1016919,187,578,119,137,1,105,13,"Iti bhagavā‘‘ pacchimā disā puttadārā’’ ti uddisitvāpi dāravaseneva pacchimaṃ disaṃ vissajjesi, na puttavasena. "
  6920. 1016920,187,578,138,139,1,5,1,Kasmā?
  6921. 1016921,187,578,140,173,1,220,27,"Puttā hi dārakakāle attano mātu anuggaṇhaneneva anuggahitā honti anukampitā, viññutaṃ pattakāle pana yathā tepi tadā anuggahetabbā, svāyaṃ vidhi‘‘ pāpā nivārentī’’ tiādinā paṭhamadisāvāre dassito evāti kiṃ puna vissajjanenāti. "
  6922. 1016922,187,578,174,181,1,58,6,"Dānādisaṅgahavatthūsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttamevāti. "
  6923. 1016923,187,579,2,19,1,87,9,270. Cattāripi ṭhānāni laṅghitvā pañcamameva ṭhānaṃ vivarituṃ‘‘ avisaṃvādanatāyā’’ tiādi vuttaṃ.
  6924. 1016924,187,579,20,33,1,91,12,Tattha yassa yassa nāmaṃ {gaṇhātī}ti sahāyo atthikabhāvena yassa yassa vatthuno nāmaṃ katheti.
  6925. 1016925,187,579,34,53,1,110,13,"{Avisaṃvādetvā}ti ettha duvidhaṃ avisaṃvādanaṃ vācāya, payogena cāti taṃ duvidhampi dassetuṃ‘‘ idampī’’ tiādi vuttaṃ."
  6926. 1016926,187,579,54,72,1,126,12,"‘‘ Dānenā’’ ti ca idaṃ nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ itarasaṅgahavatthuvasenapi avisaṃvādetvā saṅgaṇhanassa labbhanato, icchitabbato ca. "
  6927. 1016927,187,579,73,83,1,66,9,"Aparā pacchimā pajā aparapajā, aparāparaṃ uppannā vā pajā aparapajā. "
  6928. 1016928,187,579,84,99,1,87,10,"Paṭipūjanā nāma mamāyanā, sakkārakiriyā cāti tadubhayaṃ dassetuṃ‘‘ kelāyantī’’ tiādi vuttaṃ. "
  6929. 1016929,187,579,100,104,1,28,3,{Mamāyantī}ti mamattaṃ karonti.
  6930. 1016930,187,580,2,21,1,141,12,"271. Yathābalaṃ {kammantasaṃvidhānenā}ti dāsakammakarānaṃ yathābalaṃ balānurūpaṃ tesaṃ tesaṃ kammantānaṃ saṃvidahanena vicāraṇena, kārāpanenāti attho. "
  6931. 1016931,187,580,22,29,1,22,3,Tenāha‘‘ daharehī’’ tiādi.
  6932. 1016932,187,580,30,42,1,95,9,"{Bhattavetanānuppadānenā}ti tassa tassa dāsakammakarassa anurūpaṃ bhattassa, vetanassa ca padānena . "
  6933. 1016933,187,580,43,51,1,34,4,Tenevāha‘‘ ayaṃ khuddakaputto’’ tiādi.
  6934. 1016934,187,580,52,58,1,64,5,{Bhesajjādīnī}ti ādi -saddena sappāyāhāravasanaṭṭhānādiṃ saṅgaṇhāti.
  6935. 1016935,187,580,59,72,1,64,8,Sātabhāvo eva rasānaṃ {acchariyatā}ti āha‘‘ acchariye madhurarase’’ ti.
  6936. 1016936,187,580,73,76,1,25,3,Tesan ti dāsakammakarānaṃ.
  6937. 1016937,187,580,77,81,1,41,3,{Vossajjanenā}ti kammakaraṇato vissajjanena.
  6938. 1016938,187,580,82,97,1,73,9,"Velaṃ {ñatvā}ti‘‘ pahārāvaseso, upaḍḍhapahārāvaseso vā divaso’’ ti velaṃ jānitvā. "
  6939. 1016939,187,580,98,103,1,28,5,Yo koci mahussavo chaṇo nāma.
  6940. 1016940,187,580,104,111,1,75,6,"Kattikussavo, phagguṇussavoti evaṃ nakkhattasallakkhito mahussavo nakkhattaṃ. "
  6941. 1016941,187,580,112,121,1,72,8,"Pubbuṭṭhāyitā, pacchānipātitā ca mahāsudassane vuttā evāti idha anāmaṭṭhā. "
  6942. 1016942,187,581,2,18,1,127,11,{Dinnādāyino}ti pubbapadāvadhāraṇavasena sāvadhāraṇavacananti avadhāraṇena nivattitaṃ dassetuṃ‘‘ corikāya kiñci aggahetvā’’ ti vuttaṃ.
  6943. 1016943,187,581,19,28,1,37,5,Tenāha‘‘ sāmikehi dinnasseva ādāyino’’ ti.
  6944. 1016944,187,581,29,40,1,89,10,Na mayaṃ kiñci labhāmāti {anujjhāyitvā}ti paṭisedhadvayena tehi laddhabbassa lābhaṃ dasseti.
  6945. 1016945,187,581,41,55,1,102,10,‘‘ Kiṃ etassa kammena katenāti anujjhāyitvā’’ ti idaṃ tuṭṭhahadayatāya kāraṇadassanaṃ paṭipakkhadūrībhāvato.
  6946. 1016946,187,581,56,61,1,64,5,Tuṭṭhahadayatādassana mpi kammassa sukatakāritāya kāraṇadassanaṃ.
  6947. 1016947,187,581,62,77,1,103,13,"Kitti eva vaṇṇo kittivaṇṇo, taṃ kittivaṇṇaṃ guṇakathaṃ haranti, taṃ taṃ disaṃ upāharantīti kittivaṇṇaharā. "
  6948. 1016948,187,581,78,91,1,68,10,"Tathā tathā kittetabbato hi kitti , guṇo, tesaṃ vaṇṇanaṃ kathanaṃ vaṇṇo. "
  6949. 1016949,187,581,92,99,1,25,3,Tenāha‘‘ guṇakathāhārakā’’ ti.
  6950. 1016950,187,582,2,13,1,54,6,"272. Kāraṇabhūtā mettā etesaṃ atthīti mettāni, kāyakammādīni. "
  6951. 1016951,187,582,14,31,1,75,12,"Yāni pana tāni yathā yathā ca sambhavanti, taṃ dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ."
  6952. 1016952,187,582,32,48,1,80,8,‘‘ Vihāragamanan’’ tiādīsu‘‘ mettacittaṃ paccupaṭṭhāpetvā’’ ti padaṃ āharitvā yojetabbaṃ.
  6953. 1016953,187,582,49,57,1,74,7,{Anāvaṭadvāratāyā}ti ettha dvāraṃ nāma alobhajjhāsayatā dānassa mukhabhāvato.
  6954. 1016954,187,582,58,76,1,160,17,"Tassa sato deyyadhammassa dātukāmatā anāvaṭatā evañhi gharamāvasanto kulaputto gehadvāre pihitepi anāvaṭadvāro eva, aññathā apihitepi gharadvāre āvaṭadvāro evāti. "
  6955. 1016955,187,582,77,85,1,25,4,Tena vuttaṃ‘‘ tatthā’’ tiādi.
  6956. 1016956,187,582,86,89,1,32,3,Vivaritvāpi vasantoti vacanaseso.
  6957. 1016957,187,582,90,95,1,32,4,{Pidahitvāpī}ti etthāpi eseva nayo.
  6958. 1016958,187,582,96,107,1,69,6,‘‘ Sīlavantesū’’ ti idaṃ paṭiggāhakato dakkhiṇavisuddhidassanatthaṃ vuttaṃ.
  6959. 1016959,187,582,108,113,1,40,4,Karuṇākhettepi dānena anāvaṭadvāratā eva.
  6960. 1016960,187,582,114,131,1,133,13,‘‘ Santaññevā’’ ti iminā asantaṃ natthivacanaṃ pucchitapaṭivacanaṃ viya icchitabbaṃ evāti dasseti viññūnaṃ atthikānaṃ cittamaddavakaraṇato.
  6961. 1016961,187,582,132,145,1,86,9,‘‘ Purebhattaṃ paribhuñjitabbakan’’ ti idaṃ yāvakālike eva āmisabhāvassa niruḷhatāya vuttaṃ.
  6962. 1016962,187,583,2,19,1,138,13,"‘ ‘ Sabbe sattā’’ ti idaṃ tesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ ajjhāsayasampattidassanaṃ pakkhapātābhāvadīpanato, odhiso pharaṇāyapi mettābhāvanāya labbhanato. "
  6963. 1016963,187,583,20,41,1,138,15,"Yāya kusalābhivaḍḍhiākaṅkhāya tesaṃ upaṭṭhākānaṃ, tathā nesaṃ gehapavisanaṃ, taṃ sandhāyāha‘‘ pavisantāpi kalyāṇena cetasā anukampanti nāmā’’ ti. "
  6964. 1016964,187,583,42,61,1,140,15,Sutassa pariyodāpanaṃ nāma tassa yāthāvato atthaṃ vibhāvetvā vicikicchātamavidhamanena visodhananti āha‘‘ atthaṃ kathetvā kaṅkhaṃ vinodentī’’ ti.
  6965. 1016965,187,583,62,87,1,178,19,"Savanaṃ nāma dhammassa yāvadeva sammāpaṭipajjanāya asati tasmiṃ tassa niratthakabhāvato, tasmā sutassa pariyodāpanaṃ nāma sammāpaṭipajjāpananti āha‘‘ tathattāya vā paṭipajjāpentī’’ ti. "
  6966. 1016966,187,584,2,23,1,92,11,"273. {Alamatto}ti samatthasabhāvo, so ca atthato samattho evāti‘‘ agāraṃ ajjhāvasanasamattho’’ ti vuttaṃ. "
  6967. 1016967,187,584,24,29,1,76,4,{Disānamassanaṭṭhāne}ti yathāvuttadisānaṃ paccupaṭṭhānasaññite namassanakāraṇe.
  6968. 1016968,187,584,30,37,1,49,7,Paṇḍito hutvā kusalo cheko labhate yasanti yojanā.
  6969. 1016969,187,584,38,60,1,115,13,"Saṇhaguṇayogato saṇho, {saṇhaguṇo}ti panettha sukhumanipuṇapaññā, muduvācāti dassento‘‘ sukhuma… pe… bhaṇanena vā’’ ti vuttaṃ. "
  6970. 1016970,187,584,61,79,1,143,15,"{Disānamassanaṭṭhānenā}ti yena ñāṇena yathāvuttā cha disā vuttanayena paṭipajjanto namassati nāma, taṃ ñāṇaṃ disānamassanaṭṭhānaṃ, tena paṭibhānavā. "
  6971. 1016971,187,584,80,92,1,74,8,Tena hi taṃtaṃkiccayuttapattavasena paṭipajjanto idha‘‘ paṭibhānavā’’ ti vutto.
  6972. 1016972,187,584,93,96,1,26,2,{Nivātavuttī}ti paṇipātasīlo.
  6973. 1016973,187,584,97,107,1,93,8,{Atthaddho}ti na thaddho {thambharahito}ti cittassa uddhumātalakkhaṇena thambhitabhāvena virahito.
  6974. 1016974,187,584,108,113,1,53,4,{Uṭṭhānavīriyasampanno}ti kāyikena vīriyena samannāgato.
  6975. 1016975,187,584,114,119,1,62,4,{Nirantarakaraṇavasenā}ti āraddhassa kammassa satatakāritāvasena.
  6976. 1016976,187,584,120,131,1,98,10,Ṭhānuppattiyā {paññāyā}ti tasmiṃ tasmiṃ atthakicce upaṭṭhite ṭhānaso taṅkhaṇe eva uppajjanakapaññāya.
  6977. 1016977,187,585,2,7,1,46,4,{Saṅgahakaro}ti yathārahaṃ sattānaṃ saṅgaṇhanako.
  6978. 1016978,187,585,8,27,1,97,12,"{Mittakaro}ti mittabhāvakaro, so pana atthato mitte pariyesanako nāma hotīti vuttaṃ‘‘ mittagavesano’’ ti. "
  6979. 1016979,187,585,28,43,1,83,10,Yathāvuttaṃ vadaṃ vacanaṃ jānātīti {vadaññū}ti āha‘‘ pubbakārinā vuttavacanaṃ jānātī’’ ti.
  6980. 1016980,187,585,44,57,1,85,9,Idāni tamevatthaṃ saṅkhepena vuttaṃ vitthāravasena dassetuṃ‘‘ sahāyakassā’’ tiādi vuttaṃ.
  6981. 1016981,187,585,58,80,1,147,16,Pubbe yathāpavattāya vācāya jānane vadaññutaṃ dassetvā idāni ākārasallakkhaṇena appavattāya vācāya jānanepi vadaññutaṃ dassetuṃ ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  6982. 1016982,187,585,81,94,1,67,9,‘‘ Yena yena vā panā’’ tiādinā vacanīyatthataṃ vadaññū -saddassa dasseti.
  6983. 1016983,187,585,95,100,1,46,4,{Netā}ti yathādhippetamatthaṃ paccakkhato pāpetā.
  6984. 1016984,187,585,101,112,1,45,7,Tenāha‘‘ taṃ tamatthaṃ dassento paññāya netā’’ ti.
  6985. 1016985,187,585,113,118,1,37,5,Neti taṃ tamatthanti ānetvā sambandho.
  6986. 1016986,187,585,119,130,1,60,9,"Punappunaṃ {netī}ti anu anu neti, taṃ tamatthanti ānetvā yojanā. "
  6987. 1016987,187,586,2,11,1,70,9,Tasmiṃ tasmin ti tasmiṃ tasmiṃ dānādīhi saṅgahehi saṅgahetabbe puggale.
  6988. 1016988,187,586,12,16,1,29,3,{Āṇiyā}ti akkhasīsagatāya āṇiyā.
  6989. 1016989,187,586,17,20,1,17,2,{Yāyato}ti gacchato.
  6990. 1016990,187,586,21,24,1,27,2,{Puttakāraṇā}ti puttanimittaṃ.
  6991. 1016991,187,586,25,32,1,50,7,Puttahetukañhi puttena kattabbaṃ mānaṃ vā pūjaṃ vā.
  6992. 1016992,187,587,2,5,1,27,2,{Upayogavacane}ti upayogatthe.
  6993. 1016993,187,587,6,10,1,23,3,"Vuccatīti vacanaṃ, attho. "
  6994. 1016994,187,587,11,14,1,25,3,Upayogavacane vā vattabbe.
  6995. 1016995,187,587,15,18,1,28,3,Paccattan ti paccattavacanaṃ.
  6996. 1016996,187,587,19,25,1,45,5,Sammā {pekkhantī}ti sammadeva kātabbe pekkhanti.
  6997. 1016997,187,587,26,29,1,26,2,{Pasaṃsanīyā}ti pasaṃsitabbā.
  6998. 1016998,187,587,30,38,1,74,8,Bhavanti ete saṅgahetabbe tattha puggale yathārahaṃ pavattentāti adhippāyo.
  6999. 1016999,187,588,2,14,1,28,4,274.‘‘ Iti bhagavā’’ tiādi nigamanaṃ.
  7000. 1017000,187,588,15,21,1,49,5,Yā {disā}ti yā mātāpituādilakkhaṇā puratthimādidisā.
  7001. 1017001,187,588,22,47,1,138,16,{Namassā}ti namasseyyāsīti attho‘‘ yathā kathaṃ panā’’ tiādikāya gahapatiputtassa pucchāya vasena desanāya āraddhattā‘‘ pucchāya ṭhatvā’’ ti vuttaṃ.
  7002. 1017002,187,588,48,55,1,80,7,Akathitaṃ natthi gihīhi kattabbakamme appamādapaṭipattiyā anavasesato kathitattā.
  7003. 1017003,187,588,56,69,1,133,13,Mātāpituādīsu hi tehi ca paṭipajjitabbapaṭipattiyā niravasesato kathaneneva rājādīsupi paṭipajjitabbavidhi atthato kathito eva hotīti.
  7004. 1017004,187,588,70,77,1,50,6,"Gihino vinīyanti, vinayaṃ upenti etenāti gihivinayo. "
  7005. 1017005,187,588,78,92,1,97,12,"Yathānusiṭṭhan ti yathā idha satthārā anusiṭṭhaṃ gihicārittaṃ , tathā tena pakārena taṃ avirādhetvā. "
  7006. 1017006,187,588,93,101,1,117,7,Paṭipajjamānassa vuddhiyeva {pāṭikaṅkhā}ti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthehi vuddhiyeva icchitabbā avassambhāvinīti.
  7007. 1017007,187,589,2,4,1,39,2,Siṅgālasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  7008. 1017008,187,590,1,4,1,21,1,9. Āṭānāṭiyasuttavaṇṇanā
  7009. 1017009,187,591,2,2,1,23,1,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā
  7010. 1017010,187,592,2,35,1,144,18,275.‘‘ Catuddisaṃ rakkhaṃ ṭhapetvā’’ ti idaṃ dvīsu ṭhānesu catūsu disāsu ṭhapitaṃ rakkhaṃ sandhāya vuttanti tadubhayaṃ dassetuṃ‘‘ asurasenāyā’’ tiādi vuttaṃ.
  7011. 1017011,187,592,36,51,1,107,14,"Attano hi adhikāre, attano rakkhāya ca appamajjanena tesaṃ idaṃ dvīsu ṭhānesu catūsu disāsu ārakkhaṭṭhapanaṃ. "
  7012. 1017012,187,592,52,67,1,135,14,"Yañhi taṃ asurasenāya paṭisedhanatthaṃ devapure catūsu disāsu sakkassa devānamindassa ārakkhaṭṭhapanaṃ, taṃ attano adhikāre appamajjanaṃ. "
  7013. 1017013,187,592,68,83,1,115,14,"Yaṃ pana nesaṃ bhagavato santikaṃ upasaṅkamane catūsu disāsu ārakkhaṭṭhapanaṃ, taṃ attano katā rakkhāya appamajjanaṃ. "
  7014. 1017014,187,592,84,93,1,44,5,Tena vuttaṃ‘‘ asurasenāya nivāraṇatthan’’ tiādi.
  7015. 1017015,187,592,94,110,1,102,12,Pāḷiyaṃ catuddisan ti bhummatthe upayogavacananti bhummavasena tadatthaṃ dassento‘‘ catūsu disāsū’’ ti āha.
  7016. 1017016,187,592,111,125,1,129,13,Ārakkhaṃ {ṭhapetvā}ti vessavaṇādayo cattāro mahārājāno attanā attanā rakkhitabbadisāsu ārakkhaṃ ṭhapetvā guttiṃ sammadeva vidahitvā.
  7017. 1017017,187,592,126,131,1,58,4,Balagumbaṃ {ṭhapetvā}ti yakkhasenādisenābalasamūhaṃ ṭhapetvā.
  7018. 1017018,187,592,132,138,1,66,5,Ovaraṇaṃ {ṭhapetvā}ti paṭipakkhanisedhanasamatthaṃ āvaraṇaṃ ṭhapetvā.
  7019. 1017019,187,592,139,158,1,146,16,"Iti tīhi padehi yathākkamaṃ paccekaṃ devanagaradvārassa anto, dvārasamīpe, dvārato bahi, disārakkhāvasanoti tividhāya rakkhāya ṭhapitabhāvo vā dīpito. "
  7020. 1017020,187,592,159,171,1,32,6,Tenāha‘‘ evaṃ sakkassa… pe… katvā’’ ti.
  7021. 1017021,187,592,172,195,1,114,11,Satta buddhe {ārabbhā}ti ettha satteva buddhe ārabbha paribandhanakāraṇaṃ mahāpadānaṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.2.12) vuttanayeneva veditabbaṃ.
  7022. 1017022,187,592,196,204,1,58,7,"Dhammaāṇan ti dhammamayaṃ āṇaṃ, satthu dhammacakkanti attho."
  7023. 1017023,187,592,205,220,1,83,8,"‘‘ Parisato bāhirabhāvo, asambhogo’’ ti evamādiṃ idañcidañca vivajjanakaraṇaṃ {karissāmā}ti. "
  7024. 1017024,187,592,221,246,1,209,23,"Sāvanan ti catunnampi parisānaṃ tikkhattuṃ parivārena anusāvanaṃ, yathā sakko devānamindo asurasenāya nivāraṇatthaṃ catūsu disāsu ārakkhaṃ ṭhapāpeti, evaṃ mahārājānopi tādise kiccavisese attano ārakkhaṃ ṭhapenti. "
  7025. 1017025,187,592,247,252,1,41,5,Imesampi hi tato sāsaṅkaṃ sappaṭibhayanti.
  7026. 1017026,187,592,253,261,1,27,4,Tena vuttaṃ‘‘ attanopī’’ tiādi.
  7027. 1017027,187,593,2,17,1,60,8,"{Abhikkantā}ti atikkantā, vigatāti atthoti āha‘‘ khaye dissatī’’ ti. "
  7028. 1017028,187,593,18,30,1,52,8,Teneva hi‘‘ nikkhanto paṭhamo yāmo’’ ti anantaraṃ vuttaṃ.
  7029. 1017029,187,593,31,36,1,34,3,{Abhikkantataro}ti ativiya kantataro.
  7030. 1017030,187,593,37,51,1,61,10,Tādiso ca sundaro bhaddako nāma hotīti āha‘‘ sundare dissatī’’ ti.
  7031. 1017031,187,594,2,7,1,42,4,{Ko}ti devanāgayakkhagandhabbādīsu ko katamo.
  7032. 1017032,187,594,8,11,1,9,2,{Me}ti mama.
  7033. 1017033,187,594,12,15,1,13,2,{Pādānī}ti pāde.
  7034. 1017034,187,594,16,21,1,36,4,{Iddhiyā}ti imāya evarūpāya deviddhiyā.
  7035. 1017035,187,594,22,34,1,50,7,"‘‘ Yasasā’’ ti iminā edisena parivārena, paricchedena ca. "
  7036. 1017036,187,594,35,38,1,20,3,Jalan ti vijjotamāno.
  7037. 1017037,187,594,39,45,1,52,5,{Abhikkantenā}ti ativiya kantena kamanīyena abhirūpena.
  7038. 1017038,187,594,46,49,1,28,2,{Vaṇṇenā}ti sarīravaṇṇanibhāya.
  7039. 1017039,187,594,50,68,1,114,16,"Sabbā obhāsayaṃ {disā}ti dasapi disā pabhāsento cando viya, sūriyo viya ca ekobhāsaṃ ekālokaṃ karontoti gāthāya attho. "
  7040. 1017040,187,594,69,73,1,33,3,{Abhirūpe}ti uḷārarūpe sampannarūpe.
  7041. 1017041,187,594,74,77,1,28,2,{Abbhanumodane}ti sampahaṃsane.
  7042. 1017042,187,594,78,90,1,48,7,Idha {panā}ti‘‘ abhikkantāya rattiyā’’ ti etasmiṃ pade.
  7043. 1017043,187,594,91,94,1,23,2,{Tenā}ti khayapariyāyattā.
  7044. 1017044,187,595,2,9,1,59,6,{Rūpāyatanādīsū}ti ādi -saddena akkharādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  7045. 1017045,187,595,10,22,1,64,7,{Suvaṇṇavaṇṇo}ti suvaṇṇacchavīti ayamettha atthoti āha‘‘ chaviyan’’ ti.
  7046. 1017046,187,595,23,58,1,62,7,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ kañcanasannibhattaco’’ ti( dī. ni.2.35;3.200,218; ma. ni.2.386) {saññūḷhā}ti saṅganthitā. "
  7047. 1017047,187,595,59,72,1,56,7,"{Vaṇṇā}ti guṇavaṇṇanāti āha‘‘ thutiyan’’ ti, thomanāyanti attho. "
  7048. 1017048,187,595,73,76,1,34,2,{Kulavagge}ti khattiyādikulakoṭṭhāse.
  7049. 1017049,187,595,77,89,1,61,7,"Tattha‘‘ accho vippasanno’’ tiādinā vaṇṇitabbaṭṭhena vaṇṇo, chavi. "
  7050. 1017050,187,595,90,94,1,25,3,"Vaṇṇanaṭṭhena vaṇṇo, thuti. "
  7051. 1017051,187,595,95,108,1,104,9,"Abhitthavanaṭṭhena vaṇṇo, thuti, aññamaññaṃ asaṅkarato vaṇṇitabbato ṭhapetabbato vaṇṇo, khattiyādikulavaggo. "
  7052. 1017052,187,595,109,116,1,48,6,"Vaṇṇīyati ñāpīyati etenāti vaṇṇo, ñāpakaṃ kāraṇaṃ. "
  7053. 1017053,187,595,117,123,1,57,5,"Vaṇṇanato thūlarassādibhāvena upaṭṭhānato vaṇṇo, saṇṭhānaṃ."
  7054. 1017054,187,595,124,138,1,72,8,"‘‘ Mahantaṃ khuddakaṃ, majjhiman’’ ti vaṇṇetabbato pamāṇetabbato vaṇṇo, pamāṇaṃ. "
  7055. 1017055,187,595,139,153,1,109,13,"Vaṇṇīyati cakkhunā vivarīyatīti vaṇṇo, rūpāyatananti evaṃ tasmiṃ tasmiṃ atthe vaṇṇa -saddassa pavatti veditabbā. "
  7056. 1017056,187,595,154,157,1,15,2,{So}ti vaṇṇasaddo.
  7057. 1017057,187,595,158,164,1,69,6,Chaviyaṃ daṭṭhabbo rūpāyatane gayhamānassa chavimukheneva gahetabbato.
  7058. 1017058,187,595,165,179,1,81,10,‘‘ Chavigatā pana vaṇṇadhātu eva suvaṇṇavaṇṇoti ettha vaṇṇaggahaṇena gahitā’’ ti apare.
  7059. 1017059,187,596,2,18,1,110,12,Kevalaparipuṇṇan ti ekadesampi asesetvā niravasesatova paripuṇṇanti ayamettha atthoti āha‘‘ anavasesatā attho’’ ti.
  7060. 1017060,187,596,19,30,1,70,8,"{Kevalakappā}ti kappa -saddo nipāto padapūraṇamattaṃ, kevalaṃ icceva attho . "
  7061. 1017061,187,596,31,42,1,49,7,Kevala -saddo bahulavācīti āha‘‘ yebhuyyatā attho’’ ti.
  7062. 1017062,187,596,43,54,1,48,7,Keci pana‘‘ īsakaṃ asamattā kevalakappā’’ ti vadanti.
  7063. 1017063,187,596,55,69,1,127,13,"Evaṃ sati anavasesattho eva kevala-saddattho siyā, anatthantarena pana kappa-saddena padavaḍḍhanaṃ kataṃ kevalameva kevalakappanti. "
  7064. 1017064,187,596,70,77,1,46,5,"Atha vā kappanīyatā, paññāpetabbatā kevalakappā. "
  7065. 1017065,187,596,78,82,1,40,4,Abyāmissatā vijātiyena asaṅkarā suddhatā.
  7066. 1017066,187,596,83,86,1,35,3,Anatirekatā taṃparamatā visesābhāvo.
  7067. 1017067,187,596,87,93,1,44,6,Kevalakappan ti kevalaṃ daḷhaṃ katvāti attho.
  7068. 1017068,187,596,94,98,1,48,4,Kevalaṃ vuccati nibbānaṃ sabbasaṅkhatavivittattā.
  7069. 1017069,187,596,99,107,1,63,7,"Taṃ etassa adhigataṃ atthīti kevalī, sacchikatanirodho khīṇāsavo. "
  7070. 1017070,187,597,2,21,1,185,16,"Kappa-saddo panāyaṃ sa-upasaggo, anupasaggo cāti adhippāyena okappaniyapade labbhamānaṃ kappaniyasaddamattaṃ nidasseti, aññathā kappa-saddassa atthuddhāre okappaniyapadaṃ anidassanameva siyā. "
  7071. 1017071,187,597,22,26,1,50,3,{Samaṇakappehī}ti vinayakkamasiddhehi samaṇavohārehi.
  7072. 1017072,187,597,27,30,1,25,3,Niccakappan ti niccakālaṃ.
  7073. 1017073,187,597,31,39,1,52,6,"{Paññattī}ti nāmañhetaṃ tassa āyasmato, yadidaṃ kappoti. "
  7074. 1017074,187,597,40,44,1,45,3,{Kappitakesamassū}ti kattariyā cheditakesamassu.
  7075. 1017075,187,597,45,50,1,64,4,{Dvaṅgulakappo}ti majjhanhikavelāya vītikkantāya dvaṅgulatāvikappo.
  7076. 1017076,187,597,51,54,1,14,2,{Leso}ti apadeso.
  7077. 1017077,187,597,55,80,1,177,20,"Anavasesaṃ pharituṃ samatthassa obhāsassa kenaci kāraṇena ekadesapharaṇampi siyā, ayaṃ pana sabbasova pharīti dassetuṃ samantattho kappa-saddo gahitoti āha‘‘ anavasesaṃ samantato’’ ti. "
  7078. 1017078,187,598,2,35,1,204,25,"Yasmā devatānaṃ sarīrappabhā dvādasayojanamattaṃ ṭhānaṃ, tato bhiyyopi pharitvā tiṭṭhati, tathā vatthābharaṇādīhi samuṭṭhitā pabhā, tasmā vuttaṃ‘‘ candimā viya, sūriyo viya ca ekobhāsaṃ ekaṃ pajjotaṃ karitvā’’ ti. "
  7079. 1017079,187,598,36,42,1,48,6,Kasmā ete mahārājāno bhagavato santike nisīdiṃsu?
  7080. 1017080,187,598,43,53,1,91,10,Nanu yebhuyyena devatā bhagavato santikaṃ upagatā ṭhatvāva kathetabbaṃ kathentā gacchantīti?
  7081. 1017081,187,598,54,71,1,80,11,"Saccametaṃ, idha pana nisīdane kāraṇaṃ atthi, taṃ dassetuṃ‘‘ devatānan’’ tiādi vuttaṃ."
  7082. 1017082,187,598,72,91,1,124,14,"‘‘ Idaṃ parittaṃ nāma sattabuddhapaṭisaṃyuttaṃ garu, tasmā na amhehi ṭhatvā gahetabban’’ ti cintetvā parittagāravavasena nisīdiṃsu. "
  7083. 1017083,187,599,2,16,1,57,9,"276. Kasmā panettha vessavaṇo eva kathesi, na itaresu yo kocīti? "
  7084. 1017084,187,599,17,27,1,45,6,Tattha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ kiñcāpī’’ tiādi vuttaṃ.
  7085. 1017085,187,599,28,32,1,33,3,Vissāsiko abhiṇhaṃ upasaṅkamanena.
  7086. 1017086,187,599,33,48,1,81,9,"{Byatto}ti visārado, tañcassa veyyattiyaṃ suṭṭhu sikkhitabhāvenāti āha‘‘ susikkhito’’ ti. "
  7087. 1017087,187,599,49,67,1,176,17,"Manussesu viya hi devesupi kocideva purimajātiparicayena susikkhito hoti, tatrāpi kocideva yathādhippetamatthaṃ vattuṃ samattho paripuṇṇapadabyañjanāya poriyā vācāya samannāgato."
  7088. 1017088,187,599,68,88,1,90,10,"‘‘ Mahesakkhā’’ ti imassa atthavacanaṃ‘‘ ānubhāvasampannā’’ ti, {mahesakkhā}ti vā mahāparivārāti attho. "
  7089. 1017089,187,599,89,107,1,118,13,Pāṇātipāte ādīnavadassaneneva taṃ vipariyāyato tato veramaṇiyaṃ ānisaṃso pākaṭo hotīti‘‘ ādīnavaṃ dassetvā’’ icceva vuttaṃ.
  7090. 1017090,187,599,108,140,1,164,15,"Tesu {senāsanesū}ti yāni‘‘ araññavanappatthānī’’ tiādinā( ma. ni.1.34-45) vuttāni bhikkhūnaṃ vasanaṭṭhānabhūtāni araññāyatanāni, tesu bhikkhūhi sayitabbato, āsitabbato ca senāsanasaññitesu. "
  7091. 1017091,187,599,141,147,1,80,5,{Nibaddhavāsino}ti rukkhapabbatapaṭibaddhesu vimānesu niccavāsitāya nibaddhavāsino.
  7092. 1017092,187,599,148,153,1,51,4,{Baddhattā}ti gāthābhāvena ganthitattā sambandhitattā.
  7093. 1017093,187,600,2,31,1,177,22,‘ ‘ Uggaṇhātu bhante bhagavā’’ ti attanā vuccamānaṃ parittaṃ bhagavantaṃ uggaṇhāpetukāmo vessavaṇo avocāti adhippāyena codako‘‘ kiṃ pana bhagavato appaccakkhadhammo nāma atthī’’ ti codesi.
  7094. 1017094,187,600,32,65,1,195,21,Ācariyo sabbattha appaṭihatañāṇacārassa bhagavato na kiñci appaccakkhanti dassento‘‘ natthī’’ ti vatvā‘‘ uggaṇhātu bhante bhagavā’’ ti vadato vessavaṇassa adhippāyaṃ vivaranto‘‘ okāsakaraṇatthan’’ tiādimāha.
  7095. 1017095,187,600,66,112,1,343,39,"Yathā hi pañcasikho gandhabbadevaputto devānaṃ tāvatiṃsānaṃ, brahmuno ca sanaṅkumārassa sammukhā attano yathāsutaṃ dhammaṃ bhagavato santikaṃ upagantvā pavedeti, evamayampi mahārājā itarehi saddhiṃ āṭānāṭanagare gāthāvasena bandhitaṃ parittaṃ bhagavato pavedetuṃ okāsaṃ kārento‘‘ uggaṇhātu bhante bhagavā’’ ti āha, na naṃ tassa pariyāpuṇane niyojento. "
  7096. 1017096,187,600,113,134,1,160,18,"Tasmā {uggaṇhātū}ti yathidaṃ parittaṃ mayā paveditamattameva hutvā catunnaṃ parisānaṃ cirakālaṃ hitāvahaṃ hoti, evaṃ uddhaṃ ārakkhāya gaṇhātu, sampaṭicchatūti attho. "
  7097. 1017097,187,600,135,147,1,76,10,"Satthu {kathite}ti satthu ārocite, catunnaṃ parisānaṃ satthu kathane vāti attho. "
  7098. 1017098,187,600,148,154,1,60,4,{Sukhavihārāyā}ti yakkhādīhi avihiṃsāya laddhabbasukhavihārāya.
  7099. 1017099,187,601,2,14,1,71,7,277. Sattapi buddhā cakkhumanto pañcahi cakkhūhi cakkhumabhāve visesābhāvato.
  7100. 1017100,187,601,15,64,1,296,31,"{Tasmā}ti yasmā cakkhumabhāvo viya sabbabhūtānukampitādayo sabbepi visesā sattannampi buddhānaṃ sādhāraṇā, tasmā, guṇanemittakāneva vā yasmā buddhānaṃ nāmāni nāma, na liṅgikāvatthikayādicchakāni, tasmā buddhānaṃ guṇavisesadīpanāni‘‘ cakkhumantassā’’ tiādinā( dī. ni.3.277) vuttāni etāni ekekassa satta satta nāmāni honti. "
  7101. 1017101,187,601,65,78,1,84,9,Tesaṃ nāmānaṃ sādhāraṇabhāvaṃ atthavasena yojetabbāti dassetuṃ‘‘ sabbepī’’ tiādi vuttaṃ.
  7102. 1017102,187,601,79,84,1,74,4,{Sabbabhūtānukampino}ti anaññasādhāraṇamahākaruṇāya sabbasattānaṃ anukampikā.
  7103. 1017103,187,601,85,92,1,94,6,{Nhātakilesattā}ti aṭṭhaṅgikena ariyamaggajalena saparasantānesu niravasesato dhotakilesamalattā.
  7104. 1017104,187,601,93,99,1,58,5,{Mārasenāpamaddino}ti saparivāre pañcapi māre pamadditavanto.
  7105. 1017105,187,601,100,107,1,72,5,"{Vusitavanto}ti maggabrahmacariyavāsaṃ, dasavidhaṃ ariyavāsañca vusitavanto. "
  7106. 1017106,187,601,108,121,1,77,9,Vusitavantatāya eva bāhitapāpatā vuttā hotīti‘‘ brāhmaṇassā’’ ti padaṃ anāmaṭṭhaṃ.
  7107. 1017107,187,601,122,130,1,77,7,{Vimuttā}ti anaññasādhāraṇānaṃ pañcannampi vimuttīnaṃ vasena niravasesato muttā.
  7108. 1017108,187,601,131,175,1,238,16,"{Aṅgato}ti sarīraṅgato, ñāṇaṅgato ca, dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇa-( dī. ni.2.33;3.200; ma. ni.2.385) asītianubyañjanehi nikkhamanappabhā, byāmappabhā, ketumālāuṇhīsappabhā ca sarīraṅgato nikkhamanakarasmiyo, yamakamahāpāṭihāriyādīsu uppajjanakappabhā ñāṇaṅgato nikkhamanakarasmiyo. "
  7109. 1017109,187,601,176,203,1,93,13,"Na etāneva‘‘ cakkhumā’’ tiādinā( dī. ni.3.277) vuttāni satta nāmāni, atha kho aññānipi bahūni aparimitāni nāmāni. "
  7110. 1017110,187,601,204,237,1,63,8,Kathanti āha‘‘ asaṅkhyeyyāni nāmāni saguṇena mahesinoti vuttan’’ ti( dha. sa. aṭṭha.1313; udā. aṭṭha.53; paṭi. aṭṭha.76).
  7111. 1017111,187,601,238,240,1,11,2,Kena vuttaṃ?
  7112. 1017112,187,601,241,242,1,16,1,Dhammasenāpatinā.
  7113. 1017113,187,602,2,16,1,72,10,Yadi evaṃ kasmā vessavaṇo etāneva gaṇhīti āha‘‘ attano pākaṭanāmavasenā’’ ti.
  7114. 1017114,187,602,17,21,1,26,3,Khīṇāsavā janāti adhippetā.
  7115. 1017115,187,602,22,33,1,71,11,Te hi kammakilesehi jātāpi evaṃ na puna jāyissantīti iminā atthena janā.
  7116. 1017116,187,602,34,61,1,113,13,"Yathāha‘‘ yo ca kālaghaso bhūto’’ ti( jā.1.2.190) desanāsīsamattan ti nidassanamattanti attho, avayavena vā samudāyupalakkhaṇametaṃ. "
  7117. 1017117,187,602,62,80,1,93,12,"Sati ca pisuṇavācappahāne pharusavācā pahīnāva hoti, pageva ca musāvādoti‘‘ apisuṇā’’ icceva vuttā. "
  7118. 1017118,187,602,81,88,1,44,6,{Mahattā}ti mahā attā sabhāvo etesanti mahattā.
  7119. 1017119,187,602,89,97,1,29,4,Tenāha‘‘ mahantabhāvaṃ pattā’’ ti.
  7120. 1017120,187,602,98,107,1,58,7,"{Mahantā}ti vā mahā antā, parinibbānapariyosānāti vuttaṃ hoti. "
  7121. 1017121,187,602,108,112,1,33,4,Mahantehi vā sīlādīhi samannāgatā.
  7122. 1017122,187,602,113,118,1,41,5,Ayaṃ tāva aṭṭhakathāyaṃ āgatanayena attho.
  7123. 1017123,187,602,119,136,1,130,15,"Itaresaṃ pana matena buddhādīhi ariyehi mahanīyato pūjanīyato mahaṃ nāma nibbānaṃ, mahamanto etesanti mahantā, nibbānadiṭṭhāti attho. "
  7124. 1017124,187,602,137,143,1,42,4,"{Nissāradā}ti sārajjarahitā, nibbhayāti attho. "
  7125. 1017125,187,602,144,151,1,25,3,Tenāha‘‘ vigatalomahaṃsā’’ ti.
  7126. 1017126,187,603,2,9,1,43,6,"Hitan ti hitacittaṃ, sattānaṃ hitesīti attho. "
  7127. 1017127,187,603,10,18,1,95,8,Yathābhūtaṃ vipassisun ti pañcupādānakkhandhesu samudayādito yāthāvato vividhenākārena passiṃsu.
  7128. 1017128,187,603,19,48,1,187,20,‘‘ Ye cāpī’’ ti pubbe paccattabahuvacanena aniyamato vutte {tesampī}ti atthaṃ sampadānabahuvacanavasena niyametvā‘‘ namatthū’’ ti ca padaṃ ānetvā yojeti yaṃ taṃ-saddānaṃ abyabhicāritasambandhabhāvato.
  7129. 1017129,187,603,49,53,1,33,4,Vipassiṃsu namassantīti vā yojanā.
  7130. 1017130,187,603,54,68,1,58,8,{Paṭhamagāthāyā}ti‘‘ ye cāpi nibbutā loke’’ ti evaṃ vuttagāthāya.
  7131. 1017131,187,603,69,72,1,32,2,{Dutiyagāthāyā}ti tadantaragāthāya.
  7132. 1017132,187,603,73,93,1,167,19,"Tattha desanāmukhamattan ti itaresampi buddhānaṃ nāmaggahaṇe patte imasseva bhagavato nāmaggahaṇaṃ tathā desanāya mukhamattaṃ, tasmā tepi atthato gahitā evāti adhippāyo. "
  7133. 1017133,187,603,94,102,1,23,4,Tenāha‘‘ ayampi hī’’ tiādi.
  7134. 1017134,187,603,103,108,1,25,5,Tattha ayan ti ayaṃ gāthā.
  7135. 1017135,187,603,109,153,1,212,27,"Purimayojanāyaṃ tassāti visesitabbatāya abhāvato‘‘ yanti nipātamattan’’ ti vuttaṃ, idha pana‘‘ tassa namatthū’’ ti evaṃ sambandhassa ca icchitattā‘‘ yan’’ ti nāmapadaṃ upayogekavacananti dassento‘‘ yaṃ namassanti gotaman’’ ti āha. "
  7136. 1017136,187,604,2,17,1,47,6,278.‘‘ Yato uggacchati sūriyo’’ tiādikaṃ kasmā āraddhaṃ?
  7137. 1017137,187,604,18,59,1,342,34,"Yaṃ ye yakkhādayo satthu dhammaāṇaṃ, attano ca rājāṇaṃ nādiyanti, tesaṃ‘‘ idañcidañca niggahaṃ karissāmā’’ ti sāvanaṃ kātukāmā tattha tattha dvisahassaparittadīpaparivāresu catūsu mahādīpesu attano āṇāya vattānaṃ attano puttānaṃ, aṭṭhavīsatiyā yakkhasenāpatiādīnañca satthari pasādagāravabahumānañca pavedetvā niggahārahānaṃ santajjanatthaṃ āraddhaṃ. "
  7138. 1017138,187,604,60,84,1,95,14,"Tattha ‘‘ yato uggacchatī’’ tiādīsu‘‘ yato ṭhānato udetī’’ ti vuccati, kuto pana ṭhānato udetīti vuccati? "
  7139. 1017139,187,604,85,102,1,188,16,"Pubbavidehavāsīnaṃ tāva majjhanhikaṭṭhāne ṭhito jambudīpavāsīnaṃ udetīti vuccati, uttarakurukānaṃ pana oggacchatīti iminā nayena sesadīpesupi sūriyassa uggacchanoggacchanapariyāyo veditabbo. "
  7140. 1017140,187,604,103,120,1,55,6,Ayañca attho heṭṭhā aggaññasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.121) pakāsito eva.
  7141. 1017141,187,604,121,126,1,43,4,Aditiyā {putto}ti lokasamudācāravasena vuttaṃ.
  7142. 1017142,187,604,127,137,1,59,9,"Lokiyā hi deve aditiyā puttā, asure atithiyā puttāti vadanti. "
  7143. 1017143,187,604,138,148,1,88,9,"Ādippanato pana ādicco, ekappahāreneva tīsu dīpesu ālokavidaṃsanena samujjalanatoti attho. "
  7144. 1017144,187,604,149,165,1,74,11,{Maṇḍalī}ti ettha ī -kāro bhusatthoti āha‘‘ mahantaṃ maṇḍalaṃ assāti maṇḍalī’’ ti.
  7145. 1017145,187,604,166,170,1,57,4,Mahantaṃ hissa vimānamaṇḍalaṃ paññāsayojanāyāmavitthārato.
  7146. 1017146,187,604,171,186,1,80,10,‘‘ Saṃvarīpi nirujjhatī’’ ti imināva divasopi jāyatīti ayampi attho vuttoti veditabbo.
  7147. 1017147,187,604,187,193,1,73,5,Ratti {antaradhāyatī}ti sinerupacchāyālakkhaṇassa andhakārassa vigacchanato.
  7148. 1017148,187,605,2,5,1,21,2,{Udakarahado}ti jaladhi.
  7149. 1017149,187,605,6,20,1,88,10,‘‘ Tasmiṃ ṭhāne’’ ti idaṃ puratthimasamuddassa uparibhāgena sūriyassa gamanaṃ sandhāya vuttaṃ.
  7150. 1017150,187,605,21,30,1,81,9,Tathā hi jambudīpe ṭhitānaṃ puratthimasamuddato sūriyo uggacchanto viya upaṭṭhāti.
  7151. 1017151,187,605,31,40,1,32,5,Tenāha‘‘ yato uggacchati sūriyo’’ ti.
  7152. 1017152,187,605,41,51,1,89,9,"Samuddanaṭṭhena attani patitassa sammadeva, sabbaso ca undanaṭṭhena kiledanaṭṭhena samuddo. "
  7153. 1017153,187,605,52,56,1,30,4,Samuddo hi kiledanaṭṭho rahado.
  7154. 1017154,187,605,57,69,1,93,10,"{Sāritodako}ti anekāni yojanasahassāni vitthiṇṇodako, saritā nadiyo udake etassāti vā saritodako. "
  7155. 1017155,187,606,2,33,1,189,22,"Sinerupabbatarājā cakkavāḷassa vemajjhe ṭhito, taṃ padhānaṃ katvā vattabbanti adhippāyena‘‘ itoti sineruto’’ ti vatvā tathā pana disāvavatthānaṃ anavaṭṭhitanti‘‘ tesaṃ nisinnaṭṭhānato vā’’ ti vuttaṃ. "
  7156. 1017156,187,606,34,38,1,29,4,Tesan ti catunnaṃ mahārājānaṃ.
  7157. 1017157,187,606,39,41,1,29,2,Nisinnaṭṭhānaṃ āṭānāṭanagaraṃ.
  7158. 1017158,187,606,42,49,1,44,7,Tattha hi nisinnā te imaṃ parittaṃ bandhiṃsu.
  7159. 1017159,187,606,50,58,1,63,7,Tesaṃ {nisinnaṭṭhānato}ti vā satthu santike tesaṃ nisinnaṭṭhānato.
  7160. 1017160,187,606,59,66,1,59,7,Ubhayathāpi sūriyassa udayaṭṭhānā puratthimā disā nāma hoti.
  7161. 1017161,187,606,67,69,1,30,2,Purimapakkhaṃyevettha vaṇṇenti.
  7162. 1017162,187,606,70,81,1,33,7,Tena vuttaṃ‘‘ ito sā purimā disā’’ ti.
  7163. 1017163,187,606,82,94,1,98,10,"Sūriyo, pana candanakkhattādayo ca sineruṃ dakkhiṇato, cakkavāḷapabbatañca vāmato katvā parivattenti. "
  7164. 1017164,187,606,95,106,1,54,8,"Yattha ca nesaṃ uggamanaṃ paññāyati, sā puratthimā disā. "
  7165. 1017165,187,606,107,114,1,43,6,"Yattha okkamanaṃ paññāyati, sā pacchimā disā. "
  7166. 1017166,187,606,115,141,1,167,19,"Dakkhiṇapasse uttarā disā, vāmapasse dakkhiṇā disāti catumahādīpavāsīnaṃ paccekaṃ sineru uttarādisāyameva, tasmā anavaṭṭhitā disāvavatthāti āha‘‘ iti naṃ ācikkhati jano’’ ti. "
  7167. 1017167,187,606,142,150,1,55,7,Yaṃ disan ti yaṃ puratthimadisaṃ {yasassī}ti mahāparivāro.
  7168. 1017168,187,606,151,156,1,54,5,Koṭisatasahassaparimāṇā hi devatā abhiṇhaṃ parivārenti.
  7169. 1017169,187,606,157,173,1,153,11,"Candananāgarukkhādīsu osadhitiṇavanappatisugandhānaṃ abbanato, tehi dittabhāvūpagamanato‘‘ gandhabbā’’ ti laddhanāmānaṃ cātumahārājikadevānaṃ adhipati bhāvato. "
  7170. 1017170,187,606,174,181,1,35,6,Me sutan ti ettha {me}ti nipātamattaṃ.
  7171. 1017171,187,606,182,186,1,25,4,Sutan ti vissutanti attho.
  7172. 1017172,187,606,187,194,1,61,6,Ayañhettha yojanā– tassa dhataraṭṭhamahārājassa puttāpi bahavo.
  7173. 1017173,187,606,195,196,1,7,1,Kittakā?
  7174. 1017174,187,606,197,202,1,17,4,"Asīti, dasa eko ca. "
  7175. 1017175,187,606,203,204,1,7,1,Ekanāmā.
  7176. 1017176,187,606,205,206,1,6,1,Kathaṃ?
  7177. 1017177,187,606,207,208,1,8,1,Indanāmā.
  7178. 1017178,187,606,209,219,1,42,6,‘‘ Mahapphalā’’ ti ca sutaṃ vissutametaṃ loketi.
  7179. 1017179,187,607,2,22,1,158,16,"Ādicco gotamagotto, bhagavāpi gotamagotto, ādiccena samānagottatāya ādicco bandhu etassātipi ādiccabandhu, ādiccassa vā bandhūti ādiccabandhu, taṃ ādiccabandhunaṃ. "
  7180. 1017180,187,607,23,27,1,46,3,{Anavajjenā}ti avajjapaṭipakkhena brahmavihārena.
  7181. 1017181,187,607,28,35,1,95,6,"Samekkhasi odhiso, anodhiso ca pharaṇena olokesiāsayānusayacariyādhimuttiādivibhāgāvabodhavasena. "
  7182. 1017182,187,607,36,48,1,56,7,Vatvā {vandantī}ti‘‘ lokassa anukampako’’ ti kittetvā vandanti.
  7183. 1017183,187,607,49,58,1,50,9,Sutaṃ netan ti sutaṃ nanūti etasmiṃ atthe nu -saddo.
  7184. 1017184,187,607,59,67,1,63,7,Aṭṭhakathāyaṃ pana nokāroyanti adhippāyena {amhehī}ti attho vutto.
  7185. 1017185,187,607,68,76,1,62,8,Etan ti etaṃ tathā parikittetvā amanussānaṃ devatānaṃ vandanaṃ.
  7186. 1017186,187,607,77,80,1,36,3,Vadanti dhataraṭṭhamahārājassa puttā.
  7187. 1017187,187,608,2,29,1,136,16,"279. Yena petā {pavuccantī}ti ettha vacanasesena attho veditabbo, na yathārutavasenevāti dassento‘‘ yena disābhāgena nīharīyantūti vuccantī’’ ti āha. "
  7188. 1017188,187,608,30,36,1,34,5,Ḍayhantu {vā}ti pete sandhāya vadati.
  7189. 1017189,187,608,37,42,1,48,5,Chijjantu vā hatthapādādike pisuṇā piṭṭhimaṃsikā.
  7190. 1017190,187,608,43,45,1,28,2,Haññantu pāṇātipātinotiādikā.
  7191. 1017191,187,608,46,60,1,62,8,"{Pavuccantī}ti vā samuccanti,‘‘ alaṃ tesan’’ ti samācinīyantīti attho. "
  7192. 1017192,187,608,61,68,1,46,7,Evañhi vacanasesena vinā eva attho siddho hoti.
  7193. 1017193,187,608,69,74,1,36,5,Rahassaṅgan ti bījaṃ sandhāya vadati.
  7194. 1017194,187,609,2,25,1,109,14,280. Yasmiṃ disābhāge sūriyo atthaṃ {gacchatī}ti ettha‘‘ yato ṭhānato udetī’’ ti ettha vuttanayānusārena attho veditabbo.
  7195. 1017195,187,610,2,19,1,71,10,"281. Yena disābhāgena uttarakuru rammo avaṭṭhito, ito sā uttarā disāti yojanā . "
  7196. 1017196,187,610,20,28,1,51,6,"{Mahānerū}ti mahanto, mahanīyo ca nerusaṅkhāto pabbato. "
  7197. 1017197,187,610,29,37,1,32,4,Tenāha‘‘ mahāsineru pabbatarājā’’ ti.
  7198. 1017198,187,610,38,39,1,11,1,Rajatamayaṃ.
  7199. 1017199,187,610,40,51,1,85,11,Tathā hi tassa pabhāya ajjhotthataṃ tassaṃ disāyaṃ samuddodakaṃ khīraṃ viya paññāyati.
  7200. 1017200,187,610,52,55,1,26,3,Maṇimayan ti indanīlamayaṃ.
  7201. 1017201,187,610,56,67,1,87,10,"Tathā hi dakkhiṇadisāya samuddodakaṃ yebhuyyena nīlavaṇṇaṃ hutvā paññāyati, tathā ākāsaṃ. "
  7202. 1017202,187,610,68,70,1,15,2,Manussā jāyanti.
  7203. 1017203,187,610,71,73,1,14,2,Kathaṃ jāyanti?
  7204. 1017204,187,610,74,77,1,25,3,Amamā apariggahāti yojanā.
  7205. 1017205,187,610,78,91,1,70,8,{Mamattavirahitā}ti‘‘ idaṃ mama idaṃ mamā’’ ti mamaṅkāravirahitāti adhippāyo.
  7206. 1017206,187,610,92,133,1,181,27,"Yadi tesaṃ‘‘ ayaṃ mayhaṃ bhariyā’’ ti pariggaho natthi,‘‘ ayaṃ me mātā, ayaṃ bhaginī’’ ti evarūpā idha viya mariyādāpi na siyā mātuādibhāvassa ajānanatoti codanaṃ sandhāyāha‘‘ mātaraṃ vā’’ tiādi. "
  7207. 1017207,187,610,134,168,1,214,26,"Chandarāgo {nuppajjatī}ti ettha‘‘ dhammatāsiddhassa sīlassa ānubhāvena putte diṭṭhamatte eva mātu thanato thaññaṃ paggharati, tena saññāṇena nesaṃ mātari puttassa mātusaññā, mātu ca putte puttasaññā paccupaṭṭhitā’’ ti keci. "
  7208. 1017208,187,611,2,13,1,54,6,{Naṅgalā}ti liṅgavipallāsena vuttanti āha‘‘ naṅgalānipī’’ ti.
  7209. 1017209,187,611,14,18,1,32,3,{Akaṭṭhe}ti akasite akatakasikamme.
  7210. 1017210,187,612,2,14,1,102,12,Taṇḍulāva tassa phalan ti sattānaṃ puññānubhāvahetukā thusādiabhāvena taṇḍulā eva tassa sālissa phalaṃ.
  7211. 1017211,187,612,15,26,1,59,7,Tuṇḍikiran ti pacanabhājanassa nāmanti vuttaṃ‘‘ ukkhaliyan’’ ti.
  7212. 1017212,187,612,27,31,1,32,3,{Ākiritvā}ti taṇḍulāni pakkhipitvā.
  7213. 1017213,187,612,32,37,1,52,4,{Niddhūmaṅgārenā}ti dhūmaṅgārarahitena kevalena agginā.
  7214. 1017214,187,612,38,44,1,61,6,Jotikapāsāṇato aggimhi uṭṭhahante kuto dhūmaṅgārānaṃ sambhavo.
  7215. 1017215,187,612,45,72,1,134,19,Bhojanan ti odanamevādhippetanti‘‘ bhojanamevā’’ ti avadhāraṇaṃ katvā tena nivattetabbaṃ dassento‘‘ añño sūpo vā byañjanaṃ vā na hotī’’ ti āha.
  7216. 1017216,187,612,73,80,1,47,7,Yadi evaṃ rasavisesayutto tesaṃ āhāro na hotīti?
  7217. 1017217,187,612,81,95,1,46,8,Noti dassento‘‘ bhuñjantānaṃ… pe… raso hotī’’ ti āha.
  7218. 1017218,187,612,96,104,1,68,7,Macchariyacittaṃ nāma na {hotī}ti dhammatāsiddhassa sīlassa ānubhāvena.
  7219. 1017219,187,612,105,113,1,54,8,Tathā hi te katthacipi amamā pariggahāva hutvā vasanti.
  7220. 1017220,187,613,2,45,1,419,37,"Apica tattha uttarakurukānaṃ puññānubhāvasiddho ayampi viseso veditabbo– tattha kira tesu tesu padesesu ghanacitapattasañchannasākhāpasākhā kūṭāgārūpamā manoramā rukkhā tesaṃ manussānaṃ nivesanakiccaṃ sādhenti, yattha sukhaṃ nivasanti, aññepi tattha rukkhā sujātā sabbadāpi pupphitaggā tiṭṭhanti, jalāsayāpi vikasitakamalakuvalayapuṇḍarīkasogandhikādipupphasañchannā sabbakālaṃ paramasugandhaṃ samantato pavāyantā tiṭṭhanti. "
  7221. 1017221,187,613,46,57,1,173,11,Sarīrampi tesaṃ atidīghatādidosarahitaṃ ārohapariṇāhasampannaṃ jarāya anabhibhūtattā valipalitādidosarahitaṃ yāvatāyukaṃ aparikkhīṇajavabalaparakkamasobhameva hutvā tiṭṭhati.
  7222. 1017222,187,613,58,80,1,208,18,"Anuṭṭhānaphalūpajīvitāya na ca nesaṃ kasivāṇijjādivasena, āhārapariyeṭṭhivasena dukkhaṃ atthi, tato eva na dāsadāsikammakarādipariggaho atthi, na ca tattha sītuṇhaḍaṃsamakasavātātapasarīsapavāḷādiparissayo atthi. "
  7223. 1017223,187,613,81,105,1,160,21,"Yathā nāmettha gimhānaṃ pacchime māse paccūsavelāyaṃ samasītuṇhautu hoti, evameva sabbakālaṃ samasītuṇhova utu hoti, na ca tesaṃ koci upaghāto, vihesā vā uppajjati. "
  7224. 1017224,187,613,106,134,1,169,21,"Akaṭṭhapākimameva sāliṃ akaṇaṃ athusaṃ sugandhaṃ taṇḍulaphalaṃ paribhuñjantānaṃ nesaṃ kuṭṭhaṃ, gaṇḍo, kilāso, soso, kāso, sāso, apamāro, jaroti evamādiko na koci rogo uppajjati. "
  7225. 1017225,187,613,135,154,1,102,19,Na te khujjā vā vāmanakā vā kāṇā vā kuṇī vā khañjā vā pakkhahatā vā vikalaṅgā vā vikalindriyā vā honti.
  7226. 1017226,187,613,155,165,1,99,10,Itthiyopi tattha nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷā nāccodātā sobhaggappattarūpā honti.
  7227. 1017227,187,613,166,188,1,265,22,Tathā hi dīghaṅgulī tambanakhī lambatthanā tanumajjhā puṇṇacandamukhī visālakkhī mudugattā saṃhitūrū odātadantā gambhīranābhī tanujaṅghā dīghanīlavellitakesī puthulasusoṇī nātilomānālomā subhagā utusukhasamphassā saṇhā sakhilasambhāsā nānābharaṇavibhūsitā vicaranti.
  7228. 1017228,187,613,189,194,1,40,5,Sabbadā hi soḷasavassuddesikā viya honti.
  7229. 1017229,187,613,195,203,1,62,7,"Purisā ca pañcavīsativassuddesikā viya, na puttadāresu rajjanti. "
  7230. 1017230,187,613,204,207,1,20,3,Ayaṃ tattha dhammatā.
  7231. 1017231,187,614,2,13,1,91,10,"Sattāhikameva ca tattha itthipurisā kāmaratiyā viharanti, tato vītarāgā yathāsakaṃ gacchanti. "
  7232. 1017232,187,614,14,27,1,95,10,"Na tattha idha viya gabbhokkantimūlakaṃ, gabbhapariharaṇamūlakaṃ , vijāyanamūlakaṃ vā dukkhaṃ hoti. "
  7233. 1017233,187,614,28,43,1,120,13,"Rattakañcukato kañcanapaṭimā viya dārakā mātukucchito amakkhitā eva semhādinā sukheneva nikkhamanti, ayaṃ tattha dhammatā. "
  7234. 1017234,187,615,2,15,1,101,13,Mātā pana puttaṃ vā dhītaraṃ vā vijāyitvā tesaṃ vicaraṇappadese ṭhapetvā anapekkhā yathāruci gacchati.
  7235. 1017235,187,615,16,40,1,142,20,"Tesaṃ tattha sayitānaṃ ye passanti purisā, itthiyo vā, te attano aṅguliyo upanāmenti, tesaṃ kammabalena tato khīraṃ pavattati, tena dārakā yāpenti. "
  7236. 1017236,187,615,41,53,1,97,11,"Evaṃ pana vaḍḍhantā katipayadivaseheva laddhabalā hutvā dārikā itthiyo upagacchanti, dārakā purise. "
  7237. 1017237,187,615,54,62,1,68,8,Kapparukkhato eva ca tesaṃ tattha tattha vatthābharaṇāni nippajjanti.
  7238. 1017238,187,615,63,73,1,116,10,Nānāvirāgavaṇṇavicittāni hi sukhumāni mudusukhasamphassāni vatthāni tattha tattha kapparukkhesu olambantāni iṭṭhanti.
  7239. 1017239,187,615,74,82,1,201,8,Nānāvidharaṃsijālasamujjalavividhavaṇṇaratanavinaddhāni anekavidhamālākammalatākammabhittikammavicittāni sīsūpagagīvūpagahatthūpagakaṭūpagapādūpagāni sovaṇṇamayāni ābharaṇāni ca kapparukkhato olambanti.
  7240. 1017240,187,615,83,89,1,108,6,Tathā vīṇāmudiṅgapaṇavasammatāḷasaṅkhavaṃsavetāḷaparivānivallakīpabhutikā tūriyabhaṇḍāpi tato tato olambanti.
  7241. 1017241,187,615,90,107,1,131,15,"Tattha ca bahū phalarukkhā kumbhamattāni phalāni phalanti madhurarasāni, yāni paribhuñjitvā te sattāhampi khuppipāsāhi na bādhīyanti. "
  7242. 1017242,187,615,108,124,1,167,16,Najjopi tattha suvisuddhajalā supatitthā ramaṇīyā akaddamā vālukatalā nātisītā nāccuṇhā surabhigandhīhi jalajapupphehi sañchannā sabbakālaṃ surabhiṃ vāyantiyo sandanti.
  7243. 1017243,187,615,125,134,1,84,8,"Na tattha kaṇṭakatiṇakakkhaḷagacchalatā honti, akaṇṭakā pupphaphalasampannā eva honti. "
  7244. 1017244,187,615,135,140,1,44,4,Candananāgarukkhā sayameva rasaṃ paggharanti .
  7245. 1017245,187,615,141,179,1,221,31,"Nhāyitukāmā ca nadītitthe ekajjhaṃ vatthābharaṇāni ṭhapetvā nadiṃ otaritvā nhatvā uttiṇṇuttiṇṇā upariṭṭhimaṃ vatthābharaṇaṃ gaṇhanti, na tesaṃ evaṃ hoti‘‘ idaṃ mama, idaṃ parassā’’ ti, tato eva na tesaṃ koci viggaho vā vivādo vā. "
  7246. 1017246,187,615,180,191,1,69,10,"Sattāhikā eva ca nesaṃ kāmaratikīḷā hoti, tato vītarāgā viya vicaranti. "
  7247. 1017247,187,615,192,201,1,62,8,"Yattha ca rukkhe sayitukāmā honti, tattheva sayanaṃ upalabhanti. "
  7248. 1017248,187,615,202,215,1,70,11,"Mate ca satte disvā na rodanti, na socanti, tañca maṇḍayitvā nikkhipanti. "
  7249. 1017249,187,615,216,225,1,67,9,Tāvadeva ca nesaṃ tathārūpā sakuṇā upagantvā mataṃ dīpantaraṃ nenti.
  7250. 1017250,187,615,226,233,1,46,7,Tasmā susānaṃ vā asuciṭṭhānaṃ vā tattha natthi.
  7251. 1017251,187,615,234,245,1,73,11,Na ca tato matā nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā upapajjanti.
  7252. 1017252,187,615,246,259,1,76,8,‘‘ Dhammatāsiddhassa pañcasīlassa ānubhāvena te devaloke nibbattantī’’ ti vadanti.
  7253. 1017253,187,615,260,265,1,48,5,Vassasahassameva ca nesaṃ sabbakālaṃ āyuppamāṇaṃ.
  7254. 1017254,187,615,266,273,1,65,7,Sabbametaṃ tesaṃ pañcasīlaṃ viya dhammatāsiddhaṃ evāti veditabbaṃ.
  7255. 1017255,187,615,274,278,1,30,3,{Tatthā}ti tasmiṃ uttarakurudīpe.
  7256. 1017256,187,616,2,14,1,77,10,"Ekakhuraṃ {katvā}ti anekasaphampi ekasaphaṃ viya katvā, assaṃ viya katvāti attho."
  7257. 1017257,187,616,15,50,1,113,19,‘‘ Gāvin’’ ti vatvā puna‘‘ pasun’’ ti vuttattā gāvito itaro sabbo catuppado idha‘‘ pasū’’ ti adhippetoti āha‘‘ ṭhapetvā gāvin’’ ti.
  7258. 1017258,187,617,2,5,1,22,2,{Tassā}ti gabbhinitthiyā.
  7259. 1017259,187,617,6,24,1,129,16,"Piṭṭhi onamituṃ {sahatī}ti kucchiyā garubhāratāya tesaṃ āruḷhakāle piṭṭhi onamati, tesaṃ nisajjaṃ sahati pallaṅke nisinnā viya honti. "
  7260. 1017260,187,617,25,29,1,53,3,{Sammādiṭṭhike}ti kammapathasammādiṭṭhiyā sammādiṭṭhike.
  7261. 1017261,187,617,30,33,1,17,2,{Etthā}ti jambudīpe.
  7262. 1017262,187,617,34,40,1,40,5,"Ettha hi janapadavohāro, na uttarakurumhi. "
  7263. 1017263,187,617,41,51,1,46,6,Tathā hi‘‘ paccantimamilakkhuvāsike’’ ti ca vuttaṃ.
  7264. 1017264,187,618,2,6,1,34,3,Tassa {rañño}ti vessavaṇamahārājassa.
  7265. 1017265,187,618,7,14,1,41,7,Iti so attānameva paraṃ viya katvā vadati.
  7266. 1017266,187,618,15,18,1,19,3,Eseva nayo paratopi.
  7267. 1017267,187,618,19,36,1,158,15,"Bahuvidhaṃ nānāratanavicittaṃ nānāsaṇṭhānaṃ rathādi dibbayānaṃ upaṭṭhitameva hoti sudantavāhanayuttaṃ, na nesaṃ yānānaṃ upaṭṭhāpane ussukkaṃ āpajjitabbaṃ atthi. "
  7268. 1017268,187,618,37,40,1,22,2,{Etānī}ti hatthiyānādīni.
  7269. 1017269,187,618,41,44,1,31,3,Nesan ti vessavaṇaparicārikānaṃ.
  7270. 1017270,187,618,45,50,1,51,5,Kappitāni hutvā uṭṭhitāni āruhituṃ upakappanayānāni.
  7271. 1017271,187,618,51,58,1,68,7,Nipannāpi nisinnāpi vicaranti candimasūriyā viya yathāsakaṃ vimānesu.
  7272. 1017272,187,619,2,17,1,71,9,Nagarā {ahū}ti liṅgavipallāsena vuttanti āha‘‘ nagarāni bhaviṃsūti attho’’ ti.
  7273. 1017273,187,619,18,25,1,55,6,Āṭānāṭā {nāmā}ti itthiliṅgavasena laddhanāmaṃ nagaraṃ āsi.
  7274. 1017274,187,620,2,10,1,64,7,Tasmiṃ {ṭhatvā}ti tasmiṃ padese parakusiṭanāṭānāmake nagare ṭhatvā.
  7275. 1017275,187,620,11,14,1,23,3,Tato ujuṃ uttaradisāyaṃ.
  7276. 1017276,187,620,15,18,1,27,2,{Etassā}ti kasivantanagarassa.
  7277. 1017277,187,620,19,25,1,44,5,"Aparabhāge aparakoṭṭhāse, parato icceva attho. "
  7278. 1017278,187,621,2,24,1,142,16,"{Kuvero}ti tassa purimajātisamudāgataṃ nāmanti teneva pasaṅgena yenāyaṃ sampatti adhigatā, tadassa pubbakammaṃ ācikkhituṃ‘‘ ayaṃ kirā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7279. 1017279,187,621,25,28,1,26,3,Ucchuvappan ti ucchusassaṃ.
  7280. 1017280,187,621,29,34,1,55,3,"{Avasesasālāhī}ti avasesayantasālāhi, nissakkavacanañcetaṃ. "
  7281. 1017281,187,621,35,39,1,37,3,{Tatthevā}ti puññatthaṃ dinnasālāyameva.
  7282. 1017282,187,622,2,10,1,46,6,{Paṭiesanto}ti pati pati atthe esanto vīmaṃsanto.
  7283. 1017283,187,622,11,32,1,116,16,"Na kevalaṃ te vīmaṃsanti eva, atha kho tamatthaṃ patiṭṭhāpentīti āha‘‘ visuṃ visuṃ atthe upaparikkhamānā anusāsamānā’’ ti. "
  7284. 1017284,187,622,33,36,1,38,2,{Yakkharaṭṭhikā}ti yakkharaṭṭhādhipatino.
  7285. 1017285,187,622,37,48,1,94,10,"Yakkhā ca vessavaṇassa rañño nivesanadvāre niyuttā cāti yakkhadovārikā, tesaṃ yakkhadovārikānaṃ. "
  7286. 1017286,187,623,2,31,1,194,24,"Yasmā dharaṇīporakkhaṇito purāṇodakaṃ bhassayantaṃ heṭṭhā vuṭṭhi hutvā nikkhamati, tasmā taṃ tato gahetvā meghehi pavuṭṭhaṃ viya hotīti vuttaṃ‘‘ yato pokkharaṇito udakaṃ gahetvā meghā pavassantī’’ ti. "
  7287. 1017287,187,623,32,36,1,31,3,{Yato}ti yato dharaṇīpokkharaṇito.
  7288. 1017288,187,623,37,42,1,32,3,{Sabhā}ti yakkhānaṃ upaṭṭhānasabhā.
  7289. 1017289,187,624,2,10,1,59,7,Tasmiṃ {ṭhāne}ti tassā pokkharaṇiyā tīre yakkhānaṃ vasanavane.
  7290. 1017290,187,624,11,16,1,38,4,Sadā {phalitā}ti niccakālaṃ sañjātaphalā.
  7291. 1017291,187,624,17,21,1,36,3,{Niccapupphitā}ti niccaṃ sañjātapupphā.
  7292. 1017292,187,624,22,27,1,47,4,{Nānādijagaṇāyutā}ti nānāvidhehi dijagaṇehi yuttā.
  7293. 1017293,187,624,28,51,1,145,18,"Tehi pana sakuṇasaṅghehi ito cito ca sampatantehi paribbhamantehi yasmā sā pokkharaṇī ākulā viya hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ vividhapakkhisaṅghasamākulā’’ ti. "
  7294. 1017294,187,624,52,55,1,31,2,{Koñcasakuṇehī}ti sārasasakuntehi.
  7295. 1017295,187,625,2,22,1,90,13,‘ ‘ Evaṃ viravantānan’’ ti iminā tathā vassitavasena‘‘ jīvañjīvakā’’ ti ayaṃ tesaṃ samaññāti dasseti.
  7296. 1017296,187,625,23,28,1,35,4,{Uṭṭhavacittakā}ti etthāpi eseva nayo.
  7297. 1017297,187,625,29,37,1,24,4,Tenāha‘‘ evaṃ vassamānā’’ ti.
  7298. 1017298,187,625,38,49,1,71,6,{Pokkharasātakā}ti pokkharasaṇṭhānatāya‘‘ pokkharasātakā’’ ti evaṃ laddhanāmā.
  7299. 1017299,187,626,2,14,1,82,9,"Sabbakālaṃ {sobhatī}ti sabbautūsu sobhati, na tassā hemantādivasena sobhāvirato atthi. "
  7300. 1017300,187,626,15,26,1,141,9,"Evaṃbhūtā ca niccaṃ pupphitajalajathalajapupphatāya, phalabhārabharitarukkhaparivāritatāya, aṭṭhaṅgasamannāgatasalilatāya ca nirantaraṃ sobhati. "
  7301. 1017301,187,627,2,9,1,26,3,282. Parikamman ti pubbupacāraṃ.
  7302. 1017302,187,627,10,17,1,77,6,{Parisodhetvā}ti ekakkharassāpi avirādhanavasena ācariyasantike sabbaṃ sodhetvā.
  7303. 1017303,187,627,18,30,1,121,11,Suṭṭhu {uggahitā}ti parimaṇḍalapadabyañjanāya poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpanīyā sammadeva uggahitā.
  7304. 1017304,187,627,31,42,1,52,7,Tathā hi‘‘ atthañca byañjanañca parisodhetvā’’ ti vuttaṃ.
  7305. 1017305,187,627,43,52,1,54,8,"Atthaṃ jānato eva hi byañjanaṃ parisujjhati, no ajānato. "
  7306. 1017306,187,627,53,58,1,47,4,{Padabyañjanānī}ti padañceva byañjanañca ahāpetvā.
  7307. 1017307,187,627,59,64,1,28,4,Evañhi paripuṇṇā nāma hotīti.
  7308. 1017308,187,627,65,69,1,28,3,{Visaṃvādetvā}ti aññathā katvā.
  7309. 1017309,187,627,70,78,1,58,7,Tejavantaṃ na hoti virajjhanato ceva vimhayatthabhāvato ca.
  7310. 1017310,187,627,79,83,1,43,3,{Sabbaso}ti anavasesato ādimajjhapariyosānato.
  7311. 1017311,187,627,84,91,1,73,6,Tejavantaṃ {hotī}ti sabhāvaniruttiṃ avirādhetvā suppavattibhāvena sādhanato.
  7312. 1017312,187,627,92,113,1,184,17,Evaṃ payogavipattiṃ pahāya payogasampattiyā sati parittassa atthasādhakataṃ dassetvā idāni ajjhāsayavipattiṃ pahāya ajjhāsayasampattiyā atthasādhakataṃ dassetuṃ‘‘ lābhahetū’’ tiādi vuttaṃ.
  7313. 1017313,187,627,114,121,1,95,7,Idaṃ parittabhaṇanaṃ sattānaṃ anatthapaṭibāhanahetūti tassa ñāṇakaruṇāpubbakatā nissaraṇapakkho.
  7314. 1017314,187,627,122,130,1,77,7,Mettaṃ purecārikaṃ {katvā}ti mettāmanasikārena sattesu hitapharaṇaṃ purakkhatvā.
  7315. 1017315,187,628,2,15,1,77,10,‘ ‘ Vatthuṃ vā’’ tiādi pubbe catuparisamajjhe katāya sādhanāya bhagavato pavedanaṃ.
  7316. 1017316,187,628,16,19,1,27,3,Gharavatthun ti vasanagehaṃ.
  7317. 1017317,187,628,20,41,1,167,18,"Nibaddhavāsan ti paragehepi nevāsikabhāvena vāsaṃ na labheyya, yaṃ pana mahārājānaṃ, yakkhasenāpatīnañca ajānantānaṃyeva kadāci vasitvā gamanaṃ, taṃ appamāṇanti adhippāyo. "
  7318. 1017318,187,628,42,45,1,28,3,Samitin ti yakkhādisamāgamaṃ.
  7319. 1017319,187,628,46,69,1,139,18,"Kāmaṃ pāḷiyaṃ‘‘ na me so’’ ti āgataṃ, itaresampi pana mahārājānamattanā ekajjhāsayatāya tesampi ajjhāsayaṃ hadaye ṭhapetvā vessavaṇo tathā avoca. "
  7320. 1017320,187,628,70,85,1,93,13,"Kaññaṃ anu anu vahituṃ ayutto anāvayho, sabbakālaṃ kaññaṃ laddhuṃ ayuttoti attho, taṃ anāvayhaṃ. "
  7321. 1017321,187,628,86,94,1,24,4,Tenāha‘‘ na āvāhayuttan’’ ti.
  7322. 1017322,187,628,95,102,1,53,6,"Na vivayhanti avivayhaṃ, kaññaṃ gahetumayuttanti attho. "
  7323. 1017323,187,628,103,111,1,25,4,Tenāha‘‘ na vivāhayuttan’’ ti.
  7324. 1017324,187,628,112,118,1,37,5,"Āhito ahaṃmāno etthāti attā, attabhāvo. "
  7325. 1017325,187,628,119,129,1,51,7,"Attā visayabhūto etāsaṃ atthīti attā, paribhāsā, tāhi. "
  7326. 1017326,187,628,130,134,1,37,4,Pariyattaṃ katvā vacanena paripuṇṇāhi.
  7327. 1017327,187,628,135,146,1,67,9,"Yathā yakkhā akkositabbā, evaṃ pavattā akkosā yakkhaakkosā nāma, tehi. "
  7328. 1017328,187,628,147,159,1,54,8,Te pana‘‘ kaḷārakkhi kaḷāradantā kāḷavaṇṇā’’ ti evaṃ ādayo.
  7329. 1017329,187,629,2,8,1,40,4,{Viruddhā}ti virujjhanakā parehi virodhino.
  7330. 1017330,187,629,9,13,1,32,3,{Rabhasā}ti sārambhakāti adhippāyo.
  7331. 1017331,187,629,14,21,1,23,3,Tenāha‘‘ karaṇuttariyā’’ ti.
  7332. 1017332,187,629,22,26,1,21,3,{Rabhasā}ti vā sāhasikā.
  7333. 1017333,187,629,27,33,1,38,5,"Sāmino manaso assavāti manassā, kiṅkarā. "
  7334. 1017334,187,629,34,51,1,70,12,"Ye hi‘‘ kiṃ karomi bhaddante’’ ti sāmikassa vase vattanti, te evaṃ vuccanti. "
  7335. 1017335,187,629,52,64,1,49,7,"Tena vuttaṃ‘‘ yakkhasenāpatīnaṃ ye manassā, tesan’’ ti. "
  7336. 1017336,187,629,65,83,1,101,13,"Āṇāya avarodhitupacārā avaruddhā, te pana āṇāvato paccatthikā nāma hontīti‘‘ paccāmittā verino’’ ti vuttaṃ. "
  7337. 1017337,187,629,84,105,1,118,15,"Ujjhāpetabban ti heṭṭhā katvā cintāpetabbaṃ, taṃ pana ujjhāpanaṃ tesaṃ nīcakiriyāya jānāpanaṃ hotīti āha‘‘ jānāpetabbā’’ ti. "
  7338. 1017338,187,630,2,2,1,28,1,Parittaparikammakathāvaṇṇanā
  7339. 1017339,187,631,2,11,1,113,9,Parittassa parikammaṃ kathetabban ti āṭānāṭiyaparittassa parikammaṃ pubbupacāraṭṭhāniyaṃ mettasuttādi kathetabbaṃ.
  7340. 1017340,187,631,12,18,1,46,6,Evañhi taṃ laddhāsevanaṃ hutvā tejavantaṃ hoti.
  7341. 1017341,187,631,19,27,1,28,4,Tenāha‘‘ paṭhamameva hī’’ tiādi.
  7342. 1017342,187,631,28,40,1,78,10,"Piṭṭhaṃ vā maṃsaṃ {vā}ti vā -saddo aniyamattho, tena macchaghatasūpādiṃ saṅgaṇhāti. "
  7343. 1017343,187,631,41,47,1,72,6,Otāraṃ labhanti attanā piyāyitabbaāhāravasena piyāyitabbaṭṭhānavasena ca.
  7344. 1017344,187,631,48,64,1,95,10,‘‘ Paritta… pe… nisīditabban’’ ti imināva parittakārakassa bhikkhuno parisuddhipi icchitabbāti dasseti.
  7345. 1017345,187,632,2,15,1,78,8,‘ ‘ Parittakārako… pe… samparivāritenā’’ ti idaṃ parittakaraṇe bāhirarakkhāsaṃvidhānaṃ.
  7346. 1017346,187,632,16,31,1,75,8,‘‘ Mettacittaṃ… pe… kātabban’’ ti idaṃ abbhantararakkhā ubhayato rakkhāsaṃvidhānaṃ.
  7347. 1017347,187,632,32,39,1,61,7,Evañhi amanussā parittakaraṇassa antarāyaṃ kātuṃ na visahanti.
  7348. 1017348,187,632,40,43,1,39,3,Maṅgalakathā vattabbā pubbupacāravasena.
  7349. 1017349,187,632,44,55,1,81,9,"{Sabbasannipāto}ti tasmiṃ vihāre, tasmiṃ vā gāmakhette sabbesaṃ bhikkhūnaṃ sannipāto. "
  7350. 1017350,187,632,56,66,1,49,5,"Ghosetabbo,‘‘ cetiyaṅgaṇe sabbehi sannipatitabban’’ ti. "
  7351. 1017351,187,632,67,76,1,70,8,"Anāgantuṃ nāma na labbhati amanussena buddhāṇābhayena, rājāṇābhayena ca. "
  7352. 1017352,187,632,77,95,1,96,12,Gahitakāpadesena amanussova pucchito hotīti āha‘‘ amanussaggahitako‘ tvaṃ ko nāmā’ ti pucchitabbo’’ ti.
  7353. 1017353,187,632,96,99,1,44,3,Mālāgandhādīsu pūjanatthaṃ viniyuñjiyamānesu.
  7354. 1017354,187,632,100,104,1,25,3,{Pattī}ti tuyhaṃ pattidānaṃ.
  7355. 1017355,187,632,105,111,1,48,5,Piṇḍapāte {pattī}ti piṇḍapāte diyyamāne pattidānaṃ.
  7356. 1017356,187,632,112,115,1,30,3,Devatānan ti yakkhasenāpatīnaṃ.
  7357. 1017357,187,632,116,152,1,186,24,Parittaṃ bhaṇitabban ti etthāpi‘‘ mettacittaṃ purecārikaṃ katvā’’ ti ca‘‘ maṅgalakathā vattabbā’’ ti ca‘‘ vihārassa upavane’’ ti evamādi ca sabbaṃ gihīnaṃ parittakaraṇe vuttaṃ parikammaṃ kātabbameva.
  7358. 1017358,187,633,2,24,1,157,19,"Sarīre {adhimuccatī}ti sarīraṃ anupavisitvā viya āvisanto yathā gahitakassa vasena na vattati, attano eva vasena vattati, evaṃ adhimuccati adhiṭṭhahitvā tiṭṭhati. "
  7359. 1017359,187,633,25,35,1,37,5,Tenāha‘‘ āvisatīti tasseva vevacanan’’ ti.
  7360. 1017360,187,633,36,42,1,36,5,{Laggatī}ti tattheva laggo allīno hoti.
  7361. 1017361,187,633,43,51,1,18,4,Tenāha‘‘ na apetī’’ ti.
  7362. 1017362,187,633,52,63,1,87,9,Rogaṃ {vaḍḍhento}ti dhātūnaṃ samabhāvena vattituṃ appadānavasena uppannaṃ rogaṃ vaḍḍhento.
  7363. 1017363,187,633,64,93,1,202,23,"Dhātūnaṃ visamabhāvāpattiyā ca āhārassa ca aruccanena gahitakassa sarīre lohitaṃ sussati, maṃsaṃ milāyati, taṃ panassa yakkho dhātukkhobhanimittatāya karonto viya hotīti vuttaṃ‘‘ appamaṃsalohitaṃ karonto’’ ti. "
  7364. 1017364,187,634,2,10,1,44,4,283. Tesaṃ nāmāni indādināmabhāvena voharitabbato.
  7365. 1017365,187,634,11,17,1,27,4,{Tato}ti tato ārocanato paraṃ.
  7366. 1017366,187,634,18,21,1,21,2,{Te}ti yakkhasenāpatayo.
  7367. 1017367,187,634,22,36,1,122,12,"Okāso na {bhavissatī}ti bhikkhubhikkhuniyo, upāsakaupāsikāyo viheṭhetuṃ avasaro na bhavissati sammadeva ārakkhāya vihitattāti. "
  7368. 1017368,187,635,2,4,1,41,2,Āṭānāṭiyasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  7369. 1017369,187,636,1,4,1,19,1,10. Saṅgītisuttavaṇṇanā
  7370. 1017370,187,637,2,14,1,70,4,296. {Dasasahassacakkavāḷe}ti buddhakhettabhūte dasasahassaparimāṇe cakkavāḷe.
  7371. 1017371,187,637,15,25,1,82,9,"Tattha hi imasmiṃ cakkavāḷe devamanussāyeva katādhikārā, itaresu devā visesabhāgino. "
  7372. 1017372,187,637,26,36,1,57,6,Tena vuttaṃ‘‘ dasasahassacakkavāḷe ñāṇajālaṃ pattharitvā’’ ti.
  7373. 1017373,187,637,37,46,1,91,9,Ñāṇajālapattharaṇan ti ca tesaṃ tesaṃ sattānaṃ āsayādivibhāvanavasena ñāṇassa pavattanameva.
  7374. 1017374,187,637,47,63,1,121,11,"Tenāha‘‘ lokaṃ volokayamāno’’ ti, sattalokaṃ byavalokayamāno āsayānusayacaritādhimuttiādike visesato ogāhetvā passantoti attho. "
  7375. 1017375,187,637,64,81,1,114,13,Maṅgalaṃ bhaṇāpessanti‘‘ taṃ tesaṃ āyatiṃ visesādhigamassa vijjāṭṭhānaṃ hutvā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissā’’ ti.
  7376. 1017376,187,637,82,92,1,106,9,Tīhi piṭakehi {sammasitvā}ti tipiṭakato ekakadukādinā saṅgahetabbassa saṅgaṇhanavasena sammasitvā vīmaṃsitvā.
  7377. 1017377,187,637,93,117,1,144,18,"Ñātuṃ icchitā atthā pañhā, te pana imasmiṃ sutte ekakādivasena āgatā sahassaṃ, cuddasa cāti āha‘‘ cuddasapañhādhikena pañhasahassena paṭimaṇḍetvā’’ ti. "
  7378. 1017378,187,637,118,148,1,138,15,Evamidha sampiṇḍetvā dassite pañhe parato suttapariyosāne‘‘ ekakavasena dve pañhā kathitā’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.3.349) vibhāgena parigaṇetvā sayameva dassessati.
  7379. 1017379,187,638,2,2,1,30,1,Ubbhatakanavasandhāgāravaṇṇanā
  7380. 1017380,187,639,2,20,1,85,10,297. Uccādhiṭṭhānatāya taṃ sandhāgāraṃ bhūmito ubbhataṃ viyāti‘‘ ubbhatakan’’ ti nāmaṃ labhati.
  7381. 1017381,187,639,21,31,1,32,6,Tenāha‘‘ uccattā vā evaṃ vuttan’’ ti.
  7382. 1017382,187,639,32,36,1,29,3,{Sandhāgārasālā}ti ekā mahāsālā.
  7383. 1017383,187,639,37,71,1,180,23,"Uyyogakaraṇādīsu hi rājāno tattha ṭhatvā‘‘ ettakā purato gacchantu, ettakā pacchā’’ tiādinā tattha nisīditvā sandhaṃ karonti mariyādaṃ bandhanti, tasmā taṃ ṭhānaṃ‘‘ sandhāgāran’’ ti vuccati. "
  7384. 1017384,187,639,72,97,1,208,23,"Uyyogaṭṭhānato ca āgantvā yāva gehaṃ gomayaparibhaṇḍādivasena paṭijagganaṃ karonti, tāva ekaṃ dve divase te rājāno tattha santhambhantītipi sandhāgāraṃ, tesaṃ rājūnaṃ saha atthānusāsanaagārantipi sandhāgāran ti. "
  7385. 1017385,187,639,98,131,1,214,24,"Yasmā vā te tattha sannipatitvā‘‘ imasmiṃ kāle kasituṃ vaṭṭati, imasmiṃ kālevapitun’’ tiādinā gharāvāsakiccaṃ sandharanti, tasmā chiddāvachiddaṃ gharāvāsaṃ tattha sandharantītipi sandhāgāraṃ, sā eva sālāti sandhāgārasālā. "
  7386. 1017386,187,639,132,135,1,20,2,{Devatā}ti gharadevatā.
  7387. 1017387,187,639,136,147,1,64,7,Nivāsavasena anajjhāvutthattā‘‘ kenaci vā manussabhūtenā’’ ti vuttaṃ.
  7388. 1017388,187,639,148,154,1,61,6,Kammakaraṇavasena pana manussā tattha nisajjādīni kappesumeva.
  7389. 1017389,187,639,155,181,1,140,17,"‘‘ Sayameva pana satthu idhāgamanaṃ amhākaṃ puññavaseneva, aho mayaṃ puññavanto’’ ti haṭṭhatuṭṭhā evaṃ sammā cintesunti dassento‘‘ amhehī’’ tiādimāha. "
  7390. 1017390,187,640,2,11,1,45,4,298. {Aṭṭakā}ti cittakammakaraṇatthaṃ baddhā mañcakā.
  7391. 1017391,187,640,12,28,1,117,10,"{Muttamattā}ti tāvadeva sandhāgāre navakammassa niṭṭhāpitabhāvamāha, tena‘‘ acirakāritan’’ tiādinā vuttamevatthaṃ vibhāveti. "
  7392. 1017392,187,640,29,34,1,51,5,Araññaṃ ārāmo āramitabbaṭṭhānaṃ etesanti araññārāmā.
  7393. 1017393,187,640,35,45,1,89,8,"Santharaṇaṃ santhari, sabbo sakalo santhari etthāti sabbasanthari, bhāvanapuṃsakaniddesoyaṃ. "
  7394. 1017394,187,640,46,58,1,42,7,"Tenāha‘‘ yathā sabbaṃ santhataṃ hoti, evan’’ ti. "
  7395. 1017395,187,641,2,13,1,62,5,299. {Samantapāsādiko}ti samantato sabbabhāgena pasādāvaho cāturiyaso.
  7396. 1017396,187,641,14,30,1,106,12,‘‘ Asītihatthaṃ ṭhānaṃ gaṇhātī’’ ti idaṃ buddhānaṃ kāyappabhāya pakatiyā asītihatthe ṭhāne abhibyāpanato vuttaṃ.
  7397. 1017397,187,641,31,37,1,57,6,Iddhānubhāvena pana anantaṃ aparimāṇaṃ ṭhānaṃ vijjotateva.
  7398. 1017398,187,641,38,40,1,53,2,Nīlapītalohitodātamañjaṭṭhapabhassaravasena chabbaṇṇā.
  7399. 1017399,187,641,41,47,1,49,5,Sabbe {disābhāgā}ti sarīrappabhāya bāhullato vuttaṃ.
  7400. 1017400,187,642,2,25,1,165,18,"Abbhamahikādīhi upakkiliṭṭhaṃ suññaṃ na sobhati, tārakācitaṃ pana antalikkhaṃ tāsaṃ pabhāhi samantato vijjotamānaṃ virocatīti āha‘‘ samuggatatārakaṃ viya gaganatalan’’ ti. "
  7401. 1017401,187,642,26,33,1,54,6,{Sabbapāliphullo}ti mūlato paṭṭhāya yāva sākhaggā phullo.
  7402. 1017402,187,642,34,41,1,41,3,‘‘ Paṭipāṭiyāṭhapitānan’’ tiādi parikappūpamā.
  7403. 1017403,187,642,42,47,1,33,5,Tathā hi viya -saddaggahaṇaṃ kataṃ.
  7404. 1017404,187,642,48,58,1,70,9,Siriyā siriṃ abhibhavamānaṃ {viyā}ti attano sobhāya tesaṃ sobhanti attho.
  7405. 1017405,187,642,59,78,1,93,11,‘‘ Bhikkhūpi sabbevā’’ ti idaṃ nesaṃ‘‘ appicchā’’ tiādinā vuttaguṇesu lokiyaguṇānaṃ vasena yojetabbaṃ.
  7406. 1017406,187,642,79,84,1,39,5,Na hi te sabbeva dasakathāvatthulābhino.
  7407. 1017407,187,642,85,110,1,60,8,Tena vuttaṃ‘‘ suttantaṃ āvajjetvā… pe… arahattaṃ pāpuṇissantī’’ ti( dī. ni. aṭṭha.3.296).
  7408. 1017408,187,642,111,122,1,64,10,"Tasmā ye tattha ariyā, te sabbesampi padānaṃ vasena bodhitā honti. "
  7409. 1017409,187,642,123,141,1,94,12,"Ye pana puthujjanā, te lokiyaguṇadīpakehi padehīti na tathā heṭṭhā ‘‘ asītimahātherā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7410. 1017410,187,642,142,145,1,28,3,Pubbe arahattabhāgino gahitā.
  7411. 1017411,187,643,2,27,1,117,3,Rūpakāyassa asītianubyañjana-paṭimaṇḍita-dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇakāyappabhābyāmappabhāketumālāvicittatāva ( dī. ni.2.33;3.200; ma. ni.2.385) buddhaveso.
  7412. 1017412,187,643,28,38,1,133,10,Chabbaṇṇā buddharasmiyo vissajjentassa bhagavato kāyassa ālokitavilokitādīsu paramukkaṃsagato buddhāveṇiko accantupasamo buddhavilāso.
  7413. 1017413,187,643,39,42,1,15,3,Assan ti tassaṃ.
  7414. 1017414,187,644,2,23,1,130,8,"{Sandhāgārānumodanapaṭisaṃyuttā}ti ‘‘ sītaṃ uṇhaṃ paṭihantī’’ tiādinā ( cūḷava.295,315) nayena sandhāgāraguṇūpasañhitā sandhāgārakaraṇapuññānisaṃsabhāvinī. "
  7415. 1017415,187,644,24,32,1,126,7,{Pakiṇṇakakathā}ti saṅgītianāruḷhā suṇantānaṃ ajjhāsayānurūpatāya vividhavipulahetūpamāsamālaṅkatā nānānayavicittā vitthārakathā.
  7416. 1017416,187,644,33,41,1,21,4,Tenāha‘‘ tadā hī’’ tiādi.
  7417. 1017417,187,644,42,54,1,136,11,"Ākāsagaṅgaṃ otārento viya nirupakkilesatāya suvisuddhena, vipulodāratāya aparimeyyena ca atthena suṇantānaṃ kāyacittapariḷāhavūpasamanato. "
  7418. 1017418,187,644,55,64,1,73,8,"Pathavojaṃ ākaḍḍhanto viya aññesaṃ sudukkaratāya, mahāsāratāya vā atthassa. "
  7419. 1017419,187,644,65,73,1,93,8,Mahājambuṃ matthake gahetvā cālento viya cālanapaccayaṭṭhānavasena pubbenāparaṃ anusandhānato.
  7420. 1017420,187,644,74,86,1,136,10,Yojaniya… pe… pāyamāno viya desanaṃ catusaccayante pakkhipitvā atthavedadhammavedasseva labhāpanena sātamadhuradhammāmatarasūpasaṃharaṇato.
  7421. 1017421,187,644,87,90,1,27,3,Madhugaṇḍan ti madhupaṭalaṃ.
  7422. 1017422,187,645,2,25,1,99,11,300.‘‘ Tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtan’’ ti byāpanicchāyaṃ idaṃ āmeḍitavacananti dassetuṃ‘‘ yaṃ yandisan’’ tiādi vuttaṃ.
  7423. 1017423,187,645,26,70,1,227,28,"{Anuviloketvā}ti ettha anu -saddo‘‘ parī’’ ti iminā samānattho, vilokana ñcettha satthu cakkhudvayenapi icchitabbanti‘‘ maṃsacakkhunā… pe… tato tato viloketvā’’ ti saṅkhepato vatvā tamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ maṃsacakkhunā hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  7424. 1017424,187,645,71,78,1,69,7,Hatthena kucchitaṃ kataṃ hatthakukkuccaṃ kukatameva kukkuccanti katvā.
  7425. 1017425,187,645,79,82,1,29,3,Evaṃ pādakukkuccaṃ daṭṭhabbaṃ.
  7426. 1017426,187,645,83,90,1,58,6,"Niccalā nisīdiṃsu attano suvinītabhāvena, buddhagāravena ca."
  7427. 1017427,187,645,91,106,1,80,10,‘‘ Ālokaṃ pana vaḍḍhayitvā’’ tiādi kadāci bhagavā evampi karotīti adhippāyena vuttaṃ.
  7428. 1017428,187,645,107,115,1,61,8,Na hi satthu sāvakānaṃ viya evaṃ payogasampādanīyametaṃ ñāṇaṃ.
  7429. 1017429,187,645,116,123,1,81,6,Tirohitavidūravattanipi rūpagate maṃsacakkhuno pavattiyā icchitattā vīmaṃsitabbaṃ .
  7430. 1017430,187,645,124,126,1,33,2,Arahattupagaṃ arahattapadaṭṭhānaṃ.
  7431. 1017431,187,645,127,143,1,196,15,Cakkhutalesu nimittaṃ {ṭhapetvā}ti bhāvanānuyogasampattiyā sabbesaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ cakkhutalesu labbhamānaṃ santindriyavigatathinamiddhatākārasaṅkhātaṃ nimittaṃ attano hadaye ṭhapetvā sallakkhetvā.
  7432. 1017432,187,645,144,151,1,84,7,Kasmā āgilāyati koṭisatasahassahatthināgānaṃ balaṃ dhārentassāti codakassa adhippāyo.
  7433. 1017433,187,645,152,159,1,48,6,"Ācariyo esa saṅkhārānaṃ sabhāvo, yadidaṃ aniccatā. "
  7434. 1017434,187,645,160,187,1,162,20,"Ye pana aniccā, te ekanteneva udayavayapaṭipīḷitatāya dukkhā eva, dukkhasabhāvesu tesu satthu kāye dukkhuppattiyā ayaṃ paccayoti dassetuṃ‘‘ bhagavato hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  7435. 1017435,187,645,188,196,1,51,7,"Piṭṭhivāto uppajji, so ca kho pubbe katakammapaccayā. "
  7436. 1017436,187,645,197,202,1,73,5,Svāyamattho paramatthadīpaniyaṃ udānaṭṭhakathāyaṃ āgatanayeneva veditabbo.
  7437. 1017437,187,646,2,2,1,27,1,Bhinnanigaṇṭhavatthuvaṇṇanā
  7438. 1017438,187,647,2,20,1,40,3,301. Heṭṭhā vuttameva pāsādikasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.164).
  7439. 1017439,187,648,2,22,1,128,14,"302. Svākhyātaṃ dhammaṃ {desetukāmo}ti svākhyātaṃ katvā dhammaṃ kathetukāmo, satthārā vā svākhyātaṃ dhammaṃ sayaṃ bhikkhūnaṃ kathetukāmo. "
  7440. 1017440,187,648,23,32,1,78,9,Satthārā desitadhammameva hi tato tato gahetvā sāvakā sabrahmacārīnaṃ kathenti.
  7441. 1017441,187,649,2,2,1,12,1,Ekakavaṇṇanā
  7442. 1017442,187,650,2,17,1,104,10,"303. Samaggehi bhāsitabban ti aññamaññaṃ samaggehi hutvā bhāsitabbaṃ, sajjhāyitabbañceva vaṇṇetabbañcāti attho. "
  7443. 1017443,187,650,18,33,1,77,10,"Yathā pana samaggehi saṅgāyanaṃ hoti, tampi dassetuṃ‘‘ ekavacanehī’’ tiādi vuttaṃ. "
  7444. 1017444,187,650,34,38,1,43,3,{Ekavacanehī}ti virodhābhāvena samānavacanehi.
  7445. 1017445,187,650,39,46,1,31,3,Tenāha‘‘ aviruddhavacanehī’’ tiādi.
  7446. 1017446,187,650,47,62,1,160,13,"Sāmaggirasaṃ {dassetukāmo}ti yasmiṃ dhamme saṅgāyane sāmaggirasānubhavanaṃ icchitaṃ desanākusalatāya, tattha ekakadukatikādivasena bahudhā sāmaggirasaṃ dassetukāmo. "
  7447. 1017447,187,650,63,83,1,107,12,"Sabbe {sattā}ti anavasesā sattā , te pana bhavabhedato saṅkhepeneva bhinditvā dassento‘‘ kāmabhavādīsū’’ tiādimāha. "
  7448. 1017448,187,650,84,104,1,102,12,Byadhikaraṇānampi bāhiratthasamāso hoti yathā‘‘ urasilomo’’ ti āha‘‘ āhārato ṭhiti etesanti āhāraṭṭhitikā’’ ti.
  7449. 1017449,187,650,105,119,1,97,12,"Tiṭṭhati etenāti ṭhiti, āhāro ṭhiti etesanti {āhāraṭṭhitikā}ti evaṃ vā ettha samāsaviggaho daṭṭhabbo. "
  7450. 1017450,187,650,120,126,1,59,4,"{Āhāraṭṭhitikā}ti paccayaṭṭhitikā, paccayāyattavuttikāti attho. "
  7451. 1017451,187,650,127,152,1,93,10,"Paccayattho hettha āhāra-saddo‘‘ ayaṃ āhāro anuppannassa vā kāmacchandassauppādāyā’’ tiādīsu( saṃ. ni.5.183,232) viya. "
  7452. 1017452,187,650,153,165,1,59,8,Evañhi‘‘ sabbe sattā’’ ti iminā asaññasattāpi pariggahitā honti.
  7453. 1017453,187,650,166,174,1,70,7,"Sā panāyaṃ āhāraṭṭhitikatā nippariyāyato saṅkhāradhammo, na sattadhammo. "
  7454. 1017454,187,650,175,230,1,130,16,Tenevāhu aṭṭhakathācariyā‘‘ sabbe sattā āhāraṭṭhitikāti āgataṭṭhāne saṅkhāraloko veditabbo’’ ti( visuddhi.1.136; pārā. aṭṭha. verañjakaṇḍavaṇṇanā; udā. aṭṭha.30; cūḷani. aṭṭha.65; udā. aṭṭha.186) yadi evaṃ‘‘ sabbe sattā’’ ti idaṃ kathanti?
  7455. 1017455,187,650,231,235,1,36,4,Puggalādhiṭṭhānā desanāti nāyaṃ doso.
  7456. 1017456,187,650,236,261,1,202,21,"Yathāha bhagavā‘‘ ekadhamme bhikkhave bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammattaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti, katamasmiṃ ekadhamme? "
  7457. 1017457,187,650,262,304,1,220,25,"Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’’ ti( a. ni.10.27) eko {dhammo}ti‘‘ sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’’ ti yvāyaṃ puggalādhiṭṭhānāya kathāya sabbesaṃ saṅkhārānaṃ paccayāyattavuttitāya āhārapariyāyena sāmaññato paccayadhammo vutto, ayaṃ āhāro nāma eko dhammo. "
  7458. 1017458,187,650,305,311,1,49,4,Yāthāvato {ñatvā}ti yathāsabhāvato abhisambujjhitvā.
  7459. 1017459,187,650,312,318,1,59,5,{Sammadakkhāto}ti teneva abhisambuddhākārena sammadeva desito.
  7460. 1017460,187,651,2,28,1,147,18,Codako vuttampi atthaṃ yāthāvato appaṭipajjamāno neyyatthaṃ suttapadaṃ nītatthato dahanto‘‘ sabbe sattā’’ ti vacanamatte ṭhatvā‘‘ nanu cā’’ tiādinā codeti.
  7461. 1017461,187,651,29,52,1,112,15,Ācariyo aviparītaṃ tattha yathādhippetamatthaṃ pavedento‘‘ na virujjhatī’’ ti vatvā‘‘ tesañhi jhānaṃ āhāro hotī’’ ti āha.
  7462. 1017462,187,651,53,60,1,88,7,Jhānan ti ekavokārabhavāvahaṃ saññāya virajjanavasena pavattaṃ rūpāvacaracatutthajjhānaṃ.
  7463. 1017463,187,651,61,80,1,112,14,"Pāḷiyaṃ pana‘‘ anāhārā’’ ti vacanaṃ asaññabhave catunnaṃ āhārānaṃ abhāvaṃ sandhāya vuttaṃ, na paccayāhārassa abhāvato."
  7464. 1017464,187,651,81,111,1,133,19,"‘‘ Evaṃ santepī’’ ti idaṃ sāsane yesu dhammesu visesato āhāra-saddo niruḷho,‘‘ āhāraṭṭhitikā’’ ti ettha yadi te eva gayhanti, abyāpitadoso āpanno. "
  7465. 1017465,187,651,112,124,1,97,11,"Atha sabbopi paccayadhammo āhāroti adhippeto, imāya āhārapāḷiyā virodho āpannoti dassetuṃ āraddhaṃ."
  7466. 1017466,187,651,125,144,1,79,10,"‘‘ Na virujjhatī’’ ti yenādhippāyena vuttaṃ, taṃ vivaranto‘‘ etasmiñhi sutte’’ tiādimāha. "
  7467. 1017467,187,651,145,149,1,68,4,Kabaḷīkārāhārādīnaṃ ojaṭṭhamakarūpāharaṇādi nippariyāyena āhārabhāvo.
  7468. 1017468,187,651,150,179,1,272,27,"Yathā hi kabaḷīkārāhāro ojaṭṭhamakarūpāharaṇena rūpakāyaṃ upatthambheti, evaṃ phassādayo ca vedanādiāharaṇena nāmakāyaṃ upatthambhenti, tasmā satipi janakabhāve upatthambhakabhāvo ojādīsu sātisayo labbhamāno mukhyo āhāraṭṭhoti te eva nippariyāyena āhāralakkhaṇā dhammā vuttā. "
  7469. 1017469,187,651,180,184,1,27,3,{Idhā}ti imasmiṃ saṅgītisutte.
  7470. 1017470,187,651,185,198,1,102,13,Pariyāyena paccayo āhāroti vutto sabbo paccayo dhammo attano phalaṃ āharatīti imaṃ pariyāyaṃ labhatīti.
  7471. 1017471,187,651,199,206,1,30,3,Tenāha‘‘ sabbadhammānañhī’’ tiādi.
  7472. 1017472,187,651,207,212,1,51,5,Tattha sabbadhammānan ti sabbesaṃ saṅkhatadhammānaṃ.
  7473. 1017473,187,651,213,234,1,66,7,Idāni yathāvuttamatthaṃ suttena( a. ni.10.61) samatthetuṃ‘‘ tenevāhā’’ tiādi vuttaṃ.
  7474. 1017474,187,651,235,238,1,19,3,Ayan ti paccayāhāro.
  7475. 1017475,187,652,2,20,1,137,16,"Nippariyāyāhāropi gahitova hoti, yāvatā sopi paccayabhāveneva janako, upatthambhako ca hutvā taṃ taṃ phalaṃ āharatīti vattabbataṃ labhatīti. "
  7476. 1017476,187,652,21,28,1,53,5,"{Tatthā}ti pariyāyāhāro, nippariyāyāhāroti dvīsu āhāresu. "
  7477. 1017477,187,652,29,39,1,93,9,"Asaññabhave yadipi nippariyāyāhāro na labbhati, paccayāhāro pana labbhati pariyāyāhāralakkhaṇo. "
  7478. 1017478,187,652,40,53,1,72,9,Idāni imamevatthaṃ vitthārena dassetuṃ‘‘ anuppanne hi buddhe’’ tiādi vuttaṃ.
  7479. 1017479,187,652,54,68,1,93,9,Uppanne buddhe titthakaramatanissitānaṃ jhānabhāvanāya asijjhanato‘‘ anuppanne buddhe’’ ti vuttaṃ.
  7480. 1017480,187,652,69,82,1,73,9,Sāsanikā tādisaṃ jhānaṃ na nibbattentīti‘‘ titthāyatane pabbajitā’’ ti vuttaṃ.
  7481. 1017481,187,652,83,99,1,157,14,"Titthiyā hi upattivisese vimuttisaññino, aññāvirāgāvirāgesu ādīnavānisaṃsadassino vā hutvā asaññasamāpattiṃ nibbattetvā akkhaṇabhūmiyaṃ uppajjanti, na sāsanikā. "
  7482. 1017482,187,652,100,117,1,161,16,Vāyokasiṇe parikammaṃ {katvā}ti vāyokasiṇe paṭhamādīni tīṇi jhānāni nibbattetvā tatiyajjhāne ciṇṇavasī hutvā tato vuṭṭhāya catutthajjhānādhigamāya parikammaṃ katvā.
  7483. 1017483,187,652,118,126,1,37,4,Tenāha‘‘ catutthajjhānaṃ nibbattetvā’’ ti.
  7484. 1017484,187,652,127,132,1,49,5,Kasmā panettha vāyokasiṇeyeva parikammaṃ vuttanti?
  7485. 1017485,187,652,133,151,1,55,5,"Yadettha vattabbaṃ , taṃ brahmajālaṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.41) vitthāritameva. "
  7486. 1017486,187,652,152,164,1,73,10,"{Dhī}ti jigucchanatthe nipāto, tasmā dhī cittan ti cittaṃ jigucchāmīti attho. "
  7487. 1017487,187,652,165,174,1,60,9,Dhibbatetaṃ cittan ti etaṃ mama cittaṃ jigucchitaṃ vata hotu.
  7488. 1017488,187,652,175,183,1,51,6,"{Vatā}ti sambhāvane, tena jigucchaṃ sambhāvento vadati. "
  7489. 1017489,187,652,184,194,1,57,8,"{Nāmā}ti ca sambhāvane eva, tena cittassa abhāvaṃ sambhāveti. "
  7490. 1017490,187,652,195,206,1,68,7,Cittassa bhāvābhāvesu ādīnavānisaṃse dassetuṃ‘‘ cittañhī’’ tiādi vuttaṃ.
  7491. 1017491,187,652,207,228,1,119,15,"Khantiṃ ruciṃ {uppādetvā}ti‘‘ cittassa abhāvo eva sādhu suṭṭhū’’ ti imaṃ diṭṭhinijjhānakkhantiṃ, tattha ca abhiruciṃ uppādetvā. "
  7492. 1017492,187,653,2,19,1,143,13,Tathā bhāvitassa jhānassa ṭhitibhāgiyabhāvappattiyā aparihīnajjhānassa titthāyatane pabbajitasseva tathā jhānabhāvanā hotīti āha‘‘ manussaloke’’ ti.
  7493. 1017493,187,653,20,28,1,51,6,Paṇihito {ahosī}ti maraṇassa āsannakāle ṭhapito ahosi.
  7494. 1017494,187,653,29,49,1,117,15,"Yadi ṭhānādinā ākārena nibbatteyya, kammabalena yāva bhedā tenevākārena tiṭṭheyya vāti āha‘‘ so tena iriyāpathenā’’ tiādi. "
  7495. 1017495,187,654,2,7,1,33,4,Eva {rūpānampī}ti evaṃ acetanānampi.
  7496. 1017496,187,654,8,13,1,39,5,Pi -saddena pageva sacetanānanti dasseti.
  7497. 1017497,187,654,14,31,1,118,13,Kathaṃ pana acetanānaṃ nesaṃ paccayāhārassa upakappananti codanaṃ sandhāya tattha nidassanaṃ dassento‘‘ yathā’’ tiādimāha.
  7498. 1017498,187,655,2,15,1,126,12,"Ye uṭṭhānavīriyeneva divasaṃ vītināmetvā tassa nissandaphalamattaṃ kiñcideva labhitvā jīvikaṃ kappenti, te uṭṭhānaphalūpajīvino. "
  7499. 1017499,187,655,16,24,1,62,7,"Ye pana attano puññaphalameva upajīventi, te puññaphalūpajīvino. "
  7500. 1017500,187,655,25,51,1,152,19,"Nerayikānaṃ pana neva uṭṭhānavīriyavasena jīvikākappanaṃ, puññaphalassa pana lesopi natthīti vuttaṃ‘‘ ye pana te nerayikā… pe… na puññaphalūpajīvīti vuttā’’ ti. "
  7501. 1017501,187,655,52,72,1,128,15,"Paṭisandhiviññāṇassa āharaṇena manosañcetanāhāroti vuttā, na yassa kassaci phalassāti adhippāyena‘‘ kiṃ pañca āhārā atthī’’ ti codeti. "
  7502. 1017502,187,655,73,112,1,228,29,"Ācariyo nippariyāyāhāre adhippete siyā tava codanāyāvasaro, sā pana ettha anavasarāti dassetuṃ‘‘ pañca na pañcāti idaṃ na vattabban’’ ti vatvā pariyāyāhārasseva panettha adhippetabhāvaṃ dassento‘‘ nanu paccayo āhāroti vuttametan’’ ti āha. "
  7503. 1017503,187,655,113,125,1,52,7,{Tasmā}ti yassa kassaci paccayassa‘‘ āhāro’’ ti icchitattā.
  7504. 1017504,187,655,126,137,1,63,7,Idāni vuttamevatthaṃ pāḷiyā samatthento‘‘ yaṃ sandhāyā’’ tiādimāha.
  7505. 1017505,187,656,2,19,1,96,10,Mukhyāhāravasenapi nerayikānaṃ āhāraṭṭhitikataṃ dassetuṃ‘‘ kabaḷīkāraṃ āhāraṃ… pe… sādhetī’’ ti vuttaṃ.
  7506. 1017506,187,656,20,25,1,47,5,Yadi evaṃ nerayikā sukhapaṭisaṃvedinopi hontīti?
  7507. 1017507,187,656,26,36,1,38,6,Noti dassetuṃ‘‘ kheḷopi hī’’ tiādi vuttaṃ.
  7508. 1017508,187,656,37,43,1,48,5,{Tayo}ti tayo arūpāhārā kabaḷīkārāhārassa abhāvato.
  7509. 1017509,187,656,44,48,1,38,4,Avasesānan ti asaññasattehi avasesānaṃ.
  7510. 1017510,187,656,49,55,1,66,6,Kāmabhavādīsu nibbattasattānaṃ paccayāhāro hi sabbesaṃ sādhāraṇoti.
  7511. 1017511,187,656,56,71,1,59,10,Etaṃ pañhan ti‘‘ katamo eko dhammo’’ ti evaṃ coditametaṃ pañhaṃ.
  7512. 1017512,187,656,72,75,1,22,2,{Kathetvā}ti vissajjetvā.
  7513. 1017513,187,657,2,43,1,253,34,"‘ ‘ Tattha tattha… pe… dukkhaṃ hotī’’ ti etena yathā idha paṭhamassa pañhassa niyyātanaṃ, dutiyassa uddharaṇaṃ na kataṃ, evaṃ iminā eva adhippāyena ito paresu dukatikādipañhesu tattha tattha ādipariyosānesu eva uddharaṇaniyyātanāni katvā sesesu na katanti dasseti. "
  7514. 1017514,187,657,44,70,1,125,17,"Paṭicca etasmā phalaṃ etīti paccayo, kāraṇaṃ, tadeva attano phalaṃ saṅkharotīti {saṅkhāro}ti āha‘‘ imasmimpi… pe… saṅkhāroti vutto’’ ti. "
  7515. 1017515,187,657,71,75,1,42,3,{Āhārapaccayo}ti āharaṇaṭṭhavisiṭṭho paccayo.
  7516. 1017516,187,657,76,84,1,94,7,"Āharaṇa ñcettha uppādakattappadhānaṃ, saṅkharaṇaṃ upatthambhakattappadhānanti ayametesaṃ viseso. "
  7517. 1017517,187,657,85,94,1,37,5,Tenāha‘‘ ayamettha heṭṭhimato viseso’’ ti.
  7518. 1017518,187,657,95,128,1,151,18,Nippariyāyāhāre gahite‘‘ sabbe sattā’’ ti vuttepi asaññasattā na gahitā eva bhavissantīti padesavisayo sabba-saddo hoti yathā‘‘ sabbe tasantidaṇḍassā’’ tiādīsu( dha. pa.130).
  7519. 1017519,187,657,129,134,1,37,5,Na hettha khīṇāsavādīnaṃ gahaṇaṃ hoti.
  7520. 1017520,187,657,135,140,1,51,5,Pākaṭo bhaveyya visesasāmaññassa visayattā pañhānaṃ.
  7521. 1017521,187,657,141,145,1,31,4,No ca gaṇhiṃsu aṭṭhakathācariyā.
  7522. 1017522,187,657,146,151,1,39,5,Dhammo nāma natthi saṅkhatoti adhippāyo.
  7523. 1017523,187,657,152,164,1,60,8,Idha dutiyapañhe‘‘ saṅkhāro’’ ti paccayo eva kathitoti sambandho.
  7524. 1017524,187,658,2,18,1,102,11,"Yadā sammāsambodhisamadhigato, tadā eva sabbañeyyaṃ sacchikataṃ jātanti āha‘‘ mahābodhimaṇḍe nisīditvā’’ ti. "
  7525. 1017525,187,658,19,22,1,18,3,Sayan ti sāmaṃyeva.
  7526. 1017526,187,658,23,28,1,63,5,Addhaniyan ti addhānakkhamaṃ cirakālāvaṭṭhāyi pārampariyavasena.
  7527. 1017527,187,658,29,37,1,22,4,Tenāha‘‘ ekena hī’’ tiādi.
  7528. 1017528,187,658,38,45,1,100,5,"{Paramparakathāniyamenā}ti paramparakathākathananiyamena, niyamitatthabyañjanānupubbiyā kathāyāti attho. "
  7529. 1017529,187,658,46,56,1,54,7,"{Ekakavasenā}ti ekaṃ ekaṃ parimāṇaṃ etassāti ekako, pañho. "
  7530. 1017530,187,658,57,60,1,21,3,Tassa ekakassa vasena.
  7531. 1017531,187,658,61,65,1,42,4,Ekakaṃ niṭṭhitaṃ vissajjananti adhippāyoti.
  7532. 1017532,187,659,2,4,1,21,2,Ekakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7533. 1017533,187,660,2,2,1,11,1,Dukavaṇṇanā
  7534. 1017534,187,661,2,21,1,99,12,304. Cattāro {khandhā}ti tesaṃ tāva nāmanaṭṭhena nāmabhāvaṃ paṭhamaṃ vatvā pacchā nibbānassa vattukāmo āha.
  7535. 1017535,187,661,22,28,1,43,6,Tassāpi hi tathā nāmabhāvaṃ parato vakkhati.
  7536. 1017536,187,661,29,54,1,118,15,"‘‘ Nāmaṃ karoti nāmayatī’’ ti ettha yaṃ nāmakaraṇaṃ, taṃ nāmanti āha‘‘ nāmanaṭṭhenāti nāmakaraṇaṭṭhenā’’ ti, attanovāti adhippāyo. "
  7537. 1017537,187,661,55,60,1,43,5,Evañhi sātisayamidaṃ tesaṃ nāmakaraṇaṃ hoti.
  7538. 1017538,187,661,61,71,1,47,6,Tenāha‘‘ attano nāmaṃ karontāva uppajjantī’’ tiādi.
  7539. 1017539,187,661,72,84,1,66,8,Idāni tamatthaṃ byatirekamukhena vibhāvetuṃ‘‘ yathā hī’’ tiādi vuttaṃ.
  7540. 1017540,187,661,85,136,1,281,35,"Yassa nāmassa karaṇeneva te‘‘ nāman’’ ti vuccanti, taṃ sāmaññanāmaṃ, kittimanāmaṃ, guṇanāmaṃ vā na hoti, atha kho opapātikanāmanti purimāni tīṇi nāmāni udāharaṇavasena dassetvā‘‘ na evaṃ vedanādīnan’’ ti te paṭikkhipitvā itaranāmameva nāmakaraṇaṭṭhena nāmanti dassento‘‘ vedanādayo hī’’ tiādimāha."
  7541. 1017541,187,661,137,155,1,102,12,"‘‘ Mahāpathaviādayo’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu pathaviāpādayo idha nāmanti anadhippetā, rūpanti pana adhippetāti? "
  7542. 1017542,187,661,156,178,1,164,16,"Saccametaṃ, phassavedanādīnaṃ viya pana pathaviādīnaṃ opapātikanāmatāsāmaññena‘‘ pathaviādayo viyā’’ ti nidassanaṃ kataṃ, na arūpadhammā viya rūpadhammānaṃ nāmasabhāvattā. "
  7543. 1017543,187,661,179,195,1,204,15,"Phassavedanādīnañhi arūpadhammānaṃ sabbadāpi phassādināmakattā, pathaviādīnaṃ kesakumbhādināmantarāpatti viya nāmantarānāpajjanato ca sadā attanāva katanāmatāya catukkhandhanibbānāni nāmakaraṇaṭṭhena nāmaṃ. "
  7544. 1017544,187,661,196,211,1,127,13,"Atha vā adhivacanasamphasso viya adhivacananāmamantarena ye anupacitasambhārānaṃ gahaṇaṃ na gacchanti, te nāmāyattaggahaṇā nāmaṃ. "
  7545. 1017545,187,661,212,221,1,78,9,Rūpaṃ pana vināpi nāmasādhanaṃ attano ruppanasabhāvena gahaṇaṃ upayātīti rūpaṃ.
  7546. 1017546,187,661,222,230,1,28,4,Tenāha‘‘ tesu uppannesū’’ tiādi.
  7547. 1017547,187,661,231,243,1,85,8,Idhāpi‘‘ yathāpathaviyā’’ tiādīsu vuttanayeneva attho veditabbo nidassanavasena āgatattā.
  7548. 1017548,187,661,244,257,1,70,8,"‘‘ Atītepī’’ tiādinā vedanādīsu nāmasaññā niruḷhā, anādikālikā cāti dasseti. "
  7549. 1017549,187,662,2,30,1,197,21,"Iti atītādivibhāgavantānampi vedanādīnaṃ nāmakaraṇaṭṭhena nāmabhāvo ekantiko, tabbibhāgarahite pana ekasabhāve nicce nibbāne vattabbameva natthīti dassento‘‘ nibbānaṃ pana… pe… nāmanaṭṭhena nāman’’ ti āha. "
  7550. 1017550,187,662,31,34,1,31,2,{Nāmanaṭṭhenā}ti nāmakaraṇaṭṭhena.
  7551. 1017551,187,662,35,46,1,78,9,"{Namantī}ti ekantato sārammaṇattā tanninnā honti, tehi vinā nappavattantīti attho. "
  7552. 1017552,187,662,47,53,1,36,4,"Sabban ti khandhacatukkaṃ, nibbānañca . "
  7553. 1017553,187,662,54,71,1,152,16,"Yasmiṃ ārammaṇeyeva vedanākkhandho pavattati, taṃsampayuttatāya saññākkhandhādayopi tattha pavattantīti so ne tattha nāmento viya hoti vinā appavattanato. "
  7554. 1017554,187,662,72,84,1,68,8,Esa nayo saññākkhandhādīsupīti vuttaṃ‘‘ ārammaṇe aññamaññaṃ nāmentī’’ ti.
  7555. 1017555,187,662,85,88,1,29,2,Anavajjadhamme maggaphalādike .
  7556. 1017556,187,662,89,110,1,182,16,"Kāmaṃ kesuci rūpadhammesupi ārammaṇādhipatibhāvo labbhateva, nibbāne panesa sātisayo tassa accantasantapaṇītatākappabhāvatoti tadeva ārammaṇādhipatipaccayatāya‘‘ attani nāmetī’’ ti vuttaṃ. "
  7557. 1017557,187,662,111,122,1,83,11,Tathā hi ariyā sakalampi divasabhāgaṃ taṃ ārabbha vītināmentāpi tittiṃ na gacchanti.
  7558. 1017558,187,663,2,12,1,48,7,‘ ‘ Ruppanaṭṭhenā’’ ti etena ruppatīti rūpanti dasseti.
  7559. 1017559,187,663,13,17,1,60,4,Tattha sītādivirodhipaccayasannipāte visadisuppatti ruppanaṃ.
  7560. 1017560,187,663,18,24,1,73,6,Nanu ca arūpadhammānampi virodhipaccayasamāgame visadisuppatti labbhatīti?
  7561. 1017561,187,663,25,31,1,36,5,"Saccaṃ labbhati, na pana vibhūtataraṃ. "
  7562. 1017562,187,663,32,36,1,54,4,Vibhūtatarañhettha ruppanaṃ adhippetaṃ sītādiggahaṇato.
  7563. 1017563,187,663,37,50,1,58,8,Vuttañhetaṃ‘‘ ruppatīti kho bhikkhave tasmā‘ rūpan’ ti vuccati.
  7564. 1017564,187,663,51,53,1,12,2,Kena ruppati?
  7565. 1017565,187,663,54,71,1,40,5,"Sītenapi ruppati, uṇhenapi ruppatī’’ tiādi( saṃ. ni.3.79). "
  7566. 1017566,187,663,72,77,1,41,5,Yadi evaṃ kathaṃ brahmaloke rūpasamaññāti?
  7567. 1017567,187,663,78,82,1,53,4,Tatthāpi taṃsabhāvānativattanato hotiyeva rūpasamaññā.
  7568. 1017568,187,663,83,88,1,73,5,Anuggāhakapaccayavasena vā visadisapaccayasannipāteti evamattho veditabbo.
  7569. 1017569,187,663,89,103,1,79,9,"‘‘ Yo attano santāne vijjamānassayeva visadisuppattihetubhāvo, taṃ ruppanan’’ ti aññe. "
  7570. 1017570,187,663,104,109,1,46,5,Imasmiṃ pakkhe rūpayati vikāramāpādetīti rūpaṃ.
  7571. 1017571,187,663,110,121,1,58,7,‘‘ Saṅghaṭṭanena vikārāpattiyaṃ ruppana -saddo niruḷho’’ ti keci.
  7572. 1017572,187,663,122,130,1,80,8,Etasmiṃ pakkhe arūpadhammesu rūpasamaññāya pasaṅgo eva natthi saṅghaṭṭanābhāvato.
  7573. 1017573,187,663,131,139,1,27,4,‘‘ Paṭighato ruppanan’’ ti apare.
  7574. 1017574,187,663,140,153,1,52,7,"‘‘ {Tassā}ti rūpassā’’ ti vadanti, nāmarūpassāti pana yuttaṃ. "
  7575. 1017575,187,663,154,175,1,119,12,"Yathā hi rūpassa, evaṃ nāmassāpi vedanākkhandhādivasena, madanimmadanādivasena ca vitthārakathā visuddhimagge( visuddhi.2.456) vuttā evāti. "
  7576. 1017576,187,663,176,184,1,74,8,Iti ayaṃ duko kusalattikena saṅgahite sabhāvadhamme pariggahetvā pavattoti.
  7577. 1017577,187,664,2,20,1,72,10,"{Avijjā}ti avindiyaṃ‘‘ attā, jīvo, itthī, puriso’’ ti evamādikaṃ vindatīti avijjā. "
  7578. 1017578,187,664,21,34,1,59,8,"Vindiyaṃ‘‘ dukkhaṃ, samudayo’’ ti evamādikaṃ na vindatīti avijjā. "
  7579. 1017579,187,664,35,39,1,47,4,Sabbampi dhammajātaṃ aviditakaraṇaṭṭhena avijjā.
  7580. 1017580,187,664,40,45,1,42,5,Antarahite saṃsāre satte javāpetīti avijjā.
  7581. 1017581,187,664,46,64,1,102,13,Atthato pana sā dukkhādīnaṃ catunnaṃ saccānaṃ sabhāvacchādako sammoho hotīti āha‘‘ dukkhādīsu aññāṇan’’ ti .
  7582. 1017582,187,664,65,70,1,61,5,Bhavapatthanā nāma kāmabhavādīnaṃ patthanāvasena pavattataṇhā.
  7583. 1017583,187,664,71,80,1,37,5,Tenāha‘‘ yo bhavesu bhavacchando’’ tiādi.
  7584. 1017584,187,664,81,88,1,52,5,Iti‘‘ ayaṃ duko vaṭṭamūlasamudācāradassanatthaṃ gahito.
  7585. 1017585,187,665,2,27,1,119,15,{Bhavadiṭṭhī}ti khandhapañcakaṃ‘‘ attā ca loko cā’’ ti gāhetvā taṃ‘‘ bhavissatī’’ ti gaṇhanavasena niviṭṭhā sassatadiṭṭhīti attho.
  7586. 1017586,187,665,28,36,1,27,4,Tenāha‘‘ bhavo vuccatī’’ tiādi.
  7587. 1017587,187,665,37,44,1,52,6,"Bhavissatīti bhavo, tiṭṭhati sabbakālaṃ atthīti attho. "
  7588. 1017588,187,665,45,48,1,24,3,Sassatan ti sassatabhāvo.
  7589. 1017589,187,665,49,80,1,130,17,{Vibhavadiṭṭhī}ti khandhapañcakameva ‘‘ attā’’ ti ca‘‘ loko’’ ti ca gahetvā taṃ‘‘ na bhavissatī’’ ti gaṇhanavasena niviṭṭhā ucchedadiṭṭhīti attho.
  7590. 1017590,187,665,81,89,1,29,4,Tenāha‘‘ vibhavo vuccatī’’ tiādi.
  7591. 1017591,187,665,90,96,1,51,5,"Vibhavissati vinassati ucchijjatīti vibhavo, ucchedo. "
  7592. 1017592,187,666,2,24,1,144,19,"Yaṃ na {hirīyatī}ti yena dhammena taṃsampayuttadhammasamūho, puggalo vā na hirīyati na lajjati, liṅgavipallāsaṃ vā katvā yo dhammoti attho veditabbo. "
  7593. 1017593,187,666,25,35,1,106,8,"{Hirīyitabbenā}ti upayogatthe karaṇavacanaṃ, hirīyitabbayuttakaṃ kāyaduccaritādidhammaṃ na jigucchatīti attho. "
  7594. 1017594,187,666,36,40,1,32,3,{Nillajjatā}ti pāpassa ajigucchanā.
  7595. 1017595,187,666,41,49,1,56,7,Yaṃ na {ottappatī}ti etthāpi vuttanayeneva attho veditabbo.
  7596. 1017596,187,666,50,61,1,116,9,"{Ottappitabbenā}ti pana hetuatthe karaṇavacanaṃ, ottappitabbayuttakena ottappassa hetubhūtena kāyaduccaritādināti attho. "
  7597. 1017597,187,666,62,69,1,50,6,{Hirīyitabbenā}ti etthāpi vā evameva attho veditabbo.
  7598. 1017598,187,666,70,74,1,39,3,{Abhāyanakaākāro}ti pāpato anuttāsanākāro.
  7599. 1017599,187,667,2,13,1,62,8,‘ ‘ Yaṃ hirīyatī’’ tiādīsu anantaraduke vuttanayena attho veditabbo.
  7600. 1017600,187,667,14,18,1,61,4,Niyakajjhattaṃ jātiādisamuṭṭhānaṃ etissāti ajjhattasamuṭṭhānā.
  7601. 1017601,187,667,19,27,1,89,8,Niyakajjhattato bahibhāvato bahiddhā parasantāne samuṭṭhānaṃ etissāti bahiddhā samuṭṭhānā.
  7602. 1017602,187,667,28,38,1,94,9,"Attā eva adhipati attādhipati, ajjhattasamuṭṭhānattā eva attādhipatito āgamanato attādhipateyyā. "
  7603. 1017603,187,667,39,44,1,37,5,Lokādhipateyyan ti etthāpi eseva nayo.
  7604. 1017604,187,667,45,50,1,56,4,{Lajjāsabhāvasaṇṭhitā}ti pāpato jigucchanarūpena avaṭṭhitā.
  7605. 1017605,187,667,51,56,1,55,5,Bhayasabhāvasaṇṭhitan ti tato uttāsanarūpena avaṭṭhitaṃ.
  7606. 1017606,187,667,57,70,1,117,12,"Ajjhattasamuṭṭhānāditā ca hirottappānaṃ tattha tattha pākaṭabhāvena vuttā, na pana tesaṃ kadācipi aññamaññavippayogato. "
  7607. 1017607,187,667,71,80,1,56,8,"Na hi lajjanaṃ nibbhayaṃ, pāpabhayaṃ vā alajjanaṃ atthīti. "
  7608. 1017608,187,668,2,10,1,38,6,"Dukkhan ti kicchaṃ, aniṭṭhanti vā attho. "
  7609. 1017609,187,668,11,15,1,59,3,{Vippaṭikūlagāhimhī}ti dhammānudhammapaṭipattiyā vilomagāhake.
  7610. 1017610,187,668,16,28,1,96,10,"Tassā eva vipaccanīkaṃ duppaṭipatti sātaṃ iṭṭhaṃ etassāti vipaccanīkasāto, tasmiṃ vipaccanīkasāte. "
  7611. 1017611,187,668,29,44,1,85,11,Evaṃbhūto ca ovādabhūte sāsanakkame ovādake ca ādarabhāvarahito hotīti āha‘‘ anādare’’ ti.
  7612. 1017612,187,668,45,54,1,84,9,Tassa kamman ti tassa dubbacassa puggalassa anādariyavasena pavattacetanā dovacassaṃ.
  7613. 1017613,187,668,55,66,1,91,9,"Tassa {bhāvo}ti tassa yathāvuttassa dovacassassa atthibhāvo dovacassatā, atthato dovacassameva. "
  7614. 1017614,187,668,67,77,1,44,6,Tenevāha‘‘ sā atthato saṅkhārakkhandho hotī’’ ti.
  7615. 1017615,187,668,78,83,1,53,5,Cetanāppadhānatāya hi saṅkhārakkhandhassa evaṃ vuttaṃ.
  7616. 1017616,187,668,84,87,1,39,2,{Etenākārenā}ti appadakkhiṇaggāhitākārena.
  7617. 1017617,187,668,88,104,1,108,12,Assaddhiyadussīlyādipāpadhammayogato puggalā pāpā nāma hontīti dassetuṃ‘‘ ye te puggalā assaddhā’’ tiādi vuttaṃ.
  7618. 1017618,187,668,105,136,1,184,23,"Yāya cetanāya puggalo pāpasampavaṅko nāma hoti, sā cetanā pāpamittatā , cattāropi vā arūpino khandhā tadākārappavattā {pāpamittatā}ti dassento‘‘ sāpi atthato dovacassatā viya daṭṭhabbā’’ ti āha."
  7619. 1017619,187,669,2,39,1,235,26,"‘ ‘ Sukhaṃ vaco etasmiṃ padakkhiṇaggāhimhi anulomasāte sādare puggaleti {subbaco}tiādinā,‘‘ kalyāṇā saddhādayo puggalā etassa mittāti kalyāṇamitto’’ tiādinā ca anantaradukassa attho icchitoti āha sovacassatā… pe… vuttapaṭipakkhanayena veditabbā’’ ti. "
  7620. 1017620,187,669,40,46,1,36,4,"{Ubho}ti sovacassatā, kalyāṇamittatā ca. "
  7621. 1017621,187,669,47,73,1,147,16,"Tesaṃ khandhānaṃ pavattiākāravisesā‘‘ sovacassatā, kalyāṇamittatā’’ ti ca vuccanti, te lokiyāpi honti lokuttarāpīti āha‘‘ lokiyalokuttaramissakā kathitā’’ ti. "
  7622. 1017622,187,670,2,11,1,107,9,Vatthubhedādinā anekabhedabhinnā taṃtaṃjātivasena ekajjhaṃ katvā rāsito gayhamānā āpattiyova āpattikkhandhā.
  7623. 1017623,187,670,12,26,1,113,13,"Tā pana antarāpattīnaṃ aggahaṇe pañcapi āpattikkhandhā āpattiyo, tāsaṃ pana gahaṇe sattapi āpattikkhandhā āpattiyo."
  7624. 1017624,187,670,27,54,1,108,15,"‘‘ Imā āpattiyo, ettakā āpattiyo, evañca tesaṃ āpajjanaṃ hotī’’ ti jānanapaññā {āpattikusalatā}ti āha‘‘ yā tāsan’’ tiādi. "
  7625. 1017625,187,670,55,60,1,32,5,Tāsaṃ āpattīnan ti tāsu āpattīsu.
  7626. 1017626,187,670,61,81,1,166,17,"Tattha yaṃ sambhinnavatthukāsu viya ṭhitāsu, duviññeyyavibhāgāsu ca āpattīsu asaṅkarato vavatthāna, ayaṃ visesato {āpattikusalatā}ti dassetuṃ dutiyaṃ āpattiggahaṇaṃ kataṃ. "
  7627. 1017627,187,670,82,88,1,37,4,Saha {kammavācāyā}ti kammavācāya saheva.
  7628. 1017628,187,670,89,107,1,119,13,"Āpattito vuṭṭhāpanapayogatāya kammabhūtā vācā kammavācā, tathābhūtā anusāvanavācā ceva‘‘ passissāmī’’ ti evaṃ pavattavācā ca. "
  7629. 1017629,187,670,108,145,1,258,29,"Tāya kammavācāya saddhiṃ samakālameva‘‘ imāya kammavācāya ito āpattito vuṭṭhānaṃ hoti, hontañca paṭhame vā tatiye vā anusāvaneyyakārappatte,‘ saṃvarissāmī’ ti vā pade pariyosite hotī’’ ti evaṃ taṃ taṃ āpattīhi vuṭṭhānaparicchedaparijānanapaññā āpattivuṭṭhānakusalatā. "
  7630. 1017630,187,670,146,161,1,125,14,"Vuṭṭhānan ti ca yathāpannāya āpattiyā yathā tathā anantarāyatāpādanaṃ, evaṃ vuṭṭhānaggahaṇeneva desanāyapi saṅgaho siddho hoti."
  7631. 1017631,187,671,2,21,1,132,15,"‘ ‘ Ito pubbe parikammaṃ pavattaṃ, ito paraṃ bhavaṅga majjhe samāpattī’’ ti evaṃ samāpattīnaṃ appanāparicchedajānanapaññā samāpattikusalatā. "
  7632. 1017632,187,671,22,30,1,75,7,"Vuṭṭhāne kusalabhāvo vuṭṭhānakusalatā, pageva vuṭṭhāna paricchedakaraṃ ñāṇaṃ. "
  7633. 1017633,187,671,31,38,1,44,3,Tenāha‘‘ yathāparicchinnasamayavasenevā’’ tiādi.
  7634. 1017634,187,671,39,43,1,38,3,{Vuṭṭhānasamatthā}ti vuṭṭhāpane samatthā.
  7635. 1017635,187,672,2,48,1,272,30,"‘ ‘ Dhātukusalatā’’ ti ettha pathavīdhātuādayo, sukhadhātuādayo, kāmadhātuādayo ca dhātuyo etāsveva antogadhāti etāsu kosalle dassite tāsupi kosallaṃ dassitameva hotīti‘‘ aṭṭhārasa dhātuyo cakkhudhātu… pe… manoviññāṇadhātū’’ ti vatvā‘‘ aṭṭhārasannaṃ dhātūnaṃ sabhāvaparicchedakā’’ ti vuttaṃ. "
  7636. 1017636,187,672,49,53,1,55,3,Tattha {sabhāvaparicchedakā}ti yathābhūtasabhāvāvabodhinī.
  7637. 1017637,187,672,54,64,1,63,6,‘‘ Savanapaññā dhāraṇapaññā’’ tiādinā paccekaṃ paññā-saddo yojetabbo.
  7638. 1017638,187,672,65,72,1,54,5,"Dhātūnaṃ savanadhāraṇapaññā sutamayā, itarā bhāvanāmayā. "
  7639. 1017639,187,672,73,76,1,30,3,Tatthāpi sammasanapaññā lokiyā.
  7640. 1017640,187,672,77,84,1,37,6,"Vipassanā paññā hi sā, itarā lokuttarā. "
  7641. 1017641,187,672,85,95,1,94,8,"Lakkhaṇādivasena, aniccādivasena ca manasikaraṇaṃ manasikāro, tattha kosallaṃ manasikārakusalatā. "
  7642. 1017642,187,672,96,109,1,103,9,Taṃ pana ādimajjhapariyosānavasena tidhā bhinditvā dassento‘‘ sammasanapaṭivedhapaccavekkhaṇapaññā’’ ti āha.
  7643. 1017643,187,672,110,120,1,80,8,"Sammasanapaññā hi tassā ādi, paṭivedhapaññā majjhe, paccavekkhaṇapaññā pariyosānaṃ. "
  7644. 1017644,187,673,2,12,1,111,10,Āyatanānaṃ ganthato ca atthato ca uggaṇhanavasena tesaṃ dhātulakkhaṇādivibhāgassa jānanapaññā uggahajānanapaññā.
  7645. 1017645,187,673,13,16,1,72,3,Sammasanapaṭivedhapaccavekkhaṇavidhino jānanapaññā manasikārajānanapaññā.
  7646. 1017646,187,673,17,42,1,176,19,"Yasmā āyatanānipi atthato dhātuyova manasikāro ca uggaṇhanādivasena tesameva manasikāravidhi , tasmā dhātukusalatādikā tissopi kusalatā ekadese katvā dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7647. 1017647,187,673,43,56,1,105,9,Savanaṃ viya uggaṇhanapaccavekkhaṇānipi parittañāṇakattukānīti āha‘‘ savana uggahaṇapaccavekkhaṇā lokiyā’’ ti.
  7648. 1017648,187,673,57,72,1,157,11,Ariyamaggakkhaṇe sammasanamanasikārānaṃ nipphatti pariniṭṭhānanti tesaṃ lokuttaratāpariyāyopi labbhatīti vuttaṃ‘‘ sammasanamanasikārā lokiyalokuttaramissakā’’ ti.
  7649. 1017649,187,673,73,96,1,208,18,"Paccayadhammānaṃ hetuādīnaṃ attano paccayuppannānaṃ hetupaccayādibhāvena paccayabhāvo paccayākāro, so pana avijjādīnaṃ dvādasannaṃ paṭiccasamuppādaṅgānaṃ vasena dvādasavidhoti āha‘‘ dvādasannaṃ paccayākārānan’’ ti. "
  7650. 1017650,187,673,97,100,1,76,2,{Uggahādivasenā}ti uggahamanasikārasavanasammasanapaṭivedhapaccavekkhaṇavasena.
  7651. 1017651,187,674,2,10,1,98,8,Ṭhānañceva tiṭṭhati phalaṃ tadāyattavuttitāyāti kāraṇañca hetupaccayabhāvena karaṇato nipphādanato.
  7652. 1017652,187,674,11,13,1,22,2,Tesaṃ sotaviññāṇādīnaṃ.
  7653. 1017653,187,674,14,20,1,40,5,Etasmiṃ duke attho veditabboti sambandho.
  7654. 1017654,187,674,21,41,1,173,19,"Ye dhammā yassa dhammassa kāraṇabhāvato ṭhānaṃ, teva dhammā taṃvidhurassa dhammassa akāraṇabhāvato aṭṭhānan ti paṭhamanaye phalabhedena tasseva dhammassa ṭhānāṭṭhānatā dīpitā; "
  7655. 1017655,187,674,42,52,1,99,10,dutiyanaye pana abhinnepi phale paccayadhammabhedena tesaṃ ṭhānāṭṭhānatā dīpitāti ayametesaṃ viseso.
  7656. 1017656,187,674,53,67,1,95,13,"Na hi kadāci ariyā diṭṭhisampadā niccaggāhassa kāraṇaṃ hoti, akiriyatā pana siyā tassa kāraṇanti. "
  7657. 1017657,187,675,2,21,1,131,13,"Ujuno bhāvo ajjavaṃ, ajimhatā akuṭilatā avaṅkatāti atthoti tamatthaṃ anajjavapaṭikkhepamukhena dassetuṃ‘‘ gomuttavaṅkatā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7658. 1017658,187,675,22,43,1,100,14,"Svāyaṃ anajjavo bhikkhūnaṃ yebhuyyena anesanāya, agocaracāritāya ca hotīti āha‘‘ ekacco hi… pe… caratī’’ ti. "
  7659. 1017659,187,675,44,53,1,80,9,Ayaṃ gomuttavaṅkatā nāma ādito paṭṭhāya yāva pariyosānā paṭipattiyā vaṅkabhāvato.
  7660. 1017660,187,675,54,58,1,42,3,{Purimasadiso}ti paṭhamaṃ vuttabhikkhusadiso.
  7661. 1017661,187,675,59,64,1,60,5,Candavaṅkatā nāma paṭipattiyā majjhaṭṭhāne vaṅkabhāvāpattito.
  7662. 1017662,187,675,65,69,1,52,4,Naṅgalakoṭivaṅkatā nāma pariyosāne vaṅkabhāvāpattito.
  7663. 1017663,187,675,70,75,1,50,5,Idaṃ ajjavaṃ nāma sabbatthakameva ujubhāvasiddhito.
  7664. 1017664,187,675,76,86,1,78,7,"{Ajjavatā}ti ākāraniddeso, yenākārenassa ajjavo pavattati, tadākāraniddesoti attho. "
  7665. 1017665,187,675,87,98,1,56,8,"Lajjatīti lajjī, hirimā, tassa bhāvo lajjavaṃ, hirīti attho. "
  7666. 1017666,187,675,99,122,1,84,15,"Lajjā etassa atthīti lajjī yathā‘‘ mālī, māyī’’ ti ca, tassa bhāvo lajjībhāvo, sā eva lajjā. "
  7667. 1017667,187,676,2,5,1,51,3,Parāparādhādīnaṃ adhivāsanakkhamaṃ adhivāsanakhanti.
  7668. 1017668,187,676,6,8,1,19,2,Sucisīlatā soraccaṃ.
  7669. 1017669,187,676,9,19,1,70,9,"Sā hi sobhanakammaratatā, suṭṭhu vā pāpato oratabhāvo viratatā soraccaṃ. "
  7670. 1017670,187,676,20,27,1,21,3,Tenāha‘‘ suratabhāvo’’ ti.
  7671. 1017671,187,677,2,21,1,122,14,‘ ‘ Nāmañca rūpañcā’’ tiādīsu ayaṃ aparo nayo– {nāmakaraṇaṭṭhenā}ti aññaṃ anapekkhitvā sayameva attano nāmakaraṇasabhāvatoti attho.
  7672. 1017672,187,677,22,45,1,182,19,"Yañhi parassa nāmaṃ karoti, tassa ca tadapekkhattā aññāpekkhaṃ nāmakaraṇanti nāmakaraṇasabhāvatā na hoti, tasmā mahājanassa ñātīnaṃ, guṇānañca sāmaññanāmādikārakānaṃ nāmabhāvo nāpajjati. "
  7673. 1017673,187,677,46,59,1,89,11,"Yassa ca aññehi nāmaṃ karīyati, tassa ca nāmakaraṇasabhāvatā natthīti, natthiyeva nāmabhāvo. "
  7674. 1017674,187,677,60,67,1,82,7,Vedanādīnaṃ pana sabhāvasiddhattā vedanādināmassa nāmakaraṇasabhāvato nāmatā vuttā.
  7675. 1017675,187,677,68,89,1,171,18,"Pathavīādi nidassanena nāmassa sabhāvasiddhataṃyeva nidasseti, na nāmabhāvasāmaññaṃ, niruḷhattā pana nāma-saddo arūpadhammesu eva vattati, na pathavīādīsūti na tesaṃ nāmabhāvo. "
  7676. 1017676,187,677,90,106,1,158,16,Na hi pathavīādināmaṃ vijahitvā kesādināmehi rūpadhammānaṃ viya vedanādināmaṃ vijahitvā aññena nāmena arūpadhammānaṃ voharitabbena piṇḍākārena pavatti atthīti.
  7677. 1017677,187,678,2,30,1,192,22,"Atha vā rūpadhammā cakkhādayo rūpādayo ca, tesaṃ pakāsakapakāsitabbabhāvato vināpi nāmena pākaṭā honti, na evaṃ arūpadhammāti te adhivacanasamphasso viya nāmāyattaggahaṇīyabhāvena‘‘ nāman’’ ti vuttā. "
  7678. 1017678,187,678,31,54,1,143,17,"Paṭighasamphasso ca na cakkhādīni viya nāmena vinā pākaṭoti‘‘ nāman’’ ti vutto, arūpatāya vā aññanāmasabhāgattā saṅgahitoyaṃ, aññaphassasabhāgattā vā. "
  7679. 1017679,187,678,55,66,1,86,10,"Vacanatthopi hi rūpayatīti rūpaṃ, nāmayatīti nāman ti idha pacchimapurimānaṃ sambhavati. "
  7680. 1017680,187,678,67,74,1,49,6,{Rūpayatī}ti vināpi nāmena attānaṃ pakāsetīti attho.
  7681. 1017681,187,678,75,86,1,75,9,{Nāmayatī}ti nāmena vinā apākaṭabhāvato attano pakāsakaṃ nāmaṃ karotīti attho.
  7682. 1017682,187,678,87,108,1,172,16,{Ārammaṇādhipatipaccayatāyā}ti satipi rūpassa ārammaṇādhipatipaccayabhāve na taṃ paramassāsabhūtaṃ nibbānaṃ viya sātisayaṃ nāmanabhāvena paccayoti nibbānameva‘‘ nāman’’ ti vuttaṃ.
  7683. 1017683,187,679,2,17,1,76,10,‘ ‘ Avijjā ca bhavataṇhā cā’’ ti ayaṃ duko sattānaṃ vaṭṭamūlasamudācāradassanattho.
  7684. 1017684,187,679,18,38,1,198,17,"Samudācaratīti hi samudācāro, vaṭṭamūlameva samudācāro vaṭṭamūlasamudācāro, vaṭṭamūladassanena vā vaṭṭamūlānaṃ pavatti dassitā hotīti vaṭṭamūlānaṃ samudācāro vaṭṭamūlasamudācāro, taṃdassanatthoti attho. "
  7685. 1017685,187,680,2,81,1,265,45,"Ekekasmiñca ‘‘ attā’’ ti ca‘‘ loko’’ ti ca gahaṇavisesaṃ upādāya‘‘ attā ca loko cā’’ ti vuttaṃ, ekaṃ vā khandhaṃ‘‘ attā’’ ti gahetvā aññaṃ attano upabhogabhūtaṃ‘‘ loko’’ ti gaṇhantassa, attano attānaṃ‘‘ attā’’ ti gahetvā parassa attānaṃ‘‘ loko’’ ti gaṇhantassa vā vasena‘‘ attā ca loko cā’’ ti vuttaṃ. "
  7686. 1017686,187,681,2,13,1,82,9,"Saha sikkhitabbo dhammo sahadhammo, tattha bhavaṃ sahadhammikaṃ, tasmiṃ sahadhammike. "
  7687. 1017687,187,681,14,31,1,110,12,"Dovacassa-saddato āya-saddaṃ anaññattaṃ katvā‘‘ dovacassāyan’’ ti vuttaṃ, dovacassassa vā ayanaṃ pavatti dovacassāyaṃ. "
  7688. 1017688,187,681,32,47,1,72,9,Āsevantassāpi anusikkhanā ajjhāsayena bhajanāti āha‘‘ sevanā… pe… bhajanā’’ ti.
  7689. 1017689,187,681,48,51,1,31,3,Sabbatobhāgena bhatti sambhatti.
  7690. 1017690,187,682,2,19,1,112,11,"Saha {kammavācāyā}ti abbhānatiṇavatthārakakammavācāya,‘‘ ahaṃ bhante itthannāmaṃ āpattiṃ āpajjin’’ tiādikāya ca saheva. "
  7691. 1017691,187,682,20,56,1,232,25,"Saheva hi kammavācāya āpattivuṭṭhānañca paricchijjati,‘‘ paññattilakkhaṇāya āpattiyā vā kāraṇaṃ vītikkamalakkhaṇaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ vā, vuṭṭhānassa kāraṇaṃ kammavācā’’ ti kāraṇena saha phalassa jānanavasena‘‘ saha kammavācāyā’’ ti vuttaṃ."
  7692. 1017692,187,682,57,64,1,19,3,‘‘ Saha kammavācāyā’’ ti.
  7693. 1017693,187,682,65,73,1,55,7,Iminā nayena saha {parikammenā}ti etthāpi attho veditabbo.
  7694. 1017694,187,683,2,7,1,39,4,Dhātuvisayā sabbāpi paññā dhātukusalatā.
  7695. 1017695,187,683,8,15,1,86,6,Tadekadesā {manasikārakusalatā}ti adhippāyena purimapadepi sammasanapaṭivedhapaññā vuttā.
  7696. 1017696,187,683,16,33,1,136,12,"Yasmā pana nippariyāyato vipassanādipaññā eva manasikārakosallaṃ, tasmā‘‘ tāsaṃyeva dhātūnaṃ sammasanapaṭivedhapaccavekkhaṇapaññā’’ ti vuttaṃ. "
  7697. 1017697,187,684,2,26,1,139,14,Āyatanavisayā sabbāpi paññā {āyatanakusalatā}ti dassento‘‘ dvādasannaṃ āyatanānaṃ uggahamanasikārajānanapaññā’’ ti vatvā puna‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  7698. 1017698,187,684,27,37,1,83,9,"Dvīsupi vā padesu vācuggatāya āyatanapāḷiyā, dhātupāḷiyā ca manasikaraṇaṃ manasikāro. "
  7699. 1017699,187,684,38,76,1,209,27,"Tathā uggaṇhantī, manasi karontī , tadatthaṃ suṇantī, ganthato ca atthato ca dhārentī,‘‘ idaṃ cakkhāyatanaṃ nāma, ayaṃ cakkhudhātu nāmā’’ tiādinā sabhāvato, gaṇanato ca paricchedaṃ jānantī ca paññā uggahapaññādikā vuttā. "
  7700. 1017700,187,684,77,92,1,105,11,Manasikārapade pana catubbidhāpi paññā uggahoti tato pavatto aniccādimanasikāro‘‘ uggahamanasikāro’’ ti vutto.
  7701. 1017701,187,684,93,112,1,101,13,"Tassa jānanaṃ pavattanameva,‘‘ yathā pavattaṃ vā uggahaṃ, evameva pavatto uggaho’’ ti jānanaṃ uggahajānanaṃ."
  7702. 1017702,187,684,113,126,1,72,8,"‘‘ Manasikāro evaṃ pavattetabbo, evañca pavatto’’ ti jānanaṃ manasikārajānanaṃ. "
  7703. 1017703,187,684,127,135,1,41,4,Tadubhayampi‘‘ manasikārakosallan’’ ti vuttaṃ.
  7704. 1017704,187,684,136,142,1,68,6,Uggahopi hi manasikārasampayogato manasikāraniruttiṃ laddhuṃ arahati.
  7705. 1017705,187,684,143,166,1,117,15,"Yo ca manasikātabbo, yo ca manasikaraṇūpāyo, sabbo so‘‘ manasikāro’’ ti vattuṃ vaṭṭati, tattha kosallaṃ {manasikārakusalatā}ti. "
  7706. 1017706,187,684,167,175,1,90,7,"Sammasanaṃ paññā, sā maggasampayuttā aniccādisammasanakiccaṃ sādheti niccasaññādipajahanato. "
  7707. 1017707,187,684,176,192,1,143,11,"Manasikāro sammasanasampayutto, so tattheva aniccādimanasikārakiccaṃ maggasampayutto sādhetīti āha‘‘ sammasanamanasikārā lokiyalokuttaramissakā’’ ti."
  7708. 1017708,187,684,193,207,1,115,9,‘‘ Iminā paccayenidaṃ hotī’’ ti evaṃ avijjādīnaṃ saṅkhārādipaccayuppannassa paccayabhāvajānanaṃ paṭiccasamuppādakusalatā.
  7709. 1017709,187,685,2,4,1,20,2,Adhivāsanaṃ khamanaṃ.
  7710. 1017710,187,685,5,21,1,106,12,Tañhi paresaṃ dukkaṭaṃ duruttañca paṭivirodhākaraṇena attano upari āropetvā vāsanaṃ‘‘ adhivāsanan’’ ti vuccati.
  7711. 1017711,187,685,22,25,1,24,3,Acaṇḍikkan ti akujjhanaṃ.
  7712. 1017712,187,685,26,32,1,61,6,Domanassavasena paresaṃ akkhīsu assūnaṃ anuppādanā anassuropo.
  7713. 1017713,187,685,33,36,1,23,2,{Attamanatā}ti sakamanatā.
  7714. 1017714,187,685,37,42,1,44,5,Cittassa abyāpanno sako manobhāvo attamanatā.
  7715. 1017715,187,685,43,53,1,97,10,Cittanti vā cittappabandhaṃ ekattena gahetvā tassa antarā uppannena pītisahagatamanena sakamanatā.
  7716. 1017716,187,685,54,73,1,105,13,"Attamano vā puggalo, tassa bhāvo attamanatā, sā na sattassāti puggaladiṭṭhinivāraṇatthaṃ‘‘ cittassā’’ ti vuttaṃ. "
  7717. 1017717,187,685,74,77,1,42,3,Adhivāsanalakkhaṇā khanti adhivāsanakhanti.
  7718. 1017718,187,685,78,80,1,19,2,Sucisīlatā soraccaṃ.
  7719. 1017719,187,685,81,84,1,24,3,Sā hi sobhanakammaratatā.
  7720. 1017720,187,685,85,90,1,42,5,Suṭṭhu pāpato oratabhāvo viratatā soraccaṃ.
  7721. 1017721,187,685,91,98,1,21,3,Tenāha‘‘ suratabhāvo’’ ti.
  7722. 1017722,187,686,2,11,1,59,7,"Sakhilo vuccati saṇhavāco, tassa bhāvo sākhalyaṃ, saṇhavācatā. "
  7723. 1017723,187,686,12,30,1,101,13,"Taṃ pana byatirekamukhena vibhāventī yā pāḷi pavattā, taṃ dassento‘‘ tattha katamaṃ sākhalyan’’ tiādimāha. "
  7724. 1017724,187,686,31,49,1,98,11,"Tattha {aṇḍakā}ti sadosavaṇe rukkhe niyyāsapiṇḍiyo, ahicchattakādīni vā uṭṭhitāni‘‘ aṇḍakānī’’ ti vadanti . "
  7725. 1017725,187,686,50,61,1,83,10,"Pheggurukkhassa pana kuthitassa aṇḍāni viya uṭṭhitā cuṇṇapiṇḍiyo, gaṇṭhiyo vā aṇḍakā. "
  7726. 1017726,187,686,62,76,1,77,8,Idha pana byāpajjanakakkasādibhāvato aṇḍakapakatibhāvena vācā‘‘ aṇḍakā’’ ti vuttā.
  7727. 1017727,187,686,77,84,1,63,7,Padumanāḷaṃ viya sotaṃ ghaṃsayamānā pavisantī kakkasā daṭṭhabbā.
  7728. 1017728,187,686,85,90,1,52,5,Kodhena nibbattattā tassa parivārabhūtā kodhasāmantā.
  7729. 1017729,187,686,91,103,1,69,11,"Pure saṃvaddhanārī porī, sā viya sukumārā mudukā vācā porī viyāti porī. "
  7730. 1017730,187,686,104,121,1,82,11,"{Tatthā}ti‘‘ bhāsitā hotī’’ ti vuttāya kiriyāyātipi yojanā sambhavati, tattha vācāyāti vā."
  7731. 1017731,187,686,122,133,1,61,7,‘‘ Saṇhavācatā’’ tiādinā taṃ vācaṃ pavattayamānaṃ cetanaṃ dasseti.
  7732. 1017732,187,686,134,139,1,65,5,Sammodakassa puggalassa mudukabhāvo maddavaṃ sammodakamudukabhāvo.
  7733. 1017733,187,686,140,149,1,54,7,"Āmisena alabbhamānena, tathā dhammena {cā}ti dvīhi chiddo. "
  7734. 1017734,187,686,150,168,1,153,17,"Āmisassa, dhammassa ca alābhena attano parassa ca antare sambhavantassa hi chiddassa vivarassa bhedassa paṭisantharaṇaṃ pidahanaṃ saṅgaṇhanaṃ paṭisanthāro. "
  7735. 1017735,187,686,169,182,1,81,8,"Taṃ sarūpato, paṭipattito ca pāḷidassanamukhena vibhāvetuṃ‘‘ abhidhammepī’’ tiādimāha. "
  7736. 1017736,187,686,183,189,1,40,5,Aggaṃ {aggahetvā}ti aggaṃ attano aggahetvā.
  7737. 1017737,187,686,190,197,1,47,6,"Uddesadānan ti pāḷiyā, aṭṭhakathāya ca uddisanaṃ. "
  7738. 1017738,187,686,198,202,1,33,3,{Pāḷivaṇṇanā}ti pāḷiyā atthavaṇṇanā.
  7739. 1017739,187,686,203,207,1,67,4,Dhammakathākathanan ti sarabhaññasarabhaṇanādivasena dhammakathanaṃ.
  7740. 1017740,187,687,2,5,1,31,2,{Karuṇā}ti karuṇābrahmavihāramāha.
  7741. 1017741,187,687,6,11,1,56,4,{Karuṇāpubbabhāgo}ti tassa pubbabhāgaupacārajjhānaṃ vadati.
  7742. 1017742,187,687,12,29,1,84,11,"Pāḷipade pana yā kāci karuṇā‘‘ karuṇā’’ ti vuttā, {karuṇācetovimuttī}ti pana appanāppattāva. "
  7743. 1017743,187,687,30,34,1,21,4,Mettāya pi eseva nayo.
  7744. 1017744,187,687,35,53,1,98,13,"Suci-saddato bhāve yya-kāraṃ, i-kārassa ca e-kārādesaṃ katvā ayaṃ niddesoti āha‘‘ soceyyanti sucibhāvo’’ ti. "
  7745. 1017745,187,687,54,71,1,92,12,"Hotu tāva sucibhāvo soceyyaṃ, tassa pana mettāpubbabhāgatā kathanti āha‘‘ vuttampi cetan’’ tiādi. "
  7746. 1017746,187,688,2,18,1,103,12,"Muṭṭhā sati etassāti muṭṭhassati, tassa bhāvo muṭṭhassaccaṃ, satipaṭipakkho dhammo, na satiyā abhāvamattaṃ . "
  7747. 1017747,187,688,19,37,1,97,13,"Yasmā paṭipakkhe sati tassa vasena sativigatā vippavutthā nāma hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ sativippavāso’’ ti."
  7748. 1017748,187,688,38,51,1,61,8,"‘‘ Assatī’’ tiādīsu a -kāro paṭipakkhe daṭṭhabbo, na sattapaṭisedhe. "
  7749. 1017749,187,688,52,67,1,85,13,"Udake lābu viya yena cittaṃ ārammaṇe pilavantā viya tiṭṭhati, na ogāhati, sā pilāpanatā. "
  7750. 1017750,187,688,68,78,1,61,8,"Yena gahitampi ārammaṇaṃ sammussati na sarati, sā sammussanatā. "
  7751. 1017751,187,688,79,90,1,99,9,"Yathā vijjāpaṭipakkhā avijjā vijjāya pahātabbato, evaṃ sampajaññapaṭipakkhaṃ asampajaññaṃ, avijjāyeva. "
  7752. 1017752,187,689,2,5,1,42,2,{Indriyasaṃvarabhedo}ti indriyasaṃvaravināso.
  7753. 1017753,187,689,6,14,1,83,7,{Appaṭisaṅkhā}ti apaccavekkhitvā ayoniso ca āhāraparibhoge ādīnavānisaṃse avīmaṃsitvā.
  7754. 1017754,187,690,2,7,1,56,4,{Appaṭisaṅkhāyā}ti itikattabbatāsu appaccavekkhaṇāya nāmaṃ.
  7755. 1017755,187,690,8,12,1,31,3,Aññāṇaṃ appaṭisaṅkhāta nimittaṃ .
  7756. 1017756,187,690,13,25,1,127,11,"Akampanañāṇan ti tāya anabhibhavanīyaṃ ñāṇaṃ, tattha tattha paccavekkhaṇāñāṇañceva paccavekkhaṇāya muddhabhūtaṃ lokuttarañāṇañca. "
  7757. 1017757,187,690,26,50,1,153,17,"Nippariyāyato maggabhāvanā bhāvanā nāma, yā ca tadatthā, tadubhayañca bhāventasseva icchitabbaṃ, na bhāvitabhāvanassāti vuttaṃ‘‘ bhāventassa uppannaṃ balan’’ ti. "
  7758. 1017758,187,690,51,63,1,61,8,Tenāha‘‘ yā kusalānaṃ dhammānaṃ āsevanā bhāvanā bahulīkamman’’ ti.
  7759. 1017759,187,691,2,21,1,136,14,"Kāmaṃ sampayuttadhammesu thirabhāvopi balaṭṭho eva, paṭipakkhehi pana akampanīyatā sātisayaṃ balaṭṭhoti vuttaṃ‘‘ assatiyā akampanavasenā’’ ti. "
  7760. 1017760,187,691,22,25,1,39,3,Paccanīkadhammasamanato samatho samādhi.
  7761. 1017761,187,691,26,32,1,52,5,Aniccādinā vividhenākārena dassanato vipassanā paññā .
  7762. 1017762,187,691,33,39,1,43,5,Taṃ ākāraṃ {gahetvā}ti samādhānākāraṃ gahetvā.
  7763. 1017763,187,691,40,55,1,127,14,"Yenākārena pubbe alīnaṃ anuddhataṃ majjhimaṃ bhāvanāvīthipaṭipannaṃ hutvā cittaṃ samāhitaṃ hoti, taṃ ākāraṃ gahetvā sallakkhetvā. "
  7764. 1017764,187,691,56,59,1,28,2,{Nimittavasenā}ti kāraṇavasena.
  7765. 1017765,187,691,60,84,1,179,19,"‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā paggahova taṃ ākāraṃ gahetvā puna pavattetabbassa paggāhassa nimittavasena paggāhanimittanti imamatthaṃ atidisati, tassattho samathe vuttanayānusārena veditabbo. "
  7766. 1017766,187,691,85,92,1,68,7,Paggāho vīriyaṃ kosajjapakkhato cittassa patituṃ adatvā paggaṇhanato.
  7767. 1017767,187,691,93,98,1,60,5,Avikkhepo ekaggatā vikkhepassa uddhaccassa paṭipakkhabhāvato.
  7768. 1017768,187,691,99,112,1,196,12,"Paṭisaṅkhānakiccanibbattibhāvato lokuttaradhammānaṃ paṭisaṅkhānabalabhāvo, tathā pubbe pavattākārasallakkhaṇavasena samathapaggāhānaṃ upari pavattisabbhāvato samathanimittadukassapi missakatā vuttā. "
  7769. 1017769,187,692,2,6,1,45,4,Yathāsamādinnassa sīlassa bhedakaro vītikkamo.
  7770. 1017770,187,692,7,9,1,21,2,Sīlavināsako asaṃvaro.
  7771. 1017771,187,692,10,39,1,77,7,{Sammādiṭṭhivināsikā}ti‘‘ atthi dinnan’’ tiādi( ma. ni.1.441;2.94; vibha.793) nayappavattāya sammādiṭṭhiyā dūsikā.
  7772. 1017772,187,693,2,17,1,91,10,Sīlassa sampādanaṃ nāma sabbabhāgato tassa anūnatāpādananti āha‘‘ sampādanato paripūraṇato’’ ti.
  7773. 1017773,187,693,18,21,1,30,3,Pāripūrattho hi sampadā-saddoti.
  7774. 1017774,187,693,22,26,1,57,4,Mānasikasīlaṃ nāma sīlavisodhanavasena abhijjhādippahānaṃ.
  7775. 1017775,187,693,27,34,1,90,7,Diṭṭhipāripūribhūtaṃ ñāṇan ti atthikadiṭṭhiādisammādiṭṭhiyā pāripūribhāvena pavattaṃ ñāṇaṃ.
  7776. 1017776,187,694,2,11,1,89,8,Visuddhiṃ pāpetuṃ samatthan ti cittavisuddhiādiuparivisuddhiyā paccayo bhavituṃ samatthaṃ.
  7777. 1017777,187,694,12,18,1,48,6,Suvisuddhameva hi sīlaṃ tassā padaṭṭhānaṃ hotīti.
  7778. 1017778,187,694,19,32,1,148,11,"Visuddhiṃ pāpetuṃ samatthaṃ dassanan ti ñāṇadassanavisuddhiṃ, paramatthavisuddhinibbānañca pāpetuṃ upanetuṃ samatthaṃ kammassakatāñāṇādisammādassanaṃ . "
  7779. 1017779,187,694,33,40,1,24,3,Tenāha‘‘ abhidhamme’’ tiādi.
  7780. 1017780,187,694,41,64,1,135,18,"Ettha ca‘‘ idaṃ akusalaṃ kammaṃ no sakaṃ, idaṃ pana kammaṃ sakan’’ ti evaṃ byatirekato anvayato ca kammassakatājānanañāṇaṃ kammassakatāñāṇaṃ. "
  7781. 1017781,187,694,65,73,1,22,4,Tenāha‘‘ ettha cā’’ tiādi.
  7782. 1017782,187,694,74,95,1,110,16,"‘‘ Parena katampī’’ ti idaṃ nidassanavasena vuttaṃ yathā parena kataṃ, evaṃ attanā katampi sakakammaṃ nāma na hotīti. "
  7783. 1017783,187,694,96,105,1,61,9,Attanā vā ussāhitena parena kataṃpīti evaṃ vā attho daṭṭhabbo.
  7784. 1017784,187,694,106,118,1,88,11,"Yañhi taṃ parassa ussāhanavasena kataṃ, tampi sakakammaṃ nāma hotīti ayañhettha adhippāyo. "
  7785. 1017785,187,694,119,122,1,54,2,{Atthabhañjanato}ti diṭṭhadhammikādisabbaatthavināsanato.
  7786. 1017786,187,694,123,127,1,64,3,{Atthajananato}ti idhalokatthaparalokatthaparamatthānaṃ uppādanato.
  7787. 1017787,187,694,128,145,1,136,13,Ārabbhakāle‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti pavattampi vacīsaccañca lakkhaṇāni paṭivijjhantaṃ vipassanāñāṇaṃ anulometi tattheva paṭivijjhanato.
  7788. 1017788,187,694,146,154,1,75,8,Paramatthasaccañca nibbānaṃ na vilometi na virodheti ekanteneva sampāpanato.
  7789. 1017789,187,695,2,10,1,54,7,"Ñāṇadassanan ti ñāṇabhūtaṃ dassanaṃ, tena maggaṃ vadati. "
  7790. 1017790,187,695,11,16,1,63,5,Taṃsampayuttameva vīriyan ti paṭhamamaggasampayuttaṃ vīriyamāha.
  7791. 1017791,187,695,17,28,1,68,7,Sabbāpi maggapaññā diṭṭhivisuddhiyevāti dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ.
  7792. 1017792,187,695,29,51,1,80,11,Ayameva ca nayo abhidhammapāḷiyā( dha. sa.550) sametīti dassento‘‘ abhidhamme panā’’ ti ādiṃ avoca.
  7793. 1017793,187,696,2,14,1,103,10,"Yasmā saṃvego nāma sahottappañāṇaṃ, tasmā saṃvegavatthuṃ bhayato bhāyitabbato dassanavasena pavattañāṇaṃ . "
  7794. 1017794,187,696,15,22,1,24,3,Tenāha‘‘ jātibhayan’’ tiādi.
  7795. 1017795,187,696,23,31,1,51,7,"Bhāyanti etasmāti bhayaṃ, jāti eva bhayaṃ jātibhayaṃ. "
  7796. 1017796,187,696,32,37,1,55,5,Saṃvejanīyan ti saṃvijjitabbaṃ bhāyitabbaṃ uttāsitabbaṃ.
  7797. 1017797,187,696,38,45,1,32,5,"Ṭhānan ti kāraṇaṃ, vatthūti attho . "
  7798. 1017798,187,696,46,49,1,34,2,{Saṃvegajātassā}ti uppannasaṃvegassa.
  7799. 1017799,187,696,50,55,1,46,5,Upāyapadhānan ti upāyena pavattetabbaṃ vīriyaṃ.
  7800. 1017800,187,697,2,7,1,50,5,Kusalānaṃ dhammānan ti sīlādīnaṃ anavajjadhammānaṃ.
  7801. 1017801,187,697,8,13,1,36,4,{Bhāvanāyā}ti uppādanena vaḍḍhanena ca.
  7802. 1017802,187,697,14,29,1,83,9,"{Asantuṭṭhassā}ti‘‘ alaṃ ettāvatā, kathaṃ ettāvatā’’ ti saṅkocāpattivasena na santuṭṭhassa. "
  7803. 1017803,187,697,30,35,1,42,4,{Bhiyyokamyatā}ti bhiyyo bhiyyo uppādanicchā.
  7804. 1017804,187,697,36,40,1,32,4,Vosānan ti saṅkocaṃ asamatthanti.
  7805. 1017805,187,697,41,53,1,87,10,"Tussanaṃ tuṭṭhi santuṭṭhi, natthi etassa santuṭṭhīti asantuṭṭhi, tassa bhāvo asantuṭṭhitā. "
  7806. 1017806,187,697,54,74,1,142,17,"Vīriyappavāhe vattamāne antarā eva paṭigamanaṃ nivattanaṃ paṭivānaṃ, taṃ tassa atthīti paṭivānī, na paṭivānī appaṭivānī, tassa bhāvo appaṭivānitā. "
  7807. 1017807,187,697,75,81,1,66,5,{Sakkaccakiriyatā}ti kusalānaṃ karaṇe sakkaccakiriyatā ādarakiriyatā.
  7808. 1017808,187,697,82,86,1,36,3,{Sātaccakiriyatā}ti satatameva karaṇaṃ.
  7809. 1017809,187,697,87,94,1,58,6,{Aṭṭhitakiriyatā}ti antarā aṭṭhapetvā khaṇḍaṃ akatvā karaṇaṃ.
  7810. 1017810,187,697,95,99,1,34,3,{Anolīnavuttitā}ti na līnappavattitā.
  7811. 1017811,187,697,100,104,1,50,3,{Anikkhittachandatā}ti kusalacchandassa anikkhipanaṃ.
  7812. 1017812,187,697,105,111,1,60,4,{Anikkhittadhuratā}ti kusalakaraṇe vīriyadhurassa anikkhipanaṃ.
  7813. 1017813,187,697,112,116,1,24,3,{Āsevanā}ti ādarena sevanā.
  7814. 1017814,187,697,117,121,1,26,3,{Bhāvanā}ti vaḍḍhanā brūhanā.
  7815. 1017815,187,697,122,126,1,34,4,Bahulīkamman ti punappunaṃ karaṇaṃ.
  7816. 1017816,187,698,2,12,1,89,8,"Tisso {vijjā}ti pubbenivāsānussatiñāṇaṃ, dibbacakkhuñāṇaṃ āsavakkhayañāṇanti imā tisso vijjā. "
  7817. 1017817,187,698,13,20,1,96,7,Paṭipakkhavijjhanaṭṭhena pubbe nivutthakkhandhādīnaṃ viditakaraṇaṭṭhena visiṭṭhā muttīti vimutti.
  7818. 1017818,187,698,21,38,1,112,12,"Svāyaṃ viseso paṭipakkhavigamanena, paṭiyogivigamanena ca icchitabboti tadubhayaṃ dassetuṃ‘‘ ettha cā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7819. 1017819,187,698,39,76,1,221,28,"Tattha yena visesena samāpattiyo paccanīkadhammehi suṭṭhu muttā, tato nirāsaṅkatāya ārammaṇe ca abhiratā, taṃ visesaṃ upādāya tā adhikaṃ muccanato, ārammaṇe adhimuccanato ca adhimuttiyo {nāmā}ti vuttaṃ‘‘ cittassa ca adhimuttī’’ ti. "
  7820. 1017820,187,698,77,83,1,54,5,{Muttattā}ti sabbasaṅkhārehi visesena nissaṭattā vimutti.
  7821. 1017821,187,699,2,16,1,99,12,"Khaye ñāṇan ti samucchedavasena kilese khepetīti khayo, ariyamaggo, tappariyāpannaṃ ñāṇaṃ khaye ñāṇaṃ. "
  7822. 1017822,187,699,17,25,1,98,7,{Paṭisandhivasenā}ti kilesānaṃ taṃtaṃmaggavajjhānaṃ uppannamagge khandhasantāne puna sandahanavasena.
  7823. 1017823,187,699,26,29,1,27,2,{Anuppādabhūte}ti taṃtaṃphale.
  7824. 1017824,187,699,30,46,1,126,12,"{Anuppādapariyosāne}ti anuppādakaro maggo anuppādo, tassa pariyosāne, kilesānaṃ vā anuppajjanasaṅkhāte pariyosāne, bhaṅgeti atthoti. "
  7825. 1017825,187,700,2,4,1,20,2,Dukavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7826. 1017826,187,701,2,2,1,11,1,Tikavaṇṇanā
  7827. 1017827,187,702,2,21,1,83,10,305. Dhammato añño kattā natthīti dassetuṃ kattusādhanavasena‘‘ lubbhatīti lobho’’ ti vuttaṃ.
  7828. 1017828,187,702,22,29,1,77,6,"Lubbhati tena, lubbhanamattametanti karaṇabhāvasādhanavasenapi attho yujjateva. "
  7829. 1017829,187,702,30,36,1,36,5,Dussati {muyhatī}ti etthāpi eseva nayo.
  7830. 1017830,187,702,37,48,1,145,10,"Akusalañca taṃ akosallasambhūtaṭṭhena ekantākusalabhāvato mūlañca attanā sampayuttadhammānaṃ suppatiṭṭhitabhāvasādhanato, na akusalabhāvasādhanato. "
  7831. 1017831,187,702,49,57,1,66,7,"Na hi mūlakato akusalānaṃ akusalabhāvo, kusalādīnañca kusalādibhāvo. "
  7832. 1017832,187,702,58,65,1,56,7,Tathā sati momūhacittadvaye mohassa akusalabhāvo na siyā.
  7833. 1017833,187,702,66,69,1,19,3,Tesan ti lobhādīnaṃ.
  7834. 1017834,187,702,70,79,1,46,5,‘‘ Na lubbhatīti alobho’’ tiādinā paṭipakkhanayena.
  7835. 1017835,187,703,2,17,1,93,10,"Duṭṭhu {caritānī}ti paccayato, sampayuttadhammato, pavattiākārato ca na suṭṭhu asammā pavattitāni. "
  7836. 1017836,187,703,18,25,1,54,5,"{Virūpānī}ti bībhacchāni sampati, āyatiñca aniṭṭharūpattā. "
  7837. 1017837,187,703,26,30,1,34,3,{Kāyenā}ti kāyadvārena karaṇabhūtena.
  7838. 1017838,187,703,31,34,1,20,2,{Kāyato}ti kāyadvārato.
  7839. 1017839,187,703,35,45,1,58,6,‘‘ Suṭṭhu caritānī’’ tiādīsu vuttavipariyāyena attho veditabbo.
  7840. 1017840,187,703,46,56,1,90,9,"Yassa sikkhāpadassa vītikkame kāyasamuṭṭhānā āpatti hoti, taṃ kāyadvāre paññattasikkhāpadaṃ. "
  7841. 1017841,187,703,57,71,1,102,12,"Avītikkamo kāyasucaritan ti vārittasīlassa vasena vadati, cārittasīlassapi vā, yassa akaraṇe āpatti hoti. "
  7842. 1017842,187,703,72,75,1,63,3,Vacīduccaritasucaritaniddhāraṇampi vuttanayānusārena veditabbaṃ.
  7843. 1017843,187,703,76,84,1,59,6,"Ubhayattha {paññattassā}ti kāyadvāre, vacīdvāre ca paññattassa. "
  7844. 1017844,187,703,85,99,1,151,13,"Sikkhāpadassa vītikkamova manoduccaritaṃ manodvāre paññattassa sikkhāpadassa abhāvato, tayidaṃ dvāradvaye akiriyasamuṭṭhānāya āpattiyā vasena veditabbaṃ. "
  7845. 1017845,187,703,100,106,1,59,5,{Avītikkamo}ti yathāvuttāya āpattiyā avītikkamo manosucaritaṃ.
  7846. 1017846,187,703,107,117,1,57,6,‘‘ Sabbassāpi sikkhāpadassa avītikkamo manosucaritan’’ ti keci.
  7847. 1017847,187,703,118,130,1,111,10,"Tadubhayañhi cārittasīlaṃ uddissapaññattaṃ sikkhāpadaṃ, tassa avītikkamo siyā kāyasucaritaṃ, siyā vacīsucaritanti. "
  7848. 1017848,187,704,2,22,1,119,14,"Pāṇo atipātīyati etāyāti pāṇātipāto, tathāpavattā cetanā, evaṃ adinnādānādayopīti āha‘‘ pāṇātipātādayo pana tisso cetanā’’ ti. "
  7849. 1017849,187,704,23,35,1,121,10,"Vacīdvārepi uppannā kāyaduccaritaṃ dvārantare uppannassāpi kammassa sanāmāpariccāgato yebhuyyavuttiyā, tabbahulavuttiyā ca. "
  7850. 1017850,187,704,36,38,1,23,2,Tenāhu aṭṭhakathācariyā–
  7851. 1017851,187,705,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Dvāre caranti kammāni, na dvārā dvāracārino; "
  7852. 1017852,187,706,2,21,1,46,6,"Tasmā dvārehi kammāni, aññamaññaṃ vavatthitā’’ ti.( dha. sa. aṭṭha. kāmāvacarakusaladvārakathā); "
  7853. 1017853,187,707,2,8,1,71,6,Vacīduccaritaṃ kāyadvārepi vacīdvārepi uppannāti ānetvā sambandhitabbaṃ.
  7854. 1017854,187,707,9,14,1,67,4,{Cetanāsampayuttadhammā}ti manokammabhūtāya cetanāya sampayuttadhammā.
  7855. 1017855,187,707,15,27,1,100,12,Kāyavacīkammabhūtāya pana cetanāya sampayuttā abhijjhādayo taṃ taṃ pakkhikā vā honti abbohārikā vāti.
  7856. 1017856,187,707,28,34,1,58,6,Cetanāsampayuttadhammā manosucaritan ti etthāpi eseva nayo.
  7857. 1017857,187,707,35,57,1,217,20,"Tividhassa duccaritassa akaraṇavasena pavattā tisso cetanāpi viratiyopi kāyasucaritaṃ kāyikassa vītikkamassa akaraṇavasena pavattanato, kāyena pana sikkhāpadānaṃ samādiyane sīlassa kāyasucaritabhāve vattabbameva natthi. "
  7858. 1017858,187,707,58,61,1,23,3,Eseva nayo vacīsucarite.
  7859. 1017859,187,708,2,12,1,61,8,{Kāmapaṭisaṃyutto}ti ettha dve kāmā vatthukāmo ca kilesakāmo ca.
  7860. 1017860,187,708,13,20,1,84,7,Tattha vatthukāmapakkhe ārammaṇakaraṇavasena kāmehi paṭisaṃyutto vitakko kāmavitakko.
  7861. 1017861,187,708,21,27,1,70,6,Kilesakāmapakkhe pana sampayogavasena kāmena paṭisaṃyuttoti yojetabbaṃ.
  7862. 1017862,187,708,28,37,1,62,5,‘‘ Byāpādapaṭisaṃyutto’’ tiādīsu sampayogavaseneva attho veditabbo.
  7863. 1017863,187,708,38,45,1,89,6,Byāpādavatthupaṭisaṃyuttopi {byāpādapaṭisaṃyutto}ti gayhamāne ubhayathāpi yojanā labbhateva.
  7864. 1017864,187,708,46,51,1,40,4,{Vihiṃsāpaṭisaṃyutto}ti etthāpi eseva nayo.
  7865. 1017865,187,708,52,69,1,124,14,"Vihiṃsanti etāya satte, vihiṃsanaṃ vā esā sattānanti vihiṃsā, tāya paṭisaṃyutto {vihiṃsāpaṭisaṃyutto}ti evaṃ saddattho veditabbo. "
  7866. 1017866,187,708,70,77,1,83,7,Appiye amanāpe saṅkhāre ārabbha byāpādavitakkappavatti aṭṭhānāghātavasena dīpetabbā.
  7867. 1017867,187,708,78,89,1,58,7,Byāpādavitakkassa avadhiṃ dassetuṃ‘‘ yāva vināsanā’’ ti vuttaṃ.
  7868. 1017868,187,708,90,94,1,31,4,Vināsanaṃ pana pāṇātipāto evāti.
  7869. 1017869,187,708,95,125,1,127,18,"‘‘ Saṅkhāro’’ hi dukkhāpetabbo nāma natthī’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu ye‘‘ dukkhāpetabbā’’ ti icchitā sattasaññitā, tepi atthato saṅkhārā evāti? "
  7870. 1017870,187,708,126,141,1,126,13,"Saccametaṃ, ye pana indriyabaddhā saviññāṇakatāya dukkhaṃ paṭisaṃvedenti, tasmā te vihiṃsāvitakkassa visayā icchitā sattasaññitā. "
  7871. 1017871,187,708,142,161,1,112,13,"Ye pana na dukkhaṃ paṭisaṃvedenti vuttalakkhaṇāyogato, te sandhāya‘‘ vihiṃsāvitakko saṅkhāresu nuppajjatī’’ ti vuttaṃ. "
  7872. 1017872,187,708,162,180,1,77,12,"Yattha pana uppajjati, yathā ca uppajjati, taṃ dassetuṃ‘‘ ime sattā’’ tiādi vuttaṃ. "
  7873. 1017873,187,709,2,24,1,177,17,"Nekkhammaṃ vuccati lobhato nikkhantattā alobho, nīvaraṇehi nikkhantattāpi paṭhamajjhānaṃ, sabbākusalehi nikkhantattā sabbo kusalo dhammo, sabbasaṅkhatehi pana nikkhantattā, nibbānaṃ. "
  7874. 1017874,187,709,25,34,1,93,7,"Upanissayato, sampayogato, ārammaṇakaraṇato ca nekkhammena paṭisaṃyuttoti nekkhammapaṭisaṃyutto. "
  7875. 1017875,187,709,35,37,1,30,2,Nekkhammavitakko sammāsaṅkappo.
  7876. 1017876,187,709,38,49,1,50,7,Idāni taṃ bhūmivibhāgena dassetuṃ‘‘ so’’ tiādi vuttaṃ.
  7877. 1017877,187,709,50,54,1,45,3,{Asubhapubbabhāge}ti asubhajjhānassa pubbabhāge.
  7878. 1017878,187,709,55,59,1,68,4,Asubhaggahaṇañcettha kāmavitakkassa ujuvipaccanīkadassanatthaṃ kataṃ.
  7879. 1017879,187,709,60,63,1,43,3,Kāmavitakkapaṭipakkho hi nekkhammavitakkoti.
  7880. 1017880,187,709,64,72,1,97,8,Evañca katvā uparivitakkadvayassa bhūmiṃ dassentena sapubbabhāgāni mettākaruṇājhānādīni uddhaṭāni.
  7881. 1017881,187,709,73,77,1,42,3,{Asubhajjhāne}ti asubhārammaṇe paṭhamajjhāne.
  7882. 1017882,187,709,78,91,1,64,9,Avayave hi samudāyavohāraṃ katvā niddisati yathā‘‘ rukkhe sākhā’’ ti.
  7883. 1017883,187,709,92,97,1,38,4,Jhānaṃ pādakaṃ {katvā}ti nidassanamattaṃ.
  7884. 1017884,187,709,98,105,1,63,7,Taṃ jhānaṃ sammasitvā uppannamaggaphalakālepi hi so lokuttaroti.
  7885. 1017885,187,709,106,121,1,107,12,"Byāpādassa paṭipakkho, kiñcipi na byāpādeti etenāti vā abyāpādo, mettā, tāya paṭisaṃyutto abyāpādapaṭisaṃyutto. "
  7886. 1017886,187,709,122,127,1,54,4,{Mettājhāne}ti mettābhāvanāvasena adhigate paṭhamajjhāne.
  7887. 1017887,187,709,128,133,1,32,4,{Karuṇājhāne}ti etthāpi eseva nayo.
  7888. 1017888,187,709,134,145,1,67,9,"Vihiṃsāya paṭipakkho, na vihiṃsanti vā etāya satteti avihiṃsā, karuṇā. "
  7889. 1017889,187,710,2,17,1,142,14,Nanu ca alobhādosānaṃ aññamaññāvirahato tesaṃ vasena uppajjanakānaṃ imesaṃ nekkhammavitakkādīnaṃ aññamaññaṃ asaṅkaraṇato vavatthānaṃ na hotīti?
  7890. 1017890,187,710,18,27,1,34,5,Noti dassetuṃ‘‘ yadā’’ tiādi āraddhaṃ.
  7891. 1017891,187,710,28,35,1,39,6,Alobho sīsaṃ {hotī}ti alobho padhāno hoti.
  7892. 1017892,187,710,36,47,1,134,10,"Niyamitapariṇatasamudācārādivasena yadā alobhappadhāno nekkhammagaruko cittuppādo hoti, tadā laddhāvasaro nekkhammavitakko patiṭṭhahati. "
  7893. 1017893,187,710,48,71,1,210,20,"Taṃsampayuttassa pana adosalakkhaṇassa abyāpādassa vasena yo tasseva abyāpādavitakkabhāvo sambhaveyya, sati ca abyāpādavitakkabhāve kassacipi aviheṭhanajātikatāya avihiṃsāvitakkabhāvo ca sambhaveyya, te itare dve. "
  7894. 1017894,187,710,72,95,1,132,15,"{Tadanvayikā}ti tasseva nekkhammavitakkassa anugāmino, sarūpato adissanato‘‘ tasmiṃ sati honti , asati na hontī’’ ti tadanumānaneyyā bhavanti. "
  7895. 1017895,187,710,96,101,1,40,5,Sesadvayepi iminā nayena attho veditabbo.
  7896. 1017896,187,710,102,126,1,119,10,{Vuttanayenevā}ti‘‘ kāmapaṭisaṃyutto saṅkappo kāmasaṅkappo’’ tiādinā vitakkattike vuttanayeneva( dī. ni.3.288) veditabbo atthato abhinnattā.
  7897. 1017897,187,710,127,133,1,34,6,Yadi evaṃ kasmā puna desanā katāti?
  7898. 1017898,187,710,134,139,1,63,5,Tathā desanāya bujjhanakānaṃ ajjhāsayavasena desanāmattamevetaṃ.
  7899. 1017899,187,711,2,16,1,97,10,Kāmavitakkādīnaṃ viya uppajjanākāro veditabbo‘‘ tāsu dve sattesupi saṅkhāresupi uppajjantī’’ tiādinā.
  7900. 1017900,187,711,17,27,1,45,6,Tattha kāraṇamāha‘‘ taṃsampayuttāyeva hi etā’’ ti.
  7901. 1017901,187,711,28,48,1,169,14,"{Tathevā}ti yathā nekkhammavitakkādīnaṃ‘‘ asubhapubbabhāge kāmāvacaro hotī’’ tiādinā kāmāvacarādibhāvo vutto, tatheva tāsampi nekkhammasaññādīnampi kāmāvacarādibhāvo veditabbo. "
  7902. 1017902,187,712,2,7,1,54,4,{Kāmapaṭisaṃyutto}ti sampayogavasena kāmena paṭisaṃyutto.
  7903. 1017903,187,712,8,10,1,19,2,Takkanavasena takko.
  7904. 1017904,187,712,11,14,1,30,3,Visesato takkanavasena vitakko.
  7905. 1017905,187,712,15,17,1,36,2,Saṅkappanaparikappanavasena saṅkappo.
  7906. 1017906,187,712,18,31,1,146,13,Aññesupi kāmapaṭisaṃyuttesu dhammesu vijjamānesu vitakke eva kāmopapado dhātu-saddo niruḷho veditabbo vitakkassa kāmasaṅkappappavattiyā sātisayattā.
  7907. 1017907,187,712,32,36,1,27,4,Esa nayo byāpādadhātu ādīsu.
  7908. 1017908,187,712,37,46,1,110,9,Sabbepi akusalā dhammā kāmadhātū hīnajjhāsayehi kāmitabbadhātubhāvato kilesakāmassa ārammaṇasabhāvattāti attho.
  7909. 1017909,187,712,47,50,1,21,2,{Viheṭhetī}ti vibādhati.
  7910. 1017910,187,712,51,56,1,41,4,{Tatthā}ti tasmiṃ yathāvutte kāmadhātuttike.
  7911. 1017911,187,712,57,65,1,85,8,Sabbākusalasaṅgāhikāya kāmadhātuyā itarā dve saṅgahetvā kathanaṃ sabbasaṅgāhikā kathā.
  7912. 1017912,187,712,66,72,1,52,6,Tisso dhātuyo aññamaññaṃ asaṅkarato kathā asambhinnā.
  7913. 1017913,187,712,73,96,1,147,19,Itarā dve gahitāva {hontī}ti itarā dve dhātuyo gahitā eva honti sabbepi akusalā dhammā kāmadhātū’’ ti vuttattā sāmaññajotanāya savisayassa atibyāpanena.
  7914. 1017914,187,712,97,101,1,45,3,{Tato}ti itaradhātudvayasaṅgāhikāya kāmadhātuyā.
  7915. 1017915,187,712,102,105,1,23,2,{Nīharitvā}ti niddhāretvā.
  7916. 1017916,187,712,106,113,1,47,6,{Dassetī}ti evaṃ bhagavā dassetīti vattuṃ vaṭṭati.
  7917. 1017917,187,712,114,119,1,24,3,Byāpādadhātuṃ… pe… kathesi.
  7918. 1017918,187,712,120,121,1,5,1,Kasmā?
  7919. 1017919,187,712,122,144,1,147,18,"Pageva apavādā abhinivisanti, tato paraṃ ussaggo pavattati, ṭhapetvā vā apavādavisayaṃ taṃ pariharantova ussaggo pavattatīti, ñāyo hesa loke niruḷhoti. "
  7920. 1017920,187,713,2,30,1,73,10,"Dve {kathā}ti‘‘ sabbasaṅgāhikā, asambhinnā cā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.3.305) anantarattike vuttā dve kathā. "
  7921. 1017921,187,713,31,36,1,49,5,Tattha vuttanayena ānetvā kathanavasena veditabbā.
  7922. 1017922,187,713,37,54,1,109,13,Tasmā tattha vuttaattho idhāpi āharitvā veditabbo‘‘ nekkhammadhātuyā gahitāya itarā dve gahitāva hontī’’ tiādinā.
  7923. 1017923,187,714,2,5,1,29,2,{Suññataṭṭhenā}ti attasuññatāya.
  7924. 1017924,187,714,6,13,1,66,7,Kāmabhavo kāmo uttarapadalopena suññataṭṭhena dhātu cāti kāmadhātu.
  7925. 1017925,187,714,14,18,1,53,4,Brahmalokan ti paṭhamajjhānabhūmisaññitaṃ brahmalokaṃ.
  7926. 1017926,187,714,19,31,1,71,7,Dhātuyā {āgataṭṭhānamhī}ti‘‘ kāmadhātu rūpadhātū’’ tiādinā dhātuggahaṇe kate.
  7927. 1017927,187,714,32,51,1,123,13,"Bhavena {paricchinditabbā}ti‘‘ kāmabhavo rūpabhavo’’ tiādinā bhavavasena tadattho paricchinditabbo, na yāya kāyaci dhātuyā vasena. "
  7928. 1017928,187,714,52,69,1,153,16,"Yadaggena ca dhātuyā āgataṭṭhāne bhavena paricchedo kātabbo, tadaggena bhavassa āgataṭṭhāne dhātuyā paricchedo kātabbo bhavavasena dhātuyā paricchijjanato. "
  7929. 1017929,187,714,70,82,1,89,9,"Nirujjhati kilesavaṭṭametthāti nirodho, sā eva suññataṭṭhena {dhātū}ti nirodhadhātu, nibbānaṃ. "
  7930. 1017930,187,714,83,90,1,59,7,Niruddhe ca kilesavaṭṭe kammavipākavaṭṭā niruddhā eva honti.
  7931. 1017931,187,715,2,24,1,105,10,Hīnadhātuttiko abhidhamme( dha. sa. tikamātikā14) hīnattikena paricchinditabboti vuttaṃ‘‘ hīnā dhātūti dvādasa akusalacittuppādā’’ ti.
  7932. 1017932,187,715,25,29,1,28,4,Te hi lāmakaṭṭhena hīnadhātu.
  7933. 1017933,187,715,30,37,1,66,6,"Hīnapaṇītānaṃ majjhe bhavāti majjhimadhātu, avasesā tebhūmakadhammā. "
  7934. 1017934,187,715,38,45,1,62,5,"Uttamaṭṭhena atappakaṭṭhena ca paṇītadhātu, navalokuttaradhammā. "
  7935. 1017935,187,716,2,9,1,65,6,"Pañcakāmaguṇā visayabhūtā etassa santīti pañcakāmaguṇiko, kāmarāgo. "
  7936. 1017936,187,716,10,14,1,55,3,{Rūpārūpabhavesū}ti rūpārūpūpapattibhavesu yathādhigatesu.
  7937. 1017937,187,716,15,27,1,82,11,Anadhigatesu pana so patthanā nāma na hotīti bhavavasena {patthanā}ti imināva gahito.
  7938. 1017938,187,716,28,32,1,39,3,{Jhānanikantī}ti rūpārūpajjhānesu nikanti.
  7939. 1017939,187,716,33,38,1,41,4,Bhavavasena {patthanā}ti bhavesu patthanāti.
  7940. 1017940,187,716,39,59,1,154,13,"Evaṃ catūhipi padehi yathākkamaṃ mahaggatūpapattibhavavisayā, mahaggatakammabhavavisayā, bhavadiṭṭhisahagatā, bhavapatthanābhūtā ca taṇhā‘‘ bhavataṇhā’’ ti vuttā. "
  7941. 1017941,187,716,60,67,1,73,6,"Vibhavadiṭṭhi vibhavo uttarapadalopena, vibhavasahagatā taṇhā vibhavataṇhā. "
  7942. 1017942,187,716,68,104,1,223,22,"Rūpādipañcavatthu kāmavisayā balavarāgabhūtā taṇhā {kāmataṇhā}ti paṭhamanayo,‘‘ sabbepi tebhūmakadhammā kāmanīyaṭṭhena kāmā’’ ti( mahāni.1) vacanato te ārabbha pavattā diṭṭhivippayuttā sabbāpi taṇhā {kāmataṇhā}ti dutiyanayoti ayametesaṃ viseso. "
  7943. 1017943,187,717,2,30,1,160,17,"Abhidhamme {panā}ti pana -saddo visesatthajotano, tena pañcakāmaguṇikarāgato aññopi kāmāvacaradhammavisayo lobho abhidhamme( vibha.915)‘‘ kāmataṇhā’’ ti āgatoti imaṃ visesaṃ joteti. "
  7944. 1017944,187,717,31,53,1,123,14,Tikantarampi samānaṃ taṇhaṃyeva nissāya pavattitadesanānantaratāya taṃ‘‘ vāro’’ ti vattabbataṃ arahatīti‘‘ iminā vārenā’’ ti vuttaṃ.
  7945. 1017945,187,717,54,60,1,39,5,Iminā {vārenā}ti iminā pariyāyenāti attho.
  7946. 1017946,187,717,61,64,1,31,2,{Rajanīyaṭṭhenā}ti kāmanīyaṭṭhena.
  7947. 1017947,187,717,65,68,1,28,2,{Pariyādiyitvā}ti pariggahetvā.
  7948. 1017948,187,717,69,72,1,18,2,{Tato}ti kāmataṇhāya.
  7949. 1017949,187,717,73,76,1,23,2,{Nīharitvā}ti niddhāretvā.
  7950. 1017950,187,717,77,85,1,50,6,"Itarā dve {taṇhā}ti rūpataṇhaṃ, arūpataṇhañca dasseti. "
  7951. 1017951,187,717,86,113,1,158,17,"Etena‘‘ kāmataṇhā’’ ti sādhāraṇavacanametaṃ sabbassapi lobhassa, tassa pana‘‘ rūpataṇhā arūpataṇhā’’ ti visesavacanaṃ yathā kāmaguṇikarāgo rūparāgo arūparāgoti dasseti. "
  7952. 1017952,187,717,114,119,1,49,4,{Nirodhataṇhā}ti bhavanirodhe bhavasamucchede taṇhā.
  7953. 1017953,187,717,120,143,1,216,20,"Yasmā hi ucchedadiṭṭhi manussattabhāve, kāmāvacaradevattabhāve, rūpāvacaraarūpāvacarattabhāve ṭhitassa attano sammā samucchedo hotīti bhavanirodhaṃ ārabbha pavattati, tasmā taṃsahagatāpi taṇhā tameva ārabbha pavattatīti. "
  7954. 1017954,187,718,2,6,1,28,4,Vaṭṭasmin ti tividhepi vaṭṭe.
  7955. 1017955,187,718,7,21,1,141,13,"Yathā te hi nissarituṃ appadānavasena kammavipākavaṭṭe taṃsamaṅgisattaṃ tesaṃ parāparuppattiyā paccayabhāvena saṃyojenti, evaṃ kilesavaṭṭepīti. "
  7956. 1017956,187,718,22,26,1,29,3,{Satī}ti paramatthato vijjamāne.
  7957. 1017957,187,718,27,30,1,33,2,{Rūpādibhede}ti rūpavedanādivibhāge.
  7958. 1017958,187,718,31,34,1,20,2,{Kāye}ti khandhasamūhe.
  7959. 1017959,187,718,35,40,1,43,4,{Vijjamānā}ti satī paramatthato upalabbhamānā.
  7960. 1017960,187,718,41,52,1,77,10,"Diṭṭhiyā parikappito hi attādi paramatthato natthi, diṭṭhi pana ayaṃ atthevāti. "
  7961. 1017961,187,718,53,57,1,37,3,{Vicinanto}ti dhammasabhāvaṃ vīmaṃsanto.
  7962. 1017962,187,718,58,61,1,19,2,{Kicchatī}ti kilamati.
  7963. 1017963,187,718,62,66,1,27,3,{Parāmasatī}ti parato āmasati.
  7964. 1017964,187,718,67,85,1,95,13,"‘‘ Sīlena suddhi, vatena suddhī’’ ti gaṇhanto hi visuddhimaggaṃ atikkamitvā tassa parato āmasati nāma. "
  7965. 1017965,187,718,86,108,1,164,18,"Vīsativatthukā {diṭṭhī}ti rūpādi-dhamme, paccekaṃ te vā nissitaṃ, tesaṃ vā nissayabhūtaṃ, sāmibhūtaṃ vā katvā parikappanavasena pavattiyā vīsativatthukā attadiṭṭhi vīsati. "
  7966. 1017966,187,718,109,123,1,92,10,"{Vimatī}ti dhammesu sammā, micchā vā mananābhāvato saṃsayitaṭṭhena amati, appaṭipajjananti attho. "
  7967. 1017967,187,718,124,134,1,59,5,{Vipariyāsaggāho}ti asuddhimagge‘‘ suddhimaggo’’ ti viparītaggāho.
  7968. 1017968,187,719,2,6,1,55,3,{Cirapārivāsiyaṭṭhenā}ti ciraparivutthatāya purāṇabhāvena.
  7969. 1017969,187,719,7,13,1,53,4,"{Āsavanaṭṭhenā}ti sandanaṭṭhena, pavattanaṭṭhenāti attho. "
  7970. 1017970,187,719,14,17,1,18,2,{Savatī}ti pavattati.
  7971. 1017971,187,719,18,27,1,60,7,"Avadhiattho ā -kāro, avadhi ca mariyādābhividhibhedato duvidho. "
  7972. 1017972,187,719,28,45,1,79,12,Tattha mariyādo kiriyaṃ bahi katvā pavattati yathā‘‘ ā pāṭaliputtā vuṭṭho devo’’ ti.
  7973. 1017973,187,719,46,61,1,79,11,Abhividhi kiriyaṃ byāpetvā pavattati yathā‘‘ ā bhavaggā bhagavato yaso pavatto’’ ti.
  7974. 1017974,187,719,62,66,1,35,4,Abhividhiattho ayaṃ ā-kāro veditabbo.
  7975. 1017975,187,720,2,14,1,49,6,Katthaci dve āsavā {āgatā}ti vinayapāḷiṃ( pārā.39) sandhāyāha.
  7976. 1017976,187,720,15,37,1,106,12,"Tattha hi‘‘ diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāyā’’ ti( pārā.39) dvidhā āsavā āgatāti. "
  7977. 1017977,187,720,38,68,1,62,6,"{Katthacī}ti tikanipāte āsavasutte,( itivu.56; saṃ. ni.5.163) aññesu ca saḷāyatanasuttādīsu( saṃ. ni.4.321). "
  7978. 1017978,187,720,69,85,1,91,12,Saḷāyatanasuttesupi hi‘‘ tayome āvuso āsavā kāmāsavo bhavāsavo avijjāsavo’’ ti tayo eva āgatāti.
  7979. 1017979,187,720,86,89,1,32,3,Nirayaṃ gamentīti nirayagāminīyā.
  7980. 1017980,187,720,90,102,1,110,11,"Yasmā idha sāsavaṃ kusalākusalaṃ kammaṃ āsavapariyāyena desitaṃ, tasmā pañcagatisaṃvattanīyabhāvena āsavā āgatā. "
  7981. 1017981,187,720,103,107,1,33,4,Imasmiṃ saṅgītisutte tayo āgatāti.
  7982. 1017982,187,720,108,134,1,215,23,"Ettha yasmā aññesu ca ā bhavaggaṃ ā gotrabhuṃ pavattantesu mānādīsu vijjamānesu attattaniyādiggāhavasena, abhibyāpanamadakaraṇavasena āsavasadisatā ca etesaṃyeva, na aññesaṃ, tasmā etesveva āsava-saddo niruḷho daṭṭhabbo. "
  7983. 1017983,187,720,135,150,1,102,10,"Na cettha‘‘ diṭṭhāsavo nāgato’’ ti cintetabbaṃ bhavataṇhāya, bhavadiṭṭhiyāpi bhavāsavaggahaṇeneva gahitattā. "
  7984. 1017984,187,720,151,157,1,43,5,"Kāmāsavo nāma kāmanaṭṭhena, āsavanaṭṭhena ca. "
  7985. 1017985,187,720,158,161,1,33,3,Vuttāyeva atthato ninnānākaraṇato.
  7986. 1017986,187,721,2,16,1,114,11,"Kāme esati gavesati etāyāti kāmesanā, kāmānaṃ abhipatthanāvasena, pariyeṭṭhivasena, paribhuñjanavasena vā pavattarāgo. "
  7987. 1017987,187,721,17,24,1,72,5,"Bhavesanā pana bhavapatthanā, bhavābhiratibhavajjhosānavasena pavattarāgo . "
  7988. 1017988,187,721,25,33,1,71,5,"{Diṭṭhigatikasammatassā}ti aññatitthiyehi parikappitassa, sambhāvitassa ca. "
  7989. 1017989,187,721,34,37,1,32,2,{Brahmacariyassā}ti tapopakkamassa.
  7990. 1017990,187,721,38,43,1,46,5,Tadekaṭṭhan ti tāhi rāgadiṭṭhīhi sahajekaṭṭhaṃ.
  7991. 1017991,187,721,44,47,1,23,3,Kamman ti akusalakammaṃ.
  7992. 1017992,187,721,48,60,1,71,8,Tampi hi kāmādike nibbattanādhiṭṭhānādivasena pavattaṃ‘‘ esatī’’ ti vuccati.
  7993. 1017993,187,721,61,65,1,40,3,Antaggāhikā {diṭṭhī}ti nidassanamattametaṃ.
  7994. 1017994,187,721,66,73,1,64,7,Yā kāci pana micchādiṭṭhi tapopakkamahetukā brahmacariyesanā eva.
  7995. 1017995,187,722,2,14,1,104,11,"Ākārasaṇṭhānan ti visiṭṭhākārāvaṭṭhānaṃ kathaṃvidhan ti hi kena pakārena saṇṭhitaṃ, samavaṭṭhitanti attho. "
  7996. 1017996,187,722,15,28,1,110,11,"Saddatthato pana vidahanaṃ visiṭṭhākārena avaṭṭhānaṃ vidhā, vidhīyati visadisākārena ṭhapīyatīti vidhā, koṭṭhāso. "
  7997. 1017997,187,722,29,37,1,74,7,"Vidahanato hīnādivasena vividhenākārena dahanato upadhāraṇato vidhā, mānova. "
  7998. 1017998,187,722,38,46,1,82,6,Seyyasadisahīnānaṃ {vasenā}ti seyyasadisahīnabhāvānaṃ yāthāvā’ yāthāvabhūtānaṃ vasena.
  7999. 1017999,187,722,47,52,1,38,5,Tayo mānā vuttā seyyasseva uppajjanakā.
  8000. 1018000,187,722,53,56,1,23,3,Esa nayo sadisahīnesupi.
  8001. 1018001,187,722,57,65,1,25,4,Tenāha‘‘ ayañhi māno’’ tiādi.
  8002. 1018002,187,722,66,80,1,82,9,Idāni yathāuddiṭṭhe navavidhepi māne vatthuvibhāgena dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ.
  8003. 1018003,187,722,81,85,1,42,4,Rājūnañceva pabbajitānañca uppajjati kasmā?
  8004. 1018004,187,722,86,91,1,37,5,Te visesato attānaṃ seyyato dahantīti.
  8005. 1018005,187,722,92,103,1,54,7,Idāni tamatthaṃ vitthārato dassento‘‘ rājā hī’’ tiādimāha.
  8006. 1018006,187,722,104,117,1,77,11,"Ko mayā sadiso {atthī}ti ko -saddo paṭikkhepattho, añño sadiso natthīti adhippāyo. "
  8007. 1018007,187,722,118,123,1,35,3,"{Etesaṃyevā}ti rājūnaṃ, pabbajitānañca. "
  8008. 1018008,187,722,124,127,1,33,3,Uppajjati seṭṭhavatthukattā tassa.
  8009. 1018009,187,722,128,137,1,32,5,‘‘ Hīnohamasmī’’ ti mānepi eseva nayo.
  8010. 1018010,187,723,2,43,1,176,26,‘ ‘ Ko mayā sadiso añño rājapuriso atthī’’ ti vā‘‘ mayhaṃ aññehi saddhiṃ kiṃ nānākaraṇan’’ ti vā‘‘ {amacco}ti nāmāmeva… pe… nāmāhan’’ ti {vā}ti sadisassa seyyamānādīnaṃ tiṇṇaṃ pavattiākāradassanaṃ.
  8011. 1018011,187,724,2,11,1,75,8,Dāsādīnan ti ādi -saddena bhatika kammakarādīnaṃ parādhīnavuttikānaṃ gahaṇaṃ .
  8012. 1018012,187,724,12,25,1,66,9,Ādi -saddena vā gahite eva‘‘ pukkusacaṇḍālādayopī’’ ti sayameva dasseti.
  8013. 1018013,187,724,26,36,1,64,9,"Nanu ca māno nāmāyaṃ saṃpaggaharaso, so kathaṃ omāne sambhavatīti? "
  8014. 1018014,187,724,37,44,1,82,7,Sopi avakaraṇamukhena vidhānavatthunā paggaṇhanavaseneva pavattatīti nāyaṃ virodho.
  8015. 1018015,187,724,45,58,1,48,9,Tenevāha‘‘ kiṃ dāso nāma ahanti ete māne karotī’’ ti.
  8016. 1018016,187,724,59,63,1,31,4,Tathā hissa yāthāvamānatā vuttā.
  8017. 1018017,187,725,2,17,1,89,12,"Yāthāvamānā bhavanikanti viya, attadiṭṭhi viya ca na mahāsāvajjā, tasmā te na apāyagamanīyā. "
  8018. 1018018,187,725,18,22,1,40,4,Yathābhūtavatthukatāya hi te yāthāvamānā.
  8019. 1018019,187,725,23,33,1,59,6,‘‘ Arahattamaggavajjhā’’ ti ca tassa anavasesappahāyitāya vuttaṃ.
  8020. 1018020,187,725,34,45,1,77,9,"Dutiyatatiyamaggehi ca te yathākkamaṃ pahīyanti, ye oḷārikatarā, oḷārikatamā ca. "
  8021. 1018021,187,725,46,61,1,87,11,Māno hi‘‘ ahaṃ asmī’’ ti pavattiyā uparimaggesu sammādiṭṭhiyā ujuvipaccanīko hutvā pahīyati.
  8022. 1018022,187,725,62,71,1,95,8,"Ayāthāvamānā nāma ayathābhūtavatthukatāya, teneva te mahāsāvajjabhāvena paṭhamamaggavajjhā vuttā. "
  8023. 1018023,187,726,2,19,1,77,12,"Atati satataṃ gacchati pavattatīti addhā, kāloti āha‘‘ tayo addhāti tayo kālā’’ ti. "
  8024. 1018024,187,726,20,33,1,55,3,{Suttantapariyāyenā}ti bhaddekarattasuttādīsu( ma. ni.3.283) āgatanayena.
  8025. 1018025,187,726,34,80,1,261,28,"Tattha hi‘‘ yo cāvuso mano, ye ca dhammā, ubhayametaṃ paccuppannaṃ, tasmiṃ ce paccuppanne chandarāgapaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu saṃhīratī’’ ti( ma. ni.3.284) addhāpaccuppannaṃ sandhāya evaṃ vuttaṃ. "
  8026. 1018026,187,726,81,89,1,32,4,Tenāha‘‘ paṭisandhito pubbe’’ tiādi.
  8027. 1018027,187,726,90,140,1,192,20,"Tadantaran ti tesaṃ cutipaṭisandhīnaṃ vemajjhaṃ paccuppanno addhā, yo pubbantāparantānaṃ vemajjhatāya‘‘ pubbantāparante kaṅkhati,( dha. sa.1123) pubbantāparante aññāṇan’’ ti( dha. sa.1067,1106,1128) evamādīsu ‘‘ pubbantāparanto’’ ti ca vuccati. "
  8028. 1018028,187,726,141,156,1,76,11,Bhaṅgo dhammo atītaṃsena saṅgahitoti āha‘‘ bhaṅgato uddhaṃ atīto addhā nāmā’’ ti.
  8029. 1018029,187,726,157,173,1,88,12,Tathā anuppanno dhammo anāgataṃsena saṅgahitoti āha‘‘ uppādato pubbe anāgato addhā nāmā’’ ti.
  8030. 1018030,187,726,174,183,1,47,6,"{Khaṇattaye}ti uppādo, ṭhiti, bhaṅgoti tīsu khaṇesu. "
  8031. 1018031,187,726,184,201,1,112,15,"Yadā hi dhammo hetupaccayassa samavāye uppajjati, yadā ca veti, iti dvīsupi khaṇesu ṭhitikkhaṇe viya paccuppannoti. "
  8032. 1018032,187,726,202,212,1,98,8,"Dhammānañhi pākabhāvūpādhikaṃ pattabbaṃ udayo, viddhaṃsabhāvūpādhikaṃ vayo, tadubhayavemajjhaṃ ṭhiti. "
  8033. 1018033,187,726,213,220,1,43,7,Yadi evaṃ addhā nāmāyaṃ dhammo eva āpannoti?
  8034. 1018034,187,726,221,243,1,119,16,"Na dhammo, dhammassa pana avatthābhedo, tañca upādāya loke kālasamaññāti dassetuṃ‘‘ atītādibhedo ca nāma ayan’’ tiādi vuttaṃ. "
  8035. 1018035,187,726,244,248,1,19,3,{Idhā}ti imasmiṃ loke.
  8036. 1018036,187,726,249,289,1,258,29,"Teneva {vohārenā}ti taṃ taṃ avatthāvisesaṃ upādāya dhammo‘‘ atīto anāgato paccuppanno’’ ti yena vohārena voharīyati, dhammappavattimattatāya hi paramatthato avijjamānopi kālo tasseva dhammassa pavattiavatthāvisesaṃ upādāya teneva vohārena‘‘ atīto addhā’’ tiādinā vutto. "
  8037. 1018037,187,727,2,23,1,102,15,"Anta -saddo loke pariyosāne, koṭiyaṃ niruḷhoti tadatthaṃ dassento‘‘ antoyeva anto’’ ti āha, koṭi antoti attho. "
  8038. 1018038,187,727,24,27,1,21,2,{Parabhāgo}ti pārimanto.
  8039. 1018039,187,727,28,36,1,57,7,"Amati gacchati bhavappabandho niṭṭhānaṃ etthāti anto, koṭi. "
  8040. 1018040,187,727,37,42,1,36,4,"Amanaṃ niṭṭhānagamananti anto, osānaṃ. "
  8041. 1018041,187,727,43,79,1,82,11,So pana‘‘ esevanto dukkhassā’’ ti( ma. ni.3.393; saṃ. ni.2.51) vuttattā dukkhaṇṇavassa pārimantoti āha‘‘ parabhāgo’’ ti.
  8042. 1018042,187,727,80,86,1,42,5,"Ammati paribhuyyati hīḷīyatīti anto, lāmako. "
  8043. 1018043,187,727,87,101,1,56,9,"Ammati bhāgaso ñāyatīti anto, aṃsoti āha‘‘ koṭṭhāso anto’’ ti. "
  8044. 1018044,187,727,102,123,1,133,14,"Santo paramatthato vijjamāno kāyo dhammasamūhoti sakkāyo, khandhā, te pana ariyasaccabhūtā idhādhippetāti vuttaṃ‘‘ pañcupādānakkhandhā’’ ti. "
  8045. 1018045,187,727,124,133,1,64,7,"{Purimataṇhā}ti yesaṃ nibbattikā, tannibbattito pageva siddhā taṇhā. "
  8046. 1018046,187,727,134,141,1,78,7,Appavattibhūtan ti nappavattati tadubhayaṃ etthāti tesaṃ appavattiṭṭhānabhūtaṃ.
  8047. 1018047,187,727,142,168,1,124,17,"Yadi‘‘ sakkāyo anto’’ tiādinā aññamaññaṃ vibhattitāya dukkhasaccādayo gahitā, atha kasmā maggo na gahitoti āha‘‘ maggo panā’’ tiādi. "
  8048. 1018048,187,727,169,176,1,59,5,"Tattha {upāyattā}ti upāyabhāvato, sampāpakahetubhāvatoti attho. "
  8049. 1018049,187,728,2,17,1,122,14,"Yadi pana hetumantaggahaṇeneva hetu gahito hoti, nanu evaṃ sakkāyaggahaṇeneva tassa hetubhūto sakkāyasamudayo gahito hotīti? "
  8050. 1018050,187,728,18,31,1,80,11,"Tassa gahaṇe saṅkhataduko viya, sappaccayaduko viya ca dukovāyaṃ āpajjati, na tiko. "
  8051. 1018051,187,728,32,60,1,203,23,"Yathā pana sakkāyaṃ gahetvā sakkāyasamudayopi gahito, evaṃ sakkāyanirodhaṃ gahetvā sakkāyanirodhupāyo gayheyya, evaṃ sati catukko ayaṃ āpajjeyya, na tiko, tasmā hetumantaggahaṇena hetuggahaṇaṃ na cintetabbaṃ. "
  8052. 1018052,187,728,61,88,1,217,23,"Ayaṃ panettha adhippāyo yutto siyā– idha sakkāyasakkāyasamudayā anādikālikā, asati maggabhāvanāyaṃ paccayānuparamena apariyantā ca, nibbānaṃ pana appaccayattā attano niccatāya eva sabbadābhāvīti anādikāliko, apariyanto ca. "
  8053. 1018053,187,728,89,107,1,83,13,Iti imāni tīṇi saccāni mahāthero imāya sabhāgatāya‘‘ tayo antā’’ ti tikaṃ katvā dasseti .
  8054. 1018054,187,728,108,123,1,135,15,Ariyamaggo pana kadāci karahaci labbhamāno na tathāti tassa ativiya dullabhapātubhāvataṃ dīpetuṃ tikato bahikatoti ayamettha attanomati.
  8055. 1018055,187,729,2,12,1,59,8,"{Dukkhatā}ti dukkhabhāvo, dukkhaṃyeva vā yathā devo eva devatā. "
  8056. 1018056,187,729,13,35,1,181,17,Dukkha-saddo cāyaṃ adukkhasabhāvesupi sukhupekkhāsu kañci aniṭṭhatāvisesaṃ upādāya pavattatīti tato nivattento sabhāvadukkhavācinā ekena dukkha-saddena visesetvā‘‘ dukkhadukkhatā’’ ti āha.
  8057. 1018057,187,729,36,64,1,147,17,Bhavati hi ekantato taṃsabhāvepi atthe aññassa dhammassa yena kenaci sadisatālesena byabhicārāsaṅkāti visesitabbatā yathā‘‘ rūparūpaṃ tilatelan’’ ti( vibha. aṭṭha. pakiṇṇakathā) ca.
  8058. 1018058,187,729,65,68,1,33,2,{Saṅkhārabhāvenā}ti saṅkhatabhāvena.
  8059. 1018059,187,729,69,74,1,55,4,"Paccayehi saṅkharīyantīti saṅkhārā, adukkhamasukhavedanā. "
  8060. 1018060,187,729,75,96,1,195,17,Saṅkhariyamānattā eva hi asārakatāya paridubbalabhāvena bhaṅgabhaṅgābhimukhakkhaṇesu viya attalābhakkhaṇepi vibādhappattā eva hutvā saṅkhārā pavattantīti āha‘‘ saṅkhatattā uppādajarābhaṅgapīḷitā’’ ti.
  8061. 1018061,187,729,97,100,1,26,2,{Tasmā}ti yathāvuttakāraṇato.
  8062. 1018062,187,729,101,107,1,105,5,{Aññadukkhasabhāvavirahato}ti dukkhadukkhatāvipariṇāmadukkhatāsaṅkhātassa aññassa dukkhasabhāvassa abhāvato.
  8063. 1018063,187,729,108,114,1,36,4,"{Vipariṇāme}ti pariṇāme, vigameti attho. "
  8064. 1018064,187,729,115,125,1,65,6,Tenāha papañcasūdaniyaṃ‘‘ vipariṇāmadukkhāti natthibhāvo dukkhan’’ ti.
  8065. 1018065,187,729,126,134,1,98,7,"Apariññātavatthukānañhi sukhavedanuparamo dukkhato upaṭṭhāti, svāyamattho piyavippayogena dīpetabbo. "
  8066. 1018066,187,729,135,143,1,25,4,Tenāha‘‘ sukhassa hī’’ tiādi.
  8067. 1018067,187,729,144,159,1,123,11,Pubbe vuttanayo padesanissito vedanāvisesamattavisayattāti anavasesato saṅkhāradukkhataṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ ti dutiyanayo vutto.
  8068. 1018068,187,729,160,182,1,90,10,Nanu ca‘‘ sabbe saṅkhārā dukkhā’’ ti( dha. pa.278) vacanato sukhadukkhavedanānampi saṅkhāradukkhatā āpannāti ?
  8069. 1018069,187,729,183,192,1,96,8,"Saccametaṃ, sā pana sāmaññajotanāapavādabhūtena itaradukkhatāvacanena nivattīyatīti nāyaṃ virodho. "
  8070. 1018070,187,729,193,202,1,49,5,Tenevāha‘‘ ṭhapetvā dukkhavedanaṃ sukhavedanañcā’’ ti.
  8071. 1018071,187,730,2,29,1,160,16,"{Micchāsabhāvo}ti ‘‘ hitasukhāvaho me bhavissatī’’ ti evaṃ āsīsitopi tathā abhāvato, asubhādīsuyeva‘‘ subhan’’ tiādiviparītappavattito ca micchāsabhāvo, musāsabhāvoti attho. "
  8072. 1018072,187,730,30,50,1,123,14,Mātughātakādīsu pavattamānāpi hi hitasukhaṃ icchantāva pavattantīti te dhammā‘‘ hitasukhāvahā me bhavissantī’’ ti āsīsitā honti.
  8073. 1018073,187,730,51,62,1,160,11,Tathā asubhāsukhāniccānattesu subhādivipariyāsadaḷhatāya ānantariyakammaniyatamicchādiṭṭhīsu pavatti hotīti te dhammā asubhādīsu subhādiviparītappavattikā honti.
  8074. 1018074,187,730,63,75,1,103,11,"Vipākadāne sati khandhabhedānantarameva vipākadānato niyato, micchatto ca so niyato cāti micchattaniyato. "
  8075. 1018075,187,730,76,101,1,149,19,"Anekesu ānantariyesu katesu yaṃ tattha balavaṃ, taṃ vipaccati, na itarānīti ekantavipākajanakatāya niyatatā na sakkā vattunti‘‘ vipākadāne satī’’ ti vuttaṃ. "
  8076. 1018076,187,730,102,106,1,45,4,Khandhabhedānantaran ti cutianantaranti attho.
  8077. 1018077,187,730,107,199,1,577,55,"Cuti hi maraṇaniddese‘‘ khandhānaṃ bhedo’’ ti( dī. ni.2.390; ma. ni.1.123;3.373; vibha.193) vuttā, etena vacanena sati phaladāne cutianantaro eva etesaṃ phalakālo, na aññoti phalakālaniyamena niyatatā vuttā hoti, na phaladānaniyamenāti niyataphalakālānaṃ aññesampi upapajjavedanīyānaṃ, diṭṭhadhammavedanīyānampi niyatatā āpajjati, tasmā vipākadhammadhammānaṃ paccayantaravikalatādīhi avipaccamānānampi attano sabhāvena vipākadhammatā viya balavatā ānantariyena vipāke dinne avipaccamānānampi ānantariyānaṃ phaladāne niyatasabhāvā, ānantariyasabhāvā ca pavattīti attano sabhāvena phaladānaniyameneva niyatatā, ānantariyatā ca veditabbā. "
  8078. 1018078,187,730,200,215,1,155,14,"Avassañca niyatasabhāvā, ānantariyasabhāvā ca tesaṃ pavattīti sampaṭicchitabbametaṃ aññassa balavato ānantariyassa abhāve cutianantaraṃ ekantena phaladānato. "
  8079. 1018079,187,731,2,18,1,159,15,"Nanu evaṃ aññesampi upapajjavedanīyānaṃ aññasmiṃ vipākadāyake asati cutianantarameva ekantena phaladānato ānantariyasabhāvā, niyatasabhāvā ca pavatti āpajjatīti? "
  8080. 1018080,187,731,19,62,1,460,39,"Nāpajjati asamānajātikena cetopaṇidhivasena, upaghātakena ca nivattetabbavipākattā anantarekantaphaladāyakattābhāvā, na pana ānantariyānaṃ paṭhamajjhānādīnaṃ dutiyajjhānādīni viya asamānajātikaṃ phalanivattakaṃ atthi sabbānantariyānaṃ avīciphalattā, na ca heṭṭhūpapattiṃ icchato sīlavato cetopaṇidhi viya uparūpapattijanakakammabalaṃ ānantariyabalaṃ nivattetuṃ samattho cetopaṇidhi atthi anicchantasseva avīcipātanato, na ca ānantariyupaghātakaṃ kiñci kammaṃ atthi. "
  8081. 1018081,187,731,63,67,1,58,4,Tasmā tesaṃyeva anantarekantavipākajanakasabhāvā pavattīti.
  8082. 1018082,187,731,68,80,1,118,11,Anekāni ca ānantariyāni katāni ekante vipāke niyatattā uparatāvipaccanasabhāvāsaṅkattā nicchitāni sabhāvato niyatāneva.
  8083. 1018083,187,731,81,99,1,161,16,"Cutianantaraṃ pana phalaṃ anantaraṃ nāma, tasmiṃ anantare niyuttāni, tannibbattanena anantarakaraṇasīlāni anantarapayojanāni cāti sabhāvato ānantariyāneva ca honti. "
  8084. 1018084,187,731,100,123,1,197,21,"Tesu pana samānasabhāvesu ekena vipāke dinne itarāni attanā kātabbakiccassa teneva katattā na dutiyaṃ tatiyañca paṭisandhiṃ karonti, na samatthatāvighātattāti natthi tesaṃ niyatānantariyatānivattīti. "
  8085. 1018085,187,731,124,131,1,60,6,Na hi samānasabhāvaṃ samānasabhāvassa samatthataṃ vihanatīti.
  8086. 1018086,187,731,132,138,1,58,6,Ekassa pana aññānipi upatthambhakāni hontīti daṭṭhabbānīti.
  8087. 1018087,187,731,139,142,1,27,2,{Sammāsabhāve}ti saccasabhāve.
  8088. 1018088,187,731,143,148,1,59,5,Niyato ekantiko anantarameva phaladānenāti sammattaniyamato.
  8089. 1018089,187,731,149,155,1,33,5,Na {niyato}ti ubhayathāpi na niyato.
  8090. 1018090,187,731,156,162,1,79,6,Avasesānaṃ dhammānan ti kilesānantariyakammaniyyānikadhammehi aññesaṃ dhammānaṃ.
  8091. 1018091,187,732,2,7,1,43,4,{Tamandhakāro}ti tamo andhakāroti padavibhāgo.
  8092. 1018092,187,732,8,13,1,42,5,Avijjā tamo nāma ārammaṇassa chādanaṭṭhena.
  8093. 1018093,187,732,14,52,1,66,10,"Tenevāha‘‘ tamo vihato, āloko uppanno( ma. ni.1.385; pārā.12), tamokkhandho padālito’’ ti( saṃ. ni.1.164) ca ādi. "
  8094. 1018094,187,732,53,60,1,70,7,Avijjāsīsena vicikicchā vuttā mahatā sammohena sabbakālaṃ aviyujjanato.
  8095. 1018095,187,732,61,64,1,14,2,{Āgammā}ti patvā.
  8096. 1018096,187,732,65,98,1,88,11,{Kaṅkhatī}ti‘‘ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan’’ tiādinā( ma. ni.1.18; saṃ. ni.2.20) kaṅkhaṃ uppādeti saṃsayaṃ āpajjati.
  8097. 1018097,187,732,99,107,1,71,7,Adhimuccituṃ na {sakkotī}ti pasādādhimokkhavasena adhimuccituṃ na sakkoti.
  8098. 1018098,187,732,108,116,1,24,4,Tenāha‘‘ na sampasīdatī’’ ti.
  8099. 1018099,187,732,117,128,1,95,10,"Yāvattakañhi yasmiṃ vatthusmiṃ vicikicchā na vigacchati, tāva tattha saddhādhimokkho anavasarova. "
  8100. 1018100,187,732,129,138,1,73,8,"Na kevalaṃ saddhādhimokkho, nicchayādhimokkhopi tattha na patiṭṭhahati eva. "
  8101. 1018101,187,733,2,20,1,113,13,Na {rakkhitabbānī}ti‘‘ imāni mayā rakkhitabbānī’’ ti evaṃ katthaci rakkhākiccaṃ natthi parato rakkhitabbasseva abhāvato.
  8102. 1018102,187,733,21,36,1,129,14,Satiyā eva rakkhitānīti muṭṭhassaccassa bodhimūle eva savāsanaṃ samucchinnattā satiyā rakkhitabbāni nāma sabbadāpi rakkhitāni eva.
  8103. 1018103,187,733,37,50,1,120,12,"Natthi tathāgatassa kāyaduccaritan ti tathāgatassa kāyaduccaritaṃ nāma nattheva, yato suparisuddho kāyasamācāro bhagavato. "
  8104. 1018104,187,733,51,59,1,68,7,"No aparisuddhā, parisuddhā eva aparisuddhihetūnaṃ kilesānaṃ pahīnattā. "
  8105. 1018105,187,733,60,79,1,106,13,"Tathāpi vinaye apakataññutāvasena siyā tesaṃ apārisuddhileso, na bhagavatoti dassetuṃ‘‘ na panā’’ tiādi vuttaṃ. "
  8106. 1018106,187,733,80,94,1,93,10,Tattha vihārakāraṃ āpattinti ekavacanavasena‘‘ āpattiyo’’ ti ettha āpatti-saddaṃ ānetvā yojetabbaṃ.
  8107. 1018107,187,733,95,98,1,39,3,Abhidheyyānurūpañhi liṅgavacanāni honti.
  8108. 1018108,187,733,99,102,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  8109. 1018109,187,733,103,114,1,61,7,‘‘ Manodvāre’’ ti idaṃ tassā āpattiyā akiriyasamuṭṭhānatāya vuttaṃ.
  8110. 1018110,187,733,115,121,1,39,6,Na hi manodvāre paññattā āpatti atthīti.
  8111. 1018111,187,733,122,134,1,105,9,"{Saupārambhavasenā}ti savattabbatāvasena, na pana duccaritalakkhaṇāpattivasena, yato naṃ bhagavā paṭikkhipati. "
  8112. 1018112,187,733,135,147,1,75,9,"Yathā āyasmato mahākappinassāpi‘‘ gaccheyyaṃ vāhaṃ uposathaṃ, na vā gaccheyyaṃ. "
  8113. 1018113,187,733,148,164,1,64,8,"Gaccheyyaṃ vāhaṃ saṅghakammaṃ, na vā gaccheyyan’’ ti( mahāva.137) parivitakkitaṃ. "
  8114. 1018114,187,733,165,170,1,50,5,Manoduccaritan ti manodvārikaṃ appasatthaṃ caritaṃ.
  8115. 1018115,187,733,171,181,1,65,9,"Satthārā appasatthatāya hi taṃ duccaritaṃ nāma jātaṃ, na sabhāvato. "
  8116. 1018116,187,734,2,57,1,355,41,"Yasmā mahākāruṇiko bhagavā sadevakassa lokassa hitasukhāya eva paṭipajjamāno accantavivekajjhāsayatāya tabbidhuraṃ dhammasenāpatino cittuppādaṃ paṭikkhipanto ‘‘ na kho te… pe… uppādetabban’’ ti avoca, tasmā so therassa cittuppādo bhagavato na pāsaṃsoti katvā manoduccaritaṃ nāma jāto, tassa ca paṭikkhepo upārambhoti āha‘‘ tasmiṃ manoduccarite upārambhaṃ āropento’’ ti. "
  8117. 1018117,187,734,58,118,1,281,39,"Bhagavato pana ettakampi natthi, yato pavāraṇāsutte‘‘ handa dāni, bhikkhave, pavāremi vo, na ca me kiñci garahatha kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā’’ ti( saṃ. ni.1.215) vutto bhikkhusaṅgho‘‘ na kho mayaṃ bhante bhagavato kiñci garahāma kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā’’ ti satthu parisuddhakāyasamācārādikaṃ sirasā sampaṭicchi. "
  8118. 1018118,187,734,119,135,1,140,11,"Ayañhi lokanāthassa duccaritābhāvo bodhisattabhūmiyampi cariyācirānugato ahosi, pageva buddhabhūmiyanti dassento‘‘ anacchariyañcetan’’ tiādimāha. "
  8119. 1018119,187,735,2,9,1,51,6,"Buddhānaṃyeva dhammā guṇā, na aññesanti buddhadhammā. "
  8120. 1018120,187,735,10,16,1,46,6,Tathā hi te buddhānaṃ āveṇikadhammāti vuccanti.
  8121. 1018121,187,735,17,34,1,182,12,"Tattha‘‘ natthi tathāgatassa kāyaduccaritan’’ tiādinā kāyavacīmanoduccaritābhāvavacanaṃ yathādhikāraṃ kāyakammādīnaṃ ñāṇānuparivattitāya laddhaguṇakittanaṃ, na āveṇikadhammantaradassanaṃ. "
  8122. 1018122,187,735,35,41,1,76,6,Sabbasmiñhi kāyakammādike ñāṇānuparivattini kuto kāyaduccaritādīnaṃ sambhavo.
  8123. 1018123,187,735,42,61,1,134,12,‘‘ Buddhassa appaṭihatañāṇan’’ tiādinā vuttāni sabbaññutaññāṇato visuṃyeva tīṇi ñāṇāni catuyonipañcagatiparicchedakañāṇāni viyā’’ ti vadanti.
  8124. 1018124,187,735,62,69,1,67,7,Ekaṃyeva hutvā tīsu kālesu appaṭihatañāṇaṃ nāma sabbaññutaññāṇameva.
  8125. 1018125,187,735,70,78,1,57,7,Natthi chandassa {hānī}ti sattesu hitachandassa hāni natthi.
  8126. 1018126,187,735,79,88,1,75,7,Natthi vīriyassa {hānī}ti khemapavivekavitakkānugatassa vīriyassa hāni natthi.
  8127. 1018127,187,735,89,97,1,44,5,‘‘ Natthi {davā}ti khiḍḍādhippāyena kiriyā natthi.
  8128. 1018128,187,735,98,122,1,105,16,"Natthi {ravā}ti sahasā kiriyā natthī’’ ti vadanti, sahasā pana kiriyā davā‘‘ aññaṃ karissāmī’’ ti aññakaraṇaṃ ravā. "
  8129. 1018129,187,735,123,128,1,39,5,Khalitan ti virajjhanaṃ ñāṇena apphuṭaṃ.
  8130. 1018130,187,735,129,133,1,34,3,{Sahasā}ti vegāyitattaṃ turitakiriyā.
  8131. 1018131,187,735,134,139,1,42,4,Abyāvaṭo {mano}ti niratthako cittasamudācāro.
  8132. 1018132,187,735,140,149,1,73,8,"Akusalacittan ti aññāṇupekkhamāha, ayañca dīghabhāṇakānaṃ pāṭho ākulo viya. "
  8133. 1018133,187,735,150,154,1,23,4,Ayaṃ pana pāṭho anākulo–
  8134. 1018134,187,736,2,10,1,70,6,"Atītaṃse buddhassa bhagavato appaṭihatañāṇaṃ, anāgataṃse, paccuppannaṃse. "
  8135. 1018135,187,736,11,27,1,140,14,"Imehi tīhi dhammehi samannāgatassa buddhassa bhagavato sabbaṃ kāyakammaṃ ñāṇapubbaṅgamaṃ ñāṇānuparivatti, sabbaṃ vacīkammaṃ, sabbaṃ manokammaṃ. "
  8136. 1018136,187,736,28,53,1,166,19,"Imehi chahi dhammehi samannāgatassa buddhassa bhagavato natthi chandassa hāni, natthi dhammadesanāya, natthi vīriyassa, natthi samādhissa , natthi paññāya, natthi vimuttiyā. "
  8137. 1018137,187,736,54,77,1,169,18,"Imehi dvādasahi dhammehi samannāgatassa buddhassa bhagavato natthi davā, natthi ravā, natthi apphuṭaṃ, natthi vegāyitattaṃ, natthi abyāvaṭamano, natthi appaṭisaṅkhānupekkhāti. "
  8138. 1018138,187,737,2,6,1,42,3,Tattha {appaṭisaṅkhānupekkhā}ti aññāṇupekkhā.
  8139. 1018139,187,737,7,9,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  8140. 1018140,187,737,10,20,1,128,10,Ettha ca tathāgatassa ājīvapārisuddhiṃ kāyavacīmanosamācārapārisuddhiyāva saṅgahetvā samācārattayavasena mahātherena tiko desito.
  8141. 1018141,187,738,2,5,1,19,2,{Kiñcanā}ti kiñcikkhā.
  8142. 1018142,187,738,6,13,1,59,7,Ime pana rāgādayo palibundhanaṭṭhena kiñcanā viyāti kiñcanā.
  8143. 1018143,187,738,14,22,1,29,4,Tenāha‘‘ kiñcanāti palibodhā’’ ti.
  8144. 1018144,187,739,2,7,1,38,4,{Anudahanaṭṭhenā}ti anu anu dahanaṭṭhena.
  8145. 1018145,187,739,8,26,1,123,13,"Rāgādayo arūpadhammā ittarakkhaṇā kathaṃ anudahantīti āsaṅkaṃ nivattetuṃ‘‘ tattha vatthūnī’’ ti vuttaṃ, daṭṭhabbānīti vacanaseso. "
  8146. 1018146,187,739,27,32,1,39,4,{Tatthā}ti tasmiṃ rāgādīnaṃ anudahanaṭṭhe.
  8147. 1018147,187,739,33,42,1,61,7,"{Vatthūnī}ti sāsane, loke ca pākaṭattā paccakkhabhūtāni kāraṇāni. "
  8148. 1018148,187,739,43,48,1,30,4,Rāgo uppanno tikhiṇakaro hutvā.
  8149. 1018149,187,739,49,65,1,145,15,Tasmā taṃsamuṭṭhānā tejodhātu ativiya tikhiṇabhāvena saddhiṃ attanā sahajātadhammehi hadayappadesaṃ jhāpesi yathā taṃ bāhirā tejodhātu sanissayaṃ.
  8150. 1018150,187,739,66,74,1,50,8,Tena sā bhikkhunī supato viya byādhi jhāyitvā matā.
  8151. 1018151,187,739,75,84,1,36,5,Tenāha‘‘ teneva jhāyitvā kālamakāsī’’ ti.
  8152. 1018152,187,739,85,100,1,84,11,Dosassa nissayānaṃ dahanatā pākaṭā evāti itaraṃ dassetuṃ‘‘ mohavasena hī’’ tiādi vuttaṃ.
  8153. 1018153,187,739,101,104,1,25,2,{Ativattitvā}ti atikkamitvā.
  8154. 1018154,187,740,2,19,1,115,15,"Kāmaṃ āhuneyyaggiādayo tayo aggī brāhmaṇehi icchitā santi, te pana tehi icchitamattā, na sattānaṃ tādisā atthasādhakā. "
  8155. 1018155,187,740,20,35,1,70,10,"Ye pana sattānaṃ atthasādhakā, te dassetuṃ‘‘ āhunaṃ vuccatī’’ tiādi vuttaṃ. "
  8156. 1018156,187,740,36,54,1,86,13,"Tattha ādarena hunanaṃ pūjanaṃ āhunan ti sakkāro‘‘ āhunan’’ ti vuccati, taṃ āhunaṃ arahanti. "
  8157. 1018157,187,740,55,71,1,66,7,Tenāha bhagavā‘‘ āhuneyyāti bhikkhave mātāpitūnametaṃ adhivacanan’’ ti( itivu.106).
  8158. 1018158,187,740,72,98,1,164,19,"Yadaggena ca te puttānaṃ bahukāratāya āhuneyyāti tesu sammāpaṭipatti nesaṃ hitasukhāvahā, tadaggena tesu micchāpaṭipatti ahitadukkhāvahāti āha‘‘ tesu… pe… nibbattantī’’ ti. "
  8159. 1018159,187,740,99,113,1,121,12,"{Svāyamattho}ti yo mātāpitūnaṃ attano upari vippaṭipannānaṃ puttānaṃ anudahanassa paccayabhāvena anudahanaṭṭho, so ayamattho. "
  8160. 1018160,187,740,114,129,1,166,14,{Mittavindakavatthunā}ti mittavindakassa nāma mātari vippaṭipannassa purisassa tāya eva vippaṭipattiyā cirataraṃ kālaṃ āpāyikadukkhānubhavanadīpanena vatthunā veditabbo.
  8161. 1018161,187,741,2,18,1,91,11,Idāni tamatthaṃ kassapassa bhagavato kāle pavattaṃ vibhāvetuṃ‘‘ mittavindako hī’’ tiādi vuttaṃ.
  8162. 1018162,187,741,19,25,1,43,4,"Dhanalobhena, na dhammacchandenāti adhippāyo. "
  8163. 1018163,187,741,26,29,1,36,3,Akutobhayaṃ kenaci anuṭṭhāpanīyatāya.
  8164. 1018164,187,741,30,35,1,54,5,Nivāresi samuddapayātā nāma bahvantarāyāti adhippāyena.
  8165. 1018165,187,741,36,44,1,61,7,Antaraṃ {katvā}ti atikkamanavasena dvinnaṃ pādānaṃ antare katvā.
  8166. 1018166,187,742,2,8,1,52,6,Nāvā aṭṭhāsi tassa pāpakammabalena vātassa avāyanato.
  8167. 1018167,187,742,9,13,1,63,4,Ekadivasaṃ rakkhitauposathakammānubhāvena sampattiṃ anubhavanto.
  8168. 1018168,187,742,14,38,1,111,17,"Yathā purimāhi parato mā agamāsīti vutto, evaṃ aparāparāhipīti āha‘‘ tāhi‘ parato parato mā agamāsī’ ti vuccamāno’’ ti. "
  8169. 1018169,187,742,39,44,1,58,5,Khuracakkadharan ti khuradhārūpamacakkadharaṃ ekaṃ purisaṃ.
  8170. 1018170,187,742,45,48,1,29,3,Upaṭṭhāsi pāpakammassa balena.
  8171. 1018171,187,743,2,12,1,81,7,"{Catubbhī}ti catūhi accharāsadisīhi vimānapetīhi, sampattiṃ anubhavitvāti vacanaseso. "
  8172. 1018172,187,743,13,21,1,80,7,{Aṭṭhajjhagamā}ti rūpādikāmaguṇehi tato visiṭṭhatarā aṭṭha vimānapetiyo adhigacchi.
  8173. 1018173,187,743,22,31,1,85,9,Atricchan ti atricchāsaṅkhātena atilobhena samannāgatattā atra atra kāmaguṇe icchanto.
  8174. 1018174,187,743,32,35,1,21,3,Cakkan ti khuracakkaṃ.
  8175. 1018175,187,743,36,40,1,34,3,{Āsado}ti anatthāvahabhāvena āsādeti.
  8176. 1018176,187,744,2,6,1,22,3,{So}ti gehasāmiko bhattā.
  8177. 1018177,187,744,7,11,1,41,3,{Purimanayenevā}ti anudahanassa paccayatāya.
  8178. 1018178,187,745,2,8,1,51,5,{Aticārinī}ti sāmikaṃ atikkamitvā cārinī micchācārinī.
  8179. 1018179,187,745,9,16,1,85,7,Rattiṃ dukkhan ti attano pāpakammānubhāvasamupaṭṭhitena sunakhena khāditabbatādukkhaṃ.
  8180. 1018180,187,745,17,24,1,63,6,{Vañcetvā}ti taṃ ajānāpetvāva kāraṇaṭṭhānagamanaṃ sandhāya vuttaṃ.
  8181. 1018181,187,745,25,29,1,28,3,{Paṭapaṭantī}ti paṭapaṭā katvā.
  8182. 1018182,187,745,30,31,1,20,1,Anuravadassanañhetaṃ.
  8183. 1018183,187,745,32,43,1,104,10,"Muṭṭhiyogo kirāyaṃ tassa sunakhantaradhānassa, yadidaṃ kheḷapiṇḍaṃ bhūmiyaṃ niṭṭhubhitvā pādena ghaṃsanaṃ. "
  8184. 1018184,187,745,44,51,1,26,5,Tena vuttaṃ‘‘ so tathā akāsi.
  8185. 1018185,187,745,52,57,1,25,3,Sunakhā antaradhāyiṃsū’’ ti.
  8186. 1018186,187,746,2,10,1,66,7,Dakkhiṇāti cattāro paccayā diyyamānā dakkhanti etehi hitasukhānīti.
  8187. 1018187,187,746,11,17,1,49,5,"Taṃ dakkhiṇaṃ arahatīti dakkhiṇeyyo, bhikkhusaṅgho. "
  8188. 1018188,187,746,18,47,1,82,6,Revatīvatthu vimānavatthupetavatthūsu( vi. va.861 ādayo) tesaṃ aṭṭhakathāyañca( vi. va.977-980; pe. va. aṭṭha.714-736) āgatanayena veditabbaṃ.
  8189. 1018189,187,747,2,23,1,85,13,"‘ ‘ Tividhena rūpasaṅgaho’’ ti ettha nanu saṅgaho ekavidhova, so kasmā‘‘ catubbidho’’ ti vuttoti?"
  8190. 1018190,187,747,24,35,1,63,7,‘‘ Saṅgaho’’ ti atthaṃ avatvā aniddhāritatthassa saddasseva vuttattā.
  8191. 1018191,187,747,36,58,1,104,11,‘‘ Tividhena rūpasaṅgaho’’ tiādīsu( dha. sa. rūpakaṇḍa-tike) padesu saṅgaha-saddo tāva attano atthavasena catubbidhoti ayañhettha attho.
  8192. 1018192,187,747,59,90,1,120,15,Atthopi vā aniddhāritaviseso sāmaññena gahetabbataṃ patto‘‘ tividhena rūpasaṅgaho’’ tiādīsu ( dha. sa. rūpakaṇḍa-tike)‘‘ saṅgaho’’ ti vuttoti na koci doso.
  8193. 1018193,187,747,91,101,1,58,9,"Niddhārite hi visese tassa ekavidhatā siyā, na tato pubbeti."
  8194. 1018194,187,747,102,143,1,162,17,‘‘ Jātisaṅgaho’’ ti vuttepi jāti-saddassa sāpekkhasaddattā attano jātiyā saṅgahoti ayamattho viññāyateva sambandhārahassa aññassa avuttattā yathā‘‘ mātāpitu upaṭṭhānan’’ ti ( khu. pā.5.6; su. ni.265).
  8195. 1018195,187,747,144,157,1,92,9,Aṭṭhakathāyaṃ pana yathādhippetamatthaṃ aparipuṇṇaṃ katvā dassetuṃ‘‘ jātisaṅgaho’’ icceva vuttaṃ.
  8196. 1018196,187,747,158,165,1,61,6,"Samānajātikānaṃ saṅgaho, samānajātiyā vā saṅgaho sajātisaṅgaho. "
  8197. 1018197,187,747,166,177,1,88,9,"Sañjāyati etthāti sañjāti, sañjātiyā saṅgaho sañjātisaṅgaho, sañjātidesena saṅgahoti attho. "
  8198. 1018198,187,747,178,182,1,40,4,Kiriyāya evarūpāya saṅgaho kiriyāsaṅgaho.
  8199. 1018199,187,747,183,195,1,82,8,Rūpakkhandhagaṇanan ti‘‘ rūpakkhandho’’ ti gaṇanaṃ saṅkhyaṃ gacchati ruppanasabhāvattā.
  8200. 1018200,187,747,196,208,1,90,10,"Tīhi koṭṭhāsehi {rūpagaṇanā}ti vakkhamānehi tīhi bhāgehi rūpassa saṅgaho, gaṇetabbatāti attho. "
  8201. 1018201,187,748,2,42,1,290,30,"Rūpāyatanaṃ nipassati paccakkhato vijānātīti nidassanaṃ , cakkhuviññāṇaṃ, nidassatīti vā nidassanaṃ, daṭṭhabbabhāvo, cakkhuviññāṇassa gocarabhāvo, tassa ca rūpāyatanato anaññattepi aññehi dhammehi rūpāyatanaṃ visesetuṃ aññaṃ viya katvā‘‘ saha nidassanenāti sanidassanan’’ ti evamettha attho veditabbo. "
  8202. 1018202,187,748,43,57,1,104,13,"Dhammasabhāvasāmaññena hi ekībhūtesu dhammesu yo nānattakaro sabhāvo, so añño viya katvā upacarituṃ yutto. "
  8203. 1018203,187,748,58,61,1,32,3,Evañhi atthavisesāvabodho hotīti.
  8204. 1018204,187,748,62,66,1,58,3,{Cakkhupaṭihananasamatthato}ti cakkhuno ghaṭṭanasamatthatāya.
  8205. 1018205,187,748,67,72,1,38,5,Ghaṭṭanaṃ viya ca ghaṭṭanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  8206. 1018206,187,748,73,80,1,87,7,Dutiyena atthavikappena daṭṭhabbabhāvasaṅkhātaṃ nāssa nidassananti anidassananti yojanā.
  8207. 1018207,187,748,81,102,1,210,18,"Ettha ca dasannaṃ āyatanānaṃ yathārahaṃ sayaṃ, nissayavasena ca sampattānaṃ, asampattānañca paṭimukhabhāvo aññamaññapatanaṃ paṭihananaṃ, yena byāpārādivikārapaccayantarasannidhāne cakkhādīnaṃ visayesu vikāruppatti. "
  8208. 1018208,187,748,103,118,1,126,13,"Tattha byāpāro cakkhādīnaṃ savisayesu āvicchannaṃ, rūpādīnaṃ iṭṭhāniṭṭhatā, tattha ca cittassa ābhujananti ime ādisaddasaṅgahitā. "
  8209. 1018209,187,748,119,126,1,78,7,Tehi vikārappattiyā paccayantarabyāpārato aññanti katvā anuggahūpaghāto vikāro.
  8210. 1018210,187,748,127,133,1,48,6,Upanissayo pana appadhānassa paccayo idha gahito.
  8211. 1018211,187,748,134,140,1,61,6,Kāraṇakāraṇampi kāraṇamevāti gayhamāne siyā tassāpi saṅgahoti.
  8212. 1018212,187,748,141,150,1,56,5,Vuttappakāran ti‘‘ cakkhuviññāṇasaṅkhātan’’ ti vuttappakāraṃ.
  8213. 1018213,187,748,151,164,1,57,7,Nāssa {paṭigho}ti etthāpi ‘‘ vuttappakāran’’ ti ānetvā sambandho.
  8214. 1018214,187,748,165,168,1,34,3,Avasesaṃ soḷasavidhaṃ sukhumarūpaṃ.
  8215. 1018215,187,749,2,6,1,25,2,{Saṅkharontī}ti sampiṇḍenti.
  8216. 1018216,187,749,7,34,1,233,25,"Cetanā hi āyūhanarasatāya yathā sampayuttadhamme yathāsakaṃ kiccesu saṃvidahantī viya abhisandahantī vattamānā teneva kiccavisesena te sampiṇḍentī viya hoti, evaṃ attano vipākadhammepi paccayasamavāye saṅkharontī sampiṇḍentī viya hoti. "
  8217. 1018217,187,749,35,47,1,34,6,Tenāha‘‘ sahajāta… pe… rāsī karontī’’ ti.
  8218. 1018218,187,749,48,53,1,47,4,{Abhisaṅkharotī}ti abhivisiṭṭhaṃ katvā saṅkharoti.
  8219. 1018219,187,749,54,74,1,164,18,"Puññābhisaṅkhāro hi attano phalaṃ itarassa phalato ativiya visiṭṭhaṃ bhinnaṃ katvā saṅkharoti paccayato, sabhāvato, pavattiākārato ca sayaṃ itarehi visiṭṭhasabhāvattā. "
  8220. 1018220,187,749,75,78,1,18,3,Esa nayo itarehipi.
  8221. 1018221,187,749,79,86,1,63,6,"Pujjabhavaphalanibbattanato, attano santānassa punanato ca puñño. "
  8222. 1018222,187,750,2,7,1,91,5,Mahācittacetanānan ti asaṅkhyeyyāyunipphādanādimahānubhāvatāya mahācittesu pavattacetanānaṃ.
  8223. 1018223,187,750,8,15,1,41,6,"Aṭṭheva cetanā honti, yā kāmāvacarā kusalā."
  8224. 1018224,187,750,16,33,1,47,8,"‘‘ Terasapī’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu‘‘ navā’’ ti vattabbaṃ. "
  8225. 1018225,187,750,34,48,1,68,10,Na hi bhāvanā ñāṇarahitā yuttāti anuyogaṃ sandhāyāha‘‘ yathā hī’’ tiādi.
  8226. 1018226,187,750,49,55,1,65,5,Kasiṇaparikammaṃ {karontassā}ti kasiṇesu jhānaparikammaṃ karontassa.
  8227. 1018227,187,750,56,66,1,50,6,‘‘ Pathavī pathavī’’ tiādi bhāvanā hi kasiṇaparikammaṃ.
  8228. 1018228,187,750,67,76,1,92,9,Tassa hi parikammassa supaguṇabhāvato anuyuttassa tattha ādarākaraṇena siyā ñāṇarahitacittaṃ.
  8229. 1018229,187,750,77,80,1,33,3,Jhānapaccavekkhaṇāyapi eseva nayo.
  8230. 1018230,187,750,81,85,1,41,4,Keci maṇḍalakaraṇampi bhāvanaṃ bhajāpenti.
  8231. 1018231,187,751,2,16,1,127,12,"Dānavasena pavattacittacetasikadhammā dānaṃ, tattha byāpārabhūtā āyūhanacetanā dānaṃ ārabbha, dānañca adhikicca uppajjatīti vuttā. "
  8232. 1018232,187,751,17,19,1,14,2,Evaṃ itaresupi.
  8233. 1018233,187,751,20,30,1,87,8,"Ayaṃ {saṅkhepadesanā}ti ayaṃ puññābhisaṅkhāre saṅkhepato atthadesanā, atthavaṇṇanāti attho. "
  8234. 1018234,187,752,2,7,1,63,3,{Somanassacittenā}ti anumodanāpavattidassanamattametaṃ daṭṭhabbaṃ.
  8235. 1018235,187,752,8,12,1,39,4,Upekkhāsahagatenāpi hi anussarati evāti.
  8236. 1018236,187,752,13,33,1,133,13,"Kāmaṃ niccasīlaṃ, uposathasīlaṃ, niyamasīlampi sīlameva, paripuṇṇaṃ pana sabbaṅgasampannaṃ sīlaṃ dassetuṃ‘‘ sīlapūraṇatthāyā’’ tiādi vuttaṃ. "
  8237. 1018237,187,752,34,77,1,244,29,"Nayadassanaṃ vā etaṃ, tasmā‘‘ niccasīlaṃ, uposathasīlaṃ, niyamasīlaṃ samādiyissāmī’’ ti vihāraṃ gacchantassa, samādiyitvā samādinnasīle ca tasmiṃ,‘‘ sādhu suṭṭhū’’ ti āvajjantassa, taṃ sīlaṃ sodhentassa ca pavattā cetanā sīlamayāti evamettha yojanā veditabbā. "
  8238. 1018238,187,753,2,19,1,113,12,Pubbe samathavasena bhāvanānayo gahitoti idāni sammasananayena taṃ dassetuṃ‘‘ paṭisambhidāyaṃ vuttenā’’ tiādi vuttaṃ.
  8239. 1018239,187,753,20,24,1,31,3,Tattha {aniccato}ti aniccabhāvato.
  8240. 1018240,187,753,25,32,1,38,5,"Dukkhato, {anattato}ti etthāpi eseva nayo. "
  8241. 1018241,187,754,2,22,1,177,17,"Tattha ye pañcupādānakkhandhā nāmarūpabhāvena pariggahitā, te yasmā dvārārammaṇehi saddhiṃ dvārappavattadhammavasena vibhāgaṃ labhanti, tasmā dvārachakkādivasena cha chakkā gahitā. "
  8242. 1018242,187,754,23,35,1,92,11,"Yasmā pana lakkhaṇesu anattalakkhaṇaṃ dubbibhāvaṃ, tasmā tassa vibhāvanāya cha dhātuyo gahitā. "
  8243. 1018243,187,754,36,57,1,168,19,"Tato yesu kasiṇesu ito bāhirakānaṃ attābhiniveso, tāni imesaṃ jhānānaṃ ārammaṇabhāvena upaṭṭhānākāramattāni, imāni pana tāni jhānānīti dassanatthaṃ dasa kasiṇāni gahitāni. "
  8244. 1018244,187,754,58,65,1,84,7,Tato dukkhānupassanāya parivārabhāvena paṭikkūlākāravasena dvattiṃsa koṭṭhāsā gahitā.
  8245. 1018245,187,754,66,85,1,158,17,"Pubbe khandhavasena saṅkhepato ime dhammā gahitā, idāni nātisaṅkhepavitthāranayena ca manasi kātabbāti dassanatthaṃ dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo ca gahitā. "
  8246. 1018246,187,754,86,98,1,138,11,Tesu ime dhammā satipi suññānirīhaabyāpārabhāve dhammasabhāvato ādhipaccabhāvena pavattantīti anattabhāvavibhāvanatthaṃ indriyāni gahitāni.
  8247. 1018247,187,754,99,110,1,112,11,Evaṃ anekabhedabhinnāpi ime dhammā bhūmittayapariyāpannatāya tividhāva hontīti dassanatthaṃ tisso dhātuyo gahitā.
  8248. 1018248,187,754,111,120,1,76,9,Ettāvatā nimittaṃ dassetvā pavattaṃ dassetuṃ kāmabhavādayo nava bhavā gahitā.
  8249. 1018249,187,754,121,131,1,162,10,Ettake abhiññeyyavisese pavattamanasikārakosallena saṇhasukhumesu nibbattitamahaggatadhammesu manasikāro pavattetabboti dassanatthaṃ jhānaappamaññārūpāni gahitāni.
  8250. 1018250,187,754,132,137,1,59,5,Tattha jhānāni nāma vuttāvasesārammaṇāni rūpāvacarajjhānāni.
  8251. 1018251,187,754,138,147,1,114,9,Puna paccayapaccayuppannavibhāgato ime dhammā vibhajja manasikātabbāti dassanatthaṃ paṭiccasamuppādaṅgāni gahitāni.
  8252. 1018252,187,754,148,160,1,96,10,"Paccayākāramanasikāro hi sukhena, suṭṭhutarañca lakkhaṇattayaṃ vibhāveti, tasmā so pacchato gahito. "
  8253. 1018253,187,754,161,178,1,156,16,"Evaṃ ete sammasanīyabhāvena gahitā khandhādivasena koṭṭhāsato pañcavīsatividhā, pabhedato pana atītādibhedaṃ anāmasitvā gayhamānā dvīhi ūnāni dvesatāni honti. "
  8254. 1018254,187,754,179,190,1,131,10,"Idaṃ tāvettha pāḷivavatthānaṃ, atthavicāraṃ pana icchantehi paramatthamañjūsāyaṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. "
  8255. 1018255,187,755,2,6,1,17,3,Na puññoti apuñño.
  8256. 1018256,187,755,7,12,1,50,5,Tassa puñña-sadde vuttavipariyāyena attho veditabbo.
  8257. 1018257,187,755,13,30,1,132,12,"Santānassa iñjanahetūnaṃ nīvaraṇādīnaṃ suvikkhambhanato rūpataṇhāsaṅkhātassa iñjitassa abhāvato aniñjaṃ, aniñjameva‘‘ āneñjan’’ ti vuttaṃ. "
  8258. 1018258,187,755,31,45,1,99,10,Tathā hi rūpārammaṇaṃ rūpanimittārammaṇaṃ sabbampi catutthajjhānaṃ nippariyāyena‘‘ āneñjan’’ ti vuccati.
  8259. 1018259,187,756,2,10,1,59,7,"Cattāro maggaṭṭhā, heṭṭhimā tayo phalaṭṭhāti evaṃ sattavidho. "
  8260. 1018260,187,756,11,17,1,40,5,Tisso {sikkhā}ti adhisīlādikā tisso sikkhā.
  8261. 1018261,187,756,18,33,1,88,13,"Tāsu jātoti vā sekkho, ariyapuggalo hi ariyāya jātiyā jāyamāno sikkhāsu jāyati, na yoniyaṃ. "
  8262. 1018262,187,756,34,38,1,24,3,Sikkhanasīloti vā sekkho.
  8263. 1018263,187,756,39,48,1,104,8,Puggalādhiṭṭhānāya vā kathāya sekkhassa ayanti aññāsādhāraṇamaggaphalattayadhammā sekkhapariyāyena vuttā.
  8264. 1018264,187,756,49,61,1,110,10,"{Asekkho}ti ca yattha sekkhabhāvāsaṅkā atthi, tatthāyaṃ paṭisedhoti lokiyanibbānesu asekkhabhāvanāpatti daṭṭhabbā. "
  8265. 1018265,187,756,62,118,1,465,46,"Sīlasamādhipaññāsaṅkhātā hi sikkhā attano paṭipakkhakilesehivippamuttā parisuddhā upakkilesānaṃ ārammaṇabhāvampi anupagamanato etā‘‘ sikkhā’’ ti vattuṃ yuttā aṭṭhasupi maggaphalesu vijjanti, tasmā catumaggaheṭṭhimaphalattayasamaṅgino viya arahattaphalasamaṅgīpi tāsu sikkhāsu jātoti ca taṃsamaṅgino arahato itaresaṃ viya sekkhatte sati sekkhassa ayanti ca sikkhā sīlaṃ etassāti ca‘‘ sekkho’’ ti vattabbo siyāti tannivattanatthaṃ {asekkho}ti yathāvuttasekkhabhāvapaṭisedho kato. "
  8266. 1018266,187,756,119,156,1,250,28,"Arahattaphale hi pavattamānā sikkhā pariniṭṭhitasikkhākiccattā na sikkhākiccaṃ karonti, kevalaṃ sikkhāphalabhāveneva pavattanti, tasmā na tā sikkhāvacanaṃ arahanti, nāpi taṃsamaṅgī sekkhavacanaṃ, na ca‘‘ sikkhanasīlo, sikkhāsu jāto’’ ti ca vattabbataṃ arahati. "
  8267. 1018267,187,756,157,183,1,205,19,"Heṭṭhimaphalesu pana sikkhā sakadāgāmimaggavipassanādīnaṃ upanissayabhāvato sikkhākiccaṃ karontīti sikkhāvacanaṃ arahanti, taṃsamaṅgino ca sekkhavacanaṃ,‘‘ sikkhanasīlā, sikkhāsu jātā’’ ti ca vattabbataṃ arahanti."
  8268. 1018268,187,757,2,12,1,51,7,‘ ‘ Sikkhatīti sekkho’’ ti ca apariyositasikkho dassitoti.
  8269. 1018269,187,757,13,39,1,148,17,"Anantarameva‘‘ khīṇāsavo’’ ti ādiṃ vatvā‘‘ na sikkhatīti asekkho’’ ti vuttattā pariyositasikkho dassito, na sikkhārahito tassa tatiyapuggalabhāvena gahitattā. "
  8270. 1018270,187,757,40,65,1,234,22,"Vuddhippattasikkho vā asekkhoti etasmiṃ atthe sekkhadhammesu eva ṭhitassa kassaci ariyassa asekkhabhāvāpattīti arahattamaggadhammā vuddhippattā, yathāvuttehi ca atthehi sekkhoti katvā taṃsamaṅgino aggamaggaṭṭhassa asekkhabhāvo āpannoti? "
  8271. 1018271,187,757,66,69,1,26,3,Na taṃsadisesu tabbohārato.
  8272. 1018272,187,757,70,112,1,289,30,"Arahattamaggato hi ninnānākaraṇaṃ arahattaphalaṃ ṭhapetvā pariññādikiccakaraṇaṃ, vipākabhāvañca, tasmā te eva sekkhadhammā‘‘ aggaphaladhammabhāvaṃ āpannā’’ ti sakkā vattuṃ, kusalasukhato ca vipākasukhaṃ santataratāya paṇītataranti, vuddhippattā ca te dhammā hontīti taṃsamaṅgī‘‘ asekkho’’ ti vuccatīti. "
  8273. 1018273,187,758,2,8,1,57,5,{Jātimahallako}ti jātiyā vuḍḍhataro addhagato vayoanuppatto.
  8274. 1018274,187,758,9,17,1,89,8,So hi rattaññutāya yebhuyyena jātidhammakuladhammapadesu thāvariyappattiyā jātithero nāma.
  8275. 1018275,187,758,18,25,1,69,6,Therakaraṇā {dhammā}ti sāsane thirabhāvakarā guṇā paṭipakkhanimmadanakā.
  8276. 1018276,187,758,26,31,1,46,4,{Thero}ti vakkhamānesu dhammesu thirabhāvappatto.
  8277. 1018277,187,758,32,47,1,115,11,"{Sīlavā}ti pāsaṃsena sātisayena sīlena samannāgato, sīlasampannoti attho, etena dussīlyasaṅkhātassa bālyassa abhāvamāha. "
  8278. 1018278,187,758,48,63,1,135,13,"Suttageyyādi bahu sutaṃ etenāti bahussuto, etenāssa sutavirahasaṅkhātassa bālyassa abhāvaṃ, paṭisaṅkhānabalena ca patiṭṭhitabhāvaṃ vadati."
  8279. 1018279,187,758,64,81,1,113,12,"‘‘ Catunnaṃ jhānānaṃ lābhī’’ ti iminā nīvaraṇādisaṅkhātassa bālyassa abhāvaṃ, bhāvanābalena ca patiṭṭhitabhāvaṃ katheti."
  8280. 1018280,187,758,82,97,1,119,10,"‘‘ Āsavānaṃ khayā’’ tiādinā avijjāsaṅkhātassa bālyassa sabbaso abhāvaṃ, khīṇāsavattherabhāvena patiṭṭhitabhāvañcassa dasseti. "
  8281. 1018281,187,758,98,117,1,118,13,"Na cettha samudāye vākyaparisamāpanaṃ, atha kho paccekaṃ vākyaparisamāpananti dassento‘‘ evaṃ vuttesu dhammesū’’ tiādimāha. "
  8282. 1018282,187,758,118,129,1,38,7,Theranāmako vā‘‘ thero’’ ti evaṃ nāmako vā.
  8283. 1018283,187,759,2,14,1,89,10,"Anuggahavasena , pūjāvasena vā attano santakaṃ parassa dīyati etenāti dānaṃ, pariccāgacetanā. "
  8284. 1018284,187,759,15,17,1,18,2,Dānameva dānamayaṃ.
  8285. 1018285,187,759,18,20,1,26,2,Padapūraṇamattaṃ maya-saddo.
  8286. 1018286,187,759,21,28,1,68,7,Puññañca taṃ yathāvuttenatthena kiriyā ca kammabhāvatoti puññakiriyā.
  8287. 1018287,187,759,29,32,1,47,3,Paresaṃ piyamanāpatāsevanīyatādīnaṃ ānisaṃsānaṃ.
  8288. 1018288,187,759,33,60,1,80,5,Pubbe… pe… {vasenevā}ti saṅkhārattike( dī. ni.3.305; dī. ni. aṭṭha.3.305) vuttadānamayasīlamayabhāvanāmayacetanāvaseneva.
  8289. 1018289,187,759,61,64,1,29,3,Imāni veditabbānīti sambandho.
  8290. 1018290,187,759,65,69,1,33,3,{Etthā}ti etesu puññakiriyavatthūsu.
  8291. 1018291,187,759,70,78,1,64,6,Kāyena {karontassā}ti attano kāyena pariccāgapayogaṃ pavattentassa.
  8292. 1018292,187,759,79,82,1,22,3,Tadatthan ti dānatthaṃ.
  8293. 1018293,187,759,83,93,1,46,6,‘‘ Imaṃ deyyadhammaṃ dehī’’ ti vācaṃ nicchārentassa.
  8294. 1018294,187,759,94,129,1,218,25,"Dānapāramiṃ āvajjetvā {vā}ti yathā kevalaṃ‘‘ annadānādīni demī’’ ti dānakāle taṃ dānamayaṃ puññakiriyavatthu hoti, evaṃ‘‘ imaṃ dānamayaṃ sammāsambodhiyā paccayo hotū’’ ti dānapāramiṃ āvajjetvā dānakālepi dānasīseneva pavattitattā. "
  8295. 1018295,187,759,130,150,1,131,15,Vattasīse {ṭhatvā}ti‘‘ etaṃ dānaṃ nāma mayhaṃ kulavaṃso kulatanti kulapaveṇī kulacārittan’’ ti cārittasīle ṭhatvā dadato cārittasīlamayaṃ.
  8296. 1018296,187,759,151,186,1,341,31,"Yathā deyyadhammapariccāgavasena pavattamānāpi dānacetanā vattasīse ṭhatvā dadato sīlamayaṃ puññakiriyavatthu hoti pubbābhisaṅkhārassa, aparabhāgacetanāya ca tathā pavattattā, evaṃ deyyadhamme khayato, vayato sammasanaṃ paṭṭhapetvā dadato bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu hoti pubbabhāgacetanāya, deyyadhamme aparabhāgacetanāya ca tathā pavattattā. "
  8297. 1018297,187,760,2,18,1,154,14,"Apacīticetanā apacitisahagataṃ apacīyati etāyāti yathā nandīrāgo eva nandīrāgasahagatā, yathāvuttāya vā apacitiyā sahagataṃ sahapavattanti apacitisahagataṃ . "
  8298. 1018298,187,760,19,22,1,42,3,Apacāyanavasena pavattaṃ puññakiriyavatthu.
  8299. 1018299,187,760,23,38,1,124,13,"Vayasā guṇehi ca vuḍḍhatarānaṃ vattapaṭipattīsu byāvaṭo hoti yāya cetanāya, sā veyyāvaccaṃ, veyyāvaccameva veyyāvaccasahagataṃ. "
  8300. 1018300,187,760,39,49,1,134,9,"Veyyāvaccasaṅkhātāya vā vattapaṭipattiyā samuṭṭhāpanavaseneva sahagataṃ pavattanti veyyāvaccasahagataṃ, tathāpavattaṃ puññakiriyavatthu. "
  8301. 1018301,187,760,50,57,1,65,7,Attano santāne pattaṃ puññaṃ anuppadīyati etenāti pattānuppadānaṃ.
  8302. 1018302,187,760,58,66,1,76,7,Tathā parena anuppadinnatāya pattaṃ abbhanumodati etenāti pattabbhanumodanaṃ.
  8303. 1018303,187,760,67,73,1,66,6,Ananuppadinnaṃ pana kevalaṃ abbhanumodīyati etenāti abbhanumodanaṃ.
  8304. 1018304,187,760,74,81,1,50,6,"Dhammaṃ deseti etāyāti desanā, desanāva desanāmayaṃ. "
  8305. 1018305,187,760,82,88,1,45,5,"Suṇāti etenāti savanaṃ, savanameva savanamayaṃ. "
  8306. 1018306,187,760,89,93,1,41,4,Diṭṭhiyā ñāṇassa ujugamanaṃ diṭṭhijugataṃ.
  8307. 1018307,187,760,94,104,1,64,6,Sabbattha‘‘ puññakiriyavatthū’’ ti padaṃ apekkhitvā napuṃsakaliṅgatā.
  8308. 1018308,187,761,2,6,1,42,4,Pūjāvasena sāmīcikiriyā apacāyanaṃ apaciti.
  8309. 1018309,187,761,7,14,1,69,7,Vayasā guṇehi ca jeṭṭhānaṃ gilānānañca taṃtaṃkiccakaraṇaṃ veyyāvaccaṃ.
  8310. 1018310,187,761,15,24,1,37,5,Ayametesaṃ visesoti āha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  8311. 1018311,187,761,25,55,1,183,23,"Cattāro paccaye datvā sabbasattānan ti ca ekadesato ukkaṭṭhaniddeso, yaṃ kiñci deyyadhammaṃ datvā, puññaṃ vā katvā‘‘ katipayānaṃ, ekasseva vā patti hotū’’ ti pariṇāmanampi pattānuppadānameva. "
  8312. 1018312,187,761,56,61,1,40,5,Taṃ na mahapphalaṃ taṇhāya parāmaṭṭhattā.
  8313. 1018313,187,761,62,69,1,65,6,Paresaṃ deseti hitapharaṇena muducittenāti ānetvā sambandhitabbaṃ.
  8314. 1018314,187,761,70,85,1,125,15,Evan ti evaṃ imaṃ dhammaṃ sutvā bahussuto hutvā pare dhammadesanāya anuggaṇhissāmīti hitapharaṇena muducittena dhammaṃ suṇāti.
  8315. 1018315,187,761,86,95,1,91,8,"Evañhissa savanaṃ attano, paresañca sammāpaṭipattiyā paccayabhāvato mahapphalaṃ bhavissatīti. "
  8316. 1018316,187,761,96,101,1,52,5,Sabbesan ti sabbesampi dasannaṃ puññakiriyavatthūnaṃ.
  8317. 1018317,187,761,102,107,1,54,4,Niyamalakkhaṇan ti mahapphalabhāvassa niyāmakasabhāvaṃ .
  8318. 1018318,187,761,108,149,1,141,14,"Diṭṭhiyā {ujubhāvenevā}ti‘‘ atthi, natthī’’ ti antadvayassa durasamussāritatāya‘‘ atthi dinnan’’ tiādi( ma. ni.2.94;3.136; vibha.793) nayappavattāya sammādiṭṭhiyā ujukameva pavattiyā. "
  8319. 1018319,187,761,150,161,1,92,11,Dānādīsu hi yaṃ kiñci imāya eva sammādiṭṭhiyā parisodhitaṃ mahājutikaṃ mahāvipphāraṃ bhavati.
  8320. 1018320,187,762,2,8,1,40,5,Purimeheva {tīhī}ti pāḷiyaṃ āgateheva tīhi.
  8321. 1018321,187,762,9,14,1,67,5,Sīlamaye puññakiriyavatthumhi saṅgahaṃ gacchanti cārittasīlabhāvato.
  8322. 1018322,187,762,15,22,1,59,6,"Dānamaye saṅgahaṃ gacchanti dānasabhāvattā, dānavisayattā ca. "
  8323. 1018323,187,762,23,44,1,202,20,"Kāmaṃ desanā dhammadānasabhāvato dānamaye saṅgahaṃ gacchatīti vattuṃ yuttā, kusaladhammāsevanabhāvato pana vimuttāyatanasīse ṭhatvā pavattitā viya savanena saddhiṃ bhāvanāmaye saṅgahaṃ gacchantīti vuttaṃ."
  8324. 1018324,187,762,45,53,1,33,4,‘‘ Diṭṭhijugataṃ bhāvanāmaye’’ ti keci.
  8325. 1018325,187,762,54,86,1,265,28,"Diṭṭhijugate eva ca attanā katassa puññassa anussaraṇaṃ, tassa ca paresaṃ atthāya pariṇāmanaṃ, guṇapasaṃsā, aññehi kariyamānāya puññakiriyāya, sammāpaṭipattiyā ca anumodanaṃ saraṇagamananti evaṃ ādayo puññavisesā saṅgahaṃ gacchanti diṭṭhijukammavaseneva tesaṃ ijjhanato. "
  8326. 1018326,187,763,2,16,1,116,12,"Parassa paṭipattiyā sodhanattho anuyogo codanā, sā yāni nissāya pavattati, tāni codanāvatthūni diṭṭhasutaparisaṅkitāni. "
  8327. 1018327,187,763,17,24,1,24,3,Tenāha‘‘ codanākāraṇānī’’ ti.
  8328. 1018328,187,763,25,35,1,59,7,"{Diṭṭhenā}ti ca hetumhi karaṇavacanaṃ , diṭṭhena hetunāti attho. "
  8329. 1018329,187,763,36,48,1,40,7,Kiṃ pana taṃ diṭṭhanti āha‘‘ vītikkaman’’ ti .
  8330. 1018330,187,763,49,64,1,69,10,{Disvā}ti ca dassanahetūti ayamettha attho yathā‘‘ paññāya cassa disvā’’ ti.
  8331. 1018331,187,763,65,75,1,46,6,‘‘ Sutenā’’ tiādīsupi iminā nayena attho veditabbo.
  8332. 1018332,187,763,76,84,1,41,6,"{Parassā}ti parato, parassa vā vacanaṃ sutvā. "
  8333. 1018333,187,763,85,94,1,85,7,"{Diṭṭhaparisaṅkitenā}ti diṭṭhānugatena parisaṅkitena, tathā parisaṅkitena vā vītikkamena. "
  8334. 1018334,187,763,95,98,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  8335. 1018335,187,763,99,107,1,75,7,Codeti vatthusandassanena vā saṃvāsappaṭikkhepena vā sāmīcippaṭikkhepena vā.
  8336. 1018336,187,763,108,122,1,78,10,Imasmiṃ pana atthe vitthāriyamāne atippapañco hotīti āha‘‘ ayamettha saṅkhepo’’ ti.
  8337. 1018337,187,763,123,141,1,89,12,Vitthāraṃ pana icchantānaṃ tassa adhigamupāyaṃ dassento‘‘ vitthāro pana… pe… veditabbo’’ ti āha.
  8338. 1018338,187,764,2,9,1,55,5,"{Kāmūpapattiyo}ti kāmehi upapannatā, samannāgatatāti attho. "
  8339. 1018339,187,764,10,26,1,86,11,"Samannāgamo ca tesaṃ paṭisevanaṃ, samadhigamo cāti āha‘‘ kāmūpasevanā kāmapaṭilābhā vā’’ ti. "
  8340. 1018340,187,764,27,36,1,69,7,"{Paccupaṭṭhitakāmā}ti dutiyatatiyarāsīnaṃ viya sayaṃ, parehi ca animmitā. "
  8341. 1018341,187,764,37,44,1,97,7,Uṭṭhānakammaphalūpajīvibhāvato pana tadubhayavasena paccupaṭṭhitā kāmā etesanti paccupaṭṭhitakāmā.
  8342. 1018342,187,764,45,58,1,66,9,Te pana tesaṃ yebhuyyena nibaddhāni hontīti‘‘ nibaddhakāmā’’ ti vuttaṃ.
  8343. 1018343,187,764,59,66,1,63,6,{Catudevalokavāsino}ti cātumahārājikato paṭṭhāya yāva tusitā devā.
  8344. 1018344,187,764,67,70,1,20,2,{Vinipātikā}ti āpāyikā.
  8345. 1018345,187,764,71,75,1,41,4,Paranimmitā kāmā etesanti paranimmitakāmā.
  8346. 1018346,187,765,2,10,1,60,6,"{Pakatisevanavasenā}ti anumānato jānanaṃ vadati, na paccakkhato. "
  8347. 1018347,187,765,11,17,1,47,5,Vasaṃ {vattentī}ti yathāruci pātabyataṃ āpajjanti.
  8348. 1018348,187,765,18,29,1,65,7,‘‘ Methunaṃ paṭisevantī’’ ti idaṃ pana kecivādapaṭisedhanatthaṃ vuttaṃ.
  8349. 1018349,187,765,30,38,1,23,4,Tenāha‘‘ keci panā’’ tiādi.
  8350. 1018350,187,765,39,61,1,165,14,"Te‘‘ yāmānaṃ aññamaññaṃ āliṅgitamattena , tusitānaṃ hatthāmasanamattena, nimmānaratīnaṃ hasitamattena, paranimmitavasavattīnaṃ olokitamattena kāmakiccaṃ ijjhatī’’ ti vadanti."
  8351. 1018351,187,765,62,81,1,153,14,"‘‘ Itaresaṃ dvinnaṃ dvayaṃdvayasamāpattiyā vā’’ ti vadanti tādisassa kāmesu virajjanassa tesu abhāvato, kāmānañca uttaruttari paṇītapaṇītatarapaṇītatamabhāvato. "
  8352. 1018352,187,765,82,87,1,41,5,Kevalaṃ pana nissandābhāvo tesaṃ vattabbo.
  8353. 1018353,187,765,88,92,1,56,4,Kāmakiccan ti taṅkhaṇikapariḷāhūpasamāvahaṃ phassasukhaṃ.
  8354. 1018354,187,765,93,96,1,18,2,{Kāmā}ti kāmūpabhogā.
  8355. 1018355,187,765,97,103,1,39,5,Pākatikā {evā}ti heṭṭhimehi ekasadisā eva.
  8356. 1018356,187,765,104,113,1,73,8,"Ekasaṅkhātan ti ekarūpaṃ samānarūpanti, samaññātaṃ samānabhāvanti vā attho. "
  8357. 1018357,187,766,2,5,1,33,2,{Sukhapaṭilābhā}ti sukhasamadhigamā.
  8358. 1018358,187,766,6,14,1,56,6,"{Heṭṭhā}ti paṭhamajjhānabhūmito heṭṭhā manussesu, devesu vā. "
  8359. 1018359,187,766,15,18,1,43,3,Paṭhamajjhānasukhan ti kusalapaṭhamajjhānaṃ.
  8360. 1018360,187,766,19,34,1,169,13,"Bhūmivasenapi heṭṭhuparibhāvo labbhateva brahmakāyikesu, brahmapurohitesu vā kusalajjhānaṃ nibbattetvā brahmapurohitesu, mahābrahmesu vā vipākasukhānubhavanassa labbhanato. "
  8361. 1018361,187,766,35,45,1,138,8,Ettha ca dutiyatatiyajjhānabhūmivasena dutiyatatiyasukhūpapattīnaṃ vuccamānattā paṭhamajjhānabhūmivaseneva paṭhamajjhānasukhūpapatti vuttā.
  8362. 1018362,187,766,46,57,1,95,9,"{Tintā}ti temitā, jhānasukhena ceva jhānasamuṭṭhānapaṇītarūpaphuṭṭhakāyena ca paṇītā vittāti attho. "
  8363. 1018363,187,766,58,66,1,31,4,Tenevāha‘‘ samantato tintā’’ tiādi.
  8364. 1018364,187,766,67,87,1,140,15,"Yasmā kusalasukhato vipākasukhaṃ santataratāya paṇītataraṃ bahulañca pavattati, tasmā vuttaṃ‘‘ idampi vipākajjhānasukhaṃ eva sandhāya vuttan’’ ti. "
  8365. 1018365,187,766,88,91,1,21,3,Tesan ti ābhassarānaṃ.
  8366. 1018366,187,766,92,102,1,93,9,Sappītikassa sukhassa ativiya uḷārabhāvato tena ajjhotthatacittānaṃ bhavalobho mahā uppajjati.
  8367. 1018367,187,766,103,108,1,76,4,{Santamevā}ti vitakkavicārasaṅkhobhapītiubbilāvivigamena ativiya upasantaṃyeva.
  8368. 1018368,187,766,109,124,1,86,11,Tathā santabhāveneva hi taṃ attano paccayehi padhānabhāvaṃ nītatāya‘‘ paṇītan’’ ti vuccati.
  8369. 1018369,187,766,125,132,1,20,3,Tenāha‘‘ paṇītamevā’’ ti.
  8370. 1018370,187,766,133,142,1,84,9,Atappakena sukhapāramippattena sukhena saṃyuttāya tusāya pītiyā itā pavattāti tusitā.
  8371. 1018371,187,766,143,166,1,95,16,"Yasmā te tato uttari sukhassa abhāvato eva na patthenti, tasmā vuttaṃ‘‘ tato… pe… santuṭṭhā hutvā’’ ti. "
  8372. 1018372,187,766,167,170,1,46,3,Tatiyajjhānasukhan ti tatiyajjhānavipākasukhaṃ.
  8373. 1018373,187,767,2,12,1,83,9,Satta {ariyapaññā}ti aṭṭhamakato paṭṭhāya sattannaṃ ariyānaṃ tesaṃ tesaṃ āveṇikapaññā.
  8374. 1018374,187,767,13,19,1,45,6,Ṭhapetvā lokuttaraṃ paññaṃ avasesā paññā nāma.
  8375. 1018375,187,767,20,43,1,109,13,"Sabbāpi tebhūmikā paññā‘‘ sekkhā’’ tipi na vattabbā,‘‘ asekkhā’’ tipi na vattabbāti nevasekkhānāsekkhā, puthujjanapaññā. "
  8376. 1018376,187,768,2,8,1,71,5,{Yogavihitesū}ti paññāvihitesu paññāpariṇāmitesu upāyapaññāya sampāditesu.
  8377. 1018377,187,768,9,21,1,97,10,"{Kammāyatanesū}ti ettha kammameva kammāyatanaṃ, kammañca taṃ āyatanañca ājīvādīnanti vā kammāyatanaṃ. "
  8378. 1018378,187,768,22,26,1,25,4,Esa nayo sippāyatanesu pi.
  8379. 1018379,187,768,27,36,1,75,8,"Tattha ca duvidhaṃ kammaṃ hīnañca vaḍḍhakikammādi, ukkaṭṭhañca kasivāṇijjādi. "
  8380. 1018380,187,768,37,44,1,67,6,"Sippampi duvidhaṃ hīnañca naḷakārasippādi, ukkaṭṭhañca muddagaṇanādi. "
  8381. 1018381,187,768,45,52,1,91,6,"Vijjāva vijjāṭṭhānaṃ, taṃ dhammikameva nāgamaṇḍalaparittaphudhamanakamantasadisaṃ veditabbaṃ. "
  8382. 1018382,187,768,53,70,1,138,16,"Tāni panetāni ekacce paṇḍitā bodhisattasadisā manussānaṃ phāsuvihāraṃ ākaṅkhantā neva aññehi kariyamānāni passanti, na vā katāni uggaṇhanti. "
  8383. 1018383,187,768,71,82,1,64,9,"Na karontānaṃ suṇanti, atha kho attano dhammatāya cintāya karonti. "
  8384. 1018384,187,768,83,93,1,96,10,Paññavantehi attano dhammatāya cintāya katānipi aññehi uggaṇhitvā karontehi katasadisāneva honti.
  8385. 1018385,187,768,94,111,1,77,12,"Kammassakatan ti‘‘ idaṃ kammaṃ sattānaṃ sakaṃ, idaṃ no sakan’’ ti evaṃ jānanañāṇaṃ. "
  8386. 1018386,187,768,112,115,1,32,3,Saccānulomikan ti vipassanāñāṇaṃ.
  8387. 1018387,187,768,116,126,1,61,6,Tañhi saccapaṭivedhassa anulomanato‘‘ saccānulomikan’’ ti vuccati.
  8388. 1018388,187,768,127,140,1,65,8,Idānissa pavattanākāraṃ dassetuṃ‘‘ rūpaṃ aniccanti vā’’ tiādi vuttaṃ.
  8389. 1018389,187,768,141,149,1,100,8,Tattha vā -saddena aniyamatthena dukkhānattalakkhaṇānipi gahitānevāti daṭṭhabbaṃ nānantariyakabhāvato.
  8390. 1018390,187,768,150,155,1,25,4,"Yañhi aniccaṃ, taṃ dukkhaṃ. "
  8391. 1018391,187,768,156,168,1,23,3,"Yaṃ dukkhaṃ, tadanattāti[( sijjhanato) adhikapāṭho viya dissati]. "
  8392. 1018392,187,768,169,176,1,49,7,Yaṃ evarūpan ti yaṃ evaṃ heṭṭhā niddiṭṭhasabhāvaṃ.
  8393. 1018393,187,768,177,186,1,43,4,‘‘ Anulomikaṃ khantin’’ tiādīni paññāvevacanāni .
  8394. 1018394,187,768,187,209,1,202,20,"Sā hi heṭṭhā vuttānaṃ kammāyatanādīnaṃ pañcannaṃ kāraṇānaṃ apaccanīkadassanena anulomanato, tathā sattānaṃ hitacariyāya maggasaccassa, paramatthasaccassa ca nibbānassa avilomanato anulometīti ca anulomikā. "
  8395. 1018395,187,768,210,218,1,64,8,Sabbānipi etāni kāraṇāni khamati sahati daṭṭhuṃ sakkotīti khanti.
  8396. 1018396,187,768,219,221,1,16,2,Passatīti diṭṭhi.
  8397. 1018397,187,768,222,224,1,13,2,Rocetīti ruci.
  8398. 1018398,187,768,225,227,1,13,2,Munātīti muti.
  8399. 1018399,187,768,228,230,1,17,2,Pekkhatīti pekkhā.
  8400. 1018400,187,768,231,240,1,90,9,Te ca kammāyatanādayo dhammā nijjhāyamānā etāya nijjhānaṃ khamantīti dhammanijjhānakkhanti.
  8401. 1018401,187,768,241,251,1,87,9,Parato asutvā {paṭilabhatī}ti aññassa upadesavacanaṃ asutvā sayameva cintento paṭilabhati.
  8402. 1018402,187,768,252,260,1,48,7,Ayaṃ {vuccatī}ti ayaṃ cintāmayā paññā nāma vuccati.
  8403. 1018403,187,768,261,266,1,49,5,Sā panesā abhiññātānaṃ bodhisattānameva uppajjati.
  8404. 1018404,187,768,267,278,1,129,10,"Tatthāpi saccānulomikañāṇaṃ dvinnameva bodhisattānaṃ antimabhavikānaṃ, sesapaññā sabbesampi pūritapāramīnaṃ mahāpaññānaṃ uppajjati. "
  8405. 1018405,187,769,2,27,1,210,22,"Parato sutvā {paṭilabhatī}ti kammāyatanādīni parena kariyamānāni, parena katāni vā disvāpi parassa kathayamānassa vacanaṃ sutvāpi ācariyasantike uggahetvāpi paṭiladdhā sabbā parato sutvā paṭiladdhanāmāti veditabbā. "
  8406. 1018406,187,769,28,33,1,54,3,"{Samāpannassā}ti samāpattisamaṅgissa, nidassanamattametaṃ. "
  8407. 1018407,187,769,34,45,1,62,7,Vipassanāmaggapaññā hi idha‘‘ bhāvanāpaññā’’ ti visesato icchitāti.
  8408. 1018408,187,770,2,34,1,191,22,"Āvudhaṃ nāma paṭipakkhavimathanatthaṃ icchitabbaṃ, rāgādisadiso ca paṭipakkho natthi, tassa ca vimathanaṃ buddhavacanamevāti‘‘ sutameva āvudhan’’ ti vatvā‘‘ taṃ atthato tepiṭakaṃ buddhavacanan’’ ti āha. "
  8409. 1018409,187,770,35,64,1,88,12,Idāni tamatthaṃ vivaranto‘‘ taṃ hī’’ ti ādiṃ vatvā‘‘ sutāvudho’’ tiādinā( a. ni.7.67) suttapadena samattheti.
  8410. 1018410,187,770,65,72,1,63,6,Tattha akusalaṃ {pajahatī}ti tadaṅgādivasena akusalaṃ pariccajati.
  8411. 1018411,187,770,73,81,1,72,7,Kusalaṃ {bhāvetī}ti samathavipassanādikusalaṃ dhammaṃ uppādeti vaḍḍheti ca.
  8412. 1018412,187,770,82,96,1,123,12,"Suddhaṃ attānaṃ {pariharatī}ti tena akusalappahānena, tāya ca kusalabhāvanāya rāgādisaṃkilesato visuddhaṃ attabhāvaṃ pavatteti. "
  8413. 1018413,187,771,2,9,1,68,6,Vivekaṭṭhakāyānan ti gaṇasaṅgaṇikaṃ vajjetvā tato apakaḍḍhitakāyānaṃ.
  8414. 1018414,187,771,10,27,1,109,12,"Svāyaṃ kāyaviveko na kevalaṃ ekākībhāvo, atha kho paṭhamajjhānādi nekkhammayogatoti āha‘‘ nekkhammābhiratānan’’ ti. "
  8415. 1018415,187,771,28,35,1,61,6,{Cittaviveko}ti kilesasaṅgaṇikaṃ pahāya tato cittassa vivittatā.
  8416. 1018416,187,771,36,49,1,88,9,Sā pana jhānavimokkhādīnaṃ vasena hotīti āha‘‘ parisuddhacittānaṃ paramavodānappattānan’’ ti.
  8417. 1018417,187,771,50,53,1,23,2,{Upadhiviveko}ti nibbānaṃ.
  8418. 1018418,187,771,54,58,1,39,4,Tadadhigamena hi puggalassa nirupadhitā.
  8419. 1018419,187,771,59,73,1,105,8,"Tenāha‘‘ nirupadhīnaṃ puggalānan’’ ti, visaṅkhāragatānaṃ adhigatanibbānānaṃ, phalasamāpattisamaṅgīnañcāti attho. "
  8420. 1018420,187,771,74,85,1,55,7,Sutampi avassayaṭṭheneva āvudhaṃ vuttanti āha‘‘ ayampī’’ ti.
  8421. 1018421,187,771,86,96,1,32,6,Tathā hi vuttaṃ‘‘ tañhi nissāyā’’ ti.
  8422. 1018422,187,771,97,118,1,206,17,"Kāmañcettha sutapavivekāpi paññāvaseneva yathādhippetaāvudhattasādhakā , paññā pana sutena, ekaccapavivekena vā vināpi idhādhippetaāvudhattasādhanīti tato paññā sāmatthiyadassanatthaṃ visuṃ āvudhabhāvena vuttā. "
  8423. 1018423,187,771,119,132,1,41,8,"Tenāha‘‘ yassa sā atthi, so na kutocī’’ tiādi. "
  8424. 1018424,187,772,2,21,1,170,18,"Nāññātaṃ aviditaṃ dhamman ti anamatagge saṃsāravaṭṭe na aññātaṃ aviditaṃ amatadhammaṃ, catusaccadhammameva vā jānissāmīti paṭipannassa iminā pubbābhogena uppannaṃ indriyaṃ. "
  8425. 1018425,187,772,22,54,1,194,22,"Yaṃ pāḷiyaṃ saṅgahavāre‘‘ nava indriyāni hontī’’ ti vuttaṃ, taṃ pubbābhogasiddhaṃ pavattiākāravisesaṃ dīpetuṃ vuttaṃ, atthato pana maggasammādiṭṭhi eva sāti āha‘‘ sotāpattimaggañāṇassetaṃ adhivacanan’’ ti. "
  8426. 1018426,187,772,55,70,1,156,14,"Aññindriyan ti ājānanakaindriyaṃ, paṭhamamaggena ñātamariyādaṃ anatikkamitvā tesaṃyeva tena maggena ñātānaṃ catusaccadhammānaṃ jānanakaindriyanti vuttaṃ hoti. "
  8427. 1018427,187,772,71,80,1,43,5,Tenāha‘‘ aññābhūtaṃ ājānanabhūtaṃ indriyan’’ ti.
  8428. 1018428,187,772,81,91,1,66,8,"Ājānātīti añño, aññassa bhūtaṃ, ājānanavasena vā bhūtanti aññabhūtaṃ. "
  8429. 1018429,187,772,92,98,1,56,5,{Aññātāvīsū}ti jānitabbaṃ catuariyasaccaṃ ājānitvā ṭhitesu.
  8430. 1018430,187,772,99,110,1,93,6,"Tenāha‘‘ jānanakiccapariyosānappattesū’’ ti, pariññādibhedassa jānanakiccassa pariniṭṭhānappattesu. "
  8431. 1018431,187,773,2,32,1,173,19,"Maṃsacakkhu {cakkhupasādo}ti maṃsacakkhu nāma catasso dhātuyo, vaṇṇo, gandho, raso, ojā, sambhavo, saṇṭhānaṃ, jīvitaṃ, bhāvo, kāyappasādo, cakkhupasādoti evaṃ cuddasasambhāro maṃsapiṇḍo. "
  8432. 1018432,187,774,2,17,1,84,9,Kasiṇālokaṃ vaḍḍhetvā tattha rūpadassanato‘‘ dibbacakkhu ālokanissitaṃ ñāṇan’’ ti vuttaṃ.
  8433. 1018433,187,774,18,36,1,154,13,Dibbacakkhupaññāvinimuttā eva lokiyapaññā {paññācakkhū}ti ayamattho avuttasiddho dibbacakkhussa visuṃ gahitattāti vuttaṃ‘‘ paññācakkhu lokiyalokuttarapaññā’’ ti.
  8434. 1018434,187,775,2,6,1,35,4,Adhikaṃ visiṭṭhaṃ sīlanti adhisīlaṃ.
  8435. 1018435,187,775,7,10,1,28,2,{Sikkhitabbato}ti āsevitabbato.
  8436. 1018436,187,775,11,18,1,86,6,"Adhisīlaṃ nāma anavasesakāyikavācasikasaṃvarabhāvato, maggasīlassa padaṭṭhānabhāvato ca. "
  8437. 1018437,187,775,19,22,1,44,3,Adhicittaṃ maggasamādhissa adhiṭṭhānabhāvato.
  8438. 1018438,187,775,23,26,1,40,3,Adhipaññā maggapaññāya adhiṭṭhānabhāvato.
  8439. 1018439,187,775,27,40,1,78,9,Idāni nesaṃ adhisīlādibhāvaṃ kāraṇena paṭipādetuṃ‘‘ anuppannepi hī’’ tiādi vuttaṃ.
  8440. 1018440,187,775,41,45,1,28,3,Tattha {anuppanne}ti appavatte.
  8441. 1018441,187,775,46,49,1,45,3,Adhisīlameva nibbānādhigamassa paccayabhāvato.
  8442. 1018442,187,775,50,63,1,72,8,{Samāpannā}ti ettha‘‘ nibbānaṃ patthayantenā’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ.
  8443. 1018443,187,776,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Kalyāṇakārī kalyāṇaṃ, pāpakārī ca pāpakaṃ; "
  8444. 1018444,187,777,2,20,1,44,5,"Anubhoti dvayampetuṃ, anubandhañhi kārakan’’ ti.( saṃ. ni.1.256); "
  8445. 1018445,187,778,2,17,1,143,12,"Evaṃ atīte, anāgate ca vaṭṭamūlakadukkhasallakkhaṇavasena saṃvegavatthutāya vimuttiākaṅkhāya paccayabhūtā kammassakatāpaññā adhipaññā’’ ti vadanti. "
  8446. 1018446,187,778,18,32,1,97,10,Lokiyasīlādīnaṃ adhisīlādibhāvo pariyāyenāti nippariyāyameva taṃ dassetuṃ‘‘ sabbaṃ vā’’ tiādi vuttaṃ.
  8447. 1018447,187,779,2,7,1,57,4,{Pañcadvārikakāyo}ti pañcadvāresu kāyo phassādidhammasamūho.
  8448. 1018448,187,779,8,16,1,55,8,Kāyo ca so bhāvitabhāvena bhāvanā cāti kāyabhāvanā nāma.
  8449. 1018449,187,779,17,41,1,215,21,"Yasmā khīṇāsavānaṃ aggamaggādhigamanena sabbasaṃkilesā pahīnāti pahīnakālato paṭṭhāya sabbaso āsevanābhāvato natthi tesaṃ bhāviniyāpi cakkhusotaviññeyyā dhammā, pageva kāḷakā, tasmā pañcadvārikakāyo subhāvito eva hoti. "
  8450. 1018450,187,779,42,56,1,48,8,Tena vuttaṃ‘‘ khīṇāsavassa hi… pe… subhāvito hotī’’ ti.
  8451. 1018451,187,779,57,65,1,71,8,Na aññesaṃ viya dubbalā dubbalabhāvakarānaṃ kilesānaṃ sabbaso pahīnattā.
  8452. 1018452,187,780,2,8,1,83,6,Vipassanā dassanānuttariyaṃ aniccānupassanādivasena saṅkhārānaṃ sammadeva dassanato.
  8453. 1018453,187,780,9,13,1,53,4,Maggo paṭipadānuttariyaṃ taduttaripaṭipadāya abhāvato.
  8454. 1018454,187,780,14,17,1,38,3,Phalaṃ vimuttānuttariyaṃ akuppabhāvato.
  8455. 1018455,187,780,18,27,1,76,8,Phalaṃ vā dassanānuttariyaṃ divasampi nibbānaṃ paccakkhato disvā pavattanato.
  8456. 1018456,187,780,28,31,1,52,3,Nibbānaṃ vimuttānuttariyaṃ sabbasaṅkhatavinissaṭattā.
  8457. 1018457,187,780,32,50,1,127,14,Dassana-saddaṃ kammasādhanaṃ gahetvā nibbānassa dassanānuttariyatā vuttāti dassento‘‘ tato uttarañhi daṭṭhabbaṃ nāma natthī’’ ti āha.
  8458. 1018458,187,780,51,67,1,83,11,"Natthi ito uttaranti anuttaraṃ, anuttarameva anuttariyan ti āha‘‘ uttamaṃ jeṭṭhakan’’ ti. "
  8459. 1018459,187,781,2,21,1,147,16,"{Seso}ti vuttāvaseso pañcakanayena, catukkanayena ca tividho samādhi, iminā eva ca samādhittayāpadesena suttantesupi pañcakanayo āgato evāti veditabbaṃ. "
  8460. 1018460,187,781,22,44,1,120,11,"Tattha yaṃ vattabbaṃ, taṃ paramatthamañjūsāyaṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.38) vuttameva, tasmā tattha vuttanayeneva veditabbaṃ. "
  8461. 1018461,187,782,2,9,1,48,6,"Āgacchati nāmaṃ etasmāti āgamanaṃ, tato āgamanato. "
  8462. 1018462,187,782,10,13,1,19,2,{Saguṇato}ti sarasato.
  8463. 1018463,187,782,14,17,1,29,2,{Ārammaṇato}ti ārammaṇadhammato.
  8464. 1018464,187,782,18,31,1,72,8,Anattato {abhinivisitvā}ti‘‘ sabbe saṅkhārā anattā’’ ti vipassanaṃ paṭṭhapetvā.
  8465. 1018465,187,782,32,45,1,77,8,Anattato {disvā}ti paṭhamaṃ saṅkhārānaṃ‘‘ anattā’’ ti anattalakkhaṇaṃ paṭivijjhitvā.
  8466. 1018466,187,782,46,55,1,92,7,Anattato {vuṭṭhātī}ti vuṭṭhānagāminivipassanāya anattākārato pavattāya maggavuṭṭhānaṃ pāpuṇāti.
  8467. 1018467,187,782,56,71,1,160,13,Asuññatattakārakānaṃ kilesānaṃ {abhāvā}ti attābhinivesapaccayānaṃ diṭṭhekaṭṭhānaṃ kilesānaṃ vikkhambhanato vipassanā suññatā nāma attasuññatāya yāthāvato gahaṇato.
  8468. 1018468,187,782,72,82,1,76,9,"Nanu evaṃ vipassanāya saguṇato suññatā, na āgamanatoti nippariyāyato natthīti? "
  8469. 1018469,187,782,83,91,1,50,7,"Saccametaṃ nāmalābhe, na pana nāmadāneti nāyaṃ doso. "
  8470. 1018470,187,782,92,106,1,100,13,"Atha vā suttantakathā nāma pariyāyakathā, na abhidhammakathā viya nippariyāyāti bhiyyopi na koci doso. "
  8471. 1018471,187,783,2,12,1,85,9,"Yasmā saguṇato, ārammaṇato ca nāmalābhe saṅkaro hoti ekasseva nāmantaralābhasambhavato. "
  8472. 1018472,187,783,13,31,1,102,12,"Āgamanato pana nāmalābhe saṅkaro natthi nāmantaralābhābhāvato, asambhavato ca, tasmā‘‘ aparo’’ tiādi vuttaṃ. "
  8473. 1018473,187,783,32,37,1,83,4,{Nimittakārakakilesābhāvā}ti niccanimittādiggāhakapaccayānaṃ kilesānaṃ vikkhambhanato.
  8474. 1018474,187,783,38,51,1,136,12,"Kāmañcāyaṃ vipassanā niccanimittādiṃ ugghāṭentī pavattati, saṅkhāranimittassa pana avissajjanato na nippariyāyato animittanāmaṃ labhatīti. "
  8475. 1018475,187,783,52,55,1,25,3,Pariyāyena panetaṃ vuttaṃ.
  8476. 1018476,187,783,56,63,1,72,7,Tathā hi nippariyāyadesanattā abhidhamme maggassa animittanāmaṃ uddhaṭaṃ.
  8477. 1018477,187,783,64,66,1,8,2,Sutte ca–
  8478. 1018478,187,784,2,9,1,37,4,"‘ ‘ Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; "
  8479. 1018479,187,785,2,26,1,40,5,"Tato mānābhisamayā, upasanto carissasī’’ ti.( su. ni.344; saṃ. ni.1.212); "
  8480. 1018480,187,786,2,4,1,22,2,Animittapariyāyo āgato.
  8481. 1018481,187,786,5,10,1,77,4,{Paṇidhikārakakilesābhāvā}ti sukhapaṇidhiādipaccayānaṃ kilesānaṃ vikkhambhanato.
  8482. 1018482,187,787,2,9,1,67,6,Rāgādīhi {suññattā}ti samucchedavasena pajahanato rāgādīhi vivittattā.
  8483. 1018483,187,787,10,13,1,28,3,Rāgādayo eva rāganimittādīni.
  8484. 1018484,187,787,14,21,1,65,7,Purimuppannā hi rāgādayo parato uppajjanakarāgādīnaṃ kāraṇaṃ hoti.
  8485. 1018485,187,787,22,28,1,63,6,Rāgādayo eva tathā paṇidhānassa paccayabhāvato rāgapaṇidhiādayo.
  8486. 1018486,187,787,29,37,1,115,7,"Nibbānaṃ visaṅkhārabhāveneva sabbasaṅkhāravinissaṭattā rāgādīhi suññaṃ, rāgādinimittapaṇidhivirahitañcāti daṭṭhabbaṃ. "
  8487. 1018487,187,787,38,65,1,150,16,"Ettha ca saṅkhārupekkhā sānulomā vuṭṭhānagāminivipassanā, sā suññato vipassantī‘‘ suññatā’’ ti vuccati, dukkhato passantī taṇhāpaṇidhisosanato‘‘ appaṇihitā’’ ti. "
  8488. 1018488,187,787,66,81,1,99,11,Sā maggādhigamāya āgamanapaṭipadāṭhāne ṭhatvā maggassa‘‘ suññataṃ animittaṃ appaṇihitan’’ ti nāmaṃ deti.
  8489. 1018489,187,787,82,144,1,420,48,"Āgamanato ca nāme laddhe saguṇato ca ārammaṇato ca nāmaṃ siddhameva hoti, na pana saguṇārammaṇehi nāmalābhe sabbattha āgamanato nāmaṃ siddhaṃ hotīti paripuṇṇanāmasiddhihetuttā,‘‘ saguṇārammaṇehi sabbesampi nāmattayayogo, na āgamanato’’ ti vavatthānakarattā ca nippariyāyato āgamanatova nāmalābho padhānaṃ, na itarehi, pariyāyato pana tidhā nāmalābho icchitabboti aṭṭhakathāyaṃ‘‘ tividhā kathā’’ tiādinā ayaṃ vicāro katoti daṭṭhabbaṃ. "
  8490. 1018490,187,788,2,7,1,60,4,{Sucibhāvo}ti kilesāsucivigamena suddhabhāvo asaṃkiliṭṭhabhāvo.
  8491. 1018491,187,788,8,18,1,45,6,Tenāha‘‘ tiṇṇaṃ sucaritānaṃ vasena veditabbo’’ ti.
  8492. 1018492,187,789,2,5,1,24,3,Munino etānīti moneyyāni.
  8493. 1018493,187,789,6,25,1,107,14,"Yehi dhammehi ubhayahitamunanato muni nāma hoti, te evaṃ vuttāti āha‘‘ munibhāvakarā moneyyapaṭipadā dhammā’’ ti. "
  8494. 1018494,187,789,26,134,1,426,47,"Tattha yasmā kāyena akattabbassa akaraṇaṃ, kattabbassa ca karaṇaṃ,‘‘ atthi imasmiṃ kāye kesā’’ tiādinā( dī. ni.2.377; ma. ni.1.110;3.153; a. ni.6.29;10.60; vibha.356; khu. pā.3.1; netti.47) kāyasaṅkhātassa ārammaṇassa jānanaṃ, kāyassa ca samudayato atthaṅgamato assādato ādīnavato nissaraṇato ca yāthāvato parijānanaṃ, tathā parijānanavasena pavatto vipassanāmaggo, tena ca kāye chandarāgassa pajahanaṃ, kāyasaṅkhāraṃ nirodhetvā pattabbasamāpatti cāti sabbe ete kāyamukhena pavattā moneyyapaṭipadā dhammā kāyamoneyyaṃ nāma. "
  8495. 1018495,187,789,135,147,1,76,8,Tasmā tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ tividhakāyaduccaritassa pahānan’’ tiādinā pāḷi āgatā.
  8496. 1018496,187,789,148,151,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo.
  8497. 1018497,187,789,152,160,1,75,8,Tattha copanavācañceva saddavācañca ārabbha pavattā paññā vācārammaṇe ñāṇaṃ.
  8498. 1018498,187,789,161,166,1,49,5,Tassa vācāya samudayādito parijānanaṃ vācāpariññā.
  8499. 1018499,187,789,167,173,1,65,6,Ekāsītividhaṃ lokiyacittaṃ ārabbha pavattañāṇaṃ manārammaṇe ñāṇaṃ.
  8500. 1018500,187,789,174,181,1,59,6,Tassa samudayādito parijānanaṃ {manopariññā}ti ayameva viseso.
  8501. 1018501,187,790,2,18,1,80,11,"Ayanti ito sampattiyoti āyo, kusalānaṃ dhammānaṃ abhibuddhīti āha‘‘ āyoti vuḍḍhī’’ ti. "
  8502. 1018502,187,790,19,35,1,81,11,"Apenti sampattiyo etenāti apāyo, kusalānaṃ dhammānaṃ hānīti āha‘‘ apāyoti avuḍḍhī’’ ti. "
  8503. 1018503,187,790,36,43,1,35,6,Tassa {tassā}ti āyassa ca apāyassa ca.
  8504. 1018504,187,790,44,53,1,52,8,"Kāraṇaṃ upāyo upeti upagacchati etena āyo, apāyo cāti. "
  8505. 1018505,187,790,54,68,1,97,11,"Tattha duvidhā vuḍḍhi anatthahānito, atthuppattito ca, tathā avuḍḍhi atthahānito, anatthuppattito ca. "
  8506. 1018506,187,790,69,78,1,98,8,Tesaṃ {pajānanā}ti tesaṃ āyāpāyasaññitānaṃ yathāvuttappabhedānaṃ vuḍḍhiavuḍḍhīnaṃ yāthāvato pajānanā.
  8507. 1018507,187,790,79,82,1,26,3,Kosallaṃ kusalatā nipuṇatā.
  8508. 1018508,187,790,83,93,1,60,6,Tadubhayampi pāḷivaseneva dassetuṃ‘‘ vuttañhetan’’ tiādi vuttaṃ.
  8509. 1018509,187,791,2,20,1,142,14,"Tattha idaṃ {vuccatī}ti yā imesaṃ akusaladhammānaṃ anuppattinirodhesu, kusaladhammānañca uppattibhiyyobhāvesu paññā, idaṃ āyakosallaṃ nāma vuccati. "
  8510. 1018510,187,791,21,33,1,72,8,Idāni apāyakosallampi pāḷivaseneva dassetuṃ‘‘ tattha kataman’’ tiādi vuttaṃ.
  8511. 1018511,187,791,34,51,1,151,14,"Tattha idaṃ {vuccatī}ti yā imesaṃ kusaladhammānaṃ anuppajjananirujjhanesu, akusaladhammānañca uppattibhiyyobhāvesu paññā, idaṃ apāyakosallaṃ nāma vuccatīti. "
  8512. 1018512,187,791,52,77,1,157,19,"Etthāhaāyakosallaṃ tāva paññā hotu, apāyakosallaṃ kathaṃ paññā nāma jātāti evaṃ maññati‘‘ apāyuppādanasamatthatā apāyakosallaṃ nāmā’’ ti, taṃ pana tassa matimattaṃ. "
  8513. 1018513,187,791,78,95,1,96,13,"Paññavā eva hi‘‘ mayhaṃ evaṃ manasi karoto anuppannā kusalā dhammā nuppajjanti, uppannā nirujjhanti. "
  8514. 1018514,187,791,96,119,1,133,18,"Anuppannā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vaḍḍhantī’’ ti pajānāti, so evaṃ ñatvā anuppanne akusale dhamme na uppādeti, uppanne pajahati. "
  8515. 1018515,187,791,120,128,1,64,7,"Anuppanne kusale dhamme uppādeti, uppanne bhāvanāpāripūriṃ pāpeti. "
  8516. 1018516,187,791,129,134,1,32,4,Evaṃ apāyakosallampi paññā evāti.
  8517. 1018517,187,791,135,139,1,53,3,{Sabbāpī}ti āyakosallapakkhikāpi apāyakosallapakkhikāpi.
  8518. 1018518,187,791,140,146,1,43,5,{Tatrupāyā}ti tatra tatra karaṇīye upāyabhūtā.
  8519. 1018519,187,792,2,26,1,214,20,"Tassa tikicchanatthan ti accāyikassa kiccassa, bhayassa vā pariharaṇatthaṃ {ṭhānuppattiyakāraṇajānanavasenevā}ti ṭhāne taṅkhaṇe eva uppatti etassa atthīti ṭhānuppattikaṃ, ṭhānaso uppajjanakakāraṇaṃ, tassa jānanavaseneva. "
  8520. 1018520,187,793,2,12,1,104,9,Majjanākāravasena {pavattamānā}ti attano vatthuno madanīyatāya madassa āpajjanākārena pavattamānā uṇṇatiyo.
  8521. 1018521,187,793,13,16,1,14,2,{Nirogo}ti arogo.
  8522. 1018522,187,793,17,21,1,32,4,Mānakaraṇan ti mānassa uppādanaṃ.
  8523. 1018523,187,793,22,31,1,61,7,"Yobbane {ṭhatvā}ti yobbane patiṭṭhāya, yobbanaṃ apassāyāti attho. "
  8524. 1018524,187,793,32,56,1,188,17,"Sabbesampi jīvitaṃ nāma maraṇapabhaṅguraṃ dukkhānubandhañca, tadubhayaṃ anoloketvā, pabandhaṭṭhitipaccayā sulabhatañca nissāya uppajjanakamado {jīvitamado}ti dassetuṃ‘‘ ciraṃ jīvin’’ tiādi vuttaṃ. "
  8525. 1018525,187,794,2,8,1,40,5,"Adhipati vuccati jeṭṭhako, issaroti attho. "
  8526. 1018526,187,794,9,13,1,35,4,Tato adhipatito āgataṃ ādhipateyyaṃ.
  8527. 1018527,187,794,14,16,1,7,2,Kiṃ taṃ?
  8528. 1018528,187,794,17,19,1,16,2,Pāpassa akaraṇaṃ.
  8529. 1018529,187,794,20,27,1,23,3,Tenāha‘‘ ettakomhī’’ tiādi.
  8530. 1018530,187,794,28,38,1,70,8,"Tattha sīlādayo lokiyā eva daṭṭhabbā, tasmā {vimuttiyā}ti lokiyavimuttiyā. "
  8531. 1018531,187,794,39,45,1,34,5,"Jeṭṭhakan ti issaraṃ, garunti attho. "
  8532. 1018532,187,794,46,58,1,84,11,"Ettha ca attānaṃ, dhammañca adhipatiṃ katvā pāpassa akaraṇaṃ hiriyā vasena veditabbaṃ. "
  8533. 1018533,187,794,59,65,1,48,6,Lokaṃ adhipatiṃ katvā akaraṇaṃ ottappassa vasena.
  8534. 1018534,187,795,2,6,1,39,3,{Kathāvatthūnī}ti kathāya pavattiṭṭhānāni.
  8535. 1018535,187,795,7,22,1,64,9,"Yasmā tehi vinā kathā nappavattati, tasmā‘‘ kathākāraṇānī’’ ti vuttaṃ. "
  8536. 1018536,187,795,23,33,1,73,8,"Addhāna-saddassa attho heṭṭhā vutto eva, so panatthato dhammappavattimattaṃ . "
  8537. 1018537,187,795,34,55,1,105,15,"Dhammā cettha khandhā eva, tabbinimuttā ca tesaṃ gati natthīti āha‘‘ atītaṃ dhammaṃ, atītakkhandheti attho’’ ti. "
  8538. 1018538,187,795,56,79,1,141,18,"Ayañca addhā nāma disādi viya atthato dhammappavattiṃ upādāya paññattimattaṃ, na upādā na bhūtadhammoti tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ."
  8539. 1018539,187,796,2,19,1,100,10,‘ ‘ Tamavijjhanaṭṭhena viditakaraṇaṭṭhenā’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ‘‘ pubbenivāsā’’ tiādi vuttaṃ.
  8540. 1018540,187,796,20,24,1,38,4,Pubbenivāsan ti pubbe nivutthakkhandhe.
  8541. 1018541,187,796,25,28,1,18,3,Taman ti mohatamaṃ.
  8542. 1018542,187,796,29,35,1,36,4,"{Vijjhatī}ti vihanati, pajahatīti attho. "
  8543. 1018543,187,796,36,46,1,84,8,Teneva ca paṭicchādakatamavijjhanena pubbenivāsañca viditaṃ pākaṭaṃ karotīti {vijjā}ti.
  8544. 1018544,187,796,47,50,1,18,3,Tan ti cutūpapātaṃ.
  8545. 1018545,187,797,2,7,1,55,5,Upapattidevavisesabhāvāvaho vihāroti katvā dibbo vihāro.
  8546. 1018546,187,797,8,13,1,52,5,Nanu evaṃ aññamaññānampi dibbavihārabhāvo āpajjatīti?
  8547. 1018547,187,797,14,26,1,125,11,"Na tāsaṃ sattesu hitūpasaṃhārādivasena pavattiyā savisesaṃ niddosaṭṭhena, seṭṭhaṭṭhena ca brahmavihārasamaññāya niruḷhabhāvato. "
  8548. 1018548,187,797,27,36,1,101,8,"Suvisuddhito paṭipakkhasamucchindanavasena araṇīyato pattabbato, ariyabhāvappattiyā vā anantaraṃ ariyo. "
  8549. 1018549,187,797,37,42,1,31,5,Ariyānaṃ ayanti vā ariyo vihāro.
  8550. 1018550,187,798,2,5,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  8551. 1018551,187,799,2,4,1,20,2,Tikavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8552. 1018552,187,800,2,2,1,14,1,Catukkavaṇṇanā
  8553. 1018553,187,801,2,10,1,41,3,306. {Pubbe}ti heṭṭhā mahāsatipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ.
  8554. 1018554,187,802,2,8,1,38,5,Yo {chando}ti yo chandiyanavasena chando.
  8555. 1018555,187,802,9,15,1,44,4,"{Chandikatā}ti chandabhāvo, chandikaraṇākāro vā. "
  8556. 1018556,187,802,16,19,1,26,2,{Kattukamyatā}ti kattukāmatā.
  8557. 1018557,187,802,20,25,1,30,3,{Kusalo}ti cheko kosallasambhūto .
  8558. 1018558,187,802,26,29,1,30,2,{Dhammacchando}ti sabhāvacchando.
  8559. 1018559,187,802,30,41,1,82,8,"Ayañhi chando nāma taṇhāchando, diṭṭhichando, vīriyachando, dhammacchandoti bahuvidho. "
  8560. 1018560,187,802,42,45,1,46,3,Idha kattukamyatākusaladhammacchando adhippeto.
  8561. 1018561,187,802,46,52,1,37,5,Chandaṃ {janetī}ti taṃ chandaṃ uppādeti.
  8562. 1018562,187,802,53,58,1,29,5,Taṃ pavattento hi janeti nāma.
  8563. 1018563,187,802,59,65,1,42,5,Vāyāmaṃ {karotī}ti payogaṃ parakkamaṃ karoti.
  8564. 1018564,187,802,66,72,1,50,4,Vīriyaṃ {ārabhatī}ti kāyikacetasikavīriyaṃ pavatteti.
  8565. 1018565,187,802,73,80,1,63,6,Cittaṃ {upatthambhetī}ti teneva sahajātavīriyena cittaṃ ukkhipati.
  8566. 1018566,187,802,81,86,1,34,4,{Padahatī}ti padhānaṃ vīriyaṃ karoti.
  8567. 1018567,187,802,87,92,1,86,5,Paṭipāṭiyā panetāni padāni uppādanāsevanābhāvanābahulīkammasātaccakiriyāhi yojetabbāni.
  8568. 1018568,187,802,93,102,1,51,5,Vitthāraṃ pariharanto‘‘ ayamettha saṅkhepo’’ tiādimāha.
  8569. 1018569,187,803,2,28,1,159,20,"Chandaṃ {nissāyā}ti‘‘ chandavato cetosamādhi hoti, mayhaṃ evaṃ hotī’’ ti evaṃ chandaṃ nissāya chandaṃ dhuraṃ jeṭṭhakaṃ pubbaṅgamaṃ katvā pavatto samādhi chandasamādhi. "
  8570. 1018570,187,803,29,36,1,49,5,"{Padhānabhūtā}ti padhānajātā, padhānabhāvaṃ vā pattā. "
  8571. 1018571,187,803,37,42,1,56,4,{Saṅkhārā}ti catukiccasādhakaṃ sammappadhānavīriyaṃ vadati.
  8572. 1018572,187,803,43,50,1,60,5,Tehi {dhammehī}ti yathāvuttasamādhivīriyehi upetaṃ sampayuttaṃ.
  8573. 1018573,187,803,51,79,1,250,23,"Iddhiyā pādan ti nipphattipariyāyena ijjhanaṭṭhena, ijjhanti etāya sattā iddhā vuddhā ukkaṃsagatā hontīti iminā vā pariyāyena‘‘ iddhī’’ ti saṅkhyaṃ gatānaṃ upacārajjhānādikusalacittasampayuttānaṃ chandasamādhipadhānasaṅkhārānaṃ adhiṭṭhānaṭṭhena pādabhūtaṃ. "
  8574. 1018574,187,803,80,101,1,107,16,"Yasmā purimā iddhi pacchimāya iddhiyā pādo pādakaṃ padaṭṭhānaṃ hoti, tasmā‘‘ iddhibhūtaṃ vā pādan’’ ti ca vuttaṃ. "
  8575. 1018575,187,803,102,105,1,30,2,{Sesesupī}ti dutiyaiddhipādādīsu.
  8576. 1018576,187,803,106,127,1,105,13,"Kāmañcettha janavasabhasuttepi iddhipādavicāro āgato, sopi saṅkhepato evāti āha‘‘ vitthāro pana… pe… dīpito’’ ti. "
  8577. 1018577,187,804,2,18,1,76,8,307. Diṭṭhadhammo vuccati paccakkhabhūto attabhāvoti āha‘‘ imasmiṃyeva attabhāve’’ ti.
  8578. 1018578,187,804,19,25,1,67,5,{Sukhavihāratthāyā}ti nikkilesatāya nirāmisena sukhena viharaṇatthāya.
  8579. 1018579,187,804,26,30,1,55,3,{Phalasamāpattijhānānī}ti cattāripi phalasamāpattijhānāni.
  8580. 1018580,187,804,31,35,1,44,3,{Aparabhāge}ti āsavakkhayādhigamato aparabhāge.
  8581. 1018581,187,804,36,39,1,45,2,{Nibbattitajjhānānī}ti adhigatarūpārūpajjhānāni.
  8582. 1018582,187,805,2,7,1,63,5,Sūriyacandapajjotamaṇiādīnan ti pajjotaggahaṇena padīpaṃ vadati.
  8583. 1018583,187,805,8,12,1,38,4,Ādi -saddena ukkāvijjulatādīnaṃ saṅgaho.
  8584. 1018584,187,805,13,27,1,115,12,"Ālokoti manasi {karotī}ti sūriyacandālokādiṃ divā, rattiñca upaladdhaṃ yathāladdhavaseneva manasi karoti citte ṭhapeti. "
  8585. 1018585,187,805,28,39,1,99,10,"Tathāva naṃ manasi karoti, yathāssa subhāvitālokakasiṇassa viya kasiṇāloko yadicchakaṃ yāvadicchakaṃ. "
  8586. 1018586,187,805,40,53,1,93,12,"So āloko rattiyaṃ upatiṭṭhati, yena tattha divāsaññaṃ ṭhapeti divā viya vigatathinamiddho hoti. "
  8587. 1018587,187,805,54,64,1,33,6,Tenāha‘‘ yathā divā tathā rattin’’ ti.
  8588. 1018588,187,805,65,75,1,75,9,Yathā rattiṃ āloko {diṭṭho}ti yathā rattiyā candālokādiāloko diṭṭho upaladdho.
  8589. 1018589,187,805,76,90,1,94,13,Evameva divā manasi {karotī}ti rattiṃ diṭṭhākāreneva divā taṃ ālokaṃ manasi karoti citte ṭhapeti.
  8590. 1018590,187,805,91,96,1,44,4,{Apihitenā}ti thinamiddhapidhānena na pihitena.
  8591. 1018591,187,805,97,100,1,25,2,{Anaddhenā}ti asañchāditena.
  8592. 1018592,187,805,101,104,1,25,3,Saobhāsan ti sañāṇobhāsaṃ.
  8593. 1018593,187,805,105,120,1,124,13,"Thinamiddhavinodanaālokopi vā hotu kasiṇālokopi vā parikammālokopi vā, upakkilesāloko viya sabbāyaṃ āloko ñāṇasamuṭṭhāno vāti. "
  8594. 1018594,187,805,121,124,1,59,2,{Ñāṇadassanapaṭilābhatthāyā}ti dibbacakkhuñāṇapaṭilābhatthāya.
  8595. 1018595,187,805,125,141,1,97,10,"Dibbacakkhuñāṇañhi rūpagatassa dibbassa, itarassa ca dassanaṭṭhena idha‘‘ ñāṇadassanan’’ ti adhippetaṃ."
  8596. 1018596,187,805,142,154,1,70,7,‘‘ Ālokasaññaṃ manasi karotī’’ ti ettha vuttaāloko thinamiddhavinodanaāloko.
  8597. 1018597,187,805,155,160,1,71,4,{Parikammaāloko}ti dibbacakkhuñāṇāya parikammakaraṇavasena pavattitaāloko.
  8598. 1018598,187,805,161,172,1,56,7,Tattha purimassa vasena‘‘ khīṇāsavassā’’ ti visesetvā vuttaṃ.
  8599. 1018599,187,805,173,181,1,48,7,"Tassa hi thinamiddhaṃ suppahīnaṃ hoti, na aññesaṃ. "
  8600. 1018600,187,805,182,193,1,48,7,Dutiyassa vasena‘‘ tasmiṃ vā āgatepī’’ tiādi vuttaṃ.
  8601. 1018601,187,805,194,198,1,32,4,Tattha tasmin ti dibbacakkhuñāṇe.
  8602. 1018602,187,805,199,202,1,22,2,{Āgatepī}ti paṭiladdhepi.
  8603. 1018603,187,805,203,206,1,26,2,{Anāgatepī}ti appaṭiladdhepi.
  8604. 1018604,187,805,207,231,1,164,16,"Yasmā tathārūpassa pādakajjhānasseva vasena parikammaālokassa sambhavo, yato taṃ parisuddhapariyodātatādiguṇavisesupasaṃhitaṃ, tasmā āha‘‘ pādaka… pe… bhāvetīti vuttan’’ ti. "
  8605. 1018605,187,806,2,36,1,94,8,{Sattaṭṭhānikassā}ti ‘‘ abhikkante paṭikkante sampajānakārī hotī’’ tiādinā( dī. ni.1.214;2.69; ma. ni.1.102) vuttassa sattaṭṭhānikassa.
  8606. 1018606,187,806,37,55,1,125,14,Satipi sekkhānaṃ pariññātabhāve ekantato pariññātavatthukā nāma arahanto evāti vuttaṃ‘‘ khīṇāsavassa vatthu viditaṃ hotī’’ tiādi.
  8607. 1018607,187,806,56,64,1,73,6,"{Vatthārammaṇaviditatāyā}ti vatthuno, ārammaṇassa ca yāthāvato viditabhāvena. "
  8608. 1018608,187,806,65,106,1,314,37,"Yathā hi sappapariyesanaṃ carantena tassa āsaye vidite sopi vidito eva ca hoti mantāgadabalena tassa gahaṇassa sukarattā, evaṃ vedanāya āsayabhūte vatthumhi, ārammaṇe ca vidite ādikammikassapi vedanā viditā eva hoti salakkhaṇato, sāmaññalakkhaṇato ca tassā gahaṇassa sukarattā, pageva pariññātavatthukassa khīṇāsavassa. "
  8609. 1018609,187,806,107,116,1,79,9,Tassa hi uppādakkhaṇepi ṭhitikkhaṇepi bhaṅgakkhaṇepi vedanā viditā pākaṭā honti.
  8610. 1018610,187,806,117,126,1,36,5,Tenāha‘‘ evaṃ vedanā uppajjantī’’ tiādi.
  8611. 1018611,187,806,127,148,1,160,14,"Nidassanamattañcetaṃ, yadidaṃ pāḷiyaṃ vedanāsaññāvitakkaggahaṇanti dassento‘‘ na kevalan’’ tiādimāha , tena avasesato sabbadhammānampi uppādādito viditabhāvaṃ dasseti. "
  8612. 1018612,187,807,2,32,1,189,24,"Idāni na kevalaṃ khaṇato eva, atha kho paccayatopi aniccāditopi na kevalaṃ khīṇāsavānaṃyeva vasena, atha kho ekaccānaṃ sekkhānampi vasena vedanādīnaṃ viditabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. "
  8613. 1018613,187,807,33,41,1,58,6,"Tattha {avijjāsamudayā}ti avijjāya uppādā, atthibhāvāti attho. "
  8614. 1018614,187,807,42,58,1,133,15,Nirodhavirodhī hi uppādo atthibhāvavācakopi hotīti tasmā purimabhavasiddhāya avijjāya sati imasmiṃ bhave vedanāya uppādo hotīti attho.
  8615. 1018615,187,807,59,67,1,87,7,Avijjādīhi atītakālikādīhi tesaṃ sahakāraṇabhūtāni uppādādīnipi gahitānevāti veditabbaṃ.
  8616. 1018616,187,807,68,81,1,81,9,Vedanāya pavattipaccayesu phassassa balavabhāvato so eva gahito‘‘ phassasamudayā’’ ti.
  8617. 1018617,187,807,82,96,1,163,14,Tasmiṃ pana gahite pavattipaccayatāsāmaññena vatthārammaṇādīnipi gahitāneva hontīti sabbassāpi vedanāya anavasesato paccayato udayadassanaṃ vibhāvitanti daṭṭhabbaṃ.
  8618. 1018618,187,807,97,105,1,55,4,‘‘ Nibbattilakkhaṇan’’ tiādinā khaṇavasena udayadassanamāha.
  8619. 1018619,187,807,106,130,1,144,17,"Uppajjati etasmāti uppādo, uppajjanaṃ {uppādo}ti paccayalakkhaṇaṃ, khaṇalakkhaṇañca ubhayaṃ ekajjhaṃ gahetvā āha‘‘ evaṃ vedanāya uppādo vidito hotī’’ ti. "
  8620. 1018620,187,808,2,24,1,153,16,"Aniccato manasi {karoto}ti vedanā nāmāyaṃ anaccantikatāya ādiantavatī udayabbayaparicchinnā khaṇabhaṅgurā tāvakālikā, tasmā‘‘ aniccā’’ ti aniccato manasi karoto. "
  8621. 1018621,187,808,25,34,1,55,8,"Tassā khayato, vayato ca upaṭṭhānaṃ viditaṃ pākaṭaṃ hoti. "
  8622. 1018622,187,808,35,64,1,188,21,"Dukkhato manasi {karoto}ti aniccattā eva vedanā udayabbayapaṭipīḷitatāya, dukkhamatāya, dukkhavatthutāya ca‘‘ dukkhā’’ ti manasi karoto bhayato bhāyitabbato tassā upaṭṭhānaṃ viditaṃ pākaṭaṃ {hotī}ti. "
  8623. 1018623,187,808,65,89,1,175,22,"Tathā aniccattā, dukkhattā eva ca vedanā attarahitā asārā nissārā avasavattinī tucchāti vedanaṃ anattato manasi karoto suññato rittato asāmikato upaṭṭhānaṃ viditaṃ pākaṭaṃ hoti."
  8624. 1018624,187,808,90,99,1,44,5,‘‘ Khayato’’ tiādi vuttasseva atthassa nigamanaṃ.
  8625. 1018625,187,808,100,109,1,85,9,Tasmā vedanaṃ khayato bhayato suññato jānātīti atthavasena vibhattipariṇāmo veditabbo.
  8626. 1018626,187,808,110,121,1,120,10,Avijjānirodhā {vedanānirodho}ti aggamaggena avijjāya anuppādanirodhato vedanāya anuppādanirodho hoti paccayābhāve abhāvato.
  8627. 1018627,187,808,122,126,1,47,4,Sesaṃ samudayavāre vuttanayānusārena veditabbaṃ.
  8628. 1018628,187,808,127,133,1,66,5,Idha {samādhibhāvanā}ti sikhāppattā ariyānaṃ vipassanāsamādhibhāvanā.
  8629. 1018629,187,808,134,138,1,42,4,Tassā pādakabhūtā jhānasamāpatti veditabbā.
  8630. 1018630,187,809,2,13,1,24,2,Vuttanayameva mahāpadāne( dī. ni.2.62).
  8631. 1018631,187,810,2,13,1,56,6,308. Pamāṇaṃ {aggahetvā}ti asubhabhāvanā viya padesaṃ aggahetvā.
  8632. 1018632,187,810,14,18,1,50,4,Ekasmimpi satte pamāṇāggahaṇena anavasesapharaṇena.
  8633. 1018633,187,810,19,30,1,69,9,"Natthi etāsaṃ gahetabbaṃ pamāṇanti hi appamāṇā, appamāṇā eva appamaññā. "
  8634. 1018634,187,811,2,17,1,115,13,"Apassayitabbaṭṭhena apassenāni, idha bhikkhu yāni apassāya tisso sikkhā sikkhituṃ samattho hoti, tesameva adhivacanaṃ. "
  8635. 1018635,187,811,18,28,1,99,8,"Tāni panetāni paccayānaṃ saṅkhāya sevitā adhivāsanakkhanti, vajjanīyavajjanaṃ, vinodetabbavinodanañca. "
  8636. 1018636,187,811,29,38,1,36,4,Tenāha‘‘ saṅkhāyekaṃ adhivāsetī’’ tiādi .
  8637. 1018637,187,811,39,55,1,86,11,"Tattha sammadeva khāyati upaṭṭhāti paṭibhātīti saṅkhā, ñāṇanti āha‘‘ saṅkhāyāti ñāṇenā’’ ti. "
  8638. 1018638,187,811,56,79,1,136,17,"Saṅkhāya sevitā nāma yaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, tassa sevanāti āha‘‘ sevitabbayuttakameva sevatī’’ ti. "
  8639. 1018639,187,811,80,84,1,28,4,Adhivāsanā dīsupi eseva nayo.
  8640. 1018640,187,811,85,95,1,60,9,Anto pavisitun ti abbhantare attano citte pavattituṃ na deti.
  8641. 1018641,187,812,2,2,1,24,1,Ariyavaṃsacatukkavaṇṇanā
  8642. 1018642,187,813,2,22,1,121,12,309. Vaṃsa -saddo‘‘ piṭṭhivaṃsaṃ atikkamitvā nisīdatī’’ tiādīsu dvinnaṃ dvinnaṃ gopānasīnaṃ sandhānaṭṭhāne ṭhapetabbadaṇḍake āgato.
  8643. 1018643,187,814,2,8,1,28,5,"‘ ‘ Vaṃso visālova yathā visatto, "
  8644. 1018644,187,815,2,7,1,28,5,Puttesu dāresu ca yā apekkhā;
  8645. 1018645,187,816,2,5,1,25,3,"Vaṃse kaḷīrova asajjamāno, "
  8646. 1018646,187,817,2,18,1,35,4,Eko care khaggavisāṇakappo’’ tiādīsu.( apa.1.1.94);
  8647. 1018647,187,818,2,3,1,8,1,Akaṇḍake .
  8648. 1018648,187,818,4,23,1,92,10,"‘‘ Bherisaddo mudiṅgasaddo vaṃsasaddo kaṃsatāḷasaddo’’ tiādīsu tūriyavisese, yo‘‘ veṇū’’ tipi vuccati."
  8649. 1018649,187,818,24,36,1,79,8,‘‘ Abhinnena piṭṭhivaṃsena mato hatthī’’ tiādīsu hatthiādīnaṃ piṭṭhivemajjhe padese.
  8650. 1018650,187,818,37,54,1,40,4,‘‘ Kulavaṃsaṃ ṭhapessāmī’’ tiādīsu( dī. ni.3.267) kulavaṃse.
  8651. 1018651,187,818,55,72,1,80,6,‘‘ Vaṃsānurakkhako paveṇīpālako’’ tiādīsu( visuddhi.1.42) guṇānupubbiyaṃ guṇānaṃ pabandhappavattiyaṃ.
  8652. 1018652,187,818,73,78,1,75,5,Idha pana catupaccayasantosabhāvanārāmatāsaṅkhātaguṇānaṃ pabandhe daṭṭhabbo.
  8653. 1018653,187,818,79,95,1,91,11,"Tassa pana vaṃsassa kulanvayaṃ, guṇanvayañca nidassanavasena dassetuṃ‘‘ yathā hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  8654. 1018654,187,818,96,101,1,40,3,Tattha {khattiyavaṃso}ti khattiyakulanvayo .
  8655. 1018655,187,818,102,105,1,23,3,Eseva nayo sesapadesupi.
  8656. 1018656,187,818,106,110,1,41,4,Samaṇavaṃso pana samaṇatanti samaṇapaveṇī.
  8657. 1018657,187,818,111,124,1,102,11,"Mūlagandhādīnan ti ādi -saddena yathā sāragandhādīnaṃ saṅgaho, evamettha gorasādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo. "
  8658. 1018658,187,818,125,130,1,53,5,Dutiyena pana ādi -saddena kāsikavatthasappimaṇḍādīnaṃ.
  8659. 1018659,187,818,131,148,1,97,12,"Ariya -saddo amilakkhūsupi manussesu vattati, yesaṃ pana nivāsanaṭṭhānaṃ‘‘ ariyaṃ āyatanan’’ ti vuccati. "
  8660. 1018660,187,818,149,200,1,130,17,"Yathāha‘‘ yāvatā, ānanda, ariyaṃ āyatanan’’ ti( dī. ni.2.152; udā.76) lokiyasādhujanesupi‘‘ ye hi vo ariyā parisuddhakāyakammantā… pe… tesaṃ ahaṃ aññataro’’ tiādīsu( ma. ni.1.35). "
  8661. 1018661,187,818,201,238,1,164,23,"Idha pana ye‘‘ ārakā kilesehī’’ tiādinā laddhanibbacanā paṭividdhaariyasaccā, te eva adhippetāti dassetuṃ‘‘ ke pana te ariyā’’ ti pucchaṃ katvā‘‘ ariyā vuccantī’’ tiādi vuttaṃ. "
  8662. 1018662,187,819,2,35,1,226,25,"Tattha ye mahāpaṇidhānakappato paṭṭhāya yāvāyaṃ kappo, etthantare uppannā sammāsambuddhā, te tāva sarūpato dassetvā tadaññepi sammāsambuddhe, paccekabuddhe, buddhasāvake ca saṅgahetvā anavasesato ariye dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. "
  8663. 1018663,187,819,36,59,1,148,20,"Tattha yāva sāsanaṃ na antaradhāyati, tāva satthā dharati eva nāmāti imameva bhagavantaṃ, ye cetarahi buddhasāvakā, te ca sandhāya paccuppanna ggahaṇaṃ. "
  8664. 1018664,187,819,60,74,1,83,13,"Tasmiṃ tasmiṃ vā kāle te te paccuppannāti ce, atītānāgata ggahaṇaṃ na kattabbaṃ siyā. "
  8665. 1018665,187,819,75,173,1,548,60,"Idāni yathā bhagavā‘‘ dhammaṃ vo, bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsessāmi, yadidaṃ chachakkānī’’ ti chakkadesanāya ( ma. ni.3.420) aṭṭhahi padehi vaṇṇaṃ abhāsi, evaṃ mahāariyavaṃsadesanāya ariyānaṃ vaṃsānaṃ‘‘ cattārome, bhikkhave, ariyavaṃsā aggaññā rattaññā vaṃsaññā porāṇā asaṃkiṇṇā asaṃkiṇṇapubbā na saṅkīyanti na saṅkīyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī’’ ti( a. ni.4.28) yehi navahi padehi vaṇṇaṃ abhāsi, tāni tāva ānetvā thomanāvaseneva vaṇṇento‘‘ te kho panete’’ tiādimāha. "
  8666. 1018666,187,819,174,181,1,67,6,"Aggāti jānitabbā sabbavaṃsehi seṭṭhabhāvato, seṭṭhabhāvasādhanato ca. "
  8667. 1018667,187,819,182,192,1,80,9,"Dīgharattaṃ pavattāti jānitabbā rattaññūhi, buddhādīhi tehi ca tathā anuṭṭhitattā. "
  8668. 1018668,187,819,193,199,1,56,6,Vaṃsāti jānitabbā buddhādīnaṃ ariyānaṃ vaṃsāti jānitabbā.
  8669. 1018669,187,819,200,203,1,17,2,{Porāṇā}ti purātanā.
  8670. 1018670,187,819,204,209,1,33,4,Na {adhunuppattikā}ti na adhunātanā.
  8671. 1018671,187,819,210,216,1,33,5,{Asaṃkiṇṇā}ti na khittā na chaḍḍitā.
  8672. 1018672,187,819,217,224,1,19,3,Tenāha‘‘ anapanītā’’ ti.
  8673. 1018673,187,819,225,236,1,94,9,Na {apanītapubbā}ti na chaḍḍitapubbā tissannaṃ sikkhānaṃ paripūraṇūpāyabhāvato na paricattapubbā.
  8674. 1018674,187,819,237,246,1,57,8,"Tato eva idānipi na apanīyanti, anāgatepi na apanīyissanti. "
  8675. 1018675,187,819,247,261,1,114,13,"Ye dhammasabhāvassa vijānaneva viññū samitapāpa samaṇā ceva bāhitapāpa brāhmaṇā ca, tehi appaṭikuṭṭhā appaṭikkhittā. "
  8676. 1018676,187,819,262,270,1,51,7,"Ye hi na paṭikkositabbā, te aninditabbā agarahitabbā. "
  8677. 1018677,187,819,271,274,1,45,3,Apariccajitabbatāya appaṭikkhipitabbā hontīti.
  8678. 1018678,187,820,2,15,1,92,8,{Santuṭṭho}ti ettha yathādhippetasantosameva dassento‘‘ paccayasantosavasena santuṭṭho’’ ti vuttaṃ.
  8679. 1018679,187,820,16,21,1,58,5,Jhānavipassanādivasenapi idha bhikkhuno santuṭṭhatā hotīti.
  8680. 1018680,187,820,22,26,1,29,3,{Itarītarenā}ti itarena itarena.
  8681. 1018681,187,820,27,43,1,105,11,"Itara-saddoyaṃ aniyamavacano, dvikkhattuṃ vuccamāno yaṃkiñci-saddehi samānattho hotīti vuttaṃ‘‘ yena kenacī’’ ti. "
  8682. 1018682,187,820,44,68,1,172,17,"Svāyaṃ aniyamavācitāya eva yathā thūlādīnaṃ aññataravacano, evaṃ yathāladdhādīnampi aññataravacanoti tattha dutiyapakkhasseva idha icchitabhāvaṃ dassento‘‘ atha kho’’ tiādimāha . "
  8683. 1018683,187,820,69,74,1,39,5,Nanu ca yathāladdhādayopi thūlādayo eva?
  8684. 1018684,187,820,75,80,1,31,4,"Saccametaṃ, tathāpi atthi viseso. "
  8685. 1018685,187,820,81,93,1,71,10,"Yo hi yathāladdhesu thūlādīsu santoso, so yathālābhasantoso eva, na itaro. "
  8686. 1018686,187,820,94,104,1,88,9,"Na hi so paccayamattasannissayo icchito, atha kho attano kāyabalasāruppabhāvasannissayopi. "
  8687. 1018687,187,820,105,110,1,40,5,Thūladukādayo ca tayopi cīvare labbhanti.
  8688. 1018688,187,820,111,122,1,84,9,"Majjhimo catupaccayasādhāraṇo, pacchimo pana cīvare, senāsane ca labbhatīti daṭṭhabbaṃ."
  8689. 1018689,187,820,123,134,1,52,7,‘‘ Ime tayo santose’’ ti idaṃ sabbasaṅgāhikavasena vuttaṃ.
  8690. 1018690,187,820,135,163,1,216,25,"Ye hi parato gilānapaccayaṃ piṇḍapāte eva pakkhipitvā cīvare vīsati, piṇḍapāte pannarasa, senāsane pannarasāti samapaṇṇāsasantosā vuccanti, te sabbepi yathārahaṃ imesu eva tīsu santosesu saṅgahaṃ samosaraṇaṃ gacchantīti. "
  8691. 1018691,187,821,2,17,1,77,11,Cīvaraṃ jānitabban ti‘‘ idaṃ nāma cīvaraṃ kappiyan’’ ti jātito cīvaraṃ jānitabbaṃ.
  8692. 1018692,187,821,18,22,1,43,4,Cīvarakkhettan ti cīvarassa uppattikkhettaṃ.
  8693. 1018693,187,821,23,32,1,83,8,"Paṃsukūlan ti paṃsukūlacīvaraṃ, paṃsukūlalakkhaṇappattaṃ cīvaraṃ jānitabban ti attho. "
  8694. 1018694,187,821,33,40,1,57,6,{Cīvarasantoso}ti cīvare labbhamāno sabbo santoso jānitabbo.
  8695. 1018695,187,821,41,51,1,99,9,"Cīvarapaṭisaṃyuttāni dhutaṅgāni jānitabbāni, yāni tosanto cīvarasantosena sammadeva santuṭṭho hotīti. "
  8696. 1018696,187,821,52,54,1,50,2,Khomakappāsikakoseyyakambalasāṇabhaṅgāni khomādīni.
  8697. 1018697,187,821,55,65,1,71,8,"Tattha khomaṃ nāma khomasuttehi vāyitaṃ khomapaṭacīvaraṃ, tathā sesānipi. "
  8698. 1018698,187,821,66,70,1,36,4,Sāṇan ti sāṇavākasuttehi katacīvaraṃ.
  8699. 1018699,187,821,71,79,1,70,8,Bhaṅgan ti pana khomasuttādīni sabbāni ekaccāni vomissetvā katacīvaraṃ.
  8700. 1018700,187,821,80,88,1,30,4,‘‘ Bhaṅgampi vākamayamevā’’ ti keci.
  8701. 1018701,187,821,89,92,1,22,2,{Chā}ti gaṇanaparicchedo.
  8702. 1018702,187,821,93,99,1,38,6,Yadi evaṃ ito aññā vatthajāti natthīti?
  8703. 1018703,187,821,100,115,1,68,10,"No natthi, sā pana etesaṃ anulomāti dassetuṃ‘‘ dukūlādīnī’’ tiādi vuttaṃ. "
  8704. 1018704,187,821,116,130,1,82,9,"Ādi -saddena paṭṭuṇṇaṃ, somārapaṭṭaṃ, cīnapaṭṭaṃ , iddhijaṃ, devadinnanti etesaṃ saṅgaho. "
  8705. 1018705,187,821,131,136,1,43,5,Tattha dukūlaṃ sāṇassa anulomaṃ vākamayattā.
  8706. 1018706,187,821,137,140,1,37,3,Paṭṭuṇṇadese sañjātavatthaṃ paṭṭuṇṇaṃ.
  8707. 1018707,187,821,141,151,1,46,6,‘‘ Paṭṭuṇṇaṃ koseyyaviseso’’ ti hi amarakose vuttaṃ.
  8708. 1018708,187,821,152,158,1,53,5,"Somāradese, cīnadese ca jātavatthāni somāracīnapaṭṭāni. "
  8709. 1018709,187,821,159,166,1,65,7,Paṭṭuṇṇā dīni tīṇi koseyyassa anulomāni pāṇakehi katasuttamayattā.
  8710. 1018710,187,821,167,179,1,104,11,"Iddhijaṃ ehibhikkhūnaṃ puññiddhiyā nibbattaṃ cīvaraṃ, taṃ khomādīnaṃ aññataraṃ hotīti tesameva anulomañca. "
  8711. 1018711,187,821,180,199,1,175,17,"Devatāhi dinnaṃ cīvaraṃ devadinnaṃ, taṃ kapparukkhe nibbattaṃ jāliniyā devakaññāya anuruddhattherassa dinnavatthasadisaṃ, tampi khomādīnaṃyeva anulomaṃ hoti tesu aññatarabhāvato. "
  8712. 1018712,187,821,200,207,1,51,5,"{Imānī}ti antogadhāvadhāraṇavacanaṃ, imāni evāti attho. "
  8713. 1018713,187,821,208,211,1,46,3,Buddhādīnaṃ paribhogayogyatāya kappiyacīvarāni.
  8714. 1018714,187,822,2,14,1,73,8,Idāni avadhāraṇena nivattitāni ekadesena dassetuṃ‘‘ kusacīran’’ tiādi vuttaṃ.
  8715. 1018715,187,822,15,24,1,65,8,"Tattha kusatiṇehi, aññehi vā tādisehi tiṇehi katacīvaraṃ kusacīraṃ. "
  8716. 1018716,187,822,25,29,1,43,4,Potakīvākādīhi vākehi katacīvaraṃ vākacīraṃ.
  8717. 1018717,187,822,30,37,1,58,6,"Catukkoṇehi, tikoṇehi vā phalakehi katacīvaraṃ phalakacīraṃ. "
  8718. 1018718,187,822,38,43,1,43,4,Manussānaṃ kesehi katakambalaṃ kesakambalaṃ.
  8719. 1018719,187,822,44,47,1,41,3,Cāmarīvālaassavālādīhi kataṃ vālakambalaṃ.
  8720. 1018720,187,822,48,51,1,29,3,Makacitantūhi vāyito potthako.
  8721. 1018721,187,822,52,58,1,38,6,Camman ti migacammādi yaṃ kiñci cammaṃ.
  8722. 1018722,187,822,59,63,1,48,4,Ulūkapakkhehi ganthetvā katacīvaraṃ ulūkapakkhaṃ.
  8723. 1018723,187,822,64,69,1,47,4,"Bhujatacādimayaṃ rukkhadussaṃ, tirīṭakanti attho. "
  8724. 1018724,187,822,70,75,1,43,4,Sukhumatarāhi latāvākehi vāyitaṃ latādussaṃ.
  8725. 1018725,187,822,76,79,1,29,3,Erakavākehi kataṃ erakadussaṃ.
  8726. 1018726,187,822,80,82,1,18,2,Tathā kadalidussaṃ.
  8727. 1018727,187,822,83,87,1,39,4,Sukhumehi veḷuvilīvehi kataṃ veḷudussaṃ.
  8728. 1018728,187,822,88,92,1,32,4,Ādi -saddena vakkalādīnaṃ saṅgaho.
  8729. 1018729,187,822,93,95,1,38,2,Akappiyacīvarāni titthiyaddhajabhāvato.
  8730. 1018730,187,823,2,25,1,113,12,"Aṭṭhannañca mātikānaṃ {vasenā}ti‘‘ sīmāya deti, katikāya detī’’ tiādinā( mahāva.379) āgatānaṃ aṭṭhannaṃ cīvaruppattimātikānaṃ vasena. "
  8731. 1018731,187,823,26,42,1,99,9,"Cīvarānaṃ paṭilābhakkhettadassanatthañhi bhagavatā‘‘ aṭṭhimā, bhikkhave, mātikā’’ tiādinā mātikā ṭhapitā. "
  8732. 1018732,187,823,43,48,1,39,4,{Mātikā}ti hi mātaro cīvaruppattijanikāti.
  8733. 1018733,187,823,49,53,1,29,4,Sosānikan ti susāne patitakaṃ.
  8734. 1018734,187,823,54,58,1,33,4,Pāpaṇikan ti āpaṇadvāre patitakaṃ.
  8735. 1018735,187,823,59,65,1,67,6,Rathiyan ti puññatthikehi vātapānantarena rathikāya chaḍḍitacoḷakaṃ.
  8736. 1018736,187,823,66,70,1,47,4,Saṅkārakūṭakan ti saṅkāraṭṭhāne chaḍḍitacoḷakaṃ.
  8737. 1018737,187,823,71,87,1,93,11,"Sinānan ti nhānacoḷaṃ, yaṃ bhūtavejjehi sīsaṃ nhāpetvā‘‘ kāḷakaṇṇīcoḷakan’’ ti chaḍḍetvā gacchanti. "
  8738. 1018738,187,823,88,93,1,54,5,Titthan ti titthacoḷakaṃ sinānatitthe chaḍḍitapilotikā.
  8739. 1018739,187,823,94,98,1,36,4,Aggidaḍḍhan ti agginā daḍḍhappadesaṃ.
  8740. 1018740,187,823,99,102,1,23,3,Tañhi manussā chaḍḍenti.
  8741. 1018741,187,823,103,106,1,27,3,Gokhāyitakā dīni pākaṭāneva.
  8742. 1018742,187,823,107,111,1,27,4,Tānipi hi manussā chaḍḍenti.
  8743. 1018743,187,824,2,20,1,140,16,"Dhajaṃ {ussāpetvā}ti nāvaṃ ārohantehi vā yuddhaṃ pavisantehi vā dhajayaṭṭhiṃ ussāpetvā tattha baddhaṃ pārutacīvaraṃ, tehi chaḍḍitanti adhippāyo. "
  8744. 1018744,187,825,2,6,1,53,3,{Sādakabhikkhunā}ti gahapaticīvarassa sādiyanabhikkhunā.
  8745. 1018745,187,825,7,11,1,49,4,Ekamāsamattan ti cīvaramāsasaññitaṃ ekamāsamattaṃ.
  8746. 1018746,187,825,12,19,1,44,6,"Vitakketuṃ vaṭṭati, na tato paranti adhippāyo. "
  8747. 1018747,187,825,20,25,1,51,5,Sabbassāpi hi taṇhāniggahatthāya sāsane paṭipattīti.
  8748. 1018748,187,825,26,33,1,66,5,Paṃsukūliko addhamāseneva {karotī}ti aparapaṭibaddhattā paṭilābhassa.
  8749. 1018749,187,825,34,39,1,52,5,Itarassa pana parapaṭibaddhattā māsamattaṃ anuññātaṃ.
  8750. 1018750,187,825,40,48,1,61,6,Iti māsaddha… pe… vitakkasantoso vitakkanassa parimitakālikattā.
  8751. 1018751,187,826,2,16,1,95,10,Mahātheraṃ tattha attano sahāyaṃ icchantopi garugāravena gāmadvāraṃ‘‘ bhante gamissāmi’’ iccevamāha.
  8752. 1018752,187,826,17,29,1,60,8,Mahātheropissa ajjhāsayaṃ ñatvā‘‘ ahaṃ pāvuso gamissāmī’’ ti āha.
  8753. 1018753,187,826,30,45,1,77,11,‘‘ Imassa bhikkhuno vitakkassa avasaro mā hotū’’ ti pañhaṃ pucchamāno gāmaṃ pāvisi.
  8754. 1018754,187,826,46,50,1,34,3,{Uccārapalibuddho}ti uccārena pīḷito.
  8755. 1018755,187,826,51,67,1,155,13,Tadā bhagavato dukkarakiriyānussaraṇamukhena tathāgate uppannapītisomanassavegassa balavabhāvena kilesānaṃ vikkhambhitattā tasmiṃyeva… pe… tīṇi phalāni patto.
  8756. 1018756,187,827,2,34,1,146,19,"‘ ‘ Kattha labhissāmī’’ ti cintanāpi lābhāsāpubbikāti tathā‘‘ acintetvā’’ ti vuttaṃ,‘‘ sundaraṃ labhissāmi, manāpaṃ labhissāmī’’ ti evamādicintanāya kā nāma kathā. "
  8757. 1018757,187,827,35,55,1,116,15,"Kathaṃ pana vattabbanti āha‘‘ kammaṭṭhānasīseneva gamanan’’ ti, tena cīvaraṃ paṭicca kiñcipi na cintetabbaṃ evāti dasseti. "
  8758. 1018758,187,828,2,17,1,89,10,Apesalo appatirūpāyapi pariyesanāya paccayo bhaveyyāti‘‘ pesalaṃ bhikkhuṃ gahetvā’’ ti vuttaṃ.
  8759. 1018759,187,829,2,21,1,126,15,Āhariyamānan ti susānādīsu patitakaṃ vatthaṃ‘‘ ime bhikkhū paṃsukūlapariyesanaṃ carantī’’ ti ñatvā kenaci purisena tato ānīyamānaṃ.
  8760. 1018760,187,830,2,11,1,84,8,Evaṃ laddhaṃ {gaṇhantassāpī}ti evaṃ paṭilābhasantosaṃ akopetvāva laddhaṃ gaṇhantassāpi.
  8761. 1018761,187,830,12,25,1,150,11,"Attano {pahonakamattenevā}ti yathāladdhānaṃ paṃsukūlavatthānaṃ ekapaṭṭadupaṭṭānaṃ atthāya attano pahonakapamāṇeneva, avadhāraṇena uparipaccāsaṃ nivatteti. "
  8762. 1018762,187,831,2,13,1,129,11,Gāme bhikkhāya āhiṇḍantena sapadānacārinā viya dvārapaṭipāṭiyā caraṇaṃ loluppavivajjanaṃ nāma cīvaraloluppassa dūrasamussāritattā.
  8763. 1018763,187,832,2,6,1,32,4,Yāpetun ti attabhāvaṃ pavattetuṃ.
  8764. 1018764,187,833,2,5,1,30,2,{Dhovanupagenā}ti dhovanayoggena.
  8765. 1018765,187,834,2,5,1,28,2,{Paṇṇānī}ti ambajambādipaṇṇāni.
  8766. 1018766,187,835,2,7,1,28,3,{Akopetvā}ti santosaṃ akopetvā .
  8767. 1018767,187,835,8,19,1,120,10,"Pahonakanīhārenevāti antaravāsakādīsu yaṃ kātukāmo, tassa pahonakaniyāmeneva yathāladdhaṃ thūlasukhumādiṃ gahetvā karaṇaṃ. "
  8768. 1018768,187,836,2,10,1,60,4,{Timaṇḍalapaṭicchādanamattassevā}ti ‘‘ nivāsanaṃ ce nābhimaṇḍalaṃ;
  8769. 1018769,187,836,11,24,1,100,9,"jāṇumaṇḍalaṃ, itaraṃ ce galavāṭamaṇḍalaṃ, jāṇumaṇḍalan’’ ti evaṃ timaṇḍalapaṭicchādanamattasseva karaṇaṃ; "
  8770. 1018770,187,836,25,33,1,70,8,taṃ pana atthato tiṇṇaṃ cīvarānaṃ heṭṭhimantena vuttaparimāṇameva hoti.
  8771. 1018771,187,837,2,6,1,25,3,{Avicāretvā}ti na vicāretvā.
  8772. 1018772,187,838,2,7,1,48,4,{Kusibandhanakāle}ti maṇḍalāni yojetvā sibbanakāle.
  8773. 1018773,187,838,8,11,1,28,2,{Sattavāre}ti sattasibbanavāre.
  8774. 1018774,187,839,2,7,1,59,5,Kappabinduapadesena kassaci vikārassa akaraṇaṃ kappasantoso.
  8775. 1018775,187,840,2,16,1,129,10,Sītapaṭighātādi atthāpattito sijjhatīti mukhyameva cīvaraparibhoge payojanaṃ dassetuṃ‘‘ hirikopīnapaṭicchādanamattavasenā’’ ti vuttaṃ.
  8776. 1018776,187,840,17,47,1,54,5,Tenāha bhagavā‘‘ yāvadeva hirikopīnapaṭicchādanatthan’’ ti( ma. ni.1.23; a. ni.6.68; mahāni.162).
  8777. 1018777,187,841,2,13,1,71,8,"Vaṭṭati , na tāvatā santoso kuppati sambhārānaṃ, dakkhiṇeyyānañca alābhato. "
  8778. 1018778,187,842,2,10,1,74,7,Sāraṇīyadhamme {ṭhatvā}ti sīlavantehi bhikkhūhi sādhāraṇato paribhoge ṭhatvā.
  8779. 1018779,187,843,2,25,1,169,18,"‘ ‘ Itī’’ tiādinā paṭhamassa ariyavaṃsassa paṃsukūlikaṅgatecīvarikaṅgānaṃ, tesañca tassa paccayataṃ dassento iti ime dhammā aññamaññassa samuṭṭhāpakā, upatthambhakā cāti dīpeti. "
  8780. 1018780,187,843,26,30,1,21,4,Esa nayo ito paratopi.
  8781. 1018781,187,844,2,24,1,141,18,"‘ ‘ Santuṭṭho hoti vaṇṇavādī’’ ti ettha catukkoṭikaṃ sambhavati, tattha catutthoyeva pakkho satthārā vaṇṇito thomitoti mahātherena tathā desanā katā. "
  8782. 1018782,187,844,25,64,1,145,19,"Eko santuṭṭho hoti, santosassa vaṇṇaṃ na katheti seyyathāpi thero nālako( suttanipāte nālakasutte vitthāro) eko na santuṭṭho hoti, santosassa vaṇṇavādī seyyathāpi upanando sakyaputto( pārā.515,527,532,537 vākyakhandhesu vitthāro). "
  8783. 1018783,187,844,65,74,1,52,8,"Eko neva santuṭṭho hoti, na santosassa vaṇṇaṃ katheti. "
  8784. 1018784,187,844,75,99,1,102,13,"Seyyathāpi thero lāḷudāyī( theragā. aṭṭha.2. udāyittheragāthāvaṇṇanā) eko santuṭṭho ceva hoti, santosassa ca vaṇṇavādī seyyathāpi thero mahākassapo. "
  8785. 1018785,187,845,2,7,1,26,4,Anesanan ti ayuttaṃ esanaṃ.
  8786. 1018786,187,845,8,22,1,68,9,"Tenāha‘‘ appatirūpan’’ ti, sāsane ṭhitānaṃ na patirūpaṃ asāruppaṃ ayogyaṃ. "
  8787. 1018787,187,845,23,31,1,73,7,Kohaññaṃ {karonto}ti cīvaruppādanimittaṃ paresaṃ kuhanaṃ vimhāpanaṃ karonto.
  8788. 1018788,187,845,32,37,1,42,4,{Uttasatī}ti taṇhāsantāsena uparūpari tasati.
  8789. 1018789,187,845,38,41,1,26,3,Paritasatīti parito tasati.
  8790. 1018790,187,845,42,52,1,72,9,"Yathā sabbe kāyavacīpayogā tadatthā eva jāyanti, evaṃ sabbabhāgehi tasati. "
  8791. 1018791,187,845,53,61,1,60,7,"Gadhitaṃ vuccati gaddho, so cettha abhijjhālakkhaṇo adhippeto. "
  8792. 1018792,187,845,62,78,1,66,9,Gadhitaṃ etassa natthīti {agadhito}ti āha‘‘ agadhito… pe… lobhagiddho’’ ti.
  8793. 1018793,187,845,79,88,1,61,8,"Mucchan ti taṇhāvasena muyhanaṃ, tassa vā samussayaṃ adhigataṃ. "
  8794. 1018794,187,845,89,91,1,18,2,Anāpanno anupagato.
  8795. 1018795,187,845,92,95,1,25,2,{Anotthato}ti anajjhotthato.
  8796. 1018796,187,845,96,100,1,40,3,{Apariyonaddho}ti taṇhāchadanena acchādito.
  8797. 1018797,187,845,101,109,1,66,6,"Ādīnavaṃ {passamāno}ti diṭṭhadhammikaṃ, samparāyikañca dosaṃ passanto. "
  8798. 1018798,187,845,110,120,1,91,8,"Gadhitaparibhogato nissarati etenāti nissaraṇaṃ, idamatthikatā, taṃ pajānātīti nissaraṇapañño. "
  8799. 1018799,187,845,121,132,1,31,5,Tenāha‘‘ yāvadeva… pe… pajānanto’’ ti.
  8800. 1018800,187,846,2,13,1,76,9,{Nevattānukkaṃsetī}ti attānaṃ neva ukkaṃseti na ukkhipati na ukkaṭṭhato dahati.
  8801. 1018801,187,846,14,21,1,33,3,‘‘ Ahan’’ tiādi ukkaṃsanākāradassanaṃ.
  8802. 1018802,187,846,22,30,1,44,7,Na {vambhetī}ti na hīḷayati nihīnato na dahati.
  8803. 1018803,187,846,31,39,1,66,6,Tasmiṃ {cīvarasantose}ti tasmiṃ yathāvutte vīsatividhe cīvarasantose .
  8804. 1018804,187,846,40,69,1,226,23,"Kāmañcettha vuttappakārasantosaggahaṇena cīvarahetu anesanāpajjanādipi gahitameva tasmiṃ sati tassa bhāvato, asati ca abhāvato, vaṇṇavāditānattukkaṃsanā paravambhanāni pana gahitāni na hontīti‘‘ vaṇṇavāditādīsu vā’’ ti vikappo vutto. "
  8805. 1018805,187,846,70,86,1,89,11,"Ettha ca‘‘ dakkho’’ tiādi yesaṃ dhammānaṃ vasenassa yathāvuttasantosādi ijjhati, taṃ dassanaṃ. "
  8806. 1018806,187,846,87,126,1,175,21,"Tattha‘‘ dakkho’’ ti iminā tesaṃ samuṭṭhāpanapaññaṃ dasseti,‘‘ analaso’’ ti iminā paggaṇhanavīriyaṃ,‘‘ sampajāno’’ ti iminā pāṭihāriyapaññaṃ‘‘ paṭissato’’ ti iminā tattha asammosavuttiṃ dasseti. "
  8807. 1018807,187,847,2,8,1,51,5,Piṇḍapāto {jānitabbo}ti pabhedato piṇḍapāto jānitabbo.
  8808. 1018808,187,847,9,13,1,48,4,Piṇḍapātakkhettan ti piṇḍapātassa uppattiṭṭhānaṃ.
  8809. 1018809,187,847,14,21,1,66,6,Piṇḍapātasantoso {jānitabbo}ti piṇḍapāte santoso pabhedato jānitabbo.
  8810. 1018810,187,847,22,25,1,36,3,Idha bhesajjampi piṇḍapātagatikameva.
  8811. 1018811,187,847,26,31,1,43,5,Āharitabbato hi sappiādīnampi gahaṇaṃ kataṃ.
  8812. 1018812,187,848,2,5,1,45,3,Piṇḍapātakkhettaṃ piṇḍapātassa uppattiṭṭhānaṃ.
  8813. 1018813,187,848,6,9,1,20,3,Khettaṃ viya khettaṃ.
  8814. 1018814,187,848,10,16,1,41,5,"Uppajjati ettha, etenāti ca uppattiṭṭhānaṃ. "
  8815. 1018815,187,848,17,25,1,62,8,Saṅghato vā hi bhikkhuno piṇḍapāto uppajjati uddesādivasena vā.
  8816. 1018816,187,848,26,32,1,57,6,Tattha sakalassa saṅghassa dātabbaṃ bhattaṃ saṅghabhattaṃ.
  8817. 1018817,187,848,33,40,1,66,7,Katipaye bhikkhū uddisitvā uddesena dātabbaṃ bhattaṃ uddesabhattaṃ.
  8818. 1018818,187,848,41,45,1,38,4,Nimantetvā dātabbaṃ bhattaṃ nimantanaṃ.
  8819. 1018819,187,848,46,51,1,47,4,Salākadānavasena dātabbaṃ bhattaṃ salākabhattaṃ .
  8820. 1018820,187,848,52,58,1,52,6,Ekasmiṃ pakkhe ekadivasaṃ dātabbaṃ bhattaṃ pakkhikaṃ.
  8821. 1018821,187,848,59,63,1,37,4,Uposathe dātabbaṃ bhattaṃ uposathikaṃ.
  8822. 1018822,187,848,64,68,1,43,4,Pāṭipadadivase dātabbaṃ bhattaṃ pāṭipadikaṃ.
  8823. 1018823,187,848,69,73,1,44,4,Āgantukānaṃ dātabbaṃ bhattaṃ āgantukabhattaṃ.
  8824. 1018824,187,848,74,80,1,52,6,Dhuragehe eva ṭhapetvā dātabbaṃ bhattaṃ dhurabhattaṃ.
  8825. 1018825,187,848,81,86,1,42,5,Kuṭiṃ uddissa dātabbaṃ bhattaṃ kuṭibhattaṃ.
  8826. 1018826,187,848,87,92,1,49,5,Gāmavāsīādīhi vārena dātabbaṃ bhattaṃ vārabhattaṃ.
  8827. 1018827,187,848,93,98,1,46,5,Vihāraṃ uddissa dātabbaṃ bhattaṃ vihārabhattaṃ.
  8828. 1018828,187,848,99,101,1,17,2,Sesāni pākaṭāneva.
  8829. 1018829,187,849,2,15,1,54,9,Vitakketi ‘‘ kattha nu kho ahaṃ ajja piṇḍāya carissāmī’’ ti.
  8830. 1018830,187,849,16,58,1,159,22,"‘‘ Kattha piṇḍāya carissāmā’’ ti therena vutte‘‘ asukagāme bhante’’ ti kāmametaṃ paṭivacanadānaṃ , yena pana cittena‘‘ cintetvā’’ ti vuttaṃ, taṃ sandhāyāha‘‘ ettakaṃ cintetvā’’ ti. "
  8831. 1018831,187,849,59,66,1,61,6,Tato {paṭṭhāyā}ti vitakkamāḷake ṭhatvā vitakkitakālato paṭṭhāya.
  8832. 1018832,187,849,67,86,1,111,14,"‘‘ Tato paraṃ vitakkento ariyavaṃsā cuto hotī’’ ti idaṃ tiṇṇampi ariyavaṃsikānaṃ vasena gahetabbaṃ, na ekacārikasseva. "
  8833. 1018833,187,849,87,97,1,68,9,"Sabbopi hi ariyavaṃsiko ekavārameva vitakketuṃ labhati, na tato paraṃ. "
  8834. 1018834,187,849,98,102,1,42,3,{Paribāhiro}ti ariyavaṃsikabhāvato bahibhūto.
  8835. 1018835,187,849,103,111,1,70,7,"Svāyaṃ vitakkasantoso kammaṭṭhānamanasikārena na kuppati, visujjhati ca. "
  8836. 1018836,187,849,112,116,1,23,4,Ito paresupi eseva nayo.
  8837. 1018837,187,849,117,125,1,39,4,Tenevāha‘‘ kammaṭṭhānasīsena gantabban’’ ti.
  8838. 1018838,187,850,2,7,1,41,4,{Gahetabbamevā}ti aṭṭhānappayutto eva -saddo.
  8839. 1018839,187,850,8,11,1,39,3,Yāpanamattameva gahetabbanti yojetabbaṃ.
  8840. 1018840,187,851,2,6,1,36,3,{Etthā}ti etasmiṃ piṇḍapātapaṭiggahaṇe.
  8841. 1018841,187,851,7,12,1,38,5,Appan ti attano yāpanapamāṇatopi appaṃ.
  8842. 1018842,187,851,13,16,1,38,3,Gahetabbaṃ dāyakassa cittārādhanatthaṃ.
  8843. 1018843,187,851,17,23,1,54,5,{Pamāṇenevā}ti attano yāpanappamāṇeneva appaṃ gahetabbaṃ.
  8844. 1018844,187,851,24,41,1,77,9,‘‘ Pamāṇena gahetabban’’ ti ettha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ paṭiggahaṇasmiñhī’’ tiādi vuttaṃ.
  8845. 1018845,187,851,42,46,1,30,3,{Makkhetī}ti viddhaṃseti apaneti.
  8846. 1018846,187,851,47,51,1,39,3,{Vinipātetī}ti vināseti aṭṭhānaviniyogena.
  8847. 1018847,187,851,52,57,1,36,5,Sāsanan ti satthu sāsanaṃ anusiṭṭhiṃ.
  8848. 1018848,187,851,58,61,1,24,3,Na karoti nappaṭipajjati.
  8849. 1018849,187,852,2,15,1,102,9,Sapadānacārino viya dvārapaṭipāṭiyā caraṇaṃ loluppavivajjanasantosoti āha‘‘ dvārapaṭipāṭiyā gantabban’’ ti.
  8850. 1018850,187,853,2,6,1,28,3,{Harāpetvā}ti adhikaṃ apanetvā.
  8851. 1018851,187,854,2,6,1,41,4,Āhāragedhato nissarati etenāti nissaraṇaṃ.
  8852. 1018852,187,854,7,29,1,126,14,"Jighacchāya paṭivinodanatthaṃ kathā, kāyassaṭhitiādipayojanaṃ pana atthāpattito āgataṃ evāti āha‘‘ jighacchāya… pe… santoso nāmā’’ ti. "
  8853. 1018853,187,855,2,7,1,50,5,Nidahitvā na paribhuñjitabbaṃ tadahupīti adhippāyo.
  8854. 1018854,187,855,8,12,1,37,4,Itaratthā pana sikkhāpadeneva vāritaṃ.
  8855. 1018855,187,855,13,20,1,74,6,Sāraṇīyadhamme {ṭhitenā}ti sīlavantehi bhikkhūhi sādhāraṇabhogibhāve ṭhitena.
  8856. 1018856,187,856,2,8,1,32,4,"{Senāsanenā}ti sayanena, āsanena ca. "
  8857. 1018857,187,856,9,21,1,55,9,"Yattha yattha hi mañcādike, vihārādike ca seti, taṃ senaṃ. "
  8858. 1018858,187,856,22,29,1,40,6,"Yattha yattha pīṭhādike āsati, taṃ āsanaṃ. "
  8859. 1018859,187,856,30,40,1,42,6,Tadubhayaṃ ekato katvā‘‘ senāsanan’’ ti vuttaṃ.
  8860. 1018860,187,856,41,48,1,19,3,Tenāha‘‘ mañco’’ tiādi.
  8861. 1018861,187,856,49,55,1,36,5,"Tattha mañco masārakādi, tathā pīṭhaṃ. "
  8862. 1018862,187,856,56,62,1,37,4,"Mañcabhisi, pīṭhabhisīti duvidhā bhisi. "
  8863. 1018863,187,856,63,67,1,37,4,Vihāro pākāraparicchinno sakalo āvāso.
  8864. 1018864,187,856,68,75,1,24,3,‘‘ Dīghamukhapāsādo’’ ti keci.
  8865. 1018865,187,856,76,79,1,23,2,{Aḍḍhayogo}ti dīghapāsādo.
  8866. 1018866,187,856,80,87,1,35,3,‘‘ Ekapassacchadanakasenāsanan’’ ti keci.
  8867. 1018867,187,856,88,91,1,24,2,{Pāsādo}ti caturassapāsādo.
  8868. 1018868,187,856,92,99,1,28,3,‘‘ Āyatacaturassapāsādo’’ ti keci.
  8869. 1018869,187,856,100,102,1,28,2,Hammiyaṃ muṇḍacchadanapāsādo.
  8870. 1018870,187,856,103,107,1,25,3,{Guhā}ti kevalā pabbataguhā.
  8871. 1018871,187,856,108,110,1,18,2,Leṇaṃ dvārabandhaṃ.
  8872. 1018872,187,856,111,122,1,81,10,"Aṭṭo bahalabhittikaṃ gehaṃ, yassa gopānasiyo aggahetvā iṭṭhakāhi eva chadanaṃ hoti."
  8873. 1018873,187,856,123,131,1,36,4,‘‘ Aṭṭālakākārena kariyatī’’ tipi vadanti.
  8874. 1018874,187,856,132,144,1,81,8,Māḷo ekakūṭasaṅgahito anekakoṇo patissayaviseso‘‘ vaṭṭākārena katasenāsanan’’ ti keci.
  8875. 1018875,187,857,2,56,1,304,35,"Piṇḍapāte {vuttanayenevā}ti‘‘ sādako bhikkhu‘ ajja kattha vasissāmī’ ti vitakketī’’ tiādinā yathārahaṃ piṇḍapāte vuttanayena veditabbā,‘‘ tato paraṃ vitakkento ariyavaṃsā cuto hoti paribāhiro’’ ti,‘‘ senāsanaṃ gavesantenāpi’ kuhiṃ labhissāmī’ ti acintetvā kammaṭṭhānasīseneva gantabban’’ ti ca evamādi sabbaṃ purimanayeneva. "
  8876. 1018876,187,858,2,10,1,86,8,Kasmā panettha paccayasantosaṃ dassentena mahātherena gilānapaccayasantoso na gahitoti?
  8877. 1018877,187,858,11,31,1,124,15,"Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbanti dassento‘‘ gilānapaccayo pana piṇḍapāte eva paviṭṭho’’ ti āha, āharitabbatāsāmaññenāti adhippāyo. "
  8878. 1018878,187,858,32,41,1,83,9,Yadi evaṃ tattha piṇḍapāte viya vitakkasantosādayopi pannarasa santosā icchitabbāti?
  8879. 1018879,187,858,42,51,1,31,5,Noti dassento āha‘‘ tatthā’’ tiādi.
  8880. 1018880,187,858,52,74,1,150,17,"Nanu cettha dvādaseva dhutaṅgāni viniyogaṃ gatāni, ekaṃ pana nesajjikaṅgaṃ na katthaci viniyuttanti āha‘‘ nesajjikaṅgaṃ bhāvanārāmaariyavaṃsaṃ bhajatī’’ ti. "
  8881. 1018881,187,858,75,87,1,69,8,Ayañca attho aṭṭhakathāruḷho evāti dassento‘‘ vuttampi cetan’’ tiādimāha.
  8882. 1018882,187,859,2,17,1,105,10,‘ ‘ Pathaviṃ pattharamāno viyā’’ tiādi ariyavaṃsadesanāya sudukkarabhāvadassanaṃ mahāvisayatāya tassā desanāya.
  8883. 1018883,187,859,18,48,1,255,23,"Yasmā nayasahassapaṭimaṇḍitā hoti ariyamaggādhigamāya vitthārato pavattiyamānā desanā yathā taṃ cittuppādakaṇḍe, ayañca bhāvanārāmaariyavaṃsakathā ariyamaggādhigamāya vitthārato pavattiyamānā evaṃ hotīti vuttaṃ‘‘ sahassanayappaṭimaṇḍitaṃ… pe… desanaṃ ārabhī’’ ti. "
  8884. 1018884,187,859,49,64,1,87,9,Paṭipakkhavidhamanato abhimukhabhāvena ramaṇaṃ āramaṇaṃ {ārāmo}ti āha‘‘ abhiratīti attho’’ ti.
  8885. 1018885,187,859,65,86,1,124,14,"Byadhikaraṇānampi padānaṃ vasena bhavati bāhiratthasamāso yathā‘‘ urasilomo, kaṇṭhekāḷoti āha‘‘ pahāne ārāmo assāti pahānārāmo’’ ti. "
  8886. 1018886,187,859,87,99,1,92,10,"Āramitabbaṭṭhena vā ārāmo, pahānaṃ ārāmo assāti {pahānārāmo}ti evamettha samāsayojanā veditabbā."
  8887. 1018887,187,859,100,113,1,90,8,"‘‘ Pajahanto ramatī’’ ti etena pahānārāmasaddānaṃ kattusādhanataṃ, kammadhārayasamāsañca dasseti."
  8888. 1018888,187,859,114,127,1,60,8,‘‘ Bhāvento ramatī’’ ti vuttattā {bhāvanārāmo}ti etthāpi eseva nayo.
  8889. 1018889,187,860,2,60,1,369,39,"Kāmaṃ ‘‘ nesajjikaṅgaṃ bhāvanārāmaariyavaṃsaṃ bhajatī’’ ti vuttaṃ bhāvanānuyogassa anucchavikattā, nesajjikaṅgavasena pana nesajjikassa bhikkhuno ekaccāhi āpattīhi anāpattibhāvoti tampi saṅgaṇhanto‘‘ terasannaṃ dhutaṅgānan’’ ti vatvā‘‘ vinayaṃ patvā garuke ṭhātabban’’ ti icchitattā sallekhassa apariccajanavasena paṭipatti nāma vinaye ṭhitassevāti āha‘‘ terasannaṃ… pe… kathitaṃ hotī’’ ti. "
  8890. 1018890,187,860,61,119,1,334,35,"Kāmaṃ suttābhidhammapiṭakesupi( dī. ni.1.7.194; vibha.508) tattha tattha sīlakathā āgatā eva, yehi pana guṇehi sīlassa vodānaṃ hoti, tesu kathitesu yathā sīlakathābāhullaṃ vinayapiṭakaṃ kathitaṃ hoti, evaṃ bhāvanākathābāhullaṃ suttantapiṭakaṃ, abhidhammapiṭakañca catutthena ariyavaṃsena kathitameva hotīti vuttaṃ‘‘ bhāvanārāmena avasesaṃ piṭakadvayaṃ kathitaṃ hotī’’ ti."
  8891. 1018891,187,860,120,162,1,272,28,"‘‘ So nekkhammaṃ bhāvento ramatī’’ ti nekkhammapadaṃ ādiṃ katvā tattha desanāya pavattattā, sabbesampi vā samathavipassanāmaggadhammānaṃ yathāsakaṃpaṭipakkhato nikkhamanena nekkhammasaññitānaṃ tattha āgatattā so pāṭho‘‘ nekkhammapāḷī’’ ti vuccatīti āha‘‘ nekkhammapāḷiyā kathetabbo’’ ti. "
  8892. 1018892,187,860,163,182,1,68,8,Tenāha aṭṭhakathāyaṃ‘‘ sabbepi kusalā dhammā nekkhammanti pavuccare’’ ti( itivu. aṭṭha.109).
  8893. 1018893,187,860,183,201,1,97,7,"Dasuttarasuttanta {pariyāyenā}ti dasuttarasuttantadhammena, dasuttarasuttante( dī. ni.3.350) āgatanayenāti vā attho. "
  8894. 1018894,187,860,202,205,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo.
  8895. 1018895,187,861,2,7,1,31,4,{So}ti jāgariyaṃ anuyutto bhikkhu.
  8896. 1018896,187,861,8,14,1,76,6,Nekkhamman ti kāmehi nikkhantabhāvato nekkhammasaññitaṃ paṭhamajjhānūpacāraṃ.
  8897. 1018897,187,861,15,48,1,140,15,"‘‘ So abhijjhaṃ loke pahāyā’’ tiādinā( vibha.508,538) āgatā paṭhamajjhānassa pubbabhāgabhāvanāti idhādhippetā , tasmā‘‘ abyāpādan’’ tiādīsupi evameva attho veditabbo. "
  8898. 1018898,187,861,49,57,1,67,7,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ brahmajālaṭīkāyaṃ vuttanayena veditabbaṃ. "
  8899. 1018899,187,861,58,70,1,121,10,"Saupāyāsānañhi aṭṭhannaṃ samāpattīnaṃ, aṭṭhārasannaṃ mahāvipassanānaṃ, catunnaṃ ariyamaggānañca vasenettha desanā pavattāti."
  8900. 1018900,187,862,2,49,1,182,28,"‘ ‘ Ekaṃ dhammaṃ bhāvento ramati, ekaṃ dhammaṃ pajahanto ramatī’’ ti ca na idaṃ dasuttarasutte āgataniyāmena vuttaṃ, tattha pana‘‘ eko dhammo bhāvetabbo, eko dhammo pahātabbo’’ ti( dī. ni.3.351) ca desanā āgatā. "
  8901. 1018901,187,862,50,89,1,165,20,"Evaṃ santepi yasmā atthato bhedo natthi, tasmā paṭisambhidāmagge nekkhammapāḷiyaṃ( paṭi. ma.1.24,3.41) āgatanīhāreneva‘‘ ekaṃ dhammaṃ bhāvento ramati, ekaṃ dhammaṃ pajahanto ramatī’’ ti vuttaṃ. "
  8902. 1018902,187,862,90,93,1,21,3,Esa nayo sesavāresupi.
  8903. 1018903,187,862,94,130,1,259,28,"Yasmā cāyaṃ ariyavaṃsadesanā nāma satthu paññattāva satthārā hi desitaṃ desanaṃ āyasmā dhammasenāpati sāriputtatthero saṅgāyanavasena idhānesi , tasmā mahāariyavaṃsasutte satthudesanānīhārena nigamanaṃ dassento‘‘ evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu bhāvanārāmo hotī’’ ti āha. "
  8904. 1018904,187,862,131,136,1,71,5,Eseva nayo ito paresu satipaṭṭhānapariyāyaabhidhammaniddesapariyāyesupi.
  8905. 1018905,187,862,137,150,1,118,12,"Kāmañcettha kāyānupassanāvaseneva saṅkhipitvā yojanā katā, ekavīsatiyā pana ṭhānānaṃ vasena vitthārato yojanā veditabbā."
  8906. 1018906,187,862,151,173,1,83,8,"‘‘ Aniccato’’( visuddhi. ṭī.2.698) tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāsu vuttanayena veditabbaṃ. "
  8907. 1018907,187,863,2,14,1,62,7,"310. Saṃvarādīnaṃ sādhanavasena padahati ettha, etehīti ca padhānāni. "
  8908. 1018908,187,863,15,21,1,62,5,{Uttamavīriyānī}ti seṭṭhavīriyāni visiṭṭhassa atthassa sādhanato.
  8909. 1018909,187,863,22,37,1,135,14,"Saṃvarantassa uppannavīriyan ti yathā abhijjhādayo na uppajjanti, evaṃ satiyā upaṭṭhāpane cakkhādīnaṃ pidahane analasassa uppannavīriyaṃ. "
  8910. 1018910,187,863,38,41,1,27,2,{Pajahantassā}ti vinodentassa.
  8911. 1018911,187,863,42,48,1,66,6,Uppannavīriyan ti tasseva pajahanassa sādhanavasena pavattavīriyaṃ.
  8912. 1018912,187,863,49,55,1,48,6,Bhāventassa uppannavīriyan ti etthāpi eseva nayo.
  8913. 1018913,187,863,56,60,1,30,4,Samādhinimittan ti samādhi eva.
  8914. 1018914,187,863,61,74,1,100,9,Purimuppannasamādhi hi parato uppajjanakasamādhipavivekassa kāraṇaṃ hotīti‘‘ samādhinimittan’’ ti vuttaṃ.
  8915. 1018915,187,864,2,7,1,65,4,{Upadhivivekattā}ti khandhūpadhiādiupadhīhi vivittattā vinissaṭattā.
  8916. 1018916,187,864,8,15,1,46,6,Taṃ {āgammā}ti taṃ nibbānaṃ maggena adhigamahetu.
  8917. 1018917,187,864,16,24,1,43,6,"Rāgādayo virajjanti ettha, etenāti vā virāgo. "
  8918. 1018918,187,864,25,28,1,24,3,Evaṃ nirodhopi daṭṭhabbo.
  8919. 1018919,187,864,29,45,1,95,11,"Yasmā idha bojjhaṅgā missakavasena icchitā, tasmā‘‘ ārammaṇavasena adhigantabbavasena vā’’ ti vuttaṃ. "
  8920. 1018920,187,864,46,50,1,44,3,Tattha {adhigantabbavasenā}ti taṃninnatāvasena.
  8921. 1018921,187,864,51,61,1,109,9,Vossaggapariṇāmin ti vossajjanavasena pariṇāmitaṃ pariccajanavasena ceva pakkhandanavasena ca pariṇamanasīlaṃ.
  8922. 1018922,187,864,62,70,1,26,4,Tenāha‘‘ dve vossaggā’’ tiādi.
  8923. 1018923,187,864,71,105,1,203,21,"Khandhānaṃ pariccajanaṃ nāma tappaṭibaddhakilesappahānavasenāti yenākārena vipassanā kilese pajahati, tenevākārena taṃnimittake, khandhe ca‘‘ pajahatī’’ ti vattabbataṃ arahatīti āha‘‘ vipassanā… pe… pariccajatī’’ ti. "
  8924. 1018924,187,864,106,137,1,264,24,"Yasmā vipassanā vuṭṭhānagāminibhāvaṃ pāpuṇantī ninnapoṇapabbhārabhāvena ekaṃsato nibbānaṃ‘‘ pakkhandatī’’ ti vattabbataṃ labhati, maggo ca samucchedavasena kilese, khandhe ca pariccajati, tasmā yathākkamaṃ vipassanāmaggānaṃ vasena pakkhandanapariccāgavossaggāpi veditabbā. "
  8925. 1018925,187,864,138,144,1,74,5,{Vossaggatthāyā}ti pariccāgavossaggatthāya ceva pakkhandanavossaggatthāya ca.
  8926. 1018926,187,864,145,148,1,24,2,{Pariṇamatī}ti paripaccati.
  8927. 1018927,187,864,149,165,1,136,12,Taṃ pariṇamanaṃ vuṭṭhānagāminibhāvappattiyā ceva ariyamaggabhāvappattiyā ca icchitanti āha‘‘ vipassanābhāvañceva maggabhāvañca pāpuṇātī’’ ti.
  8928. 1018928,187,864,166,176,1,82,5,{Sesapadesū}ti‘‘ dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāvetī’’ tiādīsu sesasambojjhaṅgakoṭṭhāsesu.
  8929. 1018929,187,865,2,14,1,128,11,"Bhaddakan ti abhaddakānaṃ nīvaraṇādipāpadhammānaṃ vikkhambhanena rāgavidhamanena ekantahitattā, dullabhattā ca bhaddakaṃ sundaraṃ. "
  8930. 1018930,187,865,15,25,1,79,9,"Na hi aññaṃ samādhinimittaṃ evaṃdullabhaṃ, rāgassa ca ujuvipaccanīkabhūtaṃ atthi. "
  8931. 1018931,187,865,26,50,1,146,17,"{Anurakkhatī}ti ettha anurakkhanā nāma adhigatasamādhito yathā na parihāni hoti, evaṃ paṭipatti, sā pana tappaṭipakkhavidhamanenāti āha‘‘ samādhī’’ tiādi. "
  8932. 1018932,187,865,51,54,1,36,2,{Aṭṭhikasaññādikā}ti aṭṭhikajjhānādikā.
  8933. 1018933,187,865,55,59,1,28,4,Saññāsīsena hi jhānaṃ vadati.
  8934. 1018934,187,866,2,13,1,114,10,"Ekapaṭivedhavasena catusaccadhamme ñāṇan ti catūsu ariyasaccesu ekābhisamayavasena pavattañāṇaṃ, maggañāṇanti attho. "
  8935. 1018935,187,866,14,23,1,90,8,"Catusaccantogadhattā catusaccabbhantare nirodhadhamme nibbāne ñāṇaṃ, tena phalañāṇaṃ vadati. "
  8936. 1018936,187,866,24,56,1,278,26,"Yasmā maggānantarassa phalassa maggānuguṇā pavatti, yato taṃsamudayapakkhiyesu dhammesu paṭippassaddhippahānavasena pavattati, tasmā nirodhasaccepi yo maggassa sacchikiriyābhisamayo, tadanuguṇā pavattīti phalañāṇasseva dhamme ñāṇatā vuttā, na yassa kassaci nibbānārammaṇassa ñāṇassa . "
  8937. 1018937,187,866,57,65,1,26,4,Tena vuttaṃ‘‘ yathāhā’’ tiādi.
  8938. 1018938,187,866,66,85,1,160,18,"Ettha ca maggapaññā tāva catusaccadhammassa paṭivijjhanato dhammeñāṇaṃ nāma hotu, phalapaññā pana kathanti codanā sodhitā hoti nirodhadhammaṃ ārabbha pavattanato. "
  8939. 1018939,187,866,86,104,1,130,14,Duvidhāpi hi paññā aparappaccayatāya attapaccakkhato ariyasaccadhamme kiccato ca ārammaṇato ca pavattattā‘‘ dhammeñāṇan’’ ti veditabbā.
  8940. 1018940,187,866,105,119,1,109,12,"Ariyasaccesu hi ayaṃ dhamma-saddo tesaṃ aviparītasabhāvattā, saṅkhatappavaro vā ariyamaggo, tassa ca phaladhammo. "
  8941. 1018941,187,866,120,124,1,36,4,Tattha paññā taṃsahagatā dhammeñāṇaṃ.
  8942. 1018942,187,867,2,6,1,29,3,Anvayeñāṇan ti anugamanañāṇaṃ.
  8943. 1018943,187,867,7,15,1,73,7,Paccakkhato {disvā}ti cattāri saccāni maggañāṇena paccakkhato paṭivijjhitvā.
  8944. 1018944,187,867,16,33,1,146,14,"Yathā {idānī}ti yathā etarahi pañcupādānakkhandhā dukkhasaccaṃ, evaṃ atītepi anāgatepi pañcupādānakkhandhā {dukkhasaccamevā}ti ca sarikkhaṭṭhena vuttaṃ. "
  8945. 1018945,187,867,34,40,1,36,5,"Esa nayo samudayasacce, maggasacce ca. "
  8946. 1018946,187,867,41,44,1,20,2,{Ayamevā}ti avadhāraṇe.
  8947. 1018947,187,867,45,54,1,69,8,"Nirodhasacce pana sarikkhaṭṭho natthi tassa niccattā, ekasabhāvattā ca. "
  8948. 1018948,187,867,55,74,1,114,15,Evaṃ tassa ñāṇassa anugatiyaṃ ñāṇan ti tassa dhammeñāṇassa‘‘ evaṃ atītepī’’ tiādinā anugatiyaṃ anugamane anvaye ñāṇaṃ.
  8949. 1018949,187,867,75,79,1,26,4,Idaṃ anvaye ñāṇanti yojanā.
  8950. 1018950,187,867,80,89,1,50,5,‘‘ Tenāhā’’ tiādinā yathāvuttamatthaṃ pāḷiyā vibhāveti.
  8951. 1018951,187,867,90,96,1,36,5,{So}ti dhammañāṇaṃ patvā ṭhito bhikkhu.
  8952. 1018952,187,867,97,125,1,194,20,"Iminā {dhammenā}ti dhammagocarattā gocaravohārena‘‘ dhammo’’ ti vuttenamaggañāṇena, upayogatthe vā karaṇavacanaṃ, iminā dhammena {ñātenā}ti imaṃ catusaccadhammaṃ ñāṇena jānitvā ṭhitena maggañāṇenāti attho. "
  8953. 1018953,187,867,126,132,1,50,5,{Diṭṭhenā}ti dassanena saccadhammaṃ passitvā ṭhitena.
  8954. 1018954,187,867,133,139,1,32,4,{Pattenā}ti saccānaṃ patvā ṭhitena.
  8955. 1018955,187,867,140,145,1,34,4,{Viditenā}ti saccāni viditvā ṭhitena.
  8956. 1018956,187,867,146,163,1,105,9,{Pariyogāḷhenā}ti catusaccadhammaṃ pariyogāhetvā ṭhitenāti evaṃ tāvettha abhidhammaṭṭhakathāyaṃ( vibha. aṭṭha.796) attho vutto.
  8957. 1018957,187,867,164,168,1,43,4,Duvidhampi pana maggaphalañāṇaṃ dhammeñāṇaṃ.
  8958. 1018958,187,867,169,181,1,92,11,"Paccavekkhaṇāya ca mūlaṃ, kāraṇañca nayanayanassāti duvidhenāpi tena dhammenāti na na yujjati. "
  8959. 1018959,187,867,182,206,1,210,22,"Tathā catusaccadhammassa ñātattā, maggaphalasaṅkhātassa vā dhammassa saccapaṭivedhasampayogaṃ gatattā nayanayanaṃ hotīti tena iminā dhammena ñāṇavisayabhāvena, ñāṇasampayogena vā ñātenāti ca attho na na yujjatīti. "
  8960. 1018960,187,867,207,220,1,66,10,"Atītānāgate nayaṃ {netī}ti atīte, anāgate ca nayaṃ neti harati peseti. "
  8961. 1018961,187,867,221,236,1,132,13,"Idaṃ pana na maggañāṇassa kiccaṃ, paccavekkhaṇañāṇakiccaṃ, satthārā pana maggañāṇaṃ atītānāgate nayanayanasadisaṃ kataṃ maggamūlakattā. "
  8962. 1018962,187,867,237,242,1,42,5,Bhāvitamaggassa hi paccavekkhaṇā nāma hoti.
  8963. 1018963,187,867,243,251,1,69,7,"Nayidaṃ aññaṃ ñāṇuppādanaṃ nayanayanaṃ, ñāṇasseva pana pavattivisesoti. "
  8964. 1018964,187,868,2,11,1,64,8,"Paresaṃ cetaso parito ayanaṃ paricchindanaṃ pariyo, tasmiṃ pariye. "
  8965. 1018965,187,868,12,20,1,33,4,Tenāha‘‘ paresaṃ cittaparicchede’’ ti.
  8966. 1018966,187,868,21,31,1,49,6,Avasesaṃ sammutimhiñāṇaṃ nāma‘‘ ñāṇan’’ ti sammatattā.
  8967. 1018967,187,868,32,37,1,52,5,Vacanatthato pana sammutimhi ñāṇanti sammutimhiñāṇaṃ.
  8968. 1018968,187,868,38,54,1,135,12,Dhammeñāṇādīnaṃ viya hi sātisayassa paṭivedhakiccassa abhāvā visayobhāsanasaṅkhātajānanasāmaññena‘‘ ñāṇan’’ ti sammatesu antogadhanti attho.
  8969. 1018969,187,868,55,62,1,74,7,Sammutivasena vā pavattaṃ sammutimhiñāṇaṃ sammutidvārena atthassa gahaṇato.
  8970. 1018970,187,868,63,74,1,122,10,Avasesaṃ vā itarañāṇattayavisabhāgaṃ ñāṇaṃ tabbisabhāgasāmaññena sammutimhiñāṇamhi paviṭṭhattā sammutimhiñāṇaṃ nāma hotīti.
  8971. 1018971,187,869,2,16,1,97,8,"Kāmaṃ sotāpattimaggañāṇādīni dukkhañāṇādīniyeva, ukkaṭṭhaniddesena panevamāha‘‘ arahattaṃ pāpetvā’’ ti. "
  8972. 1018972,187,869,17,23,1,60,5,"Vaṭṭato niggacchati etenāti niggamanaṃ, catusaccakammaṭṭhānaṃ. "
  8973. 1018973,187,869,24,29,1,53,5,Purimāni dve saccāni vaṭṭaṃ pavattipavattihetubhāvato.
  8974. 1018974,187,869,30,35,1,51,5,Itarāni pana dve vivaṭṭaṃ nivattinivattihetubhāvato.
  8975. 1018975,187,869,36,43,1,74,6,{Abhiniveso}ti vipassanābhiniveso hoti lokiyassa ñāṇassa visabhāgūpagamanato.
  8976. 1018976,187,869,44,52,1,54,7,No {vivaṭṭe}ti vivaṭṭe abhiniveso no hoti avisayabhāvato.
  8977. 1018977,187,869,53,56,1,28,2,{Pariyattī}ti kammaṭṭhānatanti.
  8978. 1018978,187,869,57,61,1,28,3,{Uggahetvā}ti vācuggataṃ katvā.
  8979. 1018979,187,869,62,75,1,124,11,"{Uggahetvā}ti vā pāḷito, atthato ca yathārahaṃ savanadhāraṇaparipucchanamanasānupekkhanādivasena cittena uddhaṃ uddhaṃ gaṇhitvā. "
  8980. 1018980,187,869,76,82,1,60,5,Kammaṃ {karotī}ti nāmarūpapariggahādikkamena yogakammaṃ karoti.
  8981. 1018981,187,870,2,22,1,118,14,"Yadi purimesu dvīsu eva vipassanābhiniveso, tesu eva uggahādi, kathamidaṃ catusaccakammaṭṭhānaṃ jātanti āha‘‘ dvīsū’’ tiādi. "
  8982. 1018982,187,870,23,35,1,97,11,"Kāmaṃ pacchimānipi dve saccāni abhiññeyyāni, pariññeyyatā pana tattha natthīti na vipassanābyāpāro. "
  8983. 1018983,187,870,36,54,1,179,16,"Kevalaṃ pana anussavamatte ṭhatvā accantapaṇītabhāvato iṭṭhaṃ, ātappakanirāmisapītisañjananato kantaṃ, uparūpari abhirucijananena manassa vaḍḍhanato manāpan ti manasikāraṃ pavatteti. "
  8984. 1018984,187,870,55,63,1,32,4,Tenāha‘‘ nirodhasaccaṃ nāmā’’ tiādi.
  8985. 1018985,187,870,64,84,1,135,17,"Dvīsu {saccesū}ti dvīsu saccesu visayabhūtesu , tāni ca uddissa asammohapaṭivedhavasena pavattamāno hi maggo te uddissa pavatto nāma hotīti. "
  8986. 1018986,187,870,85,87,1,31,2,Tīṇi dukkhasamudayamaggasaccāni.
  8987. 1018987,187,870,88,91,1,31,2,{Kiccavasenā}ti asammuyhanavasena.
  8988. 1018988,187,870,92,95,1,21,3,Ekan ti nirodhasaccaṃ.
  8989. 1018989,187,870,96,103,1,92,6,{Ārammaṇavasenā}ti ārammaṇakaraṇavasenapi asammuyhanakiccavasenapi tattha paṭivedho labbhateva.
  8990. 1018990,187,870,104,108,1,35,3,Dve {saccānī}ti dukkhasamudayasaccāni.
  8991. 1018991,187,870,109,114,1,35,3,{Duddasattā}ti daṭṭhuṃ asakkuṇeyyattā.
  8992. 1018992,187,870,115,126,1,82,9,"Oḷārikā hi dukkhasamudayā, tiracchānagatānampi dukkhaṃ, āhārādīsu ca abhilāso pākaṭo. "
  8993. 1018993,187,870,127,145,1,116,13,"Pīḷanādiāyūhanādivasenapi‘‘ idaṃ dukkhaṃ, idaṃ assa kāraṇan’’ ti yāthāvato ñāṇena ogāhituṃ asakkuṇeyyattā tāni gambhīrāni. "
  8994. 1018994,187,870,146,149,1,25,2,{Dve}ti nirodhamaggasaccāni.
  8995. 1018995,187,870,150,163,1,91,9,Tāni saṇhasukhumabhāvato sabhāveneva gambhīratāya yāthāvato ñāṇena durogāhattā‘‘ duddasānī’’ ti.
  8996. 1018996,187,871,2,2,1,30,1,Sotāpattiyaṅgādicatukkavaṇṇanā
  8997. 1018997,187,872,2,18,1,103,10,"311. Soto nāma ariyasoto purimapadalopena, tassa ādito sabbapaṭhamaṃ pajjanaṃ sotāpatti, paṭhamamaggapaṭilābho. "
  8998. 1018998,187,872,19,24,1,58,5,Tassa aṅgāni adhigamūpāyabhūtāni kāraṇāni sotāpattiyaṅgāni.
  8999. 1018999,187,872,25,36,1,23,5,Tenāha‘‘ sotā… pe… attho’’ ti.
  9000. 1019000,187,872,37,45,1,95,7,"Santakāyakammāditāya santadhammasamannāgamato, santadhammapavedanato ca santo purisāti sappurisā. "
  9001. 1019001,187,872,46,65,1,121,13,"Tattha yesaṃ vasena catusaccasampaṭivedhāvahaṃ saddhammassavanaṃ labbhati, te eva dassento‘‘ buddhādīnaṃ sappurisānan’’ ti āha . "
  9002. 1019002,187,872,66,71,1,33,5,Santo sataṃ vā dhammoti saddhammo.
  9003. 1019003,187,872,72,124,1,285,33,"So hi yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne apāyadukkhe, saṃsāradukkhe ca apatante dhāretīti evamādi guṇātisayayogavasena santo saṃvijjamāno, pasattho, sundaro vā dhammo, sataṃ vā ariyānaṃ dhammo, tesaṃ vā tabbhāvasādhako dhammoti saddhammo,‘‘ idha bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇātī’’ tiādinā( a. ni.5.73) vuttā pariyatti. "
  9004. 1019004,187,872,125,145,1,134,16,Sā pana mahāvisayatāya na sabbā sabbassa visesāvahāti tassa tassa anucchavikameva dassento āha‘‘ sappāyassa tepiṭakadhammassa savanan’’ ti.
  9005. 1019005,187,872,146,150,1,33,4,Yonisomanasikāro heṭṭhā vutto eva.
  9006. 1019006,187,872,151,154,1,42,2,{Pubbabhāgapaṭipattiyā}ti vipassanānuyogassa.
  9007. 1019007,187,873,2,26,1,159,16,"{Aveccappasādenā}ti saccasampaṭivedhavasena buddhādīnaṃ guṇe ñatvā uppannappasādena, so pana pasādo devādīsu kenacipi akampiyatāya niccaloti āha‘‘ acalappasādenā’’ ti. "
  9008. 1019008,187,873,27,32,1,41,4,{Etthā}ti etasmiṃ catukkattaye āhāracatukke.
  9009. 1019009,187,873,33,42,1,88,8,{Lūkhapaṇītavatthuvasenā}ti odanakummāsādikassa lūkhassa ceva paṇītassa ca vatthuno vasena.
  9010. 1019010,187,873,43,75,1,129,15,Sā panāyaṃ āhārassa oḷārikasukhumatā‘‘ kumbhilānaṃ āhāraṃ upādāya morānaṃ āhāro sukhumo’’ tiādinā( saṃ. ni. aṭṭha.2.2.11) aṭṭhakathāyaṃ vitthārato āgatā eva.
  9011. 1019011,187,874,2,7,1,73,4,{Ārammaṇaṭṭhitivasenā}ti ārammaṇasaṅkhātassa pavattipaccayaṭṭhānassa vasena.
  9012. 1019012,187,874,8,15,1,56,6,"Tiṭṭhati etthāti ṭhiti, ārammaṇameva ṭhiti ārammaṇaṭṭhiti. "
  9013. 1019013,187,874,16,23,1,28,3,Tenevāha‘‘ rūpārammaṇan’’ tiādi.
  9014. 1019014,187,874,24,31,1,67,6,"Ārammaṇattho cettha upatthambhanattho veditabbo, na visayalakkhaṇova. "
  9015. 1019015,187,874,32,36,1,43,4,Upatthambhanabhūtaṃ rūpaṃ upetīti rūpūpāyaṃ.
  9016. 1019016,187,874,37,46,1,34,5,Tenāha‘‘ rūpaṃ upagataṃ hutvā’’ tiādi.
  9017. 1019017,187,874,47,53,1,54,6,Rūpakkhandhaṃ nissāya tiṭṭhati tena vinā appavattanato.
  9018. 1019018,187,874,54,59,1,45,5,Tan ti rūpakkhandhaṃ nissāya ṭhānappavattanaṃ.
  9019. 1019019,187,874,60,70,1,33,6,Etan ti‘‘ rūpūpāyan’’ ti etaṃ vacanaṃ.
  9020. 1019020,187,874,71,82,1,132,11,Rūpakkhandho gocaro pavattiṭṭhānaṃ paccayo etassāti rūpakkhandhagocaraṃ rūpaṃ sahakārīkāraṇabhāvena patiṭṭhā etassāti rūpappatiṭṭhaṃ.
  9021. 1019021,187,874,83,91,1,91,8,Iti tīhi padehi abhisaṅkhāraviññāṇaṃ pati rūpakkhandhassa sahakārīkāraṇabhāvoyevettha vutto.
  9022. 1019022,187,874,92,115,1,178,19,"Upasittaṃ viya upasittaṃ, yathā byañjanehi upasittaṃ sinehitaṃ odanaṃ rucitaṃ, pariṇāmayogyañca, evaṃ nandiyā upasittaṃ sinehitaṃ kammaviññāṇaṃ abhirucitaṃ hutvā vipākayogyaṃ hotīti. "
  9023. 1019023,187,874,116,125,1,84,8,"Itaran ti dosasahagatādiakusalaṃ, kusalañca upanissayakoṭiyā upasittaṃ hutvāti yojanā. "
  9024. 1019024,187,874,126,133,1,64,7,Evaṃ pavattamānan ti evaṃ rūpūpāyanti desanābhāvena pavattamānaṃ.
  9025. 1019025,187,874,134,140,1,36,4,Vipākadhammatāya vuddhiṃ… pe… āpajjati.
  9026. 1019026,187,874,141,150,1,127,7,"Tatthāpi nippariyāyaphalanibbattanavasena vuddhiṃ, pariyāyaphalanibbattanavasena viruḷhiṃ, nissandaphalanibbattanavasena vepullaṃ. "
  9027. 1019027,187,874,151,164,1,157,9,"Diṭṭhadhammavedanīyaphalanibbattanena vā vuddhiṃ, upapajjavedanīyaphalanibbattanavasena viruḷhiṃ, aparāpariyāyaphalanibbattanavasena vepullaṃ {āpajjatī}ti yojanā. "
  9028. 1019028,187,874,165,179,1,78,10,Ekantato vedanupāyādivasena patti nāma arūpabhave yevāti āha‘‘ imehi panā’’ tiādi.
  9029. 1019029,187,874,180,188,1,62,8,Evañca katvā pāḷiyaṃ kataṃ vā -saddaggahaṇañca samatthitaṃ hoti.
  9030. 1019030,187,874,189,219,1,167,19,"‘‘ Rūpūpāyan’’ tiādinā yathā abhisaṅkhāraviññāṇassa upanissayabhūtā rūpādayo gayhanti, evaṃ tena nibbattetabbāpi te gayhantīti adhippāyena‘‘ catukkavasena… pe… na vuttan’’ ti āha. "
  9031. 1019031,187,874,220,231,1,84,10,Vipākopi hi dhammo vipākadhammaviññāṇaṃ upagataṃ nāma hoti tathā nandiyā upasittattā.
  9032. 1019032,187,874,232,239,1,24,3,Tenāha‘‘ nandūpasecanan’’ ti.
  9033. 1019033,187,874,240,242,1,27,2,Vitthāritāneva siṅgālasutte.
  9034. 1019034,187,875,2,8,1,43,5,"Bhavati etena ārogyanti bhavo, gilānapaccayo. "
  9035. 1019035,187,875,9,12,1,23,3,Parivuddho bhavo abhavo.
  9036. 1019036,187,875,13,51,1,64,9,"Vuddhiattho hi ayaṃ akāro yathā‘‘ saṃvarāsaṃvaro,( pārā. paṭhamamahāsaṅgītikathā; dī. ni. aṭṭha.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā; dha. sa. aṭṭha. nidānakathā) phalāphalaṃ’’ ti ca . "
  9037. 1019037,187,875,52,62,1,99,8,"{Telamadhuphāṇitādīnī}ti ādi -saddena sappinavanītānaṃ gahaṇaṃ, telādīnaṃ gahaṇañcettha nidassanamattaṃ. "
  9038. 1019038,187,875,63,67,1,45,4,Sabbassāpi gilānapaccayassa saṅgaho daṭṭhabbo.
  9039. 1019039,187,875,68,78,1,69,9,Atha vā {bhavābhavo}ti khuddako ceva mahanto ca upapattibhavo veditabbo.
  9040. 1019040,187,875,79,90,1,54,7,Evañca sati‘‘ imesaṃ panā’’ tiādivacanaṃ samatthitaṃ hoti.
  9041. 1019041,187,875,91,95,1,53,4,Bhavūpapattipahānattho hi visesato catutthaariyavaṃso.
  9042. 1019042,187,875,96,103,1,72,6,"Taṇhuppādānan ti taṇhuppattīnaṃ, cīvarādihetu uppajjanakataṇhānanti attho. "
  9043. 1019043,187,875,104,107,1,39,2,{Padhānakaraṇakāle}ti bhāvanānuyogakkhaṇe.
  9044. 1019044,187,875,108,116,1,63,7,Sītādīni na {khamatī}ti bhāvanāya pubbabhāgakālaṃ sandhāya vuttaṃ.
  9045. 1019045,187,875,117,121,1,28,3,{Khamatī}ti sahati abhibhavati.
  9046. 1019046,187,875,122,125,1,33,3,Vitakkasamanan ti nidassanamattaṃ.
  9047. 1019047,187,875,126,131,1,50,5,Sabbesampi kilesānaṃ samanavasena pavattā paṭipadā.
  9048. 1019048,187,876,2,8,1,68,6,Samādhijhānādibhedo dhammo pajjati paṭipajjīyati etenāti dhammapadaṃ.
  9049. 1019049,187,876,9,12,1,46,3,Anabhijjhāva dhammapadaṃ anabhijjhādhammapadaṃ.
  9050. 1019050,187,876,13,23,1,99,9,"Ayaṃ tāva alobhapakkhe nayo, itarapakkhe pana anabhijjhāpadhāno dhammakoṭṭhāso anabhijjhādhammapadaṃ. "
  9051. 1019051,187,876,24,30,1,27,4,"{Akopo}ti adoso, mettāti attho. "
  9052. 1019052,187,876,31,37,1,51,5,{Suppaṭṭhitasatī}ti kāyādīsu sammadeva upaṭṭhitā sati.
  9053. 1019053,187,876,38,41,1,31,2,{Satisīsenā}ti satipadhānamukhena.
  9054. 1019054,187,876,42,52,1,49,6,Samādhipadhānattā jhānānaṃ‘‘ samāpatti vā’’ ti vuttaṃ.
  9055. 1019055,187,876,53,81,1,251,22,"Kāmaṃ saviññāṇakaasubhepi jhānabhāvanā alobhappadhānā hoti kāyassa jigucchanena, paṭikkūlākāraggahaṇavasena ca pavattanato, sattavidhauggahakosallādivasena panassā pavatti satipadhānāti tatiyadhammapadeneva naṃ saṅgaṇhitukāmo‘‘ dasa asubhavasena vā’’ ti āha. "
  9056. 1019056,187,876,82,98,1,122,10,Hitūpasaṃhārādivasena pavattanato brahmavihārabhāvanā byāpādavirodhinī abyāpādappadhānāti āha‘‘ catubrahma… pe… dhammapadan’’ ti.
  9057. 1019057,187,876,99,103,1,36,4,Tattha adhigatāni jhānādīnīti yojanā.
  9058. 1019058,187,876,104,121,1,164,14,Gamanādito āhārassa paṭikkūlabhāvasallakkhaṇaṃ saññāya thirabhāveneva hoti tassā thirasaññāpadaṭṭhānattāti āhāre paṭikkūlasaññāpi tatiyadhammapade eva saṅgahaṃ gatā.
  9059. 1019059,187,876,122,134,1,193,11,"Āruppasamādhiabhiññānaṃ adhiṭṭhānabhāvato kasiṇabhāvanā, sattavidhabojjhaṅgavijjāvimuttipāripūrihetuto ānāpānesu paṭhamaānāpānabhāvanā visesato samādhipadhānāti sā catutthadhammapadena saṅgahitā. "
  9060. 1019060,187,876,135,145,1,104,9,"Catudhātuvavatthānavasena adhigatānipi ettheva saṅgahetabbāni siyuṃ, paññāpadhānatāya pana na saṅgahitāni. "
  9061. 1019061,187,877,2,11,1,105,8,"Dhammasamādānesu paṭhamaṃ acelakapaṭipadā etarahi ca dukkhabhāvato, anāgatepi apāyadukkhavaṭṭadukkhāvahato. "
  9062. 1019062,187,877,12,19,1,105,6,{Acelakapaṭipadā}ti ca nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ channaparibbājakānampi ubhayadukkhāvahapaṭipattidassanato.
  9063. 1019063,187,877,20,30,1,72,8,Dutiyaṃ… pe… brahmacariyacaraṇaṃ etarahi satipi dukkhe āyatiṃ sukhāvahattā.
  9064. 1019064,187,877,31,35,1,41,4,Kāmesu pātabyatā yathākāmaṃ kāmaparibhogo.
  9065. 1019065,187,877,36,45,1,64,8,{Alabhamānassāpī}ti pi -saddena ko pana vādo labhamānassāti dasseti.
  9066. 1019066,187,878,2,19,1,109,12,"Dussīlyādipāpadhammānaṃ khambhanaṃ paṭibandhanaṃ khandhaṭṭho, so pana sīlādi evāti āha‘‘ guṇaṭṭho khandhaṭṭho’’ ti. "
  9067. 1019067,187,878,20,25,1,52,5,Guṇavisayatāya khandha -saddassa guṇatthatā veditabbā.
  9068. 1019068,187,878,26,59,1,214,25,"{Vimuttikkhandho}ti paṭipakkhato suṭṭhu vimuttā guṇadhammā adhippetā, na avimuttā, nāpi vimuccamānāti tehi saha desanaṃ āruḷhā sīlakkhandhādayopi tayoti āha‘‘ phalasīlaṃ adhippetaṃ, catūsupi ṭhānesu phalameva vuttan’’ ti ca. "
  9069. 1019069,187,878,60,68,1,98,7,Eteneva cettha {vimuttikkhandho}ti phalapariyāpannā sammāsaṅkappavāyāmasatiyo adhippetāti veditabbaṃ.
  9070. 1019070,187,879,2,14,1,136,11,"Upatthambhanaṭṭhena sampayuttadhammānaṃ tattha thirabhāvena pavattanato, eteneva ahirikaanottappānampi savisaye balaṭṭho siddho veditabbo. "
  9071. 1019071,187,879,15,22,1,46,6,Na hi tesaṃ paṭipakkhehi akampiyaṭṭho ekantiko.
  9072. 1019072,187,879,23,31,1,97,7,"Hirottappānañhi akampiyaṭṭho sātisayo kusaladhammānaṃ mahābalabhāvato, akusalānañca dubbalabhāvato. "
  9073. 1019073,187,879,32,71,1,136,14,"Tenāha bhagavā‘‘ abalā naṃ balīyanti, maddante naṃ parissayā’’ ti( su. ni.776; mahāni.5; netti. paṭiniddesavāre5) bodhipakkhiyadhammavasenāyaṃ desanāti‘‘ samathavipassanāmaggavasenā’’ ti vuttaṃ. "
  9074. 1019074,187,880,2,22,1,66,7,"{Adhī}ti upasaggamattaṃ, na‘‘ adhicittan’’ tiādīsu( dha. pa.185) viya adhikārādiatthaṃ. "
  9075. 1019075,187,880,23,35,1,87,7,Karaṇādhikaraṇabhāvasādhanavasena adhiṭṭhāna-saddassa atthaṃ dassento‘‘ tena vā’’ tiādimāha.
  9076. 1019076,187,880,36,55,1,169,17,"Tena adhiṭṭhānena tiṭṭhanti attano sammāpaṭipattiyaṃ guṇādhikā purisā, te eva tattha adhiṭṭhāne tiṭṭhanti sammāpattiyā, ṭhānameva adhiṭṭhānameva sammāpaṭipattiyanti yojanā. "
  9077. 1019077,187,880,56,58,1,22,2,Paṭhamena adhiṭṭhānena.
  9078. 1019078,187,880,59,62,1,35,2,{Aggaphalapaññā}ti ukkaṭṭhaniddesoyaṃ.
  9079. 1019079,187,880,63,68,1,40,3,{Kilesūpasamo}ti kilesānaṃ accantavūpasamo .
  9080. 1019080,187,880,69,88,1,122,14,"Paṭhamena nayena adhiṭṭhānāni ekadesatova gahitāni, na nippadesatoti nippadesatova tāni dassetuṃ‘‘ paṭhamena cā’’ tiādi vuttaṃ."
  9081. 1019081,187,880,89,100,1,66,7,‘‘ Ādiṃ katvā’’ ti etena jhānābhiññāpaññañceva maggapaññañca saṅgaṇhāti.
  9082. 1019082,187,880,101,109,1,59,7,Vacīsaccaṃ ādiṃ {katvā}ti ādi -saddena viratisaccaṃ saṅgaṇhāti.
  9083. 1019083,187,880,110,121,1,120,9,"Tatiyena ādi -saddena kilesānaṃ vītikkamapariccāgaṃ, pariyuṭṭhānapariccāgaṃ, heṭṭhimamaggehi anusayapariccāgañca saṅgaṇhāti."
  9084. 1019084,187,880,122,143,1,166,17,‘‘ Vikkhambhite kilese’’ ti etena samāpattīhi kilesānaṃ vikkhambhanavasena vūpasamaṃ vatvā ādi -saddena heṭṭhimamaggehi kātabbaṃ tesaṃ samucchedavasena vūpasamaṃ saṅgaṇhāti.
  9085. 1019085,187,880,144,153,1,84,7,"Arahattaphalapaññā kathitā ukkaṭṭhaniddesatova, aññathā vacīsaccādīnampi gahaṇaṃ siyā. "
  9086. 1019086,187,880,154,171,1,179,14,"Nibbānañca asammosadhammatāya uttamaṭṭhena saccaṃ, sabbasaṃkilesapariccāganimittatāya cāgo, sabbasaṅkhārūpasamabhāvato {upasamo}ti ca visesato vattabbataṃ arahatīti therassa adhippāyo. "
  9087. 1019087,187,880,172,199,1,184,20,"Pakaṭṭhajānanaphalatāya paññā, anavasesato kilesānañcajante ca vūpasante ca uppannattā cāgo, {upasamo}ti ca visesato aggaphalañāṇaṃ vuccatīti thero āha‘‘ sesehi arahattaphalapaññā kathitā’’ ti. "
  9088. 1019088,187,881,2,2,1,30,1,Pañhabyākaraṇādicatukkavaṇṇanā
  9089. 1019089,187,882,2,13,1,59,6,"312. Kāḷakan ti malīnaṃ, cittassa apabhassarabhāvakaraṇanti attho. "
  9090. 1019090,187,882,14,25,1,81,7,Taṃ panettha kammapathappattameva adhippetanti āha‘‘ dasaakusalakammapathakamman’’ ti.
  9091. 1019091,187,882,26,29,1,28,3,Kaṇhābhijātihetuto vā kaṇhaṃ.
  9092. 1019092,187,882,30,37,1,22,3,Tenāha‘‘ kaṇhavipākan’’ ti.
  9093. 1019093,187,882,38,44,1,47,5,"Apāyūpatti, manussesu ca dobhaggiyaṃ kaṇhavipāko. "
  9094. 1019094,187,882,45,49,1,26,4,Ayaṃ tassa tamabhāvo vutto.
  9095. 1019095,187,882,50,53,1,29,2,{Nibbattanato}ti nibbattāpanato.
  9096. 1019096,187,882,54,61,1,58,6,"Paṇḍaran ti odātaṃ, cittassa pabhassarabhāvakaraṇanti attho. "
  9097. 1019097,187,882,62,65,1,28,3,Sukkābhijātihetuto vā sukkaṃ.
  9098. 1019098,187,882,66,73,1,22,3,Tenāha‘‘ sukkavipākan’’ ti.
  9099. 1019099,187,882,74,79,1,48,4,"Saggūpapatti, manussesu sobhaggiyañca sukkavipāko. "
  9100. 1019100,187,882,80,84,1,26,4,Ayaṃ tassa jotibhāvo vutto.
  9101. 1019101,187,882,85,98,1,74,8,"Ukkaṭṭhaniddesena pana‘‘ sagge nibbattanato’’ ti vuttaṃ, nibbattāpanatoti attho. "
  9102. 1019102,187,882,99,110,1,76,9,"Missakakamman ti kālena kaṇhaṃ, kālena sukkanti evaṃ missakavasena katakammaṃ."
  9103. 1019103,187,882,111,129,1,102,10,‘‘ Sukhadukkhavipākan’’ ti vatvā tattha sukhadukkhānaṃ pavattiākāraṃ dassetuṃ‘‘ missakakammañhī’’ tiādi vuttaṃ.
  9104. 1019104,187,882,130,152,1,185,16,Kammassa kaṇhasukkasamaññā kaṇhasukkābhijātihetutāyāti apacayagāmitāya tadubhayaviddhaṃsakassa kammakkhayakarakammassa idha sukkapariyāyopi na icchitoti āha‘‘ ubhaya… pe… ayamettha attho’’ ti.
  9105. 1019105,187,882,153,158,1,56,4,Tattha {ubhayavipākassā}ti yathādhigatassa ubhayavipākassa.
  9106. 1019106,187,882,159,175,1,102,10,"Sampattibhavapariyāpanno hi vipāko idha‘‘ sukkavipāko’’ ti adhippeto, na accantaparisuddho ariyaphalavipāko. "
  9107. 1019107,187,883,2,8,1,66,6,Pubbenivāso sattānaṃ cutūpapāto ca paccakkhakaraṇena sacchikātabbā;
  9108. 1019108,187,883,9,16,1,76,6,itare paṭilābhena asammohapaṭivedhavasena paccakkhakaraṇena ca sacchikātabbā.
  9109. 1019109,187,883,17,22,1,51,5,Nanu ca paccavekkhaṇāpettha paccakkhato pavattatīti?
  9110. 1019110,187,883,23,34,1,117,10,"Saccaṃ paccakkhato pavattati sarūpadassanato, na pana paccakkhakaraṇavasena pavattati paccakkhakārīnaṃ piṭṭhivattanato. "
  9111. 1019111,187,883,35,42,1,20,3,Tenāha‘‘ kāyenā’’ tiādi.
  9112. 1019112,187,884,2,8,1,39,5,{Ohanantī}ti heṭṭhā katvā hananti gamenti.
  9113. 1019113,187,884,9,21,1,51,8,Tathābhūtā ca adho sīdenti nāmāti āha‘‘ osīdāpentī’’ ti.
  9114. 1019114,187,884,22,34,1,77,11,"Kāmanaṭṭhena kāmo ca so yathāvuttenatthena ogho cāti, kāmesu oghoti vā kāmogho. "
  9115. 1019115,187,884,35,46,1,64,7,Bhavogho nāma bhavarāgoti dassetuṃ‘‘ rūpārūpabhavesū’’ tiādi vuttaṃ.
  9116. 1019116,187,884,47,57,1,82,8,"Tattha paṭhamo upapattibhavesu rāgo, dutiyo kammabhavesu, tatiyo bhavadiṭṭhisahagato. "
  9117. 1019117,187,884,58,71,1,55,8,"Yathā rañjanaṭṭhena rāgo, evaṃ ohanaṭṭhena‘‘ ogho’’ ti vutto. "
  9118. 1019118,187,885,2,14,1,87,10,"{Yojentī}ti kammaṃ vipākena, bhavādiṃ bhavantarādīhi dukkhe satte yojenti ghaṭṭentīti yogā. "
  9119. 1019119,187,885,15,20,1,45,5,Oghā viya veditabbā atthato kāmayogādibhāvato.
  9120. 1019120,187,886,2,8,1,57,5,{Visaṃyojentī}ti paṭipannaṃ puggalaṃ kāmayogādito viyojenti.
  9121. 1019121,187,886,9,35,1,130,13,"Saṃkilesakaraṇaṃ yojanaṃ yogo, ganthikaraṇaṃ( ganthakaraṇaṃ dha. sa. mūlaṭī.20-25), saṅkhalikacakkalikānaṃ viya paṭibaddhatākaraṇaṃ vā ganthanaṃ gantho, ayaṃ etesaṃ viseso. "
  9122. 1019122,187,886,36,43,1,62,6,{Palibundhatī}ti nissarituṃ appadānavasena na muñceti vibandhati.
  9123. 1019123,187,886,44,50,1,56,5,{Idamevā}ti attano yathāupaṭṭhitaṃ sassatavādādikaṃ vadati.
  9124. 1019124,187,886,51,54,1,16,3,Saccan ti bhūtaṃ.
  9125. 1019125,187,887,2,11,1,51,6,"Bhusaṃ , daḷhañca ārammaṇaṃ ādīyati etehīti upādānāni. "
  9126. 1019126,187,887,12,28,1,87,11,"Yaṃ pana tesaṃ tathāgahaṇaṃ, tampi atthato ādānamevāti āha‘‘ upādānānīti ādānaggahaṇānī’’ ti. "
  9127. 1019127,187,887,29,34,1,47,4,{Gahaṇaṭṭhenā}ti kāmanavasena daḷhaṃ gahaṇaṭṭhena.
  9128. 1019128,187,887,35,41,1,63,5,Puna {gahaṇaṭṭhenā}ti micchābhinivisanavasena daḷhaṃ gahaṇaṭṭhena.
  9129. 1019129,187,887,42,46,1,26,3,{Iminā}ti iminā sīlavatādinā.
  9130. 1019130,187,887,47,50,1,22,2,{Suddhī}ti saṃsārasuddhi.
  9131. 1019131,187,887,51,55,1,26,3,{Etenā}ti etena diṭṭhigāhena.
  9132. 1019132,187,887,56,68,1,62,8,‘‘ Attā’’ ti paññāpento vadati ceva abhinivesanavasena upādiyati ca.
  9133. 1019133,187,888,2,27,1,176,20,"Yavanti tāhi sattā amissitāpi samānajātitāya missitā viya hontīti yoniyo, tā pana atthato aṇḍādiuppattiṭṭhānavisiṭṭhā khandhānaṃ bhāgaso pavattivisesāti āha‘‘ yoniyoti koṭṭhāsā’’ ti. "
  9134. 1019134,187,888,28,31,1,40,3,Sayanasmin ti pupphasantharādisayanasmiṃ.
  9135. 1019135,187,888,32,39,1,45,7,Tattha vā te sayitā jāyantīti sayana ggahaṇaṃ.
  9136. 1019136,187,888,40,46,1,52,5,"Tayidaṃ manussānaṃ, bhummadevānañca vasena gahetabbaṃ. "
  9137. 1019137,187,888,47,50,1,33,3,Pūtimacchādīsu kimayo nibbattanti.
  9138. 1019138,187,888,51,56,1,43,5,Upapatitā viyāti upapajjavasena patitā viya.
  9139. 1019139,187,888,57,74,1,93,11,"Bāhirapaccayanirapekkhatāya vā upapatane sādhukārino opapātino, te eva idha‘‘ opapātikā’’ ti vuttā. "
  9140. 1019140,187,888,75,92,1,83,11,"{Devamanussesū}ti ettha ye deve sandhāya devaggahaṇaṃ, te dassento‘‘ bhummadevesū’’ ti āha. "
  9141. 1019141,187,889,2,14,1,83,8,Attano satisammosena āhārappayogena maraṇato‘‘ paṭhamo khiḍḍāpadosikavasenā’’ ti vuttaṃ.
  9142. 1019142,187,889,15,28,1,79,9,Attano parassa ca manopadosavasena maraṇato‘‘ tatiyo manopadosikavasenā’’ ti vuttaṃ.
  9143. 1019143,187,889,29,45,1,108,12,"Neva attasañcetanāya maranti, na parasañcetanāya kevalaṃ puññakkhayeneva maraṇato, tasmā catuttho… pe… veditabbo. "
  9144. 1019144,187,890,2,2,1,32,1,Dakkhiṇāvisuddhādicatukkavaṇṇanā
  9145. 1019145,187,891,2,11,1,44,4,"313. Dānasaṅkhātā dakkhiṇā, na deyyadhammasaṅkhātā. "
  9146. 1019146,187,891,12,28,1,81,10,"Visujjhanā mahājutikatā, sā pana mahāphalatāya veditabbāti āha‘‘ mahapphalā hontī’’ ti. "
  9147. 1019147,187,892,2,5,1,23,3,Anariyānan ti asādhūnaṃ.
  9148. 1019148,187,892,6,17,1,43,7,Te pana nihīnācārā hontīti āha‘‘ lāmakānan’’ ti.
  9149. 1019149,187,892,18,27,1,58,7,"{Vohārā}ti sabbohārā abhilāpā vā, atthato tathāpavattā cetanā. "
  9150. 1019150,187,892,28,36,1,22,4,Tenāha‘‘ ettha cā’’ tiādi.
  9151. 1019151,187,893,2,2,1,25,1,Attantapādicatukkavaṇṇanā
  9152. 1019152,187,894,2,15,1,91,7,314. Tesu {acelako}ti nidassanamattaṃ channaparibbājakānampi attakilamathaṃ anuyuttānaṃ labbhanato.
  9153. 1019153,187,895,2,8,1,46,5,Na {sīlādisampanno}ti sīlādīhi guṇehi aparipuṇṇo.
  9154. 1019154,187,896,2,6,1,32,3,{Tamo}ti appakāsabhāvena tamobhūto.
  9155. 1019155,187,896,7,25,1,98,12,"Tenāha‘‘ andhakārabhūto’’ ti, andhakāraṃ viya bhūto jāto appakāsabhāvena, andhakārattaṃ vā pattoti attho. "
  9156. 1019156,187,896,26,30,1,34,3,{Tamamevā}ti vuttalakkhaṇaṃ tamameva.
  9157. 1019157,187,896,31,37,1,39,6,Paraṃ parato ayanaṃ gati niṭṭhāti attho.
  9158. 1019158,187,896,38,64,1,130,15,"‘‘ Nīce… pe… nibbattitvā’’ ti etena tassa tamabhāvaṃ dasseti,‘‘ tīṇi duccaritāni paripūretī’’ ti etena tamaparāyanabhāvaṃ appakāsabhāvāpattito. "
  9159. 1019159,187,896,65,73,1,38,5,Tathāvidho {hutvā}ti nīce… pe… nibbattetvā.
  9160. 1019160,187,896,74,88,1,87,9,‘‘ Tīṇi sucaritāni paripūretī’’ ti etena tassa jotiparāyanabhāvaṃ dasseti pakāsabhāvāpattito.
  9161. 1019161,187,896,89,93,1,44,4,Itaradvaye vuttanayānusārena attho veditabbo.
  9162. 1019162,187,897,2,18,1,48,5,Ma-kāro padasandhimattaṃ‘‘ aññamaññan’’ tiādīsu( su. ni.605) viya.
  9163. 1019163,187,897,19,25,1,43,5,Catūhi {vātehī}ti catūhi disāhi uṭṭhitavātehi.
  9164. 1019164,187,897,26,31,1,46,4,{Parappavādehī}ti paresaṃ diṭṭhigatikānaṃ vādehi.
  9165. 1019165,187,897,32,49,1,72,8,"‘‘ Akampiyo’’ ti vatvā tattha kāraṇamāha‘‘ acalasaddhāyā’’ ti, maggenāgatasaddhāya. "
  9166. 1019166,187,897,50,61,1,100,9,"{Patanubhūtattā}ti ettha dvīhi kāraṇehi patanubhāvo veditabbo adhiccuppattiyā, pariyuṭṭhānamandatāya ca. "
  9167. 1019167,187,897,62,74,1,101,11,"Sakadāgāmissa hi vaṭṭānusārimahājanassa viya kilesā abhiṇhaṃ na uppajjanti, kadāci karahaci uppajjanti. "
  9168. 1019168,187,897,75,92,1,141,16,"Uppajjamānā ca vaṭṭānusārimahājanassa viya maddantā abhibhavantā na uppajjanti, dvīhi pana maggehi pahīnattā mandā mandā tanukākārā uppajjanti. "
  9169. 1019169,187,897,93,101,1,82,8,Iti kilesānaṃ patanubhāvena guṇasobhāya guṇasoraccena sakadāgāmī samaṇapadumo nāma.
  9170. 1019170,187,897,102,110,1,71,6,Rāgadosānaṃ {abhāvā}ti guṇavikāsavibandhānaṃ sabbaso rāgadosānaṃ abhāvena.
  9171. 1019171,187,897,111,118,1,97,6,Khippameva {pupphissatī}ti aggamaggavikasanena nacirasseva anavasesaguṇasobhāpāripūriyā pupphissati.
  9172. 1019172,187,897,119,123,1,34,4,Tasmā anāgāmī samaṇapuṇḍarīko nāma.
  9173. 1019173,187,897,124,133,1,37,5,‘‘ Puṇḍarīkan’’ ti hi rattakamalaṃ vuccati.
  9174. 1019174,187,897,134,138,1,26,4,Taṃ kira lahuṃ pupphissati.
  9175. 1019175,187,897,139,152,1,56,8,"‘ Paduman’ ti setakamalaṃ, taṃ cirena pupphissatī’’ ti vadanti. "
  9176. 1019176,187,897,153,165,1,152,11,Ganthakārakilesānan ti cittassa baddhabhāvakarānaṃ uddhambhāgiyakilesānaṃ sabbaso abhāvā samaṇasukhumālo nāma samaṇabhāvena paramasukhumālabhāvappattito.
  9177. 1019177,187,898,2,4,1,23,2,Catukkavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9178. 1019178,187,899,2,5,1,35,3,Niṭṭhitā ca paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā.
  9179. 1019179,187,900,2,2,1,14,1,Pañcakavaṇṇanā
  9180. 1019180,187,901,2,27,1,166,17,315. Saccesu viya ariyasaccāni khandhesu upādānakkhandhā antogadhāti khandhesu lokiyalokuttaravasena vibhāgaṃ dassetvā itaresu tadabhāvato‘‘ upādānakkhandhā lokiyā vā’’ ti āha.
  9181. 1019181,187,902,2,6,1,24,2,{Gantabbā}ti upapajjitabbā.
  9182. 1019182,187,902,7,52,1,275,31,"Yathā hi kammabhavo paramatthato asatipi kārake paccayasāmaggiyā siddho‘‘ taṃsamaṅginā santānalakkhaṇena sattena kato’’ ti voharīyati, evaṃ upapattibhavalakkhaṇā gatiyo paramatthato asatipi gamake taṃtaṃkammavasena yehi tāni kammāni‘‘ katānī’’ ti vuccanti, tehi‘‘ gantabbā’’ ti voharīyanti. "
  9183. 1019183,187,902,53,63,1,55,8,"Yassa uppajjati, taṃ brūhanto eva uppajjatīti ayo, sukhaṃ. "
  9184. 1019184,187,902,64,68,1,25,4,Natthi ettha ayoti nirayo.
  9185. 1019185,187,902,69,80,1,52,7,Tato eva assādetabbamettha natthīti‘‘ nirassādo’’ ti āha.
  9186. 1019186,187,902,81,93,1,71,8,Avīciādiokāsepi nirayasaddo niruḷhoti āha‘‘ sahokāsena khandhā kathitā’’ ti.
  9187. 1019187,187,902,94,107,1,77,9,Sūriyavimānādi okāsavisesepi loke deva-saddo niruḷhoti āha‘‘ catutthe okāsopī’’ ti.
  9188. 1019188,187,903,2,6,1,22,3,{Āvāse}ti visaye bhummaṃ.
  9189. 1019189,187,903,7,17,1,70,9,"Peto vā ajagaro vā hutvā nibbattati laggacittatāya, hīnajjhāsayatāya ca. "
  9190. 1019190,187,903,18,36,1,117,15,"Tehi tehi kāraṇehi ādīnavaṃ dassetvā yathā aññe na labhanti, evaṃ karoti attano visamanissitatāya, balavanissitatāya ca. "
  9191. 1019191,187,903,37,57,1,95,15,"Vaṇṇamacchariyena attano eva vaṇṇaṃ vaṇṇeti, paresaṃ vaṇṇo‘‘ kiṃ vaṇṇo eso’’ ti taṃ taṃ dosaṃ vadati. "
  9192. 1019192,187,903,58,80,1,143,17,"Paṭivedhadhammo ariyānaṃyeva hoti, te ca taṃ na maccharāyanti macchariyassa sabbaso pahīnattāti tassa asambhavo evāti āha‘‘ pariyattidhamme’’ tiādi."
  9193. 1019193,187,903,81,97,1,95,12,‘‘ Ayaṃ imaṃ dhammaṃ uggahetvā aññathā atthaṃ viparivattetvā nassessatī’’ ti dhammānuggahena na deti.
  9194. 1019194,187,903,98,116,1,106,13,‘‘ Ayaṃ imaṃ dhammaṃ uggahetvā uddhato unnaḷo avūpasantacitto apuññaṃ pasavissatī’’ ti puggalānuggahena na deti.
  9195. 1019195,187,903,117,123,1,58,6,Na taṃ adānaṃ macchariyaṃ macchariyalakkhaṇasseva abhāvato.
  9196. 1019196,187,904,2,13,1,98,10,Cittaṃ {nivārentī}ti jhānādivasena uppajjanakaṃ kusalacittaṃ nisedhenti tathāssa uppajjituṃ na denti.
  9197. 1019197,187,904,14,17,1,31,2,{Nīvaraṇappatto}ti nīvaraṇāvattho.
  9198. 1019198,187,904,18,31,1,91,8,"‘‘ Arahattamaggavajjho’’ ti etena bhavarāgānusayassapi nīvaraṇabhāvaṃ anujānāti, taṃ vicāretabbaṃ. "
  9199. 1019199,187,904,32,34,1,21,2,Kimettha vicāretabbaṃ?
  9200. 1019200,187,904,35,72,1,217,20,"‘‘ Āruppe kāmacchandanīvaraṇaṃ paṭicca thinamiddhanīvaraṇan’’ ti( paṭṭhā.3. nīvaraṇagocchake8) ādivacanato na yidaṃ‘‘ pariyāyena vuttan’’ ti sakkā vattuṃ, sabbesampi tebhūmakadhammānaṃ kāmanīyaṭṭhena kāmabhāvato bhavarāgassapi kāmacchandabhāvassa icchitattā. "
  9201. 1019201,187,904,73,82,1,55,5,Tasmā‘‘ kāmacchando nīvaraṇappatto’’ ti bhavarāgānusayamāha.
  9202. 1019202,187,904,83,86,1,25,3,So hi arahattamaggavajjho.
  9203. 1019203,187,904,87,107,1,70,9,‘‘ Yā tasmiṃ samaye cittassa akalyatā’’ ti( dha. sa.1162) ādivacanato thinaṃ cittagelaññaṃ.
  9204. 1019204,187,904,108,128,1,84,9,Tathā‘‘ yā tasmiṃ samaye vedanākkhandhassā’’ ti( dha. sa.44) ādivacanato middhaṃ khandhattayagelaññaṃ.
  9205. 1019205,187,904,129,141,1,112,10,"Ettha ca cittagelaññena cittasseva akalyatā, khandhattayagelaññena pana rūpakāyassapi thinamiddhassa niddāhetuttā. "
  9206. 1019206,187,904,142,153,1,92,9,"Tathā uddhaccan ti uddhaccassa arahattamaggavajjhataṃ upasaṃharati tathā-saddena , na ubhayataṃ. "
  9207. 1019207,187,904,154,160,1,33,6,Na hi tassa tādisī ubhayatā atthi.
  9208. 1019208,187,904,161,180,1,130,14,"Yaṃ pana keci vadanti‘‘ puthujjanasantānavutti sekkhasantānavuttī’’ ti, taṃ idha anupayogi sekkhasantānavuttino eva cettha adhippetattā. "
  9209. 1019209,187,905,2,5,1,18,2,{Tehī}ti saṃyojanehi.
  9210. 1019210,187,905,6,39,1,287,24,"‘‘ Orambhāgiyāni uddhambhāgiyānī’’ ti visesaṃ anāmasitvā‘‘ saṃyojanānī’’ ti sādhāraṇato paduddhāro idāni vuccamānacatukkānucchavikatāvasena, kassacipi kilesassa avikkhambhitattā kathañcipi avinipāteyyatāmutto kāmabhavo ajjhattaggahaṇassa visesapaccayattā imesaṃ sattānaṃ abbhantaraṭṭhena anto nāma. "
  9211. 1019211,187,905,40,44,1,39,4,Rūpārūpabhavo tabbipariyāyato bahi nāma.
  9212. 1019212,187,905,45,73,1,221,23,"Tathā hi yassa orambhāgiyāni saṃyojanāni appahīnāni, so ajjhattasaṃyojano vutto, yassa tāni pahīnāni, so bahiddhāsaṃyojano, tasmā anto asamucchinnabandhanatāya, bahi ca pavattamānabhavaṅgasantānatāya antobaddhā bahisayitā nāma. "
  9213. 1019213,187,905,74,77,1,54,3,Nirantarappavattabhavaṅgasantānavasena hi sayitavohāro.
  9214. 1019214,187,905,78,89,1,84,9,"Kāmaṃ nesaṃ bahibandhanampi asamucchinnaṃ, antobandhanassa pana thūlatāya evaṃ vuttaṃ . "
  9215. 1019215,187,905,90,99,1,37,5,Tenāha‘‘ tesañhi kāmabhave bandhanan’’ ti.
  9216. 1019216,187,905,100,105,1,40,5,Iminā nayena sesadvayepi attho veditabbo.
  9217. 1019217,187,905,106,113,1,106,7,Asamucchinnesu ca orambhāgiyasaṃyojaniyesu laddhappaccayesu uddhambhāgiyasaṃyojanāni agaṇanūpagāni hontīti.
  9218. 1019218,187,905,114,122,1,80,8,Ariyānaṃyeva vasenettha catukkassa uddhaṭattā labbhamānāpi puthujjanā na uddhaṭā.
  9219. 1019219,187,906,2,5,1,33,2,{Sikkhākoṭṭhāso}ti sikkhitabbabhāgo.
  9220. 1019220,187,906,6,13,1,58,6,"Pajjati sikkhā etenāti sikkhāpadaṃ, sikkhāya adhigamupāyoti. "
  9221. 1019221,187,906,14,21,1,58,6,"Āgatāyeva, tasmā tattha āgatanayeneva veditabbāti adhippāyo. "
  9222. 1019222,187,907,2,2,1,29,1,Abhabbaṭṭhānādipañcakavaṇṇanā
  9223. 1019223,187,908,2,15,1,63,6,"316. {Desanāsīsamevā}ti desanāpadeso eva, tasmā sotāpannādayopi abhabbā. "
  9224. 1019224,187,908,16,28,1,64,8,Yadi evaṃ kasmā tathā desanāti āha‘‘ puthujjanakhīṇāsavānan’’ tiādi.
  9225. 1019225,187,909,2,14,1,86,10,"Ñātibyasane yesaṃ ñātīnaṃ vināso, tesaṃ hitasukhaṃ viddhaṃseti, tasmā byasatīti byasanaṃ. "
  9226. 1019226,187,909,15,18,1,25,3,Bhogabyasanepi eseva nayo.
  9227. 1019227,187,909,19,29,1,51,6,Rogabyasanādīsu pana‘‘ yassa rogo’’ tiādinā yojetabbaṃ.
  9228. 1019228,187,909,30,33,1,37,3,Neva akusalāni asaṃkiliṭṭhasabhāvattā.
  9229. 1019229,187,909,34,37,1,35,3,Na tilakkhaṇāhatāni abhāvadhammattā.
  9230. 1019230,187,909,38,44,1,56,5,"Itaraṃ pana vuttavipariyāyato akusalaṃ, tilakkhaṇāhatañca. "
  9231. 1019231,187,910,2,6,1,28,3,Guṇehi samiddhabhāvā sampadā.
  9232. 1019232,187,911,2,12,1,72,8,"{Vatthusandassanā}ti yasmiṃ vatthusmiṃ tassa āpatti, tassa sarūpato dassanā. "
  9233. 1019233,187,911,13,22,1,54,7,"{Āpattisandassanā}ti yaṃ āpattiṃ so āpanno, tassā dassanā. "
  9234. 1019234,187,911,23,28,1,71,4,{Saṃvāsapaṭikkhepo}ti uposathapavāraṇādisaṃvāsassa paṭikkhipanaṃ akaraṇaṃ.
  9235. 1019235,187,911,29,32,1,52,3,Sāmīcipaṭikkhepo abhivādanādisāmīcikiriyāya akaraṇaṃ.
  9236. 1019236,187,911,33,36,1,24,2,{Codayamānenā}ti codentena.
  9237. 1019237,187,911,37,43,1,55,5,Cuditakassa {kālo}ti cuditakassa puggalassa codetabbakālo.
  9238. 1019238,187,911,44,48,1,31,4,Puggalan ti codetabbaṃ puggalaṃ.
  9239. 1019239,187,911,49,63,1,73,8,"{Upaparikkhitvā}ti‘‘ ayaṃ cuditakalakkhaṇe tiṭṭhati, na tiṭṭhatī’’ ti vīmaṃsitvā. "
  9240. 1019240,187,911,64,80,1,99,12,Ayasaṃ āropeti‘‘ ime maṃ abhūtena abbhācikkhantā anayabyasanaṃ āpādentī’’ ti bhikkhūnaṃ ayasaṃ uppādeti.
  9241. 1019241,187,912,2,2,1,26,1,Padhāniyaṅgapañcakavaṇṇanā
  9242. 1019242,187,913,2,9,1,19,2,317. Padahatīti padahano;
  9243. 1019243,187,913,10,18,1,62,7,"bhāvanaṃ anuyutto yogī, tassa bhāvo bhāvanānuyogo padahanabhāvo. "
  9244. 1019244,187,913,19,34,1,75,10,"Padhānaṃ assa atthīti padhāniko, ka-kārassa ya-kāraṃ katvā‘‘ padhāniyo’’ ti vuttaṃ."
  9245. 1019245,187,913,35,61,1,187,17,"‘‘ Abhinīhārato paṭṭhāya āgatattā’’ ti vuttattā paccekabodhisattasāvakabodhisattānampi paṇidhānato pabhuti āgatā saddhā āgamanasaddhā eva, ukkaṭṭhaniddesena pana‘‘ sabbaññubodhisattānan’’ ti vuttaṃ. "
  9246. 1019246,187,913,62,73,1,107,9,"Adhigamato samudāgatattā aggamaggaphalasampayuttāpi adhigamanasaddhā nāma, yā sotāpannassa aṅgabhāvena vuttā. "
  9247. 1019247,187,913,74,79,1,61,4,{Acalabhāvenā}ti paṭipakkhena anabhibhavanīyattā niccalabhāvena.
  9248. 1019248,187,913,80,85,1,49,5,Okappanan ti okkantitvā pakkhanditvā adhimuccanaṃ.
  9249. 1019249,187,913,86,90,1,47,4,Pasāduppatti pasādanīye vatthusmiṃ pasīdanameva.
  9250. 1019250,187,913,91,105,1,112,12,"Suppaṭividdhan ti suṭṭhu paṭividdhaṃ, yathā tena paṭivedhena sabbaññutaññāṇaṃ hatthagataṃ ahosi, tathā paṭividdhaṃ. "
  9251. 1019251,187,913,106,122,1,141,14,"Yassa buddhasubuddhatāya saddhā acalā asampavedhī, tassa dhammasudhammatāya, saṅghasuppaṭipannatāya ca saddhā na tathāti aṭṭhānametaṃ anavakāso. "
  9252. 1019252,187,913,123,144,1,85,13,"Tenāha bhagavā‘‘ yo, bhikkhave, buddhe pasanno, dhamme so pasanno, saṅghe so pasanno’’ tiādi. "
  9253. 1019253,187,913,145,159,1,93,10,Padhānavīriyaṃ ijjhati‘‘ addhā imāya paṭipadāya jarāmaraṇato muccissāmī’’ ti sakkaccaṃ padahanato.
  9254. 1019254,187,914,2,23,1,74,11,Appa-saddo abhāvattho‘‘ appa-saddassa… pe… kho panā’’ tiādīsu viyāti āha‘‘ arogo’’ ti.
  9255. 1019255,187,914,24,30,1,63,5,{Samavepākiniyā}ti yathābhuttaṃ āhāraṃ samākāreneva paccanasīlāya.
  9256. 1019256,187,914,31,46,1,133,14,"Daḷhaṃ katvā paccantī hi gahaṇī ghorabhāvena pittavikārādivasena rogaṃ janeti, sithilaṃ katvā paccantī mandabhāvena vātavikārādivasena. "
  9257. 1019257,187,914,47,55,1,31,4,Tenāha‘‘ nātisītāya nāccuṇhāyā’’ ti.
  9258. 1019258,187,914,56,69,1,99,8,Gahaṇītejassa mandatikkhatāvasena sattānaṃ yathākkamaṃ sītuṇhasahagatāti āha‘‘ atisītagahaṇiko’’ tiādi.
  9259. 1019259,187,914,70,85,1,89,11,Yāthāvato accayadesanā attano āvikaraṇaṃ nāmāti āha‘‘ yathābhūtaṃ attano aguṇaṃ pakāsetā’’ ti.
  9260. 1019260,187,914,86,103,1,102,10,"{Udayatthagāminiyā}ti saṅkhārānaṃ udayaṃ, vayañca paṭivijjhantiyāti ayamettha atthoti āha‘‘ udayañcā’’ tiādi. "
  9261. 1019261,187,914,104,107,1,30,2,{Parisuddhāyā}ti nirupakkilesāya.
  9262. 1019262,187,914,108,115,1,69,6,Nibbijjhituṃ {samatthāyā}ti tadaṅgavasena avasesaṃ pajahituṃ samatthāya.
  9263. 1019263,187,914,116,135,1,128,16,"Tassa tassa dukkhassa {khayagāminiyā}ti yaṃ dukkhaṃ imasmiṃ ñāṇe anadhigate pavattārahaṃ, adhigate na pavattati, taṃ sandhāya vadati. "
  9264. 1019264,187,914,136,146,1,46,6,Tathā hesa yogāvacaro‘‘ cūḷasotāpanno’’ ti vuccati.
  9265. 1019265,187,915,2,2,1,26,1,Suddhāvāsādipañcakavaṇṇanā
  9266. 1019266,187,916,2,19,1,84,8,318.‘‘ Suddhā āvasiṃsū’’ tiādinā addhattayepi tesaṃ suddhāvāsapariyāyo abyabhicārīti dasseti.
  9267. 1019267,187,916,20,28,1,88,7,{Kilesamalarahitā}ti nāmakāyaparisuddhiṃ vadanto eva rūpakāyaparisuddhimpi atthato dasseti.
  9268. 1019268,187,916,29,36,1,26,3,Tenāha‘‘ anāgāmikhīṇāsavā’’ ti.
  9269. 1019269,187,917,2,15,1,90,12,"Āyuno majjhan ti avihādīsu yattha yattha uppanno, tattha tattha āyuno majjhaṃ anatikkamitvā. "
  9270. 1019270,187,917,16,22,1,34,5,Antarā {vā}ti tassa antarāva orameva.
  9271. 1019271,187,917,23,29,1,39,5,Majjhaṃ {upahaccā}ti āyuno majjhaṃ aticca.
  9272. 1019272,187,917,30,37,1,21,3,Tenāha‘‘ atikkamitvā’’ ti.
  9273. 1019273,187,917,38,41,1,25,2,{Appayogenā}ti anussahanena.
  9274. 1019274,187,917,42,45,1,21,2,{Akilamanto}ti akilanto.
  9275. 1019275,187,917,46,49,1,19,2,{Sukhenā}ti akicchena.
  9276. 1019276,187,917,50,58,1,67,7,"Uddhaṃ vāhibhāvena uddhaṃ assa taṇhāsotaṃ, vaṭṭasotañcāti uddhaṃsoto; "
  9277. 1019277,187,917,59,67,1,69,8,uddhaṃ vā gantvā paṭilabhitabbato uddhaṃ assa maggasotanti uddhaṃsoto.
  9278. 1019278,187,917,68,72,1,35,3,Akaniṭṭhaṃ {gacchatī}ti akaniṭṭhagāmī.
  9279. 1019279,187,917,73,93,1,107,15,{Sodhetvā}ti tattha tattha uppajjanto te te devaloke sodhento viya hotīti vuttaṃ‘‘ cattāro devaloke sodhetvā’’ ti.
  9280. 1019280,187,917,94,108,1,157,14,Tattha tattha vā uppajjitvā puna anuppajjanārahabhāveneva tatopi gacchanto devūpapattibhavasaññite attano khandhaloke bhavarāgamalaṃ visodhetvā vikkhambhetvā.
  9281. 1019281,187,917,109,152,1,376,38,"Ayañhi avihesu kappasahassaṃ vasanto arahattaṃ pattuṃ asakkuṇitvā atappaṃ gacchati, tatthāpi dve kappasahassāni vasanto arahattaṃ pattuṃ asakkuṇitvā sudassaṃ gacchati, tatthāpi cattārikappasahassāni vasanto arahattaṃ pattuṃ asakkuṇitvā sudassiṃ gacchati, tatthāpi aṭṭhakappasahassāni vasanto arahattaṃ pattuṃ asakkuṇitvā akaniṭṭhaṃ gacchati, tattha vasanto aggamaggaṃ adhigacchati. "
  9282. 1019282,187,918,2,2,1,23,1,Cetokhilapañcakavaṇṇanā
  9283. 1019283,187,919,2,37,1,190,23,"319. Cetokhilā nāma atthato vicikicchā kodho ca, te pana yasmiṃ santāne uppajjanti, tassa kharabhāvo kakkhaḷabhāvo hutvā upatiṭṭhanti, pageva attanā sampayuttacittassāti āha‘‘ cittassa thaddhabhāvo’’ ti. "
  9284. 1019284,187,919,38,67,1,207,22,"Yathā lakkhaṇapāripūriyā gahitāya sabbā satthurūpakāyasirī gahitāva nāma hoti, evaṃ sabbaññutāya sabbā dhammakāyasirī’’ gahitā eva nāma hotīti tadubhayavatthukameva kaṅkhaṃ dassento‘‘ sarīre kaṅkhamāno’’ tiādimāha. "
  9285. 1019285,187,919,68,82,1,75,8,"Ātapati kileseti ātappaṃ , sammāvāyāmoti āha‘‘ ātappāyāti vīriyakaraṇatthāyā’’ ti. "
  9286. 1019286,187,919,83,89,1,49,5,Punappunaṃ {yogāyā}ti bhāvanaṃ punappunaṃ yuñjanāya.
  9287. 1019287,187,919,90,94,1,45,3,{Satatakiriyāyā}ti bhāvanāya nirantarappayogāya.
  9288. 1019288,187,919,95,107,1,77,8,‘‘ Paṭivedhadhamme kaṅkhamāno’’ ti ettha kathaṃ lokuttaradhamme kaṅkhā pavattatīti?
  9289. 1019289,187,919,108,134,1,160,18,"Na ārammaṇakaraṇavasena, anussavākāraparivitakkaladdhe parikappitarūpe kaṅkhā pavattatīti dassento āha‘‘ vipassanā… pe… vadanti, taṃ atthi nu kho natthīti kaṅkhatī’’ ti. "
  9290. 1019290,187,919,135,140,1,42,4,{Sikkhā}ti cettha pubbabhāgasikkhā veditabbā.
  9291. 1019291,187,919,141,175,1,214,25,"‘‘ Kāmañcettha visesuppattiyā mahāsāvajjatāya ceva saṃvāsanimittaghaṭṭanāhetu abhiṇhuppattikatāya ca‘ sabrahmacārīsū’ ti kopassa visayo visesetvā vutto, tato aññatthāpi pana kopo‘ na cetokhilo’ ti na sakkā viññātun’’ ti keci. "
  9292. 1019292,187,919,176,186,1,78,9,"Yadi evaṃ vicikicchāyapi ayaṃ nayo āpajjati, tasmā yathārutavaseneva gahetabbaṃ. "
  9293. 1019293,187,920,2,2,1,32,1,Cetasovinibandhādipañcakavaṇṇanā
  9294. 1019294,187,921,2,11,1,71,5,320. Pavattituṃ appadānavasena kusalacittaṃ vinibandhantīti cetasovinibandhā.
  9295. 1019295,187,921,12,28,1,84,11,Taṃ pana vinibandhantā muṭṭhigāhaṃ gaṇhantī viya hontīti āha‘‘ cittaṃ bandhitvā’’ tiādi.
  9296. 1019296,187,921,29,44,1,106,11,Kāmagiddho puggalo vatthukāme viya kilesakāmepi assādeti abhinandatīti vuttaṃ‘‘ vatthukāmepi kilesakāmepī’’ ti.
  9297. 1019297,187,921,45,53,1,44,6,"Attano {kāye}ti attano karajakāye, attabhāve vā. "
  9298. 1019298,187,921,54,61,1,50,5,"{Bahiddhārūpe}ti paresaṃ kāye, anindriyabaddharūpe ca. "
  9299. 1019299,187,921,62,67,1,54,5,Udaraṃ avadihati upacinoti paripūretīti udarāvadehakaṃ.
  9300. 1019300,187,921,68,73,1,53,5,Seyyasukhan ti seyyāya sayanavasena uppajjanakasukhaṃ.
  9301. 1019301,187,921,74,77,1,34,3,Saṃparivattakan ti saṃparivattetvā.
  9302. 1019302,187,921,78,82,1,35,3,{Paṇidhāyā}ti taṇhāvasena paṇidahitvā.
  9303. 1019303,187,921,83,90,1,65,7,Iti pañcavidhopi lobhaviseso eva cetovinibandho vuttoti veditabbo.
  9304. 1019304,187,922,2,6,1,49,4,Lokiyāneva kathitāni rūpindriyānaṃyeva kathitattā.
  9305. 1019305,187,922,7,10,1,50,3,Paṭhamadutiyacatutthāni lokiyāni parittabhūmakattā.
  9306. 1019306,187,922,11,16,1,66,4,"Tatiyapañcamāni kāmarūpaggabhūmikattā, kāmarūpārūpaggabhūmikattā ca. "
  9307. 1019307,187,922,17,22,1,43,4,Lokiyalokuttarāni kathitānīti ānetvā yojanā.
  9308. 1019308,187,922,23,30,1,45,3,‘‘ Samathavipassanāmaggaphalavasenā’’ ti vattabbaṃ.
  9309. 1019309,187,922,31,38,1,37,3,‘‘ Samathavipassanāmaggavasenā’’ ti vuttaṃ.
  9310. 1019310,187,923,2,2,1,25,1,Nissaraṇiyapañcakavaṇṇanā
  9311. 1019311,187,924,2,14,1,56,6,321. Nissarantīti {nissaraṇīyā}ti vattabbe rassaṃ katvā niddeso.
  9312. 1019312,187,924,15,25,1,42,6,Kattari hesa anīya-saddo yathā‘‘ niyyānikā’’ ti.
  9313. 1019313,187,924,26,33,1,17,3,Tenāha‘‘ nissaṭā’’ ti.
  9314. 1019314,187,924,34,37,1,19,3,Kuto pana nissaṭāti?
  9315. 1019315,187,924,38,40,1,23,2,Yathāsakaṃ paṭipakkhato.
  9316. 1019316,187,924,41,51,1,47,5,Nijjīvaṭṭhena {dhātuyo}ti āha‘‘ attasuññasabhāvā’’ ti.
  9317. 1019317,187,924,52,55,1,46,3,Atthato pana dhammadhātumanoviññāṇadhātuvisesā.
  9318. 1019318,187,924,56,70,1,86,10,Tādisassa bhikkhuno kilesavasena kāmesu manasikāro nāma natthīti āha‘‘ vīmaṃsanatthan’’ ti.
  9319. 1019319,187,924,71,88,1,93,12,"‘‘ Nekkhammanissitaṃ idāni me cittaṃ, kiṃ nu kho kāmavitakkopi uppajjatī’’ ti vīmaṃsantassāti attho. "
  9320. 1019320,187,924,89,105,1,71,11,"Pakkhandanaṃ nāma anuppaveso, so pana tattha natthīti āha‘‘ na pavisatī’’ ti. "
  9321. 1019321,187,924,106,124,1,114,12,"Pasādaṃ nāma abhirucisantiṭṭhānaṃ , vimuccanaṃ adhimuccananti taṃ sabbaṃ pakkhipanto vadati‘‘ pasādaṃ nāpajjatī’’ tiādi. "
  9322. 1019322,187,924,125,139,1,72,10,Evaṃbhūtaṃ panassa cittaṃ tattha kathaṃ tiṭṭhatīti āha‘‘ yathā panā’’ tiādi.
  9323. 1019323,187,924,140,143,1,21,3,Tan ti paṭhamajjhānaṃ.
  9324. 1019324,187,924,144,147,1,16,2,{Assā}ti bhikkhuno.
  9325. 1019325,187,924,148,158,1,95,9,Cittaṃ {pakkhandatī}ti parikammacittena saddhiṃ jhānacittaṃ ekaṭṭhavasena ekajjhaṃ gahetvā vadati.
  9326. 1019326,187,924,159,166,1,47,6,Gocare {gatattā}ti attano ārammaṇe eva pavattattā.
  9327. 1019327,187,924,167,173,1,53,4,"{Ahānabhāgiyattā}ti ṭhitibhāgiyattā, visesabhāgiyattā vā. "
  9328. 1019328,187,924,174,180,1,59,6,Suṭṭhu vimuttan ti vikkhambhanavimuttiyā sammadeva vimuttaṃ.
  9329. 1019329,187,924,181,188,1,44,6,"Cittassa kāyassa ca hananato vighāto, dukkhaṃ. "
  9330. 1019330,187,924,189,193,1,33,3,"Paridahanato pariḷāho, kāmadaratho. "
  9331. 1019331,187,924,194,197,1,25,3,Na vedayati anuppajjanato.
  9332. 1019332,187,924,198,201,1,28,3,Nissaranti tatoti nissaraṇaṃ.
  9333. 1019333,187,924,202,204,1,13,2,Ke nissaranti?
  9334. 1019334,187,924,205,206,1,4,1,Kāmā.
  9335. 1019335,187,924,207,215,1,58,8,Evañca katvā kāmānan ti kattari sāmivacanaṃ suṭṭhu yujjati.
  9336. 1019336,187,924,216,246,1,127,17,"Yadaggena kāmā tato‘‘ nissaṭā’’ ti vuccanti, tadaggena jhānampi kāmato‘‘ nissaṭan’’ ti vattabbataṃ labhatīti vuttaṃ‘‘ kāmehi nissaṭattā’’ ti. "
  9337. 1019337,187,924,247,264,1,121,13,Evaṃ vikkhambhanavasena kāmanissaraṇaṃ vatvā idāni samucchedavasena accantatova nissaraṇaṃ dassetuṃ‘‘ yo panā’’ tiādi vuttaṃ.
  9338. 1019338,187,925,2,5,1,27,2,{Sesapadesū}ti sesakoṭṭhāsesu.
  9339. 1019339,187,925,6,41,1,226,26,"Ayaṃ pana visesoti visesaṃ vadantena‘‘ taṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā’’ tiādiko avisesoti vatvā dutiyatatiyavāresu sabbaso anāmaṭṭho, catutthavāre pana ayampi visesoti dassetuṃ‘‘ accantanissaraṇe cettha arahattaphalaṃ yojetabban’’ ti vuttaṃ. "
  9340. 1019340,187,926,2,16,1,113,14,Yasmā arūpajjhānaṃ pādakaṃ katvā aggamaggaṃ adhigantvā arahatte ṭhitassa cittaṃ sabbaso rūpehi nissaṭaṃ nāma hoti.
  9341. 1019341,187,926,17,46,1,212,22,"Tassa hi phalasamāpattito vuṭṭhāya vīmaṃsanatthaṃ rūpābhimukhaṃ cittaṃ pesentassa idamakkhātanti samathayānikānaṃ vasena heṭṭhā cattāro vārā kathitā, idaṃ pana sukkhavipassakassa vasenāti āha‘‘ suddhasaṅkhāre’’ tiādi. "
  9342. 1019342,187,926,47,59,1,91,11,Puna sakkāyo natthīti uppannan ti idāni me sakkāyappabandho natthīti vīmaṃsantassa uppannaṃ.
  9343. 1019343,187,927,2,2,1,27,1,Vimuttāyatanapañcakavaṇṇanā
  9344. 1019344,187,928,2,20,1,98,9,322. Vimuttiyā vaṭṭadukkhato vimuccanassa āyatanāni kāraṇāni {vimuttāyatanānī}ti āha‘‘ vimuccanakāraṇānī’’ ti.
  9345. 1019345,187,928,21,43,1,114,15,"Pāḷiatthaṃ {jānantassā}ti‘‘ idha sīlaṃ āgataṃ, idha samādhi, idha paññā’’ tiādinā taṃ taṃ pāḷiatthaṃ yāthāvato jānantassa. "
  9346. 1019346,187,928,44,51,1,65,6,Pāḷiṃ {jānantassā}ti tadatthajotanaṃ pāḷiṃ yāthāvato upadhārentassa.
  9347. 1019347,187,928,52,58,1,44,5,{Taruṇapītī}ti sañjātamattā mudukā pīti jāyati.
  9348. 1019348,187,928,59,61,1,13,2,Kathaṃ jāyati?
  9349. 1019349,187,928,62,72,1,149,10,Yathādesitadhammaṃ upadhārentassa tadanucchavikameva attano kāyavacīmanosamācāraṃ pariggaṇhantassa somanassappattassa pamodalakkhaṇaṃ pāmojjaṃ jāyati.
  9350. 1019350,187,928,73,90,1,196,16,Tuṭṭhākārabhūtā {balavapītī}ti purimuppannāya pītiyā vasena laddhāsevanattā ativiya tuṭṭhākārabhūtā kāyacittadarathapassambhanasamatthāya passaddhiyā paccayo bhavituṃ samatthā balappattā pīti jāyati.
  9351. 1019351,187,928,91,108,1,99,12,"Yasmā nāmakāye passaddhe rūpakāyopi passaddho eva hoti, tasmā‘‘ nāmakāyo paṭipassambhati’’ icceva vuttaṃ. "
  9352. 1019352,187,928,109,122,1,126,12,Sukhaṃ {paṭilabhatī}ti vakkhamānassa cittasamādhānassa paccayo bhavituṃ samatthaṃ cetasikaṃ nirāmisaṃ sukhaṃ paṭilabhati vindati.
  9353. 1019353,187,928,123,149,1,128,17,"‘‘ Samādhiyatī’’ ti ettha na yo koci samādhi adhippeto, atha kho anuttarasamādhīti dassento‘‘ arahatta phalasamādhinā samādhiyatī’’ ti āha."
  9354. 1019354,187,928,150,162,1,101,8,‘‘ Ayañhī’’ tiādi tassā desanāya tādisassa puggalassa yathāvuttasamādhipaṭilābhassa kāraṇabhāvavibhāvanaṃ.
  9355. 1019355,187,928,163,165,1,24,2,Tassa vimuttāyatanabhāvo.
  9356. 1019356,187,928,166,169,1,20,3,Osakkitun ti nayituṃ.
  9357. 1019357,187,928,170,179,1,130,9,Samādhiyeva samādhinimittan ti kammaṭṭhānapāḷiāruḷho samādhiyeva parato uppajjanakabhāvanāsamādhissa kāraṇabhāvato samādhinimittaṃ.
  9358. 1019358,187,928,180,187,1,28,3,Tenāha‘‘ ācariyasantike’’ tiādi.
  9359. 1019359,187,929,2,10,1,72,7,Vimutti vuccati arahattaṃ sabbaso kilesehi paṭippassaddhivimuttīti katvā.
  9360. 1019360,187,929,11,15,1,34,3,{Paripācentī}ti sādhenti nipphādenti.
  9361. 1019361,187,929,16,24,1,81,7,"Aniccānupassanāñāṇe nissayapaccayabhūte uppannasaññā, tena ñāṇena sahagatāti attho. "
  9362. 1019362,187,929,25,29,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  9363. 1019363,187,929,30,49,1,76,7,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.37,306) vuttanayena veditabbaṃ. "
  9364. 1019364,187,930,2,4,1,23,2,Pañcakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9365. 1019365,187,931,2,2,1,13,1,Chakkavaṇṇanā
  9366. 1019366,187,932,2,24,1,138,15,"323. Attānaṃ adhi ajjhattā, adhi -saddo samāsavisaye adhikāratthaṃ, pavattiatthañca gahetvā pavattatīti attānaṃ adhikicca uddissa pavattā ajjhattā; "
  9367. 1019367,187,932,25,57,1,193,21,"ajjhattesu bhavāni {ajjhattikānī}ti niyakajjhattesupi abbhantarāni cakkhādīni vuccanti, tāni pana yena ajjhattabhāvena‘‘ ajjhattikānī’’ ti vuccanti, tamatthaṃ pākaṭaṃ katvā dassento‘‘ ajjhattikānī’’ ti āha. "
  9368. 1019368,187,932,58,91,1,87,8,Saddatthato pana ajjhattajjhattāniyeva ajjhattajjhattikāni yathā‘‘ venayiko’’ ti( ma. ni.1.246; a. ni.8.11; pārā.8) daṭṭhabbaṃ.
  9369. 1019369,187,932,92,101,1,66,7,"Tato {ajjhattato}ti tato ajjhattajjhattato, yāni ajjhattikāni vuttāni. "
  9370. 1019370,187,932,102,108,1,73,6,Ajjhattikānañhi paṭiyogīni bāhirāni ajjhattadhammānaṃ viya bahiddhādhammā.
  9371. 1019371,187,932,109,128,1,83,10,"‘‘ Ajjhattikānī’’ ti hi saparasantānikāni cakkhādīni vuccanti, tathā rūpādīni‘‘ bāhirānī’’ ti. "
  9372. 1019372,187,932,129,138,1,69,8,"Ajjhattāni pana sasantānikā eva cakkhurūpādayo, tato aññeva bahiddhāti."
  9373. 1019373,187,932,139,166,1,161,18,"‘‘ Viññāṇasamūhā’’ ti ettha yadipi tesaṃ viññāṇānaṃ samodhānaṃ natthi bhinnakālikattā, cittena pana ekajjhaṃ abhisaṃyūhanavasena samūhatā vuttā yathā‘‘ vedanākkhandho’’ ti. "
  9374. 1019374,187,932,167,179,1,146,12,Cakkhupasādanissitan ti cakkhupasādaṃ nissāya paccayaṃ labhitvā uppannaṃ kusalākusalavipākaviññāṇaṃ cakkhuviññāṇatāsāmaññena ekajjhaṃ katvā vuttaṃ.
  9375. 1019375,187,932,180,185,1,43,4,"Cakkhusannissito samphasso, na cakkhudvāriko. "
  9376. 1019376,187,932,186,196,1,69,8,Ime dasa {samphasse}ti ime pasādavatthuke dasa vipākasamphasse ṭhapetvā.
  9377. 1019377,187,932,197,204,1,46,6,Eteneva {nayenā}ti etena phasse vutteneva nayena.
  9378. 1019378,187,932,205,213,1,66,7,Taṇhāchakke taṇhaṃ ārabbha pavattāpi taṇhā {dhammataṇhā}ti veditabbā.
  9379. 1019379,187,933,2,10,1,57,6,"{Appaṭissayo}ti appaṭissavo, va-kārassa ya-kāraṃ katvā niddeso. "
  9380. 1019380,187,933,11,31,1,157,16,"Garunā kismiñci vutte gāravavasena paṭissavanaṃ paṭissavo, paṭissavabhūtaṃ, taṃsabhāgañca yaṃ kiñci gāravaṃ, natthi etasmiṃ paṭissavoti appaṭissavo, gāravarahito. "
  9381. 1019381,187,933,32,39,1,20,3,Tenāha‘‘ anīcavuttī’’ ti.
  9382. 1019382,187,933,40,64,1,134,18,"Yathā cetiyaṃ uddissa kataṃ satthu katasadisaṃ, evaṃ cetiyassa purato kataṃ satthu purato katasadisaṃ evāti āha‘‘ parinibbute panā’’ tiādi. "
  9383. 1019383,187,933,65,74,1,64,8,Sakkaccaṃ na {gacchatī}ti ādaraṃ gāravaṃ uppādetvā na upasaṅkamati.
  9384. 1019384,187,933,75,97,1,150,20,"Yathā sikkhāya ekadese kopite, agārave ca kate sabbā sikkhā kuppati, sabbattha ca agāravaṃ kataṃ nāma hoti samudāyato saṃvarasamādānaṃ avayavato bhedoti. "
  9385. 1019385,187,933,98,106,1,44,6,Evaṃ ekabhikkhusmiṃpi… pe… agāravo katova hoti.
  9386. 1019386,187,933,107,120,1,86,9,Anādariyamattenapi sikkhāya aparipūriyevāti āha‘‘ apūrayamānova sikkhāya agāravo nāmā’’ ti.
  9387. 1019387,187,933,121,123,1,32,2,Appamādalakkhaṇaṃ sammāpaṭipatti.
  9388. 1019388,187,933,124,128,1,37,4,Duvidhan ti dhammāmisavasena duvidhaṃ.
  9389. 1019389,187,934,2,20,1,115,11,"{Somanassūpavicārā}ti somanassasahagatā vicārā adhippetā, upasaddo ca nipātamattanti āha‘‘ somanassasampayuttā vicārā’’ ti. "
  9390. 1019390,187,934,21,44,1,66,10,Tathā hissa abhidhamme( dha. sa.8)‘‘ cāro vicāro… pe… upavicāro’’ ti niddeso pavatto.
  9391. 1019391,187,934,45,53,1,84,7,"Somanassakāraṇabhūtan ti sabhāvato, saṅkappatopi somanassassa uppattiyā paccayabhūtaṃ. "
  9392. 1019392,187,934,54,66,1,122,10,"Kāmaṃ parittabhūmakā vitakkavicārā aññamaññamaviyogino , kiriyābhedato pana paṭhamābhinipātatāya vitakkassa byāpāro sātisayo. "
  9393. 1019393,187,934,67,88,1,110,13,Tato paraṃ vicārassāti taṃ sandhāya‘‘ vitakketvā’’ ti pubbakālakiriyāvasena vatvā‘‘ vicārena paricchindatī’’ ti vuttaṃ.
  9394. 1019394,187,934,89,95,1,54,6,Laddhapubbāsevanassa vicārassa byāpāro paññā viya hoti.
  9395. 1019395,187,934,96,108,1,56,8,Tathā hi‘‘ vicāro vicikicchāya paṭipakkho’’ ti peṭake vuttaṃ.
  9396. 1019396,187,934,109,136,1,171,18,"‘‘ Diṭṭhisāmaññagato’’ ti ettha yāya diṭṭhiyā puggalo diṭṭhisāmaññaṃ gato vutto, sā paṭhamamaggasammādiṭṭhi kosambakasutte adhippetoti āha‘‘ kosambakasutte paṭhamamaggo kathito’’ ti. "
  9397. 1019397,187,934,137,141,1,20,3,{Idhā}ti imasmiṃ sutte.
  9398. 1019398,187,934,142,156,1,84,10,Catūsupi maggesu sammādiṭṭhi diṭṭhiggahaṇena gahitāti āha‘‘ cattāropi maggā kathitā’’ ti.
  9399. 1019399,187,935,2,2,1,23,1,Vivādamūlachakkavaṇṇanā
  9400. 1019400,187,936,2,9,1,22,2,325. {Kodhano}ti kujjhanasīlo.
  9401. 1019401,187,936,10,27,1,86,12,"Yasmā so appahīnakodhatāya vigatakodhano nāma na hoti, tasmā‘‘ kodhena samannāgato’’ ti āha. "
  9402. 1019402,187,936,28,35,1,48,6,"Upanāho etassa atthi, upanayhanasīloti vā upanāhī. "
  9403. 1019403,187,936,36,54,1,106,13,Vivādo nāma uppajjamāno yebhuyyena paṭhamaṃ dvinnaṃ vasena uppajjatīti vuttaṃ‘‘ dvinnaṃ bhikkhūnaṃ vivādo’’ ti.
  9404. 1019404,187,936,55,71,1,86,11,"So pana yathā bahūnaṃ anatthāvaho hoti, taṃ nidassanamukhena dassento‘‘ kathan’’ tiādimāha. "
  9405. 1019405,187,936,72,75,1,36,2,{Abbhantaraparisāyā}ti parisabbhantare.
  9406. 1019406,187,937,2,18,1,129,15,"Paraguṇamakkhanāya pavattopi attano kārakaṃ gūthena paharantaṃ gūtho viya paṭhamataraṃ makkhetīti makkho, so etassa atthīti makkhī. "
  9407. 1019407,187,937,19,33,1,85,12,"Palāsatīti palāso, parassa guṇe ḍaṃsitvā viya apanetīti attho, so etassa atthīti palāsī. "
  9408. 1019408,187,937,34,45,1,67,10,"Palāsī puggalo hi dutiyassa dhuraṃ na deti, samaṃ pasāretvā tiṭṭhati. "
  9409. 1019409,187,937,46,55,1,50,5,Tenāha‘‘ yugaggāhalakkhaṇena palāsena samannāgato’’ ti.
  9410. 1019410,187,937,56,66,1,62,6,‘‘ Issukī’’ tiādīnaṃ padānamattho heṭṭhā vuttanayattā suviññeyyova.
  9411. 1019411,187,937,67,82,1,113,10,Kammapathappattāya micchādiṭṭhiyā vasenettha micchādiṭṭhi veditabbāti āha‘‘ natthikavādī ahetukavādī akiriyavādī’’ ti.
  9412. 1019412,187,938,2,2,1,24,1,Nissaraṇiyachakkavaṇṇanā
  9413. 1019413,187,939,2,13,1,63,5,326. {Hāpetvā}ti kusalacittaṃ parihāpetvā pavattitumeva appadānavasena.
  9414. 1019414,187,939,14,41,1,115,14,Abhūtaṃ byākaraṇaṃ byākaroti‘‘ mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā’’ tiādinā( a. ni.6.13) attani avijjamānaṃ guṇabyāhāraṃ byāharati.
  9415. 1019415,187,939,42,51,1,46,5,Cetovimutti-saddaṃ apekkhitvā‘‘ nissaṭā’’ ti vuttaṃ.
  9416. 1019416,187,939,52,64,1,75,11,Puna byāpādo {natthī}ti idāni mama byāpādo nāma natthi sabbaso natthīti ñatvā.
  9417. 1019417,187,940,2,25,1,112,15,"‘ ‘ Animittā’’ ti vatvā yesaṃ nimittānaṃ abhāvena arahattaphalasamāpattiyā animittatā, taṃ dassetuṃ‘‘ sā hī’’ tiādi vuttaṃ. "
  9418. 1019418,187,940,26,35,1,59,8,"Tattha rāgassa nimittaṃ, rāgo eva vā nimittanti rāganimittaṃ. "
  9419. 1019419,187,940,36,41,1,46,5,Ādi -saddena dosanimittādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  9420. 1019420,187,940,42,44,1,42,2,Rūpavedanādisaṅkhāranimittaṃ rūpanimittādi.
  9421. 1019421,187,940,45,49,1,49,4,Tesaññeva niccādivasena upaṭṭhānaṃ niccanimittādi.
  9422. 1019422,187,940,50,72,1,100,15,"Tayidaṃ nimittaṃ yasmā sabbena sabbaṃ arahattaphale natthi, tasmā vuttaṃ‘‘ sā hi… pe… animittāti vuttā’’ ti. "
  9423. 1019423,187,940,73,81,1,63,7,Nimittaṃ {anusaratī}ti taṃ nimittaṃ anugacchati ārabbha pavattati.
  9424. 1019424,187,941,2,13,1,42,6,{Asmimāno}ti ‘‘ asmī’’ ti pavatto attavisayo māno.
  9425. 1019425,187,941,14,30,1,90,13,"Ayaṃ nāma ahaṃ {asmī}ti rūpalakkhaṇo, vedanādīsu vā aññataralakkhaṇo ayaṃ nāma attā ahaṃ asmi."
  9426. 1019426,187,941,31,43,1,68,7,"‘‘ Asmī’’ ti māno samugghāṭīyati etenāti asmimānasamugghāto, arahattamaggo. "
  9427. 1019427,187,941,44,53,1,90,8,Puna asmimāno {natthī}ti tassa anuppattidhammatāpādanaṃ kittento samugghātattameva vibhāveti.
  9428. 1019428,187,942,2,2,1,25,1,Anuttariyādichakkavaṇṇanā
  9429. 1019429,187,943,2,26,1,138,15,"327. Natthi etesaṃ uttarāni visiṭṭhānīti anuttarāni, anuttarāni eva anuttariyāni yathā anantameva ānantariyanti āha‘‘ anuttariyānīti anuttarānī’’ ti. "
  9430. 1019430,187,943,27,30,1,49,3,Dassanānuttariyaṃ nāma anuttaraphalavisesāvahattā.
  9431. 1019431,187,943,31,34,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  9432. 1019432,187,943,35,38,1,65,2,{Sattavidhaariyadhanalābho}ti sattavidhasaddhādilokuttaradhanalābho.
  9433. 1019433,187,943,39,46,1,73,6,Sikkhattayapūraṇan ti adhisīlasikkhādīnaṃ tissannaṃ sikkhānaṃ paripūraṇaṃ.
  9434. 1019434,187,943,47,53,1,61,6,Tattha paripūraṇaṃ nippariyāyato asekkhānaṃ vasena veditabbaṃ.
  9435. 1019435,187,943,54,67,1,99,12,"Kalyāṇaputhujjanato paṭṭhāya hi satta sekkhā tisso sikkhā pūrenti nāma, arahā pana paripuṇṇasikkhoti. "
  9436. 1019436,187,943,68,73,1,50,5,Iti imāni anuttariyāni lokiyalokuttarāni kathitāni.
  9437. 1019437,187,944,2,9,1,95,6,Anussatiyo eva diṭṭhadhammikasamparāyikādihitasukhānaṃ kāraṇabhāvato ṭhānānīti anussatiṭṭhānāni.
  9438. 1019438,187,944,10,41,1,123,14,"Evaṃ {anussarato}ti yathā buddhānussati visesādhigamassa ṭhānaṃ hoti, evaṃ‘‘ itipi so bhagavā’’ tiādinā( dī. ni.1.157,255) buddhaguṇe anussarantassa. "
  9439. 1019439,187,944,42,53,1,124,10,"Upacārakammaṭṭhānan ti paccakkhato upacārajjhānāvahaṃ kammaṭṭhānaṃ, paramparāya pana yāva arahattā lokiyalokuttaravisesāvahaṃ. "
  9440. 1019440,187,945,2,2,1,25,1,Satatavihārachakkavaṇṇanā
  9441. 1019441,187,946,2,10,1,39,3,328. {Niccavihārā}ti sabbadā pavattanakavihārā.
  9442. 1019442,187,946,11,21,1,104,9,"Ṭhapetvā hi samāpattivelaṃ, bhavaṅgavelañca khīṇāsavā imināva chaḷaṅgupekkhāvihārena sabbakālaṃ viharanti. "
  9443. 1019443,187,946,22,28,1,45,5,Cakkhunā rūpaṃ {disvā}ti nissayavohārena vuttaṃ.
  9444. 1019444,187,946,29,39,1,46,6,Sasambhārakathā hesā yathā‘‘ dhanunā vijjhatī’’ ti.
  9445. 1019445,187,946,40,53,1,80,9,Tasmā nissayasīsena nissitassa gahaṇaṃ daṭṭhabbanti āha‘‘ cakkhuviññāṇena disvā’’ ti.
  9446. 1019446,187,946,54,63,1,73,8,Iṭṭhe {arajjanto}ti iṭṭhe ārammaṇe rāgaṃ anuppādento maggena samucchinnattā.
  9447. 1019447,187,946,64,68,1,37,4,Neva sumano hoti gehasitapemavasenapi.
  9448. 1019448,187,946,69,72,1,34,3,Na dummano pasādaññathattavasenapi.
  9449. 1019449,187,946,73,86,1,87,11,{Asamapekkhane}ti iṭṭhepi aniṭṭhepi majjhattepi ārammaṇe na samaṃ na sammā ayoniso gahaṇe.
  9450. 1019450,187,946,87,97,1,79,9,"Yo akhīṇāsavānaṃ moho uppajjati, taṃ anuppādento maggeneva tassa samugghāṭitattā. "
  9451. 1019451,187,946,98,102,1,47,4,Ñāṇupekkhāvaseneva upekkhako viharati majjhatto.
  9452. 1019452,187,946,103,116,1,78,7,"Ayañcassa paṭipattivepullappattiyā , paññāvepullappattiyā vāti āha‘‘ satiyā’’ tiādi. "
  9453. 1019453,187,946,117,126,1,81,8,{Chaḷaṅgupekkhā}ti chasu dvāresu pavattā satisampajaññassa vasena chāvayavā upekkhā.
  9454. 1019454,187,946,127,133,1,67,6,Ñāṇasampayuttacittāni labbhanti tehi vinā sampajānatāya asambhavato.
  9455. 1019455,187,946,134,139,1,49,4,{Mahācittānī}ti aṭṭhapi mahākiriyacittāni labbhanti.
  9456. 1019456,187,946,140,144,1,61,3,{Satatavihārā}ti ñāṇuppattipaccayarahitakālepi pavattibhedanato.
  9457. 1019457,187,946,145,155,1,99,9,Dasa {cittānī}ti aṭṭha mahākiriyacittāni hasituppādavoṭṭhabbanacittehi saddhiṃ dasa cittāni labbhanti.
  9458. 1019458,187,946,156,160,1,49,4,Arajjanādussanavasena pavatti tesampi sādhāraṇāti.
  9459. 1019459,187,946,161,191,1,165,18,‘‘ Upekkhako viharatī’’ ti vacanato chaḷaṅgupekkhāvasena āgatānaṃ imesaṃ satatavihārānaṃ‘‘ somanassaṃ kathaṃ labbhatī’’ ti codetvā‘‘ āsevanato labbhatī’’ ti sayameva pariharatīti.
  9460. 1019460,187,946,192,225,1,312,30,"Kiñcāpi khīṇāsavo iṭṭhāniṭṭhepi ārammaṇe majjhatte viya bahulaṃ upekkhako viharati attano parisuddhapakatibhāvāvijahanato, kadāci pana tathā cetobhisaṅkhārābhāve yaṃ taṃ sabhāvato iṭṭhaṃ ārammaṇaṃ, tattha yāthāvasabhāvaggahaṇavasenapi arahato cittaṃ somanassasahagataṃ hutvā pavattateva, tañca kho pubbāsevanavasena. "
  9461. 1019461,187,946,226,234,1,28,4,Tenāha‘‘ āsevanato labbhatī’’ ti.
  9462. 1019462,187,947,2,2,1,21,1,Abhijātichakkavaṇṇanā
  9463. 1019463,187,948,2,27,1,82,11,"329.‘‘ Abhijātiyo’’ ti ettha abhi -saddo upasaggamattaṃ, na atthavisesajotakoti āha‘‘ jātiyo’’ ti. "
  9464. 1019464,187,948,28,33,1,31,4,{Abhijāyatī}ti etthāpi eseva nayo.
  9465. 1019465,187,948,34,41,1,52,5,"{Jāyatī}ti ca antogadhahetuatthapadaṃ, uppādetīti attho. "
  9466. 1019466,187,948,42,52,1,88,8,"Jātiyā, taṃnibbattakakammānañca kaṇhasukkapariyāyatāya yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttameva. "
  9467. 1019467,187,948,53,64,1,110,11,Paṭippassambhanavasena kilesānaṃ nibbāpanato nibbānaṃ sace kaṇhaṃ bhaveyya yathā taṃ dasavidhaṃ dussīlyakammaṃ.
  9468. 1019468,187,948,65,71,1,53,6,Sace sukkaṃ bhaveyya yathā taṃ dānasīlādikusalakammaṃ.
  9469. 1019469,187,948,72,74,1,29,2,Dvinnampi kaṇhasukkavipākānaṃ.
  9470. 1019470,187,948,75,84,1,43,5,Arahattaṃ adhippetaṃ‘‘ abhijāyatī’’ ti vacanato.
  9471. 1019471,187,948,85,97,1,105,11,Taṃ kilesanibbānante jātattā nibbānaṃ yathā rāgādīnaṃ khayante jātattā rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayoti.
  9472. 1019472,187,949,2,2,1,28,1,Nibbedhabhāgiyachakkavaṇṇanā
  9473. 1019473,187,950,2,11,1,88,7,"Nibbedho vuccati nibbānaṃ maggañāṇena nibbijjhitabbaṭṭhena, paṭivijjhitabbaṭṭhenāti attho. "
  9474. 1019474,187,950,12,22,1,99,8,"{Nirodhānupassanāñāṇe}ti nirodhānupassanāñāṇe nissayapaccayabhūte uppannā saññā, tena sahagatāti attho. "
  9475. 1019475,187,951,2,4,1,22,2,Chakkavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9476. 1019476,187,952,2,2,1,14,1,Sattakavaṇṇanā
  9477. 1019477,187,953,2,24,1,211,14,"330. {Sampattipaṭilābhaṭṭhenā}ti sīlasampattiādīnaṃ sammāsambodhipariyosānānaṃ sampattīnaṃ paṭilābhāpanaṭṭhena, sampattīnaṃ vā paṭilābho sampattipaṭilābho, tassa kāraṇaṃ sampattipaṭilābhaṭṭho, tena sampattipaṭilābhaṭṭhena. "
  9478. 1019478,187,953,25,33,1,41,4,Tenevāha‘‘ sampattīnaṃ paṭilābhakāraṇato’’ ti.
  9479. 1019479,187,953,34,39,1,66,5,Saddhāva ubhayahitatthikehi dhanāyitabbaṭṭhena dhanaṃ saddhādhanaṃ.
  9480. 1019480,187,953,40,44,1,21,3,{Etthā}ti etesu dhanesu.
  9481. 1019481,187,953,45,52,1,109,6,"Sabbaseṭṭhaṃ sabbesaṃ paṭilābhakāraṇabhāvato, tesañca saṃkilesavisodhanena mahājutikamahāvipphārabhāvāpādanato. "
  9482. 1019482,187,953,53,61,1,24,4,Tenāha‘‘ paññāya hī’’ tiādi.
  9483. 1019483,187,953,62,73,1,91,9,Tattha paññāya {ṭhatvā}ti kammassakatāpaññāya patiṭṭhāya sucaritādīni pūretvā saggūpagā honti.
  9484. 1019484,187,953,74,82,1,73,8,Tattha ceva pāramitā paññāya ca ṭhatvā sāvakapāramiñāṇādīni paṭivijjhanti.
  9485. 1019485,187,954,2,10,1,100,7,"Samādhiṃ parikkharonti abhisaṅkharontīti samādhiparikkhārā, samādhissa sambhārabhūtā sammādiṭṭhiādayo. "
  9486. 1019486,187,954,11,22,1,64,7,Idha pana sahakārīkāraṇabhūtā adhippetāti āha‘‘ samādhiparivārā’’ ti.
  9487. 1019487,187,955,2,7,1,50,5,Asataṃ asādhūnaṃ dhammā tesaṃ asādhubhāvasādhanato.
  9488. 1019488,187,955,8,12,1,25,3,{Asantā}ti asundarā gārayhā.
  9489. 1019489,187,955,13,20,1,16,3,Tenāha‘‘ lāmakā’’ ti.
  9490. 1019490,187,955,21,39,1,86,10,‘‘ Vipassakasseva kathitā’’ ti vatvā tassa vipassanānibbattiṃ dassetuṃ‘‘ tesupī’’ tiādi vuttaṃ.
  9491. 1019491,187,955,40,59,1,118,14,"Catunnampi hi saccānaṃ visesena dassanato maggapaññā sātisayaṃ‘‘ vipassanā’’ ti vattabbā, taṃsamaṅgī ca ariyo vipassanakoti. "
  9492. 1019492,187,956,2,10,1,62,6,"Sappurisānaṃ {dhammā}ti sappurisānaṃyeva dhammā, na asappurisānaṃ. "
  9493. 1019493,187,956,11,19,1,80,6,"Dhammānudhammapaṭipattiyā eva hi dhammaññuādibhāvo , na pāḷidhammapaṭhanādimattena. "
  9494. 1019494,187,956,20,28,1,89,7,{Bhāsitassā}ti suttageyyādibhāsitassa ceva tadaññassa ca attatthaparatthabodhakassa padassa.
  9495. 1019495,187,956,29,34,1,44,4,Atthakusalatāvasena atthaṃ jānātīti atthaññū .
  9496. 1019496,187,956,35,43,1,67,7,Attānaṃ {jānātī}ti yāthāvato attano pamāṇajānanavasena attānaṃ jānāti.
  9497. 1019497,187,956,44,56,1,122,8,Paṭiggahaṇaparibhogamattaññutāhi eva pariyesanavissajjanamattaññutāpi bodhitā hontīti‘‘ paṭiggahaṇaparibhogesu’’ icceva vuttaṃ.
  9498. 1019498,187,956,57,61,1,26,4,Evañhi tā anavajjā hontīti.
  9499. 1019499,187,956,62,67,1,44,4,Yogassa {adhigamāyā}ti bhāvanāya anuyuñjanassa.
  9500. 1019500,187,956,68,76,1,81,8,Atisambādhan ti atikhuddakaṃ atikkhapaññassa tāvatā kālena tīretuṃ asakkuṇeyyattā.
  9501. 1019501,187,956,77,83,1,62,6,Aṭṭhavidhaṃ parisan ti khattiyaparisādikaṃ aṭṭhavidhaṃ parisaṃ.
  9502. 1019502,187,956,84,94,1,120,10,Bhikkhuparisādikaṃ catubbidhaṃ khattiyaparisādikaṃ manussaparisaṃyeva puna catubbidhaṃ gahetvā aṭṭhavidhaṃ vadanti apare.
  9503. 1019503,187,956,95,122,1,178,20,"‘‘ Imaṃ me sevantassa akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, tasmā sevitabbo, vipariyāyato tadañño asevitabbo’’ ti evaṃ sevitabbāsevitabbaṃ puggalaṃ jānātīti puggalaññū. "
  9504. 1019504,187,956,123,133,1,65,9,"Evaṃ tesaṃ puggalānampi bodhanaṃ ukkaṭṭhaṃ, nihīnaṃ vā jānāti nāma. "
  9505. 1019505,187,957,2,12,1,18,2,331.‘‘ Niddasavatthūnī’’ ti.
  9506. 1019506,187,957,13,27,1,53,6,‘‘ Ādi-saddalopenāyaṃ niddeso’’ ti āha‘‘ niddasādivatthūnī’’ ti.
  9507. 1019507,187,957,28,33,1,33,5,Natthi dāni imassa dasāti niddaso.
  9508. 1019508,187,957,34,39,1,27,4,{Pañho}ti ñātuṃ icchito attho.
  9509. 1019509,187,957,40,56,1,81,11,Puna dasavasso na {hotī}ti tesaṃ matimattanti dassetuṃ‘‘ so kirā’’ ti kirasaddaggahaṇaṃ.
  9510. 1019510,187,957,57,82,1,128,15,"‘‘ Niddaso’’ ti cetaṃ desanāmattaṃ, tassa nibbīsādibhāvassa viya ninnavādibhāvassa ca icchitattāti dassetuṃ‘‘ na kevalañcā’’ tiādi vuttaṃ. "
  9511. 1019511,187,957,83,89,1,39,5,Gāme {vicaranto}ti gāme piṇḍāya vicaranto.
  9512. 1019512,187,958,2,9,1,57,7,Na idaṃ titthiyānaṃ adhivacanaṃ tesu tannimittassa abhāvā.
  9513. 1019513,187,958,10,19,1,68,8,"Sāsanepi sekkhassāpi na idaṃ adhivacanaṃ, kimaṅgaṃ pana puthujjanassa. "
  9514. 1019514,187,958,20,38,1,85,11,"Yassa panetaṃ adhivacanaṃ, yena ca kāraṇena, taṃ dassetuṃ ‘‘ khīṇāsavassetan’’ tiādi vuttaṃ. "
  9515. 1019515,187,958,39,43,1,45,4,Appaṭisandhikabhāvo hissa paccakkhato kāraṇaṃ.
  9516. 1019516,187,958,44,50,1,40,5,"Paramparāya itarāni, yāni pāḷiyaṃ āgatāni. "
  9517. 1019517,187,959,2,18,1,102,11,"Sikkhāya sammadeva ādānaṃ sikkhāsamādānaṃ, taṃ panassā pāripūriyā veditabbanti āha‘‘ sikkhattayapūraṇe’’ ti. "
  9518. 1019518,187,959,19,39,1,155,18,"Sikkhāya vā sammadeva ādito paṭṭhāya rakkhaṇaṃ sikkhāsamādānaṃ, tañca atthato pūraṇe paricchinnaṃ arakkhaṇe sabbena sabbaṃ abhāvato, rakkhaṇe ca paripūraṇato. "
  9519. 1019519,187,959,40,43,1,28,2,{Bahalacchando}ti daḷhacchando.
  9520. 1019520,187,959,44,60,1,96,10,"Āyatin ti anantarānāgatadivasādikālo adhippeto , na anāgatabhavoti āha‘‘ anāgate punadivasādīsupī’’ ti. "
  9521. 1019521,187,959,61,81,1,164,14,"Sikkhaṃ paripūrentassa tattha niviṭṭhaatthitā avigatapematā, tebhūmakadhammānaṃ aniccādivasena sammadeva nijjhānaṃ {dhammanisāmanā}ti āha‘‘ vipassanāyetaṃ adhivacanan’’ ti. "
  9522. 1019522,187,959,82,86,1,77,3,{Taṇhāvinayane}ti virāgānupassanādivipassanāñāṇānubhāvasiddhe taṇhāvikkhambhane.
  9523. 1019523,187,959,87,91,1,63,3,{Ekībhāve}ti gaṇasaṅgaṇikākilesasaṅgaṇikāvigamasiddhe vivekabhāve.
  9524. 1019524,187,959,92,112,1,137,14,"{Vīriyārambhe}ti sammappadhānavīriyassa paggaṇhane, taṃ pana sabbaso vīriyassa paribrūhanaṃ hotīti āha‘‘ kāyikacetasikassa vīriyassa pūraṇe’’ ti. "
  9525. 1019525,187,959,113,121,1,68,7,Satiyañceva nepakkabhāve {cā}ti satokāritāya ceva sampajānakāritāya ca.
  9526. 1019526,187,959,122,125,1,43,3,Satisampajaññabaleneva vīriyārambho ijjhati.
  9527. 1019527,187,959,126,130,1,44,3,{Diṭṭhipaṭivedhe}ti sammādiṭṭhiyā paṭivijjhane.
  9528. 1019528,187,959,131,138,1,22,3,Tenāha‘‘ maggadassane’’ ti.
  9529. 1019529,187,959,139,146,1,63,7,Saccasampaṭivedhe hi ijjhamāne maggasammādiṭṭhi siddhā eva hoti.
  9530. 1019530,187,960,2,11,1,94,7,"{Asubhānupassanāñāṇe}ti dasavidhassa, ekādasavidhassāpi vā asubhassa anupassanāvasena pavattañāṇe. "
  9531. 1019531,187,960,12,16,1,38,3,Idañhi dukkhānupassanāya paricayañāṇaṃ.
  9532. 1019532,187,960,17,24,1,111,6,{Ādīnavānupassanāñāṇe}ti saṅkhārānaṃ aniccadukkhavipariṇāmatāsaṃsūcitassa ādīnavassa anupassanāvasena pavattañāṇe.
  9533. 1019533,187,960,25,29,1,44,3,{Appahīnaṭṭhenā}ti maggena asamucchinnabhāvena.
  9534. 1019534,187,960,30,36,1,34,5,{Anusentī}ti santāne anu anu sayanti.
  9535. 1019535,187,960,37,59,1,112,17,"Kāraṇalābhe hi sati uppannārahā kilesā santāne anu anu sayitā viya honti, tasmā te tadavatthā‘‘ anusayā’’ ti vuccanti. "
  9536. 1019536,187,960,60,63,1,23,2,{Thāmagato}ti thāmappatto.
  9537. 1019537,187,960,64,71,1,75,7,Thāmagamanañca aññehi asādhāraṇo kāmarāgādīnameva āveṇiko sabhāvo daṭṭhabbo.
  9538. 1019538,187,960,72,83,1,55,7,Tathā hi vuttaṃ abhidhamme‘‘ thāmagatānusayaṃ pajahatī’’ ti.
  9539. 1019539,187,960,84,88,1,35,4,Kāmarāgo eva anusayo kāmarāgānusayo.
  9540. 1019540,187,960,89,105,1,74,10,"Ye pana‘‘ kāmarāgassa anusayo kāmarāgānusayo’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ. "
  9541. 1019541,187,960,106,113,1,54,7,Na hi kāmarāgavinimutto kāmarāgānusayo nāma koci atthi.
  9542. 1019542,187,960,114,129,1,80,10,"Yadi‘‘ tassa bījan’’ ti vadeyyuṃ, tampi tabbinimuttaṃ paramatthato na upalabbhatevāti. "
  9543. 1019543,187,960,130,133,1,19,3,Eseva nayo sesesupi.
  9544. 1019544,187,961,2,2,1,31,1,Adhikaraṇasamathasattakavaṇṇanā
  9545. 1019545,187,962,2,5,1,34,3,Adhikarīyanti etthāti adhikaraṇāni.
  9546. 1019546,187,962,6,8,1,16,2,Ke adhikarīyanti?
  9547. 1019547,187,962,9,10,1,7,1,Samathā.
  9548. 1019548,187,962,11,13,1,22,2,Kathaṃ adhikarīyantīti?
  9549. 1019549,187,962,14,30,1,85,10,"Samanavasena, tasmā te tesaṃ samanavasena pavattantīti āha ‘‘ adhikaraṇāni samentī’’ tiādi. "
  9550. 1019550,187,962,31,36,1,46,5,Uppannānaṃ uppannānan ti uṭṭhitānaṃ uṭṭhitānaṃ.
  9551. 1019551,187,962,37,40,1,27,3,Samathatthan ti samanatthaṃ.
  9552. 1019552,187,963,2,35,1,178,21,"‘ ‘ Aṭṭhārasahi vatthūhī’’ ti lakkhaṇavacanametaṃ yathā‘‘ yadi me byādhī dāheyyuṃ dātabbamidamosadhan’’ ti, tasmā tesu aññataraññatarena vivadantā‘‘ aṭṭhārasahi vatthūhi vivadantī’’ ti vuccanti. "
  9553. 1019553,187,963,36,39,1,18,2,{Upavadanā}ti akkoso.
  9554. 1019554,187,963,40,43,1,16,2,{Codanā}ti anuyogo.
  9555. 1019555,187,964,2,7,1,50,4,Adhikaraṇassa sammukhāva vinayanato sammukhāvinayo .
  9556. 1019556,187,964,8,14,1,88,6,Sannipatitaparisāya dhammavādīnaṃ yebhuyyatāya yebhuyyasikakammassa karaṇaṃ yebhuyyasikā.
  9557. 1019557,187,964,15,23,1,65,8,Ayan ti ayaṃ yathāvuttā catubbidhā sammukhatā sammukhāvinayo nāma.
  9558. 1019558,187,965,2,10,1,76,7,"Saṅghasāmaggivasena sammukhībhāvo, na yathā tathā kārakapuggalānaṃ sammukhātā. "
  9559. 1019559,187,965,11,14,1,18,2,{Bhūtatā}ti tacchatā.
  9560. 1019560,187,965,15,38,1,59,8,"Saccapariyāyo hi idha dhamma -saddo‘‘ dhammavādī’’ tiādīsu( dī. ni.1.9,194) viya. "
  9561. 1019561,187,965,39,54,1,125,13,"Vineti etenāti vinayo, tassa tassa adhikaraṇassa vūpasamanāya bhagavatā vuttavidhi, tassa vinayassa sammukhatā vinayasammukhatā. "
  9562. 1019562,187,965,55,67,1,33,6,Tenāha‘‘ yathā taṃ… pe… sammukhatā’’ ti.
  9563. 1019563,187,965,68,72,1,21,3,{Yenā}ti yena puggalena.
  9564. 1019564,187,965,73,77,1,55,4,Vivādavatthusaṅkhāte atthe paccatthikā atthapaccatthikā.
  9565. 1019565,187,965,78,82,1,59,4,Saṅghasammukhatā parihāyati sammatapuggaleheva vūpasamanato.
  9566. 1019566,187,966,2,5,1,23,3,Nan ti vivādādhikaraṇaṃ.
  9567. 1019567,187,966,6,16,1,60,6,‘‘ Na chandāgatiṃ gacchatī’’ tiādinā vuttaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ.
  9568. 1019568,187,966,17,29,1,115,11,"Guḷhakā dīsu alajjussannāya parisāya guḷhako salākaggāho kātabbo lajjussannāya vivaṭako, bālussannāya sakaṇṇajappako. "
  9569. 1019569,187,966,30,46,1,92,10,"Yassā kiriyāya dhammavādino bahutarā, sā {yebhuyyasikā}ti āha‘‘ dhammavādīnaṃ yebhuyyatāyā’’ tiādi."
  9570. 1019570,187,967,2,14,1,60,8,‘ ‘ Catūhi samathehi sammatī’’ ti idaṃ sabbasaṅgāhikavasena vuttaṃ.
  9571. 1019571,187,967,15,22,1,50,7,Tattha pana dvīhi dvīhi eva vūpasamanaṃ daṭṭhabbaṃ.
  9572. 1019572,187,967,23,40,1,107,14,"Evaṃ vinicchitan ti sace āpatti natthi, ubho khamāpetvā, atha atthi, āpattiṃ dassetvā ropanavasena vinicchitaṃ. "
  9573. 1019573,187,967,41,46,1,56,5,Paṭikammaṃ pana āpattādhikaraṇasamathe parato āgamissati.
  9574. 1019574,187,968,2,10,1,56,6,"Na samaṇasāruppaṃ assāmaṇakaṃ, samaṇehi akattabbaṃ, tasmiṃ. "
  9575. 1019575,187,968,11,14,1,24,3,Ajjhācāre vītikkame sati.
  9576. 1019576,187,969,2,6,1,29,2,{Paṭicarato}ti paṭicchādentassa.
  9577. 1019577,187,969,7,16,1,68,7,"Pāpussannatāya pāpiyo, puggalo, tassa kattabbakammaṃ tassa pāpiyasikaṃ. "
  9578. 1019578,187,969,17,27,1,87,9,"Sammukhāvinayeneva vūpasamo natthi paṭiññāya tathārūpāya, khantiyā vā vinā avūpasamanato. "
  9579. 1019579,187,970,2,6,1,22,2,{Etthā}ti āpattidesanāya.
  9580. 1019580,187,970,7,24,1,124,12,"Paṭiññāte āpannabhāvādike karaṇaṃ kiriyā‘‘ āyatiṃ saṃvareyyāsī’’ ti, parivāsadānādivasena ca pavattaṃ vacīkammaṃ paṭiññātakaraṇaṃ. "
  9581. 1019581,187,971,2,17,1,82,11,Yathānurūpan ti‘‘ dvīhi samathehi catūhi tīhi ekenā’’ ti evaṃ vuttanayena yathānurūpaṃ.
  9582. 1019582,187,971,18,26,1,46,6,"{Etthā}ti imasmiṃ sutte, imasmiṃ vā samathavicāre. "
  9583. 1019583,187,971,27,31,1,38,3,{Vinicchayanayo}ti vinicchaye nayamattaṃ.
  9584. 1019584,187,971,32,40,1,27,4,Tenāha‘‘ vitthāro panā’’ tiādi.
  9585. 1019585,187,971,41,56,1,84,7,"Samantapāsādikāyaṃ vinayaṭṭhakathāya( cūḷava. aṭṭha.184-187) vutto, tasmā vuttanayeneva veditabboti adhippāyo. "
  9586. 1019586,187,972,2,4,1,23,2,Sattakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9587. 1019587,187,973,2,5,1,34,3,Niṭṭhitā ca dutiyabhāṇavāravaṇṇanā.
  9588. 1019588,187,974,2,2,1,14,1,Aṭṭhakavaṇṇanā
  9589. 1019589,187,975,2,10,1,21,3,333. {Ayāthāvā}ti na yāthāvā.
  9590. 1019590,187,975,11,13,1,28,2,Aniyyānikatāya micchāsabhāvā.
  9591. 1019591,187,975,14,16,1,27,2,Viparītavuttikatāya yāthāvā.
  9592. 1019592,187,975,17,20,1,43,3,Niyyānikatāya sammāsabhāvā aviparītavuttikā.
  9593. 1019593,187,976,2,13,1,49,6,334. Kucchitaṃ sīdatīti kusīto da-kārassa ta-kāraṃ katvā.
  9594. 1019594,187,976,14,32,1,89,13,"Yassa dhammassa vasena puggalo‘‘ kusīto’’ ti vuccati, so kusītabhāvo idha kusīta -saddena vutto. "
  9595. 1019595,187,976,33,51,1,107,13,"Vināpi hi bhāvajotanaṃ saddaṃ bhāvattho viññāyati yathā‘‘ paṭassa sukkan’’ ti, tasmā kusītabhāvavatthūnīti attho. "
  9596. 1019596,187,976,52,60,1,33,4,Tenāha‘‘ kosajjakāraṇānīti attho’’ ti.
  9597. 1019597,187,976,61,72,1,59,7,Kammaṃ nāma samaṇasāruppaṃ īdisanti āha‘‘ cīvaravicāraṇādī’’ ti.
  9598. 1019598,187,976,73,96,1,111,14,"Vīriyan ti padhānavīriyaṃ, taṃ pana caṅkamanavasena karaṇe‘‘ kāyikan’’ tipi vattabbataṃ labhatīti āha‘‘ duvidhampī’’ ti. "
  9599. 1019599,187,976,97,100,1,23,2,{Pattiyā}ti pāpuṇanatthaṃ.
  9600. 1019600,187,976,101,105,1,33,4,Osīdanan ti bhāvanānuyoge saṅkoco.
  9601. 1019601,187,976,106,114,1,48,7,"Māsehi ācitaṃ nicitaṃ viyāti māsācitaṃ, taṃ maññe. "
  9602. 1019602,187,976,115,131,1,73,10,"Yasmā māsā tintāvisesena garukā honti, tasmā‘‘ yathā tintamāso’’ tiādi vuttaṃ. "
  9603. 1019603,187,976,132,136,1,37,4,Vuṭṭhito hoti gilānabhāvāti adhippāyo.
  9604. 1019604,187,977,2,10,1,25,3,335. Tesan ti ārambhavatthūnaṃ.
  9605. 1019605,187,977,11,18,1,54,6,Imināva {nayenā}ti iminā kusītavatthūsu vutteneva nayena.
  9606. 1019606,187,977,19,48,1,166,20,"‘‘ Duvidhampi vīriyaṃ ārabhatī’’ tiādinā,‘‘ idaṃ paṭhaman ti idaṃ handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmīti evaṃ bhāvanāya abbhussahanaṃ paṭhamaṃ ārambhavatthū’’ tiādinā ca attho veditabbo. "
  9607. 1019607,187,977,49,58,1,80,9,Yathā tathā paṭhamaṃ pavattaṃ abbhussahanañhi upari vīriyārambhassa kāraṇaṃ hoti.
  9608. 1019608,187,977,59,69,1,111,9,"Anurūpapaccavekkhaṇāsahitāni hi abbhussahanāni, tammūlakāni vā paccavekkhaṇāni aṭṭha ārambhavatthūni veditabbāni. "
  9609. 1019609,187,978,2,15,1,59,7,"336. {Āsajjā}ti yassa deti, tassa āmodanahetu tena samāgamanimittaṃ. "
  9610. 1019610,187,978,16,26,1,41,6,Tenāha‘‘ ettha āsādanaṃ dānakāraṇaṃ nāmā’’ ti.
  9611. 1019611,187,978,27,30,1,17,2,{Bhayā}ti bhayahetu.
  9612. 1019612,187,978,31,44,1,92,12,"Nanu bhayaṃ nāma laddhukāmatā rāgādayo viya cetanāya avisuddhikaraṃ, taṃ kasmā idha gahitanti? "
  9613. 1019613,187,978,45,59,1,76,10,Na idaṃ tādisaṃ corabhayādiṃ sandhāya vuttanti dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ.
  9614. 1019614,187,978,60,73,1,71,11,"Adāsi {me}ti yaṃ pubbe kataṃ upakāraṃ cintetvā dīyati, taṃ sandhāya vuttaṃ. "
  9615. 1019615,187,978,74,84,1,61,8,"Dassati {me}ti paccupakārāsīsāya yaṃ dīyati, taṃ sandhāya vadati. "
  9616. 1019616,187,978,85,99,1,73,10,Sāhu dānan ti‘‘ dānaṃ nāmetaṃ paṇḍitapaññattan’’ ti sādhusamācāre ṭhatvā deti.
  9617. 1019617,187,978,100,103,1,32,3,Alaṅkāratthan ti upasobhanatthaṃ.
  9618. 1019618,187,978,104,107,1,32,3,Parivāratthan ti parikkhāratthaṃ.
  9619. 1019619,187,978,108,118,1,113,9,"Dānañhi datvā taṃ paccavekkhantassa pāmojjapītisomanassādayo uppajjanti, lobhadosaissāmaccherādayo vidūrī bhavanti. "
  9620. 1019620,187,978,119,141,1,176,16,"Idāni dānaṃ anukūladhammaparibrūhanena, paccanīkadhammavidūrībhāvakaraṇena ca bhāvanācittassa upasobhanāya ca parikkhārāya ca hotīti‘‘ alaṅkāratthaṃ, parivāratthañca detī’’ ti vuttaṃ. "
  9621. 1019621,187,978,142,152,1,43,6,Tenāha‘‘ dānañhi cittaṃ mudukaṃ karotī’’ tiādi.
  9622. 1019622,187,978,153,169,1,73,11,"Muducitto hoti laddhā dāyake‘‘ iminā mayhaṃ saṅgaho kato’’ ti, dātāpi laddhari. "
  9623. 1019623,187,978,170,181,1,47,7,Tena vuttaṃ‘‘ ubhinnampi cittaṃ mudukaṃ karotī’’ ti.
  9624. 1019624,187,979,2,14,1,77,10,Adantadamanan ti adantā anassavāpissa dānena dantā assavā honti vase vattanti.
  9625. 1019625,187,979,15,26,1,92,11,Adānaṃ dantadūsakan ti adānaṃ pana pubbe dantānaṃ assavānampi vighātuppādanena cittaṃ dūseti.
  9626. 1019626,187,979,27,35,1,61,6,"Unnamanti dāyakā, piyaṃvadā ca paresaṃ garucittīkāraṭṭhānatāya . "
  9627. 1019627,187,979,36,43,1,64,6,"Namanti paṭiggāhakā dānena, piyavācāya laddhasaṅgahā saṅgāhakānaṃ. "
  9628. 1019628,187,980,2,10,1,89,6,"Cittālaṅkāradānameva uttamaṃ anupakkiliṭṭhatāya, suparisuddhatāya, guṇavisesapaccayatāya ca. "
  9629. 1019629,187,981,2,14,1,68,6,"337. {Dānapaccayā}ti dānakāraṇā, dānamayapuññassa katattā upacitattāti attho. "
  9630. 1019630,187,981,15,22,1,43,5,"{Upapattiyo}ti manussesu, devesu ca nibbattiyo. "
  9631. 1019631,187,981,23,34,1,86,9,"{Ṭhapetī}ti ekavārameva anuppajjitvā yathā uparūpari tenevākārena pavattati, evaṃ ṭhapeti. "
  9632. 1019632,187,981,35,47,1,51,8,Tadeva casa adhiṭṭhānan ti āha‘‘ tasseva vevacanan’’ ti.
  9633. 1019633,187,981,48,54,1,28,4,"{Vaḍḍhetī}ti brūheti, na hāpeti. "
  9634. 1019634,187,981,55,63,1,53,7,"Vimuttan ti adhimuttaṃ, ninnaṃ poṇaṃ pabbhāranti attho. "
  9635. 1019635,187,981,64,68,1,24,4,Vimuttan ti vā visiṭṭhaṃ.
  9636. 1019636,187,981,69,88,1,145,15,Nippariyāyato uttari nāma paṇītaṃ majjhepi hīnamajjhimavibhāgassa labbhanatoti vuttaṃ‘‘ uttari abhāvitanti tato upari maggaphalatthāya abhāvitan’’ ti.
  9637. 1019637,187,981,89,93,1,41,4,Saṃvattati tathā paṇihitaṃ dānamayacittaṃ.
  9638. 1019638,187,981,94,117,1,183,17,"Yaṃ pana pāḷiyaṃ‘‘ tañca kho’’ tiādi vuttaṃ, taṃ tatrūpapattiyā vibandhakāradussīlyābhāvadassanaparaṃ daṭṭhabbaṃ, na dānamayassa puññassa kevalassa taṃsaṃvattanatādassanaparanti daṭṭhabbaṃ. "
  9639. 1019639,187,982,2,5,1,43,2,{Samucchinnarāgassā}ti samucchinnakāmarāgassa.
  9640. 1019640,187,982,6,14,1,60,7,"Tassa hi siyā brahmaloke upapatti, na samucchinnabhavarāgassa. "
  9641. 1019641,187,982,15,25,1,81,9,"Vītarāga ggahaṇena cettha kāmesu vītarāgatā adhippetā, yāya brahmalokūpapatti siyā. "
  9642. 1019642,187,982,26,33,1,27,3,Tenāha‘‘ dānamattenevā’’ tiādi.
  9643. 1019643,187,982,34,49,1,59,10,Yadi evaṃ dānaṃ tattha kiṃ atthiyanti āha ‘‘ dānaṃ panā’’ tiādi.
  9644. 1019644,187,982,50,58,1,86,7,Dānena {muducitto}ti baddhāghāte verīpuggalepi attano dānasampaṭicchanena mudubhūtacitto.
  9645. 1019645,187,983,2,11,1,58,8,"Parisīdati parito ito cito ca samāgacchatīti parisā, samūho. "
  9646. 1019646,187,984,2,8,1,49,5,Lokassa {dhammā}ti sattalokassa avassambhāvī dhammā.
  9647. 1019647,187,984,9,19,1,37,6,Tenāha‘‘ etehi mutto nāma natthī’’ tiādi.
  9648. 1019648,187,984,20,53,1,129,18,"Yasmā te lokadhammā aparāparaṃ kadāci lokaṃ anupatanti, kadāci te loko, tasmā tañcettha atthaṃ dassento‘‘ aṭṭhime’’ ti suttapadaṃ( a. ni.8.6) āhari. "
  9649. 1019649,187,984,54,63,1,61,8,"Ghāsacchādanādīnaṃ laddhi lābho, tāni eva vā laddhabbato lābho. "
  9650. 1019650,187,984,64,66,1,16,2,Tadabhāvo alābho.
  9651. 1019651,187,984,67,79,1,73,9,"Lābha ggahaṇena cettha tabbisayo anurodho gahito, alābha ggahaṇena virodho. "
  9652. 1019652,187,984,80,105,1,135,20,"Yasmā lohite sati tadupaghātavasena pubbo viya anurodhe sati virodho laddhāvasaro eva hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ lābhe āgate alābho āgato evā’’ ti. "
  9653. 1019653,187,984,106,109,1,19,3,Esa nayo yasādīsupi.
  9654. 1019654,187,985,2,4,1,23,2,Aṭṭhakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9655. 1019655,187,986,2,2,1,13,1,Navakavaṇṇanā
  9656. 1019656,187,987,2,15,1,82,8,"340. Vasati tattha phalaṃ tannimittakatāya pavattatīti vatthu, kāraṇanti vuttovāyamattho. "
  9657. 1019657,187,987,16,24,1,41,4,Tenāha‘‘ āghātavatthūnīti āghātakāraṇānī’’ ti.
  9658. 1019658,187,987,25,47,1,121,16,"Kopo nāmāyaṃ yasmiṃ vatthusmiṃ uppajjati, na tattha ekavārameva uppajjati, atha kho punapi uppajjatevāti vuttaṃ‘‘ bandhatī’’ ti. "
  9659. 1019659,187,987,48,72,1,135,18,"Atha vā yo paccayavisesena uppajjamāno āghāto savisaye baddho viya na vigacchati, punapi uppajjeyyeva, taṃ sandhāyāha‘‘ āghātaṃ bandhatī’’ ti. "
  9660. 1019660,187,987,73,86,1,78,9,Taṃ panassa paccayavasena nibbattanaṃ uppādanamevāti vuttaṃ‘‘ karoti uppādetī’’ ti.
  9661. 1019661,187,988,2,25,1,136,17,"Taṃ kutettha {labbhā}ti ettha tan ti kiriyāparāmasanaṃ, padajjhāhārena ca attho veditabboti dassento‘‘ taṃ anatthacaraṇaṃ mā ahosī’’ tiādimāha. "
  9662. 1019662,187,988,26,30,1,42,4,Kena kāraṇena laddhabbaṃ niratthakabhāvato.
  9663. 1019663,187,988,31,52,1,123,17,"Kammassakā hi sattā, te kassa ruciyā dukkhitā, sukhitā vā bhavanti, tasmā kevalaṃ tasmiṃ mayhaṃ kujjhanamattaṃ evāti adhippāyo. "
  9664. 1019664,187,988,53,66,1,102,12,"Atha vā taṃ kopakaraṇamettha puggale kuto labbhā paramatthato kujjhitabbassa, kujjhanakassa ca abhāvato. "
  9665. 1019665,187,988,67,71,1,43,3,"Saṅkhāramattañhetaṃ, yadidaṃ khandhapañcakaṃ. "
  9666. 1019666,187,988,72,90,1,77,12,"Yaṃ‘‘ satto’’ ti vuccati, te saṅkhārā ittarakālā khaṇikā, kassa ko kujjhatīti attho. "
  9667. 1019667,187,988,91,97,1,39,6,Lābhā nāma ke siyuṃ aññatra anuppattito.
  9668. 1019668,187,989,2,10,1,32,4,341. Sattā āvasanti etesūti sattāvāsā.
  9669. 1019669,187,989,11,15,1,45,4,Nānattakāyā nānattasaññī ādibhedā sattanikāyā.
  9670. 1019670,187,989,16,53,1,216,26,"Yasmā te te sattanikāyā tappariyāpannānaṃ sattānaṃ tāya eva tappariyāpannatāya ādhāro viya vattabbataṃ arahanti samudāyādhāratāya avayavassa yathā‘‘ rukkhe sākhā’’ ti , tasmā‘‘ sattānaṃ āvāsā, vasanaṭṭhānānīti attho’’ ti vuttaṃ. "
  9671. 1019671,187,989,54,80,1,147,18,"Suddhāvāsāpi sattāvāsova‘‘ na so, bhikkhave, sattāvāso sulabharūpo, yo mayā anāvutthapubbo iminā dīghena addhunā aññatra suddhāvāsehi devehī’’ ti vacanato. "
  9672. 1019672,187,989,81,95,1,73,10,Yadi evaṃ kasmā idha na gahitāti tattha kāraṇamāha‘‘ asabbakālikattā’’ tiādi.
  9673. 1019673,187,989,96,102,1,61,6,Vehapphalo pana catutthaṃyeva sattāvāsaṃ bhajatīti daṭṭhabbaṃ.
  9674. 1019674,187,990,2,29,1,134,15,"342. {Opasamiko}ti vaṭṭadukkhassa upasamāvaho, taṃ pana vaṭṭadukkhaṃ kilesesu upasantesu upasamati, na aññathā, tasmā‘‘ kilesūpasamakaro’’ ti vuttaṃ. "
  9675. 1019675,187,990,30,34,1,40,4,Takkaraṃ sambodhaṃ gametīti sambodhagāmī.
  9676. 1019676,187,991,2,30,1,149,19,"Yasmiṃ devanikāye dhammadesanā na viyujjati savanasseva abhāvato, so pāḷiyaṃ‘‘ dīghāyuko devanikāyo’’ ti adhippetoti āha‘‘ asaññabhavaṃ vā arūpabhavaṃ vā’’ ti. "
  9677. 1019677,187,992,2,9,1,39,3,343. Anupubbato viharitabbāti anupubbavihārā.
  9678. 1019678,187,992,10,13,1,26,2,{Anupaṭipāṭiyā}ti anukkamena.
  9679. 1019679,187,992,14,20,1,69,5,{Samāpajjitabbavihārā}ti samāpajjitvā samaṅgino hutvā viharitabbavihārā.
  9680. 1019680,187,993,2,11,1,59,4,344. {Anupubbanirodhā}ti anupubbena anukkamena pavattetabbanirodhā.
  9681. 1019681,187,993,12,20,1,31,4,Tenāha‘‘ anupaṭipāṭiyā nirodhā’’ ti.
  9682. 1019682,187,994,2,4,1,22,2,Navakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9683. 1019683,187,995,2,2,1,13,1,Dasakavaṇṇanā
  9684. 1019684,187,996,2,43,1,197,24,"345. Yehi sīlādīhi samannāgato bhikkhu dhammasaraṇatāya dhammeneva nāthati īsati abhibhavatīti {nātho}ti vuccati, te tassa nāthabhāvakarā dhammā‘‘ nāthakaraṇā’’ ti vuttāti āha‘‘ sanāthā… pe… patiṭṭhākarā dhammā’’ ti. "
  9685. 1019685,187,996,44,54,1,80,8,"Tattha attano {patiṭṭhākarā}ti yassa nāthabhāvakarā, tassa attano patiṭṭhāvidhāyino. "
  9686. 1019686,187,996,55,62,1,62,6,"Appatiṭṭho anātho, sappatiṭṭho sanāthoti patiṭṭhattho nāthattho. "
  9687. 1019687,187,997,2,14,1,62,6,Kalyāṇaguṇayogato {kalyāṇā}ti dassento‘‘ sīlādiguṇasampannā’’ ti āha.
  9688. 1019688,187,997,15,31,1,124,14,"Mijjanalakkhaṇā mittā etassa atthīti mitto, so vuttanayena kalyāṇo assa atthīti tassa atthitāmattaṃ kalyāṇamittapadena vuttaṃ. "
  9689. 1019689,187,997,32,52,1,94,12,Assa tena sabbakālaṃ avijahitavāsoti taṃ dassetuṃ‘‘ kalyāṇasahāyo’’ ti vuttanti āha‘‘ tevassā’’ tiādi.
  9690. 1019690,187,997,53,60,1,44,6,{Tevassā}ti te eva kalyāṇamittā assa bhikkhuno.
  9691. 1019691,187,997,61,66,1,29,4,Saha {ayanato}ti saha vattanato.
  9692. 1019692,187,997,67,77,1,67,9,"Asamodhāne cittena, samodhāne pana cittena ceva kāyena ca sampavaṅko. "
  9693. 1019693,187,998,2,9,1,67,7,Sukhaṃ vaco etasmiṃ anukūlagāhimhi ādaragāravavati puggaleti suvaco.
  9694. 1019694,187,998,10,18,1,30,4,Tenāha‘‘ sukhena vattabbo’’ tiādi.
  9695. 1019695,187,998,19,33,1,67,8,"{Khamo}ti khantā, tamevassa khamabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ gāḷhenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  9696. 1019696,187,998,34,41,1,34,5,"{Vāmato}ti micchā, ayoniso vā gaṇhāti. "
  9697. 1019697,187,998,42,46,1,39,3,{Paṭippharatī}ti paṭāṇikabhāvena tiṭṭhati.
  9698. 1019698,187,998,47,54,1,45,6,Padakkhiṇaṃ {gaṇhātī}ti sammā yoniso vā gaṇhāti.
  9699. 1019699,187,999,2,5,1,29,2,{Uccāvacānī}ti vipulakhuddakāni.
  9700. 1019700,187,999,6,25,1,145,16,"{Tatrupagamanīyā}ti tatra tatra mahante, khuddake ca kamme sādhanavasena upāyena upagacchantiyā, tassa tassa kammassa nipphādanena samatthāyāti attho. "
  9701. 1019701,187,999,26,34,1,58,7,{Tatrupāyāyā}ti vā tatra tatra kamme sādhetabbe upāyabhūtāya.
  9702. 1019702,187,1000,2,13,1,87,10,Dhamme assa kāmoti {dhammakāmo}ti byadhikaraṇānaṃpi bāhirattho samāso hotīti katvā vuttaṃ.
  9703. 1019703,187,1000,14,20,1,40,5,"Kāmetabbato vā piyāyitabbato kāmo, dhammo; "
  9704. 1019704,187,1000,21,26,1,29,4,dhammo kāmo assāti dhammakāmo.
  9705. 1019705,187,1000,27,41,1,84,9,{Dhammo}ti pariyattidhammo adhippetoti āha‘‘ tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ piyāyatīti attho’’ ti.
  9706. 1019706,187,1000,42,50,1,73,7,"Samudāharaṇaṃ kathanaṃ samudāhāro, piyo samudāhāro etassāti piyasamudāhāro. "
  9707. 1019707,187,1000,51,71,1,105,14,"{Sayañcā}ti ettha ca -saddena‘‘ sakkaccan’’ ti padaṃ anukaḍḍhati, tena sayañca sakkaccaṃ desetukāmo hotīti yojanā. "
  9708. 1019708,187,1000,72,79,1,74,7,Abhidhammo sattappakaraṇāni adhiko abhivisiṭṭho ca pariyattidhammoti katvā.
  9709. 1019709,187,1000,80,84,1,44,4,Vinayo ubhatovibhaṅgā vinayanato kāyavācānaṃ.
  9710. 1019710,187,1000,85,89,1,67,4,Abhivinayo khandhakaparivārā visesato ābhisamācārikadhammakittanato.
  9711. 1019711,187,1000,90,93,1,71,3,Ābhisamācārikadhammapāripūrivaseneva hi ādibrahmacariyakadhammapāripūrī.
  9712. 1019712,187,1000,94,98,1,50,4,Dhammo eva piṭakadvayassāpi pariyattidhammabhāvato.
  9713. 1019713,187,1000,99,104,1,58,5,Maggaphalāni abhidhammo nibbānadhammassa abhimukhoti katvā.
  9714. 1019714,187,1000,105,115,1,94,9,Kilesavūpasamakāraṇaṃ pubbabhāgiyā tisso sikkhā saṅkhepato vivaṭṭanissito samatho vipassanā ca.
  9715. 1019715,187,1000,116,119,1,29,2,{Bahulapāmojjo}ti balavapāmojjo.
  9716. 1019716,187,1001,2,5,1,24,2,{Kāraṇatthe}ti nimittatthe.
  9717. 1019717,187,1001,6,9,1,39,3,Kusaladhammanimittaṃ hissa vīriyārambho.
  9718. 1019718,187,1001,10,18,1,30,4,Tenāha‘‘ tesaṃ adhigamatthāyā’’ ti.
  9719. 1019719,187,1001,19,34,1,99,10,Kusalesu {dhammesū}ti vā nipphādetabbe bhummaṃ yathā‘‘ cetaso avūpasame ayonisomanasikārapadaṭṭhānan’’ ti.
  9720. 1019720,187,1002,2,23,1,155,13,"346. {Sakalaṭṭhenā}ti nissesaṭṭhena, anavasesapharaṇavasena cettha sakalaṭṭho veditabbo, asubhanimittādīsu viya ekadese aṭṭhatvā anavasesato gahetabbaṭṭhenāti attho. "
  9721. 1019721,187,1002,24,31,1,68,7,Tadārammaṇānaṃ dhammānan ti taṃ kasiṇaṃ ārabbha pavattanakadhammānaṃ.
  9722. 1019722,187,1002,32,35,1,34,2,{Khettaṭṭhenā}ti uppattiṭṭhānaṭṭhena.
  9723. 1019723,187,1002,36,39,1,39,2,{Adhiṭṭhānaṭṭhenā}ti pavattiṭṭhānabhāvena.
  9724. 1019724,187,1002,40,56,1,137,13,"Yathā khettaṃ sassānaṃ uppattiṭṭhānaṃ vaḍḍhiṭṭhānañca , evametaṃ jhānaṃ taṃsampayuttānaṃ dhammānanti, yogino vā sukhavisesānaṃ kāraṇabhāvena."
  9725. 1019725,187,1002,57,69,1,55,7,‘‘ Paricchinditvā’’ ti idaṃ uddhaṃ {adho}ti etthāpi yojetabbaṃ.
  9726. 1019726,187,1002,70,76,1,52,6,Paricchinditvā eva hi sabbattha kasiṇaṃ vaḍḍhetabbaṃ.
  9727. 1019727,187,1002,77,86,1,67,8,Tena tena vā {kāraṇenā}ti tena tena upariādīsu kasiṇavaḍḍhanakāraṇena.
  9728. 1019728,187,1002,87,97,1,44,6,Yathā kinti āha‘‘ ālokamiva rūpadassanakāmo’’ ti.
  9729. 1019729,187,1002,98,120,1,138,19,"Yathā dibbacakkhunā uddhaṃ ce rūpaṃ daṭṭhukāmo, uddhaṃ ālokaṃ pasāreti, adho ce adho, samantato ce rūpaṃ daṭṭhukāmo samantato ālokaṃ pasāreti; "
  9730. 1019730,187,1002,121,124,1,24,3,evamayaṃ kasiṇanti attho.
  9731. 1019731,187,1003,2,6,1,35,3,{Ekassā}ti pathavīkasiṇādīsu ekekassa.
  9732. 1019732,187,1003,7,28,1,229,18,"Aññabhāvānupagamanatthan ti aññakasiṇabhāvānupagamanadīpanatthaṃ, aññassa vā kasiṇabhāvānupagamanadīpanatthaṃ, na hi aññena pasāritakasiṇaṃ tato aññena pasāritakasiṇabhāvaṃ upagacchati, evampi nesaṃ aññakasiṇasambhedābhāvo veditabbo. "
  9733. 1019733,187,1003,29,32,1,19,3,Na aññaṃ pathavīādi.
  9734. 1019734,187,1003,33,39,1,47,6,Na hi udake ṭhitaṭṭhāne sasambhārapathavī atthi.
  9735. 1019735,187,1003,40,45,1,43,4,Añño {kasiṇasambhedo}ti āpokasiṇādinā saṅkaro.
  9736. 1019736,187,1003,46,50,1,32,3,{Sabbatthā}ti sabbesu sesakasiṇesu.
  9737. 1019737,187,1003,51,57,1,65,6,Ekadese aṭṭhatvā anavasesapharaṇaṃ pamāṇassa aggahaṇato appamāṇaṃ.
  9738. 1019738,187,1003,58,62,1,29,4,Teneva hi nesaṃ kasiṇasamaññā.
  9739. 1019739,187,1003,63,71,1,23,4,Tathā cāha‘‘ tañhī’’ tiādi.
  9740. 1019740,187,1003,72,78,1,50,5,Cetasā {pharanto}ti bhāvanācittena ārammaṇaṃ karonto.
  9741. 1019741,187,1003,79,91,1,83,11,"Bhāvanācittañhi kasiṇaṃ parittaṃ vā vipulaṃ vā sakalameva manasi karoti, na ekadesaṃ. "
  9742. 1019742,187,1004,2,13,1,81,6,Kasiṇugghāṭimākāse pavattaviññāṇaṃ pharaṇaappamāṇavasena‘‘ viññāṇakasiṇan’’ ti vuttaṃ.
  9743. 1019743,187,1004,14,24,1,35,6,Tathā hi taṃ‘‘ viññāṇañcan’’ ti vuccati.
  9744. 1019744,187,1004,25,28,1,41,2,{Kasiṇavasenā}ti yathāugghāṭitakasiṇavasena.
  9745. 1019745,187,1004,29,32,1,47,3,Kasiṇugghāṭimākāse uddhaṃadhotiriyatā veditabbā.
  9746. 1019746,187,1004,33,42,1,76,8,"Yattakañhi ṭhānaṃ kasiṇaṃ pasāritaṃ, tattakaṃ ākāsabhāvanāvasena ākāso hotīti; "
  9747. 1019747,187,1004,43,72,1,237,23,"evaṃ yattakaṃ ṭhānaṃ ākāsaṃ hutvā upaṭṭhitaṃ, tattakaṃ sakalameva pharitvā viññāṇassa pavattanato āgamanavasena viññāṇakasiṇepi uddhaṃadhotiriyatā vuttāti āha‘‘ kasiṇugghāṭiṃ ākāsavasena tattha pavattaviññāṇe uddhaṃadhotiriyatā veditabbā’’ ti. "
  9748. 1019748,187,1005,2,2,1,30,1,Akusalakammapathadasakavaṇṇanā
  9749. 1019749,187,1006,2,12,1,52,4,347. {Pathabhūtattā}ti tesaṃ pavattanupāyattā maggabhūtattā.
  9750. 1019750,187,1006,13,18,1,81,4,{Methunasamācāresū}ti sadārasantosaparadāragamanavasena duvidhesu methunasamācāresu.
  9751. 1019751,187,1006,19,24,1,29,5,Tepi hi kāmetabbato kāmā nāma.
  9752. 1019752,187,1006,25,31,1,50,5,{Methunavatthūsū}ti methunassa vatthūsu tesu sattesu.
  9753. 1019753,187,1006,32,35,1,24,2,{Micchācāro}ti gārayhācāro.
  9754. 1019754,187,1006,36,48,1,70,8,Gārayhatā cassa ekantanihīnatāya evāti āha‘‘ ekantanindito lāmakācāro’’ ti.
  9755. 1019755,187,1006,49,52,1,49,2,{Asaddhammādhippāyenā}ti asaddhammasevanādhippāyena.
  9756. 1019756,187,1007,2,5,1,32,3,Sagottehi rakkhitā gottarakkhitā.
  9757. 1019757,187,1007,6,9,1,38,3,Sahadhammikehi rakkhitā dhammarakkhitā.
  9758. 1019758,187,1007,10,12,1,18,2,Sassāmikā sārakkhā.
  9759. 1019759,187,1007,13,21,1,47,7,"Yassā gamane raññā daṇḍo ṭhapito, sā saparidaṇḍā. "
  9760. 1019760,187,1007,22,26,1,41,4,Bhariyābhāvatthaṃ dhanena kītā dhanakkītā.
  9761. 1019761,187,1007,27,30,1,29,3,Chandena vasantī chandavāsinī.
  9762. 1019762,187,1007,31,34,1,30,3,Bhogatthaṃ vasantī bhogavāsinī.
  9763. 1019763,187,1007,35,38,1,28,3,Paṭatthaṃ vasantī paṭavāsinī.
  9764. 1019764,187,1007,39,43,1,40,4,Udakapattaṃ āmasitvā gahitā odapattakinī.
  9765. 1019765,187,1007,44,48,1,38,4,Cumbaṭaṃ apanetvā gahitā obhatacumbaṭā.
  9766. 1019766,187,1007,49,51,1,22,2,Karamarānītā dhajāhaṭā.
  9767. 1019767,187,1007,52,54,1,20,2,Taṅkhaṇikā muhuttikā.
  9768. 1019768,187,1007,55,64,1,80,8,"Abhibhavitvā vītikkame micchācāro mahāsāvajjo, na tathā dvinnaṃ samānacchandatāya."
  9769. 1019769,187,1007,65,80,1,152,11,‘‘ Abhibhavitvā vītikkamane satipi maggenamaggapaṭipattiadhivāsane purimuppannasevanābhisandhipayogābhāvato micchācāro na hoti abhibhuyyamānassā’’ ti vadanti.
  9770. 1019770,187,1007,81,89,1,82,8,Sevanacitte sati payogābhāvo appamāṇaṃ yebhuyyena itthiyā sevanapayogassa abhāvato.
  9771. 1019771,187,1007,90,103,1,114,12,"Tasmiṃ asati puretaraṃ sevanacittassa upaṭṭhāpanepi tassā micchācāro na siyā, tathā purisassapi sevanapayogābhāveti. "
  9772. 1019772,187,1007,104,125,1,136,16,Tasmā attano ruciyā pavattitassa vasena tayo balakkārena pavattitassa vasena tayoti sabbepi aggahitaggahaṇena‘‘ cattāro sambhārā’’ ti vuttaṃ.
  9773. 1019773,187,1008,2,21,1,109,10,Upasaggavasena atthavisesavācino dhātusaddāti‘‘ abhijjhāyatī’’ ti padassa‘‘ parabhaṇḍābhimukhī’’ tiādinā attho vutto.
  9774. 1019774,187,1008,22,32,1,96,9,Tattha {tanninnatāyā}ti tasmiṃ parabhaṇḍe lubbhanavasena ninnatāyāti ayamettha adhippāyo veditabbo.
  9775. 1019775,187,1008,33,41,1,50,8,Abhi pubbo vā jhā -saddo lubbhane niruḷho daṭṭhabbo.
  9776. 1019776,187,1008,42,46,1,47,4,Upasaggavasena atthavisesavācino eva dhātusaddā.
  9777. 1019777,187,1008,47,72,1,118,11,"Adinnādānassa appasāvajjamahāsāvajjatā brahmajālavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha. cūḷasīlavaṇṇanā) vuttāti āha‘‘ adinnādānaṃ viya appasāvajjā, mahāsāvajjā cā’’ ti. "
  9778. 1019778,187,1008,73,91,1,141,12,"Tasmā‘‘ yassa bhaṇḍaṃ abhijjhāyati, tassa appaguṇatāya appasāvajjatā, mahāguṇatāya mahāsāvajjatā’’ tiādinā appasāvajjamahāsāvajjavibhāgo veditabbo. "
  9779. 1019779,187,1008,92,96,1,41,4,Attano pariṇāmanaṃ cittenevāti veditabbaṃ.
  9780. 1019780,187,1009,2,22,1,117,16,"Hitasukhaṃ {byāpādayatī}ti yo naṃ uppādeti, tassa yaṃ pati cittaṃ uppādeti, tassa tassa sati samavāye hitasukhaṃ vināseti. "
  9781. 1019781,187,1009,23,35,1,99,8,Pharusavācāya appasāvajjamahāsāvajjatā brahmajālavaṇṇanāyaṃ vibhāvitāti āha‘‘ pharusavācā viyā’’ tiādi.
  9782. 1019782,187,1009,36,55,1,123,13,"Tasmā‘‘ yaṃ pati cittaṃ byāpādeti, tassa appaguṇatāya appasāvajjo, mahāguṇatāya mahāsāvajjo’’ tiādinā tadubhayavibhāgo veditabbo."
  9783. 1019783,187,1009,56,68,1,57,8,‘‘ Aho vatā’’ ti iminā parassa accantāya vināsacintanaṃ dīpeti.
  9784. 1019784,187,1009,69,73,1,46,4,Evañhi ssa dāruṇappavattiyā kammapathappavatti.
  9785. 1019785,187,1010,2,9,1,90,6,{Yathābhuccagahaṇābhāvenā}ti yāthāvagahaṇassa abhāvena aniccādisabhāvassa niccādito gahaṇena.
  9786. 1019786,187,1010,10,15,1,33,4,Micchā {passatī}ti vitathaṃ passati.
  9787. 1019787,187,1010,16,31,1,98,10,"‘‘ Samphappalāpo viyā’’ ti iminā āsevanassa mandatāya appasāvajjataṃ, mahantatāya mahāsāvajjataṃ dasseti. "
  9788. 1019788,187,1010,32,36,1,61,3,{Gahitākāraviparītatā}ti micchādiṭṭhiyā gahitākāraviparītabhāvo.
  9789. 1019789,187,1010,37,41,1,39,3,{Vatthuno}ti tassa ayathābhūtasabhāvamāha.
  9790. 1019790,187,1010,42,46,1,46,3,{Tathābhāvenā}ti gahitākāreneva viparītākāreneva.
  9791. 1019791,187,1010,47,64,1,77,11,"Tassa diṭṭhigatikassa, tassa vā vatthuno upaṭṭhānaṃ,‘‘ evametaṃ na ito aññathā’’ ti. "
  9792. 1019792,187,1011,2,6,1,20,2,{Dhammato}ti sabhāvato.
  9793. 1019793,187,1011,7,17,1,82,8,"{Koṭṭhāsato}ti phassapañcamakādīsu cittaṅgakoṭṭhāsesu ye koṭṭhāsā honti, tatoti attho. "
  9794. 1019794,187,1012,2,5,1,28,2,{Cetanādhammā}ti cetanāsabhāvā.
  9795. 1019795,187,1013,2,22,1,120,16,‘ ‘ Paṭipāṭiyā sattā’’ ti ettha nanu cetanā abhidhamme kammapathesu na vuttāti paṭipāṭiyā sattannaṃ kammapathabhāvo na yuttoti?
  9796. 1019796,187,1013,23,27,1,27,3,"Na, avacanassa aññahetukattā. "
  9797. 1019797,187,1013,28,55,1,149,16,"Na hi tattha cetanāya akammapathappattattā( dha. sa. mūlaṭī. akusalakammapathakathāvaṇṇanā) kammapatharāsimhi avacanaṃ, kadāci pana kammapatho hoti, na sabbadāti kammapathabhāvassa aniyatattā avacanaṃ. "
  9798. 1019798,187,1013,56,65,1,64,8,"Yadā pana kammapatho hoti, tadā kammapatharāsisaṅgaho na nivārito. "
  9799. 1019799,187,1014,2,24,1,236,20,"Etthāha – yadi cetanāya sabbadā kammapathabhāvābhāvato aniyato kammapathabhāvoti kammapatharāsimhi avacanaṃ, nanu abhijjhādīnampi kammapathabhāvaṃ appattānaṃ atthitāya aniyato kammapathabhāvoti tesampi kammapatharāsimhi avacanaṃ āpajjatīti? "
  9800. 1019800,187,1014,25,31,1,59,6,Nāpajjati kammapathatātaṃsabhāgatā hi tesaṃ tattha vuttattā.
  9801. 1019801,187,1014,32,38,1,41,6,Yadi evaṃ cetanāpi tattha vattabbā siyāti?
  9802. 1019802,187,1014,39,50,1,83,10,"Saccametaṃ, sā pana pāṇātipātādikāvāti pākaṭo tassā kammapathabhāvoti na vuttaṃ siyā. "
  9803. 1019803,187,1014,51,94,1,127,15,"Cetanāya hi‘‘ cetanāhaṃ, bhikkhave, kammaṃ vadāmi( a. ni.6.63; kathā.539), tividhā, bhikkhave, kāyasañcetanā akusalaṃ kāyakamman’’ ti( kathā.539) vacanato kammabhāvo pākaṭo; "
  9804. 1019804,187,1014,95,112,1,134,12,"kammaṃyeva ca sugatiduggatīnaṃ, taduppajjanasukhadukkhānañca pathabhāvena pavattaṃ‘‘ kammapatho’’ ti vuccatīti pākaṭo tassā kammapathabhāvo. "
  9805. 1019805,187,1014,113,157,1,308,30,"Abhijjhādīnaṃ pana cetanāsamīhanabhāvena sucaritaduccaritabhāvo, cetanājanitabhāvena[ cetanājanitataṃbandhatibhāvena( dha. sa. anuṭī. akusalakammapathāvaṇṇanā)] sugatiduggatitaduppajjanasukhadukkhānaṃ pathabhāvo cāti na tathā pākaṭo kammapathabhāvoti te eva tena sabhāvena dassetuṃ abhidhamme cetanā kammapathabhāve na vuttā, atathājātiyattā vā cetanā tehi saddhiṃ na vuttāti daṭṭhabbaṃ. "
  9806. 1019806,187,1014,158,169,1,75,8,"Mūlaṃ {patvā}ti mūladesanaṃ patvā, mūlasabhāvesu dhammesu desiyamānesūti attho."
  9807. 1019807,187,1015,2,26,1,108,12,‘ ‘ Adinnādānaṃ sattārammaṇan’’ ti idaṃ‘‘ pañcasikkhāpadā parittārammaṇā evā’’ ti imāya pañhapucchakapāḷiyā( vibha.715) virujjhati.
  9808. 1019808,187,1015,27,35,1,70,6,"Yañhi pāṇātipātādidussīlyassa ārammaṇaṃ , tadeva taṃveramaṇiyā ārammaṇaṃ. "
  9809. 1019809,187,1015,36,40,1,38,4,Vītikkamitabbavatthuto eva hi viratīti.
  9810. 1019810,187,1015,41,52,1,89,10,"Sattārammaṇan ti vā sattasaṅkhātasaṅkhārārammaṇaṃ, tameva upādāya vuttanti na koci virodho. "
  9811. 1019811,187,1015,53,91,1,172,23,"Tathā hi vuttaṃ sammohavinodaniyaṃ‘‘ yāni sikkhāpadāni ettha‘ sattārammaṇānī’ ti vuttāni, tāni yasmā sattoti saṅkhaṃ gate saṅkhāreyeva ārammaṇaṃ karontī’’ ti.( Vibha. aṭṭha.714) esa nayo ito paresupi. "
  9812. 1019812,187,1015,92,108,1,65,8,Visabhāgavatthuno‘‘ itthī puriso’’ ti gahetabbato‘‘ sattārammaṇo’’ ti eke.
  9813. 1019813,187,1015,109,121,1,72,7,"‘‘ Eko diṭṭho, dve sutā’’ tiādinā samphappalāpena diṭṭhasutamutaviññātavasena. "
  9814. 1019814,187,1015,122,140,1,144,12,"Tathā {abhijjhā}ti ettha tathā -saddo‘‘ diṭṭhasutamutaviññātavasenā’’ tidampi upasaṃharati, na sattasaṅkhārārammaṇatameva dassanādivasena abhijjhāyanato."
  9815. 1019815,187,1015,141,165,1,119,11,‘‘ Natthi sattā opapātikā’’ ti( dī. ni.1.171) pavattamānāpi micchādiṭṭhi tebhūmakadhammavisayā evāti adhippāyenassā saṅkhārārammaṇatā vuttā.
  9816. 1019816,187,1015,166,173,1,65,7,Kathaṃ pana micchādiṭṭhiyā sabbe tebhūmakadhammā ārammaṇaṃ hotīti?
  9817. 1019817,187,1015,174,175,1,11,1,Sādhāraṇato.
  9818. 1019818,187,1015,176,209,1,113,12,‘‘ Natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko’’ ti( dī. ni.1.171; ma. ni.2.94) pavattamānāya atthato rūpārūpāvacaradhammāpi gahitā eva hontīti.
  9819. 1019819,187,1016,2,29,1,125,15,"Sukhabahulatāya rājāno hasamānāpi‘‘ ghātethā’’ ti vadanti , hāso pana nesaṃ attavūpasamādiaññavisayoti āha‘‘ sanniṭṭhāpaka… pe… hotī’’ ti. "
  9820. 1019820,187,1016,30,37,1,56,6,"Majjhattavedano na hoti, sukhavedanova ettha sambhavatīti. "
  9821. 1019821,187,1016,38,51,1,114,12,"Musāvādo lobhasamuṭṭhāno sukhavedano vā siyā majjhattavedano vā, dosasamuṭṭhāno dukkhavedano vāti musāvādo tivedano. "
  9822. 1019822,187,1016,52,58,1,54,6,Iminā nayena sesesupi yathārahaṃ vedanābhedo veditabbo.
  9823. 1019823,187,1017,2,9,1,61,5,Dosamohavasena {dvimūlako}ti sampayuttamūlameva sandhāya vuttaṃ.
  9824. 1019824,187,1017,10,14,1,34,4,Tassa hi mūlaṭṭhena upakārakabhāvo.
  9825. 1019825,187,1017,15,26,1,61,7,Nidānamūle pana gayhamāne‘‘ lobhamohavasenapī’’ ti vattabbaṃ siyā.
  9826. 1019826,187,1017,27,30,1,34,3,Āmisakiñjakkhahetupi pāṇaṃ hananti.
  9827. 1019827,187,1017,31,32,1,8,1,Tenevāha–
  9828. 1019828,187,1017,33,51,1,40,5,‘‘ lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāyā’’ tiādi( a. ni.3.34).
  9829. 1019829,187,1017,52,55,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  9830. 1019830,187,1018,2,2,1,29,1,Kusalakammapathadasakavaṇṇanā
  9831. 1019831,187,1019,2,11,1,88,6,Pāṇātipātā … pe… veditabbāni lokiyalokuttaramissakavasenettha kusalakammapathānaṃ desitattā.
  9832. 1019832,187,1019,12,49,1,202,24,"Verahetutāya verasaññitaṃ pāṇātipātādipāpadhammaṃ maṇati‘‘ mayi idha ṭhitāya kathaṃ āgacchasī’’ ti tajjantī viya nīharatīti veramaṇī, viramati etāyāti vā‘‘ viramaṇī’’ ti vattabbe niruttinayena‘‘ veramaṇī’’ ti vuttaṃ. "
  9833. 1019833,187,1019,50,54,1,44,4,Samādānavasena uppannā virati samādānavirati.
  9834. 1019834,187,1019,55,60,1,87,5,Asamādinnasīlassa sampattato yathāupaṭṭhitavītikkamitabbavatthuto virati sampattavirati.
  9835. 1019835,187,1019,61,67,1,77,6,Kilesānaṃ samucchindanavasena pavattā maggasampayuttā virati samucchedavirati.
  9836. 1019836,187,1019,68,94,1,146,16,"Kāmañcettha pāḷiyaṃ viratiyeva āgatā, sikkhāpadavibhaṅge( vibha.703) pana cetanāpi āharitvā dassitāti tadubhayampi gaṇhanto‘‘ cetanāpi vattanti viratiyopī’’ ti āha. "
  9837. 1019837,187,1019,95,116,1,131,15,Anabhijjhā hi mūlaṃ {patvā}ti kammapathakoṭṭhāse‘‘ anabhijjhā’’ ti vuttadhammo mūlato alobho kusalamūlaṃ {hotī}ti evamettha attho daṭṭhabbo.
  9838. 1019838,187,1019,117,120,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo.
  9839. 1019839,187,1020,2,18,1,117,11,Dussīlyārammaṇā tadārammaṇajīvitindriyādiārammaṇā kathaṃ dussīlyāni pajahantīti taṃ dassetuṃ‘‘ yathā panā’’ tiādi vuttaṃ.
  9840. 1019840,187,1020,19,25,1,65,5,{Pajahantī}ti veditabbā pāṇātipātādīhi viramaṇavaseneva pavattanato.
  9841. 1019841,187,1020,26,33,1,41,6,"Atha tadārammaṇabhāve, na so tāni pajahati. "
  9842. 1019842,187,1020,34,43,1,63,9,Na hi tadeva ārabbha taṃ pajahituṃ sakkā tato avinissaṭabhāvato.
  9843. 1019843,187,1021,2,11,1,59,6,Anabhijjhā … pe… {viramantassā}ti abhijjhaṃ pajahantassāti attho.
  9844. 1019844,187,1021,12,19,1,69,7,Na hi manoduccaritato virati atthi anabhijjhādīheva tappahānasiddhito.
  9845. 1019845,187,1022,2,2,1,22,1,Ariyavāsadasakavaṇṇanā
  9846. 1019846,187,1023,2,12,1,61,6,348. Ariyānameva vāsāti ariyavāsā anariyānaṃ tādisānaṃ asambhavato.
  9847. 1019847,187,1023,13,41,1,148,20,"{Ariyā}ti cettha ukkaṭṭhaniddesena khīṇāsavā gahitā, te ca yasmā tehi sabbakālaṃ avirahitavāsā eva, tasmā vuttaṃ‘‘ ariyā eva vasiṃsu vasanti vasissantī’’ ti. "
  9848. 1019848,187,1023,42,47,1,32,4,Tattha {vasiṃsū}ti nissāya vasiṃsu.
  9849. 1019849,187,1023,48,52,1,45,4,Pañcaṅgavippahīnattādayo hi ariyānaṃ apassayā.
  9850. 1019850,187,1023,53,77,1,199,15,"Tesu pañcaṅgavippahānapaccekasaccapanodanaesanāsamavayavissajjanāni ‘‘ saṅkhāyekaṃ paṭisevati, adhivāseti, parivajjeti, vinodetī’’ ti vuttesu apassenesu vinodanañca maggakiccāneva, itare maggeneva samijjhanti. "
  9851. 1019851,187,1024,2,7,1,43,4,{Ñāṇādayo}ti ñāṇañceva taṃsampayuttadhammā ca.
  9852. 1019852,187,1024,8,16,1,27,4,Tenāha‘‘ ñāṇanti vutte’’ tiādi.
  9853. 1019853,187,1024,17,21,1,33,4,Tattha vattabbaṃ heṭṭhā vuttameva.
  9854. 1019854,187,1025,2,5,1,42,3,Ārakkhakiccaṃ sādheti sativepullappattattā.
  9855. 1019855,187,1025,6,18,1,69,7,"‘‘ Carato’’ tiādinā niccasamādānaṃ dasseti, taṃ vikkhepābhāvena daṭṭhabbaṃ. "
  9856. 1019856,187,1026,2,11,1,58,7,"{Pabbajjupagatā}ti yaṃ kiñci pabbajjaṃ upagatā, na samitapāpā. "
  9857. 1019857,187,1026,12,16,1,36,3,{Bhovādino}ti jātimattabrāhmaṇe vadati.
  9858. 1019858,187,1026,17,59,1,110,11,"{Pāṭekkasaccānī}ti tehi tehi diṭṭhigatikehi pāṭiyekkaṃ gahitāni‘‘ idameva saccan’’ ti( ma. ni.2.187,203,427;3.27; udā.55; netti.59) abhiniviṭṭhāni diṭṭhisaccādīni. "
  9859. 1019859,187,1026,60,101,1,74,10,"Diṭṭhigatānipi hi‘‘ idameva saccan’’ ti( ma. ni.2.187,202,427;3.27,29; netti.59) gahaṇaṃ upādāya‘‘ saccānī’’ ti voharīyanti. "
  9860. 1019860,187,1026,102,109,1,21,3,Tenāha‘‘ idamevā’’ tiādi.
  9861. 1019861,187,1026,110,116,1,48,5,{Nīhaṭānī}ti attano santānato nīharitāni apanītāni.
  9862. 1019862,187,1026,117,123,1,68,5,{Gahitaggahaṇassā}ti ariyamaggādhigamato pubbe gahitassa diṭṭhigāhassa.
  9863. 1019863,187,1026,124,130,1,78,5,{Vissaṭṭhabhāvavevacanānī}ti ariyamaggena sabbaso pariccāgabhāvassa adhivacanāni.
  9864. 1019864,187,1027,2,18,1,68,10,"Natthi etāsaṃ vayo vekalyanti {avayā}ti āha‘‘ anūnā’’ ti, anavasesāti attho. "
  9865. 1019865,187,1027,19,23,1,32,3,{Esanā}ti heṭṭhā vuttakāmesanādayo.
  9866. 1019866,187,1028,2,7,1,61,5,Maggassa kiccanipphatti kathitā rāgādīnaṃ pahīnabhāvadīpanato.
  9867. 1019867,187,1029,2,9,1,76,7,Paccavekkhaṇāya phalaṃ kathitan ti paccavekkhaṇamukhena ariyaphalaṃ kathitaṃ.
  9868. 1019868,187,1029,10,21,1,103,10,"Adhigate hi aggaphale sabbaso rāgādīnaṃ anuppādadhammataṃ pajānāti, tañca pajānanaṃ paccavekkhaṇañāṇanti. "
  9869. 1019869,187,1030,2,2,1,26,1,Asekkhadhammadasakavaṇṇanā
  9870. 1019870,187,1031,2,13,1,99,9,"Phalañca te sampayuttadhammā cāti phalasampayuttadhammā, ariyaphalasabhāvā sampayuttā dhammāti attho. "
  9871. 1019871,187,1031,14,23,1,91,8,{Phalasampayuttadhammā}ti phaladhammā ceva taṃsampayuttadhammā cāti evamettha attho veditabbo.
  9872. 1019872,187,1031,24,37,1,99,12,"Dvīsupi ṭhānesu paññāva kathitā sammā dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi, sammā jānanaṭṭhena sammāñāṇan ti ca. "
  9873. 1019873,187,1031,38,49,1,79,9,"Atthi hi dassanajānanānaṃ savisaye pavattiākāraviseso, svāyaṃ heṭṭhā dassito eva. "
  9874. 1019874,187,1031,50,57,1,84,5,"{Phalasamāpattidhammā}ti phalasamāpattiyaṃ dhammā, phalasamāpattisahagatadhammāti attho. "
  9875. 1019875,187,1031,58,72,1,103,10,Ariyaphalasampayuttadhammāpi hi sabbaso paṭipakkhato vimuttataṃ upādāya‘‘ vimuttī’’ ti vattabbataṃ labhanti.
  9876. 1019876,187,1031,73,99,1,127,16,"Kenaci pana yathā asekkhā phalapaññā dassanakiccaṃ upādāya‘‘ sammādiṭṭhī’’ ti vuttā, jānanakiccaṃ upādāya‘‘ sammāñāṇan’’ tipi vuttā eva; "
  9877. 1019877,187,1031,100,121,1,113,12,"evaṃ ariyaphalasamādhi samādānaṭṭhaṃ upādāya‘‘ sammāsamādhī’’ ti vutto, vimuccanaṭṭhaṃ upādāya‘‘ sammāvimuttī’’ tipi vutto. "
  9878. 1019878,187,1031,122,134,1,80,8,Evañca katvā‘‘ anāsavaṃ cetovimuttin’’ ti dutiyavimuttiggahaṇañca samatthitaṃ hotīti.
  9879. 1019879,187,1032,2,4,1,22,2,Dasakavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9880. 1019880,187,1033,2,2,1,21,1,Pañhasamodhānavaṇṇanā
  9881. 1019881,187,1034,2,5,1,30,2,{Samodhānetabbā}ti samāharitabbā.
  9882. 1019882,187,1035,2,9,1,23,2,349. {Okappanā}ti balavasaddhā.
  9883. 1019883,187,1035,10,37,1,197,22,"Āyatiṃ bhikkhūnaṃ avivādahetubhūtaṃ tattha tattha bhagavatā desitānaṃ atthānaṃ saṅgāyanaṃ saṅgīti, tassa ca kāraṇaṃ ayaṃ suttadesanā tathā pavattattāti vuttaṃ‘‘ saṅgītipariyāyanti sāmaggiyā kāraṇan’’ ti. "
  9884. 1019884,187,1035,38,87,1,237,32,"Samanuñño satthā ahosi‘‘ paṭibhātu ta, ṃ sāriputta, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathā’’ ti ussāhetvā ādito paṭṭhāya yāva pariyosānā suṇanto, sā panettha bhagavato samanuññatā‘‘ sādhu, sādhū’’ ti anumodanena pākaṭā jātāti vuttaṃ‘‘ anumodanena samanuñño ahosī’’ ti. "
  9885. 1019885,187,1035,88,94,1,38,5,"Jinabhāsito nāma jāto, na sāvakabhāsito. "
  9886. 1019886,187,1035,95,121,1,150,20,"Yathā hi rājayuttehi likhitapaṇṇaṃ yāva rājamuddikāya na lañjitaṃ hoti, na tāva‘‘ rājapaṇṇan’’ ti saṅkhyaṃ gacchati, lañjitamattaṃ pana rājapaṇṇaṃ nāma hoti. "
  9887. 1019887,187,1035,122,142,1,161,15,"Evameva‘‘ sādhu, sādhu sāriputtā’’ tiādi anumodanavacanasaṃsūcitāya samanuññāsaṅkhātāya jinavacanamuddāya lañjitattā ayaṃ suttanto jinabhāsito nāma jāto āhaccavacano. "
  9888. 1019888,187,1035,143,151,1,54,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyamevāti. "
  9889. 1019889,187,1036,2,4,1,39,2,Saṅgītisuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā.
  9890. 1019890,187,1037,1,4,1,21,1,11. Dasuttarasuttavaṇṇanā
  9891. 1019891,187,1038,2,31,1,133,16,"350. Āvuso bhikkhaveti sāvakānaṃ ālapanan ti sāvakānaṃ āmantanavasena ālapanasamudācāro, na kevalaṃ‘‘ bhikkhave’’ ti, so pana buddhānaṃ ālapanaṃ. "
  9892. 1019892,187,1038,32,40,1,23,4,Tenāha‘‘ buddhā hī’’ tiādi.
  9893. 1019893,187,1038,41,47,1,69,6,Satthusamudācāravasena asamudācāro evettha satthu uccaṭṭhāne ṭhapanaṃ.
  9894. 1019894,187,1038,48,58,1,76,9,"Sampati āgatattā katthaci na nibaddho vāso etesanti anibaddhavāsā, antevāsikā. "
  9895. 1019895,187,1038,59,68,1,88,9,Kammaṭṭhānaṃ gahetvā sappāyasenāsanaṃ gavesantā yaṃ kiñci disaṃ gacchantīti disāgamanīyā.
  9896. 1019896,187,1038,69,80,1,60,7,Idāni tamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ buddhakāle’’ tiādi vuttaṃ.
  9897. 1019897,187,1039,2,6,1,54,4,Asubhakammaṭṭhānan ti ekādasavidhaṃ asubhakammaṭṭhānaṃ.
  9898. 1019898,187,1039,7,13,1,64,6,Tatthāpi puggalavemattataṃ ñatvā tadanurūpaṃ tadanurūpameva deti.
  9899. 1019899,187,1039,14,38,1,223,17,"Mohacaritassapi kāmaṃ ānāpānassatikammaṭṭhānaṃ sappāyaṃ, kammaṭṭhānabhāvanāya pana bhājanabhūtaṃ kātuṃ sammohavigamāya paṭhamaṃ uddesaparipucchādhammassavanadhammasākacchāsu niyojetabboti vuttaṃ‘‘ mohacaritassa… pe… ācikkhatī’’ ti. "
  9900. 1019900,187,1039,39,59,1,145,15,"Saddhācaritassa visesato purimā cha anussatiyo sappāyā, tāsaṃ pana anuyuñjane ayaṃ pubbabhāgapaṭipattīti dassetuṃ‘‘ pasādanīyasuttante’’ tiādi vuttaṃ. "
  9901. 1019901,187,1039,60,90,1,195,18,"{Ñāṇacaritassā}ti buddhicaritassa, tassa pana maraṇassati, upasamānussati, catudhātuvavatthānaṃ, āhārepaṭikūlasaññā visesato sappāyā, tesaṃ pana upakāradhammadassanatthaṃ‘‘ aniccatādi… pe… kathetī’’ ti vuttaṃ. "
  9902. 1019902,187,1039,91,96,1,29,4,{Tatthevā}ti satthu santike eva.
  9903. 1019903,187,1039,97,104,1,62,7,Temāsikaṃ paṭipadan ti tīhi māsehi sanniṭṭhāpetabbaṃ paṭipadaṃ.
  9904. 1019904,187,1040,2,9,1,56,6,Ime {bhikkhū}ti imissā dhammadesanāya bhājanabhūtā bhikkhū.
  9905. 1019905,187,1040,10,43,1,151,19,"‘‘ Evaṃ āgantvā gacchante pana bhikkhū’’ ti idaṃ‘‘ buddhakāle’’ tiādinā taduddesikavasena vuttabhikkhū sandhāya vuttaṃ, na‘‘ ime bhikkhū’’ ti anantaraṃ vuttabhikkhū. "
  9906. 1019906,187,1040,44,51,1,16,3,Tenāha‘‘ pesetī’’ ti.
  9907. 1019907,187,1040,52,55,1,23,2,{Apalokethā}ti āpucchatha.
  9908. 1019908,187,1040,56,64,1,44,4,‘‘ Paṇḍitā’’ tiādi sevanabhajanesu kāraṇavacanaṃ.
  9909. 1019909,187,1040,65,75,1,50,5,‘‘ Sotāpattiphale vinetī’’ tiādi yebhuyyavasena vuttaṃ.
  9910. 1019910,187,1040,76,92,1,113,12,Āyasmā hi dhammasenāpati bhikkhū yebhuyyena sotāpattiphalaṃ pāpetvā vissajjeti‘‘ evamete niyatā sambodhiparāyaṇā’’ ti.
  9911. 1019911,187,1040,93,108,1,108,11,Āyasmā pana mahāmoggallāno‘‘ sabbāpi bhavūpapatti jigucchitabbāvā’’ ti bhikkhū yebhuyyena uttamatthaṃyeva pāpeti.
  9912. 1019912,187,1041,2,20,1,111,13,Sāvakehi vinetuṃ sakkuṇeyyā sāvakaveneyyā nāma na sāvakeheva vinetabbāti dassento āha‘‘ sāvakaveneyyā nāmā’’ tiādi.
  9913. 1019913,187,1041,21,35,1,109,13,Dasadhā mātikaṃ {ṭhapetvā}ti ekakato paṭṭhāya yāva dasakā dasadhā dasadhā mātikaṃ ṭhapetvā vibhattoti dasuttaro.
  9914. 1019914,187,1041,36,50,1,113,14,Dasuttaro gatotipi dasuttaroti ekakato paṭṭhāya yāva dasakā dasahi uttaro adhiko hutvā gato pavattotipi dasuttaro.
  9915. 1019915,187,1041,51,62,1,77,10,Ekekasmiṃ {pabbe}ti ekakato paṭṭhāya yāva dasakā dasasu pabbesu ekekasmiṃ pabbe.
  9916. 1019916,187,1041,63,81,1,92,13,Dasa dasa {pañhā}ti‘‘ katamo dhammo bahukāro appamādo kusalesu dhammesū’’ tiādinā dasa dasa pañhā.
  9917. 1019917,187,1041,82,85,1,21,2,{Visesitā}ti vissajjitā.
  9918. 1019918,187,1041,86,94,1,91,7,Dasuttaraṃ {pavakkhāmī}ti desiyamānaṃ desanaṃ nāmakittanamukhena paṭijānāti vaṇṇabhaṇanatthaṃ.
  9919. 1019919,187,1041,95,99,1,30,3,{Pavakkhāmī}ti pakārehi vakkhāmi.
  9920. 1019920,187,1041,100,108,1,73,8,Tathā hettha paññāsādhikānaṃ pañcannaṃ pañhasatānaṃ vasena desanā pavattā.
  9921. 1019921,187,1041,109,134,1,94,12,Dhamman ti idha dhamma -saddo pariyattipariyāyo‘‘ idha bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇātī’’ tiādīsu( a. ni.5.73) viya.
  9922. 1019922,187,1041,135,148,1,52,7,Suttalakkhaṇo cāyaṃ {dhammo}ti āha‘‘ dhammanti suttan’’ ti.
  9923. 1019923,187,1041,149,154,1,57,5,Svāyaṃ dhammo yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamānassa nibbānāvaho.
  9924. 1019924,187,1041,155,173,1,137,13,"Tato eva vaṭṭadukkhasamucchedāya hoti, sa cāyamassa ānubhāvo sabbesaṃ khandhānaṃ pamocanupāyabhāvatoti dassento‘‘ nibbānappattiyā’’ tiādimāha. "
  9925. 1019925,187,1041,174,182,1,34,4,Tena vuttaṃ‘‘ nibbānappattiyā’’ tiādi.
  9926. 1019926,187,1042,2,13,1,73,9,"Uccaṃ {karonto}ti udaggaṃ uḷāraṃ paṇītaṃ katvā dassento, paggaṇhantoti attho. "
  9927. 1019927,187,1042,14,19,1,33,4,Pemaṃ {janento}ti bhattiṃ uppādento.
  9928. 1019928,187,1042,20,33,1,81,9,Idañca desanāya paggaṇhanaṃ buddhānampi āciṇṇaṃ evāti dassento‘‘ ekāyano’’ tiādimāha.
  9929. 1019929,187,1043,2,2,1,16,1,Ekadhammavaṇṇanā
  9930. 1019930,187,1044,2,45,1,132,16,"351.( Ka) kāra -saddo upa-saddena vināpi upakāratthaṃ vadati,‘‘ bahukārā, bhikkhave, mātāpitaro puttānan’’ tiādīsu( a. ni.2.34) viyāti āha‘‘ bahukāroti bahūpakāro’’ ti."
  9931. 1019931,187,1045,2,20,1,91,11,( Kha) vaḍḍhane vutte nānantariyatāya uppādanaṃ vuttameva hotīti‘‘ bhāvetabboti vaḍḍhetabbo’’ ti vutto.
  9932. 1019932,187,1045,21,24,1,29,3,Uppādanapubbikā hi vaḍḍhanāti.
  9933. 1019933,187,1045,25,41,1,70,11,Nanu ca‘‘ eko dhammo uppādetabbo’’ ti uppādanaṃ pettha visuṃ gahitaṃ evāti?
  9934. 1019934,187,1045,42,46,1,33,4,Aññavisayattā tassa nāyaṃ virodho.
  9935. 1019935,187,1045,47,71,1,114,16,Tathā hi‘‘ eko dhammo pariññeyyo’’ ti tīhipi pariññāhi pariññeyyataṃ vatvāpi‘‘ eko dhammo pahātabbo’’ ti pahātabbatā vuttā.
  9936. 1019936,187,1046,2,9,1,42,4,( Ga) tīhi {pariññāhī}ti ñātatīraṇapahānapariññāhi.
  9937. 1019937,187,1047,2,10,1,57,5,( Gha) {pahānānupassanāyā}ti pajahanavasena pavattāya anupassanāya.
  9938. 1019938,187,1047,11,15,1,48,4,Missakavasena cetaṃ anupassanāgahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ.
  9939. 1019939,187,1048,2,9,1,53,5,( Ṅa) sīlasampadādīnaṃ parihānāvaho parihānāya saṃvattanako.
  9940. 1019940,187,1049,2,8,1,34,4,( Ca) jhānādivisesaṃ gametīti visesagāmī.
  9941. 1019941,187,1050,2,11,1,71,6,( Cha) {duppaccakkhakaro}ti anupacitañāṇasambhārehi paccakkhaṃ kātuṃ asakkuṇeyyo.
  9942. 1019942,187,1051,2,11,1,43,5,( Jha) {abhijānitabbo}ti abhimukhaṃ ñāṇena jānitabbo.
  9943. 1019943,187,1052,2,9,1,58,6,Sabbattha {mātikāsū}ti dukādivasena vuttāsu sabbāsu mātikāsu.
  9944. 1019944,187,1052,10,48,1,247,30,Ettha ca āyasmā dhammasenāpati te bhikkhū bhāvanāya niyojetvā uttamatthe patiṭṭhāpetukāmo paṭhamaṃ tāva bhāvanāya upakāradhammaṃ uddesavasena dassento‘‘ eko dhammo bahukāro’’ ti vatvā tena upakārakena upakattabbaṃ dassento‘‘ eko dhammo bhāvetabbo’’ ti āha.
  9945. 1019945,187,1052,49,62,1,69,9,Ayañca bhāvanā vipassanāvasena icchitāti āha‘‘ eko dhammo pariññeyyo’’ ti.
  9946. 1019946,187,1052,63,77,1,76,10,Pariññā ca nāma yāvadeva pahātabbapajahanatthāti āha‘‘ eko dhammo pahātabbo’’ ti.
  9947. 1019947,187,1052,78,97,1,122,14,"Pajahantena ca hānabhāgiyaṃ nīharitvā visesabhāgiye avaṭṭhātabbanti āha‘‘ eko dhammo hānabhāgiyo, eko dhammo visesabhāgiyo’’ ti. "
  9948. 1019948,187,1052,98,121,1,179,16,"Visesabhāgiye avaṭṭhānañca duppaṭivijjhanena, duppaṭivijjhapaṭivijjhanañce ijjhati, nipphādetabbanipphādanaṃ siddhameva hotīti āha‘‘ eko dhammo duppaṭivijjho, eko dhammo uppādetabbo’’ ti. "
  9949. 1019949,187,1052,122,135,1,71,9,Tayidaṃ dvayaṃ abhiññeyyādijānanena hotīti āha‘‘ eko dhammo abhiññeyyo’’ ti.
  9950. 1019950,187,1052,136,142,1,61,5,"Abhiññeyyañce abhiññātaṃ, sacchikātabbaṃ sacchikatameva hotīti. "
  9951. 1019951,187,1052,143,167,1,180,22,"Ettāvatā ca niṭṭhitakiccova hoti, nāssa uttari kiñci karaṇīyanti evaṃ tāva mahāthero ekakavasena tesaṃ bhikkhūnaṃ paṭipattividhiṃ uddisanto imāni dasa padāni iminā anukkamena uddisi."
  9952. 1019952,187,1053,2,22,1,99,13,( Ka) evaṃ aniyamato uddiṭṭhadhamme sarūpato niyametvā dassetuṃ‘‘ katamo eko dhammo’’ tiādinā desanaṃ ārabhi.
  9953. 1019953,187,1053,23,33,1,39,6,Tena vuttaṃ‘‘ iti āyasmā sāriputto’’ tiādi.
  9954. 1019954,187,1053,34,37,1,17,3,Esa nayo dukādīsu.
  9955. 1019955,187,1053,38,41,1,15,2,{Veḷukāro}ti veno.
  9956. 1019956,187,1053,42,53,1,54,7,So hi veḷuvikārehi kilañjādikaraṇena‘‘ veḷukāro’’ ti vutto.
  9957. 1019957,187,1053,54,62,1,57,7,"Anto, bahi ca sabbagatagaṇṭhiṃ nīharaṇena niggaṇṭhiṃ katvā. "
  9958. 1019958,187,1053,63,70,1,62,6,{Ekekakoṭṭhāse}ti ekakādīsu dasasu koṭṭhāsesu ekekasmiṃ koṭṭhāse.
  9959. 1019959,187,1054,2,10,1,74,7,Sabbatthakaṃ upakārakan ti sabbatthakameva sammā paṭipattiyā upakāravantaṃ.
  9960. 1019960,187,1054,11,22,1,56,7,Idāni tamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ ayañhī’’ tiādi vuttaṃ.
  9961. 1019961,187,1054,23,38,1,131,13,"Vipassanāgabbhaṃ {gaṇhāpane}ti yathā upari vipassanā paripaccati tikkhā visadā hutvā maggena ghaṭeti, evaṃ pubbabhāgavipassanāvaḍḍhane. "
  9962. 1019962,187,1054,39,47,1,95,6,"{Atthapaṭisambhidādīsū}ti atthapaṭisambhidādīsu nipphādetabbesu, tesaṃ sambhārasambharaṇanti attho. "
  9963. 1019963,187,1054,48,52,1,21,4,Esa nayo ito paresupi.
  9964. 1019964,187,1054,53,60,1,42,5,"{Ṭhānāṭṭhānesū}ti ṭhāne, aṭṭhāne ca jānitabbe. "
  9965. 1019965,187,1054,61,65,1,61,4,Mahāvihārasamāpattiyan ti mahatiyaṃ jhānādivihārasamāpattiyaṃ.
  9966. 1019966,187,1054,66,73,1,63,6,{Vipassanāñāṇādīsū}ti ādi -saddena manomayiddhi ādikāni saṅgaṇhāti.
  9967. 1019967,187,1054,74,90,1,59,6,Aṭṭhasu {vijjāsū}ti ambaṭṭhasutte( dī. ni.1.279) āgatanayāsu aṭṭhasu vijjāsu.
  9968. 1019968,187,1055,2,6,1,31,4,Teneva bhagavā thometīti yojanā.
  9969. 1019969,187,1055,7,10,1,16,3,Nan ti appamādaṃ.
  9970. 1019970,187,1056,2,5,1,39,2,{Thāmasampannenā}ti ñāṇabalasamannāgatena.
  9971. 1019971,187,1056,6,20,1,79,9,{Dīpetvā}ti‘‘ evampi appamādo kusalānaṃ dhammānaṃ sampādane bahupakāro’’ ti pakāsetvā.
  9972. 1019972,187,1056,21,37,1,105,12,Yaṃ kiñci anavajjapakkhikamatthaṃ appamāde pakkhipitvā kathetuṃ yuttanti dassetuṃ‘‘ yaṃ kiñcī’’ tiādi vuttaṃ.
  9973. 1019973,187,1057,2,16,1,77,10,"( Kha) {kāyagatāsatī}ti rassaṃ akatvā niddeso, niddesena vā etaṃ samāsapadaṃ daṭṭhabbaṃ."
  9974. 1019974,187,1057,17,48,1,114,12,‘‘ Aṭṭhikāni puñjakitāni terovassikāni… pe… pūtīni cuṇṇikajātānī’’ ti( dī. ni.2.379) evaṃ pavattamanasikāro‘‘ cuṇṇikamanasikāro’’ ti vadanti.
  9975. 1019975,187,1057,49,59,1,60,6,Apare pana bhaṇanti‘‘ cuṇṇikairiyāpathesu pavattamanasikāro’’ ti.
  9976. 1019976,187,1057,60,69,1,79,8,Ettha {uppannasatiyā}ti etasmiṃ yathāvutte ekūnatiṃsavidhe ṭhāne uppannāya satiyā.
  9977. 1019977,187,1057,70,88,1,134,12,"{Sukhasampayuttā}ti nippariyāyato sukhasampayuttā, pariyāyato pana catutthajjhāne upekkhāpi‘‘ sukhan’’ ti vattabbataṃ labhati santasabhāvattā."
  9978. 1019978,187,1058,2,21,1,124,13,"( Ga) paccayabhūto ārammaṇādivisayopi ārammaṇabhāvena vaṇo viya āsave paggharati, so sampayogasambhavābhāvepi saha āsavehīti sāsavo. "
  9979. 1019979,187,1058,22,26,1,33,4,Tathā upādānānaṃ hitoti upādāniyo.
  9980. 1019980,187,1058,27,32,1,45,5,Itarathā pana paccayabhāvena vidhi paṭikkhepo.
  9981. 1019981,187,1059,2,16,1,34,7,( Gha) asmīti {māno}ti‘‘ asmī’’ ti pavatto māno.
  9982. 1019982,187,1060,2,17,1,69,8,( Ca) {vipariyāyenā}ti‘‘ anicce aniccan’’ tiādinā nayena pavatto pathamanasikāro.
  9983. 1019983,187,1061,2,17,1,68,9,( Cha) idha pana vipassanānantaro maggo‘‘ ānantariko cetosamādhī’’ ti adhippeto.
  9984. 1019984,187,1061,18,19,1,5,1,Kasmā?
  9985. 1019985,187,1061,20,28,1,68,7,"Vipassanāya anantarattā, attano vā pavattiyā anantaraṃ phaladāyakattā. "
  9986. 1019986,187,1061,29,46,1,115,14,"Saddatthato pana anantaraṃ phalaṃ anantaraṃ, tasmiṃ anantare niyuttā, taṃ vā arahati, anantarapayojanoti vā ānantariko."
  9987. 1019987,187,1062,2,8,1,20,4,( Ja) phalan ti phalapaññā.
  9988. 1019988,187,1062,9,12,1,46,3,Paccavekkhaṇapaññā adhippetā akuppārammaṇatāya.
  9989. 1019989,187,1063,2,19,1,78,10,"( Jha) attano phalaṃ āharatīti āhāro, paccayoti āha‘‘ āhāraṭṭhitikāti paccayaṭṭhitikā’’ ti. "
  9990. 1019990,187,1063,20,32,1,88,11,Ayaṃ eko {dhammo}ti ayaṃ paccayasaṅkhāto eko dhammoti paccayatāsamaññena ekaṃ katvā vadati.
  9991. 1019991,187,1063,33,38,1,57,4,Ñātapariññāya {abhiññāyā}ti ñātapariññāsaṅkhātāya abhiññāya.
  9992. 1019992,187,1064,2,10,1,70,6,( Ña) akuppā cetovimuttīti arahattaphalavimutti akuppabhāvena ukkaṃsagatattā.
  9993. 1019993,187,1064,11,18,1,69,7,Aññathā sabbāpi phalasamāpattiyo akuppā eva paṭipakkhehi akopanīyattā.
  9994. 1019994,187,1065,2,12,1,47,5,{Abhiññāyā}ti ‘‘ abhiññeyyo’’ ti ettha laddhaabhiññāya.
  9995. 1019995,187,1065,13,18,1,30,4,{Pariññāyā}ti etthāpi eseva nayo.
  9996. 1019996,187,1065,19,22,1,55,2,{Pahātabbasacchikātabbehī}ti pahātabbasacchikātabbapadehi.
  9997. 1019997,187,1065,23,30,1,84,7,Pahānapariññāva kathitā pahānasacchikiriyānaṃ ekāvāratāya pariññāya saheva ijjhanato.
  9998. 1019998,187,1065,31,35,1,40,4,Sacchikātabboti visesato phalaṃ kathitaṃ.
  9999. 1019999,187,1065,36,42,1,37,5,Ekasmiṃyeva sattame eva pade labbhati.
  10000. 1020000,187,1065,43,50,1,76,7,Phalaṃ pana anekesupi padesu labbhati paṭhamaṭṭhamanavamadasamesu labbhanato.