xcg 1.3 MB

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697989910010110210310410510610710810911011111211311411511611711811912012112212312412512612712812913013113213313413513613713813914014114214314414514614714814915015115215315415515615715815916016116216316416516616716816917017117217317417517617717817918018118218318418518618718818919019119219319419519619719819920020120220320420520620720820921021121221321421521621721821922022122222322422522622722822923023123223323423523623723823924024124224324424524624724824925025125225325425525625725825926026126226326426526626726826927027127227327427527627727827928028128228328428528628728828929029129229329429529629729829930030130230330430530630730830931031131231331431531631731831932032132232332432532632732832933033133233333433533633733833934034134234334434534634734834935035135235335435535635735835936036136236336436536636736836937037137237337437537637737837938038138238338438538638738838939039139239339439539639739839940040140240340440540640740840941041141241341441541641741841942042142242342442542642742842943043143243343443543643743843944044144244344444544644744844945045145245345445545645745845946046146246346446546646746846947047147247347447547647747847948048148248348448548648748848949049149249349449549649749849950050150250350450550650750850951051151251351451551651751851952052152252352452552652752852953053153253353453553653753853954054154254354454554654754854955055155255355455555655755855956056156256356456556656756856957057157257357457557657757857958058158258358458558658758858959059159259359459559659759859960060160260360460560660760860961061161261361461561661761861962062162262362462562662762862963063163263363463563663763863964064164264364464564664764864965065165265365465565665765865966066166266366466566666766866967067167267367467567667767867968068168268368468568668768868969069169269369469569669769869970070170270370470570670770870971071171271371471571671771871972072172272372472572672772872973073173273373473573673773873974074174274374474574674774874975075175275375475575675775875976076176276376476576676776876977077177277377477577677777877978078178278378478578678778878979079179279379479579679779879980080180280380480580680780880981081181281381481581681781881982082182282382482582682782882983083183283383483583683783883984084184284384484584684784884985085185285385485585685785885986086186286386486586686786886987087187287387487587687787887988088188288388488588688788888989089189289389489589689789889990090190290390490590690790890991091191291391491591691791891992092192292392492592692792892993093193293393493593693793893994094194294394494594694794894995095195295395495595695795895996096196296396496596696796896997097197297397497597697797897998098198298398498598698798898999099199299399499599699799899910001001100210031004100510061007100810091010101110121013101410151016101710181019102010211022102310241025102610271028102910301031103210331034103510361037103810391040104110421043104410451046104710481049105010511052105310541055105610571058105910601061106210631064106510661067106810691070107110721073107410751076107710781079108010811082108310841085108610871088108910901091109210931094109510961097109810991100110111021103110411051106110711081109111011111112111311141115111611171118111911201121112211231124112511261127112811291130113111321133113411351136113711381139114011411142114311441145114611471148114911501151115211531154115511561157115811591160116111621163116411651166116711681169117011711172117311741175117611771178117911801181118211831184118511861187118811891190119111921193119411951196119711981199120012011202120312041205120612071208120912101211121212131214121512161217121812191220122112221223122412251226122712281229123012311232123312341235123612371238123912401241124212431244124512461247124812491250125112521253125412551256125712581259126012611262126312641265126612671268126912701271127212731274127512761277127812791280128112821283128412851286128712881289129012911292129312941295129612971298129913001301130213031304130513061307130813091310131113121313131413151316131713181319132013211322132313241325132613271328132913301331133213331334133513361337133813391340134113421343134413451346134713481349135013511352135313541355135613571358135913601361136213631364136513661367136813691370137113721373137413751376137713781379138013811382138313841385138613871388138913901391139213931394139513961397139813991400140114021403140414051406140714081409141014111412141314141415141614171418141914201421142214231424142514261427142814291430143114321433143414351436143714381439144014411442144314441445144614471448144914501451145214531454145514561457145814591460146114621463146414651466146714681469147014711472147314741475147614771478147914801481148214831484148514861487148814891490149114921493149414951496149714981499150015011502150315041505150615071508150915101511151215131514151515161517151815191520152115221523152415251526152715281529153015311532153315341535153615371538153915401541154215431544154515461547154815491550155115521553155415551556155715581559156015611562156315641565156615671568156915701571157215731574157515761577157815791580158115821583158415851586158715881589159015911592159315941595159615971598159916001601160216031604160516061607160816091610161116121613161416151616161716181619162016211622162316241625162616271628162916301631163216331634163516361637163816391640164116421643164416451646164716481649165016511652165316541655165616571658165916601661166216631664166516661667166816691670167116721673167416751676167716781679168016811682168316841685168616871688168916901691169216931694169516961697169816991700170117021703170417051706170717081709171017111712171317141715171617171718171917201721172217231724172517261727172817291730173117321733173417351736173717381739174017411742174317441745174617471748174917501751175217531754175517561757175817591760176117621763176417651766176717681769177017711772177317741775177617771778177917801781178217831784178517861787178817891790179117921793179417951796179717981799180018011802180318041805180618071808180918101811181218131814181518161817181818191820182118221823182418251826182718281829183018311832183318341835183618371838183918401841184218431844184518461847184818491850185118521853185418551856185718581859186018611862186318641865186618671868186918701871187218731874187518761877187818791880188118821883188418851886188718881889189018911892189318941895189618971898189919001901190219031904190519061907190819091910191119121913191419151916191719181919192019211922192319241925192619271928192919301931193219331934193519361937193819391940194119421943194419451946194719481949195019511952195319541955195619571958195919601961196219631964196519661967196819691970197119721973197419751976197719781979198019811982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000200120022003200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024202520262027202820292030203120322033203420352036203720382039204020412042204320442045204620472048204920502051205220532054205520562057205820592060206120622063206420652066206720682069207020712072207320742075207620772078207920802081208220832084208520862087208820892090209120922093209420952096209720982099210021012102210321042105210621072108210921102111211221132114211521162117211821192120212121222123212421252126212721282129213021312132213321342135213621372138213921402141214221432144214521462147214821492150215121522153215421552156215721582159216021612162216321642165216621672168216921702171217221732174217521762177217821792180218121822183218421852186218721882189219021912192219321942195219621972198219922002201220222032204220522062207220822092210221122122213221422152216221722182219222022212222222322242225222622272228222922302231223222332234223522362237223822392240224122422243224422452246224722482249225022512252225322542255225622572258225922602261226222632264226522662267226822692270227122722273227422752276227722782279228022812282228322842285228622872288228922902291229222932294229522962297229822992300230123022303230423052306230723082309231023112312231323142315231623172318231923202321232223232324232523262327232823292330233123322333233423352336233723382339234023412342234323442345234623472348234923502351235223532354235523562357235823592360236123622363236423652366236723682369237023712372237323742375237623772378237923802381238223832384238523862387238823892390239123922393239423952396239723982399240024012402240324042405240624072408240924102411241224132414241524162417241824192420242124222423242424252426242724282429243024312432243324342435243624372438243924402441244224432444244524462447244824492450245124522453245424552456245724582459246024612462246324642465246624672468246924702471247224732474247524762477247824792480248124822483248424852486248724882489249024912492249324942495249624972498249925002501250225032504250525062507250825092510251125122513251425152516251725182519252025212522252325242525252625272528252925302531253225332534253525362537253825392540254125422543254425452546254725482549255025512552255325542555255625572558255925602561256225632564256525662567256825692570257125722573257425752576257725782579258025812582258325842585258625872588258925902591259225932594259525962597259825992600260126022603260426052606260726082609261026112612261326142615261626172618261926202621262226232624262526262627262826292630263126322633263426352636263726382639264026412642264326442645264626472648264926502651265226532654265526562657265826592660266126622663266426652666266726682669267026712672267326742675267626772678267926802681268226832684268526862687268826892690269126922693269426952696269726982699270027012702270327042705270627072708270927102711271227132714271527162717271827192720272127222723272427252726272727282729273027312732273327342735273627372738273927402741274227432744274527462747274827492750275127522753275427552756275727582759276027612762276327642765276627672768276927702771277227732774277527762777277827792780278127822783278427852786278727882789279027912792279327942795279627972798279928002801280228032804280528062807280828092810281128122813281428152816281728182819282028212822282328242825282628272828282928302831283228332834283528362837283828392840284128422843284428452846284728482849285028512852285328542855285628572858285928602861286228632864286528662867286828692870287128722873287428752876287728782879288028812882288328842885288628872888288928902891289228932894289528962897289828992900290129022903290429052906290729082909291029112912291329142915291629172918291929202921292229232924292529262927292829292930293129322933293429352936293729382939294029412942294329442945294629472948294929502951295229532954295529562957295829592960296129622963296429652966296729682969297029712972297329742975297629772978297929802981298229832984298529862987298829892990299129922993299429952996299729982999300030013002300330043005300630073008300930103011301230133014301530163017301830193020302130223023302430253026302730283029303030313032303330343035303630373038303930403041304230433044304530463047304830493050305130523053305430553056305730583059306030613062306330643065306630673068306930703071307230733074307530763077307830793080308130823083308430853086308730883089309030913092309330943095309630973098309931003101310231033104310531063107310831093110311131123113311431153116311731183119312031213122312331243125312631273128312931303131313231333134313531363137313831393140314131423143314431453146314731483149315031513152315331543155315631573158315931603161316231633164316531663167316831693170317131723173317431753176317731783179318031813182318331843185318631873188318931903191319231933194319531963197319831993200320132023203320432053206320732083209321032113212321332143215321632173218321932203221322232233224322532263227322832293230323132323233323432353236323732383239324032413242324332443245324632473248324932503251325232533254325532563257325832593260326132623263326432653266326732683269327032713272327332743275327632773278327932803281328232833284328532863287328832893290329132923293329432953296329732983299330033013302330333043305330633073308330933103311331233133314331533163317331833193320332133223323332433253326332733283329333033313332333333343335333633373338333933403341334233433344334533463347334833493350335133523353335433553356335733583359336033613362336333643365336633673368336933703371337233733374337533763377337833793380338133823383338433853386338733883389339033913392339333943395339633973398339934003401340234033404340534063407340834093410341134123413341434153416341734183419342034213422342334243425342634273428342934303431343234333434343534363437343834393440344134423443344434453446344734483449345034513452345334543455345634573458345934603461346234633464346534663467346834693470347134723473347434753476347734783479348034813482348334843485348634873488348934903491349234933494349534963497349834993500350135023503350435053506350735083509351035113512351335143515351635173518351935203521352235233524352535263527352835293530353135323533353435353536353735383539354035413542354335443545354635473548354935503551355235533554355535563557355835593560356135623563356435653566356735683569357035713572357335743575357635773578357935803581358235833584358535863587358835893590359135923593359435953596359735983599360036013602360336043605360636073608360936103611361236133614361536163617361836193620362136223623362436253626362736283629363036313632363336343635363636373638363936403641364236433644364536463647364836493650365136523653365436553656365736583659366036613662366336643665366636673668366936703671367236733674367536763677367836793680368136823683368436853686368736883689369036913692369336943695369636973698369937003701370237033704370537063707370837093710371137123713371437153716371737183719372037213722372337243725372637273728372937303731373237333734373537363737373837393740374137423743374437453746374737483749375037513752375337543755375637573758375937603761376237633764376537663767376837693770377137723773377437753776377737783779378037813782378337843785378637873788378937903791379237933794379537963797379837993800380138023803380438053806380738083809381038113812381338143815381638173818381938203821382238233824382538263827382838293830383138323833383438353836383738383839384038413842384338443845384638473848384938503851385238533854385538563857385838593860386138623863386438653866386738683869387038713872387338743875387638773878387938803881388238833884388538863887388838893890389138923893389438953896389738983899390039013902390339043905390639073908390939103911391239133914391539163917391839193920392139223923392439253926392739283929393039313932393339343935393639373938393939403941394239433944394539463947394839493950395139523953395439553956395739583959396039613962396339643965396639673968396939703971397239733974397539763977397839793980398139823983398439853986398739883989399039913992399339943995399639973998399940004001400240034004400540064007400840094010401140124013401440154016401740184019402040214022402340244025402640274028402940304031403240334034403540364037403840394040404140424043404440454046404740484049405040514052405340544055405640574058405940604061406240634064406540664067406840694070407140724073407440754076407740784079408040814082408340844085408640874088408940904091409240934094409540964097409840994100410141024103410441054106410741084109411041114112411341144115411641174118411941204121412241234124412541264127412841294130413141324133413441354136413741384139414041414142414341444145414641474148414941504151415241534154415541564157415841594160416141624163416441654166416741684169417041714172417341744175417641774178417941804181418241834184418541864187418841894190419141924193419441954196419741984199420042014202420342044205420642074208420942104211421242134214421542164217421842194220422142224223422442254226422742284229423042314232423342344235423642374238423942404241424242434244424542464247424842494250425142524253425442554256425742584259426042614262426342644265426642674268426942704271427242734274427542764277427842794280428142824283428442854286428742884289429042914292429342944295429642974298429943004301430243034304430543064307430843094310431143124313431443154316431743184319432043214322432343244325432643274328432943304331433243334334433543364337433843394340434143424343434443454346434743484349435043514352435343544355435643574358435943604361436243634364436543664367436843694370437143724373437443754376437743784379438043814382438343844385438643874388438943904391439243934394439543964397439843994400440144024403440444054406440744084409441044114412441344144415441644174418441944204421442244234424442544264427442844294430443144324433443444354436443744384439444044414442444344444445444644474448444944504451445244534454445544564457445844594460446144624463446444654466446744684469447044714472447344744475447644774478447944804481448244834484448544864487448844894490449144924493449444954496449744984499450045014502450345044505450645074508450945104511451245134514451545164517451845194520452145224523452445254526452745284529453045314532453345344535453645374538453945404541454245434544454545464547454845494550455145524553455445554556455745584559456045614562456345644565456645674568456945704571457245734574457545764577457845794580458145824583458445854586458745884589459045914592459345944595459645974598459946004601460246034604460546064607460846094610461146124613461446154616461746184619462046214622462346244625462646274628462946304631463246334634463546364637463846394640464146424643464446454646464746484649465046514652465346544655465646574658465946604661466246634664466546664667466846694670467146724673467446754676467746784679468046814682468346844685468646874688468946904691469246934694469546964697469846994700470147024703470447054706470747084709471047114712471347144715471647174718471947204721472247234724472547264727472847294730473147324733473447354736473747384739474047414742474347444745474647474748474947504751475247534754475547564757475847594760476147624763476447654766476747684769477047714772477347744775477647774778477947804781478247834784478547864787478847894790479147924793479447954796479747984799480048014802480348044805480648074808480948104811481248134814481548164817481848194820482148224823482448254826482748284829483048314832483348344835483648374838483948404841484248434844484548464847484848494850485148524853485448554856485748584859486048614862486348644865486648674868486948704871487248734874487548764877487848794880488148824883488448854886488748884889489048914892489348944895489648974898489949004901490249034904490549064907490849094910491149124913491449154916491749184919492049214922492349244925492649274928492949304931493249334934493549364937493849394940494149424943494449454946494749484949495049514952495349544955495649574958495949604961496249634964496549664967496849694970497149724973497449754976497749784979498049814982498349844985498649874988498949904991499249934994499549964997499849995000500150025003500450055006500750085009501050115012501350145015501650175018501950205021502250235024502550265027502850295030503150325033503450355036503750385039504050415042504350445045504650475048504950505051505250535054505550565057505850595060506150625063506450655066506750685069507050715072507350745075507650775078507950805081508250835084508550865087508850895090509150925093509450955096509750985099510051015102510351045105510651075108510951105111511251135114511551165117511851195120512151225123512451255126512751285129513051315132513351345135513651375138513951405141514251435144514551465147514851495150515151525153515451555156515751585159516051615162516351645165516651675168516951705171517251735174517551765177517851795180518151825183518451855186518751885189519051915192519351945195519651975198519952005201520252035204520552065207520852095210521152125213521452155216521752185219522052215222522352245225522652275228522952305231523252335234523552365237523852395240524152425243524452455246524752485249525052515252525352545255525652575258525952605261526252635264526552665267526852695270527152725273527452755276527752785279528052815282528352845285528652875288528952905291529252935294529552965297529852995300530153025303530453055306530753085309531053115312531353145315531653175318531953205321532253235324532553265327532853295330533153325333533453355336533753385339534053415342534353445345534653475348534953505351535253535354535553565357535853595360536153625363536453655366536753685369537053715372537353745375537653775378537953805381538253835384538553865387538853895390539153925393539453955396539753985399540054015402540354045405540654075408540954105411541254135414541554165417541854195420542154225423542454255426542754285429543054315432543354345435543654375438543954405441544254435444544554465447544854495450545154525453545454555456545754585459546054615462546354645465546654675468546954705471547254735474547554765477547854795480548154825483548454855486548754885489549054915492549354945495549654975498549955005501550255035504550555065507550855095510551155125513551455155516551755185519552055215522552355245525552655275528552955305531553255335534553555365537553855395540554155425543554455455546554755485549555055515552555355545555555655575558555955605561556255635564556555665567556855695570557155725573557455755576557755785579558055815582558355845585558655875588558955905591559255935594559555965597559855995600560156025603560456055606560756085609561056115612561356145615561656175618561956205621562256235624562556265627562856295630563156325633563456355636563756385639564056415642564356445645564656475648564956505651565256535654565556565657565856595660566156625663566456655666566756685669567056715672567356745675567656775678567956805681568256835684568556865687568856895690569156925693569456955696569756985699570057015702570357045705570657075708570957105711571257135714571557165717571857195720572157225723572457255726572757285729573057315732573357345735573657375738573957405741574257435744574557465747574857495750575157525753575457555756575757585759576057615762576357645765576657675768576957705771577257735774577557765777577857795780578157825783578457855786578757885789579057915792579357945795579657975798579958005801580258035804580558065807580858095810581158125813581458155816581758185819582058215822582358245825582658275828582958305831583258335834583558365837583858395840584158425843584458455846584758485849585058515852585358545855585658575858585958605861586258635864586558665867586858695870587158725873587458755876587758785879588058815882588358845885588658875888588958905891589258935894589558965897589858995900590159025903590459055906590759085909591059115912591359145915591659175918591959205921592259235924592559265927592859295930593159325933593459355936593759385939594059415942594359445945594659475948594959505951595259535954595559565957595859595960596159625963596459655966596759685969597059715972597359745975597659775978597959805981598259835984598559865987598859895990599159925993599459955996599759985999600060016002600360046005600660076008600960106011601260136014601560166017601860196020602160226023602460256026602760286029603060316032603360346035603660376038603960406041604260436044604560466047604860496050605160526053605460556056605760586059606060616062606360646065606660676068606960706071607260736074607560766077607860796080608160826083608460856086608760886089609060916092609360946095609660976098609961006101610261036104610561066107610861096110611161126113611461156116611761186119612061216122612361246125612661276128612961306131613261336134613561366137613861396140614161426143614461456146614761486149615061516152615361546155615661576158615961606161616261636164616561666167616861696170617161726173617461756176617761786179618061816182618361846185618661876188618961906191619261936194619561966197619861996200620162026203620462056206620762086209621062116212621362146215621662176218621962206221622262236224622562266227622862296230623162326233623462356236623762386239624062416242624362446245624662476248624962506251625262536254625562566257625862596260626162626263626462656266626762686269627062716272627362746275627662776278627962806281628262836284628562866287628862896290629162926293629462956296629762986299630063016302630363046305630663076308630963106311631263136314631563166317631863196320632163226323632463256326632763286329633063316332633363346335633663376338633963406341634263436344634563466347634863496350635163526353635463556356635763586359636063616362636363646365636663676368636963706371637263736374637563766377637863796380638163826383638463856386638763886389639063916392639363946395639663976398639964006401640264036404640564066407640864096410641164126413641464156416641764186419642064216422642364246425642664276428642964306431643264336434643564366437643864396440644164426443644464456446644764486449645064516452645364546455645664576458645964606461646264636464646564666467646864696470647164726473647464756476647764786479648064816482648364846485648664876488648964906491649264936494649564966497649864996500650165026503650465056506650765086509651065116512651365146515651665176518651965206521652265236524652565266527652865296530653165326533653465356536653765386539654065416542654365446545654665476548654965506551655265536554655565566557655865596560656165626563656465656566656765686569657065716572657365746575657665776578657965806581658265836584658565866587658865896590659165926593659465956596659765986599660066016602660366046605660666076608660966106611661266136614661566166617661866196620662166226623662466256626662766286629663066316632663366346635663666376638663966406641664266436644664566466647664866496650665166526653665466556656665766586659666066616662666366646665666666676668666966706671667266736674667566766677667866796680668166826683668466856686668766886689669066916692669366946695669666976698669967006701670267036704670567066707670867096710671167126713671467156716671767186719672067216722672367246725672667276728672967306731673267336734673567366737673867396740674167426743674467456746674767486749675067516752675367546755675667576758675967606761676267636764676567666767676867696770677167726773677467756776677767786779678067816782678367846785678667876788678967906791679267936794679567966797679867996800680168026803680468056806680768086809681068116812681368146815681668176818681968206821682268236824682568266827682868296830683168326833683468356836683768386839684068416842684368446845684668476848684968506851685268536854685568566857685868596860686168626863686468656866686768686869687068716872687368746875687668776878687968806881688268836884688568866887688868896890689168926893689468956896689768986899690069016902690369046905690669076908690969106911691269136914691569166917691869196920692169226923692469256926692769286929693069316932693369346935693669376938693969406941694269436944694569466947694869496950695169526953695469556956695769586959696069616962696369646965696669676968696969706971697269736974697569766977697869796980698169826983698469856986698769886989699069916992699369946995699669976998699970007001700270037004700570067007700870097010701170127013701470157016701770187019702070217022702370247025702670277028702970307031703270337034703570367037703870397040704170427043704470457046704770487049705070517052705370547055705670577058705970607061706270637064706570667067706870697070707170727073707470757076707770787079708070817082708370847085708670877088708970907091709270937094709570967097709870997100710171027103710471057106710771087109711071117112711371147115711671177118711971207121712271237124712571267127712871297130713171327133713471357136713771387139714071417142714371447145714671477148714971507151715271537154715571567157715871597160716171627163716471657166716771687169717071717172717371747175717671777178717971807181718271837184718571867187718871897190719171927193719471957196719771987199720072017202720372047205720672077208720972107211721272137214721572167217721872197220722172227223722472257226722772287229723072317232723372347235723672377238723972407241724272437244724572467247724872497250725172527253725472557256725772587259726072617262726372647265726672677268726972707271727272737274727572767277727872797280728172827283728472857286728772887289729072917292729372947295729672977298729973007301730273037304730573067307730873097310731173127313731473157316731773187319732073217322732373247325732673277328732973307331733273337334733573367337733873397340734173427343734473457346734773487349735073517352735373547355735673577358735973607361736273637364736573667367736873697370737173727373737473757376737773787379738073817382738373847385738673877388738973907391739273937394739573967397739873997400740174027403740474057406740774087409741074117412741374147415741674177418741974207421742274237424742574267427742874297430743174327433743474357436743774387439744074417442744374447445744674477448744974507451745274537454745574567457745874597460746174627463746474657466746774687469747074717472747374747475747674777478747974807481748274837484748574867487748874897490749174927493749474957496749774987499750075017502750375047505750675077508750975107511751275137514751575167517751875197520752175227523752475257526752775287529753075317532753375347535753675377538753975407541754275437544754575467547754875497550755175527553755475557556755775587559756075617562756375647565756675677568756975707571757275737574757575767577757875797580758175827583758475857586758775887589759075917592759375947595759675977598759976007601760276037604760576067607760876097610761176127613761476157616761776187619762076217622762376247625762676277628762976307631763276337634763576367637763876397640764176427643764476457646764776487649765076517652765376547655765676577658765976607661766276637664766576667667766876697670767176727673767476757676767776787679768076817682768376847685768676877688768976907691769276937694769576967697769876997700770177027703770477057706770777087709771077117712771377147715771677177718771977207721772277237724772577267727772877297730773177327733773477357736773777387739774077417742774377447745774677477748774977507751775277537754775577567757775877597760776177627763776477657766776777687769777077717772777377747775777677777778777977807781778277837784778577867787778877897790779177927793779477957796779777987799780078017802780378047805780678077808780978107811781278137814781578167817781878197820782178227823782478257826782778287829783078317832783378347835783678377838783978407841784278437844784578467847784878497850785178527853785478557856785778587859786078617862786378647865786678677868786978707871787278737874787578767877787878797880788178827883788478857886788778887889789078917892789378947895789678977898789979007901790279037904790579067907790879097910791179127913791479157916791779187919792079217922792379247925792679277928792979307931793279337934793579367937793879397940794179427943794479457946794779487949795079517952795379547955795679577958795979607961796279637964796579667967796879697970797179727973797479757976797779787979798079817982798379847985798679877988798979907991799279937994799579967997799879998000800180028003800480058006800780088009801080118012801380148015801680178018801980208021802280238024802580268027802880298030803180328033803480358036803780388039804080418042804380448045804680478048804980508051805280538054805580568057805880598060806180628063806480658066806780688069807080718072807380748075807680778078807980808081808280838084808580868087808880898090809180928093809480958096809780988099810081018102810381048105810681078108810981108111811281138114811581168117811881198120812181228123812481258126812781288129813081318132813381348135813681378138813981408141814281438144814581468147814881498150815181528153815481558156815781588159816081618162816381648165816681678168816981708171817281738174817581768177817881798180818181828183818481858186818781888189819081918192819381948195819681978198819982008201820282038204820582068207820882098210821182128213821482158216821782188219822082218222822382248225822682278228822982308231823282338234823582368237823882398240824182428243824482458246824782488249825082518252825382548255825682578258825982608261826282638264826582668267826882698270827182728273827482758276827782788279828082818282828382848285828682878288828982908291829282938294829582968297829882998300830183028303830483058306830783088309831083118312831383148315831683178318831983208321832283238324832583268327832883298330833183328333833483358336833783388339834083418342834383448345834683478348834983508351835283538354835583568357835883598360836183628363836483658366836783688369837083718372837383748375837683778378837983808381838283838384838583868387838883898390839183928393839483958396839783988399840084018402840384048405840684078408840984108411841284138414841584168417841884198420842184228423842484258426842784288429843084318432843384348435843684378438843984408441844284438444844584468447844884498450845184528453845484558456845784588459846084618462846384648465846684678468846984708471847284738474847584768477847884798480848184828483848484858486848784888489849084918492849384948495849684978498849985008501850285038504850585068507850885098510851185128513851485158516851785188519852085218522852385248525852685278528852985308531853285338534853585368537853885398540854185428543854485458546854785488549855085518552855385548555855685578558855985608561856285638564856585668567856885698570857185728573857485758576857785788579858085818582858385848585858685878588858985908591859285938594859585968597859885998600860186028603860486058606860786088609861086118612861386148615861686178618861986208621862286238624862586268627862886298630863186328633863486358636863786388639864086418642864386448645864686478648864986508651865286538654865586568657865886598660866186628663866486658666866786688669867086718672867386748675867686778678867986808681868286838684868586868687868886898690869186928693869486958696869786988699870087018702870387048705870687078708870987108711871287138714871587168717871887198720872187228723872487258726872787288729873087318732873387348735873687378738873987408741874287438744874587468747874887498750875187528753875487558756875787588759876087618762876387648765876687678768876987708771877287738774877587768777877887798780878187828783878487858786878787888789879087918792879387948795879687978798879988008801880288038804880588068807880888098810881188128813881488158816881788188819882088218822882388248825882688278828882988308831883288338834883588368837883888398840884188428843884488458846884788488849885088518852885388548855885688578858885988608861886288638864886588668867886888698870887188728873887488758876887788788879888088818882888388848885888688878888888988908891889288938894889588968897889888998900890189028903890489058906890789088909891089118912891389148915891689178918891989208921892289238924892589268927892889298930893189328933893489358936893789388939894089418942894389448945894689478948894989508951895289538954895589568957895889598960896189628963896489658966896789688969897089718972897389748975897689778978897989808981898289838984898589868987898889898990899189928993899489958996899789988999900090019002900390049005900690079008900990109011901290139014901590169017901890199020902190229023902490259026902790289029903090319032903390349035903690379038903990409041904290439044904590469047904890499050905190529053905490559056905790589059906090619062906390649065906690679068906990709071907290739074907590769077907890799080908190829083908490859086908790889089909090919092909390949095909690979098909991009101910291039104910591069107910891099110911191129113911491159116911791189119912091219122912391249125912691279128912991309131913291339134913591369137913891399140914191429143914491459146914791489149915091519152915391549155915691579158915991609161916291639164916591669167916891699170917191729173917491759176917791789179918091819182918391849185918691879188918991909191919291939194919591969197919891999200920192029203920492059206920792089209921092119212921392149215921692179218921992209221922292239224922592269227922892299230923192329233923492359236923792389239924092419242924392449245924692479248924992509251925292539254925592569257925892599260926192629263926492659266926792689269927092719272927392749275927692779278927992809281928292839284928592869287928892899290929192929293929492959296929792989299930093019302930393049305930693079308930993109311931293139314931593169317931893199320932193229323932493259326932793289329933093319332933393349335933693379338933993409341934293439344934593469347934893499350935193529353935493559356935793589359936093619362936393649365936693679368936993709371937293739374937593769377937893799380938193829383938493859386938793889389939093919392939393949395939693979398939994009401940294039404940594069407940894099410941194129413941494159416941794189419942094219422942394249425942694279428942994309431943294339434943594369437943894399440944194429443944494459446944794489449945094519452945394549455945694579458945994609461946294639464946594669467946894699470947194729473947494759476947794789479948094819482948394849485948694879488948994909491949294939494949594969497949894999500950195029503950495059506950795089509951095119512951395149515951695179518951995209521952295239524952595269527952895299530953195329533953495359536953795389539954095419542954395449545954695479548954995509551955295539554955595569557955895599560956195629563956495659566956795689569957095719572957395749575957695779578957995809581958295839584958595869587958895899590959195929593959495959596959795989599960096019602960396049605960696079608960996109611961296139614961596169617961896199620962196229623962496259626962796289629963096319632963396349635963696379638963996409641964296439644964596469647964896499650965196529653965496559656965796589659966096619662966396649665966696679668966996709671967296739674967596769677967896799680968196829683968496859686968796889689969096919692969396949695969696979698969997009701970297039704970597069707970897099710971197129713971497159716971797189719972097219722972397249725972697279728972997309731973297339734973597369737973897399740974197429743974497459746974797489749975097519752975397549755975697579758975997609761976297639764976597669767976897699770977197729773977497759776977797789779978097819782978397849785978697879788978997909791979297939794979597969797979897999800980198029803980498059806980798089809981098119812981398149815981698179818981998209821982298239824982598269827982898299830983198329833983498359836983798389839984098419842984398449845984698479848984998509851985298539854985598569857985898599860986198629863986498659866986798689869987098719872987398749875987698779878987998809881988298839884988598869887988898899890989198929893989498959896989798989899990099019902990399049905990699079908990999109911991299139914991599169917991899199920992199229923992499259926992799289929993099319932993399349935993699379938993999409941994299439944994599469947994899499950995199529953995499559956995799589959996099619962996399649965996699679968996999709971997299739974997599769977997899799980998199829983998499859986998799889989999099919992999399949995999699979998999910000
  1. 580001,121,431,2,21,1,117,14,"Idāni yadatthaṃ ayaṃ gāthā nikkhittā, taṃ yojetvā dassetuṃ‘‘ ārambhatha nikkamathāti vīriyassa padaṭṭhānan’’ tiādi vuttaṃ. "
  2. 580002,121,431,22,54,1,159,19,"Tattha ārambhatha {nikkamathā}ti idaṃ vacanaṃ vīriyassa padaṭṭhānaṃ vīriyapayogassa kāraṇaṃ vīriyārambhe niyojanato,‘‘ yogā ve jāyatī bhūrī’’ ti( dha. pa.282) vacanato yogo bhāvanā. "
  3. 580003,121,431,55,61,1,76,6,Tattha vipassanābhāvanāya vakkhamānattā samādhibhāvanā idhādhippetāti vuttaṃ–
  4. 580004,121,431,62,71,1,49,5,‘‘ yuñjatha buddhasāsaneti samādhissa padaṭṭhānan’’ ti.
  5. 580005,121,431,72,86,1,72,10,‘‘ Maccuno senan’’ ti vuttāya kilesasenāya sammā dhunanaṃ ñāṇeneva hotīti āha–
  6. 580006,121,431,87,97,1,26,4,‘‘ dhunātha… pe… padaṭṭhānan’’ ti.
  7. 580007,121,431,98,118,1,209,16,Puna yathāvuttavīriyasamādhipaññāsampayuttesu ādhipaccakiccatāya papañcappahānasamatthā vaṭṭamūlaṃ chinditvā vivaṭṭaṃ pāpenti cāti dassanatthaṃ‘‘ ārambhatha nikkamathāti vīriyindriyassa padaṭṭhānan’’ tiādi vuttaṃ.
  8. 580008,121,431,119,143,1,172,17,"Imāni padaṭṭhānāni {desanā}ti‘‘ yānimāni vīriyassa padaṭṭhānan’’ tiādinā vīriyādīnaṃ padaṭṭhānāni vuttāni, sā ārambhatha nikkamathāti ādidesanā, na vīriyārambhavatthuādīnīti attho. "
  9. 580009,121,431,144,147,1,22,3,Tathā ceva saṃvaṇṇitaṃ.
  10. 580010,121,432,2,28,1,204,21,Evaṃ yathānikkhittāya desanāya padaṭṭhānavasena atthaṃ niddhāretvā idāni taṃ sabhāgavisabhāgadhammavasena āvaṭṭetukāmo tassa bhūmiṃ dassetuṃ ‘‘ ayuñjantānaṃ vā sattānaṃ yoge yuñjantānaṃ vā ārambho’’ tiādimāha.
  11. 580011,121,432,29,47,1,159,16,Tassattho– yoge bhāvanāyaṃ taṃ ayuñjantānaṃ vā sattānaṃ aparipakkañāṇānaṃ vāsanābhāgena āyatiṃ vijānanatthaṃ ayaṃ desanārambho yuñjantānaṃ vā paripakkañāṇānanti.
  12. 580012,121,433,2,16,1,94,12,"So pamādo {duvidho}ti yena pamādena bhāvanaṃ nānuyuñjanti, so pamādo attano kāraṇabhedena duvidho. "
  13. 580013,121,433,17,23,1,81,5,{Aññāṇenā}ti pañcannaṃ khandhānaṃ salakkhaṇasāmaññalakkhaṇapaṭicchādakena sammohena.
  14. 580014,121,433,24,27,1,16,2,{Nivuto}ti chādito.
  15. 580015,121,433,28,46,1,110,13,"Ñeyyaṭṭhānan ti ñeyyañca taṃ‘‘ iti rūpaṃ, iti rūpassa samudayo’’ tiādinā ñāṇassa pavattanaṭṭhānañcāti ñeyyaṭṭhānaṃ. "
  16. 580016,121,433,47,58,1,99,11,Anekabhedattā pāpadhammānaṃ tabbasena anekabhedopi pamādo mūlabhūtāya avijjāya vasena eko evāti āha–
  17. 580017,121,433,59,66,1,20,3,‘‘ ekavidho avijjāyā’’ ti.
  18. 580018,121,433,67,70,1,77,3,Lābhavinicchayapariggahamacchariyāni pariyesanāārakkhāparibhogesu antogadhāni.
  19. 580019,121,433,71,86,1,97,11,Chandarāgajjhosānā taṇhā evāti taṇhāmūlakepi dhamme ettheva pakkhipitvā‘‘ tividho taṇhāyā’’ ti vuttaṃ.
  20. 580020,121,434,2,6,1,29,3,Rūpīsu {bhavesū}ti rūpadhammesu.
  21. 580021,121,434,7,10,1,28,3,Ajjhosānan ti taṇhābhiniveso.
  22. 580022,121,434,11,23,1,61,8,Etena‘‘ taṇhāya rūpakāyo padaṭṭhānan’’ ti padassa atthaṃ vivarati.
  23. 580023,121,434,24,42,1,97,8,"Anādimati hi saṃsāre itthipurisā aññamaññarūpābhirāmā, ayañcattho cittapariyādānasuttena( a. ni.1.1-10) dīpetabbo. "
  24. 580024,121,434,43,57,1,163,12,"Arūpīsu {sammoho}ti phassādīnaṃ atisukhumasabhāvattā santatisamūhakiccārammaṇaghanavinibbhogassa dukkarattā ca arūpadhammesu sammoho, sattānaṃ patiṭṭhitoti vacanaseso. "
  25. 580025,121,434,58,84,1,276,22,Evaṃ niddhārite rūpakāyanāmakāyasaṅkhāte upādānakkhandhapañcake ārammaṇakaraṇavasena pavattaṃ taṇhañca avijjañca avisesena vuttaṃ catupādānānaṃ vasena vibhajitvā tesaṃ khandhānaṃ upādānānañca dukkhasamudayabhāvena sahapariññeyyapahātabbabhāvaṃ dasseti‘‘ tattha rūpakāyo’’ tiādinā.
  26. 580026,121,435,2,21,1,121,12,30. Evaṃ pamādamukhena purimasaccadvayaṃ niddhāretvā pamādamukheneva aparampi saccadvayaṃ niddhāretuṃ‘‘ tattha yo’’ tiādi vuttaṃ.
  27. 580027,121,435,22,27,1,30,4,Tattha {tassā}ti tassa pamādassa.
  28. 580028,121,435,28,34,1,56,5,{Sampaṭivedhenā}ti sammā parijānanena assādādīnaṃ jānanena.
  29. 580029,121,435,35,50,1,135,12,"Rakkhaṇā {paṭisaṃharaṇā}ti attano cittassa rakkhaṇasaṅkhātā pamādassa paṭisaṃharaṇā, tappaṭipakkhena saṅkocanā appamādānuyogena yā khepanā. "
  30. 580030,121,435,51,57,1,39,5,Ayaṃ {samatho}ti kiccena samādhiṃ dasseti.
  31. 580031,121,435,58,61,1,47,3,Ayaṃ vodānapakkhavisabhāgadhammavasena āvaṭṭanā.
  32. 580032,121,435,62,78,1,74,10,‘‘ Yadā jānāti kāmānaṃ… pe… ānisaṃsan’’ ti iminā samathādhigamassa upāyaṃ dasseti.
  33. 580033,121,436,2,8,1,49,5,Tattha kāmānan ti vatthukāmānañca kilesakāmānañca.
  34. 580034,121,436,9,19,1,103,9,Assādañca {assādato}ti kāme paṭicca uppajjamānaṃ sukhasomanassasaṅkhātaṃ assādaṃ assādatāya assādamattato.
  35. 580035,121,436,20,42,1,68,9,Ādīnavan ti‘‘ appassādā kāmā bahudukkhā’’ tiādinā( ma. ni.1.236) vuttaṃ ādīnavaṃ dosaṃ.
  36. 580036,121,436,43,46,1,28,3,Nissaraṇan ti paṭhamajjhānaṃ.
  37. 580037,121,436,47,48,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  38. 580038,121,436,49,63,1,44,5,‘‘ kāmānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ nekkhamman’’ ti( itivu.72).
  39. 580039,121,436,64,67,1,22,3,Okāran ti lāmakabhāvaṃ.
  40. 580040,121,436,68,71,1,27,3,Saṃkilesan ti saṃkilissanaṃ.
  41. 580041,121,436,72,76,1,31,4,Kāmahetu hi sattā saṃkilissanti.
  42. 580042,121,436,77,80,1,22,3,Vodānan ti visujjhanaṃ.
  43. 580043,121,436,81,86,1,58,5,Nekkhamme ca ānisaṃsan ti nīvaraṇappahānādiguṇavisesayogaṃ.
  44. 580044,121,436,87,93,1,39,5,{Tatthā}ti tasmiṃ yathāvutte samathe sati.
  45. 580045,121,436,94,99,1,21,4,Yā {vīmaṃsā}ti yā paññā.
  46. 580046,121,436,100,123,1,60,8,"‘‘ Samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānātī’’ ti( saṃ. ni.5.1071) hi vuttaṃ. "
  47. 580047,121,436,124,135,1,91,10,"Yathā taṇhāsahitāva avijjā saṅkhārānaṃ paccayo, evaṃ avijjāsahitāva taṇhā upādānānaṃ paccayo. "
  48. 580048,121,436,136,153,1,137,13,Tāsu niruddhāsu upādānādīnaṃ abhāvo evāti taṇhāavijjāpahānena sakalavaṭṭadukkhanirodhaṃ dassento‘‘ imesu dvīsu dhammesu pahīnesū’’ tiādimāha.
  49. 580049,121,436,154,160,1,82,6,Imāni cattāri saccāni visabhāgasabhāgadhammāvaṭṭanavasena niddhāritānīti adhippāyo.
  50. 580050,121,437,2,28,1,231,22,Evaṃ vodānapakkhaṃ nikkhipitvā tassa visabhāgadhammavasena sabhāgadhammavasena ca āvaṭṭanaṃ dassetvā idāni saṃkilesapakkhaṃ nikkhipitvā tassa visabhāgadhammavasena sabhāgadhammavasena ca āvaṭṭanaṃ dassetuṃ‘‘ yathāpi mūle’’ ti gāthamāha.
  51. 580051,121,437,29,64,1,352,33,"Tassattho– yathā nāma patiṭṭhāhetubhāvena mūlanti laddhavohāre bhūmigate rukkhassa avayave pharasuchedādiantarāyābhāvena anupaddave tato eva daḷhe thire sati khandhe chinnepi assatthādirukkho ruhati, evameva taṇhānusayasaṅkhāte attabhāvarukkhassa mūle maggañāṇapharasunā anupacchinne tayidaṃ dukkhaṃ punappunaṃ aparāparabhāvena nibbattati na nirujjhatīti. "
  52. 580052,121,437,65,73,1,48,4,Kāmataṇhādinivattanatthaṃ‘‘ bhavataṇhāyā’’ ti vuttaṃ.
  53. 580053,121,437,74,85,1,127,10,Etassa dhammassa {paccayo}ti etassa bhavataṇhāsaṅkhātassa dhammassa bhavesu ādīnavappaṭicchādanādivasena assādaggahaṇassa paccayo.
  54. 580054,121,437,86,87,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  55. 580055,121,437,88,111,1,68,7,"‘‘ saṃyojanīyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino taṇhā pavaḍḍhatī’’ ti( saṃ. ni.2.57). "
  56. 580056,121,437,112,113,1,8,1,Tenevāha–
  57. 580057,121,437,114,122,1,30,4,‘‘ avijjāpaccayā hi bhavataṇhā’’ ti.
  58. 580058,121,437,123,132,1,68,9,Idha samatho vipassanā ca maggasamādhi maggapaññā ca adhippetāti āha–
  59. 580059,121,437,133,141,1,35,4,‘‘ yena taṇhānusayaṃ samūhanatī’’ tiādi.
  60. 580060,121,437,142,148,1,74,5,Imāni cattāri {saccānī}ti visabhāgasabhāgadhammāvaṭṭanavasena niddhāritānīti.
  61. 580061,121,437,149,151,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  62. 580062,121,438,2,25,1,165,17,"Idāni na kevalaṃ niddhāriteheva visabhāgasabhāgadhammehi āvaṭṭanaṃ, atha kho pāḷiāgatehipi tehi āvaṭṭanaṃ āvaṭṭahāroti dassanatthaṃ‘‘ sabbapāpassa akaraṇan’’ ti gāthamāha . "
  63. 580063,121,438,26,30,1,36,3,Tattha {sabbapāpassā}ti sabbākusalassa.
  64. 580064,121,438,31,34,1,23,3,Akaraṇan ti anuppādanaṃ.
  65. 580065,121,438,35,38,1,32,2,{Kusalassā}ti catubhūmakakusalassa.
  66. 580066,121,438,39,42,1,22,2,{Upasampadā}ti paṭilābho.
  67. 580067,121,438,43,52,1,68,8,"Sacittapariyodāpanan ti attano cittavodānaṃ, taṃ pana arahattena hoti. "
  68. 580068,121,438,53,77,1,216,23,"Iti sīlasaṃvarena sabbapāpaṃ pahāya samathavipassanāhi kusalaṃ sampādetvā arahattaphalena cittaṃ pariyodapetabbanti etaṃ buddhāna sāsanaṃ ovādo anusiṭṭhīti ayaṃ saṅkhepattho, vitthārato pana attho pāḷito eva viññāyati. "
  69. 580069,121,439,2,21,1,121,14,"Tattha ‘‘ sabbapāpaṃ nāmā’’ tiādīsu dosasamuṭṭhānan ti doso samuṭṭhānameva etassāti dosasamuṭṭhānaṃ, na doso eva samuṭṭhānanti. "
  70. 580070,121,439,22,25,1,43,3,Lobhasamuṭṭhānāyapi pisuṇavācāya sambhavato.
  71. 580071,121,439,26,36,1,69,6,Kāyaduccaritanti padaṃ apekkhitvā‘‘ dosasamuṭṭhānan’’ ti napuṃsakaniddeso.
  72. 580072,121,439,37,43,1,54,6,Lobhasamuṭṭhānaṃ mohasamuṭṭhānan ti etthāpi eseva nayo.
  73. 580073,121,439,44,51,1,84,7,Samphappalāpo uddhaccacittena pavattayatīti adhippāyena tassa mohasamuṭṭhānatā vuttā.
  74. 580074,121,440,2,24,1,172,14,Evaṃ duccaritaakusalakammapathakammavibhāgena‘‘ sabbapāpan’’ ti ettha vuttapāpaṃ vibhajitvā idānissa akusalamūlavasena agatigamanavibhāgampi dassetuṃ‘‘ akusalamūlan’’ tiādi vuttaṃ.
  75. 580075,121,440,25,37,1,126,11,"Tattha akusalamūlaṃ payogaṃ gacchantan ti lobhādiakusalāni kāyavacīpayogaṃ gacchantāni, kāyavacīpayogaṃ samuṭṭhāpentānīti attho. "
  76. 580076,121,440,38,41,1,19,2,{Chandā}ti chandahetu.
  77. 580077,121,440,42,58,1,121,14,"Yaṃ chandā agatiṃ gacchati, idaṃ lobhasamuṭṭhānan ti chandā agatiṃ gacchatīti yadetaṃ agatigamanaṃ, idaṃ lobhasamuṭṭhānanti. "
  78. 580078,121,440,59,63,1,29,4,Evaṃ sesesupi attho daṭṭhabbo.
  79. 580079,121,440,64,98,1,194,23,Ettāvatā‘‘ sabbapāpassa akaraṇan’’ ti ettha pāpaṃ dassetvā idāni tassa akaraṇaṃ dassento‘‘ lobho… pe… paññāyā’’ ti tīhi kusalamūlehi tiṇṇaṃ akusalamūlānaṃ pahānavasena sabbapāpassa akaraṇaṃ anuppādanamāha.
  80. 580080,121,440,99,104,1,43,4,Tathā lobho {upekkhāyā}tiādinā brahmavihārehi.
  81. 580081,121,440,105,115,1,79,10,Tattha aratiṃ vūpasamentī muditā tassā mūlabhūtaṃ mohaṃ pajahatīti katvā vuttaṃ–
  82. 580082,121,440,116,126,1,44,6,‘‘ moho muditāya pahānaṃ abbhatthaṃ gacchatī’’ ti.
  83. 580083,121,441,2,26,1,181,17,31. Idāni aññenapi pariyāyena pāpaṃ tassa akaraṇañca dassetvā sesapadānañca atthavibhāvanamukhena sabhāgavisabhāgadhammāvaṭṭanaṃ dassetuṃ‘‘ sabbapāpaṃ nāma aṭṭha micchattānī’’ tiādi vuttaṃ.
  84. 580084,121,441,27,36,1,79,8,Akiriyā akaraṇaṃ {anajjhācāro}ti tīhipi padehi micchattānaṃ anuppādanameva vadati.
  85. 580085,121,441,37,46,1,66,8,Tathā kiriyā karaṇaṃ {ajjhācāro}ti tīhipi padehi uppādanameva vadati.
  86. 580086,121,441,47,51,1,34,3,{Ajjhācāro}ti adhiṭṭhahitvā ācaraṇaṃ.
  87. 580087,121,441,52,56,1,43,3,{Atītassā}ti cirakālappavattivasena purāṇassa.
  88. 580088,121,441,57,60,1,24,2,{Maggassā}ti ariyamaggassa.
  89. 580089,121,441,61,62,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  90. 580090,121,441,63,88,1,84,9,‘‘ purāṇamaggaṃ purāṇaṃ añjasanti kho ariyassetaṃ aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanan’’ ti( saṃ. ni.2.65 atthato samānaṃ).
  91. 580091,121,441,89,104,1,94,11,Atītena vā vipassinā bhagavatā yathādhigataṃ desitabhāvaṃ sandhāya‘‘ atītassa maggassā’’ ti vuttaṃ.
  92. 580092,121,441,105,111,1,68,6,Vipassino hi ayaṃ bhagavato sammāsambuddhassa pātimokkhuddesagāthāti.
  93. 580093,121,442,2,7,1,42,4,Yaṃ {paṭivedhenā}ti yassa pariññābhisamayena.
  94. 580094,121,442,8,28,1,142,17,"Yaṃ pariyodāpitaṃ, ayaṃ {nirodho}ti yadipi asaṅkhatā dhātu kenaci saṃkilesena na saṃkilissati, adhigacchantassa pana puggalassa vasena evaṃ vuttaṃ. "
  95. 580095,121,442,29,41,1,83,11,"Tassa hi yāva saṃkilesā na vigacchanti, tāva asaṅkhatā dhātu apariyodapitāti vuccati. "
  96. 580096,121,442,42,71,1,153,18,"Yathā nibbānādhigamena ye khandhā vūpasametabbā, tesaṃ sesabhāvena asesabhāvena ca‘‘ saupādisesā’’ ti ca,‘‘ anupādisesā’’ ti ca vuccati, evaṃsampadamidaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  97. 580097,121,443,2,22,1,202,16,Imāni pāḷiāgatadhammānaṃ sabhāgavisabhāgadhammāvaṭṭanavasena niddhāritāni cattāri saccāni punapi pāḷiāgatadhammānaṃ sabhāgavisabhāgadhammāvaṭṭanena āvaṭṭahāraṃ dassetuṃ‘‘ dhammo have rakkhatī’’ ti gāthamāha.
  98. 580098,121,443,23,28,1,30,5,Tassā padattho pubbe vutto eva.
  99. 580099,121,443,29,33,1,33,3,{Dhammo}ti puññadhammo idhādhippeto.
  100. 580100,121,443,34,49,1,74,11,Taṃ vibhajitvā dassento‘‘ dhammo nāma duvidho indriyasaṃvaro maggo cā’’ ti āha.
  101. 580101,121,443,50,57,1,63,6,Indriyasaṃvarasīsena cettha sabbampi sīlaṃ gahitanti daṭṭhabbaṃ .
  102. 580102,121,443,58,65,1,69,7,Sabbā upapattiyo duggati dukkhadukkhatādiyogena dukkhā gatiyoti katvā.
  103. 580103,121,443,66,97,1,172,24,"Yathāvutte duvidhe dhamme paṭhamo dhammo yathā suciṇṇo hoti, yato ca so rakkhati, yattha ca patiṭṭhāpeti, taṃ sabbaṃ dassetuṃ‘‘ tattha yā saṃvarasīle akhaṇḍakāritā’’ tiādi vuttaṃ. "
  104. 580104,121,443,98,117,1,110,10,Idāni tassa dhammassa apāyato rakkhaṇe ekantikabhāvaṃ vibhāvetuṃ gāmaṇisaṃyutte( saṃ. ni.4.358) asibandhakaputtasuttaṃ ābhataṃ.
  105. 580105,121,444,2,6,1,23,4,Tattha evan ti pakārena.
  106. 580106,121,444,7,16,1,68,8,"Ca -saddo sampiṇḍane, imināpi pakārena ayamattho veditabboti adhippāyo. "
  107. 580107,121,444,17,22,1,44,4,{Asibandhakaputto}ti asibandhakassa nāma putto.
  108. 580108,121,444,23,26,1,24,3,Gāme jeṭṭhakatāya gāmaṇī.
  109. 580109,121,444,27,30,1,33,2,{Pacchābhūmakā}ti pacchābhūmivāsino.
  110. 580110,121,444,31,34,1,27,2,{Kāmaṇḍalukā}ti sakamaṇḍaluno.
  111. 580111,121,444,35,47,1,116,11,{Sevālamālikā}ti pātova udakato sevālañceva uppalādīni ca gahetvā udakasuddhibhāvajānanatthaṃ mālaṃ katvā piḷandhanakā.
  112. 580112,121,444,48,54,1,42,5,{Udakorohakā}ti sāyaṃ pātaṃ udakaṃ orohaṇakā.
  113. 580113,121,444,55,58,1,24,2,{Uyyāpentī}ti upariyāpenti.
  114. 580114,121,444,59,63,1,26,3,{Saññāpentī}ti sammā yāpenti.
  115. 580115,121,444,64,89,1,117,15,"Saggaṃ nāma {okkāmentī}ti parivāretvā ṭhitāva‘‘ gaccha, bho, brahmalokaṃ, gaccha, bho, brahmalokan’’ ti vadantā saggaṃ pavesenti. "
  116. 580116,121,445,2,6,1,34,2,{Anuparisakkeyyā}ti anuparigaccheyya.
  117. 580117,121,445,7,10,1,17,2,{Ummujjā}ti uṭṭhaha.
  118. 580118,121,445,11,15,1,27,3,{Uplavā}ti jalassa upariplava.
  119. 580119,121,445,16,20,1,30,3,{Thalamuplavā}ti thalaṃ abhiruha.
  120. 580120,121,445,21,30,1,41,7,"Tatra {yāssā}ti tatra yaṃ assa, yaṃ bhaveyya. "
  121. 580121,121,445,31,37,1,42,6,Sakkharakaṭhalan ti sakkharā vā kaṭhalā vā.
  122. 580122,121,445,38,48,1,56,8,"Sā adhogāmī {assā}ti sā adho gaccheyya, heṭṭhāgāmī bhaveyya. "
  123. 580123,121,445,49,54,1,33,4,Adho {gaccheyyā}ti heṭṭhā gaccheyya.
  124. 580124,121,445,55,58,1,24,2,{Maggassā}ti ariyamaggassa.
  125. 580125,121,445,59,62,1,20,2,{Tikkhatā}ti tikhiṇatā.
  126. 580126,121,445,63,83,1,104,15,"Sā ca kho na satthakassa viya nisitakaraṇatā, atha kho indriyānaṃ paṭubhāvoti dassetuṃ‘‘ adhimattatā’’ ti āha. "
  127. 580127,121,445,84,94,1,91,10,Nanu ca ariyamaggo attanā pahātabbakilese anavasesaṃ samucchindatīti atikhiṇo nāma natthīti?
  128. 580128,121,445,95,117,1,149,17,"Saccametaṃ, tathāpi no ca kho‘‘ yathā diṭṭhippattassā’’ ti vacanato saddhāvimuttadiṭṭhippattānaṃ kilesappahānaṃ pati atthi kāci visesamattāti sakkā vattuṃ. "
  129. 580129,121,445,118,126,1,74,7,"Ayaṃ pana viseso na idhādhippeto, sabbupapattisamatikkamanassa adhippetattā. "
  130. 580130,121,445,127,147,1,212,18,"Yasmā pana ariyamaggena odhiso kilesā pahīyanti, tañca nesaṃ tathāpahānaṃ maggadhammesu indriyānaṃ apāṭavapāṭavatarapāṭavatamabhāvena hotīti yo vajirūpamadhammesu matthakappattānaṃ aggamaggadhammānaṃ paṭutamabhāvo. "
  131. 580131,121,445,148,153,1,39,5,Ayaṃ idha maggassa tikkhatāti adhippetā.
  132. 580132,121,445,154,155,1,8,1,Tenevāha–
  133. 580133,121,445,156,167,1,50,7,‘‘ ayaṃ dhammo suciṇṇo sabbāhi upapattīhi rakkhatī’’ ti.
  134. 580134,121,445,168,185,1,97,8,‘‘ Tasmā rakkhitacittassā’’ tiādinā suttantarena( udā.32) sugatisaññitānampi upapattīnaṃ duggatibhāvaṃ sādheti.
  135. 580135,121,446,2,28,1,204,19,32. Idāni yathāvuttassa dhammassa visabhāgadhammānaṃ taṇhāvijjādīnaṃ sabhāgadhammānañca samathavipassanādīnaṃ niddhāraṇavasena āvaṭṭahāraṃ yojetvā dassetuṃ‘‘ tattha duggatīnaṃ hetu taṇhā ca avijjā cā’’ tiādimāha.
  136. 580136,121,446,29,33,1,37,4,Taṃ pubbe vuttanayattā suviññeyyameva.
  137. 580137,121,446,34,43,1,96,9,Idaṃ vuccati brahmacariyan ti idaṃ ariyaṃ samathavipassanāsaṅkhātaṃ maggabrahmacariyanti vuccati.
  138. 580138,121,446,44,60,1,139,14,"Yaṃ {rakkhatī}ti sabbāhi duggatīhi rakkhantassa ariyamaggassa ārammaṇabhūto nirodho rakkhanto viya vutto, nimittassa kattubhāvena upacaritattā. "
  139. 580139,121,446,61,67,1,82,6,Imāni cattāri saccāni visabhāgasabhāgadhammāvaṭṭanavasena niddhāritānīti adhippāyo.
  140. 580140,121,447,2,4,1,34,2,Āvaṭṭahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  141. 580141,121,448,2,4,1,27,2,8 . Vibhattihāravibhaṅgavaṇṇanā
  142. 580142,121,449,2,11,1,49,4,33. Tattha katamo {vibhattihāro}ti vibhattihāravibhaṅgo.
  143. 580143,121,449,12,16,1,71,4,Tattha dhammavibhattibhūmivibhattipadaṭṭhānavibhattīti tividhā vibhatti.
  144. 580144,121,449,17,56,1,306,33,"Tāsu yasmā dhammesu vibhāgato niddiṭṭhesu tattha labbhamāno bhūmivibhāgo padaṭṭhānavibhāgo ca niddisiyamāno suviññeyyo hoti, tasmā dhammavibhattiṃ tāva niddisanto soḷasavidhe paṭṭhāne yesaṃ suttānaṃ vasena visesato vibhajitabbā, tāni suttāni dassetuṃ‘‘ dve suttāni vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañcā’’ ti vuttaṃ. "
  145. 580145,121,449,57,71,1,95,11,"Tattha vāsanā puññabhāvanā, tassā bhāgo koṭṭhāso vāsanābhāgo, tassa hitanti vāsanābhāgiyaṃ, suttaṃ. "
  146. 580146,121,449,72,81,1,87,8,"Nibbijjhanaṃ lobhakkhandhādīnaṃ padālanaṃ nibbedho, tassa bhāgoti sesaṃ purimasadisameva. "
  147. 580147,121,449,82,91,1,72,8,"Yasmiṃ sutte tīṇi puññakiriyavatthūni desitāni, taṃ suttaṃ vāsanābhāgiyaṃ. "
  148. 580148,121,449,92,99,1,52,6,"Yasmiṃ pana sekkhāsekkhā desitā, taṃ nibbedhabhāgiyaṃ. "
  149. 580149,121,449,100,105,1,36,5,Ayañca attho pāḷiyaṃ yeva āgamissati.
  150. 580150,121,450,2,7,1,31,3,{Puññabhāgiyā}ti puññabhāge bhavā.
  151. 580151,121,450,8,11,1,28,3,Tathā phalabhāgiyā veditabbā.
  152. 580152,121,450,12,16,1,28,4,Phalan ti pana sāmaññaphalaṃ.
  153. 580153,121,450,17,31,1,114,10,"Saṃvarasīlan ti pātimokkhasaṃvaro, satisaṃvaro, ñāṇasaṃvaro, khantisaṃvaro, vīriyasaṃvaroti pañca saṃvarā saṃvarasīlaṃ. "
  154. 580154,121,450,32,44,1,128,8,"Pahānasīlan ti tadaṅgappahānaṃ, vikkhambhanappahānaṃ, samucchedappahānaṃ, paṭippassaddhippahānaṃ, nissaraṇappahānanti pañcappahānāni. "
  155. 580155,121,450,45,51,1,69,6,Tesu nissaraṇappahānavajjānaṃ pahānānaṃ vasena pahānasīlaṃ veditabbaṃ.
  156. 580156,121,450,52,58,1,43,4,"{So}ti yo vāsanābhāgiyasuttasampaṭiggāhako, so. "
  157. 580157,121,450,59,68,1,96,8,Tena {brahmacariyenā}ti tena saṃvarasīlasaṅkhātena seṭṭhacariyena kāraṇabhūtena brahmacārī bhavati.
  158. 580158,121,450,69,91,1,131,16,"Ettha ca aṭṭhasamāpattibrahmacariyassa na paṭikkhepo, keci pana‘‘ teneva brahmacariyenā’’ ti paṭhanti, tesaṃ matena siyā tassa paṭikkhepo. "
  159. 580159,121,451,2,9,1,77,6,Pahānasīle {ṭhito}ti samucchedapaṭippassaddhippahānānaṃ vasena pahānasīle ṭhito.
  160. 580160,121,451,10,17,1,73,6,Tena {brahmacariyenā}ti tena pahānasīlena visesabhūtena maggabrahmacariyena.
  161. 580161,121,451,18,47,1,136,17,"Ye pana‘‘ teneva brahmacariyenā’’ ti paṭhanti, tesaṃ ayaṃ pāṭho‘‘ vāsanābhāgiyaṃ nāma suttaṃ dānakathā, sīlakathā, saggakathā, puññavipākakathā’’ ti. "
  162. 580162,121,451,48,62,1,56,9,"Ye pana‘‘ tena brahmacariyenā’’ ti paṭhanti, tesaṃ ayaṃ pāṭho–"
  163. 580163,121,451,63,81,1,95,11,"‘‘ vāsanābhāgiyaṃ nāma suttaṃ dānakathā, sīlakathā, saggakathā kāmānaṃ ādīnavo nekkhamme ānisaṃso’’ ti. "
  164. 580164,121,451,82,86,1,31,4,Tattha katamo pāṭho yuttataroti?
  165. 580165,121,451,87,91,1,34,4,Pacchimo pāṭhoti niṭṭhaṃ gantabbaṃ.
  166. 580166,121,451,92,112,1,117,15,"Yasmā‘‘ nibbedhabhāgiyaṃ nāma suttaṃ yā catusaccappakāsanā’’ ti vakkhati, na hi mahāthero sāvasesaṃ katvā dhammaṃ desesīti."
  167. 580167,121,452,2,14,1,76,9,‘ ‘ Natthi pajānanā’’ tiādinā ubhinnaṃ suttānaṃ sātisayaṃ asaṅkarakāraṇaṃ dasseti.
  168. 580168,121,452,15,22,1,77,6,Tattha {pajānanā}ti ariyamaggassa padaṭṭhānabhūtā vuṭṭhānagāminī vipassanāpaññā.
  169. 580169,121,452,23,35,1,144,11,Imāni cattāri {suttānī}ti imesaṃ suttānaṃ vāsanābhāgiyanibbedhabhāgiyānaṃ vakkhamānānañca saṃkilesabhāgiyaasekkhabhāgiyānaṃ vasena cattāri suttāni.
  170. 580170,121,452,36,39,1,23,2,{Desanāyā}ti desanānayena.
  171. 580171,121,452,40,52,1,106,11,Sabbato vicayena hārena {vicinitvā}ti sabbatobhāgena ekādasasu ṭhānesu pakkhipitvā vicayena hārena vicinitvā.
  172. 580172,121,452,53,65,1,95,8,‘‘ Yuttihārena yojetabbānī’’ ti etena vicayahārayuttihārā vibhattihārassa parikammaṭṭhānanti dasseti.
  173. 580173,121,452,66,78,1,69,8,‘‘ Yāvatikā ñāṇassa bhūmī’’ ti iminā vibhattihārassa mahāvisayataṃ dasseti.
  174. 580174,121,453,2,26,1,199,16,34. Evaṃ vāsanābhāgiyanibbedhabhāgiyabhāvehi dhamme ekadesena vibhajitvā idāni tesaṃ kilesabhāgiyaasekkhabhāgiyabhāvehi sādhāraṇāsādhāraṇabhāvehi vibhajituṃ‘‘ tattha katame dhammā sādhāraṇā’’ tiādi āraddhaṃ.
  175. 580175,121,453,27,33,1,43,5,Tattha katame {dhammā}ti katame sabhāvadhammā.
  176. 580176,121,453,34,40,1,36,4,"{Sādhāraṇā}ti avisiṭṭhā, samānāti attho. "
  177. 580177,121,453,41,46,1,26,4,Dve {dhammā}ti duve pakatiyo.
  178. 580178,121,453,47,68,1,68,8,Pakatiattho hi ayaṃ dhamma-saddo‘‘ jātidhammānaṃ sattānan’’ tiādīsu( paṭi. ma.1.33) viya.
  179. 580179,121,453,69,77,1,66,6,"{Nāmasādhāraṇā}ti nāmena sādhāraṇā, kusalākusalāti samānanāmāti attho. "
  180. 580180,121,453,78,87,1,90,7,"{Vatthusādhāraṇā}ti vatthunā nissayena sādhāraṇā, ekasantatipatitatāya samānavatthukāti attho. "
  181. 580181,121,453,88,95,1,80,6,"Visesato saṃkilesapakkhe pahānekaṭṭhā nāmasādhāraṇā, sahajekaṭṭhā vatthusādhāraṇā. "
  182. 580182,121,453,96,103,1,69,7,Aññampi evaṃ jātiyan ti kiccapaccayapaṭipakkhādīhi samānaṃ saṅgaṇhāti.
  183. 580183,121,453,104,110,1,64,6,Micchattaniyatānaṃ aniyatānan ti idaṃ puthujjanānaṃ upalakkhaṇaṃ.
  184. 580184,121,453,111,119,1,77,8,Tasmā sassatavādā ucchedavādāti ādiko sabbo puthujjanabhedo āharitvā vattabbo.
  185. 580185,121,453,120,131,1,114,11,Dasanappahātabbā kilesā sādhāraṇā micchattaniyatānaṃ aniyatānaṃ eva ca sambhavato sammattaniyatānaṃ asambhavato ca.
  186. 580186,121,453,132,137,1,41,5,Iminā nayena sesapadesupi attho veditabbo.
  187. 580187,121,454,2,7,1,37,4,{Ariyasāvako}ti sekkhaṃ sandhāya vadati.
  188. 580188,121,454,8,22,1,152,13,Sabbā sā avītarāgehi {sādhāraṇā}ti lokiyasamāpatti rūpāvacarā arūpāvacarā dibbavihāro brahmavihāro paṭhamajjhānasamāpattīti evamādīhi pariyāyehi sādhāraṇā.
  189. 580189,121,454,23,51,1,139,20,"Kusalasamāpatti pana iminā pariyāyena siyā asādhāraṇā , imaṃ pana dosaṃ passantā keci‘‘ yaṃ kiñci… pe… sabbā sā avītarāgehi sādhāraṇā’’ ti paṭhanti. "
  190. 580190,121,454,52,63,1,64,9,"Kathaṃ te odhiso gahitā, atha odhiso gahetabbā, kathaṃ sādhāraṇāti? "
  191. 580191,121,454,64,69,1,39,5,Anuyogaṃ manasikatvā taṃ visodhento āha–
  192. 580192,121,454,70,80,1,42,6,‘‘ sādhāraṇā hi dhammā evaṃ aññamaññan’’ tiādi.
  193. 580193,121,454,81,98,1,135,14,"Tassattho– yathā micchattaniyatānaṃ aniyatānañca sādhāraṇāti vuttaṃ, evaṃ sādhāraṇā dhammā na sabbasattānaṃ sādhāraṇatāya sādhāraṇā, kasmā? "
  194. 580194,121,454,99,107,1,61,8,Yasmā aññamaññaṃ paraṃ paraṃ sakaṃ sakaṃ visayaṃ nātivattanti.
  195. 580195,121,454,108,119,1,80,10,"Paṭiniyatañhi tesaṃ pavattiṭṭhānaṃ, itarathā tathā vohāro eva na siyāti adhippāyo. "
  196. 580196,121,454,120,146,1,118,20,"Yasmā ca ete eva dhammā evaṃ niyatā visayā, tasmā‘‘ yopi imehi dhammehi samannāgato na so taṃ dhammaṃ upātivattatī’’ ti āha. "
  197. 580197,121,454,147,163,1,114,15,"Na hi micchattaniyatānaṃ aniyatānañca dassanena pahātabbā kilesā na santi, aññesaṃ vā santīti evaṃ sesepi vattabbaṃ. "
  198. 580198,121,455,2,18,1,182,15,"Asādhāraṇo nāma dhammo tassa tassa puggalassa paccattaniyato ariyesu sekkhāsekkhadhammavasena anariyesu sabbābhabbapahātabbavasena gavesitabbo, itarassa tathā niddisitabbabhāvābhāvato. "
  199. 580199,121,455,19,44,1,185,21,So ca kho sādhāraṇāvidhuratāya taṃ taṃ upādāya tathāvuttadesanānusārenāti imamatthaṃ dasseti‘‘ katame dhammā asādhāraṇā yāva desanaṃ upādāya gavesitabbā sekkhāsekkhā bhabbābhabbā’’ ti iminā.
  200. 580200,121,455,45,49,1,56,3,{Aṭṭhamakassā}ti sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa.
  201. 580201,121,455,50,57,1,69,6,{Dhammatā}ti dhammasabhāvo paṭhamassa maggaṭṭhatā dutiyassa phalaṭṭhatā.
  202. 580202,121,455,58,61,1,32,3,Paṭhamassa vā pahīyamānakilesatā.
  203. 580203,121,455,62,64,1,24,2,Dutiyassa pahīnakilesatā.
  204. 580204,121,455,65,69,1,39,3,Puna {aṭṭhamakassā}ti anāgāmimaggaṭṭhassa.
  205. 580205,121,455,70,74,1,23,4,Nāman ti sekkhāti nāmaṃ.
  206. 580206,121,455,75,80,1,51,4,{Dhammatā}ti taṃtaṃmaggaṭṭhatā heṭṭhimaphalaṭṭhatā ca.
  207. 580207,121,455,81,84,1,33,3,Paṭipannakānan ti maggasamaṅgīnaṃ.
  208. 580208,121,455,85,89,1,28,4,Nāman ti paṭipannakāti nāmaṃ.
  209. 580209,121,455,90,110,1,128,12,Evaṃ‘‘ aṭṭhamakassā’’ tiādinā ariyapuggalesu asādhāraṇadhammaṃ dassetvā itaresu nayadassanatthaṃ‘‘ evaṃ visesānupassinā’’ tiādi vuttaṃ.
  210. 580210,121,455,111,115,1,33,4,Lokiyadhammesu eva hi hīnādibhāvo.
  211. 580211,121,455,116,120,1,50,3,Tattha {visesānupassinā}ti asādhāraṇadhammānupassinā.
  212. 580212,121,455,121,128,1,77,7,Micchattaniyatānaṃ aniyatā dhammā sādhāraṇā micchattaniyatā dhammā asādhāraṇā.
  213. 580213,121,455,129,134,1,68,5,Micchattaniyatesupi niyatamicchādiṭṭhikānaṃ aniyatā dhammā sādhāraṇā.
  214. 580214,121,455,135,141,1,70,6,Niyatamicchādiṭṭhi asādhāraṇāti iminā nayena visesānupassinā veditabbā.
  215. 580215,121,456,2,17,1,127,11,Evaṃ nānānayehi dhammavibhattiṃ dassetvā idāni bhūmivibhattiṃ padaṭṭhānavibhattiñca vibhajitvā dassetuṃ‘‘ dassanabhūmī’’ tiādimāha.
  216. 580216,121,456,18,22,1,34,3,Tattha {dassanabhūmī}ti paṭhamamaggo.
  217. 580217,121,456,23,47,1,154,17,"Yasmā pana paṭhamamaggakkhaṇe ariyasāvako sammattaniyāmaṃ okkamanto nāma hoti, tato paraṃ okkanto , tasmā‘‘ dassanabhūmi niyāmāvakkantiyā padaṭṭhānan’’ ti vuttaṃ. "
  218. 580218,121,456,48,60,1,141,11,"Kiñcāpi heṭṭhimo heṭṭhimo maggo upariuparimaggādhigamassa kāraṇaṃ hoti, sakkāyadiṭṭhiādīni appahāya kāmarāgabyāpādādippahānassa asakkuṇeyyattā. "
  219. 580219,121,456,61,80,1,139,14,Tathāpi ariyamaggo attano phalassa visesakāraṇaṃ āsannakāraṇañcāti dassetuṃ‘‘ bhāvanābhūmi uttarikānaṃ phalānaṃ pattiyā padaṭṭhānan’’ ti vuttaṃ.
  220. 580220,121,456,81,92,1,111,11,Sukhā paṭipadā khippābhiññā ñāṇuttarassa tathāvidhapaccayasamāyoge ca hotīti sā vipassanāya padaṭṭhānanti vuttā.
  221. 580221,121,456,93,100,1,49,7,Itarā pana tissopi paṭipadā samathaṃ āvahanti eva.
  222. 580222,121,456,101,108,1,53,7,Tāsu sabbamudutāya dassitāya sesāpi dassitā evāti āha–
  223. 580223,121,456,109,119,1,54,6,‘‘ dukkhā paṭipadā dandhābhiññā samathassa padaṭṭhānan’’ ti.
  224. 580224,121,457,2,20,1,185,14,"Dānamayaṃ {puññakiriyavatthū}ti dānameva dānamayaṃ, pujjaphalanibbattanaṭṭhena puññaṃ, tadeva kattabbato kiriyā, payogasampattiyādīnaṃ adhiṭṭhānabhāvato vatthu cāti dānamayapuññakiriyavatthu. "
  225. 580225,121,457,21,24,1,33,2,{Paratoghosassā}ti dhammassavanassa.
  226. 580226,121,457,25,46,1,170,18,"Sādhāraṇan ti na bījaṃ viya aṅkurassa, dassanabhūmiādayo viya vā niyāmāvakkantiādīnaṃ āveṇikaṃ, atha kho sādhāraṇaṃ, tadaññakāraṇehipi paratoghosassa pavattanatoti adhippāyo. "
  227. 580227,121,457,47,56,1,84,9,Tattha keci dāyakassa dānānumodanaṃ āciṇṇanti dānaṃ paratoghosassa kāraṇanti vadanti.
  228. 580228,121,457,57,69,1,130,12,Dāyako pana dakkhiṇāvisuddhiṃ ākaṅkhanto dānasīlādiguṇavisesānaṃ savane yuttappayutto hotīti dānaṃ dhammassavanassa kāraṇaṃ vuttaṃ.
  229. 580229,121,458,2,17,1,121,11,Sīlasampanno vippaṭisārābhāvena samāhito dhammacintāsamattho hotīti sīlaṃ cintāmayañāṇassa kāraṇanti āha‘‘ sīlamayan’’ tiādi.
  230. 580230,121,458,18,22,1,45,4,Bhāvanāmayan ti samathasaṅkhātaṃ bhāvanāmayaṃ.
  231. 580231,121,458,23,29,1,73,5,{Bhāvanāmayiyā}ti uparijhānasaṅkhātāya vipassanāsaṅkhātāya ca bhāvanāmayiyā.
  232. 580232,121,458,30,35,1,53,5,Purimaṃ purimañhi pacchimassa pacchimassa padaṭṭhānaṃ.
  233. 580233,121,458,36,66,1,242,24,"Idāni yasmā dānaṃ sīlaṃ lokiyabhāvanā ca na kevalaṃ yathāvuttaparatoghosādīnaṃyeva, atha kho yathākkamaṃ pariyattibāhusaccakammaṭṭhānānuyogamaggasammādiṭṭhīnampi paccayā honti, tasmā tampi nayaṃ dassetuṃ puna‘‘ dānamayan’’ tiādinā desanaṃ vaḍḍhesi. "
  234. 580234,121,458,67,81,1,116,10,Tathā patirūpadesavāsādayo kāyavivekacittavivekādīnaṃ kāraṇaṃ hotīti imaṃ nayaṃ dassetuṃ‘‘ patirūpadesavāso’’ tiādimāha.
  235. 580235,121,458,82,86,1,46,3,Tattha {kusalavīmaṃsāyā}ti paṭisaṅkhānupassanāya.
  236. 580236,121,458,87,92,1,46,4,{Akusalapariccāgo}ti iminā pahānapariññā vuttāti.
  237. 580237,121,458,93,96,1,40,2,{Samādhindriyassā}ti maggasamādhindriyassa.
  238. 580238,121,458,97,99,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  239. 580239,121,459,2,4,1,36,2,Vibhattihāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  240. 580240,121,460,2,4,1,30,2,9 . Parivattanahāravibhaṅgavaṇṇanā
  241. 580241,121,461,2,13,1,56,5,35. Tattha katamo parivattano {hāro}ti parivattanahāravibhaṅgo.
  242. 580242,121,461,14,39,1,254,20,"Tattha yasmā saṃvaṇṇiyamāne sutte yathāniddiṭṭhānaṃ kusalākusaladhammānaṃ paṭipakkhabhūte akusalakusaladhamme pahātabbabhāvādivasena niddhāraṇaṃ paṭipakkhato parivattanaṃ, tasmā‘‘ sammādiṭṭhissa purisapuggalassa micchādiṭṭhi nijjiṇṇā bhavatī’’ tiādi āraddhaṃ. "
  243. 580243,121,461,40,50,1,63,8,"Tattha sammā pasatthā, sundarā diṭṭhi etassāti sammādiṭṭhi, tassa. "
  244. 580244,121,461,51,59,1,87,8,Sā panassa sammādiṭṭhitā pubbabhāgasammādiṭṭhiyā vā lokuttarasammādiṭṭhiyā vā veditabbā.
  245. 580245,121,461,60,71,1,98,9,"Micchādiṭṭhi nijjiṇṇā {bhavatī}ti purimanaye vipassanāsammādiṭṭhiyā pahīnā hoti, vikkhambhitāti attho. "
  246. 580246,121,461,72,77,1,65,5,Pacchimanaye paṭhamamaggasammādiṭṭhiyā pahīnā samucchinnāti attho.
  247. 580247,121,462,2,20,1,185,17,Ye cassa {micchādiṭṭhipaccayā}ti micchābhinivesahetu ye ariyānaṃ adassanakāmatādayo lobhādayo pāṇātipātādayo ca aneke lāmakaṭṭhena pāpakā akosallasambhūtaṭṭhena akusalā dhammā uppajjeyyuṃ.
  248. 580248,121,462,21,25,1,38,4,Imassa āraddhavipassakassa ariyassa ca.
  249. 580249,121,462,26,39,1,125,10,"{Dhammā}ti samathavipassanādhammā, sattattiṃsabodhipakkhiyadhammā vā anuppannā vā sambhavanti uppannā, bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. "
  250. 580250,121,462,40,46,1,57,5,{Sammāsaṅkappassā}tiādīnampi imināva nayena attho veditabbo.
  251. 580251,121,462,47,66,1,126,14,Ayaṃ pana viseso– sammāvimuttiādīnaṃ micchāvimutti avimuttāva samānā‘‘ vimuttā mayan’’ ti evaṃsaññino avimuttiyaṃ vā vimuttisaññino.
  252. 580252,121,462,67,76,1,73,8,Tatrāyaṃ vacanattho– micchā pāpikā vimutti vimokkho etassāti micchāvimutti.
  253. 580253,121,462,77,85,1,95,8,Aṭṭhaṅgā ca micchāvimutti yathāvuttenākārena micchābhinivesavasena ca pavattā antadvayalakkhaṇā.
  254. 580254,121,462,86,95,1,87,8,"Sammāvimutti pana phaladhammā, micchādiṭṭhike samāsevato micchāvimokkho vā micchāvimutti. "
  255. 580255,121,462,96,118,1,176,18,Micchāvimuttiñāṇadassanaṃ pana micchāvimokkhe micchādiṭṭhiyā ca sāranti gahaṇavasena pavatto akusalacittuppādo antamaso pāpaṃ katvā‘‘ sukataṃ mayā’’ ti paccavekkhato uppannamoho ca.
  256. 580256,121,462,119,126,1,101,6,{Sammāvimuttiñāṇadassanassā}ti ettha sekkhānaṃ paccavekkhaṇañāṇaṃ sammāvimuttiñāṇadassananti adhippetaṃ.
  257. 580257,121,462,127,130,1,40,3,Tañhi uttaribhāvanāpāripūriyā saṃvattati.
  258. 580258,121,463,2,23,1,173,13,36. Evaṃ sammādiṭṭhiādimukhena micchādiṭṭhiādiṃ dassetvā puna pāṇātipātaadinnādānakāmesumicchācārādito veramaṇiyādīhi pāṇātipātādīnaṃ parivattanaṃ dassetuṃ‘‘ yassā’’ tiādi āraddhaṃ.
  259. 580259,121,463,24,29,1,36,3,Tattha {kālavādissā}ti lakkhaṇavacanaṃ.
  260. 580260,121,463,30,40,1,100,10,Kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasañhitanti so samphappalāpassa pahānāya paṭipanno hotīti vuttaṃ.
  261. 580261,121,464,2,18,1,109,12,Puna ‘‘ ye ca kho kecī’’ tiādinā sammādiṭṭhiādimukheneva micchādiṭṭhiādīhi eva parivattanaṃ pakārantarena dasseti.
  262. 580262,121,464,19,23,1,30,3,Tattha {sandiṭṭhikā}ti paccakkhā.
  263. 580263,121,464,24,27,1,23,2,{Sahadhammikā}ti sakāraṇā.
  264. 580264,121,464,28,31,1,26,2,{Gārayhā}ti garahitabbayuttā.
  265. 580265,121,464,32,38,1,33,5,{Vādānuvādā}ti vādā ceva anuvādā ca.
  266. 580266,121,464,39,49,1,45,5,"‘‘ Vādānupātā’’ tipi pāṭho, vādānupavattiyoti attho. "
  267. 580267,121,464,50,53,1,16,2,{Pujjā}ti pūjanīyā.
  268. 580268,121,464,54,57,1,22,2,{Pāsaṃsā}ti pasaṃsitabbā.
  269. 580269,121,465,2,16,1,81,10,Puna ‘‘ ye ca kho kecī’’ tiādinā majjhimāya paṭipattiyā antadvayaparivattanaṃ dasseti.
  270. 580270,121,465,17,24,1,69,6,Tattha {bhuñjitabbā}tiādīni cattāri padāni vatthukāmavasena yojetabbāni.
  271. 580271,121,465,25,30,1,56,4,Bhāvayitabbā {bahulīkātabbā}ti padadvayaṃ kilesakāmavasena.
  272. 580272,121,465,31,57,1,156,22,"Tesaṃ {adhammo}ti bhāvetabbo nāma dhammo siyā, kāmā ca tesaṃ bhāvetabbā icchitā, kāmehi ca veramaṇī kāmānaṃ paṭipakkho, iti sā tesaṃ adhammo āpajjatīti adhippāyo. "
  273. 580273,121,466,2,8,1,46,5,Niyyāniko {dhammo}ti saha vipassanāya ariyamaggo.
  274. 580274,121,466,9,16,1,63,6,{Dukkho}ti pāpaṃ nijjarāpessāmāti pavattitaṃ sarīratāpanaṃ vadati.
  275. 580275,121,466,17,20,1,38,2,{Sukho}ti anavajjapaccayaparibhogasukhaṃ.
  276. 580276,121,466,21,26,1,55,5,Etesupi vāresu vuttanayeneva adhammabhāvāpatti vattabbā.
  277. 580277,121,466,27,40,1,88,9,Idāni asubhasaññādimukhena subhasaññādiparivattanaṃ dassetuṃ‘‘ yathā vā panā’’ tiādi vuttaṃ.
  278. 580278,121,466,41,56,1,145,11,Āraddhavipassakassa kilesāsucipaggharaṇavasena tebhūmakasaṅkhārā asubhato upaṭṭhahantīti katvā vuttaṃ‘‘ sabbasaṅkhāresu asubhānupassino viharato’’ ti.
  279. 580279,121,466,57,69,1,58,8,‘‘ Yaṃ yaṃ vā panā’’ tiādinā paṭipakkhassa lakkhaṇaṃ vibhāveti.
  280. 580280,121,466,70,78,1,60,6,"Tattha {ajjhāpanno}ti adhiāpanno, abhiupagato pariññātoti attho. "
  281. 580281,121,467,2,4,1,39,2,Parivattanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  282. 580282,121,468,2,4,1,27,2,10 . Vevacanahāravibhaṅgavaṇṇanā
  283. 580283,121,469,2,13,1,50,5,37. Tattha katamo vevacano {hāro}ti vevacanahāravibhaṅgo.
  284. 580284,121,469,14,33,1,110,14,"Tattha yathā vevacananiddeso hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ ekaṃ bhagavā dhammaṃ aññamaññehi vevacanehi niddisatī’’ ti vuttaṃ. "
  285. 580285,121,469,34,38,1,36,3,{Vevacanehī}ti pariyāyasaddehīti attho.
  286. 580286,121,469,39,43,1,24,4,Padattho pubbe vutto eva.
  287. 580287,121,469,44,51,1,59,7,Kasmā pana bhagavā ekaṃ dhammaṃ anekapariyāyehi niddisatīti?
  288. 580288,121,469,52,70,1,187,16,"Vuccate– desanākāle āyatiñca kassaci kathañci tadatthapaṭibodho siyāti pariyāyavacanaṃ, tasmiṃ khaṇe vikkhittacittānaṃ aññavihitānaṃ aññena pariyāyena tadatthāvabodhanatthaṃ pariyāyavacanaṃ. "
  289. 580289,121,469,71,84,1,139,13,Teneva padena puna vacane tadaññesaṃ tattha adhigatatā siyāti mandabuddhīnaṃ punappunaṃ tadatthasallakkhaṇe asammosanatthaṃ pariyāyavacanaṃ.
  290. 580290,121,469,85,109,1,227,23,"Anekepi atthā samānabyañjanā hontīti yā atthantaraparikappanā siyā, tassā parivajjanatthampi pariyāyavacanaṃ anaññassa vacane anekāhi tāhi tāhi saññāhi tesaṃ tesaṃ atthānaṃ ñāpanatthampi pariyāyavacanaṃ seyyathāpi nighaṇṭusatthe. "
  291. 580291,121,469,110,114,1,87,4,Dhammakathikānaṃ tantiatthupanibandhanaparāvabodhanānaṃ sukhasiddhiyāpi pariyāyavacanaṃ.
  292. 580292,121,469,115,126,1,126,10,"Attano dhammaniruttipaṭisambhidāppattiyā vibhāvanatthaṃ, veneyyānaṃ tattha bījāvāpanatthaṃ vā pariyāyavacanaṃ bhagavā niddisati. "
  293. 580293,121,470,2,27,1,223,23,"Kiṃ bahunā yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā sammāsambuddhā yathā sabbasmiṃ atthe appaṭihatañāṇācārā, tathā sabbasmiṃ saddavohāreti ekampi atthaṃ anekehi pariyāyehi bodheti, na tattha dandhāyitattaṃ vitthāyitattaṃ atthassa. "
  294. 580294,121,470,28,41,1,89,8,"Nāpi dhammadesanāhāni, āveṇikovāyaṃ buddhadhammoti pariyāyadesanaṃ dassento‘‘ āsā’’ tiādimāha. "
  295. 580295,121,470,42,56,1,74,10,Tattha atthaṃ dassento‘‘ āsā nāma vuccati yā bhavissassa atthassā’’ tiādimāha.
  296. 580296,121,470,57,64,1,63,6,Tattha bhavissassa {atthassā}ti anāgatassa icchitabbassa atthassa.
  297. 580297,121,470,65,75,1,56,6,‘‘ Avassaṃ āgamissatī’’ tiādinā tassā pavattiyākāraṃ dasseti.
  298. 580298,121,470,76,79,1,27,3,Anāgatatthavisayā taṇhā āsā.
  299. 580299,121,470,80,86,1,59,5,Anāgatapaccuppannatthavisayā taṇhā {pihā}ti ayametāsaṃ viseso.
  300. 580300,121,471,2,17,1,127,13,"{Atthanipphattipaṭipālanā}ti yāya icchitassa atthassa nipphattiṃ paṭipāleti āgameti, yāya vā nipphannaṃ atthaṃ paṭipāleti rakkhati. "
  301. 580301,121,471,18,28,1,67,8,"Ayaṃ abhinandanā nāma, yathāladdhassa atthassa kelāyanā nāmāti attho. "
  302. 580302,121,471,29,43,1,85,9,Taṃ atthanipphattiṃ sattasaṅkhāravasena vibhajitvā dassento‘‘ piyaṃ vā ñātin’’ tiādimāha .
  303. 580303,121,471,44,64,1,139,14,"Tattha dhamman ti rūpādiārammaṇadhammaṃ, atiiṭṭhārammaṇaṃ abhinandati, aniṭṭhārammaṇehipi taṃ dassetuṃ‘‘ appaṭikkūlato vā abhinandatī’’ ti vuttaṃ. "
  304. 580304,121,471,65,74,1,76,8,"Paṭikkūlepi hi vipallāsavasena sattaṃ, saṅkhāraṃ vā appaṭikkūlato abhinandati. "
  305. 580305,121,472,2,26,1,116,15,"Yāsu anekadhātūsu pavattiyā taṇhā‘‘ anekadhātūsu sarā’’ ti vuttā, tā dhātuyo vibhāgena dassetuṃ‘‘ cakkhudhātū’’ tiādi vuttaṃ. "
  306. 580306,121,472,27,47,1,134,13,"Kiñcāpi dhātuvibhaṅgā dīsu( vibha.172 ādayo) kāmadhātuādayo aññāpi anekadhātuyo āgatā, tāsampi ettheva samavarodhoti dassanatthaṃ aṭṭhārasevettha dassitā. "
  307. 580307,121,472,48,55,1,59,6,Keci {rūpādhimuttā}tiādi tāsu dhātūsu taṇhāya pavattidassanaṃ.
  308. 580308,121,472,56,78,1,194,21,"Tattha yasmā pañca ajjhattikā dhātuyo satta ca viññāṇadhātuyo dhammadhātu ca dhammārammaṇeneva saṅgahitā, tasmā aṭṭhārasa dhātuyo uddisitvā chaḷeva taṇhāya pavattiṭṭhānāni vibhattānīti daṭṭhabbaṃ. "
  309. 580309,121,472,79,112,1,232,24,"Taṇhāpakkhā nekkhammassitāpi domanassupavicārā tassa anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpayato uppajjati‘‘ pihapaccayā domanassan’’ ti vacanato, ko pana vādo gehassitesu domanassupavicāresūti imāni catuvīsati padāni‘‘ taṇhāpakkho’’ ti vuttaṃ. "
  310. 580310,121,472,113,133,1,125,15,"Gehassitā pana upekkhā aññāṇupekkhatāya yathābhinivesassa paccayo hotīti‘‘ yā cha upekkhā gehassitā, ayaṃ diṭṭhipakkho’’ ti vuttaṃ. "
  311. 580311,121,473,2,18,1,93,9,38. Idāni tesaṃ upavicārānaṃ taṇhāpariyāyaṃ dassento‘‘ sāyeva patthanākārena dhammanandī’’ tiādimāha.
  312. 580312,121,473,19,41,1,157,18,Puna cittaṃ paññā bhagavā dhammo saṅgho sīlaṃ cāgoti imesaṃ pariyāyavacananiddhāraṇena vevacanahāraṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ cittaṃ mano viññāṇan’’ tiādi āraddhaṃ.
  313. 580313,121,473,42,92,1,395,41,Tattha‘‘ aññampi evaṃ jātiyan’’ ti iminā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṃ kosallaṃ nepuññaṃ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṃ patodo paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ paññāsatthaṃ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṃ amohoti( mahāni.149) evamādīnampi paññāya pariyāyasaddānaṃ saṅgaho daṭṭhabbo.
  314. 580314,121,474,2,14,1,108,9,"Pañcindriyāni {lokuttarānī}ti khaye ñāṇantiādīni pañcindriyāni lokuttarāni, lokuttarapaññāya vevacanānīti attho. "
  315. 580315,121,474,15,25,1,81,9,Sabbā {paññā}ti itarehi vevacanehi vuttā sabbā paññā lokiyalokuttaramissikāti attho.
  316. 580316,121,474,26,38,1,64,8,‘‘ Api cā’’ tiādinā imināpi pariyāyena vevacanaṃ vattabbanti dasseti.
  317. 580317,121,474,39,43,1,56,3,{Ādhipateyyaṭṭhenā}ti adhimokkhalakkhaṇe ādhipateyyaṭṭhena.
  318. 580318,121,474,44,82,1,188,24,Yathā ca buddhānussatiyaṃ vuttan ti yathā buddhānussatiniddese( visuddhi.1.123)‘‘ itipi so bhagavā’’ tiādinā pāḷiyā so bhagavā itipi arahaṃ… pe… itipi bhagavāti anekehi vevacanehi bhagavā anussaritabboti vuttaṃ.
  319. 580319,121,474,83,101,1,189,17,"Imināva nayena balanipphattigato vesārajjappatto yāva dhammobhāsapajjotakaroti, etehi pariyāyehi buddhassa bhagavato vevacanaṃ buddhānussatiyaṃ vattabbanti padaṃ āharitvā sambandho veditabbo. "
  320. 580320,121,474,102,107,1,43,5,Etānipi katipayāni eva bhagavato vevacanāni.
  321. 580321,121,474,108,115,1,61,7,Asaṅkhyeyyā hi buddhaguṇā guṇanemittakāni ca bhagavato nāmāni.
  322. 580322,121,474,116,118,1,28,2,Vuttañhetaṃ dhammasenāpatinā–
  323. 580323,121,475,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Asaṅkhyeyyāni nāmāni, saguṇena mahesino; "
  324. 580324,121,476,2,19,1,43,6,"Guṇena nāmamuddheyyaṃ, api nāma sahassato’’ ti.( udā. aṭṭha.53); "
  325. 580325,121,477,2,14,1,79,8,Dhammānussatiyaṃ ‘‘ asaṅkhatan’’ tiādīsu na kenaci paccayena saṅkhatanti asaṅkhataṃ.
  326. 580326,121,477,15,20,1,35,5,Natthi etassa anto vināsoti anantaṃ.
  327. 580327,121,477,21,24,1,30,3,Āsavānaṃ anārammaṇato anāsavaṃ.
  328. 580328,121,477,25,27,1,26,2,Aviparītasabhāvattā saccaṃ.
  329. 580329,121,477,28,31,1,32,3,Saṃsārassa paratīrabhāvato pāraṃ.
  330. 580330,121,477,32,36,1,47,4,Nipuṇañāṇavisayattā sukhumasabhāvattā ca nipuṇa.
  331. 580331,121,477,37,42,1,53,5,Anupacitañāṇasambhārehi daṭṭhuṃ na sakkāti sududdasaṃ.
  332. 580332,121,477,43,46,1,37,3,Uppādajarāhi anabbhāhatattā ajajjaraṃ.
  333. 580333,121,477,47,49,1,19,2,Thirabhāvena dhuvaṃ.
  334. 580334,121,477,50,53,1,36,3,Jarāmaraṇehi apalujjanato apalokitaṃ.
  335. 580335,121,477,54,59,1,57,5,Maṃsacakkhunā dibbacakkhunā ca apassitabbattā anidassanaṃ.
  336. 580336,121,477,60,62,1,32,2,Rāgādipapañcābhāvena nippapañcaṃ.
  337. 580337,121,477,63,66,1,44,3,Kilesābhisaṅkhārānaṃ vūpasamahetutāya santaṃ.
  338. 580338,121,478,2,6,1,37,4,Amatahetutāya bhaṅgābhāvato ca amataṃ.
  339. 580339,121,478,7,11,1,38,4,Uttamaṭṭhena atappakaṭṭhena ca paṇītaṃ.
  340. 580340,121,478,12,16,1,49,4,Asivānaṃ kammakilesavipākavaṭṭānaṃ abhāvena sivaṃ.
  341. 580341,121,478,17,21,1,38,4,Catūhi yogehi anupaddavabhāvena khemaṃ.
  342. 580342,121,478,22,26,1,33,4,Taṇhā khīyati etthāti taṇhakkhayo.
  343. 580343,121,478,27,31,1,49,4,Katapuññehipi kadācideva passitabbattā acchariyaṃ.
  344. 580344,121,478,32,35,1,23,2,Abhūtapubbattā abbhutaṃ .
  345. 580345,121,478,36,38,1,22,2,Anantarāyattā anītikaṃ.
  346. 580346,121,478,39,54,1,36,2,Anantarāyabhāvahetuto anītikadhammaṃ( saṃ. ni. aṭṭha.3.5.377-409).
  347. 580347,121,479,2,4,1,26,2,Anibbattisabhāvattā ajātaṃ.
  348. 580348,121,479,5,8,1,16,3,Tato eva abhūtaṃ.
  349. 580349,121,479,9,13,1,38,4,Ubhayenāpi uppādarahitanti vuttaṃ hoti.
  350. 580350,121,479,14,17,1,32,3,Kenaci anupaddutattā anupaddavaṃ.
  351. 580351,121,479,18,23,1,34,5,Na kenaci paccayena katanti akataṃ.
  352. 580352,121,479,24,28,1,26,4,Natthi ettha sokoti asokaṃ.
  353. 580353,121,479,29,31,1,24,2,Sokahetuvigamena visokaṃ.
  354. 580354,121,479,32,35,1,37,3,Kenaci anupasajjitabbattā anupasaggaṃ.
  355. 580355,121,479,36,38,1,39,2,Anupasaggabhāvahetuto anupasaggadhammaṃ.
  356. 580356,121,480,2,5,1,30,2,Gambhīrañāṇagocarato gambhīraṃ.
  357. 580357,121,480,6,12,1,61,6,Sammāpaṭipattiṃ vinā passituṃ pattuṃ asakkuṇeyyattā duppassaṃ.
  358. 580358,121,480,13,17,1,37,4,Sabbalokaṃ uttaritvā ṭhitanti uttaraṃ.
  359. 580359,121,480,18,22,1,33,4,Natthi etassa uttaranti anuttaraṃ.
  360. 580360,121,480,23,27,1,33,4,Samassa sadisassa abhāvena asamaṃ.
  361. 580361,121,480,28,30,1,28,2,Paṭibhāgābhāvena appaṭisamaṃ.
  362. 580362,121,480,31,37,1,46,5,"Uttamaṭṭhena jeṭṭhaṃ, pāsaṃsatamattā vā jeṭṭhaṃ. "
  363. 580363,121,480,38,41,1,36,3,Saṃsāradukkhaṭṭitehi letabbato leṇaṃ.
  364. 580364,121,480,42,45,1,21,3,Tato rakkhaṇato tāṇaṃ.
  365. 580365,121,480,46,48,1,18,2,Raṇābhāvena araṇaṃ.
  366. 580366,121,480,49,51,1,23,2,Aṅgaṇābhāvena anaṅgaṇaṃ.
  367. 580367,121,480,52,54,1,18,2,Niddosatāya akācaṃ.
  368. 580368,121,480,55,57,1,26,2,Rāgādimalāpagamena vimalaṃ.
  369. 580369,121,480,58,62,1,38,4,Catūhi oghehi anajjhottharaṇīyato dīpo.
  370. 580370,121,480,63,65,1,31,2,Saṃsāravūpasamasukhatāya sukhaṃ.
  371. 580371,121,480,66,75,1,72,8,"Pamāṇakaradhammābhāvato appamāṇaṃ, gaṇetuṃ etassa na sakkāti ca appamāṇaṃ. "
  372. 580372,121,480,76,79,1,43,3,Saṃsārasamudde anosīdanaṭṭhānatāya patiṭṭhā.
  373. 580373,121,480,80,87,1,73,7,Rāgādikiñcanābhāvena pariggahābhāvena ca akiñcanan ti evamattho daṭṭhabbo.
  374. 580374,121,481,2,9,1,75,6,Saṅghānussatiyaṃ sattānaṃ {sāro}ti sīlasārādisāraguṇayogato sattesu sārabhūto.
  375. 580375,121,481,10,18,1,60,7,Sattānaṃ {maṇḍo}ti gorasesu sappimaṇḍo viya sattesu maṇḍabhūto.
  376. 580376,121,481,19,24,1,56,5,Sāraguṇavaseneva sattesu uddharitabbato sattānaṃ uddhāro.
  377. 580377,121,481,25,28,1,30,3,Niccalaguṇatāya sattānaṃ esikā.
  378. 580378,121,481,29,35,1,64,6,Guṇasobhāsurabhibhāvena sattānaṃ pasūnaṃ surabhi kusumanti attho.
  379. 580379,121,482,2,10,1,79,8,Guṇesu uttamaṅgaṃ paññā tassā upasobhāhetutāya sīlaṃ uttamaṅgopasobhanaṃ vuttaṃ.
  380. 580380,121,482,11,26,1,111,11,Sīlesu paripūrakārino anijjhantā nāma guṇā natthīti‘‘ nidhānañca sīlaṃ sabbadobhaggasamatikkamanaṭṭhenā’’ ti vuttaṃ.
  381. 580381,121,482,27,41,1,40,4,Ayañca attho ākaṅkheyyasuttena( ma. ni.1.64 ādayo) dīpetabbo.
  382. 580382,121,482,42,44,1,15,2,Aparampi vuttaṃ–
  383. 580383,121,482,45,82,1,53,6,"‘‘ ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā’’ ti( dī. ni.3.337; saṃ. ni.4.352; a. ni.8.35). "
  384. 580384,121,482,83,86,1,21,3,Sippan ti dhanusippaṃ.
  385. 580385,121,482,87,90,1,24,3,Dhaññan ti dhanāyitabbaṃ.
  386. 580386,121,482,91,96,1,64,3,{Dhammavolokanatāyā}ti samathavipassanādidhammassa volokanabhāvena .
  387. 580387,121,482,97,108,1,103,10,{Volokanaṭṭhenā}ti sattabhūmakādipāsāde viya sīle ṭhatvā abhiññācakkhunā lokassa voloketuṃ sakkāti vuttaṃ.
  388. 580388,121,482,109,114,1,69,5,Sabbabhūmānuparivatti ca sīlaṃ catubhūmakakusalassāpi tadanuvattanato.
  389. 580389,121,482,115,117,1,18,2,Sesaṃ uttānamevāti.
  390. 580390,121,483,2,4,1,36,2,Vevacanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  391. 580391,121,484,2,4,1,27,2,11 . Paññattihāravibhaṅgavaṇṇanā
  392. 580392,121,485,2,11,1,49,4,39. Tattha katamo {paññattihāro}ti paññattihāravibhaṅgo.
  393. 580393,121,485,12,16,1,28,4,Tattha kā panāyaṃ paññattīti?
  394. 580394,121,485,17,26,1,30,5,Āha‘‘ yā pakatikathāya desanā’’ ti.
  395. 580395,121,485,27,39,1,120,11,Idaṃ vuttaṃ hoti– yā desanāhārādayo viya assādādipadatthavisesaniddhāraṇaṃ akatvā bhagavato sābhāvikadhammakathāya desanā.
  396. 580396,121,485,40,46,1,36,5,"Yā tassā paññāpanā, ayaṃ paññattihāro. "
  397. 580397,121,485,47,57,1,93,10,Yasmā pana sā bhagavato tathā tathā veneyyasantāne yathādhippetamatthaṃ nikkhipatīti nikkhepo.
  398. 580398,121,485,58,78,1,109,14,"Tassa cāyaṃ hāro dukkhādisaṅkhāte bhāge pakārehi ñāpeti, asaṅkarato vā ṭhapeti, tasmā‘‘ nikkhepapaññattī’’ ti vutto. "
  399. 580399,121,485,79,103,1,139,16,Iti pakatikathāya desanāti saṅkhepena vuttamatthaṃ vitthārena vibhajituṃ‘‘ kā ca pakatikathāya desanā’’ ti pucchitvā‘‘ cattāri saccānī’’ tiādimāha.
  400. 580400,121,486,2,24,1,245,20,"Tattha idaṃ dukkhanti ayaṃ {paññattī}ti kakkhaḷaphusanādisabhāve rūpārūpadhamme atītādivasena anekabhedabhinne abhinditvā pīḷanasaṅkhatasantāpavipariṇāmaṭṭhatāsāmaññena yā kucchitabhāvādimukhena ekajjhaṃ gahaṇassa kāraṇabhūtā paññatti, kā pana sāti? "
  401. 580401,121,486,25,27,1,36,2,Nāmapaññattinibandhanā tajjāpaññatti.
  402. 580402,121,486,28,37,1,39,5,‘‘ Viññattivikārasahito saddo evā’’ ti apare.
  403. 580403,121,486,38,44,1,50,6,Iminā nayena tattha tattha paññattiattho veditabbo.
  404. 580404,121,486,45,56,1,63,7,‘‘ Pañcannaṃ khandhānan’’ tiādinā tassā paññattiyā upādānaṃ dasseti.
  405. 580405,121,486,57,66,1,83,9,Dasannaṃ indriyānan ti aṭṭha rūpindriyāni manindriyaṃ vedanindriyanti evaṃ dasannaṃ.
  406. 580406,121,486,67,77,1,83,9,"Anubhavanasāmaññena hi vedanā ekamindriyaṃ katā, tathā saddhādayo ca maggapakkhiyāti. "
  407. 580407,121,487,2,9,1,57,6,Kabaḷaṃ karīyatīti {kabaḷīkāro}ti vatthuvasena ayaṃ niddeso.
  408. 580408,121,487,10,17,1,47,6,"Yāya ojāya sattā yāpenti, tassāyetaṃ adhivacanaṃ. "
  409. 580409,121,487,18,25,1,44,6,Sā hi ojaṭṭhamakassa rūpassa āharaṇato āhāro.
  410. 580410,121,487,26,31,1,40,4,{Atthī}ti maggena asamucchinnatāya vijjati.
  411. 580411,121,487,32,36,1,25,3,{Rāgo}ti rañjanaṭṭhena rāgo.
  412. 580412,121,487,37,39,1,19,2,Nandanaṭṭhena nandī.
  413. 580413,121,487,40,42,1,21,2,Taṇhāyanaṭṭhena taṇhā.
  414. 580414,121,487,43,46,1,29,3,Sabbānetāni lobhasseva nāmāni.
  415. 580415,121,487,47,58,1,124,11,Patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ viruḷhan ti kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya patiṭṭhitañceva viññāṇaṃ viruḷhañca.
  416. 580416,121,487,59,69,1,74,8,"{Yatthā}ti tebhūmakavaṭṭe bhummaṃ, sabbattha vā purimapurimapade etaṃ bhummaṃ. "
  417. 580417,121,487,70,86,1,115,14,"Atthi tattha saṅkhārānaṃ {vuddhī}ti ye imasmiṃ vipākavaṭṭe ṭhitassa āyatiṃ vaḍḍhanahetukā saṅkhārā, te sandhāya vuttaṃ–"
  418. 580418,121,487,87,101,1,92,10,‘‘ yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbattī’’ ti yasmiṃ ṭhāne āyatiṃ punabbhavābhinibbatti atthi.
  419. 580419,121,487,102,122,1,163,16,"Atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇan ti yattha paṭisandhiggahaṇaṃ, tattha khandhānaṃ abhinibbattilakkhaṇā jāti, paripākalakkhaṇā jarā, bhedanalakkhaṇaṃ maraṇañca atthi. "
  420. 580420,121,487,123,142,1,190,17,"Ayaṃ pabhāvapaññatti dukkhassa ca samudayassa {cā}ti ayaṃ yathāvuttā desanā dukkhasaccassa samudayasaccassa ca samuṭṭhānapaññatti, vipākavaṭṭassa saṅkhārānañca taṇhāpaccayaniddesatoti adhippāyo. "
  421. 580421,121,488,2,10,1,62,7,Natthi {rāgo}ti aggamaggabhāvanāya samucchinnattā natthi ce rāgo.
  422. 580422,121,488,11,24,1,168,13,Appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ aviruḷhan ti kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāyābhāvena appatiṭṭhitañceva aviruḷhañcāti vuttapaṭipakkhanayena attho veditabbo.
  423. 580423,121,489,2,15,1,107,10,‘ ‘ Ayaṃ pariññāpaññattī’’ tiādinā ekābhisamayavaseneva maggasammādiṭṭhi catūsu ariyasaccesu pavattatīti dasseti.
  424. 580424,121,489,16,25,1,111,8,Ayaṃ {bhāvanāpaññattī}ti ayaṃ dvārārammaṇehi chadvārappavattanadhammānaṃ aniccānupassanā maggassa bhāvanāpaññatti.
  425. 580425,121,489,26,33,1,85,6,Nirodhapaññatti {nirodhassā}ti rodhasaṅkhātāya taṇhāya maggena anavasesanirodhapaññatti.
  426. 580426,121,489,34,38,1,37,3,{Uppādapaññattī}ti uppannassa paññāpanā.
  427. 580427,121,489,39,43,1,34,3,{Okāsapaññattī}ti ṭhānassa paññāpanā.
  428. 580428,121,489,44,47,1,34,2,{Āhaṭanāpaññattī}ti nīharaṇapaññatti.
  429. 580429,121,489,48,56,1,69,8,Āsāṭikānan ti gunnaṃ vaṇesu nīlamakkhikāhi ṭhapitaaṇḍakā āsāṭikā nāma.
  430. 580430,121,489,57,72,1,102,12,"Ettha yassa uppannā, tassa sattassa anayabyasanahetutāya āsāṭikā viyāti āsāṭikā, kilesā, tesaṃ āsāṭikānaṃ. "
  431. 580431,121,489,73,76,1,40,2,{Abhinighātapaññattī}ti samugghātapaññatti.
  432. 580432,121,490,2,29,1,170,16,"41. Evaṃ vaṭṭavivaṭṭamukhena sammasanaupādānakkhandhamukheneva saccesu paññattivibhāgaṃ dassetvā idāni teparivaṭṭavasena dassetuṃ‘‘ idaṃ‘ dukkhan’ ti me, bhikkhave’’ tiādi āraddhaṃ. "
  433. 580433,121,490,30,33,1,27,3,Tattha dassanaṭṭhena cakkhu.
  434. 580434,121,490,34,37,1,33,3,Yathāsabhāvato jānanaṭṭhena ñāṇaṃ.
  435. 580435,121,490,38,40,1,24,2,Paṭivijjhanaṭṭhena paññā.
  436. 580436,121,490,41,43,1,24,2,Viditakaraṇaṭṭhena vijjā.
  437. 580437,121,490,44,46,1,20,2,Obhāsanaṭṭhena āloko.
  438. 580438,121,490,47,49,1,24,2,Sabbaṃ paññāvevacanameva.
  439. 580439,121,490,50,52,1,21,2,Ayaṃ vevacanapaññatti.
  440. 580440,121,490,53,56,1,46,2,{Sacchikiriyāpaññattī}ti paccakkhakaraṇapaññatti.
  441. 580441,121,491,2,12,1,95,8,"{Tulamatulañcā}ti gāthāya pacurajanānaṃ paccakkhabhāvato tulitaṃ paricchinnanti tulaṃ, kāmāvacaraṃ. "
  442. 580442,121,491,13,26,1,89,11,"Na tulanti atulaṃ, tulaṃ vā sadisamassa aññaṃ lokiyakammaṃ natthīti atulaṃ, mahaggatakammaṃ. "
  443. 580443,121,491,27,37,1,76,8,"Kāmāvacararūpāvacarakammaṃ vā tulaṃ, arūpāvacaraṃ atulaṃ, appavipākaṃ vā tulaṃ. "
  444. 580444,121,491,38,40,1,18,2,Bahuvipākaṃ atulaṃ.
  445. 580445,121,491,41,46,1,47,4,"Sambhavati etenāti sambhavaṃ, sambhavahetubhūtaṃ. "
  446. 580446,121,491,47,49,1,38,2,Bhavasaṅkhāraṃ punabbhavasaṅkharaṇakaṃ.
  447. 580447,121,491,50,53,1,21,2,{Avassajī}ti vissajjesi.
  448. 580448,121,491,54,57,1,17,2,{Munī}ti buddhamuni.
  449. 580449,121,491,58,62,1,32,2,{Ajjhattarato}ti niyakajjhattarato .
  450. 580450,121,491,63,67,1,45,3,{Samāhito}ti upacārappanāsamādhivasena samāhito.
  451. 580451,121,491,68,74,1,40,5,Abhindi {kavacamivā}ti kavacaṃ viya bhindi.
  452. 580452,121,491,75,80,1,40,5,Attasambhavan ti attani sañjātaṃ kilesaṃ.
  453. 580453,121,491,81,105,1,235,22,"Idaṃ vuttaṃ hoti– savipākaṭṭhena sambhavaṃ bhavābhisaṅkharaṇaṭṭhena bhavasaṅkhāranti ca laddhanāmaṃ tulātulasaṅkhātaṃ lokiyakammañca ossaji, saṅgāmasīse mahāyodho kavacaṃ viya attasambhavaṃ kilesañca ajjhattarato samāhito hutvā abhindīti. "
  454. 580454,121,492,2,8,1,34,6,Atha vā tulan ti tulayanto tīrento.
  455. 580455,121,492,9,14,1,46,5,Atulañca sambhavan ti nibbānañceva sambhavañca.
  456. 580456,121,492,15,18,1,33,3,Bhavasaṅkhāran ti bhavagāmikammaṃ.
  457. 580457,121,492,19,60,1,225,24,"Avassaji {munī}ti‘‘ pañcakkhandhā aniccā, tesaṃ nirodho nibbānaṃ niccan’’ tiādinā( paṭi. ma.3.38 atthato samānaṃ) nayena tulayanto buddhamuni bhave ādīnavaṃ nibbāne ānisaṃsañca disvā taṃ khandhānaṃ mūlabhūtaṃ bhavasaṅkhāraṃ kammakkhayakarena ariyamaggena avassaji. "
  458. 580458,121,492,61,62,1,6,1,Kathaṃ?
  459. 580459,121,492,63,64,1,12,1,Ajjhattarato.
  460. 580460,121,492,65,116,1,270,28,"So hi vipassanāvasena ajjhattarato samathavasena samāhito kavacamiva attabhāvaṃ pariyonandhitvā ṭhitaṃ attani sambhavattā‘‘ attasambhavan’’ ti laddhanāmaṃ sabbaṃ kilesajātaṃ abhindi, kilesābhāve kammaṃ appaṭisandhikattā avassaṭṭhaṃ nāma hoti, kilesābhāvena kammaṃ jahīti attho( dī. ni. aṭṭha.2.169; udā. aṭṭha.51). "
  461. 580461,121,493,2,16,1,84,8,Saṅkhatāsaṅkhatadhātuvinimuttassa abhiññeyyassa abhāvato vuttaṃ‘‘ tula… pe… dhammānan’’ ti.
  462. 580462,121,493,17,22,1,40,5,Tena dhammapaṭisambhidā vuttā hotīti āha–
  463. 580463,121,493,23,30,1,40,3,‘‘ nikkhepapaññatti dhammapaṭisambhidāyā’’ ti.
  464. 580464,121,493,31,40,1,63,5,Bhavasaṅkhāre samudayapakkhiyaṃ sandhāyāha‘‘ pariccāgapaññattī’’ ti.
  465. 580465,121,493,41,48,1,44,3,Dukkhasaccapakkhiyavasena‘‘ pariññāpaññattī’’ ti.
  466. 580466,121,493,49,62,1,92,8,Samādhānavisiṭṭhassa ajjhattaratabhāvassa vasena‘‘ bhāvanāpaññatti kāyagatāya satiyā’’ ti vuttaṃ.
  467. 580467,121,493,63,76,1,102,9,Ajjhattaratatāvisiṭṭhassa pana samādhānassa vasena‘‘ ṭhitipaññatti cittekaggatāyā’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ.
  468. 580468,121,493,77,83,1,86,5,Abhinibbidāpaññatti {cittassā}ti āyusaṅkhārossajjanavasena cittassa abhinīharaṇapaññatti.
  469. 580469,121,493,84,87,1,32,2,{Upādānapaññattī}ti gahaṇapaññatti.
  470. 580470,121,493,88,91,1,37,2,{Sabbaññutāyā}ti sammāsambuddhabhāvassa.
  471. 580471,121,493,92,97,1,62,5,Etena asammāsambuddhassa āyusaṅkhārossajjanaṃ natthīti dasseti.
  472. 580472,121,493,98,111,1,87,9,Kilesābhāvena bhagavā kammaṃ jahatīti dassento‘‘ padālanāpaññatti avijjaṇḍakosānan’’ ti āha.
  473. 580473,121,494,2,23,1,159,19,"Yo dukkhamaddakkhi yatonidānan ti yo āraddhavipassako sabbaṃ tebhūmakaṃ dukkhaṃ adakkhi passi, tañca yatonidānaṃ yaṃ hetukaṃ, tampissa kāraṇabhāvena taṇhaṃ passi. "
  474. 580474,121,494,24,45,1,136,18,"Kāmesu so jantu kathaṃ {nameyyā}ti so evaṃ paṭipanno puriso savatthukāmesu kilesakāmesu yena pakārena nameyya abhinameyya, so pakāro natthi. "
  475. 580475,121,494,46,47,1,5,1,Kasmā?
  476. 580476,121,494,48,53,1,26,5,Kāmā hi loke saṅgoti ñatvā.
  477. 580477,121,494,54,60,1,47,6,Yasmā imasmiṃ loke kāmasadisaṃ bandhanaṃ natthi.
  478. 580478,121,494,61,101,1,107,13,"Vuttañcetaṃ bhagavatā‘‘ na taṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā’’ tiādi( dha. pa.345; saṃ. ni.1.121; netti.106; peṭako15), tasmā saṅkhāre āsajjanaṭṭhena saṅgoti viditvā. "
  479. 580479,121,494,102,117,1,125,14,Tesaṃ satīmā vinayāya {sikkhe}ti kāyagatāsatiyogena satimā tesaṃ kāmānaṃ vūpasamāya tīsupi sikkhāsu appamatto sikkheyyāti attho.
  480. 580480,121,495,2,6,1,48,3,{Vevacanapaññattī}ti khandhādīnaṃ vevacanapaññatti.
  481. 580481,121,495,7,12,1,41,5,Adakkhīti pana padena sambandhattā vuttaṃ–
  482. 580482,121,495,13,21,1,31,4,‘‘ dukkhassa pariññāpaññatti cā’’ ti.
  483. 580483,121,495,22,28,1,77,5,Paccatthikato {dassanapaññattī}ti anatthajananato paccatthikato dassanapaññatti.
  484. 580484,121,495,29,32,1,38,2,{Pāvakakappā}ti jalitaaggikkhandhasadisā.
  485. 580485,121,495,33,37,1,40,3,{Papātauragopamā}ti papātūpamāuragopamā ca.
  486. 580486,121,496,2,10,1,66,7,Mohasambandhano {loko}ti ayaṃ loko avijjāhetukehi saṃyojanehi bandho.
  487. 580487,121,496,11,23,1,116,11,Bhabbarūpova {dissatī}ti vipannajjhāsayopi māyāya sāṭheyyena ca paṭicchāditasabhāvo bhabbajātikaṃ viya attānaṃ dasseti.
  488. 580488,121,496,24,41,1,160,15,"Upadhibandhano bālo, tamasā {parivārito}ti tassa pana bālassa tathā dassane sammohatamasā parivāritattā kāmaguṇesu anādīnavadassitāya kilesābhisaṅkhārehi bandhattā. "
  489. 580489,121,496,42,55,1,83,12,Tathā bhūto cāyaṃ bālo paṇḍitānaṃ assirī viya khāyati alakkhiko eva hutvā upaṭṭhāti.
  490. 580490,121,496,56,61,1,43,5,Tayidaṃ sabbaṃ bālassa sato rāgādikiñcanato.
  491. 580491,121,496,62,70,1,73,8,Paṇḍitassa pana paññācakkhunā passato natthi kiñcananti ayaṃ saṅkhepattho.
  492. 580492,121,496,71,75,1,33,4,Mohasīsena vipallāsā gahitāti āha–
  493. 580493,121,496,76,83,1,30,3,‘‘ desanāpaññatti vipallāsānan’’ ti.
  494. 580494,121,496,84,89,1,60,4,{Viparītapaññattī}ti viparītākārena upaṭṭhahamānassa paññāpanā.
  495. 580495,121,497,2,6,1,54,4,Atthi nibbānanti samaṇabrāhmaṇānaṃ vācāvatthumattameva.
  496. 580496,121,497,7,16,1,109,9,Natthi nibbānanti paramatthato alabbhamānasabhāvattāti vippaṭipannānaṃ micchāvādaṃ bhañjituṃ bhagavatā vuttaṃ–
  497. 580497,121,497,17,30,1,51,7,"‘‘ atthi, bhikkhave, ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhatan’’ ti. "
  498. 580498,121,497,31,44,1,54,8,"Tattha hetuṃ dassetuṃ‘‘ no cetaṃ, bhikkhave’’ tiādi vuttaṃ. "
  499. 580499,121,497,45,61,1,98,13,"Tassattho– bhikkhave, yadi asaṅkhatā dhātu na abhavissa, na idha sabbassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ siyā. "
  500. 580500,121,497,62,75,1,137,12,"Nibbānañhi ārammaṇaṃ katvā pavattamānā sammādiṭṭhiādayo maggadhammā anavasesakilese samucchindanti, tato tividhassapi vaṭṭassa appavattīti. "
  501. 580501,121,498,2,26,1,249,20,"Tatthāyamadhippāyo – yathā pariññeyyatāya sauttarānaṃ kāmānaṃ rūpānañca paṭipakkhabhūtaṃ tabbidhurasabhāvaṃ nissaraṇaṃ paññāyati, evaṃ taṃsabhāvānaṃ saṅkhabhadhammānaṃ paṭipakkhabhūtena tabbidhuratāsabhāvena nissaraṇena bhavitabbaṃ, yañca taṃ nissaraṇaṃ. "
  502. 580502,121,498,27,30,1,18,3,Sā asaṅkhatā dhātu.
  503. 580503,121,498,31,33,1,12,2,Kiñca bhiyyo?
  504. 580504,121,498,34,36,1,37,2,Saṅkhatadhammārammaṇaṃ vipassanāñāṇaṃ.
  505. 580505,121,498,37,45,1,64,8,Api ca anulomañāṇaṃ kilese na samucchedavasena pajahituṃ sakkoti.
  506. 580506,121,498,46,67,1,226,17,"Sammutisaccārammaṇampi paṭhamajjhānādīsu ñāṇaṃ vikkhambhanamattameva karoti, kilesānaṃ na samucchedaṃ, samucchedappahānakarañca ariyamaggañāṇaṃ, tassa saṅkhatadhammasammutisaccaviparītena ārammaṇena bhavitabbaṃ, sā asaṅkhatā dhātu. "
  507. 580507,121,498,68,85,1,104,11,"Tathā nibbāna-saddo katthaci visaye aviparītattho veditabbo, upacāravuttisabbhāvato, yathā taṃ‘‘ sīhasaddo’’ ti. "
  508. 580508,121,499,2,27,1,103,13,"Atha vā‘‘ atthi, bhikkhave, ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhatan’’ ti( udā.73) vacanaṃ aviparītatthaṃ, bhagavatā bhāsitattā. "
  509. 580509,121,499,28,34,1,43,5,"Yañhi bhagavatā bhāsitaṃ, taṃ aviparītatthaṃ. "
  510. 580510,121,499,35,99,1,147,19,"Yathā taṃ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe saṅkhārā dukkhā, sabbe dhammā anattā’’ ti( ma. ni.1.353,356; kathā.753; cūḷani. ajitamāṇavapucchāniddesa4; paṭi. ma.1.31; netti.5; dha. pa.277-279), evampi yuttivasena asaṅkhatāya dhātuyā paramatthato sabbhāvo veditabbo. "
  511. 580511,121,499,100,104,1,25,4,Kiṃ vā etāya yutticintāya?
  512. 580512,121,499,105,168,1,256,28,"Yasmā bhagavatā ‘‘ atthi, bhikkhave, ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhatanti( udā.73), appaccayā dhammā asaṅkhatā dhammāti( dha. sa. dukamātikā7-8) ca, asaṅkhatañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi asaṅkhatagāminiñca paṭipadan’’ tiādinā( saṃ. ni.4.366-367,377) ca anekehi suttapadehi nibbānadhātuyā paramatthato sabbhāvo desitoti. "
  513. 580513,121,499,169,175,1,66,5,Tattha {upanayanapaññattī}ti paṭipakkhato hetuupanayanassa paññāpanā.
  514. 580514,121,499,176,182,1,64,5,{Jotanāpaññattī}ti paṭiññātassa atthassa siddhiyā pakāsanāpaññatti.
  515. 580515,121,499,183,186,1,27,3,Sesaṃ sabbaṃ suviññeyyameva.
  516. 580516,121,500,2,4,1,36,2,Paññattihāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  517. 580517,121,501,2,4,1,26,2,12 . Otaraṇahāravibhaṅgavaṇṇanā
  518. 580518,121,502,2,11,1,48,5,42. Tattha katamo otaraṇo {hāro}ti otaraṇahāravibhaṅgo.
  519. 580519,121,502,12,21,1,71,8,Tattha asekkhā {vimuttī}ti ayaṃ tedhātuke vītarāgatā asekkhā phalavimutti.
  520. 580520,121,502,22,29,1,48,5,{Tāniyevā}ti tāni asekkhāyaṃ vimuttiyaṃ saddhādīni .
  521. 580521,121,502,30,41,1,99,10,Ayaṃ indriyehi {otaraṇā}ti asekkhāya vimuttiyā niddhāritehi saddhādīhi indriyehi saṃvaṇṇanāya otaraṇā.
  522. 580522,121,503,2,17,1,156,14,Pañcindriyāni {vijjā}ti sammāsaṅkappo viya sammādiṭṭhiyā upakārakattā paññākkhandhe saddhādīni cattāri indriyāni vijjāya upakārakattā saṅgaṇhanavasena vuttāni.
  523. 580523,121,503,18,24,1,70,5,{Saṅkhārapariyāpannānī}ti pañcasu khandhesu saṅkhārakkhandhe antogadhāni.
  524. 580524,121,503,25,35,1,78,8,"Ye saṅkhārā {anāsavā}ti taṃ saṅkhārakkhandhaṃ viseseti, aggaphalassa adhippetattā. "
  525. 580525,121,503,36,41,1,23,5,Tato eva ca no bhavaṅgā.
  526. 580526,121,503,42,46,1,60,3,{Dhammadhātusaṅgahitā}ti aṭṭhārasadhātūsu dhammadhātusaṅgahitā.
  527. 580527,121,503,47,79,1,197,23,"Yadipi pubbe vītarāgatā asekkhā vimutti dassitā, tassā pana paṭipattidassanatthaṃ‘‘ ayaṃ ahamasmīti anānupassī’’ ti dassanamaggo idha vuttoti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ ayaṃ ahamasmīti anānupassī’’ tiādi vuttaṃ. "
  528. 580528,121,503,80,82,1,20,2,Sabbaṃ vuttanayameva.
  529. 580529,121,504,2,11,1,59,6,43. Nissitassa calitan ti taṇhādiṭṭhivasena kammaṃ anavaṭṭhānaṃ.
  530. 580530,121,504,12,17,1,44,4,{Cutūpapāto}ti aparāparaṃ cavanaṃ upapatanañca.
  531. 580531,121,504,18,23,1,49,5,Nissitapade labbhamānaṃ nissayanaṃ uddharanto āha–
  532. 580532,121,504,24,31,1,15,3,‘‘ nissayo nāmā’’ ti.
  533. 580533,121,504,32,35,1,29,2,{Taṇhānissayo}ti taṇhābhiniveso.
  534. 580534,121,504,36,42,1,48,6,So hi taṇhācaritassa patiṭṭhābhāvena tathā vutto.
  535. 580535,121,504,43,48,1,31,4,Evaṃ diṭṭhinissayo pi daṭṭhabbo.
  536. 580536,121,504,49,58,1,91,8,Rattassa {cetanā}ti cetanāpadhānattā saṅkhārakkhandhadhammānaṃ cetanāsīsena taṇhaṃ eva vadati.
  537. 580537,121,504,59,60,1,8,1,Tenevāha–
  538. 580538,121,504,61,68,1,20,3,‘‘ ayaṃ taṇhānissayo’’ ti.
  539. 580539,121,504,69,90,1,111,15,"Yasmā pana viparītābhiniveso mohassa balavabhāve eva hoti, tasmā‘‘ yā mūḷhassa cetanā, ayaṃ diṭṭhinissayo’’ ti vuttaṃ. "
  540. 580540,121,505,2,20,1,113,14,Evaṃ cetanāsīsena taṇhādiṭṭhiyo vatvā idāni tattha nippariyāyena cetanaṃyeva gaṇhanto‘‘ cetanā pana saṅkhārā’’ ti āha.
  541. 580541,121,505,21,35,1,83,12,"Yā rattassa vedanā, ayaṃ sukhā {vedanā}ti sukhāya vedanāya rāgo anusetīti katvā vuttaṃ. "
  542. 580542,121,505,36,42,1,52,6,Tathā adukkhamasukhāya vedanāya avijjā anusetīti āha–
  543. 580543,121,505,43,55,1,51,7,"‘‘ yā sammūḷhassa vedanā, ayaṃ adukkhamasukhā vedanā’’ ti. "
  544. 580544,121,505,56,60,1,30,4,Idha vedanāsīsena cetanā vuttā.
  545. 580545,121,505,61,64,1,16,2,{Taṇhāyā}ti taṇhaṃ.
  546. 580546,121,505,65,68,1,18,2,{Diṭṭhiyā}ti diṭṭhiṃ.
  547. 580547,121,505,69,78,1,77,9,Yathā vā sesadhammānaṃ taṇhāya nissayabhāve puggalo taṇhāya nissitoti vuccati.
  548. 580548,121,505,79,88,1,79,9,Evaṃ taṇhāya sesadhammānaṃ paccayabhāve puggalo taṇhāya nissitoti vuccatīti āha–
  549. 580549,121,505,89,96,1,19,3,‘‘ taṇhāya anissito’’ ti.
  550. 580550,121,506,2,5,1,35,2,{Passaddhī}ti darathapaṭippassambhanā.
  551. 580551,121,506,6,9,1,29,2,{Kāyikā}ti karajakāyasannissitā.
  552. 580552,121,506,10,13,1,26,2,{Cetasikā}ti cittasannissitā.
  553. 580553,121,506,14,47,1,203,23,"Yasmā pana sā darathapaṭippassaddhi kāyacittānaṃ sukhe sati pākaṭā hoti, tasmā ‘‘ yaṃ kāyikaṃ sukhan’’ tiādinā phalūpacārena vuttāya passaddhiyā natiabhāvassa kāraṇabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ passaddhakāyo’’ tiādi vuttaṃ. "
  554. 580554,121,506,48,53,1,32,4,{So}ti evaṃ vimuttacitto khīṇāsavo.
  555. 580555,121,506,54,61,1,63,6,Rūpasaṅkhaye {vimutto}ti rūpānaṃ saṅkhayasaṅkhāte nibbāne vimutto.
  556. 580556,121,506,62,76,1,87,13,Atthītipi na {upetī}ti sassato attā ca loko cātipi taṇhādiṭṭhiupayena na upeti na gaṇhāti.
  557. 580557,121,506,77,80,1,19,2,{Natthī}ti asassatoti.
  558. 580558,121,506,81,88,1,51,6,Atthi {natthī}ti ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassatanti.
  559. 580559,121,506,89,94,1,40,4,Nevatthi no {natthī}ti amarāvikkhepavasena.
  560. 580560,121,506,95,101,1,57,5,{Gambhīro}ti uttānabhāvahetūnaṃ kilesānaṃ abhāvena gambhīro.
  561. 580561,121,506,102,109,1,74,6,{Nibbuto}ti atthītiādinā upagamanakilesānaṃ vūpasamena parinibbuto sītibhūto.
  562. 580562,121,507,2,7,1,32,4,{Idhāgatī}ti paralokato idha āgati.
  563. 580563,121,507,8,12,1,33,3,{Gatī}ti idhalokato paralokagamanaṃ.
  564. 580564,121,507,13,23,1,39,6,Taṃ pana punabbhavoti āha‘‘ peccabhavo’’ ti.
  565. 580565,121,507,24,46,1,130,14,Idha huran ti dvārārammaṇadhammā dassitāti‘‘ ubhayamantarenā’’ ti padena dvārappavattadhamme dassento‘‘ phassasamuditesu dhammesū’’ ti āha.
  566. 580566,121,507,47,58,1,122,9,Tassattho– phassena saddhiṃ phassena kāraṇabhūtena ca samuditesu sambhūtesu viññāṇavedanāsaññācetanāvitakkavicārādidhammesu.
  567. 580567,121,507,59,70,1,78,10,Attānaṃ na {passatī}ti tesaṃ dhammānaṃ anattabhāveneva tattha attānaṃ na passati.
  568. 580568,121,507,71,88,1,154,13,Virajjati virāgā vimuccatīti padehi lokuttaradhammānaṃ paṭiccasamuppādabhāvaṃ dassento tadatthatāya sīlādīnampi pariyāyena tabbhāvamāha‘‘ lokuttaro’’ tiādinā.
  569. 580569,121,508,2,9,1,31,3,44. {Nāmasampayutto}ti nāmena missito.
  570. 580570,121,508,10,15,1,52,4,Saupādisesā {nibbānadhātū}ti arahattaphalaṃ adhippetaṃ.
  571. 580571,121,508,16,19,1,25,3,Tañca paññāpadhānanti āha–
  572. 580572,121,508,20,26,1,32,3,‘‘ saupādisesā nibbānadhātu {vijjā}ti.
  573. 580573,121,508,27,30,1,23,3,Sesaṃ sabbaṃ uttānameva.
  574. 580574,121,509,2,4,1,35,2,Otaraṇahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  575. 580575,121,510,2,4,1,26,2,13 . Sodhanahāravibhaṅgavaṇṇanā
  576. 580576,121,511,2,11,1,48,5,45. Tattha katamo sodhano {hāro}ti sodhanahāravibhaṅgo.
  577. 580577,121,511,12,42,1,70,10,"Tattha bhagavā padaṃ {sodhetī}ti‘‘ avijjāya nivuto loko’’ ti( su. ni.1039; cūḷani. ajitamāṇavapucchā58, ajitamāṇavapucchāniddesa2) vadanto bhagavā–"
  578. 580578,121,511,43,77,1,103,13,"‘‘ kenassu nivuto loko’’ ti( su. ni.1038; cūḷani. ajitamāṇavapucchā57, ajitamāṇavapucchāniddesa1) āyasmatā ajitena pucchāvasena vuttaṃ padaṃ sodheti nāma, tadatthassa vissajjanato. "
  579. 580579,121,511,78,91,1,83,12,"No ca ārambhan ti na tāva ārambhaṃ sodheti, ñātuṃ icchitassa atthassa apariyositattā. "
  580. 580580,121,511,92,102,1,79,9,Suddho {ārambho}ti ñātuṃ icchitassa atthassa pabodhitattā sodhito ārambhoti attho.
  581. 580581,121,511,103,118,1,146,15,Aññāṇapakkhandānaṃ dveḷhakajātānaṃ vā pucchanakāle pucchitānaṃ pucchāvisayo avijaṭaṃ mahāgahanaṃ viya mahāduggaṃ viya ca andhakāraṃ avibhūtaṃ hoti.
  582. 580582,121,511,119,146,1,240,27,Yadā ca bhagavatā paṇḍitehi vā bhagavato sāvakehi apade padaṃ dassentehi nijjaṭaṃ nigumbaṃ katvā pañhe vissajjite mahatā gandhahatthinā abhibhavitvā obhaggapadālito gahanappadeso viya vigatandhakāro vibhūto upaṭṭhahamāno visodhito nāma hoti.
  583. 580583,121,512,2,4,1,35,2,Sodhanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  584. 580584,121,513,2,4,1,29,2,14 . Adhiṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
  585. 580585,121,514,2,12,1,54,5,46. Tattha katamo adhiṭṭhāno {hāro}ti adhiṭṭhānahāravibhaṅgo.
  586. 580586,121,514,13,26,1,130,11,"Tattha tathā {dhārayitabbā}ti ekattavemattatāsaṅkhātasāmaññavisesamattato dhārayitabbā, na pana tattha kiñci vikappetabbāti adhippāyo. "
  587. 580587,121,514,27,31,1,57,4,Avikappetabbatāya kāraṇaṃ niddesavāravaṇṇanāyaṃ vuttameva.
  588. 580588,121,514,32,44,1,84,11,"Taṃ taṃ phalaṃ maggati gavesatīti maggo, tadatthikehi maggīyati gavesīyatīti vā maggo. "
  589. 580589,121,514,45,49,1,40,4,Niratiyaṭṭhena nirassādaṭṭhena ca nirayo.
  590. 580590,121,514,50,55,1,44,5,Uddhaṃ anugantvā tiriyaṃ añcitāti tiracchānā.
  591. 580591,121,514,56,58,1,27,2,Tiracchānāva tiracchānayoni.
  592. 580592,121,514,59,66,1,42,6,"Petatāya petti, ito pecca gatabhāvoti attho. "
  593. 580593,121,514,67,70,1,21,3,Petti eva pettivisayo.
  594. 580594,121,514,71,78,1,42,7,Na suranti na bhāsanti na dibbantīti asurā.
  595. 580595,121,514,79,82,1,19,3,Asurā eva asurayoni.
  596. 580596,121,514,83,88,1,36,5,Dibbehi rūpādīhi suṭṭhu aggāti saggā.
  597. 580597,121,514,89,92,1,27,3,Manassa ussannatāya manussā.
  598. 580598,121,514,93,101,1,48,7,"Vānaṃ vuccati taṇhā, taṃ tattha natthīti nibbānaṃ. "
  599. 580599,121,514,102,105,1,29,3,Nirayaṃ gacchatīti nirayagāmī.
  600. 580600,121,514,106,109,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  601. 580601,121,514,110,117,1,60,5,"{Asurayoniyo}ti asurayoniyā hito, asurajātinibbattanakoti attho. "
  602. 580602,121,514,118,121,1,27,3,Saggaṃ gametīti saggagāmiyo.
  603. 580603,121,514,122,125,1,29,2,{Manussagāmī}ti manussalokagāmī.
  604. 580604,121,514,126,139,1,134,11,"{Paṭisaṅkhānirodho}ti paṭisaṅkhāya paṭipakkhabhāvanāya nirodho, paṭipakkhe vā tathā appavatte uppajjanārahassa paṭipakkhavuttiyā anuppādo. "
  605. 580605,121,514,140,147,1,76,5,"{Appaṭisaṅkhānirodho}ti saṅkhatadhammānaṃ sarasanirodho, khaṇikanirodhoti attho. "
  606. 580606,121,515,2,7,1,16,2,47. Rūpanti ekattatā.
  607. 580607,121,515,8,11,1,28,3,Bhūtānaṃ upādāyāti vemattatā.
  608. 580608,121,515,12,14,1,21,2,Upādārūpanti ekattatā.
  609. 580609,121,515,15,22,1,45,5,Cakkhāyatanaṃ… pe… kabaḷīkāro āhāroti vemattatā.
  610. 580610,121,515,23,26,1,27,3,Tathā bhūtarūpanti ekattatā.
  611. 580611,121,515,27,34,1,37,4,Pathavīdhātu … pe… vāyodhātūti vemattatā.
  612. 580612,121,515,35,37,1,23,2,Pathavīdhātūti ekattatā.
  613. 580613,121,515,38,41,1,22,3,Vīsati ākārā vemattatā.
  614. 580614,121,515,42,44,1,19,2,Āpodhātūti ekattatā.
  615. 580615,121,515,45,48,1,23,3,Dvādasa ākārā vemattatā.
  616. 580616,121,515,49,51,1,20,2,Tejodhātūti ekattatā.
  617. 580617,121,515,52,55,1,23,3,Cattāro ākārā vemattatā.
  618. 580618,121,515,56,58,1,20,2,Vāyodhātūti ekattatā.
  619. 580619,121,515,59,73,1,87,10,Cha ākārā vemattatāti imamatthaṃ dassento‘‘ dvīhi ākārehi dhātuyo pariggaṇhātī’’ tiādimāha.
  620. 580620,121,516,2,13,1,109,10,Tattha {kesā}ti kesā nāma upādinnakasarīraṭṭhakā kakkhaḷalakkhaṇā imasmiṃ sarīre pāṭiyekko pathavīdhātukoṭṭhāso.
  621. 580621,121,516,14,29,1,113,13,Lomā nāma… pe… matthaluṅgaṃ nāma sarīraṭṭhakaṃ kakkhaḷalakkhaṇaṃ imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāsoti ayaṃ vemattatā.
  622. 580622,121,516,30,36,1,44,4,{Āpodhātū}tiādikoṭṭhāsesu pittādīsu eseva nayo.
  623. 580623,121,516,37,47,1,52,8,Ayaṃ pana viseso– yena {cā}ti yena tejodhātunā kupitena.
  624. 580624,121,516,48,56,1,69,7,{Santappatī}ti ayaṃ kāyo santappati ekāhikajarādibhāvena usumajāto hoti.
  625. 580625,121,516,57,65,1,42,7,Yena ca {jīrīyatī}ti yena ayaṃ kāyo jarīyati.
  626. 580626,121,516,66,70,1,59,4,Indriyavekallataṃ balakkhayaṃ valittacapalitādiñca pāpuṇāti.
  627. 580627,121,516,71,95,1,161,18,"Yena ca {pariḍayhatī}ti yena kupitena ayaṃ kāyo ḍayhati, so ca puggalo‘‘ ḍayhāmi ḍayhāmī’’ ti kandanto satadhotasappigosītacandanādilepanaṃ tālavaṇṭavātañca paccāsīsati. "
  628. 580628,121,516,96,126,1,222,25,"Yena ca asitapītakhāyitasāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ {gacchatī}ti asitaṃ vā odanādi, pītaṃ vā pānakādi, khāyitaṃ vā piṭṭhakhajjakādi, sāyitaṃ vā ambapakkamadhuphāṇitādi sammā paripākaṃ gacchati, rasādibhāvena vivekaṃ gacchatīti attho. "
  629. 580629,121,516,127,133,1,45,6,Ettha ca purimā tayo tejodhātū catusamuṭṭhānā.
  630. 580630,121,516,134,136,1,26,2,Pacchimo kammasamuṭṭhānova.
  631. 580631,121,517,2,8,1,61,5,Uddhaṅgamā {vātā}ti uggārahikkārādipavattakā uddhaṃ ārohanavātā.
  632. 580632,121,517,9,15,1,58,5,Adhogamā {vātā}ti uccārapassāvādinīharaṇakā adho orohanavātā.
  633. 580633,121,517,16,21,1,34,4,Kucchisayā {vātā}ti antānaṃ bahivātā.
  634. 580634,121,517,22,27,1,34,4,Koṭṭhāsayā {vātā}ti antānaṃ antovātā.
  635. 580635,121,517,28,37,1,112,8,Aṅgamaṅgānusārino {vātā}ti dhamanijālānusārena sakalasarīre aṅgamaṅgāni anusaṭā samiñjanapasāraṇādinibbattakā vātā.
  636. 580636,121,517,38,41,1,31,2,{Assāso}ti antopavisananāsikavāto.
  637. 580637,121,517,42,45,1,34,2,{Passāso}ti bahinikkhamananāsikavāto.
  638. 580638,121,517,46,51,1,36,5,Ettha ca purimā sabbe catusamuṭṭhānā.
  639. 580639,121,517,52,55,1,33,3,Assāsapassāsā cittasamuṭṭhānā eva.
  640. 580640,121,517,56,72,1,141,12,Evaṃ vemattatādassanavasena vibhāgena udāhaṭā catasso dhātuyo paṭikkūlamanasikāravasena upasaṃharanto‘‘ imehi dvācattālīsāya ākārehī’’ tiādimāha.
  641. 580641,121,517,73,79,1,39,6,Tattha na gayhūpagan ti na gahaṇayoggaṃ.
  642. 580642,121,517,80,83,1,34,2,{Sabhāvabhāvato}ti sabhāvalakkhaṇato.
  643. 580643,121,518,2,22,1,126,15,Evaṃ paṭikkūlamanasikāraṃ dassetvā puna tattha sammasanacāraṃ pāḷivaseneva dassetuṃ‘‘ tenāha bhagavā yā ceva kho panā’’ tiādimāha.
  644. 580644,121,518,23,26,1,22,3,Taṃ sabbaṃ suviññeyyaṃ.
  645. 580645,121,519,2,22,1,133,13,48. Evaṃ saccamaggarūpadhammavasena adhiṭṭhānahāraṃ dassetvā idāni avijjāvijjādīnampi vasena taṃ dassetuṃ‘‘ avijjāti ekattatā’’ tiādi vuttaṃ.
  646. 580646,121,519,23,53,1,177,20,"Tattha‘‘ dukkhe aññāṇan’’ tiādīsu yasmā avijjā dukkhasaccassa yāthāvasarasalakkhaṇaṃ jānituṃ paṭivijjhituṃ na deti chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhati, tasmā‘‘ dukkhe aññāṇan’’ ti vuccati. "
  647. 580647,121,519,54,79,1,224,20,"Tathā yasmā dukkhasamudayassa dukkhanirodhassa dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya yāthāvasarasalakkhaṇaṃ jānituṃ paṭivijjhituṃ na deti chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhati, tasmā‘‘ dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇan’’ ti vuccati. "
  648. 580648,121,519,80,83,1,44,3,Pubbanto atītaddhabhūtā khandhāyatanadhātuyo.
  649. 580649,121,519,84,86,1,25,2,Aparanto anāgataddhabhūtā.
  650. 580650,121,519,87,89,1,26,2,Pubbantāparanto tadubhayaṃ.
  651. 580651,121,519,90,94,1,47,4,Idappaccayatā saṅkhārādīnaṃ kāraṇāni avijjādīni.
  652. 580652,121,519,95,100,1,61,5,Paṭiccasamuppannā dhammā avijjādīhi nibbattā saṅkhārādidhammā.
  653. 580653,121,520,2,38,1,282,30,"Tatthāyaṃ avijjā yasmā atītānaṃ khandhādīnaṃ yāva paṭiccasamuppannānaṃ dhammānaṃ yāthāvasarasalakkhaṇaṃ jānituṃ paṭivijjhituṃ na deti chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhati, tasmā‘‘ pubbante aññāṇaṃ yāva paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇan’’ ti vuccati, evāyaṃ avijjā kiccato jātitopi kathitā. "
  654. 580654,121,520,39,49,1,74,10,Ayañhi imāni aṭṭha ṭhānāni jānituṃ paṭivijjhituṃ na detīti kiccato kathitā.
  655. 580655,121,520,50,57,1,62,7,Uppajjamānāpi imesu aṭṭhasu ṭhānesu uppajjatīti jātito kathitā.
  656. 580656,121,520,58,77,1,114,15,Evaṃ kiccato jātito ca kathitāpi lakkhaṇato kathite eva sukathitā hotīti lakkhaṇato dassetuṃ‘‘ aññāṇan’’ tiādi vuttaṃ.
  657. 580657,121,521,2,10,1,79,8,Tattha ñāṇaṃ atthānatthaṃ kāraṇākāraṇaṃ catusaccadhammaṃ viditaṃ pākaṭaṃ karoti.
  658. 580658,121,521,11,23,1,87,12,Ayaṃ pana avijjā uppajjitvā taṃ viditaṃ pākaṭaṃ kātuṃ na detīti ñāṇapaccanīkato aññāṇaṃ.
  659. 580659,121,521,24,32,1,43,7,"Dassanantipi paññā, sā hi taṃ ākāraṃ passati. "
  660. 580660,121,521,33,40,1,51,7,Avijjā pana uppajjitvā passituṃ na detīti adassanaṃ.
  661. 580661,121,521,41,48,1,45,6,"Abhisamayotipi paññā, sā taṃ ākāraṃ abhisameti. "
  662. 580662,121,521,49,57,1,61,8,Avijjā pana uppajjitvā taṃ abhisametuṃ na detīti anabhisamayo.
  663. 580663,121,521,58,69,1,88,10,"Anubodho sambodho paṭivedhotipi paññā, sā taṃ ākāraṃ anubujjhati sambujjhati paṭivijjhati. "
  664. 580664,121,521,70,82,1,109,12,Avijjā pana uppajjitvā taṃ anubujjhituṃ sambujjhituṃ paṭivijjhituṃ na detīti ananubodho asambodho appaṭivedho.
  665. 580665,121,521,83,101,1,151,16,"Tathā sallakkhaṇaṃ upalakkhaṇaṃ paccupalakkhaṇaṃ samapekkhaṇantipi paññā, sā taṃ ākāraṃ sallakkhati upalakkhati paccupalakkhati samaṃ sammā ca apekkhati. "
  666. 580666,121,521,102,117,1,126,15,Avijjā pana uppajjitvā tassa tathā kātuṃ na detīti asallakkhaṇaṃ anupalakkhaṇaṃ apaccupalakkhaṇaṃ asamapekkhaṇan ti ca vuccati.
  667. 580667,121,522,2,12,1,89,8,"Nāssa kiñci paccakkhakammaṃ atthi, sayañca appaccavekkhitvā katakammanti appaccakkhakammaṃ. "
  668. 580668,121,522,13,16,1,28,3,Dummedhānaṃ bhāvo dummejjhaṃ.
  669. 580669,121,522,17,20,1,20,3,Bālānaṃ bhāvo bālyaṃ.
  670. 580670,121,522,21,29,1,78,7,"Sampajaññanti paññā, sā atthānatthaṃ kāraṇākāraṇaṃ catusaccadhammaṃ sampajānāti. "
  671. 580671,121,522,30,39,1,67,9,Avijjā pana uppajjitvā taṃ kāraṇaṃ pajānituṃ na detīti asampajaññaṃ.
  672. 580672,121,522,40,42,1,17,2,Mohanavasena moho.
  673. 580673,121,522,43,45,1,21,2,Pamohanavasena pamoho.
  674. 580674,121,522,46,48,1,23,2,Sammohanavasena sammoho.
  675. 580675,121,522,49,56,1,46,6,"Avindiyaṃ vindati, vindiyaṃ na vindatīti avijjā. "
  676. 580676,121,522,57,61,1,37,4,Vaṭṭasmiṃ ohanati otaratīti avijjogho.
  677. 580677,121,522,62,65,1,29,3,Vaṭṭasmiṃ yojetīti avijjāyogo.
  678. 580678,121,522,66,72,1,58,6,Appahīnaṭṭhena ceva punappunaṃ uppajjanato ca avijjānusayo.
  679. 580679,121,522,73,81,1,93,8,Magge pariyuṭṭhitacorā viya addhike kusalacittaṃ pariyuṭṭhāti viluppatīti avijjāpariyuṭṭhānaṃ.
  680. 580680,121,522,82,104,1,201,20,"Yathā nagaradvāre palighasaṅkhātāya laṅgiyā patitāya manussānaṃ nagarappaveso pacchijjati, evameva yassa sakkāyanagare ayaṃ patitā, tassa nibbānasampāpakaṃ ñāṇagamanaṃ pacchijjatīti avijjālaṅgī nāma hoti. "
  681. 580681,121,522,105,113,1,57,7,"Akusalañca taṃ mūlañca, akusalānaṃ vā mūlanti akusalamūlaṃ. "
  682. 580682,121,522,114,128,1,94,13,"Taṃ pana na aññaṃ, idhādhippeto mohoti moho akusalamūlan ti ayaṃ ekapadiko avijjāya atthuddhāro. "
  683. 580683,121,522,129,135,1,40,5,Ayaṃ {vemattatā}ti ayaṃ avijjāya vemattatā.
  684. 580684,121,523,2,13,1,78,8,"{Vijjā}ti vindiyaṃ vindatīti vijjā, vijjhanaṭṭhena vijjā, viditakaraṇaṭṭhena vijjā."
  685. 580685,121,523,14,38,1,148,16,‘‘ Dukkhe ñāṇan’’ tiādīsu dukkhasaccassa yāthāvasarasalakkhaṇaṃ jānāti passati paṭivijjhatīti dukkhe ariyasacce visayabhūte ñāṇaṃ‘‘ dukkhe ñāṇan’’ ti vuttaṃ.
  686. 580686,121,523,39,42,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  687. 580687,121,523,43,60,1,128,15,"{Paññā}ti tassa tassa atthassa pākaṭakaraṇasaṅkhātena paññāpanaṭṭhena paññā, tena tena vā aniccādinā pakārena dhamme jānātīti paññā. "
  688. 580688,121,523,61,63,1,21,2,Pajānanākāro pajānanā.
  689. 580689,121,523,64,67,1,28,3,Aniccādīni vicinatīti vicayo.
  690. 580690,121,523,68,71,1,28,3,Pakārehi vicinatīti pavicayo.
  691. 580691,121,523,72,75,1,39,3,Catusaccadhamme vicinatīti dhammavicayo.
  692. 580692,121,523,76,79,1,41,3,Aniccādīnaṃ sallakkhaṇavasena sallakkhaṇā.
  693. 580693,121,523,80,85,1,53,5,Tesaṃyeva pati pati upalakkhaṇavasena paccupalakkhaṇā.
  694. 580694,121,523,86,88,1,22,2,Paṇḍitabhāvo paṇḍiccaṃ.
  695. 580695,121,523,89,91,1,20,2,Kusalabhāvo kosallaṃ.
  696. 580696,121,523,92,94,1,20,2,Nipuṇabhāvo nepuññaṃ.
  697. 580697,121,523,95,98,1,36,3,Aniccādīnaṃ vibhāvanavasena vebhabyā.
  698. 580698,121,523,99,102,1,29,3,Tesaṃyeva cintanavasena cintā.
  699. 580699,121,523,103,106,1,38,3,Aniccādīni upaparikkhatīti upaparikkhā.
  700. 580700,121,523,107,119,1,79,10,"{Bhūrī}ti pathaviyā nāmaṃ, ayampi saṇhaṭṭhena vitthataṭṭhena ca bhūrī viyāti bhūrī. "
  701. 580701,121,523,120,122,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  702. 580702,121,523,123,145,1,87,10,"‘‘ bhūrī vuccati pathavī, tāya pathavisamāya vitthatāya paññāya samannāgatoti bhūripañño’’ ti ( mahāni.27). "
  703. 580703,121,523,146,151,1,39,5,Api ca bhūrīti paññāyevetaṃ adhivacanaṃ.
  704. 580704,121,523,152,156,1,26,4,Bhūte atthe ramatīti bhūrī.
  705. 580705,121,524,2,11,1,67,8,"Kilese medhati hiṃsatīti medhā, khippaṃ gahaṇadhāraṇaṭṭhena vā medhā. "
  706. 580706,121,524,12,22,1,103,9,"Yassuppajjati, taṃ sattaṃ hitapaṭipattiyaṃ sampayuttaṃ vā yāthāvalakkhaṇapaṭivedhe pariṇetīti pariṇāyikā. "
  707. 580707,121,524,23,27,1,43,4,Aniccādivasena dhamme vipassatīti vipassanā.
  708. 580708,121,524,28,33,1,46,5,Sammā pakārehi aniccādīni jānātīti sampajaññaṃ.
  709. 580709,121,524,34,46,1,131,12,Uppathapaṭipanne sindhave vīthiāropanatthaṃ patodo viya uppathe dhāvanakūṭacittaṃ vīthiāropanatthaṃ vijjhatīti patodo viyāti patodo.
  710. 580710,121,524,47,55,1,80,7,"Dassanalakkhaṇe indaṭṭhaṃ kāretīti indriyaṃ, paññāsaṅkhātaṃ indriyaṃ paññindriyaṃ. "
  711. 580711,121,524,56,60,1,32,4,Avijjāya na kampatīti paññābalaṃ.
  712. 580712,121,524,61,65,1,49,4,Kilesacchedanaṭṭhena paññāva satthaṃ paññāsatthaṃ.
  713. 580713,121,524,66,70,1,42,4,Accuggataṭṭhena paññāva pāsādo paññāpāsādo.
  714. 580714,121,524,71,75,1,38,4,Ālokanaṭṭhena paññāva āloko paññāāloko.
  715. 580715,121,525,2,6,1,41,4,Obhāsanaṭṭhena paññāva obhāso paññāobhāso.
  716. 580716,121,525,7,11,1,44,4,Pajjotanaṭṭhena paññāva pajjoto paññāpajjoto.
  717. 580717,121,525,12,23,1,160,11,Ratikaraṇaṭṭhena ratidāyakaṭṭhena ratijanakaṭṭhena cittīkataṭṭhena dullabhapātubhāvaṭṭhena atulaṭṭhena anomasattaparibhogaṭṭhena ca paññāva ratanaṃ paññāratanaṃ.
  718. 580718,121,525,24,35,1,59,10,"Na tena sattā muyhanti, sayaṃ vā ārammaṇe na muyhatīti amoho. "
  719. 580719,121,525,36,38,1,31,2,Dhammavicayapadaṃ vuttatthameva.
  720. 580720,121,525,39,43,1,27,4,Kasmā panetaṃ puna vuttanti?
  721. 580721,121,525,44,46,1,39,2,Amohassa mohapaṭipakkhabhāvadīpanatthaṃ.
  722. 580722,121,525,47,65,1,123,15,"Tenetaṃ dīpeti– yvāyaṃ amoho, so na kevalaṃ mohato añño dhammo, mohassa paṭipakkho dhammavicayasaṅkhāto amohova idhādhippetoti. "
  723. 580723,121,525,66,69,1,42,2,{Sammādiṭṭhī}ti yāthāvaniyyānikakusaladiṭṭhi.
  724. 580724,121,525,70,76,1,77,6,Dhammavicayasaṅkhāto pasattho sundaro vā bojjhaṅgoti dhammavicayasambojjhaṅgo.
  725. 580725,121,525,77,83,1,52,6,Maggaṅgan ti ariyamaggassa aṅgaṃ kāraṇanti maggaṅgaṃ.
  726. 580726,121,525,84,88,1,47,4,Ariyamaggassa antogadhattā maggapariyāpannan ti.
  727. 580727,121,526,2,7,1,90,4,{Asaññāsamāpattī}ti saññāvirāgabhāvanāvasena pavattitā asaññabhavūpapattinibbattanasamāpatti.
  728. 580728,121,526,8,56,1,367,40,"Anuppanne hi buddhe ekacce titthāyatane pabbajitvā vāyokasiṇe parikammaṃ katvā catutthajjhānaṃ nibbattetvā jhānā vuṭṭhāya saññāya dosaṃ passanti, saññāya sati hatthacchedādidukkhañceva sabbabhayāni ca honti,‘‘ alaṃ imāya saññāya, saññābhāvo santo’’ ti evaṃ saññāya dosaṃ passitvā saññāvirāgavasena catutthajjhānaṃ nibbattetvā aparihīnajjhānā kālaṃ katvā asaññīsu nibbattanti. "
  729. 580729,121,526,57,66,1,88,8,"Cittaṃ nesaṃ cuticittanirodheneva idha nivattati, rūpakkhandhamattameva tattha nibbattati. "
  730. 580730,121,527,2,24,1,162,18,"Te yathā nāma jiyāvegukkhitto saro yattako jiyāvego, tattakameva ākāse gacchati, evamevaṃ jhānavegukkhittā upapajjitvā yattako jhānavego, tattakameva kālaṃ tiṭṭhanti. "
  731. 580731,121,527,25,39,1,110,12,"Jhānavege pana parikkhīṇe tattha rūpakkhandho antaradhāyati, idha paṭisandhisaññā uppajjati, taṃ sandhāya vuttaṃ–"
  732. 580732,121,527,40,46,1,40,2,‘‘ asaññabhavūpapattinibbattanasamāpattī’’ ti.
  733. 580733,121,527,47,50,1,49,2,{Vibhūtasaññāsamāpattī}ti viññāṇañcāyatanasamāpatti.
  734. 580734,121,527,51,63,1,86,8,Sā hi paṭhamāruppaviññāṇassa paṭhamāruppasaññāyapi vibhāvanato‘‘ vibhūtasaññā’’ ti vuccati.
  735. 580735,121,527,64,78,1,93,9,"Keci‘‘ vibhūtarūpasaññā’’ ti paṭhanti, tesaṃ matena vibhūtarūpasamāpatti nāma sesāruppasamāpattiyo. "
  736. 580736,121,527,79,82,1,29,3,Sesā samāpattiyo suviññeyyāva.
  737. 580737,121,528,2,7,1,48,4,Nevasekkhanāsekkho {jhāyī}ti jhānalābhī puthujjano.
  738. 580738,121,528,8,16,1,45,6,"Ājāniyo {jhāyī}ti arahā, sabbepi vā ariyapuggalā. "
  739. 580739,121,528,17,22,1,44,4,Assakhaluṅko {jhāyī}ti khaluṅkassasadiso jhāyī.
  740. 580740,121,528,23,70,1,267,35,"Tathā hi khaluṅko asso damathaṃ na upeti ito cito ca yathāruci dhāvati, evamevaṃ yo puthujjano abhiññālābhī, so abhiññā assādetvā‘‘ alamettāvatā, katamettāvatā’’ ti uttaridamathāya aparisakkanto abhiññācittavasena ito cito ca dhāvati pavattati, so‘‘ assakhaluṅko jhāyī’’ ti vutto. "
  741. 580741,121,528,71,76,1,43,4,Diṭṭhuttaro {jhāyī}ti jhānalābhī diṭṭhigatiko.
  742. 580742,121,528,77,88,1,75,9,"Paññuttaro {jhāyī}ti lakkhaṇūpanijjhānena jhāyī, sabbo eva vā paññādhiko jhāyī. "
  743. 580743,121,529,2,11,1,62,7,"Saraṇo {samādhī}ti akusalacittekaggatā, sabbopi vā sāsavo samādhi. "
  744. 580744,121,529,12,22,1,60,8,"Araṇo {samādhī}ti sabbo kusalābyākato samādhi, lokuttaro eva vā. "
  745. 580745,121,529,23,28,1,40,4,Savero {samādhī}ti paṭighacittesu ekaggatā.
  746. 580746,121,529,29,33,1,32,3,Avero {samādhī}ti mettācetovimutti.
  747. 580747,121,529,34,37,1,25,3,Anantaradukepi eseva nayo.
  748. 580748,121,529,38,42,1,30,3,Sāmiso {samādhī}ti lokiyasamādhi.
  749. 580749,121,529,43,47,1,45,4,So hi anatikkantavaṭṭāmisalokāmisatāya sāmiso.
  750. 580750,121,529,48,53,1,36,4,Nirāmiso {samādhī}ti lokuttaro samādhi.
  751. 580751,121,529,54,62,1,78,7,Sasaṅkhāro {samādhī}ti dukkhāpaṭipado dandhābhiñño sukhāpaṭipado ca dandhābhiñño.
  752. 580752,121,529,63,74,1,96,10,So hi sasaṅkhārena sappayogena cittena paccanīkadhamme kicchena kasirena niggahetvā adhigantabbo.
  753. 580753,121,529,75,78,1,23,3,Itaro asaṅkhāro samādhi.
  754. 580754,121,529,79,84,1,50,4,Ekaṃsabhāvito {samādhī}ti sukkhavipassakassa samādhi.
  755. 580755,121,529,85,90,1,51,4,Ubhayaṃsabhāvito {samādhī}ti samathayānikassa samādhi.
  756. 580756,121,529,91,99,1,79,7,Ubhayato bhāvitabhāvano {samādhī}ti kāyasakkhino ubhatobhāgavimuttassa ca samādhi.
  757. 580757,121,529,100,106,1,46,6,So hi ubhayato bhāgehi ubhayato bhāvitabhāvano.
  758. 580758,121,530,2,9,1,65,5,"{Āgāḷhapaṭipadā}ti kāmānaṃ orohanapaṭipatti, kāmasukhānuyogoti attho. "
  759. 580759,121,530,10,21,1,103,8,"{Nijjhāmapaṭipadā}ti kāmassa nijjhāpanavasena khedanavasena pavattā paṭipatti, attakilamathānuyogoti attho. "
  760. 580760,121,530,22,33,1,97,9,"Akkhamā {paṭipadā}tiādīsu padhānakaraṇakāle sītādīni asahantassa paṭipadā, tāni nakkhamatīti akkhamā. "
  761. 580761,121,530,34,39,1,36,5,Sahantassa pana tāni khamatīti khamā.
  762. 580762,121,530,40,73,1,77,8,‘‘ Uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāsetī’’ tiādinā( ma. ni.1.26; a. ni.4.14;6.58) nayena micchāvitakke sametīti samā.
  763. 580763,121,530,74,79,1,47,5,Manacchaṭṭhāni indriyāni dametīti damā paṭipadā.
  764. 580764,121,531,2,6,1,25,4,Evan ti iminā vuttanayena.
  765. 580765,121,531,7,13,1,33,5,Yo {dhammo}ti yo koci jātiādidhammo.
  766. 580766,121,531,14,20,1,46,5,Yassa {dhammassā}ti tato aññassa jarādidhammassa.
  767. 580767,121,531,21,25,1,41,3,{Samānabhāvo}ti dukkhādibhāvena samānabhāvo.
  768. 580768,121,531,26,31,1,51,4,{Ekattatāyā}ti samānatāya dukkhādibhāvānaṃ ekībhāvena.
  769. 580769,121,531,32,45,1,72,8,Ekī {bhavatī}ti anekopi‘‘ dukkhan’’ tiādinā ekasaddābhidheyyatāya ekī bhavati.
  770. 580770,121,531,46,49,1,29,3,Etena ekattatāya lakkhaṇamāha.
  771. 580771,121,531,50,64,1,83,13,Yena yena vā pana {vilakkhaṇo}ti yo dhammo yassa dhammassa yena yena bhāvena visadiso.
  772. 580772,121,531,65,89,1,203,22,"Tena tena vemattaṃ {gacchatī}ti tena tena bhāvena so dhammo tassa dhammassa vemattataṃ visadisattaṃ gacchati, dukkhabhāvena samānopi jātiādiko abhinibbattiādibhāvena jarādikassa visiṭṭhataṃ gacchatīti attho. "
  773. 580773,121,531,90,93,1,30,3,Iminā vemattatāya lakkhaṇamāha.
  774. 580774,121,532,2,17,1,89,11,Idāni tāva ekattavemattatāvisaye niyojetvā dassetuṃ‘‘ sutte vā veyyākaraṇe vā’’ tiādi vuttaṃ.
  775. 580775,121,532,18,29,1,100,10,"Tattha pucchitan ti pucchāvasena desitasuttavasena vuttaṃ, na pana adhiṭṭhānahārassa pucchāvisayatāya. "
  776. 580776,121,532,30,32,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  777. 580777,121,533,2,4,1,38,2,Adhiṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  778. 580778,121,534,2,4,1,29,2,15 . Parikkhārahāravibhaṅgavaṇṇanā
  779. 580779,121,535,2,12,1,54,5,49. Tattha katamo parikkhāro {hāro}ti parikkhārahāravibhaṅgo.
  780. 580780,121,535,13,37,1,145,18,"Tattha yo dhammo yaṃ dhammaṃ janayati, tassa so {parikkhāro}ti saṅkhepato parikkhāralakkhaṇaṃ vatvā taṃ vibhāgena dassetuṃ‘‘ kiṃlakkhaṇo’’ tiādi vuttaṃ. "
  781. 580781,121,535,38,45,1,60,7,Tattha hinoti attano phalaṃ paṭikāraṇabhāvaṃ gacchatīti hetu.
  782. 580782,121,535,46,51,1,35,5,Paṭicca etasmā phalaṃ etīti paccayo.
  783. 580783,121,535,52,69,1,120,12,"Kiñcāpi hetupaccayasaddehi kāraṇameva vuccati, tathāpi tattha visesaṃ vibhāgena dassetuṃ‘‘ asādhāraṇalakkhaṇo’’ tiādi vuttaṃ. "
  784. 580784,121,535,70,77,1,37,5,Sabhāvo {hetū}ti samānabhāvo bījaṃ hetu.
  785. 580785,121,535,78,84,1,39,6,Nanu ca bījaṃ aṅkurādisadisaṃ na hotīti?
  786. 580786,121,535,85,93,1,44,7,"No na hoti, aññato hi tādisassa anuppajjanato."
  787. 580787,121,536,2,14,1,84,9,‘ ‘ Yathā vā panā’’ tiādināpi udāharaṇantaradassanena hetupaccayānaṃ visesameva vibhāveti.
  788. 580788,121,536,15,19,1,24,4,Tattha duddhan ti khīraṃ.
  789. 580789,121,536,20,30,1,64,8,"Dadhi {bhavatī}ti ekattanayena abhedopacārena vā vuttaṃ, na aññathā. "
  790. 580790,121,536,31,36,1,23,5,Na hi khīraṃ dadhi hoti.
  791. 580791,121,536,37,38,1,8,1,Tenevāha–
  792. 580792,121,536,39,51,1,57,8,‘‘ na catthi ekakālasamavadhānaṃ duddhassa ca dadhissa cā’’ ti.
  793. 580793,121,536,52,76,1,197,22,"Atha vā ghaṭe duddhaṃ pakkhittaṃ dadhi bhavati, dadhi tattha kālantare jāyati paccayantarasamāyogena, tasmā na catthi ekakālasamavadhānaṃ duddhassa ca dadhissa ca rasakhīravipākādīhi bhinnasabhāvattā. "
  794. 580794,121,536,77,104,1,204,24,"Evamevan ti yathā hetubhūtassa khīrassa phalabhūtena dadhinā na ekakālasamavadhānaṃ, evamaññassāpi hetussa phalena na ekakālasamavadhānaṃ, na tathā paccayassa, na hi paccayo ekantena phalena bhinnakālo evāti. "
  795. 580795,121,536,105,110,1,50,5,Evampi hetupaccayānaṃ viseso veditabboti adhippāyo.
  796. 580796,121,537,2,17,1,97,11,Evaṃ bāhiraṃ hetupaccayavibhāgaṃ dassetvā idāni ajjhattikaṃ dassetuṃ‘‘ ayañhi saṃsāro’’ tiādi vuttaṃ.
  797. 580797,121,537,18,34,1,83,12,Tattha‘‘ avijjā avijjāya hetū’’ ti vutte kiṃ ekasmiṃ cittuppāde anekā avijjā vijjantīti?
  798. 580798,121,537,35,46,1,49,7,Āha‘‘ purimikā avijjā pacchimikāya avijjāya hetū’’ ti.
  799. 580799,121,537,47,55,1,76,8,Tena ekasmiṃ kāle hetuphalānaṃ samavadhānaṃ natthīti etamevatthaṃ samattheti.
  800. 580800,121,537,56,68,1,76,8,Tattha‘‘ purimikā avijjā’’ tiādinā hetuphalabhūtānaṃ avijjānaṃ vibhāgaṃ dasseti.
  801. 580801,121,537,69,87,1,106,13,‘‘ Bījaṅkuro viyā’’ tiādinā imamatthaṃ dasseti– yathā bījaṃ aṅkurassa hetu hontaṃ samanantarahetutāya hetu hoti.
  802. 580802,121,537,88,99,1,73,10,"Yaṃ pana bījato phalaṃ nibbattati, tassa bījaṃ paramparahetutāya hetu hoti. "
  803. 580803,121,537,100,104,1,38,4,Evaṃ avijjāyapi hetubhāve daṭṭhabbanti.
  804. 580804,121,538,2,14,1,60,7,Puna ‘‘ yathā vā panā’’ tiādināpi hetupaccayavibhāgameva dasseti.
  805. 580805,121,538,15,19,1,32,4,Tattha thālakan ti dīpakapallikā.
  806. 580806,121,538,20,24,1,23,4,Anaggikan ti aggiṃ vinā.
  807. 580807,121,538,25,28,1,18,3,Dīpetun ti jāletuṃ.
  808. 580808,121,538,29,39,1,83,9,Iti sabhāvo {hetū}ti evaṃ padīpujjālanādīsu aggiādipadīpasadisaṃ kāraṇaṃ sabhāvo hetu.
  809. 580809,121,538,40,49,1,83,8,Parabhāvo {paccayo}ti tattheva kapallikāvaṭṭitelādisadiso aggito añño sabhāvo paccayo.
  810. 580810,121,538,50,55,1,48,4,{Ajjhattiko}ti niyakajjhattiko niyakajjhatte bhavo.
  811. 580811,121,538,56,60,1,23,3,{Bāhiro}ti tato bahibhūto.
  812. 580812,121,538,61,64,1,19,2,{Janako}ti nibbattako.
  813. 580813,121,538,65,68,1,27,2,{Pariggāhako}ti upatthambhako.
  814. 580814,121,538,69,72,1,20,2,{Asādhāraṇo}ti āveṇiko.
  815. 580815,121,538,73,78,1,45,4,{Sādhāraṇo}ti aññesampi paccayuppannānaṃ samāno.
  816. 580816,121,539,2,49,1,232,33,"Idāni yasmā kāraṇaṃ‘‘ parikkhāro’’ ti vuttaṃ, kāraṇabhāvo ca phalāpekkhāya, tasmā kāraṇassa yo kāraṇabhāvo yathā ca so hoti, yañca phalaṃ yo ca tassa viseso, yo ca kāraṇaphalānaṃ sambandho, taṃ sabbaṃ vibhāvetuṃ‘‘ avupacchedattho’’ tiādi vuttaṃ. "
  817. 580817,121,539,50,54,1,45,4,Tattha kāraṇaphalabhāvena sambandhatā santati.
  818. 580818,121,539,55,63,1,45,7,"Ko ca tattha sambandho, ko kāraṇaphalabhāvo ca? "
  819. 580819,121,539,64,67,1,22,3,So eva avupacchedattho.
  820. 580820,121,539,68,84,1,101,14,"Yo phalabhūto aññassa akāraṇaṃ hutvā nirujjhati, so vupacchinno nāma hoti, yathā taṃ arahato cuticittaṃ. "
  821. 580821,121,539,85,103,1,127,16,"Yo pana attano anurūpassa phalassa hetu hutvā nirujjhati, so anupacchinno eva nāma hoti, hetuphalasambandhassa vijjamānattāti āha–"
  822. 580822,121,539,104,111,1,31,3,‘‘ avupacchedattho santatiattho’’ ti.
  823. 580823,121,540,2,21,1,93,13,"Yasmā ca kāraṇato nibbattaṃ phalaṃ nāma, na anibbattaṃ, tasmā‘‘ nibbattiattho phalattho’’ ti vuttaṃ. "
  824. 580824,121,540,22,32,1,105,9,"Yasmā pana purimabhavena anantarabhavapaṭisandhānavasena pavattā upapattikkhandhā punabbhavo, tasmā vuttaṃ–"
  825. 580825,121,540,33,40,1,33,3,‘‘ paṭisandhiattho punabbhavattho’’ ti.
  826. 580826,121,540,41,53,1,86,11,"Tathā yassa puggalassa kilesā uppajjanti, taṃ palibundhenti sammā paṭipajjituṃ na denti. "
  827. 580827,121,540,54,65,1,60,9,"Yāva ca maggena asamugghātitā, tāva anusenti nāma, tena vuttaṃ–"
  828. 580828,121,540,66,76,1,61,5,"‘‘ palibodhattho pariyuṭṭhānattho, asamugghātattho anusayattho’’ ti. "
  829. 580829,121,540,77,86,1,85,9,Pariññābhisamayavasena pariññāte na kadāci taṃ nāmarūpaṅkurassa kāraṇaṃ hessatīti āha–
  830. 580830,121,540,87,95,1,37,4,‘‘ apariññātattho viññāṇassa bījattho’’ ti.
  831. 580831,121,540,96,109,1,106,10,"Yattha avupacchedo tattha {santatī}ti yattha rūpārūpappavattiyaṃ yathāvutto avupacchedo, tattha santativohāro . "
  832. 580832,121,540,110,117,1,92,6,Yattha santati tattha {nibbattī}tiādi paccayaparamparadassanaṃ hetuphalasambandhavibhāvanameva.
  833. 580833,121,541,2,22,1,89,13,‘ ‘ Yathā vā pana cakkhuñca paṭiccā’’ tiādinā‘‘ sabhāvo hetū’’ ti vuttamevatthaṃ vibhāgena dasseti.
  834. 580834,121,541,23,27,1,45,3,Tattha {sannissayatāyā}ti upanissayapaccayatāya.
  835. 580835,121,541,28,31,1,28,2,{Manasikāro}ti kiriyāmanodhātu.
  836. 580836,121,541,32,39,1,65,7,Sā hi cakkhuviññāṇassa viññāṇabhāvena samānajātitāya sabhāvo hetu.
  837. 580837,121,541,40,56,1,119,13,"Saṅkhārā viññāṇassa paccayo sabhāvo {hetū}ti puññādiabhisaṅkhārā paṭisandhiviññāṇassa paccayo, tattha yo sabhāvo, so hetūti. "
  838. 580838,121,541,57,64,1,63,6,{Saṅkhārā}ti cettha sabbo lokiyo kusalākusalacittuppādo adhippeto.
  839. 580839,121,541,65,70,1,41,5,Iminā nayena sesapadesupi attho veditabbo.
  840. 580840,121,541,71,91,1,148,18,"Evaṃ yo koci upanissayo sabbo so {parikkhāro}ti yathāvuttappabhedo yo koci paccayo, so sabbo attano phalassa parikkharaṇato abhisaṅkharaṇato parikkhāro. "
  841. 580841,121,541,92,97,1,44,5,Tassa niddhāretvā kathanaṃ parikkhāro hāroti.
  842. 580842,121,542,2,4,1,38,2,Parikkhārahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  843. 580843,121,543,2,4,1,29,2,16 . Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā
  844. 580844,121,544,2,12,1,54,5,50. Tattha katamo samāropano {hāro}ti samāropanahāravibhaṅgo.
  845. 580845,121,544,13,24,1,85,10,Tattha ekasmiṃ {padaṭṭhāne}ti yasmiṃ kismiñci ekasmiṃ kāraṇabhūte dhamme suttena gahite.
  846. 580846,121,544,25,35,1,91,9,Yattakāni padaṭṭhānāni {otarantī}ti yattakāni aññesaṃ kāraṇabhūtāni tasmiṃ dhamme samosaranti.
  847. 580847,121,544,36,56,1,173,18,"Sabbāni tāni {samāropayitabbānī}ti sabbāni tāni padaṭṭhānāni padaṭṭhānabhūtā dhammā sammā niddhāraṇavasena ānetvā desanāya āropetabbā, desanāruḷhe viya katvā kathetabbāti attho. "
  848. 580848,121,544,57,98,1,206,25,"Yathā āvaṭṭe hāre‘‘ ekamhi padaṭṭhāne, pariyesati sesakaṃ padaṭṭhānan’’ ti( netti.4 niddesavāra) vacanato anekesaṃ padaṭṭhānānaṃ pariyesanā vuttā, evamidhāpi bahūnaṃ padaṭṭhānānaṃ samāropanā kātabbāti dassento‘‘ yathā āvaṭṭe hāre’’ ti āha. "
  849. 580849,121,544,99,118,1,149,14,"Na kevalaṃ padaṭṭhānavaseneva samāropanā, atha kho vevacanabhāvanāpahānavasenapi samāropanā kātabbāti dassento‘‘ tattha samāropanā catubbidhā’’ tiādimāha. "
  850. 580850,121,545,2,13,1,98,9,"Kasmā panettha padaṭṭhānavevacanāni gahitāni, nanu padaṭṭhānavevacanahāre eva ayamattho vibhāvitoti? "
  851. 580851,121,545,14,23,1,135,8,"Saccametaṃ, idha pana padaṭṭhānavevacanaggahaṇaṃ bhāvanāpahānānaṃ adhiṭṭhānavisayadassanatthañceva tesaṃ adhivacanavibhāgadassanatthañca. "
  852. 580852,121,545,24,31,1,64,7,Evañhi bhāvanāpahānāni suviññeyyāni honti sukarāni ca paññāpetuṃ.
  853. 580853,121,545,32,43,1,107,11,Idaṃ padaṭṭhānan ti idaṃ tividhaṃ sucaritaṃ buddhānaṃ sāsanassa ovādassa visayādhiṭṭhānabhāvato padaṭṭhānaṃ.
  854. 580854,121,545,44,64,1,142,15,"Tattha‘‘ kāyikan’’ tiādinā tīhi sucaritehi sīlādayo tayo khandhe samathavipassanā tatiyacatutthaphalāni ca niddhāretvā dasseti, taṃ suviññeyyameva. "
  855. 580855,121,545,65,74,1,43,7,"Vanīyatīti vanaṃ, vanati, vanute iti vā vanaṃ. "
  856. 580856,121,545,75,105,1,226,22,"Tattha yasmā pañca kāmaguṇā kāmataṇhāya, nimittaggāho anubyañjanaggāhassa, ajjhattikabāhirāni āyatanāni tappaṭibandhachandarāgādīnaṃ, anusayā ca pariyuṭṭhānānaṃ kāraṇāni honti, tasmā tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ pañca kāmaguṇā’’ tiādi vuttaṃ. "
  857. 580857,121,546,2,64,1,390,38,"51. Ayaṃ vevacanena {samāropanā}ti yo‘‘ rāgavirāgā cetovimutti sekkhaphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, kāmadhātusamatikkamanan’’ ti etehi pariyāyavacanehi tatiyaphalassa niddeso, tathā yo‘‘ avijjāvirāgā paññāvimutti asekkhaphalaṃ, aggaphalaṃ arahattaṃ, tedhātukasamatikkamanan’’ ti etehi pariyāyavacanehi catutthaphalassa niddeso, yo ca‘‘ paññindriyan’’ tiādīhi pariyāyavacanehi paññāya niddeso, ayaṃ vevacanehi ca samāropanā. "
  858. 580858,121,547,2,14,1,107,9,"Tasmātiha tvaṃ, bhikkhu, kāye kāyānupassī {viharāhī}tiādi lakkhaṇahāravibhaṅgavaṇṇanāyaṃ vuttanayena veditabbaṃ. "
  859. 580859,121,547,15,26,1,120,10,"Kevalaṃ tattha ekalakkhaṇattā avuttānampi vuttabhāvadassanavaseneva āgataṃ, idha bhāvanāsamāropanavasenāti ayameva viseso. "
  860. 580860,121,547,27,61,1,383,30,Kāyānupassanā visesato asubhānupassanā eva kāmarāgatadekaṭṭhakilesānaṃ ekantapaṭipakkhāti asubhasaññā kabaḷīkārāhārapariññāya paribandhakilesā kāmupādānaṃ kāmayogo abhijjhākāyagantho kāmāsavo kāmogho rāgasallaṃ rūpadhammapariññāya paṭipakkhakilesā rūpadhammesu rāgo chandāgatigamananti etesaṃ pāpadhammānaṃ pahānāya saṃvattatīti imamatthaṃ dasseti‘‘ kāye kāyānupassī viharanto’’ tiādinā.
  861. 580861,121,548,2,9,1,51,5,"Tathā vedanānupassanā visesato dukkhānupassanāti, sā–"
  862. 580862,121,549,2,11,1,47,7,"‘ ‘ Yo sukhaṃ dukkhato adda, dukkhamaddakkhi sallato; "
  863. 580863,121,550,2,25,1,46,6,"Adukkhamasukhaṃ santaṃ, adakkhi naṃ aniccato’’ ti.( saṃ. ni.4.253; itivu.53)– "
  864. 580864,121,551,2,87,1,521,40,"Ādivacanato sabbaṃ vedanaṃ‘‘ dukkhan’’ ti passantī sukhasaññāya vedanāhetupariññāya paribandhakilesānaṃ gosīlādīhi bhavasuddhi hotīti vedanāssādena pavattassa bhavupādānasaṅkhātassa sīlabbatupādānassa vedanāvasena‘‘ anatthaṃ me acarī’’ tiādinayappavattassa( dī. ni.3.340; a. ni.9.29;10.79; dha. sa.1237; vibha.909,960) byāpādakāyaganthassa dosasallassa vedanāssādavaseneva pavattassa bhavayogabhavābhavabhavoghasaṅkhātassa bhavarāgassa bhavapariññāya paribandhakakilesānaṃ vedanāvisayassa rāgassa dosāgatigamanassa ca pahānāya saṃvattatīti etamatthaṃ dasseti‘‘ vedanāsu vedanānupassī’’ tiādinā. "
  865. 580865,121,552,2,72,1,548,41,"Tathā cittānupassanā visesato aniccānupassanāti, sā cittaṃ‘‘ aniccan’’ ti passantī tattha yebhuyyena sattā niccasaññinoti niccasaññāya viññāṇāhārapariññāya paribandhakilesānaṃ niccābhinivesapaṭipakkhato eva diṭṭhupādānaṃ diṭṭhiyogasīlabbataparāmāsakāyaganthadiṭṭhāsavadiṭṭhoghasaṅkhātāya diṭṭhiyā niccasaññānimittassa‘‘ seyyohamasmī’’ tiādinayappavattassa ( dha. sa.1239; vibha.832,866,962) mānasallassa saññāpariññāya paṭipakkhakilesānaṃ saññāya rāgassa diṭṭhābhinivesassa appahīnattā uppajjanakassa bhayāgatigamanassa ca pahānāya saṃvattatīti imamatthaṃ dasseti‘‘ citte cittānupassī’’ tiādinā. "
  866. 580866,121,553,2,59,1,424,32,"Tathā dhammānupassanā visesato anattasaññāti, sā saṅkhāresu attasaññāya manosañcetanāhārapariññāya paṭipakkhakilesānaṃ sakkāyadiṭṭhiyā‘‘ idameva saccan’’ ti( ma. ni.2.187,202-203;3.27) pavattassa micchābhinivesassa micchābhinivesahetukāya avijjāyogaavijjāsavaavijjoghamohasallasaṅkhātāya avijjāya saṅkhārapariññāya paribandhakilesānaṃ saṅkhāresu rāgassa mohāgatigamanassa ca pahānāya saṃvattatīti imamatthaṃ dasseti‘‘ dhammesu dhammānupassī viharanto’’ tiādinā. "
  867. 580867,121,553,60,62,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  868. 580868,121,554,2,4,1,38,2,Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
  869. 580869,121,555,2,5,1,31,3,Niṭṭhitā ca hāravibhaṅgavaṇṇanā.
  870. 580870,121,556,2,4,1,24,2,1 . Desanāhārasampātavaṇṇanā
  871. 580871,121,557,2,42,1,444,40,Evaṃ suparikammakatāya bhūmiyā nānāvaṇṇāni muttapupphāni pakiranto viya susikkhitasippācariyavicāritesu surattasuvaṇṇālaṅkāresu nānāvidharaṃsijālasamujjalāni vividhāni maṇiratanāni bandhanto viya mahāpathaviṃ parivattetvā pappaṭakojaṃ khādāpento viya yojanikamadhugaṇḍaṃ pīḷetvā sumadhurasaṃ pāyento viya ca āyasmā mahākaccāno nānāsuttapadese udāharanto soḷasa hāre vibhajitvā idāni te ekasmiṃyeva sutte yojetvā dassento hārasampātavāraṃ ārabhi.
  872. 580872,121,557,43,47,1,30,4,Ārabhanto ca yāyaṃ niddesavāre–
  873. 580873,121,558,2,4,1,0,0,52.
  874. 580874,121,559,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Soḷasa hārā paṭhamaṃ, disalocanato disā viloketvā; "
  875. 580875,121,560,2,13,1,52,8,"Saṅkhipiya aṅkusena hi, nayehi tīhi niddise suttan’’ ti."
  876. 580876,121,560,14,14,1,0,0,–
  877. 580877,121,561,2,4,1,11,2,Gāthā vuttā.
  878. 580878,121,561,5,16,1,87,8,"Yasmā taṃ hāravibhaṅgavāro nappayojeti, vippakiṇṇavisayattā, nayavicārassa ca antaritattā . "
  879. 580879,121,561,17,23,1,68,6,Anekehi suttapadesehi hārānaṃ vibhāgadassanameva hi hāravibhaṅgavāro.
  880. 580880,121,561,24,37,1,121,12,"Hārasampātavāro pana taṃ payojeti, ekasmiṃyeva suttapadese soḷasa hāre yojetvāva tadanantaraṃ nayasamuṭṭhānassa kathitattā. "
  881. 580881,121,561,38,61,1,98,14,"Tasmā‘‘ soḷasa hārā paṭhaman’’ ti gāthaṃ paccāmasitvā‘‘ tassā niddeso kuhiṃ daṭṭhabbo, hārasampāte’’ ti āha. "
  882. 580882,121,561,62,63,1,9,1,Tassattho–
  883. 580883,121,561,64,74,1,41,6,‘‘ tassā gāthāya niddeso kattha daṭṭhabbo’’ ti.
  884. 580884,121,561,75,81,1,66,6,Etena suttesu hārānaṃ yojanānayadassanaṃ hārasampātavāroti dasseti.
  885. 580885,121,561,82,86,1,34,4,Hārasampātapadassa attho vutto eva.
  886. 580886,121,562,2,10,1,73,6,Arakkhitena {cittenā}ti cakkhudvārādīsu satiārakkhābhāvena aguttena cittena.
  887. 580887,121,562,11,14,1,53,2,{Micchādiṭṭhihatenā}ti sassatādimicchābhinivesadūsitena.
  888. 580888,121,562,15,23,1,90,7,{Thinamiddhābhibhūtenā}ti cittassa kāyassa ca akalyatālakkhaṇehi thinamiddhehi ajjhotthaṭena.
  889. 580889,121,562,24,36,1,94,11,Vasaṃ mārassa {gacchatī}ti kilesamārādīnaṃ yathākāmaṃ karaṇīyo hotīti ayaṃ tāva gāthāya padattho.
  890. 580890,121,563,2,18,1,95,12,Pamādan ti‘‘ arakkhitena cittenā’’ ti idaṃ padaṃ chasu dvāresu sativosaggalakkhaṇaṃ pamādaṃ katheti.
  891. 580891,121,563,19,46,1,192,21,"Taṃ maccuno padan ti taṃ pamajjanaṃ guṇamāraṇato maccusaṅkhātassa mārassa vasavattanaṭṭhānaṃ, tena‘‘ arakkhitena cittena, vasaṃ mārassa gacchatī’’ ti paṭhamapādaṃ catutthapādena sambandhitvā dasseti. "
  892. 580892,121,563,47,64,1,94,11,"So {vipallāso}ti yaṃ aniccassa khandhapañcakassa‘‘ niccan’’ ti dassanaṃ, so vipallāso vipariyesaggāho. "
  893. 580893,121,563,65,66,1,8,1,Tenevāha–
  894. 580894,121,563,67,74,1,34,3,‘‘ viparītaggāhalakkhaṇo vipallāso’’ ti.
  895. 580895,121,563,75,88,1,81,9,Sabbaṃ vipallāsasāmaññena gahetvā tassa adhiṭṭhānaṃ pucchati‘‘ kiṃ vipallāsayatī’’ ti.
  896. 580896,121,563,89,95,1,55,6,Sāmaññassa ca viseso adhiṭṭhānabhāvena voharīyatīti āha–
  897. 580897,121,563,96,104,1,27,4,‘‘ saññaṃ cittaṃ diṭṭhimitī’’ ti.
  898. 580898,121,563,105,114,1,43,5,Taṃ‘‘ vipallāsayatī’’ ti padena sambandhitabbaṃ.
  899. 580899,121,563,115,128,1,151,12,"Tesu saññāvipallāso sabbamuduko, aniccādikassa visayassa micchāvasena upaṭṭhitākāraggahaṇamattaṃ migapotakānaṃ tiṇapurisakesu purisoti uppannasaññā viya. "
  900. 580900,121,563,129,142,1,128,12,"Cittavipallāso tato balavataro, amaṇiādike visaye maṇiādiākārena upaṭṭhahante tathā sanniṭṭhānaṃ viya niccādito sanniṭṭhānamattaṃ. "
  901. 580901,121,563,143,167,1,162,19,"Diṭṭhivipallāso pana sabbabalavataro yaṃ yaṃ ārammaṇaṃ yathā yathā upaṭṭhāti, tathā tathā naṃ sassatādivasena‘‘ idameva saccaṃ moghamaññan’’ ti abhinivisanto pavattati. "
  902. 580902,121,563,168,177,1,94,8,"Tattha saññāvipallāso cittavipallāsassa kāraṇaṃ, cittavipallāso diṭṭhivipallāsassa kāraṇaṃ hoti. "
  903. 580903,121,564,2,19,1,105,12,"Idāni vipallāsānaṃ pavattiṭṭhānaṃ visayaṃ dassetuṃ‘‘ so kuhiṃ vipallāsayati, catūsu attabhāvavatthūsū’’ ti āha. "
  904. 580904,121,564,20,25,1,52,4,Tattha {attabhāvavatthūsū}ti pañcasu upādānakkhandhesu.
  905. 580905,121,564,26,63,1,176,26,"Te hi āhito ahaṃ māno etthāti attā,‘‘ attā’’ ti bhavati ettha buddhi vohāro cāti attabhāvo, so eva subhādīnaṃ vipallāsassa ca adhiṭṭhānabhāvato vatthu cāti‘‘ attabhāvavatthū’’ ti vuccati."
  906. 580906,121,564,64,97,1,256,24,‘‘ Rūpaṃ attato samanupassatī’’ tiādinā tesaṃ sabbavipallāsamūlabhūtāya sakkāyadiṭṭhiyā pavattiṭṭhānabhāvena attabhāvavatthutaṃ dassetvā puna vipallāsānaṃ pavattiākārena saddhiṃ visayaṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ rūpaṃ paṭhamaṃ vipallāsavatthu asubhe subhan’’ ti vuttaṃ.
  907. 580907,121,564,98,101,1,22,3,Taṃ sabbaṃ suviññeyyaṃ.
  908. 580908,121,564,102,116,1,92,10,Puna mūlakāraṇavasena vipallāse vibhajitvā dassetuṃ‘‘ dve dhammā cittassa saṃkilesā’’ tiādimāha.
  909. 580909,121,564,117,147,1,173,22,"Tattha kiñcāpi avijjārahitā taṇhā natthi, avijjā ca subhasukhasaññānampi paccayo eva, tathāpi taṇhā etāsaṃ sātisayaṃ paccayoti dassetuṃ‘‘ taṇhānivutaṃ… pe… dukkhe sukhan’’ ti vuttaṃ. "
  910. 580910,121,564,148,155,1,66,7,Diṭṭhinivutan ti diṭṭhisīsena avijjā vuttāti avijjānivutanti attho.
  911. 580911,121,564,156,165,1,66,8,"Kāmañcettha taṇhārahitā diṭṭhi natthi, taṇhāpi diṭṭhiyā paccayo eva. "
  912. 580912,121,564,166,191,1,137,15,Taṇhāpi‘‘ niccaṃ attā’’ ti ayoniso ummujjantānaṃ tathāpavattamicchābhinivesassa moho visesapaccayoti dassetuṃ‘‘ diṭṭhinivutaṃ… pe… attā’’ ti vuttaṃ.
  913. 580913,121,565,2,18,1,89,10,"Yo {diṭṭhivipallāso}ti‘‘ anicce niccaṃ, anattani attā’’ ti pavattampi vipallāsadvayaṃ sandhāyāha–"
  914. 580914,121,565,19,34,1,58,9,‘‘ so atītaṃ rūpaṃ… pe… atītaṃ viññāṇaṃ attato samanupassatī’’ ti.
  915. 580915,121,565,35,44,1,99,9,Etena aṭṭhārasavidhopi pubbantānukappikavādo pacchimānaṃ dvinnaṃ vipallāsānaṃ vasena hotīti dasseti.
  916. 580916,121,565,45,49,1,38,3,{Taṇhāvipallāso}ti taṇhāmūlako vipallāso.
  917. 580917,121,565,50,64,1,67,9,"‘‘ Asubhe subhaṃ, dukkhe sukhan’’ ti etaṃ vipallāsadvayaṃ sandhāya vadati. "
  918. 580918,121,565,65,73,1,78,7,Anāgataṃ rūpaṃ {abhinandatī}ti anāgataṃ rūpaṃ diṭṭhābhinandanavasena abhinandati.
  919. 580919,121,565,74,87,1,74,9,"Anāgataṃ vedanaṃ, saññaṃ, saṅkhāre, viññāṇaṃ {abhinandatī}ti etthāpi eseva nayo. "
  920. 580920,121,565,88,98,1,112,10,Etena catucattālīsavidhopi aparantānukappikavādo yebhuyyena purimānaṃ dvinnaṃ vipallāsānaṃ vasena hotīti dasseti.
  921. 580921,121,565,99,121,1,162,20,Dve dhammā cittassa {upakkilesā}ti evaṃ paramasāvajjassa vipallāsassa mūlakāraṇanti visesato dve dhammā cittassa upakkilesā taṇhā ca avijjā {cā}ti te sarūpato dasseti.
  922. 580922,121,565,122,139,1,157,16,"Tāhi visujjhantaṃ cittaṃ visujjhatīti paṭipakkhavasenapi tāsaṃ upakkilesabhāvaṃyeva vibhāveti, na hi taṇhāavijjāsu pahīnāsu koci saṃkilesadhammo na pahīyatīti. "
  923. 580923,121,565,140,160,1,141,15,"Yathā ca vipallāsānaṃ mūlakāraṇaṃ taṇhāvijjā, evaṃ sakalassāpi vaṭṭassa mūlakāraṇanti yathānusandhināva gāthaṃ niṭṭhapetuṃ‘‘ tesan’’ tiādi vuttaṃ. "
  924. 580924,121,565,161,170,1,65,8,"Tattha tesan ti yesaṃ arakkhitaṃ cittaṃ micchādiṭṭhihatañca, tesaṃ."
  925. 580925,121,565,171,182,1,85,7,‘‘ Avijjānīvaraṇānan’’ tiādinā mārassa vasagamanena anādimatisaṃsāre saṃsaraṇanti dasseti.
  926. 580926,121,566,2,16,1,81,8,{Thinamiddhābhibhūtenā}ti ettha‘‘ thinaṃ nāmā’’ tiādinā thinamiddhānaṃ sarūpaṃ dasseti.
  927. 580927,121,566,17,45,1,223,23,Tehi cittassa abhibhūtatā suviññeyyāvāti taṃ anāmasitvā kilesamāraggahaṇeneva taṃnimittā abhisaṅkhāramārakhandhamāramaccumārā gahitā evāti‘‘ kilesamārassa ca sattamārassa cā’’ ti ca -saddena vā tesampi gahaṇaṃ katanti daṭṭhabbaṃ.
  928. 580928,121,566,46,71,1,166,21,"So hi nivuto {saṃsārābhimukho}ti so māravasaṃ gato, tato eva nivuto kilesehi yāva na mārabandhanaṃ chijjati, tāva saṃsārābhimukhova hoti, na visaṅkhārābhimukhoti adhippāyo. "
  929. 580929,121,566,72,77,1,36,5,Imāni bhagavatā dve saccāni desitāni.
  930. 580930,121,566,78,80,1,15,2,Kathaṃ desitāni?
  931. 580931,121,567,2,9,1,60,7,Tattha duvidhā kathā abhidhammanissitā ca suttantanissitā ca.
  932. 580932,121,567,10,27,1,131,14,"Tāsu abhidhammanissitā nāma arakkhitena {cittenā}ti rattampi cittaṃ arakkhitaṃ, duṭṭhampi cittaṃ arakkhitaṃ, mūḷhampi cittaṃ arakkhitaṃ. "
  933. 580933,121,567,28,49,1,197,19,"Tattha rattaṃ cittaṃ aṭṭhannaṃ lobhasahagatacittuppādānaṃ vasena veditabbaṃ, duṭṭhaṃ cittaṃ dvinnaṃ paṭighacittuppādānaṃ vasena veditabbaṃ, mūḷhaṃ cittaṃ dvinnaṃ momūhacittuppādānaṃ vasena veditabbaṃ. "
  934. 580934,121,567,50,68,1,143,17,"Yāva imesaṃ cittuppādānaṃ vasena indriyānaṃ agutti agopāyanā apālanā anārakkhā sativosaggo pamādo cittassa asaṃvaro, evaṃ arakkhitaṃ cittaṃ hoti. "
  935. 580935,121,567,69,84,1,179,14,"Micchādiṭṭhihataṃ nāma cittaṃ catunnaṃ diṭṭhisampayuttacittuppādānaṃ vasena veditabbaṃ, thinamiddhābhibhūtaṃ nāma cittaṃ pañcannaṃ sasaṅkhārikākusalacittuppādānaṃ vasena veditabbaṃ. "
  936. 580936,121,567,85,91,1,62,6,Evaṃ sabbepi aggahitaggahaṇena dvādasa akusalacittuppādā honti.
  937. 580937,121,567,92,98,1,24,4,Te‘‘ katame dhammā akusalā?
  938. 580938,121,567,99,119,1,118,11,Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hotī’’ tiādinā cittuppādakaṇḍe( dha. sa.365) akusalacittuppādadesanāvasena vitthārato vattabbā.
  939. 580939,121,567,120,125,1,26,4,{Mārassā}ti ettha pañca mārā.
  940. 580940,121,567,126,177,1,316,31,"Tesu kilesamārassa catunnaṃ āsavānaṃ catunnaṃ oghānaṃ catunnaṃ yogānaṃ catunnaṃ ganthānaṃ catunnaṃ upādānānaṃ aṭṭhannaṃ nīvaraṇānaṃ dasannaṃ kilesavatthūnaṃ vasena āsavagocchakādīsu( dha. sa. dukamātikā14-19,1102) vuttanayena, tathā‘‘ jātimado gottamado ārogyamado’’ tiādinā khuddakavatthuvibhaṅge( vibha.832) āgatānaṃ sattannaṃ kilesānañca vasena vibhāgo vattabbo. "
  941. 580941,121,567,178,182,1,37,4,Ayaṃ tāvettha abhidhammanissitā kathā.
  942. 580942,121,568,2,55,1,298,30,"Suttantanissitā ( ma. ni.1.347; a. ni.11.17) pana arakkhitena {cittenā}ti cakkhunā rūpaṃ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī, yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye na saṃvaraṃ āpajjati. "
  943. 580943,121,568,56,97,1,73,10,"Sotena … pe… ghānena… jivhāya… kāyena… manasā… pe… manindriyena saṃvaraṃ āpajjati( ma. ni.1.347,411,421;2.419;3.15,75). "
  944. 580944,121,568,98,102,1,27,4,Evaṃ arakkhitaṃ cittaṃ hoti.
  945. 580945,121,568,103,157,1,280,33,"Micchādiṭṭhihatena {cā}ti micchādiṭṭhihataṃ nāma cittaṃ pubbantakappanavasena vā aparantakappanavasena vā pubbantāparantakappanavasena vā micchābhinivisantassa ayoniso ummujjantassa‘‘ sassato lokoti vā… pe… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ ti( vibha.937; paṭi. ma.1.140) vā yā diṭṭhi, tāya hataṃ upahataṃ. "
  946. 580946,121,568,158,206,1,180,21,"Yā ca kho‘‘ imā cattāro sassatavādā… pe… pañca paramadiṭṭhadhammanibbānavādā’’ ti brahmajāle( dī. ni.1.30 ādayo) pañcattaye( ma. ni.3.21 ādayo) ca āgatā dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo, tāsaṃ vasena cittassa micchādiṭṭhihatabhāvo kathetabbo. "
  947. 580947,121,569,2,8,1,56,5,{Thinamiddhābhibhūtenā}ti thinaṃ nāma cittassa akammaññatā.
  948. 580948,121,569,9,13,1,49,4,Middhaṃ nāma vedanādikkhandhattayassa akammaññatā.
  949. 580949,121,569,14,17,1,31,3,Tathā thinaṃ anussāhasaṃhananaṃ.
  950. 580950,121,569,18,20,1,21,2,Middhaṃ asattivighāto.
  951. 580951,121,569,21,31,1,92,10,Iti thinena middhena ca cittaṃ abhibhūtaṃ ajjhotthaṭaṃ upaddutaṃ saṅkocanappattaṃ layāpannaṃ.
  952. 580952,121,569,32,45,1,80,12,Vasaṃ mārassa {gacchatī}ti vaso nāma icchā lobho adhippāyo ruci ākaṅkhā āṇā āṇatti.
  953. 580953,121,569,46,56,1,83,8,{Māro}ti pañca mārā– khandhamāro abhisaṅkhāramāro maccumāro devaputtamāro kilesamāroti.
  954. 580954,121,569,57,72,1,100,12,{Gacchatī}ti tesaṃ vasaṃ icchaṃ… pe… āṇattiṃ gacchati upagacchati upeti vattati anuvattati nātikkamatīti.
  955. 580955,121,569,73,75,1,12,2,Tena vuccati–
  956. 580956,121,569,76,84,1,25,4,‘‘ vasaṃ mārassa gacchatī’’ ti.
  957. 580957,121,570,2,11,1,65,8,"Tattha yathāvuttā akusalā dhammā, taṇhāvijjā eva vā samudayasaccaṃ. "
  958. 580958,121,570,12,33,1,110,15,"Yo so‘‘ vasaṃ mārassa gacchatī’’ ti vutto, so ye pañcupādānakkhandhe upādāya paññatto, te pañcakkhandhā dukkhasaccaṃ. "
  959. 580959,121,570,34,40,1,40,6,Evaṃ bhagavatā idha dve saccāni desitāni.
  960. 580960,121,570,41,42,1,8,1,Tenevāha–
  961. 580961,121,570,43,51,1,22,4,‘‘ dukkhaṃ samudayo cā’’ ti.
  962. 580962,121,570,52,73,1,139,17,Tesaṃ bhagavā pariññāya ca pahānāya ca dhammaṃ desetīti vuttamevatthaṃ pākaṭataraṃ kātuṃ‘‘ dukkhassa pariññāya samudayassa pahānāyā’’ ti vuttaṃ.
  963. 580963,121,570,74,77,1,18,3,Kathaṃ desetīti ce–
  964. 580964,121,571,2,8,1,42,4,"‘ ‘ Tasmā rakkhitacittassa, sammāsaṅkappagocaro; "
  965. 580965,121,572,2,7,1,44,4,"Sammādiṭṭhiṃ purakkhatvā, ñatvāna udayabbayaṃ; "
  966. 580966,121,573,2,17,1,49,6,"Thinamiddhābhibhū bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ ti.( udā.32)– "
  967. 580967,121,574,2,4,1,7,1,Gāthāya .
  968. 580968,121,574,5,22,1,135,14,"Tassattho– yasmā arakkhitena cittena vasaṃ mārassa gacchati, tasmā satisaṃvarena manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ rakkhaṇena rakkhitacitto assa. "
  969. 580969,121,574,23,34,1,129,10,{Sammāsaṅkappagocaro}ti yasmā kāmasaṅkappādimicchāsaṅkappagocaro tathā tathā ayoniso vikappetvā nānāvidhāni micchādassanāni gaṇhāti.
  970. 580970,121,574,35,50,1,145,14,"Tato eva ca micchādiṭṭhihatena cittena vasaṃ mārassa gacchati, tasmā yonisomanasikārena kammaṃ karonto nekkhammasaṅkappādisammāsaṅkappagocaro assa. "
  971. 580971,121,574,51,63,1,178,11,Sammādiṭṭhiṃ {purakkhatvā}ti sammāsaṅkappagocaratāya vidhutamicchādassano kammassakatālakkhaṇaṃ yathābhūtañāṇalakkhaṇañca sammādiṭṭhiṃ pubbaṅgamaṃ katvā sīlasamādhīsu yuttappayutto.
  972. 580972,121,574,64,105,1,385,39,"Tato eva ca ñatvāna udayabbayaṃ pañcasu upādānakkhandhesu samapaññāsāya ākārehi uppādaṃ nirodhañca ñatvā vipassanaṃ ussukkāpetvā anukkamena ariyamagge gaṇhanto aggamaggena thinamiddhābhibhū bhikkhu sabbā duggatiyo {jahe}ti evaṃ sabbaso bhinnakilesattā bhikkhu khīṇāsavo yathāsambhavaṃ tividhadukkhatāyogena duggatisaṅkhātā sabbāpi gatiyo jaheyya, tāsaṃ parabhāge nibbāne tiṭṭheyyāti attho. "
  973. 580973,121,575,2,19,1,124,15,"Yaṃ taṇhāya avijjāya ca pahānaṃ, ayaṃ {nirodho}ti pahānassa nirodhassa paccayabhāvato asaṅkhatadhātu pahānaṃ nirodhoti ca vuttā. "
  974. 580974,121,575,20,37,1,134,15,"Imāni cattāri {saccānī}ti purimagāthāya purimāni dve, pacchimagāthāya pacchimāni dveti dvīhi gāthāhi bhāsitāni imāni cattāri ariyasaccāni. "
  975. 580975,121,575,38,59,1,199,16,"Tesu samudayena assādo, dukkhena ādīnavo, magganirodhehi nissaraṇaṃ, sabbagatijahanaṃ phalaṃ, rakkhitacittatādiko upāyo, arakkhitacittatādinisedhanamukhena rakkhitacittatādīsu niyojanaṃ bhagavato āṇattīti. "
  976. 580976,121,575,60,64,1,48,4,Evaṃ desanāhārapadatthā assādādayo niddhāretabbā.
  977. 580977,121,575,65,66,1,8,1,Tenevāha–
  978. 580978,121,575,67,74,1,28,3,‘‘ niyutto desanāhārasampāto’’ ti.
  979. 580979,121,576,2,4,1,33,2,Desanāhārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  980. 580980,121,577,2,4,1,24,2,2 . Vicayahārasampātavaṇṇanā
  981. 580981,121,578,2,33,1,263,22,"53. Evaṃ desanāhārasampātaṃ dassetvā idāni vicayahārasampātaṃ dassento yasmā desanāhārapadatthavicayo vicayahāro, tasmā desanāhāre vipallāsahetubhāvena niddhāritāya taṇhāya kusalādivibhāgapavicayamukhena vicayahārasampātaṃ dassetuṃ‘‘ tattha taṇhā duvidhā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  982. 580982,121,578,34,38,1,35,3,Tattha {kusalā}ti kusaladhammārammaṇā.
  983. 580983,121,578,39,56,1,61,7,Kusala -saddo cettha bāhitikasutte( ma. ni.2.358 ādayo) viya anavajjatthe daṭṭhabbo.
  984. 580984,121,578,57,62,1,45,5,Kasmā panettha taṇhā kusalapariyāyena uddhaṭā?
  985. 580985,121,578,63,73,1,93,9,Heṭṭhā desanāhāre vipallāsahetubhāvena taṇhaṃ uddharitvā tassā vasena saṃkilesapakkho dassito.
  986. 580986,121,578,74,83,1,101,9,Vicittapaṭibhānatāya pana idhāpi taṇhāmukheneva vodānapakkhaṃ dassetuṃ kusalapariyāyena taṇhā uddhaṭā.
  987. 580987,121,578,84,91,1,60,6,"Tattha saṃsāraṃ gametīti saṃsāragāminī, saṃsāranāyikāti attho. "
  988. 580988,121,578,92,96,1,40,4,Apacayaṃ nibbānaṃ gametīti apacayagāminī.
  989. 580989,121,578,97,101,1,33,4,Kathaṃ pana taṇhā apacayagāminīti?
  990. 580990,121,578,102,109,1,18,3,Āha‘‘ pahānataṇhā’’ ti.
  991. 580991,121,578,110,113,1,35,3,Tadaṅgādippahānassa hetubhūtā taṇhā.
  992. 580992,121,578,114,119,1,49,5,Kathaṃ pana ekantasāvajjāya taṇhāya kusalabhāvoti?
  993. 580993,121,578,120,121,1,16,1,Sevitabbabhāvato.
  994. 580994,121,578,122,138,1,101,14,"Yathā taṇhā, evaṃ mānopi duvidho kusalopi akusalopi, na taṇhā evāti taṇhāya nidassanabhāvena māno vutto. "
  995. 580995,121,579,2,15,1,82,9,Tattha mānassa yathādhippetaṃ kusalādibhāvaṃ dassetuṃ‘‘ yaṃ mānaṃ nissāyā’’ tiādimāha.
  996. 580996,121,579,16,18,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  997. 580997,121,579,19,32,1,72,7,"‘‘ mānamahaṃ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampī’’ tiādi. "
  998. 580998,121,579,33,46,1,86,9,Yaṃ nekkhammassitaṃ domanassan tiādi‘‘ kusalā’’ ti vuttataṇhāya sarūpadassanatthaṃ vuttaṃ.
  999. 580999,121,579,47,51,1,38,4,Tattha nekkhammassitaṃ domanassaṃ nāma–
  1000. 581000,121,580,2,9,1,48,6,‘ ‘ Tattha katamāni cha nekkhammassitāni domanassāni?
  1001. 581001,121,580,10,50,1,313,34,"Rūpānaṃtveva aniccataṃ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṃ‘ pubbe ceva rūpā etarahi ca, sabbete rūpā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpeti‘ kudāssu nāmāhaṃ tadāyatanaṃ upasampajja viharissāmi, yadariyā etarahi āyatanaṃ upasampajja viharantī’ ti. "
  1002. 581002,121,580,51,62,1,83,9,"Iti anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpayato uppajjati pihā, pihāpaccayā domanassaṃ. "
  1003. 581003,121,580,63,83,1,66,8,"Yaṃ evarūpaṃ domanassaṃ, idaṃ vuccati nekkhammassitaṃ domanassan’’ ti( ma. ni.3.307)– "
  1004. 581004,121,581,2,47,1,460,39,"Evaṃ chasu dvāresu iṭṭhārammaṇe āpāthagate anuttaravimokkhasaṅkhātaariyaphaladhammesu pihaṃ upaṭṭhāpetvā tadadhigamāya aniccādivasena vipassanaṃ upaṭṭhāpetvā ussukkāpetuṃ asakkontassa‘‘ imampi pakkhaṃ imampi māsaṃ, imampi saṃvaccharaṃ, vipassanaṃ ussukkāpetvā ariyabhūmiṃ sampāpuṇituṃ nāsakkhin’’ ti anusocato uppannaṃ domanassaṃ nekkhammavasena vipassanāvasena anussativasena paṭhamajjhānādivasena paṭipattiyā hetubhāvena uppajjanato nekkhammassitaṃ domanassaṃ nāma. "
  1005. 581005,121,581,48,62,1,51,9,Ayaṃ taṇhā {kusalā}ti ayaṃ‘‘ pihā’’ ti vuttā taṇhā kusalā.
  1006. 581006,121,581,63,64,1,6,1,Kathaṃ?
  1007. 581007,121,581,65,71,1,43,4,"Rāgavirāgā cetovimutti, tadārammaṇā {kusalā}ti. "
  1008. 581008,121,581,72,85,1,81,10,"Idaṃ vuttaṃ hoti– rāgavirāgā cetovimutti, na sabhāvena kusalā, anavajjaṭṭhena kusalā. "
  1009. 581009,121,581,86,94,1,71,8,Taṃ uddissa pavattiyā tadārammaṇā pana taṇhā kusalārammaṇatāya kusalāti.
  1010. 581010,121,581,95,99,1,47,4,Avijjāvirāgā paññāvimutti anavajjaṭṭhena kusalā.
  1011. 581011,121,581,100,104,1,22,2,{Tassā}ti paññāvimuttiyā .
  1012. 581012,121,581,105,124,1,77,11,Yāya vasena‘‘ tasmā rakkhitacittassā’’ ti gāthāyaṃ‘‘ sabbā duggatiyo jahe’’ ti vuttaṃ.
  1013. 581013,121,582,2,21,1,168,15,Iti cirataraṃ vipassanāparivāsaṃ parivasitvā dukkhāpaṭipadādandhābhiññāya adhigatāya paññāvimuttiyā vasena vicayahārasampātaṃ dassetuṃ‘‘ tassā ko pavicayo’’ tiādi āraddhaṃ.
  1014. 581014,121,582,22,45,1,174,17,"Tattha yasmā paññāvimutti ariyamaggamūlikā, tasmā catutthajjhānapādake ariyamaggadhamme uddisitvā tesaṃ āgamanapaṭipadaṃ dassetuṃ‘‘ kattha daṭṭhabbo, catutthe jhāne’’ tiādi vuttaṃ. "
  1015. 581015,121,582,46,51,1,57,4,Tattha {pāramitāyā}ti ukkaṃsagatāya catutthajjhānabhāvanāya.
  1016. 581016,121,582,52,69,1,107,12,"Yehi aṭṭhahi aṅgehi samannāgataṃ catutthajjhānacittaṃ vuttaṃ, tāni aṅgāni dassetuṃ‘‘ parisuddhan’’ tiādi vuttaṃ. "
  1017. 581017,121,583,2,5,1,47,3,Tattha upekkhāsatipārisuddhibhāvena parisuddhaṃ.
  1018. 581018,121,583,6,13,1,55,6,"Parisuddhattā eva pariyodātaṃ, pabhassaranti vuttaṃ hoti. "
  1019. 581019,121,583,14,18,1,55,4,Sukhādīnaṃ paccayaghātena vītarāgādiaṅgaṇattā anaṅgaṇaṃ.
  1020. 581020,121,583,19,32,1,114,11,"Anaṅgaṇattā eva vigatūpakkilesaṃ, aṅgaṇena hi cittaṃ upakkilissati, subhāvitattā mudubhūtaṃ vasibhāvappattanti attho. "
  1021. 581021,121,583,33,43,1,40,6,Vase vattamānañhi cittaṃ‘‘ mudū’’ ti vuccati.
  1022. 581022,121,583,44,52,1,58,7,"Muduttā eva ca kammaniyaṃ, kammakkhamaṃ kammayogganti attho. "
  1023. 581023,121,583,53,82,1,101,13,"Muduñhi cittaṃ kammaniyaṃ hoti , evaṃ bhāvitaṃ muduñca hoti kammaniyañca, yathayidaṃ, bhikkhave, cittan’’ ti( a. ni.1.22). "
  1024. 581024,121,583,83,87,1,41,4,Etesu parisuddhabhāvādīsu ṭhitattā ṭhitaṃ.
  1025. 581025,121,583,88,94,1,52,5,"Ṭhitattāyeva āneñjappattaṃ, acalaṃ niriñjananti attho. "
  1026. 581026,121,583,95,101,1,50,6,Mudukammaññabhāvena vā attano vase ṭhitattā ṭhitaṃ.
  1027. 581027,121,583,102,105,1,39,3,Saddhādīhi pariggahitattā āneñjappattaṃ.
  1028. 581028,121,583,106,136,1,242,25,"Saddhāpariggahitañhi cittaṃ assaddhiyena na iñjati, vīriyapariggahitaṃ kosajjena na iñjati, satipariggahitaṃ pamādena na iñjati, samādhipariggahitaṃ uddhaccena na iñjati, paññāpariggahitaṃ avijjāya na iñjati, obhāsagataṃ kilesandhakārena na iñjati. "
  1029. 581029,121,583,137,143,1,52,6,Imehi chahi dhammehi pariggahitaṃ āneñjappattaṃ hoti.
  1030. 581030,121,583,144,149,1,55,5,Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgataṃ cittaṃ abhinīhārakkhamaṃ hoti.
  1031. 581031,121,583,150,153,1,56,3,Abhiññāsacchikaraṇīyānaṃ dhammānaṃ abhiññāsacchikiriyāya.
  1032. 581032,121,584,2,10,1,83,7,Aparo nayo– catutthajjhānasamādhinā samāhitaṃ cittaṃ nīvaraṇadūrībhāvena parisuddhaṃ.
  1033. 581033,121,584,11,13,1,34,2,Vitakkādisamatikkamena pariyodātaṃ.
  1034. 581034,121,584,14,19,1,70,5,Jhānapaṭilābhapaccanīkānaṃ pāpakānaṃ icchāvacarānaṃ abhāvena anaṅgaṇaṃ.
  1035. 581035,121,584,20,30,1,108,10,Icchāvacarānan ti icchāya avacarānaṃ icchāvasena otiṇṇānaṃ pavattānaṃ nānappakārānaṃ kopaapaccayānanti attho.
  1036. 581036,121,584,31,35,1,57,4,Abhijjhādīnaṃ cittupakkilesānaṃ vigamena vigatūpakkilesaṃ.
  1037. 581037,121,584,36,55,1,61,5,Ubhayampi cetaṃ anaṅgaṇasuttavatthasuttānaṃ( ma. ni.1.57 ādayo;70 ādayo) vasena veditabbaṃ.
  1038. 581038,121,584,56,59,1,24,3,Vasippattiyā mudu bhūtaṃ.
  1039. 581039,121,584,60,62,1,33,2,Iddhipādabhāvūpagamena kammaniyaṃ.
  1040. 581040,121,584,63,67,1,58,4,Bhāvanāpāripūriyā paṇītabhāvūpagamena ṭhitaṃ āneñjappattaṃ.
  1041. 581041,121,584,68,76,1,63,7,"Yathā āneñjabhāvappattaṃ āneñjappattaṃ hoti, evaṃ ṭhitanti attho. "
  1042. 581042,121,584,77,82,1,57,5,Evampi aṭṭhaṅgasamannāgataṃ cittaṃ abhinīhārakkhamaṃ hoti.
  1043. 581043,121,584,83,88,1,81,5,Abhiññāsacchikaraṇīyānaṃ dhammānaṃ abhiññāsacchikiriyāya pādakaṃ padaṭṭhānabhūtaṃ.
  1044. 581044,121,584,89,90,1,8,1,Tenevāha–
  1045. 581045,121,584,91,105,1,63,10,‘‘ so tattha aṭṭhavidhaṃ adhigacchati cha abhiññā dve ca visese’’ ti.
  1046. 581046,121,585,2,7,1,39,4,Tattha {so}ti adhigatacatutthajjhāno yogī.
  1047. 581047,121,585,8,13,1,46,4,{Tatthā}ti tasmiṃ catutthajjhāne adhiṭṭhānabhūte.
  1048. 581048,121,585,14,20,1,57,5,Aṭṭhavidhaṃ {adhigacchatī}ti aṭṭhavidhaṃ guṇaṃ adhigacchati.
  1049. 581049,121,585,21,26,1,28,5,Ko pana so aṭṭhavidho guṇoti?
  1050. 581050,121,585,27,38,1,32,7,Āha‘‘ cha abhiññā dve ca visese’’ ti.
  1051. 581051,121,585,39,41,1,29,2,Manomayiddhi vipassanāñāṇañca.
  1052. 581052,121,585,42,46,1,34,4,Taṃ cittan ti catutthajjhānacittaṃ.
  1053. 581053,121,585,47,63,1,106,11,"‘‘ Yato parisuddhaṃ, tato pariyodātan’’ tiādinā purimaṃ purimaṃ pacchimassa pacchimassa kāraṇavacananti dasseti. "
  1054. 581054,121,585,64,80,1,110,11,Tadubhayan ti yesaṃ rāgādiaṅgaṇānaṃ abhijjhādiupakkilesānañca abhāvena‘‘ anaṅgaṇaṃ vigatūpakkilesan’’ ti ca vuttaṃ.
  1055. 581055,121,585,81,87,1,41,6,Tāni aṅgaṇāni upakkilesā cāti taṃ ubhayaṃ.
  1056. 581056,121,585,88,94,1,61,6,Tadubhayaṃ taṇhāsabhāvattā taṇhāya anulomanato ca taṇhāpakkho.
  1057. 581057,121,585,95,104,1,50,8,Yā ca {iñjanā}ti yā ca cittassa asamādānena phandanā.
  1058. 581058,121,585,105,108,1,22,2,{Aṭṭhitī}ti anavaṭṭhānaṃ.
  1059. 581059,121,585,109,120,1,82,9,"Ayaṃ {diṭṭhipakkho}ti yā iñjanā aṭṭhiti ca, ayaṃ micchābhinivesahetutāya diṭṭhipakkho."
  1060. 581060,121,586,2,12,1,63,7,‘ ‘ Cattāri indriyānī’’ tiādinā vedanātopi catutthajjhānaṃ vibhāveti.
  1061. 581061,121,586,13,20,1,92,7,Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgataṃ catutthajjhānacittaṃ upari abhiññādhigamāya abhinīhārakkhamaṃ hoti.
  1062. 581062,121,586,21,28,1,67,7,Sā ca abhinīhārakkhamatā cuddasahi ākārehi ciṇṇavasibhāvasseva hoti.
  1063. 581063,121,586,29,49,1,170,15,"So ca vasibhāvo aṭṭhasamāpattilābhino, na rūpāvacarajjhānamattalābhinoti āruppasamāpattiyā manasikāravidhiṃ dassento‘‘ so uparimaṃ samāpattiṃ santato manasikarotī’’ tiādimāha. "
  1064. 581064,121,586,50,55,1,56,5,Tattha uparimaṃ samāpattin ti ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ.
  1065. 581065,121,586,56,68,1,80,7,Santato {manasikarotī}ti aṅgasantatāyapi ārammaṇasantatāyapi‘‘ santā’’ ti manasikaroti.
  1066. 581066,121,586,69,82,1,106,12,"Yato yato hi āruppasamāpattiṃ santato manasikaroti, tato tato rūpāvacarajjhānaṃ avūpasantaṃ hutvā upaṭṭhāti. "
  1067. 581067,121,586,83,84,1,8,1,Tenevāha–
  1068. 581068,121,586,85,96,1,31,5,‘‘ tassa uparimaṃ… pe… saṇṭhahatī’’ ti.
  1069. 581069,121,586,97,105,1,91,7,Ukkaṇṭhā ca {paṭighasaññā}ti paṭighasaññāsaṅkhātāsu pañcaviññāṇasaññāsu anabhirati saṇṭhahati.
  1070. 581070,121,586,106,116,1,54,6,‘‘ So sabbaso’’ tiādinā ekadesena āruppasamāpattiṃ dasseti.
  1071. 581071,121,586,117,131,1,141,12,"Abhiññābhinīhāro {rūpasaññā}ti rūpāvacarasaññā nāmetā yāvadeva abhiññatthābhinīhāramattaṃ, na pana arūpāvacarasamāpattiyo viya santāti adhippāyo. "
  1072. 581072,121,586,132,145,1,100,10,"Vokāro {nānattasaññā}ti nānattasaññā nāmetā nānārammaṇesu vokāro, tattha cittassa ākulappavattīti attho. "
  1073. 581073,121,586,146,154,1,63,7,{Samatikkamatī}ti evaṃ tattha ādīnavadassī hutvā tā samatikkamati.
  1074. 581074,121,586,155,167,1,128,11,Paṭighasaññā cassa abbhatthaṃ {gacchatī}ti assa ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ adhigacchantassa yogino dasapi paṭighasaññā vigacchanti.
  1075. 581075,121,586,168,170,1,31,2,Iminā paṭhamāruppasamāpattimāha.
  1076. 581076,121,587,2,12,1,101,9,Evaṃ {samāhitassā}ti evaṃ iminā vuttanayena rūpāvacarajjhāne cittekaggatāyapi samatikkamena samāhitassa.
  1077. 581077,121,587,13,18,1,54,4,{Samāhitassā}ti āruppasamādhinā santavuttinā samāhitassa.
  1078. 581078,121,587,19,24,1,38,4,{Obhāso}ti yo pure rūpāvacarajjhānobhāso.
  1079. 581079,121,587,25,31,1,84,5,{Antaradhāyatī}ti so rūpāvacarajjhānobhāso arūpāvacarajjhānasamāpajjanakāle vigacchati.
  1080. 581080,121,587,32,38,1,62,4,{Dassanañcā}ti rūpāvacarajjhānacakkhunā dassanañca antaradhāyati.
  1081. 581081,121,587,39,45,1,42,5,So {samādhī}ti so yathāvutto rūpārūpasamādhi.
  1082. 581082,121,587,46,52,1,80,5,{Chaḷaṅgasamannāgato}ti upakārakaparikkhārasabhāvabhūtehi chahi aṅgehi samannāgato.
  1083. 581083,121,587,53,61,1,66,6,"{Paccavekkhitabbo}ti pati avekkhitabbo, punappunaṃ cintetabboti attho. "
  1084. 581084,121,587,62,73,1,75,7,Paccavekkhaṇākāraṃ saha visayena dassetuṃ‘‘ anabhijjhāsahagatan’’ tiādi vuttaṃ.
  1085. 581085,121,587,74,83,1,72,8,Tattha {sabbaloke}ti sabbasmiṃ piyarūpe sātarūpe sattaloke saṅkhāraloke ca.
  1086. 581086,121,587,84,87,1,30,3,Tena kāmacchandassa pahānamāha.
  1087. 581087,121,587,88,97,1,82,5,Tathā‘‘ abyāpannan’’ tiādinā byāpādakosajjasārambhasāṭheyyavikkhepasammosānaṃ pahānaṃ.
  1088. 581088,121,587,98,113,1,103,11,Puna tāni cha aṅgāni samathavipassanāvasena vibhajitvā dassetuṃ‘‘ yañca anabhijjhāsahagatan’’ tiādi vuttaṃ.
  1089. 581089,121,587,114,117,1,22,3,Taṃ sabbaṃ suviññeyyaṃ.
  1090. 581090,121,588,2,28,1,156,15,54. Ettāvatā‘‘ paññāvimuttī’’ ti vuttassa arahattaphalassa samādhimukhena pubbabhāgapaṭipadaṃ dassetvā idāni arahattaphalasamādhiṃ dassetuṃ‘‘ so samādhī’’ tiādi vuttaṃ.
  1091. 581091,121,588,29,36,1,38,6,Tattha so {samādhī}ti yo so sammāsamādhi.
  1092. 581092,121,588,37,52,1,184,15,Pubbe vuttassa ariyamaggasamādhissa phalabhūto samādhi pañcavidhena veditabbo idāni vuccamānehi pañcahi paccavekkhaṇañāṇehi attano paccavekkhitabbākārasaṅkhātena pañcavidhena veditabbo.
  1093. 581093,121,588,53,65,1,103,8,‘‘ Ayaṃ samādhi paccuppannasukho’’ tiādīsu arahattaphalasamādhi appitappitakkhaṇe sukhattā paccuppannasukho.
  1094. 581094,121,588,66,74,1,83,8,Purimo purimo pacchimassa pacchimassa samādhisukhassa paccayattā āyatiṃ sukhavipāko.
  1095. 581095,121,588,75,78,1,23,3,Kilesehi ārakattā ariyo.
  1096. 581096,121,588,79,82,1,44,3,Kāmāmisavaṭṭāmisalokāmisānaṃ abhāvā nirāmiso.
  1097. 581097,121,588,83,87,1,49,4,Buddhādīhi mahāpurisehi sevitattā akāpurisasevito.
  1098. 581098,121,588,88,92,1,50,4,Aṅgasantatāya sabbakilesadarathasantatāya ca santo.
  1099. 581099,121,588,93,95,1,23,2,Atittikaraṭṭhena paṇīto.
  1100. 581100,121,588,96,103,1,94,6,"Kilesapaṭippassaddhiyā laddhattā, kilesapaṭippassaddhibhāvena vā laddhattā paṭippassaddhiladdho. "
  1101. 581101,121,588,104,110,1,43,6,Passaddhaṃ passaddhīti hi idaṃ atthato ekaṃ.
  1102. 581102,121,588,111,117,1,66,5,Paṭippassaddhikilesena vā arahatā laddhattāpi paṭippassaddhiladdho .
  1103. 581103,121,588,118,125,1,72,6,"Ekodibhāvena adhigatattā, ekodibhāvameva vā adhigatattā ekodibhāvādhigato. "
  1104. 581104,121,588,126,137,1,138,10,Appaguṇasāsavasamādhi viya sasaṅkhārena sappayogena paccanīkadhamme niggayha kilese vāretvā anadhigatattā {nasasaṅkhāraniggayhavāritagato}ti.
  1105. 581105,121,589,2,24,1,183,20,"Yato yato bhāgato tañca samādhiṃ samāpajjanto, tato vā vuṭṭhahanto sativepullappatto satova samāpajjati satova vuṭṭhahati, yathāparicchinnakālavasena vā sato samāpajjati sato vuṭṭhahati. "
  1106. 581106,121,589,25,47,1,152,16,"Tasmā yadettha‘‘ ayaṃ samādhi paccuppannasukho ceva āyatiñca sukhavipāko’’ ti evaṃ paccavekkhantassa paccattameva aparappaccayañāṇaṃ uppajjati, ayameko ākāro. "
  1107. 581107,121,589,48,51,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  1108. 581108,121,589,52,59,1,82,7,Evametesaṃ pañcannaṃ paccavekkhitabbākārānaṃ vasena samādhi pañcavidhena veditabbo.
  1109. 581109,121,590,2,14,1,74,8,Puna ‘‘ yo ca samādhī’’ tiādinā arahattaphale samathavipassanāvibhāgaṃ dasseti.
  1110. 581110,121,590,15,43,1,132,18,"Tattha samādhisukhassa‘‘ sukhan’’ ti adhippetattā‘‘ yo ca samādhi paccuppannasukho, yo ca samādhi āyatiṃ sukhavipāko, ayaṃ samatho’’ ti vuttaṃ. "
  1111. 581111,121,590,44,49,1,58,5,Ariyanirāmisādibhāvo pana paññānubhāvena nipphajjatīti āha–
  1112. 581112,121,590,50,64,1,40,8,‘‘ yo ca samādhi ariyo… pe… ayaṃ vipassanā’’ ti.
  1113. 581113,121,591,2,19,1,124,13,Evaṃ arahattaphalasamādhiṃ vibhāgena dassetvā idāni tassa pubbabhāgapaṭipadaṃ samādhivibhāgena dassetuṃ‘‘ so samādhī’’ ti vuttaṃ.
  1114. 581114,121,591,20,33,1,120,11,"Tattha so {samādhī}ti yo so arahattaphalasamādhissa pubbabhāgapaṭipadāyaṃ vutto rūpāvacaracatutthajjhānasamādhi, so samādhi. "
  1115. 581115,121,591,34,39,1,52,4,{Pañcavidhenā}ti vakkhamānena pañcappakārena veditabbo.
  1116. 581116,121,591,40,54,1,89,10,‘‘ Pītipharaṇatā’’ tiādīsu pītiṃ pharamānā uppajjatīti dvīsu jhānesu paññā pītipharaṇatā nāma.
  1117. 581117,121,591,55,63,1,67,8,Sukhaṃ pharamānā uppajjatīti tīsu jhānesu paññā sukhapharaṇatā nāma.
  1118. 581118,121,591,64,71,1,69,7,Paresaṃ ceto pharamānā uppajjatīti cetopariyapaññā cetopharaṇatā nāma.
  1119. 581119,121,591,72,77,1,61,5,Ālokapharaṇe uppajjatīti dibbacakkhupaññā ālokapharaṇatā nāma.
  1120. 581120,121,591,78,81,1,45,3,Paccavekkhaṇañāṇaṃ paccavekkhaṇānimittaṃ nāma.
  1121. 581121,121,591,82,117,1,218,22,"Vuttampi cetaṃ‘‘ dvīsu jhānesu paññā pītipharaṇatā, tīsu jhānesu paññā sukhapharaṇatā, paracitte ñāṇaṃ cetopharaṇatā, dibbacakkhu ālokapharaṇatā, tamhā tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa paccavekkhaṇañāṇaṃ paccavekkhaṇanimittan’’ ti( vibha.804). "
  1122. 581122,121,592,2,14,1,70,8,Idha samathavipassanāvibhāgaṃ dassetuṃ‘‘ yo ca pītipharaṇo’’ tiādi vuttaṃ.
  1123. 581123,121,592,15,24,1,62,8,Ettha ca paññāsīsena desanā katāti paññāvasena saṃvaṇṇanā katā.
  1124. 581124,121,592,25,33,1,85,8,Paññā pītipharaṇatātiādīsu samādhisahagatā evāti tattha samādhivasena samatho uddhaṭo.
  1125. 581125,121,592,34,47,1,90,9,Tasmā pītisukhacetopharaṇatā visesato samādhivipphāravasena ijjhantīti tā‘‘ samatho’’ ti vuttā.
  1126. 581126,121,592,48,58,1,54,6,Itarāni ñāṇavipphāravasenāti tāni‘‘ vipassanā’’ ti vuttāni.
  1127. 581127,121,593,2,20,1,87,10,55. Idāni taṃ samādhiṃ ārammaṇavasena vibhajitvā dassetuṃ‘‘ dasa kasiṇāyatanānī’’ tiādi vuttaṃ.
  1128. 581128,121,593,21,35,1,149,13,"Tattha kasiṇajjhānasaṅkhātāni kasiṇāni ca tāni yogino sukhavisesānaṃ adhiṭṭhānabhāvato, manāyatanadhammāyatanabhāvato ca āyatanāni cāti kasiṇāyatanāni. "
  1129. 581129,121,593,36,49,1,132,11,"Pathavīkasiṇan ti kataparikammaṃ pathavīmaṇḍalampi, tattha pavattaṃ uggahapaṭibhāganimittampi, tasmiṃ nimitte uppannajjhānampi vuccati. "
  1130. 581130,121,593,50,53,1,25,3,Tesu jhānaṃ idhādhippetaṃ.
  1131. 581131,121,593,54,58,1,61,4,Ākāsakasiṇan ti kasiṇugghāṭimākāse pavattapaṭhamāruppajjhānaṃ.
  1132. 581132,121,593,59,63,1,64,4,Viññāṇakasiṇan ti paṭhamāruppaviññāṇārammaṇaṃ dutiyāruppajjhānaṃ.
  1133. 581133,121,593,64,78,1,102,10,Pathavīkasiṇādike suddhasamathabhāvanāvasena pavattite sandhāya‘‘ imāni aṭṭha kasiṇāni samatho’’ ti vuttaṃ.
  1134. 581134,121,593,79,89,1,71,6,Sesakasiṇadvayaṃ vipassanādhiṭṭhānabhāvena pavattaṃ‘‘ vipassanā’’ ti vuttaṃ.
  1135. 581135,121,594,2,6,1,20,4,Evan ti iminā nayena.
  1136. 581136,121,594,7,17,1,140,9,Sabbo {ariyamaggo}ti sammādiṭṭhiādibhāvena abhinnopi ariyamaggo satipaṭṭhānādipubbabhāgapaṭipadābhedena anekabhedabhinno niravaseso ariyamaggo.
  1137. 581137,121,594,18,31,1,92,11,"Yena yena {ākārenā}ti anabhijjhādīsu, paccuppannasukhatādīsu ca ākāresu yena yena ākārena vutto. "
  1138. 581138,121,594,32,57,1,165,22,"Tena {tenā}ti tesu tesu ākāresu ye ye samathavasena, ye ca ye ca vipassanāvasena yojetuṃ sambhavanti, tena tena ākārena samathavipassanāhi ariyamaggo vicinitvā yojetabbo. "
  1139. 581139,121,594,58,61,1,36,2,{Te}ti samathādhiṭṭhānavipassanādhammā.
  1140. 581140,121,594,62,73,1,80,9,"Tīhi dhammehi {saṅgahitā}ti tīhi anupassanādhammehi saṅgahitā, gaṇanaṃ gatāti attho. "
  1141. 581141,121,594,74,76,1,15,2,Katamehi tīhīti?
  1142. 581142,121,594,77,86,1,39,5,Āha‘‘ aniccatāya dukkhatāya anattatāyā’’ ti.
  1143. 581143,121,594,87,97,1,51,6,Aniccatāya sahacaraṇato vipassanā‘‘ aniccatā’’ ti vuttā.
  1144. 581144,121,594,98,101,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  1145. 581145,121,595,2,24,1,245,21,So samathavipassanaṃ bhāvayamāno tīṇi vimokkhamukhāni {bhāvayatī}ti so ariyamaggādhigamāya yuttappayutto yogī kālena samathaṃ samāpajjanavasena kālena vipassanaṃ sammasanavasena vaḍḍhayamāno animittavimokkhamukhādisaṅkhātā tisso anupassanā brūheti.
  1146. 581146,121,595,25,41,1,137,14,Tayo khandhe {bhāvayatī}ti tisso anupassanā uparūparivisesaṃ pāpento sīlakkhandho samādhikkhandho paññākkhandhoti ete tayo khandhe vaḍḍheti.
  1147. 581147,121,595,42,65,1,134,18,"Yasmā pana tīhi khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahito, tasmā‘‘ tayo khandhe bhāvayanto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayatī’’ ti vuttaṃ. "
  1148. 581148,121,596,2,27,1,175,19,"Idāni yesaṃ puggalānaṃ yattha sikkhantānaṃ visesato niyyānamukhāni yesañca kilesānaṃ paṭipakkhabhūtāni tīṇi vimokkhamukhāni, tehi saddhiṃ tāni dassetuṃ‘‘ rāgacarito’’ tiādi vuttaṃ. "
  1149. 581149,121,596,28,33,1,53,4,Tattha animittena {vimokkhamukhenā}ti aniccānupassanāya.
  1150. 581150,121,596,34,53,1,172,14,"Sā hi niccanimittādisamugghāṭanena animitto, rāgādīnaṃ samucchedavimuttiyā vimokkhoti laddhanāmassa ariyamaggassa mukhabhāvato dvārabhāvato‘‘ animittavimokkhamukhan’’ ti vuccati. "
  1151. 581151,121,596,54,57,1,31,2,{Adhicittasikkhāyā}ti samādhismiṃ.
  1152. 581152,121,596,58,68,1,110,9,Sukhavedanīyaṃ phassaṃ {anupagacchanto}ti sukhavedanāya hitaṃ sukhavedanākāraṇato phassaṃ taṇhāya anupagacchanto.
  1153. 581153,121,596,69,88,1,112,13,"Sukhaṃ vedanaṃ {parijānanto}ti‘‘ ayaṃ sukhā vedanā vipariṇāmādinā dukkhā’’ ti parijānanto, savisayaṃ rāgaṃ samatikkanto."
  1154. 581154,121,596,89,100,1,65,7,‘‘ Rāgamalaṃ pavāhento’’ tiādinā tehi pariyāyehi rāgasseva pahānamāha.
  1155. 581155,121,596,101,111,1,63,6,‘‘ Dosacarito puggalo’’ tiādīsupi vuttanayānusārena attho veditabbo.
  1156. 581156,121,597,2,12,1,139,10,Paññādhikassa santatisamūhakiccārammaṇādighanavinibbhogena saṅkhāresu attasuññatā pākaṭā hotīti visesato anattānupassanā paññāpadhānāti āha–
  1157. 581157,121,597,13,20,1,38,3,‘‘ suññatavimokkhamukhaṃ paññākkhandho’’ ti.
  1158. 581158,121,597,21,37,1,170,16,Tathā saṅkhārānaṃ sarasapabhaṅgutāya ittarakhaṇattā uppannānaṃ tattha tattheva bhijjanaṃ sammā samāhitasseva pākaṭaṃ hotīti visesato aniccānupassanā samādhippadhānāti āha–
  1159. 581159,121,597,38,45,1,41,3,‘‘ animittavimokkhamukhaṃ samādhikkhandho’’ ti.
  1160. 581160,121,597,46,62,1,160,16,Tathā sīlesu paripūrakārino khantibahulassa uppannaṃ dukkhaṃ aratiñca abhibhuyya viharato saṅkhārānaṃ dukkhatā vibhūtā hotīti dukkhānupassanā sīlappadhānāti āha–
  1161. 581161,121,597,63,70,1,40,3,‘‘ appaṇihitavimokkhamukhaṃ sīlakkhandho’’ ti.
  1162. 581162,121,597,71,78,1,62,7,Iti tīhi vimokkhamukhehi tiṇṇaṃ khandhānaṃ saṅgahitattā vuttaṃ–
  1163. 581163,121,597,79,91,1,60,8,‘‘ so tīṇi vimokkhamukhāni bhāvayanto tayo khandhe bhāvayatī’’ ti.
  1164. 581164,121,597,92,114,1,141,18,Yasmā ca tīhi ca khandhehi ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa saṅgahitattā tayo khandhe bhāvayanto‘‘ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayatī’’ ti vuttaṃ.
  1165. 581165,121,597,115,128,1,61,9,Tasmā tehi tassa saṅgahaṃ dassento‘‘ yā ca sammāvācā’’ tiādimāha.
  1166. 581166,121,598,2,14,1,81,8,Puna tiṇṇaṃ khandhānaṃ samathavipassanābhāvaṃ dassetuṃ‘‘ sīlakkhandho’’ tiādi vuttaṃ.
  1167. 581167,121,598,15,24,1,100,8,"Tattha sīlakkhandhassa khantipadhānattā, samādhissa bahūpakārattā ca samathapakkhabhajanaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  1168. 581168,121,598,25,29,1,36,3,{Bhavaṅgānī}ti upapattibhavassa aṅgāni.
  1169. 581169,121,598,30,35,1,21,4,Dve {padānī}ti dve pādā.
  1170. 581170,121,598,36,42,1,59,5,Yebhuyyena hi pañcadasa caraṇadhammā sīlasamādhisaṅgahitāti.
  1171. 581171,121,598,43,49,1,58,4,{Bhāvitakāyo}ti ābhisamācārikasīlassa pāripūriyā bhāvitakāyo.
  1172. 581172,121,598,50,53,1,47,3,Ādibrahmacariyakasīlassa pāripūriyā bhāvitasīlo.
  1173. 581173,121,598,54,60,1,60,5,Atha vā {bhāvitakāyo}ti indriyasaṃvarena bhāvitapañcadvārakāyo.
  1174. 581174,121,598,61,65,1,45,3,{Bhāvitasīlo}ti avasiṭṭhasīlavasena bhāvitasīlo.
  1175. 581175,121,598,66,74,1,87,8,Sammā kāyabhāvanāya sati accantaṃ kāyaduccaritappahānaṃ anavajjañca uṭṭhānaṃ sampajjati.
  1176. 581176,121,598,75,85,1,91,10,Tathā anuttare sīle sijjhamāne anavasesato micchāvācāya micchājīvassa ca pahānaṃ sampajjati.
  1177. 581177,121,598,86,106,1,186,16,Cittapaññāsu ca bhāvitāsu sammāsatisammāsamādhisammādiṭṭhisammāsaṅkappā bhāvanāpāripūriṃ gatā eva honti taṃsabhāvattā tadubhayakāraṇattā cāti imamatthaṃ dasseti‘‘ kāye bhāviyamāne’’ tiādinā.
  1178. 581178,121,599,2,11,1,102,8,Pañcavidhaṃ adhigamaṃ {gacchatī}ti ariyamaggādhigamameva avatthāvisesavasena pañcadhā vibhajitvā dasseti.
  1179. 581179,121,599,12,31,1,177,19,Ariyamaggo hi khippaṃ sakiṃ ekacittakkhaṇeneva catūsu saccesu attanā adhigantabbaṃ adhigacchatīti na tassa lokiyasamāpattiyā viya vasibhāvanākiccaṃ atthīti khippādhigamo ca hoti.
  1180. 581180,121,599,32,37,1,64,5,Pajahitabbānaṃ accantavimuttivasena pajahanato vimuttādhigamo ca.
  1181. 581181,121,599,38,44,1,70,6,Lokiyehi mahantānaṃ sīlakkhandhādīnaṃ adhigamanabhāvato mahādhigamo ca.
  1182. 581182,121,599,45,50,1,54,5,Tesaṃyeva vipulaphalānaṃ adhigamanato vipulādhigamo ca.
  1183. 581183,121,599,51,59,1,65,7,Attanā kattabbassa kassaci anavasesato anavasesādhigamo ca {hotī}ti.
  1184. 581184,121,599,60,63,1,18,3,Ke panete adhigamā?
  1185. 581185,121,599,64,80,1,101,11,"Keci samathānubhāvena, keci vipassanānubhāvenāti imaṃ vibhāgaṃ dassetuṃ‘‘ tattha samathenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  1186. 581186,121,600,2,44,1,351,31,56. Iti mahāthero‘‘ tasmā rakkhitacittassā’’ ti gāthāya vasena arahattaphalavimuttimukhena vicayahārasampātaṃ niddisanto desanākusalatāya anekehi suttappadesehi tassā pubbabhāgapaṭipadāya bhāvanāvisesānaṃ bhāvanānisaṃsānañca vibhajanavasena nānappakārato vicayahāraṃ dassetvā idāni dasannaṃ tathāgatabalānampi vasena taṃ dassetuṃ‘‘ tattha yo desayatī’’ tiādimāha.
  1187. 581187,121,600,45,73,1,201,22,"Ovādena sāvake na {visaṃvādayatī}ti attano anusiṭṭhiyā dhammassa savanato‘‘ sāvakā’’ ti laddhanāme veneyye na vippalambheti na vañceti, visaṃvādanahetūnaṃ pāpadhammānaṃ ariyamaggena bodhimūle eva suppahīnattā. "
  1188. 581188,121,600,74,81,1,43,6,"Tividhan ti tippakāraṃ, tīhi ākārehīti attho. "
  1189. 581189,121,600,82,91,1,65,7,Idaṃ {karothā}ti imaṃ saraṇagamanaṃ sīlādiñca upasampajja viharatha.
  1190. 581190,121,600,92,103,1,89,10,Iminā upāyena {karothā}ti anenapi vidhinā saraṇāni sodhentā sīlādīni paripūrentā sampādetha.
  1191. 581191,121,600,104,123,1,168,18,"Idaṃ vo kurumānānan ti idaṃ saraṇagamanaṃ sīlādiñca tumhākaṃ anutiṭṭhantānaṃ diṭṭhadhammasamparāyanibbānānaṃ vasena hitāya sukhāya ca bhavissati, tāni sampādethāti attho. "
  1192. 581192,121,601,2,8,1,37,5,Evaṃ ovadanākāraṃ dassetvā yaṃ vuttaṃ–
  1193. 581193,121,601,9,31,1,102,13,"‘‘ ovādena sāvake na visaṃvādayatī’’ ti, taṃ tathāgatabalehi vibhajitvā dassetuṃ‘‘ so tathā ovadito’’ tiādimāha. "
  1194. 581194,121,601,32,49,1,87,11,"Tattha {tathā}ti tena pakārena‘‘ idaṃ karotha, iminā upāyena karothā’’ tiādinā vuttappakārena. "
  1195. 581195,121,601,50,54,1,31,3,{Ovadito}ti dhammadesanāya sāsito.
  1196. 581196,121,601,55,59,1,29,3,{Anusiṭṭho}ti tasseva vevacanaṃ.
  1197. 581197,121,601,60,66,1,44,5,Tathā {karonto}ti yathānusiṭṭhaṃ tathā karonto.
  1198. 581198,121,601,67,78,1,86,10,"Taṃ bhūmin ti yassā bhūmiyā adhigamatthāya ovadito, taṃ dassanabhūmiñca bhāvanābhūmiñca. "
  1199. 581199,121,601,79,87,1,46,7,Netaṃ ṭhānaṃ {vijjatī}ti etaṃ kāraṇaṃ na vijjati.
  1200. 581200,121,601,88,100,1,70,8,Kāraṇañhi tiṭṭhati ettha phalaṃ tadāyattavuttitāyāti‘‘ ṭhānan’’ ti vuccati.
  1201. 581201,121,601,101,108,1,75,7,Dutiyavāre bhūmin ti sīlakkhandhena pattabbaṃ sampattibhavasaṅkhātaṃ bhūmiṃ.
  1202. 581202,121,602,2,25,1,180,18,"Idāni yasmā bhagavato catuvesārajjānipi aviparītasabhāvatāya paṭhamaphalañāṇassa visayaviseso hoti, tasmā tānipi tassa visayabhāvena dassetuṃ‘‘ sammāsambuddhassa te sato’’ tiādi vuttaṃ. "
  1203. 581203,121,602,26,42,1,127,14,"Tattha sammāsambuddhassa te {sato}ti ahaṃ sammāsambuddho, mayā sabbe dhammā abhisambuddhāti paṭijānanena sammāsambuddhassa te sato. "
  1204. 581204,121,602,43,90,1,183,22,"Ime dhammā anabhisambuddhāti netaṃ ṭhānaṃ {vijjatī}ti‘‘ ime nāma tayā dhammā anabhisambuddhā’’ ti koci sahadhammena sahetunā sakāraṇena vacanena, sunakkhatto( dī. ni.3.1 ādayo; ma. ni.1.146 ādayo) viya vippalapantā pana appamāṇaṃ. "
  1205. 581205,121,602,91,98,1,58,7,Tasmā sahadhammena paṭicodessatīti etaṃ kāraṇaṃ na vijjati.
  1206. 581206,121,602,99,102,1,21,3,Esa nayo sesapadesupi.
  1207. 581207,121,602,103,115,1,96,11,Yassa te atthāya dhammo {desito}ti rāgādīsu yassa yassa pahānatthāya asubhabhāvanādidhammo kathito.
  1208. 581208,121,602,116,120,1,31,3,{Takkarassā}ti tathā paṭipannassa.
  1209. 581209,121,602,121,124,1,53,3,Visesādhigaman ti abhiññāpaṭisambhidādivisesādhigamaṃ.
  1210. 581210,121,603,2,11,1,66,7,"{Antarāyikā}ti antarāyakaraṇaṃ antarāyo, so sīlaṃ etesanti antarāyikā. "
  1211. 581211,121,603,12,24,1,79,9,"Antarāye niyuttā, antarāyaṃ vā phalaṃ arahanti, antarāyappayojanāti vā antarāyikā. "
  1212. 581212,121,603,25,29,1,39,4,Te pana kammakilesādibhedena pañcavidhā.
  1213. 581213,121,603,30,35,1,41,4,{Aniyyānikā}ti ariyamaggavajjā sabbe dhammā.
  1214. 581214,121,604,2,8,1,61,5,{Diṭṭhisampanno}ti maggadiṭṭhiyā sampanno sotāpanno ariyasāvako.
  1215. 581215,121,604,9,12,1,22,3,Suhatan ti ativadhitaṃ.
  1216. 581216,121,604,13,15,1,25,2,Idampi ekadesakathanameva.
  1217. 581217,121,604,16,21,1,36,5,Matakapetādidānampi so na karoti eva.
  1218. 581218,121,604,22,29,1,75,6,{Puthujjano}ti puthūnaṃ kilesābhisaṅkhārādīnaṃ jananādīhi kāraṇehi puthujjano.
  1219. 581219,121,604,30,31,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  1220. 581220,121,605,2,10,1,39,5,"‘ ‘ Puthūnaṃ jananādīhi, kāraṇehi puthujjano; "
  1221. 581221,121,606,2,64,1,44,5,"Puthujjanantogadhattā , puthuvāyaṃ jano itī’’ ti.( dī. ni. aṭṭha.1.7; ma. ni. aṭṭha.1.2; a. ni. aṭṭha.1.1.51; dha. sa. aṭṭha.1007; paṭi. ma. aṭṭha.2.1.130);"
  1222. 581222,121,607,2,10,1,28,5,‘ ‘ Mātaran’’ tiādīsu janikā mātā.
  1223. 581223,121,607,11,14,1,14,3,Janako ca pitā.
  1224. 581224,121,607,15,20,1,40,4,Manussabhūto khīṇāsavo {arahā}ti adhippeto.
  1225. 581225,121,607,21,27,1,44,6,Kiṃ pana ariyasāvako aññe jīvitā voropeyyāti?
  1226. 581226,121,607,28,30,1,15,2,Etampi aṭṭhānaṃ.
  1227. 581227,121,607,31,58,1,212,22,"Sacepi bhavantaragataṃ ariyasāvakaṃ attano ariyasāvakabhāvaṃ ajānantampi koci evaṃ vadeyya‘‘ idaṃ kunthakipillikaṃ jīvitā voropetvā sakalacakkavāḷagabbhe cakkavattirajjaṃ paṭipajjāhī’’ ti, neva so naṃ jīvitā voropeyya. "
  1228. 581228,121,607,59,62,1,20,3,Athāpi evaṃ vadeyyuṃ–
  1229. 581229,121,607,63,84,1,91,14,"‘‘ sace imaṃ na ghātessasi, sīsaṃ te chindissāmā’’ ti, sīsamevassa chindeyyuṃ, neva so taṃ ghāteyya. "
  1230. 581230,121,607,85,93,1,97,8,Puthujjanabhāvassa pana mahāsāvajjabhāvadassanatthaṃ ariyabhāvassa ca baladīpanatthaṃ evaṃ vuttaṃ.
  1231. 581231,121,607,94,100,1,49,5,Ayañhettha adhippāyo– sāvajjo vata puthujjanabhāvo.
  1232. 581232,121,607,101,117,1,106,14,"Yatra hi nāma mātughākādīnipi ānantariyāni karissati, mahābalova ca ariyabhāvo, yo etāni kammāni na karotīti. "
  1233. 581233,121,608,2,12,1,92,9,Saṅghaṃ {bhindeyyā}ti samānasaṃvāsakaṃ samānasīmāyaṃ ṭhitaṃ pañcahi kāraṇehi saṅghaṃ bhindeyya.
  1234. 581234,121,608,13,14,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  1235. 581235,121,608,15,35,1,92,10,"‘‘ pañcahupāli, ākārehi saṅgho bhijjati kammena uddesena voharanto anussāvanena salākaggāhenā’’ ti( pari.458). "
  1236. 581236,121,609,2,9,1,61,6,Tattha {kammenā}ti apalokanādīsu catūsu kammesu aññatarakammena.
  1237. 581237,121,609,10,16,1,56,5,{Uddesenā}ti pañcasu pātimokkhuddesesu aññatarena uddesena.
  1238. 581238,121,609,17,34,1,105,10,"{Voharanto}ti kathayanto, tāhi tāhi upapattīhi‘‘ adhammaṃ dhammo’’ tiādīni aṭṭhārasabhedakaravatthūni dīpayanto. "
  1239. 581239,121,609,35,71,1,261,29,"{Anussāvanenā}ti‘‘ nanu tumhe jānātha mayhaṃ uccakulā pabbajitabhāvaṃ bahussutabhāvañca, mādiso nāma uddhammaṃ ubbinayaṃ satthusāsanaṃ gāheyyāti kiṃ tumhākaṃ cittampi uppādetuṃ yuttaṃ, kimahaṃ apāyato na bhāyāmī’’ tiādinā nayena kaṇṇamūle vacībhedaṃ katvā anussāvanena. "
  1240. 581240,121,609,72,90,1,121,13,{Salākaggāhenā}ti evaṃ anussāvetvā tesaṃ cittaṃ upatthambhetvā anivattidhammaṃ katvā‘‘ gaṇhatha imaṃ salākan’’ ti salākaggāhena.
  1241. 581241,121,610,2,13,1,84,9,"Ettha ca kammameva uddeso vā pamāṇaṃ, vohārānussāvanasalākaggāhāpanaṃ pana pubbabhāgo . "
  1242. 581242,121,610,14,26,1,121,12,Aṭṭhārasavatthudīpanavasena hi voharantena tattha rucijananatthaṃ anussāvetvā salākāya gāhitāyapi abhinno eva hoti saṅgho.
  1243. 581243,121,610,27,48,1,119,20,"Yadā pana evaṃ cattāro vā atirekā vā salākaṃ gāhetvā āveṇikaṃ kammaṃ vā uddesaṃ vā karonti, tadā saṅgho bhinno nāma hoti. "
  1244. 581244,121,610,49,60,1,93,11,Evaṃ diṭṭhisampanno puggalo saṅghaṃ bhindeyya saṅgharājiṃ vā janeyyāti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti.
  1245. 581245,121,611,2,6,1,42,3,{Duṭṭhacitto}ti vadhakacittena paduṭṭhacitto.
  1246. 581246,121,611,7,15,1,88,7,Lohitaṃ {uppādeyyā}ti jīvamānakasarīre khuddakamakkhikāya pivanamattampi lohitaṃ uppādeyya.
  1247. 581247,121,611,16,22,1,63,6,Ettāvatā hi mātughātādīni pañcānantariyakammāni dassitāni honti.
  1248. 581248,121,611,23,29,1,37,5,"Yāni puthujjano karoti, na ariyasāvako. "
  1249. 581249,121,611,30,34,1,41,3,{Duṭṭhacitto}ti vināsacittena paduṭṭhacitto.
  1250. 581250,121,611,35,38,1,17,3,Thūpan ti cetiyaṃ.
  1251. 581251,121,611,39,42,1,19,2,{Bhindeyyā}ti nāseyya.
  1252. 581252,121,612,2,20,1,96,14,Aññaṃ satthāran ti‘‘ ayaṃ me satthā satthu kiccaṃ kātuṃ samattho’’ ti bhavantarepi aññaṃ titthakaraṃ.
  1253. 581253,121,612,21,36,1,67,10,{Apadiseyyā}ti‘‘ ayaṃ me satthā’’ ti evaṃ gaṇheyyāti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
  1254. 581254,121,612,37,68,1,205,25,"Ito bahiddhā aññaṃ dakkhiṇeyyaṃ {pariyeseyyā}ti sāsanato bahiddhā aññaṃ bāhirakaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā‘‘ ayaṃ dakkhiṇāraho, imasmiṃ katā kārā mahapphalā bhavissantī’’ ti adhippāyena tasmiṃ paṭipajjeyyāti attho. "
  1255. 581255,121,612,69,89,1,154,15,Kutūhalamaṅgalena suddhiṃ {pacceyyā}ti‘‘ iminā idaṃ bhavissatī’’ ti evaṃ pavattattā kutūhalasaṅkhātena diṭṭhasutamutamaṅgalena attano suddhiṃ vodānaṃ saddaheyya.
  1256. 581256,121,613,2,27,1,182,19,"57. Itthī rājā cakkavattī siyāti netaṃ ṭhānaṃ {vijjatī}ti yasmā itthiyā kosohitavatthaguyhādīnaṃ abhāvena lakkhaṇāni na paripūranti, itthiratanābhāvena ca sattaratanasamaṅgitā na sampajjati. "
  1257. 581257,121,613,28,47,1,78,12,"Sabbamanussānampi ca na adhiko attabhāvo hoti, tasmā‘‘ itthī… pe… vijjatī’’ ti vuttaṃ. "
  1258. 581258,121,613,48,61,1,102,11,"Yasmā sakkattādīni tīṇi ṭhānāni uttamāni, itthiliṅgañca hīnaṃ, tasmā tassā sakkattādīnipi paṭisiddhānīti. "
  1259. 581259,121,613,62,78,1,109,14,"Nanu ca yathā itthiliṅgaṃ, evaṃ purisaliṅgampi brahmaloke natthi, tasmā puriso mahābrahmā siyāti na vattabbanti? "
  1260. 581260,121,613,79,82,1,15,3,No na vattabbaṃ.
  1261. 581261,121,613,83,84,1,5,1,Kasmā?
  1262. 581262,121,613,85,89,1,34,4,Idha purisassa tattha nibbattanato.
  1263. 581263,121,613,90,103,1,102,12,"Itthiyo hi idha jhānaṃ bhāvetvā kālaṃ katvā brahmapārisajjānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, na mahābrahmānaṃ. "
  1264. 581264,121,613,104,111,1,47,7,Puriso pana katthaci na uppajjatīti na vattabbo.
  1265. 581265,121,613,112,124,1,101,10,"Samānepi tattha ubhayaliṅgābhāve purisasaṇṭhānāva tattha brahmāno, na itthisaṇṭhānā, tasmā suvuttametaṃ. "
  1266. 581266,121,613,125,141,1,137,14,"Itthī {tathāgato}ti ettha tiṭṭhatu tāva sabbaññuguṇe nibbattetvā lokānaṃ tāraṇasamattho buddhabhāvo, paṇidhānamattampi itthiyā na sampajjati."
  1267. 581267,121,614,2,10,1,47,5,"‘ ‘ Manussattaṃ liṅgasampatti, hetu satthāradassanaṃ; "
  1268. 581268,121,615,2,8,1,42,5,"Pabbajjā guṇasampatti, adhikāro ca chandatā; "
  1269. 581269,121,616,2,19,1,45,4,"Aṭṭhadhammasamodhānā , abhinīhāro samijjhatī’’ ti.( bu. vaṃ.2.59)– "
  1270. 581270,121,617,2,5,1,34,3,Imāni hi paṇidhānasampattikāraṇāni.
  1271. 581271,121,617,6,27,1,147,17,Iti paṇidhānamattampi sampādetuṃ asamatthāya itthiyā kuto buddhabhāvoti‘‘ itthī tathāgato arahaṃ sammāsambuddho siyāti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ ti vuttaṃ.
  1272. 581272,121,617,28,37,1,110,9,Sabbākāraparipūro puññussayo sabbākāraparipūrameva attabhāvaṃ nibbattetīti purisova arahaṃ hoti sammāsambuddho.
  1273. 581273,121,618,2,11,1,69,7,"Ekissā {lokadhātuyā}ti dasasahassilokadhātuyā, yā jātikhettan ti vuccati. "
  1274. 581274,121,618,12,17,1,47,5,Sā hi tathāgatassa gabbhokkantikālādīsu kampati.
  1275. 581275,121,618,18,21,1,41,3,Āṇākhettaṃ pana koṭisatasahassacakkavāḷaṃ.
  1276. 581276,121,618,22,45,1,82,12,"Yā ekato saṃvaṭṭati ca vivaṭṭati ca, yattha ca āṭānāṭiyaparittā dīnaṃ( dī. ni.3.277 ādayo) āṇā pavattati. "
  1277. 581277,121,618,46,49,1,32,3,Visayakhettassa parimāṇaṃ natthi.
  1278. 581278,121,618,50,93,1,157,18,"Buddhānañhi‘‘ yāvatakaṃ ñāṇaṃ tāvatakaṃ neyyaṃ, yāvatakaṃ neyyaṃ tāvatakaṃ ñāṇaṃ, neyyapariyantikaṃ ñāṇaṃ, ñāṇapariyantikaṃ neyyan’’ ti( mahāni.69; cūḷani. mogharājamāṇavapucchāniddesa85; paṭi. ma.3.5) vacanato avisayo nāma natthi. "
  1279. 581279,121,618,94,122,1,174,23,"Iti imesu tīsu khettesu tisso saṅgītiyo āruḷhe tepiṭake buddhavacane‘‘ ṭhapetvā imaṃ cakkavāḷaṃ aññasmiṃ cakkavāḷe buddhā uppajjantī’’ ti suttaṃ natthi, na uppajjantīti pana atthi. "
  1280. 581280,121,619,2,19,1,96,15,"Apubbaṃ acariman ti apure apacchā ekato na uppajjanti, pure vā pacchā vā uppajjantīti vuttaṃ hoti. "
  1281. 581281,121,619,20,25,1,45,5,Tattha gabbhokkantito pubbe pureti veditabbaṃ.
  1282. 581282,121,619,26,39,1,110,12,"Tato paṭṭhāya hi dasasahassicakkavāḷakampanena khettapariggaho kato nāma hoti, aññassa buddhassa uppatti natthi. "
  1283. 581283,121,619,40,55,1,100,13,"Dhātuparinibbānato paraṃ pana pacchā, tato heṭṭhāpi aññassa buddhassa uppatti natthi, uddhaṃ na vāritā. "
  1284. 581284,121,620,2,8,1,43,6,Kasmā pana apubbaṃ acarimaṃ na uppajjantīti?
  1285. 581285,121,620,9,10,1,14,1,Anacchariyattā.
  1286. 581286,121,620,11,15,1,37,4,Acchariyamanussā hi buddhā bhagavanto.
  1287. 581287,121,620,16,17,1,7,1,Yathāha–
  1288. 581288,121,620,18,40,1,71,7,"‘‘ ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati acchariyamanusso’’ tiādi( a. ni.1.171). "
  1289. 581289,121,620,41,50,1,60,8,"Yadi ca aneke buddhā ekato uppajjeyyuṃ, anacchariyā bhaveyyuṃ. "
  1290. 581290,121,620,51,54,1,25,3,Desanāya ca visesābhāvato.
  1291. 581291,121,620,55,70,1,93,12,"Yañhi satipaṭṭhānādibhedaṃ dhammaṃ eko deseti, aññenapi so eva desetabbo siyā, vivādabhāvato ca. "
  1292. 581292,121,620,71,91,1,126,16,Bahūsu hi buddhesu ekato uppannesu bahūnaṃ ācariyānaṃ antevāsikā viya‘‘ amhākaṃ buddho pāsādiko’’ tiādinā tesaṃ sāvakā vivadeyyuṃ.
  1293. 581293,121,620,92,117,1,101,13,"Kiṃ vā etena kāraṇagavesanena, dhammatāvesā yaṃ ekissā lokadhātuyā dve tathāgatā ekato na uppajjantīti( mi. pa.5.1.1). "
  1294. 581294,121,621,2,21,1,179,17,"Yathā nimbabījakosātakibījādīni madhuraṃ phalaṃ na nibbattenti, asātaṃ amadhurameva phalaṃ nibbattenti, evaṃ kāyaduccaritādīni madhuravipākaṃ na nibbattenti amadhurameva nibbattenti. "
  1295. 581295,121,621,22,32,1,89,10,Yathā ca ucchubījasālibījādīni madhuraṃ sādurasameva phalaṃ nibbattenti na asātaṃ kaṭukaṃ.
  1296. 581296,121,621,33,40,1,66,7,Evaṃ kāyasucaritādīni madhurameva vipākaṃ nibbattenti na amadhuraṃ.
  1297. 581297,121,621,41,43,1,14,2,Vuttampi cetaṃ–
  1298. 581298,121,622,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Yādisaṃ vapate bījaṃ, tādisaṃ harate phalaṃ; "
  1299. 581299,121,623,2,25,1,43,6,"Kalyāṇakārī kalyāṇaṃ, pāpakārī ca pāpakan’’ ti.( saṃ. ni.1.256; netti.122); "
  1300. 581300,121,624,2,11,1,39,5,Tasmā ‘‘ tiṇṇaṃ duccaritānan’’ tiādi vuttaṃ.
  1301. 581301,121,625,2,16,1,90,13,Aññataro samaṇo vā brāhmaṇo {vā}ti yo koci pabbajjāmattena samaṇo vā jātimattena brāhmaṇo vā.
  1302. 581302,121,625,17,21,1,48,4,Pāpiccho sambhāvanādhippāyena vimhāpanato kuhako.
  1303. 581303,121,625,22,26,1,47,4,Paccayasannissitāya payuttavācāya vasena lapako.
  1304. 581304,121,625,27,29,1,42,2,Paccayanibbattakanimittāvacarato nemittako.
  1305. 581305,121,625,30,41,1,112,9,Kuhanalapananemittakattaṃ pubbaṅgamaṃ {katvā}ti kuhanādibhāvameva purakkhatvā santindriyo santamānaso viya caranto.
  1306. 581306,121,625,42,48,1,47,5,Pañca {nīvaraṇe}ti kāmacchandādike pañca nīvaraṇe.
  1307. 581307,121,625,49,56,1,53,5,"Appahāya asamucchinditvā, cetaso {upakkilese}ti nīvaraṇe. "
  1308. 581308,121,625,57,66,1,75,9,Nīvaraṇā hi cittaṃ upakkilesenti kiliṭṭhaṃ karonti vibādhenti upatāpenti ca.
  1309. 581309,121,625,67,76,1,35,5,Tasmā‘‘ cetaso upakkilesā’’ ti vuccanti.
  1310. 581310,121,625,77,81,1,32,3,Paññāya {dubbalīkaraṇe}ti nīvaraṇe.
  1311. 581311,121,625,82,90,1,63,8,Nīvaraṇā hi uppajjamānā anuppannāya paññāya uppajjituṃ na denti.
  1312. 581312,121,625,91,100,1,39,5,Tasmā‘‘ paññāya dubbalīkaraṇā’’ ti vuccanti.
  1313. 581313,121,625,101,107,1,58,5,{Anupaṭṭhitassatī}ti catūsu satipaṭṭhānesu na upaṭṭhitassati.
  1314. 581314,121,625,108,111,1,26,2,{Abhāvayitvā}ti avaḍḍhayitvā.
  1315. 581315,121,625,112,117,1,64,5,Anuttaraṃ sammāsambodhin ti arahattapadaṭṭhānaṃ sabbaññutaññāṇaṃ.
  1316. 581316,121,626,2,12,1,81,9,Pacchimavāre aññataro samaṇo vā brāhmaṇo {vā}ti sabbaññubodhisattaṃ sandhāya vadati.
  1317. 581317,121,626,13,20,1,73,6,Tattha {sabbadosāpagato}ti sabbehi pāramitāpaṭipakkhabhūtehi dosehi apagato.
  1318. 581318,121,626,21,25,1,36,3,Etena paripūritapāramibhāvaṃ dasseti.
  1319. 581319,121,626,26,35,1,73,7,"Satipaṭṭhānāni vipassanā, bojjhaṅgo maggo, anuttarā sammāsambodhi arahattaṃ. "
  1320. 581320,121,626,36,45,1,72,7,"Satipaṭṭhānāni vā vipassanā, bojjhaṅgā missakā, sammāsambodhi arahattameva. "
  1321. 581321,121,626,46,50,1,47,4,Sesaṃ anantaravāre vuttapaṭipakkhato veditabbaṃ.
  1322. 581322,121,626,51,67,1,94,15,"Yaṃ ettha ñāṇan ti yaṃ etasmiṃ yathāvutte ṭhāne ca ṭhānaṃ, aṭṭhāne ca aṭṭhānanti pavattaṃ ñāṇaṃ. "
  1323. 581323,121,626,68,75,1,44,6,{Hetuso}ti tassa ṭhānassa aṭṭhānassa ca hetuto.
  1324. 581324,121,626,76,81,1,43,4,{Ṭhānaso}ti taṅkhaṇe eva āvajjanasamanantaraṃ.
  1325. 581325,121,626,82,89,1,50,5,"{Anodhiso}ti odhiabhāvena, kiñci anavasesetvāti attho. "
  1326. 581326,121,627,2,8,1,54,5,Iti {ṭhānāṭṭhānagatā}tiādīsu evaṃ ṭhānāṭṭhānabhāvaṃ gatā.
  1327. 581327,121,627,9,35,1,219,22,"{Sabbe}ti khayavayavirajjananirujjhanasabhāvā saṅkhatadhammā, te eva ca sattapaññattiyā upādānabhūtā keci saggūpagā ye dhammacārino, keci apāyūpagā ye adhammacārino, keci nibbānūpagā ye kammakkhayakaraṃ ariyamaggaṃ paṭipannā. "
  1328. 581328,121,628,2,17,1,74,8,58. Idāni yathāvuttamatthaṃ vivaranto‘‘ sabbe sattā marissantī’’ ti gāthādvayamāha.
  1329. 581329,121,628,18,33,1,74,11,Tassa atthaṃ‘‘ sabbe sattāti ariyā ca anariyā cā’’ tiādinā sayameva niddisati.
  1330. 581330,121,628,34,43,1,85,8,Tattha jīvitapariyanto {maraṇapariyanto}ti jīvitassa pariyanto nāma maraṇasaṅkhāto anto.
  1331. 581331,121,628,44,57,1,93,10,"Yathākammaṃ {gamissantī}ti ettha yadetaṃ sattānaṃ yathākammaṃ gamanaṃ, ayaṃ kammassakatāti attho . "
  1332. 581332,121,628,58,84,1,185,20,"Kammānaṃ phaladassāvitā ca avippavāso {cā}ti‘‘ puññapāpaphalūpagā’’ ti iminā vacanena kammānaṃ phalassa paccakkhakāritā, katūpacitānaṃ kammānaṃ attano phalassa appadānābhāvo ca dassitoti attho. "
  1333. 581333,121,629,2,20,1,104,12,"Kammameva kammantaṃ, pāpaṃ kammantaṃ etesanti pāpakammantā, tassa atthaṃ dassetuṃ‘‘ apuññasaṅkhārā’’ ti vuttaṃ. "
  1334. 581334,121,629,21,25,1,39,4,Apuñño saṅkhāro etesanti apuññasaṅkhārā.
  1335. 581335,121,629,26,33,1,58,5,"{Pāpakammantā}ti vā nissakkavacanaṃ, pāpakammantahetūti attho. "
  1336. 581336,121,629,34,37,1,28,2,Tathā {puññasaṅkhārā}tiādīsupi.
  1337. 581337,121,629,38,50,1,80,8,Puna‘‘ nirayaṃ pāpakammantā’’ tiādinā antadvayena saddhiṃ majjhimapaṭipadaṃ dasseti.
  1338. 581338,121,629,51,67,1,130,12,Tathā‘‘ ayaṃ saṃkileso’’ tiādinā vaṭṭavivaṭṭavasena ādīnavassādanissaraṇavasena hetuphalavasena ca gāthāyaṃ tayo atthavikappā dassitā.
  1339. 581339,121,629,68,82,1,87,10,Puna‘‘ nirayaṃ pāpakammantāti ayaṃ saṃkileso’’ tiādinā vodānavasena gāthāya atthaṃ dasseti.
  1340. 581340,121,630,2,13,1,63,6,59. Tena {tenā}ti tena tena ajjhositavatthunā rūpabhavaarūpabhavādinā.
  1341. 581341,121,630,14,26,1,95,10,"{Chattiṃsā}ti kāmataṇhā tāva rūpādivisayabhedena cha, tathā bhavataṇhā vibhavataṇhā cāti aṭṭhārasa. "
  1342. 581342,121,630,27,38,1,83,10,"Tā eva ajjhattikesu rūpādīsu aṭṭhārasa, bāhiresu rūpādīsu aṭṭhārasāti evaṃ chattiṃsa. "
  1343. 581343,121,630,39,49,1,34,5,Yena {yenā}ti‘‘ subhaṃ sukhan’’ tiādinā.
  1344. 581344,121,631,2,14,1,79,8,Vodānaṃ tividhaṃ khandhattayavasenāti taṃ dassetuṃ‘‘ taṇhāsaṃkileso’’ tiādi vuttaṃ.
  1345. 581345,121,631,15,28,1,83,9,Puna‘‘ sabbe sattā marissantī’’ tiādi paṭipadāvibhāgena gāthānamatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ.
  1346. 581346,121,631,29,41,1,83,10,"Tattha tattha {gāminī}ti tattha tattheva nibbāne gāminī, nibbānassa gamanasīlāti attho. "
  1347. 581347,121,632,2,15,1,95,9,Puna tatthatatthagāminīsabbatthagāminīnaṃ paṭipadānaṃ vibhāgaṃ dassetuṃ‘‘ tayo rāsī’’ tiādi vuttaṃ.
  1348. 581348,121,632,16,20,1,19,4,Yan ti yaṃ nirayādi.
  1349. 581349,121,632,21,27,1,50,6,Taṃ taṃ ṭhānaṃ yathārahaṃ gametīti sabbatthagāminī.
  1350. 581350,121,632,28,37,1,103,9,Paṭipadāsaṅkhāte apuññakamme puññakamme ca kammakkhayakaraṇakamme ca vibhāgaso bhagavato pavattanañāṇaṃ.
  1351. 581351,121,632,38,43,1,54,5,Idaṃ sabbatthagāminī paṭipadāñāṇaṃ nāma tathāgatabalaṃ.
  1352. 581352,121,632,44,52,1,63,8,Iminā hi ñāṇena bhagavā sabbampi paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti.
  1353. 581353,121,633,2,3,1,6,1,Kathaṃ ?
  1354. 581354,121,633,4,24,1,156,19,"Sakalagāmavāsikesupi ekaṃ sūkaraṃ vā migaṃ vā mārentesu sabbesaṃ cetanā parassa jīvitindriyārammaṇāva hoti, taṃ pana kammaṃ tesaṃ āyūhanakkhaṇeyeva nānā hoti. "
  1355. 581355,121,633,25,50,1,124,18,"Tesu hi eko ādarena karoti, eko‘‘ tvampi karohī’’ ti parehi nippīḷito karoti , eko samānacchando viya hutvā appaṭibāhamāno vicarati. "
  1356. 581356,121,633,51,86,1,210,26,"Tesu eko teneva kammena niraye nibbattati, eko tiracchānayoniyaṃ, eko pettivisaye, taṃ tathāgato āyūhanakkhaṇe eva‘‘ iminā nīhārena āyūhitattā esa niraye nibbattissati, esa tiracchānayoniyaṃ, esa pettivisaye’’ ti jānāti. "
  1357. 581357,121,633,87,103,1,93,11,"Niraye nibbattanakampi‘‘ esa aṭṭhasu mahānirayesu nibbattissati, esa soḷasasu ussadesū’’ ti jānāti. "
  1358. 581358,121,633,104,124,1,112,13,"Tiracchānayoniyaṃ nibbattanakampi‘‘ esa apādako bhavissati, esa dvipādako, esa catuppādako, esa bahuppādako’’ ti jānāti. "
  1359. 581359,121,633,125,142,1,105,11,"Pettivisaye nibbattanakampi‘‘ esa nijjhāmataṇhiko bhavissati, esa khuppipāsiko, esa paradattūpajīvī’’ ti jānāti."
  1360. 581360,121,634,2,23,1,142,17,"‘ ‘ Tesu ca kammesu idaṃ kammaṃ paṭisandhiṃ ākaḍḍhissati, idaṃ nākaḍḍhissati dubbalaṃ dinnāya paṭisandhiyā upadhivepakkamattaṃ bhavissatī’’ ti jānāti. "
  1361. 581361,121,634,24,43,1,142,17,"Tathā sakalagāmavāsikesu ekato dānaṃ dadamānesu sabbesampi cetanā deyyadhammārammaṇāva hoti, taṃ pana kammaṃ tesaṃ āyūhanakkhaṇe eva nānaṃ hoti. "
  1362. 581362,121,634,44,72,1,161,21,"Tesu hi keci devaloke nibbattanti, keci manussaloke, taṃ tathāgato āyūhanakkhaṇe eva‘‘ iminā nīhārena āyūhitattā esa manussaloke nibbattissati, esa devaloke’’ ti jānāti. "
  1363. 581363,121,634,73,102,1,197,22,"Tatthapi‘‘ esa paranimmitavasavattīsu nibbattissati, esa bhummadevesu nibbattissati, esa jeṭṭhakadevarājā hutvā, esa tassa dutiyaṃ tatiyaṃ vā ṭhānantaraṃ karonto paricārako hutvā nibbattissatī’’ ti jānāti."
  1364. 581364,121,635,2,24,1,146,18,"‘ ‘ Tesu ca kammesu idaṃ paṭisandhiṃ ākaḍḍhituṃ sakkhissati, idaṃ na sakkhissati dubbalaṃ dinnāya paṭisandhiyā upadhivepakkamattaṃ bhavissatī’’ ti jānāti. "
  1365. 581365,121,635,25,83,1,402,44,"Tathā‘‘ vipassanaṃ paṭṭhapentesu ca esa iminā nīhārena vipassanāya āraddhattā arahā bhavissati, esa anāgāmī, esa sakadāgāmī, esa sotāpanno, ekabījī kolaṃkolo sattakkhattuparamo, esa maggaṃ pattuṃ na sakkhissati lakkhaṇārammaṇikavipassanāyameva ṭhassati, esa paccayapariggahe, esa nāmarūpapariggahe, arūpapariggahe ca ṭhassati, esa mahābhūtamattameva vavatthapessati, esa kiñci sallakkhetuṃ na sakkhissatī’’ ti jānāti."
  1366. 581366,121,635,84,100,1,106,12,"‘‘ Kasiṇaparikammaṃ karontesupi esa parikammamatte eva ṭhassati, esa nimittaṃ uppādetuṃ sakkhissati, na appanaṃ. "
  1367. 581367,121,635,101,112,1,66,8,"Esa appanampi uppādessati, esa jhānaṃ adhigamissati, na uparivisesaṃ. "
  1368. 581368,121,635,113,120,1,42,5,Esa uparivisesampi adhigamissatī’’ ti jānāti.
  1369. 581369,121,636,2,14,1,90,10,"{Anekadhātū}ti anekā cakkhādayo pathavādayo ca dhātuyo etassāti anekadhātu, bahudhātūti attho. "
  1370. 581370,121,636,15,18,1,26,2,{Loko}ti khandhāyatanādiloko.
  1371. 581371,121,636,19,35,1,78,10,"{Cakkhudhātū}tiādi yāhi dhātūhi‘‘ anekadhātū’’ ti loko vutto, tāsaṃ sarūpato dassanaṃ. "
  1372. 581372,121,636,36,41,1,44,5,Tattha sabhāvaṭṭhena nissattaṭṭhena ca dhātu.
  1373. 581373,121,636,42,46,1,28,4,Cakkhu eva dhātu cakkhudhātu.
  1374. 581374,121,636,47,50,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  1375. 581375,121,636,51,60,1,54,8,{Kāmadhātū}ti ettha dve kāmā kilesakāmo ca vatthukāmo ca.
  1376. 581376,121,636,61,68,1,73,6,"Kilesakāmapakkhe kāmapaṭisaṃyutto dhātu kāmadhātu, kāmavitakkassetaṃ nāmaṃ. "
  1377. 581377,121,636,69,81,1,92,11,"Vatthukāmapakkhe pana kāmāvacaradhammā kāmo uttarapadalopena, kāmo ca so dhātu cāti kāmadhātu. "
  1378. 581378,121,636,82,88,1,65,5,"Byāpādapaṭisaṃyutto dhātu byāpādadhātu, byāpādavitakkassetaṃ nāmaṃ. "
  1379. 581379,121,636,89,96,1,74,6,"Byāpādova dhātu byāpādadhātu, dasaāghātavatthuvisayassa paṭighassetaṃ nāmaṃ. "
  1380. 581380,121,636,97,102,1,53,4,"Vihiṃsāpaṭisaṃyutto dhātu vihiṃsādhātu, vihiṃsāvitakko. "
  1381. 581381,121,636,103,111,1,63,7,"Vihiṃsā eva vā dhātu vihiṃsādhātu, parasattavihesanassetaṃ nāmaṃ. "
  1382. 581382,121,636,112,118,1,99,6,Nekkhammaabyāpādaavihiṃsādhātuyo nekkhammavitakkādayo sabbakusaladhammā mettākaruṇā cāti veditabbaṃ.
  1383. 581383,121,636,119,126,1,41,5,"{Rūpadhātū}ti rūpabhavo, sabbe vā rūpadhammā. "
  1384. 581384,121,636,127,134,1,38,4,"{Arūpadhātū}ti arūpabhavo, arūpadhammā vā. "
  1385. 581385,121,636,135,138,1,27,2,{Nirodhadhātū}ti nirodhataṇhā.
  1386. 581386,121,636,139,143,1,36,3,{Saṅkhāradhātū}ti sabbe saṅkhatadhammā.
  1387. 581387,121,636,144,146,1,17,2,Sesaṃ suviññeyyaṃ.
  1388. 581388,121,637,2,9,1,67,6,"Aññamaññavilakkhaṇattā nānappakārā dhātuyo etasminti nānādhātu, loko. "
  1389. 581389,121,637,10,11,1,8,1,Tenevāha–
  1390. 581390,121,637,12,38,1,206,20,"‘‘ aññā cakkhudhātu yāva aññā nibbānadhātū’’ ti, yathā ca idaṃ ñāṇaṃ cakkhudhātuādibhedena upādinnakasaṅkhāralokassa vasena anekadhātunānādhātulokaṃ pajānāti, evaṃ anupādinnakasaṅkhāralokassapi vasena taṃ pajānāti. "
  1391. 581391,121,637,39,53,1,112,12,"Paccekabuddhā hi dve ca aggasāvakā upādinnakasaṅkhāralokasseva nānattaṃ jānanti, tampi ekadeseneva, na nippadesato. "
  1392. 581392,121,637,54,59,1,52,5,Anupādinnakasaṅkhāralokassa pana nānattaṃ na jānanti.
  1393. 581393,121,637,60,88,1,148,21,"Bhagavā pana‘‘ imāya nāma dhātuyā ussannāya imassa rukkhassa khandho seto hoti, imassa kāḷo, imassa maṭṭho, imassa pharuso, imassa bahalo, imassa tanuttaco. "
  1394. 581394,121,637,89,164,1,569,68,"Imāya nāma dhātuyā ussannāya imassa rukkhassa pattaṃ vaṇṇasaṇṭhānādivasena evarūpaṃ nāma hoti, imāya nāma dhātuyā ussannattā imassa rukkhassa pupphaṃ nīlaṃ hoti pītakaṃ lohitakaṃ odātaṃ sugandhaṃ duggandhaṃ, imāya nāma dhātuyā ussannāya phalaṃ khuddakaṃ mahantaṃ dīghaṃ vaṭṭaṃ susaṇṭhānaṃ dussaṇṭhānaṃ maṭṭhaṃ pharusaṃ sugandhaṃ duggandhaṃ tittaṃ madhuraṃ kaṭukaṃ ambilaṃ kasāvaṃ hoti, imāya nāma dhātuyā ussannāya imassa rukkhassa kaṇṭako tikhiṇo hoti, atikhiṇo ujuko kuṭilo kaṇho nīlo odāto hotī’’ ti evaṃ anupādinnasaṅkhāralokassāpi vasena anekadhātunānādhātubhāvaṃ jānāti. "
  1395. 581395,121,637,165,173,1,46,7,"Sabbaññubuddhānaṃ eva hi etaṃ balaṃ, na aññesaṃ. "
  1396. 581396,121,638,2,12,1,45,7,60. Yaṃ yadeva dhātun ti yaṃ kiñci hīnādisabhāvaṃ.
  1397. 581397,121,638,13,23,1,94,9,"Yasmā adhimutti nāma ajjhāsayadhātu, tasmā adhimuccanaṃ ajjhāsayassa hīnādisabhāvena pavattanaṃ. "
  1398. 581398,121,638,24,33,1,63,9,Taṃ pana tassa taṃ taṃ adhiṭṭhahanaṃ abhinivisanañca hotīti āha–
  1399. 581399,121,638,34,45,1,54,6,"‘‘ adhimuccanti, taṃ tadeva adhiṭṭhahanti abhinivisantī’’ ti. "
  1400. 581400,121,638,46,58,1,73,8,Adhimuccanassa visayaṃ vibhāgena dassetuṃ‘‘ keci rūpādhimuttā’’ tiādi vuttaṃ.
  1401. 581401,121,638,59,61,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva.
  1402. 581402,121,638,62,67,1,62,5,Nānādhimuttikatāñāṇan ti hīnādivasena nānādhimuttikatāya ñāṇaṃ.
  1403. 581403,121,639,2,15,1,99,12,Te yathādhimuttā ca {bhavantī}ti te hīnādhimuttikā paṇītādhimuttikā sattā yathā yathā adhimuttā honti.
  1404. 581404,121,639,16,42,1,190,20,"Taṃ taṃ kammasamādānaṃ {samādiyantī}ti adhimuttianurūpaṃ taṃ taṃ attanā samādiyitabbaṃ kattabbaṃ kammaṃ karonti, tāni kammasamādānāni samuṭṭhānavasena vibhajanto‘‘ te chabbidhaṃ kamman’’ tiādimāha. "
  1405. 581405,121,639,43,49,1,60,6,Tattha keci lobhavasena kammaṃ samādiyantīti sambandhitabbaṃ.
  1406. 581406,121,639,50,54,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  1407. 581407,121,639,55,65,1,101,10,Taṃ vibhajjamānan ti taṃ samuṭṭhānavasena chabbidhaṃ puna pavattinivattivasena vibhajjamānaṃ duvidhaṃ.
  1408. 581408,121,640,2,13,1,100,10,Yaṃ lobhavasena dosavasena mohavasena ca kammaṃ {karotī}ti dasaakusalakammapathakammaṃ sandhāya vadati.
  1409. 581409,121,640,14,18,1,38,4,Tañhi saṃkiliṭṭhatāya kāḷakanti kaṇhaṃ.
  1410. 581410,121,640,19,23,1,51,4,Apāyesu nibbattāpanato kāḷakavipākanti kaṇhavipākaṃ.
  1411. 581411,121,640,24,30,1,59,5,Yaṃ saddhāvasena kammaṃ {karotī}ti dasakusalakammapathakammaṃ.
  1412. 581412,121,640,31,35,1,39,4,Tañhi asaṃkiliṭṭhattā paṇḍaranti sukkaṃ.
  1413. 581413,121,640,36,40,1,50,4,Sagge nibbattāpanato paṇḍaravipākattā sukkavipākaṃ.
  1414. 581414,121,640,41,54,1,103,12,"Yaṃ lobhavasena dosavasena mohavasena saddhāvasena ca kammaṃ karoti, idaṃ kaṇhasukkan ti vomissakakammaṃ. "
  1415. 581415,121,640,55,58,1,39,3,Kaṇhasukkavipākan ti sukhadukkhavipākaṃ.
  1416. 581416,121,640,59,77,1,173,16,"Missakakammañhi katvā akusalavalena tiracchānayoniyaṃ maṅgalahatthibhāvaṃ upapanno kusalena pavatte sukhaṃ anubhavati, kusalena rājakule nibbattopi akusalena dukkhaṃ vedayati. "
  1417. 581417,121,640,78,93,1,128,14,"Yaṃ vīriyavasena paññāvasena ca kammaṃ karoti, idaṃ kammaṃ akaṇhaṃ asukkaṃ akaṇhaasukkavipākan ti kammakkhayakarā catumaggacetanā. "
  1418. 581418,121,640,94,101,1,47,6,"Tañhi yadi kaṇhaṃ bhaveyya, kaṇhavipākaṃ dadeyya. "
  1419. 581419,121,640,102,109,1,62,6,"Yadi sukkaṃ bhaveyya, sukkaupapattipariyāpannaṃ vipākaṃ dadeyya. "
  1420. 581420,121,640,110,116,1,69,6,Ubhayavipākassa pana appadānato akaṇhaasukkavipākanti ayamettha attho.
  1421. 581421,121,641,2,24,1,261,19,"Kammasamādāne paṭhamaṃ acelakapaṭipadā kāmesu pātabyatā, dutiyaṃ tibbakilesassa assumukhassāpi rudato parisuddhabrahmacariyacaraṇaṃ, tatiyaṃ kāmesu apātabyatā acelakapaṭipadā, catutthaṃ paccaye alabhamānassāpi jhānavipassanāsukhasamaṅgino sāsanabrahmacariyacaraṇaṃ. "
  1422. 581422,121,641,25,34,1,65,9,Yaṃ evaṃ jātiyaṃ kammasamādānan ti yaṃ aññampi evaṃpakāraṃ kammaṃ.
  1423. 581423,121,641,35,43,1,79,7,Iminā {puggalenā}tiādi tasmiṃ kammavipāke bhagavato ñāṇassa pavattanākāradassanaṃ.
  1424. 581424,121,641,44,56,1,82,11,"Tattha upacitan ti yathā kataṃ kammaṃ phaladānasamatthaṃ hoti, tathā kataṃ upacitaṃ. "
  1425. 581425,121,641,57,61,1,30,4,Avipakkan ti na vipakkavipākaṃ.
  1426. 581426,121,641,62,67,1,49,5,Vipākāya paccupaṭṭhitan ti vipākadānāya katokāsaṃ.
  1427. 581427,121,641,68,82,1,132,14,Na ca bhabbo abhinibbidhā gantun ti kilesābhisaṅkhārānaṃ abhinibbijjhanato abhinibbidhāsaṅkhātaṃ ariyamaggaṃ adhigantuṃ na ca bhabbo.
  1428. 581428,121,641,83,107,1,177,21,"Taṃ bhagavā na {ovadatī}ti taṃ vipākāvaraṇena nivutaṃ puggalaṃ bhagavā saccapaṭivedhaṃ purakkhatvā na ovadati, vāsanatthaṃ pana tādisānampi dhammaṃ deseti eva, ajātasattuādīnaṃ viya. "
  1429. 581429,121,642,2,6,1,26,4,Upacitan ti kātuṃ āraddhaṃ.
  1430. 581430,121,642,7,8,1,8,1,Tenevāha–
  1431. 581431,121,642,9,19,1,29,6,‘‘ na ca tāva pāripūriṃ gatan’’ ti.
  1432. 581432,121,642,20,24,1,44,4,Tena micchattaniyāmassa asamatthataṃ dasseti.
  1433. 581433,121,642,25,34,1,90,8,Purā pāripūriṃ {gacchatī}ti pāripūriṃ phalanipphādanasamatthataṃ gacchati purā adhigaccheyya.
  1434. 581434,121,642,35,42,1,76,6,Micchattaniyatatāya sajjukaṃ phaladhammassa abhājanabhāvaṃ nibbattayati purā.
  1435. 581435,121,642,43,44,1,8,1,Tenevāha–
  1436. 581436,121,642,45,53,1,33,4,‘‘ purā veneyyattaṃ samatikkamatī’’ ti.
  1437. 581437,121,642,54,66,1,49,7,"‘‘ Purā aniyataṃ samatikkamatī’’ tipi pāṭho, so evattho. "
  1438. 581438,121,642,67,75,1,42,6,"{Asamatte}ti kamme asampuṇṇe, te asampuṇṇe vā. "
  1439. 581439,121,643,2,22,1,123,13,61. Evaṃ kilesantarāyamissakaṃ kammantarāyaṃ dassetvā idāni amissakaṃ kammantarāyaṃ dassetuṃ‘‘ imassa ca puggalassā’’ tiādi vuttaṃ.
  1440. 581440,121,643,23,25,1,17,2,Taṃ vuttanayameva.
  1441. 581441,121,644,2,9,1,58,7,Sabbesan ti imasmiṃ balaniddese vuttānaṃ sabbesaṃ kammānaṃ.
  1442. 581442,121,644,10,13,1,43,2,{Mudumajjhādhimattatā}ti mudumajjhatibbabhāvo.
  1443. 581443,121,644,14,21,1,82,6,Kammānañhi muduādibhāvena taṃvipākānaṃ mudumajjhatikkhabhāvo viññāyatīti adhippāyo.
  1444. 581444,121,644,22,30,1,101,8,Diṭṭhadhammavedanīyan tiādīsu diṭṭhadhamme imasmiṃ attabhāve veditabbaṃ phalaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ.
  1445. 581445,121,644,31,37,1,63,6,Upapajje anantare attabhāve veditabbaṃ phalaṃ upapajjavedanīyaṃ.
  1446. 581446,121,644,38,48,1,97,10,Aparasmiṃ attabhāve ito aññasmiṃ yasmiṃ kasmiñci attabhāve veditabbaṃ phalaṃ aparāpariyavedanīyaṃ.
  1447. 581447,121,644,49,55,1,77,6,Ekajavanavārasmiñhi sattasu cetanāsu paṭhamacetanā diṭṭhadhammavedanīyaṃ nāma.
  1448. 581448,121,644,56,59,1,39,3,Pariyosānacetanā upapajjavedanīyaṃ nāma.
  1449. 581449,121,644,60,65,1,45,5,Majjhe pañca cetanā aparāpariyavedanīyaṃ nāma.
  1450. 581450,121,644,66,71,1,60,5,Vipākavemattatāñāṇan ti vipākavemattatāya vipākavisese ñāṇaṃ.
  1451. 581451,121,644,72,87,1,144,12,"Imassa pana kammavipākassa gatisampatti gativipatti, upadhisampatti upadhivipatti, kālasampatti kālavipatti, payogasampatti payogavipattiyo kāraṇaṃ. "
  1452. 581452,121,644,88,109,1,126,12,So ca nesaṃ kāraṇabhāvo‘‘ atthekaccāni pāpakāni kammasamādānāni gatisampattipaṭibāḷhāni na vipaccantī’’ tiādipāḷivasena( vibha.810) veditabbo.
  1453. 581453,121,645,2,19,1,118,10,62. Anantarabalaniddese vuttakammasamādānapadeneva jhānādīni saṅgahetvā dassetuṃ‘‘ tathā samādinnānaṃ kammānan’’ tiādi vuttaṃ.
  1454. 581454,121,645,20,25,1,58,5,Sekkhaputhujjanasantānesu pavattāni jhānādīni kammaṃ honti.
  1455. 581455,121,645,26,44,1,126,13,"Tattha tathā samādinnānan ti‘‘ sukkaṃ sukkavipākaṃ paccuppannasukhaṃ, āyatiṃ sukhavipākan’’ ti evamādippakārehi samādinnesu kammesu. "
  1456. 581456,121,645,45,49,1,48,3,{Saṃkileso}ti paṭipakkhadhammavasena kiliṭṭhabhāvo.
  1457. 581457,121,645,50,53,1,38,3,Vodānaṃ paṭipakkhadhammehi visujjhanaṃ.
  1458. 581458,121,645,54,57,1,43,3,Vuṭṭhānaṃ paguṇavodānaṃ bhavaṅgavuṭṭhānañca.
  1459. 581459,121,645,58,77,1,156,16,"Evaṃ {saṃkilissatī}tiādīsu ayamevattho– iminā ākārena jhānādi saṃkilissati vodāyati vuṭṭhahatīti jānanañāṇaṃ bhagavato anāvaraṇañāṇaṃ, na tassa āvaraṇaṃ atthīti. "
  1460. 581460,121,646,2,9,1,55,6,Kati {jhānānī}tiādi jhānādayo vibhāgena dassetuṃ āraddhaṃ.
  1461. 581461,121,646,10,16,1,65,5,Cattāri {jhānānī}ti catukkanayavasena rūpāvacarajjhānāni sandhāyāha.
  1462. 581462,121,646,17,62,1,92,10,"{Ekādasā}ti‘‘ rūpī rūpāni passatī’’ tiādinā ( dī. ni.2.129,174;3.339,358; ma. ni.2.248;3.312) aṭṭhannaṃ tiṇṇañca suññatavimokkhādīnaṃ vasena vuttaṃ. "
  1463. 581463,121,646,63,70,1,46,6,{Aṭṭhā}ti tesu ṭhapetvā lokuttare vimokkhe aṭṭha.
  1464. 581464,121,646,71,78,1,49,6,{Sattā}ti tesu eva nirodhasamāpattiṃ ṭhapetvā satta.
  1465. 581465,121,646,79,84,1,50,4,{Tayo}ti suttantapariyāyena suññatavimokkhādayo tayo.
  1466. 581466,121,646,85,91,1,68,5,{Dve}ti abhidhammapariyāyena animittavimokkhassāsambhavato avasesā dve.
  1467. 581467,121,646,92,106,1,127,12,"Ettha ca paṭipāṭiyā satta appitappitakkhaṇe vikkhambhanavasena paccanīkadhammehi vimuccanato , ārammaṇe adhimuccanato ca vimokkhā. "
  1468. 581468,121,646,107,114,1,77,7,Nirodhasamāpatti pana sabbaso saññāvedayitehi vimuttattā apagamavimokkho nāma.
  1469. 581469,121,646,115,124,1,99,9,Lokuttarā ca taṃtaṃmaggavajjhakilesehi samucchedavasena vimuttattā vimokkhoti ayaṃ viseso veditabbo.
  1470. 581470,121,647,2,9,1,87,7,Samādhīsu catukkanayapañcakanayesu paṭhamajjhānasamādhi savitakko savicāro samādhi nāma.
  1471. 581471,121,647,10,16,1,65,6,Pañcakanaye dutiyajjhānasamādhi avitakko vicāramatto samādhi nāma.
  1472. 581472,121,647,17,25,1,75,8,Catukkanaye pañcakanayepi sesajhānesu samādhi avitakko avicāro samādhi nāma.
  1473. 581473,121,648,2,19,1,79,9,Samāpattīsu paṭipāṭiyā aṭṭhannaṃ samāpattīnaṃ‘‘ samādhī’’ tipi nāmaṃ‘‘ samāpattī’’ tipi.
  1474. 581474,121,648,20,21,1,5,1,Kasmā?
  1475. 581475,121,648,22,23,1,22,1,Cittekaggatāsabbhāvato.
  1476. 581476,121,648,24,34,1,50,6,Nirodhasamāpattiyā tadabhāvato na‘‘ samādhī’’ ti nāmaṃ.
  1477. 581477,121,648,35,39,1,35,4,Saññāsamāpatti ādi heṭṭhā vuttameva.
  1478. 581478,121,649,2,12,1,143,9,Hānabhāgiyo {samādhī}ti appaguṇehi paṭhamajjhānādīhi vuṭṭhitassa saññāmanasikārānaṃ kāmādianupakkhandanaṃ paṭhamajjhānādisamādhissa hānabhāgiyatā.
  1479. 581479,121,649,13,24,1,86,7,‘‘ Paṭhamajjhānassa kāmarāgabyāpādā saṃkileso’’ ti vuttattā dutiyajjhānādivasena yojetabbaṃ.
  1480. 581480,121,649,25,29,1,52,4,Kukkuṭaṃ vuccati ajaññājigucchanamukhena tapparamatā.
  1481. 581481,121,649,30,40,1,89,8,"{Kukkuṭajhāyī}ti puggalādhiṭṭhānena jhānāni vuttāni, dve paṭhamadutiyajjhānānīti vuttaṃ hoti. "
  1482. 581482,121,649,41,75,1,179,23,"Yo paṭhamaṃ dutiyaṃ vā jhānaṃ nibbattetvā‘‘ alamettāvatā’’ ti saṅkocaṃ āpajjati, uttari na vāyamati, tassa tāni jhānāni cattāripi‘‘ kukkuṭajhānānī’’ ti vuccanti, taṃsamaṅgino ca kukkuṭajhāyī. "
  1483. 581483,121,649,76,84,1,95,8,Tesu purimāni dve āsannabalavapaccatthikattā visesabhāgiyatābhāvato ca saṃkilesabhāvena vuttāni.
  1484. 581484,121,649,85,92,1,90,7,Itarāni pana visesabhāgiyatābhāvepi mandapaccatthikattā vodānabhāvena vuttānīti daṭṭhabbaṃ.
  1485. 581485,121,650,2,20,1,162,12,"Visesabhāgiyo {samādhī}ti paguṇehi paṭhamajjhānādīhi vuṭṭhitassa saññāmanasikārānaṃ dutiyajjhānādipakkhandanaṃ, paguṇavodānaṃ bhavaṅgavuṭṭhānañca‘‘ vuṭṭhānan’’ ti vuttaṃ. "
  1486. 581486,121,650,21,29,1,74,7,Heṭṭhimaṃ heṭṭhimañhi paguṇajjhānaṃ uparimassa uparimassa padaṭṭhānaṃ hoti.
  1487. 581487,121,650,30,39,1,35,5,Tasmā vodānampi‘‘ vuṭṭhānan’’ ti vuttaṃ.
  1488. 581488,121,650,40,47,1,74,7,Bhavaṅgavasena sabbajhānehi vuṭṭhānaṃ hotīti bhavaṅgañca vodānaṃ vuṭṭhānaṃ.
  1489. 581489,121,650,48,66,1,136,13,"Yasmā pana vuṭṭhānavasibhāvena yathāparicchinnakālaṃ samāpattito vuṭṭhānaṃ hoti, tasmā samāpattivuṭṭhānakosallaṃ idha‘‘ vuṭṭhānan’’ ti vuttaṃ. "
  1490. 581490,121,651,2,13,1,80,6,63. Tasseva {samādhissā}ti tassa anantarabalaniddese jhānādipariyāyehi vuttasamādhissa.
  1491. 581491,121,651,14,17,1,21,2,{Parivārā}ti parikkhārā.
  1492. 581492,121,651,18,21,1,35,2,{Indriyānī}ti saddhāsatipaññindriyāni.
  1493. 581493,121,651,22,27,1,38,4,{Balānī}ti hirottappehi saddhiṃ tāniyeva.
  1494. 581494,121,651,28,33,1,54,5,Vīriyassa visuṃ gahaṇaṃ balānaṃ bahūpakāradassanatthaṃ.
  1495. 581495,121,651,34,40,1,62,6,Vīriyupatthambhena hi saddhādayo paṭipakkhena akampanīyā honti.
  1496. 581496,121,651,41,42,1,8,1,Tenevāha–
  1497. 581497,121,651,43,51,1,31,4,‘‘ vīriyavasena balāni bhavantī’’ ti.
  1498. 581498,121,651,52,55,1,19,3,Tesan ti indriyānaṃ.
  1499. 581499,121,651,56,60,1,36,3,{Mudumajjhādhimattatā}ti avisadaṃ mudu.
  1500. 581500,121,651,61,63,1,19,2,Nātivisadaṃ majjhaṃ.
  1501. 581501,121,651,64,74,1,48,6,Ativisadaṃ adhimattaṃ balavaṃ‘‘ tikkhan’’ ti vuccati.
  1502. 581502,121,652,2,15,1,89,9,Veneyyānaṃ indriyānurūpaṃ bhagavato desanāpavattīti dassetuṃ‘‘ tattha bhagavā’’ tiādi vuttaṃ.
  1503. 581503,121,652,16,21,1,52,4,Tattha {saṃkhittavitthārenā}ti saṃkhittassa vitthārena.
  1504. 581504,121,652,22,27,1,37,4,Atha vā {saṃkhittenā}ti uddiṭṭhamattena.
  1505. 581505,121,652,28,33,1,43,4,{Saṃkhittavitthārenā}ti uddesena niddesena ca.
  1506. 581506,121,652,34,37,1,39,2,{Vitthārenā}ti uddesaniddesapaṭiniddesehi.
  1507. 581507,121,652,38,45,1,76,7,Mudukan ti lahukaṃ apāyabhayavaṭṭabhayādīhi santajjanavasena bhāriyaṃ akatvā.
  1508. 581508,121,652,46,49,1,26,3,Mudutikkhan ti nātitikkhaṃ.
  1509. 581509,121,652,50,54,1,52,4,Saṃvegavatthūhi saṃvegajananādivasena bhāriyaṃ katvā.
  1510. 581510,121,652,55,67,1,85,10,"Samathaṃ {upadisatī}ti samathaṃ adhikaṃ katvā upadisati, na tathā vipassananti adhippāyo. "
  1511. 581511,121,652,68,74,1,51,6,Na hi kevalena samathena saccappaṭivedho sambhavati.
  1512. 581512,121,652,75,79,1,49,4,Samathavipassanan ti samadhuraṃ samathavipassanaṃ.
  1513. 581513,121,652,80,85,1,44,5,Vipassanan ti sātisayaṃ vipassanaṃ upadisati.
  1514. 581514,121,652,86,101,1,106,10,"Yasmā cettha tikkhindriyādayo ugghaṭitaññuādayova, tasmā‘‘ tikkhindriyassa nissaraṇaṃ upadisatī’’ tiādi vuttaṃ. "
  1515. 581515,121,652,102,106,1,43,3,Tattha {adhipaññāsikkhāyā}ti adhipaññāsikkhaṃ.
  1516. 581516,121,653,2,18,1,162,15,"Yaṃ ettha ñāṇan ti ettha indriyānaṃ mudumajjhādhimattatāya yaṃ ñāṇaṃ, idaṃ vuccati parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattavemattatāñāṇanti sambandhitabbaṃ. "
  1517. 581517,121,653,19,32,1,68,9,Tassa ñāṇassa pavattanākāraṃ dassetuṃ‘‘ ayaṃ imaṃ bhūmin’’ tiādi vuttaṃ.
  1518. 581518,121,653,33,56,1,169,20,"Tattha ayaṃ imaṃ bhūmiṃ bhāvanañca {gato}ti ayaṃ puggalo evamimaṃ saṃkilesavāsanaṃ vodānaṃ bhavaṅgañca gato gacchati gamissati ca, kālavacanicchāya abhāvato, yathā duddhanti. "
  1519. 581519,121,653,57,64,1,69,7,Imāya velāya imasmiṃ samaye imāya mudumajjhatikkhabhedāya anusāsaniyā.
  1520. 581520,121,653,65,70,1,56,4,{Evaṃdhātuko}ti hīnādivasena evaṃajjhāsayo evaṃadhimuttiko.
  1521. 581521,121,653,71,83,1,104,9,"Ayañcassa {āsayo}ti imassa puggalassa ayaṃ sassatucchedappakāro, yathābhūtañāṇānulomakhantippakāro vā āsayo. "
  1522. 581522,121,653,84,92,1,65,8,Idañhi catubbidhaṃ āsayanti ettha sattā vasantīti āsayoti vuccati.
  1523. 581523,121,653,93,106,1,126,12,Imaṃ pana bhagavā sattānaṃ āsayaṃ jānanto tesaṃ diṭṭhigatānaṃ vipassanāñāṇakammassakataññāṇānañca appavattikkhaṇepi jānāti eva.
  1524. 581524,121,653,107,109,1,14,2,Vuttampi cetaṃ–
  1525. 581525,121,653,110,123,1,74,9,‘‘ kāmaṃ sevantaññeva jānāti‘ ayaṃ puggalo kāmagaruko kāmāsayo kāmādhimutto’ ti.
  1526. 581526,121,653,124,135,1,89,9,Kāmaṃ sevantaññeva jānāti‘ ayaṃ puggalo nekkhammagaruko nekkhammāsayo nekkhammādhimutto’ ti.
  1527. 581527,121,653,136,168,1,164,15,Nekkhammaṃ sevantaññeva jānāti… byāpādaṃ… abyāpādaṃ… thinamiddhaṃ… ālokasaññaṃ sevantaññeva jānāti‘ ayaṃ puggalo thinamiddhagaruko thinamiddhāsayo thinamiddhādhimutto’’’ ti( paṭi. ma.1.113).
  1528. 581528,121,654,2,11,1,79,8,Ayaṃ {anusayo}ti ayaṃ imassa puggalassa kāmarāgādiko appahīnoyeva anusayitakileso.
  1529. 581529,121,654,12,17,1,40,5,Appahīnoyeva hi thāmagato kileso anusayo.
  1530. 581530,121,654,18,21,1,31,3,Parasattānan ti padhānasattānaṃ.
  1531. 581531,121,654,22,30,1,60,7,"Parapuggalānan ti tato paresaṃ sattānaṃ, hīnasattānanti attho. "
  1532. 581532,121,654,31,38,1,58,7,Ekatthameva vā etaṃ padadvayaṃ veneyyavasena dvidhā vuttaṃ.
  1533. 581533,121,654,39,53,1,140,13,"Indriyaparopariyattavemattatāñāṇan ti parabhāvo ca aparabhāvo ca paropariyattaṃ a-kārassa okāraṃ katvā, tassa vemattatā paropariyattavemattatā. "
  1534. 581534,121,654,54,61,1,112,7,Saddhādīnaṃ indriyānaṃ paropariyattavemattatāya ñāṇaṃ indriyaparopariyattavemattatāñāṇanti padavibhāgo veditabbo.
  1535. 581535,121,655,2,16,1,121,13,"Tattha yan ti yaṃ anekavihitassa pubbenivāsassa anussaraṇavasena bhagavato ñāṇaṃ, idaṃ aṭṭhamaṃ tathāgatabalanti sambandho. "
  1536. 581536,121,655,17,25,1,58,7,"Anekavihitan ti anekavidhaṃ, anekehi vā pakārehi pavattitaṃ. "
  1537. 581537,121,655,26,39,1,119,13,Pubbenivāsan ti anussarituṃ icchitaṃ attano paresañca samanantarātītaṃ bhavaṃ ādiṃ katvā tattha tattha nivutthasantānaṃ.
  1538. 581538,121,655,40,65,1,140,18,"{Anussaratī}ti‘‘ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo’’ ti evaṃ jātipaṭipāṭiyā anugantvā sarati, anudeva vā sarati, citte abhininnāmitamatte eva saratīti attho. "
  1539. 581539,121,655,66,73,1,60,6,"Bhagavato hi parikammakiccaṃ natthi, āvajjanamatteneva sarati. "
  1540. 581540,121,655,74,78,1,49,4,Seyyathidan ti āraddhappakāranidassanatthe nipāto.
  1541. 581541,121,655,79,87,1,91,8,Ekampi jātin ti ekampi paṭisandhimūlaṃ cutipariyosānaṃ ekabhavapariyāpannaṃ khandhasantānaṃ.
  1542. 581542,121,655,88,93,1,30,4,Esa nayo dvepi {jātiyo}tiādīsupi.
  1543. 581543,121,656,2,14,1,102,9,"Anekepi {saṃvaṭṭakappe}tiādīsu pana parihāyamāno kappo saṃvaṭṭakappo, vaḍḍhamāno {vivaṭṭakappo}ti veditabbo. "
  1544. 581544,121,656,15,25,1,77,8,"Tattha saṃvaṭṭena saṃvaṭṭaṭṭhāyī gahito taṃmūlattā, vivaṭṭena ca vivaṭṭaṭṭhāyī. "
  1545. 581545,121,656,26,37,1,61,7,"Evañhi sati yāni‘‘ cattārimāni, bhikkhave, kappassa asaṅkhyeyyāni. "
  1546. 581546,121,656,38,40,1,16,2,Katamāni cattāri?
  1547. 581547,121,656,41,64,1,89,10,"Saṃvaṭṭo saṃvaṭṭaṭṭhāyī vivaṭṭo vivaṭṭaṭṭhāyī’’ ti( a. ni.4.156) vuttāni , tāni sabbāni pariggahitāni honti. "
  1548. 581548,121,656,65,68,1,35,3,Amutrāsin tiādi saraṇākāradassanaṃ.
  1549. 581549,121,656,69,88,1,126,18,"Tattha amutrāsin ti amumhi saṃvaṭṭakappe, amumhi bhave vā yoniyaṃ vā gatiyaṃ vā viññāṇaṭṭhitiyaṃ vā sattāvāse vā sattanikāye vā. "
  1550. 581550,121,656,89,95,1,29,5,{Evaṃnāmo}ti tisso vā phusso vā.
  1551. 581551,121,656,96,102,1,33,5,{Evaṃgotto}ti bhaggavo vā gotamo vā.
  1552. 581552,121,656,103,109,1,28,5,{Evaṃvaṇṇo}ti odāto vā sāmo vā.
  1553. 581553,121,656,110,116,1,55,5,{Evamāhāro}ti sālimaṃsodanāhāro vā pavattaphalabhojano vā.
  1554. 581554,121,656,117,125,1,118,7,{Evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī}ti anekappakārena kāyikacetasikānaṃ sāmisanirāmisappabhedānaṃ vā sukhadukkhānaṃ paṭisaṃvedī.
  1555. 581555,121,656,126,133,1,96,6,{Evamāyupariyanto}ti evaṃ vassasataparamāyupariyanto vā caturāsītikappasahassaparamāyupariyanto vā.
  1556. 581556,121,656,134,152,1,110,17,"So tato cuto amutra udapādin ti so tato bhavato, sattanikāyato vā cuto puna amukasmiṃ nāma sattanikāye udapādiṃ. "
  1557. 581557,121,656,153,161,1,46,8,Atha vā tatrāpi bhave vā sattanikāye vā ahosiṃ.
  1558. 581558,121,656,162,165,1,27,2,{Evaṃnāmo}tiādi vuttatthameva.
  1559. 581559,121,657,2,9,1,36,3,64. {Dibbenā}tiādīsu dibbasadisattā dibbaṃ.
  1560. 581560,121,657,10,20,1,148,10,Devatānañhi sucaritakammanibbattampi pittasemharuhirādīhi apalibuddhaṃ upakkilesavimuttattā dūrepi ārammaṇaggahaṇasamatthaṃ dibbaṃ pasādacakkhu hoti.
  1561. 581561,121,657,21,44,1,250,19,"Idampi vīriyabhāvanābalanibbattaṃ ñāṇacakkhu tādisamevāti dibbasadisattā dibbaṃ, dibbavihāravasena vā paṭiladdhattā, attanā ca dibbavihārasannissitattāpi dibbaṃ, ālokapariggahena mahājutikattāpi dibbaṃ, tirokuṭṭādigatarūpadassanena mahāgatikattāpi dibbaṃ. "
  1562. 581562,121,657,45,49,1,41,4,Taṃ sabbaṃ saddasatthānusārena veditabbaṃ.
  1563. 581563,121,657,50,52,1,20,2,Dassanaṭṭhena cakkhu.
  1564. 581564,121,657,53,56,1,41,3,Cakkhukiccakaraṇena cakkhumivātipi cakkhu.
  1565. 581565,121,657,57,60,1,51,3,Cutūpapātadassanena diṭṭhivisuddhihetuttā visuddhaṃ.
  1566. 581566,121,657,61,72,1,65,9,"Yo hi cutimattameva passati, na upapātaṃ, so ucchedadiṭṭhiṃ gaṇhāti. "
  1567. 581567,121,657,73,82,1,73,8,"Yo upapātamattameva passati na cutiṃ, so navasattapātubhāvadiṭṭhiṃ gaṇhāti. "
  1568. 581568,121,657,83,94,1,73,10,"Yo pana tadubhayaṃ passati, so yasmā duvidhampi taṃ diṭṭhigataṃ ativattati. "
  1569. 581569,121,657,95,100,1,45,5,Tasmāssa taṃ dassanaṃ diṭṭhivisuddhihetu hoti.
  1570. 581570,121,657,101,104,1,28,3,Tadubhayañca bhagavā passati.
  1571. 581571,121,657,105,107,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  1572. 581572,121,657,108,116,1,54,4,‘‘ cutūpapātadassanena diṭṭhivisuddhihetuttā visuddhan’’ ti.
  1573. 581573,121,658,2,6,1,38,3,Ekādasaupakkilesavirahato vā visuddhaṃ.
  1574. 581574,121,658,7,8,1,7,1,Yathāha–
  1575. 581575,121,659,2,20,1,108,15,‘ ‘ So kho ahaṃ anuruddhā‘ vicikicchā cittassa upakkileso’ ti iti viditvā vicikicchaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahiṃ.
  1576. 581576,121,659,21,69,1,260,25,‘ Amanasikāro cittassa upakkileso… thinamiddhaṃ… chambhitattaṃ… uppilaṃ… duṭṭhullaṃ… accāraddhavīriyaṃ… atilīnavīriyaṃ… abhijappā… nānattasaññā… atinijjhāyitattaṃ rūpānaṃ cittassa upakkileso’ ti iti viditvā atinijjhāyitattaṃ rūpānaṃ cittassa upakkilesaṃ pajahin’’ ti( ma. ni.3.242) evamādi.
  1577. 581577,121,660,2,6,1,46,4,Tadevaṃ ekādasaupakkilesavirahato vā visuddhaṃ.
  1578. 581578,121,660,7,16,1,107,8,"Manussūpacāraṃ atikkamitvā rūpadassanena atikkantamānusakaṃ, maṃsacakkhuṃ atikkantattā vā atikkantamānusakaṃ. "
  1579. 581579,121,660,17,22,1,52,5,Tena dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena.
  1580. 581580,121,661,2,12,1,73,9,Satte {passatī}ti manusso manussaṃ maṃsacakkhunā viya satte passati oloketi.
  1581. 581581,121,661,13,24,1,91,10,Cavamāne {upapajjamāne}ti ettha cutikkhaṇe upapattikkhaṇe vā dibbacakkhunāpi daṭṭhuṃ na sakkā.
  1582. 581582,121,661,25,46,1,117,15,"Ye pana āsannacutikā idāni cavissanti, ye ca gahitapaṭisandhikā sampati nibbattā, te‘‘ cavamānā upapajjamānā’’ ti adhippetā. "
  1583. 581583,121,661,47,51,1,32,4,Te evarūpe cavamāne upapajjamāne.
  1584. 581584,121,661,52,58,1,70,5,{Hīne}ti mohanissandayuttattā hīnajātikulabhogādivasena hīḷite paribhūte.
  1585. 581585,121,661,59,63,1,42,3,{Paṇīte}ti amohanissandayuttattā tabbiparīte.
  1586. 581586,121,661,64,68,1,58,3,{Suvaṇṇe}ti adosanissandayuttattā iṭṭhakantamanāpavaṇṇayutte.
  1587. 581587,121,661,69,77,1,87,7,{Dubbaṇṇe}ti dosanissandayuttattā aniṭṭhākantāmanāpavaṇṇayutte abhirūpe virūpe vāti attho.
  1588. 581588,121,661,78,86,1,62,6,"{Sugate}ti sugatigate, alobhanissandayuttattā vā aḍḍhe mahaddhane. "
  1589. 581589,121,661,87,95,1,73,6,"{Duggate}ti duggatigate, lobhanissandayuttattā vā dalidde appannapānabhojane. "
  1590. 581590,121,661,96,106,1,58,8,"{Yathākammūpage}ti yaṃ yaṃ kammaṃ upacitaṃ, tena tena upagate. "
  1591. 581591,121,661,107,117,1,58,6,Tattha purimehi‘‘ cavamāne’’ tiādīhi dibbacakkhukiccaṃ vuttaṃ.
  1592. 581592,121,661,118,122,1,42,4,Iminā pana padena yathākammūpagañāṇakiccaṃ.
  1593. 581593,121,661,123,129,1,89,6,Yathākammūpagañāṇaanāgataṃsañāṇāni ca dibbacakkhupādakāneva dibbacakkhunā saheva ijjhanti.
  1594. 581594,121,662,2,12,1,83,8,"{Kāyaduccaritenā}tiādīsu duṭṭhu caritaṃ, duṭṭhaṃ vā caritaṃ kilesapūtikattā duccaritaṃ. "
  1595. 581595,121,662,13,21,1,62,7,"Kāyena duccaritaṃ, kāyato vā pavattaṃ duccaritaṃ kāyaduccaritaṃ. "
  1596. 581596,121,662,22,26,1,39,4,Evaṃ vacīmanoduccaritāni pi daṭṭhabbāni.
  1597. 581597,121,662,27,30,1,26,2,{Samannāgatā}ti samaṅgībhūtā.
  1598. 581598,121,662,31,47,1,137,13,"Ariyānaṃ {upavādakā}ti buddhādīnaṃ ariyānaṃ, antamaso gihisotāpannānampi antimavatthunā vā guṇaparidhaṃsanena vā upavādakā akkosakā garahakā. "
  1599. 581599,121,662,48,51,1,32,2,{Micchādiṭṭhikā}ti viparītadassanā.
  1600. 581600,121,662,52,55,1,72,2,{Micchādiṭṭhikammasamādānā}ti micchādiṭṭhihetubhūtasamādinnanānāvidhakammā.
  1601. 581601,121,662,56,62,1,59,6,Ye ca micchādiṭṭhimūlakesu kāyakammādīsu aññepi samādapenti.
  1602. 581602,121,662,63,71,1,118,8,Tattha vacīmanoduccaritaggahaṇena ariyūpavādamicchādiṭṭhīsu gahitāsupi tesaṃ puna vacanaṃ mahāsāvajjabhāvadassanatthaṃ.
  1603. 581603,121,662,72,76,1,43,4,Mahāsāvajjo hi ariyūpavādo ānantariyasadiso.
  1604. 581604,121,662,77,78,1,7,1,Yathāha–
  1605. 581605,121,663,2,48,1,243,28,"‘ ‘ Seyyathāpi , sāriputta, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, evaṃsampadamidaṃ, sāriputta, vadāmi taṃ vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ ti( ma. ni.1.149). "
  1606. 581606,121,664,2,8,1,52,6,Micchādiṭṭhito ca mahāsāvajjataraṃ nāma aññaṃ natthi.
  1607. 581607,121,664,9,10,1,7,1,Yathāha–
  1608. 581608,121,665,2,19,1,104,11,"‘ ‘ Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi evaṃ mahāsāvajjataraṃ, yathayidaṃ, bhikkhave, micchādiṭṭhi. "
  1609. 581609,121,665,20,37,1,41,4,"Micchādiṭṭhiparamāni, bhikkhave, vajjānī’’ ti( a. ni.1.310). "
  1610. 581610,121,666,2,6,1,41,3,Kāyassa {bhedā}ti upādinnakkhandhapariccāgā.
  1611. 581611,121,666,7,12,1,55,4,Paraṃ {maraṇā}ti tadanantaraṃ abhinibbattakkhandhaggahaṇe.
  1612. 581612,121,666,13,20,1,49,6,Atha vā kāyassa {bhedā}ti jīvitindriyassa upacchedā.
  1613. 581613,121,666,21,26,1,28,4,Paraṃ {maraṇā}ti cutito uddhaṃ.
  1614. 581614,121,666,27,31,1,36,4,Apāyan tiādi sabbaṃ nirayavevacanaṃ.
  1615. 581615,121,666,32,44,1,88,11,"Nirayo hi saggamokkhahetubhūtā puññasammatā ayā apetattā, sukhānaṃ vā āyassa abhāvā apāyo. "
  1616. 581616,121,666,45,57,1,93,11,"Dukkhassa gati paṭisaraṇanti duggati, dosabahulatāya vā duṭṭhena kammunā nibbattā gati duggati. "
  1617. 581617,121,666,58,63,1,48,5,Vivasā nipatanti tattha dukkaṭakārinoti vinipāto.
  1618. 581618,121,666,64,69,1,39,5,Natthi ettha assādasaññito ayoti nirayo.
  1619. 581619,121,667,2,14,1,87,10,"Atha vā apāyaggahaṇena tiracchānayoniṃ dīpeti, tiracchānayoni hi apāyo, sugatito apetattā. "
  1620. 581620,121,667,15,21,1,49,5,"Na duggati, mahesakkhānaṃ nāgarājādīnaṃ sambhavato. "
  1621. 581621,121,667,22,38,1,108,14,"Duggatiggahaṇena pettivisayaṃ dīpeti, so hi apāyo ceva duggati ca sugatito apetattā, dukkhassa ca gatibhūtattā. "
  1622. 581622,121,667,39,44,1,42,5,Na tu vinipāto asurasadisaṃ avinipatitattā.
  1623. 581623,121,667,45,49,1,42,3,Petamahiddhikānañhi vimānānipi nibbattanti.
  1624. 581624,121,667,50,65,1,130,14,"Vinipātaggahaṇena asurakāyaṃ dīpeti, so hi yathāvuttenatthena apāyo ceva duggati ca sukhasamussayehi vinipātattā vinipātoti vuccati. "
  1625. 581625,121,667,66,70,1,55,4,Nirayaggahaṇena avīciādianekappakāraṃ nirayameva dīpeti.
  1626. 581626,121,667,71,78,1,50,5,"{Upapannā}ti upagatā, tattha abhinibbattāti adhippāyo. "
  1627. 581627,121,667,79,82,1,39,3,Vuttavipariyāyena sukkapakkho veditabbo.
  1628. 581628,121,668,2,10,1,64,7,Ayaṃ pana viseso– ettha sugatiggahaṇena manussagatimpi saṅgaṇhāti.
  1629. 581629,121,668,11,14,1,28,3,Saggaggahaṇena devagatiṃ eva.
  1630. 581630,121,668,15,19,1,28,4,Tattha sundarā gatīti sugati.
  1631. 581631,121,668,20,25,1,37,5,Rūpādīhi visayehi suṭṭhu aggoti saggo.
  1632. 581632,121,668,26,34,1,56,6,So sabbopi lujjanapalujjanaṭṭhena {loko}ti ayaṃ vacanattho.
  1633. 581633,121,668,35,50,1,133,14,"Amukāya kappakoṭiyaṃ upacitaṃ tenāyaṃ etarahi, anāgate vā saggūpago apāyūpago cāti aṭṭhamanavamabalañāṇakiccaṃ ekajjhaṃ katvā dassitaṃ. "
  1634. 581634,121,668,51,54,1,33,2,Tathā {kappasatasahassevā}tiādīsupi.
  1635. 581635,121,668,55,56,1,8,1,Tenevāha–
  1636. 581636,121,668,57,66,1,29,5,‘‘ imāni bhagavato dve ñāṇānī’’ ti.
  1637. 581637,121,669,2,10,1,69,7,Nihato māro {bodhimūle}ti nihato samucchinno kilesamāro bodhirukkhamūle.
  1638. 581638,121,669,11,23,1,97,12,Idaṃ bhagavato dasamaṃ balan ti idaṃ kilesamārassa hananaṃ samucchindanaṃ bhagavato dasamaṃ balaṃ.
  1639. 581639,121,669,24,25,1,8,1,Tenevāha–
  1640. 581640,121,669,26,33,1,29,3,‘‘ sabbāsavaparikkhayaṃ ñāṇan’’ ti.
  1641. 581641,121,669,34,59,1,148,19,"Yasmā pana yadā arahattamaggena savāsanā sabbe āsavā khepitā, tadā bhagavatā sabbaññutaññāṇaṃ adhigataṃ nāma, tasmā‘‘ yaṃ sabbaññutā pattā’’ tiādi vuttaṃ. "
  1642. 581642,121,670,2,6,1,40,4,Ayaṃ tāvettha ācariyānaṃ samānatthakathā.
  1643. 581643,121,670,7,9,1,15,2,Paravādī panāha–
  1644. 581644,121,670,10,38,1,152,19,"‘‘ dasabalañāṇaṃ nāma pāṭiekkaṃ natthi, yasmā‘ sabbaññutā pattā viditā sabbadhammā’ ti vuttaṃ, tasmā sabbaññutaññāṇassevāyaṃ pabhedo’’ ti, taṃ na tathā daṭṭhabbaṃ. "
  1645. 581645,121,670,39,45,1,48,5,"Aññameva hi dasabalañāṇaṃ, aññaṃ sabbaññutaññāṇaṃ. "
  1646. 581646,121,670,46,55,1,86,8,"Dasabalañāṇañhi sakasakakiccameva jānāti, sabbaññutaññāṇaṃ tampi tato avasesampi jānāti. "
  1647. 581647,121,670,56,61,1,50,5,Dasabalañāṇesu hi paṭhamaṃ kāraṇākāraṇameva jānāti.
  1648. 581648,121,670,62,93,1,311,23,"Dutiyaṃ kammaparicchedameva, tatiyaṃ dhātunānattakāraṇameva, catutthaṃ ajjhāsayādhimuttimeva, pañcamaṃ kammavipākantarameva, chaṭṭhaṃ jhānādīhi saddhiṃ tesaṃ saṃkilesādimeva, sattamaṃ indriyānaṃ tikkhamudubhāvameva, aṭṭhamaṃ pubbenivutthakkhandhasantatimeva, navamaṃ sattānaṃ cutūpapātameva, dasamaṃ saccaparicchedameva. "
  1649. 581649,121,670,94,101,1,64,7,Sabbaññutaññāṇaṃ pana etehi jānitabbañca tato uttariñca pajānāti.
  1650. 581650,121,670,102,109,1,35,6,Etesaṃ pana kiccaṃ sabbaṃ na karoti .
  1651. 581651,121,670,110,129,1,110,17,"Tañhi jhānaṃ hutvā appetuṃ na sakkoti, iddhi hutvā vikubbituṃ na sakkoti, maggo hutvā kilese khepetuṃ na sakkoti. "
  1652. 581652,121,671,2,21,1,169,15,Apica paravādī evaṃ pucchitabbo‘‘ dasabalañāṇaṃ nāmetaṃ savitakkasavicāraṃ avitakkavicāramattaṃ avitakkaavicāraṃ kāmāvacaraṃ rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ lokiyaṃ lokuttaran’’ ti.
  1653. 581653,121,671,22,47,1,183,17,"Jānanto‘‘ paṭipāṭiyā satta savitakkasavicārānī’’ ti vakkhati, tato parāni dve avitakkaavicārānīti, āsavakkhayañāṇaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāranti. "
  1654. 581654,121,671,48,62,1,92,11,"Tathā paṭipāṭiyā satta kāmāvacarāni, tato dve rūpāvacarāni, avasāne ekaṃ lokuttaranti vakkhati. "
  1655. 581655,121,671,63,70,1,94,7,Sabbaññutaññāṇaṃ pana savitakkasavicārameva kāmāvacarameva lokiyamevāti niṭṭhamettha gantabbaṃ.
  1656. 581656,121,672,2,4,1,33,2,Vicayahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1657. 581657,121,673,2,4,1,23,2,3 . Yuttihārasampātavaṇṇanā
  1658. 581658,121,674,2,21,1,129,12,65. Evaṃ nānānayehi vicayahārasampātaṃ vitthāretvā idāni yuttihārasampātādīni dassetuṃ‘‘ tattha katamo yuttihārasampāto’’ tiādi āraddhaṃ.
  1659. 581659,121,674,22,33,1,64,7,Tattha‘‘ tasmā rakkhitacittassā’’ ti gāthāya padattho vitthāritoyeva.
  1660. 581660,121,674,34,58,1,272,23,Rakkhitacittassa sammāsaṅkappagocaro bhavissatīti {yujjatī}ti manacchaṭṭhāni dvārāni satikavāṭena pidahitvā viharantassa kāmavitakkādīnaṃ micchāsaṅkappānaṃ avasaro eva natthīti nekkhammavitakkādiko sammāsaṅkappo eva tassa gocaro pavattiṭṭhānaṃ bhavissatīti ayamattho yujjati.
  1661. 581661,121,674,59,64,1,41,5,Yuttiyā ghaṭeti saṃsandati sametīti attho.
  1662. 581662,121,674,65,76,1,131,10,Sammāsaṅkappagocaro sammādiṭṭhi {bhavissatī}ti vuttanayena sammāsaṅkappagocaro puggalo aviparītameva vitakkato sammādiṭṭhi bhavissati.
  1663. 581663,121,674,77,87,1,129,10,Sammādiṭṭhisaṅkhātaṃ vipassanāñāṇaṃ purakkhatvā viharanto maggañāṇena pañcannaṃ khandhānaṃ udayabbayaṃ asammohato paṭivijjhissati.
  1664. 581664,121,674,88,107,1,180,18,"Tathā paṭivijjhanto ca dukkhasabhāvattā duggatisaṅkhātā sabbā bhavagatiyo jahissati, tato eva sabbaṃ vinipātabhayaṃ saṃsārabhayañca samatikkamissatīti sabbopi cāyamattho yutto evāti. "
  1665. 581665,121,675,2,4,1,32,2,Yuttihārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1666. 581666,121,676,2,4,1,28,2,4 . Padaṭṭhānahārasampātavaṇṇanā
  1667. 581667,121,677,2,10,1,47,4,66. Sakasampattiyā viya susaṃvihitasaṅkappo bhavati.
  1668. 581668,121,677,11,16,1,61,5,Indriyesu guttadvāratā sucaritapāripūriyā āsannakāraṇanti āha–
  1669. 581669,121,677,17,26,1,52,5,‘‘ rakkhitacittassāti tiṇṇaṃ sucaritānaṃ padaṭṭhānan’’ ti.
  1670. 581670,121,677,27,28,1,9,1,Tassattho–
  1671. 581671,121,677,29,39,1,63,6,‘‘ rakkhitacittassā’’ ti idaṃ tiṇṇaṃ sucaritānaṃ padaṭṭhānavacananti.
  1672. 581672,121,677,40,47,1,121,7,Nekkhammasaṅkappādibahulassa kāmacchandādinīvaraṇappahānaṃ sukaranti nekkhammasaṅkappādayo samathassa āsannakāraṇanti āha–
  1673. 581673,121,677,48,56,1,47,4,‘‘ sammāsaṅkappagocaroti samathassa padaṭṭhānan’’ ti.
  1674. 581674,121,677,57,69,1,193,12,Kammassakatāsammādiṭṭhiyaṃ sappaccayanāmarūpadassanasammādiṭṭhiyañca ṭhito attādhīnaṃ saṃsāradukkhaṃ passanto tadatikkamanupāyaṃ vipassanaṃ ārabhatīti sammādiṭṭhivipassanāya visesakāraṇanti āha–
  1675. 581675,121,677,70,78,1,50,4,‘‘ sammādiṭṭhipurekkhāroti vipassanāya padaṭṭhānan’’ ti.
  1676. 581676,121,677,79,88,1,99,8,Udayabbayadassanaṃ ussukkāpento sammattaniyāmaṃ okkamatīti taṃ paṭhamamaggādhigamassa kāraṇanti āha–
  1677. 581677,121,677,89,98,1,51,5,‘‘ ñatvāna udayabbayanti dassanabhūmiyā padaṭṭhānan’’ ti.
  1678. 581678,121,677,99,105,1,82,6,Ālokasaññāmanasikārādīhi thinamiddhassa abhibhavanaṃ vīriyassa āsannakāraṇanti āha–
  1679. 581679,121,677,106,115,1,52,5,‘‘ thinamiddhābhibhū bhikkhūti vīriyassa padaṭṭhānan’’ ti.
  1680. 581680,121,677,116,143,1,220,22,"Yadipi ariyamaggakkhaṇe pahānabhāvanā samānakālā ekābhisamayassa icchitattā, tathāpi pahātabbassa pahānābhāve bhāvanāpāripūrī natthīti pahānanimittā viya katvā bhāvanā vuttā‘‘ sabbā duggatiyo jaheti bhāvanāya padaṭṭhānan’’ ti. "
  1681. 581681,121,677,144,174,1,161,20,Atha vā‘‘ sabbā duggatiyo jahe’’ ti idaṃ bhagavato vacanaṃ yogīnaṃ ussāhajananatthaṃ ānisaṃsakittanaṃ hotīti bhāvanāya visesakāraṇanti vuttaṃ‘‘ sabbā… pe… padaṭṭhānan’’ ti.
  1682. 581682,121,678,2,4,1,37,2,Padaṭṭhānahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1683. 581683,121,679,2,4,1,26,2,5 . Lakkhaṇahārasampātavaṇṇanā
  1684. 581684,121,680,2,14,1,87,8,"67. Indriyesu guttadvāratā satisaṃvaro, satibalena ca nekkhammavitakkādibahulo hotīti vuttaṃ–"
  1685. 581685,121,680,15,25,1,64,6,‘‘ tasmā rakkhitacittassa sammāsaṅkappagocaroti idaṃ satindriyan’’ ti.
  1686. 581686,121,680,26,27,1,9,1,Tassattho–
  1687. 581687,121,680,28,53,1,231,19,"‘‘ tasmā rakkhitacittassa sammāsaṅkappagocaro’’ ti ettha rakkhitacittatāya ca sammāsaṅkappagocaratā kāraṇūpacārena idaṃ satindriyaṃ, gahitāni bhavanti pañcindriyāni indriyalakkhaṇena vimuttiparipācanabhāvena vā ekalakkhaṇattāti adhippāyo. "
  1688. 581688,121,680,54,76,1,154,17,Gahito {bhavatī}ti ettha maggalakkhaṇena gahaṇaṃ suviññeyyanti taṃ ṭhapetvā kāraṇato gahaṇaṃ dassetuṃ‘‘ sammādiṭṭhito hi sammāsaṅkappo pabhavatī’’ tiādi vuttaṃ.
  1689. 581689,121,680,77,87,1,92,10,Tato eva gahito bhavati ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti vatvā vimuttivimuttiñāṇadassanānipi vuttāni.
  1690. 581690,121,681,2,4,1,35,2,Lakkhaṇahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1691. 581691,121,682,2,4,1,27,2,6 . Catubyūhahārasampātavaṇṇanā
  1692. 581692,121,683,2,7,1,22,2,68. Rakkhīyatīti rakkhitaṃ.
  1693. 581693,121,683,8,11,1,26,3,Idaṃ padavasena nibbacanaṃ.
  1694. 581694,121,683,12,33,1,128,16,"Yasmā pana atthavasena nibbacane vutte padavasena nibbacanaṃ vuttameva hoti, tasmā‘‘ rakkhitaṃ paripālīyatīti esā niruttī’’ ti vuttaṃ. "
  1695. 581695,121,683,34,41,1,35,6,"Tattha iti -saddo ādyattho, pakāre vā. "
  1696. 581696,121,683,42,50,1,54,8,Tena evamādikā evaṃpakārā vā esā niruttīti vuttaṃ hoti.
  1697. 581697,121,683,51,54,1,22,3,Tasmā cintetīti cittaṃ.
  1698. 581698,121,683,55,70,1,107,11,"Attano santānaṃ cinotīti cittaṃ, paccayehi citanti cittaṃ, cittavicittaṭṭhena cittaṃ, cittakaraṇaṭṭhena cittaṃ. "
  1699. 581699,121,683,71,77,1,57,5,Sammā saṅkappetīti {sammāsaṅkappo}tiādinā nirutti veditabbā.
  1700. 581700,121,684,2,21,1,138,14,Ayaṃ ettha bhagavato {adhippāyo}ti‘‘ rakkhitacitto assā’’ tiādinā indriyasaṃvarādayo duggatipahānañca vadato bhagavato ettha gāthāyaṃ adhippāyo.
  1701. 581701,121,684,22,26,1,30,3,Kokāliko {hī}tiādi nidānaniddeso.
  1702. 581702,121,684,27,31,1,22,4,Tattha hi -saddo kāraṇe.
  1703. 581703,121,684,32,81,1,223,24,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yasmā kokāliko( saṃ. ni.1.181; a. ni.10.89; su. ni. kokālikasutta) arakkhitacittatāya aggasāvakesu cittaṃ padosetvā padumanirayaṃ upapanno, tasmā duggatiyo jahitukāmo rakkhitacitto assāti bhagavā satiārakkhena cetasā samannāgato sabbā duggatiyo jahatīti attho. "
  1704. 581704,121,684,82,93,1,68,7,Suttamhi vuttaṃ‘‘ satiyā cittaṃ rakkhitabban’’ ti desanānusandhidassanaṃ.
  1705. 581705,121,685,2,4,1,36,2,Catubyūhahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1706. 581706,121,686,2,4,1,24,2,7 . Āvaṭṭahārasampātavaṇṇanā
  1707. 581707,121,687,2,23,1,190,17,69. Nekkhammasaṅkappabahulo kasiṇavasena mettādivasena vā laddhāya cittekaggatāsaṅkhātāya cittamañjūsāya cittaṃ ṭhapetvā samādhiṃyeva vā yathāladdhaṃ saṃkilesato rakkhitacitto nāma hotīti vuttaṃ–
  1708. 581708,121,687,24,34,1,60,6,‘‘ tasmā rakkhitacittassa sammāsaṅkappagocaroti ayaṃ samatho’’ ti.
  1709. 581709,121,687,35,38,1,28,3,Paññāpadhānā vipassanāti āha–
  1710. 581710,121,687,39,47,1,41,4,‘‘ sammādiṭṭhipurekkhāroti ayaṃ vipassanā’’ ti.
  1711. 581711,121,687,48,56,1,88,8,Ariyamaggena dukkhasacce pariññāte udayabbayadassanaṃ matthakappattaṃ nāma hotīti vuttaṃ–
  1712. 581712,121,687,57,65,1,38,4,‘‘ ñatvāna udayabbayanti dukkhapariññā’’ ti.
  1713. 581713,121,687,66,81,1,87,10,"‘‘ Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’’ ti hi maggañāṇassa pavattidassanāti. "
  1714. 581714,121,687,82,89,1,66,6,Imāni cattāri {saccānī}ti catusaccadhammavasena āvaṭṭanaṃ niṭṭhapeti.
  1715. 581715,121,687,90,99,1,112,8,"Tattha purimena saccadvayaṭṭhapanena visabhāgadhammavasena, pacchimena sabhāgadhammavasena āvaṭṭananti daṭṭhabbaṃ. "
  1716. 581716,121,688,2,4,1,33,2,Āvaṭṭahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1717. 581717,121,689,2,4,1,26,2,8 . Vibhattihārasampātavaṇṇanā
  1718. 581718,121,690,2,20,1,141,11,"70. Kusalapakkho kusalapakkhena {niddisitabbo}ti {rakkhitacittassā}ti satisaṃvaro, so chabbidho dvāravasena cakkhudvārasaṃvaro yāva manodvārasaṃvaroti. "
  1719. 581719,121,690,21,29,1,75,5,"Sammāsaṅkappo tividho– nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappoti. "
  1720. 581720,121,690,30,40,1,88,8,Sammādiṭṭhi aṭṭhavidhā dukkhe ñāṇaṃ… pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu ñāṇanti.
  1721. 581721,121,690,41,53,1,124,10,Udayabbayañāṇaṃ paññāsavidhaṃ avijjāsamudayā rūpasamudayo… pe… vipariṇāmalakkhaṇaṃ passantopi viññāṇakkhandhassa vayaṃ passati.
  1722. 581722,121,690,54,57,1,50,3,Thinamiddhābhibhavanaṃ catubbidhaṃ catumaggavasena.
  1723. 581723,121,690,58,62,1,48,4,Tattha satisaṃvaro lokiyalokuttaravasena duvidho.
  1724. 581724,121,690,63,70,1,64,6,"Tesu lokiyo kāmāvacarova, lokuttaro dassanabhāvanābhedato duvidho. "
  1725. 581725,121,690,71,75,1,49,4,Ekameko cettha catusatipaṭṭhānabhedato catubbidho.
  1726. 581726,121,690,76,79,1,28,3,Esa nayo sammāsaṅkappādīsupi.
  1727. 581727,121,691,2,10,1,77,7,Ayaṃ pana viseso– sammāsaṅkappo paṭhamajjhānavasena rūpāvacarotipi nīharitabbo.
  1728. 581728,121,691,11,16,1,60,4,Padaṭṭhānavibhāgo padaṭṭhānahārasampāte vuttanayena vattabbo .
  1729. 581729,121,691,17,31,1,111,9,"Akusalapakkhe asaṃvaro cakkhuasaṃvaro… pe… kāyaasaṃvaro, copanakāyaasaṃvaro, vācāasaṃvaro, manoasaṃvaroti aṭṭhavidho. "
  1730. 581730,121,691,32,35,1,42,3,Micchāsaṅkappo kāmavitakkādivasena tividho.
  1731. 581731,121,691,36,46,1,52,6,Aññāṇaṃ‘‘ dukkhe aññāṇan’’ tiādinā aṭṭhavidhā vibhattaṃ.
  1732. 581732,121,691,47,51,1,63,4,Sammādiṭṭhipaṭipakkhato micchādiṭṭhi dvāsaṭṭhividhena veditabbā.
  1733. 581733,121,691,52,59,1,79,7,Thinamiddhaṃ uppattibhūmito pañcavidhanti evaṃ akusalapakkhe vibhatti veditabbā.
  1734. 581734,121,692,2,4,1,35,2,Vibhattihārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1735. 581735,121,693,2,4,1,29,2,9 . Parivattanahārasampātavaṇṇanā
  1736. 581736,121,694,2,18,1,109,9,71. Parivattanahāre āvaṭṭahāre vuttanayena samathavipassanāniddhāraṇaṃ akatvā‘‘ samathavipassanāya bhāvitāyā’’ ti āha.
  1737. 581737,121,694,19,23,1,40,4,Lokiyā cettha samathavipassanā daṭṭhabbā.
  1738. 581738,121,694,24,36,1,70,7,{Paṭipakkhenā}ti‘‘ arakkhitena cittenā’’ ti gāthāya paṭipakkhenāti adhippāyo.
  1739. 581739,121,694,37,44,1,71,7,Atha vā vibhattihāre niddiṭṭhassa akusalapakkhassa paṭipakkhenāti attho.
  1740. 581740,121,695,2,4,1,38,2,Parivattanahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1741. 581741,121,696,2,4,1,26,2,10 . Vevacanahārasampātavaṇṇanā
  1742. 581742,121,697,2,27,1,91,10,72.‘‘ Mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho manoviññāṇadhātū’’ ti( dha. sa.6) ca cittassa vevacanaṃ.
  1743. 581743,121,697,28,42,1,81,10,‘‘ Takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā’’ ti ca sammāsaṅkappassa.
  1744. 581744,121,697,43,60,1,53,6,‘‘ Paññā pajānanā vicayo pavicayo’’ tiādinā( dha. sa.16) sammādiṭṭhiyā.
  1745. 581745,121,697,61,76,1,95,11,‘‘ Thinaṃ thiyanā thiyitattaṃ cittassa akallatā akammaññatā onāho parināho antosaṅkoco’’ ti thinassa.
  1746. 581746,121,697,77,96,1,71,8,‘‘ Akallatā akammaññatā kāyālasiyaṃ supyaṃ supyanā supitattan’’ ti( dha. sa.1163) middhassa.
  1747. 581747,121,697,97,110,1,41,4,‘‘ Bhikkhako bhikkhū’’ tiādinā( pārā.45) bhikkhupadassa.
  1748. 581748,121,697,111,124,1,83,9,‘‘ Duggati apāyo vinipāto vaṭṭadukkhaṃ saṃsāro’’ tiādinā duggatiyā vevacanaṃ veditabbaṃ.
  1749. 581749,121,698,2,4,1,35,2,Vevacanahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1750. 581750,121,699,2,4,1,26,2,11 . Paññattihārasampātavaṇṇanā
  1751. 581751,121,700,2,17,1,96,11,73. Adhiṭṭhahitvā rakkhantiyā satiyā rakkhiyamānaṃ cittaṃ tassā adhiṭṭhānaṃ viya hotīti katvā vuttaṃ–
  1752. 581752,121,700,18,26,1,47,4,‘‘ rakkhitacittassāti padaṭṭhānapaññatti satiyā’’ ti.
  1753. 581753,121,700,27,35,1,89,8,Sesaṃ imasmiṃ paññattihārasampāte ito paresu otaraṇasodhanahārasampātesupi apubbaṃ natthi.
  1754. 581754,121,700,36,38,1,20,2,Heṭṭhā vuttanayameva.
  1755. 581755,121,701,2,4,1,35,2,Paññattihārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1756. 581756,121,702,2,4,1,28,2,14 . Adhiṭṭhānahārasampātavaṇṇanā
  1757. 581757,121,703,2,28,1,270,23,76. Adhiṭṭhānahārasampāte sammādiṭṭhi nāma yaṃ dukkhe ñāṇan tiādinā catusaccahetuhetusamuppannapaccayapaccayuppannasaṅkhātassa visayassa vasena vemattataṃ dassetvā puna yaṃ tattha tattha yathābhūtaṃ ñāṇadassanan ti pāḷipāḷiatthānaṃ avasiṭṭhavisayavaseneva vemattataṃ dīpeti.
  1758. 581758,121,703,29,41,1,86,11,"Tattha yaṃ saccāgamanan ti yaṃ saccato aviparītato visayassa āgamanaṃ, adhigamoti attho."
  1759. 581759,121,703,42,59,1,93,10,"‘‘ Yaṃ paccāgamanan’’ tipi pāṭho, tassa yaṃ paṭipāṭivisayassa āgamanaṃ, taṃtaṃvisayādhigamoti attho . "
  1760. 581760,121,703,60,69,1,92,8,"Sesamettha parikkhārasamāropanahārasampātesu yaṃ vattabbaṃ, taṃ pubbe vuttanayattā uttānameva. "
  1761. 581761,121,704,2,4,1,37,2,Adhiṭṭhānahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  1762. 581762,121,705,2,2,1,25,1,Missakahārasampātavaṇṇanā
  1763. 581763,121,706,2,8,1,54,6,Api cettha hārasampātaniddeso imināpi nayena veditabbo–
  1764. 581764,121,707,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Manopubbaṅgamā dhammā, manoseṭṭhā manomayā; "
  1765. 581765,121,708,2,10,1,40,7,"Manasā ce pasannena, bhāsati vā karoti vā; "
  1766. 581766,121,709,2,19,1,42,6,"Tato naṃ sukhamanveti, chāyāva anapāyinī’’ ti.( dha. pa.2); "
  1767. 581767,121,710,2,5,1,31,3,Tattha katamo desanāhārasampāto?
  1768. 581768,121,710,6,14,1,74,6,Manopubbaṅgamā {dhammā}ti {mano}ti khandhavavatthānena viññāṇakkhandhaṃ deseti.
  1769. 581769,121,710,15,24,1,95,6,"Āyatanavavatthānena manāyatanaṃ , dhātuvavatthānena viññāṇadhātuṃ, indriyavavatthānena manindriyaṃ. "
  1770. 581770,121,710,25,28,1,24,3,Katame dhammā pubbaṅgamā?
  1771. 581771,121,710,29,44,1,122,11,"Cha dhammā pubbaṅgamā, kusalānaṃ kusalamūlāni, akusalānaṃ akusalamūlāni, sādhipatikānaṃ adhipati, sabbacittuppādānaṃ indriyāni. "
  1772. 581772,121,710,45,51,1,35,6,Api ca imasmiṃ sutte mano adhippeto.
  1773. 581773,121,710,52,61,1,67,8,"Yathā balaggassa rājā pubbaṅgamo, evamevaṃ dhammānaṃ mano pubbaṅgamo. "
  1774. 581774,121,710,62,69,1,84,7,Tattha tividhena mano pubbaṅgamo nekkhammachandena abyāpādachandena avihiṃsāchandena.
  1775. 581775,121,710,70,82,1,134,10,"Tattha alobhassa nekkhammachandena manopubbaṅgamaṃ, adosassa abyāpādachandena manopubbaṅgamaṃ, amohassa avihiṃsāchandena manopubbaṅgamaṃ. "
  1776. 581776,121,711,2,23,1,119,15,"{Manoseṭṭhā}ti mano tesaṃ dhammānaṃ seṭṭhaṃ visiṭṭhaṃ uttamaṃ pavaraṃ mūlaṃ pamukhaṃ pāmokkhaṃ, tena vuccati‘‘ manoseṭṭhā’’ ti. "
  1777. 581777,121,711,24,47,1,97,14,"{Manomayā}ti manena katā, manena nimmitā, manena nibbattā, mano tesaṃ paccayo, tena vuccati‘‘ manomayā’’ ti. "
  1778. 581778,121,711,48,57,1,119,9,Te pana dhammā chandasamudānitā anāvilasaṅkappasamuṭṭhānā phassasamodhānā vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho.
  1779. 581779,121,711,58,67,1,62,8,Manasā ce {pasannenā}ti yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo.
  1780. 581780,121,711,68,89,1,115,15,"Iti iminā pasādena upeto samupeto upagato samupagato sampanno samannāgato, tena vuccati‘‘ pasannenā’’ ti idaṃ manokammaṃ . "
  1781. 581781,121,711,90,94,1,23,3,Bhāsati {vā}ti vacīkammaṃ.
  1782. 581782,121,711,95,99,1,22,3,Karoti {vā}ti kāyakammaṃ.
  1783. 581783,121,711,100,103,1,32,3,Iti dasakusalakammapathā dassitā.
  1784. 581784,121,712,2,8,1,53,5,{Tato}ti dasavidhassa kusalakammassa katattā upacitattā.
  1785. 581785,121,712,9,19,1,61,9,"Nan ti yo so katapuñño katakusalo katabhīruttāṇo, taṃ puggalaṃ. "
  1786. 581786,121,712,20,26,1,45,6,Sukhan ti duvidhaṃ sukhaṃ kāyikaṃ cetasikañca.
  1787. 581787,121,712,27,30,1,20,2,{Anvetī}ti anugacchati.
  1788. 581788,121,713,2,19,1,165,16,"Idhassu puriso appahīnānusayo saṃyojaniyesu dhammesu assādaṃ anupassati, so saṃyojaniyesu dhammesu assādaṃ anupassanto yathādiṭṭhaṃ yathāsutaṃ sampattibhavaṃ pattheti. "
  1789. 581789,121,713,20,38,1,155,17,"Iccassa avijjā ca bhavataṇhā ca anubaddhā honti, so yathādiṭṭhaṃ yathāsutaṃ sampattibhavaṃ patthento pasādanīyavatthusmiṃ cittaṃ pasādeti saddahati okappeti. "
  1790. 581790,121,713,39,50,1,109,11,So pasannacitto tividhaṃ puññakiriyavatthuṃ anutiṭṭhati dānamayaṃ sīlamayaṃ bhāvanāmayaṃ kāyena vācāya manasā.
  1791. 581791,121,713,51,62,1,79,11,So tassa vipākaṃ paccanubhoti diṭṭheva dhamme upapajje vā aparāpare vā pariyāye.
  1792. 581792,121,713,63,89,1,207,20,"Iti kho panassa avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā sukhavedanīyo phasso, phassapaccayā vedanāti evaṃ santaṃ taṃ sukhamanveti. "
  1793. 581793,121,713,90,96,1,60,6,Tassevaṃ vedanāya aparāparaṃ parivattamānāya uppajjati taṇhā.
  1794. 581794,121,713,97,104,1,40,5,Taṇhāpaccayā upādānaṃ… pe… samudayo hotīti.
  1795. 581795,121,714,2,20,1,99,14,"Tattha yaṃ mano, ye ca manopubbaṅgamā dhammā, yañca sukhaṃ, ime vuccanti pañcakkhandhā, te dukkhasaccaṃ. "
  1796. 581796,121,714,21,27,1,59,6,Tesaṃ purimakāraṇabhūtā avijjā bhavataṇhā ca samudayasaccaṃ.
  1797. 581797,121,714,28,39,1,88,10,"Tesaṃ pariññāya pahānāya bhagavā dhammaṃ deseti, dukkhassa pariññāya samudayassa pahānāya. "
  1798. 581798,121,714,40,48,1,40,6,"Yena parijānāti, yena pajahati, ayaṃ maggo. "
  1799. 581799,121,714,49,56,1,38,6,"Yattha ca maggo pavattati, ayaṃ nirodho. "
  1800. 581800,121,714,57,63,1,71,6,Imāni cattāri saccāni evaṃ āyatanadhātuindriyamukhenāpi niddhāretabbāni.
  1801. 581801,121,714,64,95,1,254,26,"Tattha samudayena assādo, dukkhena ādīnavo, magganirodhehi nissaraṇaṃ, sukhassa anvayo phalaṃ, manasā pasannena kāyavacīsamīhā upāyo, manopubbaṅgamattā dhammānaṃ attano sukhakāmena pasannena manasā vacīkammaṃ kāyakammañca pavattetabbanti ayaṃ bhagavato āṇatti. "
  1802. 581802,121,714,96,98,1,22,2,Ayaṃ desanāhārasampāto.
  1803. 581803,121,715,2,5,1,31,3,Tattha katamo vicayahārasampāto?
  1804. 581804,121,715,6,9,1,32,3,Mananato ārammaṇavijānanato mano.
  1805. 581805,121,715,10,17,1,96,7,Mananalakkhaṇe sampayuttesu ādhipaccakaraṇato pubbaṅgamo īhābhāvato nissattanijjīvaṭṭhena dhammā.
  1806. 581806,121,715,18,27,1,64,8,Gāmesu gāmaṇi viya padhānaṭṭhena mano seṭṭho etesanti manoseṭṭhā.
  1807. 581807,121,715,28,32,1,51,4,Sahajātādipaccayabhūtena manasā nibbattāti manomayā.
  1808. 581808,121,715,33,44,1,99,10,"Akālussiyato, ārammaṇassa okappanato ca pasannena vacīviññattivipphārato tathā sādiyanato ca bhāsati. "
  1809. 581809,121,715,45,50,1,47,5,Copanakāyavipphārato tathā sādiyanato ca karoti.
  1810. 581810,121,715,51,62,1,43,7,Tathā pasutattā anaññattā ca‘‘ tato’’ ti vuttaṃ.
  1811. 581811,121,715,63,74,1,54,7,Sukhanato sātabhāvato iṭṭhabhāvato ca‘‘ sukhan’’ ti vuttaṃ.
  1812. 581812,121,715,75,85,1,51,6,Katūpacitattā avipakkavipākattā ca‘‘ anvetī’’ ti vuttaṃ.
  1813. 581813,121,715,86,97,1,61,7,Kāraṇāyattavuttito asaṅkantito ca‘‘ chāyāva anapāyinī’’ ti vuttaṃ.
  1814. 581814,121,715,98,101,1,38,3,Ayaṃ anupadavicayato vicayahārasampāto.
  1815. 581815,121,716,2,5,1,30,3,Tattha katamo yuttihārasampāto?
  1816. 581816,121,716,6,11,1,54,5,Manassa dhammānaṃ ādhipaccayogato pubbaṅgamatā yujjati.
  1817. 581817,121,716,12,20,1,66,8,Tato eva tesaṃ manassa anuvattanato dhammānaṃ manoseṭṭhatā yujjati.
  1818. 581818,121,716,21,27,1,71,6,Sahajātādipaccayavasena manasā nibbattattā dhammānaṃ manomayatā yujjati.
  1819. 581819,121,716,28,34,1,67,6,Manasā pasannena samuṭṭhānānaṃ kāyavacīkammānaṃ kusalabhāvo yujjati.
  1820. 581820,121,716,35,45,1,65,9,"Yena kusalakammaṃ upacitaṃ, taṃ chāyā viya sukhaṃ anvetīti yujjati. "
  1821. 581821,121,716,46,48,1,21,2,Ayaṃ yuttihārasampāto.
  1822. 581822,121,717,2,7,1,36,4,Tattha katamo padaṭṭhāno hārasampāto?
  1823. 581823,121,717,8,11,1,32,3,Mano manopavicārānaṃ padaṭṭhānaṃ.
  1824. 581824,121,717,12,17,1,58,5,Manopubbaṅgamā dhammā sabbassa kusalapakkhassa padaṭṭhānaṃ.
  1825. 581825,121,717,18,37,1,73,9,"‘‘ Bhāsatī’’ ti sammāvācā,‘‘ karotī’’ ti sammākammanto, te sammāājīvassa padaṭṭhānaṃ. "
  1826. 581826,121,717,38,41,1,37,3,Sammāājīvo sammāvāyāmassa padaṭṭhānaṃ.
  1827. 581827,121,717,42,45,1,35,3,Sammāvāyāmo sammāsatiyā padaṭṭhānaṃ.
  1828. 581828,121,717,46,49,1,37,3,Sammāsati sammāsamādhissa padaṭṭhānaṃ.
  1829. 581829,121,717,50,64,1,70,9,"‘‘ Manasā pasannenā’’ ti ettha pasādo saddhindriyaṃ, taṃ sīlassa padaṭṭhānaṃ. "
  1830. 581830,121,717,65,68,1,28,3,Sīlaṃ samādhissa padaṭṭhānaṃ.
  1831. 581831,121,717,69,74,1,52,5,Samādhi paññāyāti yāva vimuttiñāṇadassanā yojetabbaṃ.
  1832. 581832,121,717,75,77,1,26,2,Ayaṃ padaṭṭhānahārasampāto.
  1833. 581833,121,718,2,6,1,34,4,Tattha katamo lakkhaṇo hārasampāto?
  1834. 581834,121,718,7,25,1,190,14,‘‘ Manopubbaṅgamā dhammā’’ ti manopubbaṅgamatāvacanena dhammānaṃ chandapubbaṅgamatāpi vīriyapubbaṅgamatāpi vīmaṃsāpubbaṅgamatāpi vuttā hoti ādhipateyyalakkhaṇena chandādīnaṃ manasā ekalakkhaṇattā.
  1835. 581835,121,718,26,35,1,97,9,Tathā nesaṃ saddhādipubbaṅgamatāpi vuttā hoti indriyalakkhaṇena saddhādīnaṃ manasā ekalakkhaṇattā.
  1836. 581836,121,718,36,50,1,111,10,‘‘ Manasā ce pasannenā’’ ti yathā manassa pasādasamannāgamo taṃsamuṭṭhānānaṃ kāyavacīkammānaṃ anavajjabhāvalakkhaṇaṃ.
  1837. 581837,121,718,51,58,1,112,7,Evaṃ cittassa satiādisamannāgamopi nesaṃ anavajjabhāvalakkhaṇaṃ yonisomanasikārasamuṭṭhānabhāvena ekalakkhaṇattā.
  1838. 581838,121,718,59,76,1,141,12,‘‘ Sukhamanvetī’’ ti sukhānugamanavacanena sukhassa paccayabhūtānaṃ manāpiyarūpādīnaṃ anugamo vutto hoti tesampi kammapaccayatāya ekalakkhaṇattāti.
  1839. 581839,121,718,77,79,1,24,2,Ayaṃ lakkhaṇahārasampāto.
  1840. 581840,121,719,2,6,1,35,4,Tattha katamo catubyūho hārasampāto?
  1841. 581841,121,719,7,26,1,103,10,"‘‘ Manopubbaṅgamā’’ tiādīsu‘‘ mano’’ tiādīnaṃ padānaṃ nibbacanaṃ niruttaṃ, taṃ padatthaniddesavasena veditabbaṃ. "
  1842. 581842,121,719,27,31,1,36,4,Padattho ca vuttanayena suviññeyyova.
  1843. 581843,121,719,32,44,1,107,11,"Ye sukhena atthikā, tehi pasannena manasā kāyavacīmanokammāni pavattetabbānīti ayamettha bhagavato adhippāyo. "
  1844. 581844,121,719,45,56,1,93,11,Puññakiriyāya aññesampi pubbaṅgamā hutvā tattha tesaṃ sammā upanetāro imissā desanāya nidānaṃ.
  1845. 581845,121,719,57,109,1,153,14,"‘‘ Chadvārādhipatī rājā( dha. pa. aṭṭha.2.181 erakapattanāgarājavatthu), cittānuparivattino dhammā( dha. sa. dukamātikā62;1205-1206), cittassa ekadhammassa, sabbeva vasamanvagū’’ ti( saṃ. ni.1.62) evamādisamānayanena imissā desanāya saṃsandanā desanānusandhi. "
  1846. 581846,121,719,110,113,1,34,3,Padānusandhiyo pana suviññeyyāvāti.
  1847. 581847,121,719,114,117,1,26,3,Ayaṃ catubyūho hārasampāto.
  1848. 581848,121,720,2,7,1,32,4,Tattha katamo āvaṭṭo hārasampāto?
  1849. 581849,121,720,8,24,1,86,11,"‘‘ Manopubbaṅgamā dhammā’’ ti tattha yāni tīṇi kusalamūlāni, tāni aṭṭhannaṃ sammattānaṃ hetu. "
  1850. 581850,121,720,25,31,1,33,5,"Ye sammattā, ayaṃ aṭṭhaṅgiko maggo. "
  1851. 581851,121,720,32,37,1,36,4,"Yaṃ manosahajanāmarūpaṃ, idaṃ dukkhaṃ. "
  1852. 581852,121,720,38,45,1,60,6,"Asamucchinnā purimanipphannā avijjā bhavataṇhā, ayaṃ samudayo. "
  1853. 581853,121,720,46,55,1,57,8,"Yattha tesaṃ pahānaṃ, ayaṃ nirodhoti imāni cattāri saccāni. "
  1854. 581854,121,720,56,59,1,23,3,Ayaṃ āvaṭṭo hārasampāto.
  1855. 581855,121,721,2,5,1,33,3,Tattha katamo vibhattihārasampāto?
  1856. 581856,121,721,6,24,1,101,12,"‘‘ Manopubbaṅgamā dhammā, manasā ce pasannena, tato naṃ sukhamanvetī’’ ti nayidaṃ yathārutavasena gahetabbaṃ. "
  1857. 581857,121,721,25,53,1,209,26,"Yo hi samaṇo vā brāhmaṇo vā pāṇātipātimhi micchādiṭṭhike micchāpaṭipanne sakaṃ cittaṃ pasādeti, pasannena ca cittena abhūtaguṇābhitthavanavasena bhāsati vā nipaccakāraṃ vāssa yaṃ karoti, na tato naṃ sukhamanveti. "
  1858. 581858,121,721,54,61,1,52,7,Dukkhameva pana taṃ tato cakkaṃva vahato padamanveti.
  1859. 581859,121,721,62,66,1,32,4,Iti hi idaṃ vibhajjabyākaraṇīyaṃ.
  1860. 581860,121,721,67,80,1,91,12,"Yaṃ manasā ce pasannena bhāsati vā karoti vā, tañce vacīkammaṃ kāyakammañca sukhavedanīyanti. "
  1861. 581861,121,721,81,84,1,14,3,Taṃ kissa hetu?
  1862. 581862,121,721,85,89,1,60,4,Sammattagatehi sukhavedanīyaṃ micchāgatehi dukkhavedanīyanti.
  1863. 581863,121,721,90,94,1,31,4,Kathaṃ panāyaṃ pasādo daṭṭhabbo?
  1864. 581864,121,721,95,102,1,59,6,"Nāyaṃ pasādo, pasādapatirūpako pana micchādhimokkhoti vadāmi. "
  1865. 581865,121,721,103,105,1,24,2,Ayaṃ vibhattihārasampāto.
  1866. 581866,121,722,2,7,1,37,4,Tattha katamo parivattano hārasampāto?
  1867. 581867,121,722,8,9,1,19,1,Manopubbaṅgamātiādi.
  1868. 581868,121,722,10,18,1,58,8,Yaṃ manasā paduṭṭhena bhāsati vā karoti vā dukkhassānugāmī.
  1869. 581869,121,722,19,23,1,34,4,Idañhi suttaṃ etassa ujupaṭipakkho.
  1870. 581870,121,722,24,27,1,28,3,Ayaṃ parivattano hārasampāto.
  1871. 581871,121,723,2,6,1,34,4,Tattha katamo vevacano hārasampāto?
  1872. 581872,121,723,7,20,1,101,9,‘‘ Manopubbaṅgamā’’ ti mano cittaṃ manāyatanaṃ manindriyaṃ manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātūti pariyāyavacanaṃ.
  1873. 581873,121,723,21,25,1,50,4,Pubbaṅgamā purecārino puregāminoti pariyāyavacanaṃ.
  1874. 581874,121,723,26,30,1,37,4,Dhammā attā sabhāvāti pariyāyavacanaṃ.
  1875. 581875,121,723,31,35,1,42,4,Seṭṭhaṃ padhānaṃ pavaranti pariyāyavacanaṃ.
  1876. 581876,121,723,36,40,1,52,4,Manomayā manonibbattā manosambhūtāti pariyāyavacanaṃ.
  1877. 581877,121,723,41,45,1,52,4,Pasannena saddahantena okappentenāti pariyāyavacanaṃ.
  1878. 581878,121,723,46,50,1,40,4,Sukhaṃ sātaṃ vedayitanti pariyāyavacanaṃ.
  1879. 581879,121,723,51,55,1,48,4,Anveti anugacchati anubandhatīti pariyāyavacanaṃ.
  1880. 581880,121,723,56,59,1,25,3,Ayaṃ vevacano hārasampāto.
  1881. 581881,121,724,2,6,1,33,3,Tattha katamo paññattihārasampāto?
  1882. 581882,121,724,7,11,1,42,4,Manopubbaṅgamāti ayaṃ manaso kiccapaññatti.
  1883. 581883,121,724,12,16,1,49,3,"Dhammāti sabhāvapaññatti, kusalakammapathapaññatti. "
  1884. 581884,121,724,17,19,1,28,2,Manoseṭṭhāti padhānapaññatti.
  1885. 581885,121,724,20,22,1,27,2,Manomayāti sahajātapaññatti.
  1886. 581886,121,724,23,29,1,79,5,"Pasannenāti saddhindriyena samannāgatapaññatti, assaddhiyassa paṭikkhepapaññatti. "
  1887. 581887,121,724,30,36,1,65,6,Bhāsati vā karoti vāti sammāvācāsammākammantānaṃ nikkhepapaññatti.
  1888. 581888,121,724,37,45,1,81,7,"Tato naṃ sukhamanvetīti kammassa phalānubandhapaññatti, kammassa avināsapaññattīti. "
  1889. 581889,121,724,46,48,1,24,2,Ayaṃ paññattihārasampāto.
  1890. 581890,121,725,2,6,1,33,4,Tattha katamo otaraṇo hārasampāto?
  1891. 581891,121,725,7,9,1,22,2,Manoti viññāṇakkhandho.
  1892. 581892,121,725,10,12,1,36,2,Dhammāti vedanāsaññāsaṅkhārakkhandhā.
  1893. 581893,121,725,13,18,1,41,5,Bhāsati vā karoti vāti kāyavacīviññattiyo.
  1894. 581894,121,725,19,27,1,71,8,Tāsaṃ nissayā cattāro mahābhūtāti rūpakkhandhoti ayaṃ khandhehi otaraṇo.
  1895. 581895,121,725,28,34,1,75,6,Manoti abhisaṅkhāraviññāṇanti manoggahaṇena avijjāpaccayā saṅkhārā gahitāti.
  1896. 581896,121,725,35,45,1,77,8,Saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ… pe… samudayo hotīti ayaṃ paṭiccasamuppādena otaraṇoti.
  1897. 581897,121,725,46,49,1,24,3,Ayaṃ otaraṇo hārasampāto.
  1898. 581898,121,726,2,6,1,33,4,Tattha katamo sodhano hārasampāto?
  1899. 581899,121,726,7,14,1,47,6,"Manoti ārambho neva padasuddhi, na ārambhasuddhi. "
  1900. 581900,121,726,15,20,1,44,4,"Manopubbaṅgamāti padasuddhi, na ārambhasuddhi. "
  1901. 581901,121,726,21,29,1,56,7,"Tathā dhammāti yāva sukhanti padasuddhi, na ārambhasuddhi. "
  1902. 581902,121,726,30,36,1,54,6,Sukhamanvetīti pana padasuddhi ceva ārambhasuddhi cāti.
  1903. 581903,121,726,37,40,1,24,3,Ayaṃ sodhano hārasampāto.
  1904. 581904,121,727,2,7,1,36,4,Tattha katamo adhiṭṭhāno hārasampāto?
  1905. 581905,121,727,8,14,1,52,5,"Manopubbaṅgamā dhammā, manoseṭṭhā manomayāti ekattatā. "
  1906. 581906,121,727,15,25,1,68,9,"Manasā ce pasannenāti vemattatā, tathā manasā ce pasannenāti ekattatā. "
  1907. 581907,121,727,26,37,1,69,10,"Bhāsati vā karoti vāti vemattatā, tathā manasā ce pasannenāti ekattatā. "
  1908. 581908,121,727,38,47,1,74,8,"So pasādo duvidho ajjhattañca byāpādavikkhambhanato, bahiddhā ca okappanato. "
  1909. 581909,121,727,48,53,1,65,5,Tathā sampattibhavahetubhūtopi vaḍḍhihetubhūtovāti ayaṃ vemattatā.
  1910. 581910,121,727,54,68,1,101,13,"Tayidaṃ suttaṃ dvīhi ākārehi adhiṭṭhātabbaṃ hetunā ca yo pasannamānaso, vipākena ca yo sukhavedanīyoti. "
  1911. 581911,121,727,69,72,1,27,3,Ayaṃ adhiṭṭhāno hārasampāto.
  1912. 581912,121,728,2,6,1,36,4,Tattha katamo parikkhāro hārasampāto?
  1913. 581913,121,728,7,11,1,44,4,Manopubbaṅgamāti ettha manoti kusalaviññāṇaṃ.
  1914. 581914,121,728,12,29,1,121,15,"Tassa ca ñāṇasampayuttassa alobho adoso amohoti tayo sampayuttā hetū, ñāṇavippayuttassa alobho adosoti dve sampayuttā hetū. "
  1915. 581915,121,728,30,38,1,72,7,"Sabbesaṃ avisesena yonisomanasikāro hetu, cattāri sampatticakkāni paccayo. "
  1916. 581916,121,728,39,48,1,84,8,"Tathā saddhammassavanaṃ, tassa ca dānādivasena pavattamānassa deyyadhammādayo paccayo. "
  1917. 581917,121,728,49,53,1,44,4,Dhammāti cettha vedanādīnaṃ iṭṭhārammaṇādayo.
  1918. 581918,121,728,54,64,1,100,8,"Tathā tayo viññāṇassa, vedanādayo pasādassa, saddheyyavatthukusalābhisaṅkhāro vipākasukhassa paccayoti. "
  1919. 581919,121,728,65,68,1,27,3,Ayaṃ parikkhāro hārasampāto.
  1920. 581920,121,729,2,6,1,36,4,Tattha katamo samāropano hārasampāto?
  1921. 581921,121,729,7,20,1,90,9,"Manopubbaṅgamā dhammāti manoti puññacittaṃ, taṃ tividhaṃ– dānamayaṃ, sīlamayaṃ, bhāvanāmayanti. "
  1922. 581922,121,729,21,33,1,100,10,"Tattha dānamayassa alobho padaṭṭhānaṃ, sīlamayassa adoso padaṭṭhānaṃ, bhāvanāmayassa amoho padaṭṭhānaṃ. "
  1923. 581923,121,729,34,59,1,108,10,"Sabbesaṃ abhippasādo padaṭṭhānaṃ,‘‘ saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsatī’’ ti( ma. ni.2.183) suttaṃ vitthāretabbaṃ. "
  1924. 581924,121,729,60,64,1,48,4,Kusalacittaṃ sukhassa iṭṭhavipākassa padaṭṭhānaṃ.
  1925. 581925,121,729,65,68,1,43,3,Yonisomanasikāro kusalacittassa padaṭṭhānaṃ.
  1926. 581926,121,729,69,94,1,185,21,"Yoniso hi manasi karonto kusalacittaṃ adhiṭṭhāti kusalacittaṃ bhāveti, so anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti, uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ… pe… padahati. "
  1927. 581927,121,729,95,110,1,148,15,Tassevaṃ catūsu sammappadhānesu bhāviyamānesu cattāro satipaṭṭhānā yāva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchatīti ayaṃ bhāvanāya samāropanā.
  1928. 581928,121,729,111,116,1,40,5,Sati ca bhāvanāya pahānañca siddhamevāti.
  1929. 581929,121,729,117,120,1,27,3,Ayaṃ samāropano hārasampāto.
  1930. 581930,121,730,2,3,1,5,1,Tathā –
  1931. 581931,121,731,2,13,1,50,8,"‘ ‘ Dadato puññaṃ pavaḍḍhati, saṃyamato veraṃ na cīyati; "
  1932. 581932,121,732,2,31,1,57,8,"Kusalo ca jahāti pāpakaṃ, rāgadosamohakkhayā sa nibbuto’’ ti.( dī. ni.2.197; udā.75; peṭako.16); "
  1933. 581933,121,733,2,10,1,68,7,Tattha dadato puññaṃ {pavaḍḍhatī}ti dānamayaṃ puññakiriyavatthu vuttaṃ.
  1934. 581934,121,733,11,19,1,62,7,Saṃyamato veraṃ na {cīyatī}ti sīlamayaṃ puññakiriyavatthu vuttaṃ.
  1935. 581935,121,733,20,32,1,72,12,Kusalo ca jahāti pāpakan ti lobhassa ca dosassa ca mohassa ca pahānamāha.
  1936. 581936,121,733,33,37,1,42,4,Tena bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu vuttaṃ.
  1937. 581937,121,733,38,43,1,54,4,Rāgadosamohakkhayā sa {nibbuto}ti anupādāparinibbānamāha.
  1938. 581938,121,734,2,8,1,45,5,Dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti alobho kusalamūlaṃ.
  1939. 581939,121,734,9,15,1,45,6,Saṃyamato veraṃ na cīyatīti adoso kusalamūlaṃ.
  1940. 581940,121,734,16,22,1,44,6,Kusalo ca jahāti pāpakanti amoho kusalamūlaṃ.
  1941. 581941,121,734,23,29,1,55,6,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti tesaṃ nissaraṇaṃ vuttaṃ.
  1942. 581942,121,735,2,7,1,54,5,Dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti sīlakkhandhassa padaṭṭhānaṃ.
  1943. 581943,121,735,8,14,1,58,6,Saṃyamato veraṃ na cīyatīti samādhikkhandhassa padaṭṭhānaṃ.
  1944. 581944,121,735,15,22,1,74,7,Kusalo ca jahāti pāpakanti paññākkhandhassa vimuttikkhandhassa padaṭṭhānaṃ.
  1945. 581945,121,735,23,33,1,73,8,"Dānena oḷārikānaṃ kilesānaṃ pahānaṃ, sīlena majjhimānaṃ, paññāya sukhumānaṃ. "
  1946. 581946,121,735,34,39,1,52,5,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti katāvībhūmiṃ dasseti.
  1947. 581947,121,736,2,11,1,53,7,Dadato puññaṃ… pe… jahāti pāpakanti sekkhabhūmi dassitā.
  1948. 581948,121,736,12,17,1,49,5,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti aggaphalaṃ vuttaṃ.
  1949. 581949,121,737,2,12,1,59,8,Tathā dadato puññaṃ… pe… na cīyatīti lokiyakusalamūlaṃ vuttaṃ.
  1950. 581950,121,737,13,19,1,54,6,Kusalo ca jahāti pāpakanti lokuttarakusalamūlaṃ vuttaṃ.
  1951. 581951,121,737,20,27,1,72,7,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti lokuttarassa kusalamūlassa phalaṃ vuttaṃ.
  1952. 581952,121,738,2,10,1,45,6,Dadato … pe… na cīyatīti puthujjanabhūmi dassitā.
  1953. 581953,121,738,11,17,1,46,6,Kusalo ca jahāti pāpakanti sekkhabhūmi dassitā.
  1954. 581954,121,738,18,23,1,52,5,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti asekkhabhūmi dassitā.
  1955. 581955,121,739,2,12,1,48,7,Dadato … pe… na cīyatīti saggagāminī paṭipadā vuttā.
  1956. 581956,121,739,13,18,1,40,5,Kusalo ca jahāti pāpakanti sekkhavimutti.
  1957. 581957,121,739,19,24,1,52,5,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti asekkhavimutti vuttā.
  1958. 581958,121,740,2,14,1,86,10,Dadato … pe… na cīyatīti dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ lokiyānaṃ dhammānaṃ desanamāha.
  1959. 581959,121,740,15,24,1,89,9,Kusalo ca jahāti pāpakanti loke ādīnavānupassanāya saddhiṃ sāmukkaṃsikaṃ dhammadesanamāha.
  1960. 581960,121,740,25,31,1,56,6,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti tassā desanāya phalamāha.
  1961. 581961,121,741,2,8,1,58,6,Dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti dhammadānaṃ āmisadānañca vadati.
  1962. 581962,121,741,9,18,1,77,9,Saṃyamato veraṃ na cīyatīti pāṇātipātā veramaṇiyā sattānaṃ abhayadānaṃ vadati.
  1963. 581963,121,741,19,23,1,43,4,Evaṃ sabbānipi sikkhāpadāni vitthāretabbāni.
  1964. 581964,121,741,24,36,1,87,11,"Tena ca sīlasaṃyamena sīle patiṭṭhito cittaṃ saṃyameti, tassa samatho pāripūriṃ gacchati. "
  1965. 581965,121,741,37,62,1,158,21,"Evaṃ so samathe ṭhito vipassanākosallayogato kusalo ca jahāti pāpakaṃ rāgaṃ jahāti, dosaṃ jahāti, mohaṃ jahāti, ariyamaggena sabbepi pāpake akusale dhamme jahāti. "
  1966. 581966,121,741,63,76,1,119,13,Evaṃ paṭipanno ca rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti rāgādīnaṃ parikkhayā dvepi vimuttiyo adhigacchatīti ayaṃ suttaniddeso.
  1967. 581967,121,742,2,5,1,31,3,Tattha katamo desanāhārasampāto?
  1968. 581968,121,742,6,10,1,25,4,Imasmiṃ sutte kiṃ desitaṃ?
  1969. 581969,121,742,11,35,1,143,20,"Dve sugatiyo devā ca manussā ca, dibbā ca pañca kāmaguṇā, mānusakā ca pañca kāmaguṇā, dibbā ca pañcupādānakkhandhā, mānusakā ca pañcupādānakkhandhā. "
  1970. 581970,121,742,36,40,1,32,4,Idaṃ vuccati dukkhaṃ ariyasaccaṃ.
  1971. 581971,121,742,41,47,1,68,6,Tassa kāraṇabhāvena purimapurimanipphannā taṇhā samudayo ariyasaccaṃ.
  1972. 581972,121,742,48,54,1,36,6,Tayidaṃ vuccati assādo ca ādīnavo ca.
  1973. 581973,121,742,55,71,1,61,10,Sabbassa purimehi dvīhi padehi niddeso‘‘ dadato… pe… na cīyatī’’ ti.
  1974. 581974,121,742,72,78,1,38,6,Kusalo ca jahāti pāpakanti maggo vutto.
  1975. 581975,121,742,79,88,1,80,9,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti dve nibbānadhātuyo saupādisesā ca anupādisesā ca.
  1976. 581976,121,742,89,91,1,15,2,Idaṃ nissaraṇaṃ.
  1977. 581977,121,742,92,96,1,39,4,Phalādīni pana yathārahaṃ veditabbānīti.
  1978. 581978,121,742,97,99,1,22,2,Ayaṃ desanāhārasampāto.
  1979. 581979,121,743,2,21,1,128,14,{Vicayo}ti ‘‘ dadato puññaṃ pavaḍḍhatī’’ ti iminā paṭhamena padena tividhampi dānamayaṃ sīlamayaṃ bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu vuttaṃ.
  1980. 581980,121,743,22,26,1,45,4,Dasavidhassapi deyyadhammassa pariccāgo vutto.
  1981. 581981,121,743,27,30,1,38,3,Tathā chabbidhassapi rūpādiārammaṇassa.
  1982. 581982,121,743,31,48,1,86,13,‘‘ Saṃyamato veraṃ na cīyatī’’ ti dutiyena padena averā asapattā abyāpādā ca paṭipadā vuttā.
  1983. 581983,121,743,49,71,1,133,17,‘‘ Kusalo ca jahāti pāpakan’’ ti tatiyena padena ñāṇuppādo aññāṇanirodho sabbopi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sabbepi bodhipakkhiyā dhammā vuttā .
  1984. 581984,121,743,72,88,1,115,11,"‘‘ Rāgadosamohakkhayā sa nibbuto’’ ti rāgakkhayena rāgavirāgā cetovimutti, mohakkhayena avijjāvirāgā paññāvimutti vuttāti. "
  1985. 581985,121,743,89,92,1,23,3,Ayaṃ vicayo hārasampāto.
  1986. 581986,121,744,2,12,1,91,9,{Yuttī}ti dāne ṭhito ubhayaṃ paripūreti macchariyappahānañca puññābhisandañcāti atthesā yutti.
  1987. 581987,121,744,13,21,1,85,8,Sīlasaṃyame ṭhito ubhayaṃ paripūreti upacārasamādhiṃ appanāsamādhiñcāti atthesā yutti.
  1988. 581988,121,744,22,35,1,95,11,"Pāpake dhamme pajahanto dukkhaṃ parijānāti, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti atthesā yutti. "
  1989. 581989,121,744,36,44,1,96,8,Rāgadosamohesu sabbaso parikkhīṇesu anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyatīti atthesā yuttīti.
  1990. 581990,121,744,45,47,1,21,2,Ayaṃ yuttihārasampāto.
  1991. 581991,121,745,2,10,1,70,7,Padaṭṭhānan ti dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti cāgādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṃ.
  1992. 581992,121,745,11,17,1,57,6,Saṃyamato veraṃ na cīyatīti saccādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṃ.
  1993. 581993,121,745,18,24,1,56,6,Kusalo ca jahāti pāpakanti paññādhiṭṭhānassa padaṭṭhānaṃ.
  1994. 581994,121,745,25,30,1,65,5,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti upasamādhiṭṭhānassa padaṭṭhānanti.
  1995. 581995,121,745,31,34,1,27,3,Ayaṃ padaṭṭhāno hārasampāto.
  1996. 581996,121,746,2,19,1,122,12,{Lakkhaṇo}ti ‘‘ dadato’’ ti etena peyyavajjaṃ atthacariyaṃ samānattatā ca dassitāti veditabbā saṅgahavatthubhāvena ekalakkhaṇattā.
  1997. 581997,121,746,20,32,1,109,8,‘‘ Saṃyamato’’ ti etena khantimettāavihiṃsāanuddayādayo dassitāti veditabbā verānuppādanalakkhaṇena ekalakkhaṇattā.
  1998. 581998,121,746,33,46,1,99,9,‘‘ Veraṃ na cīyatī’’ ti etena hirīottappaappicchatāsantuṭṭhitādayo dassitā verāvaḍḍhanena ekalakkhaṇattā.
  1999. 581999,121,746,47,51,1,56,4,Tathā ahirīkānottappādayo acetabbabhāvena ekalakkhaṇattā.
  2000. 582000,121,746,52,64,1,90,8,‘‘ Kusalo’’ ti etena kosalladīpanena sammāsaṅkappādayo dassitā maggaṅgādibhāvena ekalakkhaṇattā.
  2001. 582001,121,746,65,77,1,90,8,‘‘ Jahāti pāpakan’’ ti etena pariññābhisamayādayopi dassitā abhisamayalakkhaṇena ekalakkhaṇattā.
  2002. 582002,121,746,78,92,1,113,10,‘‘ Rāgadosamohakkhayā’’ ti etena avasiṭṭhakilesādīnampi khayā dassitā khepetabbabhāvena ekalakkhaṇattāti ayaṃ lakkhaṇo.
  2003. 582003,121,747,2,9,1,52,6,{Catubyūho}ti dadatoti gāthāyaṃ bhagavato ko adhippāyo?
  2004. 582004,121,747,10,18,1,67,7,"Ye mahābhogataṃ patthayissanti, te dānaṃ dassanti dāliddiyappahānāya. "
  2005. 582005,121,747,19,27,1,49,7,"Ye averataṃ icchanti, te pañca verāni pajahissanti. "
  2006. 582006,121,747,28,36,1,62,7,"Ye kusaladhammehi chandakāmā, te aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessanti. "
  2007. 582007,121,747,37,46,1,78,8,"Ye nibbāyitukāmā, te rāgadosamohaṃ pajahissantīti ayamettha bhagavato adhippāyo. "
  2008. 582008,121,747,47,50,1,39,3,Evaṃ nibbacananidānasandhayo vattabbāti.
  2009. 582009,121,747,51,53,1,14,2,Ayaṃ catubyūho.
  2010. 582010,121,748,2,21,1,126,14,"{Āvaṭṭo}ti yañca adadato macchariyaṃ, yañca asaṃyamato veraṃ, yañca akusalassa pāpassa appahānaṃ, ayaṃ paṭipakkhaniddesena samudayo. "
  2011. 582011,121,748,22,35,1,80,12,"Tassa alobhena ca adosena ca amohena ca dānādīhi pahānaṃ, imāni tīṇi kusalamūlāni. "
  2012. 582012,121,748,36,43,1,41,6,"Tesaṃ paccayo aṭṭha sammattāni, ayaṃ maggo. "
  2013. 582013,121,748,44,50,1,39,5,"Yo rāgadosamohānaṃ khayo, ayaṃ nirodhoti. "
  2014. 582014,121,748,51,53,1,11,2,Ayaṃ āvaṭṭo.
  2015. 582015,121,749,2,22,1,127,16,"{Vibhattī}ti dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti ekaṃsena yo bhayahetu deti, rāgahetu deti, āmisakiñcikkhahetu deti, na tassa puññaṃ vaḍḍhati. "
  2016. 582016,121,749,23,30,1,71,7,Yañca daṇḍadānaṃ satthadānaṃ paraviheṭhanatthaṃ apuññaṃ assa pavaḍḍhati.
  2017. 582017,121,749,31,61,1,224,26,"Yaṃ pana kusalena cittena anukampanto vā apacāyamāno vā annaṃ deti, pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathaṃ padīpeyyaṃ deti, sabbasattānaṃ vā abhayadānaṃ deti, mettacitto hitajjhāsayo nissaraṇasaññī dhammaṃ deseti. "
  2018. 582018,121,749,62,71,1,70,8,"Saṃyamato veraṃ na cīyatīti ekaṃsena abhayūparatassa cīyati, kiṃkāraṇaṃ? "
  2019. 582019,121,749,72,101,1,157,21,"Yaṃ asamattho, bhayūparato diṭṭhadhammikassa bhāyati‘‘ mā maṃ rājāno gahetvā hatthaṃ vā chindeyyuṃ… pe… jīvantampi sūle uttāseyyun’’ ti, tena saṃyamena averaṃ cīyati. "
  2020. 582020,121,749,102,109,1,35,7,Yo pana evaṃ samāno veraṃ na cīyati.
  2021. 582021,121,749,110,137,1,160,23,"Yo pana evaṃ samādiyati, pāṇātipātassa pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāye ca, evaṃ sabbassa akusalassa, so tato āramati, iminā saṃyamena veraṃ na cīyati. "
  2022. 582022,121,749,138,141,1,18,3,Saṃyamo nāma sīlaṃ.
  2023. 582023,121,749,142,155,1,77,10,"Taṃ catubbidhaṃ cetanā sīlaṃ, cetasikaṃ sīlaṃ, saṃvaro sīlaṃ, avītikkamo sīlanti. "
  2024. 582024,121,749,156,165,1,83,9,Kusalo ca jahāti pāpakanti pāpapahāyakā sattattiṃsa bodhipakkhiyā dhammā vattabbāti.
  2025. 582025,121,749,166,168,1,13,2,Ayaṃ vibhatti.
  2026. 582026,121,750,2,14,1,81,9,"{Parivattano}ti dadato puññaṃ pavaḍḍhati, adadatopi puññaṃ pavaḍḍhati, na dānamayikaṃ. "
  2027. 582027,121,750,15,28,1,98,12,"Saṃyamato veraṃ na cīyati asaṃyamatopi veraṃ na cīyati, yaṃ dānena paṭisaṅkhānabalena bhāvanābalena. "
  2028. 582028,121,750,29,38,1,47,8,"Kusalo ca jahāti pāpakaṃ, akusalo pana na jahāti. "
  2029. 582029,121,750,39,47,1,64,7,"Rāgadosamohakkhayā sa nibbuto, tesaṃ aparikkhayā natthi nibbutīti. "
  2030. 582030,121,750,48,50,1,16,2,Ayaṃ parivattano.
  2031. 582031,121,751,2,7,1,35,4,{Vevacano}ti dadato puññaṃ pavaḍḍhati.
  2032. 582032,121,751,8,11,1,29,3,Pariccāgato kusalaṃ upacīyati.
  2033. 582033,121,751,12,17,1,67,5,Anumodatopi puññaṃ pavaḍḍhati cittappasādatopi veyyāvaccakiriyāyapi.
  2034. 582034,121,751,18,21,1,35,3,Saṃyamatoti sīlasaṃvarato soraccato.
  2035. 582035,121,751,22,32,1,56,9,"Veraṃ na cīyatīti pāpaṃ na vaḍḍhati, akusalaṃ na vaḍḍhati. "
  2036. 582036,121,751,33,38,1,42,5,Kusaloti paṇḍito nipuṇo medhāvī parikkhako.
  2037. 582037,121,751,39,42,1,35,3,Jahātīti samucchindati samugghāṭeti.
  2038. 582038,121,751,43,45,1,13,2,Ayaṃ vevacano.
  2039. 582039,121,752,2,13,1,94,8,"{Paññattī}ti dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti lobhassa paṭinissaggapaññatti, alobhassa nikkhepapaññatti. "
  2040. 582040,121,752,14,23,1,82,8,"Saṃyamato veraṃ na cīyatīti dosassa vikkhambhanapaññatti, adosassa nikkhepapaññatti. "
  2041. 582041,121,752,24,33,1,78,8,"Kusalo ca jahāti pāpakanti mohassa samugghātapaññatti, amohassa bhāvanāpaññatti. "
  2042. 582042,121,752,34,39,1,64,4,"Rāgadosamohassa pahānapaññatti, alobhādosāmohassa bhāvanāpaññatti. "
  2043. 582043,121,752,40,48,1,98,7,"Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti kilesānaṃ paṭippassaddhipaññatti, nibbānassa sacchikiriyapaññattīti. "
  2044. 582044,121,752,49,51,1,13,2,Ayaṃ paññatti.
  2045. 582045,121,753,2,16,1,98,12,{Otaraṇo}ti dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti dānaṃ nāma saddhādīhi indriyehi hotīti ayaṃ indriyehi otaraṇo.
  2046. 582046,121,753,17,27,1,78,10,Saṃyamato veraṃ na cīyatīti saṃyamo nāma sīlakkhandhoti ayaṃ khandhehi otaraṇo.
  2047. 582047,121,753,28,37,1,65,9,Kusalo ca jahāti pāpakanti pāpappahānaṃ nāma tīhi vimokkhehi hoti.
  2048. 582048,121,753,38,45,1,70,7,Tesaṃ upāyabhūtāni tīṇi vimokkhamukhānīti ayaṃ vimokkhamukhehi otaraṇo.
  2049. 582049,121,753,46,50,1,47,4,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti vimuttikkhandho.
  2050. 582050,121,753,51,61,1,74,10,So ca dhammadhātu dhammāyatanañcāti ayaṃ dhātūhi ca āyatanehi ca otaraṇoti.
  2051. 582051,121,753,62,64,1,12,2,Ayaṃ otaraṇo.
  2052. 582052,121,754,2,9,1,51,5,"{Sodhano}ti dadatotiādikā padasuddhi, no ārambhasuddhi. "
  2053. 582053,121,754,10,18,1,69,8,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti ayaṃ padasuddhi ca ārambhasuddhi cāti.
  2054. 582054,121,754,19,21,1,12,2,Ayaṃ sodhano.
  2055. 582055,121,755,2,17,1,114,12,"{Adhiṭṭhāno}ti dadatoti ayaṃ ekattatā, cāgo pariccāgo dhammadānaṃ āmisadānaṃ abhayadānaṃ, aṭṭha dānāni vitthāretabbāni. "
  2056. 582056,121,755,18,20,1,14,2,Ayaṃ vemattatā.
  2057. 582057,121,755,21,24,1,23,3,Saṃyamoti ayaṃ ekattatā.
  2058. 582058,121,755,25,29,1,46,4,Pātimokkhasaṃvaro satisaṃvaroti ayaṃ vemattatā.
  2059. 582059,121,755,30,36,1,40,6,Kusalo ca jahāti pāpakanti ayaṃ ekattatā.
  2060. 582060,121,755,37,43,1,66,6,Sakkāyadiṭṭhiṃ pajahati vicikicchaṃ pajahatītiādikā ayaṃ vemattatā.
  2061. 582061,121,755,44,49,1,45,5,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti ayaṃ ekattatā.
  2062. 582062,121,755,50,56,1,68,6,Saupādisesā nibbānadhātu anupādisesā nibbānadhātūti ayaṃ vemattatāti.
  2063. 582063,121,755,57,59,1,15,2,Ayaṃ adhiṭṭhāno.
  2064. 582064,121,756,2,7,1,37,4,{Parikkhāro}ti dānassa pāmojjaṃ paccayo.
  2065. 582065,121,756,8,14,1,45,5,"Alobho hetu, saṃyamassa hirottappādayo paccayo. "
  2066. 582066,121,756,15,24,1,86,8,"Yonisomanasikāro adoso ca hetu, pāpappahānassa samādhi yathābhūtañāṇadassanañca paccayo. "
  2067. 582067,121,756,25,35,1,81,8,"Tisso anupassanā hetu, nibbutiyā maggasammādiṭṭhi hetu, sammāsaṅkappādayo paccayoti. "
  2068. 582068,121,756,36,38,1,15,2,Ayaṃ parikkhāro.
  2069. 582069,121,757,2,15,1,103,10,"Samāropano {hārasampāto}ti dadato puññaṃ pavaḍḍhatīti dānamayaṃ puññakiriyavatthu, taṃ sīlassa padaṭṭhānaṃ. "
  2070. 582070,121,757,16,26,1,82,9,"Saṃyamato veraṃ na cīyatīti sīlamayaṃ puññakiriyavatthu, taṃ samādhissa padaṭṭhānaṃ. "
  2071. 582071,121,757,27,33,1,43,6,Sīlena hi jhānenapi rāgādikilesā na cīyanti.
  2072. 582072,121,757,34,43,1,69,8,"Yepissa tappaccayā uppajjeyyuṃ āsavā vighātapariḷāhā, tepissa na honti. "
  2073. 582073,121,757,44,53,1,75,8,"Kusalo ca jahāti pāpakanti pahānapariññā, taṃ bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu. "
  2074. 582074,121,757,54,64,1,79,9,Rāgadosamohakkhayā sa nibbutoti rāgassapi khayā dosassapi khayā mohassapi khayā.
  2075. 582075,121,757,65,78,1,101,13,Tattha rāgoti yo rāgo sārāgo cetaso sārajjanā lobho lubbhanā lubbhitattaṃ abhijjhā lobho akusalamūlaṃ.
  2076. 582076,121,757,79,89,1,78,10,Dosoti yo doso dussanā dussitattaṃ byāpādo cetaso byāpajjanā doso akusalamūlaṃ.
  2077. 582077,121,757,90,102,1,112,12,Mohoti yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo asambodho appaṭivedho dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho akusalamūlaṃ.
  2078. 582078,121,757,103,116,1,130,13,Iti imesaṃ rāgādīnaṃ khayo nirodho paṭinissaggo nibbuti nibbāyanā parinibbānaṃ saupādisesā nibbānadhātu anupādisesā nibbānadhātūti.
  2079. 582079,121,757,117,120,1,27,3,Ayaṃ samāropano hārasampāto.
  2080. 582080,121,758,2,4,1,34,2,Missakahārasampātavaṇṇanā niṭṭhitā.
  2081. 582081,121,759,2,2,1,25,1,Nayasamuṭṭhānavāravaṇṇanā
  2082. 582082,121,760,2,23,1,133,14,79. Evaṃ nānāsuttavasena ekasuttavasena ca hāravicāraṃ dassetvā idāni nayavicāraṃ dassetuṃ‘‘ tattha katamaṃ nayasamuṭṭhānan’’ tiādi āraddhaṃ.
  2083. 582083,121,760,24,35,1,68,8,"Kasmā panettha yathā‘‘ tattha katamo desanāhāro, assādādīnavatāti gāthā. "
  2084. 582084,121,760,36,68,1,198,23,"Ayaṃ desanāhāro kiṃ desayatī’’ tiādinā hāraniddeso āraddho, evaṃ‘‘ tattha katamo nandiyāvaṭṭo, taṇhañca avijjampi cāti gāthā, ayaṃ nandiyāvaṭṭo kiṃ nayatī’’ tiādinā anārabhitvā samuṭṭhānamukhena āraddhanti? "
  2085. 582085,121,760,69,73,1,33,3,Vuccate– hāranayānaṃ visayabhedato.
  2086. 582086,121,760,74,84,1,67,9,"Yathā hi hārā byañjanamukhena suttassa atthasaṃvaṇṇanā, na evaṃ nayā. "
  2087. 582087,121,760,85,95,1,115,10,Nayā pana nānāsuttato niddhāritehi taṇhāvijjādīhi mūlapadehi catusaccayojanāya nayato anubujjhiyamāno dukkhādiattho.
  2088. 582088,121,760,96,102,1,40,6,So hi maggañāṇaṃ nayati sampāpetīti nayo.
  2089. 582089,121,760,103,112,1,98,9,Paṭivijjhantānaṃ pana ugghaṭitaññuādīnaṃ tiṇṇaṃ veneyyānaṃ vasena mūlapadavibhāgato tidhā vibhattā.
  2090. 582090,121,760,113,130,1,129,15,"Ekameko cettha yato neti, yañca neti, tesaṃ saṃkilesavodānānaṃ vibhāgato dvisaṅgaho catuchaaṭṭhadiso cāti bhinno hāranayānaṃ visayo. "
  2091. 582091,121,760,131,134,1,15,3,Tathā hi vuttaṃ–
  2092. 582092,121,760,135,153,1,54,8,"‘‘ hārā byañjanavicayo, suttassa nayā tayo ca suttattho’’ ti( netti. saṅgahavāra). "
  2093. 582093,121,760,154,169,1,107,11,Evaṃ visiṭṭhavisayattā hāranayānaṃ hārehi aññathā naye niddisanto‘‘ tattha katamaṃ nayasamuṭṭhānan’’ tiādimāha.
  2094. 582094,121,761,2,10,1,54,5,Tatthāyaṃ vacanattho– samuṭṭhahanti etenāti samuṭṭhānaṃ.
  2095. 582095,121,761,11,13,1,16,2,Ke samuṭṭhahanti?
  2096. 582096,121,761,14,15,1,4,1,Nayā.
  2097. 582097,121,761,16,19,1,35,3,Nayānaṃ samuṭṭhānaṃ nayasamuṭṭhānaṃ.
  2098. 582098,121,761,20,23,1,12,3,Kiṃ pana taṃ?
  2099. 582099,121,761,24,26,1,32,2,Taṃtaṃmūlapadehi catusaccayojanā.
  2100. 582100,121,761,27,36,1,80,9,Sā hi nandiyāvaṭṭādīnaṃ nayānaṃ uppattiṭṭhānatāya samuṭṭhānaṃ bhūmīti ca vuccati.
  2101. 582101,121,761,37,40,1,17,3,Tathā ca vakkhati–
  2102. 582102,121,761,41,56,1,45,6,‘‘ ayaṃ vuccati nandiyāvaṭṭassa nayassa bhūmī’’ ti( netti.81).
  2103. 582103,121,761,57,69,1,94,11,Pubbā koṭi na paññāyati avijjāya ca bhavataṇhāya {cā}tiādi nandiyāvaṭṭassa nayassa bhūmidassanaṃ.
  2104. 582104,121,761,70,89,1,125,17,"Tattha pubbā koṭi na {paññāyatī}ti asukassa nāma buddhassa bhagavato, asukassa vā cakkavattino kāle avijjā bhavataṇhā ca uppannā. "
  2105. 582105,121,761,90,100,1,80,10,Tato pubbe nāhosīti evaṃ avijjābhavataṇhānaṃ na kāci purimā mariyādā upalabbhati.
  2106. 582106,121,761,101,102,1,5,1,Kasmā?
  2107. 582107,121,761,103,105,1,24,2,Anamataggattā saṃsārassa.
  2108. 582108,121,761,106,107,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  2109. 582109,121,761,108,137,1,67,9,"‘‘ anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyatī’’ ti( saṃ. ni.2.124; kathā.75) vitthāro. "
  2110. 582110,121,761,138,141,1,27,2,{Tatthā}ti avijjābhavataṇhāsu.
  2111. 582111,121,761,142,169,1,204,21,"Yadipi avijjāya saṃyojanabhāvo, taṇhāya ca nīvaraṇabhāvo pāḷiyaṃ vutto, tathāpi avijjāya paṭicchāditādīnavehi bhavehi taṇhā saṃyojetīti imassa atthassa dassanatthaṃ‘‘ avijjānīvaraṇaṃ taṇhāsaṃyojanan’’ ti vuttaṃ. "
  2112. 582112,121,762,2,11,1,71,7,"{Avijjāsaṃyuttā}ti avijjāya missitā, avijjāya vā abhinivesavatthūsu baddhā. "
  2113. 582113,121,762,12,22,1,125,9,Avijjāpakkhena {vicarantī}ti avijjāpakkhena avijjāsahāyena dvādasavidhena vipallāsena abhinivesavatthubhūte ārammaṇe pavattanti.
  2114. 582114,121,762,23,38,1,127,13,"Te vuccanti {diṭṭhicaritā}ti te avijjābhibhūtā rūpādīni niccādito abhinivisantā diṭṭhicaritāti vuccanti, diṭṭhicaritā nāmāti attho. "
  2115. 582115,121,762,39,42,1,40,2,{Taṇhāpakkhenā}ti aṭṭhasatataṇhāvicaritena.
  2116. 582116,121,762,43,56,1,90,9,Diṭṭhivicarite taṇhāvicarite ca paṭipattiyā vibhajitvā dassetuṃ‘‘ diṭṭhicaritā’’ tiādi vuttaṃ.
  2117. 582117,121,762,57,64,1,87,7,Tattha attakilamathānuyogan ti attano kāyassa kilissanapayogaṃ attaparitāpanapaṭipattiṃ.
  2118. 582118,121,762,65,71,1,71,6,Kāmasukhallikānuyogan ti kāmasukhassa allīyanapayogaṃ kāmesu pātabyataṃ.
  2119. 582119,121,763,2,44,1,192,26,"Yadipi bāhirakā‘‘ dukkhaṃ taṇhā’’ ti ca jānanti‘‘ idaṃ dukkhaṃ, ettakaṃ dukkhan’’ ti,‘‘ ayaṃ taṇhā, ayaṃ tassā virāgo’’ ti pariññeyyapahātabbabhāvena pana na jānanti, iti pavattipavattihetumattampi na jānanti. "
  2120. 582120,121,763,45,50,1,40,5,Kā pana kathā nivattinivattihetūsūti āha–
  2121. 582121,121,763,51,60,1,43,5,‘‘ ito bahiddhā natthi saccavavatthānan’’ tiādi.
  2122. 582122,121,763,61,66,1,35,3,Tattha {saccappakāsanā}ti saccadesanā.
  2123. 582123,121,763,67,75,1,111,7,"Samathavipassanākosallan ti samathavipassanāsu bhāvanākosallaṃ, tāsu uggahaparipucchāsavanamanasikārakosallaṃ vā. "
  2124. 582124,121,763,76,79,1,45,3,Vipassanādhiṭṭhānañcettha samathaṃ adhippetaṃ.
  2125. 582125,121,763,80,85,1,51,3,{Upasamasukhappattī}ti kilesānaṃ vūpasamasukhādhigamo.
  2126. 582126,121,763,86,89,1,36,2,{Viparītacetā}ti micchābhiniviṭṭhacetā.
  2127. 582127,121,763,90,106,1,153,15,"Natthi sukhena sukhan ti yaṃ anavajjapaccayaparibhogasukhena kāyaṃ cittañca paṭippassaddhadarathaṃ katvā ariyehi pattabbaṃ upasamasukhaṃ, taṃ paṭikkhipati. "
  2128. 582128,121,763,107,110,1,30,2,{Dukkhenā}ti kāyakhedanadukkhena.
  2129. 582129,121,764,2,13,1,82,10,So lokaṃ {vaḍḍhayatī}ti so kāme paṭisevento attabhāvasaṅkhātaṃ lokaṃ vaḍḍheti pīneti.
  2130. 582130,121,764,14,20,1,71,6,Puttanattuparamparāya vā saṃsārassa anupacchedanato sattalokaṃ vaḍḍheti.
  2131. 582131,121,764,21,34,1,107,12,Bahuṃ puññaṃ {pasavatī}ti attano pañcahi kāmaguṇehi santappanena puttamukhadassanena ca bahuṃ puññaṃ uppādeti.
  2132. 582132,121,764,35,38,1,37,3,Abhinivesassa nātidaḷhatāya evaṃsaññī.
  2133. 582133,121,764,39,52,1,152,12,Daḷhatāya evaṃdiṭṭhī dukkhena sukhaṃ patthayamānā attakilamathānuyogamanuyuttā kāmesu puññasaññī kāmasukhallikānuyogamanuyuttā ca {viharantī}ti yojetabbaṃ.
  2134. 582134,121,765,2,7,1,38,4,Tadabhiññā {santā}ti tathāsaññino samānā.
  2135. 582135,121,765,8,16,1,79,7,Rogameva {vaḍḍhayantī}ti attabhāvarogameva kilesarogameva vā aparāparaṃ vaḍḍhenti.
  2136. 582136,121,765,17,21,1,26,4,Gaṇḍasallesu pi eseva nayo.
  2137. 582137,121,765,22,25,1,37,2,{Rogābhitunnā}ti yathāvuttarogabyādhitā.
  2138. 582138,121,765,26,29,1,40,2,{Gaṇḍapaṭipīḷitā}ti yathāvuttagaṇḍabādhitā.
  2139. 582139,121,765,30,34,1,45,3,{Sallānuviddhā}ti yathāvuttasallena anupaviṭṭhā.
  2140. 582140,121,765,35,38,1,37,2,{Ummujjanimujjānī}ti upapajjanacavanāni.
  2141. 582141,121,765,39,42,1,34,3,Ugghātanigghātan ti uccāvacabhāvaṃ.
  2142. 582142,121,765,43,50,1,88,6,"Rogagaṇḍasallabhesajjan ti yathāvuttarogāditikicchanaṃ, samathavipassanaṃ sandhāya vadati. "
  2143. 582143,121,765,51,52,1,8,1,Tenevāha–
  2144. 582144,121,765,53,60,1,43,3,‘‘ samathavipassanā roganigghātakabhesajjan’’ ti.
  2145. 582145,121,765,61,65,1,41,4,Tattha roganigghātakan ti rogavūpasamanaṃ.
  2146. 582146,121,765,66,77,1,68,7,‘‘ Saṃkileso dukkhan’’ tiādinā saccāni tesaṃ pariññeyyādibhāvena katheti.
  2147. 582147,121,766,2,14,1,137,11,"Tattha saṃkileso dukkhan ti attakilamathānuyogakāmasukhallikānuyogasaṃkilesavanto, tehi vā saṃkilissamāno rūpārūpakāyo dukkhaṃ ariyasaccaṃ. "
  2148. 582148,121,766,15,23,1,63,7,Tadabhisaṅgo {taṇhā}ti tattha abhisaṅgo āsaṅgoti laddhanāmā taṇhā.
  2149. 582149,121,767,2,17,1,103,8,80. Idāni diṭṭhicaritataṇhācaritānaṃ sakkāyadiṭṭhidassane pavattibhedaṃ dassetuṃ‘‘ diṭṭhicaritā’’ tiādi vuttaṃ.
  2150. 582150,121,767,18,35,1,116,12,Tattha diṭṭhicaritā rūpaṃ attato upagacchantīti diṭṭhicaritā diṭṭhābhinivesassa balavabhāvato rūpaṃ‘‘ attā’’ ti gaṇhanti.
  2151. 582151,121,767,36,43,1,55,6,"Tesañhi attābhiniveso balavā, na tathā attaniyābhiniveso. "
  2152. 582152,121,767,44,48,1,27,4,Esa nayo vedanan tiādīsupi.
  2153. 582153,121,767,49,69,1,157,16,Taṇhācaritā rūpavantaṃ attānan ti taṇhācaritā taṇhābhinivesassa balavabhāvato rūpaṃ attano kiñcanapalibodhabhāve ṭhapetvā avasesaṃ vedanādiṃ‘‘ attā’’ ti gaṇhanti.
  2154. 582154,121,767,70,77,1,38,7,Attani vā rūpan ti attādhāraṃ vā rūpaṃ.
  2155. 582155,121,767,78,86,1,44,7,Rūpasmiṃ vā attānan ti rūpādhāraṃ vā attānaṃ.
  2156. 582156,121,767,87,91,1,34,4,Vedanāvantan tiādīsupi eseva nayo.
  2157. 582157,121,767,92,99,1,56,6,"Etesañhi attaniyābhiniveso balavā, na tathā attābhiniveso. "
  2158. 582158,121,767,100,112,1,65,8,Tasmā yathāladdhaṃ attaniyanti kappetvā tadaññaṃ‘‘ attā’’ ti gaṇhanti.
  2159. 582159,121,767,113,138,1,223,23,"Ayaṃ vuccati vīsativatthukā {sakkāyadiṭṭhī}ti ayaṃ pañcasu upādānakkhandhesu ekekasmiṃ catunnaṃ catunnaṃ gāhānaṃ vasena vīsativatthukā sati vijjamāne khandhapañcakasaṅkhāte kāye, satī vā vijjamānā tattha diṭṭhīti sakkāyadiṭṭhi. "
  2160. 582160,121,768,2,6,1,47,3,Lokuttarā {sammādiṭṭhī}ti paṭhamamaggasammādiṭṭhi.
  2161. 582161,121,768,7,11,1,34,3,{Anvāyikā}ti sammādiṭṭhiyā anugāmino.
  2162. 582162,121,768,12,23,1,103,10,"Yadā sammādiṭṭhi sakkāyadiṭṭhiyā pajahanavasena pavattā, tadā tassā anuguṇabhāvena pavattamānakāti attho. "
  2163. 582163,121,768,24,27,1,12,3,Ke pana teti?
  2164. 582164,121,768,28,35,1,24,3,Āha‘‘ sammāsaṅkappo’’ tiādi.
  2165. 582165,121,768,36,48,1,80,8,‘‘ Te tayo khandhā’’ tiādinā ariyamaggato khandhamukhena samathavipassanā niddhāreti.
  2166. 582166,121,768,49,57,1,42,4,‘‘ Tattha sakkāyo’’ tiādi catusaccaniddhāraṇaṃ.
  2167. 582167,121,768,58,61,1,25,3,Taṃ sabbaṃ suviññeyyameva.
  2168. 582168,121,769,2,19,1,124,12,"Puna ‘‘ tattha ye rūpaṃ attato upagacchantī’’ tiādinā sakkāyadassanamukhena ucchedādiantadvayaṃ, majjhimañca paṭipadaṃ niddhāreti. "
  2169. 582169,121,769,20,48,1,201,23,Tattha ime vuccanti {ucchedavādino}ti ime rūpādike pañcakkhandhe attato upagacchantā rūpādīnaṃ aniccabhāvato ucchijjati attā vinassati na hoti paraṃ maraṇāti evaṃ abhinivisanato‘‘ ucchedavādino’’ ti vuccanti.
  2170. 582170,121,769,49,84,1,176,22,Ime vuccanti {sassatavādino}ti ime‘‘ rūpavantaṃ vā attānan’’ tiādinā rūpādivinimutto añño koci attāti upagacchantā‘‘ so nicco dhuvo sassato’’ ti abhinivisanato‘‘ sassatavādino’’ ti vuccanti.
  2171. 582171,121,769,85,100,1,88,9,"‘‘ Ucchedasassatavādā ubho antā, ayaṃ saṃsārapavattī’’ tiādi saccaniddhāraṇaṃ, taṃ suviññeyyaṃ. "
  2172. 582172,121,770,2,20,1,175,16,Ucchedasassataṃ samāsato vīsativatthukā {sakkāyadiṭṭhī}ti attā ucchijjati attā niccoti ca ādippavattanato ucchedasassatadassanaṃ saṅkhepato vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi eva hoti.
  2173. 582173,121,770,21,26,1,48,5,Sabbopi hi attavādo sakkāyadiṭṭhiantogadho evāti.
  2174. 582174,121,770,27,47,1,111,9,Vitthārato dvāsaṭṭhi {diṭṭhigatānī}ti ucchedasassatadassanaṃ vitthārena brahmajāle( dī. ni.1.28 ādayo) āgatāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.
  2175. 582175,121,770,48,53,1,63,5,Tesan ti evaṃ saṅkhepavitthāravantānaṃ ucchedasassatadassanānaṃ.
  2176. 582176,121,770,54,57,1,31,2,{Paṭipakkho}ti pahāyakapaṭipakkho.
  2177. 582177,121,770,58,80,1,195,19,Tecattālīsaṃ bodhipakkhiyā {dhammā}ti aniccasaññā dukkhasaññā anattasaññā pahānasaññā virāgasaññā nirodhasaññā cattāro satipaṭṭhānā… pe… ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti ete tecattālīsaṃ bodhipakkhiyā dhammā.
  2178. 582178,121,771,2,21,1,117,14,Evaṃ vipassanāvasena paṭipakkhaṃ dassetvā puna samathavasena dassetuṃ‘‘ aṭṭha vimokkhā dasa ca kasiṇāyatanānī’’ ti vuttaṃ.
  2179. 582179,121,771,22,30,1,88,8,Dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni mohajālan ti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni mohajālahetukattā mohajālañca.
  2180. 582180,121,771,31,37,1,56,6,Anādianidhanappavattan ti purimāya koṭiyā abhāvato anādi.
  2181. 582181,121,771,38,44,1,81,6,Asati paṭipakkhādhigame santānavasena anupacchedena pavattanato anidhanappavattaṃ.
  2182. 582182,121,771,45,56,1,88,10,"Yasmā pana mohajālahetukāni diṭṭhigatāni mohajāle padālite padālitāni honti, tasmā vuttaṃ–"
  2183. 582183,121,771,57,67,1,67,6,‘‘ tecattālīsaṃ bodhipakkhiyā dhammā ñāṇavajiraṃ mohajālappadālanan’’ ti.
  2184. 582184,121,772,2,6,1,37,4,Tattha ñāṇavajiran ti vajirūpamañāṇaṃ.
  2185. 582185,121,772,7,16,1,102,9,Aṭṭha samāpattiyo samāpajjitvā tejetvā tikkhasabhāvaṃ āpāditaṃ vipassanāñāṇaṃ maggañāṇañca ñāṇavajiraṃ.
  2186. 582186,121,772,17,29,1,62,8,Idameva hi ñāṇaṃ bhagavato pavattaṃ‘‘ mahāvajirañāṇan’’ ti vuccati.
  2187. 582187,121,772,30,44,1,76,10,Taṃ pana sasambhāraṃ katvā dassento‘‘ tecattālīsaṃ bodhipakkhiyā dhammā’’ ti āha.
  2188. 582188,121,772,45,53,1,110,8,Mohajālappadālanan ti pubbabhāge vikkhambhanavasena maggakkhaṇe samucchedavasena avijjābhavataṇhānaṃ padālanaṃ.
  2189. 582189,121,772,54,62,1,96,8,Atītādibhedabhinnesu rūpādīsu sakaattabhāvādīsu ca saṃsibbanavasena pavattanato jālaṃ bhavataṇhā.
  2190. 582190,121,772,63,71,1,54,8,Tassā hi taṇhā jālinī sibbinī jālanti ca adhivacananti.
  2191. 582191,121,772,72,97,1,260,21,Evaṃ attakilamathānuyogakāmasukhallikānuyogadiṭṭhitaṇhābhinivesasassatucchedānaṃ niddhāraṇavasena mohajālapariyāyavisesato avijjātaṇhā vibhajitvā yathānusandhinā saṃkilesapakkhaṃ nigamento‘‘ tena vuccati pubbā koṭi na paññāyati avijjāya ca bhavataṇhāya cā’’ ti āha.
  2192. 582192,121,773,2,15,1,50,5,81.‘‘ Tattha diṭṭhicarito’’ tiādinā vodānapakkhaṃ dasseti.
  2193. 582193,121,773,16,20,1,55,3,Tattha {sallekhānusantatavuttī}ti anupaddutasallekhavutti.
  2194. 582194,121,773,21,22,1,5,1,Kasmā?
  2195. 582195,121,773,23,26,1,26,3,Yasmā sallekhe tibbagāravo.
  2196. 582196,121,773,27,43,1,162,15,"Diṭṭhicarito hi tapojigucchādinā anupāyenapi yebhuyyena kilesānaṃ sallekhanādhippāyena carati, tasmā so sāsane pabbajito dhutadhammavasena sallekhapaṭipadaṃ pūreti. "
  2197. 582197,121,773,44,47,1,54,2,{Sikkhānusantatavuttī}ti acchiddacatupārisuddhisīlavutti.
  2198. 582198,121,773,48,57,1,77,9,Diṭṭhiyā savisaye paññāsadisī pavattīti so visujjhamāno paññādhiko hotīti āha–
  2199. 582199,121,773,58,68,1,62,6,‘‘ diṭṭhicarito sammattaniyāmaṃ okkamanto dhammānusārī bhavatī’’ ti.
  2200. 582200,121,773,69,79,1,90,9,"Taṇhāvasena micchāvimokkho hotīti taṇhācarito visujjhamāno saddhādhikova hoti, tasmā vuttaṃ–"
  2201. 582201,121,773,80,90,1,61,6,‘‘ taṇhācarito sammattaniyāmaṃ okkamanto saddhānusārī bhavatī’’ ti.
  2202. 582202,121,773,91,112,1,128,13,"Diṭṭhicarito sukhāya {paṭipadāyā}tiādi paṭipadāniddeso heṭṭhā desanāhāravibhaṅge( netti.5 ādayo) āgato eva, atthopi tattha sabbappakārato vutto eva. "
  2203. 582203,121,774,2,8,1,45,4,Apubbapadesu pana {viveciyamāno}ti vimociyamāno.
  2204. 582204,121,774,9,14,1,41,4,{Paṭinissaratī}ti niyyāti vimuccatīti attho.
  2205. 582205,121,774,15,23,1,70,7,Dandhañca dhammaṃ {ājānātī}ti taṇhācaritassa mandapaññassa vasena vuttaṃ.
  2206. 582206,121,774,24,29,1,42,5,Tikkhapañño pana khippaṃ dhammaṃ ājānātīti.
  2207. 582207,121,774,30,44,1,87,9,"‘‘ Sattāpi duvidhā’’ tiādinā indriyavibhāgena puna paṭipadāvibhāgaṃ dasseti, taṃ suviññeyyaṃ."
  2208. 582208,121,775,2,17,1,82,12,‘ ‘ Ye hi kecī’’ tiādinā tāsaṃ paṭipadānaṃ niyyāne tīsupi kālesu ekantikabhāvaṃ dasseti.
  2209. 582209,121,775,18,33,1,106,13,"Tattha imāhi eva catūhi {paṭipadāhī}ti imāhi eva catūhi paṭipadāhi, tabbinimuttāya aññāya paṭipadāya abhāvato. "
  2210. 582210,121,775,34,41,1,53,6,"Catukkamaggan ti paṭipadācatukkaṃ, paṭipadā hi maggoti. "
  2211. 582211,121,775,42,49,1,66,7,Atha vā catukkamaggan ti nandiyāvaṭṭassa catuddisāsaṅkhātaṃ maggaṃ.
  2212. 582212,121,775,50,56,1,47,6,Tā pana catasso disā disālocananaye āgamissanti.
  2213. 582213,121,775,57,68,1,71,7,Kimatthaṃ pana catukkamaggaṃ paññapentīti āha‘‘ abudhajanasevitāyā’’ tiādi.
  2214. 582214,121,775,69,73,1,48,3,Tattha {abudhajanasevitāyā}ti apaṇḍitajanasevitāya.
  2215. 582215,121,775,74,77,1,30,2,{Bālakantāyā}ti bālajanakāmitāya.
  2216. 582216,121,775,78,86,1,65,6,"{Rattavāsiniyā}ti rattesu rāgābhibhūtesu vasatīti rattavāsinī, tassā. "
  2217. 582217,121,775,87,92,1,53,4,{Nandiyā}ti tatra tatrābhinandanaṭṭhena nandīsaṅkhātāya.
  2218. 582218,121,775,93,96,1,35,3,Avaṭṭanatthan ti samucchindanatthaṃ.
  2219. 582219,121,775,97,120,1,209,21,Ayaṃ vuccati nandiyāvaṭṭassa nayassa {bhūmī}ti ayaṃ taṇhāvijjānaṃ vasena saṃkilesapakkhe dve disā samathavipassanānaṃ vasena vodānapakkhepi dve disā catusaccayojanā nandiyāvaṭṭassa nayassa samuṭṭhānatāya bhūmīti.
  2220. 582220,121,776,2,44,1,284,30,"82. Evaṃ nandiyāvaṭṭassa nayassa bhūmiṃ niddisitvā idāni tassa disābhūtadhamme niddisantena yasmā cassa disābhūtadhammesu vuttesu disālocananayo vuttoyeva hoti, tasmā‘‘ veyyākaraṇesu hi ye kusalākusalā’’ ti disālocanalakkhaṇaṃ ekadesena paccāmasitvā‘‘ te duvidhā upaparikkhitabbā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  2221. 582221,121,776,45,49,1,27,3,Tattha {te}ti disābhūtadhammā.
  2222. 582222,121,776,50,64,1,64,8,"{Duvidhā}ti‘‘ ime saṃkilesadhammā, ime vodānadhammā’’ ti evaṃ duvidhena. "
  2223. 582223,121,776,65,76,1,110,9,"{Upaparikkhitabbā}ti upapattito parito ikkhitabbā, dhammayuttito taṃtaṃdisābhāvena pekkhitabbā ālocitabbāti attho. "
  2224. 582224,121,777,2,25,1,110,14,"Yaṃ pakāraṃ sandhāya‘‘ duvidhā upaparikkhitabbā’’ ti vuttaṃ, taṃ dasseti‘‘ lokavaṭṭānusārī ca lokavivaṭṭānusārī cā’’ ti. "
  2225. 582225,121,777,26,32,1,36,5,Tassattho– loko eva vaṭṭaṃ lokavaṭṭaṃ.
  2226. 582226,121,777,33,40,1,78,6,"Lokavaṭṭabhāvena anusarati pavattatīti lokavaṭṭānusārī, saṃkilesadhammoti attho. "
  2227. 582227,121,777,41,49,1,48,6,"Lokassa, lokato vā vivaṭṭaṃ lokavivaṭṭaṃ, nibbānaṃ. "
  2228. 582228,121,777,50,58,1,79,7,"Taṃ anusarati anulomanavasena gacchatīti lokavivaṭṭānusārī, vodānadhammoti attho. "
  2229. 582229,121,777,59,60,1,8,1,Tenevāha–
  2230. 582230,121,777,61,72,1,40,6,"‘‘ vaṭṭaṃ nāma saṃsāro, vivaṭṭaṃ nibbānan’’ ti. "
  2231. 582231,121,778,2,13,1,65,10,Taṃ kathaṃ daṭṭhabban ti taṃ kathaṃ kena pakārena daṭṭhabbanti ce?
  2232. 582232,121,778,14,15,1,9,1,Upacayena.
  2233. 582233,121,778,16,26,1,73,9,"Yathā kataṃ kammaṃ phaladānasamatthaṃ hoti, tathā kataṃ upacitanti vuccati. "
  2234. 582234,121,778,27,37,1,70,9,"Evaṃ upacitabhāve kammaṃ nāma hoti, vipākavaṭṭassa kāraṇaṃ hotīti attho. "
  2235. 582235,121,778,38,47,1,88,8,"Sabbepi kilesā catūhi vipallāsehi niddisitabbā, dasannampi kilesānaṃ vipallāsahetubhāvato. "
  2236. 582236,121,778,48,58,1,63,9,Te kattha {daṭṭhabbā}ti te pana vipallāsā kattha passitabbāti āha–
  2237. 582237,121,778,59,67,1,28,4,‘‘ dasa vatthuke kilesapuñje’’ ti.
  2238. 582238,121,778,68,71,1,36,3,Dasavidhakāraṇe kilesasamūheti attho.
  2239. 582239,121,778,72,79,1,67,6,"Tattha kilesāpi kilesavatthu, kilesānaṃ paccayadhammāpi kilesavatthu. "
  2240. 582240,121,778,80,90,1,100,10,Tesu kāraṇabhāvena purimasiddhā kilesā parato paresaṃ kilesānaṃ paccayabhāvato kilesāpi kilesavatthu.
  2241. 582241,121,778,91,100,1,122,8,"Ayonisomanasikāro, ayonisomanasikāraparikkhatā ca dhammā kilesuppattihetubhāvato kilesappaccayāpi kilesavatthūti daṭṭhabbaṃ. "
  2242. 582242,121,779,2,11,1,62,7,Cattāro {āhārā}ti ettha āhārasīsena tabbisayā kilesāpi adhippetā.
  2243. 582243,121,779,12,18,1,44,5,Catasso {viññāṇaṭṭhitiyo}ti etthāpi eseva nayo.
  2244. 582244,121,779,19,34,1,105,11,‘‘ Paṭhame āhāre’’ tiādinā dasavatthuke kilesapuñje purimaṃ purimaṃ pacchimassa pacchimassa kāraṇanti dasseti.
  2245. 582245,121,779,35,46,1,84,10,Tattha paṭhame {āhāre}ti visayabhūte paṭhame āhāre paṭhamo vipallāso pavattatīti attho.
  2246. 582246,121,779,47,50,1,23,3,Sesāhāresupi eseva nayo.
  2247. 582247,121,779,51,62,1,87,10,Paṭhame {vipallāse}ti paṭhame vipallāse appahīne sati paṭhamaṃ upādānaṃ pavattatīti attho.
  2248. 582248,121,779,63,66,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  2249. 582249,121,779,67,74,1,51,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ niddeseyeva kathayissāma. "
  2250. 582250,121,780,2,21,1,104,12,83. Idāni dasavatthukaṃ kilesapuñjaṃ taṇhāvijjāvasena dve koṭṭhāse karonto‘‘ yo ca kabaḷīkāro āhāro’’ tiādimāha.
  2251. 582251,121,780,22,53,1,249,27,"Tattha kabaḷīkārāhāraṃ phassāhārañca aparijānantassa taṇhācaritassa yathākkamaṃ kāyavedanāsu tibbo chandarāgo hoti, iti upakkilesassa chandarāgassa hetubhāvato yo ca kabaḷīkāro āhāro, yo ca phasso āhāro, ime taṇhācaritassa puggalassa {upakkilesā}ti vuttā. "
  2252. 582252,121,780,54,70,1,164,16,Tathā manosañcetanāhāraṃ viññāṇāhārañca aparijānanto diṭṭhicarito tesu attasaññī niccasaññī ca hotīti vuttanayeneva te diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesāti vuttā.
  2253. 582253,121,780,71,87,1,194,16,Tathā purimakā dve vipallāsā purimakāni eva ca dve dveupādānayogaganthāsavaoghasallaviññāṇaṭṭhitiagatigamanāni taṇhāpadhānattā taṇhāsabhāvattā taṇhāvisayattā ca taṇhācaritassa upakkilesāti vuttā.
  2254. 582254,121,780,88,99,1,122,11,Pacchimakāni pana tāni diṭṭhipadhānattā diṭṭhisabhāvattā diṭṭhivisayattā ca diṭṭhicaritassa upakkilesāti vuttāti daṭṭhabbā.
  2255. 582255,121,781,2,37,1,194,22,84. Kabaḷīkāre āhāre‘‘ asubhe subhan’’ ti {vipallāso}ti catūsu āhāresu kabaḷīkāre āhāre catūsu ca vipallāsesu‘‘ asubhe subhan’’ ti vipallāso daṭṭhabbo kabaḷīkārāhārassa asubhasabhāvattā asubhasamuṭṭhānattā ca.
  2256. 582256,121,781,38,53,1,99,11,Tathā phassāhārassa dukkhasabhāvattā dukkhapaccayattā ca visesato tattha‘‘ dukkhe sukhan’’ ti vipallāso.
  2257. 582257,121,781,54,68,1,104,12,"Tathā yebhuyyena sattā viññāṇe niccasaññino, saṅkhāresu ca attasaññino, cetanāpadhānā ca saṅkhārāti vuttaṃ–"
  2258. 582258,121,781,69,81,1,36,6,‘‘ viññāṇe āhāre… pe… attāti vipallāso’’ ti.
  2259. 582259,121,781,82,101,1,112,13,Paṭhame vipallāse ṭhito kāme {upādiyatī}ti‘‘ asubhe subhan’’ ti vipariyesaggāhī kilesakāmena vatthukāme daḷhaṃ gaṇhāti .
  2260. 582260,121,781,102,114,1,78,11,"Idaṃ vuccati kāmupādānan ti yaṃ tathā kāmānaṃ gahaṇaṃ, idaṃ vuccati kāmupādānaṃ."
  2261. 582261,121,781,115,135,1,104,12,‘‘ Dukkhe sukhan’’ ti vipariyesaggāhī‘‘ sīlabbatehi anāgate bhavavisuddhīti taṃ nibbutisukhan’’ ti daḷhaṃ gaṇhāti.
  2262. 582262,121,781,136,159,1,132,15,‘‘ Anicce niccan’’ ti vipariyesaggāhī‘‘ sabbe bhavā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā’’ ti saṃsārābhinandiniṃ bhavadiṭṭhiṃ daḷhaṃ gaṇhāti.
  2263. 582263,121,781,160,197,1,182,23,"‘‘ Anattani attā’’ ti vipariyesaggāhī‘‘ asati attani kassidaṃ kammaphalaṃ, tasmā so karoti, so paṭisaṃvedetī’’ ti attadiṭṭhiṃ daḷhaṃ gaṇhātīti imamatthaṃ dasseti‘‘ dutiye vipallāse ṭhito’’ tiādinā. "
  2264. 582264,121,782,2,23,1,130,15,"Ayaṃ vuccati {kāmayogo}ti yena kāmarāgasaṅkhātena kāmupādānena vatthukāmehi saha satto saṃyojīyati, ayaṃ kāmarāgo‘‘ kāmayogo’’ ti vuccati. "
  2265. 582265,121,782,24,45,1,136,15,"Ayaṃ vuccati {bhavayogo}ti yato sīlabbatupādānasaṅkhātena bhavupādānena bhavena saha satto saṃyojīyati, ayaṃ bhavarāgo‘‘ bhavayogo’’ ti vuccati. "
  2266. 582266,121,782,46,72,1,185,19,"Ayaṃ vuccati {diṭṭhiyogo}ti yāya ahetukadiṭṭhiādisaṅkhātāya pāpikāya diṭṭhiyā, sakkāyadiṭṭhiādiavasiṭṭhadiṭṭhiyā ca satto dukkhena saha saṃyojīyati, ayaṃ pāpikā diṭṭhi‘‘ diṭṭhiyogo’’ ti vuccati. "
  2267. 582267,121,782,73,94,1,127,15,"Ayaṃ vuccati {avijjāyogo}ti yāya attavādupādānena sakalavaṭṭadukkhena ca saha satto saṃyojīyati, ayaṃ avijjā‘‘ avijjāyogo’’ ti vuccati. "
  2268. 582268,121,783,2,22,1,126,15,"Yasmā pana kāmayogādayo abhijjhākāyaganthādīnaṃ paccayā honti, tasmā‘‘ paṭhame yoge ṭhito abhijjhāya kāyaṃ ganthatī’’ tiādi vuttaṃ. "
  2269. 582269,121,783,23,34,1,107,10,Tattha abhijjhāya kāyaṃ {ganthatī}ti parābhijjhāyanalakkhaṇāya abhijjhāya nāmakāyaṃ ganthati ghaṭṭetīti attho.
  2270. 582270,121,783,35,44,1,105,9,Tathā bhavapatthanāya appahīnattā bhavadiṭṭhibhavarāgavasena āghātavatthūsu sattā cittāni padūsentīti āha–
  2271. 582271,121,783,45,56,1,45,7,‘‘ dutiye yoge ṭhito byāpādena kāyaṃ ganthatī’’ ti.
  2272. 582272,121,783,57,70,1,106,12,"Tathā diṭṭhivasena avijjāvasena ca sīlabbatehi sujjhati, idameva saccaṃ moghamaññanti ca abhinivisatīti āha–"
  2273. 582273,121,783,71,83,1,48,6,‘‘ tatiye… pe… idaṃsaccābhinivesena kāyaṃ ganthatī’’ ti.
  2274. 582274,121,784,2,9,1,52,5,{Tassā}ti tassa abhijjhādīhi samannāgatassa puggalassa.
  2275. 582275,121,784,10,18,1,67,7,Evaṃ {ganthitā}ti evaṃ abhijjhāyanādivasena nāmakāyaṃ ganthitvā ṭhitā.
  2276. 582276,121,784,19,24,1,34,3,{Āsavantī}ti āsavabhāvena pavattanti.
  2277. 582277,121,784,25,38,1,84,12,Kuto ca vuccati {āsavantī}ti kuto pana hetuto te kilesā āsavantīti āsavahetuṃ pucchati.
  2278. 582278,121,784,39,67,1,173,22,"Yasmā pana kilesā kusalappavattiṃ nivāretvā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhantā, maggena asamucchinnā eva vā āsavānaṃ uppattihetu honti, tasmā‘‘ anusayato vā pariyuṭṭhānato vā’’ ti vuttaṃ. "
  2279. 582279,121,784,68,77,1,101,8,Abhijjhākāyaganthena {kāmāsavo}ti abhijjhākāyaganthena siddhena kāmarāgasabhāvattā kāmāsavo siddho hoti.
  2280. 582280,121,784,78,88,1,92,10,Katthacideva visaye domanassito tappaṭipakkhe visaye tabbisayabahule ca bhave patthetīti āha–
  2281. 582281,121,784,89,96,1,32,3,‘‘ byāpādakāyaganthena bhavāsavo’’ ti.
  2282. 582282,121,784,97,110,1,145,12,Parāmāsakāyaganthena {diṭṭhāsavo}ti sīlabbataparāmāsakāyaganthena siddhena taṃsabhāvattā aparāparaṃ vā diṭṭhiyo ganthentassa diṭṭhāsavo siddho hoti.
  2283. 582283,121,784,111,142,1,294,25,"Idaṃsaccābhinivesakāyaganthena {avijjāsavo}ti‘‘ idameva saccaṃ moghamaññan’’ ti abhinivisantassa ayonisomanasikārato anekehi akusalehi dhammehi saddhiṃ avijjāsavo uppajjati, sabbesaṃ vā akusaladhammānaṃ avijjāpubbaṅgamattā idaṃsaccābhinivesakāyaganthena siddhena tassa hetubhūto avijjāsavo siddho hoti. "
  2284. 582284,121,785,2,20,1,91,13,"Yasmā pana āsavā eva paribuddhā vaṭṭasmiṃ ohananti osādentīti‘‘ oghā’’ ti vuccanti, tasmā vuttaṃ–"
  2285. 582285,121,785,21,30,1,30,5,‘‘ tassa ime cattāro āsavā’’ tiādi.
  2286. 582286,121,786,2,11,1,76,7,"{Anusayasahagatā}ti anusayabhāvaṃ appaṭikkhipitvā gatā pavattā, anusayabhūtā vā. "
  2287. 582287,121,786,12,15,1,20,3,Ajjhāsayan ti cittaṃ.
  2288. 582288,121,786,16,19,1,20,2,{Anupaviṭṭhā}ti ogāḷhā.
  2289. 582289,121,786,20,29,1,81,8,Hadayaṃ āhacca {tiṭṭhantī}ti cittassa abbhantarasaṅkhātaṃ hadayaṃ āhantvā tiṭṭhanti.
  2290. 582290,121,786,30,50,1,58,7,Tathā hi vuttaṃ aṭṭhasāliniyaṃ( dha. sa. aṭṭha.5)‘‘ abbhantaraṭṭhena hadayan’’ ti.
  2291. 582291,121,786,51,70,1,98,13,"Tena vuccanti {sallā}ti yasmā ajjhāsayaṃ anupaviṭṭhā hadayaṃ āhacca tiṭṭhanti, tena vuccanti‘‘ sallā’’ ti. "
  2292. 582292,121,786,71,75,1,39,4,Pīḷājananaṃ duruddharaṇatā ca sallaṭṭho.
  2293. 582293,121,786,76,105,1,121,17,‘‘ Eso me attā’’ ti gahaṇamukhena‘‘ esohamasmī’’ ti gahaṇaṃ hotīti diṭṭhiṃ nissāyapi mānaṃ jappentīti āha‘‘ diṭṭhoghena mānasallo’’ ti.
  2294. 582294,121,787,2,9,1,55,7,Pariyādinnan ti aññassa okāsaṃ adatvā samantato gahitaṃ.
  2295. 582295,121,787,10,20,1,93,8,Catūsu dhammesu {saṇṭhahatī}ti ārammaṇapaccayatāya ārammaṇabhūtesu catūsu dhammesu patiṭṭhahati.
  2296. 582296,121,787,21,33,1,57,8,Tāni sarūpato dasseti‘‘ rūpe vedanāya saññāya saṅkhāresū’’ ti.
  2297. 582297,121,787,34,49,1,141,11,"{Nandūpasecanenā}ti lobhasahagatassa sampayuttā nandī sahajātakoṭiyā , itarassa upanissayakoṭiyā upasecananti nandūpasecanaṃ, tena nandūpasecanena. "
  2298. 582298,121,787,50,55,1,34,5,Kena pana taṃ nandūpasecananti āha–
  2299. 582299,121,787,56,64,1,40,4,‘‘ rāgasallena nandūpasecanena viññāṇenā’’ ti.
  2300. 582300,121,788,2,11,1,106,8,Tattha {rāgasallenā}ti rāgasallena hetubhūtena nandūpasecanena viññāṇenāti itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ.
  2301. 582301,121,788,12,24,1,121,10,"Rūpūpagā {viññāṇaṭṭhitī}ti rūpameva ārammaṇakaraṇavasena upagantabbato, viññāṇassa patiṭṭhābhāvato ca rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti. "
  2302. 582302,121,788,25,28,1,22,3,Tiṭṭhati etthāti ṭhiti.
  2303. 582303,121,788,29,34,1,74,5,Pañcavokārabhavasmiñhi abhisaṅkhāraviññāṇaṃ rūpakkhandhaṃ nissāya tiṭṭhati.
  2304. 582304,121,788,35,39,1,36,3,{Dosasallenā}ti sahajātena dosasallena.
  2305. 582305,121,788,40,51,1,99,10,"Yadā vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti vuccati, tadā upanissayakoṭiyāva nandiyā upasittaṃ viññāṇaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2306. 582306,121,788,52,54,1,26,2,Vedanāpi domanassavedanāva.
  2307. 582307,121,788,55,72,1,155,15,"Yadā ca upanissayapaccayabhūtena dosasallena vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti vuccati, tadā sahajātakoṭiyā, upanissayakoṭiyā vā nandiyā upasittaṃ viññāṇaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2308. 582308,121,788,73,79,1,64,6,Vedanā pana tissopi tissannaṃ vedanānaṃ ārammaṇūpanissayabhāvato.
  2309. 582309,121,788,80,86,1,74,6,Tattha paṭhamanayo domanassārammaṇassa abhisaṅkhāraviññāṇassa vasena vutto.
  2310. 582310,121,788,87,91,1,48,4,Dutiyo sabbavedanārammaṇassa vasenāpi daṭṭhabbaṃ.
  2311. 582311,121,789,2,9,1,57,5,"{Mānasallenā}ti mānasallena sahajātena, upanissayabhūtena vā. "
  2312. 582312,121,789,10,15,1,32,4,{Mohasallenā}ti etthāpi eseva nayo.
  2313. 582313,121,789,16,25,1,96,9,Ettha ca anādimatisaṃsāre itthipurisā rūpābhirāmāti rāgasallavasena paṭhamā viññāṇaṭṭhiti yojitā.
  2314. 582314,121,789,26,56,1,258,24,"Sabbāyapi vedanāya dukkhapariyāyasabbhāvato dukkhāya ca doso anusetīti dosasallavasena dutiyā, saññāvasena‘‘ seyyohamasmī’’ ti maññanā hotīti mānasallavasena tatiyā, saṅkhāresu samūhaghanaṃ dubbinibbhoganti mohasallavasena catutthī viññāṇaṭṭhiti yojitāti daṭṭhabbā. "
  2315. 582315,121,790,2,7,1,68,5,Upatthaddhan ti olubbhārammaṇabhūtāhi viññāṇaṭṭhitīhi upatthambhitaṃ.
  2316. 582316,121,790,8,26,1,52,9,Tañca kamman ti yaṃ‘‘ cetanā cetasikan’’ ti pubbe( netti.82) vuttaṃ.
  2317. 582317,121,790,27,35,1,42,7,Ime ca {kilesā}ti ime ca dasavatthukā kilesā.
  2318. 582318,121,790,36,38,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  2319. 582319,121,791,2,24,1,113,13,"85. Idāni āhārādayo nayānaṃ saṃkilesapakkhe disābhāvena vavatthapetuṃ‘‘ imā catasso disā’’ tiādi āraddhaṃ, taṃ uttānameva. "
  2320. 582320,121,791,25,38,1,101,11,"Puna kabaḷīkāro {āhāro}tiādi āhārādīsuyeva yassa puggalassa upakkilesā, taṃ vibhajitvā dassetuṃ āraddhaṃ. "
  2321. 582321,121,791,39,46,1,61,7,Tattha dasannaṃ suttānan ti ekadesesu samudāyavohārena vuttaṃ.
  2322. 582322,121,791,47,67,1,88,13,"Samudāyesu hi pavattā samaññā avayavesupi dissati ,‘‘ yathā paṭo daḍḍho, samuddo diṭṭho’’ ti ca. "
  2323. 582323,121,791,68,75,1,47,6,Eko {attho}ti ekassa atthassa nipphādanato vuttaṃ.
  2324. 582324,121,791,76,84,1,80,8,Byañjanameva nānan ti ettha byañjanaggahaṇena byañjanatthopi gahitoti daṭṭhabbaṃ.
  2325. 582325,121,791,85,90,1,43,5,Dasahipi suttapadehi savatthukā taṇhā vuttā.
  2326. 582326,121,791,91,98,1,50,7,Taṇhā ca rāgacaritaṃ puggalaṃ khippaṃ dūsetīti āha–
  2327. 582327,121,791,99,108,1,42,5,‘‘ ime rāgacaritassa puggalassa upakkilesā’’ ti.
  2328. 582328,121,791,109,120,1,113,10,"Yathā ca paṭhamadisābhāvena vuttadhammā rāgacaritassa upakkilesā, evaṃ dutiyadisābhāvena vuttadhammā dosacaritassa. "
  2329. 582329,121,791,121,130,1,104,9,Tatiyacatutthadisābhāvena vuttadhammā yathākkamaṃ diṭṭhicaritassa mandassa tikkhassa ca upakkilesā vuttā.
  2330. 582330,121,791,131,135,1,49,4,Tesaṃ upakkilesabhāvo vuttanayānusārena veditabbo.
  2331. 582331,121,792,2,12,1,100,10,Āhāravipallāsādayo yadipi sabbehi tīhi vimokkhamukhehi pubbabhāge yathārahaṃ pariññeyyā pahātabbā ca.
  2332. 582332,121,792,13,40,1,191,24,"Yassa pana dukkhānupassanā purime āhāradvaye dukkhākārena bahulaṃ pavattati, tassa vasena yo ca kabaḷīkāro āhāro, yo ca phasso āhāro, ime appaṇihitena vimokkhamukhena pariññaṃ gacchantīti vuttaṃ. "
  2333. 582333,121,792,41,44,1,15,3,Esa nayo sesesu.
  2334. 582334,121,792,45,49,1,20,3,"Evañcetaṃ, na aññathā. "
  2335. 582335,121,792,50,60,1,98,10,Na hi ariyamaggānaṃ viya pahātabbesu vimokkhamukhānaṃ pariññeyyapahātabbesu koci niyamo sambhavati.
  2336. 582336,121,792,61,73,1,84,10,"Iti sabbe lokavaṭṭānusārino dhammā niyyanti, te lokā tīhi {vimokkhamukhehī}ti nigamanaṃ. "
  2337. 582337,121,792,74,90,1,153,15,Tassattho– iti evaṃ vuttappakārā sabbe āhārādayo lokasaṅkhātavaṭṭānusārino dhammā te lokabhūtā vaṭṭato niyyanti aniccānupassanādīhi tīhi vimokkhamukhehīti.
  2338. 582338,121,793,2,21,1,122,12,86. Evaṃ saṃkilesapakkhe disābhūtadhamme niddisitvā idāni vodānapakkhe disābhūtadhamme dassetuṃ‘‘ catasso paṭipadā’’ tiādi vuttaṃ.
  2339. 582339,121,793,22,26,1,52,4,Tattha dibbabrahmaariyaāneñjavihāroti cattāro vihārā.
  2340. 582340,121,793,27,32,1,82,5,Mānappahānaālayasamugghātaavijjāpahānabhavūpasamā cattāro acchariyā abbhutā dhammā.
  2341. 582341,121,793,33,36,1,39,3,Saccādhiṭṭhānādīni cattāri adhiṭṭhānāni.
  2342. 582342,121,793,37,40,1,47,3,Chandasamādhibhāvanādayo catasso samādhibhāvanā.
  2343. 582343,121,793,41,52,1,141,10,Indriyasaṃvaro tapasaṅkhāto puññadhammo bojjhaṅgabhāvanā sabbūpadhipaṭinissaggasaṅkhātaṃ nibbānañcāti cattāro sukhabhāgiyā dhammā veditabbāti.
  2344. 582344,121,794,2,7,1,65,4,Paṭhamā {paṭipadā}tiādi paṭipadāsatipaṭṭhānādīnaṃ abhedasandassanaṃ.
  2345. 582345,121,794,8,14,1,37,6,Yadi evaṃ kasmā visuṃ gahaṇaṃ katanti?
  2346. 582346,121,794,15,19,1,82,4,Dasavatthukassa kilesapuñjassa paṭipakkhabhāvadassanatthaṃ paṭipadādidasakaniddeso.
  2347. 582347,121,794,20,23,1,17,3,Tathā hi vakkhati–
  2348. 582348,121,794,24,41,1,54,7,‘‘ cattāro āhārā tesaṃ paṭipakkho catasso paṭipadā’’ tiādi ( netti.87).
  2349. 582349,121,794,42,69,1,191,22,"Kiñcāpi catūsu satipaṭṭhānesu‘‘ idaṃ nāma satipaṭṭhānaṃ imāya eva paṭipadāya ijjhatī’’ ti niyamo natthi, tathāpi paṭhamāya paṭipadāya paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ sambhavatīti sambhavavasena evaṃ vuttaṃ–"
  2350. 582350,121,794,70,80,1,42,5,"‘‘ paṭhamā paṭipadā, paṭhamaṃ satipaṭṭhānan’’ ti. "
  2351. 582351,121,794,81,89,1,85,8,Yasmā pana āhāravipallāsādīnaṃ viya paṭipadāsatipaṭṭhānādīnaṃ atthato nānattaṃ natthi.
  2352. 582352,121,794,90,127,1,269,26,"Satipaṭṭhānāniyeva hi tathā tathā paṭipajjamānāni dukkhāpaṭipadādandhābhiññādināmakāni honti, tasmā yathā saṃkilesapakkhe‘‘ paṭhame āhāre paṭhamo vipallāso’’ tiādinā adhikaraṇabhedena vuttaṃ, evaṃ adhikaraṇabhedaṃ akatvā‘‘ paṭhamā paṭipadā, paṭhamaṃ satipaṭṭhānan’’ tiādi vuttaṃ. "
  2353. 582353,121,794,128,131,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  2354. 582354,121,795,2,12,1,97,9,"Andhassa pabbatārohanaṃ viya kadācideva uppajjanakaṃ acchariyaṃ, accharāyoggaṃ acchariyanti porāṇā. "
  2355. 582355,121,795,13,16,1,30,3,Abhūtapubbaṃ bhūtanti abbhutaṃ.
  2356. 582356,121,795,17,20,1,39,3,Ubhayampetaṃ vimhayāvahassa adhivacanaṃ.
  2357. 582357,121,795,21,37,1,144,15,"Na hi mānappahānādito aññaṃ durabhisambhavataraṃ vimhanīyañca upalabbhatīti adhitiṭṭhati etena, ettha vā adhiṭṭhānamattameva vā tanti adhiṭṭhānaṃ. "
  2358. 582358,121,795,38,51,1,97,11,"Saccañca taṃ adhiṭṭhānañca, saccassa vā adhiṭṭhānaṃ, saccaṃ adhiṭṭhānaṃ etassāti vā saccādhiṭṭhānaṃ. "
  2359. 582359,121,795,52,55,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  2360. 582360,121,795,56,60,1,41,4,Samādhi eva bhāvetabbatāya samādhibhāvanā.
  2361. 582361,121,795,61,70,1,83,8,"Sukhaṃ bhajatīti sukhabhāgiyo, sukhabhāgassa vā sukhakoṭṭhāsassa hitoti sukhabhāgiyo. "
  2362. 582362,121,795,71,82,1,114,11,Ekassapi sattassa asubhabhāvanādayo viya ekadese avattitvā anavasesapariyādānato natthi etissā pamāṇanti appamaññā.
  2363. 582363,121,796,2,17,1,161,14,Paṭhamā paṭipadā bhāvitā bahulīkatā paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ {paripūretī}ti paṭhamāya paṭipadāya bhāvanābahulīkāro paṭhamassa satipaṭṭhānassa bhāvanāpāripūrīti attho.
  2364. 582364,121,796,18,21,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  2365. 582365,121,796,22,35,1,118,12,"Yathā hi ariyamagge bhāvite satipaṭṭhānādayo bodhipakkhiyadhammā sabbepi bhāvitā eva honti, evaṃsampadamidaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2366. 582366,121,797,2,20,1,142,13,Kāyānupassanāya kāmarāgassa ujuvipaccanīkabhāvato‘‘ paṭhamo satipaṭṭhāno bhāvito bahulīkato kāmapaṭipakkhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ paripūretī’’ ti vuttaṃ.
  2367. 582367,121,797,21,46,1,341,24,"Tathā pītipaṭisaṃvedanādivasena pavattamānaṃ dutiyaṃ satipaṭṭhānaṃ, sappītikassa dutiyajjhānassa cittassa abhippamodanavasena pavattamānaṃ tatiyaṃ satipaṭṭhānaṃ ukkaṃsagatasukhassa tatiyajjhānassa aniccavirāgādivasena pavattiyā saṅkhāresu upekkhakaṃ catutthaṃ satipaṭṭhānaṃ upekkhāsatipārisuddhibhāvato catutthajjhānassa pāripūriyā saṃvattati. "
  2368. 582368,121,798,2,40,1,369,29,"Yasmā pana rūpāvacarapaṭhamajjhānaṃ rūpāvacarasamāpattīnaṃ, dutiyajjhānaṃ byāpādavitakkādidūrībhāvena brahmavihārānaṃ, tatiyajjhānaṃ pītivirāgena sukhena vipassanāya adhiṭṭhānabhūtaṃ ariyavihārānaṃ, catutthajjhānaṃ upekkhāsatipārisuddhiāneñjappattaṃ āneñjavihārānaṃ visesato paccayo hoti, tasmā‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ paṭhamaṃ vihāraṃ paripūretī’’ tiādi vuttaṃ. "
  2369. 582369,121,798,41,51,1,65,9,"Iti yo yassa visesapaccayo, so taṃ paripūretīti vuttoti daṭṭhabbaṃ. "
  2370. 582370,121,799,2,20,1,95,11,87. Idāni paṭipadādayo vodānapakkhe disābhāvena vavatthapetuṃ‘‘ tattha imā catasso disā’’ tiādi vuttaṃ.
  2371. 582371,121,799,21,23,1,18,2,Taṃ suviññeyyameva.
  2372. 582372,121,799,24,42,1,111,13,"Puna‘‘ paṭhamā paṭipadā’’ tiādi paṭipadācatukkādīsu yena yassa puggalassa vodānaṃ, taṃ vibhajitvā dassetuṃ āraddhaṃ. "
  2373. 582373,121,799,43,46,1,24,3,Taṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  2374. 582374,121,799,47,64,1,98,13,Yadipi tīsu vimokkhamukhesu‘‘ idaṃ nāma vimokkhamukhaṃ imāya eva paṭipadāya ijjhatī’’ ti niyamo natthi.
  2375. 582375,121,799,65,74,1,94,9,Yesaṃ pana puggalānaṃ purimāhi dvīhi paṭipadāhi appaṇihitena vimokkhamukhena ariyamaggādhigamo.
  2376. 582376,121,799,75,93,1,188,16,"Tathā yassa tatiyāya paṭipadāya suññatavimokkhamukhena, yassa ca catutthāya paṭipadāya animittavimokkhamukhena ariyamaggādhigamo, tesaṃ puggalānaṃ vasena ayaṃ paṭipadāvimokkhamukhasaṃsandanā. "
  2377. 582377,121,799,94,98,1,55,4,Satipaṭṭhānādīhi vimokkhamukhasaṃsandanāyapi eseva nayo.
  2378. 582378,121,800,2,13,1,137,11,Tesaṃ vikkīḷitan ti tesaṃ asantāsanajavaparakkamādivisesayogena sīhānaṃ buddhānaṃ paccekabuddhānaṃ buddhasāvakānañca vikkīḷitaṃ viharaṇaṃ.
  2379. 582379,121,800,14,18,1,81,4,Yadidaṃ āhārādikilesavatthusamatikkamanamukhena saparasantāne paṭipadādisampādanā.
  2380. 582380,121,800,19,41,1,144,16,"Idāni āhārādīnaṃ paṭipadādīhi yena samatikkamanaṃ, taṃ nesaṃ paṭipakkhabhāvaṃ dassento‘‘ cattāro āhārā tesaṃ paṭipakkho catasso paṭipadā’’ tiādimāha. "
  2381. 582381,121,800,42,52,1,143,10,Tattha tesaṃ paṭipakkhabhāvo pahātabbabhāvo pahāyakabhāvo ca āhāraviññāṇaṭṭhitīnañcettha pahātabbabhāvo tappaṭibandhachandarāgavasena daṭṭhabbo.
  2382. 582382,121,800,53,81,1,214,22,"Tattha‘‘ vikkīḷitaṃ bhāvanā sacchikiriyā cā’’ tiādi tassāyaṃ saṅkhepattho– tesaṃ vikkīḷitan ti ettha yadetaṃ vikkīḷitaṃ nāma bhāvetabbānaṃ bodhipakkhiyadhammānaṃ bhāvanā, sacchikātabbānaṃ phalanibbānānaṃ sacchikiriyā ca. "
  2383. 582383,121,800,82,90,1,101,8,Tathā pahātabbassa dasavatthukassa kilesapuñjassa tadaṅgādivasena pahānaṃ byantīkiriyā anavasesananti.
  2384. 582384,121,800,91,104,1,88,9,Idāni taṃ saṅkhepena dassento‘‘ indriyādhiṭṭhānaṃ vikkīḷitaṃ vipariyāsānadhiṭṭhānan’’ ti āha.
  2385. 582385,121,801,2,9,1,66,7,Indriyādhiṭṭhānan ti indriyānaṃ pavattanaṃ bhāvanā sacchikiriyā ca.
  2386. 582386,121,801,10,16,1,70,6,Vipariyāsānadhiṭṭhānan ti vipallāsānaṃ apavattanaṃ pahānaṃ anuppādanaṃ.
  2387. 582387,121,801,17,29,1,122,10,Indriyāni {saddhammagocaro}ti indriyāni cettha saddhammassa gocarabhūtāni pavattihetūti adhippetāni saddhindriyādīnīti attho.
  2388. 582388,121,801,30,37,1,83,6,Vipariyāsā {kilesagocaro}ti vipallāsā saṃkilesapakkhassa pavattiṭṭhānaṃ pavattihetūti.
  2389. 582389,121,801,38,75,1,273,26,"Ayaṃ vuccati sīhavikkīḷitassa nayassa {bhūmī}ti yāyaṃ‘‘ cattāro āhārā’’ tiādinā saṃkilesapakkhe dasannaṃ catukkānaṃ,‘‘ catasso paṭipadā’’ tiādinā vodānapakkhepi dasannaṃ catukkānaṃ taṇhācaritādīnaṃ upakkilesavodānavibhāvanāmukhena niddhāraṇā, ayaṃ sīhavikkīḷitassa nayassa bhūmi nāma. "
  2390. 582390,121,802,2,40,1,351,30,"88. Idāni ugghaṭitaññuādipuggalattayavasena tipukkhalanayassa bhūmiṃ vibhāvetukāmo yasmā pana nayānaṃ aññamaññānuppavesassa icchitattā sīhavikkīḷitanayato tipukkhalanayo niggacchati, tasmā paṭipadāvibhāgato cattāro puggale sīhavikkīḷitanayassa bhūmiṃ niddisitvā tato eva ugghaṭitaññuādipuggalattaye niddhāretuṃ‘‘ tattha ye dukkhāya paṭipadāyā’’ tiādi āraddhaṃ. "
  2391. 582391,121,802,41,53,1,77,11,Tattha ime dve {puggalā}ti ime purimānaṃ dvinnaṃ paṭipadānaṃ vasena dve puggalā.
  2392. 582392,121,802,54,57,1,20,3,Esa nayo itaratthāpi.
  2393. 582393,121,802,58,72,1,116,10,Puna‘‘ tattha ye dukkhāya paṭipadāyā’’ tiādi yathāvuttapuggalacatukkato ugghaṭitaññuādipuggalattayaṃ niddhāretuṃ vuttaṃ.
  2394. 582394,121,802,73,85,1,109,10,"Tattha yo {sādhāraṇāyā}ti dukkhāpaṭipadāya khippābhiññāya, sukhāpaṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyātīti sambandho. "
  2395. 582395,121,802,86,91,1,46,5,Kathaṃ pana paṭipadādvayaṃ ekassa sambhavatīti?
  2396. 582396,121,802,92,94,1,22,2,Nayidamevaṃ daṭṭhabbaṃ.
  2397. 582397,121,802,95,101,1,52,6,Ekassa puggalassa ekasmiṃ dve paṭipadā sambhavantīti.
  2398. 582398,121,802,102,116,1,97,12,"Yathāvuttāsu pana dvīsu paṭipadāsu yo yāya kāyaci niyyāti, ayaṃ vipañcitaññūti ayamettha adhippāyo. "
  2399. 582399,121,802,117,148,1,157,17,"Yasmā pana aṭṭhasāliniyaṃ( dha. sa. aṭṭha.350) paṭipadā calati na calatīti vicāraṇāyaṃ‘‘ calatī’’ ti vuttaṃ, tasmā ekassapi puggalassa jhānantaramaggantaresu paṭipadābhedo icchitovāti."
  2400. 582400,121,803,2,13,1,74,8,‘ ‘ Tattha bhagavā’’ tiādinā desanāvibhāgehipi tameva puggalavibhāgaṃ vibhāveti.
  2401. 582401,121,803,14,17,1,24,3,Taṃ heṭṭhā vuttanayameva.
  2402. 582402,121,803,18,25,1,65,7,Tattha adhicittan ti adhicittasikkhañcāti ca -saddo luttaniddiṭṭho.
  2403. 582403,121,803,26,32,1,76,6,Tena adhicittasikkhañca adhipaññāsikkhañca vipañcitaññussa paññapetīti attho.
  2404. 582404,121,803,33,38,1,31,5,Adhisīlan ti etthāpi eseva nayo.
  2405. 582405,121,803,39,43,1,64,4,Adhisīlasikkhaṃ adhicittasikkhaṃ adhipaññāsikkhañcāti yojetabbaṃ.
  2406. 582406,121,804,2,17,1,102,13,"Cattāri hutvā tīṇi {bhavantī}ti liṅgavipallāsena vuttaṃ, cattāro puggalā hutvā tayo puggalā hontīti attho. "
  2407. 582407,121,805,2,12,1,93,8,Ayaṃ {saṃkileso}ti ayaṃ akusalamūlādidvādasattikasaṅgaho saṃkilissati etenāti saṃkilesoti katvā.
  2408. 582408,121,805,13,19,1,34,6,Idaṃ vodānan ti etthāpi eseva nayo.
  2409. 582409,121,806,2,10,1,80,7,Tīṇi hutvā dve {bhavantī}ti nandiyāvaṭṭanayassa disābhūtadhammadassanatthaṃ vuttaṃ.
  2410. 582410,121,806,11,12,1,8,1,Tenevāha–
  2411. 582411,121,806,13,26,1,51,8,"‘‘ taṇhā ca avijjā cā’’ tiādi, taṃ sabbaṃ suviññeyyameva. "
  2412. 582412,121,807,2,9,1,56,7,Kasmā panettha nayānaṃ uddesānukkamena niddeso na katoti?
  2413. 582413,121,807,10,13,1,35,3,Nayānaṃ nayehi sambhavadassanatthaṃ.
  2414. 582414,121,807,14,32,1,197,16,"Paṭhamanayato hi puggalādhiṭṭhānavasena tatiyanayassa, tatiyanayato ca dutiyanayassa sambhavoti imassa visesassa dassanatthaṃ paṭhamanayānantaraṃ tatiyanayo, tatiyanayānantarañca dutiyanayo niddiṭṭho. "
  2415. 582415,121,807,33,57,1,182,19,"Dhammādhiṭṭhānavasena pana tatiyanayato dutiyanayo, dutiyanayato paṭhamanayopi sambhavatīti imassa visesassa dassanatthaṃ ante‘‘ taṇhā ca avijjā cā’’ tiādinā paṭhamanayassa bhūmi dassitā. "
  2416. 582416,121,807,58,75,1,71,12,"Teneva hi‘‘ cattāri hutvā tīṇi bhavanti, tīṇi hutvā dve bhavantī’’ ti vuttaṃ. "
  2417. 582417,121,807,76,101,1,119,19,"Yadi evaṃ‘‘ dve hutvā cattāri bhavanti, dve hutvā tīṇi bhavanti, tīṇi hutvā cattāri bhavantī’’ ti ayampi nayo vattabbo siyāti? "
  2418. 582418,121,807,102,114,1,62,10,"Saccametaṃ, ayaṃ pana nayo atthato dassito evāti katvā na vutto. "
  2419. 582419,121,807,115,129,1,108,13,"Yasmā tiṇṇaṃ atthanayānaṃ aññamaññaṃ anuppaveso icchito, sati ca anuppavese tato viniggamopi sambhavati evāti. "
  2420. 582420,121,807,130,134,1,40,4,Ayañca attho peṭakopadesena vibhāvetabbo.
  2421. 582421,121,808,2,14,1,97,11,Tatthāyaṃ ādito paṭṭhāya vibhāvanā– cattāro puggalā taṇhācarito duvidho mudindriyo tikkhindriyo ca.
  2422. 582422,121,808,15,17,1,20,2,Tathā diṭṭhicaritoti.
  2423. 582423,121,808,18,45,1,254,24,"Tattha taṇhācarito mudindriyo dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya niyyāti, tikkhindriyo dukkhāya paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti, diṭṭhicarito pana mudindriyo sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya niyyāti, tikkhindriyo sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti. "
  2424. 582424,121,808,46,56,1,122,10,Iti imāsu paṭipadāsu yathārahaṃ ṭhitehi taṇhācaritadiṭṭhicaritehi cattāro āhārā tappaṭibandhachandarāgappahānena pahātabbā.
  2425. 582425,121,808,57,66,1,92,9,Cattāro satipaṭṭhāne bhāvetvā cattāro vipallāsā daṭṭhabbāti sabbo yathāvuttanayo anugantabbo.
  2426. 582426,121,809,2,24,1,139,18,"Tatthāyaṃ pāḷi– tattha ye diṭṭhicaritā sattā, te kāmesu dosadiṭṭhī, na ca ye kāmesu anusayā samūhatā, te attakilamathānuyogamanuyuttā viharanti. "
  2427. 582427,121,809,25,59,1,197,26,"Tesaṃ satthā vā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī‘‘ kāmehi natthi attho’’ ti, te ca pubbeyeva kāmehi anatthikā , iti kāme appakasirena paṭinissajjanti, te cetasikena dukkhena anajjhositā. "
  2428. 582428,121,809,60,69,1,30,5,Tena vuccati‘‘ sukhā paṭipadā’’ ti.
  2429. 582429,121,809,70,100,1,157,23,"Ye pana taṇhācaritā sattā, te kāmesu ajjhositā, tesaṃ satthā vā dhammaṃ deseti aññataro vā bhikkhu‘‘ kāmehi natthi attho’’ ti, te piyarūpaṃ dukkhena paṭinissajjanti. "
  2430. 582430,121,809,101,110,1,31,5,Tena vuccati‘‘ dukkhā paṭipadā’’ ti.
  2431. 582431,121,809,111,121,1,81,10,Iti ime sabbe sattā dvīsu paṭipadāsu samosaraṇaṃ gacchanti dukkhāyañca sukhāyañca.
  2432. 582432,121,810,2,13,1,68,10,"Tattha ye diṭṭhicaritā sattā, te dvidhā tikkhindriyā ca mudindriyā ca. "
  2433. 582433,121,810,14,26,1,90,10,"Tattha ye diṭṭhicaritā sattā tikkhindriyā, te sukhena paṭinissajjanti, khippañca abhisamenti. "
  2434. 582434,121,810,27,29,1,12,2,Tena vuccati–
  2435. 582435,121,810,30,38,1,30,4,‘‘ sukhā paṭipadā khippābhiññā’’ ti.
  2436. 582436,121,810,39,56,1,143,15,"Tattha ye diṭṭhicaritā sattā mudindriyā paṭhamaṃ tikkhindriyaṃ upādāya dandhataraṃ abhisamenti, te sukhena paṭinissajjanti, dandhañca abhisamenti. "
  2437. 582437,121,810,57,59,1,12,2,Tena vuccati–
  2438. 582438,121,810,60,68,1,30,4,‘‘ sukhā paṭipadā dandhābhiññā’’ ti.
  2439. 582439,121,810,69,78,1,62,8,Tattha taṇhācaritā sattā duvidhā tikkhindriyā ca mudindriyā ca.
  2440. 582440,121,810,79,91,1,90,10,"Tattha ye taṇhācaritā sattā tikkhindriyā, te dukkhena paṭinissajjanti, khippañca abhisamenti. "
  2441. 582441,121,810,92,94,1,12,2,Tena vuccati–
  2442. 582442,121,810,95,103,1,31,4,‘‘ dukkhā paṭipadā khippābhiññā’’ ti.
  2443. 582443,121,810,104,121,1,143,15,"Tattha ye taṇhācaritā sattā mudindriyā paṭhamaṃ tikkhindriyaṃ upādāya dandhataraṃ abhisamenti, te dukkhena paṭinissajjanti, dandhañca abhisamenti. "
  2444. 582444,121,810,122,124,1,12,2,Tena vuccati–
  2445. 582445,121,810,125,133,1,31,4,‘‘ dukkhā paṭipadā dandhābhiññā’’ ti.
  2446. 582446,121,810,134,139,1,40,5,Imā catasso paṭipadāyo apañcamā achaṭṭhā.
  2447. 582447,121,810,140,157,1,125,16,"Ye hi keci nibbutā nibbāyanti nibbāyissanti vā imāhi catūhi paṭipadāhi anaññāhi, ayaṃ paṭipadā catukkamaggena kilese niddisati. "
  2448. 582448,121,810,158,168,1,81,9,"Yā catukkamaggena ariyadhammesu niddisitabbā, ayaṃ vuccati sīhavikkīḷito nāma nayo. "
  2449. 582449,121,811,2,21,1,139,18,"Tatrime cattāro āhārā, cattāro vipallāsā upādānā yogā ganthā āsavā oghā sallā viññāṇaṭṭhitiyo agatigamanānīti evaṃ imāni sabbāni dasa padāni. "
  2450. 582450,121,811,22,25,1,24,3,Ayaṃ suttassa saṃsandanā.
  2451. 582451,121,812,2,19,1,90,14,"Cattāro āhārā, tattha yo ca kabaḷīkāro āhāro, yo ca phasso āhāro, ime taṇhācaritena pahātabbā. "
  2452. 582452,121,812,20,32,1,77,10,"Tattha yo ca manosañcetanāhāro, yo ca viññāṇāhāro, ime diṭṭhicaritena pahātabbā. "
  2453. 582453,121,813,2,29,1,172,22,"Tattha paṭhamo āhāro paṭhamo vipallāso, dutiyo āhāro dutiyo vipallāso, tatiyo āhāro tatiyo vipallāso, catuttho āhāro catuttho vipallāso, ime cattāro vipallāsā apañcamā achaṭṭhā. "
  2454. 582454,121,813,30,34,1,27,4,Idañca pamāṇā cattāro āhārā.
  2455. 582455,121,814,2,11,1,62,8,"Tattha paṭhame vipallāse ṭhito kāme upādiyati, idaṃ kāmupādānaṃ. "
  2456. 582456,121,814,12,21,1,70,8,"Dutiye vipallāse ṭhito anāgataṃ bhavaṃ upādiyati, idaṃ sīlabbatupādānaṃ. "
  2457. 582457,121,814,22,30,1,67,7,"Tatiye vipallāse ṭhito viparītadiṭṭhiṃ upādiyati, idaṃ diṭṭhupādānaṃ. "
  2458. 582458,121,814,31,40,1,70,8,"Catutthe vipallāse ṭhito khandhe attato upādiyati, idaṃ attavādupādānaṃ. "
  2459. 582459,121,815,2,11,1,72,8,"Tattha kāmupādāne ṭhito kāme abhijjhāya ganthati, ayaṃ abhijjhākāyagantho. "
  2460. 582460,121,815,12,19,1,62,6,"Sīlabbatupādāne ṭhito byāpādaṃ ganthati, ayaṃ byāpādakāyagantho. "
  2461. 582461,121,815,20,27,1,61,6,"Diṭṭhupādāne ṭhito parāmāsaṃ ganthati, ayaṃ parāmāsakāyagantho. "
  2462. 582462,121,815,28,35,1,74,6,"Attavādupādāne ṭhito papañcento ganthati, ayaṃ idaṃsaccābhinivesakāyagantho. "
  2463. 582463,121,816,2,7,1,36,4,Tassa ganthaganthitā kilesā āsavanti.
  2464. 582464,121,816,8,12,1,27,4,Kiṃ pana vuccati āsavantīti?
  2465. 582465,121,816,13,14,1,11,1,Vippaṭisārā.
  2466. 582466,121,816,15,20,1,25,4,"Ye vippaṭisārā, te anusayā. "
  2467. 582467,121,816,21,33,1,140,9,"Tattha abhijjhākāyaganthena kāmāsavo, byāpādakāyaganthena bhavāsavo, parāmāsakāyaganthena diṭṭhāsavo, idaṃsaccābhinivesakāyaganthena avijjāsavo. "
  2468. 582468,121,817,2,18,1,63,11,"Te cattāro āsavā vepullaṃ gatā oghā honti, tena vuccanti‘‘ oghā’’ ti. "
  2469. 582469,121,817,19,31,1,84,9,"Tattha kāmāsavo kāmogho, bhavāsavo bhavogho, avijjāsavo avijjogho, diṭṭhāsavo diṭṭhogho. "
  2470. 582470,121,818,2,11,1,90,9,Te cattāro oghā āsayamanupaviṭṭhā anusayasahagatā vuccanti sallāti hadayamāhacca tiṭṭhanti.
  2471. 582471,121,818,12,24,1,89,9,"Tattha kāmogho rāgasallaṃ, bhavogho dosasallaṃ, avijjogho mohasallaṃ, diṭṭhogho diṭṭhisallaṃ. "
  2472. 582472,121,819,2,14,1,100,12,Imehi catūhi sallehi pariyādinnaṃ viññāṇaṃ catūsu dhammesu tiṭṭhati rūpe vedanāya saññāya saṅkhāresu.
  2473. 582473,121,819,15,18,1,27,3,Imā catasso viññāṇaṭṭhitiyo.
  2474. 582474,121,819,19,25,1,61,6,Tattha rāgasallena nandūpasecanaṃ rūpūpagaṃ viññāṇaṃ tiṭṭhati.
  2475. 582475,121,819,26,28,1,23,2,Dosasallena vedanūpagaṃ.
  2476. 582476,121,819,29,31,1,22,2,Mohasallena saññūpagaṃ.
  2477. 582477,121,819,32,37,1,60,5,Diṭṭhisallena nandūpasecanaṃ saṅkhārūpagaṃ viññāṇaṃ tiṭṭhati.
  2478. 582478,121,820,2,12,1,74,9,Catūhi viññāṇaṭṭhitīhi catubbidhaṃ agatiṃ gacchanti chandā dosā bhayā mohā.
  2479. 582479,121,820,13,42,1,168,25,"Rāgena chandā agatiṃ gacchati, dosena dosā agatiṃ gacchati, mohena mohā agatiṃ gacchati, diṭṭhiyā bhayā agatiṃ gacchati, iti imāni ca kammāni ime ca kilesā ayaṃ saṃsārahetu. "
  2480. 582480,121,821,2,29,1,194,22,"Tatthimā catasso disā kabaḷīkāro āhāro‘‘ asubhe subhan’’ ti vipallāso kāmupādānaṃ kāmayogo abhijjhākāyagantho kāmāsavo kāmogho rāgasallaṃ rūpūpagā viññāṇaṭṭhiti chandā agatigamanaṃ, ayaṃ paṭhamā disā. "
  2481. 582481,121,822,2,26,1,174,19,"Phasso āhāro‘‘ dukkhe sukhan’’ ti vipallāso sīlabbatupādānaṃ bhavayogo byāpādakāyagantho bhavāsavo bhavogho dosasallaṃ vedanūpagā viññāṇaṭṭhiti dosā agatigamanaṃ, ayaṃ dutiyā disā. "
  2482. 582482,121,823,2,25,1,182,18,"Manosañcetanāhāro ‘‘ anattani attā’’ ti vipallāso diṭṭhupādānaṃ diṭṭhiyogo parāmāsakāyagantho diṭṭhāsavo diṭṭhogho diṭṭhisallaṃ saññūpagā viññāṇaṭṭhiti bhayā agatigamanaṃ, ayaṃ tatiyā disā. "
  2483. 582483,121,824,2,26,1,190,18,"Viññāṇāhāro ‘‘ anicce niccan’’ ti vipallāso attavādupādānaṃ avijjāyogo idaṃsaccābhinivesokāyagantho avijjāsavo avijjogho mohasallaṃ saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti mohā agatigamanaṃ, ayaṃ catutthī disā. "
  2484. 582484,121,824,27,57,1,206,26,"Iti imesaṃ dasannaṃ suttānaṃ paṭhamena padena paṭhamāya disāya ālokanaṃ, dutiyena padena dutiyāya disāya, tatiyena padena tatiyāya disāya, catutthena padena catutthiyā disāya ālokanaṃ, ayaṃ vuccati disā ālokanā. "
  2485. 582485,121,824,58,65,1,53,7,Iminā nayena sabbe kilesā catūsu padesu pakkhipitabbā.
  2486. 582486,121,824,66,68,1,18,2,Ayaṃ akusalapakkho.
  2487. 582487,121,825,2,50,1,371,39,"Catasso paṭipadā, cattāri jhānāni, cattāro satipaṭṭhānā, cattāro vihārā dibbo brahmā ariyo āneñjo, cattāro sammappadhānā, cattāro acchariyā abbhutā dhammā, cattāro adhiṭṭhānā, cattāro samādhayo chandasamādhi vīriyasamādhi cittasamādhi vīmaṃsāsamādhi, cattāro dhammā sukhabhāgiyā nāññatra bojjhaṅgā nāññatra tapasā nāññatra indriyasaṃvarā nāññatra sabbanissaggā, cattāri appamāṇāni. "
  2488. 582488,121,826,2,68,1,596,57,"Tattha dukkhā paṭipadā dandhābhiññā bhāviyamānā bahulīkariyamānā paṭhamaṃ jhānaṃ paripūreti, paṭhamaṃ jhānaṃ paripuṇṇaṃ paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ paripūreti, paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ paṭhamaṃ vihāraṃ paripūreti, paṭhamo vihāro paripuṇṇo paṭhamaṃ sammappadhānaṃ paripūreti, paṭhamaṃ sammappadhānaṃ paripuṇṇaṃ paṭhamaṃ acchariyaṃ abbhutaṃ dhammaṃ paripūreti, paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo paripuṇṇo paṭhamaṃ adhiṭṭhānaṃ paripūreti, paṭhamaṃ adhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ chandasamādhiṃ paripūreti, chandasamādhi paripuṇṇo indriyasaṃvaraṃ paripūreti, indriyasaṃvaro paripuṇṇo paṭhamaṃ appamāṇaṃ paripūreti. "
  2489. 582489,121,826,69,75,1,54,6,Evaṃ yāva sabbanissaggā catutthaṃ appamāṇaṃ paripūreti.
  2490. 582490,121,827,2,28,1,219,26,Tattha paṭhamā ca paṭipadā paṭhamañca jhānaṃ paṭhamañca satipaṭṭhānaṃ dibbo ca vihāro paṭhamañca sammappadhānaṃ paṭhamo ca acchariyo abbhuto dhammo saccādhiṭṭhānañca chandasamādhi ca indriyasaṃvaro ca mettā ca appamāṇaṃ.
  2491. 582491,121,827,29,32,1,17,3,Ayaṃ paṭhamā disā.
  2492. 582492,121,828,2,29,1,210,26,Dutiyā ca paṭipadā khippābhiññā dutiyañca jhānaṃ dutiyañca satipaṭṭhānaṃ brahmā ca vihāro dutiyañca sammappadhānaṃ dutiyo ca acchariyo abbhuto dhammo cāgādhiṭṭhānañca cittasamādhi ca tapo ca karuṇā ca appamāṇaṃ.
  2493. 582493,121,828,30,33,1,16,3,Ayaṃ dutiyā disā.
  2494. 582494,121,829,2,28,1,216,26,Tatiyā ca paṭipadā dandhābhiññā tatiyañca jhānaṃ tatiyañca satipaṭṭhānaṃ ariyo ca vihāro tatiyañca sammappadhānaṃ tatiyo ca acchariyo abbhuto dhammo saccādhiṭṭhānañca vīriyasamādhi ca bojjhaṅgā ca muditā ca appamāṇaṃ.
  2495. 582495,121,829,29,32,1,16,3,Ayaṃ tatiyā disā.
  2496. 582496,121,830,2,28,1,235,26,Catutthī ca paṭipadā khippābhiññā catutthañca jhānaṃ catutthañca satipaṭṭhānaṃ āneñjo ca vihāro catutthañca sammappadhānaṃ catuttho ca acchariyo abbhuto dhammo upasamādhiṭṭhānañca vīmaṃsāsamādhi ca sabbanissaggo ca upekkhā ca appamāṇaṃ.
  2497. 582497,121,830,29,32,1,18,3,Ayaṃ catutthī disā.
  2498. 582498,121,830,33,44,1,68,10,"Imāsaṃ catunnaṃ disānaṃ yā ālokanā, ayaṃ vuccati disālocano nāma nayo. "
  2499. 582499,121,831,2,87,1,453,65,"Tatthāyaṃ yojanā– cattāro ca āhārā, catasso ca paṭipadā, cattāro ca vipallāsā, cattāro ca satipaṭṭhānā, cattāri ca upādānāni, cattāri ca jhānāni, cattāro ca yogā, cattāro ca vihārā, cattāro ca ganthā, cattāro ca sammappadhānā, cattāro ca āsavā, cattāro ca acchariyā abbhutā dhammā, cattāro ca oghā, cattāri ca adhiṭṭhānāni, cattāri ca sallāni, cattāro ca samādhayo, catasso ca viññāṇaṭṭhitiyo, cattāro ca sukhabhāgiyā dhammā, cattāri ca agatigamanāni cattāri ca appamāṇāni. "
  2500. 582500,121,831,88,92,1,49,4,Iti kusalākusalānaṃ pakkhapaṭipakkhavasena yojanā.
  2501. 582501,121,831,93,97,1,34,4,Ayaṃ sīhavikkīḷite disālocano nayo.
  2502. 582502,121,832,2,22,1,181,16,"Tassa cattāri sāmaññaphalāni pariyosānaṃ, tattha paṭhamāya disāya sotāpattiphalaṃ pariyosānaṃ, dutiyāya sakadāgāmiphalaṃ, tatiyāya anāgāmiphalaṃ, catutthiyā arahattaphalaṃ pariyosānanti. "
  2503. 582503,121,833,2,5,1,28,3,Tattha katamo tipukkhalanayo?
  2504. 582504,121,833,6,17,1,97,10,"Paṭipadāvibhāgena catūsu puggalesu yo sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti, ayaṃ ugghaṭitaññū. "
  2505. 582505,121,833,18,33,1,103,12,"Yo sukhāya vā paṭipadāya, dandhābhiññāya, dukkhāya vā paṭipadāya khippābhiññāya niyyāti, ayaṃ vipañcitaññū. "
  2506. 582506,121,833,34,42,1,56,7,"Yo dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya niyyāti, ayaṃ neyyo. "
  2507. 582507,121,833,43,48,1,28,5,Iti cattāro hutvā tayo honti.
  2508. 582508,121,833,49,55,1,58,5,Tattha ugghaṭitaññussa samathapubbaṅgamā vipassanā sappāyā .
  2509. 582509,121,833,56,63,1,80,6,"Neyyassa vipassanāpubbaṅgamo samatho, vipañcitaññussa samathavipassanā yuganaddhā. "
  2510. 582510,121,833,64,75,1,88,9,"Ugghaṭitaññussa mudukā desanā, neyyassa tikkhā desanā, vipañcitaññussa tikkhamudukā desanā. "
  2511. 582511,121,834,2,18,1,150,14,"Ugghaṭitaññussa adhipaññāsikkhā, vipañcitaññussa adhicittasikkhā ca adhipaññāsikkhā ca, neyyassa adhisīlasikkhā ca adhicittasikkhā ca adhipaññāsikkhā ca. "
  2512. 582512,121,834,19,25,1,48,6,Iti imesaṃ puggalānaṃ catūhi paṭipadāhi niyyānaṃ.
  2513. 582513,121,835,2,31,1,162,20,"Tatthāyaṃ saṃkilesapakkho, tīṇi akusalamūlāni, tayo phassā, tisso vedanā, tayo upavicārā, tayo kilesā, tayo vitakkā, tayo pariḷāhā, tīṇi saṅkhatalakkhaṇāni, tisso dukkhatā. "
  2514. 582514,121,836,2,13,1,75,8,"Tīṇi {akusalamūlānī}ti lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ. "
  2515. 582515,121,836,14,25,1,86,8,"Tayo {phassā}ti sukhavedanīyo phasso, dukkhavedanīyo phasso, adukkhamasukhavedanīyo phasso. "
  2516. 582516,121,836,26,37,1,63,8,"Tisso {vedanā}ti sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. "
  2517. 582517,121,836,38,46,1,68,5,"Tayo {upavicārā}ti somanassūpavicāro, domanassūpavicāro, upekkhūpavicāro. "
  2518. 582518,121,836,47,55,1,29,5,"Tayo {kilesā}ti lobho, doso, moho. "
  2519. 582519,121,836,56,64,1,56,5,"Tayo {vitakkā}ti kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko. "
  2520. 582520,121,836,65,74,1,36,5,"Tayo {pariḷāhā}ti rāgajo, dosajo, mohajo. "
  2521. 582521,121,836,75,83,1,43,5,"Tīṇi {saṅkhatalakkhaṇānī}ti uppādo, ṭhiti, vayo. "
  2522. 582522,121,836,84,92,1,67,5,"Tisso {dukkhatā}ti dukkhadukkhatā, vipariṇāmadukkhatā, saṅkhāradukkhatā. "
  2523. 582523,121,837,2,8,1,60,6,Tattha lobho akusalamūlaṃ manāpikena ārammaṇena samuṭṭhahati.
  2524. 582524,121,837,9,57,1,416,41,"Tadeva manāpikārammaṇaṃ paṭicca uppajjati sukhavedanīyo phasso, sukhavedanīyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā, sukhaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati somanassūpavicāro, somanassūpavicāraṃ paṭicca uppajjati rāgo, rāgaṃ paṭicca uppajjati kāmavitakko, kāmavitakkaṃ paṭicca uppajjati rāgajo pariḷāho, rāgajaṃ pariḷāhaṃ paṭicca uppajjati uppādo saṅkhatalakkhaṇaṃ, uppādaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ paṭicca uppajjati vipariṇāmadukkhatā. "
  2525. 582525,121,838,2,7,1,53,5,Doso akusalamūlaṃ amanāpikena ārammaṇena samuṭṭhahati.
  2526. 582526,121,838,8,59,1,450,43,"Tadeva amanāpikārammaṇaṃ paṭicca uppajjati dukkhavedanīyo phasso, dukkhavedanīyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā, dukkhaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati domanassūpavicāro, domanassūpavicāraṃ paṭicca uppajjati doso, dosaṃ paṭicca uppajjati byāpādavitakko, byāpādavitakkaṃ paṭicca uppajjati dosajo pariḷāho, dosajaṃ pariḷāhaṃ paṭicca uppajjati ṭhitassa aññathattaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ, ṭhitassa aññathattaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ paṭicca uppajjati dukkhadukkhatā. "
  2527. 582527,121,839,2,7,1,57,5,Moho akusalamūlaṃ upekkhāṭhāniyaṃ ārammaṇena samuṭṭhahati.
  2528. 582528,121,839,8,57,1,457,42,"Tadeva upekkhāṭhāniyaṃ ārammaṇaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanīyo phasso, adukkhamasukhavedanīyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā, adukkhamasukhaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati upekkhūpavicāro, upekkhūpavicāraṃ paṭicca uppajjati moho, mohaṃ paṭicca uppajjati vihiṃsāvitakko, vihiṃsāvitakkaṃ paṭicca uppajjati mohajo pariḷāho, mohajaṃ pariḷāhaṃ paṭicca uppajjati vayo saṅkhatalakkhaṇaṃ, vayaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ paṭicca uppajjati saṅkhāradukkhatā. "
  2529. 582529,121,839,58,64,1,39,6,Iti ayaṃ tīhi ākārehi kilesānaṃ niddeso.
  2530. 582530,121,839,65,74,1,62,8,"Yo koci akusalapakkho, sabbo so tīsu akusalamūlesu samosaratīti. "
  2531. 582531,121,840,2,5,1,26,3,Tattha katamo kusalapakkho?
  2532. 582532,121,840,6,13,1,36,5,"Tīṇi kusalamūlāni alobho, adoso, amoho. "
  2533. 582533,121,840,14,21,1,42,5,"Tisso paññā sutamayī, cintāmayī, bhāvanāmayī. "
  2534. 582534,121,840,22,29,1,66,5,"Tayo samādhī savitakkasavicāro, avitakkavicāramatto, avitakkaavicāro. "
  2535. 582535,121,840,30,38,1,59,5,"Tisso sikkhā adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā , adhipaññāsikkhā. "
  2536. 582536,121,840,39,46,1,62,5,"Tīṇi nimittāni samathanimittaṃ, paggahanimittaṃ, upekkhānimittaṃ. "
  2537. 582537,121,840,47,54,1,61,5,"Tayo vitakkā nekkhammavitakko, abyāpādavitakko, avihiṃsāvitakko. "
  2538. 582538,121,840,55,62,1,68,5,"Tīṇi indriyāni anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ. "
  2539. 582539,121,840,63,77,1,114,10,"Tayo upavicārā nekkhammūpavicāro, abyāpādūpavicāro, avihiṃsūpavicāro tisso esanā kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā. "
  2540. 582540,121,840,78,85,1,55,5,"Tayo khandhā sīlakkhandho, samādhikkhandho, paññākkhandho. "
  2541. 582541,121,841,2,7,1,51,5,Tattha alobho kusalamūlaṃ sutamayipaññaṃ paripūreti.
  2542. 582542,121,841,8,46,1,417,31,"Sutamayi paññā paripuṇṇā savitakkasavicāraṃ samādhiṃ paripūreti, savitakkasavicāro samādhi paripuṇṇo adhisīlasikkhaṃ paripūreti, adhisīlasikkhā paripuṇṇā samathanimittaṃ paripūreti, samathanimittaṃ paripuṇṇaṃ nekkhammavitakkaṃ paripūreti, nekkhammavitakko paripuṇṇo anaññātaññassāmītindriyaṃ paripūreti, anaññātaññassāmītindriyaṃ paripuṇṇaṃ nekkhammasitūpavicāraṃ paripūreti, nekkhammūpavicāraṃ paripuṇṇo kāmesanaṃ pajahati. "
  2543. 582543,121,841,47,50,1,41,3,Kāmesanappahānaṃ sīlakkhandhaṃ paripūreti.
  2544. 582544,121,842,2,47,1,478,37,"Adoso kusalamūlaṃ cintāmayipaññaṃ paripūreti, cintāmayipaññā paripuṇṇā avitakkavicāramattaṃ samādhiṃ paripūreti, avitakkavicāramatto samādhi paripuṇṇo adhicittasikkhaṃ paripūreti, adhicittasikkhā paripuṇṇā upekkhānimittaṃ paripūreti, upekkhānimittaṃ paripuṇṇaṃ abyāpādavitakkaṃ paripūreti, abyāpādavitakko paripuṇṇo aññindriyaṃ paripūreti, aññindriyaṃ paripuṇṇaṃ abyāpādūpavicāraṃ paripūreti, abyāpādūpavicāro paripuṇṇo bhavesanaṃ pajahati, bhavesanappahānaṃ samādhikkhandhaṃ paripūreti. "
  2545. 582545,121,843,2,48,1,498,38,"Amoho kusalamūlaṃ bhāvanāmayipaññaṃ paripūreti, bhāvanāmayipaññā paripuṇṇā avitakkaavicāraṃ samādhiṃ paripūreti, avitakkaavicāro samādhi paripuṇṇo adhipaññāsikkhaṃ paripūreti, adhipaññāsikkhā paripuṇṇā paggahanimittaṃ paripūreti, paggahanimittaṃ paripuṇṇaṃ avihiṃsāvitakkaṃ paripūreti, avihiṃsāvitakko paripuṇṇo aññātāvindriyaṃ paripūreti, aññātāvindriyaṃ paripuṇṇaṃ avihiṃsūpavicāraṃ paripūreti, avihiṃsūpavicāro paripuṇṇo brahmacariyesanaṃ paripūreti, brahmacariyesanā paripuṇṇā paññākkhandhaṃ paripūreti. "
  2546. 582546,121,844,2,15,1,105,12,Iti ime tayo dhammā akusalapakkhikā kusalapakkhikā ca tikaniddesehi niddiṭṭhā tipukkhalanayassa disā nāma.
  2547. 582547,121,844,16,29,1,92,12,"Tassa pariyosānaṃ tayo vimokkhā appaṇihito suññato animitto, ayaṃ tipukkhalo nāma dutiyo nayo. "
  2548. 582548,121,845,2,39,1,287,33,"Tattha ye ime tayo puggalā ugghaṭitaññū vipañcitaññū neyyoti imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ dve puggalā sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya, sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyanti, dveyeva puggalā dukkhāya paṭipadāya khippābhiññāya, dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyanti, ime cattāro. "
  2549. 582549,121,845,40,48,1,52,8,Te visesena dve honti diṭṭhicarito ca taṇhācarito ca.
  2550. 582550,121,845,49,60,1,49,9,"Ime cattāro hutvā tayo honti, tayo hutvā dve honti. "
  2551. 582551,121,845,61,100,1,308,38,Imesaṃ dvinnaṃ puggalānaṃ ayaṃ saṃkileso– avijjā ca taṇhā ca ahirīkañca anottappañca asati ca asampajaññañca nīvaraṇāni ca saṃyojanāni ca ajjhosānañca abhiniveso ca ahaṃkāro ca mamaṃkāro ca assaddhiyañca dovacassatā ca kosajjañca ayonisomanasikāro ca vicikicchā ca avijjā ca asaddhammassavanañca asamāpatti ca.
  2552. 582552,121,846,2,22,1,149,19,"Tattha avijjā ca ahirīkañca asati ca nīvaraṇāni ca ajjhosānañca ahaṃkāro ca assaddhiyañca kosajjañca vicikicchā ca asaddhammassavanañca, ayaṃ ekā disā. "
  2553. 582553,121,847,2,24,1,155,21,"Taṇhā ca anottappañca asampajaññañca saṃyojanāni ca abhiniveso ca mamaṃkāro ca dovacassatā ca ayonisomanasikāro ca avijjā ca asamāpatti ca, ayaṃ dutiyā disā. "
  2554. 582554,121,847,25,32,1,53,7,Dasannaṃ dukānaṃ dasa padāni paṭhamā disāti kātabbāni.
  2555. 582555,121,847,33,47,1,109,13,"Saṃkhittena atthaṃ ñāpenti paṭipakkhe kaṇhapakkhassa dasannaṃ dukānaṃ dasa padāni dutiyakāni, ayaṃ dutiyā disā. "
  2556. 582556,121,848,2,5,1,26,3,Tattha katamo kusalapakkho?
  2557. 582557,121,848,6,39,1,279,33,Samatho ca vipassanā ca vijjā ca caraṇañca sati ca sampajaññañca hirī ca ottappañca ahaṃkārappahānañca mamaṃkārappahānañca sammāvāyāmo ca yonisomanasikāro ca sammāsati ca sammāsamādhi ca paññā ca nibbidā ca samāpatti ca saddhammassavanañca somanassañca dhammānudhammapaṭipatti ca.
  2558. 582558,121,849,2,19,1,168,16,"Dasannaṃ dukānaṃ samathādīni somanassapariyosānāni paṭhamāni dasa padāni paṭhamā disā, vipassanādīni dhammānudhammapaṭipattipariyosānāni dutiyāni dasa padāni dutiyā disā. "
  2559. 582559,121,849,20,28,1,70,8,Iti akusalapakkhe kusalapakkhe ca nandiyāvaṭṭassa nayassa catasso disā.
  2560. 582560,121,850,2,27,1,216,21,"Tāsu kusalapakkhe samathādīhi akusalapakkhe taṇhādayo pahānaṃ gacchanti, tesaṃ pahānā rāgavirāgā cetovimutti, kusalapakkhe vipassanādīhi akusalapakkhe avijjādayo pahānaṃ gacchanti, tesaṃ pahānā avijjāvirāgā paññāvimutti. "
  2561. 582561,121,850,28,34,1,50,6,Iti imā dve vimuttiyo nandiyāvaṭṭanaye pariyosānaṃ.
  2562. 582562,121,851,2,15,1,92,11,"Tattha taṇhā avijjā samatho vipassanāti cattāri padāni, tesu aṭṭhārasa mūlapadāni samosaranti. "
  2563. 582563,121,851,16,17,1,6,1,Kathaṃ?
  2564. 582564,121,851,18,47,1,193,28,"Samatho ca alobho ca adoso ca asubhasaññā ca dukkhasaññā cāti imāni pañca padāni samathaṃ bhajanti, vipassanā ca amoho ca aniccasaññā ca anattasaññā cāti imāni cattāri padāni vipassanaṃ bhajanti. "
  2565. 582565,121,851,48,55,1,50,7,Evaṃ nava padāni kusalāni dvīsu padesu samosaranti.
  2566. 582566,121,851,56,85,1,175,28,"Taṇhā ca lobho ca doso ca subhasaññā ca sukhasaññā cāti imāni pañca padāni taṇhaṃ bhajanti, avijjā ca moho ca niccasaññā ca attasaññā cāti imāni cattāri padāni avijjaṃ bhajanti. "
  2567. 582567,121,851,86,93,1,51,7,Evaṃ nava padāni akusalāni dvīsu padesu samosaranti.
  2568. 582568,121,851,94,101,1,66,7,Iti tipukkhalo ca sīhavikkīḷito ca nandiyāvaṭṭanayaṃ anuppavisanti.
  2569. 582569,121,852,2,9,1,51,7,Kathaṃ tipukkhale naye itare dve nayā anuppavisanti?
  2570. 582570,121,852,10,39,1,177,27,"Vipassanā ca amoho ca aniccasaññā ca anattasaññā cāti imāni cattāri padāni amoho, samatho ca alobho ca asubhasaññā ca dukkhasaññā cāti imāni cattāri padāni alobho, adoso adoso eva. "
  2571. 582571,121,852,40,47,1,49,7,Evaṃ nava padāni kusalāni tīsu padesu samosaranti.
  2572. 582572,121,852,48,77,1,161,27,"Taṇhā ca lobho ca subhasaññā ca sukhasaññā cāti imāni cattāri padāni lobho, avijjā ca moho ca niccasaññā ca attasaññā cāti imāni cattāri padāni moho, doso doso eva. "
  2573. 582573,121,852,78,85,1,50,7,Evaṃ nava padāni akusalāni tīsu padesu samosaranti.
  2574. 582574,121,852,86,93,1,48,7,Iti tipukkhale naye itare dve nayā anuppavisanti.
  2575. 582575,121,853,2,8,1,53,6,Kathaṃ catūsu padesu aṭṭhārasa mūlapadāni samosaranti?
  2576. 582576,121,853,9,17,1,45,7,"Taṇhā ca subhasaññā ca, ayaṃ paṭhamo vipallāso. "
  2577. 582577,121,853,18,26,1,44,7,"Lobho ca sukhasaññā ca, ayaṃ dutiyo vipallāso. "
  2578. 582578,121,853,27,35,1,45,7,"Avijjā ca niccasaññā ca, ayaṃ tatiyo vipallāso. "
  2579. 582579,121,853,36,44,1,44,7,"Moho ca attasaññā ca, ayaṃ catuttho vipallāso. "
  2580. 582580,121,853,45,52,1,51,7,Iti nava padāni akusalāni catūsu padesu samosaranti.
  2581. 582581,121,853,53,80,1,193,24,"Samatho ca asubhasaññā ca paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ, alobho ca dukkhasaññā ca dutiyaṃ satipaṭṭhānaṃ, vipassanā ca aniccasaññā ca tatiyaṃ satipaṭṭhānaṃ, amoho ca anattasaññā ca catutthaṃ satipaṭṭhānaṃ. "
  2582. 582582,121,853,81,88,1,50,7,Iti nava padāni kusalāni catūsu padesu samosaranti.
  2583. 582583,121,853,89,96,1,51,6,Evaṃ sīhavikkīḷitanaye itare dve nayā anuppavisanti.
  2584. 582584,121,853,97,108,1,63,9,"Tiṇṇañhi nayānaṃ yā bhūmiyo gocaro, so ekekaṃ nayaṃ anuppavisati. "
  2585. 582585,121,853,109,120,1,81,11,Tasmā ekekassa nayassa akusale vā dhamme viññāte kusale vā paṭipakkho anvesitabbo.
  2586. 582586,121,853,121,126,1,42,5,Paṭipakkhaṃ anvesitvā so nayo niddisitabbo.
  2587. 582587,121,853,127,142,1,116,14,"Tamhi naye niddiṭṭhe yathā ekamhi naye itaresaṃ nayānaṃ mūlapadāni anuppaviṭṭhāni, tato tato nīharitvā niddisitabbāni. "
  2588. 582588,121,853,143,148,1,52,5,Ekekasmiñhi naye aṭṭhārasa mūlapadāni anuppaviṭṭhāni.
  2589. 582589,121,854,2,10,1,58,8,Tattha ekekasmiṃ dhamme viññāte sabbe dhammā viññātā honti.
  2590. 582590,121,854,11,39,1,216,25,"Imesaṃ tiṇṇaṃ nayānaṃ sīhavikkīḷitassa nayassa cattāri phalāni pariyosānaṃ paṭhamāya disāya paṭhamaṃ phalaṃ, dutiyāya disāya dutiyaṃ phalaṃ, tatiyāya disāya tatiyaṃ phalaṃ, catutthāya disāya catutthaṃ phalaṃ pariyosānaṃ. "
  2591. 582591,121,855,2,18,1,131,14,"Tipukkhalassa nayassa tayo vimokkhā pariyosānaṃ paṭhamāya disāya appaṇihito, dutiyāya suññato, tatiyāya animitto vimokkho pariyosānaṃ. "
  2592. 582592,121,856,2,17,1,144,14,"Nandiyāvaṭṭassa nayassa dve vimuttiyo pariyosānaṃ paṭhamāya disāya taṇhāvirāgā cetovimutti, dutiyāya disāya avijjāvirāgā paññāvimutti pariyosānaṃ. "
  2593. 582593,121,856,18,29,1,71,10,"Imesu tīsu nayesu yā aṭṭhārasannaṃ padānaṃ ālocanā, ayaṃ disālocano nayo. "
  2594. 582594,121,856,30,56,1,134,20,"Yā āloketvā kusalapakkhe akusalapakkhe ca‘‘ ayaṃ dhammo imaṃ dhammaṃ bhajatī’’ ti jānantena sammā yojanā, ayaṃ aṅkuso {nayo}ti ime pañca nayā. "
  2595. 582595,121,857,2,4,1,34,2,Nayasamuṭṭhānavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  2596. 582596,121,858,2,2,1,25,1,Sāsanapaṭṭhānavāravaṇṇanā
  2597. 582597,121,859,2,38,1,293,29,"89. Evaṃ sabbathā nayasamuṭṭhānaṃ vibhajitvā idāni sāsanapaṭṭhānaṃ vibhajanto yasmā saṅgahavārādīsu mūlapadeheva paṭṭhānaṃ saṅgahetvā sarūpato na dassitaṃ, tasmā yathā mūlapadehi paṭṭhānaṃ niddhāretabbaṃ, evaṃ paṭṭhānatopi mūlapadāni niddhāretabbānīti dassanatthaṃ‘‘ aṭṭhārasa mūlapadā kuhiṃ daṭṭhabbā? "
  2598. 582598,121,859,39,44,1,21,3,Sāsanapaṭṭhāne’’ ti āha.
  2599. 582599,121,859,45,50,1,64,5,Mūlapadasāsanapaṭṭhānānañhi aññamaññasaṅgaho pubbe dassito evāti.
  2600. 582600,121,859,51,56,1,37,5,Atha sāsanapaṭṭhānan ti ko vacanattho?
  2601. 582601,121,859,57,74,1,152,13,"Sāsanassa paṭṭhānanti sāsanapaṭṭhānaṃ , sāsanaṃ desanā, tassā veneyyajjhāsayānurūpaṃ tesaṃ hitasukhanipphādanatthaṃ pakārehi ṭhānaṃ pavatti sāsanapaṭṭhānaṃ. "
  2602. 582602,121,859,75,86,1,63,7,Idha pana tassa tathābhāvadīpanaṃ‘‘ sāsanapaṭṭhānan’’ ti veditabbaṃ.
  2603. 582603,121,859,87,91,1,34,4,Atha vā sāsanaṃ adhisīlasikkhādayo.
  2604. 582604,121,859,92,99,1,77,6,"Tesaṃ pavattanupāyabhāvato patiṭṭhahanti etehīti paṭṭhānāni, saṃkilesādidhammā. "
  2605. 582605,121,859,100,105,1,48,5,Tesaṃ pavedanato tadupacārena suttāni paṭṭhānāni.
  2606. 582606,121,859,106,113,1,60,7,Tesaṃ pana samūhabhāvato ayaṃ pakaraṇappadeso paṭṭhānaṃ nāma.
  2607. 582607,121,860,2,7,1,31,4,Aparo nayo– kenaṭṭhena paṭṭhānaṃ?
  2608. 582608,121,860,8,11,1,35,3,Paṭṭhitaṭṭhena gamanaṭṭhenāti attho.
  2609. 582609,121,860,12,47,1,119,17,"‘‘ Ye te goṭṭhā paṭṭhitagāvo’’ ti( ma. ni.1.156) āgataṭṭhānasmiñhi yena paṭṭhānena te‘‘ goṭṭhā paṭṭhitagāvo’’ ti vuttā, taṃ atthato gamanaṃ hoti. "
  2610. 582610,121,860,48,70,1,278,22,Iti nātivitthāritanayesu hāranayesu anissaṅgagamanassa desanāñāṇassa saṃkilesabhāgiyādilokiyādibhedesu tadubhayavomissakabhedesu ca vitthāritanayalābhato nissaṅgavasena pavattagamanattā te saṃkilesabhāgiyādayo lokiyādayo ca visuṃ visuṃ vomissā ca adhikaraṇavasena paṭṭhānaṃ nāma.
  2611. 582611,121,860,71,77,1,60,6,Tesaṃ pakāsanato ayaṃ pakaraṇappadeso paṭṭhānanti veditabbaṃ.
  2612. 582612,121,861,2,11,1,57,6,‘ ‘ Saṃkilesabhāgiyan’’ tiādīsu saṃkilissati etenāti saṃkileso.
  2613. 582613,121,861,12,16,1,59,4,Saṃkilesabhāge saṃkilesakoṭṭhāse pavattaṃ saṃkilesabhāgiyaṃ.
  2614. 582614,121,861,17,28,1,93,9,"Vāsanā puññabhāvanā, vāsanābhāge pavattaṃ vāsanābhāgiyaṃ, vāsanaṃ bhajāpetīti vā vāsanābhāgiyaṃ. "
  2615. 582615,121,861,29,33,1,50,4,Nibbijjhanaṃ lobhakkhandhādīnaṃ padālanaṃ nibbedho.
  2616. 582616,121,861,34,41,1,64,6,"Nibbedhabhāge pavattaṃ, nibbedhaṃ bhajāpetīti vā nibbedhabhāgiyaṃ. "
  2617. 582617,121,861,42,52,1,93,8,"Pariniṭṭhitasikkhādhammā asekkhā, asekkhabhāve pavattaṃ, asekkhe bhajāpetīti vā asekkhabhāgiyaṃ. "
  2618. 582618,121,861,53,60,1,60,6,"Tesu yattha taṇhādisaṃkileso vibhatto, idaṃ saṃkilesabhāgiyaṃ. "
  2619. 582619,121,861,61,67,1,60,5,"Yattha dānādipuññakiriyavatthu vibhattaṃ, idaṃ vāsanābhāgiyaṃ. "
  2620. 582620,121,861,68,75,1,61,6,"Yattha sekkhā sīlakkhandhādayo vibhattā, idaṃ nibbedhabhāgiyaṃ. "
  2621. 582621,121,861,76,84,1,66,7,"Yattha pana asekkhā sīlakkhandhādayo vibhattā, idaṃ asekkhabhāgiyaṃ. "
  2622. 582622,121,861,85,89,1,41,4,Itarāni tesaṃ vomissakanayavasena vuttāni.
  2623. 582623,121,862,2,15,1,84,13,Tāni pana cha dukā cattāro tikā ekaṃ catukkaṃ aparampi ekaṃ catukkanti dvādasa honti.
  2624. 582624,121,862,16,32,1,81,13,"Tesu cattāro dukā dve ca tikā uddhaṭā, itare na uddhaṭā, anuddharaṇe kāraṇaṃ natthi. "
  2625. 582625,121,862,33,41,1,64,8,Iminā nayena tepi gahetuṃ sakkāti pāḷiyaṃ saṃkhittāti daṭṭhabbaṃ.
  2626. 582626,121,862,42,45,1,17,3,Tathā hi vakkhati–
  2627. 582627,121,862,46,59,1,62,8,"‘‘ imāni cattāri suttāni, sādhāraṇāni katāni aṭṭha bhavantī’’ tiādi. "
  2628. 582628,121,862,60,88,1,222,20,"Tattha yasmā katthaci sutte taṇhāsaṃkilesova niddisīyati, katthaci diṭṭhisaṃkilesova, katthaci duccaritasaṃkilesova niddisīyati, tasmā saṃkilesabhāgiyaṃ suttaṃ tidhā vibhajitvā uddiṭṭhaṃ‘‘ taṇhāsaṃkilesabhāgiyaṃ suttan’’ tiādinā. "
  2629. 582629,121,862,89,107,1,135,14,Tathā vodānaṃ nāma saṃkilese sati hotīti vodānabhāgiyaṃ suttaṃ saṃkilesavibhāgena tidhāva uddiṭṭhaṃ‘‘ taṇhāvodānabhāgiyaṃ suttan’’ tiādinā.
  2630. 582630,121,862,108,114,1,41,6,Taṃ pana atthato vāsanābhāgiyādi eva hoti.
  2631. 582631,121,862,115,120,1,36,5,Ayañca nayo kesuci potthakesu natthi.
  2632. 582632,121,863,2,15,1,131,10,‘ ‘ Tattha saṃkileso tividho’’ tiādi saṃkilesapaṭipakkhato samathādiniddhāraṇavasena vāsanābhāgiyādisuttānaṃ visayadassanatthaṃ āraddhaṃ.
  2633. 582633,121,863,16,29,1,110,12,Tattha yadi āsatti uppajjati {bhavesū}ti bhavesu chandarāgaṃ pajahituṃ asakkontassa yadi bhavapatthanā uppajjati.
  2634. 582634,121,863,30,40,1,121,10,Evaṃ sāyan ti evamassa puggalassa ayaṃ samathavipassanābhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu bhavati pujjabhavaphalanibbattanato.
  2635. 582635,121,863,41,49,1,67,7,Tatrūpapattiyā {saṃvattatī}ti tatra tatra bhave upapattiyā saṃvattati.
  2636. 582636,121,863,50,58,1,66,7,Imāni cattāri {suttānī}ti imāni saṃkilesabhāgiyādīni cattāri suttāni.
  2637. 582637,121,863,59,77,1,219,14,"Sādhāraṇāni {katānī}ti saṃkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca, saṃkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca, saṃkilesabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca, vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañcāti evaṃ padantarasaṃyojanavasena missitāni katāni. "
  2638. 582638,121,863,78,88,1,69,9,Aṭṭha {bhavantī}ti purimāni cattāri imāni cattārīti evaṃ aṭṭha bhavanti.
  2639. 582639,121,864,2,56,1,619,45,"Tāniyeva aṭṭha suttāni sādhāraṇāni katāni soḷasa {bhavantī}ti tāniyeva yathāvuttāni aṭṭha suttāni vāsanābhāgiyañca asekkhabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca, asekkhabhāgiyañca saṃkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca, nibbedhabhāgiyañca saṃkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca, asekkhabhāgiyañca saṃkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca, asekkhabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca, asekkhabhāgiyañca saṃkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca, nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca nevasaṃkilesabhāgiyañca, navāsanābhāgiyañca nanibbedhabhāgiyañca na asekkhabhāgiyañcāti evaṃ sādhāraṇāni katāni purimāni aṭṭha imāni aṭṭhāti soḷasa bhavanti. "
  2640. 582640,121,864,57,76,1,99,15,"Tesu cattāro ekakā, cha dukā, cattāro tikā, eko catukko, aparopi eko catukkoti ayampi vibhāgo veditabbo. "
  2641. 582641,121,864,77,90,1,69,11,"Tatthāpi dve dukā, dve tikā, dve catukkā ca pāḷiyaṃ anāgatāti veditabbā. "
  2642. 582642,121,865,2,21,1,139,15,Idāni imassa paṭṭhānassa sakalasāsanasaṅgahitabhāvaṃ vibhāvetuṃ‘‘ imehi soḷasahi suttehi bhinnehi navavidhaṃ suttaṃ bhinnaṃ bhavatī’’ ti vuttaṃ.
  2643. 582643,121,865,22,38,1,167,14,Tassattho– imehi saṃkilesabhāgiyādīhi soḷasahi suttehi paṭṭhānanayena vibhattehi suttageyyādinavavidhaṃ pariyattisāsanasaṅkhātaṃ suttaṃ bhinnaṃ soḷasadhā vibhattaṃ hoti.
  2644. 582644,121,865,39,47,1,86,8,Iminā soḷasavidhena paṭṭhānena asaṅgahito pariyattisāsanassa padeso natthīti adhippāyo.
  2645. 582645,121,865,48,52,1,47,4,Kathaṃ pana saṃkilesabhāgiyādibhāvo gahetabboti?
  2646. 582646,121,865,53,62,1,37,5,Āha‘‘ gāthāya gāthā anuminitabbā’’ tiādi.
  2647. 582647,121,865,63,88,1,195,23,"Tattha gāthāya gāthā {anuminitabbā}ti ayaṃ gāthā viya gāthā saṃkilesabhāgiyāti vā vāsanābhāgiyāti vā nibbedhabhāgiyāti vā asekkhabhāgiyāti vā anuminitabbā, anu anu minitvā takketvā jānitabbāti attho. "
  2648. 582648,121,865,89,92,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  2649. 582649,121,865,93,106,1,89,9,Ettha ca gāthāveyyākaraṇavinimuttā sabbā pariyatti‘‘ suttenā’’ tipadena saṅgahitāti daṭṭhabbā.
  2650. 582650,121,866,2,21,1,134,12,90. Idāni saṃkilesabhāgiyādīni suttāni yathāniddiṭṭhāni udāharaṇavasena vibhāvetuṃ‘‘ tattha katamaṃ saṃkilesabhāgiyaṃ suttan’’ tiādi āraddhaṃ.
  2651. 582651,121,866,22,34,1,63,8,Tattha‘‘ kāmandhā jālasañchannā’’ ti gāthāya attho heṭṭhā vuttoyeva.
  2652. 582652,121,866,35,47,1,90,11,"Yathā imassa, evaṃ ito parānampi heṭṭhā vuttatthānaṃ uttānapadānañca atthaṃ na vaṇṇayissāma. "
  2653. 582653,121,867,2,9,1,65,5,"{Agatigamanānī}ti kāyādīhi ayuttagamanāni, akattabbakaraṇānīti attho. "
  2654. 582654,121,867,10,14,1,32,3,{Chandā}ti chandahetu icchāpaccayā.
  2655. 582655,121,867,15,25,1,69,8,"Agatiṃ {gacchatī}ti agantabbaṃ gatiṃ gacchati, akattabbaṃ karotīti attho. "
  2656. 582656,121,867,26,31,1,36,5,Dhamman ti sādhūnaṃ ariyānaṃ dhammaṃ.
  2657. 582657,121,867,32,36,1,36,3,{Ativattatī}ti atimadditvā vītikkamati.
  2658. 582658,121,867,37,40,1,17,2,{Nihīyatī}ti hāyati.
  2659. 582659,121,867,41,47,1,27,5,{Yaso}ti kitti ca parivāro ca.
  2660. 582660,121,868,2,40,1,235,21,"‘ ‘ Manopubbaṅgamā dhammā’’ ti gāthāyaṃ {mano}ti yadipi kāmāvacarakusalādibhedaṃ sabbampi catubhūmakacittaṃ mano, imasmiṃ pana ṭhāne cakkhupālattherassa ( dha. pa.1-2; theragā.95) purimajātiyaṃ vejjabhūtassa uppannavasena niyamiyamānaṃ paṭighasampayuttacittameva labbhati. "
  2661. 582661,121,868,41,51,1,83,9,"So mano pubbaṅgamo etesanti manopubbaṅgamā, manasā paṭhamagāminā samannāgatāti attho. "
  2662. 582662,121,868,52,63,1,77,9,"{Dhammā}ti nissattanijjīvaṭṭhena dhammā, te pana vedanādayo tayo arūpino khandhā. "
  2663. 582663,121,868,64,67,1,21,3,Ete hi manopubbaṅgamā.
  2664. 582664,121,868,68,81,1,111,13,Kathaṃ panetehi saddhiṃ ekasmiṃ vatthusmiṃ ekasmiñca ārammaṇe ekakkhaṇe uppajjamāno mano pubbaṅgamo nāma hotīti?
  2665. 582665,121,868,82,83,1,19,1,Uppādapaccayaṭṭhena.
  2666. 582666,121,868,84,123,1,216,32,"Yathā hi bahūsu ekato gāmaghātādikammāni karontesu‘‘ ko etesaṃ pubbaṅgamo’’ ti vutte yo tesaṃ paccayo hoti, yaṃ yaṃ nissāya te taṃ kammaṃ karonti, so datto vā mitto vā tesaṃ pubbaṅgamoti vuccati, evaṃsampadamidaṃ daṭṭhabbaṃ. "
  2667. 582667,121,868,124,130,1,63,6,Iti uppādapaccayaṭṭhena mano pubbaṅgamo etesanti manopubbaṅgamā.
  2668. 582668,121,868,131,147,1,109,14,"Na hi te mane anuppajjante uppajjituṃ sakkuṇanti, mano pana ekaccesu cetasikesu anuppajjantesupi uppajjati eva. "
  2669. 582669,121,869,2,7,1,46,5,Adhipativasena mano seṭṭho etesanti manoseṭṭhā.
  2670. 582670,121,869,8,19,1,79,10,"Yathā hi corādīnaṃ corajeṭṭhakādayo adhipatino seṭṭhā, tathā tesampi mano seṭṭho. "
  2671. 582671,121,869,20,35,1,111,14,"Yathā pana dāruādīhi nipphannāni bhaṇḍāni dārumayādīni nāma honti, tathā etepi manato nipphannattā manomayā nāma. "
  2672. 582672,121,869,36,46,1,73,9,{Paduṭṭhenā}ti abhijjhādīhi dosehi paduṭṭhena dūsitena bhāsati vā karoti vā.
  2673. 582673,121,869,47,67,1,181,18,"So hi bhāsanto catubbidhaṃ vacīduccaritameva bhāsati, karontopi tividhaṃ kāyaduccaritameva karoti, abhāsanto akaronto tehi abhijjhādīhi paduṭṭhamanatāya tividhaṃ manoduccaritaṃ pūreti. "
  2674. 582674,121,869,68,73,1,51,5,Evamassa dasa akusalakammapathā pāripūriṃ gacchanti.
  2675. 582675,121,869,74,89,1,130,14,Tato naṃ {dukkhamanvetī}ti tato tividhaduccaritato taṃ puggalaṃ dukkhaṃ anveti duccaritānubhāvena catūsu apāyesu dukkhaṃ anugacchati.
  2676. 582676,121,869,90,92,1,9,2,Yathā kiṃ?
  2677. 582677,121,869,93,112,1,138,17,"Cakkaṃva vahato padan ti, yathā nāma sakaṭaṃ vahato balībaddassa padaṃ paharantaṃ cakkaṃ anugacchati, evaṃ naṃ puggalaṃ dukkhamanugacchatīti."
  2678. 582678,121,870,2,14,1,57,8,‘ ‘ Middhī yadā hotī’’ ti gāthāyaṃ {middhī}ti thinamiddhābhibhūto.
  2679. 582679,121,870,15,21,1,101,5,{Mahagghaso}ti mahābhojano āharahatthakaalaṃsāṭakatatravaṭṭakakākamāsakabhuttavamitakānaṃ aññataro viya.
  2680. 582680,121,870,22,25,1,22,2,{Niddāyitā}ti supanasīlo.
  2681. 582681,121,870,26,32,1,84,4,{Samparivattasāyī}ti seyyasukhapassasukhānaṃ anuyuñjanavasena samparivattakasayanasīlo .
  2682. 582682,121,870,33,38,1,48,4,{Nivāpapuṭṭho}ti kuṇḍakādinā sūkarabhattena puṭṭho.
  2683. 582683,121,870,39,55,1,173,16,Gharasūkaro hi bālakālato paṭṭhāya posiyamāno thūlasarīrakāle gehato bahi nikkhamituṃ alabhanto heṭṭhāmañcādīsu samparivattitvā samparivattitvā assasanto passasanto sayateva.
  2684. 582684,121,870,56,94,1,225,31,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yadā puriso middhī ca hoti mahagghaso ca, nivāpapuṭṭho mahāvarāho viya aññena iriyāpathena yāpetuṃ asakkonto niddāsīlo saṃparivattasāyī, tadā so‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’’ ti tīṇi lakkhaṇāni manasi kātuṃ na sakkoti. "
  2685. 582685,121,870,95,105,1,83,9,"Tesaṃ amanasikārā mandapañño punappunaṃ gabbhaṃ upeti, gabbhavāsato na parimuccatīti."
  2686. 582686,121,871,2,13,1,39,7,‘ ‘ Ayasāva malan’’ ti gāthāyaṃ {ayasā}ti ayato.
  2687. 582687,121,871,14,17,1,20,3,Samuṭṭhitan ti jātaṃ.
  2688. 582688,121,871,18,22,1,28,3,{Tatuṭṭhāyā}ti tato uṭṭhahitvā.
  2689. 582689,121,871,23,39,1,149,15,"Atidhonacārinan ti dhonā vuccati cattāro paccaye idamatthitāya alametenāti paccavekkhitvā paribhuñjanapaññā, taṃ atikkamitvā caranto atidhonacārī nāma. "
  2690. 582690,121,871,40,74,1,253,30,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yathā ayato malaṃ samuṭṭhāya yato taṃ samuṭṭhitaṃ, tameva khādati vināseti, evamevaṃ cattāro paccaye appaccavekkhitvā paribhuñjantaṃ atidhonacārinaṃ sāni kammāni attano santāne uṭṭhitattā attano santakāneva tāni kammāni duggatiṃ nayantīti."
  2691. 582691,121,872,2,25,1,145,19,‘ ‘ Coro yathā’’ ti gāthāyaṃ coro yathā sandhimukhe {gahīto}ti yathā coro gharasandhiṃ chinditvā gehaṃ pavisanto gharasandhimukhe eva rājapurisehi gahito.
  2692. 582692,121,872,26,40,1,115,13,Sakammunā haññati bajjhate {cā}ti tena attanā katakammena kasābhitāḷanādinā haññati ceva addubandhanādinā bajjhati ca.
  2693. 582693,121,872,41,54,1,80,12,Evaṃ ayaṃ pecca pajā {paratthā}ti evampi ayaṃ pāpakārinī pajā ito cavitvā paraloke.
  2694. 582694,121,872,55,70,1,131,14,Sakammunā haññati bajjhate {cā}ti attanāva katena pāpakammena nirayādīsu nānappakārehi kammakāraṇādīhi haññati ceva paribajjhati cāti.
  2695. 582695,121,873,2,20,1,92,14,‘ ‘ Sukhakāmānī’’ ti gāthāyaṃ yo daṇḍena {vihiṃsatī}ti yo puggalo daṇḍena vā leḍḍuādīhi vā vibādhati.
  2696. 582696,121,873,21,41,1,128,19,"Pecca so na labhe sukhan ti so puggalo paraloke manussasukhaṃ vā dibbasukhaṃ vā na labhati, nibbānasukhe pana vattabbameva natthi. "
  2697. 582697,121,874,2,10,1,50,7,Gunnaṃ ce taramānānan ti gāvīsu mahoghaṃ tarantīsu.
  2698. 582698,121,874,11,20,1,64,8,Jimhaṃ gacchati {puṅgavo}ti yadi yūthapati usabho kuṭilaṃ gacchati.
  2699. 582699,121,874,21,31,1,66,9,Sabbā tā jimhaṃ {gacchantī}ti sabbāpi tā gāviyo kuṭilameva gacchanti.
  2700. 582700,121,874,32,33,1,5,1,Kasmā?
  2701. 582701,121,874,34,48,1,83,12,"Nette jimhaṃ gate {satī}ti nettari kuṭilaṃ gate sati, nettassa kuṭilaṃ gatattāti attho. "
  2702. 582702,121,874,49,55,1,37,6,So hi tāsaṃ paccayiko upaddavaharo ca.
  2703. 582703,121,875,2,21,1,94,14,"‘ ‘ Evamevan’’ ti gāthāyaṃ yathā cetaṃ, evamevaṃ yo manussesu padhānasammato, yadi so adhammacārī siyā. "
  2704. 582704,121,875,22,29,1,44,6,"Ye tassa anujīvino, sabbepi adhammikāva honti. "
  2705. 582705,121,875,30,34,1,39,4,Sāmisampadā hi pakatisampadaṃ sampādeti.
  2706. 582706,121,875,35,49,1,73,12,"Yasmā ca etadeva, tasmā sabbaṃ raṭṭhaṃ dukkhaṃ seti, rājā ce hoti adhammiko. "
  2707. 582707,121,875,50,56,1,47,5,Sukiccharūpā {vatā}ti suṭṭhu kicchāpannarūpā vata.
  2708. 582708,121,875,57,60,1,26,2,{Upadhīsū}ti kāmaguṇūpadhīsu.
  2709. 582709,121,875,61,64,1,20,2,{Rattā}ti rāgābhibhūtā.
  2710. 582710,121,875,65,68,1,18,3,Kaṭukan ti dukkhaṃ.
  2711. 582711,121,876,2,10,1,98,8,Kukkuccajanakeneva pattavaṭṭippabhavassa upacchinnattā phaluppatti kadaliyā parābhavāya hotīti āha–
  2712. 582712,121,876,11,20,1,26,5,‘‘ phalaṃ ve kadaliṃ hantī’’ ti.
  2713. 582713,121,876,21,34,1,70,9,Tathā phalapariyosānattā osadhīnaṃ‘‘ phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷan’’ ti vuttaṃ.
  2714. 582714,121,876,35,50,1,105,14,"Vaḷavāya kucchismiṃ gadrabhassa jātā assatarī nāma, sā gabbhaṃ gaṇhitvā kāle sampatte vijāyituṃ na sakkoti. "
  2715. 582715,121,876,51,71,1,134,17,"Pādehi bhūmiṃ paharantī tiṭṭhati, athassa cattāro pāde catūsu khāṇukesu bandhitvā kucchiṃ phāletvā potakaṃ nīharanti, sā tattheva marati. "
  2716. 582716,121,876,72,74,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  2717. 582717,121,876,75,83,1,25,4,‘‘ gabbho assatariṃ yathā’’ ti.
  2718. 582718,121,876,84,104,1,141,17,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yathā attano phalaṃ kadaliveḷunaḷepi vināseti, gabbho ca assatariṃ, evaṃ attano kammaphalabhūto sakkāro asappurisaṃ vināsetīti. "
  2719. 582719,121,877,2,15,1,122,11,"{Kodhamakkhagarū}ti kujjhanalakkhaṇaṃ kodhaṃ, paraguṇamakkhanalakkhaṇaṃ makkhañca garuṃ katvā uddhaṃ katvā ukkhipitvā caranto. "
  2720. 582720,121,877,16,19,1,21,2,{Sukhette}ti sukhettepi.
  2721. 582721,121,877,20,26,1,41,5,{Pūtibījaṃvā}ti pūtibhāvaṃ gataṃ bījaṃ viya.
  2722. 582722,121,877,27,31,1,81,4,Chakaṇarasādiparibhāvanasukkhāpanasukhasayādīni akaraṇena bījadosaduṭṭhanti attho.
  2723. 582723,121,878,2,9,1,23,3,91. {Cetasā}ti attano cittena.
  2724. 582724,121,878,10,15,1,30,4,{Ceto}ti tassa puggalassa cittaṃ.
  2725. 582725,121,878,16,19,1,24,2,{Pariccā}ti paricchinditvā.
  2726. 582726,121,878,20,23,1,19,2,{Iriyatī}ti pavattati.
  2727. 582727,121,878,24,30,1,44,6,Yathābhatan ti yathā kiñci āharitvā ṭhapitaṃ.
  2728. 582728,121,879,2,6,1,21,3,{Mākatthā}ti mā akattha.
  2729. 582729,121,879,7,12,1,32,4,Na {pamutyatthī}ti pamokkho natthi.
  2730. 582730,121,879,13,19,1,45,4,"{Upeccāpī}ti sañciccāpi, buddhipubbenāpīti attho."
  2731. 582731,121,880,2,19,1,83,9,‘ ‘ Adhammenā’’ ti vatvāpi‘‘ musāvādenā’’ ti vacanaṃ musāvādassa mahāsāvajjabhāvadassanatthaṃ.
  2732. 582732,121,880,20,21,1,8,1,Tenevāha–
  2733. 582733,121,880,22,66,1,118,16,"‘‘ ekaṃ dhammaṃ atītassā’’ tiādi( dha. pa.176), tathā‘‘ evaṃ parittaṃ kho, rāhula, tesaṃ sāmaññaṃ, yesaṃ natthi sampajānamusāvāde lajjā’’ tiādi( ma. ni.2.108). "
  2734. 582734,121,880,67,79,1,71,11,Taṃ kathaṃ nu {bhavissatī}ti taṃ dhanaṃ kena nu pakārena tesaṃ bhavissati.
  2735. 582735,121,880,80,87,1,61,7,Adhammena tesaṃ sambhatattā tesu naciraṭṭhitikaṃ hotīti attho.
  2736. 582736,121,880,88,95,1,73,6,Antarāyā su {bhavissantī}ti adhammiyavohārādito rājantarāyādayo bhavissanti.
  2737. 582737,121,880,96,99,1,17,2,{Sū}ti nipātamattaṃ.
  2738. 582738,121,880,100,107,1,59,6,Sambhatassa {vinassatī}ti imassa sambhataṃ sajjitaṃ vinassati.
  2739. 582739,121,880,108,111,1,17,3,Saggan ti sugatiṃ.
  2740. 582740,121,880,112,119,1,49,7,Sā hi rūpādīhi sobhanehi aggoti saggoti adhippetā.
  2741. 582741,121,880,120,125,1,55,4,{Ettāvatā}ti diṭṭhadhammikasamparāyikānaṃ atthānaṃ hāniyā.
  2742. 582742,121,880,126,129,1,15,2,{Hatā}ti vinaṭṭhā.
  2743. 582743,121,881,2,5,1,21,2,{Vivaṭṭate}ti nivaṭṭati.
  2744. 582744,121,881,6,17,1,91,11,Lobhā khaṇati attānan ti lobhahetu apuññāni karonto kāyavisamādiyogena attānaṃ khaṇati nāma.
  2745. 582745,121,881,18,23,1,36,4,Mittehi {jīratī}ti mittabhāvehi hāyati.
  2746. 582746,121,882,2,9,1,59,6,{Carantī}ti catūhi iriyāpathehi akusalameva karontā vicaranti.
  2747. 582747,121,882,10,19,1,60,7,{Bālā}ti idhalokatthaṃ paralokatthañca ajānantā idha bālā nāma.
  2748. 582748,121,882,20,23,1,19,2,{Dummedhā}ti nippaññā.
  2749. 582749,121,882,24,30,1,35,6,Na hi paññāya duṭṭhattaṃ nāma atthi.
  2750. 582750,121,882,31,38,1,49,6,{Amittenevā}ti amittabhūtena viya verinā viya hutvā.
  2751. 582751,121,882,39,45,1,51,5,"Kaṭukapphalan ti tikhiṇaphalaṃ, dukkhaphalanti attho. "
  2752. 582752,121,882,46,74,1,199,25,"Na taṃ kammaṃ kataṃ sādhu, yaṃ katvā {anutappatī}ti yaṃ kammaṃ nirayādīsu nibbattanasamatthaṃ dukkhudayaṃ katvā anussaritānussaritakkhaṇe anutappati anusocati, taṃ kataṃ na sādhu na sundaraṃ na bhaddakaṃ. "
  2753. 582753,121,882,75,85,1,77,9,Yassa {assumukho}ti yassa assūhi tintamukho rodanto vipākaṃ paṭisevati anubhoti.
  2754. 582754,121,883,2,9,1,93,7,Dukkaran ti vattapaṭivattapūraṇādivasena ābhisamācārikasīlassa kātuṃ asakkuṇeyyatāya dukkaraṃ.
  2755. 582755,121,883,10,27,1,179,16,"Samādānato paṭṭhāya khaṇḍaṃ akatvā visesato ādibrahmacariyakassa carimakacittaṃ pāpetabbatāya duttitikkhaṃ, sīlasaṃvarādayo vā aparikkhate katvā sampādetuṃ asakkuṇeyyatāya dukkaraṃ. "
  2756. 582756,121,883,28,33,1,67,5,Adhivāsetabbānaṃ pana dussahanato khantisaṃvaraṃvasena duttitikkhaṃ.
  2757. 582757,121,883,34,37,1,24,2,{Abyattenā}ti mandapaññena.
  2758. 582758,121,883,38,41,1,23,3,Sāmaññan ti samaṇabhāvo.
  2759. 582759,121,883,42,46,1,25,3,{Tatthā}ti tassa sāmaññassa.
  2760. 582760,121,883,47,50,1,49,2,{Sambādhā}ti dunnivatthaduppārutamātugāmādisammaddā.
  2761. 582761,121,883,51,58,1,83,5,{Yatthā}ti sīlasaṃvarādīnaṃ paribandhabhūtesu sambādhasaṅkhātesu visabhāgārammaṇādīsu .
  2762. 582762,121,883,59,66,1,63,7,Atha vā dukkarantipadassa atthaṃ dassetuṃ duttitikkhanti vuttaṃ.
  2763. 582763,121,883,67,71,1,40,4,Duttitikkhan ti dukkhamaṃ duradhivāsiyaṃ.
  2764. 582764,121,883,72,75,1,18,2,{Abyattenā}ti bālena.
  2765. 582765,121,883,76,79,1,24,3,Sāmaññan ti samaṇadhammo.
  2766. 582766,121,883,80,118,1,277,34,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yaṃ paṇḍitā kulaputtā dasapi vassāni vīsatipi… pe… saṭṭhipi vassāni dantebhi dantamādhāya jivhāya tāluṃ āhacca cetasā cittaṃ abhiniggaṇhitvā ekāsanaṃ ekabhattaṃ paṭisevamānā āpāṇakoṭikaṃ brahmacariyaṃ carantā sāmaññaṃ karonti, taṃ bālā abyattā kātuṃ na sakkontīti. "
  2767. 582767,121,883,119,134,1,123,13,"Bahūhi tattha {sambādhā}ti tasmiṃ sāmaññasaṅkhāte ariyamagge bahū sambādhā, maggādhigamāya paṭipannassa bahū parissayāti attho. "
  2768. 582768,121,884,2,18,1,109,11,Appameyyaṃ {paminanto}ti appameyyaṃ khīṇāsavapuggalaṃ‘‘ ettakasīlo ayaṃ ettakasamādhi ettakapañño’’ ti evaṃ minanto.
  2769. 582769,121,884,19,34,1,107,13,"Kodha vidvā {vikappaye}ti ko idha vidvā medhāvī vikappeyya, khīṇāsavova khīṇāsavaṃ minanto vikappeyyāti dīpeti. "
  2770. 582770,121,884,35,48,1,86,11,"Nivutaṃ {maññe}ti yo pana puthujjano minetuṃ ārabhati, taṃ nivutaṃ avakujjapaññaṃ maññāmi. "
  2771. 582771,121,884,49,57,1,52,7,"Akissavan ti kissavā vuccati paññā, nippaññanti attho. "
  2772. 582772,121,885,2,7,1,54,4,{Kuṭhārī}ti attacchedakaṭṭhena kuṭhārisadisī pharusavācā.
  2773. 582773,121,885,8,13,1,48,4,{Chindatī}ti kusalamūlasaṅkhāte mūleyeva nikantati.
  2774. 582774,121,885,14,21,1,49,6,Visaṃ halāhalaṃ {ivā}ti halāhalasaṅkhātaṃ visaṃ iva.
  2775. 582775,121,885,22,33,1,84,9,Evaṃ viraddhaṃ {pātetī}ti viraddhaṃ aparaddhaṃ khalitapuggalaṃ evaṃ apāyesu vinipāteti.
  2776. 582776,121,885,34,42,1,65,7,Vācā dubbhāsitā {yathā}ti yathā vācā ariyūpavādanavasena dubbhāsitā.
  2777. 582777,121,886,2,8,1,22,3,92. Nindiyan ti nindanīyaṃ.
  2778. 582778,121,886,9,26,1,112,15,"Taṃ vā nindati yo {pasaṃsiyo}ti yo guṇavisiṭṭhatāya pasaṃsāraho puggalo, taṃ vā so pāpicchatādīni āropetvā garahati. "
  2779. 582779,121,886,27,30,1,20,2,{Vicinātī}ti upacināti.
  2780. 582780,121,886,31,34,1,18,3,Kalin ti aparādhaṃ.
  2781. 582781,121,886,35,40,1,25,4,Ayaṃ {kalī}ti ayaṃ aparādho.
  2782. 582782,121,886,41,44,1,26,2,{Akkhesū}ti jūtakīḷanakkhesu.
  2783. 582783,121,886,45,54,1,68,8,Sabbassāpi sahāpi {attanā}ti sabbena attano dhanenāpi attanāpi saddhiṃ.
  2784. 582784,121,886,55,71,1,110,12,"{Sugatesū}ti sobhanagamanattā, sundaraṃ ṭhānaṃ gatattā, sammā gatattā, sammā ca gadattā sugatasaṅkhātesu buddhādīsu. "
  2785. 582785,121,886,72,87,1,90,13,"Manaṃ {padosaye}ti yo manaṃ padoseyya, tassa ayaṃ manopadoso eva mahattaro kalīti vuttaṃ hoti. "
  2786. 582786,121,886,88,89,1,5,1,Kasmā?
  2787. 582787,121,886,90,98,1,36,6,Yasmā sataṃ sahassānaṃ… pe… pāpakan ti.
  2788. 582788,121,886,99,105,1,57,6,Tattha sataṃ sahassānan ti nirabbudagaṇanāya satasahassaṃ.
  2789. 582789,121,886,106,112,1,45,4,{Chattiṃsatī}ti aparāni chattiṃsati nirabbudāni.
  2790. 582790,121,886,113,120,1,43,6,Pañca {cā}ti abbudagaṇanāya pañca ca abbudāni.
  2791. 582791,121,886,121,140,1,130,17,"Tasmā vassagaṇanāya ettako so kālo, yaṃ kālaṃ ariyagarahivācaṃ manañca paṇidhāya pāpakaṃ nirayaṃ upeti, tattha paccatīti vuttaṃ hoti. "
  2792. 582792,121,886,141,150,1,76,8,"Idañca saṅkhepena padumaniraye āyuppamāṇaṃ, vitthārena pana parato āgamissati. "
  2793. 582793,121,887,2,24,1,119,14,"{Lobhaguṇe}ti ‘‘ guṇo’’ ti bālehi diṭṭhattā, anekakkhattuṃ pavattitattā ca lobhoyeva lobhaguṇo, tasmiṃ lobhaguṇe, taṇhāyāti attho. "
  2794. 582794,121,887,25,30,1,24,4,{Anuyutto}ti anu anu yutto.
  2795. 582795,121,887,31,38,1,53,5,"{Avadaññū}ti avacanaññū, buddhānampi ovādassa aggahaṇato. "
  2796. 582796,121,887,39,43,1,42,3,{Maccharī}ti pañcavidhamacchariyena maccharī.
  2797. 582797,121,887,44,51,1,66,6,Pesuṇiyaṃ {anuyutto}ti pesuṇiyasmiṃ anuyutto aggasāvakānaṃ bhedanena.
  2798. 582798,121,887,52,60,1,78,8,Kokālikañhi mīyamānaṃ ovadantena āyasmatā mahāmoggallānena bhāsitā imā gāthāti.
  2799. 582799,121,887,61,64,1,24,2,{Mukhaduggā}ti mukhavisama.
  2800. 582800,121,887,65,69,1,31,3,{Vibhūtā}ti vigatabhūta alikavādi.
  2801. 582801,121,887,70,73,1,20,2,{Anariyā}ti asappurisa.
  2802. 582802,121,887,74,79,1,43,4,{Bhūnahū}ti bhūtihanaka attano buddhivināsaka.
  2803. 582803,121,887,80,83,1,23,2,{Purisantā}ti purisādhama.
  2804. 582804,121,887,84,87,1,20,2,{Kalī}ti alakkhipurisa.
  2805. 582805,121,887,88,93,1,49,4,{Avajātakaputtā}ti buddhassa bhagavato avajātaputta.
  2806. 582806,121,887,94,106,1,70,10,"Mā bahubhāṇidha {nerayikosī}ti idāni bahubhāṇī mā hohi, nerayiko asi jāto. "
  2807. 582807,121,887,107,112,1,44,4,{Rajamākirasī}ti kilesarajaṃ attani pakkhipasi.
  2808. 582808,121,887,113,117,1,30,3,{Sante}ti samitakilese khīṇāsave.
  2809. 582809,121,887,118,121,1,22,2,{Kibbisakārī}ti pāpakāri.
  2810. 582810,121,887,122,125,1,18,3,Papatan ti narakaṃ.
  2811. 582811,121,888,2,19,1,180,17,Idaṃ saṃkilesabhāgiyan ti idaṃ taṇhādīnaṃ sabhāvabhedato avatthābhedato ca anekabhedakaṃ dassetuṃ anekehi suttapadehi udāharaṇavasena dassitaṃ saṃkilesabhāgiyaṃ suttanti veditabbaṃ.
  2812. 582812,121,889,2,7,1,44,3,{Pasannenā}ti kammakammaphalādīni saddahantena.
  2813. 582813,121,890,2,11,1,68,6,93. Iddhan ti hatthūpagasīsūpagādialaṅkārehi maṇikanakādīhi ca samiddhaṃ.
  2814. 582814,121,890,12,19,1,60,7,Phītan ti telamadhuphāṇitādīhi ca dhanadhaññādīhi ca vipulaṃ.
  2815. 582815,121,890,20,23,1,35,3,Ākiṇṇamanussan ti nirantaramanussaṃ.
  2816. 582816,121,890,24,29,1,51,5,Sambādhabyūhan ti byūhā vuccanti anibbiddharacchāyo.
  2817. 582817,121,890,30,39,1,78,8,"Yesu paviṭṭhamaggeneva niggacchanti, te sambādhā byūhakā etthāti sambādhabyūhaṃ. "
  2818. 582818,121,890,40,45,1,44,5,Imināpi tassa nagarassa ghanavāsameva dīpeti.
  2819. 582819,121,890,46,56,1,62,8,"{Bhantenā}ti damathaṃ anupagatena, ito cito ca paribbhamantena vā. "
  2820. 582820,121,890,57,60,1,20,3,Apāpakan ti alāmakaṃ.
  2821. 582821,121,890,61,68,1,67,5,"{Aveccappasādenā}ti acalappasādena, saccappaṭivedhato āgatena pasādena. "
  2822. 582822,121,891,2,25,1,163,20,"Pecca so {labhate}ti yo bhūte daṇḍena na hiṃsati, so puggalo paraloke manussabhūto manussasukhaṃ devabhūto dibbasukhaṃ ubhayaṃ atikkanto nibbānasukhaṃ labhatīti attho. "
  2823. 582823,121,892,2,10,1,48,4,94. Cārikaṃ {pakkamissatī}ti janapadacārikaṃ gamissati.
  2824. 582824,121,892,11,16,1,43,5,Kasmā pana bhagavā janapadacārikaṃ caratīti?
  2825. 582825,121,892,17,59,1,442,36,"Sattahi kāraṇehi buddhā bhagavanto janapadacārikaṃ caranti– desantaragatānaṃ veneyyānaṃ vinayanattaṃ, tatra ṭhitānaṃ ussukkasamuppādanaṃ, bhāvakānaṃ ekasmiṃ ṭhāne nibaddhavāsapariharaṇaṃ attano ca tattha anāsaṅgadassanaṃ, sambuddhavasitaṭṭhānatāya desānaṃ cetiyabhāvasampādanaṃ, bahūnaṃ sattānaṃ dassanūpasaṅkamanādīhi puññoghappasavanaṃ, avuṭṭhiādiupaddavūpasamanañcāti imehi sattahi kāraṇehi buddhā bhagavanto janapadacārikaṃ carantīti veditabbaṃ. "
  2826. 582826,121,893,2,12,1,63,8,"{Isidattapurāṇā}ti isidatto ca purāṇo ca, tesu isidatto sakadāgāmī. "
  2827. 582827,121,893,13,15,1,16,2,Purāṇo sotāpanno.
  2828. 582828,121,893,16,27,1,48,6,{Sākete}ti‘‘ sāketo’’ ti laddhanāme attano bhogagāmake.
  2829. 582829,121,893,28,60,1,193,26,"Magge purisaṃ ṭhapesun ti tesaṃ kira gāmadvārena bhagavato gamanamaggo, tasmā‘‘ sace bhagavā amhākaṃ suttānaṃ vā pamattānaṃ vā gaccheyya, atha passituṃ na labheyyāmā’’ ti maggamajjhe purisaṃ ṭhapesuṃ. "
  2830. 582830,121,893,61,69,1,57,6,"{Anubandhiṃsū}ti na dūratova, piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṃsu. "
  2831. 582831,121,893,70,82,1,97,11,"Bhagavā hi sakaṭamaggassa majjhe jaṅghamaggena agamāsi, itare ubhosu passesu anugacchantā agamaṃsu. "
  2832. 582832,121,893,83,104,1,155,19,"Maggā {okkammā}ti buddhā hi kenaci saddhiṃ gacchantāva paṭisanthāraṃ karonti kenaci saddhiṃ ṭhitā kenaci saddhiṃ divasabhāgampi nisinnā, tasmā bhagavā cintesi–"
  2833. 582833,121,893,105,122,1,101,12,"‘‘ ime mayhaṃ sāsane vallabhā āgataphalā, imehi saddhiṃ nisīditvā divasabhāgaṃ paṭisanthāraṃ karissāmī’’ ti. "
  2834. 582834,121,893,123,129,1,56,5,Maggato okkamitvā yenaññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami.
  2835. 582835,121,893,130,143,1,144,12,Paññatte āsane {nisīdī}ti te kira chattupāhanakattaradaṇḍapādabbhañjanatelāni ceva aṭṭhavidhañca pānakaṃ sarabhapādapallaṅkañca gāhāpetvā āgamaṃsu.
  2836. 582836,121,893,144,149,1,36,5,Atha naṃ pallaṅkaṃ paññapetvā adaṃsu.
  2837. 582837,121,893,150,153,1,20,3,Satthā tattha nisīdi.
  2838. 582838,121,893,154,170,1,111,11,Ekamantaṃ {nisīdiṃsū}ti‘‘ chattupāhanādīni bhikkhusaṅghassa dethā’’ ti vatvā bhagavantaṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
  2839. 582839,121,894,2,11,1,80,7,Sāvatthiyā kosalesu cārikaṃ {pakkamissatī}tiādi sabbaṃ majjhimadesavaseneva vuttaṃ.
  2840. 582840,121,894,12,13,1,5,1,Kasmā?
  2841. 582841,121,894,14,15,1,14,1,Niyatāciṇṇattā.
  2842. 582842,121,894,16,20,1,43,4,Bhagavato hi cārikacaraṇaṃ majjhimadeseyeva.
  2843. 582843,121,894,21,33,1,111,10,"Sacepi paccantadese gacchati, majjhimadeseyeva aruṇaṃ uṭṭhāpetīti niyatāciṇṇaṃ, tasmā majjhimadesavaseneva vuttaṃ. "
  2844. 582844,121,894,34,37,1,21,2,{Kāsīsū}ti kāsiraṭṭhato.
  2845. 582845,121,894,38,42,1,33,3,Tathā {magadhesū}ti magadharaṭṭhato.
  2846. 582846,121,894,43,77,1,201,28,"Āsanne no bhagavā {bhavissatī}ti ettha na kevalaṃ āsannattā eva tesaṃ somanassaṃ hoti, atha kho‘‘ idāni dānaṃ dātuṃ gandhamālādipūjaṃ kātuṃ dhammaṃ sotuṃ pañhaṃ pucchituṃ labhissāmā’’ ti nesaṃ somanassaṃ hoti. "
  2847. 582847,121,895,2,28,1,179,20,"Tasmātiha thapatayo sambādho {gharāvāso}ti thapatayo yasmā tumhākaṃ mayi dūrībhūte anappakaṃ domanassaṃ āsanne anappakaṃ somanassaṃ hoti, tasmāpi veditabbametaṃ‘‘ sambādho gharāvāso’’ ti. "
  2848. 582848,121,895,29,35,1,41,6,Gharāvāsassa hi dosena tumhākaṃ evaṃ hoti.
  2849. 582849,121,895,36,55,1,146,18,"Sace pana gharāvāsaṃ pahāya pabbajitā assatha, evaṃ vo mayā saddhiṃyeva gacchantānañca āgacchantānañca taṃ na bhaveyyāti imamatthaṃ dīpento evamāha. "
  2850. 582850,121,895,56,60,1,54,4,Tattha sakiñcanasapalibodhaṭṭhena sambādhatā veditabbā.
  2851. 582851,121,895,61,67,1,73,6,Mahāghare vasantassāpi hi sakiñcanasapalibodhaṭṭhena gharāvāso sambādhova.
  2852. 582852,121,895,68,75,1,61,5,"{Rajopatho}ti rāgādirajānaṃ āgamanapatho, āgamanaṭṭhānanti attho. "
  2853. 582853,121,895,76,83,1,69,6,Abbhokāso {pabbajjā}ti pabbajjā pana akiñcanaapalibodhaṭṭhena abbhokāso.
  2854. 582854,121,895,84,98,1,140,14,Caturatanikepi hi gabbhe dvinnaṃ bhikkhūnaṃ pallaṅkena pallaṅkaṃ ghaṭṭetvā nisinnānampi akiñcanāpalibodhaṭṭhena pabbajjā abbhokāso nāma hoti.
  2855. 582855,121,895,99,113,1,114,13,Alañca pana vo thapatayo {appamādāyā}ti evaṃ sambādhagharāvāse vasantānaṃ tumhākaṃ appamādameva kātuṃ yuttanti attho.
  2856. 582856,121,896,2,5,1,15,2,{Nāgā}ti hatthino.
  2857. 582857,121,896,6,10,1,29,3,{Opavayhā}ti rañño ārohanayoggā.
  2858. 582858,121,896,11,38,1,189,25,"Ekaṃ purato ekaṃ pacchato {nisīdāpemā}ti te kira dvepi janā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā dvīsu nāgesu tā itthiyo evaṃ nisīdāpetvā rañño nāgaṃ majjhe katvā ubhosu passesu gacchanti, tasmā evamāhaṃsu. "
  2859. 582859,121,896,39,51,1,74,10,"Nāgopi {rakkhitabbo}ti yathā kiñci visesitaṃ na karoti, evaṃ rakkhitabbo hoti. "
  2860. 582860,121,896,52,62,1,64,8,"Tāpi {bhaginiyo}ti yathā pamādaṃ nāpajjanti, evaṃ rakkhitabbā honti. "
  2861. 582861,121,896,63,72,1,69,6,{Attāpī}ti sitakathitavikkhepitādīni akarontehi attāpi rakkhitabbo hoti .
  2862. 582862,121,896,73,85,1,53,8,Evaṃ karonto hi‘‘ sāmidubbhako eso’’ ti niggahetabbo hoti.
  2863. 582863,121,897,2,16,1,107,12,"Tasmātiha {thapatayo}ti yasmā tumhe rājā niccaṃ rājabhaṇḍaṃ paṭicchāpeti, tasmāpi sambādho gharāvāso rajopatho. "
  2864. 582864,121,897,17,31,1,100,12,"Yasmā pana paṃsukūlikaṃ bhikkhuṃ evaṃ paṭicchāpento natthi, tasmā abbhokāso pabbajjā, evaṃ sabbatthāpi. "
  2865. 582865,121,897,32,40,1,62,7,"Alañca kho thapatayo appamādāya, appamādameva karothāti dasseti. "
  2866. 582866,121,898,2,5,1,25,2,{Muttacāgo}ti vissaṭṭhacāgo.
  2867. 582867,121,898,6,11,1,48,4,{Payatapāṇī}ti āgatāgatānaṃ dānatthāya dhotahattho.
  2868. 582868,121,898,12,17,1,39,4,{Vosaggarato}ti vosaggasaṅkhāte cāge rato.
  2869. 582869,121,898,18,21,1,25,2,{Yācayogo}ti yācitabbayutto.
  2870. 582870,121,898,22,32,1,37,5,"‘‘ Yājayogo’’ tipi pāṭho, dānayuttoti attho. "
  2871. 582871,121,898,33,42,1,79,8,{Dānasaṃvibhāgarato}ti etena appamattakampi kiñci labhitvā tatopi saṃvibhāge rato.
  2872. 582872,121,898,43,64,1,117,15,"Appaṭivibhattan ti‘‘ idaṃ amhākaṃ bhavissati, idaṃ ayyānan’’ ti evaṃ akatavibhāgaṃ, sabbaṃ dātabbameva hutvā ṭhitanti attho. "
  2873. 582873,121,898,65,81,1,126,15,Imehi kho thapatayo catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno {hotī}ti sotāpanno imehi dhammehi samannāgato hotīti attho.
  2874. 582874,121,898,82,90,1,74,8,Etena sotāpannena imesaṃ catunnaṃ dhammānaṃ ekantato labbhamānataṃ dasseti.
  2875. 582875,121,899,2,24,1,143,18,Evaṃ tesaṃ thapatīnaṃ imehi catūhi dhammehi samannāgataṃ pariyāyena dassetvā idāni nippariyāyena taṃ dassetuṃ‘‘ tumhe kho thapatayo’’ tiādi vuttaṃ.
  2876. 582876,121,900,2,12,1,56,6,95. Sahassaṃ {kappakoṭiyo}ti sahassaṃ attabhāvā ahesunti attho.
  2877. 582877,121,900,13,25,1,63,7,"‘‘ Asīti kappakoṭiyo’’ tipi pāṭho, asītiāyukappakoṭiyo ahesunti attho. "
  2878. 582878,121,900,26,30,1,23,4,Kattha pana te ahesunti?
  2879. 582879,121,900,31,47,1,60,11,"Āha‘‘ deve ceva manusse cā’’ ti, devesu ceva manussesu cāti attho. "
  2880. 582880,121,900,48,53,1,50,4,{Saṃviruḷhamhī}ti samantato pallavaggahaṇena viruḷhe.
  2881. 582881,121,900,54,58,1,26,4,Alabhiṃhan ti alabhiṃ ahaṃ.
  2882. 582882,121,900,59,71,1,71,11,Ajja tiṃsaṃ tato {kappā}ti tato kappato ajja sampati ayaṃ kappo tiṃsatimo.
  2883. 582883,121,900,72,80,1,58,7,Tassā saññāya {vāsanā}ti tassa buddhagatāya saññāya vāsanato.
  2884. 582884,121,901,2,7,1,37,3,{Taṇhānighātako}ti taṇhāya samucchedako.
  2885. 582885,121,901,8,11,1,29,2,{Vaṭaṃsako}ti pupphamayakaṇṇiko.
  2886. 582886,121,901,12,16,1,44,3,{Sabbapupphehilaṅkato}ti nānāpupphehi alaṅkato.
  2887. 582887,121,901,17,21,1,41,3,{Lapanantarā}ti uttarādharoṭṭhānaṃ antarato.
  2888. 582888,121,901,22,25,1,12,2,{Okkā}ti pabhā.
  2889. 582889,121,901,26,30,1,47,3,{Muddhanantaradhāyathā}ti muddhani antaradhāyatha.
  2890. 582890,121,901,31,36,1,33,4,Kaṅkhaṃ {vitarā}ti vimatiṃ vinodehi.
  2891. 582891,121,901,37,49,1,66,9,"Yassa taṃ sabbadhammesu , sadā ñāṇaṃ {pavattatī}ti tan ti nipātamattaṃ. "
  2892. 582892,121,901,50,56,1,62,6,Yassa sabbadhammesu ākaṅkhappaṭibaddhattā sadā ñāṇaṃ pavattati.
  2893. 582893,121,901,57,65,1,57,7,So sabbaññū bhagavā theraṃ ānandaṃ {etadabravī}ti sambandho.
  2894. 582894,121,901,66,74,1,57,7,Rājā raṭṭhe {bhavissatī}ti sabbasmiṃ raṭṭhe rājā bhavissati.
  2895. 582895,121,901,75,78,1,23,3,Cariman ti carimabhavaṃ.
  2896. 582896,121,901,79,83,1,30,3,{Sacchikatvā}ti paccakkhaṃ katvā.
  2897. 582897,121,901,84,90,1,46,5,"Dhammatan ti catusaccadhammaṃ, paccekabodhiṃ vā. "
  2898. 582898,121,902,2,14,1,97,9,96. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvan ti ubhosu passesu suvaṇṇālaṅkārehi paṭimaṇḍitavasena chāditaṃ suvaṇṇanāvaṃ.
  2899. 582899,121,902,15,42,1,175,25,"Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, sakkassa iti me sutan ti yathā sā devatā pañhaṃ puṭṭhā sakkassa byākāsi, evaṃ mayāpi sutanti āyasmā mahāmoggallāno attanā yathāsutaṃ taṃ bhagavato vadati. "
  2900. 582900,121,903,2,9,1,67,6,{Paṃsuthūpesū}ti sarīradhātuṃ abbhantare ṭhapetvā paṃsūhi katathūpesu.
  2901. 582901,121,903,10,18,1,53,7,"Evañhi te bhagavantaṃ uddissakatā nāma honti, tenevāha–"
  2902. 582902,121,903,19,26,1,33,3,‘‘ uddissakatesu dasabaladharānan’’ ti.
  2903. 582903,121,904,2,8,1,49,2,97. {Devaputtasarīravaṇṇā}ti devaputtasarīrasadisavaṇṇā.
  2904. 582904,121,904,9,12,1,39,2,{Subhagasaṇṭhitī}ti sobhaggayuttasaṇṭhānā.
  2905. 582905,121,904,13,25,1,61,11,Uḷāraṃ vata taṃ {āsī}ti taṃ mayā kataṃ puññaṃ uḷāraṃ vata ahosi.
  2906. 582906,121,904,26,30,1,16,4,Yāhan ti yā ahaṃ.
  2907. 582907,121,904,31,45,1,99,12,"Satasahassaṃ kappe, mudito thūpaṃ {apūjesī}ti thūpaṃ pūjetvā satasahassaṃ āyukappe ahaṃ muditoti attho. "
  2908. 582908,121,904,46,51,1,49,5,Anāgantuna vinipātan ti apāyupapattiṃ anupagantvā.
  2909. 582909,121,904,52,57,1,31,5,Yaṃ cakkhun ti yaṃ paññācakkhuṃ.
  2910. 582910,121,904,58,61,1,21,3,Paṇihitan ti ṭhapitaṃ.
  2911. 582911,121,904,62,66,1,35,3,{Vimuttacittamhī}ti vimuttacitto amhi.
  2912. 582912,121,904,67,73,1,55,4,"{Vidhūtalato}ti vidhūtataṇhālato, samucchinnataṇhoti attho. "
  2913. 582913,121,905,2,9,1,56,4,98. Sāmākapatthodanamattan ti sāmākatiṇānaṃ nāḷikodanamattaṃ.
  2914. 582914,121,905,10,16,1,47,5,{Akhile}ti pañcannaṃ cetokhilānaṃ abhāvena akhile.
  2915. 582915,121,905,17,36,1,136,14,Tasmiñca okappayi dhammamuttaman ti tasmiṃ paccekabuddhe uttamadhammaṃ paccekabodhiṃ‘‘ uttamadhammena nāma imasmiṃ bhavitabban’’ ti saddahiṃ.
  2916. 582916,121,905,37,52,1,102,11,‘‘ Tasmiñca dhamme paṇidhesiṃ mānasan’’ ti iminā paṭiladdhadhammaṃ ahampi sacchikareyyanti cittaṃ paṇidahiṃ.
  2917. 582917,121,905,53,68,1,106,14,Bhave kudāsupi ca mā {apekkhavā}ti katthaci bhave apekkhavā mā bhaveyyanti ca paṇidhesiṃ mānasanti sambandho.
  2918. 582918,121,906,2,5,1,21,2,{Kurūsū}ti uttarakurūsu.
  2919. 582919,121,906,6,11,1,47,4,{Dīghāyukesū}ti tesaṃ vassasahassāyukatāya vuttaṃ.
  2920. 582920,121,906,12,15,1,22,2,{Amamesū}ti apariggahesu.
  2921. 582921,121,906,16,19,1,16,2,{Pāṇīsū}ti sattesu.
  2922. 582922,121,906,20,26,1,66,4,{Ahīnagāmīsū}ti yathāladdhasampattīhi yāvatāyukaṃ aparihīnasabhāvesu .
  2923. 582923,121,906,27,37,1,81,8,"{Tidasopapajjathā}ti tāvatiṃso hutvā upapajjiṃ, tidase vā tāvatiṃsabhavane upapajjiṃ. "
  2924. 582924,121,906,38,43,1,59,4,{Visiṭṭhakāyūpagato}ti visiṭṭhakāyesu nānāvaṇṇakāyesu upagato.
  2925. 582925,121,906,44,47,1,27,2,{Yasassisū}ti parivāravantesu.
  2926. 582926,121,906,48,52,1,39,3,{Hitāhitāsihī}ti kusalākusale vītivattīhi.
  2927. 582927,121,906,53,61,1,61,8,Paccakkhaṃ khviman ti paccakkhaṃ kho imaṃ vacananti adhippāyo.
  2928. 582928,121,907,2,6,1,17,3,{Sakāsī}ti so akāsi.
  2929. 582929,121,907,7,11,1,34,3,{Balimābhihārī}ti pūjābaliṃ abhihari.
  2930. 582930,121,907,12,19,1,51,7,Patitassa ekan ti tassa hatthato ekapupphaṃ patitaṃ.
  2931. 582931,121,908,2,7,1,33,5,Upariṭṭhan ti upari vehāse ṭhitaṃ.
  2932. 582932,121,908,8,13,1,43,5,Ariṭṭhan ti ariṭṭhaṃ nāma paccekasambuddhaṃ.
  2933. 582933,121,908,14,22,1,61,7,Ajjhattañca bahiddhā {cā}ti ajjhattavisayā ca bahiddhavisayā ca.
  2934. 582934,121,908,23,32,1,45,8,Ye me {vijjiṃsū}ti ye me pubbe vijjamānā ahesuṃ.
  2935. 582935,121,908,33,51,1,129,15,"Jātimaraṇasaṃsāro, natthi dāni {punabbhavo}ti punappunaṃ jāyanamīyanabhūto saṃsāro punabbhavoti ca vuccati, so ca dāni natthīti attho. "
  2936. 582936,121,909,2,14,1,140,12,Idaṃ vāsanābhāgiyaṃ suttan ti idaṃ vāsanābhāgapuññavibhāvanānaṃ nānāsuttapadānaṃ udāharaṇavasena dassitaṃ vāsanābhāgiyaṃ suttanti veditabbaṃ.
  2937. 582937,121,910,2,22,1,102,11,99.‘‘ Uddhaṃ adho… pe… apunabbhavāyā’’ ti idaṃ nibbedhabhāgiyaṃ suttanti vuttaṃ oghataraṇassa ariyamaggakiccattā.
  2938. 582938,121,910,23,30,1,43,6,Na cetanā {karaṇīyā}ti na cittaṃ uppādetabbaṃ.
  2939. 582939,121,910,31,34,1,24,2,{Dhammatā}ti dhammasabhāvo.
  2940. 582940,121,911,2,11,1,28,5,100. Yadā {have}ti yasmiṃ have kāle.
  2941. 582941,121,911,12,15,1,25,2,{Pātubhavantī}ti uppajjanti.
  2942. 582942,121,911,16,20,1,63,3,{Dhammā}ti anulomapaccayākārapaṭivedhasādhakā bodhipakkhiyadhammā.
  2943. 582943,121,911,21,29,1,57,6,"{Pātubhavantī}ti vā pakāsenti, abhisamayavasena pākaṭā honti. "
  2944. 582944,121,911,30,33,1,29,2,{Dhammā}ti catuariyasaccadhammā.
  2945. 582945,121,911,34,38,1,43,4,Ātāpo vuccati kilesasantāpanaṭṭhena vīriyaṃ.
  2946. 582946,121,911,39,43,1,33,2,{Ātāpino}ti sammappadhānavīriyavato.
  2947. 582947,121,911,44,51,1,90,6,{Jhāyato}ti ārammaṇūpanijjhānalakkhaṇena lakkhaṇūpanijjhānalakkhaṇena ca jhānena jhāyantassa.
  2948. 582948,121,911,52,56,1,40,3,{Brāhmaṇassā}ti bāhitapāpassa khīṇāsavassa.
  2949. 582949,121,911,57,76,1,97,14,"Athassa kaṅkhā vapayanti {sabbā}ti athassa evaṃ pātubhūtadhammassa yā tā‘‘ ko nu kho, bhante, phusatīti? "
  2950. 582950,121,911,77,108,1,108,15,"No kallo pañhoti bhagavā avocā’’ tiādinā( saṃ. ni.2.12) nayena‘‘ katamaṃ nu kho, bhante, jarāmaraṇaṃ, kassa panidaṃ jarāmaraṇanti? "
  2951. 582951,121,911,109,130,1,73,10,No kallo pañhoti bhagavā avocā’’ tiādinā( saṃ. ni.2.35) ca nayena paccayākārakaṅkhā vuttā.
  2952. 582952,121,911,131,191,1,206,25,"Yā ca paccayākārasseva appaṭividdhattā‘‘ ahosiṃ nu kho ahamatītamaddhānan’’ tiādikā( ma. ni.1.18; saṃ. ni.2.20) soḷasakaṅkhā‘‘ buddhe kaṅkhati dhamme kaṅkhatī’’ tiādikā( dha. sa.1008) aṭṭha ca kaṅkhā āgatā, tā sabbā vapayanti apagacchanti nirujjhanti, kasmā? "
  2953. 582953,121,911,192,207,1,139,14,"Yato pajānāti sahetudhammaṃ, yasmā avijjādikena hetunā sahetukaṃ imaṃ saṅkhārādiṃ kevalaṃ dukkhakkhandhadhammaṃ pajānāti aññāsi paṭivijjhati. "
  2954. 582954,121,912,2,23,1,171,20,"Yato khayaṃ paccayānaṃ avedī hi yasmā paccayānaṃ khayasaṅkhātaṃ nibbānaṃ avedi aññāsi paṭivijjhi, tasmā yadāssa ātāpino jhāyato brāhmaṇassa vuttappakārā dhammā pātubhavanti. "
  2955. 582955,121,912,24,35,1,81,10,"Athassa yā nibbānassa aviditattā kaṅkhā uppajjeyyuṃ, sabbāpi tā kaṅkhā vapayantīti. "
  2956. 582956,121,913,2,5,1,20,3,Āraññan ti āraññakaṃ.
  2957. 582957,121,913,6,16,1,89,10,Aññātuñchena yāpentan ti kulesu aññāto niccanavoyeva hutvā uñchena piṇḍacariyāya yāpentaṃ.
  2958. 582958,121,913,17,35,1,195,17,"Atha vā abhilakkhitesu issarajanagehesu kaṭukabhaṇḍasambhāraṃ sugandhabhojanaṃ pariyesantassa uñchanaṃ ñātuñchanaṃ nāma, gharapaṭipāṭiyā pana dvāre ṭhitena laddhamissakabhojanaṃ aññātuñchanaṃ nāma. "
  2959. 582959,121,913,36,39,1,20,3,Idaṃ idha adhippetaṃ.
  2960. 582960,121,913,40,42,1,13,2,Tena yāpentaṃ.
  2961. 582961,121,913,43,48,1,57,5,Kāmesu anapekkhinan ti vatthukāmakilesakāmesu nirapekkhaṃ.
  2962. 582962,121,914,2,5,1,17,2,{Chetvā}ti vadhitvā.
  2963. 582963,121,914,6,13,1,61,6,Sukhaṃ {setī}ti kodhapariḷāhena aparidayhamānattā sukhaṃ sayati.
  2964. 582964,121,914,14,21,1,56,6,Na {socatī}ti kodhavināsena vinaṭṭhadomanassattā na socati.
  2965. 582965,121,914,22,25,1,29,2,{Visamūlassā}ti dukkhavipākassa.
  2966. 582966,121,914,26,46,1,123,14,"{Madhuraggassā}ti yaṃ akkuṭṭhassa paccakkositvā pahaṭassa paṭippaharitvā sukhaṃ uppajjati, taṃ sandhāya so‘‘ madhuraggo’’ ti vutto. "
  2967. 582967,121,914,47,57,1,43,6,Imasmiñhi ṭhāne pariyosānaṃ‘‘ aggan’’ ti vuttaṃ.
  2968. 582968,121,914,58,61,1,18,2,{Ariyā}ti buddhādayo.
  2969. 582969,121,915,2,6,1,14,2,{Hane}ti haneyya.
  2970. 582970,121,915,7,13,1,91,6,Uppatitan ti asamugghāṭitaṃ avikkhambhituppannavasena samudācāruppannavasena samudācarantaṃ.
  2971. 582971,121,915,14,19,1,37,4,{Vinodaye}ti attano santānato nīhareyya.
  2972. 582972,121,916,2,12,1,57,5,"101. {Sattiyā}ti desanāsīsametaṃ, ekatodhārādinā satthenāti attho. "
  2973. 582973,121,916,13,16,1,16,2,{Omaṭṭho}ti pahaṭo.
  2974. 582974,121,916,17,24,1,52,7,Cattāro hi pahārā omaṭṭho ummaṭṭho maṭṭho vimaṭṭhoti.
  2975. 582975,121,916,25,52,1,183,24,"Tattha upari ṭhatvā adhomukhaṃ dinnappahāro omaṭṭho nāma, adho ṭhatvā uddhaṃ mukhaṃ dinnappahāro ummaṭṭho nāma, aggaḷasūci viya vinivijjhitvā kato maṭṭho nāma, seso sabbopi vimaṭṭho nāma. "
  2976. 582976,121,916,53,59,1,33,5,Imasmiṃ pana ṭhāne omaṭṭho gahito.
  2977. 582977,121,916,60,69,1,80,9,So hi sabbadāruṇo duruddharaṇasallo duttikiccho antodoso antopubbalohito ca hoti.
  2978. 582978,121,916,70,75,1,61,5,Pubbalohitaṃ anikkhamitvā vaṇamukhaṃ pariyonandhitvā tiṭṭhati.
  2979. 582979,121,916,76,91,1,119,14,"Pubbalohitaṃ nīharitukāmehi mañcena saddhiṃ bandhitvā adhosiro kātabbo hoti, maraṇaṃ vā maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ pāpuṇāti. "
  2980. 582980,121,916,92,95,1,21,2,{Paribbaje}ti vihareyya.
  2981. 582981,121,917,2,6,1,26,4,Imāya gāthāya kiṃ kathitaṃ?
  2982. 582982,121,917,7,17,1,109,10,Yathā sattiyā omaṭṭhapuriso sallubbāhanavaṇatikicchanānaṃ atthāya vīriyaṃ ārabhati payogaṃ karoti parakkamati.
  2983. 582983,121,917,18,40,1,188,21,"Yathā ca dayhamāne matthake ādittasiro tassa nibbāpanatthāya vīriyaṃ ārabhati payogaṃ karoti parakkamati, evamevaṃ bhikkhu kāmarāgappahānāya sato appamatto hutvā vihareyya bhagavāti kathesi. "
  2984. 582984,121,918,2,8,1,42,6,Evaṃ devatāya kathite atha bhagavā cintesi–
  2985. 582985,121,918,9,23,1,76,11,"‘‘ imāya devatāya upamā daḷhaṃ katvā ānītā, atthaṃ pana parittakaṃ gahetvā ṭhitā. "
  2986. 582986,121,918,24,61,1,254,29,"Punappunaṃ kathentīpi hi esā kāmarāgassa vikkhambhanappahānameva katheyya, yāva ca kāmarāgo maggena na samugghāṭiyyati, tāva anubandhova hotī’’ ti tameva upamaṃ gahetvā paṭhamamaggavasena devatāya vinivaṭṭetvā dassento‘‘ sattiyā viya omaṭṭho’’ ti dutiyagāthamāha. "
  2987. 582987,121,918,62,65,1,38,3,Tassattho purimanayānusārena veditabbo.
  2988. 582988,121,919,2,5,1,21,3,Lokāmisan ti kāmaguṇo.
  2989. 582989,121,919,6,11,1,55,4,{Santipekkho}ti sabbasaṅkhārūpasamaṃ nibbānaṃ apekkhamāno.
  2990. 582990,121,919,12,15,1,20,2,{Paññavā}ti paññavanto.
  2991. 582991,121,919,16,20,1,36,3,{Pahitatto}ti nibbānaṃ patipesitacitto.
  2992. 582992,121,919,21,32,1,104,9,Virato {kāmasaññāyā}ti yāya kāyaci sabbato kāmasaññāya catutthamaggasampayuttāya samucchedaviratiyā virato.
  2993. 582993,121,919,33,40,1,18,3,‘‘ Viratto’’ tipi pāṭho.
  2994. 582994,121,919,41,45,1,37,4,Kāmasaññāyāti pana bhummavacanaṃ hoti.
  2995. 582995,121,919,46,63,1,33,4,Sagāthāvagge( saṃ. ni.1.96)‘‘ kāmasaññāsū’’ ti pāṭho.
  2996. 582996,121,919,64,70,1,66,6,Catūhi maggehi dasannampi saṃyojanānaṃ atītattā sabbasaṃyojanātīto.
  2997. 582997,121,919,71,82,1,148,11,Catutthamaggeneva vā uddhambhāgiyasaṃyojanātīto tatra tatrābhinandanato nandisaṅkhātāya taṇhāya tiṇṇañca bhavānaṃ parikkhīṇattā nandibhavaparikkhīṇo.
  2998. 582998,121,919,83,91,1,59,8,So tādiso khīṇāsavo bhikkhu gambhīre saṃsāraṇṇave na sīdati.
  2999. 582999,121,920,2,16,1,160,12,"{Saddahāno}ti yena pubbabhāge kāyasucaritādibhedena, aparabhāge ca sattattiṃsabodhipakkhiyabhedena dhammena arahanto buddhapaccekabuddhabuddhasāvakā nibbānaṃ pattā. "
  3000. 583000,121,920,17,29,1,107,11,"Taṃ saddahāno arahataṃ dhammaṃ nibbānappattiyā lokiyalokuttarapaññaṃ labhati, tañca kho na saddhāmattakeneva. "
  3001. 583001,121,920,30,55,1,191,20,"Yasmā pana saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṃ odahati, odahitasoto dhammaṃ suṇāti, tasmā upasaṅkamanato paṭṭhāya yāva dhammassavanena sussūsaṃ labhate paññaṃ. "
  3002. 583002,121,921,2,5,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  3003. 583003,121,921,6,21,1,153,15,Taṃ dhammaṃ saddahitvāpi ācariyupajjhāye kālena kālaṃ upasaṅkamitvāpi vattakaraṇena payirupāsitvā yadā payirupāsanāya ārādhitacittā kiñci vattukāmā honti.
  3004. 583004,121,921,22,41,1,166,18,"Atha adhigatāya sotukāmatāya sotaṃ odahitvā suṇanto labhatīti evaṃ sussūsampi ca satiavippavāsena appamatto subhāsitadubbhāsitaññutāya vicakkhaṇo eva labhati, na itaro. "
  3005. 583005,121,921,42,43,1,6,1,Tenāha–
  3006. 583006,121,921,44,51,1,23,3,‘‘ appamatto vicakkhaṇo’’ ti.
  3007. 583007,121,922,2,13,1,115,10,{Patirūpakārī}ti desakālādīni ahāpetvā lokiyassa lokuttarassa dhammassa patirūpaṃ adhigamūpāyaṃ karotīti patirūpakārī.
  3008. 583008,121,922,14,18,1,46,3,{Dhuravā}ti cetasikavīriyavasena anikkhittadhuro.
  3009. 583009,121,922,19,24,1,62,4,{Uṭṭhātā}ti kāyikavīriyavasena uṭṭhānasampanno asithilaparakkamo.
  3010. 583010,121,922,25,30,1,52,5,Vindate dhanan ti lokiyalokuttaradhanaṃ adhigacchati.
  3011. 583011,121,922,31,36,1,42,4,{Saccenā}ti vacīsaccena paramatthasaccena ca.
  3012. 583012,121,922,37,42,1,72,5,Buddhapaccekabuddhaariyasāvakā nibbutiṃ pāpuṇantā kittimpi pāpuṇantiyeva.
  3013. 583013,121,922,43,57,1,93,13,Dadan ti paresaṃ yaṃ kiñci icchitaṃ patthitaṃ dento mittāni ganthati sampādeti karotīti attho.
  3014. 583014,121,922,58,68,1,89,9,"Duddadaṃ vā dadanto ganthati, dānamukhena cattāripi saṅgahavatthūni gahitānīti veditabbāni. "
  3015. 583015,121,922,69,72,1,20,3,Tehi mittāni karonti.
  3016. 583016,121,922,73,104,1,170,27,"Asmā lokā paraṃ lokaṃ, sa ve pecca na {socatī}ti yassa puggalassa ime saddhādayo dhammā vijjanti, so imasmā lokā paraṃ lokaṃ gantvā na socati, sokakāraṇaṃ tassa natthīti attho."
  3017. 583017,121,923,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino; "
  3018. 583018,121,924,2,31,1,49,10,"Saccaṃ dhammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socatī’’ ti.( saṃ. ni.1.246; su. ni.190)– "
  3019. 583019,121,925,2,6,1,30,4,Gāthaṃ avasesaṃ katvā udāhaṭaṃ.
  3020. 583020,121,925,7,39,1,98,13,Āḷavakasutte hi imā gāthā āḷavakena‘‘ kathaṃ su labhate paññan’’ tiādinā( saṃ. ni.1.246; su. ni.187) puṭṭhena bhagavatā bhāsitāti.
  3021. 583021,121,926,2,12,1,54,8,"Yena kenaci {vaṇṇenā}ti yena kenaci kāraṇena, pakārena vā. "
  3022. 583022,121,926,13,19,1,41,5,{Saṃvāso}ti ekasmiṃ ṭhāne sahavāso samāgamo.
  3023. 583023,121,926,20,26,1,45,6,Tan ti tathā samāgataṃ anukampitabbaṃ purisaṃ.
  3024. 583024,121,926,27,36,1,67,7,Manasā ce {pasannenā}ti karuṇāsamussāhitena pasādena pasannena manasā.
  3025. 583025,121,926,37,51,1,108,13,Na tena hoti {saṃyutto}ti tena yathāvuttena anusāsanena kāmacchandādīnaṃ saṃyojanavasena saṃyutto nāma na hoti.
  3026. 583026,121,926,52,62,1,81,8,"Yānukampā {anuddayā}ti yā ariyamaggasampāpanavasena karuṇāyanā, mettāyanā cāti attho. "
  3027. 583027,121,927,2,13,1,45,7,102. Rāgo ca doso {cā}ti rāgadosā heṭṭhā vuttanayāva.
  3028. 583028,121,927,14,18,1,32,3,{Kutonidānā}ti kiṃnidānā kiṃhetukā.
  3029. 583029,121,927,19,28,1,66,8,"Paccattavacanassa hi ayaṃ to-ādeso, samāse cassa lopābhāvo veditabbo. "
  3030. 583030,121,927,29,67,1,257,33,"Aratī ratī lomahaṃso {kutojā}ti yāyaṃ pantesu senāsanesu, adhikusalesu ca dhammesu arati ukkaṇṭhitā, yā ca pañcasu kāmaguṇesu rati abhirati āsatti kīḷanādi, yo ca lomahaṃsasamuṭṭhānato lomahaṃsasaṅkhāto cittutrāso, ime tayo dhammā kuto jātā kuto nibbattāti pucchā. "
  3031. 583031,121,927,68,73,1,33,4,Kuto {samuṭṭhāyā}ti kuto uppajjitvā.
  3032. 583032,121,927,74,77,1,19,2,{Mano}ti kusalacittaṃ.
  3033. 583033,121,927,78,81,1,25,2,{Vitakkā}ti kāmavitakkādayo.
  3034. 583034,121,927,82,102,1,164,18,"Kumārakā {dhaṅkamivosajantī}ti yathā kumārakā kīḷantā kākaṃ suttena pāde bandhitvā osajanti khipanti, evaṃ kusalamanaṃ akusalavitakkā kuto samuṭṭhāya osajantīti pucchā. "
  3035. 583035,121,928,2,9,1,39,5,Rāgo {cā}ti dutiyagāthā tassā vissajjanaṃ.
  3036. 583036,121,928,10,15,1,34,4,Tattha {ito}ti attabhāvaṃ sandhāyāha.
  3037. 583037,121,928,16,26,1,68,9,"Attabhāvanidānā hi rāgadosā, arati rati lomahaṃsā ca attabhāvato jātā. "
  3038. 583038,121,928,27,33,1,63,6,Kāmavitakkādayo attabhāvato eva samuṭṭhāya kusalamanaṃ osajanti.
  3039. 583039,121,928,34,39,1,48,5,Tena tadaññaṃ pakatiādikāraṇaṃ paṭikkhipanto āha–
  3040. 583040,121,928,40,48,1,27,4,‘‘ itonidānā ito samuṭṭhāyā’’ ti.
  3041. 583041,121,928,49,53,1,51,4,Purimagāthāya vuttanayenettha saddasiddhi veditabbā.
  3042. 583042,121,929,2,21,1,118,14,"Idāni yvāyaṃ‘‘ itonidānā’’ tiādīsu attabhāvanidānā attabhāvato jātā attabhāvato samuṭṭhāyāti attho vutto, taṃ sādhento āha–"
  3043. 583043,121,929,22,29,1,23,3,‘‘ snehajā attasambhūtā’’ ti.
  3044. 583044,121,929,30,36,1,51,6,Ete hi rāgādayo vitakkapariyosānā taṇhāsnehena jātā.
  3045. 583045,121,929,37,44,1,75,7,Tathā jāyantā ca pañcupādānakkhandhabhede attabhāvasaṅkhāte attani sambhūtā.
  3046. 583046,121,929,45,46,1,6,1,Tenāha–
  3047. 583047,121,929,47,54,1,23,3,‘‘ snehajā attasambhūtā’’ ti.
  3048. 583048,121,929,55,66,1,63,7,Idāni tadatthajotikaṃ upamaṃ dasseti‘‘ nigrodhasseva khandhajā’’ ti.
  3049. 583049,121,929,67,73,1,40,5,Tattha {khandhajā}ti khandhesu jātā pārohā.
  3050. 583050,121,929,74,113,1,301,35,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yathā nigrodhassa khandhajasaṅkhātā pārohā āporasasaṅkhāte snehe sati jāyanti, jāyantā ca tasmiṃyeva nigrodhe tesu tesu sākhappadesesu sambhavanti, evaṃ ete rāgādayo ajjhattaṃ taṇhāsnehe sati jāyanti, jāyantā ca tasmiṃyeva attabhāve tesu tesu cakkhādippadesesu iṭṭhārammaṇesu sambhavanti. "
  3051. 583051,121,929,114,116,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  3052. 583052,121,929,117,124,1,23,3,‘‘ snehajā attasambhūtā’’ ti.
  3053. 583053,121,929,125,157,1,270,29,"Puthu visattā {kāmesū}ti yasmā rāgopi pañcakāmaguṇikādivasena, dosopi āghātavatthuādivasena aratiādayopi tassa tassa bhedassa vasenāti sabbathā sabbepime kilesā puthu anekappakārā hutvā vatthudvārārammaṇādivasena tesu tesu kāmesu tathā tathā visattā laggā saṃsibbitvā ṭhitā. "
  3054. 583054,121,929,158,159,1,6,1,Kimiva?
  3055. 583055,121,929,160,187,1,207,25,"Māluvāva vitatā vane yathā vane vitatā māluvā tesu tesu rukkhasākhappasākhādibhedesu visattā hoti laggā saṃsibbitvā ṭhitā, evaṃ ete kilesā dhammā, tasmā ettha puthupabhedesu vatthukāmesu visattaṃ kilesagahanaṃ. "
  3056. 583056,121,930,2,12,1,59,9,"Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ, te naṃ vinodenti suṇohi yakkha. "
  3057. 583057,121,930,13,48,1,247,27,"Tassattho– ye sattā naṃ kilesagahanaṃ‘‘ itonidānaṃ esa uppajjatī’’ ti jānanti, te naṃ taṇhāsinehasinehite attabhāve uppajjatīti ñatvā taṃ taṇhāsinehaṃ ādīnavānupassanādibhāvanāñāṇagginā visosentā vinodenti pajahanti, evaṃ amhākaṃ bhāsitaṃ suṇohi yakkhāti. "
  3058. 583058,121,930,49,66,1,119,14,"Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti, atiṇṇapubbaṃ {apunabbhavāyā}ti ye hi saṃkilesagahanaṃ vinodenti, te ekantena maggaṃ bhāventi. "
  3059. 583059,121,930,67,73,1,46,6,Na hi maggabhāvanaṃ vinā kilesavinodanaṃ atthi.
  3060. 583060,121,930,74,92,1,173,18,Evaṃ maggaṃ bhāventā te pakatiñāṇena duttaraṃ kāmoghādiṃ catubbidhaṃ oghaṃ iminā dīghena addhunā supinantenapi atiṇṇapubbaṃ anatikkantapubbaṃ apunabbhavāya nibbānāya taranti.
  3061. 583061,121,931,2,29,1,253,25,"Dukkaraṃ {bhagavā}ti eko kira devaputto pubbayogāvacaro bahalakilesatāya sappayogena kilese vikkhambhento samaṇadhammaṃ katvā pubbahetumandatāya ariyabhūmiṃ appatvāva kālaṃ katvā devaloke nibbatto, so tathāgataṃ upasaṅkamitvā dukkarabhāvaṃ ārocento evamāha. "
  3062. 583062,121,931,30,45,1,114,13,Tattha dukkaran ti dasapi vassāni… pe… saṭṭhipi vassāni ekantaparisuddhassa samaṇadhammassa karaṇaṃ nāmetaṃ dukkaraṃ.
  3063. 583063,121,931,46,50,1,21,3,{Sekkhā}ti satta sekkhā.
  3064. 583064,121,931,51,56,1,39,4,{Sīlasamāhitā}ti sīlena samāhitā samupetā.
  3065. 583065,121,931,57,60,1,28,2,{Ṭhitattā}ti patiṭṭhitasabhāvā.
  3066. 583066,121,931,61,72,1,89,7,Evaṃ pucchitapañhaṃ vissajjitvā uparipañhaṃ samuṭṭhāpanatthaṃ‘‘ anagāriyupetassā’’ tiādimāha.
  3067. 583067,121,931,73,82,1,82,7,"Tattha {anagāriyupetassā}ti anagāriyaṃ niggehabhāvaṃ upagatassa, pabbajitassāti attho. "
  3068. 583068,121,931,83,86,1,27,2,{Tuṭṭhī}ti catupaccayasantoso.
  3069. 583069,121,932,2,5,1,34,2,{Bhāvanāyā}ti cittavūpasamabhāvanāya.
  3070. 583070,121,932,6,20,1,95,13,"Te chetvā maccuno jālan ti ye rattindivaṃ indriyūpasame ratā, te dussamādahaṃ cittaṃ samādahanti. "
  3071. 583071,121,932,21,29,1,60,7,"Ye samāhitacittā, te catupaccayasantosaṃ pūrentā na kilamanti. "
  3072. 583072,121,932,30,38,1,42,7,"Ye santuṭṭhā, te sīlaṃ pūrentā na kilamanti. "
  3073. 583073,121,932,39,52,1,94,12,"Ye sīle patiṭṭhitā satta sekkhā, te ariyā maccuno jālasaṅkhātaṃ kilesajālaṃ chinditvā gacchanti. "
  3074. 583074,121,933,2,17,1,84,10,"{Duggamo}ti saccametaṃ, bhante, ye indriyūpasame ratā, te dussamādahaṃ cittaṃ samādahanti. "
  3075. 583075,121,933,18,26,1,60,7,"Ye samāhitacittā, te catupaccayasantosaṃ pūrentā na kilamanti. "
  3076. 583076,121,933,27,35,1,42,7,"Ye santuṭṭhā, te sīlaṃ pūrentā na kilamanti. "
  3077. 583077,121,933,36,49,1,97,12,"Ye sīle paramaggāhino satta sekkhā, te ariyā maccuno jālasaṅkhātaṃ kilesajālaṃ chinditvā gacchanti. "
  3078. 583078,121,933,50,67,1,63,11,"Kiṃ na gamissanti, ayaṃ pana duggamo‘‘ bhagavā visamo maggo’’ ti āha. "
  3079. 583079,121,933,68,85,1,115,15,"Tattha kiñcāpi ariyamaggo neva duggamo na visamo, pubbabhāgapaṭipadāya panassa bahū parissayā honti, tasmā evaṃ vutto. "
  3080. 583080,121,933,86,92,1,46,5,{Avaṃsirā}ti ñāṇasirena adhosirā hutvā papatanti.
  3081. 583081,121,933,93,101,1,68,8,Ariyamaggaṃ ārohituṃ asamatthatāya eva te magge papatantīti vuccanti.
  3082. 583082,121,933,102,111,1,52,8,Ariyānaṃ samo {maggo}ti sveva maggo ariyānaṃ samo hoti.
  3083. 583083,121,933,112,119,1,41,6,Visame {samā}ti visamepi sattakāye samā eva.
  3084. 583084,121,934,2,17,1,112,12,103. Idañhi taṃ jetavanan ti anāthapiṇḍiko devaputto jetavanassa ceva buddhādīnañca vaṇṇabhaṇanatthaṃ āgantvā evamāha.
  3085. 583085,121,934,18,21,1,44,3,Isisaṅghanisevitan ti bhikkhusaṅghanivesitaṃ.
  3086. 583086,121,934,22,38,1,107,12,Evaṃ paṭhamagāthāya jetavanassa vaṇṇaṃ kathetvā idāni ariyamaggassa vaṇṇaṃ kathento‘‘ kammaṃ vijjā’’ tiādimāha.
  3087. 583087,121,934,39,43,1,28,4,Tattha kamman ti maggacetanā.
  3088. 583088,121,934,44,47,1,18,2,{Vijjā}ti maggapaññā.
  3089. 583089,121,934,48,55,1,42,5,"{Dhammo}ti samādhi, samādhipakkhikā vā dhammā. "
  3090. 583090,121,934,56,64,1,70,8,Sīlaṃ jīvitamuttaman ti sīle patiṭṭhitassa jīvitañca uttamanti dasseti.
  3091. 583091,121,934,65,70,1,30,4,Atha vā {vijjā}ti diṭṭhisaṅkappā.
  3092. 583092,121,934,71,74,1,28,2,{Dhammo}ti vāyāmasatisamādhayo.
  3093. 583093,121,934,75,78,1,25,3,Sīlan ti vācākammantājīvā.
  3094. 583094,121,934,79,87,1,67,8,Jīvitamuttaman ti etasmiṃ sīle patiṭṭhitassa jīvitaṃ nāma uttamanti.
  3095. 583095,121,934,88,101,1,69,9,‘‘ Etena maccā sujjhantī’’ ti etena aṭṭhaṅgikena maggena sattā visujjhanti.
  3096. 583096,121,935,2,12,1,53,7,"{Tasmā}ti yasmā maggena sujjhanti, na gottadhanehi, tasmā. "
  3097. 583097,121,935,13,20,1,63,7,Yoniso vicine dhamman ti upāyena bodhipakkhiyadhammaṃ vicineyya.
  3098. 583098,121,935,21,29,1,58,7,Evaṃ tattha {visujjhatī}ti evaṃ tasmiṃ ariyamagge visujjhati.
  3099. 583099,121,935,30,39,1,68,9,Atha vā yoniso vicine dhamman ti upāyena ariyasaccadhammaṃ vicineyya.
  3100. 583100,121,935,40,49,1,65,8,Evaṃ tattha {visujjhatī}ti evaṃ tesu catūsu ariyasaccesu visujjhati.
  3101. 583101,121,935,50,60,1,63,6,Idāni sāriputtattherassa vaṇṇaṃ kathento‘‘ sāriputtovā’’ tiādimāha.
  3102. 583102,121,935,61,71,1,81,8,"Tattha {sāriputtovā}ti avadhāraṇavacanaṃ, etehi paññādīhi sāriputtova seyyoti vadati. "
  3103. 583103,121,935,72,75,1,28,2,{Upasamenā}ti kilesavūpasamena.
  3104. 583104,121,935,76,88,1,64,9,"{Pāraṅgato}ti nibbānaṃ gato, yo koci nibbānapatto bhikkhu, na tādiso. "
  3105. 583105,121,935,89,99,1,63,9,"Etāvaparamo siyā, na therā uttaritaro nāma sāvako atthīti vadati. "
  3106. 583106,121,936,2,6,1,29,4,Atītan ti atīte pañcakkhandhe.
  3107. 583107,121,936,7,11,1,42,3,{Nānvāgameyyā}ti taṇhādiṭṭhīhi nānugaccheyya.
  3108. 583108,121,936,12,17,1,42,4,{Nappaṭikaṅkhe}ti taṇhādiṭṭhīhi na pattheyya.
  3109. 583109,121,936,18,22,1,36,4,Yadatītan ti idamettha kāraṇavacanaṃ.
  3110. 583110,121,936,23,37,1,74,10,"Yasmā yaṃ atītaṃ, taṃ pahīnaṃ niruddhaṃ atthaṅgataṃ, tasmā taṃ nānugaccheyya. "
  3111. 583111,121,936,38,53,1,84,13,"Yasmā ca yaṃ tattha anāgataṃ, taṃ appattaṃ ajātaṃ anibbattaṃ, tasmā tampi na pattheyya. "
  3112. 583112,121,936,54,77,1,174,20,"Tattha {tatthā}ti paccuppannampi dhammaṃ yattha yattheva so uppanno, tattha tattheva naṃ aniccānupassanādīhi sattahi anupassanāhi vipassati, araññādīsu vā tattha tattha vipassati. "
  3113. 583113,121,936,78,84,1,70,6,Asaṃhīraṃ asaṃkuppan ti idaṃ vipassanāpaṭivipassanādassanatthaṃ vuttaṃ.
  3114. 583114,121,936,85,101,1,120,15,"Vipassanā hi rāgādīhi na saṃhirati na kuppatīti asaṃhīrā asaṃkuppā, taṃ anubrūhaye vaḍḍheyya paṭivipasseyyāti vuttaṃ hoti. "
  3115. 583115,121,936,102,125,1,175,21,"Atha vā nibbānaṃ rāgādīhi na saṃhirati na kuppatīti asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā paṇḍito bhikkhu anubrūhaye, punappunaṃ tadārammaṇaṃ phalasamāpattiṃ appento vaḍḍheyyāti attho. "
  3116. 583116,121,937,2,21,1,133,15,Tassa pana anubrūhanassa atthāya ajjeva kiccamātappan ti kilesānaṃ ātāpanaparitāpanena‘‘ ātappan’’ ti laddhanāmaṃ vīriyaṃ ajjeva kātabbaṃ.
  3117. 583117,121,937,22,34,1,59,11,Ko jaññā maraṇaṃ {suve}ti sve jīvitaṃ vā maraṇaṃ vā ko jānāti.
  3118. 583118,121,937,35,77,1,206,30,"Ajjeva dānaṃ dassāmi, sīlaṃ vā rakkhissāmi, aññataraṃ vā pana kusalaṃ karissāmi,‘‘ ajja tāva papañco atthi, sve vā punadivase vā jānissāmī’’ ti cittaṃ anuppādetvā‘‘ ajjeva karissāmī’’ ti evaṃ vīriyaṃ kātabbanti dasseti. "
  3119. 583119,121,937,78,141,1,415,49,"{Mahāsenenā}ti ahivicchikavisasatthādīni hi anekāni maraṇakāraṇāni tassa senāti tāya mahatiyā senāya vasena mahāsenena evarūpena maccunā saddhiṃ‘‘ katipāhaṃ tāva āgamehi, yāvāhaṃ buddhapūjādiṃ attano avassayaṃ kammaṃ karomī’’ ti evaṃ mittasanthavākārasaṅkhāto vā‘‘ idaṃ sataṃ vā sahassaṃ vā gahetvā katipāhaṃ āgamehī’’ ti evaṃ lañjānuppadānasaṅkhāto vā‘‘ iminā balarāsinā paṭibāhissāmī’’ ti evaṃ balarāsisaṅkhāto vā saṅgaro natthi. "
  3120. 583120,121,937,142,150,1,83,7,"Saṅgaroti hi mittakaraṇalañjadānabalarāsisaṅkaḍḍhanānaṃ nāmaṃ, tasmā ayamattho vutto. "
  3121. 583121,121,937,151,155,1,32,4,Atanditan ti analasaṃ uṭṭhāhakaṃ.
  3122. 583122,121,937,156,162,1,54,6,Evaṃ paṭipannattā bhaddo ekaratto assāti bhaddekaratto.
  3123. 583123,121,937,163,179,1,95,11,{Itī}ti evaṃ paṭipannaṃ puggalaṃ‘‘ bhaddekaratto ayan’’ ti rāgādisantatāya santo buddhamuni ācikkhati.
  3124. 583124,121,938,2,10,1,44,7,Cakkhunā paññāya {cā}ti cakkhunā ca paññāya ca.
  3125. 583125,121,938,11,14,1,24,3,Cakkhubhūtāya vā paññāya.
  3126. 583126,121,938,15,27,1,66,10,"Satiyā paññāya {cā}ti satiyā ca paññāya ca, sativisiṭṭhāya vā paññāya. "
  3127. 583127,121,938,28,31,1,19,2,{Kāyenā}ti nāmakāyena.
  3128. 583128,121,939,2,13,1,81,9,"Dibbacakkhu suvisuddhan ti dibbaṃ cakkhu suvisuddhaṃ, yaṃ sacchikarotīti adhippāyo. "
  3129. 583129,121,939,14,19,1,46,4,{Pubbenivāsā}ti purimāsu jātīsu nivutthakkhandhā.
  3130. 583130,121,939,20,23,1,26,2,{Iddhividhā}ti iddhikoṭṭhāsā.
  3131. 583131,121,939,24,27,1,18,2,{Nirodho}ti nibbānaṃ.
  3132. 583132,121,939,28,30,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  3133. 583133,121,940,2,19,1,112,13,104. Yassa selūpamaṃ cittan ti ekaghanaṃ selaṃ viya pakativātehi lokadhammavātehi akampanīyato yassa cittaṃ selūpamaṃ.
  3134. 583134,121,940,20,21,1,6,1,Tenāha–
  3135. 583135,121,940,22,29,1,23,3,‘‘ ṭhitaṃ nānupakampatī’’ ti.
  3136. 583136,121,940,30,33,1,22,2,{Rajanīyesū}ti lābhādīsu.
  3137. 583137,121,940,34,37,1,22,2,{Kopaneyye}ti alābhādike.
  3138. 583138,121,940,38,50,1,123,11,Kuto naṃ {dukkhamessatī}ti taṃ evaṃ bhāvitacittaṃ vītikkantalokadhammaṃ uttamapurisaṃ lokadhammahetukaṃ dukkhaṃ nānugamissati.
  3139. 583139,121,941,2,16,1,148,12,"Yo {brāhmaṇo}ti bāhitapāpadhammatāya brāhmaṇo, na diṭṭhamaṅgalikatāya huṃhuṅkārakasāvādipāpadhammayutto hutvā kevalaṃ jātimattena brāhmaṇoti paṭijānāti. "
  3140. 583140,121,941,17,22,1,62,5,So brāhmaṇo bāhitapāpadhammattā huṃhuṅkārappahānena nihuṃhuṅko.
  3141. 583141,121,941,23,25,1,30,2,Rāgādikasāvābhāvena nikkabhāvo.
  3142. 583142,121,941,26,29,1,38,3,Sīlasaṃvarena saṃyatacittatāya yatatto.
  3143. 583143,121,941,30,40,1,80,9,"Catumaggañāṇasaṅkhātehi vedehi antaṃ nibbānaṃ, vedānaṃ vā antaṃ gatattā vedantagū. "
  3144. 583144,121,941,41,44,1,49,3,Maggabrahmacariyassa vusitattā vūsitabrahmacariyo.
  3145. 583145,121,941,45,61,1,72,11,Dhammena so brahmavādaṃ {vadeyyā}ti so‘‘ brāhmaṇo ahan’’ ti etaṃ vādaṃ vadeyya.
  3146. 583146,121,941,62,76,1,126,13,Yassa sakalalokasannivāse kuhiñci ekārammaṇepi rāgussado dosussado mohussado mānussado diṭṭhussadoti ime ussadā {natthī}ti attho.
  3147. 583147,121,942,2,7,1,28,4,Na {gādhatī}ti na patiṭṭhahati.
  3148. 583148,121,942,8,12,1,26,3,{Sukkā}ti sukkasaṅkhātā gahā.
  3149. 583149,121,942,13,34,1,110,16,"Yadi candimasūriyādīnaṃ pabhā tattha natthi, tamo eva ca siyāti āsaṅkamāne sandhāyāha‘‘ tamo tattha na vijjatī’’ ti. "
  3150. 583150,121,942,35,52,1,138,15,"Yadā ca {attanāvedī}tiādīsu evaṃvidhaṃ nibbānaṃ attapaccakkhena ñāṇena yadā vindati, atha rūpārūpadhammato sukhadukkhato ca vippamutto hotīti. "
  3151. 583151,121,943,2,7,1,59,4,Sakesu {dhammesū}ti sakaattabhāvasaṅkhātesu upādānakkhandhesu.
  3152. 583152,121,943,8,13,1,49,5,Yebhuyyena hi ajjhattaṃ vipassanābhiniveso hotīti.
  3153. 583153,121,943,14,24,1,68,9,"Etaṃ pisācan ti ajakalāpaka, etaṃ tayā vuttaṃ pisācaṃ kilesapisācañca. "
  3154. 583154,121,943,25,31,1,47,6,Pakkulan ti tayā kataṃ akkulaṃ pakkulakaraṇañca.
  3155. 583155,121,943,32,35,1,23,2,{Ativattatī}ti atikkamati.
  3156. 583156,121,944,2,15,1,100,12,Nābhinandati āyantin ti purāṇadutiyikaṃ āgacchantiṃ aññaṃ vā na abhinandati cittena na sampaṭicchati.
  3157. 583157,121,944,16,20,1,28,4,Tameva pakkamantiṃ na socati.
  3158. 583158,121,944,21,30,1,74,9,Saṅgā saṅgāmajiṃ muttan ti pañcavidhāpi saṅgato muttaṃ saṅgāmajiṃ bhikkhuṃ.
  3159. 583159,121,945,2,16,1,75,12,"{Bahvetthā}ti bahu ettha nhāyati jano, na tena so suddho nāma hotīti adhippāyo. "
  3160. 583160,121,946,2,8,1,44,5,Jātibalaṃ nisedhan ti jātibalassa nisedhakaṃ.
  3161. 583161,121,946,9,17,1,68,7,Sahāyā {vatā}ti samathavipassanābhāvanāya saha ayanavasena sahāyā vata.
  3162. 583162,121,946,18,27,1,96,9,Kālena kālaṃ sappāyadhammassa savanavasena cirarattaṃ sameti samāgamo etesanti cirarattasametikā.
  3163. 583163,121,946,28,33,1,40,4,{Sithilamārabbhā}ti sithilaṃ vīriyaṃ katvā.
  3164. 583164,121,947,2,26,1,174,18,"105. Tatra kho, bhikkhave, ko {viseso}ti satthu sāvakassa ca pañcasveva upādānakkhandhesu nibbidādayoti pubbabhāgapaṭipattiyaṃ anupādāvimuttiyañca heṭṭhā upari ca visesābhāvaṃ dasseti. "
  3165. 583165,121,947,27,28,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3166. 583166,121,947,29,52,1,28,4,‘‘ natthi vimuttiyā nānattan’’ ti( a. ni.5.31; kathā.355 atthato samānaṃ).
  3167. 583167,121,947,53,64,1,50,7,Tattha visesābhāvaṃ paccāmasati‘‘ tatra ko viseso’’ ti.
  3168. 583168,121,947,65,68,1,26,2,{Adhippayāso}ti adhikapayogo.
  3169. 583169,121,947,69,74,1,34,5,Nānākaraṇan ti ca visesoyeva vutto.
  3170. 583170,121,948,2,29,1,246,22,"Ayaṃ kho, bhikkhave, {viseso}ti bhikkhave, yadipi sāvakassa satthu ca vimuttiyaṃ viseso natthi, sayambhuñāṇena pana savāsanasabbakilese khepetvā sammāsambodhiṃ abhisambujjhitvā anuppannassa ariyamaggassa parasantāne uppādanādisakalasabbaññuguṇasamāyogo. "
  3171. 583171,121,948,30,34,1,46,4,Ayaṃ sammāsambuddhassa paññāvimuttato visesoti.
  3172. 583172,121,948,35,39,1,35,3,Tattha {anuppannassā}ti avattamānassa.
  3173. 583173,121,948,40,43,1,44,3,Ariyamaggañhi kassapasammāsambuddho uppādesi.
  3174. 583174,121,948,44,58,1,94,13,"Antarā añño satthā uppādetā nāma nāhosi, tasmā ayaṃ bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā nāma. "
  3175. 583175,121,948,59,63,1,31,3,{Asañjātassā}ti tasseva vevacanaṃ.
  3176. 583176,121,948,64,67,1,26,2,{Anakkhātassā}ti akathitassa.
  3177. 583177,121,948,68,71,1,24,3,Maggaṃ jānātīti maggaññū.
  3178. 583178,121,948,72,77,1,40,5,Maggaṃ viditaṃ pākaṭaṃ akāsīti maggavidū.
  3179. 583179,121,948,78,84,1,39,6,Magge ca amagge ca kovidoti maggakovido.
  3180. 583180,121,948,85,89,1,31,3,{Maggānugā}ti maggaṃ anugacchantā.
  3181. 583181,121,948,90,99,1,71,7,"{Pacchāsamannāgatā}ti ahaṃ paṭhamaṃ samannāgato, sāvakā pacchā samannāgatā. "
  3182. 583182,121,949,2,32,1,48,7,106.‘‘ Nīce kule paccājāto’’ tiādinā( a. ni.4.85; pu. pa.168) tamena yuttoti tamo.
  3183. 583183,121,949,33,37,1,56,4,Kāyaduccaritādīhi puna nirayatamupagamanato tamaparāyaṇo.
  3184. 583184,121,949,38,43,1,41,5,Iti ubhayenapi khandhatamova kathito hoti.
  3185. 583185,121,949,44,74,1,74,10,"‘‘ Aḍḍhe kule paccājāto’’ tiādinā( a. ni.4.85; pu. pa.168) jotinā yuttoti joti, ālokabhūtoti vuttaṃ hoti. "
  3186. 583186,121,949,75,79,1,62,4,Kāyasucaritādīhi puna saggūpapattibhavūpagamanato jotiparāyaṇo.
  3187. 583187,121,949,80,85,1,34,5,Iminā nayena itarepi dve veditabbā.
  3188. 583188,121,950,2,13,1,73,9,Na taṃ daḷhaṃ bandhanamāhu {dhīrā}ti ettha {dhīrā}ti buddhādayo paṇḍitapurisā.
  3189. 583189,121,950,14,40,1,195,20,"Yaṃ saṅkhalikasaṅkhātaṃ ayena nibbattaṃ āyasaṃ addubandhanasaṅkhātaṃ dārumayañca pabbajatiṇehi rajjuṃ katvā katarajjubandhanañca, taṃ asiādīhi chindituṃ sakkuṇeyyatāya‘‘ thiran’’ ti na vadantīti attho. "
  3190. 583190,121,950,41,46,1,32,4,{Sārattarattā}ti rattā hutvā rattā.
  3191. 583191,121,950,47,49,1,23,2,Balavarāgarattāti attho.
  3192. 583192,121,950,50,60,1,63,8,"{Maṇikuṇḍalesū}ti maṇīsu ca kuṇḍalesu ca, maṇicittesu vā kuṇḍalesu. "
  3193. 583193,121,950,61,89,1,148,21,"Etaṃ daḷhan ti ye maṇikuṇḍalesu sārattarattā, tesu yo rāgo, yā ca puttadāresu apekkhā taṇhā, etaṃ kilesamayaṃ bandhanaṃ paṇḍitapurisā‘‘ daḷhan’’ ti vadanti. "
  3194. 583194,121,951,2,12,1,81,10,Ohārinan ti ākaḍḍhitvā catūsu apāyesu pātanato avaharati heṭṭhā haratīti ohārinaṃ.
  3195. 583195,121,951,13,25,1,127,12,Sithilan ti bandhanaṭṭhāne chaviādīni akopetvā bandhanabhāvampi ajānāpetvā jalapathathalapathādīsu kammaṃ kātuṃ detīti sithilaṃ.
  3196. 583196,121,951,26,39,1,124,13,Duppamuñcan ti lobhavasena hi ekavārampi uppannaṃ kilesabandhanaṃ daṭṭhaṭṭhānato kacchapo viya dummocayaṃ hotīti duppamuñcaṃ.
  3197. 583197,121,951,40,57,1,152,16,Etampi {chetvānā}ti etaṃ daḷhampi kilesabandhanaṃ ñāṇakhaggena chinditvā anapekkhino hutvā kāmasukhaṃ pahāya paribbajanti pakkamanti pabbajanti cāti attho.
  3198. 583198,121,952,2,9,1,35,3,107. {Cetetī}ti akusalacetanāvasena ceteti.
  3199. 583199,121,952,10,17,1,74,6,{Pakappetī}ti tameva akusalacetanaṃ kāyavacīkammabhāvaṃ pāpanavasena kappeti.
  3200. 583200,121,952,18,24,1,57,5,{Anusetī}ti rāgādianusayova santāne appahīnabhāvena anuseti.
  3201. 583201,121,952,25,42,1,146,15,"Ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa {ṭhitiyā}ti yadetaṃ cetanaṃ pakappanaṃ anusayanañca, etaṃ abhisaṅkhāraviññāṇassa ṭhitiyā pavattiyā paccayo hotīti attho. "
  3202. 583202,121,952,43,58,1,158,13,Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa {hotī}ti yathāvuttapaccaye sati abhisaṅkhāraviññāṇassa kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāsampādanato patiṭṭhā hoti.
  3203. 583203,121,952,59,68,1,92,8,Āyatiṃ punabbhavābhinibbatti {hotī}ti āyatiṃ punabbhavasaṅkhātā viññāṇādīnaṃ abhinibbatti hoti.
  3204. 583204,121,953,2,15,1,61,8,"‘ ‘ No ce, bhikkhave, cetetī’’ tiādinā akusalakammameva paṭikkhipati. "
  3205. 583205,121,953,16,35,1,163,16,"Ayañhettha saṅkhepattho, yadipi kadāci yonisomanasikārā akusalacetanā nappavattati, anusayā pana appahīnāti, te kusalassa abhisaṅkhāraviññāṇassa patiṭṭhā honti yevāti. "
  3206. 583206,121,953,36,44,1,82,8,Sati ca abhisaṅkhāraviññāṇe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hotīti vattuṃ vaṭṭatiyeva.
  3207. 583207,121,953,45,48,1,42,3,Tatiyavāro vuttapaṭipakkhanayena veditabbo.
  3208. 583208,121,954,2,40,1,217,23,"108.‘‘ Neso, bhikkhave, ariyassa vinaye samuddo’’ tiādi yadi duppūraṇaṭṭhena saṃsīdanaṭṭhena duratikkamanaṭṭhena sāgaro‘‘ samuddo’’ ti vucceyya, tato satabhāgenapi sahassabhāgenapi cakkhuādīsveva ayaṃ nayo labbhatīti dassetuṃ vuttaṃ. "
  3209. 583209,121,954,41,42,1,6,1,Tenāha–
  3210. 583210,121,954,43,67,1,128,16,"‘‘ cakkhu, bhikkhave, purisassa samuddo, tassa rūpamayo vego’’ ti, rūpesu sattānaṃ āviñchanato rūpāyatanameva vego cakkhussa vegoti attho. "
  3211. 583211,121,955,2,25,1,187,22,Yo taṃ rūpamayaṃ vegaṃ {sahatī}ti yo bhikkhu saha visayena cakkhuṃ aniccato dukkhato anattato sammasanto tattha ca nibbindanto virajjanto tappaṭibaddhato kilesajālato vimuccanto abhibhavati.
  3212. 583212,121,955,26,40,1,100,12,"Ayaṃ vuccati, bhikkhave, atari cakkhusamuddan ti ayaṃ bhikkhu cakkhusaṅkhātaṃ samuddaṃ tiṇṇoti vuccati. "
  3213. 583213,121,956,2,21,1,126,15,"Aparo nayo– cakkhu, bhikkhave, ariyassa vinaye samuddoti yadipi duppūraṇaṭṭhena yadi vā samudanaṭṭhena samuddo, cakkhumeva samuddo. "
  3214. 583214,121,956,22,33,1,105,11,Tassa hi pathavito yāva akaniṭṭhabrahmalokā nīlādiārammaṇaṃ samosarantaṃ paripuṇṇabhāvaṃ kātuṃ na sakkoti.
  3215. 583215,121,956,34,37,1,30,3,Evaṃ duppūraṇaṭṭhenapi samuddo.
  3216. 583216,121,956,38,53,1,151,15,Cakkhu ca tesu tesu nīlādiārammaṇesu samudeti asaṃvutaṃ hutvā osaramānaṃ kilesuppattiyā kāraṇabhāvena sadosabhāvena gacchatīti samudanaṭṭhenapi samuddo.
  3217. 583217,121,956,54,63,1,97,9,Tathā cakkhuṃ taṇhāsotādīnaṃ uppattidvāratāya tehi santānassa samudanaṭṭhena temanaṭṭhena samuddo.
  3218. 583218,121,956,64,84,1,167,18,Tassa rūpamayo {vego}ti samuddassa appamāṇo ūmimayo vego viya tassāpi cakkhusamuddassa samosarantassa nīlādibhedassa ārammaṇassa vasena appameyyo rūpamayo vego veditabbo.
  3219. 583219,121,956,85,111,1,189,23,"Yo taṃ rūpamayaṃ vegaṃ {sahatī}ti yo taṃ cakkhusamudde samosarantaṃ rūpamayaṃ vegaṃ manāpe rūpe rāgaṃ, amanāpe dosaṃ, asamapekkhane mohanti evaṃ rāgādikilese anuppādento upekkhakabhāvena sahati. "
  3220. 583220,121,957,2,6,1,34,4,Saūmin tiādīsu kilesaūmīhi saūmiṃ.
  3221. 583221,121,957,7,9,1,22,2,Kilesavaṭṭehi sāvaṭṭaṃ.
  3222. 583222,121,957,10,12,1,20,2,Kilesagahehi sagahaṃ.
  3223. 583223,121,957,13,15,1,28,2,Kilesarakkhasehi sarakkhasaṃ.
  3224. 583224,121,957,16,20,1,31,4,Kodhupāyāsassa vā vasena saūmiṃ.
  3225. 583225,121,957,21,23,1,23,2,Kāmaguṇavasena sāvaṭṭaṃ.
  3226. 583226,121,957,24,27,1,34,3,Mātugāmavasena sagahaṃ sarakkhasaṃ.
  3227. 583227,121,957,28,29,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3228. 583228,121,957,30,60,1,55,5,"‘‘ ūmibhayanti kho, bhikkhave, kodhupāyāsassetaṃ adhivacanaṃ( itivu.109; ma. ni.2.162; a. ni.4.122). "
  3229. 583229,121,957,61,91,1,65,7,"Tathā āvaṭṭanti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ( itivu.109; ma. ni.2.164; a. ni.4.122). "
  3230. 583230,121,957,92,107,1,58,6,"Gaharakkhasoti kho, bhikkhave, mātugāmassetaṃ adhivacanan’’ ti( itivu.109). "
  3231. 583231,121,957,108,111,1,24,3,Sesadvāresupi eseva nayo.
  3232. 583232,121,958,2,11,1,83,7,Saūmibhayaṃ duttaraṃ {accatarī}ti aniccatādiūmibhayena sabhayaṃ duratikkamaṃ atikkami.
  3233. 583233,121,958,12,17,1,37,4,{Lokantagū}ti saṃsāralokassa antaṃ gato.
  3234. 583234,121,958,18,24,1,46,5,Pāragatoti {vuccatī}ti nibbānaṃ gatoti kathīyati.
  3235. 583235,121,959,2,9,1,52,6,{Baḷisā}ti sattānaṃ anatthahetutāya baḷisā viya baḷisā.
  3236. 583236,121,959,10,13,1,19,2,{Anayāyā}ti anatthāya.
  3237. 583237,121,959,14,17,1,21,2,{Byābādhāyā}ti dukkhāya.
  3238. 583238,121,959,18,26,1,59,7,{Iṭṭhā}ti pariyiṭṭhā vā apariyiṭṭhā vā sukhārammaṇatāya iṭṭhā.
  3239. 583239,121,959,27,29,1,20,2,Kāmanīyaṭṭhena kantā.
  3240. 583240,121,959,30,33,1,29,3,Manassa vaḍḍhanaṭṭhena manāpā.
  3241. 583241,121,959,34,36,1,24,2,Piyasabhāvatāya piyarūpā.
  3242. 583242,121,959,37,39,1,33,2,Kilesakāmasahitattā kāmūpasaṃhitā.
  3243. 583243,121,959,40,44,1,44,4,Rāgajananaṭṭhena cittassa rañjanato rajanīyā.
  3244. 583244,121,959,45,68,1,185,17,"{Tañce}ti taṃ rūpārammaṇaṃ, nīlādivasena anekabhedabhinnampi hi rūpāyatanaṃ rūpārammaṇabhāvena cakkhuviññeyyabhāvena ca ekavidhataṃ nātivattatīti taṃsabhāvasāmaññaṃ gahetvā‘‘ tañce’’ ti vuttaṃ. "
  3245. 583245,121,959,69,75,1,67,5,{Abhinandatī}ti abhinandanabhūtāya sappītikataṇhāya abhimukho nandati.
  3246. 583246,121,959,76,91,1,76,9,"{Abhivadatī}ti‘‘ aho sukhaṃ, aho sukhan’’ ti vadāpentiyā taṇhāyanavasena abhivadati. "
  3247. 583247,121,959,92,98,1,53,5,Ajjhosāya {tiṭṭhatī}ti gilitvā pariniṭṭhapetvā tiṭṭhati.
  3248. 583248,121,959,99,118,1,128,14,"Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu gilitabaḷiso {mārassā}ti ayaṃ, bhikkhu, kilesamārassa baḷisabhūtaṃ rūpataṇhaṃ gilitvā ṭhitoti vuccati. "
  3249. 583249,121,959,119,125,1,41,5,Sesavāresupi iminā nayena attho veditabbo.
  3250. 583250,121,959,126,129,1,15,2,{Abhedī}ti bhindi.
  3251. 583251,121,959,130,134,1,31,3,{Paribhedī}ti sabbabhāgena bhindi.
  3252. 583252,121,959,135,137,1,16,2,Sesaṃ uttānameva.
  3253. 583253,121,960,2,19,1,139,13,109. Ayaṃ loko {santāpajāto}ti ayaṃ sattaloko jātasantāpo ñātibyasanādivasena uppannasokasantāpo ca rāgādivasena uppannapariḷāhasantāpo cāti attho.
  3254. 583254,121,960,20,25,1,47,4,{Phassapareto}ti anekehi dukkhaphassehi abhibhūto.
  3255. 583255,121,960,26,54,1,170,22,"Rodaṃ vadati {attato}ti taṃ taṃ attanā phuṭṭhaṃ dukkhaṃ abhāvitakāyatāya adhivāsetuṃ asakkonto‘‘ aho dukkhaṃ, īdisaṃ dukkhaṃ mayhaṃ sattunopi mā hotū’’ tiādinā vilapanto vadati. "
  3256. 583256,121,960,55,56,1,5,1,Kasmā?
  3257. 583257,121,960,57,86,1,176,26,"Yena yena hi maññanti, tato taṃ hoti aññathā, yasmā ete sattā yena yena pakārena attano dukkhassa paṭikāraṃ maññanti āsīsanti, taṃ dukkhaṃ tato aññena pakārena tikicchitabbaṃ hoti. "
  3258. 583258,121,960,87,100,1,75,12,"Yena vā pakārena attano vaḍḍhiṃ maññanti, tato aññathā avaḍḍhi eva pana hoti. "
  3259. 583259,121,960,101,106,1,47,5,Evaṃ aññathābhāvitaṃ icchāvighātaṃ eva pāpuṇāti.
  3260. 583260,121,960,107,120,1,95,11,"Ayaṃ bhavasatto kāmādibhavesu satto satta loko, tathāpi bhavamevābhinandati, na tattha nibbindati. "
  3261. 583261,121,960,121,134,1,128,12,"Yadabhinandati taṃ bhayan ti yaṃ kāmādibhavaṃ abhinandati, taṃ jarāmaraṇādianekabyasanānubandhattā ativiya bhayānakaṭṭhena bhayaṃ. "
  3262. 583262,121,960,135,149,1,106,12,"Yassa {bhāyatī}ti yato jarāmaraṇādito bhāyati, taṃ dukkhassa adhiṭṭhānabhāvato dukkhadukkhatāya ca dukkhan ti. "
  3263. 583263,121,961,2,7,1,42,3,{Bhavavippahānāyā}ti bhavassa pajahanatthāya.
  3264. 583264,121,961,8,12,1,27,3,{Kho}ti avadhāraṇatthe nipāto.
  3265. 583265,121,961,13,28,1,122,13,Idaṃ vuttaṃ hoti– ekanteneva kāmādibhavassa samudayappahānena pahānatthaṃ idaṃ mayā adhigataṃ magga brahmacariyaṃ {vussatī}ti.
  3266. 583266,121,962,2,20,1,129,14,Evaṃ ariyassa maggassa ekaṃseneva niyyānikabhāvaṃ dassetvā idāni aññamaggassa niyyānikabhāvaṃ paṭikkhipanto‘‘ ye hi kecī’’ tiādimāha.
  3267. 583267,121,962,21,28,1,47,6,Tattha {bhavenā}ti rūpabhavena vā arūpabhavena vā.
  3268. 583268,121,962,29,32,1,21,2,{Bhavassā}ti saṃsārassa.
  3269. 583269,121,962,33,40,1,55,6,"Vippamokkhan ti bhavato vimuttiṃ, saṃsārasuddhinti attho. "
  3270. 583270,121,962,41,61,1,181,17,"Kiñcāpi te samaṇabrāhmaṇā tattha nibbānasaññino, bhavagāmikammena pana rūpārūpajjhānena , taṃnibbattena ca upapattibhavena bhavavisuddhiṃ vadantā bhavena bhavavippamokkhaṃ vadanti nāma. "
  3271. 583271,121,962,62,63,1,6,1,Tenāha–
  3272. 583272,121,962,64,74,1,41,6,‘‘ sabbe te avippamuttā bhavasmāti vadāmī’’ ti.
  3273. 583273,121,962,75,94,1,111,13,"Atha vā {bhavenā}ti bhavadiṭṭhiyā, bhavati tiṭṭhati sassatanti hi pavattanato sassatadiṭṭhi‘‘ bhavadiṭṭhī’’ ti vuccati. "
  3274. 583274,121,962,95,107,1,70,8,Bhavadiṭṭhi eva uttarapadalopena‘‘ bhavo’’ ti vuttā bhavataṇhātiādīsu viya.
  3275. 583275,121,962,108,114,1,74,6,Bhavadiṭṭhivasena hi idhekacce bhavavisesaṃyeva bhavavippamokkhaṃ maññanti.
  3276. 583276,121,962,115,120,1,25,5,Yathā taṃ bako brahmā āha–
  3277. 583277,121,962,121,154,1,64,9,"‘‘ idaṃ niccaṃ, idaṃ dhuvaṃ, idaṃ sassataṃ, idaṃ avipariṇāmadhamman’’ ti( ma. ni.1.501; saṃ. ni.1.175). "
  3278. 583278,121,962,155,158,1,27,2,{Vibhavenā}ti ucchedadiṭṭhiyā.
  3279. 583279,121,962,159,173,1,92,10,Vibhavati vinassati ucchijjatīti hi pavattanato ucchedadiṭṭhi vuttanayena‘‘ vibhavo’’ ti vuccati.
  3280. 583280,121,962,174,179,1,50,4,Bhavassa {nissaraṇamāhaṃsū}ti saṃsārasuddhiṃ vadiṃsu.
  3281. 583281,121,962,180,185,1,55,5,Ucchedadiṭṭhivasena hi idhekacce saṃsārasuddhiṃ vadanti.
  3282. 583282,121,962,186,189,1,15,3,Tathā hi vuttaṃ–
  3283. 583283,121,963,2,19,1,91,12,"‘ ‘ Yato kho, bho, ayaṃ attā rūpī cātumahābhūtiko… pe… nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. "
  3284. 583284,121,963,20,42,1,52,9,"Ettāvatā kho, bho, ayaṃ attā sammā samucchinno hotī’’ ti( dī. ni.1.91). "
  3285. 583285,121,964,2,5,1,21,2,{Anissaṭā}ti anikkhantā.
  3286. 583286,121,964,6,8,1,17,2,Tattha kāraṇamāha–
  3287. 583287,121,964,9,18,1,41,5,‘‘ upadhiñhi paṭicca dukkhamidaṃ sambhotī’’ ti.
  3288. 583288,121,964,19,23,1,34,4,Tattha upadhin ti khandhādiupadhiṃ.
  3289. 583289,121,964,24,27,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti?
  3290. 583290,121,964,28,37,1,102,8,"Yattha ime diṭṭhigatikā nibbānasaññino, tattha khandhūpadhikilesūpadhiabhisaṅkhārūpadhayo adhigatā ñātā. "
  3291. 583291,121,964,38,41,1,30,3,Kuto tassa dukkhanissaraṇatāti.
  3292. 583292,121,964,42,59,1,105,12,"Yaṃ pana paramatthato dukkhanissaraṇaṃ, taṃ dassetuṃ‘‘ sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo’’ ti vuttaṃ. "
  3293. 583293,121,965,2,9,1,47,6,Lokamimaṃ {passā}ti bhagavā attano cittaṃ ālapati.
  3294. 583294,121,965,10,14,1,19,3,{Puthū}ti visuṃ visuṃ.
  3295. 583295,121,965,15,21,1,37,5,Avijjāya paretan ti mohena abhibhūtaṃ.
  3296. 583296,121,965,22,25,1,25,3,Bhūtan ti khandhapañcakaṃ.
  3297. 583297,121,965,26,42,1,99,14,"Bhūtaratan ti itthī purise, puriso itthiyāti evaṃ aññamaññaṃ sattesu rataṃ, tato eva bhavā aparimuttā. "
  3298. 583298,121,965,43,57,1,79,13,Ye hi keci {bhavā}ti ittarakhaṇā vā dīghāyukā vā sātavanto vā asātavanto vā bhavā.
  3299. 583299,121,965,58,64,1,42,5,{Sabbadhī}ti uddhaṃ adho tiriyanti sabbattha.
  3300. 583300,121,965,65,68,1,28,2,{Sabbatthatāyā}ti sabbabhāvena.
  3301. 583301,121,965,69,105,1,255,28,"Sabbe te {bhavā}tiādīsu‘‘ sabbepi bhavā aniccā’’ tiādinā vipassanāsahitāya maggapaññāya aviparītaṃ passato bhavataṇhāpi pahīyati nirujjhati, vibhavaṃ ucchedampi nābhinandati na pattheti, tassa sabba taṇhānaṃ anavasesato maggena nirujjhanato nibbānaṃ nibbuti hoti. "
  3302. 583302,121,965,106,117,1,102,11,Tassa evaṃ nibbutassa bhikkhuno anupādā kilesābhisaṅkhārānaṃ anupādānato aggahaṇato punabbhavo na hoti.
  3303. 583303,121,965,118,134,1,139,15,"Evaṃbhūtena ca abhibhūto pañcavidhopi māro vijito assa anena mārena saṅgāmo, sabbepi bhave samatikkanto iṭṭhāniṭṭhādīsu tādilakkhaṇappattoti. "
  3304. 583304,121,966,2,6,1,58,4,Anusotagāmī andhaputhujjano paṭisotagāmī kalyāṇaputhujjano.
  3305. 583305,121,966,7,9,1,15,2,Ṭhitatto sekkho.
  3306. 583306,121,966,10,12,1,13,2,Itaro asekkho.
  3307. 583307,121,967,2,8,1,19,2,110. {Abhijātiko}ti jātiyo.
  3308. 583308,121,967,9,15,1,37,5,{Kaṇhābhijātiko}ti kaṇhe nīce kule jāto.
  3309. 583309,121,967,16,31,1,114,13,"Kaṇhaṃ dhammaṃ {abhijāyatī}ti kāḷakaṃ dasavidhaṃ dussīladhammaṃ pasavati karoti, so taṃ abhijāyitvā niraye nibbattati. "
  3310. 583310,121,967,32,61,1,168,23,"Sukkaṃ dhamman ti‘‘ ahaṃ pubbepi puññānaṃ akatattā nīce kule nibbatto, idāni puññaṃ karissāmī’’ ti puññasaṅkhātaṃ sukkaṃ paṇḍaraṃ dhammaṃ abhijāyati, so tena sagge nibbattati. "
  3311. 583311,121,967,62,73,1,80,10,"Akaṇhaṃ asukkaṃ nibbānan ti nibbānañhi sace kaṇhaṃ bhaveyya, kaṇhavipākaṃ dadeyya. "
  3312. 583312,121,967,74,78,1,27,3,"Sukkaṃ, sukkavipākaṃ dadeyya. "
  3313. 583313,121,967,79,90,1,51,7,Dvinnampi appadānato pana‘‘ akaṇhaṃ asukkan’’ ti vuttaṃ.
  3314. 583314,121,967,91,96,1,39,5,Nibbānan ti cettha arahattaṃ adhippetaṃ.
  3315. 583315,121,967,97,102,1,44,5,Tañhi kilesanibbānante jātattā nibbānaṃ nāma.
  3316. 583316,121,967,103,108,1,34,5,Taṃ esa abhijāyati pasavati karoti.
  3317. 583317,121,967,109,115,1,37,5,{Sukkābhijātiko}ti sukke ucce kule jāto.
  3318. 583318,121,967,116,119,1,30,3,Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ.
  3319. 583319,121,967,120,133,1,89,9,‘‘ Kaṇhaṃ kaṇhavipākan’’ tiādikassa kammacatukkassa attho heṭṭhā hārasampātavāre vibhatto eva.
  3320. 583320,121,968,2,11,1,48,5,"111. Mānusattan ti manussabhāvaṃ, manussayoninti attho. "
  3321. 583321,121,968,12,18,1,32,5,{Dve}ti kiccaṃ akiccameva cāti dve.
  3322. 583322,121,968,19,28,1,62,8,"Kiccāni tveva kattabbāni, na cākiccaṃ kiñci kattabbanti dasseti. "
  3323. 583323,121,968,29,40,1,55,7,Sukiccan tiādi‘‘ kiccan’’ ti vuttānaṃ tesaṃ sarūpadassanaṃ.
  3324. 583324,121,969,2,7,1,31,3,{Padhānānī}ti uttamāni visiṭṭhāni.
  3325. 583325,121,969,8,13,1,39,4,Purimasmiṃ {pabbajitesū}ti visaye bhummaṃ.
  3326. 583326,121,969,14,16,1,17,2,Dutiye adhikaraṇe.
  3327. 583327,121,969,17,22,1,39,5,Tattha nibbānan ti arahattaṃ adhippetaṃ.
  3328. 583328,121,969,23,29,1,62,6,Kasmā panettha āmisapariccāgo arahattena samadhuro niddiṭṭhoti?
  3329. 583329,121,969,30,33,1,52,3,Dakkhiṇeyyesu dakkhiṇāya mahapphalabhāvadassanatthaṃ.
  3330. 583330,121,969,34,41,1,46,6,Yena yena vā pana {vatthunā}ti ucchedādivatthunā.
  3331. 583331,121,969,42,46,1,40,3,{Ajjhositā}ti bhavataṇhādivasena ajjhositā.
  3332. 583332,121,969,47,55,1,60,7,Dutiye yena yena vā pana {vatthunā}ti amarāvikkhepavatthuādinā.
  3333. 583333,121,970,2,13,1,105,9,Iminā asubhena {kammavipākenā}ti asubhassa kāyaduccaritādikammassa vipākattā asubhena asivena kammavipākena.
  3334. 583334,121,970,14,26,1,109,11,Idaṃ bālalakkhaṇaṃ {nibbattatī}ti purimasmiṃ bhave duccaritasamaṅgitāya bālo ayaṃ bhavatīti upalakkhaṇaṃ jāyati.
  3335. 583335,121,970,27,37,1,81,10,Idaṃ saṃkilesabhāgiyaṃ suttan ti idaṃ evaṃ pavattaṃ saṃkilesabhāgiyaṃ nāma suttaṃ.
  3336. 583336,121,971,2,9,1,55,6,Iminā {subhenā}ti ettha vuttanayānusārena attho veditabbo.
  3337. 583337,121,971,10,14,1,46,4,Tattha mahāpurisalakkhaṇan ti paṇḍitalakkhaṇaṃ.
  3338. 583338,121,971,15,20,1,48,4,{Kilesabhūmīhī}ti kilesaṭṭhānehi kilesāvatthāhi vā.
  3339. 583339,121,971,21,30,1,107,8,Sānusayassa pariyuṭṭhānaṃ {jāyatī}ti appahīnānusayassa paccayasamāyoge rāgādayo pariyuṭṭhānavasena pavattanti.
  3340. 583340,121,971,31,42,1,87,9,"Pariyuṭṭhito {saṃyujjatī}ti yo rāgādīhi pariyuṭṭhitacitto, so kāmarāgādīhi saṃyujjati nāma. "
  3341. 583341,121,971,43,55,1,103,10,"Saṃyujjanto {upādiyatī}ti yo kāmarāgasaṃyojanādīhi saṃyutto, so kāmupādānādīni akusalakammāni ca upādiyati. "
  3342. 583342,121,971,56,59,1,26,3,Sesaṃ sabbattha uttānameva.
  3343. 583343,121,972,2,59,1,425,43,"112. Evaṃ soḷasavidhena sāsanapaṭṭhānaṃ nānāsuttehi udāharaṇavasena vibhajitvā idāni aṭṭhavīsatividhena sāsanapaṭṭhānaṃ dassentena yasmā ayampi paṭṭhānavibhāgo mūlapadehi saṅgahito, na imassāpi tehi asaṅgahito padeso atthi, tasmā mūlapadaṃ vibhajitabbatañca dassetuṃ‘‘ tattha katame aṭṭhārasa mūlapadā’’ ti pucchāya vasena mūlapadāni uddharitvā‘‘ lokiyaṃ lokuttaran’’ tiādinā navatikā, thavo cāti aṭṭhavīsatividhaṃ sāsanapaṭṭhānaṃ uddiṭṭhaṃ. "
  3344. 583344,121,972,60,70,1,52,9,"Tattha lokiyan ti loke niyutto, loke vā vidito lokiyo. "
  3345. 583345,121,972,71,82,1,60,10,"Idha pana lokiyo attho yasmiṃ sutte vutto, taṃ suttaṃ lokiyaṃ. "
  3346. 583346,121,972,83,85,1,16,2,Tathā lokuttaraṃ.
  3347. 583347,121,972,86,99,1,85,11,"Yasmiṃ pana sutte padesena lokiyo, padesena lokuttaro vutto, taṃ lokiyañca lokuttarañca. "
  3348. 583348,121,972,100,108,1,71,7,"Yañca satte adhiṭṭhāya sattapaññattimukhena desitaṃ, taṃ sattādhiṭṭhānaṃ. "
  3349. 583349,121,972,109,112,1,39,3,Dhammavaseneva desitaṃ dhammādhiṭṭhānaṃ.
  3350. 583350,121,972,113,117,1,57,4,Ubhayavasena desitaṃ sattādhiṭṭhānañca dhammādhiṭṭhānañca.
  3351. 583351,121,972,118,123,1,40,5,Iminā nayena sabbapadesu attho veditabbo.
  3352. 583352,121,972,124,131,1,65,7,Buddhādīnaṃ pana guṇābhitthavanavasena pavattaṃ suttaṃ thavo nāma.
  3353. 583353,121,973,2,11,1,77,8,Tattha sajjukhīran ti taṅkhaṇaṃyeva dhenuyā thanehi nikkhantaṃ abbhuṇhakhīraṃ.
  3354. 583354,121,973,12,15,1,20,2,{Muccatī}ti pariṇamati.
  3355. 583355,121,973,16,49,1,255,29,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yathā dhenuyā thanato nikkhantaṃ khīraṃ taṅkhaṇaṃyeva na muccati na pariṇamati na dadhibhāvaṃ gacchati, takkādiambilasamāyogato pana parato kālantarena pakatiṃ jahati dadhibhāvaṃ pāpuṇāti, evamevaṃ pāpakammampi kiriyakkhaṇeyeva na vipaccati. "
  3356. 583356,121,973,50,62,1,82,10,"Yadi vipacceyya, nānāgatīnaṃ sabhāvaṭṭhānaṃ siyā, na koci pāpakammaṃ kātuṃ visaheyya. "
  3357. 583357,121,973,63,78,1,114,13,"Yāva pana kusalābhinibbattakkhandhā caranti, tāva taṃ te rakkhanti, tesaṃ bhedā apāyesu nibbattāpanavasena vipaccati. "
  3358. 583358,121,973,79,85,1,44,5,"Vipaccamānañca ḍahantaṃ bālamanveti, kiṃ viya? "
  3359. 583359,121,973,86,88,1,22,2,Bhasmacchannova pāvako.
  3360. 583360,121,973,89,127,1,291,35,"Yathā hi chārikāya paṭicchanno vītaccitaṅgāro akkantopi chārikāya paṭicchannattā na tāva ḍahati, chārikaṃ pana tāpetvā cammādīni ḍahanavasena yāva matthaluṅgā ḍahanto gacchati, evamevaṃ pāpakammampi yena kataṃ, taṃ bālaṃ dutiye vā tatiye vā attabhāve nirayādīsu nibbattaṃ ḍahantaṃ anugacchatīti. "
  3361. 583361,121,974,2,41,1,338,35,"{Yassindriyānī}ti tatthāyaṃ saṅkhepattho– yassa bhikkhuno chekena sārathinā sudantā assā viya cha indriyāni samathaṃ dantabhāvaṃ nibbisevanabhāvaṃ gatāni, tassa navavidhaṃ mānaṃ pahāya ṭhitattā pahīnamānassa catunnaṃ āsavānaṃ abhāvena anāsavassa tādibhāve ṭhitassa tathārūpassa devāpi pihayanti, manussāpi dassanañca āgamanañca patthentiyevāti. "
  3362. 583362,121,974,42,49,1,53,6,Āhāre {satī}ti āhārapaṭibaddhe chandarāge appahīne sati.
  3363. 583363,121,975,2,15,1,69,9,113. Sabbā disā anuparigamma {cetasā}ti parito dasapi disā cittena anugantvā.
  3364. 583364,121,975,16,20,1,31,3,{Nevajjhagā}ti neva adhigaccheyya.
  3365. 583365,121,975,21,25,1,28,4,Piyataran ti atisayena piyaṃ.
  3366. 583366,121,975,26,29,1,15,2,{Attanā}ti attato.
  3367. 583367,121,975,30,47,1,124,17,Evaṃ piyo puthu attā paresan ti evaṃ kassacipi attanā piyatarassa anupalabbhanavasena visuṃ visuṃ paresaṃ sattānaṃ attā piyo.
  3368. 583368,121,975,48,59,1,65,10,"Yasmā ca etadeva, tasmā na hiṃse paraṃ attakāmo attano sukhakāmoti. "
  3369. 583369,121,976,2,6,1,21,3,{Bhūtā}ti jātā nibbattā.
  3370. 583370,121,976,7,10,1,28,2,{Bhavissantī}ti nibbattissanti.
  3371. 583371,121,976,11,15,1,20,3,{Bhūtā}ti vā khīṇāsavā.
  3372. 583372,121,976,16,21,1,30,5,Te hi pahīnabhavattā bhūtā eva.
  3373. 583373,121,976,22,26,1,33,3,{Gamissantī}ti paralokaṃ gamissanti.
  3374. 583374,121,976,27,31,1,36,4,Khīṇāsavā pana anupādisesaṃ nibbānaṃ.
  3375. 583375,121,977,2,17,1,113,12,"Piyo ca {hotī}ti suparisuddhāya sīlasampattiyā, suparisuddhāya ca diṭṭhisampattiyā samannāgato piyo piyāyitabbo hoti. "
  3376. 583376,121,977,18,19,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3377. 583377,121,978,2,9,1,45,4,"‘ ‘ Sīladassanasampannaṃ , dhammaṭṭhaṃ saccavādinaṃ; "
  3378. 583378,121,979,2,20,1,45,7,"Attano kammakubbānaṃ, taṃ jano kurute piyan’’ ti.( dha. pa.217); "
  3379. 583379,121,980,2,6,1,40,4,Pāsāṇacchattaṃ viya garukātabbatāya garu.
  3380. 583380,121,980,7,10,1,53,3,Uttarimanussadhammavasena sambhāvetabbatāya bhāvanīyo.
  3381. 583381,121,980,11,15,1,40,4,Sīlaguṇena vā piyagaruādibhāvā veditabbā.
  3382. 583382,121,980,16,19,1,15,3,Tathā hi vuttaṃ–
  3383. 583383,121,980,20,56,1,124,18,"‘‘ ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu‘ sabrahmacārīnaṃ piyo ca assaṃ manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’ ti, sīlesvevassa paripūrakārī’’ ti( ma. ni.1.65). "
  3384. 583384,121,981,2,17,1,105,10,{Vattā}ti ‘‘ kālena vakkhāmī’’ tiādipañcadhamme attani upaṭṭhāpetvā sabrahmacārīnaṃ ullumpanabhāve ṭhatvā vattā.
  3385. 583385,121,981,18,31,1,122,12,{Vacanakkhamo}ti sabrahmacārīhi yena kenaci vuccamāno subbaco hutvā padakkhiṇaggāhitāya tesaṃ vacanaṃ khamatīti vacanakkhamo.
  3386. 583386,121,981,32,37,1,39,4,{Vattā}ti vā dhammakathāvasena vacanasīlo.
  3387. 583387,121,981,38,48,1,98,9,{Vacanakkhamo}ti dhammaṃ saṃvaṇṇento parehi asaṃhīro hutvā tesaṃ pucchāvacanakkhamatāya vacanakkhamo.
  3388. 583388,121,981,49,59,1,81,8,"Gambhīrañca kathaṃ {kattā}ti saccapaṭiccasamuppādādiṃ, aññaṃ vā gambhīrakathaṃ kattā. "
  3389. 583389,121,981,60,73,1,122,12,Na caṭṭhāne {niyojako}ti dhammavinayādiṃ adhammāvinayādivasena avatvā dhammavinayādivaseneva dīpanato na ca aṭṭhāne niyojako.
  3390. 583390,121,982,2,32,1,110,16,Mātaraṃ pitaraṃ {hantvā}ti ettha‘‘ taṇhā janeti purisan’’ ti( saṃ. ni.1.55-57) vacanato tīsu bhavesu sattānaṃ jananato taṇhā mātā nāma.
  3391. 583391,121,982,33,53,1,112,15,"‘‘ Ahaṃ asukassa nāma rañño, rājamahāmattassa vā putto’’ ti pitaraṃ nissāya asmimānassa uppajjanato asmimāno pitā nāma. "
  3392. 583392,121,982,54,69,1,129,14,"Loko viya rājānaṃ yasmā sabbadiṭṭhigatāni dve sassatucchedadiṭṭhiyo bhajanti, tasmā sassatucchedadiṭṭhiyo dve khattiyā rājāno nāma. "
  3393. 583393,121,982,70,75,1,59,5,Dvādasāyatanāni vitthataṭṭhena raṭṭhasadisattā raṭṭhaṃ nāma.
  3394. 583394,121,982,76,83,1,64,7,Āyasādhako āyuttakapuriso viya taṃnissito nandirāgo anucaro nāma.
  3395. 583395,121,983,2,5,1,18,2,{Anīgho}ti niddukkho.
  3396. 583396,121,983,6,9,1,20,2,{Brāhmaṇo}ti khīṇāsavo.
  3397. 583397,121,983,10,16,1,52,6,Etena hi taṇhādayo arahattamaggañāṇāsinā hatā bāhitā.
  3398. 583398,121,983,17,24,1,41,6,{Yātī}ti so brāhmaṇo niddukkho hutvā yātīti.
  3399. 583399,121,984,2,6,1,17,2,{Kāye}ti karajakāye.
  3400. 583400,121,984,7,10,1,28,3,Cittan ti pādakajjhānacittaṃ.
  3401. 583401,121,984,11,14,1,23,2,{Samodahatī}ti pakkhipati.
  3402. 583402,121,984,15,27,1,95,10,"Yadā dissamānena kāyena gantukāmo hoti, tadā kāyagatikaṃ pādakajjhānacittaṃ adhiṭṭhahatīti attho. "
  3403. 583403,121,984,28,46,1,133,15,"Cittepi kāyaṃ {samodahatī}ti yadā sīghaṃ gantukāmo hoti, tadā pādakajjhānacitte kāyaṃ pakkhipati, cittagatikaṃ kāyaṃ adhiṭṭhahatīti attho. "
  3404. 583404,121,984,47,119,1,297,31,"Kāye sukhasaññañca lahusaññañca {okkamitvā}ti‘‘ seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyyā’’ ti vuttanayena( mahāva.8,137; dī. ni.2.66; ma. ni.1.282;2.338; saṃ. ni.1.172) iddhimā kāye sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā paresaṃ dissamānena kāyena ārāmarāmaṇeyyakādīni pekkhamāno cittakkhaṇeneva icchitaṭṭhānaṃ gacchati. "
  3405. 583405,121,985,2,20,1,107,14,"114. Yaṃ taṃ lokuttaraṃ ñāṇan ti sabbaṃ lokaṃ uttaritvā abhibhavitvā ṭhitattā vuttaṃ, na pana lokuttarabhūmikattā. "
  3406. 583406,121,985,21,31,1,86,8,"Sabbakāle {pavattatī}ti āvajjanapaṭibaddhavuttittā vuttaṃ, na satataṃ samitaṃ pavattatīti. "
  3407. 583407,121,985,32,41,1,78,9,Na hi sabbaññutaññāṇaṃ bhagavato sabbasmiṃyeva kāle uppajjatīti sakkā vattunti.
  3408. 583408,121,986,2,10,1,80,8,Kittayissāmi te santin ti sabbakilesavūpasamahetutāya santiṃ nibbānaṃ dassessāmi.
  3409. 583409,121,986,11,21,1,62,8,"Diṭṭhe {dhamme}ti diṭṭhe dukkhādidhamme, imasmiṃ eva vā attabhāve. "
  3410. 583410,121,986,22,32,1,71,9,"Anītihan ti itihāsāti evaṃ na itikirāya pavattaṃ, attapaccakkhanti attho. "
  3411. 583411,121,986,33,69,1,114,17,Yaṃ viditvā sato caran ti‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā’’ tiādinā( dha. pa.277; theragā.676; netti.5) nayena sato hutvā caranto ariyamaggena yaṃ santiṃ viditvā.
  3412. 583412,121,986,70,82,1,110,12,Tare loke visattikan ti saṅkhāraloke visappanato visattikasaṅkhātaṃ taṇhaṃ tare tareyya samatikkameyyāti attho.
  3413. 583413,121,987,2,21,1,141,17,"Tañcāhaṃ {abhinandāmī}ti taṃ vuttappakāraṃ santijotakaṃ tumhākaṃ vacanaṃ ahaṃ patthayāmi, taṃ eva vā santiṃ uttamaṃ abhinandāmīti dhotako vadati. "
  3414. 583414,121,987,22,33,1,66,10,Uddhaṃ adho tiriyañcāpi {majjhe}ti ettha uddhan ti anāgataṃ upari ca.
  3415. 583415,121,987,34,39,1,23,4,{Adho}ti atītaṃ heṭṭhā ca.
  3416. 583416,121,987,40,46,1,43,5,Tiriyañcāpi {majjhe}ti paccuppannaṃ parito ca.
  3417. 583417,121,987,47,55,1,65,7,Etaṃ viditvā {saṅgotī}ti etaṃ anāgatādiṃ saṅgajananaṭṭhānanti ñatvā.
  3418. 583418,121,987,56,65,1,79,7,"{Bhavābhavāyā}ti khuddakānañceva mahantānañca bhavānaṃ atthāya, sassatucchedāya vā. "
  3419. 583419,121,988,2,7,1,43,4,Ariyasaccānan ti ariyabhāvakarānaṃ saccānaṃ.
  3420. 583420,121,988,8,12,1,34,3,{Ananubodhā}ti abujjhanena ajānanena.
  3421. 583421,121,988,13,17,1,30,2,{Appaṭivedhā}ti appaṭivijjhanena.
  3422. 583422,121,988,18,24,1,52,6,Sandhāvitan ti bhavato bhavassa gamanena sandhāvitaṃ.
  3423. 583423,121,988,25,30,1,48,5,Saṃsaritan ti punappunaṃ gamanavasena saṃsaritaṃ.
  3424. 583424,121,988,31,38,1,43,6,Mamañceva {tumhākañcā}ti mayā ceva tumhehi ca.
  3425. 583425,121,988,39,50,1,91,11,Atha vā sandhāvitaṃ saṃsaritan ti sandhāvanaṃ saṃsaraṇaṃ mamañceva tumhākañca ahosīti attho.
  3426. 583426,121,988,51,56,1,50,4,{Bhavanettī}ti bhavābhavaṃ nayanasamatthā taṇhārajju.
  3427. 583427,121,988,57,60,1,22,3,Saṃsitan ti saṃsaritaṃ.
  3428. 583428,121,988,61,67,1,43,5,{Samūhatā}ti suṭṭhu hatā chinnā appavattikatā.
  3429. 583429,121,989,2,16,1,86,9,Sabbe saṅkhārā {aniccā}ti paccayehi saṅkharīyantīti‘‘ saṅkhārā’’ ti laddhanāmā pañcakkhandhā.
  3430. 583430,121,989,17,25,1,77,8,Ādiantavantato aniccantikato tāvakālikato khaṇaparittato ca na niccāti aniccā.
  3431. 583431,121,989,26,33,1,52,6,Yadā paññāya {passatī}ti yadā vipassanāpaññāya passati.
  3432. 583432,121,989,34,44,1,94,9,"Atha imasmiṃ vaṭṭa dukkhe nibbindati, nibbindanto dukkhaparijānanādivasena saccāni paṭivijjhati. "
  3433. 583433,121,989,45,56,1,82,9,"Esa maggo {visuddhiyā}ti yvāyaṃ vuttanayena saccappaṭivedho, esa visuddhatthāya maggo. "
  3434. 583434,121,989,57,67,1,89,9,Sabbe saṅkhārā {dukkhā}ti sabbe saṅkhārā abhiṇhasampaṭipīḷanaṭṭhena khayaṭṭhena ca dukkhāti.
  3435. 583435,121,989,68,70,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva.
  3436. 583436,121,989,71,84,1,104,12,Sabbe dhammā {anattā}ti sabbepi tebhūmakadhammā parato tucchato suññato asārato avasavattanato ca anattāti.
  3437. 583437,121,989,85,87,1,22,2,Sesaṃ purimasadisameva.
  3438. 583438,121,990,2,6,1,23,3,{Seyyo}ti visiṭṭho uttamo.
  3439. 583439,121,990,7,10,1,15,2,{Sadiso}ti samāno.
  3440. 583440,121,990,11,14,1,13,2,{Hīno}ti lāmako.
  3441. 583441,121,990,15,21,1,69,6,Omānopi hi attano avaṅkaraṇamukhenapi saṃpaggaṇhanavaseneva pavattati.
  3442. 583442,121,990,22,30,1,26,4,Tena vuttaṃ‘‘ hīnohamasmī’’ ti.
  3443. 583443,121,990,31,58,1,238,25,"Kimaññatra yathābhūtassa {adassanā}ti sarasapabhaṅgutāya ekanteneva anavaṭṭhitasabhāvehi rūpadhammehi seyyādivasena attano ukkhipanassa tesaṃ yathābhūtaṃ adassanaṃ aññāṇaṃ vinā kiṃ aññaṃ kāraṇaṃ siyā, aññaṃ kiñci kāraṇaṃ tassa natthīti attho. "
  3444. 583444,121,990,59,63,1,24,4,Vedanādī supi eseva nayo.
  3445. 583445,121,990,64,67,1,39,3,Vuttavipariyāyena sukkapakkho veditabbo.
  3446. 583446,121,991,2,18,1,146,12,115. Ye ariyasaccāni {vibhāvayantī}ti dukkhādīni ariyasaccāni paññāobhāsena saccappaṭicchādakakilesandhakāraṃ vidhametvā attano pakāsāni pākaṭāni karonti.
  3447. 583447,121,991,19,30,1,118,9,{Gambhīrapaññenā}ti appameyyapaññatāya sadevakassapi lokassa ñāṇena alabbhaneyyapatiṭṭhapaññena sabbaññunāti vuttaṃ hoti.
  3448. 583448,121,991,31,39,1,66,7,{Sudesitānī}ti saṅkhepavitthārādīhi tehi tehi nayehi suṭṭhu desitāni.
  3449. 583449,121,991,40,85,1,388,40,"Kiñcāpi te honti bhusaṃ {pamattā}ti te vibhāvitaariyasaccā puggalā kāmaṃ devarajjacakkavattirajjādipamādaṭṭhānaṃ āgamma bhusaṃ pamattā honti, tathāpi sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena ṭhapetvā satta bhave anamatagge saṃsāre ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca, tesaṃ niruddhattā na aṭṭhamaṃ bhavaṃ ādiyanti, sattamabhaveyeva pana vipassanaṃ ārabhitvā arahattaṃ pāpuṇantīti attho. "
  3450. 583450,121,992,2,8,1,42,4,{Yathindakhīlo}ti ettha {yathā}ti upamāvacanaṃ.
  3451. 583451,121,992,9,24,1,150,14,{Indakhīlo}ti nagaradvārathirakaraṇatthaṃ ummārabbhantare aṭṭha vā dasa vā hatthe pathaviṃ khaṇitvā ākoṭitassa sāradārumayassa thambhassetaṃ adhivacanaṃ.
  3452. 583452,121,992,25,34,1,78,8,Pathavissito {siyā}ti gambhīranemitāya anto pavisitvā bhūminissito siyā bhaveyya.
  3453. 583453,121,992,35,41,1,43,5,Catubbhi {vātehī}ti catūhi disāhi āgatavātehi.
  3454. 583454,121,992,42,49,1,50,6,{Asampakampiyo}ti kampetuṃ vā cāletuṃ vā asakkuṇeyyo.
  3455. 583455,121,992,50,74,1,214,20,"Tathūpamaṃ… pe… {passatī}ti yo cattāri ariyasaccāni paññāya ajjhogāhetvā passati, taṃ sappurisaṃ uttamapurisaṃ tathā dassanato sabbatitthiyavādavātehi asampakampiyatāya tathūpamaṃ yathāvuttaindakhīlūpamaṃ vadāmīti attho. "
  3456. 583456,121,993,2,6,1,50,3,{Sotāpattiyaṅgehī}ti ariyasotāpajjanassa aṅgabhūtehi.
  3457. 583457,121,993,7,15,1,82,7,{Ariyasāvako}ti ariyassa buddhassa bhagavato saddhammassavanante jātattā ariyasāvako.
  3458. 583458,121,993,16,20,1,33,3,{Khīṇanirayomhī}ti khīṇanirayo amhi.
  3459. 583459,121,993,21,27,1,69,5,{Khīṇāpāyaduggativinipāto}ti idaṃ nirayādīnaṃyeva vevacanavasena vuttaṃ.
  3460. 583460,121,993,28,34,1,51,6,Nirayādayo hi vaḍḍhisaṅkhātato ayato apetattā apāyā.
  3461. 583461,121,993,35,39,1,38,4,Dukkhassa gati paṭisaraṇanti duggatiyo.
  3462. 583462,121,993,40,45,1,47,5,Dukkaṭakārino vivasā ettha nipatantīti vinipātā.
  3463. 583463,121,993,46,52,1,50,6,Sotaṃ ariyamaggaṃ ādito patto adhigatoti sotāpanno.
  3464. 583464,121,993,53,60,1,98,7,Akuppadhammatāya maggaphalānaṃ puthujjanabhāvasaṅkhāte virūpe na nipatanasabhāvoti avinipātadhammo.
  3465. 583465,121,993,61,66,1,41,5,Tato eva dhammaniyāmena niyatatāya niyato.
  3466. 583466,121,993,67,77,1,107,10,Uparimaggattayasaṅkhātā sambodhi avassaṃ pattabbatāya assa paraṃ ayanaṃ gati paṭisaraṇanti sambodhiparāyaṇo.
  3467. 583467,121,994,2,6,1,44,3,{Niviṭṭhā}tiādīni padāni aññamaññavevacanāneva.
  3468. 583468,121,994,7,10,1,29,2,{Sahadhammiyā}ti sabrahmacārino.
  3469. 583469,121,994,11,17,1,47,5,{Ariyakantehī}ti ariyānaṃ kantehi piyehi manāpehi.
  3470. 583470,121,994,18,28,1,69,8,"Pañca sīlāni hi ariyasāvakānaṃ kantāni honti, bhavantarepi avijahanato. "
  3471. 583471,121,994,29,32,1,23,3,Tāni sandhāyetaṃ vuttaṃ.
  3472. 583472,121,994,33,37,1,37,4,Sabbopi panettha saṃvaro labbhatiyeva.
  3473. 583473,121,994,38,42,1,38,3,{Sotāpannohamasmī}ti idaṃ desanāsīsameva.
  3474. 583474,121,994,43,52,1,66,5,Sakadāgāmiādayopi‘‘ sakadāgāmīhamasmī’’ tiādinā nayena byākarontiyeva.
  3475. 583475,121,994,53,59,1,73,6,Yato sabbesampi sikkhāpadāvirodhena yuttaṭṭhāne byākaraṇaṃ anuññātamevāti.
  3476. 583476,121,995,2,8,1,58,5,{Yassindriyānī}ti yassa ariyapuggalassa saddhādīni indriyāni.
  3477. 583477,121,995,9,14,1,54,4,{Subhāvitānī}ti ariyamaggabhāvanāvasena suṭṭhu bhāvitāni.
  3478. 583478,121,995,15,24,1,85,7,Ajjhattaṃ bahiddhā {cā}ti orambhāgiyānaṃ uddhambhāgiyānañca saṃyojanānaṃ pajahanavasena.
  3479. 583479,121,995,25,32,1,19,3,Tenāha‘‘ sabbaloke’’ ti.
  3480. 583480,121,995,33,37,1,38,3,{Nibbijjhā}ti nibbijjhitvā paṭivijjhitvā.
  3481. 583481,121,996,2,5,1,31,2,{Dhammapadānī}ti dhammakoṭṭhāsāni.
  3482. 583482,121,996,6,19,1,156,13,Anabhijjhā dhammapadaṃ nāma alobho vā alobhasīsena adhigatajhānavipassanāmaggaphalanibbānāni vā dasaasubhavasena vā adhigatajhānādīni anabhijjhā dhammapadaṃ.
  3483. 583483,121,996,20,24,1,54,4,Catubrahmavihāravasena adhigatāni abyāpādo dhammapadaṃ.
  3484. 583484,121,996,25,29,1,69,4,Dasānussatiāhārepaṭikkūlasaññāvasena adhigatāni sammāsati dhammapadaṃ.
  3485. 583485,121,996,30,34,1,59,4,Dasakasiṇaānāpānavasena adhigatāni sammāsamādhi dhammapadaṃ.
  3486. 583486,121,997,2,17,1,146,14,Pañca {chinde}ti heṭṭhā apāyupapattisaṃvattanikāni pañca orambhāgiyasaṃyojanāni pāde baddharajjuṃ viya puriso satthena heṭṭhā maggattayena chindeyya.
  3487. 583487,121,997,18,32,1,144,13,Pañca {jahe}ti uparidevalokasampāpakāni pañca uddhambhāgiyasaṃyojanāni puriso gīvāya baddharajjuṃ viya arahattamaggena jaheyya chindeyyevāti attho.
  3488. 583488,121,997,33,43,1,103,9,Pañca cuttari {bhāvaye}ti uddhambhāgiyasaṃyojanānaṃ pahānatthāya saddhādīni pañcindriyāni uttari bhāveyya.
  3489. 583489,121,997,44,65,1,168,16,"Pañca saṅgātigoti evaṃ sante pañcannaṃ rāgadosamohamānadiṭṭhisaṅgānaṃ atikkamanena pañcasaṅgātigo hutvā bhikkhu‘‘ oghatiṇṇo’’ ti vuccati, nittiṇṇacaturoghoti vuccatīti attho. "
  3490. 583490,121,998,2,14,1,148,11,"Anaññātaṃ appaṭividdhaṃ catusaccadhammaṃ, amatapadaṃyeva vā ñassāmi jānissāmīti paṭipannassa paṭhamamaggaṭṭhassa indriyanti anaññātaññassāmītindriyaṃ. "
  3491. 583491,121,998,15,19,1,51,4,Paṭhamamaggañāṇañhi taṃpubbabhāgavasena evaṃ vuttaṃ.
  3492. 583492,121,998,20,41,1,158,18,"Ājānāti paṭhamamaggena ñātamariyādaṃ anatikkamitvā jānātīti añño, tassa indriyanti aññindriyaṃ, heṭṭhā tīsu phalesu, upari tīsu maggesu ca ñāṇassetaṃ adhivacanaṃ. "
  3493. 583493,121,998,42,53,1,109,9,"Aññātāvino catūsu saccesu niṭṭhitakiccassa arahato indriyanti aññātāvindriyaṃ, aggaphalañāṇassetaṃ adhivacanaṃ. "
  3494. 583494,121,998,54,57,1,33,2,{Anabhisametassā}ti appaṭividdhassa.
  3495. 583495,121,998,58,61,1,26,2,{Abhisamayāyā}ti paṭivedhāya.
  3496. 583496,121,999,2,9,1,44,3,116. {Bālalakkhaṇānī}ti bālassa upalakkhaṇakāraṇāni.
  3497. 583497,121,999,10,22,1,55,7,{Bālanimittānī}ti‘‘ bālo ayan’’ ti gahetuṃ nimittāni kāraṇāni.
  3498. 583498,121,999,23,29,1,49,5,{Bālāpadānānī}ti bālassa porāṇāni viruḷhāni kammāni.
  3499. 583499,121,999,30,43,1,98,8,‘‘ Duccintitacintī’’ tiādīsu duccintitaṃ abhijjhaṃ byāpādaṃ micchādassanañca cintetīti duccintitacintī.
  3500. 583500,121,999,44,48,1,49,4,Dubbhāsitaṃ musāvādādiṃ bhāsatīti dubbhāsitabhāsī.
  3501. 583501,121,999,49,53,1,53,4,Dukkaṭaṃ pāṇātipātādikammaṃ karotīti dukkaṭakammakārī.
  3502. 583502,121,999,54,57,1,39,3,Vuttavipariyāyena sukkapakkho veditabbo.
  3503. 583503,121,1000,2,5,1,18,2,{Bhiyyo}ti uparūpari.
  3504. 583504,121,1000,6,9,1,28,3,Pakujjheyyun ti virujjheyyuṃ.
  3505. 583505,121,1000,10,17,1,23,3,‘‘ Pakuppeyyun’’ tipi pāṭho.
  3506. 583506,121,1000,18,21,1,17,2,{Bhusenā}ti daḷhena.
  3507. 583507,121,1000,22,25,1,21,2,{Daṇḍenā}ti daṇḍadānena.
  3508. 583508,121,1000,26,30,1,30,3,{Dhīro}ti paṇḍito sappaññajātiko.
  3509. 583509,121,1000,31,34,1,23,2,{Nisedhaye}ti paṭibāheyya.
  3510. 583510,121,1000,35,43,1,53,8,Puna kiñci kātuṃ vattuṃ vā asamatthaṃ kareyyāti attho.
  3511. 583511,121,1001,2,5,1,21,3,Paran ti paccatthikaṃ.
  3512. 583512,121,1001,6,21,1,106,13,"Yo sato {upasammatī}ti yo satimā hutvā upasammati, tassa upasamaṃyevāhaṃ bālassa paṭisedhanaṃ maññāmīti attho. "
  3513. 583513,121,1002,2,5,1,15,3,Vajjan ti dosaṃ.
  3514. 583514,121,1002,6,13,1,36,6,Yadā naṃ {maññatī}ti yasmā naṃ maññati.
  3515. 583515,121,1002,14,17,1,27,2,{Ajjhāruhatī}ti ajjhottharati.
  3516. 583516,121,1002,18,54,1,237,33,"Gova bhiyyo palāyinan ti yathā goyūthe tāvadeva dve gāvo yujjhante gogaṇo olokento tiṭṭhati yāva na eko palāyati, yadā pana palāyati, atha taṃ palāyīnaṃ sabbo gogaṇo bhiyyo ajjhottharati, evaṃ dummedho khamantaṃ bhiyyo ajjhottharatīti attho. "
  3517. 583517,121,1003,2,5,1,31,2,{Sadatthaparamā}ti sakatthaparamā.
  3518. 583518,121,1003,6,20,1,99,13,Khantyā bhiyyo na {vijjatī}ti tesu sakatthaparamesu atthesu khantito uttaritaro añño attho na vijjati.
  3519. 583519,121,1003,21,34,1,76,12,"Tamāhu paramaṃ khantin ti yo balavā titikkhati, tassa taṃ khantiṃ paramaṃ āhu. "
  3520. 583520,121,1003,35,38,1,26,3,Bālabalaṃ nāma aññāṇabalaṃ.
  3521. 583521,121,1003,39,52,1,65,11,"Taṃ yassa balaṃ, abalameva taṃ, na taṃ balanti āhu kathenti dīpenti. "
  3522. 583522,121,1003,53,60,1,61,6,{Dhammaguttassā}ti dhammena rakkhitassa dhammaṃ vā rakkhantassa.
  3523. 583523,121,1003,61,73,1,71,10,"{Paṭivattā}ti paṭippharitvā vattā, paṭipparitvā vā yaṃ vā taṃ vā vadeyyāsi. "
  3524. 583524,121,1003,74,80,1,45,6,Dhammaṭṭhaṃ pana cāletuṃ samattho nāma natthi.
  3525. 583525,121,1003,81,91,1,64,9,Tasseva tena {pāpiyo}ti tena kodhena tasseva puggalassa pāpaṃ hoti.
  3526. 583526,121,1003,92,94,1,11,1,Katarassāti ?
  3527. 583527,121,1003,95,100,1,29,4,"Yo kuddhaṃ paṭikujjhati, tassa. "
  3528. 583528,121,1003,101,109,1,60,7,"Tattha kuddhan ti sampadāne upayogavacanaṃ, kuddhassāti attho. "
  3529. 583529,121,1003,110,117,1,60,6,"Tikicchantānan ti ekavacane bahuvacanaṃ, tikicchantanti attho. "
  3530. 583530,121,1003,118,142,1,145,18,Janā {maññantī}ti evarūpaṃ attano ca parassa {cā}ti ubhinnaṃ atthaṃ tikicchantaṃ nipphādentaṃ puggalaṃ‘‘ bālo ayan’’ ti andhabālaputhujjanā evaṃ maññanti.
  3531. 583531,121,1003,143,156,1,82,11,"Ye dhammassa {akovidā}ti ye catusaccadhamme akovidā acchekā, te evaṃ maññantīti attho. "
  3532. 583532,121,1004,2,25,1,177,18,"117. Pattan ti adhigataṃ etarahi anubhuyyamānaṃ kāmūpakaraṇaṃ pattabban ti tadeva anāgate adhigantabbaṃ anubhavitabbaṃ, ubhayametaṃ rajānukiṇṇan ti tadubhayampi rāgarajādīhi avakiṇṇaṃ . "
  3533. 583533,121,1004,26,29,1,30,2,{Āturassā}ti rāgādikilesāturassa.
  3534. 583534,121,1004,30,34,1,45,3,{Anusikkhato}ti kilesabahulapuggale anusikkhato.
  3535. 583535,121,1004,35,46,1,86,10,Ye ca {sikkhāsārā}ti ye yathāsamādinnaṃ sīlavatādisaṅkhātaṃ sikkhaṃ sārato gahetvā ṭhitā.
  3536. 583536,121,1004,47,48,1,6,1,Tenāha–
  3537. 583537,121,1004,49,58,1,36,5,‘‘ sīlaṃ vataṃ jīvitaṃ brahmacariyan’’ ti.
  3538. 583538,121,1004,59,72,1,41,8,"Tattha yaṃ‘‘ na karomī’’ ti oramati, taṃ sīlaṃ. "
  3539. 583539,121,1004,73,78,1,38,4,"Yaṃ vesabhojanakiccacaraṇādi, taṃ vataṃ. "
  3540. 583540,121,1004,79,82,1,16,3,Jīvitan ti ājīvo.
  3541. 583541,121,1004,83,86,1,30,3,Brahmacariyan ti methunavirati.
  3542. 583542,121,1004,87,92,1,46,4,{Upaṭṭhānasārā}ti etesaṃ sīlādīnaṃ anuṭṭhānasārā.
  3543. 583543,121,1004,93,101,1,59,8,Etehi eva saṃsārasuddhīti tāni sārato gahetvā ṭhitāti attho.
  3544. 583544,121,1005,2,17,1,137,13,"Iccete ubho {antā}ti iti sīlabbataparāmāsamukhena attakilamathānuyogo, kāmesu anavajjasaññitāmukhena kāmasukhallikānuyogo cāti ete ubho antā. "
  3545. 583545,121,1005,18,60,1,333,38,"Te ca kho yathākkamaṃ āyatiṃ pattabbe, etarahi patte ca rāgarajādiokiṇṇe kāmaguṇe allīnehi kilesāturānaṃ anusikkhantehi, sayañca kilesātureheva paṭipajjitabbā, tato eva ca te kaṭasivaḍḍhanā aparāparaṃ jarāmaraṇehi sivathikāya vaḍḍhanasīlā ekanteneva kaṭasiṃ vaḍḍhenti, sayaṃ vaḍḍhantā pare ca antadvaye samādapentā vaḍḍhāpenti cāti attho. "
  3546. 583546,121,1006,2,10,1,53,7,Ubho ante {anabhiññāyā}ti yathāvutte ubho ante ajānitvā.
  3547. 583547,121,1006,11,27,1,87,11,Olīyanti {eke}ti‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti olīyanataṇhābhinivesavasena avalīyanti ekacce.
  3548. 583548,121,1006,28,32,1,24,3,Atidhāvanti {eke}ti ekacce–
  3549. 583549,121,1006,33,46,1,77,9,‘‘ ucchijjati vinassati attā ca loko cā’’ ti atidhāvanābhinivesavasena atikkamanti.
  3550. 583550,121,1007,2,8,1,48,5,Na amaññiṃsu tesañca taṇhādimaññanānaṃ pahīnattā.
  3551. 583551,121,1007,9,18,1,74,8,Tato eva anupādāparinibbānato tividhampi vaṭṭaṃ tesaṃ paññāpanāya {natthī}ti.
  3552. 583552,121,1008,2,5,1,15,2,{Jaññā}ti jāneyya.
  3553. 583553,121,1008,6,9,1,20,2,{Saṃyuje}ti saṃyojeyya.
  3554. 583554,121,1008,10,17,1,61,6,"Mānusan ti manussānaṃ idanti mānusaṃ, manussabhavapariyāpannaṃ. "
  3555. 583555,121,1008,18,33,1,108,14,Kiñhi tassa sakaṃ {hotī}ti tassa maccumukhaṃ pavisantassa sattassa kiṃ aññaṃ sakaṃ nāma aññatra kalyāṇakammato.
  3556. 583556,121,1008,34,37,1,19,3,Kammassakā hi sattā.
  3557. 583557,121,1008,38,39,1,6,1,Tenāha–
  3558. 583558,121,1008,40,48,1,29,4,‘‘ tasmā kareyya kalyāṇan’’ tiādi.
  3559. 583559,121,1008,49,53,1,48,4,Tattha samparāyikan ti samparāyaphalanibbattakaṃ.
  3560. 583560,121,1009,2,14,1,44,8,118. Ime {dhammā}ti ime kusalā vā akusalā vā dhammā.
  3561. 583561,121,1009,15,21,1,36,4,{Evaṃgahitā}ti evaṃ samādinnā uppāditā.
  3562. 583562,121,1009,22,29,1,56,7,Idaṃ phalan ti idaṃ iṭṭhavipākaṃ aniṭṭhavipākañca phalaṃ.
  3563. 583563,121,1009,30,38,1,41,6,"{Ayamattho}ti ayaṃ vuḍḍhi, ayaṃ hānīti attho. "
  3564. 583564,121,1009,39,44,1,48,5,Aññampi evaṃjātiyan ti ekaṃsabyākaraṇīyaṃ vadati.
  3565. 583565,121,1010,2,17,1,89,14,"Ākaṅkhato na jāneyyun ti tattha yena hetunā bhagavato yā ākaṅkhā, sā aññesaṃ avisayoti āha–"
  3566. 583566,121,1010,18,23,1,26,3,‘‘ kintaṃ bhagavā ākaṅkhatīti.
  3567. 583567,121,1010,24,29,1,21,3,Idaṃ avisajjanīyan’’ ti.
  3568. 583568,121,1011,2,5,1,20,2,{Ettako}ti etaparimāṇo.
  3569. 583569,121,1011,6,9,1,31,2,{Sīlakkhandhe}ti sīlakkhandhahetu.
  3570. 583570,121,1011,10,17,1,25,3,‘‘ Sīlakkhandhenā’’ tipi pāṭho.
  3571. 583571,121,1011,18,21,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  3572. 583572,121,1011,22,25,1,28,3,Iriyāyan ti kāyavacīsamācāre.
  3573. 583573,121,1011,26,29,1,18,2,{Pabhāve}ti ānubhāve.
  3574. 583574,121,1011,30,33,1,22,3,Hitesitāyan ti mettāya.
  3575. 583575,121,1011,34,37,1,24,3,Iddhiyan ti iddhividhāya.
  3576. 583576,121,1011,38,45,1,44,6,"Ettakā buddhaguṇā, te ca paccekaṃ evaṃpabhāvā. "
  3577. 583577,121,1011,46,49,1,40,3,Tathā maggaphalanibbānāni evamānubhāvāni.
  3578. 583578,121,1011,50,53,1,35,3,Ariyasaṅgho evaṃvidhaguṇehi yuttoti.
  3579. 583579,121,1012,2,14,1,84,11,"Tiṇṇaṃ ratanānaṃ mahānubhāvatā na sabbathā aññesaṃ visayo, bhagavato eva visayoti āha–"
  3580. 583580,121,1012,15,22,1,28,3,‘‘ buddhavisayo avisajjanīyo’’ ti.
  3581. 583581,121,1012,23,32,1,59,8,"Tena yo aññopi attho buddhavisayo, so avisajjanīyoti dasseti. "
  3582. 583582,121,1012,33,35,1,21,2,Vuttañhetaṃ bhagavatā–
  3583. 583583,121,1012,36,61,1,84,11,"‘‘ buddhavisayo acinteyyo na cintetabbo, yaṃ cintento ummādassa vighātassa bhāgī assā’’ ti( a. ni.4.77). "
  3584. 583584,121,1012,62,79,1,94,13,Katamā pubbā koṭīti avisajjanīyan ti‘‘ katamā pubbā koṭī’’ ti kenaci kataṃ pucchanaṃ avisajjanīyaṃ.
  3585. 583585,121,1012,80,81,1,5,1,Kasmā?
  3586. 583586,121,1012,82,86,1,35,4,Saṃsārassa purimāya koṭiyā abhāvato.
  3587. 583587,121,1012,87,88,1,8,1,Tenevāha–
  3588. 583588,121,1012,89,110,1,37,6,"‘‘ purimā, bhikkhave, koṭi na paññāyatī’’ ti( a. ni.10.61). "
  3589. 583589,121,1012,111,122,1,55,8,"Tattha na {paññāyatī}ti na dissati, na upalabbhatīti attho. "
  3590. 583590,121,1012,123,142,1,117,15,Na paññāyatīti aññassa ñāṇavisayo na hotīti pana atthaṃ sandhāya‘‘ na paññāyatīti sāvakānaṃ ñāṇavekallenā’’ tiādi vuttaṃ.
  3591. 583591,121,1012,143,150,1,59,6,Tattha {attūpanāyikā}ti attā upanetabbo etissāti attūpanāyikā.
  3592. 583592,121,1012,151,169,1,128,16,"Natthi buddhānaṃ bhagavantānaṃ {avijānanā}ti etena purimāya koṭiyā abhāvato eva na paññāyati, na tattha ñāṇassa paṭighātoti dasseti. "
  3593. 583593,121,1013,2,26,1,165,19,"Yaṃ pana atthi, taṃ aññesaṃ appameyyampi bhagavato na appameyyanti bhagavato sabbattha appaṭihataññāṇataṃ dassetuṃ‘‘ yathā bhagavā kokālikaṃ bhikkhuṃ ārabbhā’’ tiādimāha. "
  3594. 583594,121,1013,27,33,1,49,6,Tattha aññataraṃ bhikkhun ti nāmagottena apākaṭaṃ.
  3595. 583595,121,1013,34,55,1,104,15,"‘‘ Kīva dīghaṃ nu kho, bhante, padume niraye āyuppamāṇan’’ ti pañhaṃ pucchitvā nisinnaṃ ekaṃ bhikkhuṃ evamāhāti. "
  3596. 583596,121,1013,56,105,1,204,28,"Etthāyaṃ pāṭhaseso– dīghaṃ kho, bhikkhu, padume niraye āyuppamāṇaṃ, taṃ na sukaraṃ saṅkhātuṃ‘‘ ettakāni vassānī’’ ti vā‘‘ ettakāni vassasatānī’’ ti vā‘‘ ettakāni vassasahassānī’’ ti vā‘‘ ettakāni vassasatasahassānī’’ ti vāti. "
  3597. 583597,121,1013,106,113,1,31,5,"Sakkā pana, bhante, upamā kātunti."
  3598. 583598,121,1013,114,123,1,30,5,‘‘ Sakkā bhikkhū’’ ti bhagavā avoca.
  3599. 583599,121,1013,124,131,1,50,5,"Seyyathāpi, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho. "
  3600. 583600,121,1013,132,140,1,72,8,Tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ tilaṃ uddhareyya.
  3601. 583601,121,1013,141,161,1,136,17,"Khippataraṃ kho so, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva eko abbudo nirayo. "
  3602. 583602,121,1013,162,196,1,69,8,"Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati abbudā nirayā, evameko nirabbudo nirayotiādi( saṃ. ni.1.181; a. ni.10.89; su. ni. kokālikasutta). "
  3603. 583603,121,1014,2,13,1,87,10,Tattha {vīsatikhāriko}ti māgadhakena patthena cattāro patthā kosalaraṭṭhe eko pattho hoti.
  3604. 583604,121,1014,14,29,1,92,12,"Tena patthena cattāro patthā āḷhakaṃ, cattāri āḷhakāni doṇaṃ, catudoṇā mānikā, catumānikā khārī. "
  3605. 583605,121,1014,30,34,1,35,4,Tāya khāriyā vīsatikhāriko tilavāho.
  3606. 583606,121,1014,35,38,1,22,2,{Tilavāho}ti tilasakaṭaṃ.
  3607. 583607,121,1014,39,61,1,120,16,"Abbudo {nirayo}ti abbudo nāma eko paccekanirayo natthi, avīcimhi eva pana abbudagaṇanāya paccanokāso‘‘ abbudo nirayo’’ ti vutto. "
  3608. 583608,121,1014,62,66,1,25,4,Esa nayo nirabbudā dīsupi.
  3609. 583609,121,1015,2,12,1,73,9,Tattha vassagaṇanāpi evaṃ veditabbā– yathā hi sataṃsatasahassāni koṭi hoti.
  3610. 583610,121,1015,13,17,1,39,4,Evaṃ sataṃsatasahassakoṭiyo pakoṭi nāma.
  3611. 583611,121,1015,18,22,1,40,3,Sataṃsatasahassapakoṭiyo koṭipakoṭi nāma.
  3612. 583612,121,1015,23,25,1,36,2,Sataṃsatasahassakoṭipakoṭiyo nahutaṃ.
  3613. 583613,121,1015,26,28,1,35,2,Sataṃsatasahassanahutāni ninnahutaṃ.
  3614. 583614,121,1015,29,33,1,41,4,Sataṃsatasahassāni ninnahutāni eko abbudo.
  3615. 583615,121,1015,34,37,1,25,3,Tato vīsatiguṇo nirabbudo.
  3616. 583616,121,1015,38,41,1,18,3,Esa nayo sabbattha.
  3617. 583617,121,1015,42,47,1,43,5,Ayañca gaṇanā aparicitānaṃ dukkarāti vuttaṃ–
  3618. 583618,121,1015,48,57,1,27,5,‘‘ taṃ na sukaraṃ saṅkhātun’’ ti.
  3619. 583619,121,1015,58,73,1,97,11,Keci pana‘‘ tattha tattha paridevanānattena kammakāraṇanānattenapi imāni nāmāni laddhānī’’ ti vadanti.
  3620. 583620,121,1015,74,82,1,23,4,Apare‘‘ sītanarakā ete’’ ti.
  3621. 583621,121,1015,83,88,1,35,4,Cittaṃ {āghātetvā}ti cittaṃ padūsetvā.
  3622. 583622,121,1016,2,9,1,26,3,119. Kathaṃ {jino}ti pakārapucchā.
  3623. 583623,121,1016,10,14,1,24,3,Kena {jino}ti kāraṇapucchā.
  3624. 583624,121,1016,15,23,1,58,8,Kena kāraṇena kena hetunā kāya paṭipattiyā jinoti pucchati.
  3625. 583625,121,1016,24,49,1,141,19,"Kathan ti pana kena pakārena kiṃ atītānaṃ, udāhu anāgatānaṃ paccuppannānaṃ kilesānaṃ pahānena jinoti pucchati, tasmā taṃ‘‘ visajjanīyan’’ ti vuttaṃ. "
  3626. 583626,121,1016,50,63,1,70,11,"Katamo {jino}ti kiṃ rūpaṃ jino, udāhu vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ jino. "
  3627. 583627,121,1016,64,85,1,88,12,"Rūpādivinimutto vā añño jino, yo‘‘ attā’’ ti vuccatīti imamatthaṃ sandhāyāha‘‘ avisajjanīyan’’ ti. "
  3628. 583628,121,1016,86,90,1,30,3,{Kittako}ti pamāṇato kiṃparimāṇo.
  3629. 583629,121,1017,2,8,1,29,4,Atthi {tathāgato}ti atthi satto.
  3630. 583630,121,1017,9,31,1,121,13,"Yvāyamāyasmā‘‘ evaṃnāmo evaṃgotto’’ ti pañcakkhandhe upādāya paññapīyati, tassa puggalassa adhippetattā vuttaṃ‘‘ visajjanīyan’’ ti. "
  3631. 583631,121,1017,32,47,1,91,10,Rūpaṃ {tathāgato}ti rūpaṃ attāti sakkāyadiṭṭhivasena pucchatīti katvā vuttaṃ‘‘ avisajjanīyan’’ ti.
  3632. 583632,121,1017,48,53,1,40,5,Iminā nayena sabbapadesu attho veditabbo.
  3633. 583633,121,1018,2,10,1,56,5,120. Bālaṃ pīṭhasamāruḷhan tiādīni sāmiatthe upayogavacanāni.
  3634. 583634,121,1018,11,17,1,41,5,Kāyena {duccaritānī}ti kāyena duṭṭhu katāni.
  3635. 583635,121,1018,18,22,1,39,3,{Olabbhantī}ti avalambanti avatthariyanti.
  3636. 583636,121,1018,23,26,1,32,3,Sesapadadvayaṃ tasseva vevacanaṃ.
  3637. 583637,121,1018,27,35,1,56,7,"Olambanādiākārena hi tāni upaṭṭhahanti, tasmā evaṃ vuttaṃ. "
  3638. 583638,121,1018,36,39,1,21,3,Mahatan ti mahantānaṃ.
  3639. 583639,121,1018,40,45,1,46,4,Pathaviyaṃ {olambantī}ti pathavitale pattharanti.
  3640. 583640,121,1018,46,49,1,32,3,Sesapadadvayaṃ tasseva vevacanaṃ.
  3641. 583641,121,1018,50,52,1,23,2,Pattharaṇākāroyeva hesa.
  3642. 583642,121,1018,53,64,1,66,8,"Tatra, bhikkhave, {bālassā}ti tasmiṃ upaṭṭhahanākāre bālassa evaṃ hoti. "
  3643. 583643,121,1019,2,21,1,114,14,"Lābhā vo, {bhikkhave}ti bhikkhave, ye ime tumhehi paṭiladdhā manussattasaddhāpaṭilābhādayo, lābhā vo tumhākaṃ lābhā eva. "
  3644. 583644,121,1019,22,31,1,87,8,"Suladdhan ti yampidaṃ pabbajitvā catupārisuddhisīlādisampādanaṃ laddhaṃ, tampi suladdhaṃ. "
  3645. 583645,121,1019,32,42,1,93,9,Khaṇo vo {paṭiladdho}ti aṭṭhaakkhaṇavajjito navamoyaṃ khaṇo paṭiladdho magga brahmacariyavāsāya.
  3646. 583646,121,1019,43,54,1,63,7,‘‘ Diṭṭhā mayā’’ tiādinā ekadesanidassanena aṭṭha akkhaṇe vibhāveti.
  3647. 583647,121,1020,2,13,1,43,8,121. Yahiṃ yahin ti yaṃ yaṃ duggatiṃ yo gacchati.
  3648. 583648,121,1020,14,27,1,68,11,"So naṃ {adhammo}ti yo adhammo tena carito, so naṃ adhammacāriṃ puggalaṃ. "
  3649. 583649,121,1020,28,31,1,16,2,{Hanātī}ti bādhati.
  3650. 583650,121,1021,2,5,1,28,2,{Appesakkhatā}ti appānubhāvatā.
  3651. 583651,121,1021,6,10,1,33,3,{Dubbaṇṇatā}ti virūpatā bībhacchatā.
  3652. 583652,121,1021,11,16,1,57,4,{Duppaññatā}ti nippaññatā ahetukapaṭisandhivasena eḷamūgatā.
  3653. 583653,121,1022,2,11,1,67,5,122. {Vācānurakkhī}ti catunnaṃ vacīduccaritānaṃ parivajjanena vācānurakkhī.
  3654. 583654,121,1022,12,17,1,48,5,Abhijjhādīnaṃ anuppādanena manasā suṭṭhu saṃvuto.
  3655. 583655,121,1022,18,30,1,83,11,"Pāṇātipātādayo pajahanto kāyena ca akusalaṃ na kayirā, ete tayo kammapathe visodhaye. "
  3656. 583656,121,1022,31,43,1,109,12,Evaṃ visodhento hi sīlakkhandhādīnaṃ esakehi buddhādīhi isīhi paveditaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ ārādheyyāti.
  3657. 583657,121,1022,44,57,1,107,13,Dukkaṭan ti kāyena vācāya manasā ca dukkaṭaṃ sāvajjaṃ dukkhudrayaṃ duggatisaṃvattaniyaṃ kammaṃ yassa natthi.
  3658. 583658,121,1022,58,79,1,118,14,"Saṃvutaṃ tīhi {ṭhānehī}ti etehi tīhi kāraṇehi kāyaduccaritādīnaṃ pavesanivāraṇato pihitaṃ, taṃ ahaṃ‘‘ brāhmaṇan’’ ti vadāmīti. "
  3659. 583659,121,1023,2,5,1,38,3,Accantadussīlyan ti ekantadussīlabhāvo.
  3660. 583660,121,1023,6,22,1,144,15,"Gihī vāpi jātito paṭṭhāya dasa akusalakammapathe karonto, pabbajito vāpi upasampannadivasato paṭṭhāya garukāpattiṃ āpajjamāno accantadussīlo nāma. "
  3661. 583661,121,1023,23,37,1,96,13,"Idha pana yo dvīsu tīsu attabhāvesu dussīlo, tassa gatiyā āgataṃ dussīlabhāvaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. "
  3662. 583662,121,1023,38,47,1,76,9,Dussīlabhāvoti cettha dussīlassa cha dvārāni nissāya uppannā taṇhā veditabbā.
  3663. 583663,121,1023,48,56,1,71,8,Māluvā sālamivotthatan ti yassa puggalassa taṃ taṇhāsaṅkhātaṃ dussīlyaṃ.
  3664. 583664,121,1023,57,102,1,360,41,"Yathā nāma māluvā sālaṃ otthataṃ deve vassante pattehi udakaṃ paṭicchitvā saṃbhañjanavasena sabbatthakameva pariyonandhati, evaṃ attabhāvaṃ otthataṃ pariyonandhitvā ṭhitaṃ so māluvāya saṃbhañjitvā bhūmiyaṃ pātiyamāno rukkho viya tāya dussīlyasaṅkhātāya taṇhāya saṃbhañjitvā apāyesu pātiyamāno, yathā naṃ anatthakāmo diso icchati, tathā attānaṃ karoti nāmāti attho."
  3665. 583665,121,1024,2,46,1,347,39,"‘ ‘ Attanā hi katan’’ ti gāthāya ayaṃ saṅkhepattho– yathā pāsāṇamayaṃ pāsāṇasambhavaṃ vajiraṃ tameva asmamayaṃ maṇiṃ attano uṭṭhānaṭṭhānasaṅkhātaṃ pāsāṇamaṇiṃ khāyitvā chiddāchiddaṃ khaṇḍākhaṇḍaṃ katvā aparibhogaṃ karoti, evamevaṃ attanā kataṃ attani jātaṃ attasambhavaṃ pāpaṃ dummedhaṃ nippaññaṃ puggalaṃ catūsu apāyesu abhimatthati kantati viddhaṃsetīti. "
  3666. 583666,121,1025,2,5,1,16,2,{Niseviyā}ti katvā.
  3667. 583667,121,1025,6,9,1,16,2,{Garahā}ti gārayhā.
  3668. 583668,121,1025,10,13,1,24,2,{Bālamatī}ti mandabuddhino.
  3669. 583669,121,1025,14,21,1,60,6,Khayā ca {kammassā}ti kammakkhayakarañāṇena kammassa khepanato.
  3670. 583670,121,1025,22,28,1,75,5,{Vimuttacetaso}ti samucchedavimuttiyā paṭippassaddhivimuttiyā ca vimuttacitto.
  3671. 583671,121,1025,29,44,1,136,13,"Nibbanti te {jotirivindhanakkhayā}ti yathā nāma anupādāno jātavedo nibbāyati, evamevaṃ abhisaṅkhārassa viññāṇassa anavasesakkhayā nibbāyati. "
  3672. 583672,121,1026,2,18,1,59,8,123.‘‘ Yathāpi bhamaro’’ ti gāthāyaṃ {bhamaro}ti yā kāci madhukarajāti.
  3673. 583673,121,1026,19,32,1,112,13,Pupphan ti pupphārāme caranto pupphañca tassa vaṇṇañca gandhañca aheṭhayaṃ aheṭhayanto avināsento caratīti attho.
  3674. 583674,121,1026,33,47,1,107,13,Evaṃ caritvā ca paleti {rasamādāyā}ti yāvadatthaṃ rasaṃ pivitvā aparampi madhukaraṇatthāya rasaṃ gahetvā ḍeti.
  3675. 583675,121,1026,48,80,1,234,30,"So ekaṃ vanagahanaṃ ajjhogāhetvā rukkhasusirādīsu taṃ rajamissakaṃ rasaṃ ṭhapetvā anupubbena madhurarasaṃ madhuṃ karoti, na tassa pupphārāme caritapaccayā pupphaṃ vā tassa vaṇṇo vā gandho vā vinassati, atha kho pupphaṃ pākatikameva hoti. "
  3676. 583676,121,1026,81,98,1,112,15,Evaṃ gāme munī {care}ti evaṃ sekkho asekkho vā anagāriyamuni kulapaṭipāṭiyā gāme bhikkhaṃ gaṇhanto careyyāti attho.
  3677. 583677,121,1026,99,114,1,96,14,"Na hi tassa gāme caraṇapaccayā saddhāhāni vā bhogahāni vā hoti, saddhāpi bhogāpi pākatikāva honti. "
  3678. 583678,121,1026,115,170,1,285,24,Evaṃ caritvā ca pana gāmato nikkhamitvā bahigāme udakaphāsukaṭṭhāne saṅghāṭiṃ paññapetvā nisinno akkhabhañjana-( mi. pa.6.1.2) vaṇalepanaputtamaṃsūpamavasena( mi. pa.6.1.2; saṃ. ni.2.63) paccavekkhanto piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathārūpaṃ vanasaṇḍaṃ anupavisitvā ajjhattikakammaṭṭhānaṃ sammasanto maggaphalāni hatthagatāneva karoti.
  3679. 583679,121,1026,171,174,1,51,3,Asekkhamuni pana diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuñjati.
  3680. 583680,121,1026,175,179,1,41,4,Ayamassa bhamarena madhukarena sarikkhatā.
  3681. 583681,121,1026,180,183,1,30,3,Khīṇāsavo panettha adhippetoti.
  3682. 583682,121,1027,2,16,1,110,12,"Pātimokkhasaṃvarasaṃvuto {viharatī}ti yo naṃ pāti rakkhati, taṃ mokkheti moceti āpāyikādīhi dukkhehīti pātimokkho. "
  3683. 583683,121,1027,17,24,1,68,7,So eva kāyikavācasikassa vītikkamassa saṃvaraṇato pidahanato saṃvaro.
  3684. 583684,121,1027,25,32,1,74,7,Tena pātimokkhasaṃvarena saṃvuto samannāgato hutvā sabbiriyāpathesu carati.
  3685. 583685,121,1027,33,40,1,53,6,{Ācāragocarasampanno}ti ācārena ca gocarena ca sampanno.
  3686. 583686,121,1027,41,44,1,26,2,{Aṇumattesū}ti appamattakesu.
  3687. 583687,121,1027,45,48,1,25,2,{Vajjesū}ti akusaladhammesu.
  3688. 583688,121,1027,49,53,1,27,3,{Bhayadassāvī}ti bhayaṃ dassī.
  3689. 583689,121,1027,54,68,1,103,12,"Samādāya sikkhati {sikkhāpadesū}ti sikkhāpadesu yaṃ kiñci sikkhitabbaṃ, taṃ sabbaṃ sammā ādiyitvā sikkhati. "
  3690. 583690,121,1028,2,40,1,300,29,"Kāyakammavacīkammena samannāgato, kusalena {parisuddhājīvo}ti ettha ācāragocaraggahaṇeneva kusale kāyakamme vacīkamme ca gahitepi yasmā idaṃ ājīvapārisuddhisīlaṃ na ākāsādīsu uppajjati, kāyavacīdvāresu eva pana uppajjati, tasmā tassa uppattidvāradassanatthaṃ‘‘ kāyavacīkammena samannāgato, kusalenā’’ ti vuttaṃ. "
  3691. 583691,121,1028,41,54,1,102,11,"Yasmā pana tena samannāgato, tasmā parisuddhājīvo, ājīvapārisuddhipi sīlamevāti dassanatthaṃ etaṃ vuttaṃ. "
  3692. 583692,121,1028,55,56,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3693. 583693,121,1028,57,64,1,29,5,‘‘ katame ca thapati kusalā sīlā?
  3694. 583694,121,1028,65,89,1,94,12,"Kusalaṃ kāyakammaṃ kusalaṃ vacīkammaṃ, parisuddhaṃ ājīvampi kho ahaṃ thapati sīlasmiṃ vadāmī’’ ti( ma. ni.2.265). "
  3695. 583695,121,1028,90,107,1,91,11,"{Āraddhavīriyo}ti yassa kāyikaṃ cetasikañca vīriyaṃ āraddhaṃ hoti, so‘‘ āraddhavīriyo’’ ti vuccati. "
  3696. 583696,121,1028,108,124,1,131,15,"Tattha yo gaṇasaṅgaṇikaṃ vinodetvā catūsu iriyāpathesu aṭṭhaārambhavatthuvasena ekako hoti, tassa kāyikaṃ vīriyaṃ āraddhaṃ nāma hoti. "
  3697. 583697,121,1028,125,145,1,177,18,"Yo cittasaṅgaṇikaṃ vinodetvā aṭṭhasamāpattivasena ekako hoti, gamanādīsu uppannakilesaṃ uppannaṭṭhāneyeva niggaṇhitvā jhānaṃ nibbatteti, tassa cetasikaṃ vīriyaṃ āraddhaṃ nāma hoti. "
  3698. 583698,121,1028,146,148,1,18,2,Evaṃ āraddhavīriyo.
  3699. 583699,121,1028,149,152,1,17,2,{Thāmavā}ti ṭhitimā.
  3700. 583700,121,1028,153,157,1,31,2,{Daḷhaparakkamo}ti thiraparakkamo.
  3701. 583701,121,1028,158,176,1,170,13,"Anikkhittadhuro… pe… {sacchikiriyāyā}ti saṃkilesadhammānaṃ pahānatthaṃ vodānadhammānaṃ sampādanatthaṃ , paccakkhakaraṇatthañca dhuraṃ anikkhipitvā vīriyaṃ ussukkāpento viharati. "
  3702. 583702,121,1028,177,184,1,74,6,{Paññavā}ti pañcannaṃ khandhānaṃ udayabbayapariggāhikāya paññāya samannāgato.
  3703. 583703,121,1028,185,192,1,27,3,Tenāha‘‘ udayatthagāminiyā’’ ti.
  3704. 583704,121,1029,2,18,1,133,16,Natthi puttasamaṃ peman ti mātāpitaro virūpepi attano puttake suvaṇṇabimbakaṃ viya maññanti mālāguḷe viya sīsādīsu katvā pariharamānā.
  3705. 583705,121,1029,19,27,1,79,8,Tehi uhaditāpi omuttitāpi gandhavilepanaṃ paṭicchantā viya somanassaṃ āpajjanti.
  3706. 583706,121,1029,28,29,1,6,1,Tenāha–
  3707. 583707,121,1029,30,38,1,26,4,‘‘ natthi puttasamaṃ peman’’ ti.
  3708. 583708,121,1029,39,46,1,49,7,Puttapemena samaṃ pemaṃ nāma natthīti vuttaṃ hoti.
  3709. 583709,121,1029,47,56,1,63,9,Gosamitan ti gohi samaṃ godhanasadisaṃ aññaṃ dhanaṃ nāma natthi.
  3710. 583710,121,1029,57,66,1,56,8,Sūriyasamā {ābhā}ti sūriyābhāya samā aññā ābhā nāma natthi.
  3711. 583711,121,1029,67,78,1,61,9,"{Samuddaparamā}ti ye keci aññe sarā nāma, sabbe te samuddaparamā. "
  3712. 583712,121,1029,79,91,1,85,11,"Samuddo tesaṃ uttamo, samuddasadisaṃ aññaṃ udakaṃ nidānaṃ nāma natthi bhagavāti vadati. "
  3713. 583713,121,1030,2,8,1,40,6,Yasmā pana attapemena samaṃ pemaṃ natthi.
  3714. 583714,121,1030,9,16,1,66,7,Mātāpitaro hi chaḍḍetvāpi puttadhītaro aposetvā attānameva posenti.
  3715. 583715,121,1030,17,23,1,36,6,Dhaññena ca samaṃ dhanaṃ nāma natthi.
  3716. 583716,121,1030,24,34,1,119,10,Tathārūpe hi kāle hiraññasuvaṇṇādīnipi gomahiṃsādīnipi dhaññaggahaṇatthaṃ dhaññasāmikānameva santikaṃ gahetvā gacchanti.
  3717. 583717,121,1030,35,41,1,32,6,Paññāya ca samā ābhā nāma natthi.
  3718. 583718,121,1030,42,63,1,176,18,"Sūriyādayo hi ekadesaṃyeva obhāsenti, paccuppannameva ca tamaṃ vinodenti, paññā pana dasasahassimpi lokadhātuṃ ekapajjotaṃ kātuṃ sakkoti, atītaṃsādipaṭicchādakañca tamaṃ vidhamati. "
  3719. 583719,121,1030,64,70,1,38,6,Meghavuṭṭhiyā ca samo saro nāma natthi.
  3720. 583720,121,1030,71,82,1,57,10,"Nadī vā hi hotu taḷākādīni vā, vuṭṭhisamo saro nāma natthi. "
  3721. 583721,121,1030,83,99,1,147,15,"Meghavuṭṭhiyā hi pacchinnāya mahāsamudde aṅgulipabbatemanamattampi udakaṃ na hoti, vuṭṭhiyā pana pavattamānāya yāva ābhassarabhavanāpi ekodakaṃ hoti. "
  3722. 583722,121,1030,100,114,1,99,10,Tasmā bhagavā devatāvacanaṃ paṭikkhipanavasena paṭigāthaṃ vadanto‘‘ natthi attasamaṃ peman’’ tiādimāha.
  3723. 583723,121,1031,2,11,1,29,5,124. Kiṃsūdha {bhītā}ti kiṃ nu bhītā.
  3724. 583724,121,1031,12,33,1,161,19,"Maggo canekāyatano {pavutto}ti aṭṭhatiṃsārammaṇavasena anekehi kāraṇehi maggo kathito, evaṃ sante kissa bhītā hutvā ayaṃ janatā dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo aggahesīti vadati. "
  3725. 583725,121,1031,34,38,1,35,3,{Bhūripaññā}ti bahupañña ussannapañña.
  3726. 583726,121,1031,39,49,1,64,9,Paralokaṃ na {bhāye}ti imasmā lokā paralokaṃ gacchanto na bhāyeyya.
  3727. 583727,121,1032,2,7,1,20,2,{Paṇidhāyā}ti ṭhapetvā.
  3728. 583728,121,1032,8,15,1,66,6,{Gharamāvasanto}ti anāthapiṇḍikādayo viya bahvannapāne ghare vasanto.
  3729. 583729,121,1032,16,25,1,78,8,{Saṃvibhāgī}ti accharāya gahitampi nakhena phāletvā parassa datvāva bhuñjanasīlo.
  3730. 583730,121,1032,26,34,1,59,6,"{Vadaññū}ti yācakānaṃ yācanavasena vuttavacanaññū, vacanīyo vā. "
  3731. 583731,121,1032,35,42,1,49,7,Ettha ca vācan ti cattāri vacīsucaritāni gahitāni.
  3732. 583732,121,1032,43,47,1,28,4,Manan ti tīṇi manosucaritāni.
  3733. 583733,121,1032,48,52,1,28,3,{Kāyenā}ti tīṇi kāyasucaritāni.
  3734. 583734,121,1032,53,58,1,47,5,Ime dasa kusalakammapathā pubbasuddhiaṅgaṃ nāma.
  3735. 583735,121,1032,59,69,1,59,6,‘‘ Bahvannapānaṃ gharamāvasanto’’ ti iminā yaññaupakkharo gahito.
  3736. 583736,121,1032,70,100,1,131,19,"{Saddho}ti ekaṃ aṅgaṃ, {mudū}ti ekaṃ, {saṃvibhāgī}ti ekaṃ, {vadaññū}ti ekanti imāni cattāri aṅgāni sandhāya‘‘ etesu dhammesu ṭhito catūsū’’ ti āha. "
  3737. 583737,121,1033,2,4,1,10,2,Aparo nayo–
  3738. 583738,121,1033,5,35,1,118,16,"‘‘ vācan’’ tiādīni tīṇi aṅgāni,‘‘ bahvannapānan’’ ti iminā yaññaupakkharova gahito,‘‘ saddho mudu saṃvibhāgī vadaññū’’ ti ekaṃ aṅgaṃ. "
  3739. 583739,121,1034,2,6,1,24,4,Aparo dukanayo nāma hoti–
  3740. 583740,121,1034,7,54,1,189,28,"‘‘ vācaṃ manañcā’’ ti ekaṃ aṅgaṃ,‘‘ kāyena pāpāni akubbamāno bahvannapānaṃ gharamāvasanto’’ ti ekaṃ,‘‘ saddho mudū’’ ti ekaṃ,‘‘ saṃvibhāgī vadaññū’’ ti ekanti etesu catūsu dhammesu ṭhito dhamme ṭhito nāma hoti. "
  3741. 583741,121,1034,55,61,1,37,6,So ito paralokaṃ gacchanto na bhāyati.
  3742. 583742,121,1035,2,5,1,46,2,{Kāyasamācārampī}tiādi pātimokkhasaṃvaradassanaṃ.
  3743. 583743,121,1035,6,14,1,54,6,"Tattha {duvidhenā}ti dvividhena, dvīhi koṭṭhāsehīti attho. "
  3744. 583744,121,1035,15,18,1,15,2,{Jaññā}ti jāneyya.
  3745. 583745,121,1035,19,27,1,68,8,Sīlakathā ca nāmesā kammapathavasena vā paṇṇattivasena vā kathetabbā.
  3746. 583746,121,1035,28,35,1,105,7,Tattha kammapathavasena tāva kathentena asevitabbakāyasamācāro pāṇātipātādinnādānamicchācārehi kathetabbo.
  3747. 583747,121,1035,36,39,1,58,3,Paṇṇattivasena kāyadvāre paññattasikkhāpadavītikkamavasena.
  3748. 583748,121,1035,40,47,1,104,7,Sevitabbakāyasamācāro pāṇātipātādiveramaṇīhi ceva kāyadvāre paññattasikkhāpadaavītikkamena ca kathetabbo.
  3749. 583749,121,1036,2,9,1,107,7,Asevitabbavacīsamācāro musāvādādivacīduccaritena ceva vacīdvāre paññattasikkhāpadavītikkamena ca kathetabbo.
  3750. 583750,121,1036,10,17,1,102,7,Sevitabbavacīsamācāro musāvādādiveramaṇīhi ceva vacīdvāre paññattasikkhāpadaavītikkamena ca kathetabbo.
  3751. 583751,121,1037,2,27,1,199,20,"Pariyesanā pana kāyavācāhi pariyesanā eva, sā kāyavacīsamācāraggahaṇena gahitāpi yasmā ājīvaṭṭhamakasīlaṃ nāma etasmiṃyeva dvāradvaye uppajjati, na ākāse, tasmā ājīvaṭṭhamakasīladassanatthaṃ visuṃ vuttā. "
  3752. 583752,121,1037,28,35,1,97,6,"Tattha nasevitabbapariyesanā anariyapariyesanāya kathetabbā, sevitabbapariyesanā ariyapariyesanāya. "
  3753. 583753,121,1037,36,37,1,11,1,Vuttañhetaṃ–
  3754. 583754,121,1037,38,46,1,37,4,"‘‘ katamā ca, bhikkhave, anariyapariyesanā? "
  3755. 583755,121,1037,47,69,1,80,9,"Idha, bhikkhave, ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhammaṃyeva pariyesatī’’ tiādi( ma. ni.1.274). "
  3756. 583756,121,1037,70,79,1,41,5,"Tathā‘‘ katamā ca, bhikkhave, ariyapariyesanā? "
  3757. 583757,121,1037,80,108,1,130,15,"Idha, bhikkhave, ekacco attanā jātidhammo samāno jātidhamme ādīnavaṃ viditvā ajātaṃ anuttaraṃ yogakkhemaṃ nibbānaṃ pariyesatī’’ tiādi( ma. ni.1.275). "
  3758. 583758,121,1038,2,33,1,287,26,"170. {Maggānaṭṭhaṅgiko}ti jaṅghamaggādayo vā hontu dvāsaṭṭhidiṭṭhigatamaggā vā, sabbesampi maggānaṃ sammādiṭṭhiādīhi aṭṭhahi aṅgehi micchādiṭṭhiādīnaṃ aṭṭhannaṃ pāpadhammānaṃ pahānakaro nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā catūsupi saccesu dukkhaparijānanādikiccaṃ sādhayamāno aṭṭhaṅgiko maggo seṭṭho uttamo. "
  3759. 583759,121,1038,34,124,1,248,34,"Saccānaṃ caturo {padā}ti‘‘ saccaṃ bhaṇe na kujjheyyā’’ ti( dha. pa.224) āgataṃ vacīsaccaṃ vā hotu,‘‘ sacco brāhmaṇo, sacco khattiyo’’ tiādibhedaṃ sammutisaccaṃ vā,‘‘ idameva saccaṃ moghamaññan’’ ti( ma. ni.3.331; udā.54; mahāni.20) diṭṭhisaccaṃ vā,‘‘ ekañhi saccaṃ na dutiyamatthī’’ ti( su. ni.890; mahāni.119) vuttaṃ paramatthasaccaṃ vā hotu. "
  3760. 583760,121,1038,125,167,1,195,17,Sabbesampi imesaṃ saccānaṃ parijānitabbaṭṭhena pahātabbaṭṭhena sacchikātabbaṭṭhena bhāvetabbaṭṭhena ekapaṭivedhaṭṭhena tathapaṭivedhaṭṭhena ca‘‘ dukkhaṃ ariyasaccan’’ tiādayo( mahāva.14; dī. ni.2.387; ma. ni.1.120) caturo padā seṭṭhā nāma.
  3761. 583761,121,1038,168,213,1,170,21,"Virāgo seṭṭho dhammānan ti‘‘ yāvatā, bhikkhave, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyatī’’ ti( a. ni.4.34;5.32; itivu.90) vacanato nibbānasaṅkhāto virāgo sabbadhammānaṃ seṭṭho. "
  3762. 583762,121,1038,214,225,1,112,10,Dvipadānañca {cakkhumā}ti sabbesampi devamanussādibhedānaṃ dvipadānaṃ pañcahi cakkhūhi cakkhumā bhagavāva seṭṭhoti.
  3763. 583763,121,1039,2,5,1,17,2,{Aggānī}ti uttamāni.
  3764. 583764,121,1039,6,9,1,16,2,{Yāvatā}ti yattakā.
  3765. 583765,121,1039,10,14,1,29,3,{Apadā}ti nippadā ahimacchādayo.
  3766. 583766,121,1039,15,18,1,31,2,{Dvipadā}ti manussapakkhijātādayo.
  3767. 583767,121,1039,19,23,1,26,2,{Catuppadā}ti hatthiassādayo .
  3768. 583768,121,1039,24,27,1,25,2,{Bahuppadā}ti satapadiādayo.
  3769. 583769,121,1039,28,31,1,34,2,{Rūpino}ti kāmāvacararūpāvacarasattā.
  3770. 583770,121,1039,32,36,1,36,3,{Asaññino}ti asaññībhave nibbattasattā.
  3771. 583771,121,1039,37,41,1,43,3,{Nevasaññīnāsaññino}ti bhavagge nibbattasattā.
  3772. 583772,121,1039,42,49,1,52,6,{Aggamakkhāyatī}ti guṇehi aggo uttamo seṭṭho akkhāyati.
  3773. 583773,121,1040,2,6,1,34,4,Asaṅkhatānan ti nibbānameva vuttaṃ.
  3774. 583774,121,1040,7,12,1,36,4,{Virāgo}tiādīni ca nibbānasseva nāmāni.
  3775. 583775,121,1040,13,50,1,251,29,"Tañhi āgamma sabbe kilesā virajjanti, sabbe rāgamadādayo madā nimmadā honti abhāvaṃ gacchanti , sabbā pipāsā vinayaṃ upenti, sabbe ālayā samugghātaṃ gacchanti, vaṭṭāni upacchijjanti, taṇhā khīyati, sabbapariḷāhā vūpasammanti, vaṭṭadukkhaṃ nirujjhati nibbāyati. "
  3776. 583776,121,1040,51,56,1,32,5,Tasmā taṃ etāni nāmāni labhatīti.
  3777. 583777,121,1041,2,21,1,147,17,"Dhammo ca {kusalakkhato}ti tassa satthuno dhammo ca kusalo anavajjo, anavajjattā eva paṭipakkhehi rāgādīhi kilesehi sabbatitthiyavādehi ca aparikkhato. "
  3778. 583778,121,1041,22,36,1,110,13,Tāni tīṇi {visissare}ti etāni tīṇi ratanāni loke sabbaratanehi visissanti guṇavasena sabbalokaṃ atisentīti attho.
  3779. 583779,121,1042,2,9,1,77,6,Samaṇapadumasañcayo {gaṇo}ti padumasadisānaṃ ariyasamaṇānaṃ samūhasaṅkhāto gaṇo.
  3780. 583780,121,1042,10,15,1,52,5,Padumanti hi paripuṇṇasatapattassa saroruhassa nāmaṃ.
  3781. 583781,121,1042,16,22,1,61,6,Ariyapuggalā ca sabbathāpi paripuṇṇaguṇāti padumasadisā vuttā.
  3782. 583782,121,1042,23,29,1,42,5,Vidūnaṃ {sakkato}ti vidūhi paṇḍitehi sakkato.
  3783. 583783,121,1042,30,39,1,63,8,{Naravaradamako}ti naravaro ca purisānaṃ damako nāyako cāti attho.
  3784. 583784,121,1042,40,50,1,65,8,"Lokassa {uttarī}ti lokassa upari ṭhitāni, sabbaloke uttamānīti attho. "
  3785. 583785,121,1043,2,6,1,39,3,{Nirupadāho}ti rāgapariḷāhādīhi anupadāho.
  3786. 583786,121,1043,7,12,1,52,4,{Saccanāmo}ti avitathanāmo yathābhuccaguṇehi āgatanāmo.
  3787. 583787,121,1043,13,20,1,57,6,{Sabbābhibhū}ti sabbalokaṃ attano guṇehi abhibhavitvā ṭhito.
  3788. 583788,121,1043,21,45,1,186,21,"{Saccadhammo}ti vaṭṭato ekantanissaraṇabhāvena avitatho saha pariyattiyā navavidhopi lokuttaradhammo, tato eva natthañño tassa {uttarī}ti tassa uttari adhikaguṇo añño ca dhammo natthīti attho. "
  3789. 583789,121,1043,46,52,1,60,6,Ariyasaṅghova niccaṃ sabbakālaṃ vidūhi sabbapaṇḍitehi pūjito.
  3790. 583790,121,1044,2,14,1,43,8,‘ ‘ Ekāyanan’’ ti gāthāya ekāyanan ti ekaṃ maggaṃ.
  3791. 583791,121,1044,15,17,1,11,2,Maggassa hi–
  3792. 583792,121,1045,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Maggo pantho patho pajjo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ; "
  3793. 583793,121,1046,2,20,1,44,8,"Nāvā uttarasetu ca, kullo ca bhisi saṅgamo’’ ti.( cūḷani. pārāyanatthutigāthāniddesa101)– "
  3794. 583794,121,1047,2,9,1,43,6,"Bahūni nāmāni, svāyaṃ idha ayananāmena vutto. "
  3795. 583795,121,1047,10,17,1,55,6,"Tasmā ekāyananti ekamaggaṃ, na dvedhāpathabhūtanti attho. "
  3796. 583796,121,1047,18,23,1,34,5,Atha vā ekena ayitabbanti ekāyanaṃ.
  3797. 583797,121,1047,24,31,1,70,6,Gaṇasaṅgaṇikaṃ pahāya vivekaṭṭhena pavivittena paṭipajjitabbanti attho.
  3798. 583798,121,1047,32,41,1,60,8,"Ayanti vā etenāti ayano, saṃsārato nibbānaṃ gacchantīti attho. "
  3799. 583799,121,1047,42,48,1,55,6,Ekassa vā sabbasattaseṭṭhassa bhagavato ayanoti ekāyano.
  3800. 583800,121,1047,49,62,1,75,11,"Kiñcāpi hi tena aññepi ayanti, tathāpi bhagavatova so ayano, tena uppāditattā. "
  3801. 583801,121,1047,63,64,1,7,1,Yathāha–
  3802. 583802,121,1047,65,88,1,60,8,"‘‘ so hi, brāhmaṇa, bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā’’ tiādi( ma. ni.3.79). "
  3803. 583803,121,1047,89,96,1,43,6,"Ayatīti vā ayano, gacchati pavattatīti attho. "
  3804. 583804,121,1047,97,105,1,60,7,"Ekasmiṃ imasmiṃyeva dhammavinaye ayano, na aññatthāti ekāyano. "
  3805. 583805,121,1047,106,107,1,7,1,Yathāha–
  3806. 583806,121,1047,108,132,1,71,9,"‘‘ imasmiṃ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhatī’’ ti( dī. ni.2.214). "
  3807. 583807,121,1047,133,147,1,112,13,"Api ca pubbabhāge nānāmukhabhāvanāya pavattopi aparabhāge ekaṃ nibbānameva ayati gacchatīti ekāyano, taṃ ekāyanaṃ. "
  3808. 583808,121,1048,2,8,1,58,5,{Jātikhayantadassī}ti jātiyā khayasaṅkhāto anto jātikhayanto.
  3809. 583809,121,1048,9,16,1,61,6,"Jātiyā accantakhayanto nibbānaṃ, taṃ passīti jātikhayantadassī."
  3810. 583810,121,1048,17,26,1,38,5,‘‘ Maggaṃ pajānāti hitānukampī’’ tipi pāṭho.
  3811. 583811,121,1048,27,43,1,126,14,"Tassattho– vuttappakāraṃ ekāyanasaṅkhātaṃ maggaṃ sayambhuñāṇena bhagavā pajānāti, jānanto ca tena tena hitena satte anukampatīti. "
  3812. 583812,121,1048,44,69,1,144,19,"Idāni tassa maggassa ekāyanabhāvaṃ, tīsupi kālesu ekantaniyyānatañca vibhāvetuṃ‘‘ etena maggena tariṃsu pubbe, tarissanti ye ca taranti oghan’’ ti āha. "
  3813. 583813,121,1048,70,94,1,153,19,"Tassattho– ye atītamaddhānaṃ kāmoghādicatubbidhaṃ oghaṃ tariṃsu, ye taṃ anāgatamaddhānaṃ tarissanti, etarahi ca taranti, te sabbe eteneva maggena, na aññenāti. "
  3814. 583814,121,1048,95,104,1,101,7,"{Visuddhipekkhā}ti caturoghanittharaṇena accantavisuddhiṃ nibbānaṃ apekkhantā, parinibbāyitukāmāti attho. "
  3815. 583815,121,1049,2,22,1,155,15,Evaṃ duvidhampi sāsanapaṭṭhānaṃ nānāsuttapadāni udāharantena vibhajitvā idāni saṃkilesabhāgiyādīhi saṃsanditvā dassetuṃ puna‘‘ lokiyaṃ suttan’’ tiādi āraddhaṃ.
  3816. 583816,121,1049,23,30,1,66,6,Tattha dassanabhāgiyena ca bhāvanābhāgiyena {cā}ti nibbedhabhāgiyena.
  3817. 583817,121,1049,31,38,1,82,7,Nibbedhabhāgiyameva hi dassanabhāgiyaṃ bhāvanābhāgiyanti dvidhā bhinditvā dassitaṃ.
  3818. 583818,121,1049,39,52,1,132,11,"Lokiyañca {lokuttarañcā}ti lokiyaṃ lokuttarañca suttaṃ, saṃkilesabhāgiyādīhi dassanabhāgiyādīhi cāti ubhayehi niddisitabbanti adhippāyo. "
  3819. 583819,121,1049,53,57,1,39,3,Yasmiṃ {sutte}tiādi niddisanākāradassanaṃ.
  3820. 583820,121,1049,58,65,1,81,6,"Tattha saṃkilesabhāgiyan ti saṃkilesakoṭṭhāsasahitaṃ, saṃkilesatthadīpananti attho. "
  3821. 583821,121,1049,66,69,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  3822. 583822,121,1050,2,29,1,239,22,Evaṃ lokiyattikassa saṃkilesabhāgiyādīhi catūhi padehi saṃsandanaṃ dassetvā iminā nayena sesatikānaṃ sesapadānañca saṃsandanaṃ suviññeyyanti taṃ anuddharitvā saṃkilesabhāgiyādīnaṃ samatikkamanaṃ dassetuṃ‘‘ vāsanābhāgiyaṃ suttan’’ tiādi vuttaṃ.
  3823. 583823,121,1050,30,38,1,73,7,"Tattha yadipi saṃkilesabhāgiyaṃ suttaṃ, vāsanābhāgiyañca suttaṃ lokiyameva. "
  3824. 583824,121,1050,39,61,1,199,18,Tathāpi lokuttarasuttāni viya lokiyasuttānaṃ vāsanābhāgiyaṃ suttaṃ saṃkilesabhāgiyassa samatikkamāya hotīti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ vāsanābhāgiyaṃ suttaṃ saṃkilesabhāgiyassa suttassa nigghātāyā’’ ti vuttaṃ.
  3825. 583825,121,1050,62,66,1,28,3,Tattha {nigghātāyā}ti pahānāya.
  3826. 583826,121,1050,67,72,1,48,5,Suttasīsena cettha suttattho gahitoti daṭṭhabbaṃ.
  3827. 583827,121,1050,73,94,1,182,16,"Yasmā ca vodānadhammā viya saṃkilesadhammānaṃ dassanabhūmisamatikkamaneneva bhāvanābhūmi adhigantabbā, tasmā‘‘ bhāvanābhāgiyaṃ suttaṃ dassanabhāgiyassa suttassa paṭinissaggāyā’’ ti vuttaṃ. "
  3828. 583828,121,1050,95,102,1,67,7,Yasmā pana asekkhadhammesu uppannesu maggabhāvanākiccaṃ nāma natthi.
  3829. 583829,121,1050,103,125,1,187,16,"Jhānabhāvanāpi diṭṭhadhammasukhavihāratthā eva hoti, tasmā‘‘ asekkhabhāgiyaṃ suttaṃ bhāvanābhāgiyassa suttassa paṭinissaggāya, asekkhabhāgiyaṃ suttaṃ diṭṭhadhammasukhavihāratthan’’ ti ca vuttaṃ. "
  3830. 583830,121,1051,2,13,1,64,7,Idāni tikapadeheva saṃsanditvā dassetuṃ‘‘ lokuttaran’’ tiādi vuttaṃ.
  3831. 583831,121,1051,14,28,1,99,12,"{Ekabījinā}tiādīsu yo sotāpanno hutvā ekameva attabhāvaṃ janetvā arahattaṃ pāpuṇāti, ayaṃ ekabījī nāma. "
  3832. 583832,121,1051,29,30,1,7,1,Yathāha–
  3833. 583833,121,1052,2,8,1,25,5,‘ ‘ Katamo ca puggalo ekabījī?
  3834. 583834,121,1052,9,20,1,103,10,Idhekacco puggalo tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
  3835. 583835,121,1052,21,28,1,61,7,So ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti.
  3836. 583836,121,1052,29,43,1,31,5,Ayaṃ vuccati puggalo ekabījī’’ ti( pu. pa.33).
  3837. 583837,121,1053,2,17,1,93,14,"Yo pana dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ kolaṃkolo nāma. "
  3838. 583838,121,1053,18,19,1,7,1,Yathāha–
  3839. 583839,121,1054,2,8,1,27,5,‘ ‘ Katamo ca puggalo kolaṃkolo?
  3840. 583840,121,1054,9,16,1,36,5,Idhekacco puggalo tiṇṇaṃ… pe… parāyaṇo.
  3841. 583841,121,1054,17,27,1,68,10,So dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti.
  3842. 583842,121,1054,28,42,1,33,5,Ayaṃ vuccati puggalo kolaṃkolo’’ ti( pu. pa.32).
  3843. 583843,121,1055,2,6,1,21,3,Tattha {kulānī}ti bhave.
  3844. 583844,121,1055,7,14,1,42,6,Dve vā tīṇi {vā}ti idamettha desanāmattameva.
  3845. 583845,121,1055,15,21,1,49,6,Yāva chaṭṭhabhavā saṃsarantopi kolaṃkolo hoti eva.
  3846. 583846,121,1056,2,14,1,80,10,"Yo pana satta bhave saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti, ayaṃ sattakkhattuparamo nāma. "
  3847. 583847,121,1056,15,16,1,7,1,Yathāha–
  3848. 583848,121,1057,2,8,1,36,5,‘ ‘ Katamo ca puggalo sattakkhattuparamo?
  3849. 583849,121,1057,9,14,1,21,3,Idhekacco… pe… parāyaṇo.
  3850. 583850,121,1057,15,25,1,80,10,So sattakkhattuṃ deve ceva mānuse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti.
  3851. 583851,121,1057,26,40,1,42,5,Ayaṃ vuccati puggalo sattakkhattuparamo’’ ti( pu. pa.31).
  3852. 583852,121,1058,2,8,1,38,6,Ko pana tesaṃ etaṃ pabhedaṃ niyametīti?
  3853. 583853,121,1058,9,19,1,39,6,Keci tāva‘‘ pubbahetu niyametī’’ ti vadanti.
  3854. 583854,121,1058,20,35,1,39,6,"Keci‘‘ paṭhamamaggo’’, keci‘‘ upari tayo maggā’’. "
  3855. 583855,121,1058,36,45,1,33,5,Keci‘‘ tiṇṇaṃ maggānaṃ vipassanā’’ ti.
  3856. 583856,121,1058,46,55,1,74,9,Tattha pubbahetu niyametīti vāde paṭhamamaggassa upanissayo kato nāma hoti.
  3857. 583857,121,1058,56,62,1,49,6,Upari tayo maggā nirupanissayā uppannāti āpajjati.
  3858. 583858,121,1058,63,71,1,72,8,Paṭhamamaggo niyametīti vāde upari tiṇṇaṃ maggānaṃ niratthakatā āpajjati.
  3859. 583859,121,1058,72,90,1,97,14,Upari tayo maggā niyamentīti vāde‘‘ paṭhamamagge anuppanne eva upari tayo maggā uppannā’’ ti āpajjati.
  3860. 583860,121,1058,91,96,1,38,5,Vipassanā niyametīti vādo pana yujjati.
  3861. 583861,121,1058,97,109,1,71,11,"Sace hi upari tiṇṇaṃ maggānaṃ vipassanā balavatī hoti, ekabījī nāma hoti. "
  3862. 583862,121,1058,110,113,1,24,3,Tato mandatarā kolaṃkolo.
  3863. 583863,121,1058,114,117,1,35,3,Tato mandatarā sattakkhattuparamoti.
  3864. 583864,121,1058,118,140,1,150,19,"Ettha ca yo manussesu eva sattakkhattuṃ saṃsaritvā arahattaṃ pāpuṇāti, yo ca devesuyeva sattakkhattuṃ saṃsaritvā arahattaṃ pāpuṇāti, ime na idhādhippetā. "
  3865. 583865,121,1058,141,155,1,102,12,"Yo pana kālena devesu, kālena manussesūti vomissakanayena saṃsaritvā arahattaṃ pāpuṇāti, so idhādhippeto. "
  3866. 583866,121,1058,156,167,1,84,7,Tasmā‘‘ sattakkhattuparamo’’ ti idaṃ idhaṭṭhakavokiṇṇavaṭṭajjhāsayassa vasena veditabbaṃ.
  3867. 583867,121,1058,168,178,1,87,10,Vaṭṭajjhāsayo hi ādito paṭṭhāya cha devaloke sodhetvā akaniṭṭhe ṭhatvā parinibbāyissati.
  3868. 583868,121,1059,2,15,1,95,12,"Tattha yo saddhaṃ dhuraṃ katvā sotāpattimaggaṃ nibbatteti, so maggakkhaṇe saddhānusārī nāma hoti. "
  3869. 583869,121,1059,16,24,1,74,8,Phalakkhaṇe pana saddhāvimutto nāma hutvā vuttanayena ekabījiādibhedo hoti.
  3870. 583870,121,1059,25,37,1,87,11,"Yo pana paññaṃ dhuraṃ katvā sotāpattimaggaṃ nibbatteti, so maggakkhaṇe dhammānusārī nāma. "
  3871. 583871,121,1059,38,45,1,61,7,Phalakkhaṇe pana diṭṭhippatto nāma hutvā ekabījiādibhedo hoti.
  3872. 583872,121,1059,46,52,1,51,6,Idañca aṭṭhannaṃ vimokkhānaṃ alābhino vasena vuttaṃ.
  3873. 583873,121,1059,53,59,1,43,6,Lābhī pana phalakkhaṇe kāyasakkhī nāma hoti.
  3874. 583874,121,1059,60,71,1,107,10,"Tattha ye saddhāvimuttadiṭṭhippattakāyasakkhināmakā tayo sotāpannā, te ekabījiādīhi tīheva saṅgahetvā vuttaṃ–"
  3875. 583875,121,1059,72,88,1,75,9,"‘‘ pañcahi puggalehi niddisitabbaṃ ekabījinā… pe… dhammānusārinā’’ ti, evaṃ pañcahi. "
  3876. 583876,121,1060,2,25,1,191,15,"Dvādasahi {puggalehī}ti sakadāgāmimaggaṭṭho, sakadāgāmī, anāgāmimaggaṭṭho, abhedena anāgāmī, antarāparinibbāyiādayo pañca, saddhāvimuttadiṭṭhippattakāyasakkhino tayoti bhedena aṭṭhāti, evaṃ dvādasahi. "
  3877. 583877,121,1060,26,38,1,94,11,"Tattha hi yo avihādīsu tattha tattha āyuvemajjhaṃ appatvā parinibbāyati, ayaṃ antarāparinibbāyī. "
  3878. 583878,121,1060,39,48,1,76,8,"Yo pana āyuvemajjhaṃ atikkamitvā arahattaṃ pāpuṇāti, ayaṃ upahaccaparinibbāyī. "
  3879. 583879,121,1060,49,60,1,99,10,"Tathā yo avihādīsu upapanno asaṅkhārena appayogena arahattaṃ adhigacchati, ayaṃ asaṅkhāraparinibbāyī. "
  3880. 583880,121,1060,61,70,1,82,8,"Yo pana sasaṅkhārena sappayogena arahattaṃ adhigacchati, ayaṃ sasaṅkhāraparinibbāyī. "
  3881. 583881,121,1060,71,77,1,60,6,Uddhaṃ uparūpari brahmaloke upapattisoto etassāti uddhaṃsoto.
  3882. 583882,121,1060,78,82,1,51,4,Paṭisandhivasena akaniṭṭhe gacchatīti akaniṭṭhagāmī.
  3883. 583883,121,1061,2,20,1,144,17,"Tattha atthi uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī atthi uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī, atthi na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī atthi na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmīti. "
  3884. 583884,121,1061,21,41,1,156,18,"Tattha yo idha anāgāmiphalaṃ patvā avihādīsu nibbatto tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā uparūpari nibbattitvā akaniṭṭhaṃ pāpuṇāti, ayaṃ uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī nāma. "
  3885. 583885,121,1061,42,59,1,145,16,"Yo pana avihādīsu nibbatto tattheva aparinibbāyitvā akaniṭṭhampi appatvā uparūpari brahmaloke parinibbāyati, ayaṃ uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī nāma. "
  3886. 583886,121,1061,60,71,1,77,10,"Yo ito cavitvā akaniṭṭheyeva nibbattati, ayaṃ na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī nāma. "
  3887. 583887,121,1061,72,87,1,113,14,"Yo pana avihādīsu catūsu aññatarasmiṃ nibbattitvā tattheva parinibbāyati, ayaṃ na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī nāma. "
  3888. 583888,121,1061,88,90,1,34,2,Saddhāvimuttādayo vuttavibhāgāyeva.
  3889. 583889,121,1062,2,12,1,77,9,Navahi {puggalehī}ti ettha aṭṭhannaṃ vimokkhānaṃ alābhī arahā paññāvimutto nāma.
  3890. 583890,121,1062,13,25,1,145,12,Tesaṃ pana lābhī vikkhambhanasamucchedavimokkhavasena ubhohi bhāgehi rūpakāyanāmakāyasaṅkhātato ubhato bhāgato vimuttattā ubhatobhāgavimutto nāma.
  3891. 583891,121,1062,26,37,1,84,7,"{Samasīsinā}ti ettha tividho samasīsī– iriyāpathasamasīsī, rogasamasīsī, jīvitasamasīsīti. "
  3892. 583892,121,1063,2,22,1,168,18,"Tatra yo ṭhānādīsu iriyāpathesu yeneva iriyāpathena samannāgato hutvā vipassanaṃ ārabhati, teneva iriyāpathena arahattaṃ patvā parinibbāyati, ayaṃ iriyāpathasamasīsī nāma. "
  3893. 583893,121,1063,23,41,1,127,17,"Yo pana ekaṃ rogaṃ patvā antoroge eva vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ patvā teneva rogena parinibbāyati, ayaṃ rogasamasīsī nāma. "
  3894. 583894,121,1063,42,92,1,395,36,"Palibodhasīsaṃ taṇhā, bandhanasīsaṃ māno, parāmāsasīsaṃ diṭṭhi, vikkhepasīsaṃ uddhaccaṃ, kilesasīsaṃ avijjā, adhimokkhasīsaṃ saddhā, paggahasīsaṃ vīriyaṃ, upaṭṭhānasīsaṃ sati, avikkhepasīsaṃ samādhi, dassanasīsaṃ paññā, pavattasīsaṃ jīvitindriyaṃ, gocarasīsaṃ vimokkho, saṅkhārasīsaṃ nirodhoti terasasu sīsesu kilesasīsaṃ avijjaṃ arahattamaggo pariyādiyati, pavattasīsaṃ jīvitindriyaṃ cuticittaṃ pariyādiyati. "
  3895. 583895,121,1063,93,100,1,70,7,Tattha avijjāpariyādāyakaṃ cittaṃ jīvitindriyaṃ pariyādātuṃ na sakkoti.
  3896. 583896,121,1063,101,106,1,56,5,Jīvitindriyapariyādāyakaṃ avijjaṃ pariyādātuṃ na sakkoti.
  3897. 583897,121,1063,107,113,1,64,5,"Aññaṃ avijjāpariyādāyakaṃ cittaṃ, aññaṃ jīvitindriyapariyādāyakaṃ. "
  3898. 583898,121,1063,114,124,1,72,9,"Yassa cetaṃ sīsadvayaṃ samaṃ pariyādānaṃ gacchati, so jīvitasamasīsī nāma. "
  3899. 583899,121,1064,2,7,1,27,4,Kathaṃ panidaṃ samaṃ hotīti?
  3900. 583900,121,1064,8,9,1,12,1,Vārasamatāya.
  3901. 583901,121,1064,10,40,1,275,26,"Yasmiñhi vāre maggavuṭṭhānaṃ hoti, sotāpattimagge pañca paccavekkhaṇāni, sakadāgāmimagge pañca, anāgāmimagge pañca, arahattamagge cattārīti ekūnavīsatime paccavekkhaṇañāṇe patiṭṭhāya bhavaṅgaṃ otaritvā parinibbāyato imāya vārasamatāya idaṃ ubhayasīsapariyādānampi samaṃ hoti nāma. "
  3902. 583902,121,1064,41,53,1,62,7,"Tenāyaṃ puggalo‘‘ jīvitasamasīsī’’ ti vuccati, ayameva idhādhippeto. "
  3903. 583903,121,1064,54,74,1,198,18,"Evaṃ suññatavimuttādayo tayo saddhāvimutto paññāvimutto ubhatobhāgavimutto samasīsīti satta sāvakā arahanto, paccekabuddho, sammāsambuddhoti imehi navahi puggalehi asekkhabhāgiyaṃ suttaṃ niddisitabbaṃ. "
  3904. 583904,121,1065,2,8,1,52,5,{Rāgacarito}ti rāgasahitaṃ caritaṃ etassāti rāgacarito.
  3905. 583905,121,1065,9,18,1,68,8,"Rāgena vā carito pavattito rāgacarito, rāgajjhāsayo rāgādhikoti attho. "
  3906. 583906,121,1065,19,22,1,17,3,Esa nayo sesesupi.
  3907. 583907,121,1065,23,31,1,65,6,"Rāgamukhe {ṭhito}ti rāgapariyuṭṭhāne ṭhito, pariyuṭṭhitarāgoti attho. "
  3908. 583908,121,1065,32,35,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo.
  3909. 583909,121,1066,2,9,1,70,7,Vāsanābhāgiyaṃ suttan ti lokiyaṃ sattādhiṭṭhānaṃ vāsanābhāgiyaṃ suttaṃ.
  3910. 583910,121,1066,10,17,1,84,7,Lokiyaṃ sattādhiṭṭhānaṃ saṃkilesabhāgiyañhi suttaṃ rāgacaritehi puggalehi niddiṭṭhaṃ.
  3911. 583911,121,1066,18,37,1,89,10,"Tattha‘‘ lokiyaṃ, sattādhiṭṭhānan’’ ti padadvayaṃ anuvattamānaṃ katvā vuttaṃ‘‘ vāsanābhāgiyan’’ ti. "
  3912. 583912,121,1066,38,42,1,37,3,{Sīlavantehī}ti sīlavantādīhi puggalehi.
  3913. 583913,121,1066,43,50,1,46,6,"Pakatisīlan tiādi yehi samannāgatā, te puggalā. "
  3914. 583914,121,1066,51,55,1,39,4,Tesaṃ dassanena puggalānaṃ upalakkhaṇaṃ.
  3915. 583915,121,1066,56,82,1,185,17,"Atha vā dhammādhiṭṭhānaṃ pakatisīlādivasena, sattādhiṭṭhānaṃ pakatisīlavantādivasena veditabbanti imassa nayassa dassanatthaṃ‘‘ sīlavantehi niddisitabban’’ ti vatvā‘‘ pakatisīlan’’ tiādi vuttaṃ. "
  3916. 583916,121,1066,83,93,1,137,9,"Taṃ pakatisīlādīnaṃ pañcannaṃ eva gahaṇaṃ nidassanamattaṃ, pattidānaabbhanumodanadhammassavanadesanādiṭṭhijukammādīnampi cettha sambhavato. "
  3917. 583917,121,1066,94,106,1,58,8,Tesampi vā ettheva saṅgahetvā dassanatthaṃ‘‘ pañcā’’ ti vuttaṃ.
  3918. 583918,121,1067,2,7,1,41,4,Tattha pakatisīlan ti sampattaviratisīlaṃ.
  3919. 583919,121,1067,8,13,1,52,4,{Cittappasādo}ti kammaphalasaddhā ratanattayasaddhā ca.
  3920. 583920,121,1067,14,27,1,88,12,"Ñāṇaṃ paññāya niddisitabban ti yasmiṃ sutte paññā āgatā, taṃ suttaṃ ñāṇanti niddisitabbaṃ. "
  3921. 583921,121,1067,28,51,1,154,17,"Na kevalaṃ paññāpariyāyeneva, atha kho paññindriyādipariyāyenapi yattha paññā āgatā, taṃ suttaṃ ñāṇanti niddisitabbanti dassetuṃ‘‘ paññindriyenā’’ tiādi vuttaṃ. "
  3922. 583922,121,1067,52,57,1,26,4,Tassattho– heṭṭhā vutto eva.
  3923. 583923,121,1067,58,68,1,57,9,Yaṃ vā {panā}tiādīsu yaṃ vā aññaṃ kiñci paññāya adhivacanaṃ.
  3924. 583924,121,1067,69,81,1,80,11,"Sabbaṃ taṃ yattha katthaci sutte āgataṃ, taṃ suttaṃ ñāṇanti niddisitabbanti attho. "
  3925. 583925,121,1068,2,23,1,142,17,"{Ajjhattikabāhirehī}ti yasmiṃ sutte ajjhattikāni āyatanāni, bāhirāni ca āyatanāni āgatāni, taṃ suttaṃ tehi āyatanehi ñāṇaṃ ñeyyan ti niddisitabbaṃ. "
  3926. 583926,121,1068,24,33,1,63,9,Paññāpi ārammaṇabhūtā ñeyyan ti ñeyyato visuṃ katvā paññā vuttā.
  3927. 583927,121,1068,34,43,1,77,9,Tathā hi paññā ñāṇantarassa ārammaṇanti katthaci sutte ñeyyabhāvenapi vuccati.
  3928. 583928,121,1068,44,53,1,65,9,Yaṃ kiñci ārammaṇabhūtan ti yaṃ kiñci ñāṇassa visayabhūtaṃ rūpādi.
  3929. 583929,121,1068,54,63,1,60,8,Ajjhattikaṃ vā bāhiraṃ {vā}ti vā -saddena oḷārikādiṃ saṅgaṇhāti.
  3930. 583930,121,1068,64,78,1,123,13,Sabbaṃ taṃ saṅkhatena asaṅkhatena {cā}ti sabbaṃ taṃ yathāsambhavaṃ saṅkhatabhāvena asaṅkhatabhāvena ca ñeyyanti niddisitabbaṃ.
  3931. 583931,121,1068,79,84,1,51,5,Ñeyyadhammavasena hi ñeyyasuttaṃ ñeyyanti vuccatīti.
  3932. 583932,121,1069,2,14,1,94,11,Yaṃ vā pana kiñci bhagavā aññataravacanaṃ {bhāsatī}ti lokiyalokuttarādisuttesu ekasmiṃ sutte dve.
  3933. 583933,121,1069,15,25,1,74,10,Tesu yaṃ vā pana kiñci aññataravacanaṃ ekasseva kathanaṃ bhāsati niddisati.
  3934. 583934,121,1069,26,54,1,207,25,"Sabbaṃ taṃ yathāniddiṭṭhaṃ dhārayitabban ti taṃ yathā sabbaṃ suttaṃ lokiyādīsu yadi aññataravasena, atha ubhayavasena yathā yathā niddiṭṭhaṃ, tathā tathā gahetabbaṃ, taṃ taṃ padhānabhāvena niddisitabbanti attho. "
  3935. 583935,121,1070,2,22,1,100,15,"Kilesasahitaññeva kammaṃ vipākassa hetu, na itaranti vuttaṃ‘‘ duvidho hetu yañca kammaṃ ye ca kilesā’’ ti. "
  3936. 583936,121,1070,23,36,1,64,8,Samudayo {kilesā}ti ettha‘‘ samudayo’’ ti etena samudayapakkhiyā vuttā.
  3937. 583937,121,1070,37,48,1,44,6,"‘‘ Kilesā’’ ti ca kilesavanto, saṃkiliṭṭhāti attho. "
  3938. 583938,121,1070,49,55,1,29,5,Yaṃ {dissatī}ti yaṃ yaṃ dissati.
  3939. 583939,121,1070,56,61,1,40,4,Tāsu tāsu {bhūmīsū}ti puthujjanabhūmiādīsu.
  3940. 583940,121,1070,62,68,1,49,5,{Kappiyānulomenā}ti kappiyena ca kappiyānulomena ca.
  3941. 583941,121,1070,69,79,1,87,9,"Tattha kappiyaṃ pāḷiyaṃ sarūpato vuttaṃ, kappiyānulomaṃ mahāpadesavasena nayato dassitaṃ. "
  3942. 583942,121,1070,80,92,1,94,10,"{Paṭikkhittakāraṇenā}ti yena kāraṇena bhagavatā yaṃ paṭikkhittaṃ, tena kāraṇena taṃ niddisitabbaṃ. "
  3943. 583943,121,1070,93,104,1,105,9,"Ekantena sarāgādisaṃvattanameva hi bhagavatā paṭikkhittaṃ, taṃ sarāgāya saṃvattanādikāraṇena niddisitabbaṃ . "
  3944. 583944,121,1070,105,108,1,30,2,{Dhammassā}ti asaṅkhatadhammassa.
  3945. 583945,121,1070,109,112,1,37,3,Ariyadhammānan ti maggaphaladhammānaṃ.
  3946. 583946,121,1070,113,115,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva.
  3947. 583947,121,1071,2,17,1,167,14,"Ettha ca yathā saṃkilesabhāgiyādīnaṃ aññamaññaṃ saṃsaggato anekavidho paṭṭhānabhedo icchito, evaṃ lokiyasattādhiṭṭhānādisaṃsaggatopi anekavidho paṭṭhānabhedo sambhavati. "
  3948. 583948,121,1071,18,25,1,81,7,Pāḷiyaṃ pana ubhayatthāpi ekadesadassanavasena āgatattā nayadassananti veditabbaṃ.
  3949. 583949,121,1071,26,34,1,46,7,Sakkā hi iminā nayena viññunā te niddhāretunti.
  3950. 583950,121,1071,35,54,1,179,18,"Yathā ca saṃkilesabhāgiyādīnaṃ lokiyādīnañca visuṃ visuṃ saṃsaggabhedavasena ayaṃ paṭṭhānabhedo anekavidho labbhati, evaṃ ubhayesampi saṃsaggavasena ayaṃ nayo yathārahaṃ labbhateva. "
  3951. 583951,121,1071,55,64,1,71,8,"Labbhati hi lokiyaṃ suttaṃ kiñci saṃkilesabhāgiyaṃ, kiñci vāsanābhāgiyaṃ. "
  3952. 583952,121,1071,65,73,1,70,7,"Tathā lokuttaraṃ suttaṃ kiñci nibbedhabhāgiyaṃ, kiñci asekkhabhāgiyanti. "
  3953. 583953,121,1071,74,77,1,19,3,Sesesupi eseva nayo.
  3954. 583954,121,1072,2,28,1,243,24,"Evaṃ soḷasavidhe paṭṭhāne aṭṭhavīsatividhaṃ paṭṭhānaṃ pakkhipitvā, aṭṭhavīsatividhe ca paṭṭhāne soḷasavidhaṃ pakkhipitvā yathārahaṃ dukatikādibhedena sambhavato paṭṭhānavibhāgo veditabbo, so ca kho tīsu piṭakesu labbhamānassa suttapadassa vasena. "
  3955. 583955,121,1072,29,58,1,211,26,"Yasmā pana tāni tāni suttapadāni udāharaṇavasena niddhāretvā imasmiṃ atthe vitthāriyamāne atipapañco hoti, atibhāriyā ca nettisaṃvaṇṇanā, sakkā ca iminā nayena viññunā ayamattho viññātuṃ, tasmā na taṃ vitthārayimha. "
  3956. 583956,121,1072,59,69,1,94,9,"Teneva hi pāḷiyaṃ aññamaññasaṃsaggavasena paṭṭhānavibhāgo ekadeseneva dassito, na nippadesatoti. "
  3957. 583957,121,1073,2,4,1,34,2,Sāsanapaṭṭhānavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
  3958. 583958,121,1074,2,2,1,13,1,Nigamanakathā
  3959. 583959,121,1075,2,5,1,11,2,Ettāvatā ca–
  3960. 583960,121,1076,2,8,1,43,5,"Hāre naye ca paṭṭhāne, suvisuddhavinicchayaṃ; "
  3961. 583961,121,1077,2,6,1,43,3,"Vibhajanto navaṅgassa, sāsanassatthavaṇṇanaṃ. "
  3962. 583962,121,1078,2,8,1,45,5,"Nettippakaraṇaṃ dhīro, gambhīraṃ nipuṇañca yaṃ; "
  3963. 583963,121,1079,2,7,1,36,4,"Adesayi mahāthero, mahākaccāyano vasī. "
  3964. 583964,121,1080,2,6,1,41,3,"Saddhammāvataraṭṭhāne , paṭṭane nāgasavhaye; "
  3965. 583965,121,1081,2,5,1,36,3,Dhammāsokamahārāja-vihāre vasatā mayā.
  3966. 583966,121,1082,2,8,1,45,5,"Ciraṭṭhitatthaṃ yā tassa, āraddhā atthavaṇṇanā; "
  3967. 583967,121,1083,2,6,1,39,3,"Udāharaṇasuttānaṃ , lakkhaṇānañca sabbaso. "
  3968. 583968,121,1084,2,8,1,39,4,"Atthaṃ pakāsayantī sā, anākulavinicchayā; "
  3969. 583969,121,1085,2,7,1,38,4,"Samattā sattavīsāya, pāḷiyā bhāṇavārato. "
  3970. 583970,121,1086,2,10,1,44,7,"Iti taṃ saṅkharontena, yaṃ taṃ adhigataṃ mayā; "
  3971. 583971,121,1087,2,7,1,42,4,"Puññaṃ tassānubhāvena, lokanāthassa sāsanaṃ. "
  3972. 583972,121,1088,2,6,1,37,3,"Ogāhetvā visuddhāya, sīlādipaṭipattiyā; "
  3973. 583973,121,1089,2,7,1,39,4,"Sabbepi dehino hontu, vimuttirasabhāgino. "
  3974. 583974,121,1090,2,8,1,45,4,"Ciraṃ tiṭṭhatu lokasmiṃ, sammāsambuddhasāsanaṃ; "
  3975. 583975,121,1091,2,9,1,43,6,"Tasmiṃ sagāravā niccaṃ, hontu sabbepi pāṇino. "
  3976. 583976,121,1092,2,8,1,38,5,"Sammā vassatu kālena, devopi jagatīpati; "
  3977. 583977,121,1093,2,7,1,43,4,"Saddhammanirato lokaṃ, dhammeneva pasāsatūti. "
  3978. 583978,121,1094,2,5,1,53,4,Iti badaratitthavihāravāsinā ācariyadhammapālena katā
  3979. 583979,121,1095,2,5,1,43,3,Nettippakaraṇassa atthasaṃvaṇṇanā samattāti.
  3980. 583980,121,1096,2,4,1,33,2,Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā niṭṭhitāniṭṭhitā
  3981. 583981,122,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
  3982. 583982,122,2,2,2,1,14,1,Khuddakanikāye
  3983. 583983,122,3,2,2,1,20,1,Dhammapada-aṭṭhakathā
  3984. 583984,122,4,2,5,1,0,1,( Paṭhamo bhāgo)
  3985. 583985,122,5,2,2,1,17,1,Ganthārambhakathā
  3986. 583986,122,6,2,4,1,0,0,1.
  3987. 583987,122,7,2,9,1,38,3,"Mahāmohatamonaddhe , loke lokantadassinā; "
  3988. 583988,122,8,2,7,1,41,4,"Yena saddhammapajjoto, jālito jalitiddhinā. "
  3989. 583989,122,9,2,4,1,0,0,2.
  3990. 583990,122,10,2,8,1,43,5,"Tassa pāde namassitvā, sambuddhassa sirīmato; "
  3991. 583991,122,11,2,8,1,48,5,"Saddhammañcassa pūjetvā, katvā saṅghassa cañjaliṃ. "
  3992. 583992,122,12,2,4,1,0,0,3.
  3993. 583993,122,13,2,8,1,43,5,"Taṃ taṃ kāraṇamāgamma, dhammādhammesu kovido; "
  3994. 583994,122,14,2,7,1,47,4,"Sampattasaddhammapado , satthā dhammapadaṃ subhaṃ. "
  3995. 583995,122,15,2,4,1,0,0,4.
  3996. 583996,122,16,2,5,1,34,2,Desesi karuṇāvega-samussāhitamānaso;
  3997. 583997,122,17,2,7,1,42,4,"Yaṃ ve devamanussānaṃ, pītipāmojjavaḍḍhanaṃ. "
  3998. 583998,122,18,2,4,1,0,0,5.
  3999. 583999,122,19,2,7,1,40,4,"Paramparābhatā tassa, nipuṇā atthavaṇṇanā; "
  4000. 584000,122,20,2,7,1,41,4,"Yā tambapaṇṇidīpamhi, dīpabhāsāya saṇṭhitā. "
  4001. 584001,122,21,2,4,1,0,0,6.
  4002. 584002,122,22,2,8,1,42,5,"Na sādhayati sesānaṃ, sattānaṃ hitasampadaṃ; "
  4003. 584003,122,23,2,9,1,42,6,"Appeva nāma sādheyya, sabbalokassa sā hitaṃ. "
  4004. 584004,122,24,2,4,1,0,0,7.
  4005. 584005,122,25,2,7,1,34,4,"Iti āsīsamānena, dantena samacārinā; "
  4006. 584006,122,26,2,7,1,39,4,"Kumārakassapenā haṃ, therena thiracetasā. "
  4007. 584007,122,27,2,4,1,0,0,8.
  4008. 584008,122,28,2,7,1,42,3,"Saddhammaṭṭhitikāmena , sakkaccaṃ abhiyācito; "
  4009. 584009,122,29,2,6,1,42,4,Taṃ bhāsaṃ ativitthāra-gatañca vacanakkamaṃ.
  4010. 584010,122,30,2,4,1,0,0,9.
  4011. 584011,122,31,2,7,1,39,3,"Pahāyāropayitvāna , tantibhāsaṃ manoramaṃ; "
  4012. 584012,122,32,2,9,1,47,6,"Gāthānaṃ byañjanapadaṃ, yaṃ tattha na vibhāvitaṃ. "
  4013. 584013,122,33,2,4,1,0,0,10.
  4014. 584014,122,34,2,9,1,43,6,"Kevalaṃ taṃ vibhāvetvā, sesaṃ tameva atthato; "
  4015. 584015,122,35,2,7,1,42,4,"Bhāsantarena bhāsissaṃ, āvahanto vibhāvinaṃ; "
  4016. 584016,122,36,2,6,1,43,3,"Manaso pītipāmojjaṃ, atthadhammūpanissitanti."
  4017. 584017,122,37,2,4,1,11,2,1 . Yamakavaggo
  4018. 584018,122,38,2,4,1,22,2,1 . Cakkhupālattheravatthu
  4019. 584019,122,39,2,4,1,0,0,1.
  4020. 584020,122,40,2,11,1,41,5,"‘ ‘ Manopubbaṅgamā dhammā, manoseṭṭhā manomayā; "
  4021. 584021,122,41,2,10,1,41,7,"Manasā ce paduṭṭhena, bhāsati vā karoti vā; "
  4022. 584022,122,42,2,12,1,47,7,"Tato naṃ dukkhamanveti, cakkaṃva vahato padan’’ ti."
  4023. 584023,122,42,13,13,1,0,0,–
  4024. 584024,122,43,2,6,1,34,4,Ayaṃ dhammadesanā kattha bhāsitāti?
  4025. 584025,122,43,7,8,1,11,1,Sāvatthiyaṃ.
  4026. 584026,122,43,9,11,1,13,2,Kaṃ ārabbhāti?
  4027. 584027,122,43,12,13,1,17,1,Cakkhupālattheraṃ.
  4028. 584028,122,44,2,12,1,85,10,Sāvatthiyaṃ kira mahāsuvaṇṇo nāma kuṭumbiko ahosi aḍḍho mahaddhano mahābhogo aputtako.
  4029. 584029,122,44,13,65,1,392,43,"So ekadivasaṃ nhānatitthaṃ nhatvā natvā āgacchanto antarāmagge sampannapattasākhaṃ ekaṃ vanappatiṃ disvā‘‘ ayaṃ mahesakkhāya devatāya pariggahito bhavissatī’’ ti tassa heṭṭhābhāgaṃ sodhāpetvā pākāraparikkhepaṃ kārāpetvā vālukaṃ okirāpetvā dhajapaṭākaṃ ussāpetvā vanappatiṃ alaṅkaritvā añjaliṃ karitvā‘‘ sace puttaṃ vā dhītaraṃ vā labheyyaṃ, tumhākaṃ mahāsakkāraṃ karissāmī’’ ti patthanaṃ katvā pakkāmi. "
  4030. 584030,122,45,2,9,1,58,7,Athassa na cirasseva bhariyāya kucchiyaṃ gabbho patiṭṭhāsi.
  4031. 584031,122,45,10,17,1,49,6,Sā gabbhassa patiṭṭhitabhāvaṃ ñatvā tassa ārocesi.
  4032. 584032,122,45,18,22,1,33,4,So tassā gabbhassa parihāramadāsi.
  4033. 584033,122,45,23,27,1,32,4,Sā dasamāsaccayena puttaṃ vijāyi.
  4034. 584034,122,45,28,42,1,97,12,Taṃ nāmaggahaṇadivase seṭṭhi attanā pālitaṃ vanappatiṃ nissāya laddhattā tassa {pālo}ti nāmaṃ akāsi.
  4035. 584035,122,45,43,48,1,34,5,Sā aparabhāge aññampi puttaṃ labhi.
  4036. 584036,122,45,49,59,1,60,8,Tassa {cūḷapālo}ti nāmaṃ katvā itarassa {mahāpālo}ti nāmaṃ akāsi.
  4037. 584037,122,45,60,64,1,39,4,Te vayappatte gharabandhanena bandhiṃsu.
  4038. 584038,122,45,65,68,1,33,3,Aparabhāge mātāpitaro kālamakaṃsu.
  4039. 584039,122,45,69,73,1,37,4,Sabbampi vibhavaṃ itareyeva vicāriṃsu.
  4040. 584040,122,46,2,20,1,216,18,Tasmiṃ samaye satthā pavattitavaradhammacakko anupubbenāgantvā anāthapiṇḍikena mahāseṭṭhinā catupaṇṇāsakoṭidhanaṃ vissajjetvā kārite jetavanamahāvihāre viharati mahājanaṃ saggamagge ca mokkhamagge ca patiṭṭhāpayamāno.
  4041. 584041,122,46,21,55,1,358,30,"Tathāgato hi mātipakkhato asītiyā, pitipakkhato asītiyāti dveasītiñātikulasahassehi kārite nigrodhamahāvihāre ekameva vassāvāsaṃ vasi, anāthapiṇḍikena kārite jetavanamahāvihāre ekūnavīsativassāni, visākhāya sattavīsatikoṭidhanapariccāgena kārite pubbārāme chabbassānīti dvinnaṃ kulānaṃ guṇamahattataṃ paṭicca sāvatthiṃ nissāya pañcavīsativassāni vassāvāsaṃ vasi. "
  4042. 584042,122,46,56,81,1,179,20,"Anāthapiṇḍikopi visākhāpi mahāupāsikā nibaddhaṃ divasassa dve vāre tathāgatassa upaṭṭhānaṃ gacchanti, gacchantā ca‘‘ daharasāmaṇerā no hatthe olokessantī’’ ti tucchahatthā na gatapubbā. "
  4043. 584043,122,46,82,96,1,121,12,"Purebhattaṃ gacchantā khādanīyabhojanīyādīni gahetvāva gacchanti, pacchābhattaṃ gacchantā pañca bhesajjāni aṭṭha ca pānāni. "
  4044. 584044,122,46,97,106,1,85,9,Nivesanesu pana tesaṃ dvinnaṃ dvinnaṃ bhikkhusahassānaṃ niccaṃ paññattāsanāneva honti.
  4045. 584045,122,46,107,116,1,70,8,"Annapānabhesajjesu yo yaṃ icchati, tassa taṃ yathicchitameva sampajjati. "
  4046. 584046,122,46,117,124,1,64,7,Tesu anāthapiṇḍikena ekadivasampi satthā pañhaṃ na pucchitapubbo.
  4047. 584047,122,46,125,152,1,159,19,"So kira‘‘ tathāgato buddhasukhumālo khattiyasukhumālo,‘ bahūpakāro me, gahapatī’ ti mayhaṃ dhammaṃ desento kilameyyā’’ ti satthari adhimattasinehena pañhaṃ na pucchati. "
  4048. 584048,122,46,153,164,1,79,9,Satthā pana tasmiṃ nisinnamatteyeva‘‘ ayaṃ seṭṭhi maṃ arakkhitabbaṭṭhāne rakkhati.
  4049. 584049,122,46,165,185,1,223,20,Ahañhi kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni alaṅkatapaṭiyattaṃ attano sīsaṃ chinditvā akkhīni uppāṭetvā hadayamaṃsaṃ uppāṭetvā pāṇasamaṃ puttadāraṃ pariccajitvā pāramiyo pūrento paresaṃ dhammadesanatthameva pūresiṃ.
  4050. 584050,122,46,186,196,1,69,8,Esa maṃ arakkhitabbaṭṭhāne rakkhatī’’ ti ekaṃ dhammadesanaṃ kathetiyeva.
  4051. 584051,122,47,2,8,1,44,5,Tadā sāvatthiyaṃ satta manussakoṭiyo vasanti.
  4052. 584052,122,47,9,21,1,102,11,"Tesu satthu dhammakathaṃ sutvā pañcakoṭimattā manussā ariyasāvakā jātā, dvekoṭimattā manussā puthujjanā. "
  4053. 584053,122,47,22,38,1,164,14,"Tesu ariyasāvakānaṃ dveyeva kiccāni ahesuṃ– purebhattaṃ dānaṃ denti, pacchābhattaṃ gandhamālādihatthā vatthabhesajjapānakādīni gāhāpetvā dhammassavanatthāya gacchanti. "
  4054. 584054,122,47,39,76,1,213,24,Athekadivasaṃ mahāpālo ariyasāvake gandhamālādihatthe vihāraṃ gacchante disvā‘‘ ayaṃ mahājano kuhiṃ gacchatī’’ ti pucchitvā‘‘ dhammassavanāyā’’ ti sutvā‘‘ ahampi gamissāmī’’ ti gantvā satthāraṃ vanditvā parisapariyante nisīdi.
  4055. 584055,122,48,2,25,1,198,22,"Buddhā ca nāma dhammaṃ desentā saraṇasīlapabbajjādīnaṃ upanissayaṃ oloketvā ajjhāsayavasena dhammaṃ desenti, tasmā taṃ divasaṃ satthā tassa upanissayaṃ oloketvā dhammaṃ desento anupubbikathaṃ kathesi. "
  4056. 584056,122,48,26,43,1,109,11,"Seyyathidaṃ– dānakathaṃ, sīlakathaṃ, saggakathaṃ, kāmānaṃ ādīnavaṃ, okāraṃ saṃkilesaṃ, nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesi. "
  4057. 584057,122,48,44,49,1,36,5,Taṃ sutvā mahāpālo kuṭumbiko cintesi–
  4058. 584058,122,48,50,76,1,142,19,"‘‘ paralokaṃ gacchantaṃ puttadhītaro vā bhātaro vā bhogā vā nānugacchanti, sarīrampi attanā saddhiṃ na gacchati, kiṃ me gharāvāsena pabbajissāmī’’ ti. "
  4059. 584059,122,48,77,83,1,58,6,So desanāpariyosāne satthāraṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci.
  4060. 584060,122,48,84,87,1,15,3,Atha naṃ satthā–
  4061. 584061,122,48,88,99,1,45,7,‘‘ atthi te koci āpucchitabbayuttako ñātī’’ ti āha.
  4062. 584062,122,48,100,110,1,32,5,"‘‘ Kaniṭṭhabhātā me atthi, bhante’’ ti."
  4063. 584063,122,48,111,120,1,24,5,‘‘ Tena hi taṃ āpucchāhī’’ ti.
  4064. 584064,122,48,121,135,1,81,10,So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā satthāraṃ vanditvā gehaṃ gantvā kaniṭṭhaṃ pakkosāpetvā–
  4065. 584065,122,48,136,160,1,117,17,"‘‘ tāta, yaṃ mayhaṃ imasmiṃ gehe saviññāṇakampi aviññāṇakampi dhanaṃ kiñci atthi, sabbaṃ taṃ tava bhāro, paṭipajjāhi nan’’ ti."
  4066. 584066,122,48,161,171,1,32,6,‘‘ Tumhe pana kiṃ karissathā’’ ti āha.
  4067. 584067,122,48,172,181,1,35,5,‘‘ Ahaṃ satthu santike pabbajissāmī’’ ti.
  4068. 584068,122,48,182,218,1,163,26,"‘‘ Kiṃ kathesi bhātika, tvaṃ me mātari matāya mātā viya, pitari mate pitā viya laddho, gehe te mahāvibhavo, sakkā gehaṃ ajjhāvasanteheva puññāni kātuṃ , mā evaṃ karitthā’’ ti."
  4069. 584069,122,48,219,231,1,65,9,"‘‘ Tāta, ahaṃ satthu dhammadesanaṃ sutvā gharāvāse vasituṃ na sakkomi. "
  4070. 584070,122,48,232,255,1,153,17,"Satthārā hi atisaṇhasukhumaṃ tilakkhaṇaṃ āropetvā ādimajjhapariyosānakalyāṇo dhammo desito, na sakkā so agāramajjhe vasantena pūretuṃ , pabbajissāmi, tātā’’ ti."
  4071. 584071,122,48,256,268,1,58,6,"‘‘ Bhātika, taruṇāyeva tāvattha, mahallakakāle pabbajissathā’’ ti."
  4072. 584072,122,48,269,299,1,160,21,"‘‘ Tāta, mahallakassa hi attano hatthapādāpi anassavā honti, na attano vase vattanti, kimaṅgaṃ pana ñātakā, svāhaṃ tava kathaṃ na karomi, samaṇapaṭipattiṃyeva pūressāmi’’."
  4073. 584073,122,49,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Jarājajjaritā honti, hatthapādā anassavā; "
  4074. 584074,122,50,2,11,1,46,6,"Yassa so vihatatthāmo, kathaṃ dhammaṃ carissati’’."
  4075. 584075,122,50,12,12,1,0,0,–
  4076. 584076,122,51,2,23,1,220,20,"Pabbajissāmevāhaṃ , tātāti tassa viravantasseva satthu santikaṃ gantvā pabbajjaṃ yācitvā laddhapabbajjūpasampado ācariyupajjhāyānaṃ santike pañca vassāni vasitvā vuṭṭhavasso pavāretvā satthāramupasaṅkamitvā vanditvā pucchi–"
  4077. 584077,122,51,24,35,1,37,6,"‘‘ bhante, imasmiṃ sāsane kati dhurānī’’ ti?"
  4078. 584078,122,51,36,47,1,57,6,"‘‘ Ganthadhuraṃ, vipassanādhuranti dveyeva dhurāni bhikkhū’’ ti."
  4079. 584079,122,51,48,62,1,59,7,"‘‘ Katamaṃ pana, bhante, ganthadhuraṃ, katamaṃ vipassanādhuran’’ ti?"
  4080. 584080,122,51,63,105,1,318,34,"‘‘ Attano paññānurūpena ekaṃ vā dve vā nikāye sakalaṃ vā pana tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ uggaṇhitvā tassa dhāraṇaṃ, kathanaṃ, vācananti idaṃ ganthadhuraṃ nāma, sallahukavuttino pana pantasenāsanābhiratassa attabhāve khayavayaṃ paṭṭhapetvā sātaccakiriyavasena vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaggahaṇanti idaṃ vipassanādhuraṃ nāmā’’ ti."
  4081. 584081,122,51,106,128,1,130,15,"‘‘ Bhante, ahaṃ mahallakakāle pabbajito ganthadhuraṃ pūretuṃ na sakkhissāmi, vipassanādhuraṃ pana pūressāmi, kammaṭṭhānaṃ me kathethā’’ ti. "
  4082. 584082,122,51,129,135,1,50,6,Athassa satthā yāva arahattaṃ kammaṭṭhānaṃ kathesi.
  4083. 584083,122,52,2,26,1,203,23,So satthāraṃ vanditvā attanā sahagāmino bhikkhū pariyesanto saṭṭhi bhikkhū labhitvā tehi saddhiṃ nikkhamitvā vīsayojanasatamaggaṃ gantvā ekaṃ mahantaṃ paccantagāmaṃ patvā tattha saparivāro piṇḍāya pāvisi.
  4084. 584084,122,52,27,90,1,351,42,"Manussā vattasampanne bhikkhū disvāva pasannacittā āsanāni paññāpetvā nisīdāpetvā paṇītenāhārena parivisitvā,‘‘ bhante, kuhiṃ ayyā gacchantī’’ ti pucchitvā‘‘ yathāphāsukaṭṭhānaṃ upāsakā’’ ti vutte paṇḍitā manussā‘‘ vassāvāsaṃ senāsanaṃ pariyesanti bhadantā’’ ti ñatvā,‘‘ bhante, sace ayyā imaṃ temāsaṃ idha vaseyyuṃ, mayaṃ saraṇesu patiṭṭhāya sīlāni gaṇheyyāmā’’ ti āhaṃsu. "
  4085. 584085,122,52,91,104,1,72,9,Tepi‘‘ mayaṃ imāni kulāni nissāya bhavanissaraṇaṃ karissāmā’’ ti adhivāsesuṃ.
  4086. 584086,122,53,2,12,1,93,9,Manussā tesaṃ paṭiññaṃ gahetvā vihāraṃ paṭijaggitvā rattiṭṭhānadivāṭṭhānāni sampādetvā adaṃsu.
  4087. 584087,122,53,13,19,1,43,6,Te nibaddhaṃ tameva gāmaṃ piṇḍāya pavisanti.
  4088. 584088,122,53,20,47,1,147,19,"Atha ne eko vejjo upasaṅkamitvā,‘‘ bhante, bahūnaṃ vasanaṭṭhāne aphāsukampi nāma hoti, tasmiṃ uppanne mayhaṃ katheyyātha, bhesajjaṃ karissāmī’’ ti pavāresi. "
  4089. 584089,122,53,48,68,1,110,13,"Thero vassūpanāyikadivase te bhikkhū āmantetvā pucchi,‘‘ āvuso , imaṃ temāsaṃ katihi iriyāpathehi vītināmessathā’’ ti?"
  4090. 584090,122,53,69,77,1,16,3,"‘‘ Catūhi, bhante’’ ti."
  4091. 584091,122,53,78,92,1,56,7,"‘‘ Kiṃ panetaṃ, āvuso, patirūpaṃ, nanu appamattehi bhavitabbaṃ’’?"
  4092. 584092,122,53,93,115,1,146,18,"‘‘ Mayañhi dharamānakassa buddhassa santikā kammaṭṭhānaṃ gahetvā āgatā, buddhā ca nāma na sakkā pamādena ārādhetuṃ, kalyāṇajjhāsayena te vo ārādhetabbā. "
  4093. 584093,122,53,116,128,1,70,9,"Pamattassa ca nāma cattāro apāyā sakagehasadisā, appamattā hothāvuso’’ ti."
  4094. 584094,122,53,129,139,1,24,5,"‘‘ Kiṃ tumhe pana, bhante’’ ti?"
  4095. 584095,122,53,140,155,1,68,9,"‘‘ Ahaṃ tīhi iriyāpathehi vītināmessāmi, piṭṭhiṃ na pasāressāmi, āvuso’’ ti."
  4096. 584096,122,53,156,167,1,31,5,"‘‘ Sādhu, bhante, appamattā hothā’’ ti. "
  4097. 584097,122,54,2,12,1,97,10,Atha therassa niddaṃ anokkamantassa paṭhamamāse atikkante majjhimamāse sampatte akkhirogo uppajji.
  4098. 584098,122,54,13,19,1,59,6,Chiddaghaṭato udakadhārā viya akkhīhi assudhārā paggharanti.
  4099. 584099,122,54,20,28,1,72,8,So sabbarattiṃ samaṇadhammaṃ katvā aruṇuggamane gabbhaṃ pavisitvā nisīdi.
  4100. 584100,122,54,29,44,1,83,9,"Bhikkhū bhikkhācāravelāya therassa santikaṃ gantvā,‘‘ bhikkhācāravelā, bhante’’ ti āhaṃsu."
  4101. 584101,122,54,45,57,1,38,6,"‘‘ Tena hi, āvuso, gaṇhatha pattacīvaran’’ ti. "
  4102. 584102,122,54,58,62,1,38,4,Attano pattacīvaraṃ gāhāpetvā nikkhami.
  4103. 584103,122,54,63,79,1,74,10,"Bhikkhū tassa akkhīhi assūni paggharante disvā,‘‘ kimetaṃ, bhante’’ ti pucchiṃsu."
  4104. 584104,122,54,80,92,1,34,6,"‘‘ Akkhīni me, āvuso, vātā vijjhantī’’ ti."
  4105. 584105,122,54,93,107,1,48,7,"‘‘ Nanu, bhante, vejjena pavāritamhā, tassa kathemā’’ ti."
  4106. 584106,122,54,108,118,1,35,5,‘‘ Sādhāvuso’’ ti te vejjassa kathayiṃsu.
  4107. 584107,122,54,119,123,1,23,4,So telaṃ pacitvā pesesi.
  4108. 584108,122,54,124,132,1,67,8,Thero nāsāya telaṃ āsiñcanto nisinnakova āsiñcitvā antogāmaṃ pāvisi.
  4109. 584109,122,54,133,137,1,19,4,Vejjo taṃ disvā āha–
  4110. 584110,122,54,138,150,1,44,7,"‘‘ bhante, ayyassa kira akkhīni vāto vijjhatī’’ ti?"
  4111. 584111,122,54,151,159,1,14,3,"‘‘ Āma, upāsakā’’ ti."
  4112. 584112,122,54,160,176,1,60,10,"‘‘ Bhante, mayā telaṃ pacitvā pesitaṃ, nāsāya vo telaṃ āsittan’’ ti?"
  4113. 584113,122,54,177,185,1,14,3,"‘‘ Āma, upāsakā’’ ti."
  4114. 584114,122,54,186,194,1,16,3,‘‘ Idāni kīdisan’’ ti?
  4115. 584115,122,54,195,202,1,20,3,‘‘ Rujjateva upāsakā’’ ti.
  4116. 584116,122,54,203,237,1,152,22,"Vejjo‘‘ mayā ekavāreneva vūpasamanasamatthaṃ telaṃ pahitaṃ, kiṃ nu kho rogo na vūpasanto’’ ti cintetvā,‘‘ bhante, nisīditvā vo telaṃ āsittaṃ, nipajjitvā’’ ti pucchi. "
  4117. 584117,122,54,238,246,1,54,7,"Thero tuṇhī ahosi, punappunaṃ pucchiyamānopi na kathesi. "
  4118. 584118,122,54,247,260,1,63,8,So‘‘ vihāraṃ gantvā therassa vasanaṭṭhānaṃ olokessāmī’’ ti cintetvā–
  4119. 584119,122,54,261,297,1,196,23,"‘‘ tena hi, bhante, gacchathā’’ ti theraṃ vissajjetvā vihāraṃ gantvā therassa vasanaṭṭhānaṃ olokento caṅkamananisīdanaṭṭhānameva disvā sayanaṭṭhānaṃ adisvā,‘‘ bhante, nisinnehi vo āsittaṃ, nipannehī’’ ti pucchi. "
  4120. 584120,122,54,298,301,1,17,3,Thero tuṇhī ahosi.
  4121. 584121,122,54,302,325,1,111,15,"‘‘ Mā, bhante, evaṃ karittha, samaṇadhammo nāma sarīraṃ yāpentena sakkā kātuṃ, nipajjitvā āsiñcathā’’ ti punappunaṃ yāci."
  4122. 584122,122,54,326,339,1,58,8,"‘‘ Gaccha tvaṃ tāvāvuso, mantetvā jānissāmī’’ ti vejjaṃ uyyojesi. "
  4123. 584123,122,54,340,353,1,68,11,"Therassa ca tattha neva ñātī, na sālohitā atthi, tena saddhiṃ manteyya? "
  4124. 584124,122,54,354,374,1,107,14,"Karajakāyena pana saddhiṃ mantento ‘‘ vadehi tāva, āvuso pālita, tvaṃ kiṃ akkhīni olokessasi, udāhu buddhasāsanaṃ? "
  4125. 584125,122,54,375,388,1,116,12,"Anamataggasmiñhi saṃsāravaṭṭe tava akkhikāṇassa gaṇanā nāma natthi, anekāni pana buddhasatāni buddhasahassāni atītāni. "
  4126. 584126,122,54,389,405,1,116,15,"Tesu te ekabuddhopi na pariciṇṇo, idāni imaṃ antovassaṃ tayo māse na nipajjissāmīti temāsaṃ nibaddhavīriyaṃ karissāmi. "
  4127. 584127,122,54,406,427,1,121,17,"Tasmā te cakkhūni nassantu vā bhijjantu vā, buddhasāsanameva dhārehi, mā cakkhūnī’’ ti bhūtakāyaṃ ovadanto imā gāthāyo abhāsi–"
  4128. 584128,122,55,2,7,1,27,4,"‘ ‘ Cakkhūni hāyantu mamāyitāni, "
  4129. 584129,122,56,2,6,1,27,4,Sotāni hāyantu tatheva kāyo;
  4130. 584130,122,57,2,5,1,31,3,"Sabbampidaṃ hāyatu dehanissitaṃ, "
  4131. 584131,122,58,2,7,1,32,5,Kiṃ kāraṇā pālita tvaṃ pamajjasi.
  4132. 584132,122,59,2,7,1,27,4,"‘ ‘ Cakkhūni jīrantu mamāyitāni, "
  4133. 584133,122,60,2,6,1,27,4,Sotāni jīrantu tatheva kāyo;
  4134. 584134,122,61,2,5,1,31,3,"Sabbampidaṃ jīratu dehanissitaṃ, "
  4135. 584135,122,62,2,7,1,32,5,Kiṃ kāraṇā pālita tvaṃ pamajjasi.
  4136. 584136,122,63,2,7,1,29,4,"‘ ‘ Cakkhūni bhijjantu mamāyitāni, "
  4137. 584137,122,64,2,6,1,29,4,Sotāni bhijjantu tatheva kāyo;
  4138. 584138,122,65,2,6,1,33,3,"Sabbampidaṃ bhijjatu dehanissitaṃ, "
  4139. 584139,122,66,2,10,1,35,6,Kiṃ kāraṇā pālita tvaṃ pamajjasī’’ ti.
  4140. 584140,122,67,2,16,1,89,12,Evaṃ tīhi gāthāhi attano ovādaṃ datvā nisinnakova natthukammaṃ katvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisi.
  4141. 584141,122,67,17,32,1,55,9,"Vejjo taṃ disvā‘‘ kiṃ, bhante, natthukammaṃ katan’’ ti pucchi."
  4142. 584142,122,67,33,41,1,14,3,"‘‘ Āma, upāsakā’’ ti."
  4143. 584143,122,67,42,50,1,17,3,"‘‘ Kīdisaṃ, bhante’’ ti?"
  4144. 584144,122,67,51,58,1,20,3,‘‘ Rujjateva upāsakā’’ ti.
  4145. 584145,122,67,59,73,1,52,7,"‘‘ Nisīditvā vo, bhante, natthukammaṃ kataṃ, nipajjitvā’’ ti. "
  4146. 584146,122,67,74,83,1,60,8,"Thero tuṇhī ahosi, punappunaṃ pucchiyamānopi na kiñci kathesi. "
  4147. 584147,122,67,84,123,1,152,27,"Atha naṃ vejjo,‘‘ bhante, tumhe sappāyaṃ na karotha, ajjato paṭṭhāya‘ asukena me telaṃ pakkan’ ti mā vadittha, ahampi‘ mayā vo telaṃ pakkan’ ti na vakkhāmī’’ ti āha. "
  4148. 584148,122,67,124,137,1,99,12,"So vejjena paccakkhāto vihāraṃ gantvā tvaṃ vejjenāpi paccakkhātosi, iriyāpathaṃ mā vissajji samaṇāti."
  4149. 584149,122,68,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Paṭikkhitto tikicchāya, vejjenāpi vivajjito; "
  4150. 584150,122,69,2,11,1,43,6,"Niyato maccurājassa, kiṃ pālita pamajjasī’’ ti."
  4151. 584151,122,69,12,12,1,0,0,–
  4152. 584152,122,70,2,8,1,50,6,Imāya gāthāya attānaṃ ovaditvā samaṇadhammaṃ akāsi.
  4153. 584153,122,70,9,19,1,80,10,Athassa majjhimayāme atikkante apubbaṃ acarimaṃ akkhīni ceva kilesā ca bhijjiṃsu.
  4154. 584154,122,70,20,27,1,55,7,So sukkhavipassako arahā hutvā gabbhaṃ pavisitvā nisīdi.
  4155. 584155,122,71,2,14,1,66,7,"Bhikkhū bhikkhācāravelāya āgantvā‘‘ bhikkhācārakālo, bhante’’ ti āhaṃsu."
  4156. 584156,122,71,15,23,1,13,3,"‘‘ Kālo, āvuso’’ ti?"
  4157. 584157,122,71,24,32,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti."
  4158. 584158,122,71,33,41,1,20,4,‘‘ Tena hi gacchathā’’ ti.
  4159. 584159,122,71,42,52,1,24,5,"‘‘ Kiṃ tumhe pana, bhante’’ ti?"
  4160. 584160,122,71,53,64,1,30,5,"‘‘ Akkhīni me, āvuso, parihīnānī’’ ti. "
  4161. 584161,122,71,65,94,1,178,21,"Te tassa akkhīni oloketvā assupuṇṇanettā hutvā,‘‘ bhante, mā cintayittha, mayaṃ vo paṭijaggissāmā’’ ti theraṃ samassāsetvā kattabbayuttakaṃ vattapaṭivattaṃ katvā gāmaṃ piṇḍāya pavisiṃsu. "
  4162. 584162,122,71,95,140,1,248,32,"Manussā theraṃ adisvā,‘‘ bhante, amhākaṃ ayyo kuhin’’ ti pucchitvā taṃ pavattiṃ sutvā yāguṃ pesetvā sayaṃ piṇḍapātamādāya gantvā theraṃ vanditvā pādamūle parivattamānā roditvā,‘‘ bhante, mayaṃ vo paṭijaggissāma, tumhe mā cintayitthā’’ ti samassāsetvā pakkamiṃsu. "
  4163. 584163,122,72,2,8,1,54,6,Tato paṭṭhāya nibaddhaṃ yāgubhattaṃ vihārameva pesenti.
  4164. 584164,122,72,9,15,1,47,6,Theropi itare saṭṭhi bhikkhū nirantaraṃ ovadati.
  4165. 584165,122,72,16,27,1,90,10,Te tassovāde ṭhatvā upakaṭṭhāya pavāraṇāya sabbeva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇiṃsu .
  4166. 584166,122,72,28,47,1,96,12,"Te vuṭṭhavassā ca pana satthāraṃ daṭṭhukāmā hutvā theramāhaṃsu,‘‘ bhante, satthāraṃ daṭṭhukāmamhā’’ ti . "
  4167. 584167,122,72,48,53,1,33,5,Thero tesaṃ vacanaṃ sutvā cintesi–
  4168. 584168,122,72,54,83,1,173,21,"‘‘ ahaṃ dubbalo, antarāmagge ca amanussapariggahitā aṭavī atthi, mayi etehi saddhiṃ gacchante sabbe kilamissanti, bhikkhampi labhituṃ na sakkhissanti, ime puretarameva pesessāmī’’ ti. "
  4169. 584169,122,72,84,87,1,11,3,Atha ne āha–
  4170. 584170,122,72,88,98,1,31,5,"‘‘ āvuso, tumhe purato gacchathā’’ ti."
  4171. 584171,122,72,99,107,1,20,4,‘‘ Tumhe pana bhante’’ ti?
  4172. 584172,122,72,108,132,1,135,17,"‘‘ Ahaṃ dubbalo, antarāmagge ca amanussapariggahitā aṭavī atthi, mayi tumhehi saddhiṃ gacchante sabbe kilamissatha, tumhe purato gacchathā’’ ti."
  4173. 584173,122,72,133,149,1,62,9,"‘‘ Mā, bhante, evaṃ karittha, mayaṃ tumhehi saddhiṃyeva gamissāmā’’ ti."
  4174. 584174,122,72,150,202,1,301,39,"‘‘ Mā vo, āvuso, evaṃ ruccittha, evaṃ sante mayhaṃ aphāsukaṃ bhavissati, mayhaṃ kaniṭṭho pana tumhe disvā pucchissati, athassa mama cakkhūnaṃ parihīnabhāvaṃ āroceyyātha, so mayhaṃ santikaṃ kañcideva pahiṇissati, tena saddhiṃ āgacchissāmi, tumhe mama vacanena dasabalañca asītimahāthere ca vandathā’’ ti te uyyojesi. "
  4175. 584175,122,73,2,7,1,40,5,Te theraṃ khamāpetvā antogāmaṃ pavisiṃsu.
  4176. 584176,122,73,8,26,1,86,12,"Manussā te disvā nisīdāpetvā bhikkhaṃ datvā‘‘ kiṃ, bhante, ayyānaṃ gamanākāro paññāyatī’’ ti?"
  4177. 584177,122,73,27,38,1,38,5,"‘‘ Āma, upāsakā, satthāraṃ daṭṭhukāmamhā’’ ti. "
  4178. 584178,122,73,39,48,1,83,9,Te punappunaṃ yācitvā tesaṃ gamanachandameva ñatvā anugantvā paridevitvā nivattiṃsu.
  4179. 584179,122,73,49,69,1,161,19,"Tepi anupubbena jetavanaṃ gantvā satthārañca asītimahāthere ca therassa vacanena vanditvā punadivase yattha therassa kaniṭṭho vasati, taṃ vīthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. "
  4180. 584180,122,73,70,87,1,92,11,"Kuṭumbiko te sañjānitvā nisīdāpetvā katapaṭisanthāro‘‘ bhātikatthero me, bhante, kuhin’’ ti pucchi. "
  4181. 584181,122,73,88,93,1,32,5,Athassa te taṃ pavattiṃ ārocesuṃ.
  4182. 584182,122,73,94,102,1,57,8,So taṃ sutvāva tesaṃ pādamūle parivattento roditvā pucchi–
  4183. 584183,122,73,103,114,1,28,5,"‘‘ idāni, bhante, kiṃ kātabban’’ ti?"
  4184. 584184,122,73,115,131,1,80,11,"‘‘ Thero ito kassaci āgamanaṃ paccāsīsati, tassa gatakāle tena saddhiṃ āgamissatī’’ ti."
  4185. 584185,122,73,132,148,1,53,9,"‘‘ Ayaṃ me, bhante, bhāgineyyo pālito nāma, etaṃ pesethā’’ ti."
  4186. 584186,122,73,149,167,1,78,12,"‘‘ Evaṃ pesetuṃ na sakkā, magge paripantho atthi, taṃ pabbājetvā pesetuṃ vaṭṭatī’’ ti."
  4187. 584187,122,73,168,178,1,28,5,"‘‘ Evaṃ katvā pesetha, bhante’’ ti. "
  4188. 584188,122,73,179,188,1,98,9,Atha naṃ pabbājetvā aḍḍhamāsamattaṃ pattacīvaraggahaṇādīni sikkhāpetvā maggaṃ ācikkhitvā pahiṇiṃsu.
  4189. 584189,122,74,2,25,1,117,18,"So anupubbena taṃ gāmaṃ patvā gāmadvāre ekaṃ mahallakaṃ disvā,‘‘ imaṃ gāmaṃ nissāya koci āraññako vihāro atthī’’ ti pucchi."
  4190. 584190,122,74,26,34,1,15,3,"‘‘ Atthi, bhante’’ ti."
  4191. 584191,122,74,35,44,1,24,5,‘‘ Ko nāma tattha vasatī’’ ti?
  4192. 584192,122,74,45,54,1,27,4,"‘‘ Pālitatthero nāma, bhante’’ ti."
  4193. 584193,122,74,55,63,1,23,4,‘‘ Maggaṃ me ācikkhathā’’ ti.
  4194. 584194,122,74,64,73,1,19,4,"‘‘ Kosi tvaṃ, bhante’’ ti?"
  4195. 584195,122,74,74,81,1,25,3,‘‘ Therassa bhāgineyyomhī’’ ti.
  4196. 584196,122,74,82,89,1,29,5,Atha naṃ gahetvā vihāraṃ nesi.
  4197. 584197,122,74,90,118,1,159,19,"So theraṃ vanditvā aḍḍhamāsamattaṃ vattapaṭivattaṃ katvā theraṃ sammā paṭijaggitvā,‘‘ bhante, mātulakuṭumbiko me tumhākaṃ āgamanaṃ paccāsīsati, etha, gacchāmā’’ ti āha."
  4198. 584198,122,74,119,130,1,38,7,‘‘ Tena hi imaṃ me yaṭṭhikoṭiṃ gaṇhāhī’’ ti.
  4199. 584199,122,74,131,138,1,55,7,So yaṭṭhikoṭiṃ gahetvā therena saddhiṃ antogāmaṃ pāvisi.
  4200. 584200,122,74,139,155,1,74,10,"Manussā theraṃ nisīdāpetvā‘‘ kiṃ, bhante, gamanākāro vo paññāyatī’’ ti pucchiṃsu."
  4201. 584201,122,74,156,168,1,42,6,"‘‘ Āma, upāsakā, gantvā satthāraṃ vandissāmī’’ ti. "
  4202. 584202,122,74,169,179,1,91,10,Te nānappakārena yācitvā alabhantā theraṃ uyyojetvā upaḍḍhapathaṃ gantvā roditvā nivattiṃsu.
  4203. 584203,122,74,180,210,1,247,29,"Sāmaṇero theraṃ yaṭṭhikoṭiyā ādāya gacchanto antarāmagge aṭaviyaṃ kaṭṭhanagaraṃ nāma therena upanissāya vuṭṭhapubbaṃ gāmaṃ sampāpuṇi, so gāmato nikkhamitvā araññe gītaṃ gāyitvā dārūni uddharantiyā ekissā itthiyā gītasaddaṃ sutvā sare nimittaṃ gaṇhi. "
  4204. 584204,122,74,211,223,1,90,12,Itthisaddo viya hi añño saddo purisānaṃ sakalasarīraṃ pharitvā ṭhātuṃ samattho nāma natthi.
  4205. 584205,122,74,224,226,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  4206. 584206,122,75,2,36,1,128,16,"‘ ‘ Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaddampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ, bhikkhave, itthisaddo’’ ti( a. ni.1.2). "
  4207. 584207,122,76,2,25,1,117,16,"Sāmaṇero tattha nimittaṃ gahetvā yaṭṭhikoṭiṃ vissajjetvā‘‘ tiṭṭhatha tāva, bhante, kiccaṃ me atthī’’ ti tassā santikaṃ gato. "
  4208. 584208,122,76,26,31,1,24,5,Sā taṃ disvā tuṇhī ahosi.
  4209. 584209,122,76,32,37,1,35,5,So tāya saddhiṃ sīlavipattiṃ pāpuṇi.
  4210. 584210,122,76,38,40,1,13,2,Thero cintesi–
  4211. 584211,122,76,41,47,1,31,4,‘‘ idāneva eko gītasaddo suyyittha.
  4212. 584212,122,76,48,67,1,99,15,"So ca kho itthiyā saddo chijji, sāmaṇeropi cirāyati, so tāya saddhiṃ sīlavipattiṃ patto bhavissatī’’ ti. "
  4213. 584213,122,76,68,82,1,61,9,"Sopi attano kiccaṃ niṭṭhāpetvā āgantvā‘‘ gacchāma, bhante’’ ti āha. "
  4214. 584214,122,76,83,87,1,21,4,Atha naṃ thero pucchi–
  4215. 584215,122,76,88,95,1,22,3,‘‘ pāpojātosi sāmaṇerā’’ ti.
  4216. 584216,122,76,96,105,1,59,9,So tuṇhī hutvā therena punappunaṃ puṭṭhopi na kiñci kathesi.
  4217. 584217,122,76,106,110,1,18,4,Atha naṃ thero āha–
  4218. 584218,122,76,111,121,1,54,6,‘‘ tādisena pāpena mama yaṭṭhikoṭiggahaṇakiccaṃ natthī’’ ti.
  4219. 584219,122,76,122,158,1,209,26,"So saṃvegappatto kāsāyāni apanetvā gihiniyāmena paridahitvā,‘‘ bhante, ahaṃ pubbe sāmaṇero, idāni panamhi gihī jāto, pabbajantopi ca svāhaṃ na saddhāya pabbajito, maggaparipanthabhayena pabbajito, etha gacchāmā’’ ti āha."
  4220. 584220,122,76,159,191,1,190,23,"‘‘ Āvuso, gihipāpopi samaṇapāpopi pāpoyeva, tvaṃ samaṇabhāve ṭhatvāpi sīlamattaṃ pūretuṃ nāsakkhi, gihī hutvā kiṃ nāma kalyāṇaṃ karissasi, tādisena pāpena mama yaṭṭhikoṭiggahaṇakiccaṃ natthī’’ ti āha."
  4221. 584221,122,76,192,210,1,81,11,"‘‘ Bhante, amanussupaddavo maggo, tumhe ca andhā apariṇāyakā, kathaṃ idha vasissathā’’ ti? "
  4222. 584222,122,76,211,242,1,163,24,"Atha naṃ thero,‘‘ āvuso, tvaṃ mā evaṃ cintayi, idheva me nipajjitvā marantassāpi aparāparaṃ parivattantassāpi tayā saddhiṃ gamanaṃ nāma natthī’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi–"
  4223. 584223,122,77,2,9,1,42,4,"‘ ‘ Handāhaṃ hatacakkhusmi, kantāraddhānamāgato; "
  4224. 584224,122,78,2,9,1,42,6,"Seyyamāno na gacchāmi, natthi bāle sahāyatā."
  4225. 584225,122,79,2,9,1,42,4,"‘ ‘ Handāhaṃ hatacakkhusmi, kantāraddhānamāgato; "
  4226. 584226,122,80,2,12,1,46,7,"Marissāmi no gamissāmi, natthi bāle sahāyatā’’ ti. "
  4227. 584227,122,81,2,26,1,155,20,Taṃ sutvā itaro saṃvegajāto‘‘ bhāriyaṃ vata me sāhasikaṃ ananucchavikaṃ kammaṃ katan’’ ti bāhā paggayha kandanto vanasaṇḍaṃ pakkhanditvā tathā pakkantova ahosi.
  4228. 584228,122,81,27,40,1,214,13,Therassāpi sīlatejena saṭṭhiyojanāyāmaṃ paññāsayojanavitthataṃ pannarasayojanabahalaṃ jayasumanapupphavaṇṇaṃ nisīdanuṭṭhahanakālesu onamanunnamanapakatikaṃ sakkassa devarañño paṇḍukambalasilāsanaṃ uṇhākāraṃ dassesi.
  4229. 584229,122,81,41,58,1,79,13,Sakko‘‘ ko nu kho maṃ ṭhānā cāvetukāmo’’ ti olokento dibbena cakkhunā theraṃ addasa.
  4230. 584230,122,81,59,61,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  4231. 584231,122,82,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Sahassanetto devindo, dibbacakkhuṃ visodhayi; "
  4232. 584232,122,83,2,8,1,39,5,"Pāpagarahī ayaṃ pālo, ājīvaṃ parisodhayi."
  4233. 584233,122,84,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Sahassanetto devindo, dibbacakkhuṃ visodhayi; "
  4234. 584234,122,85,2,12,1,45,7,"Dhammagaruko ayaṃ pālo, nisinno sāsane rato’’ ti. "
  4235. 584235,122,86,2,4,1,17,2,Athassa etadahosi–
  4236. 584236,122,86,5,27,1,133,16,"‘‘ sacāhaṃ evarūpassa pāpagarahino dhammagarukassa ayyassa santikaṃ na gamissāmi, muddhā me sattadhā phaleyya, gamissāmi tassa santikan’’ ti. "
  4237. 584237,122,86,28,29,1,4,1,Tato–
  4238. 584238,122,87,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Sahassanetto devindo, devarajjasirindharo; "
  4239. 584239,122,88,2,8,1,39,3,"Taṅkhaṇena āgantvāna, cakkhupālamupāgami’’."
  4240. 584240,122,88,9,9,1,0,0,–
  4241. 584241,122,89,2,9,1,50,6,Upagantvā ca pana therassa avidūre padasaddamakāsi.
  4242. 584242,122,89,10,14,1,21,4,Atha naṃ thero pucchi–
  4243. 584243,122,89,15,22,1,9,3,‘‘ ko eso’’ ti?
  4244. 584244,122,89,23,33,1,22,4,"‘‘ Ahaṃ, bhante, addhiko’’ ti."
  4245. 584245,122,89,34,43,1,21,4,‘‘ Kuhiṃ yāsi upāsakā’’ ti ?
  4246. 584246,122,89,44,52,1,21,3,"‘‘ Sāvatthiyaṃ, bhante’’ ti."
  4247. 584247,122,89,53,61,1,13,3,"‘‘ Yāhi, āvuso’’ ti."
  4248. 584248,122,89,62,74,1,35,6,"‘‘ Ayyo pana, bhante, kuhiṃ gamissatī’’ ti?"
  4249. 584249,122,89,75,83,1,28,4,‘‘ Ahampi tattheva gamissāmī’’ ti.
  4250. 584250,122,89,84,95,1,34,6,"‘‘ Tena hi ekatova gacchāma, bhante’’ ti."
  4251. 584251,122,89,96,113,1,71,10,"‘‘ Ahaṃ, āvuso, dubbalo, mayā saddhiṃ gacchantassa tava papañco bhavissatī’’ ti."
  4252. 584252,122,89,114,137,1,125,15,"‘‘ Mayhaṃ accāyikaṃ natthi, ahampi ayyena saddhiṃ gacchanto dasasu puññakiriyavatthūsu ekaṃ labhissāmi, ekatova gacchāma, bhante’’ ti. "
  4253. 584253,122,89,138,148,1,42,6,Thero‘‘ eso sappuriso bhavissatī’’ ti cintetvā–
  4254. 584254,122,89,149,163,1,58,9,"‘‘ tena hi saddhiṃ gamissāmi, yaṭṭhikoṭiṃ gaṇha upāsakā’’ ti āha. "
  4255. 584255,122,89,164,172,1,72,8,Sakko tathā katvā pathaviṃ saṅkhipanto sāyanhasamaye jetavanaṃ sampāpesi.
  4256. 584256,122,89,173,184,1,57,7,Thero saṅkhapaṇavādisaddaṃ sutvā‘‘ kattheso saddo’’ ti pucchi.
  4257. 584257,122,89,185,193,1,21,3,"‘‘ Sāvatthiyaṃ, bhante’’ ti?"
  4258. 584258,122,89,194,204,1,40,6,‘‘ Pubbe mayaṃ gamanakāle cirena gamimhā’’ ti.
  4259. 584259,122,89,205,215,1,31,5,"‘‘ Ahaṃ ujumaggaṃ jānāmi, bhante’’ ti. "
  4260. 584260,122,89,216,230,1,65,9,"Tasmiṃ khaṇe thero‘‘ nāyaṃ manusso, devatā bhavissatī’’ ti sallakkhesi."
  4261. 584261,122,90,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Sahassanetto devindo, devarajjasirindharo; "
  4262. 584262,122,91,2,11,1,50,6,"Saṅkhipitvāna taṃ maggaṃ, khippaṃ sāvatthimāgamī’’ ti. "
  4263. 584263,122,92,2,27,1,165,18,"So theraṃ netvā therassevatthāya kaniṭṭhakuṭumbikena kāritaṃ paṇṇasālaṃ netvā phalake nisīdāpetvā piyasahāyakavaṇṇena tassa santikaṃ gantvā,‘‘ samma, cūḷapālā’’ ti pakkosi."
  4264. 584264,122,92,28,36,1,12,3,"‘‘ Kiṃ, sammā’’ ti?"
  4265. 584265,122,92,37,44,1,28,3,‘‘ Therassāgatabhāvaṃ jānāsī’’ ti?
  4266. 584266,122,92,45,57,1,33,7,"‘‘ Na jānāmi, kiṃ pana thero āgato’’ ti?"
  4267. 584267,122,92,58,79,1,108,15,"‘‘ Āma, samma, idāni ahaṃ vihāraṃ gantvā theraṃ tayā kāritapaṇṇasālāya nisinnakaṃ disvā āgatomhī’’ ti vatvā pakkāmi. "
  4268. 584268,122,92,80,121,1,262,31,"Kuṭumbikopi vihāraṃ gantvā theraṃ disvā pādamūle parivattanto roditvā‘‘ idaṃ disvā ahaṃ, bhante, tumhākaṃ pabbajituṃ nādāsin’’ tiādīni vatvā dve dāsadārake bhujisse katvā therassa santike pabbājetvā‘‘ antogāmato yāgubhattādīni āharitvā theraṃ upaṭṭhahathā’’ ti paṭiyādesi. "
  4269. 584269,122,92,122,127,1,50,5,Sāmaṇerā vattapaṭivattaṃ katvā theraṃ upaṭṭhahiṃsu.
  4270. 584270,122,93,2,36,1,230,24,"Athekadivasaṃ disāvāsino bhikkhū‘‘ satthāraṃ passissāmā’’ ti jetavanaṃ āgantvā tathāgataṃ vanditvā asītimahāthere ca, vanditvā vihāracārikaṃ carantā cakkhupālattherassa vasanaṭṭhānaṃ patvā‘‘ idampi passissāmā’’ ti sāyaṃ tadabhimukhā ahesuṃ. "
  4271. 584271,122,93,37,41,1,30,4,Tasmiṃ khaṇe mahāmegho uṭṭhahi.
  4272. 584272,122,93,42,59,1,75,11,"Te‘‘ idāni atisāyanho, megho ca uṭṭhito, pātova gantvā passissāmā’’ ti nivattiṃsu. "
  4273. 584273,122,93,60,65,1,46,5,Devo paṭhamayāmaṃ vassitvā majjhimayāme vigato.
  4274. 584274,122,93,66,74,1,71,7,"Thero āraddhavīriyo āciṇṇacaṅkamano, tasmā pacchimayāme caṅkamanaṃ otari. "
  4275. 584275,122,93,75,84,1,60,8,Tadā ca pana navavuṭṭhāya bhūmiyā bahū indagopakā uṭṭhahiṃsu.
  4276. 584276,122,93,85,90,1,41,5,Te there caṅkamante yebhuyyena vipajjiṃsu.
  4277. 584277,122,93,91,97,1,61,6,Antevāsikā therassa caṅkamanaṭṭhānaṃ kālasseva na sammajjiṃsu.
  4278. 584278,122,93,98,121,1,119,15,Itare bhikkhū‘‘ therassa vasanaṭṭhānaṃ passissāmā’’ ti āgantvā caṅkamane matapāṇake disvā‘‘ ko imasmiṃ caṅkamatī’’ ti pucchiṃsu.
  4279. 584279,122,93,122,131,1,27,4,"‘‘ Amhākaṃ upajjhāyo, bhante’’ ti. "
  4280. 584280,122,93,132,166,1,189,23,"Te ujjhāyiṃsu‘‘ passathāvuso, samaṇassa kammaṃ, sacakkhukakāle nipajjitvā niddāyanto kiñci akatvā idāni cakkhuvikalakāle‘ caṅkamāmī’ ti ettake pāṇake māresi‘ atthaṃ karissāmī’ ti anatthaṃ karotī’’ ti. "
  4281. 584281,122,94,2,24,1,99,14,"Atha kho te gantvā tathāgatassa ārocesuṃ,‘‘ bhante, cakkhupālatthero‘ caṅkamāmī’ ti bahū pāṇake māresī’’ ti."
  4282. 584282,122,94,25,36,1,37,7,‘‘ Kiṃ pana so tumhehi mārento diṭṭho’’ ti?
  4283. 584283,122,94,37,46,1,19,4,"‘‘ Na diṭṭho, bhante’’ ti."
  4284. 584284,122,94,47,61,1,61,11,"‘‘ Yatheva tumhe taṃ na passatha, tatheva sopi te pāṇe na passati. "
  4285. 584285,122,94,62,71,1,50,6,"Khīṇāsavānaṃ maraṇacetanā nāma natthi, bhikkhave’’ ti."
  4286. 584286,122,94,72,85,1,54,8,"‘‘ Bhante, arahattassa upanissaye sati kasmā andho jāto’’ ti?"
  4287. 584287,122,94,86,95,1,35,4,"‘‘ Attano katakammavasena, bhikkhave’’ ti."
  4288. 584288,122,94,96,108,1,29,6,"‘‘ Kiṃ pana, bhante, tena katan’’ ti? "
  4289. 584289,122,94,109,115,1,25,4,"Tena hi, bhikkhave, suṇātha– "
  4290. 584290,122,95,2,18,1,133,16,Atīte bārāṇasiyaṃ kāsiraññe rajjaṃ kārente eko vejjo gāmanigamesu caritvā vejjakammaṃ karonto ekaṃ cakkhudubbalaṃ itthiṃ disvā pucchi–
  4291. 584291,122,95,19,27,1,19,4,‘‘ kiṃ te aphāsukan’’ ti?
  4292. 584292,122,95,28,36,1,21,4,‘‘ Akkhīhi na passāmī’’ ti.
  4293. 584293,122,95,37,45,1,25,4,‘‘ Bhesajjaṃ te karissāmī’’ ti?
  4294. 584294,122,95,46,54,1,14,3,"‘‘ Karohi, sāmī’’ ti."
  4295. 584295,122,95,55,63,1,17,4,‘‘ Kiṃ me dassasī’’ ti?
  4296. 584296,122,95,64,82,1,92,13,"‘‘ Sace me akkhīni pākatikāni kātuṃ sakkhissasi, ahaṃ te saddhiṃ puttadhītāhi dāsī bhavissāmī’’ ti. "
  4297. 584297,122,95,83,97,1,73,9,"So‘‘ sādhū’’ ti bhesajjaṃ saṃvidahi, ekabhesajjeneva akkhīni pākatikāni ahesuṃ. "
  4298. 584298,122,95,98,101,1,10,2,Sā cintesi–
  4299. 584299,122,95,102,128,1,122,16,"‘‘ ahametassa saputtadhītā dāsī bhavissāmī’’ ti paṭijāniṃ,‘‘ na kho pana maṃ saṇhena sammācārena samudācarissati, vañcessāmi nan’’ ti. "
  4300. 584300,122,95,129,156,1,114,17,"Sā vejjenāgantvā‘‘ kīdisaṃ, bhadde’’ ti puṭṭhā‘‘ pubbe me akkhīni thokaṃ rujjiṃsu, idāni pana atirekataraṃ rujjantī’’ ti āha. "
  4301. 584301,122,95,157,187,1,156,23,"Vejjo‘‘ ayaṃ maṃ vañcetvā kiñci adātukāmā, na me etāya dinnāya bhatiyā attho, idāneva naṃ andhaṃ karissāmī’’ ti cintetvā gehaṃ gantvā bhariyāya etamatthaṃ ācikkhi. "
  4302. 584302,122,95,188,191,1,14,3,Sā tuṇhī ahosi.
  4303. 584303,122,95,192,210,1,88,13,"So ekaṃ bhesajjaṃ yojetvā tassā santikaṃ gantvā‘‘ bhadde, imaṃ bhesajjaṃ añjehī’’ ti añjāpesi. "
  4304. 584304,122,95,211,217,1,46,6,Athassā dve akkhīni dīpasikhā viya vijjhāyiṃsu.
  4305. 584305,122,95,218,222,1,25,4,So vejjo cakkhupālo ahosi.
  4306. 584306,122,96,2,11,1,66,8,"Bhikkhave , tadā mama puttena katakammaṃ pacchato pacchato anubandhi. "
  4307. 584307,122,96,12,34,1,203,22,Pāpakammañhi nāmetaṃ dhuraṃ vahato balibaddassa padaṃ cakkaṃ viya anugacchatīti idaṃ vatthuṃ kathetvā anusandhiṃ ghaṭetvā patiṭṭhāpitamattikaṃ sāsanaṃ rājamuddāya lañchanto viya dhammarājā imaṃ gāthamāha–
  4308. 584308,122,97,2,4,1,0,0,1.
  4309. 584309,122,98,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Manopubbaṅgamā dhammā, manoseṭṭhā manomayā; "
  4310. 584310,122,99,2,10,1,41,7,"Manasā ce paduṭṭhena, bhāsati vā karoti vā; "
  4311. 584311,122,100,2,12,1,47,7,"Tato naṃ dukkhamanveti, cakkaṃva vahato padan’’ ti. "
  4312. 584312,122,101,2,8,1,65,5,Tattha {mano}ti kāmāvacarakusalādibhedaṃ sabbampi catubhūmikacittaṃ.
  4313. 584313,122,101,9,23,1,162,13,Imasmiṃ pana pade tadā tassa vejjassa uppannacittavasena niyamiyamānaṃ vavatthāpiyamānaṃ paricchijjiyamānaṃ domanassasahagataṃ paṭighasampayuttacittameva labbhati.
  4314. 584314,122,101,24,30,1,49,5,{Pubbaṅgamā}ti tena paṭhamagāminā hutvā samannāgatā.
  4315. 584315,122,101,31,37,1,69,5,{Dhammā}ti guṇadesanāpariyattinissattanijjīvavasena cattāro dhammā nāma.
  4316. 584316,122,101,38,39,1,4,1,Tesu–
  4317. 584317,122,102,2,12,1,41,8,"‘ ‘ Na hi dhammo adhammo ca, ubho samavipākino; "
  4318. 584318,122,103,2,26,1,46,7,"Adhammo nirayaṃ neti, dhammo pāpeti suggatin’’ ti.( theragā.304; jā.1.15.386)– "
  4319. 584319,122,104,2,5,1,20,3,Ayaṃ guṇadhammo nāma.
  4320. 584320,122,104,6,30,1,68,9,"‘‘ Dhammaṃ vo, bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇan’’ ti( ma. ni.3.420) ayaṃ desanādhammo nāma."
  4321. 584321,122,104,31,59,1,101,13,"‘‘ Idha pana, bhikkhave, ekacce kulaputtā dhammaṃ pariyāpuṇanti suttaṃ geyyan’’ ti( ma. ni.1.239) ayaṃ pariyattidhammo nāma."
  4322. 584322,122,104,60,88,1,103,15,"‘‘ Tasmiṃ kho pana samaye dhammā honti, khandhā hontī’’ ti( dha. sa.121) ayaṃ nissattadhammo nāma, nijjīvadhammotipi eso eva. "
  4323. 584323,122,104,89,94,1,50,5,Tesu imasmiṃ ṭhāne nissattanijjīvadhammo adhippeto.
  4324. 584324,122,104,95,103,1,79,8,So atthato tayo arūpino khandhā vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandhoti.
  4325. 584325,122,104,104,111,1,51,7,Ete hi mano pubbaṅgamo etesanti manopubbaṅgamā nāma.
  4326. 584326,122,105,2,16,1,113,13,Kathaṃ panetehi saddhiṃ ekavatthuko ekārammaṇo apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe uppajjamāno mano pubbaṅgamo nāma hotīti?
  4327. 584327,122,105,17,18,1,19,1,Uppādapaccayaṭṭhena.
  4328. 584328,122,105,19,59,1,215,32,"Yathā hi bahūsu ekato gāmaghātādīni kammāni karontesu‘‘ ko etesaṃ pubbaṅgamo’’ ti vutte yo nesaṃ paccayo hoti, yaṃ nissāya te taṃ kammaṃ karonti, so datto vā mitto vā tesaṃ pubbaṅgamoti vuccati, evaṃsampadamidaṃ veditabbaṃ. "
  4329. 584329,122,105,60,66,1,63,6,Iti uppādapaccayaṭṭhena mano pubbaṅgamo etesanti manopubbaṅgamā.
  4330. 584330,122,105,67,81,1,106,13,"Na hi te mane anuppajjante uppajjituṃ sakkonti, mano pana ekaccesu cetasikesu anupajjantesupi uppajjatiyeva. "
  4331. 584331,122,105,82,88,1,51,6,Adhipativasena pana mano seṭṭho etesanti manoseṭṭho.
  4332. 584332,122,105,89,95,1,53,6,Yathā hi corādīnaṃ corajeṭṭhakādayo adhipatino seṭṭhā.
  4333. 584333,122,105,96,102,1,41,6,Tathā tesampi mano adhipati manova seṭṭhā.
  4334. 584334,122,105,103,121,1,120,16,"Yathā pana dāruādīhi nipphannāni tāni tāni bhaṇḍāni dārumayādīni nāma honti, tathā tepi manato nipphannattā manomayā nāma. "
  4335. 584335,122,106,2,8,1,54,5,{Paduṭṭhenā}ti āgantukehi abhijjhādīhi dosehi paduṭṭhena.
  4336. 584336,122,106,9,15,1,43,5,"Pakatimano hi bhavaṅgacittaṃ, taṃ apaduṭṭhaṃ. "
  4337. 584337,122,106,16,54,1,252,32,"Yathā hi pasannaṃ udakaṃ āgantukehi nīlādīhi upakkiliṭṭhaṃ nīlodakādibhedaṃ hoti, na ca navaṃ udakaṃ, nāpi purimaṃ pasannaudakameva, tathā tampi āgantukehi abhijjhādīhi dosehi paduṭṭhaṃ hoti, na ca navaṃ cittaṃ, nāpi purimaṃ bhavaṅgacittameva, tenāha bhagavā–"
  4338. 584338,122,106,55,80,1,83,9,"‘‘ pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhan’’ ti( a. ni.1.49). "
  4339. 584339,122,106,81,109,1,226,25,"Evaṃ manasā ce paduṭṭhena, bhāsati vā karoti vā so bhāsamāno catubbidhaṃ vacīduccaritameva bhāsati, karonto tividhaṃ kāyaduccaritameva karoti, abhāsanto akaronto tāya abhijjhādīhi paduṭṭhamānasatāya tividhaṃ manoduccaritaṃ pūreti. "
  4340. 584340,122,106,110,115,1,51,5,Evamassa dasa akusalakammapathā pāripūriṃ gacchanti.
  4341. 584341,122,107,2,29,1,234,23,"Tato naṃ {dukkhamanvetī}ti tato tividhaduccaritato taṃ puggalaṃ dukkhaṃ anveti, duccaritānubhāvena catūsu apāyesu, manussesu vā tamattabhāvaṃ gacchantaṃ kāyavatthukampi itarampīti iminā pariyāyena kāyikacetasikaṃ vipākadukkhaṃ anugacchati. "
  4342. 584342,122,107,30,32,1,9,2,Yathā kiṃ?
  4343. 584343,122,107,33,45,1,84,12,Cakkaṃva vahato padan ti dhure yuttassa dhuraṃ vahato balibaddassa padaṃ cakkaṃ viya.
  4344. 584344,122,107,46,77,1,222,28,"Yathā hi so ekampi divasaṃ dvepi pañcapi dasapi aḍḍhamāsampi māsampi vahanto cakkaṃ nivattetuṃ jahituṃ na sakkoti , atha khvassa purato abhikkamantassa yugaṃ gīvaṃ bādhati, pacchato paṭikkamantassa cakkaṃ ūrumaṃsaṃ paṭihanati. "
  4345. 584345,122,107,78,86,1,61,8,Imehi dvīhi ākārehi bādhantaṃ cakkaṃ tassa padānupadikaṃ hoti;
  4346. 584346,122,107,87,103,1,166,16,tatheva manasā paduṭṭhena tīṇi duccaritāni pūretvā ṭhitaṃ puggalaṃ nirayādīsu tattha tattha gatagataṭṭhāne duccaritamūlakaṃ kāyikampi cetasikampi dukkhamanubandhatīti.
  4347. 584347,122,108,2,9,1,76,7,Gāthāpariyosāne tiṃsasahassā bhikkhū saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  4348. 584348,122,108,10,15,1,51,5,Sampattaparibhāyapi desanā sātthikā saphalā ahosīti.
  4349. 584349,122,109,2,3,1,31,2,Cakkhupālattheravatthu paṭhamaṃ
  4350. 584350,122,110,2,4,1,19,2,2 . Maṭṭhakuṇḍalīvatthu
  4351. 584351,122,111,2,15,1,84,7,2. Manopubbaṅgamā {dhammā}ti dutiyagāthāpi sāvatthiyaṃyeva maṭṭhakuṇḍaliṃ ārabbha bhāsitā.
  4352. 584352,122,112,2,8,1,50,6,Sāvatthiyaṃ kira adinnapubbako nāma brāhmaṇo ahosi.
  4353. 584353,122,112,9,24,1,73,10,"Tena kassaci kiñci na dinnapubbaṃ, tena taṃ‘‘ adinnapubbako’’ tveva sañjāniṃsu. "
  4354. 584354,122,112,25,30,1,34,5,Tassa ekaputtako ahosi piyo manāpo.
  4355. 584355,122,112,31,53,1,152,17,"Athassa pilandhanaṃ kāretukāmo‘‘ sace suvaṇṇakāre kāressāmi, bhattavetanaṃ dātabbaṃ bhavissatī’’ ti sayameva suvaṇṇaṃ koṭṭetvā maṭṭhāni kuṇḍalāni katvā adāsi. "
  4356. 584356,122,112,54,59,1,45,5,Tenassa putto maṭṭhakuṇḍalī tveva paññāyittha.
  4357. 584357,122,112,60,64,1,41,4,Tassa soḷasavassikakāle paṇḍurogo udapādi.
  4358. 584358,122,112,65,85,1,84,13,"Tassa mātā puttaṃ oloketvā,‘‘ brāhmaṇa, puttassa te rogo uppanno, tikicchāpehi nan’’ ti āha."
  4359. 584359,122,112,86,96,1,60,7,"‘‘ Bhoti sace vejjaṃ ānessāmi, bhattavetanaṃ dātabbaṃ bhavissati; "
  4360. 584360,122,112,97,106,1,43,7,kiṃ tvaṃ mama dhanacchedaṃ na olokessasī’’ ti?
  4361. 584361,122,112,107,118,1,34,6,"‘‘ Atha naṃ kiṃ karissasi, brāhmaṇā’’ ti?"
  4362. 584362,122,112,119,132,1,47,8,"‘‘ Yathā me dhanacchedo na hoti, tathā karissāmī’’ ti. "
  4363. 584363,122,112,133,149,1,83,12,So vejjānaṃ santikaṃ gantvā‘‘ asukarogassa nāma tumhe kiṃ bhesajjaṃ karothā’’ ti pucchi.
  4364. 584364,122,112,150,158,1,49,8,Athassa te yaṃ vā taṃ vā rukkhatacādiṃ ācikkhanti.
  4365. 584365,122,112,159,164,1,40,5,So tamāharitvā puttassa bhesajjaṃ karoti.
  4366. 584366,122,112,165,173,1,61,7,"Taṃ karontassevassa rogo balavā ahosi, atekicchabhāvaṃ upāgami. "
  4367. 584367,122,112,174,182,1,54,7,Brāhmaṇo tassa dubbalabhāvaṃ ñatvā ekaṃ vejjaṃ pakkosi.
  4368. 584368,122,112,183,204,1,103,15,"So taṃ oloketvāva‘‘ amhākaṃ ekaṃ kiccaṃ atthi, aññaṃ vejjaṃ pakkositvā tikicchāpehī’’ ti taṃ pahāya nikkhami. "
  4369. 584369,122,112,205,228,1,155,18,"Brāhmaṇo tassa maraṇasamayaṃ ñatvā‘‘ imassa dassanatthāya āgatā antogehe sāpateyyaṃ passissanti, bahi naṃ karissāmī’’ ti puttaṃ nīharitvā bahiāḷinde nipajjāpesi. "
  4370. 584370,122,113,2,19,1,225,17,Taṃ divasaṃ bhagavā balavapaccūsasamaye mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya pubbabuddhesu katādhikārānaṃ ussannakusalamūlānaṃ veneyyabandhavānaṃ dassanatthaṃ buddhacakkhunā lokaṃ volokento dasasahassacakkavāḷesu ñāṇajālaṃ patthari.
  4371. 584371,122,113,20,26,1,59,6,Maṭṭhakuṇḍalī bahiāḷinde nipannākāreneva tassa anto paññāyi.
  4372. 584372,122,113,27,73,1,336,39,"Satthā taṃ disvā tassa antogehā nīharitvā tattha nipajjāpitabhāvaṃ ñatvā‘‘ atthi nu kho mayhaṃ ettha gatapaccayena attho’’ ti upadhārento idaṃ addasa– ayaṃ māṇavo mayi cittaṃ pasādetvā kālaṃ katvā tāvatiṃsadevaloke tiṃsayojanike kanakavimāne nibbattissati, accharāsahassaparivāro bhavissati, brāhmaṇopi taṃ jhāpetvā rodanto āḷāhane vicarissati. "
  4373. 584373,122,113,74,125,1,407,40,"Devaputto tigāvutappamāṇaṃ saṭṭhisakaṭabhārālaṅkārapaṭimaṇḍitaṃ accharāsahassaparivāraṃ attabhāvaṃ oloketvā‘‘ kena nu kho kammena mayā ayaṃ sirisampatti laddhā’’ ti oloketvā mayi cittappasādena laddhabhāvaṃ ñatvā‘‘ ayaṃ brāhmaṇo dhanacchedabhayena mama bhesajjamakatvā idāni āḷāhanaṃ gantvā rodati, vippakārappattaṃ naṃ karissāmī’’ ti pitari rodante maṭṭhakuṇḍalivaṇṇena āgantvā āḷāhanassāvidūre nipajjitvā rodissati. "
  4374. 584374,122,113,126,137,1,42,7,Atha naṃ brāhmaṇo‘‘ kosi tvan’’ ti pucchissati.
  4375. 584375,122,113,138,148,1,43,6,‘‘ Ahaṃ te putto maṭṭhakuṇḍalī’’ ti ācikkhissati.
  4376. 584376,122,113,149,156,1,19,3,‘‘ Kuhiṃ nibbattosī’’ ti?
  4377. 584377,122,113,157,163,1,19,2,‘‘ Tāvasiṃsabhavane’’ ti.
  4378. 584378,122,113,164,177,1,73,9,‘‘ Kiṃ kammaṃ katvā’’ ti vutte mayi cittappasādena nibbattabhāvaṃ ācikkhissati.
  4379. 584379,122,113,178,193,1,78,11,Brāhmaṇo‘‘ tumhesu cittaṃ pasādetvā sagge nibbatto nāma atthī’’ ti maṃ pucchissati.
  4380. 584380,122,113,194,215,1,130,17,Athassāhaṃ‘‘ ettakāni satāni vā sahassāni vā satasahassāni vāti na sakkā gaṇanā paricchinditun’’ ti vatvā dhammapade gāthaṃ bhāsissāmi.
  4381. 584381,122,113,216,226,1,106,9,"Gāthāpariyosāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo bhavissati, maṭṭha kuṇḍalī sotāpanno bhavissati. "
  4382. 584382,122,113,227,230,1,28,3,Tathā adinnapubbako brāhmaṇo.
  4383. 584383,122,113,231,249,1,192,17,Iti imaṃ kulaputtaṃ nissāya mahādhammābhisamayo bhavissatīti disvā punadivase katasarīrapaṭijaggano mahābhikkhusaṅghaparivuto sāvatthiṃ piṇḍāya pavisitvā anupubbena brāhmaṇassa gehadvāraṃ gato.
  4384. 584384,122,114,2,8,1,56,6,Tasmiṃ khaṇe maṭṭhakuṇḍalī antogehābhimukho nipanno hoti.
  4385. 584385,122,114,9,17,1,65,8,Athassa satthā attano apassanabhāvaṃ ñatvā ekaṃ rasmiṃ vissajjesi.
  4386. 584386,122,114,18,63,1,266,34,"Māṇavo‘‘ kiṃ obhāso nāmeso’’ ti parivattetvā nipannova satthāraṃ disvā,‘‘ andhabālapitaraṃ nissāya evarūpaṃ buddhaṃ upasaṅkamitvā kāyaveyyāvaṭikaṃ vā kātuṃ dānaṃ vā dātuṃ dhammaṃ vā sotuṃ nālatthaṃ, idāni me hatthāpi anadhipateyyā, aññaṃ kattabbaṃ natthī’’ ti manameva pasādesi. "
  4387. 584387,122,114,64,75,1,53,7,Satthā‘‘ alaṃ ettakena cittappasādena imassā’’ ti pakkāmi.
  4388. 584388,122,114,76,90,1,128,13,So tathāgate cakkhupathaṃ vijahanteyeva pasannamano kālaṃ katvā suttappabuddho viya devaloke tiṃsayojanike kanakavimāne nibbatti.
  4389. 584389,122,115,2,13,1,92,10,"Brāhmaṇopissa sarīraṃ jhāpetvā āḷāhane rodanaparāyaṇo ahosi, devasikaṃ āḷāhanaṃ gantvā rodati–"
  4390. 584390,122,115,14,24,1,36,5,"‘‘ kahaṃ ekaputtaka, kahaṃ ekaputtakā’’ ti. "
  4391. 584391,122,115,25,74,1,302,35,"Devaputtopi attano sampattiṃ oloketvā,‘‘ kena me kammena laddhā’’ ti upadhārento‘‘ satthari manopasādenā’’ ti ñatvā‘‘ ayaṃ brāhmaṇo mama aphāsukakāle bhesajjamakāretvā idāni āḷāhanaṃ gantvā rodati, vippakārappattameva naṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti maṭṭhakuṇḍalivaṇṇena āgantvā āḷāhanassāvidūre bāhā paggayha rodanto aṭṭhāsi. "
  4392. 584392,122,115,75,97,1,112,16,"Brāhmaṇo taṃ disvā‘‘ ahaṃ tāva puttasokena rodāmi, esa kimatthaṃ rodati, pucchissāmi nan’’ ti pucchanto imaṃ gāthamāha–"
  4393. 584393,122,116,2,7,1,22,3,"‘ ‘ Alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī, "
  4394. 584394,122,117,2,4,1,26,2,Māladhārī haricandanussado;
  4395. 584395,122,118,2,5,1,21,3,"Bāhā paggayha kandasi, "
  4396. 584396,122,119,2,23,1,32,5,Vanamajjhe kiṃ dukkhito tuvan’’ ti.( vi. va.1207; pe. va.186);
  4397. 584397,122,120,2,6,1,13,3,So māṇavo āha–
  4398. 584398,122,121,2,6,1,22,3,"‘ ‘ Sovaṇṇamayo pabhassaro, "
  4399. 584399,122,122,2,5,1,25,3,Uppanno rathapañjaro mama;
  4400. 584400,122,123,2,6,1,27,4,"Tassa cakkayugaṃ na vindāmi, "
  4401. 584401,122,124,2,21,1,31,5,Tena dukkhena jahāmi jīvitan’’ ti.( va.1208; pe. va.187);
  4402. 584402,122,125,2,7,1,21,4,Atha naṃ brāhmaṇo āha–
  4403. 584403,122,126,2,6,1,22,3,"‘ ‘ Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ, "
  4404. 584404,122,127,2,5,1,30,3,Lohitakamayaṃ atha rūpiyamayaṃ;
  4405. 584405,122,128,2,6,1,24,4,"Ācikkha me bhadda māṇava, "
  4406. 584406,122,129,2,22,1,29,4,Cakkayugaṃ paṭipādayāmi te’’ ti.( vi. va.1209; pe. va.188);
  4407. 584407,122,130,2,68,1,324,45,"Taṃ sutvā māṇavo‘‘ ayaṃ brāhmaṇo puttassa bhesajjamakatvā puttapatirūpakaṃ maṃ disvā rodanto‘ suvaṇṇādimayaṃ rathacakkaṃ karomī’ ti vadati, hotu niggaṇhissāmi nan’’ ti cintetvā‘‘ kīva mahantaṃ me cakkayugaṃ karissasī’’ ti vatvā‘‘ yāva mahantaṃ ākaṅkhasi, tāva mahantaṃ karissāmī’’ ti vutte‘‘ candimasūriyehi me attho, te me dehī’’ ti yācanto āha–"
  4408. 584408,122,131,2,8,1,22,5,"‘ ‘ So māṇavo tassa pāvadi, "
  4409. 584409,122,132,2,5,1,30,3,Candasūriyā ubhayettha dissare;
  4410. 584410,122,133,2,6,1,22,3,"Sovaṇṇamayo ratho mama, "
  4411. 584411,122,134,2,22,1,27,4,Tena cakkayugena sobhatī’’ ti.( vi. va.1210; pe. va.189);
  4412. 584412,122,135,2,6,1,21,4,Atha naṃ brāhmaṇo āha–
  4413. 584413,122,136,2,9,1,24,6,"‘ ‘ Bālo kho tvaṃ asi māṇava, "
  4414. 584414,122,137,2,6,1,29,4,Yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ;
  4415. 584415,122,138,2,5,1,23,3,"Maññāmi tuvaṃ marissasi, "
  4416. 584416,122,139,2,24,1,34,6,Na hi tvaṃ lacchasi candasūriye’’ ti.( vi. va.1211; pe. va.190);
  4417. 584417,122,140,2,7,1,19,4,Atha naṃ māṇavo āha–
  4418. 584418,122,141,2,17,1,84,11,"‘ ‘ Kiṃ pana paññāyamānassatthāya rodanto bālo hoti, udāhu apaññāyamānassatthāyā’’ ti vatvā–"
  4419. 584419,122,142,2,7,1,23,3,"‘ ‘ Gamanāgamanampi dissati, "
  4420. 584420,122,143,2,5,1,29,3,Vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā;
  4421. 584421,122,144,2,6,1,24,4,"Peto kālakato na dissati, "
  4422. 584422,122,145,2,23,1,30,5,Ko nidha kandataṃ bālyataro’’ ti.( vi. va.1212; pe. va.191);
  4423. 584423,122,146,2,14,1,52,8,Taṃ sutvā brāhmaṇo‘‘ yuttaṃ esa vadatī’’ ti sallakkhetvā–
  4424. 584424,122,147,2,8,1,24,5,"‘ ‘ Saccaṃ kho vadesi māṇava, "
  4425. 584425,122,148,2,5,1,26,3,Ahameva kandataṃ bālyataro;
  4426. 584426,122,149,2,6,1,24,4,"Candaṃ viya dārako rudaṃ, "
  4427. 584427,122,150,2,21,1,29,3,Petaṃ kālakatābhipatthayin’’ ti.( vi. va.1213; pe. va.192)–
  4428. 584428,122,151,2,14,1,75,11,Vatvā tassa kathāya nissoko hutvā māṇavassa thutiṃ karonto imā gāthā abhāsi–
  4429. 584429,122,152,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Ādittaṃ vata maṃ santaṃ, ghatasittaṃva pāvakaṃ; "
  4430. 584430,122,153,2,9,1,42,6,"Vārinā viya osiñcaṃ, sabbaṃ nibbāpaye daraṃ."
  4431. 584431,122,154,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Abbahī vata me sallaṃ, sokaṃ hadayanissitaṃ; "
  4432. 584432,122,155,2,8,1,38,5,"Yo me sokaparetassa, puttasokaṃ apānudi."
  4433. 584433,122,156,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Svāhaṃ abbūḷhasallosmi, sītibhūtosmi nibbuto; "
  4434. 584434,122,157,2,27,1,42,8,"Na socāmi na rodāmi, tava sutvāna māṇavā’’ ti.( vi. va.1214-1216; pe. va.193-195); "
  4435. 584435,122,158,2,14,1,34,7,Atha naṃ‘‘ ko nāma tvan’’ ti pucchanto–
  4436. 584436,122,159,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado; "
  4437. 584437,122,160,2,30,1,52,11,"Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayan’’ ti.( vi. va.1217; pe. va.196)– "
  4438. 584438,122,161,2,3,1,3,1,Āha .
  4439. 584439,122,161,4,6,1,14,2,Athassa māṇavo–
  4440. 584440,122,162,2,8,1,26,5,"‘ ‘ Yañca kandasi yañca rodasi, "
  4441. 584441,122,163,2,6,1,28,4,Puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā;
  4442. 584442,122,164,2,6,1,29,4,"Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ, "
  4443. 584443,122,165,2,22,1,28,4,Tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ ti.( vi. va.1218; pe. va.197)–
  4444. 584444,122,166,2,4,1,7,1,Ācikkhi .
  4445. 584445,122,166,5,9,1,21,4,Atha naṃ brāhmaṇo āha–
  4446. 584446,122,167,2,9,1,27,6,"‘ ‘ Appaṃ vā bahuṃ vā nāddasāma, "
  4447. 584447,122,168,2,6,1,27,4,Dānaṃ dadantassa sake agāre;
  4448. 584448,122,169,2,6,1,25,3,"Uposathakammaṃ vā tādisaṃ, "
  4449. 584449,122,170,2,23,1,32,5,Kena kammena gatosi devalokan’’ ti.( vi. va.1219; pe. va.198);
  4450. 584450,122,171,2,4,1,10,2,Māṇavo āha–
  4451. 584451,122,172,2,7,1,27,4,"‘ ‘ Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno, "
  4452. 584452,122,173,2,5,1,26,3,Ātūrarūpomhi sake nivesane;
  4453. 584453,122,174,2,5,1,34,3,"Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ, "
  4454. 584454,122,175,2,5,1,29,3,Addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ.
  4455. 584455,122,176,2,7,1,31,4,"‘ ‘ Svāhaṃ muditadhano pasannacitto, "
  4456. 584456,122,177,2,5,1,27,3,Añjaliṃ akariṃ tathāgatassa;
  4457. 584457,122,178,2,6,1,30,4,"Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ, "
  4458. 584458,122,179,2,22,1,28,4,Tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ ti.( vi. va.1220-1221; pe. va.199-200);
  4459. 584459,122,180,2,9,1,61,6,Tasmiṃ kathenteyeva brāhmaṇassa sakalasarīraṃ pītiyā paripūri.
  4460. 584460,122,180,10,14,1,22,4,So taṃ pītiṃ pavedento–
  4461. 584461,122,181,2,8,1,29,5,"‘ ‘ Acchariyaṃ vata abbhutaṃ vata, "
  4462. 584462,122,182,2,5,1,31,3,Añjalikammassa ayamīdiso vipāko;
  4463. 584463,122,183,2,5,1,32,3,"Ahampi pamuditamano pasannacitto, "
  4464. 584464,122,184,2,23,1,32,5,Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāmī’’ ti.( vi. va.1222; pe. va.201)–
  4465. 584465,122,185,2,3,1,3,1,Āha .
  4466. 584466,122,185,4,7,1,15,3,Atha naṃ māṇavo–
  4467. 584467,122,186,2,8,1,29,5,"‘ ‘ Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi, "
  4468. 584468,122,187,2,5,1,32,3,Dhammañca saṅghañca pasannacitto;
  4469. 584469,122,188,2,6,1,26,3,"Tatheva sikkhāpadāni pañca, "
  4470. 584470,122,189,2,4,1,27,2,Akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
  4471. 584471,122,190,2,5,1,28,3,"Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, "
  4472. 584472,122,191,2,5,1,27,3,Loke adinnaṃ parivajjayassu;
  4473. 584473,122,192,2,7,1,27,5,"Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, "
  4474. 584474,122,193,2,24,1,31,6,Sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ ti.( vi. va.1223-1224; pe. va.202-203)–
  4475. 584475,122,194,2,4,1,3,1,Āha .
  4476. 584476,122,194,5,16,1,43,7,So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā imā gāthā abhāsi–
  4477. 584477,122,195,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; "
  4478. 584478,122,196,2,9,1,41,6,"Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mama."
  4479. 584479,122,197,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ; "
  4480. 584480,122,198,2,8,1,43,5,"Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ."
  4481. 584481,122,199,2,7,1,27,4,"‘ ‘ Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, "
  4482. 584482,122,200,2,5,1,26,3,Loke adinnaṃ parivajjayāmi;
  4483. 584483,122,201,2,7,1,27,5,"Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, "
  4484. 584484,122,202,2,24,1,31,6,Sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ ti.( vi. va.1225-1227; pe. va.204-206);
  4485. 584485,122,203,2,33,1,150,21,"Atha naṃ devaputto,‘‘ brāhmaṇa, te gehe bahuṃ dhanaṃ atthi, satthāraṃ upasaṅkamitvā dānaṃ dehi, dhammaṃ suṇāhi, pañhaṃ pucchāhī’’ ti vatvā tattheva antaradhāyi. "
  4486. 584486,122,204,2,51,1,284,36,"Brāhmaṇopi gehaṃ gantvā brāhmaṇiṃ āmantetvā,‘‘ bhadde, ahaṃ ajja samaṇaṃ gotamaṃ nimantetvā pañhaṃ pucchissāmi, sakkāraṃ karohī’’ ti vatvā vihāraṃ gantvā satthāraṃ neva abhivādetvā na paṭisanthāraṃ katvā ekamantaṃ ṭhito,‘‘ bho gotama, adhivāsehi ajjatanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ ti āha. "
  4487. 584487,122,204,52,54,1,17,2,Satthā adhivāsesi.
  4488. 584488,122,204,55,67,1,101,11,So satthu adhivāsanaṃ viditvā vegenāgantvā sake nivesane paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyañca paṭiyādāpesi.
  4489. 584489,122,204,68,75,1,67,7,Satthā bhikkhusaṅghaparivuto tassa gehaṃ gantvā paññattāsane nisīdi.
  4490. 584490,122,204,76,82,1,46,5,"Brāhmaṇo sakkaccaṃ parivisi, mahājano sannipati. "
  4491. 584491,122,204,83,116,1,235,24,"Micchādiṭṭhikena kira tathāgate nimantite dve janakāyā sannipatanti micchādiṭṭhikā‘‘ ajja samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ pucchanāya viheṭhiyamānaṃ passissāmā’’ ti sannipatanti, sammādiṭṭhikā‘‘ ajja buddhavisayaṃ buddhalīḷaṃ passissāmā’’ ti sannipatanti. "
  4492. 584492,122,204,117,126,1,89,9,Atha kho brāhmaṇo katabhattakiccaṃ tathāgatamupasaṅkamitvā nīcāsane nisinno pañhaṃ pucchi–
  4493. 584493,122,204,127,150,1,140,18,"‘‘ bho gotama, tumhākaṃ dānaṃ adatvā pūjaṃ akatvā dhammaṃ asutvā uposathavāsaṃ avasitvā kevalaṃ manopasādamatteneva sagge nibbattā nāma hontī’’ ti?"
  4494. 584494,122,204,151,174,1,118,16,"‘‘ Brāhmaṇa, kasmā maṃ pucchasi, nanu te puttena maṭṭhakuṇḍalinā mayi manaṃ pasādetvā attano sagge nibbattabhāvo kathito’’ ti?"
  4495. 584495,122,204,175,184,1,18,4,"‘‘ Kadā, bho gotamā’’ ti? "
  4496. 584496,122,204,185,216,1,215,25,"Nanu tvaṃ ajja susānaṃ gantvā kandanto avidūre bāhā paggayha kandantaṃ ekaṃ māṇavaṃ disvā‘‘ alaṅkato maṭṭhakuṇḍalī, māladhārī haricandanussado’’ ti dvīhi janehi kathitakathaṃ pakāsento sabbaṃ maṭṭhakuṇḍalivatthuṃ kathesi. "
  4497. 584497,122,204,217,221,1,35,4,Tenevetaṃ buddhabhāsitaṃ nāma jātaṃ.
  4498. 584498,122,205,2,32,1,134,23,"Taṃ kathetvā ca pana‘‘ na kho, brāhmaṇa, ekasataṃ vā na dvesataṃ, atha kho mayi manaṃ pasādetvā sagge nibbattānaṃ gaṇanā nāma natthī’’ ti āha. "
  4499. 584499,122,205,33,53,1,141,15,"Atha mahājano na nibbematiko hoti, athassa anibbematikabhāvaṃ viditvā satthā‘‘ maṭṭhakuṇḍalidevaputto vimāneneva saddhiṃ āgacchatū’’ ti adhiṭṭhāsi. "
  4500. 584500,122,205,54,65,1,121,11,So tigāvutappamāṇeneva dibbābharaṇapaṭimaṇḍitena attabhāvena āgantvā vimānato oruyha satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  4501. 584501,122,205,66,82,1,75,12,Atha naṃ satthā‘‘ tvaṃ imaṃ sampattiṃ kiṃ kammaṃ katvā paṭilabhī’’ ti pucchanto–
  4502. 584502,122,206,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate; "
  4503. 584503,122,207,2,9,1,39,6,"Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā; "
  4504. 584504,122,208,2,13,1,61,8,"Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva, manussabhūto kimakāsi puññan’’ ti."
  4505. 584505,122,208,14,14,1,0,0,–
  4506. 584506,122,209,2,3,1,9,1,Gāthamāha .
  4507. 584507,122,209,4,20,1,68,10,"‘‘ Devaputto ayaṃ me, bhante, sampatti tumhesu cittaṃ pasādetvā laddhā’’ ti."
  4508. 584508,122,209,21,31,1,34,6,‘‘ Mayi cittaṃ pasādetvā laddhā te’’ ti?
  4509. 584509,122,209,32,40,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti. "
  4510. 584510,122,209,41,72,1,195,23,"Mahājano devaputtaṃ oloketvā‘‘ acchariyā vata, bho, buddhaguṇā, adinnapubbakabrāhmaṇassa nāma putto aññaṃ kiñci puññaṃ akatvā satthari cittaṃ pasādetvā evarūpaṃ sampattiṃ paṭilabhī’’ ti tuṭṭhiṃ pavedesi. "
  4511. 584511,122,210,2,11,1,66,7,"Atha nesaṃ kusalākusalakammakaraṇe manova pubbaṅgamo, manova seṭṭho. "
  4512. 584512,122,210,12,37,1,221,25,Pasannena hi manena kataṃ kammaṃ devalokaṃ manussalokaṃ gacchantaṃ puggalaṃ chāyāva na vijahatīti idaṃ vatthuṃ kathetvā anusandhiṃ ghaṭetvā patiṭṭhāpitamattikaṃ sāsanaṃ rājamuddāya lañchanto viya dhammarājā imaṃ gāthamāha–
  4513. 584513,122,211,2,12,1,41,4,"2.‘‘ Manopubbaṅgamā dhammā, manoseṭṭhā manomayā. "
  4514. 584514,122,212,2,10,1,40,7,"Manasā ce pasannena, bhāsati vā karoti vā; "
  4515. 584515,122,213,2,11,1,42,6,"Tato naṃ sukhamanveti, chāyāva anapāyinī’’ ti. "
  4516. 584516,122,214,2,21,1,179,16,"Tattha kiñcāpi {mano}ti avisesena sabbampi catubhūmikacittaṃ vuccati, imasmiṃ pana pade niyamiyamānaṃ vavatthāpiyamānaṃ paricchijjiyamānaṃ aṭṭhavidhaṃ kāmāvacarakusalacittaṃ labbhati. "
  4517. 584517,122,214,22,28,1,87,6,Vatthuvasena panāhariyamānaṃ tatopi somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttacittameva labbhati.
  4518. 584518,122,214,29,35,1,49,5,{Pubbaṅgamā}ti tena paṭhamagāminā hutvā samannāgatā.
  4519. 584519,122,214,36,41,1,32,4,{Dhammā}ti vedanādayo tayo khandhā.
  4520. 584520,122,214,42,50,1,90,8,Ete hi uppādapaccayaṭṭhena somanassasampayuttamano pubbaṅgamo etesanti manopubbaṅgamā nāma.
  4521. 584521,122,214,51,97,1,310,39,"Yathā hi bahūsu ekato hutvā mahābhikkhusaṅghassa cīvaradānādīni vā uḷārapūjādhammassavanādīni vā mālāgandhasakkārakaraṇādīni vā puññāni karontesu‘‘ ko etesaṃ pubbaṅgamo’’ ti vutte yo tesaṃ paccayo hoti, yaṃ nissāya te tāni puññāni karonti, so tisso vā phusso vā tesaṃ pubbaṅgamoti vuccati, evaṃsampadamidaṃ veditabbaṃ. "
  4522. 584522,122,214,98,105,1,63,6,Iti uppādapaccayaṭṭhena mano pubbaṅgamo etesanti manopubbaṅgamā.
  4523. 584523,122,214,106,120,1,107,13,"Na hi te mane anuppajjante uppajjituṃ sakkonti, mano pana ekaccesu cetasikesu anuppajjantesupi uppajjatiyeva. "
  4524. 584524,122,214,121,128,1,56,7,Evaṃ adhipativasena pana mano seṭṭho etesanti manoseṭṭhā.
  4525. 584525,122,214,129,142,1,94,12,"Yathā hi gaṇādīnaṃ adhipati puriso gaṇaseṭṭho seṇiseṭṭhoti vuccati, tathā tesampi manova seṭṭho. "
  4526. 584526,122,214,143,158,1,117,14,"Yathā pana suvaṇṇādīhi nipphāditāni bhaṇḍāni suvaṇṇamayādīni nāma honti, tathā etepi manato nipphannattā manomayā nāma. "
  4527. 584527,122,215,2,7,1,43,4,{Pasannenā}ti anabhijjhādīhi guṇehi pasannena.
  4528. 584528,122,215,8,33,1,213,22,"Bhāsati vā karoti {vā}ti evarūpena manena bhāsanto catubbidhaṃ vacīsucaritameva bhāsati, karonto tividhaṃ kāyasucaritameva karoti, abhāsanto akaronto tāya anabhijjhādīhi pasannamānasatāya tividhaṃ manosucaritaṃ pūreti. "
  4529. 584529,122,215,34,39,1,50,5,Evamassa dasa kusalakammapathā pāripūriṃ gacchanti.
  4530. 584530,122,216,2,12,1,73,9,Tato naṃ {sukhamanvetī}ti tato tividhasucaritato naṃ puggalaṃ sukha manveti.
  4531. 584531,122,216,13,40,1,261,23,"Idha tebhūmikampi kusalaṃ adhippetaṃ, tasmā tebhūmikasucaritānubhāvena sugatibhave nibbattaṃ puggalaṃ, duggatiyaṃ vā sukhānubhavanaṭṭhāne ṭhitaṃ kāyavatthukampi itaravatthukampi avatthukampīti kāyikacetasikaṃ vipākasukhaṃ anugacchati, na vijahatīti attho veditabbo. "
  4532. 584532,122,216,41,43,1,9,2,Yathā kiṃ?
  4533. 584533,122,216,44,82,1,203,27,"Chāyāva {anapāyinī}ti yathā hi chāyā nāma sarīrappaṭibaddhā sarīre gacchante gacchati, tiṭṭhante tiṭṭhati , nisīdante nisīdati, na sakkoti,‘‘ saṇhena vā pharusena vā nivattāhī’’ ti vatvā vā pothetvā vā nivattāpetuṃ. "
  4534. 584534,122,216,83,84,1,5,1,Kasmā?
  4535. 584535,122,216,85,86,1,20,1,Sarīrappaṭibaddhattā.
  4536. 584536,122,216,87,101,1,168,14,Evameva imesaṃ dasannaṃ kusalakammapathānaṃ āciṇṇasamāciṇṇakusalamūlikaṃ kāmāvacarādibhedaṃ kāyikacetasikasukhaṃ gatagataṭṭhāne anapāyinī chāyā viya hutvā na vijahatīti.
  4537. 584537,122,217,2,15,1,143,11,"Gāthāpariyosāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi, maṭṭhakuṇḍalidevaputto sotāpattiphale patiṭṭhahi, tathā adinnapubbako brāhmaṇo. "
  4538. 584538,122,217,16,21,1,49,5,So tāvamahantaṃ vibhavaṃ buddhasāsane vippakirīti.
  4539. 584539,122,218,2,4,1,27,2,Maṭṭhakuṇḍalīvatthu dutiyaṃ.
  4540. 584540,122,219,2,4,1,17,2,3 . Tissattheravatthu
  4541. 584541,122,220,2,13,1,89,11,Akkocchi man ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto tissattheraṃ ārabbha kathesi.
  4542. 584542,122,221,2,22,1,226,19,"So kirāyasmā tissatthero bhagavato pitucchāputto ahosi, mahallakakāle pabbajitvā buddhānaṃ uppannalābhasakkāraṃ paribhuñjanto thūlasarīro ākoṭitapaccākoṭitehi cīvarehi nivāsetvā yebhuyyena vihāramajjhe upaṭṭhānasālāyaṃ nisīdati. "
  4543. 584543,122,221,23,46,1,161,18,"Tathāgataṃ dassanatthāya āgatā āgantukabhikkhū taṃ disvā‘‘ eko mahāthero bhavissatī’’ ti saññāya tassa santikaṃ gantvā vattaṃ āpucchanti, pādasambāhanādīni āpucchanti. "
  4544. 584544,122,221,47,50,1,14,3,So tuṇhī ahosi.
  4545. 584545,122,221,51,110,1,289,38,"Atha naṃ eko daharabhikkhu‘‘ kativassā tumhe’’ ti pucchitvā‘‘ vassaṃ natthi, mahallakakāle pabbajitā mayan’’ ti vutte,‘‘ āvuso, dubbinīta, mahallaka , attano pamāṇaṃ na jānāsi, ettake mahāthere disvā sāmīcikammamattampi na karosi, vatte āpucchiyamāne tuṇhī hosi, kukkuccamattampi te natthī’’ ti accharaṃ pahari. "
  4546. 584546,122,221,111,157,1,201,30,"So khattiyamānaṃ janetvā‘‘ tumhe kassa santikaṃ āgatā’’ ti pucchitvā‘‘ satthu santikan’’ ti vutte‘‘ maṃ pana‘ ko eso’ ti sallakkhetha, mūlameva vo chindissāmī’’ ti vatvā rudanto dukkhī dummano satthu santikaṃ agamāsi . "
  4547. 584547,122,221,158,176,1,85,14,Atha naṃ satthā‘‘ kiṃ nu tvaṃ tissa dukkhī dummano assumukho rodamāno āgatosī’’ ti pucchi.
  4548. 584548,122,221,177,197,1,108,15,Tepi bhikkhū‘‘ esa gantvā kiñci āloḷaṃ kareyyā’’ ti teneva saddhiṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
  4549. 584549,122,221,198,214,1,60,10,"So satthārā pucchito‘‘ ime maṃ, bhante, bhikkhū akkosantī’’ ti āha."
  4550. 584550,122,221,215,224,1,28,5,‘‘ Kahaṃ pana tvaṃ nisinnosī’’ ti?
  4551. 584551,122,221,225,234,1,39,4,"‘‘ Vihāramajjhe upaṭṭhānasālāyaṃ, bhante’’ ti."
  4552. 584552,122,221,235,245,1,35,6,‘‘ Ime te bhikkhū āgacchantā diṭṭhā’’ ti?
  4553. 584553,122,221,246,256,1,20,4,"‘‘ Āma, diṭṭhā, bhante’’ ti."
  4554. 584554,122,221,257,267,1,37,6,‘‘ Kiṃ uṭṭhāya te paccuggamanaṃ katan’’ ti?
  4555. 584555,122,221,268,277,1,18,4,"‘‘ Na kataṃ, bhante’’ ti."
  4556. 584556,122,221,278,285,1,32,3,‘‘ Parikkhāraggahaṇaṃ āpucchitan’’ ti?
  4557. 584557,122,221,286,294,1,21,3,"‘‘ Nāpucchitaṃ, bhante’’ ti."
  4558. 584558,122,221,295,305,1,34,6,‘‘ Vattaṃ vā pānīyaṃ vā āpucchitan’’ ti.
  4559. 584559,122,221,306,313,1,21,3,‘‘ Nāpucchitaṃ bhante’’ ti?
  4560. 584560,122,221,314,324,1,52,6,‘‘ Āsanaṃ nīharitvā abhivādetvā pādasambāhanaṃ katan’’ ti?
  4561. 584561,122,221,325,334,1,18,4,"‘‘ Na kataṃ, bhante’’ ti."
  4562. 584562,122,221,335,361,1,147,19,"‘‘ Tissa mahallakabhikkhūnaṃ sabbaṃ etaṃ vattaṃ kātabbaṃ, etaṃ vattaṃ akarontena vihāramajjhe nisīdituṃ na vaṭṭati, taveva doso, ete bhikkhū khamāpehī’’ ti?"
  4563. 584563,122,221,362,378,1,47,8,"‘‘ Ete maṃ, bhante, akkosiṃsu , nāhaṃ ete khamāpemī’’ ti."
  4564. 584564,122,221,379,394,1,46,9,"‘‘ Tissa mā evaṃ kari, taveva doso, khamāpehi ne’’ ti?"
  4565. 584565,122,221,395,404,1,22,4,"‘‘ Na khamāpemi, bhante’’ ti. "
  4566. 584566,122,221,405,467,1,237,37,"Atha satthā‘‘ dubbaco esa, bhante’’ ti bhikkhūhi vutte‘‘ na, bhikkhave, idāneva dubbaco esa, pubbepi esa dubbacoyevā’’ ti vatvā‘‘ idāni tāvassa, bhante, dubbacabhāvo amhehi ñāto, atīte esa kiṃ akāsī’’ ti vutte‘‘ tena hi, bhikkhave, suṇāthā’’ ti vatvā atītamāhari. "
  4567. 584567,122,222,2,25,1,210,23,Atīte bārāṇasiyaṃ bārāṇasiraññe rajjaṃ kārente devilo nāma tāpaso aṭṭha māse himavante vasitvā loṇambilasevanatthāya cattāro māse nagaramupanissāya vasitukāmo himavantato āgantvā nagaradvāre dārake disvā pucchi–
  4568. 584568,122,222,26,36,1,48,6,‘‘ imaṃ nagaraṃ sampattapabbajitā kattha vasantī’’ ti?
  4569. 584569,122,222,37,45,1,27,3,"‘‘ Kumbhakārasālāyaṃ, bhante’’ ti. "
  4570. 584570,122,222,46,65,1,100,14,"Tāpaso kumbhakārasālaṃ gantvā dvāre ṭhatvā‘‘ sace te bhaggava agaru, vaseyyāma ekarattiṃ sālāyan’’ ti āha. "
  4571. 584571,122,222,66,87,1,104,14,"Kumbhakāro‘‘ mayhaṃ rattiṃ sālāyaṃ kiccaṃ natthi, mahatī sālā, yathāsukhaṃ vasatha, bhante’’ ti sālaṃ niyyādesi. "
  4572. 584572,122,222,88,100,1,102,12,Tasmiṃ pavisitvā nisinne aparopi nārado nāma tāpaso himavantato āgantvā kumbhakāraṃ ekarattivāsaṃ yāci.
  4573. 584573,122,222,101,139,1,175,25,"Kumbhakāro‘‘ paṭhamaṃ āgato iminā saddhiṃ ekato vasitukāmo bhaveyya vā no vā, attānaṃ parimocessāmī’’ ti cintetvā‘‘ sace, bhante, paṭhamaṃ upagato rocessati, tassa ruciyā vasathā’’ ti āha. "
  4574. 584574,122,222,140,157,1,81,11,"So tamupasaṅkamitvā‘‘ sace te, ācariya agaru, mayañcettha ekarattiṃ vaseyyāmā’’ ti yāci."
  4575. 584575,122,222,158,177,1,106,13,"‘‘ Mahatī sālā, pavisitvā ekamante vasāhī’’ ti vutte pavisitvā puretaraṃ paviṭṭhassa devilassa aparabhāge nisīdi. "
  4576. 584576,122,222,178,182,1,41,4,Ubhopi sāraṇīyakathaṃ kathetvā nipajjiṃsu.
  4577. 584577,122,223,2,10,1,76,7,Sayanakāle nārado devilassa nipajjanaṭṭhānañca dvārañca sallakkhetvā nipajji.
  4578. 584578,122,223,11,21,1,89,10,So pana devilo nipajjamāno attano nipajjanaṭṭhāne anipajjitvā dvāramajjhe tiriyaṃ nipajji.
  4579. 584579,122,223,22,28,1,45,6,Nārado rattiṃ nikkhamanto tassa jaṭāsu akkami.
  4580. 584580,122,223,29,49,1,45,10,"‘‘ Ko maṃ akkamī’’ ti ca vutte,‘‘ ācariya, ahan’’ ti āha."
  4581. 584581,122,223,50,62,1,51,7,"‘‘ Kūṭajaṭila, araññato āgantvā mama jaṭāsu akkamasī’’ ti."
  4582. 584582,122,223,63,83,1,100,14,"‘‘ Ācariya, tumhākaṃ idha nipannabhāvaṃ na jānāmi, khamatha me’’ ti vatvā tassa kandantasseva bahi nikkhami. "
  4583. 584583,122,223,84,99,1,83,11,Itaro‘‘ ayaṃ pavisantopi maṃ akkameyyā’’ ti parivattetvā pādaṭṭhāne sīsaṃ katvā nipajji.
  4584. 584584,122,223,100,118,1,121,13,"Nāradopi pavisanto‘‘ paṭhamaṃpāhaṃ ācariye aparajjhiṃ, idānissa pādapassena pavisissāmī’’ ti cintetvā āgacchanto gīvāya akkami."
  4585. 584585,122,223,119,190,1,290,43,"‘‘ Ko eso’’ ti ca vutte‘‘ ahaṃ, ācariyā’’ ti vatvā‘‘ kūṭajaṭila, paṭhamaṃ mama jaṭāsu akkamitvā idāni gīvāya akkamasi, abhisapissāmi tan’’ ti vutte,‘‘ ācariya, mayhaṃ doso natthi, ahaṃ tumhākaṃ evaṃ nipannabhāvaṃ na jānāmi,‘ paṭhamampi me aparaddhaṃ, idāni pādapassena pavisissāmī’ ti paviṭṭhomhi, khamatha me’’ ti āha."
  4586. 584586,122,223,191,200,1,31,4,"‘‘ Kūṭajaṭila, abhisapissāmi tan’’ ti."
  4587. 584587,122,223,201,210,1,27,5,‘‘ Mā evaṃ karittha ācariyā’’ ti.
  4588. 584588,122,223,211,215,1,27,4,So tassa vacanaṃ anādiyitvā–
  4589. 584589,122,224,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Sahassaraṃsī satatejo, sūriyo tamavinodano; "
  4590. 584590,122,225,2,12,1,48,7,"Pātodayante sūriye, muddhā te phalatu sattadhā’’ ti."
  4591. 584591,122,225,13,13,1,0,0,–
  4592. 584592,122,226,2,5,1,16,3,Taṃ abhisapi eva.
  4593. 584593,122,226,6,34,1,132,19,"Nārado,‘‘ ācariya, mayhaṃ doso natthīti mama vadantasseva tumhe abhisapatha, yassa doso atthi, tassa muddhā phalatu, mā niddosassā’’ ti vatvā–"
  4594. 584594,122,227,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Sahassaraṃsī satatejo, sūriyo tamavinodano; "
  4595. 584595,122,228,2,12,1,48,7,"Pātodayante sūriye, muddhā te phalatu sattadhā’’ ti."
  4596. 584596,122,228,13,13,1,0,0,–
  4597. 584597,122,229,2,3,1,8,1,Abhisapi .
  4598. 584598,122,229,4,14,1,77,9,"So pana mahānubhāvo atīte cattālīsa, anāgate cattālīsāti asītikappe anussarati. "
  4599. 584599,122,229,15,41,1,138,18,Tasmā‘‘ kassa nu kho upari abhisapo patissatī’’ ti upadhārento‘‘ ācariyassā’’ ti ñatvā tasmiṃ anukampaṃ paṭicca iddhibalena aruṇuggamanaṃ nivāreti.
  4600. 584600,122,230,2,27,1,120,17,"Nāgarā aruṇe anuggacchante rājadvāraṃ gantvā,‘‘ deva, tayi rajjaṃ kārente aruṇo na uṭṭhahati, aruṇaṃ no uṭṭhāpehī’’ ti kandiṃsu. "
  4601. 584601,122,230,28,66,1,184,25,Rājā attano kāyakammādīni olokento kiñci ayuttaṃ adisvā‘‘ kiṃ nu kho kāraṇan’’ ti cintetvā‘‘ pabbajitānaṃ vivādena bhavitabban’’ ti parisaṅkamāno‘‘ kacci imasmiṃ nagare pabbajitā atthī’’ ti pucchi.
  4602. 584602,122,230,67,91,1,148,19,‘‘ Hiyyo sāyaṃ kumbhakārasālāyaṃ āgatā atthi devā’’ ti vutte taṃkhaṇaññeva rājā ukkāhi dhāriyamānāhi tattha gantvā nāradaṃ vanditvā ekamantaṃ nisinno āha–
  4603. 584603,122,231,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Kammantā nappavattanti, jambudīpassa nārada; "
  4604. 584604,122,232,2,13,1,46,8,"Kena loko tamobhūto, taṃ me akkhāhi pucchito’’ ti. "
  4605. 584605,122,233,2,33,1,167,24,"Nārado sabbaṃ taṃ pavattiṃ ācikkhitvā iminā kāraṇena ahaṃ iminā abhisapito, athāhaṃ‘‘ mayhaṃ doso natthi, yassa doso atthi, tasseva upari abhisapo patatū’’ ti vatvā abhisapiṃ. "
  4606. 584606,122,233,34,67,1,194,25,Abhisapitvā ca pana‘‘ kassa nu kho upari abhisapo patissatī’’ ti upadhārento‘‘ sūriyuggamanavelāya ācariyassa muddhā sattadhā phalissatī’’ ti disvā etasmiṃ anukampaṃ paṭicca aruṇassa uggamanaṃ na demīti.
  4607. 584607,122,233,68,82,1,47,8,"‘‘ Kathaṃ pana assa, bhante, antarāyo na bhaveyyā’’ ti."
  4608. 584608,122,233,83,94,1,34,6,"‘‘ Sace maṃ khamāpeyya, na bhaveyyā’’ ti."
  4609. 584609,122,233,95,124,1,106,18,"‘‘ Tena hi khamāpehī’’ ti vutte‘‘ eso, mahārāja, maṃ jaṭāsu ca gīvāya ca akkami, nāhaṃ etaṃ kūṭajaṭilaṃ khamāpemī’’ ti."
  4610. 584610,122,233,125,137,1,36,6,"‘‘ Khamāpehi, bhante, mā evaṃ karitthā’’ ti."
  4611. 584611,122,233,138,145,1,15,3,‘‘ Na khamāpemī’’ ti.
  4612. 584612,122,233,146,158,1,57,8,‘‘ Muddhā te sattadhā phalissatī’’ ti vuttepi na khamāpetiyeva.
  4613. 584613,122,233,159,177,1,113,14,Atha naṃ rājā‘‘ na tvaṃ attano ruciyā khamāpessasī’’ ti hatthapādakucchigīvāsu gāhāpetvā nāradassa pādamūle onamāpesi.
  4614. 584614,122,233,178,219,1,185,26,"Nāradopi‘‘ uṭṭhehi, ācariya, khamāmi te’’ ti vatvā,‘‘ mahārāja, nāyaṃ yathāmanena khamāpeti, nagarassa avidūre eko saro atthi, tattha naṃ sīse mattikāpiṇḍaṃ katvā galappamāṇe udake ṭhapāpehī’’ ti āha. "
  4615. 584615,122,233,220,223,1,17,3,Rājā tathā kāresi.
  4616. 584616,122,233,224,247,1,143,17,"Nārado devilaṃ āmantetvā,‘‘ ācariya, mayā iddhiyā vissaṭṭhāya sūriyasantāpe uṭṭhahante udake nimujjitvā aññena ṭhānena uttaritvā gaccheyyāsī’’ ti āha."
  4617. 584617,122,233,248,265,1,104,12,"‘‘ Tassa sūriyaraṃsīhi saṃphuṭṭhamattova mattikāpiṇḍo sattadhā phali, so nimujjitvā aññena ṭhānena palāyī’’ ti. "
  4618. 584618,122,234,2,72,1,358,49,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā‘‘ tadā, bhikkhave, rājā ānando ahosi, devilo tisso, nārado ahamevāti evaṃ tadāpesa dubbacoyevā’’ ti vatvā tissattheraṃ āmantetvā,‘‘ tissa, bhikkhuno nāma‘ asukenāhaṃ akkuṭṭho, asukena pahaṭo, asukena jito, asuko kho me bhaṇḍaṃ ahāsī’ ti cintentassa veraṃ nāma na vūpasammati, evaṃ pana anupanayhantasseva upasammatī’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  4619. 584619,122,235,2,4,1,0,0,3.
  4620. 584620,122,236,2,14,1,42,9,"‘ ‘ Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me; "
  4621. 584621,122,237,2,11,1,44,8,"Ye ca taṃ upanayhanti, veraṃ tesaṃ na sammati. "
  4622. 584622,122,238,2,4,1,0,0,4.
  4623. 584623,122,239,2,13,1,42,9,"‘ ‘ Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me; "
  4624. 584624,122,240,2,12,1,45,7,"Ye ca taṃ nupanayhanti, veraṃ tesūpasammatī’’ ti. "
  4625. 584625,122,241,2,6,1,24,3,Tattha {akkocchī}ti akkosi.
  4626. 584626,122,241,7,10,1,15,2,{Avadhī}ti pahari.
  4627. 584627,122,241,11,21,1,79,8,{Ajinī}ti kūṭasakkhiotāraṇena vā vādapaṭivādena vā karaṇuttariyakaraṇena vā ajesi.
  4628. 584628,122,241,22,30,1,52,7,Ahāsi {me}ti mama santakaṃ pattādīsu kiñcideva avahari.
  4629. 584629,122,241,31,73,1,249,36,"Ye ca tan ti ye keci devatā vā manussā vā gahaṭṭhā vā pabbajitā vā taṃ‘‘ akkocchi man’’ tiādivatthukaṃ kodhaṃ sakaṭadhuraṃ viya naddhinā pūtimacchādīni viya ca kusādīhi punappunaṃ veṭhetvā upanayhanti, tesaṃ sakiṃ uppannaṃ veraṃ na {sammatī}ti vūpasammati. "
  4630. 584630,122,241,74,118,1,332,39,"Ye ca taṃ {nupanayhantī}ti asatiyā amanasikāravasena vā kammapaccavekkhaṇādivasena vā ye taṃ akkosādivatthukaṃ kodhaṃ tayāpi koci niddoso purimabhave akkuṭṭho bhavissati, pahaṭo bhavissati, kūṭasakkhiṃ otāretvā jito bhavissati, kassaci te pasayha kiñci acchinnaṃ bhavissati, tasmā niddoso hutvāpi akkosādīni pāpuṇāsīti evaṃ na upanayhanti. "
  4631. 584631,122,241,119,129,1,90,10,Tesu pamādena uppannampi veraṃ iminā anupanayhanena nirindhano viya jātavedo vūpasammatīti.
  4632. 584632,122,242,2,7,1,64,4,Desanāpariyosāne satasahassabhikkhū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu.
  4633. 584633,122,242,8,12,1,39,4,Dhammadesanā mahājanassa sātthikā ahosi.
  4634. 584634,122,242,13,16,1,28,3,Dubbacopi subbacoyeva jātoti.
  4635. 584635,122,243,2,4,1,25,2,Tissattheravatthu tatiyaṃ.
  4636. 584636,122,244,2,4,1,18,2,4 . Kāḷayakkhinīvatthu
  4637. 584637,122,245,2,15,1,97,12,Na hi {verenā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ vañjhitthiṃ ārabbha kathesi.
  4638. 584638,122,246,2,17,1,106,14,Eko kira kuṭumbikaputto pitari kālakate khette ca ghare ca sabbakammāni attanāva karonto mātaraṃ paṭijaggi.
  4639. 584639,122,246,18,32,1,46,8,"Athassa mātā‘‘ kumārikaṃ te, tāta, ānessāmī’’ ti āha."
  4640. 584640,122,246,33,49,1,59,9,"‘‘ Amma , mā evaṃ vadetha, ahaṃ yāvajīvaṃ tumhe paṭijaggissāmī’’ ti."
  4641. 584641,122,246,50,73,1,94,16,"‘‘ Tāta, khette ca ghare ca kiccaṃ tvameva karosi, tena mayhaṃ cittasukhaṃ nāma na hoti, ānessāmī’’ ti. "
  4642. 584642,122,246,74,79,1,39,5,So punappunaṃ paṭikkhipitvā tuṇhī ahosi.
  4643. 584643,122,246,80,86,1,37,6,Sā ekaṃ kulaṃ gantukāmā gehā nikkhami.
  4644. 584644,122,246,87,114,1,137,19,Atha naṃ putto‘‘ kataraṃ kulaṃ gacchathā’’ ti pucchitvā‘‘ asukakulaṃ nāmā’’ ti vutte tattha gamanaṃ paṭisedhetvā attano abhirucitaṃ kulaṃ ācikkhi.
  4645. 584645,122,246,115,127,1,85,12,Sā tattha gantvā kumārikaṃ vāretvā divasaṃ vavatthapetvā taṃ ānetvā tassa ghare akāsi.
  4646. 584646,122,246,128,131,1,15,3,Sā vañjhā ahosi.
  4647. 584647,122,246,132,164,1,162,25,"Atha naṃ mātā, putta, tvaṃ attano ruciyā kumārikaṃ āṇāpesi, sā idāni vañjhā jātā, aputtakañca nāma kulaṃ vinassati , paveṇī na ghaṭīyati, tena aññaṃ te kumārikaṃ ānemīti. "
  4648. 584648,122,246,165,177,1,48,7,"Tena‘‘ alaṃ, ammā’’ ti vuccamānāpi punappunaṃ kathesi. "
  4649. 584649,122,246,178,200,1,146,19,"Vañjhitthī taṃ kathaṃ sutvā‘‘ puttā nāma mātāpitūnaṃ vacanaṃ atikkamituṃ na sakkonti, idāni aññaṃ vijāyiniṃ itthiṃ ānetvā maṃ dāsibhogena bhuñjissati. "
  4650. 584650,122,246,201,264,1,355,48,"Yaṃnūnāhaṃ sayameva ekaṃ kumārikaṃ āneyyan’’ ti cintetvā ekaṃ kulaṃ gantvā tassatthāya kumārikaṃ vāretvā‘‘ kiṃ nāmetaṃ, amma, vadesī’’ ti tehi paṭikkhittā‘‘ ahaṃ vañjhā, aputtakaṃ nāma kulaṃ vinassati, tumhākaṃ pana dhītā puttaṃ vā dhītaraṃ vā labhitvā kuṭumbikassa sāminī bhavissati, mayhaṃ sāmikassa naṃ dethā’’ ti yācitvā sampaṭicchāpetvā ānetvā sāmikassa ghare akāsi. "
  4651. 584651,122,247,2,4,1,17,2,Athassā etadahosi–
  4652. 584652,122,247,5,18,1,77,10,"‘‘ sacāyaṃ puttaṃ vā dhītaraṃ vā labhissati, ayameva kuṭumbassa sāminī bhavissati. "
  4653. 584653,122,247,19,31,1,53,9,"Yathā dārakaṃ na labhati, tatheva naṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  4654. 584654,122,247,32,36,1,15,4,Atha naṃ sā āha–
  4655. 584655,122,247,37,53,1,62,10,"‘‘ amma, yadā te kucchiyaṃ gabbho patiṭṭhāti, atha me āroceyyāsī’’ ti. "
  4656. 584656,122,247,54,66,1,56,8,Sā‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā gabbhe patiṭṭhite tassā ārocesi.
  4657. 584657,122,247,67,83,1,114,13,"Itarissā pana sā sayameva niccaṃ yāgubhattaṃ deti, athassā āhāreneva saddhiṃ gabbhapātanabhesajjamadāsi, gabbho pati. "
  4658. 584658,122,247,84,94,1,66,8,"Dutiyampi gabbhe patiṭṭhite ārocesi , itarā dutiyampi tatheva pātesi. "
  4659. 584659,122,247,95,99,1,36,4,Atha naṃ paṭivissakitthiyo pucchiṃsu–
  4660. 584660,122,247,100,110,1,36,6,‘‘ kacci te sapatti antarāyaṃ karotī’’ ti?
  4661. 584661,122,247,111,144,1,185,25,"Sā tamatthaṃ ārocetvā‘‘ andhabāle, kasmā evamakāsi, ayaṃ tava issariyabhayena gabbhassa pātanabhesajjaṃ yojetvā deti, tena te gabbho patati, mā puna evamakatthā’’ ti vuttā tatiyavāre na kathesi. "
  4662. 584662,122,247,145,198,1,278,40,"Atha sā itarissā udaraṃ disvā‘‘ kasmā mayhaṃ gabbhassa patiṭṭhitabhāvaṃ na kathesī’’ ti vatvā‘‘ tvaṃ maṃ ānetvā vañcetvā dve vāre gabbhaṃ pātesi, kimatthaṃ tuyhaṃ kathemī’’ ti vutte‘‘ naṭṭhā dānimhī’’ ti cintetvā tassā pamādaṃ olokentī pariṇate gabbhe okāsaṃ labhitvā bhesajjaṃ yojetvā adāsi. "
  4663. 584663,122,247,199,212,1,94,11,"Gabbho pariṇatattā patituṃ asakkonto tiriyaṃ nipati, kharā vedanā uppajji, jīvitasaṃsayaṃ pāpuṇi. "
  4664. 584664,122,247,213,257,1,245,35,"Sā‘‘ nāsitamhi tayā, tvameva maṃ ānetvā tvameva tayopi vāre dārake nāsesi, idāni ahampi nassāmi, ito dāni cutā yakkhinī hutvā tava dārake khādituṃ samatthā hutvā nibbatteyyan’’ ti patthanaṃ paṭṭhapetvā kālaṃ katvā tasmiṃyeva gehe majjārī hutvā nibbatti. "
  4665. 584665,122,247,258,273,1,90,11,Itarampi sāmiko gahetvā‘‘ tayā me kulūpacchedo kato’’ ti kapparajaṇṇukādīhi supothitaṃ pothesi.
  4666. 584666,122,247,274,282,1,60,8,Sā tenevābādhena kālaṃ katvā tattheva kukkuṭī hutvā nibbattā.
  4667. 584667,122,248,2,13,1,68,10,"Kukkuṭī na cirasseva aṇḍāni vijāyi, majjārī āgantvā tāni aṇḍāni khādi. "
  4668. 584668,122,248,14,17,1,29,3,Dutiyampi tatiyampi khādiyeva.
  4669. 584669,122,248,18,20,1,15,2,Kukkuṭī cintesi–
  4670. 584670,122,248,21,34,1,59,9,‘‘ tayo vāre mama aṇḍāni khāditvā idāni mampi khāditukāmāsī’’ ti.
  4671. 584671,122,248,35,54,1,100,15,‘‘ Ito cutā saputtakaṃ taṃ khādituṃ labheyyan’’ ti patthanaṃ katvā tato cutā araññe dīpinī hutvā nibbatti.
  4672. 584672,122,248,55,59,1,25,4,Itarā migī hutvā nibbatti.
  4673. 584673,122,248,60,68,1,55,8,Tassā vijātakāle dīpinī āgantvā tayo vāre puttake khādi.
  4674. 584674,122,248,69,99,1,175,25,"Migī maraṇakāle‘‘ ayaṃ me tikkhattuṃ puttake khāditvā idāni mampi khādissati, ito dāni cutā etaṃ saputtakaṃ khādituṃ labheyyan’’ ti patthanaṃ katvā ito cutā yakkhinī hutvā nibbatti. "
  4675. 584675,122,248,100,119,1,137,17,"Dīpinīpi tatheva tato cutā sāvatthiyaṃ kuladhītā hutvā nibbatti, sā vuddhippattā dvāragāmake patikulaṃ agamāsi, aparabhāge ca puttaṃ vijāyi. "
  4676. 584676,122,248,120,163,1,210,29,"Yakkhinīpi tassā piyasahāyikāvaṇṇena āgantvā‘‘ kuhiṃ me sahāyikā’’ ti‘‘ antogabbhe vijātā’’ ti vutte‘‘ puttaṃ nu kho vijātā, udāhu dhītaranti passissāmi nan’’ ti gabbhaṃ pavisitvā passantī viya dārakaṃ gahetvā khāditvā gatā. "
  4677. 584677,122,248,164,168,1,31,4,Puna dutiyavārepi tatheva khādi.
  4678. 584678,122,248,169,202,1,178,25,"Tatiyavāre itarā garubhārā hutvā sāmikaṃ āmantetvā,‘‘ sāmi, imasmiṃ ṭhāne ekā yakkhinī mama dve putte khāditvā gatā, idāni mama kulagehaṃ gantvā vijāyissāmī’’ ti kulagehaṃ gantvā vijāyi. "
  4679. 584679,122,249,2,8,1,37,6,Tadā sā yakkhinī udakavāraṃ gatā hoti.
  4680. 584680,122,249,9,16,1,79,7,Vessavaṇassa hi yakkhiniyo vārena anotattadahato sīsaparamparāya udakamāharanti.
  4681. 584681,122,249,17,21,1,48,4,Tā catumāsaccayenapi pañcamāsaccayenapi muccanti.
  4682. 584682,122,249,22,27,1,54,5,Aparā yakkhiniyo kilantakāyā jīvitakkhayampi pāpuṇanti.
  4683. 584683,122,249,28,45,1,85,13,Sā pana udakavārato muttamattāva vegena taṃ gharaṃ gantvā‘‘ kuhiṃ me sahāyikā’’ ti pucchi.
  4684. 584684,122,249,46,66,1,104,14,"‘‘ Kuhiṃ naṃ passissasi, tassā imasmiṃ ṭhāne jātajātadārake yakkhinī āgantvā khādati, tasmā kulagehaṃ gatā’’ ti. "
  4685. 584685,122,249,67,85,1,102,13,"Sā‘‘ yattha vā tattha vā gacchatu, na me muccissatī’’ ti veravegasamussāhitamānasā nagarābhimukhī pakkhandi. "
  4686. 584686,122,249,86,159,1,463,56,"Itarāpi nāmaggahaṇadivase naṃ dārakaṃ nhāpetvā nāmaṃ katvā,‘‘ sāmi, idāni sakagharaṃ gacchāmā’’ ti puttamādāya sāmikena saddhiṃ vihāramajjhe gatamaggena gacchantī puttaṃ sāmikassa datvā vihārapokkharaṇiyā nhātvā sāmike nhāyante uttaritvā puttassa thaññaṃ pāyamānā ṭhitā yakkhiniṃ āgacchantiṃ disvā sañjānitvā,‘‘ sāmi, vegena ehi, ayaṃ sā yakkhinī, vegena ehi, ayaṃ sā yakkhinī’’ ti uccāsaddaṃ katvā yāva tassa āgamanaṃ saṇṭhātuṃ asakkontī nivattetvā antovihārābhimukhī pakkhandi. "
  4687. 584687,122,250,2,8,1,48,6,Tasmiṃ samaye satthā parisamajjhe dhammaṃ desesi.
  4688. 584688,122,250,9,29,1,103,15,"Sā puttaṃ tathāgatassa pādapiṭṭhe nipajjāpetvā‘‘ tumhākaṃ mayā esa dinno, puttassa me jīvitaṃ dethā’’ ti āha. "
  4689. 584689,122,250,30,38,1,73,8,Dvārakoṭṭhake adhivattho sumanadevo nāma yakkhiniyā anto pavisituṃ nādāsi.
  4690. 584690,122,250,39,55,1,75,10,"Satthā ānandattheraṃ āmantetvā‘‘ gaccha, ānanda, taṃ yakkhiniṃ pakkosāhī’’ ti āha. "
  4691. 584691,122,250,56,58,1,13,2,Thero pakkosi.
  4692. 584692,122,250,59,71,1,34,6,"Itarā‘‘ ayaṃ, bhante, āgacchatī’’ ti āha. "
  4693. 584693,122,250,72,116,1,254,33,"Satthā‘‘ etu, mā saddamakāsī’’ ti vatvā taṃ āgantvā ṭhitaṃ‘‘ kasmā evaṃ karosi, sace tumhe mādisassa buddhassa sammukhībhāvaṃ nāgamissatha, ahinakulānaṃ viya acchaphandanānaṃ viya kākolūkānaṃ viya ca kappaṭṭhitikaṃ vo veraṃ abhavissa , kasmā veraṃ paṭiveraṃ karotha. "
  4694. 584694,122,250,117,129,1,60,9,"Verañhi averena upasammati, no verenā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  4695. 584695,122,251,2,4,1,0,0,5.
  4696. 584696,122,252,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Na hi verena verāni, sammantīdha kudācanaṃ; "
  4697. 584697,122,253,2,12,1,43,7,"Averena ca sammanti, esa dhammo sanantano’’ ti. "
  4698. 584698,122,254,2,31,1,211,26,"Tattha na hi {verenā}ti yathā hi kheḷasiṅghāṇikādīhi asucīhi makkhitaṃ ṭhānaṃ teheva asucīhi dhovantā suddhaṃ niggandhaṃ kātuṃ na sakkonti, atha kho taṃ ṭhānaṃ bhiyyosomattāya asuddhatarañceva duggandhatarañca hoti; "
  4699. 584699,122,254,32,49,1,132,16,"evameva akkosantaṃ paccakkosanto paharantaṃ paṭipaharanto verena veraṃ vūpasametuṃ na sakkoti, atha kho bhiyyo bhiyyo verameva karoti. "
  4700. 584700,122,254,50,62,1,71,11,"Iti verāni nāma verena kismiñci kāle na sammanti, atha kho vaḍḍhantiyeva. "
  4701. 584701,122,254,63,82,1,133,17,"Averena ca {sammantī}ti yathā pana tāni kheḷādīni asucīni vippasannena udakena dhoviyamānāni nassanti, taṃ ṭhānaṃ suddhaṃ hoti sugandhaṃ; "
  4702. 584702,122,254,83,94,1,125,11,evameva averena khantimettodakena yoniso manasikārena paccavekkhaṇena verāni vūpasammanti paṭippassambhanti abhāvaṃ gacchanti.
  4703. 584703,122,254,95,104,1,71,8,Esa dhammo {sanantano}ti esa averena verūpasamanasaṅkhāto porāṇako dhammo;
  4704. 584704,122,254,105,108,1,52,3,sabbesaṃ buddhapaccekabuddhakhīṇāsavānaṃ gatamaggoti.
  4705. 584705,122,255,2,6,1,50,4,Gāthāpariyosāne yakkhinī sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  4706. 584706,122,255,7,11,1,46,4,Sampattaparisāyapi dhammadesanā sātthikā ahosi.
  4707. 584707,122,256,2,7,1,21,4,Satthā taṃ itthiṃ āha–
  4708. 584708,122,256,8,17,1,26,5,‘‘ etissā tava puttaṃ dehī’’ ti.
  4709. 584709,122,256,18,26,1,17,3,"‘‘ Bhāyāmi, bhante’’ ti."
  4710. 584710,122,256,27,41,1,49,9,"‘‘ Mā bhāyi, natthi te etaṃ nissāya paripantho’’ ti āha. "
  4711. 584711,122,256,42,45,1,20,3,Sā tassā puttamadāsi.
  4712. 584712,122,256,46,55,1,60,9,Sā taṃ cumbitvā āliṅgetvā puna mātuyeva datvā rodituṃ ārabhi.
  4713. 584713,122,256,56,66,1,33,6,Atha naṃ satthā‘‘ kimetan’’ ti pucchi.
  4714. 584714,122,256,67,88,1,102,15,"‘‘ Bhante, ahaṃ pubbe yathā vā tathā vā jīvikaṃ kappentīpi kucchipūraṃ nālatthaṃ, idāni kathaṃ jīvissāmī’’ ti. "
  4715. 584715,122,256,89,102,1,56,9,Atha naṃ satthā‘‘ mā cintayī’’ ti samassāsetvā taṃ itthimāha–
  4716. 584716,122,256,103,116,1,66,8,‘‘ imaṃ netvā attano gehe nivāsāpetvā aggayāgubhattehi paṭijaggāhī’’ ti.
  4717. 584717,122,256,117,132,1,134,14,"Sā taṃ netvā piṭṭhivaṃse patiṭṭhāpetvā aggayāgubhattehi paṭijaggi, tassā vīhipaharaṇakāle musalaggena muddhaṃ paharantaṃ viya upaṭṭhāsi. "
  4718. 584718,122,256,133,195,1,414,51,"Sā sahāyikaṃ āmantetvā‘‘ imasmiṃ ṭhāne vasituṃ na sakkomi, aññattha maṃ patiṭṭhāpehī’’ ti vatvā musalasālāya udakacāṭiyaṃ uddhane nibbakose saṅkārakūṭe gāmadvāre cāti etesu ṭhānesu patiṭṭhāpitāpi idha me musalena sīsaṃ bhindantaṃ viya upaṭṭhāti, idha dārakā ucchiṭṭhodakaṃ otārenti, idha sunakhā nipajjanti, idha dārakā asuciṃ karonti, idha kacavaraṃ chaḍḍenti, idha gāmadārakā lakkhayoggaṃ karontīti sabbāni tāni paṭikkhipi. "
  4719. 584719,122,256,196,206,1,93,10,Atha naṃ bahigāme vivittokāse patiṭṭhāpetvā tattha tassā aggayāgubhattādīni haritvā paṭijaggi.
  4720. 584720,122,256,207,211,1,24,4,Sā yakkhinī evaṃ cintesi–
  4721. 584721,122,256,212,227,1,68,10,"‘‘ ayaṃ me sahāyikā idāni bahūpakārā, handāhaṃ kiñci paṭiguṇaṃ karomī’’ ti. "
  4722. 584722,122,256,228,253,1,166,18,"Sā‘‘ imasmiṃ saṃvacchare subbuṭṭhikā bhavissati, thalaṭṭhāne sassaṃ karohi, imasmiṃ saṃvacchare dubbuṭṭhikā bhavissati, ninnaṭṭhāneyeva sassaṃ karohī’’ ti sahāyikāya āroceti. "
  4723. 584723,122,256,254,265,1,81,10,"Sesajanehi katasassaṃ atiudakena vā anodakena vā nassati, tassā ativiya sampajjati. "
  4724. 584724,122,256,266,296,1,149,21,"Atha naṃ sesajanā,‘‘ amma, tayā katasassaṃ neva accodakena, na anudakena nassati, subbuṭṭhidubbuṭṭhibhāvaṃ ñatvā kammaṃ karosi, kiṃ nu kho etan’’ ti pucchiṃsu."
  4725. 584725,122,256,297,317,1,131,15,"‘‘ Amhākaṃ sahāyikā yakkhinī subbuṭṭhidubbuṭṭhibhāvaṃ ācikkhati, mayaṃ tassā vacanena thalesu ninnesu sassāni karoma, tena no sampajjati. "
  4726. 584726,122,256,318,321,1,15,3,Kiṃ na passatha?
  4727. 584727,122,256,322,343,1,150,16,"Nibaddhaṃ amhākaṃ gehato yāgubhattādīni hariyamānāni, tāni etissā harīyanti, tumhepi etissā aggayāgubhattādīni haratha, tumhākampi kammante olokessatī’’ ti. "
  4728. 584728,122,256,344,348,1,43,4,Athassā sakalanagaravāsino sakkāraṃ kariṃsu.
  4729. 584729,122,256,349,358,1,79,9,Sāpi tato paṭṭhāya sabbesaṃ kammante olokentī lābhaggappattā ahosi mahāparivārā.
  4730. 584730,122,256,359,364,1,45,5,Sā aparabhāge aṭṭha salākabhattāni paṭṭhapesi.
  4731. 584731,122,256,365,368,1,30,3,Tāni yāvajjakālā dīyantiyevāti.
  4732. 584732,122,257,2,4,1,28,2,Kāḷayakkhinīvatthu catutthaṃ.
  4733. 584733,122,258,2,4,1,15,2,5 . Kosambakavatthu
  4734. 584734,122,259,2,17,1,101,13,Pare ca na {vijānantī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto kosambake bhikkhū ārabbha kathesi.
  4735. 584735,122,260,2,12,1,105,10,Kosambiyañhi ghositārāme pañcasatapañcasataparivārā dve bhikkhū vihariṃsu vinayadharo ca dhammakathiko ca.
  4736. 584736,122,260,13,24,1,112,10,Tesu dhammakathiko ekadivasaṃ sarīravalañjaṃ katvā udakakoṭṭhake ācamanaudakāvasesaṃ bhājane ṭhapetvāva nikkhami.
  4737. 584737,122,260,25,47,1,107,15,"Pacchā vinayadharo tattha paviṭṭho taṃ udakaṃ disvā nikkhamitvā itaraṃ pucchi,‘‘ āvuso, tayā udakaṃ ṭhapitan’’ ti?"
  4738. 584738,122,260,48,56,1,12,3,"‘‘ Āma, āvuso’’ ti."
  4739. 584739,122,260,57,67,1,38,6,‘‘ Kiṃ panettha āpattibhāvaṃ na jānāsī’’ ti?
  4740. 584740,122,260,68,77,1,16,4,"‘‘ Āma, na jānāmī’’ ti."
  4741. 584741,122,260,78,89,1,26,5,"‘‘ Hoti, āvuso, ettha āpattī’’ ti."
  4742. 584742,122,260,90,99,1,28,5,‘‘ Tena hi paṭikarissāmi nan’’ ti.
  4743. 584743,122,260,100,117,1,60,10,"‘‘ Sace pana te, āvuso, asañcicca assatiyā kataṃ, natthi āpattī’’ ti. "
  4744. 584744,122,260,118,123,1,38,5,So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi ahosi.
  4745. 584745,122,260,124,139,1,94,11,Vinayadharopi attano nissitakānaṃ‘‘ ayaṃ dhammakathiko āpattiṃ āpajjamānopi na jānātī’’ ti ārocesi.
  4746. 584746,122,260,140,157,1,96,13,Te tassa nissitake disvā‘‘ tumhākaṃ upajjhāyo āpattiṃ āpajjitvāpi āpattibhāvaṃ na jānātī’’ ti āhaṃsu.
  4747. 584747,122,260,158,163,1,38,5,Te gantvā attano upajjhāyassa ārocesuṃ.
  4748. 584748,122,260,164,166,1,10,2,So evamāha–
  4749. 584749,122,260,167,183,1,77,11,"‘‘ ayaṃ vinayadharo pubbe anāpattīti vatvā idāni āpattīti vadati, musāvādī eso’’ ti. "
  4750. 584750,122,260,184,195,1,47,7,Te gantvā‘‘ tumhākaṃ upajjhāyo musāvādī’’ ti āhaṃsu.
  4751. 584751,122,260,196,201,1,38,5,Te evaṃ aññamaññaṃ kalahaṃ vaḍḍhayiṃsu.
  4752. 584752,122,260,202,210,1,90,8,Kato vinayadharo okāsaṃ labhitvā dhammakathikassa āpattiyā adassane ukkhepanīyakammamakāsi.
  4753. 584753,122,260,211,233,1,210,21,"Tato paṭṭhāya tesaṃ paccayadāyakā upaṭṭhākāpi dve koṭṭhāsā ahesuṃ, ovādapaṭiggāhakā bhikkhuniyopi ārakkhadevatāpi tāsaṃ sandiṭṭhasambhattā ākāsaṭṭhadevatāpīti yāva brahmalokā sabbepi puthujjanā dve pakkhā ahesuṃ. "
  4754. 584754,122,260,234,243,1,83,9,Cātumahārājikaṃ ādiṃ katvā yāva akaniṭṭhabhāvanā pana ekaninnādaṃ kolāhalaṃ agamāsi.
  4755. 584755,122,261,2,143,1,857,89,"Atheko aññataro bhikkhu tathāgatamupasaṅkamitvā ukkhepakānaṃ vinayadharaantevāsikānaṃ‘‘ dhammikenevāyaṃ vinayakammena ukkhitto’’ ti laddhiñca, ukkhittānuvattakānaṃ dhammakathikaantevāsikānaṃ pana‘‘ adhammikeneva kammena ukkhitto’’ ti laddhiñca, ukkhepakehi vāriyamānānampi ca tesaṃ taṃ anuparivāretvā vicaraṇabhāvañca ārocesi bhagavā‘‘ samaggā kira hontū’’ ti dve vāre pesetvā‘‘ na icchanti, bhante, samaggā bhavitun’’ ti sutvā tatiyavāre‘‘ bhinno bhikkhusaṅgho, bhinno bhikkhusaṅgho’’ ti tesaṃ santikaṃ gantvā ukkhepakānaṃ ukkhepane, itaresañca āpattiyā adassane ādīnavaṃ kathetvā puna tesaṃ tattheva ekasīmāyaṃ uposathādīni anujānitvā bhattaggādīsu bhaṇḍanajātānaṃ‘‘ āsanantarikāya nisīditabban’’ ti( mahāva.456) bhattagge vattaṃ paññāpetvā‘‘ idānipi bhaṇḍanajātāva viharantī’’ ti sutvā tattha gantvā‘‘ alaṃ, bhikkhave, mā bhaṇḍanan’’ tiādīni vatvā,‘‘ bhikkhave, bhaṇḍanakalahaviggahavivādā nāmete anatthakārakā. "
  4756. 584756,122,261,144,177,1,136,16,"Kalahaṃ nissāya hi laṭukikāpi sakuṇikā hatthināgaṃ jīvitakkhayaṃ pāpesī’’ ti laṭukikajātakaṃ( jā.1.5.39 ādayo) kathetvā,‘‘ bhikkhave, samaggā hotha, mā vivadatha. "
  4757. 584757,122,261,178,199,1,91,10,Vivādaṃ nissāya hi anekasatasahassā vaṭṭakāpi jīvitakkhayaṃ pattā’’ ti vaṭṭakajātakaṃ( jā.1.1.118) kathesi.
  4758. 584758,122,261,200,254,1,290,30,"Evampi tesu bhagavato vacanaṃ anādiyantesu aññatarena dhammavādinā tathāgatassa vihesaṃ anicchantena‘‘ āgametu, bhante bhagavā, dhammasāmi, appossukko, bhante bhagavā, diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu, mayameva tena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā’’ ti( mahāva.457; ma. ni.3.236) vutte atītaṃ āhari– "
  4759. 584759,122,262,2,11,1,65,7,"Bhūtapubbaṃ , bhikkhave, bārāṇasiyaṃ brahmadatto nāma kāsirājā ahosi. "
  4760. 584760,122,262,12,43,1,283,27,"Brahmadattena dīghītissa kosalarañño rajjaṃ acchinditvā aññātakavesena vasantassa pituno māritabhāvañceva dīghāvukumārena attano jīvite dinne tato paṭṭhāya tesaṃ samaggabhāvañca kathetvā‘‘ tesañhi nāma, bhikkhave, rājūnaṃ ādinnadaṇḍānaṃ ādinnasatthānaṃ evarūpaṃ khantisoraccaṃ bhavissati. "
  4761. 584761,122,262,44,73,1,160,24,"Idha kho taṃ, bhikkhave, sobhetha, yaṃ tumhe evaṃ svākhāte dhammavinaye pabbajitā samānā khamā ca bhaveyyātha soratā cā’’ ti ovaditvāpi neva te samagge kātuṃ asakkhi. "
  4762. 584762,122,262,74,94,1,113,17,"So tāya ākiṇṇavihāratāya ukkaṇṭhito‘‘ ahaṃ kho idāni ākiṇṇo dukkhaṃ viharāmi, ime ca bhikkhū mama vacanaṃ na karonti. "
  4763. 584763,122,262,95,130,1,322,30,"Yaṃnūnāhaṃ ekakova gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyan’’ ti cintetvā kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā anapaloketvā bhikkhusaṅghaṃ ekakova attano pattacīvaramādāya bālakaloṇakagāmaṃ gantvā tattha bhaguttherassa ekacārikavattaṃ kathetvā pācinavaṃsamigadāye tiṇṇaṃ kulaputtānaṃ sāmaggiyānisaṃsaṃ kathetvā yena pālileyyakaṃ atthi, tadavasari. "
  4764. 584764,122,262,131,144,1,138,13,Tatra sudaṃ bhagavā pālileyyakaṃ upanissāya rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle pālileyyakena hatthinā upaṭṭhiyamāno phāsukaṃ vassāvāsaṃ vasi.
  4765. 584765,122,263,2,27,1,125,15,"Kosambivāsinopi kho upāsakā vihāraṃ gantvā satthāraṃ apassantā‘‘ kuhiṃ, bhante, satthā’’ ti pucchitvā‘‘ pālileyyakavanasaṇḍaṃ gato’’ ti."
  4766. 584766,122,263,28,35,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  4767. 584767,122,263,36,51,1,57,10,"‘‘ Amhe samagge kātuṃ vāyami, mayaṃ pana na samaggā ahumhā’’ ti."
  4768. 584768,122,263,52,70,1,88,12,"‘‘ Kiṃ, bhante, tumhe satthu santike pabbajitvā tasmiṃ sāmaggiṃ karonte samaggā nāhuvatthā’’ ti?"
  4769. 584769,122,263,71,77,1,12,2,‘‘ Evamāvuso’’ ti.
  4770. 584770,122,263,78,118,1,231,32,"‘‘ Manussā ime satthu santike pabbajitvā tasmiṃ sāmaggiṃ karontepi samaggā na jātā, mayaṃ ime nissāya satthāraṃ daṭṭhuṃ na labhimhā, imesaṃ neva āsanaṃ dassāma, na abhivādanādīni karissāmā’’ ti tato paṭṭhāya tesaṃ sāmīcimattampi na kariṃsu. "
  4771. 584771,122,263,119,144,1,155,20,"Te appāhāratāya sussamānā katipāheneva ujukā hutvā aññamaññaṃ accayaṃ desetvā khamāpetvā‘‘ upāsakā mayaṃ samaggā jātā, tumhepi no purimasadisā hothā’’ ti āhaṃsu."
  4772. 584772,122,263,145,157,1,34,6,"‘‘ Khamāpito pana vo, bhante, satthā’’ ti."
  4773. 584773,122,263,158,167,1,21,4,"‘‘ Na khamāpito, āvuso’’ ti."
  4774. 584774,122,263,168,184,1,93,11,"‘‘ Tena hi satthāraṃ khamāpetha, satthu khamāpitakāle mayampi tumhākaṃ purimasadisā bhavissāmā’’ ti. "
  4775. 584775,122,263,185,195,1,89,10,Te antovassabhāvena satthu santikaṃ gantuṃ avisahantā dukkhena taṃ antovassaṃ vītināmesuṃ.
  4776. 584776,122,263,196,203,1,51,7,Satthā pana tena hatthinā upaṭṭhiyamāno sukhaṃ vasi.
  4777. 584777,122,263,204,214,1,73,9,Sopi hi hatthināgo gaṇaṃ pahāya phāsuvihāratthāyeva taṃ vanasaṇḍaṃ pāvisi.
  4778. 584778,122,264,2,3,1,7,1,Yathāha –
  4779. 584779,122,264,4,56,1,296,34,"‘‘ ahaṃ kho ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthīnīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā cassa me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti, yaṃnūnāhaṃ ekova gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyan’’ ti( mahāva.467; udā.35). "
  4780. 584780,122,264,57,88,1,263,29,"Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṃ rakkhitavanasaṇḍaṃ bhaddasālamūlaṃ, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā pana bhagavantaṃ vanditvā olokento aññaṃ kiñci adisvā bhaddasālamūlaṃ pādeneva paharanto tacchetvā soṇḍāya sākhaṃ gahetvā sammajji. "
  4781. 584781,122,264,89,104,1,114,13,"Tato paṭṭhāya soṇḍāya ghaṭaṃ gahetvā pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti, uṇhodakena atthe sati uṇhodakaṃ paṭiyādeti. "
  4782. 584782,122,264,105,106,1,6,1,Kathaṃ?
  4783. 584783,122,264,107,137,1,258,28,"Hatthena kaṭṭhāni ghaṃsitvā aggiṃ sampādeti, tattha dārūni pakkhipanto aggiṃ jāletvā tattha pāsāṇe pakkhipitvā pacitvā dārudaṇḍakena pavaṭṭetvā paricchinnāya khuddakasoṇḍikāya khipati, tato hatthaṃ otāretvā udakassa tattabhāvaṃ jānitvā gantvā satthāraṃ vandati. "
  4784. 584784,122,264,138,153,1,67,10,Satthā‘‘ udakaṃ te tāpitaṃ pālileyyakā’’ ti vatvā tattha gantvā nhāyati .
  4785. 584785,122,264,154,159,1,41,5,Athassa nānāvidhāni phalāni āharitvā deti.
  4786. 584786,122,264,160,175,1,120,14,"Yadā pana satthā gāmaṃ piṇḍāya pavisati, tadā satthu pattacīvaramādāya kumbhe patiṭṭhapetvā satthārā saddhiṃyeva gacchati. "
  4787. 584787,122,264,176,199,1,127,18,"Satthā gāmūpacāraṃ patvā‘‘ pālileyyaka ito paṭṭhāya tayā gantuṃ na sakkā, āhāra me pattacīvaran’’ ti āharāpetvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisi. "
  4788. 584788,122,264,200,247,1,389,40,"Sopi yāva satthu nikkhamanā tattheva ṭhatvā āgamanakāle paccuggamanaṃ katvā purimanayeneva pattacīvaraṃ gahetvā vasanaṭṭhāne otāretvā vattaṃ dassetvā sākhāya bījati, rattiṃ vāḷamigaparipanthanivāraṇatthaṃ mahantaṃ daṇḍaṃ soṇḍāya gahetvā‘‘ satthāraṃ rakkhissāmī’’ ti yāva aruṇuggamanā vanasaṇḍassa antarantarena vicarati, tato paṭṭhāyayeva kira so vanasaṇḍo pālileyyakarakkhitavanasaṇḍo nāma jāto. "
  4789. 584789,122,264,248,256,1,71,8,Aruṇe uggate mukhodakadānaṃ ādiṃ katvā tenevūpāyena sabbavattāni karoti.
  4790. 584790,122,265,2,41,1,309,34,Atheko makkaṭo taṃ hatthiṃ uṭṭhāya samuṭṭhāya divase divase tathāgatassa ābhisamācārikaṃ karontaṃ disvā‘‘ ahampi kiñcideva karissāmī’’ ti vicaranto ekadivasaṃ nimmakkhikaṃ daṇḍakamadhuṃ disvā daṇḍakaṃ bhañjitvā daṇḍakeneva saddhiṃ madhupaṭalaṃ satthu santikaṃ āharitvā kadalipattaṃ chinditvā tattha ṭhapetvā adāsi .
  4791. 584791,122,265,42,44,1,12,2,Satthā gaṇhi.
  4792. 584792,122,265,45,81,1,200,28,Makkaṭo‘‘ karissati nu kho paribhogaṃ na karissatī’’ ti olokento gahetvā nisinnaṃ disvā‘‘ kiṃ nu kho’’ ti cintetvā daṇḍakoṭiyaṃ gahetvā parivattetvā upadhārento aṇḍakāni disvā tāni saṇikaṃ apanetvā puna adāsi.
  4793. 584793,122,265,82,84,1,22,2,Satthā paribhogamakāsi.
  4794. 584794,122,265,85,93,1,57,8,So tuṭṭhamānaso taṃ taṃ sākhaṃ gahetvā naccantova aṭṭhāsi.
  4795. 584795,122,265,94,98,1,46,4,Athassa gahitasākhāpi akkantasākhāpi bhijjiṃsu.
  4796. 584796,122,265,99,119,1,191,18,"So ekasmiṃ khāṇumatthake patitvā niviṭṭhagatto satthari pasanneneva cittena kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane tiṃsayojanike kanakavimāne nibbatti, accharāsahassaparivāro makkaṭadevaputto nāma ahosi. "
  4797. 584797,122,266,2,10,1,90,8,Tathāgatassa tattha hatthināgena upaṭṭhiyamānassa vasanabhāvo sakalajambudīpe pākaṭo ahosi.
  4798. 584798,122,266,11,36,1,142,15,"Sāvatthinagarato‘‘ anāthapiṇḍiko visākhā ca mahāupāsikā’’ tievamādīni mahākulāni ānandattherassa sāsanaṃ pahiṇiṃsu‘‘ satthāraṃ no, bhante, dassethā’’ ti. "
  4799. 584799,122,266,37,72,1,218,26,"Disāvāsinopi pañcasatā bhikkhū vuṭṭhavassā ānandattheraṃ upasaṅkamitvā‘‘ cirassutā no, āvuso ānanda, bhagavato sammukhā dhammī kathā, sādhu mayaṃ, āvuso ānanda, labheyyāma bhagavato sammukhā dhammiṃ kathaṃ savanāyā’’ ti yāciṃsu. "
  4800. 584800,122,266,73,102,1,193,24,Thero te bhikkhū ādāya tattha gantvā‘‘ temāsaṃ ekavihārino tathāgatassa santikaṃ ettakehi bhikkhūhi saddhiṃ upasaṅkamituṃ ayuttan’’ ti cintetvā te bhikkhū bahi ṭhapetvā ekakova satthāraṃ upasaṅkami.
  4801. 584801,122,266,103,108,1,43,5,Pālileyyako taṃ disvā daṇḍamādāya pakkhandi.
  4802. 584802,122,266,109,126,1,77,11,"Satthā oloketvā apehi‘‘ apehi pālileyyaka, mā nivārayi, buddhupaṭṭhāko eso’’ ti āha. "
  4803. 584803,122,266,127,133,1,60,6,So tattheva daṇḍaṃ chaḍḍetvā pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ āpucchi.
  4804. 584804,122,266,134,136,1,12,2,Thero nādāsi.
  4805. 584805,122,266,137,154,1,107,12,"Nāgo‘‘ sace uggahitavatto bhavissati, satthu nisīdanapāsāṇaphalake attano parikkhāraṃ na ṭhapessatī’’ ti cintesi. "
  4806. 584806,122,266,155,159,1,35,4,Thero pattacīvaraṃ bhūmiyaṃ ṭhapesi.
  4807. 584807,122,266,160,171,1,74,11,Vattasampannā hi garūnaṃ āsane vā sayane vā attano parikkhāraṃ na ṭhapenti.
  4808. 584808,122,267,2,8,1,55,6,Thero satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi.
  4809. 584809,122,267,9,54,1,187,27,"Satthā‘‘ ānanda, ekova āgatosī’’ ti pucchitvā pañcasatehi bhikkhūhi saddhiṃ āgatabhāvaṃ sutvā‘‘ kahaṃ panete’’ ti vatvā ‘‘ tumhākaṃ cittaṃ ajānanto bahi ṭhapetvā āgatomhī’’ ti vutte‘‘ pakkosāhi ne’’ ti āha. "
  4810. 584810,122,267,55,58,1,17,3,Thero tathā akāsi.
  4811. 584811,122,267,59,66,1,57,7,Te bhikkhū āgantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
  4812. 584812,122,267,67,112,1,300,33,"Satthā tehi saddhiṃ paṭisanthāraṃ katvā tehi bhikkhūhi,‘‘ bhante bhagavā, hi buddhasukhumālo ceva khattiyasukhumālo ca, tumhehi temāsaṃ ekakehi tiṭṭhantehi nisīdantehi ca dukkaraṃ kataṃ, vattapaṭivattakārakopi mukhodakādidāyakopi nāhosi maññe’’ ti vutte,‘‘ bhikkhave, pālileyyakahatthinā mama sabbakiccāni katāni. "
  4813. 584813,122,267,113,134,1,130,16,"Evarūpañhi sahāyaṃ labhantena ekatova vasituṃ yuttaṃ, alabhantassa ekacārikabhāvova seyyo’’ ti vatvā imā nāgavagge tisso gāthā abhāsi–"
  4814. 584814,122,268,2,8,1,29,5,"‘ ‘ Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, "
  4815. 584815,122,269,2,5,1,31,3,Saddhiṃcaraṃ sādhuvihāri dhīraṃ;
  4816. 584816,122,270,2,5,1,30,3,"Abhibhuyya sabbāni parissayāni, "
  4817. 584817,122,271,2,5,1,26,3,Careyya tenattamano satīmā.
  4818. 584818,122,272,2,9,1,30,6,"‘ ‘ No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, "
  4819. 584819,122,273,2,5,1,31,3,Saddhiṃcaraṃ sādhuvihāri dhīraṃ;
  4820. 584820,122,274,2,6,1,29,4,"Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, "
  4821. 584821,122,275,2,6,1,28,4,Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
  4822. 584822,122,276,2,7,1,20,4,"‘ ‘ Ekassa caritaṃ seyyo, "
  4823. 584823,122,277,2,5,1,20,3,Natthi bāle sahāyatā;
  4824. 584824,122,278,2,8,1,28,6,"Eko care na ca pāpāni kayirā, "
  4825. 584825,122,279,2,34,1,33,4,Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo’’ ti.( mahāva.464; ma. ni.3.237; dha. pa.328-330; su. ni.45-46);
  4826. 584826,122,280,2,8,1,61,6,Gāthāpariyosāne pañcasatāpi te bhikkhū arahatte patiṭṭhahiṃsu.
  4827. 584827,122,280,9,29,1,149,14,"Ānandattheropi anāthapiṇḍikādīhi pesitasāsanaṃ ārocetvā,‘‘ bhante, anāthapiṇḍikappamukhā te pañca ariyasāvakakoṭiyo tumhākaṃ āgamanaṃ paccāsīsantī’’ ti āha. "
  4828. 584828,122,280,30,43,1,70,9,Satthā‘‘ tena hi gaṇhāhi pattacīvaran’’ ti pattacīvaraṃ gāhāpetvā nikkhami.
  4829. 584829,122,280,44,49,1,37,5,Nāgo gantvā gatamagge tiriyaṃ aṭṭhāsi.
  4830. 584830,122,280,50,61,1,25,5,"‘‘ Kiṃ karoti, bhante, nāgo’’ ti?"
  4831. 584831,122,280,62,95,1,170,21,"‘‘ Tumhākaṃ, bhikkhave, bhikkhaṃ dātuṃ paccāsīsati, dīgharattaṃ kho panāyaṃ mayhaṃ upakārako, nāssa cittaṃ kopetuṃ vaṭṭati, nivattatha, bhikkhave’’ ti satthā bhikkhū gahetvā nivatti. "
  4832. 584832,122,280,96,107,1,114,11,Hatthīpi vanasaṇḍaṃ pavisitvā panasakadaliphalādīni nānāphalāni saṃharitvā rāsiṃ katvā punadivase bhikkhūnaṃ adāsi.
  4833. 584833,122,280,108,113,1,46,5,Pañcasatā bhikkhū sabbāni khepetuṃ nāsakkhiṃsu.
  4834. 584834,122,280,114,119,1,58,5,Bhattakiccapariyosāne satthā pattacīvaraṃ gāhetvā nikkhami.
  4835. 584835,122,280,120,128,1,66,8,Nāgo bhikkhūnaṃ antarantarena gantvā satthu purato tiriyaṃ aṭṭhāsi.
  4836. 584836,122,280,129,140,1,25,5,"‘‘ Kiṃ karoti, bhante, nāgo’’ ti?"
  4837. 584837,122,280,141,153,1,51,7,"‘‘ Ayañhi bhikkhave, tumhe pesetvā maṃ nivattetukāmo’’ ti. "
  4838. 584838,122,280,154,184,1,146,22,"Atha naṃ satthā‘‘ pālileyyaka, idaṃ pana mama anivattagamanaṃ, tava iminā attabhāvena jhānaṃ vā vipassanaṃ vā maggaphalaṃ vā natthi, tiṭṭha tvan’’ ti āha. "
  4839. 584839,122,280,185,195,1,73,10,Taṃ sutvā nāgo mukhe soṇḍaṃ pakkhipitvā rodanto pacchato pacchato agamāsi.
  4840. 584840,122,280,196,228,1,189,25,"So hi satthāraṃ nivattetuṃ labhanto teneva niyāmena yāvajīvaṃ paṭijaggeyya, satthā pana taṃ gāmūpacāraṃ patvā‘‘ pālileyyaka ito paṭṭhāya tava abhūmi, manussāvāso saparipantho, tiṭṭha tvan’’ ti āha. "
  4841. 584841,122,280,229,251,1,222,21,"So rodamāno tattheva ṭhatvā satthari cakkhupathaṃ vijahante hadayena phalitena kālaṃ katvā satthari pasādena tāvatiṃsabhavane tiṃsayojanike kanakavimāne accharāsahassamajjhe nibbatti, pālileyyakadevaputtoyevassa nāmaṃ ahosi. "
  4842. 584842,122,281,2,6,1,37,4,Satthāpi anupubbena jetavanaṃ agamāsi.
  4843. 584843,122,281,7,24,1,91,12,Kosambakā bhikkhū ‘‘ satthā kira sāvatthiṃ āgato’’ ti sutvā satthāraṃ khamāpetuṃ tattha agamaṃsu.
  4844. 584844,122,281,25,56,1,154,21,"Kosalarājā‘‘ te kira kosambakā bhaṇḍanakārakā bhikkhū āgacchantī’’ ti sutvā satthāraṃ upasaṅkamitvā‘‘ ahaṃ, bhante, tesaṃ mama vijitaṃ pavisituṃ na dassāmī’’ ti āha."
  4845. 584845,122,281,57,83,1,138,18,"‘‘ Mahārāja, sīlavantā ete bhikkhū, kevalaṃ aññamaññaṃ vivādena mama vacanaṃ na gaṇhiṃsu, idāni maṃ khamāpetuṃ āgacchanti, āgacchantu mahārājā’’ ti. "
  4846. 584846,122,281,84,105,1,113,15,"Anāthapiṇḍikopi‘‘ ahaṃ, bhante, tesaṃ vihāraṃ pavisituṃ na dassāmī’’ ti vatvā tatheva bhagavatā paṭikkhitto tuṇhī ahosi. "
  4847. 584847,122,281,106,116,1,88,10,Sāvatthiyaṃ anuppattānaṃ pana tesaṃ bhagavā ekamante vivittaṃ kārāpetvā senāsanaṃ dāpesi.
  4848. 584848,122,281,117,131,1,89,12,"Aññe bhikkhū tehi saddhiṃ neva ekato nisīdanti, na tiṭṭhanti, āgatāgatā satthāraṃ pucchanti–"
  4849. 584849,122,281,132,144,1,51,6,"‘‘ katamete, bhante, bhaṇḍanakārakā kosambakā bhikkhū’’ ti? "
  4850. 584850,122,281,145,153,1,21,4,Satthā‘‘ ete’’ ti dasseti.
  4851. 584851,122,281,154,178,1,147,19,"‘‘ Ete kira te, ete kira te’’ ti āgatāgatehi aṅgulikā dassiyamānā lajjāya sīsaṃ ukkhipituṃ asakkontā bhagavato pādamūle nipajjitvā bhagavantaṃ khamāpesuṃ. "
  4852. 584852,122,281,179,274,1,569,67,"Satthā‘‘ bhāriyaṃ vo, bhikkhave, kataṃ, tumhe hi nāma mādisassa buddhassa santike pabbajitvā mayi sāmaggiṃ karonte mama vacanaṃ na karittha, porāṇakapaṇḍitāpi vajjhappattānaṃ mātāpitūnaṃ ovādaṃ sutvā tesu jīvitā voropiyamānesupi taṃ anatikkamitvā pacchā dvīsu raṭṭhesu rajjaṃ kārayiṃsū’’ ti vatvā punadeva kosambikajātakaṃ( jā.1.9.10 ādayo) kathetvā‘‘ evaṃ, bhikkhave, dīghāvukumāro mātāpitūsu jīvitā voropiyamānesupi tesaṃ ovādaṃ anatikkamitvā pacchā brahmadattassa dhītaraṃ labhitvā dvīsu kāsikosalaraṭṭhesu rajjaṃ kāresi, tumhehi pana mama vacanaṃ akarontehi bhāriyaṃ katan’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  4853. 584853,122,282,2,4,1,0,0,6.
  4854. 584854,122,283,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Pare ca na vijānanti, mayamettha yamāmase; "
  4855. 584855,122,284,2,13,1,47,8,"Ye ca tattha vijānanti, tato sammanti medhagā’’ ti. "
  4856. 584856,122,285,2,12,1,65,9,Tattha {pare}ti paṇḍite ṭhapetvā tato aññe bhaṇḍanakārakā pare nāma.
  4857. 584857,122,285,13,33,1,130,16,Te tattha saṅghamajjhe kolāhalaṃ karontā‘‘ mayaṃ yamāmase uparamāma vinassāma satataṃ samitaṃ maccusantikaṃ gacchāmā’’ ti na vijānanti.
  4858. 584858,122,285,34,51,1,84,12,Ye ca tattha {vijānantī}ti ye tattha paṇḍitā‘‘ mayaṃ maccusantikaṃ gacchāmā’’ ti vijānanti.
  4859. 584859,122,285,52,65,1,114,12,Tato sammanti {medhagā}ti evañhi te jānantā yonisomanasikāraṃ uppādetvā medhagānaṃ kalahānaṃ vūpasamāya paṭipajjanti.
  4860. 584860,122,285,66,73,1,49,7,Atha nesaṃ tāya paṭipattiyā te medhagā sammantīti.
  4861. 584861,122,285,74,101,1,140,19,"Atha vā pare {cā}ti pubbe mayā‘‘ mā, bhikkhave, bhaṇḍanan’’ tiādīni vatvā ovadiyamānāpi mama ovādassa apaṭiggahaṇena atikkamanena amāmakā pare nāma."
  4862. 584862,122,285,102,119,1,116,13,‘‘ Mayaṃ chandādivasena micchāgāhaṃ gahetvā ettha saṅghamajjhe yamāmase bhaṇḍanādīnaṃ vuddhiyā vāyamāmā’’ ti na vijānanti.
  4863. 584863,122,285,120,156,1,249,31,"Idāni pana yoniso paccavekkhamānā tattha tumhākaṃ antare ye ca paṇḍitapurisā‘‘ pubbe mayaṃ chandādivasena vāyamantā ayoniso paṭipannā’’ ti vijānanti, tato tesaṃ santikā te paṇḍitapurise nissāya ime dāni kalahasaṅkhātā medhagā sammantīti ayamettha atthoti. "
  4864. 584864,122,286,2,6,1,66,4,Gāthāpariyosāne sampattabhikkhū sotāpattiphalādīsu patiṭṭhahiṃsūti.
  4865. 584865,122,287,2,4,1,24,2,Kosambakavatthu pañcamaṃ.
  4866. 584866,122,288,2,4,1,20,2,6 . Mahākāḷattheravatthu
  4867. 584867,122,289,2,14,1,123,12,Subhānupassin ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā setabyanagaraṃ upanissāya siṃsapāvane viharanto cūḷakāḷamahākāḷe ārabbha kathesi.
  4868. 584868,122,290,2,14,1,78,8,"Setabyanagaravāsino hi cūḷakāḷo, majjhimakāḷo, mahākāḷoti tayo bhātaro kuṭumbikā . "
  4869. 584869,122,290,15,27,1,105,11,"Tesu jeṭṭhakaniṭṭhā disāsu vicaritvā pañcahi sakaṭasatehi bhaṇḍaṃ āharanti, majjhimakāḷo ābhataṃ vikkiṇāti. "
  4870. 584870,122,290,28,47,1,148,18,Athekasmiṃ samaye te ubhopi bhātaro pañcahi sakaṭasatehi nānābhaṇḍaṃ gahetvā sāvatthiṃ gantvā sāvatthiyā ca jetavanassa ca antare sakaṭāni mocayiṃsu.
  4871. 584871,122,290,48,101,1,324,38,"Tesu mahākāḷo sāyanhasamaye mālāgandhādihatthe sāvatthivāsino ariyasāvake dhammassavanāya gacchante disvā‘‘ kuhiṃ ime gacchantī’’ ti pucchitvā tamatthaṃ sutvā‘‘ ahampi gamissāmī’’ ti cintetvā kaniṭṭhaṃ āmantetvā,‘‘ tāta, tesu sakaṭesu appamatto hohi, ahaṃ dhammaṃ sotuṃ gacchāmī’’ ti vatvā gantvā tathāgataṃ vanditvā parisapariyante nisīdi. "
  4872. 584872,122,290,102,128,1,154,16,Satthā taṃ disvā tassa ajjhāsayavasena anupubbiṃ kathaṃ kathento dukkhakkhandhasuttā divasena( ma. ni.1.163 ādayo) anekapariyāyena kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesañca kathesi.
  4873. 584873,122,290,129,224,1,424,61,"Taṃ sutvā mahākāḷo‘‘ sabbaṃ kira pahāya gantabbaṃ, paralokaṃ gacchantaṃ neva bhogā, na ñātakā ca anugacchanti, kiṃ me gharāvāsena pabbajissāmī’’ ti cintetvā mahājane satthāraṃ vanditvā pakkante satthāraṃ pabbajjaṃ yācitvā satthārā‘‘ natthi te koci apaloketabbo’’ ti vutte,‘‘ kaniṭṭho me, bhante, atthī’’ ti vatvā tena hi‘‘ apalokehi nan’’ ti vutte,‘‘ sādhu, bhante’’ ti vatvā gantvā kaniṭṭhaṃ pakkosāpetvā,‘‘ tāta, imaṃ sabbaṃ sāpateyyaṃ paṭipajjāhī’’ ti āha."
  4874. 584874,122,290,225,236,1,36,6,‘‘ Tumhe pana kiṃ karissatha bhātikā’’ ti?
  4875. 584875,122,290,237,246,1,35,5,‘‘ Ahaṃ satthu santike pabbajissāmī’’ ti.
  4876. 584876,122,290,247,266,1,92,13,"So taṃ nānappakārehi yācitvā nivattetuṃ asakkonto‘‘ sādhu, sāmi, yathā ajjhāsayaṃ karothā’’ ti āha. "
  4877. 584877,122,290,267,272,1,38,5,Mahākāḷo gantvā satthu santike pabbaji.
  4878. 584878,122,290,273,284,1,60,7,‘‘ Ahaṃ bhātikaṃ gahetvāva uppabbajissāmī’’ ti cūḷakāḷopi pabbaji.
  4879. 584879,122,290,285,334,1,410,42,"Aparabhāge mahākāḷo upasampadaṃ labhitvā satthāraṃ upasaṅkamitvā sāsane dhurāni pucchitvā satthārā dvīsu dhuresu kathitesu‘‘ ahaṃ, bhante, mahallakakāle pabbajitattā ganthadhuraṃ pūretuṃ na sakkhissāmi, vipassanādhuraṃ pana pūressāmī’’ ti yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ kathāpetvā sosānikadhutaṅgaṃ samādāya paṭhamayāmātikkante sabbesu niddaṃ okkantesu susānaṃ gantvā paccūsakāle sabbesu anuṭṭhitesuyeva vihāraṃ āgacchati. "
  4880. 584880,122,291,2,58,1,362,42,"Athekā susānagopikā kālī nāma chavaḍāhikā therassa ṭhitaṭṭhānaṃ nisinnaṭṭhānaṃ caṅkamitaṭṭhānañca disvā‘‘ ko nu kho idhāgacchati, pariggaṇhissāmi nan’’ ti pariggaṇhituṃ asakkontī ekadivasaṃ susānakuṭikāyameva dīpaṃ jāletvā puttadhītaro ādāya gantvā ekamante nilīyamānā majjhimayāme theraṃ āgacchantaṃ disvā gantvā vanditvā,‘‘ ayyo, no, bhante, imasmiṃ ṭhāne viharatī’’ ti āha."
  4881. 584881,122,291,59,67,1,14,3,"‘‘ Āma, upāsike’’ ti."
  4882. 584882,122,291,68,82,1,59,8,"‘‘ Bhante, susāne viharantehi nāma vattaṃ uggaṇhituṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  4883. 584883,122,291,83,106,1,92,15,Thero‘‘ kiṃ pana mayaṃ tayā kathitavatte vattissāmā’’ ti avatvā‘‘ kiṃ kātuṃ vaṭṭati upāsike’’ ti āha.
  4884. 584884,122,291,107,127,1,120,14,"‘‘ Bhante, sosānikehi nāma susāne vasanabhāvo susānagopakānañca vihāre mahātherassa ca gāmabhojakassa ca kathetuṃ vaṭṭatī’’ ti."
  4885. 584885,122,291,128,136,1,19,4,‘‘ Thero kiṃ kāraṇā’’ ti?
  4886. 584886,122,291,137,175,1,256,31,"‘‘ Katakammā corā dhanasāmikehi padānupadaṃ anubaddhā susāne bhaṇḍakaṃ chaḍḍetvā palāyanti, atha manussā sosānikānaṃ paripanthaṃ karonti, etesaṃ pana kathite‘ mayaṃ imassa bhaddantassa ettakaṃ nāma kālaṃ ettha vasanabhāvaṃ jānāma, acoro eso’ ti upaddavaṃ nivārenti. "
  4887. 584887,122,291,176,183,1,32,5,Tasmā etesaṃ kathetuṃ vaṭṭatī’’ ti.
  4888. 584888,122,292,2,11,1,27,6,‘ ‘ Thero aññaṃ kiṃ kātabban’’ ti?
  4889. 584889,122,292,12,51,1,307,30,"‘‘ Bhante, susāne vasantena nāma ayyena macchamaṃsatilapiṭṭhatelaguḷādīni vajjetabbāni, divā na niddāyitabbaṃ, kusītena na bhavitabbaṃ, āraddhavīriyena bhavitabbaṃ, asaṭhena amāyāvinā hutvā kalyāṇajjhāsayena bhavitabbaṃ, sāyaṃ sabbesu suttesu vihārato āgantabbaṃ, paccūsakāle sabbesu anuṭṭhitesuyeva vihāraṃ gantabbaṃ. "
  4890. 584890,122,292,52,79,1,209,23,"Sace, bhante, ayyo imasmiṃ ṭhāne evaṃ viharanto pabbajitakiccaṃ matthakaṃ pāpetuṃ sakkhissati, sace matasarīraṃ ānetvā chaḍḍenti, ahaṃ kambalakūṭāgāraṃ āropetvā gandhamālādīhi sakkāraṃ katvā sarīrakiccaṃ karissāmi. "
  4891. 584891,122,292,80,104,1,164,20,"No ce sakkhissati, citakaṃ āropetvā aggiṃ jāletvā saṅkunā ākaḍḍhitvā bahi khipitvā pharasunā koṭṭetvā khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā aggimhi pakkhipitvā jhāpessāmī’’ ti āha. "
  4892. 584892,122,292,105,123,1,81,13,"Atha naṃ thero‘‘ sādhu bhadde, ekaṃ pana rūpārammaṇaṃ disvā mayhaṃ katheyyāsī’’ ti āha. "
  4893. 584893,122,292,124,132,1,22,4,Sā‘‘ sādhū’’ ti paccassosi.
  4894. 584894,122,292,133,138,1,49,5,Thero yathājjhāsayena susāne samaṇadhammaṃ karoti.
  4895. 584895,122,292,139,149,1,79,8,"Cūḷakāḷatthero pana uṭṭhāya samuṭṭhāya gharāvāsaṃ cinteti, puttadāraṃ anussarati."
  4896. 584896,122,292,150,161,1,47,7,‘‘ Bhātiko me atibhāriyaṃ kammaṃ karotī’’ ti cinteti.
  4897. 584897,122,293,2,10,1,90,8,Athekā kuladhītā taṃmuhuttasamuṭṭhitena byādhinā sāyanhasamaye amilātā akilantā kālamakāsi.
  4898. 584898,122,293,11,30,1,125,15,Tamenaṃ ñātakādayo dārutelādīhi saddhiṃ sāyaṃ susānaṃ netvā susānagopikāya‘‘ imaṃ jhāpehī’’ ti bhatiṃ datvā niyyādetvā pakkamiṃsu.
  4899. 584899,122,293,31,71,1,224,28,"Sā tassā pārutavatthaṃ apanetvā taṃmuhuttamataṃ pīṇitapīṇitaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ disvā,‘‘ imaṃ ayyassa dassetuṃ patirūpaṃ ārammaṇan’’ ti cintetvā gantvā theraṃ vanditvā,‘‘ bhante, evarūpaṃ nāma ārammaṇaṃ atthi, oloketha ayyā’’ ti āha. "
  4900. 584900,122,293,72,106,1,217,25,Thero‘‘ sādhū’’ ti vatvā pārupanaṃ nīharāpetvā pādatalato yāva kesaggā oloketvā‘‘ atipīṇitametaṃ rūpaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ aggimhi naṃ pakkhipitvā mahājālāhi gahitamattakāle mayhaṃ āroceyyāsī’’ ti vatvā sakaṭṭhānameva gantvā nisīdi.
  4901. 584901,122,293,107,112,1,31,5,Sā tathā katvā therassa ārocesi.
  4902. 584902,122,293,113,116,1,20,3,Thero gantvā olokesi.
  4903. 584903,122,293,117,135,1,132,14,"Jālāya pahaṭapahaṭaṭṭhānaṃ kabaragāviyā viya sarīravaṇṇaṃ ahosi, pādā namitvā olambiṃsu, hatthā paṭikuṭiṃsu, ūrunalāṭaṃ niccammaṃ ahosi . "
  4904. 584904,122,293,136,158,1,152,18,Thero‘‘ idaṃ sarīraṃ idāneva olokentānaṃ apariyantakaraṃ hutvā idāneva khayaṃ pattaṃ vayaṃ pattan’’ ti rattiṭṭhānaṃ gantvā nisīditvā khayavayaṃ sampassamāno–
  4905. 584905,122,294,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino; "
  4906. 584906,122,295,2,43,1,46,6,"Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’’ ti.( dī. ni.2.221,272; saṃ. ni.1.186;2.143; jā.1.1.95)– "
  4907. 584907,122,296,2,10,1,70,8,Gāthaṃ vatvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
  4908. 584908,122,297,2,13,1,104,11,Tasmiṃ arahattaṃ patte satthā bhikkhusaṅghaparivuto cārikaṃ caramāno setabyaṃ gantvā siṃsapāvanaṃ pāvisi.
  4909. 584909,122,297,14,37,1,126,15,Cūḷakāḷassa bhariyāyo‘‘ satthā kira anuppatto siṃsapāvanan’’ ti sutvā‘‘ amhākaṃ sāmikaṃ gaṇhissāmā’’ ti pesetvā satthāraṃ nimantāpesuṃ.
  4910. 584910,122,297,38,48,1,103,10,Buddhānaṃ pana apariciṇṇaṭṭhāne āsanapaññattiṃ ācikkhantena ekena bhikkhunā paṭhamataraṃ gantuṃ vaṭṭati.
  4911. 584911,122,297,49,70,1,183,17,"Buddhānañhi majjhimaṭṭhāne āsanaṃ paññāpetvā tassa dakkhiṇato sāriputtattherassa, vāmato mahāmoggallānattherassa, tato paṭṭhāya ubhosu passesu bhikkhusaṅghassa āsanaṃ paññāpetabbaṃ hoti. "
  4912. 584912,122,297,71,90,1,119,13,"Tasmā mahākāḷatthero cīvarapārupanaṭṭhāne ṭhatvā,‘‘ cūḷakāḷa, tvaṃ purato gantvā āsanapaññattiṃ ācikkhā’’ ti cūḷakāḷaṃ pesesi. "
  4913. 584913,122,297,91,107,1,148,15,"Tassa diṭṭhakālato paṭṭhāya gehajanā tena saddhiṃ parihāsaṃ karontā nīcāsanāni saṅghattherassa koṭiyaṃ attharanti, uccāsanāni saṅghanavakassa koṭiyaṃ. "
  4914. 584914,122,297,108,130,1,105,15,"Itaro‘‘ mā evaṃ karotha, nīcāsanāni upari mā paññāpetha, uccāsanāni upari paññāpetha, nīcāsanāni heṭṭhā’’ ti āha. "
  4915. 584915,122,297,131,186,1,319,41,"Itthiyo tassa vacanaṃ asuṇantiyo viya‘‘ tvaṃ kiṃ karonto vicarasi, kiṃ tava āsanāni paññāpetuṃ na vaṭṭati, tvaṃ kaṃ āpucchitvā pabbajito, kena pabbajitosi, kasmā idhāgatosī’’ ti vatvā nivāsanapārupanaṃ acchinditvā setakāni nivāsetvā sīse ca mālācumbuṭakaṃ ṭhapetvā,‘‘ gaccha satthāraṃ ānehi, mayaṃ āsanāni paññāpessāmā’’ ti pahiṇiṃsu. "
  4916. 584916,122,297,187,209,1,177,21,"Na ciraṃ bhikkhubhāve ṭhatvā avassikova uppabbajitattā lajjituṃ na jānāti, tasmā so tena ākappena nirāsaṅkova gantvā satthāraṃ vanditvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ ādāya āgato. "
  4917. 584917,122,297,210,234,1,169,18,"Bhikkhusaṅghassa pana bhattakiccāvasāne mahākāḷassa bhariyāyo‘‘ imāhi attano sāmiko gahito, mayampi amhākaṃ sāmikaṃ gaṇhissāmā’’ ti cintetvā punadivase satthāraṃ nimantayiṃsu. "
  4918. 584918,122,297,235,241,1,50,6,Tadā pana āsanapaññāpanatthaṃ añño bhikkhu agamāsi.
  4919. 584919,122,297,242,252,1,91,10,Tā tasmiṃ khaṇe okāsaṃ alabhitvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nisīdāpetvā bhikkhaṃ adaṃsu.
  4920. 584920,122,297,253,265,1,77,9,"Cūḷakāḷassa pana dve bhariyāyo, majjhimakāḷassa catasso, mahākāḷassa pana aṭṭha. "
  4921. 584921,122,297,266,276,1,92,9,"Bhikkhūpi bhattakiccaṃ kātukāmā nisīditvā bhattakiccamakaṃsu, bahi gantukāmā uṭṭhāya agamaṃsu. "
  4922. 584922,122,297,277,282,1,39,5,Satthā pana nisīditvā bhattakiccaṃ kari.
  4923. 584923,122,297,283,305,1,126,15,"Tassa bhattakiccapariyosāne tā itthiyo,‘‘ bhante, mahākāḷo amhākaṃ anumodanaṃ katvā āgacchissati, tumhe purato gacchathā’’ ti vadiṃsu. "
  4924. 584924,122,297,306,316,1,36,6,Satthā‘‘ sādhū’’ ti vatvā purato agamāsi.
  4925. 584925,122,297,317,335,1,96,14,"Gāmadvāraṃ patvā bhikkhū ujjhāyiṃsu‘‘ kiṃ nāmetaṃ satthārā kataṃ, ñatvā nu kho kataṃ, udāhu ajānitvā. "
  4926. 584926,122,297,336,349,1,97,12,"Hiyyo cūḷakāḷassa purato gatattā pabbajjantarāyo jāto, ajja aññassa purato gatattā antarāyo nāhosi. "
  4927. 584927,122,297,350,369,1,111,15,"Idāni mahākāḷaṃ ṭhapetvā āgato, sīlavā kho pana bhikkhu ācārasampanno, karissati nu kho tassa pabbajjantarāyan’’ ti. "
  4928. 584928,122,297,370,387,1,76,11,"Satthā tesaṃ vacanaṃ sutvā nivattitvā ṭhito‘‘ kiṃ kathetha, bhikkhave’’ ti pucchi . "
  4929. 584929,122,297,388,391,1,21,3,Te tamatthaṃ ārocesuṃ.
  4930. 584930,122,297,392,407,1,65,9,"‘‘ Kiṃ pana tumhe, bhikkhave, cūḷakāḷaṃ viya mahākāḷaṃ sallakkhethā’’ ti?"
  4931. 584931,122,297,408,415,1,10,2,"‘‘ Āma, bhante’’. "
  4932. 584932,122,297,416,423,1,36,6,"Tassa hi dve pajāpatiyo, imassa aṭṭha."
  4933. 584933,122,297,424,436,1,52,7,"‘‘ Aṭṭhahi parikkhipitvā gahito kiṃ karissati, bhante’’ ti? "
  4934. 584934,122,297,437,456,1,123,13,"Satthā‘‘ mā, bhikkhave, evaṃ avacuttha, cūḷakāḷo uṭṭhāya samuṭṭhāya subhārammaṇabahulo viharati, papāte ṭhito dubbalarukkhasadiso. "
  4935. 584935,122,297,457,475,1,103,14,"Mayhaṃ pana putto mahākāḷo asubhānupassī viharati, ghanaselapabbato viya acalo’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  4936. 584936,122,298,2,4,1,0,0,7.
  4937. 584937,122,299,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Subhānupassiṃ viharantaṃ, indriyesu asaṃvutaṃ; "
  4938. 584938,122,300,2,7,1,42,4,"Bhojanamhi cāmattaññuṃ, kusītaṃ hīnavīriyaṃ; "
  4939. 584939,122,301,2,10,1,44,7,"Taṃ ve pasahati māro, vāto rukkhaṃva dubbalaṃ. "
  4940. 584940,122,302,2,4,1,0,0,8.
  4941. 584941,122,303,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Asubhānupassiṃ viharantaṃ, indriyesu susaṃvutaṃ; "
  4942. 584942,122,304,2,8,1,46,5,"Bhojanamhi ca mattaññuṃ, saddhaṃ āraddhavīriyaṃ; "
  4943. 584943,122,305,2,13,1,48,8,"Taṃ ve nappasahatī māro, vāto selaṃva pabbatan’’ ti. "
  4944. 584944,122,306,2,14,1,105,11,"Tattha subhānupassiṃ viharantan ti sutaṃ anupassantaṃ, iṭṭhārammaṇe mānasaṃ vissajjetvā viharantanti attho. "
  4945. 584945,122,306,15,107,1,330,48,"Yo hi puggalo nimittaggāhaṃ anubyañjanaggāhaṃ gaṇhanto‘‘ nakhā sobhanā’’ ti gaṇhāti,‘‘ aṅguliyo sobhanā’’ ti gaṇhāti,‘‘ hatthapādā, jaṅghā, ūru, kaṭi, udaraṃ, thanā, gīvā, oṭṭhā, dantā, mukhaṃ, nāsā, akkhīni, kaṇṇā, bhamukā, nalāṭaṃ, kesā, sobhanā’’ ti gaṇhāti,‘‘ kesā, lomā, nakhā, dantā, taco, sobhanā’’ ti gaṇhāti, vaṇṇo subho, saṇṭhānaṃ subhanti, ayaṃ subhānupassī nāma. "
  4946. 584946,122,306,108,112,1,33,4,Evaṃ taṃ subhānupassiṃ viharantaṃ.
  4947. 584947,122,306,113,119,1,38,4,{Indriyesū}ti cakkhādīsu chasu indriyesu.
  4948. 584948,122,306,120,124,1,40,4,Asaṃvutan ti cakkhudvārādīni arakkhantaṃ.
  4949. 584949,122,306,125,133,1,97,8,Pariyesanamattā paṭiggahaṇamattā paribhogamattāti imissā mattāya ajānanato bhojanamhi cāmattaññuṃ.
  4950. 584950,122,306,134,149,1,134,13,"Apica paccavekkhaṇamattā vissajjanamattāti imissāpi mattāya ajānanato amattaññuṃ, idaṃ bhojanaṃ dhammikaṃ, idaṃ adhammikantipi ajānantaṃ. "
  4951. 584951,122,306,150,152,1,48,2,Kāmacchandabyāpādavihiṃsāvitakkavasitāya kusītaṃ.
  4952. 584952,122,306,153,159,1,65,6,Hīnavīriyan ti nibbīriyaṃ catūsu iriyāpathesu vīriyakaraṇarahitaṃ.
  4953. 584953,122,306,160,164,1,36,3,{Pasahatī}ti abhibhavati ajjhottharati.
  4954. 584954,122,306,165,174,1,76,9,Vāto rukkhaṃva dubbalan ti balavavāto chinnapapāte jātaṃ dubbalarukkhaṃ viya.
  4955. 584955,122,306,175,250,1,690,63,"Yathā hi so vāto tassa dubbalarukkhassa pupphaphalapallavādīnipi pāteti, khuddakasākhāpi bhañjati, mahāsākhāpi bhañjati, samūlakampi taṃ rukkhaṃ uppāṭetvā uddhaṃmūlaṃ adhosākhaṃ katvā gacchati, evameva evarūpaṃ puggalaṃ anto uppanno kilesamāro pasahati, balavavāto dubbalarukkhassa pupphaphalapallavādipātanaṃ viya khuddānukhuddakāpattiāpajjanampi karoti, khuddakasākhābhañjanaṃ viya nissaggiyādiāpattiāpajjanampi karoti, mahāsākhābhañjanaṃ viya terasasaṅghādisesāpattiāpajjanampi karoti, uppāṭetvā uddhaṃ, mūlakaṃ heṭṭhāsākhaṃ katvā pātanaṃ viya pārājikāpattiāpajjanampi karoti, svākkhātasāsanā nīharitvā katipāheneva gihibhāvaṃ pāpetīti evaṃ evarūpaṃ puggalaṃ kilesamāro attano vase vattetīti attho. "
  4956. 584956,122,307,2,22,1,170,20,Asubhānupassin ti dasasu asubhesu aññataraṃ asubhaṃ passantaṃ paṭikūlamanasikāre yuttaṃ kese asubhato passantaṃ lome nakhe dante tacaṃ vaṇṇaṃ saṇṭhānaṃ asubhato passantaṃ.
  4957. 584957,122,307,23,27,1,27,3,{Indriyesū}ti chasu indriyesu.
  4958. 584958,122,307,28,32,1,48,4,Susaṃvutan ti nimittādiggāharahitaṃ pihitadvāraṃ.
  4959. 584959,122,307,33,37,1,47,4,Amattaññutāpaṭikkhepena bhojanamhi ca mattaññuṃ.
  4960. 584960,122,307,38,54,1,151,16,Saddhan ti kammassa ceva phalassa ca saddahanalakkhaṇāya lokikāya saddhāya ceva tīsu vatthūsu aveccappasādasaṅkhātāya lokuttarasaddhāya ca samannāgataṃ.
  4961. 584961,122,307,55,59,1,51,4,Āraddhavīriyan ti paggahitavīriyaṃ paripuṇṇavīriyaṃ.
  4962. 584962,122,307,60,90,1,206,26,"Taṃ {ve}ti evarūpaṃ taṃ puggalaṃ yathā dubbalavāto saṇikaṃ paharanto ekagghanaṃ selaṃ cāletuṃ na sakkoti, tathā abbhantare uppajjamānopi dubbalakilesamāro nappasahati, khobhetuṃ vā cāletuṃ vā na sakkotīti attho. "
  4963. 584963,122,308,2,27,1,159,20,"Tāpi kho tassa purāṇadutiyikāyo theraṃ parivāretvā‘‘ tvaṃ kaṃ āpucchitvā pabbajito, idāni gihī bhavissasi na bhavissasī’’ tiādīni vatvā kāsāvaṃ nīharitukāmā ahesuṃ. "
  4964. 584964,122,308,28,52,1,236,24,Thero tāsaṃ ākāraṃ sallakkhetvā nisinnāsanā vuṭṭhāya iddhiyā uppattitvā kūṭāgārakaṇṇikaṃ dvidhā bhinditvā ākāsenāgantvā satthari gāthā pariyosāpenteyeva satthu suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ abhitthavanto ākāsato otaritvā tathāgatassa pāde vandi.
  4965. 584965,122,309,2,7,1,66,4,Gāthāpariyosāne sampattabhikkhū sotāpattiphalādīsu patiṭṭhahiṃsūti.
  4966. 584966,122,310,2,4,1,29,2,Mahākāḷattheravatthu chaṭṭhaṃ.
  4967. 584967,122,311,2,4,1,15,2,7 . Devadattavatthu
  4968. 584968,122,312,2,15,1,108,11,{Anikkasāvo}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto rājagahe devadattassa kāsāvalābhaṃ ārabbha kathesi.
  4969. 584969,122,313,2,18,1,140,16,Ekasmiñhi samaye dve aggasāvakā pañcasate pañcasate attano attano parivāre ādāya satthāraṃ āpucchitvā vanditvā jetavanato rājagahaṃ agamaṃsu.
  4970. 584970,122,313,19,27,1,67,8,Rājagahavāsino dvepi tayopi bahūpi ekato hutvā āgantukadānaṃ adaṃsu.
  4971. 584971,122,313,28,53,1,166,19,"Athekadivasaṃ āyasmā sāriputto anumodanaṃ karonto ‘‘ upāsakā eko sayaṃ dānaṃ deti, paraṃ na samādapeti, so nibbattanibbattaṭṭhāne bhogasampadaṃ labhati, no parivārasampadaṃ. "
  4972. 584972,122,313,54,69,1,102,12,"Eko sayaṃ na deti, paraṃ samādapeti, so nibbattanibbattaṭṭhāne parivārasampadaṃ labhati, no bhogasampadaṃ. "
  4973. 584973,122,313,70,89,1,129,16,"Eko sayampi na deti, parampi na samādapeti, so nibbattanibbattaṭṭhāne kañjikamattampi kucchipūraṃ na labhati, anātho hoti nippaccayo. "
  4974. 584974,122,313,90,111,1,187,17,"Eko sayampi deti, parampi samādapeti, so nibbattanibbattaṭṭhāne attabhāvasatepi attabhāvasahassepi attabhāvasatasahassepi bhogasampadañceva parivārasampadañca labhatī’’ ti evaṃ dhammaṃ desesi. "
  4975. 584975,122,314,2,32,1,179,23,"Tameko paṇḍitapuriso dhammaṃ sutvā‘‘ acchariyā vata bho, abbhutā vata bho dhammadesanā, sukāraṇaṃ kathitaṃ, mayā imāsaṃ dvinnaṃ sampattīnaṃ nipphādakaṃ kammaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā–"
  4976. 584976,122,314,33,46,1,55,8,"‘‘ bhante, sve mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti theraṃ nimantesi."
  4977. 584977,122,314,47,57,1,39,6,‘‘ Kittakehi te bhikkhūhi attho upāsakā’’ ti.
  4978. 584978,122,314,58,70,1,34,6,"‘‘ Kittakā pana vo, bhante, parivārā’’ ti?"
  4979. 584979,122,314,71,78,1,23,3,‘‘ Sahassamattā upāsakā’’ ti.
  4980. 584980,122,314,79,91,1,51,7,"‘‘ Sabbehi saddhiṃyeva sve bhikkhaṃ gaṇhatha, bhante’’ ti."
  4981. 584981,122,314,92,98,1,16,2,‘‘ Thero adhivāsesi’’.
  4982. 584982,122,314,99,102,1,30,3,Upāsako nagaravīthiyaṃ caranto–
  4983. 584983,122,314,103,126,1,128,15,"‘‘ ammā, tātā, mayā bhikkhusahassaṃ nimantitaṃ, tumhe kittakānaṃ bhikkhūnaṃ bhikkhaṃ dātuṃ sakkhissatha, tumhe kittakānan’’ ti samādapesi. "
  4984. 584984,122,314,127,132,1,38,4,Manussā attano attano pahonakaniyāmena –
  4985. 584985,122,314,133,148,1,61,9,"‘‘ mayaṃ dasannaṃ dassāma, mayaṃ vīsatiyā, mayaṃ satassā’’ ti āhaṃsu. "
  4986. 584986,122,314,149,150,1,7,1,Upāsako–
  4987. 584987,122,314,151,172,1,140,15,"‘‘ tena hi ekasmiṃ ṭhāne samāgamaṃ katvā ekatova parivisissāma , sabbe tilataṇḍulasappimadhuphāṇitādīni samāharathā’’ ti ekasmiṃ ṭhāne samāharāpesi. "
  4988. 584988,122,315,2,9,1,68,6,Athassa eko kuṭumbiko satasahassagghanikaṃ gandhakāsāvavatthaṃ datvā–
  4989. 584989,122,315,10,24,1,68,10,"‘‘ sace te dānavattaṃ nappahoti, idaṃ vissajjetvā yaṃ ūnaṃ, taṃ pūreyyāsi. "
  4990. 584990,122,315,25,37,1,56,8,"Sace pahoti, yassicchasi, tassa bhikkhuno dadeyyāsī’’ ti āha. "
  4991. 584991,122,315,38,48,1,58,9,"Tadā tassa sabbaṃ dānavattaṃ pahosi, kiñci ūnaṃ nāma nāhosi. "
  4992. 584992,122,315,49,52,1,17,3,So manusse pucchi–
  4993. 584993,122,315,53,75,1,91,15,"‘‘ idaṃ, ayyā, kāsāvaṃ ekena kuṭumbikena evaṃ nāma vatvā dinnaṃ atirekaṃ jātaṃ, kassa naṃ demā’’ ti. "
  4994. 584994,122,315,76,84,1,35,4,Ekacce‘‘ sāriputtattherassā’’ ti āhaṃsu.
  4995. 584995,122,315,85,109,1,149,18,"Ekacce‘‘ thero sassapākasamaye āgantvā gamanasīlo, devadatto amhākaṃ maṅgalāmaṅgalesu sahāyo udakamaṇiko viya niccaṃ patiṭṭhito, tassa taṃ demā’’ ti āhaṃsu. "
  4996. 584996,122,315,110,127,1,101,12,"Sambahulikāya kathāyapi‘‘ devadattassa dātabban’’ ti vattāro bahutarā ahesuṃ, atha naṃ devadattassa adaṃsu. "
  4997. 584997,122,315,128,136,1,62,8,So taṃ chinditvā sibbitvā rajitvā nivāsetvā pārupitvā vicarati.
  4998. 584998,122,315,137,148,1,83,8,"Taṃ disvā manussā‘‘ nayidaṃ devadattassa anucchavikaṃ, sāriputtattherassa anucchavikaṃ. "
  4999. 584999,122,315,149,159,1,71,8,Devadatto attano ananucchavikaṃ nivāsetvā pārupitvā vicaratī’’ ti vadiṃsu.
  5000. 585000,122,315,160,181,1,183,20,Atheko disāvāsiko bhikkhu rājagahā sāvatthiṃ gantvā satthāraṃ vanditvā katapaṭisanthāro satthārā dvinnaṃ aggasāvakānaṃ phāsuvihāraṃ pucchito ādito paṭṭhāya sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocesi.
  5001. 585001,122,315,182,202,1,111,15,"Satthā‘‘ na kho bhikkhu idāneveso attano ananucchavikaṃ vatthaṃ dhāreti, pubbepi dhāresiyevā’’ ti vatvā atītaṃ āhari– "
  5002. 585002,122,316,2,24,1,176,22,Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bārāṇasivāsī eko hatthimārako hatthiṃ māretvā māretvā dante ca nakhe ca antāni ca ghanamaṃsañca āharitvā vikkiṇanto jīvitaṃ kappeti.
  5003. 585003,122,316,25,42,1,167,17,Athekasmiṃ araññe anekasahassā hatthino gocaraṃ gahetvā gacchantā paccekabuddhe disvā tato paṭṭhāya gacchamānā gamanāgamanakāle jaṇṇukehi nipatitvā vanditvā pakkamanti.
  5004. 585004,122,316,43,48,1,43,5,Ekadivasañhi hatthimārako taṃ kiriyaṃ disvā–
  5005. 585005,122,316,49,71,1,109,16,"‘‘ ahaṃ ime kicchena māremi, ime ca gamanāgamanakāle paccekabuddhe vandanti, kiṃ nu kho disvā vandantī’’ ti cintento–"
  5006. 585006,122,316,72,110,1,243,28,"‘‘ kāsāvan’’ ti sallakkhetvā,‘‘ mayāpi idāni kāsāvaṃ laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā ekassa paccekabuddhassa jātassaraṃ oruyha nhāyantassa tīre ṭhapitesu kāsāvesu cīvaraṃ thenetvā tesaṃ hatthīnaṃ gamanāgamanamagge sattiṃ gahetvā sasīsaṃ pārupitvā nisīdati. "
  5007. 585007,122,316,111,114,1,18,3,Hatthino taṃ disvā–
  5008. 585008,122,316,115,124,1,44,5,‘‘ paccekabuddho’’ ti saññāya vanditvā pakkamanti.
  5009. 585009,122,316,125,139,1,112,13,So tesaṃ sabbapacchato gacchantaṃ sattiyā paharitvā māretvā dantādīni gahetvā sesaṃ bhūmiyaṃ nikhaṇitvā gacchati.
  5010. 585010,122,316,140,149,1,86,8,Aparabhāge bodhisatto hatthiyoniyaṃ paṭisandhiṃ gahetvā hatthijeṭṭhako yūthapati ahosi.
  5011. 585011,122,316,150,154,1,24,4,Tadāpi so tatheva karoti.
  5012. 585012,122,316,155,233,1,381,50,"Mahāpuriso attano parisāya parihāniṃ ñatvā,‘‘ kuhiṃ ime hatthī gatā, mandā jātā’’ ti pucchitvā,‘‘ na jānāma, sāmī’’ ti vutte,‘‘ kuhiñci gacchantā maṃ anāpucchitvā na gamissanti, paripanthena bhavitabban’’ ti vatvā,‘‘ ekasmiṃ ṭhāne kāsāvaṃ pārupitvā nisinnassa santikā paripanthena bhavitabban’’ ti parisaṅkitvā,‘‘ taṃ pariggaṇhituṃ vaṭṭatī’’ ti sabbe hatthī purato pesetvā sayaṃ pacchato vilambamāno āgacchati. "
  5013. 585013,122,316,234,245,1,96,11,So sesahatthīsu vanditvā gatesu mahāpurisaṃ āgacchantaṃ disvā cīvaraṃ saṃharitvā sattiṃ vissajji.
  5014. 585014,122,316,246,254,1,80,8,Mahāpuriso satiṃ uppaṭṭhapetvā āgacchanto pacchato paṭikkamitvā sattiṃ vivajjesi.
  5015. 585015,122,316,255,268,1,54,9,Atha naṃ‘‘ iminā ime hatthī nāsitā’’ ti gaṇhituṃ pakkhandi.
  5016. 585016,122,316,269,275,1,38,6,Itaro ekaṃ rukkhaṃ purato katvā nilīyi.
  5017. 585017,122,316,276,295,1,116,15,Atha‘‘ naṃ rukkhena saddhiṃ soṇḍāya parikkhipitvā gahetvā bhūmiyaṃ pothessāmī’’ ti tena nīharitvā dassitaṃ kāsāvaṃ disvā–
  5018. 585018,122,316,296,313,1,120,12,"‘‘ sacāhaṃ imasmiṃ dubbhissāmi, anekasahassesu me buddhapaccekabuddhakhīṇāsavesu lajjā nāma bhinnā bhavissatī’’ ti adhivāsetvā–"
  5019. 585019,122,316,314,325,1,38,7,‘‘ tayā me ettakā ñātakā nāsitā’’ ti pucchi.
  5020. 585020,122,316,326,334,1,11,3,"‘‘ Āma, sāmī’’ ti."
  5021. 585021,122,316,335,356,1,145,16,"‘‘ Kasmā evaṃ bhāriyakammamakāsi, attano ananucchavikaṃ vītarāgānaṃ anucchavikaṃ vatthaṃ paridahitvā evarūpaṃ kammaṃ karontena bhāriyaṃ tayā katan’’ ti. "
  5022. 585022,122,316,357,379,1,101,15,Evañca pana vatvā uttaripi naṃ niggaṇhanto‘‘ anikkasāvo kāsāvaṃ… pe… sa ve kāsāvamarahatī’’ ti gāthaṃ vatvā–
  5023. 585023,122,316,380,391,1,40,7,‘‘ ayuttaṃ te katan’’ ti vatvā taṃ vissajjesi.
  5024. 585024,122,317,2,45,1,234,29,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā,‘‘ tadā hatthimārako devadatto ahosi, tassa niggāhako hatthināgo ahamevā’’ ti jātakaṃ samodhānetvā,‘‘ na, bhikkhave, idāneva, pubbepi devadatto attano ananucchavikaṃ vatthaṃ dhāresiyevā’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  5025. 585025,122,318,2,4,1,0,0,9.
  5026. 585026,122,319,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Anikkasāvo kāsāvaṃ, yo vatthaṃ paridahissati; "
  5027. 585027,122,320,2,8,1,38,5,"Apeto damasaccena, na so kāsāvamarahati. "
  5028. 585028,122,321,2,4,1,0,0,10.
  5029. 585029,122,322,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Yo ca vantakasāvassa, sīlesu susamāhito; "
  5030. 585030,122,323,2,11,1,41,6,"Upeto damasaccena, sa ve kāsāvamarahatī’’ ti. "
  5031. 585031,122,324,2,16,1,43,5,Chaddantajātakenā pi( jā.1.16.122-123) ca ayamattho dīpetabbo.
  5032. 585032,122,325,2,9,1,46,5,Tattha {anikkasāvo}ti rāgādīhi kasāvehi sakasāvo.
  5033. 585033,122,325,10,14,1,63,3,{Paridahissatī}ti nivāsanapārupanaattharaṇavasena paribhuñjissati.
  5034. 585034,122,325,15,17,1,22,2,Paridhassatītipi pāṭho.
  5035. 585035,122,325,18,31,1,113,11,"Apeto {damasaccenā}ti indriyadamena ceva paramatthasaccapakkhikena vacīsaccena ca apeto, viyutto pariccatthoti attho. "
  5036. 585036,122,325,32,41,1,55,8,Na {so}ti so evarūpo puggalo kāsāvaṃ paridahituṃ nārahati.
  5037. 585037,122,325,42,50,1,76,7,{Vantakasāvassā}ti catūhi maggehi vantakasāvo chaḍḍitakasāvo pahīnakasāvo assa.
  5038. 585038,122,325,51,54,1,29,2,{Sīlesū}ti catupārisuddhisīlesu.
  5039. 585039,122,325,55,60,1,37,4,{Susamāhito}ti suṭṭhu samāhito suṭṭhito.
  5040. 585040,122,325,61,69,1,60,7,{Upeto}ti indriyadamena ceva vuttappakārena ca saccena upagato.
  5041. 585041,122,325,70,79,1,60,8,Sa {ve}ti so evarūpo puggalo taṃ gandhakāsāvavatthaṃ arahatīti.
  5042. 585042,122,326,2,14,1,94,10,"Gāthāpariyosāne so disāvāsiko bhikkhu sotāpanno ahosi, aññepi bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu. "
  5043. 585043,122,326,15,19,1,35,4,Desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
  5044. 585044,122,327,2,4,1,24,2,Devadattavatthu sattamaṃ.
  5045. 585045,122,328,2,4,1,21,2,8 . Sāriputtattheravatthu
  5046. 585046,122,329,2,16,1,124,13,Asāre {sāramatino}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto aggasāvakehi niveditaṃ sañcayassa anāgamanaṃ ārabbha kathesi.
  5047. 585047,122,330,2,50,1,479,46,Tatrāyaṃ anupubbikathā– amhākañhi satthā ito kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake amaravatiyā nāma nagare sumedho nāma brāhmaṇakumāro hutvā sabbasippesu nipphattiṃ patvā mātāpitūnaṃ accayena anekakoṭisaṅkhyaṃ dhanaṃ pariccajitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā himavante vasanto jhānābhiññā nibbattetvā ākāsena gacchanto dīpaṅkaradasabalassa sudassanavihārato rammavatīnagaraṃ pavisanatthāya maggaṃ sodhayamānaṃ janaṃ disvā sayampi ekaṃ padesaṃ gahetvā maggaṃ sodheti.
  5048. 585048,122,330,51,74,1,163,19,Tasmiṃ asodhiteyeva āgatassa satthuno attānaṃ setuṃ katvā kalale ajinacammaṃ attharitvā‘‘ satthā sasāvakasaṅgho kalalaṃ anakkamitvā maṃ akkamanto gacchatū’’ ti nipanno.
  5049. 585049,122,330,75,97,1,145,16,"Satthārā taṃ disvāva‘‘ buddhaṅkuro esa, anāgate kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ pariyosāne gotamo nāma buddho bhavissatī’’ ti byākato. "
  5050. 585050,122,330,98,171,1,585,61,"Tassa satthuno aparabhāge‘‘ koṇḍañño maṅgalo sumano revato sobhito anomadassī padumo nārado padumuttaro sumedho sujāto piyadassī atthadassī dhammadassī siddhattho tisso phusso vipassī sikhī vessabhū kakusandho koṇāgamano kassapo’’ ti lokaṃ obhāsetvā uppannānaṃ imesampi tevīsatiyā buddhānaṃ santike laddhabyākaraṇo,‘‘ dasa pāramiyo, dasa upapāramiyo, dasa paramatthapāramiyo’’ ti samattiṃsa pāramiyo pūretvā vessantarattabhāve ṭhito pathavikampanāni mahādānāni datvā puttadāraṃ pariccajitvā āyupariyosāne tusitapure nibbattitvā tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā dasa sahassacakkavāḷadevatāhi sannipatitvā–"
  5051. 585051,122,331,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Kālo deva mahāvīra, uppajja mātukucchiyaṃ; "
  5052. 585052,122,332,2,21,1,45,6,"Sadevakaṃ tārayanto, bujjhassu amataṃ padan’’ ti.( bu. vaṃ.1.67)– "
  5053. 585053,122,333,2,3,1,5,1,Vutte –
  5054. 585054,122,334,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Kālaṃ desañca dīpañca, kulaṃ mātarameva ca; "
  5055. 585055,122,335,2,11,1,41,6,"Ime pañca viloketvā, uppajjati mahāyaso’’ ti."
  5056. 585056,122,335,12,12,1,0,0,–
  5057. 585057,122,336,2,13,1,110,11,Pañca mahāvilokanāni viloketvā tato cuto sakyarājakule paṭisandhiṃ gahetvā dasamāsaccayena mātukucchito vijāyi.
  5058. 585058,122,336,14,93,1,652,66,"Soḷasavassakāle tattha mahāsampattiyā parihariyamāno anukkamena bhadrayobbanaṃ patvā tiṇṇaṃ utūnaṃ anucchavikesu tīsu pāsādesu devalokasiriṃ viya rajjasiriṃ anubhavanto uyyānakīḷāya gamanasamaye anukkamena jiṇṇabyādhimatasaṅkhāte tayo devadūte disvā sañjātasaṃvego nivattitvā catutthavāre pabbajitaṃ disvā,‘‘ sādhu pabbajjā’’ ti pabbajjāya ruciṃ uppādetvā uyyānaṃ gantvā tattha divasaṃ khepetvā maṅgalapokkharaṇītīre nisinno kappakavesaṃ gahetvā āgatena vissakammena devaputtena alaṅkatapaṭiyatto rāhulakumārassa jātasāsanaṃ sutvā puttasinehassa balavabhāvaṃ ñatvā,‘‘ yāva idaṃ bandhanaṃ na vaḍḍhati, tāvadeva naṃ chindissāmī’’ ti cintetvā sāyaṃ nagaraṃ pavisanto–"
  5059. 585059,122,337,2,13,1,41,9,"‘ ‘ Nibbutā nūna sā mātā, nibbuto nūna so pitā; "
  5060. 585060,122,338,2,13,1,43,8,"Nibbutā nūna sā nārī, yassāyaṃ īdiso patī’’ ti."
  5061. 585061,122,338,14,14,1,0,0,–
  5062. 585062,122,339,2,257,1,2479,230,"Kisāgotamiyā nāma pitucchādhītāya bhāsitaṃ imaṃ gāthaṃ sutvā,‘‘ ahaṃ imāya nibbutapadaṃ sāvito’’ ti muttāhāraṃ omuñcitvā tassā pesetvā attano bhavanaṃ pavisitvā sirisayane nisinno niddopagatānaṃ nāṭakitthīnaṃ vippakāraṃ disvā nibbinnahadayo channaṃ uṭṭhāpetvā kaṇḍakaṃ āharāpetvā taṃ āruyha channasahāyo dasasahassacakkavāḷadevatāhi parivuto mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā anomānadītīre pabbajitvā anukkamena rājagahaṃ gantvā tattha piṇḍāya caritvā paṇḍavapabbatapabbhāre nisinno magadharaññā rajjena nimantiyamāno taṃ paṭikkhipitvā sabbaññutaṃ patvā attano vijitaṃ āgamanatthāya tena gahitapaṭiñño āḷārañca udakañca upasaṅkamitvā tesaṃ santike adhigatavisesaṃ analaṅkaritvā chabbassāni mahāpadhānaṃ padahitvā visākhapuṇṇamadivase pātova sujātāya dinnapāyasaṃ paribhuñjitvā nerañjarāya nadiyā suvaṇṇapātiṃ pavāhetvā nerañjarāya nadiyā tīre mahāvanasaṇḍe nānāsamāpattīhi divasabhāgaṃ vītināmetvā sāyanhasamaye sottiyena dinnaṃ tiṇaṃ gahetvā kāḷena nāgarājena abhitthutaguṇo bodhimaṇḍaṃ āruyha tiṇāni santharitvā‘‘ na tāvimaṃ pallaṅkaṃ bhindissāmi, yāva me anupādāya āsavehi cittaṃ na muccissatī’’ ti paṭiññaṃ katvā puratthābhimukho nisīditvā sūriye anatthaṅgamiteyeva mārabalaṃ vidhamitvā paṭhamayāme pubbenivāsañāṇaṃ, majjhimayāme cutūpapātañāṇaṃ patvā pacchimayāmāvasāne paccayākāre ñāṇaṃ otāretvā aruṇuggamane dasabalacatuvesārajjādisabbaguṇapaṭimaṇḍitaṃ sabbaññutaññāṇaṃ paṭivijjhitvā sattasattāhaṃ bodhimaṇḍe vītināmetvā aṭṭhame sattāhe ajapālanigrodhamūle nisinno dhammagambhīratāpaccavekkhaṇena appossukkataṃ āpajjamāno dasasahassacakkavāḷamahābrahmaparivārena sahampatibrahmunā āyācitadhammadesano buddhacakkhunā lokaṃ voloketvā brahmuno ajjhesanaṃ adhivāsetvā,‘‘ kassa nu kho ahaṃ paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyan’’ ti olokento āḷārudakānaṃ kālakatabhāvaṃ ñatvā pañcavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakārataṃ anussaritvā uṭṭhāyāsanā kāsipuraṃ gacchanto antarāmagge upakena saddhiṃ mantetvā āsāḷhipuṇṇamadivase isipatane migadāye pañcavaggiyānaṃ vasanaṭṭhānaṃ patvā te ananucchavikena samudācārena samudācarante saññāpetvā aññātakoṇḍaññappamukhe aṭṭhārasa brahmakoṭiyo amatapānaṃ pāyento dhammacakkaṃ pavattetvā pavattitavaradhammacakko pañcamiyaṃ pakkhassa sabbepi te bhikkhū arahatte patiṭṭhāpetvā taṃ divasameva yasakulaputtassa upanissayasampattiṃ disvā taṃ rattibhāge nibbinditvā gehaṃ pahāya nikkhantaṃ disvā,‘‘ ehi yasā’’ ti pakkositvā tasmiṃyeva rattibhāge sotāpattiphalaṃ pāpetvā punadivase arahattaṃ pāpetvā aparepi tassa sahāyake catupaṇṇāsa jane ehibhikkhupabbajjāya pabbājetvā arahattaṃ pāpesi. "
  5063. 585063,122,340,2,33,1,214,24,"Evaṃ loke ekasaṭṭhiyā arahantesu jātesu vuṭṭhavasso pavāretvā,‘‘ caratha, bhikkhave, cārikan’’ ti saṭṭhi bhikkhū disāsu pesetvā sayaṃ uruvelaṃ gacchanto antarāmagge kappāsikavanasaṇḍe tiṃsa jane bhaddavaggiyakumāre vinesi. "
  5064. 585064,122,340,34,40,1,55,6,Tesu sabbapacchimako sotāpanno sabbuttamo anāgāmī ahosi.
  5065. 585065,122,340,41,136,1,790,70,"Te sabbepi ehibhikkhubhāveneva pabbājetvā disāsu pesetvā sayaṃ uruvelaṃ gantvā aḍḍhuḍḍhāni pāṭihāriyasahassāni dassetvā uruvelakassapādayo sahassajaṭilaparivāre tebhātikajaṭile vinetvā ehibhikkhubhāveneva pabbājetvā gayāsīse nisīdāpetvā ādittapariyāyadesanāya( mahāva.54; saṃ. ni.4.28) arahatte patiṭṭhāpetvā tena arahantasahassena parivuto‘‘ bimbisārarañño dinnaṃ paṭiññaṃ mocessāmī’’ ti rājagahanagarūpacāre laṭṭhivanuyyānaṃ gantvā,‘‘ satthā kira āgato’’ ti sutvā dvādasanahutehi brāhmaṇagahapatikehi saddhiṃ āgatassa rañño madhuradhammakathaṃ kathento rājānaṃ ekādasahi nahutehi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhāpetvā ekanahutaṃ saraṇesu patiṭṭhāpetvā punadivase sakkena devarājena māṇavakavaṇṇaṃ gahetvā abhitthutaguṇo rājagahanagaraṃ pavisitvā rājanivesane katabhattakicco veḷuvanārāmaṃ paṭiggahetvā tattheva vāsaṃ kappesi. "
  5066. 585066,122,340,137,141,1,44,4,Tattha naṃ sāriputtamoggallānā upasaṅkamiṃsu.
  5067. 585067,122,341,2,15,1,115,12,Tatrāyaṃ anupubbikathā– anuppanneyeva hi buddhe rājagahato avidūre upatissagāmo kolitagāmoti dve brāhmaṇagāmā ahesuṃ.
  5068. 585068,122,341,16,29,1,128,13,Tesu upatissagāme sāriyā nāma brāhmaṇiyā gabbhassa patiṭṭhitadivaseyeva kolitagāme moggaliyā nāma brāhmaṇiyāpi gabbho patiṭṭhāsi.
  5069. 585069,122,341,30,45,1,139,14,"Tāni kira dvepi kulāni yāva sattamā kulaparivaṭṭā ābaddhapaṭibaddhasahāyakāneva ahesuṃ, tāsaṃ dvinnampi ekadivasameva gabbhaparihāraṃ adaṃsu. "
  5070. 585070,122,341,46,51,1,41,5,Tā ubhopi dasamāsacceyena putte vijāyiṃsu.
  5071. 585071,122,341,52,73,1,173,17,"Nāmaggahaṇadivase sāriyā brāhmaṇiyā puttassa upatissagāmake jeṭṭhakulassa puttattā {upatisso}ti nāmaṃ kariṃsu , itarassa kolitagāme jeṭṭhakulassa puttattā {kolito}ti nāmaṃ kariṃsu. "
  5072. 585072,122,341,74,80,1,52,6,Te ubhopi vuḍḍhimanvāya sabbasippānaṃ pāraṃ agamaṃsu.
  5073. 585073,122,341,81,96,1,149,14,"Upatissamāṇavassa kīḷanatthāya nadiṃ vā uyyānaṃ vā gamanakāle pañca suvaṇṇasivikasatāni parivārāni honti, kolitamāṇavassa pañca ājaññayuttarathasatāni. "
  5074. 585074,122,341,97,101,1,47,4,Dvepi janā pañcapañcamāṇavakasataparivārā honti.
  5075. 585075,122,341,102,108,1,53,6,Rājagahe ca anusaṃvaccharaṃ giraggasamajjo nāma ahosi.
  5076. 585076,122,341,109,114,1,46,5,Tesaṃ dvinnampi ekaṭṭhāneyeva mañcaṃ bandhanti.
  5077. 585077,122,341,115,131,1,124,14,"Dvepi ekato nisīditvā samajjaṃ passantā hasitabbaṭṭhāne hasanti, saṃvegaṭṭhāne saṃvejenti, dāyaṃ dātuṃ yuttaṭṭhāne dāyaṃ denti. "
  5078. 585078,122,341,132,154,1,181,21,Tesaṃ imināva niyāmena ekadivasaṃ samajjaṃ passantānaṃ paripākagatattā ñāṇassa purimadivasesu viya hasitabbaṭṭhāne hāso vā saṃvegaṭṭhāne saṃvego vā dātuṃ yuttaṭṭhāne dānaṃ vā nāhosi .
  5079. 585079,122,341,155,160,1,31,5,Dvepi pana janā evaṃ cintayiṃsu–
  5080. 585080,122,341,161,185,1,166,18,"‘‘ kimettha oloketabbaṃ atthi, sabbepime appatte vassasate appaṇṇattikabhāvaṃ gamissanti, amhehi pana ekaṃ mokkhadhammaṃ pariyesituṃ vaṭṭatī’’ ti ārammaṇaṃ gahetvā nisīdiṃsu. "
  5081. 585081,122,341,186,190,1,25,4,Tato kolito upatissaṃ āha–
  5082. 585082,122,341,191,212,1,107,14,"‘‘ samma upatissa, na tvaṃ aññesu divasesu viya haṭṭhapahaṭṭho, idāni anattamanadhātukosi, kiṃ te sallakkhitan’’ ti?"
  5083. 585083,122,341,213,237,1,125,15,"‘‘ Samma kolita, etesaṃ volokane sāro natthi , niratthakametaṃ, attano mokkhadhammaṃ gavesituṃ vaṭṭatī’’ ti idaṃ cintayanto nisinnomhi. "
  5084. 585084,122,341,238,242,1,30,4,Tvaṃ pana kasmā anattamanosīti?
  5085. 585085,122,341,243,246,1,16,3,Sopi tatheva āha.
  5086. 585086,122,341,247,254,1,56,7,Athassa attanā saddhiṃ ekajjhāsayataṃ ñatvā upatisso āha–
  5087. 585087,122,341,255,268,1,89,10,"‘‘ amhākaṃ ubhinnampi sucintikaṃ, mokkhadhammaṃ pana gavesantehi ekā pabbajjā laddhuṃ vaṭṭati. "
  5088. 585088,122,341,269,275,1,26,4,Kassa santike pabbajāmā’’ ti?
  5089. 585089,122,342,2,14,1,104,12,Tena kho pana samayena sañcayo nāma paribbājako rājagahe paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ.
  5090. 585090,122,342,15,45,1,170,22,Te‘‘ tassa santike pabbajissāmā’’ ti pañcamāṇavakasatāni‘‘ sivikāyo ca rathe ca gahetvā gacchathā’’ ti uyyojetvā ekāya sivikāya ekena rathena gantvā sañcayassa santike pabbajiṃsu.
  5091. 585091,122,342,46,52,1,73,6,Tesaṃ pabbajitakālato paṭṭhāya sañcayo atirekalābhaggayasaggappatto ahosi.
  5092. 585092,122,342,53,75,1,128,15,"Te katipāheneva sabbaṃ sañcayassa samayaṃ parimadditvā,‘‘ ācariya, tumhākaṃ jānanasamayo ettakova, udāhu uttarimpi atthī’’ ti pucchiṃsu."
  5093. 585093,122,342,76,87,1,49,7,‘‘ Ettakova sabbaṃ tumhehi ñātan’’ ti vutte cintayiṃsu–
  5094. 585094,122,342,88,125,1,242,29,"‘‘ evaṃ sati imassa santike brahmacariyavāso niratthako, mayaṃ yaṃ mokkhadhammaṃ gavesituṃ nikkhantā, so imassa santike uppādetuṃ na sakkā, mahā kho pana jambudīpo, gāmanigamarājadhāniyo carantā addhā mokkhadhammadesakaṃ kañci ācariyaṃ labhissāmā’’ ti. "
  5095. 585095,122,342,126,146,1,106,14,"Tato paṭṭhāya,‘‘ yattha yattha paṇḍitā samaṇabrāhmaṇā atthī’’ ti vadanti, tattha tattha gantvā sākacchaṃ karonti. "
  5096. 585096,122,342,147,161,1,78,12,"Tehi puṭṭhaṃ pañhaṃ aññe kathetuṃ na sakkonti, te pana tesaṃ pañhaṃ vissajjenti. "
  5097. 585097,122,342,162,188,1,160,19,"Evaṃ sakalajambudīpaṃ pariggaṇhitvā nivattitvā sakaṭṭhānameva āgantvā,‘‘ samma kolita, amhesu yo paṭhamaṃ amataṃ adhigacchati, so itarassa ārocetū’’ ti katikaṃ akaṃsuṃ. "
  5098. 585098,122,343,2,15,1,114,13,Evaṃ tesu katikaṃ katvā viharantesu satthā vuttānukkamena rājagahaṃ patvā veḷuvanaṃ paṭiggahetvā veḷuvane viharati.
  5099. 585099,122,343,16,47,1,252,23,"Tadā‘‘ caratha, bhikkhave, cārikaṃ bahujanahitāyā’’ ti ratanattayaguṇapakāsanatthaṃ uyyojitānaṃ ekasaṭṭhiyā arahantānaṃ antare pañcavaggiyānaṃ abbhantaro assajitthero paṭinivattitvā rājagahaṃ āgato, punadivase pātova pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. "
  5100. 585100,122,343,48,59,1,109,11,Tasmiṃ samaye upatissaparibbājakopi pātova bhattakiccaṃ katvā paribbājakārāmaṃ gacchanto theraṃ disvā cintesi–
  5101. 585101,122,343,60,87,1,175,22,"‘‘ mayā evarūpo pabbajito nāma na diṭṭhapubboyeva, ye loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ayaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ aññataro, yaṃnūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā puccheyyaṃ–"
  5102. 585102,122,343,88,111,1,82,15,"‘ kaṃsi tvaṃ, āvuso, uddissa pabbajito, ko vā te satthā, kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesī’’’ ti? "
  5103. 585103,122,343,112,114,1,17,2,Athassa etadahosi–
  5104. 585104,122,343,115,143,1,164,20,"‘‘ akālo kho imaṃ bhikkhuṃ pañhaṃ pucchituṃ, antaragharaṃ paviṭṭho piṇḍāya carati, yaṃnūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandheyyaṃ, atthikehi upaññātaṃ maggan’’ ti. "
  5105. 585105,122,343,144,165,1,191,19,"So theraṃ laddhapiṇḍapātaṃ aññataraṃ okāsaṃ gacchantaṃ disvā nisīditukāmatañcassa ñatvā attano paribbājakapīṭhakaṃ paññāpetvā adāsi, so bhattakiccapariyosānepissa attano kuṇḍikāya udakaṃ adāsi. "
  5106. 585106,122,344,2,11,1,93,9,Evaṃ ācariyavattaṃ katvā katabhattakiccena therena saddhiṃ madhurapaṭisanthāraṃ katvā evamāha–
  5107. 585107,122,344,12,49,1,163,25,"‘‘ vippasannāni kho pana te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, kaṃsi tvaṃ, āvuso, uddissa pabbajito, ko vā te satthā, kassa vā tvaṃ dhammaṃ rocesī’’ ti pucchi. "
  5108. 585108,122,344,50,52,1,13,2,Thero cintesi–
  5109. 585109,122,344,53,68,1,89,10,"‘‘ ime paribbājakā nāma sāsanassa paṭipakkhabhūtā, imassa sāsanassa gambhīrataṃ dassessāmī’’ ti. "
  5110. 585110,122,344,69,73,1,32,4,Attano navakabhāvaṃ dassento āha–
  5111. 585111,122,344,74,97,1,117,15,"‘‘ ahaṃ kho, āvuso, navo acirapabbajito, adhunāgato imaṃ dhammavinayaṃ, na tāvāhaṃ sakkhissāmi vitthārena dhammaṃ desetun’’ ti. "
  5112. 585112,122,344,98,99,1,11,1,Paribbājako–
  5113. 585113,122,344,100,125,1,132,19,"‘‘ ahaṃ upatisso nāma, tvaṃ yathāsattiyā appaṃ vā bahuṃ vā vada, etaṃ nayasatena nayasahassena paṭivijjhituṃ mayhaṃ bhāro’’ ti cintetvā āha–"
  5114. 585114,122,345,2,13,1,46,9,"‘ ‘ Appaṃ vā bahuṃ vā bhāsassu, atthaṃyeva me brūhi; "
  5115. 585115,122,346,2,19,1,48,8,"Attheneva me attho, kiṃ kāhasi byañjanaṃ bahun’’ ti.( mahāva.60); "
  5116. 585116,122,347,2,6,1,16,3,Evaṃ vutte thero–
  5117. 585117,122,347,7,30,1,35,5,‘‘ ye dhammā hetuppabhavā’’ ti( mahāva.60; apa. thera1.1.286) gāthamāha.
  5118. 585118,122,347,31,43,1,130,10,"Paribbājako paṭhamapadadvayameva sutvā sahassanayapaṭimaṇḍite sotāpattiphale patiṭṭhahi, itaraṃ padadvayaṃ sotāpannakāle niṭṭhāpesi. "
  5119. 585119,122,347,44,60,1,95,12,So sotāpanno hutvā uparivisese appavattante‘‘ bhavissati ettha kāraṇan’’ ti sallakkhetvā theraṃ āha–
  5120. 585120,122,347,61,80,1,89,12,"‘‘ bhante, mā upari dhammadesanaṃ vaḍḍhayittha, ettakameva hotu, kuhiṃ amhākaṃ satthā vasatī’’ ti?"
  5121. 585121,122,347,81,89,1,17,3,"‘‘ Veḷuvane, āvuso’’ ti."
  5122. 585122,122,347,90,123,1,154,24,"‘‘ Tena hi, bhante, tumhe purato yātha, mayhaṃ eko sahāyako atthi, amhehi ca aññamaññaṃ katikā katā‘ amhesu yo amataṃ paṭhamaṃ adhigacchati, so itarassa ārocetū’ ti. "
  5123. 585123,122,347,124,148,1,217,22,Ahaṃ taṃ paṭiññaṃ mocetvā sahāyakaṃ gahetvā tumhākaṃ gatamaggeneva satthu santikaṃ āgamissāmīti pañcapatiṭṭhitena therassa pādesu nipatitvā tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā theraṃ uyyojetvā paribbājakārāmābhimukho agamāsi’’.
  5124. 585124,122,348,2,31,1,176,22,"Atha kho kolitaparibbājako taṃ dūratova āgacchantaṃ disvā,‘‘ ajja mayhaṃ sahāyakassa mukhavaṇṇo na aññadivasesu viya, addhā tena amataṃ adhigataṃ bhavissatī’’ ti amatādhigamaṃ pucchi. "
  5125. 585125,122,348,32,46,1,68,9,"Sopissa‘‘ āmāvuso, amataṃ adhigatan’’ ti paṭijānitvā tameva gāthaṃ abhāsi. "
  5126. 585126,122,348,47,52,1,55,5,Gāthāpariyosāne kolito sotāpattiphale patiṭṭhahitvā āha–
  5127. 585127,122,348,53,66,1,41,7,"‘‘ kuhiṃ kira, samma, amhākaṃ satthā vasatī’’ ti?"
  5128. 585128,122,348,67,82,1,64,9,"‘‘ Veḷuvane kira, samma, evaṃ no ācariyena assajittherena kathitan’’ ti."
  5129. 585129,122,348,83,97,1,43,7,"‘‘ Tena hi, samma, āyāma, satthāraṃ passissāmā’’ ti. "
  5130. 585130,122,348,98,107,1,70,8,"Sāriputtatthero ca nāmesa sadāpi ācariyapūjakova, tasmā sahāyaṃ evamāha–"
  5131. 585131,122,348,108,140,1,229,22,"‘‘ samma, amhehi adhigataṃ amataṃ amhākaṃ ācariyassa sañcayaparibbājakassāpi kathessāma, bujjhamāno paṭivijjhissati, appaṭivijjhanto amhākaṃ saddahitvā satthu, santikaṃ gamissati, buddhānaṃ desanaṃ sutvā maggaphalapaṭivedhaṃ karissatī’’ ti. "
  5132. 585132,122,348,141,147,1,44,6,Tato dvepi janā sañcayassa santikaṃ agamaṃsu.
  5133. 585133,122,349,2,5,1,18,3,Sañcayo te disvāva–
  5134. 585134,122,349,6,20,1,50,8,"‘‘ kiṃ, tātā, koci vo amatamaggadesako laddho’’ ti pucchi."
  5135. 585135,122,349,21,55,1,147,22,"‘‘ Āma, ācariya, laddho, buddho loke uppanno, dhammo loke uppanno, saṅgho loke uppanno, tumhe tucche asāre vicaratha, tasmā etha, satthu santikaṃ gamissāmā’’ ti."
  5136. 585136,122,349,56,67,1,36,5,"‘‘ Gacchatha tumhe, nāhaṃ sakkhissāmī’’ ti ."
  5137. 585137,122,349,68,74,1,12,2,‘‘ Kiṃ kāraṇāhi’’?
  5138. 585138,122,349,75,98,1,151,17,"‘‘ Ahaṃ mahājanassa ācariyo hutvā vicariṃ, vicarantassa me antevāsikavāso cāṭiyā udañcanabhāvappatti viya hoti, na sakkhissāmahaṃ antevāsikavāsaṃ vasitun’’ ti."
  5139. 585139,122,349,99,109,1,27,5,"‘‘ Mā evaṃ karittha, ācariyā’’ ti."
  5140. 585140,122,349,110,124,1,46,7,"‘‘ Hotu, tātā, gacchatha tumhe, nāhaṃ sakkhissāmī’’ ti. "
  5141. 585141,122,349,125,140,1,124,13,"Ācariya, loke buddhassa uppannakālato paṭṭhāya mahājano gandhamālādihattho gantvā tameva pūjessati, mayampi tattheva gamissāma."
  5142. 585142,122,349,141,149,1,23,4,‘‘ Tumhe kiṃ karissathā’’ ti?
  5143. 585143,122,349,150,167,1,57,11,"‘‘ Tātā, kiṃ nu kho imasmiṃ loke dandhā bahū, udāhu paṇḍitā’’ ti."
  5144. 585144,122,349,168,185,1,57,10,"‘‘ Dandhā, ācariya, bahū, paṇḍitā ca nāma katipayā eva hontī’’ ti."
  5145. 585145,122,349,186,215,1,149,19,"‘‘ Tena hi, tātā, paṇḍitā paṇḍitassa samaṇassa gotamassa santikaṃ gamissanti, dandhā dandhassa mama santikaṃ āgamissanti , gacchatha tumhe, nāhaṃ gamissāmī’’ ti. "
  5146. 585146,122,349,216,227,1,44,6,"Te‘‘ paññāyissatha tumhe, ācariyā’’ ti pakkamiṃsu. "
  5147. 585147,122,349,228,239,1,73,10,"Tesu gacchantesu sañcayassa parisā bhijji, tasmiṃ khaṇe ārāmo tuccho ahosi. "
  5148. 585148,122,349,240,247,1,46,7,So tucchaṃ ārāmaṃ disvā uṇhaṃ lohitaṃ chaḍḍesi.
  5149. 585149,122,349,248,267,1,181,18,"Tehipi saddhiṃ gacchantesu pañcasu paribbājakasatesu sañcayassa aḍḍhateyyasatāni nivattiṃsu, atha kho te attano antevāsikehi aḍḍhateyyehi paribbājakasatehi saddhiṃ veḷuvanaṃ agamaṃsu. "
  5150. 585150,122,350,2,12,1,82,10,Satthā catuparisamajjhe nisinno dhammaṃ desento te dūratova disvā bhikkhū āmantesi–
  5151. 585151,122,350,13,36,1,111,16,"‘‘ ete, bhikkhave, dve sahāyakā āgacchanti kolito ca upatisso ca, etaṃ me sāvakayugaṃ bhavissati aggaṃ bhaddayugan’’ ti. "
  5152. 585152,122,350,37,49,1,82,10,"Te satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, nisīditvā ca pana bhagavantaṃ etadavocuṃ–"
  5153. 585153,122,350,50,66,1,77,9,"‘‘ labheyyāma mayaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampadan’’ ti."
  5154. 585154,122,350,67,77,1,31,5,"‘‘ Etha, bhikkhavo’’ ti bhagavā avoca–"
  5155. 585155,122,350,78,91,1,70,8,"‘‘ svākkhāto dhammo, caratha brahmacariyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ ti. "
  5156. 585156,122,350,92,97,1,65,5,Sabbepi iddhimayapattacīvaradharā saṭṭhivassikattherā viya ahesuṃ.
  5157. 585157,122,351,2,9,1,62,7,Atha nesaṃ parisāya caritavasena satthā dhammadesanaṃ vaḍḍhesi.
  5158. 585158,122,351,10,22,1,104,11,"Ṭhapetvā dve aggasāvake avasesā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, aggasāvakānaṃ pana uparimaggattayakiccaṃ na niṭṭhāsi. "
  5159. 585159,122,351,23,25,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  5160. 585160,122,351,26,28,1,31,2,Sāvakapāramiñāṇassa mahantatāya.
  5161. 585161,122,351,29,55,1,290,24,Athāyasmā mahāmoggallāno pabbajitadivasato sattame divase magadharaṭṭhe kallavālagāmakaṃ upanissāya viharanto thinamiddhe okkamante satthārā saṃvejito thinamiddhaṃ vinodetvā tathāgatena dinnaṃ dhātukammaṭṭhānaṃ suṇantova uparimaggattayakiccaṃ niṭṭhāpetvā sāvakapāramiñāṇassa matthakaṃ patto.
  5162. 585162,122,351,56,82,1,317,26,Sāriputtattheropi pabbajitadivasato aḍḍhamāsaṃ atikkamitvā satthārā saddhiṃ tameva rājagahaṃ upanissāya sūkarakhataleṇe viharanto attano bhāgineyyassa dīghanakhaparibbājakassa vedanāpariggahasuttante desiyamāne suttānusārena ñāṇaṃ pesetvā parassa vaḍḍhitabhattaṃ paribhuñjanto viya sāvakapāramiñāṇassa matthakaṃ patto.
  5163. 585163,122,351,83,93,1,88,9,"Nanu cāyasmā mahāpañño, atha kasmā mahāmoggallānato ciratarena sāvakapāramiñāṇaṃ pāpuṇīti? "
  5164. 585164,122,351,94,95,1,20,1,Parikammamahantatāya.
  5165. 585165,122,351,96,115,1,172,17,"Yathā hi duggatamanussā yattha katthaci gantukāmā khippameva nikkhamanti, rājūnaṃ pana hatthivāhanakappanādiṃ mahantaṃ parikammaṃ laddhuṃ vaṭṭati, evaṃsampadamidaṃ veditabbaṃ. "
  5166. 585166,122,352,2,16,1,140,14,Taṃ divasaññeva pana satthā vaḍḍhamānakacchāyāya veḷuvane sāvakasannipātaṃ katvā dvinnaṃ therānaṃ aggasāvakaṭṭhānaṃ datvā pātimokkhaṃ uddisi.
  5167. 585167,122,352,17,19,1,18,2,Bhikkhū ujjhāyiṃsu–
  5168. 585168,122,352,20,69,1,403,39,"‘‘ satthā mukholokanena bhikkhaṃ deti, aggasāvakaṭṭhānaṃ dadantena nāma paṭhamaṃ pabbajitānaṃ pañcavaggiyānaṃ dātuṃ vaṭṭati, ete anolokentena yasatherappamukhānaṃ pañcapaṇṇāsabhikkhūnaṃ dātuṃ vaṭṭati, ete anolokentena bhaddavaggiyānaṃ tiṃsajanānaṃ, ete anolokentena uruvelakassapādīnaṃ tebhātikānaṃ, ete pana ettake mahāthere pahāya sabbapacchā pabbajitānaṃ aggasāvakaṭṭhānaṃ dadantena mukhaṃ oloketvā dinnan’’ ti. "
  5169. 585169,122,352,70,108,1,159,22,"Satthā,‘‘ kiṃ kathetha, bhikkhave’’ ti pucchitvā,‘‘ idaṃ nāmā’’ ti vutte‘‘ nāhaṃ, bhikkhave, mukhaṃ oloketvā bhikkhaṃ demi, etesaṃ pana attanā attanā patthitapatthitameva demi. "
  5170. 585170,122,352,109,131,1,173,19,"Aññātakoṇḍañño hi ekasmiṃ sasse nava vāre aggasassadānaṃ dadanto aggasāvakaṭṭhānaṃ patthetvā nādāsi, aggadhammaṃ pana arahattaṃ sabbapaṭhamaṃ paṭivijjhituṃ patthetvā adāsī’’ ti."
  5171. 585171,122,352,132,140,1,20,4,‘‘ Kadā pana bhagavā’’ ti?
  5172. 585172,122,352,141,149,1,23,3,"‘‘ Suṇissatha, bhikkhave’’ ti."
  5173. 585173,122,352,150,162,1,34,6,"‘‘ Āma, bhante’’ ti, bhagavā atītaṃ āhari– "
  5174. 585174,122,353,2,12,1,62,8,"Bhikkhave , ito ekanavutikappe vipassī nāma bhagavā loke udapādi. "
  5175. 585175,122,353,13,22,1,77,8,Tadā mahākāḷo cūḷakāḷoti dvebhātikā kuṭumbikā mahantaṃ sālikkhettaṃ vapāpesuṃ.
  5176. 585176,122,353,23,35,1,96,11,"Athekadivasaṃ cūḷakāḷo sālikkhettaṃ gantvā ekaṃ sāligabbhaṃ phāletvā khādi, taṃ atimadhuraṃ ahosi. "
  5177. 585177,122,353,36,61,1,176,19,"So buddhappamukhassa saṅghassa sāligabbhadānaṃ dātukāmo hutvā jeṭṭhabhātikaṃ upasaṅkamitvā,‘‘ bhātika, sāligabbhaṃ phāletvā buddhānaṃ anucchavikaṃ katvā pacāpetvā dānaṃ demā’’ ti āha."
  5178. 585178,122,353,62,87,1,114,17,"‘‘ Kiṃ vadesi, tāta, sāligabbhaṃ phāletvā dānaṃ nāma neva atīte bhūtapubbaṃ, na anāgatepi bhavissati, mā sassaṃ nāsayī’’ ti; "
  5179. 585179,122,353,88,93,1,30,4,vuttopi so punappunaṃ yāciyeva .
  5180. 585180,122,353,94,121,1,133,21,"Atha naṃ bhātā,‘‘ tena hi sālikkhettaṃ dve koṭṭhāse katvā mama koṭṭhāsaṃ anāmasitvā attano koṭṭhāse khette yaṃ icchasi, taṃ karohī’’ ti āha. "
  5181. 585181,122,353,122,147,1,214,21,So‘‘ sādhū’’ ti khettaṃ vibhajitvā bahū manusse hatthakammaṃ yācitvā sāligabbhaṃ phāletvā nirudakena khīrena pacāpetvā sappimadhusakkharādīhi yojetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ datvā bhattakiccapariyosāne–
  5182. 585182,122,353,148,164,1,84,10,"‘‘ idaṃ, bhante, mama aggadānaṃ aggadhammassa sabbapaṭhamaṃ paṭivedhāya saṃvattatū’’ ti āha. "
  5183. 585183,122,353,165,174,1,35,5,Satthā‘‘ evaṃ hotū’’ ti anumodanamakāsi.
  5184. 585184,122,354,2,49,1,324,35,"So khettaṃ gantvā olokento sakalakkhettaṃ kaṇṇikabaddhehi viya sālisīsehi sañchannaṃ disvā pañcavidhapītiṃ paṭilabhitvā,‘‘ lābhā vata me’’ ti cintetvā puthukakāle puthukaggaṃ nāma adāsi, gāmavāsīhi saddhiṃ aggasassadānaṃ nāma adāsi, lāyane lāyanaggaṃ, veṇikaraṇe veṇaggaṃ, kalāpādīsu kalāpaggaṃ, khalaggaṃ, khalabhaṇḍaggaṃ, koṭṭhagganti. "
  5185. 585185,122,354,50,56,1,39,6,Evaṃ ekasasse nava vāre aggadānaṃ adāsi.
  5186. 585186,122,354,57,66,1,85,8,"Tassa sabbavāresu gahitagahitaṭṭhānaṃ paripūri, sassaṃ atirekaṃ uṭṭhānasampannaṃ ahosi. "
  5187. 585187,122,354,67,73,1,44,6,Dhammo hi nāmesa attānaṃ rakkhantaṃ rakkhati.
  5188. 585188,122,354,74,76,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  5189. 585189,122,355,2,9,1,32,5,"‘ ‘ Dhammo have rakkhati dhammacāriṃ, "
  5190. 585190,122,356,2,5,1,28,3,Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
  5191. 585191,122,357,2,5,1,25,3,"Esānisaṃso dhamme suciṇṇe, "
  5192. 585192,122,358,2,23,1,34,5,Na duggatiṃ gacchati dhammacārī’’ ti.( theragā.303; jā.1.10.102)–
  5193. 585193,122,359,2,15,1,105,11,‘ ‘ Evamesa vipassīsammāsambuddhakāle aggadhammaṃ paṭhamaṃ paṭivijjhituṃ patthento nava vāre aggadānāni adāsi.
  5194. 585194,122,359,16,34,1,199,17,Ito satasahassakappamatthake pana haṃsavatīnagare padumuttarasambuddhakālepi sattāhaṃ mahādānaṃ datvā tassa bhagavato pādamūle nipajjitvā aggadhammassa paṭhamaṃ paṭivijjhanatthameva patthanaṃ ṭhapesi.
  5195. 585195,122,359,35,51,1,74,11,"Iti iminā patthitameva mayā dinnaṃ, nāhaṃ, bhikkhave, mukhaṃ oloketvā demī’’ ti."
  5196. 585196,122,360,2,15,1,68,9,"‘ ‘ Yasakulaputtappamukhā pañcapaññāsa janā kiṃ kammaṃ kariṃsu, bhante’’ ti?"
  5197. 585197,122,360,16,38,1,191,20,‘‘ Etepi ekassa buddhassa santike arahattaṃ patthentā bahuṃ puññakammaṃ katvā aparabhāge anuppanne buddhe sahāyakā hutvā vaggabandhanena puññāni karontā anāthamatasarīrāni paṭijaggantā vicariṃsu.
  5198. 585198,122,360,39,52,1,76,10,"Te ekadivasaṃ sagabbhaṃ itthiṃ kālakataṃ disvā,‘ jhāpessāmā’ ti susānaṃ hariṃsu. "
  5199. 585199,122,360,53,66,1,69,11,Tesu pañca jane‘ tumhe jhāpethā’ ti susāne ṭhapetvā sesā gāmaṃ paviṭṭhā.
  5200. 585200,122,360,67,81,1,129,13,"Yasadārako taṃ matasarīraṃ sūlehi vijjhitvā parivattetvā parivattetvā jhāpento asubhasaññaṃ paṭilabhi, itaresampi catunnaṃ janānaṃ–"
  5201. 585201,122,360,82,102,1,115,14,"‘ passatha, bho, imaṃ sarīraṃ tattha tattha viddhaṃsitacammaṃ, kabaragorūpaṃ viya asuciṃ duggandhaṃ paṭikūlan’ ti dassesi. "
  5202. 585202,122,360,103,107,1,37,4,Tepi tattha asubhasaññaṃ paṭilabhiṃsu.
  5203. 585203,122,360,108,115,1,55,7,Te pañcapi janā gāmaṃ gantvā sesasahāyakānaṃ kathayiṃsu.
  5204. 585204,122,360,116,125,1,64,9,Yaso pana dārako gehaṃ gantvā mātāpitūnañca bhariyāya ca kathesi.
  5205. 585205,122,360,126,130,1,29,4,Te sabbepi asubhaṃ bhāvayiṃsu.
  5206. 585206,122,360,131,133,1,22,2,Idametesaṃ pubbakammaṃ.
  5207. 585207,122,360,134,146,1,107,11,"Teneva yasassa itthāgāre susānasaññā uppajji, tāya ca upanissayasampattiyā sabbesampi visesādhigamo nibbatti. "
  5208. 585208,122,360,147,152,1,39,5,Evaṃ imepi attanā patthitameva labhiṃsu.
  5209. 585209,122,360,153,160,1,30,5,Nāhaṃ mukhaṃ oloketvā dammī’’ ti.
  5210. 585210,122,361,2,14,1,55,8,"‘ ‘ Bhaddavaggiyasahāyakā pana kiṃ kammaṃ kariṃsu, bhante’’ ti?"
  5211. 585211,122,361,15,36,1,172,19,‘‘ Etepi pubbabuddhānaṃ santike arahattaṃ patthetvā puññāni katvā aparabhāge anuppanne buddhe tiṃsa dhuttā hutvā tuṇḍilovādaṃ sutvā saṭṭhivassasahassāni pañca sīlāni rakkhiṃsu.
  5212. 585212,122,361,37,42,1,39,5,Evaṃ imepi attanā patthitameva labhiṃsu.
  5213. 585213,122,361,43,50,1,30,5,Nāhaṃ mukhaṃ oloketvā dammī’’ ti.
  5214. 585214,122,362,2,14,1,52,8,"‘ ‘ Uruvelakassapādayo pana kiṃ kammaṃ kariṃsu, bhante’’ ti?"
  5215. 585215,122,362,15,22,1,43,5,‘‘ Tepi arahattameva patthetvā puññāni kariṃsu.
  5216. 585216,122,362,23,32,1,58,8,Ito hi dvenavutikappe tisso phussoti dve buddhā uppajjiṃsu.
  5217. 585217,122,362,33,39,1,44,6,Phussabuddhassa mahindo nāma rājā pitā ahosi.
  5218. 585218,122,362,40,50,1,102,10,Tasmiṃ pana sambodhiṃ patte rañño kaniṭṭhaputto paṭhamaaggasāvako purohitaputto dutiyaaggasāvako ahosi.
  5219. 585219,122,362,51,55,1,27,4,Rājā satthu santikaṃ gantvā–
  5220. 585220,122,362,56,126,1,465,53,"‘ jeṭṭhaputto me buddho, kaniṭṭhaputto paṭhamaaggasāvako, purohitaputto dutiyaaggasāvako’ ti te oloketvā,‘ mameva buddho, mameva dhammo, mameva saṅgho, namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā’ ti tikkhattuṃ udānaṃ udānetvā satthu pādamūle nipajjitvā ,‘ bhante, idāni me navutivassasahassaparimāṇassa āyuno koṭiyaṃ nisīditvā niddāyanakālo viya aññesaṃ gehadvāraṃ agantvā yāvāhaṃ jīvāmi, tāva me cattāro paccaye adhivāsethā’ ti paṭiññaṃ gahetvā nibaddhaṃ buddhupaṭṭhānaṃ karoti. "
  5221. 585221,122,362,127,133,1,36,6,Rañño pana aparepi tato puttā ahesuṃ.
  5222. 585222,122,362,134,145,1,76,9,"Tesu jeṭṭhassa pañca yodhasatāni parivārāni, majjhimassa tīṇi, kaniṭṭhassa dve. "
  5223. 585223,122,362,146,170,1,189,22,Te‘ mayampi bhātikaṃ bhojessāmā’ ti pitaraṃ okāsaṃ yācitvā alabhamānā punappunaṃ yācantāpi alabhitvā paccante kupite tassa vūpasamanatthāya pesitā paccantaṃ vūpasametvā pitu santikaṃ āgamiṃsu.
  5224. 585224,122,362,171,188,1,63,12,"Atha ne pitā āliṅgitvā sīse cumbitvā,‘ varaṃ vo, tātā, dammī’ ti āha."
  5225. 585225,122,363,2,50,1,203,33,"‘ ‘ Te‘ sādhu devā’ ti varaṃ gahitakaṃ katvā puna katipāhaccayena pitarā‘ gaṇhatha, tātā, varan’ ti vuttā,‘‘ deva, amhākaṃ aññena kenaci attho natthi, ito paṭṭhāya mayaṃ bhātikaṃ bhojessāma, imaṃ no varaṃ dehī’’ ti āhaṃsu."
  5226. 585226,122,363,51,58,1,15,4,"‘ Na demi, tātā’ ti."
  5227. 585227,122,363,59,69,1,51,7,"‘ Niccakālaṃ adento satta saṃvaccharāni detha, devā’ ti."
  5228. 585228,122,363,70,77,1,15,4,"‘ Na demi, tātā’ ti."
  5229. 585229,122,363,78,93,1,66,12,"‘ Tena hi cha pañca cattāri tīṇi dve ekaṃ saṃvaccharaṃ detha, devā’ ti."
  5230. 585230,122,363,94,101,1,15,4,"‘ Na demi, tātā’ ti."
  5231. 585231,122,363,102,113,1,32,7,"‘ Tena hi, deva, satta māse dethā’ ti."
  5232. 585232,122,363,114,128,1,56,11,"‘ Cha māse pañca māse cattāro māse tayo māse detha, devā’ ti."
  5233. 585233,122,363,129,136,1,15,4,"‘ Na demi, tātā’ ti."
  5234. 585234,122,363,137,152,1,59,11,"‘ Hotu, deva, ekekassa no ekekaṃ māsaṃ katvā tayo māse dethā’ ti."
  5235. 585235,122,363,153,166,1,44,9,"‘ Sādhu, tātā, tena hi tayo māse bhojethā’ ti āha. "
  5236. 585236,122,363,167,173,1,46,6,Te tuṭṭhā rājānaṃ vanditvā sakaṭṭhānameva gatā.
  5237. 585237,122,363,174,186,1,88,10,"Tesaṃ pana tiṇṇampi ekova koṭṭhāgāriko, ekova āyuttako, tassa dvādasanahutā purisaparivārā. "
  5238. 585238,122,363,187,220,1,245,28,"Te te pakkosāpetvā ,‘ mayaṃ imaṃ temāsaṃ dasa sīlāni gahetvā dve kāsāvāni nivāsetvā satthārā sahavāsaṃ vasissāma, tumhe ettakaṃ nāma dānavattaṃ gahetvā devasikaṃ navutisahassānaṃ bhikkhūnaṃ yodhasahassassa ca sabbaṃ khādanīyabhojanīyaṃ pavatteyyātha. "
  5239. 585239,122,363,221,230,1,49,8,Mayañhi ito paṭṭhāya na kiñci vakkhāmā’ ti vadiṃsu.
  5240. 585240,122,364,2,16,1,104,13,‘ ‘ Te tayopi janā parivārasahassaṃ gahetvā dasa sīlāni samādāya kāsāyavatthāni nivāsetvā vihāreyeva vasiṃsu.
  5241. 585241,122,364,17,39,1,171,21,"Koṭṭhāgāriko ca āyuttako ca ekato hutvā tiṇṇaṃ bhātikānaṃ koṭṭhāgārehi vārena vārena dānavattaṃ gahetvā dānaṃ denti, kammakārānaṃ pana puttā yāgubhattādīnaṃ atthāya rodanti. "
  5242. 585242,122,364,40,46,1,55,6,Te tesaṃ bhikkhusaṅghe anāgateyeva yāgubhattādīni denti.
  5243. 585243,122,364,47,53,1,64,6,Bhikkhusaṅghassa bhattakiccāvasāne kiñci atirekaṃ na bhūtapubbaṃ.
  5244. 585244,122,364,54,64,1,57,8,Te‘ aparabhāge dārakānaṃ demā’ ti attanāpi gahetvā khādiṃsu.
  5245. 585245,122,364,65,70,1,45,5,Manuññaṃ āhāraṃ disvā adhivāsetuṃ nāsakkhiṃsu.
  5246. 585246,122,364,71,75,1,32,4,Te pana caturāsītisahassā ahesuṃ.
  5247. 585247,122,364,76,86,1,88,10,Te saṅghassa dinnadānavattaṃ khāditvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pettivisaye nibbattiṃsu.
  5248. 585248,122,364,87,103,1,150,15,"Tebhātikā pana purisasahassena saddhiṃ kālaṃ katvā devaloke nibbattitvā devalokā manussalokaṃ, manussalokā devalokaṃ saṃsarantā dvenavutikappe khepesuṃ."
  5249. 585249,122,364,104,115,1,67,9,‘ Evaṃ te tayo bhātaro arahattaṃ patthentā tadā kalyāṇakammaṃ kariṃsu.
  5250. 585250,122,364,116,120,1,31,4,Te attanā patthitameva labhiṃsu.
  5251. 585251,122,364,121,129,1,30,5,Nāhaṃ mukhaṃ oloketvā dammī’’’ ti.
  5252. 585252,122,365,2,14,1,74,10,"Tadā pana tesaṃ āyuttako bimbisāro rājā ahosi, koṭṭhāgāriko visākho upāsako. "
  5253. 585253,122,365,15,20,1,34,5,Tayo rājakumārā tayo jaṭilā ahesuṃ.
  5254. 585254,122,365,21,34,1,131,13,Tesaṃ kammakārā tadā petesu nibbattitvā sugatiduggativasena saṃsarantā imasmiṃ kappe cattāri buddhantarāni petalokeyeva nibbattiṃsu.
  5255. 585255,122,365,35,55,1,156,15,"Te imasmiṃ kappe sabbapaṭhamaṃ uppannaṃ cattālīsavassasahassāyukaṃ kakusandhaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā,‘‘ amhākaṃ āhāraṃ labhanakālaṃ ācikkhathā’’ ti pucchiṃsu. "
  5256. 585256,122,365,56,81,1,145,19,"So‘‘ mama tāva kāle na labhissatha, mama pacchato mahāpathaviyā yojanamattaṃ abhiruḷhāya koṇāgamano nāma buddho uppajjissati, taṃ puccheyyāthā’’ ti āha. "
  5257. 585257,122,365,82,90,1,55,8,Te tattakaṃ kālaṃ khepetvā tasmiṃ uppanne taṃ pucchiṃsu.
  5258. 585258,122,365,91,116,1,139,18,"Sopi‘‘ mama kāle na labhissatha, mama pacchato mahāpathaviyā yojanamattaṃ abhiruḷhāya kassapo nāma buddho uppajjissati, taṃ puccheyyāthā’’ ti āha. "
  5259. 585259,122,365,117,125,1,55,8,Te tattakaṃ kālaṃ khepetvā tasmiṃ uppanne taṃ pucchiṃsu.
  5260. 585260,122,365,126,167,1,243,33,"Sopi‘‘ mama kāle na labhissatha, mama pana pacchato mahāpathaviyā yojanamattaṃ abhiruḷhāya gotamo nāma buddho uppajjissati, tadā tumhākaṃ ñātako bimbisāro nāma rājā bhavissati, so satthu dānaṃ datvā tumhākaṃ pattiṃ pāpessati, tadā labhissathā’’ ti āha. "
  5261. 585261,122,365,168,173,1,46,5,Tesaṃ ekaṃ buddhantaraṃ svedivasasadisaṃ ahosi.
  5262. 585262,122,365,174,189,1,134,15,Te tathāgate uppanne bimbisāraraññā paṭhamadivasaṃ dāne dinne pattiṃ alabhitvā rattibhāge bheravasaddaṃ katvā rañño attānaṃ dassayiṃsu.
  5263. 585263,122,365,190,199,1,64,8,So punadivase veḷuvanaṃ gantvā tathāgatassa taṃ pavattiṃ ārocesi.
  5264. 585264,122,366,2,43,1,301,34,"Satthā ,‘‘ mahārāja, ito dvenavutikappamatthake phussabuddhakāle ete tava ñātakā, bhikkhusaṅghassa dinnadānavattaṃ khāditvā petaloke nibbattitvā saṃsarantā kakusandhādayo buddhe pucchitvā tehi idañcidañca vuttā ettakaṃ kālaṃ tava dānaṃ paccāsīsamānā hiyyo tayā dāne dinne pattiṃ alabhamānā evamakaṃsū’’ ti āha."
  5265. 585265,122,366,44,57,1,44,7,"‘‘ Kiṃ pana, bhante, idānipi dinne labhissantī’’ ti?"
  5266. 585266,122,366,58,66,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti. "
  5267. 585267,122,366,67,93,1,163,19,"Rājā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā punadivase mahādānaṃ datvā,‘‘ bhante, ito tesaṃ petānaṃ dibbaannapānaṃ sampajjatū’’ ti pattiṃ adāsi, tesaṃ tatheva nibbatti. "
  5268. 585268,122,366,94,99,1,39,5,Punadivase naggā hutvā attānaṃ dassesuṃ.
  5269. 585269,122,366,100,115,1,56,9,"Rājā‘‘ ajja, bhante, naggā hutvā attānaṃ dassesun’’ ti ārocesi."
  5270. 585270,122,366,116,127,1,34,6,"‘‘ Vatthāni te na dinnāni, mahārājā’’ ti. "
  5271. 585271,122,366,128,146,1,118,13,"Rājāpi punadivase buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa cīvaradānaṃ datvā,‘‘ ito tesaṃ petānaṃ dibbavatthāni hontū’’ ti pāpesi. "
  5272. 585272,122,366,147,151,1,44,4,Taṅkhaṇaññeva tesaṃ dibbavatthāni uppajjiṃsu.
  5273. 585273,122,366,152,158,1,52,5,Te petattabhāvaṃ vijahitvā dibbattabhāve saṇṭhahiṃsu.
  5274. 585274,122,366,159,186,1,81,8,Satthā anumodanaṃ karonto‘‘ tirokuṭṭesu tiṭṭhantī’’ tiādinā( khu. pā.7.1; pe. va.14) tirokuṭṭānumodanaṃ akāsi.
  5275. 585275,122,366,187,192,1,65,5,Anumodanāvasāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi.
  5276. 585276,122,366,193,201,1,73,8,Iti satthā tebhātikajaṭilānaṃ vatthuṃ kathetvā imampi dhammadesanaṃ āhari.
  5277. 585277,122,367,2,14,1,37,6,"Aggasāvakā pana,‘‘ bhante, kiṃ kariṃsū’’ ti?"
  5278. 585278,122,367,15,22,1,35,3,‘‘ Aggasāvakabhāvāya patthanaṃ kariṃsu’’.
  5279. 585279,122,367,23,38,1,135,13,"Ito kappasatasahassādhikassa hi kappānaṃ asaṅkhyeyyassa matthake sāriputto brāhmaṇamahāsālakule nibbatti, nāmena saradamāṇavo nāma ahosi. "
  5280. 585280,122,367,39,48,1,80,7,"Moggallāno gahapatimahāsālakule nibbatti, nāmena sirivaḍḍhanakuṭumbiko nāma ahosi. "
  5281. 585281,122,367,49,54,1,41,5,Te ubhopi sahapaṃsukīḷakā sahāyakā ahesuṃ.
  5282. 585282,122,367,55,65,1,96,10,Tesu saradamāṇavo pitu accayena kusalantakaṃ mahādhanaṃ paṭipajjitvā ekadivasaṃ rahogato cintesi–
  5283. 585283,122,367,66,74,1,53,5,"‘‘ ahaṃ idhalokattabhāvameva jānāmi, no paralokattabhāvaṃ. "
  5284. 585284,122,367,75,90,1,104,12,"Jātasattānañca maraṇaṃ nāma dhuvaṃ, mayā ekaṃ pabbajjaṃ pabbajitvā mokkhadhammagavesanaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  5285. 585285,122,367,91,95,1,30,4,So sahāyakaṃ upasaṅkamitvā āha–
  5286. 585286,122,367,96,117,1,119,14,"‘‘ samma sirivaḍḍhana, ahaṃ pabbajitvā mokkhadhammaṃ gavesissāmi, tvaṃ mayā saddhiṃ pabbajituṃ sakkhissasi, na sakkhissasī’’ ti?"
  5287. 585287,122,367,118,130,1,42,6,"‘‘ Na sakkhissāmi, samma, tvaṃyeva pabbajāhī’’ ti. "
  5288. 585288,122,367,131,133,1,10,2,So cintesi–
  5289. 585289,122,367,134,154,1,97,15,"‘‘ paralokaṃ gacchanto sahāye vā ñātimitte vā gahetvā gato nāma natthi, attanā kataṃ attanova hotī’’ ti. "
  5290. 585290,122,367,155,165,1,125,10,Tato ratanakoṭṭhāgāraṃ vivarāpetvā kapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ mahādānaṃ datvā pabbatapādaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbaji.
  5291. 585291,122,367,166,176,1,86,10,Tassa eko dve tayoti evaṃ anupabbajjaṃ pabbajitā catusattatisahassamattā jaṭilā ahesuṃ.
  5292. 585292,122,367,177,189,1,90,11,"So pañca abhiññā, aṭṭha ca samāpattiyo nibbattetvā tesaṃ jaṭilānaṃ kasiṇaparikammaṃ ācikkhi. "
  5293. 585293,122,367,190,198,1,57,8,Tepi sabbe pañca abhiññā aṭṭha ca samāpattiyo nibbattesuṃ.
  5294. 585294,122,368,2,9,1,57,7,Tena samayena anomadassī nāma sammāsambuddho loke udapādi.
  5295. 585295,122,368,10,46,1,198,30,"Nagaraṃ candavatī nāma ahosi, pitā yasavā nāma khattiyo, mātā yasodharā nāma devī, bodhi ajjunarukkho, nisabho ca anomo ca dve aggasāvakā, varuṇo nāma upaṭṭhāko, sundarā ca sumanā ca dve aggasāvikā ahesuṃ. "
  5296. 585296,122,368,47,61,1,128,10,"Āyu vassasatasahassaṃ ahosi, sarīraṃ aṭṭhapaññāsahatthubbedhaṃ , sarīrappabhā dvādasayojanaṃ phari, bhikkhusatasahassaparivāro ahosi. "
  5297. 585297,122,368,62,139,1,622,62,"So ekadivasaṃ paccūsakāle mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya lokaṃ volokento saradatāpasaṃ disvā,‘‘ ajja mayhaṃ saradatāpasassaṃ santikaṃ gatapaccayena dhammadesanā ca mahatī bhavissati, so ca aggasāvakaṭṭhānaṃ patthessati, tassa sahāyako sirivaḍḍhanakuṭumbiko dutiyasāvakaṭṭhānaṃ, desanāpariyosāne cassa parivārā catusattatisahassamattā jaṭilā arahattaṃ pāpuṇissanti, mayā tattha gantuṃ vaṭṭatī’’ ti attano pattacīvaramādāya aññaṃ kañci anāmantetvā sīho viya ekacaro hutvā saradatāpasassa antevāsikesu phalāphalatthāya gatesu‘‘ buddhabhāvaṃ me jānātū’’ ti adhiṭṭhahitvā passantasseva saradatāpasassa ākāsato otaritvā pathaviyaṃ patiṭṭhāsi. "
  5298. 585298,122,368,140,163,1,209,20,"Saradatāpaso buddhānubhāvañceva sarīranipphattiñcassa disvā lakkhaṇamante sammasitvā‘‘ imehi lakkhaṇehi samannāgato nāma agāramajjhe vasanto rājā hoti cakkavattī, pabbajanto loke vivaṭṭacchado sabbaññubuddho hoti. "
  5299. 585299,122,368,164,179,1,115,13,Ayaṃ puriso nissaṃsayaṃ buddho’’ ti jānitvā paccuggamanaṃ katvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā aggāsanaṃ paññāpetvā adāsi.
  5300. 585300,122,368,180,184,1,32,4,Nisīdi bhagavā paññatte aggāsane.
  5301. 585301,122,368,185,192,1,66,7,Saradatāpasopi attano anucchavikaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi.
  5302. 585302,122,369,2,18,1,171,16,Tasmiṃ samaye catusattatisahassajaṭilā paṇītapaṇītāni ojavantāni phalāphalāni gahetvā ācariyassa santikaṃ sampattā buddhānañceva ācariyassa ca nisinnāsanaṃ oloketvā āhaṃsu–
  5303. 585303,122,369,19,44,1,111,16,"‘‘ ācariya , mayaṃ‘ imasmiṃ loke tumhehi mahantataro natthī’ ti vicarāma, ayaṃ pana puriso tumhehi mahantataro maññe’’ ti?"
  5304. 585304,122,369,45,70,1,159,18,"‘‘ Tātā, kiṃ vadetha, sāsapena saddhiṃ aṭṭhasaṭṭhiyojanasatasahassubbedhaṃ sineruṃ samaṃ kātuṃ icchatha, sabbaññubuddhena saddhiṃ mamaṃ upamaṃ mā karittha puttakā’’ ti. "
  5305. 585305,122,369,71,100,1,157,22,"Atha te tāpasā,‘‘ sacāyaṃ ittarasatto abhavissa, amhākaṃ ācariyo na evarūpaṃ upamaṃ āharissa, yāva mahā vatāyaṃ puriso’’ ti sabbeva pādesu nipatitvā sirasā vandiṃsu. "
  5306. 585306,122,369,101,105,1,19,4,Atha ne ācariyo āha–
  5307. 585307,122,369,106,146,1,259,31,"‘‘ tātā, amhākaṃ buddhānaṃ anucchaviko deyyadhammo natthi, satthā ca bhikkhācāravelāyaṃ idhāgato, mayaṃ yathāsatti yathābalaṃ deyyadhammaṃ dassāma, tumhe yaṃ yaṃ paṇītaṃ phalāphalaṃ, taṃ taṃ āharathā’’ ti āharāpetvā hatthe dhovitvā sayaṃ tathāgatassa patte patiṭṭhāpesi. "
  5308. 585308,122,369,147,153,1,64,6,Satthārā phalāphale paṭiggahitamatte devatā dibbojaṃ pakkhipiṃsu.
  5309. 585309,122,369,154,160,1,46,6,So tāpaso udakampi sayameva parissāvetvā adāsi.
  5310. 585310,122,369,161,174,1,114,13,Tato bhattakiccaṃ katvā nisinne satthari sabbe antevāsike pakkositvā satthu santike sāraṇīyakathaṃ kathento nisīdi.
  5311. 585311,122,369,175,187,1,67,8,Satthā‘‘ dve aggasāvakā bhikkhusaṅghena saddhiṃ āgacchantū’’ ti cintesi.
  5312. 585312,122,369,188,198,1,97,10,Te satthu cittaṃ ñatvā satasahassakhīṇāsavaparivārā āgantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu.
  5313. 585313,122,370,2,8,1,37,4,Tato saradatāpaso antevāsike āmantesi–
  5314. 585314,122,370,9,35,1,178,18,"‘‘ tātā, buddhānaṃ nisinnāsanampi nīcaṃ, samaṇasatasahassānampi āsanaṃ natthi, ajja tumhehi uḷāraṃ buddhasakkāraṃ kātuṃ vaṭṭati, pabbatapādato vaṇṇagandhasampannāni pupphāni āharathā’’ ti. "
  5315. 585315,122,370,36,56,1,183,18,"Kathanakālo papañco viya hoti, iddhimato pana iddhivisayo acinteyyoti muhuttamatteneva te tāpasā vaṇṇagandhasampannāni pupphāni āharitvā buddhānaṃ yojanappamāṇaṃ pupphāsanaṃ paññāpesuṃ. "
  5316. 585316,122,370,57,67,1,104,8,"Ubhinnaṃ aggasāvakānaṃ tigāvutaṃ, sesabhikkhūnaṃ aḍḍhayojanikādibhedaṃ, saṅghanavakassa usabhamattaṃ ahosi."
  5317. 585317,122,370,68,82,1,77,10,‘‘ Kathaṃ ekasmiṃ assamapade tāva mahantāni āsanāni paññattānī’’ ti na cintetabbaṃ.
  5318. 585318,122,370,83,85,1,16,2,Iddhivisayo hesa.
  5319. 585319,122,370,86,111,1,156,19,"Evaṃ paññattesu āsanesu saradatāpaso tathāgatassa purato añjaliṃ paggayha ṭhito,‘‘ bhante, mayhaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya imaṃ pupphāsanaṃ abhiruhathā’’ ti āha. "
  5320. 585320,122,370,112,114,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  5321. 585321,122,371,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Nānāpupphañca gandhañca, sampādetvāna ekato; "
  5322. 585322,122,372,2,7,1,41,4,"Pupphāsanaṃ paññāpetvā, idaṃ vacanamabravi."
  5323. 585323,122,373,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Idaṃ me āsanaṃ vīra, paññattaṃ tavanucchaviṃ; "
  5324. 585324,122,374,2,8,1,41,5,"Mama cittaṃ pasādento, nisīda pupphamāsane."
  5325. 585325,122,375,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Sattarattindivaṃ buddho, nisīdi pupphamāsane; "
  5326. 585326,122,376,2,11,1,43,6,"Mama cittaṃ pasādetvā, hāsayitvā sadevake’’ ti. "
  5327. 585327,122,377,2,14,1,85,11,Evaṃ nisinne satthari dve aggasāvakā sesabhikkhū ca attano attano pattāsane nisīdiṃsu.
  5328. 585328,122,377,15,23,1,83,8,Saradatāpaso mahantaṃ pupphacchattaṃ gahetvā tathāgatassa matthake dhārento aṭṭhāsi.
  5329. 585329,122,377,24,37,1,76,9,Satthā‘‘ jaṭilānaṃ ayaṃ sakkāro mahapphalo hotū’’ ti nirodhasamāpattiṃ samāpajji.
  5330. 585330,122,377,38,47,1,94,9,Satthu samāpattiṃ samāpannabhāvaṃ ñatvā dve aggasāvakāpi sesabhikkhūpi samāpattiṃ samāpajjiṃsu.
  5331. 585331,122,377,48,63,1,173,15,Tathāgate sattāhaṃ nirodhasamāpattiṃ samāpajjitvā nisinne antevāsikā bhikkhācārakāle sampatte vanamūlaphalāphalaṃ paribhuñjitvā sesakāle buddhānaṃ añjaliṃ paggayha tiṭṭhanti.
  5332. 585332,122,377,64,73,1,101,9,Saradatāpaso pana bhikkhācārampi agantvā pupphacchattaṃ dhārayamānova sattāhaṃ pītisukhena vītināmesi.
  5333. 585333,122,377,74,82,1,91,8,Satthā nirodhato vuṭṭhāya dakkhiṇapasse nisinnaṃ paṭhamaaggasāvakaṃ nisabhattheraṃ āmantesi–
  5334. 585334,122,377,83,95,1,64,6,"‘‘ nisabha, sakkārakārakānaṃ tāpasānaṃ pupphāsanānumodanaṃ karohī’’ ti. "
  5335. 585335,122,377,96,107,1,128,11,Thero cakkavattirañño santikā paṭiladdhamahālābho mahāyodho viya tuṭṭhamānaso sāvakapāramiñāṇe ṭhatvā pupphāsanānumodanaṃ ārabhi.
  5336. 585336,122,377,108,112,1,41,4,Tassa desanāvasāne dutiyasāvakaṃ āmantesi–
  5337. 585337,122,377,113,122,1,32,5,‘‘ tvampi bhikkhu dhammaṃ desehī’’ ti.
  5338. 585338,122,377,123,129,1,62,6,Anomatthero tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ sammasitvā dhammaṃ kathesi.
  5339. 585339,122,377,130,136,1,57,6,Dvinnaṃ aggasāvakānaṃ desanāya ekassāpi abhisamayo nāhosi.
  5340. 585340,122,377,137,144,1,62,7,Atha satthā aparimāṇe buddhavisaye ṭhatvā dhammadesanaṃ ārabhi.
  5341. 585341,122,377,145,165,1,134,13,"Desanāpariyosāne ṭhapetvā saradatāpasaṃ sabbepi catusattatisahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu , satthā‘‘ etha, bhikkhavo’’ ti hatthaṃ pasāresi. "
  5342. 585342,122,377,166,175,1,81,8,"Tesaṃ tāvadeva kesamassūni antaradhāyiṃsu, aṭṭhaparikkhārā kāye paṭimukkāva ahesuṃ. "
  5343. 585343,122,378,2,12,1,40,6,Saradatāpaso ‘‘ kasmā arahattaṃ na patto’’ ti?
  5344. 585344,122,378,13,14,1,17,1,Vikkhittacittattā.
  5345. 585345,122,378,15,47,1,247,26,"So kira buddhānaṃ dutiyāsane nisīditvā sāvakapāramiñāṇe ṭhatvā dhammaṃ desayato aggasāvakassa dhammadesanaṃ sotuṃ āraddhakālato paṭṭhāya,‘‘ aho vatāhampi anāgate uppajjanakabuddhassa sāsane iminā sāvakena paṭiladdhadhuraṃ labheyyan’’ ti cittaṃ uppādesi. "
  5346. 585346,122,378,48,54,1,57,6,So tena parivitakkena maggaphalapaṭivedhaṃ kātuṃ nāsakkhi.
  5347. 585347,122,378,55,61,1,44,6,Tathāgataṃ pana vanditvā sammukhe ṭhatvā āha–
  5348. 585348,122,378,62,78,1,76,11,"‘‘ bhante, tumhākaṃ anantarāsane nisinno bhikkhu tumhākaṃ sāsane ko nāma hotī’’ ti?"
  5349. 585349,122,378,79,100,1,151,17,‘‘ Mayā pavattitaṃ dhammacakkaṃ anupavattento sāvakapāramiñāṇassa koṭippatto soḷasa paññā paṭivijjhitvā ṭhito mayhaṃ sāsane aggasāvako nisabho nāma eso’’ ti.
  5350. 585350,122,378,101,138,1,228,30,"‘‘ Bhante, yvāyaṃ mayā sattāhaṃ pupphacchattaṃ dhārentena sakkāro kato, ahaṃ imassa phalena aññaṃ sakkattaṃ vā brahmattaṃ vā na patthemi, anāgate pana ayaṃ nisabhatthero viya ekassa buddhassa aggasāvako bhaveyyan’’ ti patthanaṃ akāsinti. "
  5351. 585351,122,378,139,160,1,166,17,Satthā‘‘ samajjhissati nu kho imassa purisassa patthanā’’ ti anāgataṃsañāṇaṃ pesetvā olokento kappasatasahassādhikaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā samijjhanabhāvaṃ addasa.
  5352. 585352,122,378,161,164,1,25,3,Disvāna saradatāpasaṃ āha–
  5353. 585353,122,378,165,221,1,353,43,"‘‘ na te ayaṃ patthanā moghā bhavissati, anāgate pana kappasatasahassādhikaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā gotamo nāma buddho uppajjissati, tassa mātā mahāmāyā nāma devī bhavissati, pitā suddhodano nāma mahārājā, putto rāhulo nāma, upaṭṭhāko ānando nāma, dutiyaaggasāvako moggallāno nāma, tvaṃ panassa paṭhamaaggasāvako dhammasenāpati sāriputto nāma bhavissasī’’ ti . "
  5354. 585354,122,378,222,230,1,84,8,Evaṃ tāpasaṃ byākaritvā dhammakathaṃ kathetvā bhikkhusaṅghaparivuto ākāsaṃ pakkhandi.
  5355. 585355,122,379,2,37,1,314,27,"Saradatāpasopi antevāsikattherānaṃ santikaṃ gantvā sahāyakassa sirivaḍḍhanakuṭumbikassa sāsanaṃ pesesi,‘‘ bhante, mama sahāyakassa vadetha, sahāyakena te saradatāpasena anomadassībuddhassa pādamūle anāgate uppajjanakassa gotamabuddhassa sāsane paṭhamaaggasāvakaṭṭhānaṃ patthitaṃ, tvaṃ dutiyaaggasāvakaṭṭhānaṃ patthehī’’ ti. "
  5356. 585356,122,379,38,48,1,94,10,Evañca pana vatvā therehi puretarameva ekapassena gantvā sirivaḍḍhanassa nivesanadvāre aṭṭhāsi.
  5357. 585357,122,379,49,80,1,140,20,"Sirivaḍḍhano‘‘ cirassaṃ vata me ayyo āgato’’ ti āsane nisīdāpetvā attanā nīcāsane nisinno,‘‘ antevāsikaparisā pana vo, bhante, na paññāyatī’’ ti pucchi."
  5358. 585358,122,379,81,113,1,186,24,"‘‘ Āma, samma, amhākaṃ assamaṃ anomadassī buddho āgato, mayaṃ tassa attano balena sakkāraṃ akarimhā, satthā sabbesaṃ dhammaṃ desesi, desanāpariyosāne ṭhapetvā maṃ sesā arahattaṃ patvā pabbajiṃsu. "
  5359. 585359,122,379,114,135,1,193,18,"Ahaṃ satthu paṭhamaaggasāvakaṃ nisabhattheraṃ disvā anāgate uppajjanakassa gotamabuddhassa nāma sāsane paṭhamaaggasāvakaṭṭhānaṃ patthesiṃ, tvampi tassa sāsane dutiyaaggasāvakaṭṭhānaṃ patthehī’’ ti."
  5360. 585360,122,379,136,148,1,49,7,"‘‘ Mayhaṃ buddhehi saddhiṃ paricayo natthi, bhante’’ ti."
  5361. 585361,122,379,149,165,1,77,11,"‘‘ Buddhehi saddhiṃ kathanaṃ mayhaṃ bhāro hotu, tvaṃ mahantaṃ sakkāraṃ sajjehī’’ ti. "
  5362. 585362,122,380,2,34,1,345,31,Sirivaḍḍhano tassa vacanaṃ sutvā attano nivesanadvāre rājamānena aṭṭhakarīsamattaṃ ṭhānaṃ samatalaṃ kāretvā vālukaṃ okirāpetvā lājapañcamānipupphāni vikirāpetvā nīluppalacchadanaṃ maṇḍapaṃ kāretvā buddhāsanaṃ paññāpetvā sesabhikkhūnampi āsanāni paṭiyādetvā mahantaṃ sakkārasammānaṃ sajjetvā buddhānaṃ nimantanatthāya saradatāpasassa saññaṃ adāsi.
  5363. 585363,122,380,35,42,1,69,7,Tāpaso buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ gahetvā tassa nivesanaṃ agamāsi.
  5364. 585364,122,380,43,86,1,382,35,"Sirivaḍḍhanopi paccuggamanaṃ katvā tathāgatassa hatthato pattaṃ gahetvā maṇḍapaṃ pavesetvā paññattāsanesu nisinnassa buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dakkhiṇodakaṃ datvā paṇītena bhojanena parivisitvā bhattakiccapariyosāne buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ mahārahehi vatthehi acchādetvā,‘‘ bhante, nāyaṃ ārabbho appamattakaṭṭhānatthāya, imināva niyāmena sattāhaṃ anukampaṃ karothā’’ ti āha. "
  5365. 585365,122,380,87,89,1,17,2,Satthā adhivāsesi.
  5366. 585366,122,380,90,102,1,96,12,So teneva niyāmena sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā bhagavantaṃ vanditvā añjaliṃ paggayha ṭhito āha–
  5367. 585367,122,380,103,129,1,143,16,"‘‘ bhante, mama sahāyo saradatāpaso yassa satthussa paṭhamaaggasāvako bhaveyyan’’ ti patthesi, ahampi‘‘ tasseva dutiyaaggasāvako bhaveyyan’’ ti patthemīti. "
  5368. 585368,122,381,2,10,1,72,8,Satthā anāgataṃ oloketvā tassa patthanāya samijjhanabhāvaṃ disvā byākāsi–
  5369. 585369,122,381,11,24,1,103,9,‘‘ tvaṃ ito kappasatasahassādhikaṃ asaṅkhyeyyaṃ atikkamitvā gotamabuddhassa dutiyaaggasāvako bhavissasī’’ ti.
  5370. 585370,122,381,25,31,1,60,6,Buddhānaṃ byākaraṇaṃ sutvā sirivaḍḍhano haṭṭhapahaṭṭho ahosi.
  5371. 585371,122,381,32,38,1,57,6,Satthāpi bhattānumodanaṃ katvā saparivāro vihārameva gato.
  5372. 585372,122,381,39,49,1,49,6,"‘‘ Ayaṃ, bhikkhave, mama puttehi tadā patthitapatthanā. "
  5373. 585373,122,381,50,53,1,29,3,Te yathāpatthitameva labhiṃsu.
  5374. 585374,122,381,54,61,1,29,5,Nāhaṃ mukhaṃ oloketvā demī’’ ti.
  5375. 585375,122,382,2,53,1,357,39,"Evaṃ vutte dve aggasāvakā bhagavantaṃ vanditvā,‘‘ bhante, mayaṃ agāriyabhūtā samānā giraggasamajjaṃ dassanāya gatā’’ ti yāva assajittherassa santikā sotāpattiphalapaṭivedhā sabbaṃ paccuppannavatthuṃ kathetvā,‘‘ te mayaṃ, bhante, ācariyassa sañcayassa santikaṃ gantvā taṃ tumhākaṃ pādamūle ānetukāmā tassa laddhiyā nissārabhāvaṃ kathetvā idhāgamane ānisaṃsaṃ kathayimhā. "
  5376. 585376,122,382,54,104,1,271,34,"So idāni mayhaṃ antevāsikavāso nāma cāṭiyā udañcanabhāvappattisadiso, na sakkhissāmi antevāsivāsaṃ vasitun’’ ti vatvā,‘‘ ācariya, idāni mahājano gandhamālādihattho gantvā satthārameva pūjessati, tumhe kathaṃ bhavissathā’’ ti vutte‘‘ kiṃ pana imasmiṃ loke paṇḍitā bahū, udāhu dandhā’’ ti?"
  5377. 585377,122,382,105,145,1,179,25,"‘‘ Dandhā’’ ti kathite‘‘ tena hi paṇḍitā paṇḍitassa samaṇassa gotamassa santikaṃ gamissanti, dandhā dandhassa mama santikaṃ āgamissanti, gacchatha tumhe’’ ti vatvā‘‘ āgantuṃ na icchi, bhante’’ ti. "
  5378. 585378,122,382,146,163,1,94,12,"Taṃ sutvā satthā,‘‘ bhikkhave, sañcayo attano micchādiṭṭhitāya asāraṃ sāroti, sārañca asāroti gaṇhi. "
  5379. 585379,122,382,164,185,1,126,18,"Tumhe pana attano paṇḍitatāya sārañca sārato, asārañca asārato ñatvā asāraṃ pahāya sārameva gaṇhitthā’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  5380. 585380,122,383,2,4,1,0,0,11.
  5381. 585381,122,384,2,10,1,35,5,"‘ ‘ Asāre sāramatino, sāre cāsāradassino; "
  5382. 585382,122,385,2,7,1,44,4,"Te sāraṃ nādhigacchanti, micchāsaṅkappagocarā. "
  5383. 585383,122,386,2,4,1,0,0,12.
  5384. 585384,122,387,2,11,1,37,6,"‘ ‘ Sārañca sārato ñatvā, asārañca asārato; "
  5385. 585385,122,388,2,10,1,45,5,"Te sāraṃ adhigacchanti, sammāsaṅkappagocarā’’ ti. "
  5386. 585386,122,389,2,22,1,148,16,"Tattha asāre {sāramatino}ti cattāro paccayā, dasavatthukā micchādiṭṭhi, tassā upanissayabhūtā dhammadesanāti ayaṃ asāro nāma, tasmiṃ sāradiṭṭhinoti attho. "
  5387. 585387,122,389,23,45,1,131,15,"Sāre {cāsāradassino}ti dasavatthukā sammādiṭṭhi, tassā upanissayabhūtā dhammadesanāti ayaṃ sāro nāma, tasmiṃ‘‘ nāyaṃ sāro’’ ti asāradassino. "
  5388. 585388,122,389,46,78,1,223,22,"Te sāran ti te pana taṃ micchādiṭṭhiggahaṇaṃ gahetvā ṭhitā kāmavitakkādīnaṃ vasena micchāsaṅkappagocarā hutvā sīlasāraṃ, samādhisāraṃ, paññāsāraṃ, vimuttisāraṃ, vimuttiñāṇadassanasāraṃ,‘‘ paramatthasāraṃ, nibbānañca nādhigacchan’’ ti. "
  5389. 585389,122,389,79,101,1,91,12,"{Sārañcā}ti tameva sīlasārādisāraṃ‘‘ sāro nāmāyan’’ ti, vuttappakārañca asāraṃ‘‘ asāro ayan’’ ti ñatvā. "
  5390. 585390,122,389,102,119,1,151,17,Te sāran ti te paṇḍitā evaṃ sammādassanaṃ gahetvā ṭhitā nekkhammasaṅkappādīnaṃ vasena sammāsaṅkappagocarā hutvā taṃ vuttappakāraṃ sāraṃ adhigacchantīti.
  5391. 585391,122,390,2,6,1,49,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu.
  5392. 585392,122,390,7,11,1,44,4,Sannipatitānaṃ sātthikā dhammadesanā ahosīti.
  5393. 585393,122,391,2,4,1,30,2,Sāriputtattheravatthu aṭṭhamaṃ.
  5394. 585394,122,392,2,4,1,17,2,9 . Nandattheravatthu
  5395. 585395,122,393,2,16,1,94,12,Yathā agāran ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto āyasmantaṃ nandaṃ ārabbha kathesi.
  5396. 585396,122,394,2,9,1,70,7,Satthā hi pavattitavaradhammacakko rājagahaṃ gantvā veḷuvane viharanto–
  5397. 585397,122,394,10,95,1,508,45,"‘‘ puttaṃ me ānetvā dassethā’’ ti suddhodanamahārājena pesitānaṃ sahassasahassaparivārānaṃ dasannaṃ dūtānaṃ sabbapacchato gantvā arahattappattena kāḷudāyittherena gamanakālaṃ ñatvā maggavaṇṇaṃ vaṇṇetvā vīsatisahassakhīṇāsavaparivuto kapilapuraṃ nīto ñātisamāgame pokkharavassaṃ atthuppattiṃ katvā vessantarajātakaṃ( jā.2.22.1655 ādayo) kathetvā punadivase piṇḍāya paviṭṭho,‘‘ uttiṭṭhe nappamajjeyyā’’ ti( dha. pa.168) gāthāya pitaraṃ sotāpattiphale patiṭṭhāpetvā,‘‘ dhammañcare’’ ti( dha. pa.169) gāthāya mahāpajāpatiṃ sotāpattiphale, rājānañca sakadāgāmiphale patiṭṭhāpesi. "
  5398. 585398,122,394,96,132,1,295,26,Bhattakiccāvasāne pana rāhulamātuguṇakathaṃ nissāya candakinnarījātakaṃ( jā.1.14.18 ādayo) kathetvā tato tatiyadivase nandakumārassa abhisekagehappavesanavivāhamaṅgalesu pavattamānesu piṇḍāya pavisitvā nandakumārassa hatthe pattaṃ datvā maṅgalaṃ vatvā uṭṭhāyāsanā pakkamanto nandakumārassa hatthato pattaṃ na gaṇhi.
  5399. 585399,122,394,133,148,1,67,9,"Sopi tathāgatagāravena‘‘ pattaṃ vo, bhante, gaṇhathā’’ ti vattuṃ nāsakkhi. "
  5400. 585400,122,394,149,152,1,17,3,Evaṃ pana cintesi–
  5401. 585401,122,394,153,161,1,31,4,‘‘ sopānasīse pattaṃ gaṇhissatī’’ ti.
  5402. 585402,122,394,162,167,1,30,5,Satthā tasmimpi ṭhāne na gaṇhi.
  5403. 585403,122,394,168,177,1,42,5,Itaro‘‘ sopānapādamūle gaṇhissatī’’ ti cintesi.
  5404. 585404,122,394,178,183,1,24,4,Satthā tatthāpi na gaṇhi.
  5405. 585405,122,394,184,193,1,37,5,Itaro‘‘ rājaṅgaṇe gaṇhissatī’’ ti cintesi.
  5406. 585406,122,394,194,198,1,24,4,Satthā tatthāpi na gaṇhi.
  5407. 585407,122,394,199,214,1,90,11,Kumāro nivattitukāmo aruciyā gacchanto satthugāravena‘‘ pattaṃ gaṇhathā’’ ti vattuṃ na sakkoti.
  5408. 585408,122,394,215,227,1,53,7,"‘‘ Idha gaṇhissati, ettha gaṇhissatī’’ ti cintento gacchati. "
  5409. 585409,122,395,2,10,1,64,8,Tasmiṃ khaṇe aññā itthiyo taṃ disvā janapadakalyāṇiyā ācikkhiṃsu–
  5410. 585410,122,395,11,27,1,68,10,"‘‘ ayye, bhagavā nandakumāraṃ gahetvā gato, tumhehi taṃ vinā karissatī’’ ti. "
  5411. 585411,122,395,28,48,1,110,13,"Sā udakabindūhi paggharanteheva aḍḍhullikhitehi kesehi vegena gantvā,‘‘ tuvaṭaṃ kho, ayyaputta, āgaccheyyāsī’’ ti āha. "
  5412. 585412,122,395,49,58,1,58,9,Taṃ tassā vacanaṃ tassa hadaye tiriyaṃ patitvā viya ṭhitaṃ.
  5413. 585413,122,395,59,74,1,83,10,"Satthāpissa hatthato pattaṃ aggaṇhitvāva taṃ vihāraṃ netvā,‘‘ pabbajissasi nandā’’ tiāha. "
  5414. 585414,122,395,75,95,1,67,10,"So buddhagāravena‘‘ na pabbajissāmī’’ ti avatvā,‘‘ āma, pabbajissāmī’’ ti āha. "
  5415. 585415,122,395,96,107,1,39,7,Satthā‘‘ tena hi nandaṃ pabbājethā’’ ti āha.
  5416. 585416,122,395,108,114,1,55,6,Satthā kapilapuraṃ gantvā tatiyadivase nandaṃ pabbājesi.
  5417. 585417,122,396,2,11,1,71,8,Sattame divase rāhulamātā kumāraṃ alaṅkaritvā bhagavato santikaṃ pesesi–
  5418. 585418,122,396,12,32,1,132,14,"‘‘ passa, tāta, etaṃ vīsatisahassasamaṇaparivutaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ brahmarūpivaṇṇaṃ samaṇaṃ, ayaṃ te pitā, etassa mahantā nidhikumbhiyo ahesuṃ. "
  5419. 585419,122,396,33,43,1,67,9,"Tyāssa nikkhamanato paṭṭhāya na passāma, gaccha naṃ dāyajjaṃ yācassu–"
  5420. 585420,122,396,44,64,1,86,13,"‘ ahaṃ , tāta, kumāro, abhisekaṃ patvā cakkavattī bhavissāmi, dhanena me attho, dhanaṃ me dehi. "
  5421. 585421,122,396,65,73,1,33,5,Sāmiko hi putto pitusantakassā’’’ ti.
  5422. 585422,122,396,74,100,1,148,19,"Kumāro bhagavato santikaṃ gantvāva pitusinehaṃ paṭilabhitvā haṭṭhacitto‘‘ sukhā te, samaṇa, chāyā’’ ti vatvā aññampi bahuṃ attano anurūpaṃ vadanto aṭṭhāsi. "
  5423. 585423,122,396,101,107,1,60,6,Bhagavā katabhattakicco anumodanaṃ katvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
  5424. 585424,122,396,108,129,1,81,12,"Kumāropi‘‘ dāyajjaṃ me, samaṇa, dehi, dāyajjaṃ me, samaṇa, dehī’’ ti bhagavantaṃ anubandhi. "
  5425. 585425,122,396,130,134,1,32,4,Bhagavāpi kumāraṃ na nivattāpesi.
  5426. 585426,122,396,135,141,1,59,6,Parijanopi bhagavatā saddhiṃ gacchantaṃ nivattetuṃ nāsakkhi.
  5427. 585427,122,396,142,148,1,42,6,Iti so bhagavatā saddhiṃ ārāmameva agamāsi.
  5428. 585428,122,397,2,5,1,20,3,Tato bhagavā cintesi–
  5429. 585429,122,397,6,32,1,166,19,"‘‘ yaṃ ayaṃ pitusantakaṃ dhanaṃ icchati, taṃ vaṭṭānugataṃ savighātaṃ, handassa bodhitale paṭiladdhaṃ sattavidhaṃ ariyadhanaṃ demi, lokuttaradāyajjassa naṃ sāmikaṃ karomī’’ ti. "
  5430. 585430,122,397,33,39,1,47,6,Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi–
  5431. 585431,122,397,40,53,1,49,7,"‘‘ tena hi tvaṃ, sāriputta, rāhulakumāraṃ pabbājehī’’ ti. "
  5432. 585432,122,397,54,57,1,23,3,Thero kumāraṃ pabbājesi.
  5433. 585433,122,397,58,66,1,57,8,Pabbajite ca pana kumāre rañño adhimattaṃ dukkhaṃ uppajji.
  5434. 585434,122,397,67,91,1,122,16,"Taṃ adhivāsetuṃ asakkonto bhagavato nivedetvā,‘‘ sādhu, bhante, ayyā, mātāpitūhi ananuññātaṃ puttaṃ na pabbājeyyun’’ ti varaṃ yāci. "
  5435. 585435,122,397,92,122,1,183,23,"Bhagavā tassa taṃ varaṃ datvā punekadivasaṃ rājanivesane katapātarāso ekamantaṃ nisinnena raññā,‘‘ bhante, tumhākaṃ dukkarakārikakāle ekā devatā maṃ upasaṅkamitvā,‘ putto te kālakato’ ti āha. "
  5436. 585436,122,397,123,142,1,98,15,Ahaṃ tassā vacanaṃ asaddahanto‘ na mayhaṃ putto bodhiṃ appatvā kālaṃ karotī’ ti paṭikkhipin’’ ti vutte–
  5437. 585437,122,397,143,179,1,141,18,"‘‘ idāni kiṃ saddahissatha, pubbepi aṭṭhikāni dassetvā,‘ putto te mato’ ti vutte na saddahitvā’’ ti imissā atthuppattiyā mahādhammapālajātakaṃ( jā.1.10.92 ādayo) kathesi. "
  5438. 585438,122,397,180,184,1,44,4,Gāthāpariyosāne rājā anāgāmiphale patiṭṭhahi.
  5439. 585439,122,397,185,208,1,206,22,Iti bhagavā pitaraṃ tīsu phalesu patiṭṭhāpetvā bhikkhusaṅghaparivuto punadeva rājagahaṃ gantvā tato anāthapiṇḍikena sāvatthiṃ āgamanatthāya gahitapaṭiñño niṭṭhite jetavane vihāre tattha gantvā vāsaṃ kappesi.
  5440. 585440,122,398,2,12,1,88,10,Evaṃ satthari jetavane viharante āyasmā nando ukkaṇṭṭhitvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi–
  5441. 585441,122,398,13,35,1,119,13,"‘‘ anabhirato ahaṃ, āvuso, brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’ ti. "
  5442. 585442,122,398,36,44,1,67,8,Bhagavā taṃ pavattiṃ sutvā āyasmantaṃ nandaṃ pakkosāpetvā etadavoca–
  5443. 585443,122,398,45,58,1,59,8,"‘‘ saccaṃ kira tvaṃ, nanda, sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evaṃ ārocesi –"
  5444. 585444,122,398,59,79,1,114,12,"‘ anabhirato, āvuso, brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ ti?"
  5445. 585445,122,398,80,88,1,14,3,"‘‘ Evaṃ, bhante’’ ti."
  5446. 585446,122,398,89,112,1,130,15,"‘‘ Kissa pana tvaṃ, nanda, anabhirato brahmacariyaṃ carasi, na sakkosi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissasī’’ ti?"
  5447. 585447,122,398,113,128,1,104,11,"‘‘ Sākiyānī maṃ, bhante, janapadakalyāṇī gharā nikkhamantassa aḍḍhullikhitehi kesehi apaloketvā maṃ etadavoca–"
  5448. 585448,122,398,129,162,1,182,22,"‘ tuvaṭaṃ kho, ayyaputta, āgaccheyyāsī’ ti, so kho ahaṃ, bhante, taṃ anussaramāno anabhirato brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’ ti. "
  5449. 585449,122,399,2,30,1,296,28,Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandaṃ bāhāyaṃ gahetvā iddhibalena tāvatiṃsadevalokaṃ ānento antarāmagge ekasmiṃ jhāmakkhette jhāmakhāṇuke nisinnaṃ chinnakaṇṇanāsanaṅguṭṭhaṃ ekaṃ paluṭṭhamakkaṭiṃ dassetvā tāvatiṃsabhavane sakkassa devarañño upaṭṭhānaṃ āgatāni kakuṭapādāni pañca accharāsatāni dassesi.
  5450. 585450,122,399,31,36,1,54,3,{Kakuṭapādānī}ti rattavaṇṇatāya pārevatapādasadisapādāni.
  5451. 585451,122,399,37,40,1,18,3,Dassetvā ca panāha–
  5452. 585452,122,399,41,70,1,157,22,"‘‘ taṃ kiṃ maññasi, nanda, katamā nu kho abhirūpatarā vā dassanīyatarā vā pāsādikatarā vā sākiyānī vā janapadakalyāṇī, imāni vā pañca accharāsatāni kakuṭapādānī’’ ti? "
  5453. 585453,122,399,71,74,1,13,3,Taṃ sutvā āha–
  5454. 585454,122,399,75,108,1,207,23,"‘‘ seyyathāpi sā, bhante, chinnakaṇṇanāsanaṅguṭṭhā paluṭṭhamakkaṭī, evameva kho, bhante, sākiyānī janapadakalyāṇī, imesaṃ pañcannaṃ accharāsatānaṃ upanidhāya saṅkhyampi na upeti, kalampi na upeti, kalabhāgampi na upeti. "
  5455. 585455,122,399,109,123,1,96,12,Atha kho imāneva pañca accharāsatāni abhirūpatarāni ceva dassanīyatarāni ca pāsādikatarāni cā’’ ti.
  5456. 585456,122,399,124,144,1,101,12,"‘‘ Abhirama, nanda, abhirama, nanda, ahaṃ te pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan’’ ti."
  5457. 585457,122,399,145,168,1,133,14,"‘‘ Sace me, bhante bhagavā, pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānaṃ, abhiramissāmahaṃ, bhante, bhagavati brahmacariye’’ ti. "
  5458. 585458,122,400,2,13,1,84,10,Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandaṃ gahetvā tattha antarahito jetavaneyeva pāturahosi.
  5459. 585459,122,400,14,30,1,104,13,"Assosuṃ kho bhikkhū,‘‘ āyasmā kira nando bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carati. "
  5460. 585460,122,400,31,41,1,79,8,Bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan’’ ti.
  5461. 585461,122,400,42,70,1,200,23,"Atha kho āyasmato nandassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṃ nandaṃ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca samudācaranti,‘‘ bhatako kirāyasmā nando, upakkitako kirāyasmā nando, accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carati. "
  5462. 585462,122,400,71,81,1,79,8,Bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan’’ ti.
  5463. 585463,122,400,82,139,1,423,46,"Atha kho āyasmā nando sahāyakānaṃ bhikkhūnaṃ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca aṭṭiyamāno harāyamāno jigucchamāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto na cirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi,‘‘ khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ ti abbhaññāsi. "
  5464. 585464,122,400,140,147,1,46,7,Aññataro ca kho panāyasmā nando arahataṃ ahosi.
  5465. 585465,122,401,2,12,1,93,10,Athekā devatā rattibhāge sakalaṃ jetavanaṃ obhāsetvā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ārocesi–
  5466. 585466,122,401,13,38,1,166,19,"‘‘ āyasmā, bhante, nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ ti. "
  5467. 585467,122,401,39,61,1,152,18,Bhagavatopi kho ñāṇaṃ udapādi‘‘ nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ ti.
  5468. 585468,122,401,62,71,1,83,9,Sopāyasmā nando tassā rattiyā accayena bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā etadavoca–
  5469. 585469,122,401,72,96,1,132,15,"‘‘ yaṃ me, bhante, bhagavā pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānaṃ, muñcāmahaṃ, bhante, bhagavantaṃ etasmā paṭissavā’’ ti."
  5470. 585470,122,401,97,126,1,169,22,"‘‘ Mayāpi kho te, nanda, cetasā ceto paricca vidito‘ nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ ti. "
  5471. 585471,122,401,127,131,1,30,4,Devatāpi me etamatthaṃ ārocesi–
  5472. 585472,122,401,132,152,1,136,16,"‘ āyasmā, bhante, nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ ti. "
  5473. 585473,122,401,153,172,1,87,13,"Yadeva kho te, nanda, anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttaṃ, athāhaṃ mutto etasmā paṭissavā’’ ti. "
  5474. 585474,122,401,173,183,1,69,10,Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi–
  5475. 585475,122,402,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Yassa nittiṇṇo paṅko, maddito kāmakaṇṭako; "
  5476. 585476,122,403,2,19,1,60,8,"Mohakkhayaṃ anuppatto, sukhadukkhesu na vedhatī sa bhikkhū’’ ti.( udā.22); "
  5477. 585477,122,404,2,8,1,53,6,Athekadivasaṃ bhikkhū taṃ āyasmantaṃ nandaṃ pucchiṃsu–
  5478. 585478,122,404,9,28,1,64,11,"‘‘ āvuso nanda, pubbe tvaṃ‘ ukkaṇṭhitomī’ ti vadesi, idāni te kathan’’ ti?"
  5479. 585479,122,404,29,41,1,36,6,"‘‘ Natthi me, āvuso, gihibhāvāya ālayo’’ ti. "
  5480. 585480,122,404,42,45,1,17,3,Taṃ sutvā bhikkhū–
  5481. 585481,122,404,46,78,1,166,22,"‘‘ abhūtaṃ āyasmā nando katheti, aññaṃ byākaroti, atītadivasesu‘ ukkaṇṭhitomhī’ ti vatvā idāni‘ natthi me gihibhāvāya ālayo’ ti kathetī’’ ti gantvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. "
  5482. 585482,122,404,79,93,1,107,10,"Bhagavā‘‘ bhikkhave, atītadivasesu nandassa attabhāvo ducchannagehasadiso ahosi, idāni succhannagehasadiso jāto. "
  5483. 585483,122,404,94,114,1,132,16,Ayañhi dibbaccharānaṃ diṭṭhakālato paṭṭhāya pabbajitakiccassa matthakaṃ pāpetuṃ vāyamanto taṃ kiccaṃ patto’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi–
  5484. 585484,122,405,2,4,1,0,0,13.
  5485. 585485,122,406,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Yathā agāraṃ ducchannaṃ, vuṭṭhī samativijjhati; "
  5486. 585486,122,407,2,8,1,41,5,"Evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ, rāgo samativijjhati. "
  5487. 585487,122,408,2,4,1,0,0,14.
  5488. 585488,122,409,2,11,1,48,7,"‘ ‘ Yathā agāraṃ succhannaṃ, vuṭṭhī na samativijjhati; "
  5489. 585489,122,410,2,12,1,48,7,"Evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ, rāgo na samativijjhatī’’ ti. "
  5490. 585490,122,411,2,7,1,31,5,Tattha agāran ti yaṃkiñci gehaṃ.
  5491. 585491,122,411,8,12,1,44,4,Ducchannan ti viraḷacchannaṃ chiddāvachiddaṃ.
  5492. 585492,122,411,13,17,1,41,3,{Samativijjhatī}ti vassavuṭṭhi vinivijjhati.
  5493. 585493,122,411,18,31,1,93,13,Abhāvitan ti taṃ agāraṃ vuṭṭhi viya bhāvanāya rahitattā abhāvitaṃ cittaṃ rāgo samati vijjhati.
  5494. 585494,122,411,32,42,1,86,9,"Na kevalaṃ rāgova, dosamohamānādayo sabbakilesā tathārūpaṃ cittaṃ ativiya vijjhantiyeva. "
  5495. 585495,122,411,43,47,1,50,4,Subhāvitan ti samathavipassanābhāvanāhi subhāvitaṃ.
  5496. 585496,122,411,48,59,1,87,11,Evarūpaṃ cittaṃ succhannaṃ gehaṃ vuṭṭhi viya rāgādayo kilesā ativijjhituṃ na sakkontīti.
  5497. 585497,122,412,2,6,1,49,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu.
  5498. 585498,122,412,7,11,1,33,4,Mahājanassa desanā sātthikā ahosi.
  5499. 585499,122,413,2,31,1,175,21,"Atha kho bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ,‘‘ āvuso, buddhā nāma acchariyā, janapadakalyāṇiṃ nissāya ukkaṇṭhito nāmāyasmā nando satthārā devaccharā āmisaṃ katvā vinīto’’ ti. "
  5500. 585500,122,413,32,34,1,14,2,Satthā āgantvā–
  5501. 585501,122,413,35,79,1,172,24,"‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ na, bhikkhave, idāneva , pubbepesa mayā mātugāmena palobhetvā vinītoyevā’’ ti vatvā atītaṃ āhari– "
  5502. 585502,122,414,2,12,1,83,10,Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bārāṇasivāsī kappaṭo nāma vāṇijo ahosi.
  5503. 585503,122,414,13,22,1,72,8,"Tasseko gadrabho kumbhabhāraṃ vahati, ekadivasena satta yojanāni gacchati. "
  5504. 585504,122,414,23,38,1,122,14,"So ekasmiṃ samaye gadrabhabhārakehi saddhiṃ takkasilaṃ gantvā yāva bhaṇḍassa vissajjanaṃ, tāva gadrabhaṃ carituṃ vissajjesi. "
  5505. 585505,122,414,39,48,1,74,9,Athassa so gadrabho parikhāpiṭṭhe caramāno ekaṃ gadrabhiṃ disvā upasaṅkami.
  5506. 585506,122,414,49,55,1,41,6,Sā tena saddhiṃ paṭisanthāraṃ karontī āha–
  5507. 585507,122,414,56,63,1,15,3,‘‘ kuto āgatosī’’ ti?
  5508. 585508,122,414,64,70,1,13,2,‘‘ Bārāṇasito’’ ti.
  5509. 585509,122,414,71,78,1,15,3,‘‘ Kena kammenā’’ ti?
  5510. 585510,122,414,79,85,1,17,2,‘‘ Vāṇijjakammenā’’ ti.
  5511. 585511,122,414,86,95,1,25,4,‘‘ Kittakaṃ bhāraṃ vahasī’’ ti ?
  5512. 585512,122,414,96,102,1,15,2,‘‘ Kumbhabhāran’’ ti?
  5513. 585513,122,414,103,114,1,48,7,‘‘ Ettakaṃ bhāraṃ vahanto kati yojanāni gacchasī’’ ti?
  5514. 585514,122,414,115,122,1,17,3,‘‘ Satta yojanānī’’ ti.
  5515. 585515,122,414,123,133,1,64,6,‘‘ Gatagataṭṭhāne te kāci pādaparikammapiṭṭhiparikammakarā atthī’’ ti?
  5516. 585516,122,414,134,140,1,9,2,‘‘ Natthī’’ ti.
  5517. 585517,122,414,141,151,1,39,6,‘‘ Evaṃ sante mahādukkhaṃ nāma anubhosī’’ ti?
  5518. 585518,122,414,152,168,1,119,11,"‘‘ Kiñcāpi hi tiracchānagatānaṃ pādaparikammādikārakā nāma natthi, kāmasaṃyojanaghaṭṭanatthāya pana evarūpaṃ kathaṃ kathesi’’? "
  5519. 585519,122,414,169,173,1,25,4,So tassā kathāya ukkaṇṭhi.
  5520. 585520,122,414,174,180,1,52,6,Kappaṭopi bhaṇḍaṃ vissajjetvā tassa santikaṃ āgantvā–
  5521. 585521,122,414,181,192,1,25,5,"‘‘ ehi, tāta, gamissāmā’’ ti āha."
  5522. 585522,122,414,193,203,1,34,5,"‘‘ Gacchatha tumhe, nāhaṃ gamissāmī’’ ti. "
  5523. 585523,122,414,204,221,1,86,11,"Atha naṃ punappunaṃ yācitvā,‘‘ anicchantaṃ paribhāsetvā naṃ nessāmī’’ ti cintetvā gāthamāha–"
  5524. 585524,122,415,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Patodaṃ te karissāmi, sāḷasaṅgulikaṇṭakaṃ; "
  5525. 585525,122,416,2,12,1,47,7,"Sañchindissāmi te kāyaṃ, evaṃ jānāhi gadrabhā’’ ti. "
  5526. 585526,122,417,2,19,1,83,13,Taṃ sutvā gadrabho‘‘ evaṃ sante ahampi te kattabbaṃ jānissāmī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–
  5527. 585527,122,418,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Patodaṃ me karissasi, soḷasaṅgulikaṇṭakaṃ; "
  5528. 585528,122,419,2,7,1,44,4,"Purato patiṭṭhahitvāna, uddharitvāna pacchato; "
  5529. 585529,122,420,2,12,1,44,7,"Dantaṃ te pātayissāmi, evaṃ jānāhi kappaṭā’’ ti. "
  5530. 585530,122,421,2,6,1,16,3,Taṃ sutvā vāṇijo–
  5531. 585531,122,421,7,53,1,215,33,"‘‘ kena nu kho kāraṇena esa evaṃ vadatī’’ ti cintetvā, ito cito ca olokento taṃ gadrabhiṃ disvā,‘‘ imāyesa evaṃ sikkhāpito bhavissati,‘ evarūpiṃ nāma te gadrabhiṃ ānessāmī’ ti mātugāmena naṃ palobhetvā nessāmī’’ ti imaṃ gāthamāha–"
  5532. 585532,122,422,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Catuppadiṃ saṅkhamukhiṃ, nāriṃ sabbaṅgasobhiniṃ; "
  5533. 585533,122,423,2,12,1,46,7,"Bhariyaṃ te ānayissāmi, evaṃ jānāhi gadrabhā’’ ti. "
  5534. 585534,122,424,2,8,1,45,6,Taṃ sutvā tuṭṭhacitto gadrabho imaṃ gāthamāha–
  5535. 585535,122,425,2,9,1,46,5,"‘ ‘ Catuppadiṃ saṅkhamukhiṃ, nāriṃ sabbaṅgasobhiniṃ; "
  5536. 585536,122,426,2,9,1,42,6,"Bhariyaṃ me ānayissasi, evaṃ jānāhi kappaṭa; "
  5537. 585537,122,427,2,11,1,46,6,"Kappaṭa bhiyyo gamissāmi, yojanāni catuddasā’’ ti. "
  5538. 585538,122,428,2,19,1,59,10,"Atha naṃ kappaṭo,‘‘ tena hi ehī’’ ti gahetvā sakaṭṭhānaṃ agamāsi. "
  5539. 585539,122,428,20,24,1,26,4,So katipāhaccayena naṃ āha–
  5540. 585540,122,428,25,40,1,53,9,‘‘ nanu maṃ tumhe‘ bhariyaṃ te ānayissāmī’ ti avocutthā’’ ti?
  5541. 585541,122,428,41,72,1,161,23,"‘‘ Āma, vuttaṃ, nāhaṃ attano kathaṃ bhindissāmi, bhariyaṃ te ānessāmi, vetanaṃ pana tuyhaṃ ekakasseva dassāmi, tuyhaṃ vetanaṃ dutiyassa pahotu vā mā vā, tvameva jāneyyāsi. "
  5542. 585542,122,428,73,95,1,120,18,"Ubhinnaṃ pana vo saṃvāsamanvāya puttā vijāyissanti, tehipi bahūhi saddhiṃ tuyhaṃ taṃ pahotu vā mā vā, tvameva jāneyyāsī’’ ti. "
  5543. 585543,122,428,96,101,1,44,5,Gadrabho tasmiṃ kathenteyeva anapekkho ahosi.
  5544. 585544,122,429,2,22,1,110,13,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā,‘‘ tadā, bhikkhave, gadrabhī janapadakalyāṇī ahosi, gadrabho nando, vāṇijo ahameva. "
  5545. 585545,122,429,23,34,1,72,9,Evaṃ pubbepesa mayā mātugāmena palobhetvā vinīto’’ ti jātakaṃ niṭṭhāpesīti.
  5546. 585546,122,430,2,4,1,25,2,Nandattheravatthu navamaṃ.
  5547. 585547,122,431,2,4,1,19,2,10 . Cundasūkarikavatthu
  5548. 585548,122,432,2,15,1,102,12,Idha {socetī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto cundasūkarikaṃ nāma purisaṃ ārabbha kathesi.
  5549. 585549,122,433,2,15,1,86,12,So kira pañcapaṇṇāsa vassāni sūkare vadhitvā khādanto ca vikkiṇanto ca jīvikaṃ kappesi.
  5550. 585550,122,433,16,80,1,498,56,"Chātakāle sakaṭena vīhiṃ ādāya janapadaṃ gantvā ekanāḷidvenāḷimattena gāmasūkarapotake kiṇitvā sakaṭaṃ pūretvā āgantvā pacchānivesane vajaṃ viya ekaṃ ṭhānaṃ parikkhipitvā tattheva tesaṃ nivāpaṃ ropetvā, tesu nānāgacche ca sarīramalañca khāditvā vaḍḍhitesu yaṃ yaṃ māretukāmo hoti, taṃ taṃ āḷāne niccalaṃ bandhitvā sarīramaṃsassa uddhumāyitvā bahalabhāvatthaṃ caturassamuggarena pothetvā,‘‘ bahalamaṃso jāto’’ ti ñatvā mukhaṃ vivaritvā antare daṇḍakaṃ datvā lohathāliyā pakkuthitaṃ uṇhodakaṃ mukhe āsiñcati. "
  5551. 585551,122,433,81,106,1,173,22,"Taṃ kucchiṃ pavisitvā pakkuthitaṃ karīsaṃ ādāya adhobhāgena nikkhamati, yāva thokampi karīsaṃ atthi, tāva āvilaṃ hutvā nikkhamati, suddhe udare acchaṃ anāvilaṃ hutvā nikkhamati. "
  5552. 585552,122,433,107,112,1,42,5,Athassa avasesaṃ udakaṃ piṭṭhiyaṃ āsiñcati.
  5553. 585553,122,433,113,117,1,33,4,Taṃ kāḷacammaṃ uppāṭetvā gacchati.
  5554. 585554,122,433,118,126,1,61,8,Tato tiṇukkāya lomāni jhāpetvā tikhiṇena asinā sīsaṃ chindati.
  5555. 585555,122,433,127,140,1,126,13,Paggharaṇataṃ lohitaṃ bhājanena paṭiggahetvā maṃsaṃ lohitena madditvā pacitvā puttadāramajjhe nisinno khāditvā sesaṃ vikkiṇāti.
  5556. 585556,122,433,141,150,1,75,8,Tassa imināva niyāmena jīvikaṃ kappentassa pañcapaṇṇāsa vassāni atikkantāni .
  5557. 585557,122,433,151,167,1,135,16,Tathāgate dhuravihāre vasante ekadivasampi pupphamuṭṭhimattena pūjā vā kaṭacchumattaṃ bhikkhadānaṃ vā aññaṃ vā kiñci puññaṃ nāma nāhosi.
  5558. 585558,122,433,168,177,1,73,7,"Athassa sarīre rogo uppajji, jīvantasseva avīcimahānirayasantāpo upaṭṭhahi. "
  5559. 585559,122,433,178,187,1,87,9,Avīcisantāpo nāma yojanasate ṭhatvā olokentassa akkhīnaṃ bhijjanasamattho pariḷāho hoti.
  5560. 585560,122,433,188,190,1,14,2,Vuttampi cetaṃ–
  5561. 585561,122,434,2,10,1,37,6,"‘ ‘ Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasāyutā; "
  5562. 585562,122,435,2,29,1,48,6,"Samantā yojanasataṃ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā’’ ti.( ma. ni.3.267; a. ni.3.36); "
  5563. 585563,122,436,2,9,1,76,7,Nāgasenattherena panassa pākatikaggisantāpato adhimattatāya ayaṃ upamā vuttā–
  5564. 585564,122,436,10,46,1,158,17,"‘‘ yathā, mahārāja, kūṭāgāramatto pāsāṇopi nerayikaggimhi pakkhitto khaṇena vilayaṃ gacchati, nibbattasattā panettha kammabalena mātukucchigatā viya na vilīyantī’’ ti( mi. pa.2.4.6). "
  5565. 585565,122,436,47,54,1,60,7,Tassa tasmiṃ santāpe upaṭṭhite kammasarikkhako ākāro uppajji.
  5566. 585566,122,436,55,63,1,101,8,Gehamajjheyeva sūkararavaṃ ravitvā jaṇṇukehi vicaranto puratthimavatthumpi pacchimavatthumpi gacchati.
  5567. 585567,122,436,64,71,1,56,7,Athassa gehamānusakā taṃ daḷhaṃ gahetvā mukhaṃ pidahanti.
  5568. 585568,122,436,72,78,1,44,6,Kammavipāko nāma na sakkā kenaci paṭibāhituṃ.
  5569. 585569,122,436,79,85,1,35,6,So viravantova ito cito ca vicarati.
  5570. 585570,122,436,86,93,1,50,7,Samantā sattasu gharesu manussā niddaṃ na labhanti.
  5571. 585571,122,436,94,116,1,189,21,"Maraṇabhayena tajjitassa pana bahinikkhamanaṃ nivāretuṃ asakkonto sabbo gehajano yathā antoṭhito bahi vicarituṃ na sakkoti, tathā gehadvārāni thaketvā bahigehaṃ parivāretvā rakkhanto acchati. "
  5572. 585572,122,436,117,125,1,65,8,Itaro antogeheyeva nirayasantāpena viravanto ito cito ca vicarati.
  5573. 585573,122,436,126,135,1,80,9,Evaṃ sattadivasāni vicaritvā aṭṭhame divase kālaṃ katvā avīcimahāniraye nibbatti.
  5574. 585574,122,436,136,157,1,44,3,Avīcimahānirayo devadūtasuttena( ma. ni.3.261 ādayo; a. ni.3.36) vaṇṇetabboti.
  5575. 585575,122,437,2,25,1,131,17,"Bhikkhū tassa gharadvārena gacchantā taṃ saddaṃ sutvā,‘‘ sūkarasaddo’’ ti saññino hutvā vihāraṃ gantvā satthu santike nisinnā evamāhaṃsu–"
  5576. 585576,122,437,26,44,1,129,14,"‘‘ bhante, cundasūkaritassa gehadvāraṃ pidahitvā sūkarānaṃ māriyamānānaṃ ajja sattamo divaso, gehe kāci maṅgalakiriyā bhavissati maññe. "
  5577. 585577,122,437,45,70,1,134,20,"Ettake nāma, bhante, sūkare mārentassa ekampi mettacittaṃ vā kāruññaṃ vā natthi, na vata no evarūpo kakkhaḷo pharuso satto diṭṭhapubbo’’ ti. "
  5578. 585578,122,437,71,72,1,6,1,Satthā–
  5579. 585579,122,437,73,93,1,132,14,"‘‘ na, bhikkhave, so ime sattadivase sūkare māreti, kammasarikkhakaṃ panassa vipākaṃ udapādi, jīvantasseva avīcimahānirayasantāpo upaṭṭhāsi. "
  5580. 585580,122,437,94,153,1,301,42,"So tena santāpena satta divasāni sūkararavaṃ ravanto antonivesane vicaritvā ajja kālaṃ katvā avīcimhi nibbatto’’ ti vatvā,‘‘ bhante, idha loke evaṃ socitvā puna gantvā socanaṭṭhāneyeva nibbatto’’ ti vutte,‘‘ āma, bhikkhave, pamattā nāma gahaṭṭhā vā hontu pabbajitā vā, ubhayattha socantiyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  5581. 585581,122,438,2,4,1,0,0,15.
  5582. 585582,122,439,2,8,1,24,5,"‘ ‘ Idha socati pecca socati, "
  5583. 585583,122,440,2,5,1,26,3,Pāpakārī ubhayattha socati;
  5584. 585584,122,441,2,6,1,22,4,So socati so vihaññati;
  5585. 585585,122,442,2,7,1,29,3,Disvā kammakiliṭṭhamattano’’ ti.
  5586. 585586,122,443,2,29,1,157,19,"Tattha {pāpakārī}ti nānappakārassa pāpakammassa kārako puggalo‘‘ akataṃ vata me kalyāṇaṃ, kataṃ pāpan’’ ti ekaṃseneva maraṇasamaye idha socati, idamassa kammasocanaṃ. "
  5587. 585587,122,443,30,35,1,37,5,Vipākaṃ anubhavanto pana pecca socati.
  5588. 585588,122,443,36,39,1,31,3,Idamassa paraloke vipākasocanaṃ.
  5589. 585589,122,443,40,45,1,30,5,Evaṃ so ubhayattha socati yeva.
  5590. 585590,122,443,46,52,1,54,6,Teneva kāraṇena jīvamānoyeva so cundasūkarikopi socati.
  5591. 585591,122,443,53,63,1,91,9,Disvā kammakiliṭṭhan ti attano kiliṭṭhakammaṃ passitvā nānappakārakaṃ vilapanto vihaññatīti.
  5592. 585592,122,444,2,6,1,41,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  5593. 585593,122,444,7,11,1,40,4,Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  5594. 585594,122,445,2,4,1,27,2,Cundasūkarikavatthu dasamaṃ.
  5595. 585595,122,446,2,4,1,21,2,11 . Dhammikaupāsakavatthu
  5596. 585596,122,447,2,13,1,91,10,Idha {modatī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto dhammikaupāsakaṃ ārabbha kathesi.
  5597. 585597,122,448,2,8,1,54,6,Sāvatthiyaṃ kira pañcasatā dhammikaupāsakā nāma ahesuṃ.
  5598. 585598,122,448,9,15,1,48,6,Tesu ekekassa pañca pañca upāsakasatāni parivārā.
  5599. 585599,122,448,16,25,1,49,8,"Yo tesaṃ jeṭṭhako, tassa satta puttā satta dhītaro. "
  5600. 585600,122,448,26,38,1,144,12,Tesu ekekassa ekekā salākayāgu salākabhattaṃ pakkhikabhattaṃ nimantanabhattaṃ uposathikabhattaṃ āgantukabhattaṃ saṅghabhattaṃ vassāvāsikaṃ ahosi.
  5601. 585601,122,448,39,44,1,37,5,Tepi sabbeva anujātaputtā nāma ahesuṃ.
  5602. 585602,122,448,45,53,1,81,8,Iti cuddasannaṃ puttānaṃ bhariyāya upāsakassāti soḷasa salākayāguādīni pavattanti.
  5603. 585603,122,448,54,62,1,64,7,Iti so saputtadāro sīlavā kalyāṇadhammo dānasaṃvibhāgarato ahosi.
  5604. 585604,122,448,63,70,1,52,6,"Athassa aparabhāge rogo uppajji, āyusaṅkhāro parihāyi. "
  5605. 585605,122,448,71,90,1,83,14,So dhammaṃ sotukāmo‘‘ aṭṭha vā me soḷasa vā bhikkhū pesethā’’ ti satthu santikaṃ pahiṇi.
  5606. 585606,122,448,91,93,1,13,2,Satthā pesesi.
  5607. 585607,122,448,94,102,1,61,8,Te gantvā tassa mañcaṃ parivāretvā paññattesu āsanesu nisinnā.
  5608. 585608,122,448,103,132,1,129,18,"‘‘ Bhante, ayyānaṃ me dassanaṃ dullabhaṃ bhavissati, dubbalomhi, ekaṃ me suttaṃ sajjhāyathā’’ ti vutte‘‘ kataraṃ suttaṃ sotukāmo upāsakā’’ ti?"
  5609. 585609,122,448,133,142,1,53,5,‘‘ Sabbabuddhānaṃ avijahitaṃ satipaṭṭhānasuttan’’ ti vutte–
  5610. 585610,122,448,143,176,1,73,9,"‘‘ ekāyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā’’ ti ( dī. ni.2.373; ma. ni.1.106) suttantaṃ paṭṭhapesuṃ. "
  5611. 585611,122,448,177,187,1,114,10,Tasmiṃ khaṇe chahi devalokehi sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā sahassasindhavayuttā diyaḍḍhayojanasatikā cha rathā āgamiṃsu.
  5612. 585612,122,448,188,222,1,232,27,"Tesu ṭhitā devatā‘‘ amhākaṃ devalokaṃ nessāma, amhākaṃ devalokaṃ nessāma, ambho mattikabhājanaṃ bhinditvā suvaṇṇabhājanaṃ gaṇhanto viya amhākaṃ devaloke abhiramituṃ idha nibbattāhi, amhākaṃ devaloke abhiramituṃ idha nibbattāhī’’ ti vadiṃsu. "
  5613. 585613,122,448,223,226,1,40,3,Upāsako dhammassavanantarāyaṃ anicchanto–
  5614. 585614,122,448,227,235,1,24,4,‘‘ āgametha āgamethā’’ ti āha.
  5615. 585615,122,448,236,247,1,43,7,Bhikkhū‘‘ amhe vāretī’’ ti saññāya tuṇhī ahesuṃ.
  5616. 585616,122,449,2,30,1,185,22,"Athassa puttadhītaro‘‘ amhākaṃ pitā pubbe dhammassavanena atitto ahosi, idāni pana bhikkhū pakkosāpetvā sajjhāyaṃ kāretvā sayameva vāreti, maraṇassa abhāyanakasatto nāma natthī’’ ti viraviṃsu. "
  5617. 585617,122,449,31,41,1,47,6,Bhikkhū‘‘ idāni anokāso’’ ti uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu.
  5618. 585618,122,449,42,49,1,58,7,Upāsako thokaṃ vītināmetvā satiṃ paṭilabhitvā putte pucchi–
  5619. 585619,122,449,50,57,1,17,3,‘‘ kasmā kandathā’’ ti?
  5620. 585620,122,449,58,84,1,131,17,"‘‘ Tāta, tumhe bhikkhū pakkosāpetvā dhammaṃ suṇantā sayameva vārayittha, atha mayaṃ‘ maraṇassa abhāyanakasatto nāma natthī’ ti kandimhā’’ ti ."
  5621. 585621,122,449,85,93,1,18,4,‘‘ Ayyā pana kuhin’’ ti?
  5622. 585622,122,449,94,107,1,39,6,"‘‘‘ Anokāso’ ti uṭṭhāyāsanā pakkantā, tātā’’ ti."
  5623. 585623,122,449,108,128,1,67,11,"‘‘ Nāhaṃ, ayyehi saddhiṃ kathemī’’ ti vutte‘‘ atha kena saddhiṃ kathethā’’ ti."
  5624. 585624,122,449,129,159,1,157,22,"‘‘ Chahi devalokehi devatā cha rathe alaṅkaritvā ādāya ākāse ṭhatvā‘ amhāhi devaloke abhirama, amhākaṃ devaloke abhiramā’ ti saddaṃ karonti, tāhi saddhiṃ kathemī’’ ti."
  5625. 585625,122,449,160,174,1,36,7,"‘‘ Kuhiṃ, tāta, rathā, na mayaṃ passāmā’’ ti?"
  5626. 585626,122,449,175,185,1,40,6,‘‘ Atthi pana mayhaṃ ganthitāni pupphānī’’ ti?
  5627. 585627,122,449,186,194,1,13,3,"‘‘ Atthi, tātā’’ ti."
  5628. 585628,122,449,195,203,1,27,4,‘‘ Kataro devaloko ramaṇīyo’’ ti?
  5629. 585629,122,449,204,216,1,85,7,"‘‘ Sabbabodhisattānaṃ buddhamātāpitūnañca vasitaṭṭhānaṃ tusitabhavanaṃ ramaṇīyaṃ, tātā’’ ti."
  5630. 585630,122,449,217,232,1,69,9,‘‘ Tena hi‘ tusitabhavanato āgatarathe laggatū’ ti pupphadāmaṃ khipathā’’ ti.
  5631. 585631,122,449,233,235,1,11,2,Te khipiṃsu.
  5632. 585632,122,449,236,241,1,36,5,Taṃ rathadhure laggitvā ākāse olambi.
  5633. 585633,122,449,242,249,1,41,6,"Mahājano tadeva passati, rathaṃ na passati. "
  5634. 585634,122,449,250,269,1,61,9,"Upāsako‘‘ passathetaṃ pupphadāman’’ ti vatvā,‘‘ āma, passāmā’’ ti vutte–"
  5635. 585635,122,449,270,302,1,198,24,"‘‘ etaṃ tusitabhavanato āgatarathe olambati, ahaṃ tusitabhavanaṃ gacchāmi , tumhe mā cintayittha, mama santike nibbattitukāmā hutvā mayā kataniyāmeneva puññāni karothā’’ ti vatvā kālaṃ katvā rathe patiṭṭhāsi. "
  5636. 585636,122,450,2,15,1,155,10,"Tāvadevassa tigāvutappamāṇo saṭṭhisakaṭabhārālaṅkārapaṭimaṇḍito attabhāvo nibbatti, accharāsahassaṃ parivāresi, pañcavīsatiyojanikaṃ kanakavimānaṃ pāturahosi. "
  5637. 585637,122,450,16,22,1,44,6,Tepi bhikkhū vihāraṃ anuppatte satthā pucchi–
  5638. 585638,122,450,23,34,1,40,5,"‘‘ sutā, bhikkhave, upāsakena dhammadesanā’’ ti?"
  5639. 585639,122,450,35,48,1,45,7,"‘‘ Āma, bhante, antarāyeva pana‘ āgamethā’ ti vāresi. "
  5640. 585640,122,450,49,53,1,29,3,Athassa puttadhītaro kandiṃsu .
  5641. 585641,122,450,54,65,1,47,7,Mayaṃ‘ idāni anokāso’ ti uṭṭhāyāsanā nikkhantā’’ ti.
  5642. 585642,122,450,66,87,1,118,16,"‘‘ Na so, bhikkhave, tumhehi saddhiṃ kathesi, chahi devalokehi devatā cha rathe alaṅkaritvā āharitvā taṃ upāsakaṃ pakkosiṃsu. "
  5643. 585643,122,450,88,98,1,62,8,So dhammadesanāya antarāyaṃ anicchanto tāhi saddhiṃ kathesī’’ ti.
  5644. 585644,122,450,99,107,1,14,3,"‘‘ Evaṃ, bhante’’ ti."
  5645. 585645,122,450,108,116,1,17,3,"‘‘ Evaṃ, bhikkhave’’ ti."
  5646. 585646,122,450,117,125,1,23,4,‘‘ Idāni kuhiṃ nibbatto’’ ti?
  5647. 585647,122,450,126,134,1,26,3,"‘‘ Tusitabhavane, bhikkhave’’ ti."
  5648. 585648,122,450,135,152,1,96,12,"‘‘ Bhante, idāni idha ñātimajjhe modamāno vicaritvā idāneva gantvā puna modanaṭṭhāneyeva nibbatto’’ ti."
  5649. 585649,122,450,153,173,1,97,14,"‘‘ Āma, bhikkhave, appamattā hi gahaṭṭhā vā pabbajitā vā sabbattha modantiyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  5650. 585650,122,451,2,4,1,0,0,16.
  5651. 585651,122,452,2,8,1,24,5,"‘ ‘ Idha modati pecca modati, "
  5652. 585652,122,453,2,5,1,27,3,Katapuñño ubhayattha modati;
  5653. 585653,122,454,2,6,1,21,4,"So modati so pamodati, "
  5654. 585654,122,455,2,7,1,29,3,Disvā kammavisuddhimattano’’ ti.
  5655. 585655,122,456,2,28,1,147,19,"Tattha {katapuñño}ti nānappakārassa kusalassa kārako puggalo‘‘ akataṃ vata me pāpaṃ, kataṃ me kalyāṇan’’ ti idha kammamodanena, pecca vipākamodanena modati. "
  5656. 585656,122,456,29,33,1,27,4,Evaṃ ubhayattha modati nāma.
  5657. 585657,122,456,34,51,1,165,16,"Kammavisuddhin ti dhammikaupāsakopi attano kammavisuddhiṃ puññakammasampattiṃ disvā kālakiriyato pubbe idhalokepi modati, kālaṃ katvā idāni paralokepi atimodatiyevāti. "
  5658. 585658,122,457,2,10,1,82,8,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  5659. 585659,122,458,2,4,1,32,2,Dhammikaupāsakavatthu ekādasamaṃ.
  5660. 585660,122,459,2,4,1,15,2,12 . Devadattavatthu
  5661. 585661,122,460,2,16,1,86,10,Idha {tappatī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto devadattaṃ ārabbha kathesi.
  5662. 585662,122,461,2,15,1,133,13,Devadattassa vatthu pabbajitakālato paṭṭhāya yāva pathavippavesanā devadattaṃ ārabbha bhāsitāni sabbāni jātakāni vitthāretvā kathitaṃ.
  5663. 585663,122,461,16,26,1,67,9,Ayaṃ panettha saṅkhepo– satthari anupiyaṃ nāma mallānaṃ nigamo atthi.
  5664. 585664,122,461,27,51,1,194,18,"Taṃ nissāya anupiyambavane viharanteyeva tathāgatassa lakkhaṇapaṭiggahaṇadivaseyeva asītisahassehi ñātikulehi‘‘ rājā vā hotu, buddho vā, khattiyaparivārova vicarissatī’’ ti asītisahassaputtā paṭiññātā. "
  5665. 585665,122,461,52,94,1,211,30,"Tesu yebhuyyena pabbajitesu bhaddiyaṃ nāma rājānaṃ, anuruddhaṃ, ānandaṃ, bhaguṃ, kimilaṃ, devadattanti ime cha sakye apabbajante disvā,‘‘ mayaṃ attano putte pabbājema, ime cha sakyā na ñātakā maññe, kasmā na pabbajantī’’ ti? "
  5666. 585666,122,461,95,97,1,20,2,Kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ.
  5667. 585667,122,461,98,125,1,127,19,"Atha kho mahānāmo sakyo anuruddhaṃ upasaṅkamitvā,‘‘ tāta, amhākaṃ kulā pabbajito natthi, tvaṃ vā pabbaja, ahaṃ vā pabbajissāmī’’ ti āha. "
  5668. 585668,122,461,126,142,1,75,11,"So pana sukhumālo hoti sampannabhogo,‘‘ natthī’’ ti vacanampi tena na sutapubbaṃ. "
  5669. 585669,122,461,143,161,1,132,16,"Ekadivasañhi tesu chasu khattiyesu guḷakīḷaṃ kīḷantesu anuruddho pūvena parājito pūvatthāya pahiṇi, athassa mātā pūve sajjetvā pahiṇi . "
  5670. 585670,122,461,162,166,1,24,4,Te khāditvā puna kīḷiṃsu.
  5671. 585671,122,461,167,171,1,32,4,Punappunaṃ tasseva parājayo hoti.
  5672. 585672,122,461,172,188,1,87,12,Mātā panassa pahite pahite tikkhattuṃ pūve pahiṇitvā catutthavāre‘‘ pūvā natthī’’ ti pahiṇi.
  5673. 585673,122,461,189,216,1,113,15,So‘‘ natthī’’ ti vacanassa asukapubbattā‘‘ esāpekā pūvavikati bhavissatī’’ ti maññamāno‘‘ natthipūvaṃ me āharathā’’ ti pesesi.
  5674. 585674,122,461,217,259,1,203,28,"Mātā panassa‘‘ natthipūvaṃ kira, ayye, dethā’’ ti vutte,‘‘ mama puttena‘ natthī’ ti padaṃ na sutapubbaṃ, iminā pana upāyena naṃ etamatthaṃ jānāpessāmī’’ ti tucchaṃ suvaṇṇapātiṃ aññāya suvaṇṇapātiyā paṭikujjitvā pesesi. "
  5675. 585675,122,461,260,263,1,33,3,Nagarapariggāhikā devatā cintesuṃ–
  5676. 585676,122,461,264,309,1,274,31,"‘‘ anuruddhasakyena annabhārakāle attano bhāgabhattaṃ upariṭṭhapaccekabuddhassa datvā‘‘‘ natthī’ ti me vacanassa savanaṃ mā hotu, bhojanuppattiṭṭhānajānanaṃ mā‘ hotū’ ti patthanā katā, sacāyaṃ tucchapātiṃ passissati, devasamāgamaṃ pavisituṃ na labhissāma, sīsampi no sattadhā phaleyyā’’ ti. "
  5677. 585677,122,461,310,317,1,40,6,Atha naṃ pātiṃ dibbapūvehi puṇṇaṃ akaṃsu.
  5678. 585678,122,461,318,326,1,82,8,Kassā guḷamaṇḍale ṭhapetvā ugghāṭitamattāya pūvagandho sakalanagare chādetvā ṭhito.
  5679. 585679,122,461,327,332,1,68,5,Pūvakhaṇḍaṃ mukhe ṭhapitamattameva sattarasaharaṇīsahassāni anuphari.
  5680. 585680,122,462,2,4,1,10,2,So cintesi–
  5681. 585681,122,462,5,37,1,142,24,"‘‘ nāhaṃ mātu piyo, ettakaṃ me kālaṃ imaṃ natthipūvaṃ nāma na paci, ito paṭṭhāya aññaṃ pūvaṃ nāma na khādissāmī’’ ti, so gehaṃ gantvāva mātaraṃ pucchi–"
  5682. 585682,122,462,38,51,1,33,6,"‘‘ amma , tumhākaṃ ahaṃ piyo, appiyo’’ ti?"
  5683. 585683,122,462,52,70,1,69,13,"‘‘ Tāta, ekakkhino akkhi viya ca hadayaṃ viya ca ativiya piyo me ahosī’’ ti."
  5684. 585684,122,462,71,87,1,64,11,"‘‘ Atha kasmā ettakaṃ kālaṃ mayhaṃ natthi pūvaṃ na pacittha, ammā’’ ti? "
  5685. 585685,122,462,88,91,1,23,3,Sā cūḷūpaṭṭhākaṃ pucchi–
  5686. 585686,122,462,92,102,1,27,5,"‘‘ atthi kiñci pātiyaṃ, tātā’’ ti?"
  5687. 585687,122,462,103,122,1,73,12,"‘‘ Paripuṇṇā, ayye, pāti pūvehi, evarūpā pūvā nāma me na diṭṭhapubbā’’ ti ārocesi. "
  5688. 585688,122,462,123,125,1,10,2,Sā cintesi–
  5689. 585689,122,462,126,143,1,95,12,"‘‘ mayhaṃ putto puññavā katābhinīhāro bhavissati, devatāhi pātiṃ pūretvā pūvā pahitā bhavissantī’’ ti."
  5690. 585690,122,462,144,165,1,94,14,"‘‘ Atha naṃ putto, amma, ito paṭṭhāyāhaṃ aññaṃ pūvaṃ nāma na khādissāmi, natthipūvameva paceyyāsī’’ ti. "
  5691. 585691,122,462,166,182,1,101,12,Sāpissa tato paṭṭhāya‘‘ pūvaṃ khāditukāmomhī’’ ti vutte tucchapātimeva aññāya pātiyā paṭikucchitvā pesesi.
  5692. 585692,122,462,183,191,1,53,7,"Yāva agāramajjhe vasi, tāvassa devatāva pūve pahiṇiṃsu. "
  5693. 585693,122,463,2,9,1,50,7,So ettakampi ajānanto pabbajjaṃ nāma kiṃ jānissati?
  5694. 585694,122,463,10,34,1,161,18,Tasmā‘‘ kā esā pabbajjā nāmā’’ ti bhātaraṃ pucchitvā‘‘ ohāritakesamassunā kāsāyanivatthena kaṭṭhattharake vā bidalamañcake vā nipajjitvā piṇḍāya carantena viharitabbaṃ.
  5695. 585695,122,463,35,49,1,49,8,"Esā pabbajjā nāmā’’ ti vutte,‘‘ bhātika, ahaṃ sukhumālo. "
  5696. 585696,122,463,50,58,1,35,5,Nāhaṃ sakkhissāmi pabbajitun’’ ti āha.
  5697. 585697,122,463,59,70,1,48,7,"‘‘ Tena hi, tāta, kammantaṃ uggahetvā gharāvāsaṃ vasa. "
  5698. 585698,122,463,71,80,1,39,7,Na hi sakkā amhesu ekena apabbajitun’’ ti.
  5699. 585699,122,463,81,93,1,39,8,Atha naṃ‘‘ ko esa kammanto nāmā’’ ti pucchi.
  5700. 585700,122,463,94,106,1,72,8,‘‘ Bhattuṭṭhānaṭṭhānampi ajānanto kulaputto kammantaṃ nāma kiṃ jānissatī’’ ti?
  5701. 585701,122,463,107,112,1,45,5,Ekadivasañhi tiṇṇaṃ khattiyānaṃ kathā udapādi–
  5702. 585702,122,463,113,122,1,31,5,‘‘ bhattaṃ nāma kuhiṃ uṭṭhahatī’’ ti?
  5703. 585703,122,463,123,125,1,10,2,Kimilo āha–
  5704. 585704,122,463,126,133,1,19,3,‘‘ koṭṭhe uṭṭhahatī’’ ti.
  5705. 585705,122,463,134,153,1,98,14,"Atha naṃ bhaddiyo‘‘ tvaṃ bhattassa uṭṭhānaṭṭhānaṃ na jānāsi, bhattaṃ nāma ukkhaliyaṃ uṭṭhahatī’’ ti āha. "
  5706. 585706,122,463,154,171,1,92,12,"Anuruddho‘‘ tumhe dvepi na jānātha, bhattaṃ nāma ratanamakuḷāya suvaṇṇapātiyaṃ uṭṭhahatī’’ ti āha. "
  5707. 585707,122,464,2,22,1,94,14,"Tesu kira ekadivasaṃ kimilo koṭṭhato vīhī otāriyamāne disvā,‘‘ ete koṭṭheyeva jātā’’ ti saññī ahosi. "
  5708. 585708,122,464,23,38,1,96,11,Bhaddiyo ekadivasaṃ ukkhalito bhattaṃ vaḍḍhiyamānaṃ disvā‘‘ ukkhaliyaññeva uppannan’’ ti saññī ahosi.
  5709. 585709,122,464,39,58,1,121,16,"Anuruddhena pana neva vīhī koṭṭentā, na bhattaṃ pacantā, na vaḍḍhentā diṭṭhapubbā, vaḍḍhetvā pana purato ṭhapitameva passati. "
  5710. 585710,122,464,59,70,1,60,7,So bhuñjitukāmakāle‘‘ bhattaṃ pātiyaṃ uṭṭhahatī’’ ti saññamakāsi.
  5711. 585711,122,464,71,77,1,45,6,Evaṃ tayopi te bhattuṭṭhānaṭṭhānaṃ na jānanti.
  5712. 585712,122,464,78,201,1,644,81,"Tenāyaṃ‘‘ ko esa kammanto nāmā’’ ti pucchitvā,‘‘ paṭhamaṃ khettaṃ kasāpetabban’’ tiādikaṃ saṃvacchare saṃvacchare kattabbaṃ kiccaṃ sutvā,‘‘ kadā kammantānaṃ anto paññāyissati, kadā mayaṃ appossukkā bhoge bhuñjissāmā’’ ti vatvā kammantānaṃ apariyantatāya akkhātāya‘‘ tena hi tvaññeva gharāvāsaṃ vasa, na mayhaṃ etenattho’’ ti mātaraṃ upasaṅkamitvā ,‘‘ anujānāhi maṃ, amma, pabbajissāmī’’ ti vatvā tāya nānappakārehi tikkhattuṃ paṭikkhipitvā,‘‘ sace te sahāyako bhaddiyarājā pabbajissati, tena saddhiṃ pabbajāhī’’ ti vutte taṃ upasaṅkamitvā,‘‘ mama kho, samma, pabbajjā tava paṭibaddhā’’ ti vatvā taṃ nānappakārehi saññāpetvā sattame divase attanā saddhiṃ pabbajanatthāya paṭiññaṃ gaṇhi. "
  5713. 585713,122,465,2,33,1,282,31,Tato bhaddiyo sakyarājā anuruddho ānando bhagu kimilo devadattoti ime cha khattiyā upālikappakasattamā devā viya dibbasampattiṃ sattāhaṃ sampattiṃ anubhavitvā uyyānaṃ gacchantā viya caturaṅginiyā senāya nikkhamitvā paravisayaṃ patvā rājāṇāya senaṃ nivattāpetvā paravisayaṃ okkamiṃsu.
  5714. 585714,122,465,34,62,1,140,20,"Tattha cha khattiyā attano attano ābharaṇāni omuñcitvā bhaṇḍikaṃ katvā,‘‘ handa bhaṇe, upāli, nivattassu, alaṃ te ettakaṃ jīvikāyā’’ ti tassa adaṃsu. "
  5715. 585715,122,465,63,76,1,103,13,So tesaṃ pādamūle parivattitvā paridevitvā tesaṃ āṇaṃ atikkamituṃ asakkonto uṭṭhāya taṃ gahetvā nivatti.
  5716. 585716,122,465,77,87,1,85,9,"Tesaṃ dvidhā jātakāle, vanaṃ ārodanappattaṃ viya pathavīkampamānākārappattā viya ahosi. "
  5717. 585717,122,465,88,107,1,99,14,"Upāli kappakopi thokaṃ gantvā nivattitvā‘‘ caṇḍā kho sākiyā,‘ iminā kumārā nippātitā’ ti ghāteyyumpi maṃ. "
  5718. 585718,122,465,108,158,1,286,37,"Ime hi nāma sakyakumārā evarūpaṃ sampattiṃ pahāya imāni anagghāni ābharaṇāni kheḷapiṇḍaṃ viya chaḍḍetvā pabbajissanti, kimaṅgaṃ panāhan’’ ti bhaṇḍikaṃ omuñcitvā tāni ābharaṇāni rukkhe laggetvā‘‘ atthikā gaṇhantū’’ ti vatvā tesaṃ santikaṃ gantvā tehi‘‘ kasmā nivattosī’’ ti puṭṭho tamatthaṃ ārocesi. "
  5719. 585719,122,465,159,204,1,266,34,"Atha naṃ te ādāya satthu santikaṃ gantvā,‘‘ mayaṃ, bhante, sākiyā nāma mānanissitā, ayaṃ amhākaṃ dīgharattaṃ paricārako, imaṃ paṭhamataraṃ pabbājetha, mayamassa abhivādanādīni karissāma, evaṃ no māno nimmānāyissatī’’ ti vatvā taṃ paṭhamataraṃ pabbājetvā pacchā sayaṃ pabbajiṃsu. "
  5720. 585720,122,465,205,212,1,55,7,Tesu āyasmā bhaddiyo teneva antaravassena tevijjo ahosi.
  5721. 585721,122,465,213,231,1,84,9,Āyasmā anuruddho dibbacakkhuko hutvā pacchā mahāvitakkasuttaṃ( a. ni.8.30) sutvā arahattaṃ pāpuṇi.
  5722. 585722,122,465,232,236,1,39,4,Āyasmā ānando sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  5723. 585723,122,465,237,246,1,82,9,Bhagutthero ca kimilatthero ca aparabhāge vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  5724. 585724,122,465,247,251,1,36,4,Devadatto pothujjanikaṃ iddhiṃ patto.
  5725. 585725,122,466,2,11,1,101,9,Aparabhāge satthari kosambiyaṃ viharante sasāvakasaṅghassa tathāgatassa mahanto lābhasakkāro nibbatti.
  5726. 585726,122,466,12,52,1,289,27,"Vatthabhesajjādihatthā manussā vihāraṃ pavisitvā‘‘ kuhiṃ satthā, kuhiṃ sāriputtatthero, kuhiṃ mahāmoggallānatthero, kuhiṃ mahākassapatthero, kuhiṃ bhaddiyatthero, kuhiṃ anuruddhatthero, kuhiṃ ānandatthero, kuhiṃ bhagutthero, kuhiṃ kimilatthero’’ ti asītimahāsāvakānaṃ nisinnaṭṭhānaṃ olokentā vicaranti."
  5727. 585727,122,466,53,68,1,66,10,"‘‘ Devadattatthero kuhiṃ nisinno vā, ṭhito vā’’ ti pucchanto nāma natthi. "
  5728. 585728,122,466,69,71,1,10,2,So cintesi–
  5729. 585729,122,466,72,95,1,157,16,"‘‘ ahampi etehi saddhiññeva pabbajito, etepi khattiyapabbajitā, ahampi khattiyapabbajito, lābhasakkārahatthā manussā eteyeva pariyesanti, mama nāmaṃ gahetāpi natthi. "
  5730. 585730,122,466,96,110,1,80,12,Kena nu kho saddhiṃ ekato hutvā kaṃ pasādetvā mama lābhasakkāraṃ nibbatteyyan’’ ti.
  5731. 585731,122,466,111,113,1,17,2,Athassa etadahosi–
  5732. 585732,122,466,114,139,1,173,21,"‘‘ ayaṃ kho rājā bimbisāro paṭhamadassaneneva ekādasahi nahutehi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhito, na sakkā etena saddhiṃ ekato bhavituṃ, kosalaraññāpi saddhiṃ na sakkā bhavituṃ. "
  5733. 585733,122,466,140,159,1,104,16,"Ayaṃ kho pana rañño putto ajātasattu kumāro kassaci guṇadose na jānāti, etena saddhiṃ ekato bhavissāmī’’ ti. "
  5734. 585734,122,466,160,218,1,423,49,So kosambito rājagahaṃ gantvā kumārakavaṇṇaṃ abhinimminitvā cattāro āsīvise catūsu hatthapādesu ekaṃ gīvāya pilandhitvā ekaṃ sīse cumbaṭakaṃ katvā ekaṃ ekaṃsaṃ karitvā imāya ahimekhalāya ākāsato oruyha ajātasattussa ucchaṅge nisīditvā tena bhītena‘‘ kosi tvan’’ ti vutte‘‘ ahaṃ devadatto’’ ti vatvā tassa bhayavinodanatthaṃ taṃ attabhāvaṃ paṭisaṃharitvā saṅghāṭipattacīvaradharo purato ṭhatvā taṃ pasādetvā lābhasakkāraṃ nibbattesi.
  5735. 585735,122,466,219,246,1,223,23,So lābhasakkārābhibhūto‘‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’ ti pāpakaṃ cittaṃ uppādetvā saha cittuppādena iddhito parihāyitvā satthāraṃ veḷuvanavihāre sarājikāya parisāya dhammaṃ desentaṃ vanditvā uṭṭhāyāsanā añjaliṃ paggayha–
  5736. 585736,122,466,247,285,1,273,28,"‘‘ bhagavā, bhante, etarahi jiṇṇo vuḍḍho mahallako, appossukko diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyuñjatu, ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmi, niyyādetha me bhikkhusaṅghan’’ ti vatvā satthārā kheḷāsakavādena apasādetvā paṭikkhitto anattamano imaṃ paṭhamaṃ tathāgate āghātaṃ bandhitvā pakkāmi. "
  5737. 585737,122,467,2,7,1,48,5,Athassa bhagavā rājagahe pakāsanīyakammaṃ kāresi.
  5738. 585738,122,467,8,38,1,150,19,"So‘‘ pariccatto dāni ahaṃ samaṇena gotamena, idānissa anatthaṃ karissāmī’’ ti ajātasattuṃ upasaṅkamitvā,‘‘ pubbe kho, kumāra, manussā dīghāyukā, etarahi appāyukā. "
  5739. 585739,122,467,39,107,1,451,56,"Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati, yaṃ tvaṃ kumārova samāno kālaṃ kareyyāsi, tena hi tvaṃ, kumāra, pitaraṃ hantvā rājā hohi, ahaṃ bhagavantaṃ hantvā buddho bhavissāmī’’ ti vatvā tasmiṃ rajje patiṭṭhite tathāgatassa vadhāya purise payojetvā tesu sotāpattiphalaṃ patvā nivattesu sayaṃ gijjhakūṭapabbataṃ abhiruhitvā,‘‘ ahameva samaṇaṃ gotamaṃ jīvitā voropessāmī’’ ti silaṃ pavijjhitvā ruhiruppādakakammaṃ katvā imināpi upāyena māretuṃ asakkonto puna nāḷāgiriṃ vissajjāpesi. "
  5740. 585740,122,467,108,117,1,80,9,Tasmiṃ āgacchante ānandatthero attano jīvitaṃ satthu pariccajitvā purato aṭṭhāsi.
  5741. 585741,122,467,118,229,1,539,57,"Satthā nāgaṃ dametvā nagarā nikkhamitvā vihāraṃ gantvā anekasahassehi upāsakehi abhihaṭaṃ mahādānaṃ paribhuñjitvā tasmiṃ divase sannipatitānaṃ aṭṭhārasakoṭisaṅkhātānaṃ rājagahavāsīnaṃ anupubbiṃ kathaṃ kathetvā caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamaye jāte‘‘ aho āyasmā ānando mahāguṇo, tathārūpe nāma hatthināge āgacchante attano jīvitaṃ pariccajitvā satthu puratova aṭṭhāsī’’ ti therassa guṇakathaṃ sutvā‘‘ na, bhikkhave, idāneva, pubbepesa mamatthāya jīvitaṃ pariccajiyevā’’ ti vatvā bhikkhūhi yācito cūḷahaṃsa( jā.1.15.133 ādayo;2.21.1 ādayo)– mahāhaṃsa( jā.2.21.89 ādayo)– kakkaṭakajātakāni( jā.1.3.49 ādayo) kathesi. "
  5742. 585742,122,467,230,251,1,157,18,"Devadattassāpi kammaṃ neva pākaṭaṃ, tathā rañño mārāpitattā, na vadhakānaṃ payojitattā na silāya paviddhattā pākaṭaṃ ahosi, yathā nāḷāgirihatthino vissajjitattā. "
  5743. 585743,122,467,252,266,1,82,10,"Tadā hi mahājano‘‘ rājāpi devadatteneva mārāpito, vadhakopi payojito, silāpi apaviddhā. "
  5744. 585744,122,467,267,283,1,99,13,"Idāni pana tena nāḷāgiri vissajjāpito, evarūpaṃ nāma pāpakaṃ gahetvā rājā vicaratī’’ ti kolāhalamakāsi. "
  5745. 585745,122,468,2,20,1,149,17,"Rājā mahājanassa kathaṃ sutvā pañca thālipākasatāni nīharāpetvā na puna tassūpaṭṭhānaṃ agamāsi, nāgarāpissa kulaṃ upagatassa bhikkhāmattampi na adaṃsu. "
  5746. 585746,122,468,21,85,1,359,43,"So parihīnalābhasakkāro kohaññena jīvitukāmo satthāraṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācitvā bhagavato‘‘ alaṃ, devadatta, yo icchati, so āraññako hotū’’ ti paṭikkhitto kassāvuso, vacanaṃ sobhanaṃ, kiṃ tathāgatassa udāhu mama, ahañhi ukkaṭṭhavasena evaṃ vadāmi,‘‘ sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṃ āraññakā assu, piṇḍapātikā, paṃsukūlikā, rukkhamūlikā, macchamaṃsaṃ na khādeyyun’’ ti."
  5747. 585747,122,468,86,101,1,64,10,"‘‘ Yo dukkhā muccitukāmo, so mayā saddhiṃ āgacchatū’’ ti vatvā pakkāmi. "
  5748. 585748,122,468,102,125,1,134,17,"Tassa vacanaṃ sutvā ekacce navakapabbajitā mandabuddhino‘‘ kalyāṇaṃ devadatto āha, etena saddhiṃ vicarissāmā’’ ti tena saddhiṃ ekato ahesuṃ. "
  5749. 585749,122,468,126,143,1,153,17,Iti so pañcasatehi bhikkhūhi saddhiṃ tehi pañcahi vatthūhi lūkhappasannaṃ janaṃ saññāpento kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjanto saṅghabhedāya parakkami.
  5750. 585750,122,468,144,217,1,373,45,"So bhagavatā,‘‘ saccaṃ kira tvaṃ, devadatta, saṅghabhedāya parakkamasi cakkabhedāyā’’ ti puṭṭho‘‘ saccaṃ bhagavā’’ ti vatvā,‘‘ garuko kho, devadatta, saṅghabhedo’’ tiādīhi ovaditopi satthu vacanaṃ anādiyitvā pakkanto āyasmantaṃ ānandaṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ disvā,‘‘ ajjatagge dānāhaṃ, āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā, aññatra, bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi, saṅghakammaṃ karissāmī’’ ti āha. "
  5751. 585751,122,468,218,222,1,33,4,Thero tamatthaṃ bhagavato ārocesi.
  5752. 585752,122,468,223,244,1,144,15,"Taṃ viditvā satthā uppannadhammasaṃvego hutvā,‘‘ devadatto sadevakassa lokassa anatthanissitaṃ attano avīcimhi paccanakakammaṃ karotī’’ ti vitakketvā–"
  5753. 585753,122,469,2,11,1,35,6,"‘ ‘ Sukarāni asādhūni, attano ahitāni ca; "
  5754. 585754,122,470,2,21,1,48,8,"Yaṃ ve hitañca sādhuñca, taṃ ve paramadukkaran’’ ti.( dha. pa.163)– "
  5755. 585755,122,471,2,9,1,42,7,Imaṃ gāthaṃ vatvā puna imaṃ udānaṃ udānesi–
  5756. 585756,122,472,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Sukaraṃ sādhunā sādhu, sādhu pāpena dukkaraṃ; "
  5757. 585757,122,473,2,21,1,45,6,"Pāpaṃ pāpena sukaraṃ, pāpamariyehi dukkaran’’ ti.( udā.48; cūḷava.343); "
  5758. 585758,122,474,2,40,1,260,31,"Atha kho devadatto uposathadivase attano parisāya saddhiṃ ekamantaṃ nisīditvā,‘‘ yassimāni pañca vatthūni khamanti , so salākaṃ gaṇhatū’’ ti vatvā pañcasatehi vajjiputtakehi navakehi appakataññūhi salākāya gahitāya saṅghaṃ bhinditvā te bhikkhū ādāya gayāsīsaṃ agamāsi. "
  5759. 585759,122,474,41,52,1,89,11,Tassa tattha gatabhāvaṃ sutvā satthā tesaṃ bhikkhūnaṃ ānayanatthāya dve aggasāvake pesesi.
  5760. 585760,122,474,53,67,1,130,14,Te tattha gantvā ādesanāpāṭihāriyānusāsaniyā ceva iddhipāṭihāriyānusāsaniyā ca anusāsantā te amataṃ pāyetvā ādāya ākāsena āgamiṃsu.
  5761. 585761,122,474,68,95,1,137,18,"Kokālikopi kho‘‘ uṭṭhehi, āvuso devadatta, nītā te bhikkhū sāriputtamoggallānehi, nanu tvaṃ mayā vutto‘ mā, āvuso, sāriputtamoggallāne vissāsī’ ti. "
  5762. 585762,122,474,96,117,1,143,17,"Pāpicchā sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ ti vatvā jaṇṇukena hadayamajjhe pahari, tassa tattheva uṇhaṃ lohitaṃ mukhato uggañchi. "
  5763. 585763,122,474,118,127,1,90,9,Āyasmantaṃ pana sāriputtaṃ bhikkhusaṅghaparivutaṃ ākāsena āgacchantaṃ disvā bhikkhū āhaṃsu–
  5764. 585764,122,474,128,145,1,91,11,"‘‘ bhante, āyasmā sāriputto gamanakāle attadutiyo gato, idāni mahāparivāro āgacchanto sobhatī’’ ti. "
  5765. 585765,122,474,146,170,1,141,17,"Satthā‘‘ na, bhikkhave, idāneva sāriputto sobhati, pubbe tiracchānayoniyaṃ nibbattakālepi mayhaṃ putto mama santikaṃ āgacchanto sobhiyevā’’ ti vatvā–"
  5766. 585766,122,475,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Hoti sīlavataṃ attho, paṭisanthāravuttinaṃ; "
  5767. 585767,122,476,2,7,1,45,4,"Lakkhaṇaṃ passa āyantaṃ, ñātisaṅghapurakkhataṃ; "
  5768. 585768,122,477,2,21,1,44,6,"Atha passasimaṃ kāḷaṃ, suvihīnaṃva ñātibhī’’ ti.( jā.1.1.11)– "
  5769. 585769,122,478,2,7,1,20,3,Idaṃ jātakaṃ kathesi.
  5770. 585770,122,478,8,58,1,232,32,"Puna bhikkhūhi,‘‘ bhante, devadatto kira dve aggasāvake ubhosu passesu nisīdāpetvā‘ buddhalīḷāya dhammaṃ desessāmī’ ti tumhākaṃ anukiriyaṃ karotī’’ ti vutte,‘‘ na , bhikkhave, idāneva, pubbepesa mama anukiriyaṃ kātuṃ vāyami, na pana sakkhī’’ ti vatvā–"
  5771. 585771,122,479,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Api vīraka passesi, sakuṇaṃ mañjubhāṇakaṃ; "
  5772. 585772,122,480,2,7,1,43,4,"Mayūragīvasaṅkāsaṃ , patiṃ mayhaṃ saviṭṭhakaṃ."
  5773. 585773,122,481,2,6,1,26,3,"‘ ‘ Udakathalacarassa pakkhino, "
  5774. 585774,122,482,2,4,1,25,2,Niccaṃ āmakamacchabhojino;
  5775. 585775,122,483,2,4,1,23,2,"Tassānukaraṃ saviṭṭhako, "
  5776. 585776,122,484,2,18,1,27,4,Sevāle paliguṇṭhito mato’’ ti.( jā.1.2.107-108)–
  5777. 585777,122,485,2,10,1,73,8,Ādinā jātakaṃ vatvā aparāparesupi divasesu tathānurūpameva kathaṃ ārabbha–
  5778. 585778,122,486,2,8,1,28,5,"‘ ‘ Acāri vatāyaṃ vitudaṃ vanāni, "
  5779. 585779,122,487,2,4,1,27,2,Kaṭṭhaṅgarukkhesu asārakesu;
  5780. 585780,122,488,2,5,1,27,3,"Athāsadā khadiraṃ jātasāraṃ, "
  5781. 585781,122,489,2,18,1,33,4,Yatthabbhidā garuḷo uttamaṅgan’’ ti.( jā.1.2.120);
  5782. 585782,122,490,2,13,1,42,8,"‘ ‘ Lasī ca te nipphalikā, matthako ca padālito; "
  5783. 585783,122,491,2,24,1,49,9,"Sabbā te phāsukā bhaggā, ajja kho tvaṃ virocasī’’ ti.( jā.1.1.143)– "
  5784. 585784,122,492,2,5,1,26,3,Evamādīni jātakāni kathesi.
  5785. 585785,122,492,6,16,1,41,6,Puna‘‘ akataññū devadatto’’ ti kathaṃ ārabbha–
  5786. 585786,122,493,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Akaramhasa te kiccaṃ, yaṃ balaṃ ahuvamhase; "
  5787. 585787,122,494,2,9,1,41,6,"Migarāja namo tyatthu, api kiñci labhāmase."
  5788. 585788,122,495,2,10,1,44,6,"‘ ‘ Mama lohitabhakkhassa, niccaṃ luddāni kubbato; "
  5789. 585789,122,496,2,22,1,46,7,"Dantantaragato santo, taṃ bahuṃ yampi jīvasī’’ ti.( jā.1.4.29-30)– "
  5790. 585790,122,497,2,6,1,22,3,Ādīni jātakāni kathesi.
  5791. 585791,122,497,7,11,1,37,4,Puna vadhāya parisakkanamassa ārabbha–
  5792. 585792,122,498,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Ñātametaṃ kuruṅgassa, yaṃ tvaṃ sepaṇṇi siyyasi; "
  5793. 585793,122,499,2,24,1,49,9,"Aññaṃ sepaṇṇi gacchāmi, na me te ruccate phalan’’ ti.( jā.1.1.21)– "
  5794. 585794,122,500,2,6,1,22,3,Ādīni jātakāni kathesi.
  5795. 585795,122,500,7,38,1,164,20,"Punadivase‘‘ ubhato parihīno devadatto lābhasakkārato ca sāmaññato cā’’ ti kathāsu pavattamānāsu‘‘ na, bhikkhave, idāneva devadatto parihīno, pubbepesa parihīnoyevā’’ ti vatvā–"
  5796. 585796,122,501,2,13,1,47,8,"‘ ‘ Akkhī bhinnā paṭo naṭṭho, sakhigehe ca bhaṇḍanaṃ; "
  5797. 585797,122,502,2,22,1,48,7,"Ubhato paduṭṭhā kammantā, udakamhi thalamhi cā’’ ti.( jā.1.1.139)– "
  5798. 585798,122,503,2,5,1,22,3,Ādīni jātakāni kathesi.
  5799. 585799,122,503,6,21,1,127,15,Evaṃ rājagahe viharantova devadattaṃ ārabbha bahūni jātakāni kathetvā rājagahato sāvatthiṃ gantvā jetavane vihāre vāsaṃ kappesi.
  5800. 585800,122,503,22,35,1,91,13,Devadattopi kho nava māse gilāno pacchime kāle satthāraṃ daṭṭhukāmo hutvā attano sāvake āha–
  5801. 585801,122,503,36,48,1,44,7,"‘‘ ahaṃ satthāraṃ daṭṭhukāmo, taṃ me dassethā’’ ti."
  5802. 585802,122,503,49,87,1,171,26,"‘‘ Tvaṃ samatthakāle satthārā saddhiṃ verī hutvā acari, na mayaṃ tattha nessāmā’’ ti vutte,‘‘ mā maṃ nāsetha, mayā satthari āghāto kato, satthu pana mayi kesaggamattopi āghāto natthi’’. "
  5803. 585803,122,503,88,91,1,13,3,So hi bhagavā–
  5804. 585804,122,504,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Vadhake devadattamhi, core aṅgulimālake; "
  5805. 585805,122,505,2,32,1,43,6,"Dhanapāle rāhule ca, sabbattha samamānaso’’ ti.( apa. thera1.1.585; mi. pa.6.6.5)–"
  5806. 585806,122,506,2,12,1,42,7,‘ ‘ Dassetha me bhagavantan’’ ti punappunaṃ yāci.
  5807. 585807,122,506,13,18,1,37,5,Atha naṃ te mañcakenādāya nikkhamiṃsu.
  5808. 585808,122,506,19,25,1,44,6,Tassa āgamanaṃ sutvā bhikkhū satthu ārocesuṃ–
  5809. 585809,122,506,26,38,1,57,7,"‘‘ bhante, devadatto kira tumhākaṃ dassanatthāya āgacchatī’’ ti."
  5810. 585810,122,506,39,53,1,57,8,"‘‘ Na, bhikkhave, so tenattabhāvena maṃ passituṃ labhissatī’’ ti. "
  5811. 585811,122,506,54,69,1,103,13,"Devadatto kira pañcannaṃ vatthūnaṃ āyācitakālato paṭṭhāya puna buddhaṃ daṭṭhuṃ na labhati, ayaṃ dhammatā."
  5812. 585812,122,506,70,80,1,45,5,"‘‘ Asukaṭṭhānañca asukaṭṭhānañca āgato, bhante’’ ti."
  5813. 585813,122,506,81,97,1,55,10,"‘‘ Yaṃ icchati, taṃ karotu, na so maṃ passituṃ labhissatī’’ ti."
  5814. 585814,122,506,98,117,1,92,10,"‘‘ Bhante, ito yojanamattaṃ āgato, aḍḍhayojanaṃ, gāvutaṃ, jetavanapokkharaṇīsamīpaṃ āgato, bhante’’ ti."
  5815. 585815,122,506,118,132,1,61,8,"‘‘ Sacepi antojetavanaṃ pavisati, neva maṃ passituṃ labhissatī’’ ti. "
  5816. 585816,122,506,133,142,1,93,9,Devadattaṃ gahetvā āgatā jetavanapokkharaṇītīre mañcaṃ otāretvā pokkharaṇiṃ nhāyituṃ otariṃsu.
  5817. 585817,122,506,143,152,1,67,9,Devadattopi kho mañcato vuṭṭhāya ubho pāde bhūmiyaṃ ṭhapetvā nisīdi.
  5818. 585818,122,506,153,157,1,23,3,Pādā pathaviṃ pavisiṃsu .
  5819. 585819,122,506,158,178,1,125,16,"So anukkamena yāva gopphakā, yāva jaṇṇukā, yāva kaṭito, yāva thanato, yāva gīvato pavisitvā hanukaṭṭhikassa bhūmiyaṃ paviṭṭhakāle–"
  5820. 585820,122,507,2,7,1,29,4,"‘ ‘ Imehi aṭṭhīhi tamaggapuggalaṃ, "
  5821. 585821,122,508,2,4,1,29,2,Devātidevaṃ naradammasārathiṃ;
  5822. 585822,122,509,2,4,1,33,2,"Samantacakkhuṃ satapuññalakkhaṇaṃ, "
  5823. 585823,122,510,2,21,1,31,5,Pāṇehi buddhaṃ saraṇaṃ upemī’’ ti.( mi. pa.4.1.3)–
  5824. 585824,122,511,2,4,1,14,2,Imaṃ gāthamāha.
  5825. 585825,122,511,5,12,1,53,7,Idaṃ kira ṭhānaṃ disvā tathāgato devadattaṃ pabbājesi.
  5826. 585826,122,511,13,47,1,235,29,"Sace hi na so pabbajissa, gihī hutvā kammañca bhāriyaṃ akarissa, āyatiṃ bhavanissaraṇapaccayaṃ kātuṃ na sakkhissa, pabbajitvā ca pana kiñcāpi kammaṃ bhāriyaṃ karissati, āyatiṃ bhavanissaraṇapaccayaṃ kātuṃ sakkhissatīti taṃ satthā pabbājesi. "
  5827. 585827,122,511,48,62,1,115,13,"So hi ito satasahassakappamatthake aṭṭhissaro nāma paccekabuddho bhavissati, so pathaviṃ pavisitvā avīcimhi nibbatti. "
  5828. 585828,122,511,63,76,1,130,13,Niccale buddhe aparajjhabhāvena pana niccalova hutvā paccatūti yojanasatike anto avīcimhi yojanasatubbedhamevassa sarīraṃ nibbatti.
  5829. 585829,122,511,77,122,1,431,41,"Sīsaṃ yāva kaṇṇasakkhalito upari ayakapallaṃ pāvisi, pādā yāva gopphakā heṭṭhā ayapathaviyaṃ paviṭṭhā, mahātālakkhandhaparimāṇaṃ ayasūlaṃ pacchimabhittito nikkhamitvā piṭṭhimajjhaṃ bhinditvā urena nikkhamitvā purimabhittiṃ pāvisi, aparaṃ dakkhiṇabhittito nikkhamitvā dakkhiṇapassaṃ bhinditvā vāmapassena nikkhamitvā uttarabhittiṃ pāvisi, aparaṃ upari kapallato nikkhamitvā matthakaṃ bhinditvā adhobhāgena nikkhamitvā ayapathaviṃ pāvisi. "
  5830. 585830,122,511,123,128,1,30,5,Evaṃ so tattha niccalova pacci.
  5831. 585831,122,512,2,19,1,115,13,Bhikkhū ‘‘ ettakaṃ ṭhānaṃ devadatto āgacchanto satthāraṃ daṭṭhuṃ alabhitvāva pathaviṃ paviṭṭho’’ ti kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ.
  5832. 585832,122,512,20,67,1,362,39,"Satthā‘‘ na, bhikkhave, devadatto idāneva mayi aparajjhitvā pathaviṃ pāvisi, pubbepi paviṭṭhoyevā’’ ti vatvā hatthirājakāle maggamūḷhaṃ purisaṃ samassāsetvā attano piṭṭhiṃ āropetvā khemantaṃ pāpitassa puna tikkhattuṃ āgantvā aggaṭṭhāne majjhimaṭṭhāne mūlehi evaṃ dante chinditvā tatiyavāre mahāpurisassa cakkhupathaṃ atikkamantassa tassa pathaviṃ paviṭṭhabhāvaṃ dīpetuṃ–"
  5833. 585833,122,513,2,11,1,40,5,"‘ ‘ Akataññussa posassa, niccaṃ vivaradassino; "
  5834. 585834,122,514,2,29,1,48,8,"Sabbaṃ ce pathaviṃ dajjā, neva naṃ abhirādhaye’’ ti.( jā.1.1.72;1.9.107)– "
  5835. 585835,122,515,2,49,1,303,26,"Idaṃ jātakaṃ kathetvā punapi tatheva kathāya samuṭṭhitāya khantivādibhūte attani aparajjhitvā kalāburājabhūtassa tassa pathaviṃ paviṭṭhabhāvaṃ dīpetuṃ khantivādijātakañca( jā.1.4.49 ādayo), cūḷadhammapālabhūte attani aparajjhitvā mahāpatāparājabhūtassa tassa pathaviṃ paviṭṭhabhāvaṃ dīpetuṃ cūḷadhammapālajātakañca( jā.1.5.44 ādayo) kathesi. "
  5836. 585836,122,516,2,23,1,146,17,Pathaviṃ paviṭṭhe pana devadatte mahājano haṭṭhatuṭṭho dhajapaṭākakadaliyo ussāpetvā puṇṇaghaṭe ṭhapetvā‘‘ lābhā vata no’’ ti mahantaṃ chaṇaṃ anubhoti.
  5837. 585837,122,516,24,27,1,28,3,Tamatthaṃ bhagavato ārocesuṃ.
  5838. 585838,122,516,28,58,1,189,23,"Bhagavā‘‘ na, bhikkhave, idāneva devadatte mate mahājano tussati, pubbepi tussiyevā’’ ti vatvā sabbajanassa appiye caṇḍe pharuse bārāṇasiyaṃ piṅgalaraññe nāma mate mahājanassa tuṭṭhabhāvaṃ dīpetuṃ–"
  5839. 585839,122,517,2,8,1,28,5,"‘ ‘ Sabbo jano hiṃsito piṅgalena, "
  5840. 585840,122,518,2,6,1,29,4,Tasmiṃ mate paccayā vedayanti;
  5841. 585841,122,519,2,7,1,26,5,"Piyo nu te āsi akaṇhanetto, "
  5842. 585842,122,520,2,6,1,28,4,Kasmā tuvaṃ rodasi dvārapāla.
  5843. 585843,122,521,2,10,1,26,6,"‘ ‘ Na me piyo āsi akaṇhanetto, "
  5844. 585844,122,522,2,5,1,27,3,Bhāyāmi paccāgamanāya tassa;
  5845. 585845,122,523,2,6,1,28,4,"Ito gato hiṃseyya maccurājaṃ, "
  5846. 585846,122,524,2,20,1,30,6,So hiṃsito āneyya puna idhā’’ ti.( jā.1.2.179-180)–
  5847. 585847,122,525,2,5,1,27,3,Idaṃ piṅgalajātakaṃ kathesi.
  5848. 585848,122,525,6,9,1,27,3,Bhikkhū satthāraṃ pucchiṃsu–
  5849. 585849,122,525,10,22,1,40,6,"‘‘ idāni, bhante, devadatto kuhiṃ nibbatto’’ ti?"
  5850. 585850,122,525,23,31,1,28,3,"‘‘ Avīcimahāniraye, bhikkhave’’ ti."
  5851. 585851,122,525,32,46,1,72,9,"‘‘ Bhante, idha tappanto vicaritvā puna gantvā tappanaṭṭhāneyeva nibbatto’’ ti."
  5852. 585852,122,525,47,68,1,107,14,"‘‘ Āma, bhikkhave, pabbajitā vā hontu gahaṭṭhā vā, pamādavihārino ubhayattha tappantiyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  5853. 585853,122,526,2,4,1,0,0,17.
  5854. 585854,122,527,2,14,1,54,8,"‘ ‘ Idha tappati pecca tappati, pāpakārī ubhayattha tappati; "
  5855. 585855,122,528,2,14,1,56,9,"Pāpaṃ me katanti tappati, bhiyyo tappati duggatiṃ gato’’ ti. "
  5856. 585856,122,529,2,10,1,66,7,Tattha idha {tappatī}ti idha kammatappanena domanassamattena tappati.
  5857. 585857,122,529,11,19,1,71,7,{Peccā}ti paraloke pana vipākatappanena atidāruṇena apāyadukkhena tappati.
  5858. 585858,122,529,20,25,1,39,4,{Pāpakārī}ti nānappakārassa pāpassa kattā.
  5859. 585859,122,529,26,34,1,67,7,{Ubhayatthā}ti iminā vuttappakārena tappanena ubhayattha tappati nāma.
  5860. 585860,122,529,35,51,1,66,11,Pāpaṃ {me}ti so hi kammatappanena kappanto‘‘ pāpaṃ me katan’’ ti tappati.
  5861. 585861,122,529,52,67,1,125,14,"Taṃ appamattakaṃ tappanaṃ, vipākatappanena pana tappanto bhiyyo tappati duggatiṃ gato atipharusena tappanena ativiya tappatīti. "
  5862. 585862,122,530,2,6,1,41,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  5863. 585863,122,530,7,11,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  5864. 585864,122,531,2,4,1,26,2,Devadattavatthu dvādasamaṃ.
  5865. 585865,122,532,2,4,1,16,2,13 . Sumanādevīvatthu
  5866. 585866,122,533,2,14,1,87,10,Idha {nandatī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto sumanādeviṃ ārabbha kathesi.
  5867. 585867,122,534,2,13,1,106,10,"Sāvatthiyañhi devasikaṃ anāthapiṇḍikassa gehe dve bhikkhūsahassāni bhuñjanti, tathā visākhāya mahāupāsikāya. "
  5868. 585868,122,534,14,28,1,83,13,"Sāvatthiyaṃ yo yo dānaṃ dātukāmo hoti, so so tesaṃ ubhinnaṃ okāsaṃ labhitvāva karoti. "
  5869. 585869,122,534,29,31,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  5870. 585870,122,534,32,65,1,148,20,"‘‘ Tumhākaṃ dānaggaṃ anāthapiṇḍiko vā visākhā vā āgatā’’ ti pucchitvā,‘‘ nāgatā’’ ti vutte satasahassaṃ vissajjetvā katadānampi‘‘ kiṃ dānaṃ nāmetan’’ ti garahanti. "
  5871. 585871,122,534,66,81,1,121,14,"Ubhopi hi te bhikkhusaṅghassa ruciñca anucchavikakiccāni ca ativiya jānanti, tesu vicārentesu bhikkhū cittarūpaṃ bhuñjanti. "
  5872. 585872,122,534,82,89,1,49,7,Tasmā sabbe dānaṃ dātukāmā te gahetvāva gacchanti.
  5873. 585873,122,534,90,99,1,58,9,Iti te attano attano ghare bhikkhū parivisituṃ na labhanti.
  5874. 585874,122,534,100,124,1,133,19,"Tato visākhā,‘‘ ko nu kho mama ṭhāne ṭhatvā bhikkhusaṅghaṃ parivisissatī’’ ti upadhārentī puttassa dhītaraṃ disvā taṃ attano ṭhāne ṭhapesi. "
  5875. 585875,122,534,125,130,1,43,5,Sā tassā nivesane bhikkhusaṅghaṃ parivisati.
  5876. 585876,122,534,131,136,1,57,5,Anāthapiṇḍikopi mahāsubhaddaṃ nāma jeṭṭhadhītaraṃ ṭhapesi.
  5877. 585877,122,534,137,148,1,83,10,Sā bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karontī dhammaṃ suṇantī sotāpannā hutvā patikulaṃ agamāsi.
  5878. 585878,122,534,149,152,1,26,3,Tato cūḷasubhaddaṃ ṭhapesi.
  5879. 585879,122,534,153,160,1,51,7,Sāpi tatheva karontī sotāpannā hutvā patikulaṃ gatā.
  5880. 585880,122,534,161,166,1,46,5,Atha sumanadeviṃ nāma kaniṭṭhadhītaraṃ ṭhapesi.
  5881. 585881,122,534,167,186,1,148,17,Sā pana dhammaṃ sutvā sakadāgāmiphalaṃ patvā kumārikāva hutvā tathārūpena aphāsukena āturā āhārupacchedaṃ katvā pitaraṃ daṭṭhukāmā hutvā pakkosāpesi.
  5882. 585882,122,534,187,205,1,71,12,"So ekasmiṃ dānagge tassā sāsanaṃ sutvāva āgantvā,‘‘ kiṃ, amma sumane’’ ti āha. "
  5883. 585883,122,534,206,209,1,12,3,Sāpi naṃ āha–
  5884. 585884,122,534,210,219,1,27,4,"‘‘ kiṃ, tāta kaniṭṭhabhātikā’’ ti?"
  5885. 585885,122,534,220,227,1,16,3,‘‘ Vilapasi ammā’’ ti?
  5886. 585886,122,534,228,237,1,30,4,"‘‘ Na vilapāmi, kaniṭṭhabhātikā’’ ti."
  5887. 585887,122,534,238,246,1,15,3,"‘‘ Bhāyasi, ammā’’ ti?"
  5888. 585888,122,534,247,256,1,29,4,"‘‘ Na bhāyāmi, kaniṭṭhabhātikā’’ ti. "
  5889. 585889,122,534,257,262,1,36,5,Ettakaṃ vatvāyeva pana sā kālamakāsi.
  5890. 585890,122,534,263,307,1,235,30,"So sotāpannopi samāno seṭṭhidhītari uppannasokaṃ adhivāsetuṃ asakkonto dhītu sarīrakiccaṃ kāretvā rodanto satthu santikaṃ gantvā,‘‘ kiṃ, gahapati, dukkhī dummano assumukho rodamāno āgatosī’’ ti vutte,‘‘ dhītā me, bhante, sumanadevī kālakatā’’ ti āha."
  5891. 585891,122,534,308,321,1,52,8,"‘‘ Atha kasmā socasi, nanu sabbesaṃ ekaṃsikaṃ maraṇan’’ ti?"
  5892. 585892,122,534,322,350,1,163,20,"‘‘ Jānāmetaṃ, bhante, evarūpā nāma me hiriottappasampannā dhītā, sā maraṇakāle satiṃ paccupaṭṭhāpetuṃ asakkontī vilapamānā matā, tena me anappakaṃ domanassaṃ uppajjatī’’ ti."
  5893. 585893,122,534,351,361,1,36,6,‘‘ Kiṃ pana tāya kathitaṃ mahāseṭṭhī’’ ti?
  5894. 585894,122,534,362,376,1,40,7,"‘‘ Ahaṃ taṃ, bhante,‘ amma, sumane’ ti āmantesiṃ. "
  5895. 585895,122,534,377,380,1,12,3,Atha maṃ āha–
  5896. 585896,122,534,381,389,1,27,4,"‘ kiṃ, tāta, kaniṭṭhabhātikā’ ti?"
  5897. 585897,122,534,390,396,1,16,3,"‘ Vilapasi, ammā’ ti?"
  5898. 585898,122,534,397,404,1,30,4,"‘ Na vilapāmi, kaniṭṭhabhātikā’ ti."
  5899. 585899,122,534,405,411,1,15,3,"‘ Bhāyasi, ammā’ ti?"
  5900. 585900,122,534,412,418,1,29,4,‘ Na bhāyāmi kaniṭṭhabhātikā’ ti.
  5901. 585901,122,534,419,425,1,27,4,Ettakaṃ vatvā kālamakāsī’’ ti.
  5902. 585902,122,534,426,430,1,20,4,Atha naṃ bhagavā āha–
  5903. 585903,122,534,431,441,1,34,6,‘‘ na te mahāseṭṭhi dhītā vilapatī’’ ti.
  5904. 585904,122,534,442,451,1,28,5,‘‘ Atha kasmā bhante evamāhā’’ ti?
  5905. 585905,122,534,452,456,1,15,1,‘‘ Kaniṭṭhattāyeva .
  5906. 585906,122,534,457,466,1,48,7,"Dhītā hi te, gahapati, maggaphalehi tayā mahallikā. "
  5907. 585907,122,534,467,474,1,43,6,"Tvañhi sotāpanno, dhītā pana te sakadāgāminī. "
  5908. 585908,122,534,475,484,1,48,7,Sā maggaphalehi tayā mahallikattā taṃ evamāhā’’ ti.
  5909. 585909,122,534,485,493,1,14,3,"‘‘ Evaṃ, bhante’’ ti?"
  5910. 585910,122,534,494,502,1,16,3,"‘‘ Evaṃ, gahapatī’’ ti."
  5911. 585911,122,534,503,513,1,30,5,"‘‘ Idāni kuhiṃ nibbattā, bhante’’ ti?"
  5912. 585912,122,534,514,522,1,25,3,"‘‘ Tusitabhavane, gahapatī’’ ti."
  5913. 585913,122,534,523,541,1,102,13,"‘‘ Bhante, mama dhītā idha ñātakānaṃ antare nandamānā vicaritvā ito gantvāpi nandanaṭṭhāneyeva nibbattā’’ ti. "
  5914. 585914,122,534,542,569,1,130,21,"Atha naṃ satthā‘‘ āma, gahapati, appamattā nāma gahaṭṭhā vā pabbajitā vā idha loke ca paraloke ca nandantiyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  5915. 585915,122,535,2,4,1,0,0,18.
  5916. 585916,122,536,2,13,1,55,8,"‘ ‘ Idha nandati pecca nandati, katapuñño ubhayattha nandati; "
  5917. 585917,122,537,2,14,1,57,9,"Puññaṃ me katanti nandati, bhiyyo nandati suggatiṃ gato’’ ti. "
  5918. 585918,122,538,2,9,1,46,6,Tattha {idhā}ti idha loke kammanandanena nandati.
  5919. 585919,122,538,10,15,1,40,4,{Peccā}ti paraloke vipākanandanena nandati.
  5920. 585920,122,538,16,21,1,41,4,{Katapuñño}ti nānappakārassa puññassa kattā.
  5921. 585921,122,538,22,43,1,98,14,"{Ubhayatthā}ti idha‘‘ kataṃ me kusalaṃ, akataṃ me pāpan’’ ti nandati, parattha vipākaṃ anubhavanto nandati. "
  5922. 585922,122,538,44,62,1,98,13,Puññaṃ {me}ti idha nandanto pana‘‘ puññaṃ me katan’’ ti somanassamatteneva kammanandanaṃ upādāya nandati.
  5923. 585923,122,538,63,76,1,147,12,{Bhiyyo}ti vipākanandanena pana sugatiṃ gato sattapaññāsavassakoṭiyo saṭṭhivassasatasahassāni dibbasampattiṃ anubhavanto tusitapure ativiya nandatīti.
  5924. 585924,122,539,2,8,1,41,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  5925. 585925,122,539,9,13,1,40,4,Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  5926. 585926,122,540,2,4,1,26,2,Sumanādevīvatthu terasamaṃ.
  5927. 585927,122,541,2,4,1,24,2,14 . Dvesahāyakabhikkhuvatthu
  5928. 585928,122,542,2,14,1,86,11,Bahumpi {ce}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto dve sahāyake ārabbha kathesi.
  5929. 585929,122,543,2,63,1,482,54,"Sāvatthivāsino hi dve kulaputtā sahāyakā vihāraṃ gantvā satthu dhammadesanaṃ sutvā kāme pahāya sāsane uraṃ datvā pabbajitvā pañca vassāni ācariyupajjhāyānaṃ santike vasitvā satthāraṃ upasaṅkamitvā sāsane dhuraṃ pucchitvā vipassanādhurañca ganthadhurañca vitthārato sutvā eko tāva‘‘ ahaṃ, bhante, mahallakakāle pabbajito na sakkhissāmi ganthadhuraṃ pūretuṃ, vipassanādhuraṃ pana pūressāmī’’ ti yāva arahattā vipassanādhuraṃ kathāpetvā ghaṭento vāyamanto saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. "
  5930. 585930,122,543,64,90,1,188,20,"Itaro pana‘‘ ahaṃ ganthadhuraṃ pūressāmī’’ ti anukkamena tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ uggaṇhitvā gatagataṭṭhāne dhammaṃ katheti, sarabhaññaṃ bhaṇati, pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ dhammaṃ vācento vicarati. "
  5931. 585931,122,543,91,95,1,39,4,Aṭṭhārasannaṃ mahāgaṇānaṃ ācariyo ahosi.
  5932. 585932,122,543,96,123,1,168,20,"Bhikkhū satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā itarassa therassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā tassa ovāde ṭhatvā arahattaṃ patvā theraṃ vanditvā,‘‘ satthāraṃ daṭṭhukāmamhā’’ ti vadanti. "
  5933. 585933,122,543,124,153,1,151,20,"Thero‘‘ gacchatha, āvuso, mama vacanena satthāraṃ vanditvā asīti mahāthere vandatha, sahāyakattherampi me‘ amhākaṃ ācariyo tumhe vandatī’ ti vadathā’’ ti peseti. "
  5934. 585934,122,543,154,179,1,149,19,"Te bhikkhū vihāraṃ gantvā satthārañceva asīti mahāthere ca vanditvā ganthikattherassa santikaṃ gantvā,‘‘ bhante, amhākaṃ ācariyo tumhe vandatī’’ ti vadanti. "
  5935. 585935,122,543,180,202,1,73,12,"Itarena ca‘‘ ko nāma so’’ ti vutte,‘‘ tumhākaṃ sahāyakabhikkhu, bhante’’ ti vadanti. "
  5936. 585936,122,543,203,295,1,476,65,"Evaṃ there punappunaṃ sāsanaṃ pahiṇante so bhikkhu thokaṃ kālaṃ sahitvā aparabhāge sahituṃ asakkonto‘‘ amhākaṃ ācariyo tumhe vandatī’’ ti vutte,‘‘ ko eso’’ ti vatvā‘‘ tumhākaṃ sahāyakabhikkhū’’ ti vutte,‘‘ kiṃ pana tumhehi tassa santike uggahitaṃ, kiṃ dīghanikāyādīsu aññataro nikāyo, kiṃ tīsu piṭakesu ekaṃ piṭakan’’ ti vatvā‘‘ catuppadikampi gāthaṃ na jānāti, paṃsukūlaṃ gahetvā pabbajitakāleyeva araññaṃ paviṭṭho, bahū vata antevāsike labhi, tassa āgatakāle mayā pañhaṃ pucchituṃ vaṭṭatī’’ ti cintesi. "
  5937. 585937,122,544,2,8,1,45,6,Atha aparabhāge thero satthāraṃ daṭṭhuṃ āgato.
  5938. 585938,122,544,9,24,1,135,14,Sahāyakassa therassa santike pattacīvaraṃ ṭhapetvā gantvā satthārañceva asīti mahāthere ca vanditvā sahāyakassa vasanaṭṭhānaṃ paccāgami.
  5939. 585939,122,544,25,41,1,82,11,"Athassa so vattaṃ kāretvā samappamāṇaṃ āsanaṃ gahetvā,‘‘ pañhaṃ pucchissāmī’’ ti nisīdi. "
  5940. 585940,122,544,42,67,1,180,21,Tasmiṃ khaṇe satthā‘‘ esa evarūpaṃ mama puttaṃ viheṭhetvā niraye nibbatteyyā’’ ti tasmiṃ anukampāya vihāracārikaṃ caranto viya tesaṃ nisinnaṭṭhānaṃ gantvā paññattavarabuddhāsane nisīdi.
  5941. 585941,122,544,68,76,1,69,8,Tattha tattha nisīdantā hi bhikkhū buddhāsanaṃ paññāpetvāva nisīdanti.
  5942. 585942,122,544,77,83,1,43,5,Tena satthā pakatipaññatteyeva āsane nisīdi.
  5943. 585943,122,544,84,102,1,155,18,Nisajja kho pana ganthikabhikkhuṃ paṭhamajjhāne pañhaṃ pucchitvā tasmiṃ akathite dutiyajjhānaṃ ādiṃ katvā aṭṭhasupi samāpattīsu rūpārūpesu ca pañhaṃ pucchi.
  5944. 585944,122,544,103,107,1,39,4,Ganthikatthero ekampi kathetuṃ nāsakkhi.
  5945. 585945,122,544,108,112,1,24,4,Itaro taṃ sabbaṃ kathesi.
  5946. 585946,122,544,113,118,1,37,5,Atha naṃ sotāpattimagge pañhaṃ pucchi.
  5947. 585947,122,544,119,122,1,32,3,Ganthikatthero kathetuṃ nāsakkhi.
  5948. 585948,122,544,123,126,1,28,3,Tato khīṇāsavattheraṃ pucchi.
  5949. 585949,122,544,127,129,1,13,2,Thero kathesi.
  5950. 585950,122,544,130,146,1,81,10,"Satthā‘‘ sādhu sādhu, bhikkhū’’ ti abhinanditvā sesamaggesupi paṭipāṭiyā pañhaṃ pucchi. "
  5951. 585951,122,544,147,156,1,71,8,"Ganthiko ekampi kathetuṃ nāsakkhi, khīṇāsavo pucchitaṃ pucchitaṃ kathesi. "
  5952. 585952,122,544,157,163,1,46,6,Satthā catūsupi ṭhānesu tassa sādhukāraṃ adāsi.
  5953. 585953,122,544,164,178,1,98,14,Taṃ sutvā bhummadeve ādiṃ katvā yāva brahmalokā sabbā devatā ceva nāgasupaṇṇā ca sādhukāraṃ adaṃsu.
  5954. 585954,122,544,179,189,1,81,10,Taṃ sādhukāraṃ sutvā tassa antevāsikā ceva saddhivihārino ca satthāraṃ ujjhāyiṃsu–
  5955. 585955,122,544,190,217,1,204,21,"‘‘ kiṃ nāmetaṃ satthārā kataṃ, kiñci ajānantassa mahallakattherassa catūsu ṭhānesu sādhukāraṃ adāsi, amhākaṃ panācariyassa sabbapariyattidharassa pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ pāmokkhassa pasaṃsāmattampi na karī’’ ti. "
  5956. 585956,122,544,218,263,1,240,32,"Atha ne satthā‘‘ kiṃ nāmetaṃ, bhikkhave, kathethā’’ ti pucchitvā tasmiṃ atthe ārocite,‘‘ bhikkhave, tumhākaṃ ācariyo mama sāsane bhatiyā gāvo rakkhaṇasadiso, mayhaṃ pana putto yathāruciyā pañca gorase paribhuñjanakasāmisadiso’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  5957. 585957,122,545,2,4,1,0,0,19.
  5958. 585958,122,546,2,9,1,28,5,"‘ ‘ Bahumpi ce saṃhita bhāsamāno, "
  5959. 585959,122,547,2,7,1,28,5,Na takkaro hoti naro pamatto;
  5960. 585960,122,548,2,6,1,27,4,"Gopova gāvo gaṇayaṃ paresaṃ, "
  5961. 585961,122,549,2,6,1,26,4,Na bhāgavā sāmaññassa hoti.
  5962. 585962,122,550,2,4,1,0,0,20.
  5963. 585963,122,551,2,8,1,28,5,"‘ ‘ Appampi ce saṃhita bhāsamāno, "
  5964. 585964,122,552,2,5,1,28,3,Dhammassa hoti anudhammacārī;
  5965. 585965,122,553,2,6,1,28,4,"Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, "
  5966. 585966,122,554,2,4,1,27,2,Sammappajāno suvimuttacitto.
  5967. 585967,122,555,2,10,1,28,6,"‘ ‘ Anupādiyāno idha vā huraṃ vā, "
  5968. 585968,122,556,2,9,1,29,5,Sa bhāgavā sāmaññassa hotī’’ ti.
  5969. 585969,122,557,2,8,1,55,6,Tattha saṃhitan ti tepiṭakassa buddhavacanassetaṃ nāmaṃ.
  5970. 585970,122,557,9,28,1,137,18,"Taṃ ācariye upasaṅkamitvā uggaṇhitvā bahumpi paresaṃ bhāsamāno vācento taṃ dhammaṃ sutvā yaṃ kārakena puggalena kattabbaṃ, takkaro na hoti. "
  5971. 585971,122,557,29,34,1,79,5,Kukkuṭassa pakkhapaharaṇamattampi aniccādivasena yonisomanasikāraṃ nappavatteti.
  5972. 585972,122,557,35,75,1,308,36,"Eso yathā nāma divasaṃ bhatiyā gāvo rakkhanto gopo pātova niravasesaṃ sampaṭicchitvā sāyaṃ gahetvā sāmikānaṃ niyyādetvā divasabhatimattaṃ gaṇhāti, yathāruciyā pana pañca gorase paribhuñjituṃ na labhati, evameva kevalaṃ antevāsikānaṃ santikā vattapaṭivattakaraṇamattassa bhāgī hoti, sāmaññassa pana bhāgī na hoti. "
  5973. 585973,122,557,76,109,1,278,29,"Yathā pana gopālakena niyyāditānaṃ gunnaṃ gorasaṃ sāmikāva paribhuñjanti, tathā tena kathitaṃ dhammaṃ sutvā kārakapuggalā yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjitvā keci paṭhamajjhānādīni pāpuṇanti, keci vipassanaṃ vaḍḍhetvā maggaphalāni pāpuṇanti, goṇasāmikā gorasasseva sāmaññassa bhāgino honti. "
  5974. 585974,122,558,2,18,1,152,15,"Iti satthā sīlasampannassa bahussutassa pamādavihārino aniccādivasena yonisomanasikāre pamattassa bhikkhuno vasena paṭhamaṃ gāthaṃ kathesi, na dussīlassa. "
  5975. 585975,122,558,19,28,1,98,9,Dutiyagāthā pana appassutassapi yonisomanasikāre kammaṃ karontassa kārakapuggalassa vasena kathitā.
  5976. 585976,122,559,2,8,1,51,5,Tattha appampī {ce}ti thokaṃ ekavaggadvivaggamattampi.
  5977. 585977,122,559,9,23,1,204,13,Dhammassa hoti {anudhammacārī}ti atthamaññāya dhammamaññāya navalokuttaradhammassa anurūpaṃ dhammaṃ pubbabhāgapaṭipadāsaṅkhātaṃ catupārisuddhisīladhutaṅgaasubhakammaṭṭhānādibhedaṃ caranto anudhammacārī hoti.
  5978. 585978,122,559,24,35,1,48,7,So‘‘ ajja ajjevā’’ ti paṭivedhaṃ ākaṅkhanto vicarati.
  5979. 585979,122,559,36,86,1,513,47,"So imāya sammāpaṭipattiyā rāgañca dosañca pahāya mohaṃ sammā hetunā nayena parijānitabbe dhamme parijānanto tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavimuttīnaṃ vasena suvimuttacitto, anupādiyāno idha vā huraṃ {vā}ti idhalokaparalokapariyāpannā vā ajjhattikabāhirā vā khandhāyatanadhātuyo catūhi upādānehi anupādiyanto mahākhīṇāsavo maggasaṅkhātassa sāmaññassa vasena āgatassa phalasāmaññassa ceva pañcaasekkhadhammakkhandhassa ca bhāgavā hotīti ratanakūṭena viya agārassa arahattena desanāya kūṭaṃ gaṇhīti. "
  5980. 585980,122,560,2,7,1,41,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  5981. 585981,122,560,8,12,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  5982. 585982,122,561,2,4,1,35,2,Dvesahāyakabhikkhuvatthu cuddasamaṃ.
  5983. 585983,122,562,2,4,1,27,2,Yamakavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  5984. 585984,122,563,2,4,1,13,2,Paṭhamo vaggo.
  5985. 585985,122,564,2,4,1,13,2,2 . Appamādavaggo
  5986. 585986,122,565,2,4,1,14,2,1 . Sāmāvatīvatthu
  5987. 585987,122,566,2,26,1,216,20,"Appamādo amatapadan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā kosambiṃ upanissāya ghositārāme viharanto sāmāvatippamukhānaṃ pañcannaṃ itthisatānaṃ, māgaṇḍiyappamukhānañca etissā pañcannaṃ ñātisatānaṃ maraṇabyasanaṃ ārabbha kathesi. "
  5988. 585988,122,567,2,33,1,276,29,"Tatrāyaṃ anupubbikathā– atīte allakapparaṭṭhe allakapparājā nāma, veṭhadīpakaraṭṭhe veṭhadīpakarājā nāmāti ime dve daharakālato paṭṭhāya sahāyakā hutvā ekācariyakule sippaṃ uggaṇhitvā attano attano pitūnaṃ accayena chattaṃ ussāpetvā āyāmena dasadasayojanike raṭṭhe rājāno ahesuṃ. "
  5989. 585989,122,567,34,82,1,360,39,"Te kālena kālaṃ samāgantvā ekato tiṭṭhantā nisīdantā nipajjantā mahājanaṃ jāyamānañca jīyamānañca mīyamānañca disvā‘‘ paralokaṃ gacchantaṃ anugacchanto nāma natthi, antamaso attano sarīrampi nānugacchati, sabbaṃ pahāya gantabbaṃ, kiṃ no gharāvāsena, pabbajissāmā’’ ti mantetvā rajjāni puttadārānaṃ niyyādetvā isipabbajjaṃ pabbajitvā himavantappadese vasantā mantayiṃsu–"
  5990. 585990,122,567,83,93,1,50,7,"‘‘ mayaṃ rajjaṃ pahāya pabbajitā, na jīvituṃ asakkontā. "
  5991. 585991,122,567,94,104,1,74,9,"Te mayaṃ ekaṭṭhāne vasantā apabbajitasadisāyeva homa, tasmā visuṃ vasissāma. "
  5992. 585992,122,567,105,114,1,56,8,"Tvaṃ etasmiṃ pabbate vasa, ahaṃ imasmiṃ pabbate vasissāmi. "
  5993. 585993,122,567,115,123,1,53,6,Anvaḍḍhamāsaṃ pana uposathadivase ekato bhavissāmā’’ ti.
  5994. 585994,122,567,124,128,1,24,4,Atha kho nesaṃ etadahosi–
  5995. 585995,122,567,129,156,1,147,20,"‘‘ evampi no gaṇasaṅgaṇikāva bhavissati, tvaṃ pana tava pabbate aggiṃ jāleyyāsi, ahaṃ mama pabbate aggiṃ jālessāmi, tāya saññāya atthibhāvaṃ jānissāmā’’ ti. "
  5996. 585996,122,567,157,160,1,16,3,Te tathā kariṃsu.
  5997. 585997,122,568,2,11,1,80,9,Atha aparabhāge veṭhadīpakatāpaso kālaṃ katvā mahesakkho devarājā hutvā nibbatto.
  5998. 585998,122,568,12,27,1,75,11,Tato aḍḍhamāse sampatte aggiṃ adisvāva itaro‘‘ sahāyako me kālakato’’ ti aññāsi.
  5999. 585999,122,568,28,61,1,247,28,Itaropi nibbattakkhaṇeyeva attano devasiriṃ oloketvā kammaṃ upadhārento nikkhamanato paṭṭhāya attano tapacariyaṃ disvā‘‘ gantvā mama sahāyakaṃ passissāmī’’ ti taṃ attabhāvaṃ vijahitvā maggikapuriso viya tassa santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  6000. 586000,122,568,62,67,1,15,4,Atha naṃ so āha–
  6001. 586001,122,568,68,75,1,15,3,‘‘ kuto āgatosī’’ ti?
  6002. 586002,122,568,76,86,1,43,5,"‘‘ Maggikapuriso ahaṃ, bhante, dūratova āgatomhi. "
  6003. 586003,122,568,87,104,1,70,12,"Kiṃ pana, bhante, ayyo imasmiṃ ṭhāne ekakova vasati, aññopi koci atthī’’ ti?"
  6004. 586004,122,568,105,114,1,24,5,‘‘ Atthi me eko sahāyako’’ ti.
  6005. 586005,122,568,115,122,1,11,3,‘‘ Kuhiṃ so’’ ti?
  6006. 586006,122,568,123,141,1,82,12,"‘‘ Etasmiṃ pabbate vasati, uposathadivase pana aggiṃ na jāleti, mato nūna bhavissatī’’ ti."
  6007. 586007,122,568,142,150,1,14,3,"‘‘ Evaṃ, bhante’’ ti?"
  6008. 586008,122,568,151,157,1,12,2,‘‘ Evamāvuso’’ ti.
  6009. 586009,122,568,158,167,1,17,4,"‘‘ Ahaṃ so, bhante’’ ti."
  6010. 586010,122,568,168,175,1,19,3,‘‘ Kuhiṃ nibbattosī’’ ti?
  6011. 586011,122,568,176,193,1,87,11,"‘‘ Devaloke mahesakkho devarājā hutvā nibbattosmi, bhante,‘ ayyaṃ passissāmī’ ti puna āgatomhi. "
  6012. 586012,122,568,194,207,1,66,11,Api nu kho ayyānaṃ imasmiṃ ṭhāne vasantānaṃ koci upaddavo atthī’’ ti?
  6013. 586013,122,568,208,220,1,36,6,"‘‘ Āma, āvuso, hatthī nissāya kilamāmī’’ ti."
  6014. 586014,122,568,221,233,1,31,6,"‘‘ Kiṃ vo, bhante, hatthī karontī’’ ti?"
  6015. 586015,122,568,234,256,1,132,16,"‘‘ Sammajjanaṭṭhāne laṇḍaṃ pātenti, pādehi bhūmiyaṃ paharitvā paṃsuṃ uddharanti, svāhaṃ laṇḍaṃ chaḍḍento paṃsuṃ samaṃ karonto kilamāmī’’ ti."
  6016. 586016,122,568,257,267,1,37,6,‘‘ Kiṃ pana tesaṃ anāgamanaṃ icchathā’’ ti?
  6017. 586017,122,568,268,274,1,10,2,‘‘ Āmāvuso’’ ti.
  6018. 586018,122,568,275,289,1,94,10,‘‘ Tena hi tesaṃ anāgamanaṃ karissāmī’’ ti tāpasassa hatthikantavīṇañceva hatthikantamantañca adāsi.
  6019. 586019,122,568,290,357,1,415,54,"Dadanto ca pana vīṇāya tisso tantiyo dassetvā tayo mante uggaṇhāpetvā‘‘ imaṃ tantiṃ paharitvā imasmiṃ mante vutte nivattitvā oloketumpi asakkontā hatthī palāyanti, imaṃ tantiṃ paharitvā imasmiṃ mante vutte nivattitvā pacchato olokentā olokentā palāyanti, imaṃ tantiṃ paharitvā imasmiṃ mante vutte hatthiyūthapati piṭṭhiṃ upanāmento āgacchatī’’ ti ācikkhitvā,‘‘ yaṃ vo ruccati, taṃ kareyyāthā’’ ti vatvā tāpasaṃ vanditvā pakkāmi. "
  6020. 586020,122,568,358,366,1,74,8,Tāpaso palāyanamantaṃ vatvā palāyanatantiṃ paharitvā hatthī palāpetvā vasi.
  6021. 586021,122,569,2,9,1,50,7,Tasmiṃ samaye kosambiyaṃ pūrantappo nāma rājā hoti.
  6022. 586022,122,569,10,19,1,86,9,So ekadivasaṃ gabbhiniyā deviyā saddhiṃ bālasūriyatapaṃ tappamāno abbhokāsatale nisīdi.
  6023. 586023,122,569,20,38,1,186,18,Devī rañño pārupanaṃ satasahassagghanikaṃ rattakambalaṃ pārupitvā nisinnā raññā saddhiṃ samullapamānā rañño aṅgulito satasahassagghanikaṃ rājamuddikaṃ nīharitvā attano aṅguliyaṃ pilandhi.
  6024. 586024,122,569,39,58,1,136,15,Tasmiṃ samaye hatthiliṅgasakuṇo ākāsena gacchanto dūrato rattakambalapārupanaṃ deviṃ disvā‘‘ maṃsapesī’’ ti saññāya pakkhe vissajjetvā otari.
  6025. 586025,122,569,59,67,1,60,7,Rājā tassa otaraṇasaddena bhīto uṭṭhāya antonivesanaṃ pāvisi.
  6026. 586026,122,569,68,76,1,68,8,Devī garugabbhatāya ceva bhīrukajātikatāya ca vegena gantuṃ nāsakkhi.
  6027. 586027,122,569,77,86,1,72,9,Atha naṃ so sakuṇo ajjhappatto nakhapañjare nisīdāpetvā ākāsaṃ pakkhandi.
  6028. 586028,122,569,87,94,1,49,7,Te kira sakuṇā pañcannaṃ hatthīnaṃ balaṃ dhārenti.
  6029. 586029,122,569,95,102,1,63,7,Tasmā ākāsena netvā yathārucitaṭṭhāne nisīditvā maṃsaṃ khādanti.
  6030. 586030,122,569,103,108,1,43,5,Sāpi tena nīyamānā maraṇabhayabhītā cintesi–
  6031. 586031,122,569,109,123,1,92,10,"‘‘ sacāhaṃ viravissāmi, manussasaddo nāma tiracchānagatānaṃ ubbejanīyo, taṃ sutvā maṃ chaḍḍessati. "
  6032. 586032,122,569,124,148,1,141,19,"Evaṃ sante saha gabbhena jīvitakkhayaṃ pāpuṇissāmi, yasmiṃ pana ṭhāne nisīditvā maṃ khādituṃ ārabhissati, tatra naṃ saddaṃ katvā palāpessāmī’’ ti. "
  6033. 586033,122,569,149,153,1,32,4,Sā attano paṇḍitatāya adhivāsesi.
  6034. 586034,122,570,2,13,1,82,10,Tadā ca himavantapadese thokaṃ vaḍḍhitvā maṇḍapākārena ṭhito eko mahānigrodho hoti.
  6035. 586035,122,570,14,29,1,115,14,"So sakuṇo migarūpādīni tattha netvā khādati, tasmā tampi tattheva netvā viṭapabbhantare ṭhapetvā āgatamaggaṃ olokesi. "
  6036. 586036,122,570,30,34,1,37,4,Āgatamaggolokanaṃ kira tesaṃ dhammatā.
  6037. 586037,122,570,35,57,1,129,17,"Tasmiṃ khaṇe devī,‘‘ idāni imaṃ palāpetuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā ubho hatthe ukkhipitvā pāṇisaddañceva mukhasaddañca katvā taṃ palāpesi. "
  6038. 586038,122,570,58,63,1,56,5,Athassā sūriyatthaṅgamanakāle gabbhe kammajavātā caliṃsu.
  6039. 586039,122,570,64,68,1,38,4,Sabbadisāsu gajjanto mahāmegho uṭṭhahi.
  6040. 586040,122,570,69,87,1,115,13,"Sukhedhitāya rājamahesiyā‘‘ mā bhāyi, ayye’’ ti vacanamattampi alabhamānāya dukkhaparetāya sabbarattiṃ niddā nāma nāhosi. "
  6041. 586041,122,570,88,98,1,100,10,Vibhātāya pana rattiyā valāhakavigamo ca aruṇuggamanañca tassā gabbhavuṭṭhānañca ekakkhaṇeyeva ahosi.
  6042. 586042,122,570,99,109,1,85,10,Sā meghautuñca pabbatautuñca aruṇautuñca gahetvā jātattā puttassa utenoti nāmaṃ akāsi.
  6043. 586043,122,571,2,8,1,56,6,Allakappatāpasassapi kho tato avidūre vasanaṭṭhānaṃ hoti.
  6044. 586044,122,571,9,29,1,164,19,"So pakatiyāva vassadivase sītabhayena phalāphalatthāya vanaṃ na pavisati, taṃ rukkhamūlaṃ gantvā sakuṇehi khāditamaṃsānaṃ aṭṭhiṃ āharitvā koṭṭetvā rasaṃ katvā pivati. "
  6045. 586045,122,571,30,66,1,165,23,Tasmā taṃ divasaṃ‘‘ aṭṭhiṃ āharissāmī’’ ti tattha gantvā rukkhamūle aṭṭhiṃ pariyesento upari dārakasaddaṃ sutvā ullokento deviṃ disvā‘‘ kāsi tvan’’ ti vatvā‘‘ mānusitthimhī’’ ti.
  6046. 586046,122,571,67,74,1,17,3,‘‘ Kathaṃ āgatāsī’’ ti?
  6047. 586047,122,571,75,90,1,50,6,‘‘ Hatthiliṅgasakuṇenānītāmhī’’ ti vutte‘‘ otarāhī’’ ti āha .
  6048. 586048,122,571,91,100,1,30,4,"‘‘ Jātisambhedato bhāyāmi, ayyā’’ ti."
  6049. 586049,122,571,101,108,1,12,3,‘‘ Kāsi tvan’’ ti?
  6050. 586050,122,571,109,115,1,14,2,‘‘ Khattiyāmhī’’ ti.
  6051. 586051,122,571,116,123,1,22,3,‘‘ Ahampi khattiyoyevā’’ ti.
  6052. 586052,122,571,124,133,1,32,5,‘‘ Tena hi khattiyamāyaṃ kathehī’’ ti.
  6053. 586053,122,571,134,137,1,24,3,So khattiyamāyaṃ kathesi.
  6054. 586054,122,571,138,149,1,35,7,‘‘ Tena hi āruyha puttaṃ me otārehī’’ ti.
  6055. 586055,122,571,150,158,1,65,8,So ekena passena abhiruhanamaggaṃ katvā abhiruhitvā dārakaṃ gaṇhi.
  6056. 586056,122,571,159,174,1,65,11,‘‘ Mā maṃ hatthena chupī’’ ti ca vutte taṃ achupitvāva dārakaṃ otāresi.
  6057. 586057,122,571,175,177,1,12,2,Devīpi otari.
  6058. 586058,122,571,178,194,1,138,15,"Atha naṃ assamapadaṃ netvā sīlabhedaṃ akatvāva anukampāya paṭijaggi, nimmakkhikamadhuṃ āharitvā sayaṃjātasāliṃ āharitvā yāguṃ pacitvā adāsi. "
  6059. 586059,122,571,195,201,1,46,6,Evaṃ tasmiṃ paṭijaggante sā aparabhāge cintesi–
  6060. 586060,122,571,202,218,1,93,12,"‘‘ ahaṃ neva āgatamaggaṃ jānāmi, na gamanamaggaṃ jānāmi, imināpi me saddhiṃ vissāsamattampi natthi. "
  6061. 586061,122,571,219,249,1,163,24,"Sace panāyaṃ amhe pahāya katthaci gamissati, ubhopi idheva maraṇaṃ pāpuṇissāma, yaṃkiñci katvā imassa sīlaṃ bhinditvā yathā maṃ na muñcati, tathā taṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  6062. 586062,122,571,250,256,1,68,6,Atha naṃ dunnivatthaduppārutadassanena palobhetvā sīlavināsaṃ pāpesi.
  6063. 586063,122,571,257,262,1,40,5,Tato paṭṭhāya dvepi samaggavāsaṃ vasiṃsu.
  6064. 586064,122,572,2,20,1,129,13,Athekadivasaṃ tāpaso nakkhattayogaṃ ullokento pūrantappassa nakkhattamilāyanaṃ disvā‘‘ bhadde kosambiyaṃ pūrantapparājā mato’’ ti āha.
  6065. 586065,122,572,21,29,1,22,4,"‘‘ Kasmā, ayya, evaṃ vadesi? "
  6066. 586066,122,572,30,39,1,35,7,Kiṃ te tena saddhiṃ āghāto atthī’’ ti?
  6067. 586067,122,572,40,56,1,67,9,"‘‘ Natthi, bhadde, nakkhattamilāyanamassa disvā evaṃ vadāmī’’ ti, sā parodi. "
  6068. 586068,122,572,57,73,1,76,12,Atha naṃ‘‘ kasmā rodasī’’ ti pucchitvā tāya tassa attano sāmikabhāve akkhāte āha–
  6069. 586069,122,572,74,89,1,43,8,"‘‘ mā, bhadde, rodi, jātassa nāma niyato maccū’’ ti."
  6070. 586070,122,572,90,107,1,41,8,"‘‘ Jānāmi, ayyā’’ ti vutte‘‘ atha kasmā rodasī’’ ti?"
  6071. 586071,122,572,108,123,1,90,10,"‘‘ Putto me kulasantakassa rajjassa anucchaviko,‘ sace tatra abhavissa, setacchattaṃ ussāpayissa. "
  6072. 586072,122,572,124,137,1,51,9,"Idāni mahājāniko vata jāto’ ti sokena rodāmi, ayyā’’ ti."
  6073. 586073,122,572,138,157,1,86,11,"‘‘ Hotu, bhadde, mā cintayi, sacassa rajjaṃ patthesi, ahamassa rajjalabhanākāraṃ karissāmī’’ ti. "
  6074. 586074,122,572,158,163,1,54,5,Athassa hatthikantavīṇañceva hatthikantamante ca adāsi.
  6075. 586075,122,572,164,170,1,61,6,Tadā anekāni hatthisahassāni āgantvā vaṭarukkhamūle nisīdanti.
  6076. 586076,122,572,171,174,1,12,3,Atha naṃ āha–
  6077. 586077,122,572,175,202,1,173,21,"‘‘ hatthīsu anāgatesuyeva rukkhaṃ abhiruhitvā tesu āgatesu imaṃ mantaṃ vatvā imaṃ tantiṃ pahara, sabbe nivattitvā oloketumpi asakkontā palāyissanti, atha otaritvā āgaccheyyāsī’’ ti. "
  6078. 586078,122,572,203,210,1,43,7,So tathā katvā āgantvā taṃ pavattiṃ ārocesi.
  6079. 586079,122,572,211,215,1,25,4,Atha naṃ dutiyadivase āha–
  6080. 586080,122,572,216,234,1,88,12,"‘‘ ajja imaṃ mantaṃ vatvā imaṃ tantiṃ pahareyyāsi , sabbe nivattitvā olokentā palāyissantī’’ ti. "
  6081. 586081,122,572,235,241,1,34,5,Tadāpi tathā katvā āgantvā ārocesi .
  6082. 586082,122,572,242,246,1,25,4,Atha naṃ tatiyadivase āha–
  6083. 586083,122,572,247,264,1,89,12,"‘‘ ajja imaṃ mantaṃ vatvā imaṃ tantiṃ pahareyyāsi, yūthapati piṭṭhiṃ upanāmento āgamissatī’’ ti. "
  6084. 586084,122,572,265,269,1,26,4,Tadāpi tathā katvā ārocesi.
  6085. 586085,122,573,2,23,1,96,14,"Athassa mātaraṃ āmantetvā,‘‘ bhadde, puttassa te sāsanaṃ vadehi, ettova gantvā rājā bhavissatī’’ ti āha. "
  6086. 586086,122,573,24,61,1,238,26,"Sā puttaṃ āmantetvā,‘‘ tāta, tvaṃ kosambiyaṃ pūrantapparañño putto, maṃ sagabbhaṃ hatthiliṅgasakuṇo ānesī’’ ti vatvā senāpatiādīnaṃ nāmāni ācikkhitvā‘‘ asaddahantānaṃ imaṃ pitu pārupanakambalañceva pilandhanamuddikañca dasseyyāsī’’ ti vatvā uyyojesi. "
  6087. 586087,122,573,62,73,1,38,7,Kumāro tāpasaṃ‘‘ idāni kiṃ karomī’’ ti āha.
  6088. 586088,122,573,74,102,1,184,22,"‘‘ Rukkhassa heṭṭhimasākhāya nisīditvā imaṃ mantaṃ vatvā imaṃ tantiṃ pahara, jeṭṭhakahatthī te piṭṭhiṃ upanāpetvā upasaṅkamissati, tassa piṭṭhiyaṃ nisinnova raṭṭhaṃ gantvā rajjaṃ gaṇhāhī’’ ti. "
  6089. 586089,122,573,103,114,1,86,11,So mātāpitaro vanditvā tathā katvā āgatassa hatthino piṭṭhiyaṃ nisīditvā kaṇṇe mantayi–
  6090. 586090,122,573,115,131,1,78,11,"‘‘ ahaṃ kosambiyaṃ pūrantapparañño putto, pettikaṃ me rajjaṃ gaṇhitvā dehi sāmī’’ ti. "
  6091. 586091,122,573,132,150,1,106,12,"So taṃ sutvā‘‘ anekāni hatthisahassāni sannipatantū’’ ti hatthiravaṃ ravi, anekāni hatthisahassāni sannipatiṃsu. "
  6092. 586092,122,573,151,166,1,76,10,"Puna‘‘ jiṇṇā hatthī paṭikkamantū’’ ti hatthiravaṃ ravi, jiṇṇā hatthī paṭikkamiṃsu. "
  6093. 586093,122,573,167,181,1,68,9,"Puna‘‘ atitaruṇā hatthī nivattantū’’ ti hatthiravaṃ ravi, tepi nivattiṃsu. "
  6094. 586094,122,573,182,204,1,133,16,"So anekehi yūthahatthisahasseheva parivuto paccantagāmaṃ patvā‘‘ ahaṃ rañño putto, sampattiṃ patthayamānā mayā saddhiṃ āgacchantū’’ ti āha."
  6095. 586095,122,573,205,229,1,115,17,"‘‘ Tato paṭṭhāya manussānaṃ saṅgahaṃ karonto gantvā nagaraṃ parivāretvā‘ yuddhaṃ vā me detu, rajjaṃ vā’’’ ti sāsanaṃ pesesi. "
  6096. 586096,122,573,230,232,1,13,2,Nāgarā āhaṃsu–
  6097. 586097,122,573,233,239,1,22,4,‘‘ mayaṃ dvepi na dassāma.
  6098. 586098,122,573,240,254,1,103,13,"Amhākañhi devī garugabbhā hatthiliṅgasakuṇena nītā, tassā atthibhāvaṃ vā natthibhāvaṃ vā mayaṃ na jānāma. "
  6099. 586099,122,573,255,260,1,29,5,Yāva tassā pavattiṃ na suṇāma.
  6100. 586100,122,573,261,271,1,38,7,"Tāva neva yuddhaṃ dassāma, na rajjan’’ ti. "
  6101. 586101,122,573,272,277,1,32,5,Tadā kira taṃ paveṇirajjaṃ ahosi.
  6102. 586102,122,573,278,297,1,121,15,Tato kumāro‘‘ ahaṃ tassā putto’’ ti vatvā senāpatiādīnaṃ nāmāni kathetvā tathāpi asaddahantānaṃ kambalañca muddikañca dassesi.
  6103. 586103,122,573,298,309,1,91,11,Te kambalañca muddikañca sañjānitvā nikkaṅkhā hutvā dvāraṃ vivaritvā taṃ rajje abhisiñciṃsu.
  6104. 586104,122,573,310,314,1,26,4,Ayaṃ tāva utenassa uppatti.
  6105. 586105,122,574,2,30,1,187,23,Allakapparaṭṭhe pana dubbhikkhe jīvituṃ asakkonto eko kotuhaliko nāma manusso kāpiṃ nāma taruṇaputtañca kāḷiṃ nāma bhariyañca ādāya‘‘ kosambiṃ gantvā jīvissāmī’’ ti pātheyyaṃ gahetvā nikkhami.
  6106. 586106,122,574,31,42,1,62,7,‘‘ Ahivātarogena mahājane marante disvā nikkhamī’’ tipi vadantiyeva.
  6107. 586107,122,574,43,51,1,74,8,Te gacchantā pātheyye parikkhīṇe khudābhibhūtā dārakaṃ vahituṃ nāsakkhiṃsu.
  6108. 586108,122,574,52,56,1,25,4,Atha sāmiko pajāpatiṃ āha–
  6109. 586109,122,574,57,73,1,69,10,"‘‘ bhadde, mayaṃ jīvantā puna puttaṃ labhissāma, chaḍḍetvā naṃ gacchāmā’’ ti. "
  6110. 586110,122,574,74,79,1,30,5,Mātu hadayaṃ nāma mudukaṃ hoti.
  6111. 586111,122,574,80,83,1,12,3,Tasmā sā āha–
  6112. 586112,122,574,84,94,1,49,6,‘‘ nāhaṃ jīvantameva puttaṃ chaḍḍetuṃ sakkhissāmī’’ ti.
  6113. 586113,122,574,95,103,1,18,4,‘‘ Atha kiṃ karomā’’ ti?
  6114. 586114,122,574,104,112,1,20,4,‘‘ Vārena naṃ vahāmā’’ ti.
  6115. 586115,122,574,113,127,1,92,13,Mātā attano vāre pupphadāmaṃ viya naṃ ukkhipitvā ure nipajjāpetvā aṅkena vahitvā pituno deti.
  6116. 586116,122,574,128,136,1,66,8,Tassa taṃ gahetvā gamanakāle chātakatopi balavatarā vedanā uppajji.
  6117. 586117,122,574,137,140,1,17,3,So punappunaṃ āha–
  6118. 586118,122,574,141,155,1,54,8,"‘‘ bhadde, mayaṃ jīvantā puttaṃ labhissāma, chaḍḍema nan’’ ti. "
  6119. 586119,122,574,156,161,1,48,5,Sāpi punappunaṃ paṭikkhipitvā paṭivacanaṃ nādāsi.
  6120. 586120,122,574,162,169,1,57,7,Dārako vārena parivattiyamāno kilanto pitu hatthe niddāyi.
  6121. 586121,122,574,170,184,1,113,14,So tassa niddāyanabhāvaṃ ñatvā mātaraṃ purato katvā ekassa gacchassa heṭṭhā paṇṇasanthare taṃ nipajjāpetvā pāyāsi.
  6122. 586122,122,574,185,202,1,68,11,"Mātā nivattitvā olokentī puttaṃ adisvā,‘‘ sāmi, kuhiṃ me putto’’ ti pucchi."
  6123. 586123,122,574,203,213,1,41,6,‘‘ Ekassa me gacchassa heṭṭhā nipajjāpito’’ ti.
  6124. 586124,122,574,214,237,1,96,16,"‘‘ Sāmi, mā maṃ nāsayi, puttaṃ vinā jīvituṃ na sakkhissāmi, ānehi me puttan’’ ti uraṃ paharitvā paridevi. "
  6125. 586125,122,574,238,242,1,25,4,Atha naṃ nivattitvā ānesi.
  6126. 586126,122,574,243,247,1,29,4,Puttopi antarāmagge mato hoti.
  6127. 586127,122,574,248,260,1,84,12,Iti so ettake ṭhāne puttaṃ chaḍḍetvā tassa nissandena bhavantare satta vāre chaḍḍito.
  6128. 586128,122,574,261,271,1,47,6,‘‘ Pāpakammaṃ nāmetaṃ appakan’’ ti na avamaññitabbaṃ.
  6129. 586129,122,575,2,8,1,39,5,Te gacchantā ekaṃ gopālakulaṃ pāpuṇiṃsu.
  6130. 586130,122,575,9,14,1,44,5,Taṃ divasañca gopālakassa dhenumaṅgalaṃ hoti.
  6131. 586131,122,575,15,21,1,53,6,Gopālakassa gehe nibaddhaṃ eko paccekabuddho bhuñjati.
  6132. 586132,122,575,22,26,1,29,4,So taṃ bhojetvā maṅgalamakāsi.
  6133. 586133,122,575,27,31,1,26,4,Bahu pāyāso paṭiyatto hoti.
  6134. 586134,122,575,32,57,1,147,20,"Gopālako te āgate disvā,‘‘ kuto āgatatthā’’ ti pucchitvā sabbaṃ pavattiṃ sutvā mudujātiko kulaputto tesu anukampaṃ katvā bahukena sappinā pāyāsaṃ dāpesi. "
  6135. 586135,122,575,58,86,1,169,20,"Bhariyā‘‘ sāmi, tayi jīvante ahampi jīvāmi nāma, dīgharattaṃ ūnodarosi, yāvadatthaṃ bhuñjāhī’’ ti sappiñca dadhiñca tadabhimukhaññeva katvā attanā mandasappinā thokameva bhuñji. "
  6136. 586136,122,575,87,95,1,78,8,Itaro bahuṃ bhuñjitvā sattaṭṭhadivase chātatāya āhārataṇhaṃ chindituṃ nāsakkhi.
  6137. 586137,122,575,96,104,1,53,7,Gopālako tesaṃ pāyāsaṃ dāpetvā sayaṃ bhuñjituṃ ārabhi.
  6138. 586138,122,575,105,131,1,185,21,"Kotuhaliko taṃ olokento nisīditvā heṭṭhāpīṭhe nipannāya sunakhiyā gopālakena vaḍḍhetvā diyyamānaṃ pāyāsapiṇḍaṃ disvā‘‘ puññā vatāyaṃ sunakhī, nibaddhaṃ evarūpaṃ bhojanaṃ labhatī’’ ti cintesi. "
  6139. 586139,122,575,132,144,1,92,12,So rattibhāge taṃ pāyāsaṃ jīrāpetuṃ asakkonto kālaṃ katvā tassā sunakhiyā kucchimhi nibbatti.
  6140. 586140,122,576,2,27,1,167,20,"Athassa bhariyā sarīrakiccaṃ katvā tasmiṃyeva gehe bhatiṃ katvā taṇḍulanāḷiṃ labhitvā pacitvā paccekabuddhassa patte patiṭṭhāpetvā,‘‘ dāsassa vo pāpuṇātū’’ ti vatvā cintesi–"
  6141. 586141,122,576,28,60,1,165,22,"‘‘ mayā idheva vasituṃ vaṭṭati, nibaddhaṃ, ayyo, idhāgacchati, deyyadhammo hotu vā, mā vā, devasikaṃ vandantī veyyāvaccaṃ karontī cittaṃ pasādentī bahuṃ puññaṃ pasavissāmī’’ ti. "
  6142. 586142,122,576,61,66,1,31,5,Sā tattheva bhatiṃ karontī vasi.
  6143. 586143,122,576,67,77,1,63,10,Sāpi sunakhī chaṭṭhe vā sattame vā māse ekameva kukkuraṃ vijāyi.
  6144. 586144,122,576,78,83,1,39,5,Gopālako tassa ekadhenuyā khīraṃ dāpesi.
  6145. 586145,122,576,84,88,1,22,4,So na cirasseva vaḍḍhi.
  6146. 586146,122,576,89,96,1,64,7,Athassa paccekabuddho bhuñjanto nibaddhaṃ ekaṃ bhattapiṇḍaṃ deti.
  6147. 586147,122,576,97,102,1,50,5,So bhattapiṇḍaṃ nissāya paccekabuddhe sinehamakāsi.
  6148. 586148,122,576,103,109,1,60,6,Gopālakopi nibaddhaṃ dve vāre paccekabuddhassupaṭṭhānaṃ yāti.
  6149. 586149,122,576,110,129,1,125,15,Gacchantopi antarāmagge vāḷamigaṭṭhāne daṇḍena gacche ca bhūmiñca paharitvā‘‘ susū’’ ti tikkhattuṃ saddaṃ katvā vāḷamige palāpeti.
  6150. 586150,122,576,130,134,1,31,4,Sunakhopi tena saddhiṃ gacchati.
  6151. 586151,122,577,2,6,1,32,4,So ekadivasaṃ paccekabuddhaṃ āha–
  6152. 586152,122,577,7,28,1,95,14,"‘‘ bhante, yadā me okāso na bhavissati, tadā imaṃ sunakhaṃ pesessāmi, tena saññāṇena āgaccheyyāthā’’ ti. "
  6153. 586153,122,577,29,46,1,70,10,"Tato paṭṭhāya anokāsadivase,‘‘ gaccha, tāta, ayyaṃ ānehī’’ ti sunakhaṃ pesesi. "
  6154. 586154,122,577,47,85,1,391,36,"So ekavacaneneva pakkhanditvā sāmikassa gacchapothanabhūmipothanaṭṭhāne tikkhattuṃ bhussitvā tena saddena vāḷamigānaṃ palātabhāvaṃ ñatvā pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā paṇṇasālaṃ pavisitvā nisinnassa paccekabuddhassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā paṇṇasāladvāre tikkhattuṃ bhussitvā attano āgatabhāvaṃ jānāpetvā ekamante nipajjati, paccekabuddhe velaṃ sallakkhetvā nikkhante bhussanto purato gacchati. "
  6155. 586155,122,577,86,94,1,65,7,Antarantarā paccekabuddho taṃ vīmaṃsanto aññaṃ maggaṃ paṭipajjati.
  6156. 586156,122,577,95,104,1,66,8,Athassa purato tiriyaṃ ṭhatvā bhussitvā itaramaggameva naṃ āropeti.
  6157. 586157,122,577,105,119,1,124,14,Athekadivasaṃ aññaṃ maggaṃ paṭipajjitvā tena purato tiriyaṃ ṭhatvā vāriyamānopi anivattitvā sunakhaṃ pādena paharitvā pāyāsi.
  6158. 586158,122,577,120,130,1,97,10,Sunakho tassa anivattanabhāvaṃ ñatvā nivāsanakaṇṇe ḍaṃsitvā ākaḍḍhanto itaramaggameva naṃ āropesi.
  6159. 586159,122,577,131,136,1,37,5,Evaṃ so tasmiṃ balavasinehaṃ uppādesi.
  6160. 586160,122,578,2,7,1,45,5,Tato aparabhāge paccekabuddhassa cīvaraṃ jīri.
  6161. 586161,122,578,8,12,1,37,4,Athassa gopālako cīvaravatthāni adāsi.
  6162. 586162,122,578,13,16,1,25,3,Tamenaṃ paccekabuddho āha–
  6163. 586163,122,578,17,33,1,76,10,"‘‘ āvuso, cīvaraṃ nāma ekakena kātuṃ dukkaraṃ, phāsukaṭṭhānaṃ gantvā kāressāmī’’ ti."
  6164. 586164,122,578,34,44,1,24,4,"‘‘ Idheva, bhante, karothā’’ ti."
  6165. 586165,122,578,45,54,1,17,4,"‘‘ Na sakkā, āvuso’’ ti."
  6166. 586166,122,578,55,69,1,40,8,"‘‘ Tena hi, bhante, mā ciraṃ bahi vasitthā’’ ti. "
  6167. 586167,122,578,70,91,1,144,15,"Sunakho tesaṃ kathaṃ suṇantova aṭṭhāsi, paccekabuddhopi‘‘ tiṭṭha, upāsakā’’ ti gopālakaṃ nivattāpetvā vehāsaṃ abbhuggantvā gandhamādanābhimukho pāyāsi. "
  6168. 586168,122,578,92,106,1,112,13,Sunakhassa taṃ ākāsena gacchantaṃ disvā bhukkaritvā ṭhitassa tasmiṃ cakkhupathaṃ vijahante hadayaṃ phalitvā mato.
  6169. 586169,122,578,107,113,1,46,6,Tiracchānā kira nāmete ujujātikā honti akuṭilā.
  6170. 586170,122,578,114,123,1,59,8,"Manussā pana aññaṃ hadayena cintenti, aññaṃ mukhena kathenti. "
  6171. 586171,122,578,124,125,1,8,1,Tenevāha–
  6172. 586172,122,578,126,153,1,75,9,"‘‘ gahanañhetaṃ, bhante, yadidaṃ manussā, uttānakañhetaṃ, bhante, yadidaṃ pasavo’’ ti( ma. ni.2.3). "
  6173. 586173,122,579,2,14,1,120,12,Iti so tāya ujucittatāya akuṭilatāya kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatto accharāsahassaparivuto mahāsampattiṃ anubhosi.
  6174. 586174,122,579,15,28,1,132,12,"Tassa kaṇṇamūle mantayantassa saddo soḷasayojanaṭṭhānaṃ pharati, pakatikathāsaddo pana sakalaṃ dasayojanasahassaṃ devanagaraṃ chādeti. "
  6175. 586175,122,579,29,38,1,41,5,Tenevassa‘‘ ghosakadevaputto’’ ti nāmaṃ ahosi.
  6176. 586176,122,579,39,47,1,24,4,‘‘ Kissa panesa nissando’’ ti.
  6177. 586177,122,579,48,52,1,43,4,Paccekabuddhe pemena bhukkaraṇassa nissando.
  6178. 586178,122,579,53,59,1,30,6,So tattha na ciraṃ ṭhatvā cavi.
  6179. 586179,122,579,60,70,1,96,10,Devalokato hi devaputtā āyukkhayena puññakkhayena āhārakkhayena kopenāti catūhi kāraṇehi cavanti.
  6180. 586180,122,580,2,16,1,103,13,"Tattha yena bahuṃ puññakammaṃ kataṃ hoti, so devaloke uppajjitvā yāvatāyukaṃ ṭhatvā uparūpari nibbattati. "
  6181. 586181,122,580,17,21,1,28,4,Evaṃ āyukkhayena cavati nāma.
  6182. 586182,122,580,22,42,1,142,17,"Yena parittaṃ puññaṃ kataṃ hoti, tassa rājakoṭṭhāgāre pakkhittaṃ ticatunāḷimattaṃ dhaññaṃ viya antarāva taṃ puññaṃkhīyati, antarāva kālaṃ karoti . "
  6183. 586183,122,580,43,47,1,30,4,Evaṃ puññakkhayena cavati nāma.
  6184. 586184,122,580,48,57,1,92,9,Aparopi kāmaguṇe paribhuñjamāno satisammosena āhāraṃ aparibhuñjitvā kilantakāyo kālaṃ karoti.
  6185. 586185,122,580,58,62,1,30,4,Evaṃ āhārakkhayena cavati nāma.
  6186. 586186,122,580,63,71,1,57,7,Aparopi parassa sampattiṃ asahanto kujjhitvā kālaṃ karoti.
  6187. 586187,122,580,72,76,1,23,4,Evaṃ kopena cavati nāma.
  6188. 586188,122,581,2,20,1,140,16,"Ayaṃ pana kāmaguṇe paribhuñjanto muṭṭhassati hutvā āhārakkhayena cavi, cavitvā ca pana kosambiyaṃ nagarasobhiniyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi. "
  6189. 586189,122,581,21,42,1,63,11,"Sāpi jātadivase‘‘ kiṃ etan’’ ti dāsiṃ pucchitvā,‘‘ putto, ayye’’ ti vutte–"
  6190. 586190,122,581,43,59,1,78,10,"‘‘ handa, je, imaṃ dārakaṃ kattarasuppe āropetvā saṅkārakūṭe chaḍḍehī’’ ti chaḍḍāpesi. "
  6191. 586191,122,581,60,67,1,50,6,"Nagarasobhiniyo hi dhītaraṃ paṭijagganti, na puttaṃ. "
  6192. 586192,122,581,68,73,1,33,5,Dhītarā hi tāsaṃ paveṇī ghaṭīyati.
  6193. 586193,122,581,74,79,1,46,5,Dārakaṃ kākāpi sunakhāpi parivāretvā nisīdiṃsu.
  6194. 586194,122,581,80,88,1,82,8,Paccekabuddhe sinehappabhavassa bhukkaraṇassa nissandena ekopi upagantuṃ na visahi.
  6195. 586195,122,581,89,123,1,167,25,"Tasmiṃ khaṇe eko manusso bahi nikkhanto taṃ kākasunakhasannipātaṃ disvā,‘‘ kiṃ nu kho etan’’ ti gantvā dārakaṃ disvā puttasinehaṃ paṭilabhitvā‘‘ putto me laddho’’ ti gehaṃ nesi. "
  6196. 586196,122,581,124,147,1,146,16,"Tadā kosambakaseṭṭhi rājakulaṃ gacchanto rājanivesanato āgacchantaṃ purohitaṃ disvā,‘‘ kiṃ, ācariya, ajja te tithikaraṇanakkhattayogo olokito’’ ti pucchi."
  6197. 586197,122,581,148,158,1,41,6,"‘‘ Āma, mahāseṭṭhi, amhākaṃ kiṃ aññaṃ kiccanti? "
  6198. 586198,122,581,159,165,1,29,4,Janapadassa kiṃ bhavissatī’’ ti?
  6199. 586199,122,581,166,181,1,77,10,"‘‘ Aññaṃ natthi, imasmiṃ pana nagare ajja jātadārako jeṭṭhakaseṭṭhi bhavissatī’’ ti. "
  6200. 586200,122,581,182,187,1,37,5,Tadā seṭṭhino bhariyā garugabbhā hoti.
  6201. 586201,122,581,188,194,1,36,6,Tasmā so sīghaṃ gehaṃ purisaṃ pesesi–
  6202. 586202,122,581,195,210,1,42,9,"‘‘ gaccha bhaṇe, jānāhi naṃ vijātā vā, no vā’’ ti."
  6203. 586203,122,581,211,249,1,184,27,"‘‘ Na vijāyatī’’ ti sutvā rājānaṃ disvāva vegena gehaṃ gantvā kāḷiṃ nāma dāsiṃ pakkositvā sahassaṃ datvā,‘‘ gaccha je, imasmiṃ nagare upadhāretvā sahassaṃ datvā ajja jātadārakaṃ gaṇhitvā ehī’’ ti. "
  6204. 586204,122,581,250,297,1,214,33,"Sā upadhārentī taṃ gehaṃ gantvā dārakaṃ disvā,‘‘ ayaṃ dārako kadā jāto’’ ti gahapatāniṃ pucchitvā‘‘ ajja jāto’’ ti vutte,‘‘ imaṃ mayhaṃ dehī’’ ti ekakahāpaṇaṃ ādiṃ katvā mūlaṃ vaḍḍhentī sahassaṃ datvā taṃ ānetvā seṭṭhino dassesi. "
  6205. 586205,122,581,298,313,1,93,12,"Seṭṭhi‘‘ sace me dhītā vijāyissati, tāya naṃ saddhiṃ nivesetvā seṭṭhiṭṭhānassa sāmikaṃ karissāmi. "
  6206. 586206,122,581,314,328,1,67,11,"Sace me putto vijāyissati, māressāmi nan’’ ti cintetvā taṃ gehe kāresi. "
  6207. 586207,122,582,2,8,1,45,5,Athassa bhariyā katipāhaccayena puttaṃ vijāyi.
  6208. 586208,122,582,9,57,1,273,34,"Seṭṭhi‘‘ imasmiṃ asati mama puttova seṭṭhiṭṭhānaṃ labhissati, idāneva taṃ māretuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā kāḷiṃ āmantetvā,‘‘ gaccha, je, vajato gunnaṃ nikkhamanavelāya vajadvāramajjhe imaṃ tiriyaṃ nipajjāpehi, gāviyo naṃ madditvā māressanti, madditāmadditabhāvaṃ panassa ñatvā ehī’’ ti āha. "
  6209. 586209,122,582,58,66,1,68,8,Sā gantvā gopālakena vajadvāre vivaṭamatteyeva taṃ tathā nipajjāpesi.
  6210. 586210,122,582,67,83,1,145,16,Gogaṇajeṭṭhako usabho aññasmiṃ kāle sabbapacchā nikkhamantopi taṃ divasaṃ sabbapaṭhamaṃ nikkhamitvā dārakaṃ catunnaṃ pādānaṃ antare katvā aṭṭhāsi.
  6211. 586211,122,582,84,90,1,61,6,Anekasatagāviyo usabhassa dve passāni ghaṃsantiyo nikkhamiṃsu.
  6212. 586212,122,582,91,136,1,246,33,"Gopālakopi‘‘ ayaṃ usabho pubbe sabbapacchā nikkhamati, ajja pana sabbapaṭhamaṃ nikkhamitvā vajadvāramajjhe niccalova ṭhito, kiṃ nu kho etan’’ ti cintetvā gantvā tassa heṭṭhā nipannaṃ dārakaṃ disvā puttasinehaṃ paṭilabhitvā,‘‘ putto me laddho’’ ti gehaṃ nesi. "
  6213. 586213,122,583,2,27,1,127,19,"Kāḷī gantvā seṭṭhinā pucchitā tamatthaṃ ārocetvā,‘‘ gaccha, naṃ puna sahassaṃ datvā ānehī’’ ti vuttā sahassaṃ datvā puna ānetvā adāsi. "
  6214. 586214,122,583,28,32,1,12,3,Atha naṃ āha–
  6215. 586215,122,583,33,69,1,207,27,"‘‘ amma, kāḷi imasmiṃ nagare pañca sakaṭasatāni paccūsakāle uṭṭhāya vāṇijjāya gacchanti, tvaṃ imaṃ netvā cakkamagge nipajjāpehi, goṇā vā naṃ maddissanti, cakkā vā chindissanti, pavattiṃ cassa ñatvāva āgaccheyyāsī’’ ti. "
  6216. 586216,122,583,70,75,1,35,5,Sā taṃ netvā cakkamagge nipajjāpesi.
  6217. 586217,122,583,76,80,1,34,4,Tadā sākaṭikajeṭṭhako purato ahosi.
  6218. 586218,122,583,81,95,1,99,13,"Athassa goṇā taṃ ṭhānaṃ patvā dhuraṃ chaḍḍesuṃ, punappunaṃ āropetvā pājiyamānāpi purato na gacchiṃsu. "
  6219. 586219,122,583,96,103,1,53,7,Evaṃ tassa tehi saddhiṃ vāyamantasseva aruṇaṃ uṭṭhahi.
  6220. 586220,122,583,104,142,1,143,24,"So‘‘ kiṃ nāmetaṃ goṇā kariṃsū’’ ti maggaṃ olokento dārakaṃ disvā,‘‘ bhāriyaṃ vata me kamman’’ ti cintetvā,‘‘ putto me laddho’’ ti tuṭṭhamānaso taṃ gehaṃ nesi. "
  6221. 586221,122,584,2,25,1,111,17,"Kāḷī gantvā seṭṭhinā pucchitā taṃ pavattiṃ ācikkhitvā,‘‘ gaccha, naṃ puna sahassaṃ datvā ānehī’’ ti vuttā tathā akāsi. "
  6222. 586222,122,584,26,30,1,15,4,Atha naṃ so āha–
  6223. 586223,122,584,31,56,1,159,18,"‘‘ idāni naṃ āmakasusānaṃ netvā gacchantare nipajjāpehi, tattha sunakhādīhi vā khādito, amanussehi vā pahaṭo marissati, mātāmatabhāvañcassa jānitvāva āgaccheyyāsī’’ ti. "
  6224. 586224,122,584,57,64,1,49,7,Sā taṃ netvā tattha nipajjāpetvā ekamante aṭṭhāsi.
  6225. 586225,122,584,65,75,1,57,9,Taṃ sunakho vā kāko vā amanusso vā upasaṅkamituṃ nāsakkhi.
  6226. 586226,122,584,76,97,1,87,16,"‘‘ Nanu cassa neva mātā na pitā na bhātikādīsu koci rakkhitā nāma atthi, ko taṃ rakkhatī’’ ti? "
  6227. 586227,122,584,98,104,1,76,6,Sunakhakāle paccekabuddhe sinehena pavattitabhukkaraṇamattameva taṃ rakkhati.
  6228. 586228,122,584,105,113,1,70,8,Atheko ajapālako anekasahassā ajā gocaraṃ nento susānapassena gacchati.
  6229. 586229,122,584,114,140,1,147,21,"Ekā ajā paṇṇāni khādamānā gacchantaraṃ paviṭṭhā dārakaṃ disvā jaṇṇukehi ṭhatvā dārakassa thanaṃ adāsi, ajapālakena‘‘ he he’’ ti sadde katepi na nikkhami. "
  6230. 586230,122,584,141,175,1,180,24,"So‘‘ yaṭṭhiyā naṃ paharitvā nīharissāmī’’ ti gacchantaraṃ paviṭṭho jaṇṇukehi ṭhatvā dārakaṃ khīraṃ pāyantiṃ ajiṃ disvā dārake puttasinehaṃ paṭilabhitvā,‘‘ putto me laddho’’ ti ādāya pakkāmi. "
  6231. 586231,122,585,2,25,1,111,17,"Kāḷī gantvā seṭṭhinā pucchitā taṃ pavattiṃ ācikkhitvā,‘‘ gaccha, taṃ puna sahassaṃ datvā ānehī’’ ti vuttā tathā akāsi. "
  6232. 586232,122,585,26,29,1,12,3,Atha naṃ āha–
  6233. 586233,122,585,30,55,1,179,18,"‘‘ amma kāḷi, imaṃ ādāya corapapātapabbataṃ abhiruhitvā papāte khipa, pabbatakucchiyaṃ paṭihaññamāno khaṇḍākhaṇḍiko hutvā bhūmiyaṃ patissati, matāmatabhāvañcassa ñatvāva āgaccheyyāsī’’ ti. "
  6234. 586234,122,585,56,64,1,48,7,Sā taṃ tattha netvā pabbatamatthake ṭhatvā khipi.
  6235. 586235,122,585,65,79,1,123,13,"Taṃ kho pana pabbatakucchiṃ nissāya mahāveḷugumbo pabbatānusāreneva vaḍḍhi, tassa matthakaṃ ghanajāto jiñjukagumbo avatthari. "
  6236. 586236,122,585,80,86,1,40,6,Dārako patanto kojavake viya tasmiṃ pati.
  6237. 586237,122,585,87,93,1,53,6,Taṃ divasañca naḷakārajeṭṭhakassa veḷubali patto hoti.
  6238. 586238,122,585,94,102,1,57,8,So puttena saddhiṃ gantvā taṃ veḷugumbaṃ chindituṃ ārabhi.
  6239. 586239,122,585,103,107,1,33,4,Tasmiṃ calante dārako saddamakāsi.
  6240. 586240,122,585,108,133,1,100,16,"So‘‘ dārakasaddo viyā’’ ti ekena passena abhiruhitvā taṃ disvā,‘‘ putto me laddho’’ ti tuṭṭhacitto ādāya gato. "
  6241. 586241,122,586,2,27,1,126,19,"Kāḷī seṭṭhissa santikaṃ gantvā tena pucchitā taṃ pavattiṃ ācikkhitvā,‘‘ gaccha, naṃ puna sahassaṃ datvā ānehī’’ ti vuttā tathā akāsi. "
  6242. 586242,122,586,28,41,1,78,9,Seṭṭhino idañcidañca karontasseva dārako vaḍḍhito‘‘ ghosako’’ tvevassa nāmaṃ ahosi.
  6243. 586243,122,586,42,54,1,71,11,"So seṭṭhino akkhimhi kaṇṭako viya khāyi, ujukaṃ taṃ oloketumpi na visati. "
  6244. 586244,122,586,55,74,1,119,14,"Athassa māraṇūpāyaṃ cintento attano sahāyakassa kumbhakārassa santikaṃ gantvā,‘‘ kadā tvaṃ āvāpaṃ ālimpessasī’’ ti pucchitvā–"
  6245. 586245,122,586,75,100,1,73,14,"‘‘ sve’’ ti vutte,‘‘ tena hi idaṃ sahassaṃ gahetvā mama ekaṃ kammaṃ karohī’’ ti āha."
  6246. 586246,122,586,101,109,1,11,3,"‘‘ Kiṃ, sāmī’’ ti?"
  6247. 586247,122,586,110,140,1,201,25,"‘‘ Eko me avajātaputto atthi, taṃ tava santikaṃ pesessāmi, atha naṃ gahetvā gabbhaṃ pavesetvā tikhiṇāya vāsiyā khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā cāṭiyaṃ pakkhipitvā āvāpe paceyyāsi, idaṃ te sahassaṃ saccakārasadisaṃ. "
  6248. 586248,122,586,141,150,1,52,7,Uttariṃ pana te kattabbayuttakaṃ pacchā karissāmī’’ ti.
  6249. 586249,122,586,151,159,1,31,4,Kumbhakāro‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchi.
  6250. 586250,122,586,160,182,1,121,17,"Seṭṭhi punadivase ghosakaṃ pakkositvā,‘‘ hiyyo mayā kumbhakāro ekaṃ kammaṃ āṇatto, ehi, tvaṃ tassa santikaṃ gantvā evaṃ vadehi–"
  6251. 586251,122,586,183,196,1,56,9,‘ hiyyo kira me pitarā āṇattaṃ kammaṃ nipphādehī’’’ ti pahiṇi.
  6252. 586252,122,586,197,205,1,19,4,So‘‘ sādhū’’ ti agamāsi.
  6253. 586253,122,586,206,245,1,205,28,"Taṃ tattha gacchantaṃ itaro seṭṭhino putto dārakehi saddhiṃ guḷaṃ kīḷanto disvā taṃ pakkositvā,‘‘ kuhiṃ gacchasi bhātikā’’ ti pucchitvā‘‘ pitu sāsanaṃ gahetvā kumbhakārassa santikan’’ ti vutte‘‘ ahaṃ tattha gamissāmi. "
  6254. 586254,122,586,246,261,1,67,12,"Ime maṃ dārakā bahuṃ lakkhaṃ jiniṃsu, taṃ me paṭijinitvā dehī’’ ti āha."
  6255. 586255,122,586,262,270,1,20,4,‘‘ Ahaṃ pitu bhāyāmī’’ ti.
  6256. 586256,122,586,271,282,1,43,7,"‘‘ Mā bhāyi, bhātika, ahaṃ taṃ sāsanaṃ harissāmi. "
  6257. 586257,122,586,283,296,1,57,9,"Bahūhi jito, yāvāhaṃ āgacchāmi, tāva me lakkhaṃ paṭijinā’’ ti. "
  6258. 586258,122,587,2,11,1,52,8,"Ghosako kira guḷakīḷāya cheko, tena naṃ evaṃ nibandhi. "
  6259. 586259,122,587,12,21,1,42,7,Sopi taṃ‘‘ tena hi gantvā kumbhakāraṃ vadehi–
  6260. 586260,122,587,22,39,1,73,12,"‘ pitarā kira me hiyyo ekaṃ kammaṃ āṇattaṃ, taṃ nipphādehī’’’ ti vatvā uyyojesi. "
  6261. 586261,122,587,40,46,1,36,6,So tassa santikaṃ gantvā tathā avaca.
  6262. 586262,122,587,47,55,1,64,8,Atha naṃ kumbhakāro seṭṭhinā vuttaniyāmeneva māretvā āvāpe khipi.
  6263. 586263,122,587,56,81,1,141,17,"Ghosakopi divasabhāgaṃ kīḷitvā sāyanhasamaye gehaṃ gantvā ‘‘ kiṃ, tāta, na gatosī’’ ti vutte attano agatakāraṇañca kaniṭṭhassa gatakāraṇañca ārocesi. "
  6264. 586264,122,587,82,121,1,185,27,"Taṃ sutvā seṭṭhi‘‘ ahaṃ dhī’’ ti mahāviravaṃ viravitvā sakalasarīre pakkuthitalohito viya hutvā,‘‘ ambho, kumbhakāra, mā maṃ nāsayi, mā maṃ nāsayī’’ ti bāhā paggayha kandanto tassa santikaṃ agamāsi. "
  6265. 586265,122,587,122,143,1,86,14,"Kumbhakāro taṃ tathā āgacchantaṃ disvā,‘‘ sāmi, mā saddaṃ kari, kammaṃ te nipphannan’’ ti āha. "
  6266. 586266,122,587,144,154,1,85,10,So pabbatena viya mahantena sokena avatthaṭo hutvā anappakaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedesi.
  6267. 586267,122,587,155,159,1,35,4,Yathā taṃ appaduṭṭhassa padussamāno.
  6268. 586268,122,587,160,162,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  6269. 586269,122,588,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Yo daṇḍena adaṇḍesu, appaduṭṭhesu dussati; "
  6270. 586270,122,589,2,7,1,46,4,"Dasannamaññataraṃ ṭhānaṃ, khippameva nigacchati."
  6271. 586271,122,590,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Vedanaṃ pharusaṃ jāniṃ, sarīrassa ca bhedanaṃ; "
  6272. 586272,122,591,2,8,1,42,5,"Garukaṃ vāpi ābādhaṃ, cittakkhepañca pāpuṇe."
  6273. 586273,122,592,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Rājato vā upasaggaṃ, abbhakkhānañca dāruṇaṃ; "
  6274. 586274,122,593,2,7,1,44,4,"Parikkhayañca ñātīnaṃ, bhogānañca pabhaṅguraṃ."
  6275. 586275,122,594,2,11,1,37,7,"‘ ‘ Atha vāssa agārāni, aggi ḍahati pāvako; "
  6276. 586276,122,595,2,19,1,45,6,"Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjatī’’ ti.( dha. pa.137-140); "
  6277. 586277,122,596,2,12,1,55,9,Evaṃ santepi puna naṃ seṭṭhi ujukaṃ oloketuṃ na sakkoti.
  6278. 586278,122,596,13,85,1,349,49,"‘‘ Kinti naṃ māreyyan’’ ti cintento,‘‘ mama gāmasate āyuttakassa santikaṃ pesetvā māressāmī’’ ti upāyaṃ disvā,‘‘ ayaṃ me avajātaputto, imaṃ māretvā vaccakūpe khipatu, evaṃ kate ahaṃ mātulassa kattabbayuttakaṃ pacchā jānissāmī’’ ti tassa paṇṇaṃ likhitvā,‘‘ tāta ghosaka, amhākaṃ gāmasate āyuttako atthi, imaṃ paṇṇaṃ haritvā tassa dehī’’ ti vatvā paṇṇaṃ tassa dussante bandhi. "
  6279. 586279,122,596,86,91,1,32,5,So pana akkharasamayaṃ na jānāti.
  6280. 586280,122,596,92,104,1,97,11,"Daharakālato paṭṭhāya hi naṃ mārāpentova seṭṭhi māretuṃ nāsakkhi, kiṃ akkharasamayaṃ sikkhāpessati? "
  6281. 586281,122,596,105,113,1,66,8,Iti so attano mārāpanapaṇṇameva dussante bandhitvā nikkhamanto āha–
  6282. 586282,122,596,114,125,1,27,5,"‘‘ pātheyyaṃ me, tāta, natthī’’ ti."
  6283. 586283,122,596,126,151,1,127,17,"‘‘ Pātheyyena te kammaṃ natthi, antarāmagge‘ asukagāme nāma mamasahāyako seṭṭhi atthi, tassa ghare pātarāsaṃ katvā purato gacchāhī’’’ ti. "
  6284. 586284,122,596,152,172,1,106,15,So‘‘ sādhū’’ ti pitaraṃ vanditvā nikkhanto taṃ gāmaṃ patvā seṭṭhissa gharaṃ pucchitvā gantvā seṭṭhijāyaṃ passi.
  6285. 586285,122,596,173,191,1,49,9,"‘‘ Tvaṃ kuto āgatosī’’ ti ca vutte,‘‘ antonagarato’’ ti āha."
  6286. 586286,122,596,192,199,1,16,3,‘‘ Kassa puttosī’’ ti?
  6287. 586287,122,596,200,209,1,33,4,"‘‘ Tumhākaṃ sahāyakaseṭṭhino, ammā’’ ti."
  6288. 586288,122,596,210,218,1,22,4,‘‘ Tvaṃsi ghosako nāmā’’ ti?
  6289. 586289,122,596,219,227,1,11,3,"‘‘ Āma, ammā’’ ti. "
  6290. 586290,122,596,228,234,1,49,6,Tassā saha dassaneneva tasmiṃ puttasineho uppajji.
  6291. 586291,122,596,235,254,1,180,18,"Seṭṭhino panekā dhītā atthi pannarasasoḷasavassuddesikā abhirūpā pāsādikā, taṃ rakkhituṃ ekameva pesanakārikaṃ dāsiṃ datvā sattabhūmikassa pāsādassa uparimatale sirigabbhe vasāpenti. "
  6292. 586292,122,596,255,263,1,53,7,Seṭṭhidhītā tasmiṃ khaṇe taṃ dāsiṃ antarāpaṇaṃ pesesi.
  6293. 586293,122,596,264,315,1,231,33,"Atha naṃ seṭṭhijāyā disvā,‘‘ kuhiṃ gacchasī’’ ti pucchitvā,‘‘ ayyadhītāya pesanenā’’ ti vutte‘‘ ito tāva ehi, tiṭṭhatu pesanaṃ, puttassa me pīṭhakaṃ attharitvā pāde dhovitvā telaṃ makkhitvā sayanaṃ attharitvā dehi, pacchā pesanaṃ karissasī’’ ti āha. "
  6294. 586294,122,596,316,319,1,14,3,Sā tathā akāsi.
  6295. 586295,122,597,2,7,1,43,5,Atha naṃ cirenāgataṃ seṭṭhidhītā santajjesi.
  6296. 586296,122,597,8,12,1,15,4,Atha naṃ sā āha–
  6297. 586297,122,597,13,32,1,88,13,"‘‘ mā me kujjhi, seṭṭhiputto ghosako āgato, tassa idañcidañca katvā tattha gantvā āgatāmhī’’ ti. "
  6298. 586298,122,597,33,49,1,104,12,Seṭṭhidhītāya‘‘ seṭṭhiputto ghosako’’ ti nāmaṃ sutvāva pemaṃ chaviyādīni chinditvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca ṭhitaṃ.
  6299. 586299,122,597,50,63,1,126,12,"Kotuhalakālasmiñhi sā tassa pajāpatī hutvā nāḷikodanaṃ paccekabuddhassa adāsi, tassānubhāvenāgantvā imasmiṃ seṭṭhikule nibbattā. "
  6300. 586300,122,597,64,70,1,41,6,Iti taṃ so pubbasineho avattharitvā gaṇhi.
  6301. 586301,122,597,71,73,1,14,2,Tenāha bhagavā–
  6302. 586302,122,598,2,9,1,40,5,"‘ ‘ Pubbeva sannivāsena, paccuppannahitena vā; "
  6303. 586303,122,599,2,22,1,44,7,"Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ, uppalaṃva yathodake’’ ti.( jā.1.2.174); "
  6304. 586304,122,600,2,5,1,15,3,Atha naṃ pucchi–
  6305. 586305,122,600,6,15,1,16,4,"‘‘ kuhiṃ so, ammā’’ ti?"
  6306. 586306,122,600,16,24,1,27,4,‘‘ Sayane nipanno niddāyatī’’ ti.
  6307. 586307,122,600,25,34,1,29,5,‘‘ Atthi panassa hatthe kiñcī’’ ti?
  6308. 586308,122,600,35,43,1,24,4,‘‘ Dussante paṇṇaṃ atthī’’ ti.
  6309. 586309,122,600,44,111,1,403,54,"Sā‘‘ kiṃ paṇṇaṃ nu kho etan’’ ti tasmiṃ niddāyante mātāpitūnaṃ aññavihitatāya apassantānaṃ otaritvā samīpaṃ gantvā taṃ paṇṇaṃ mocetvā ādāya attano gabbhaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya vātapānaṃ vivaritvā akkharasamaye kusalatāya paṇṇaṃ vācetvā,‘‘ aho vata bālo, attano maraṇapaṇṇaṃ dussante bandhitvā vicarati, sace mayā na diṭṭhaṃ assa, natthissa jīvitan’’ ti taṃ paṇṇaṃ phāletvā seṭṭhissa vacanena aparaṃ paṇṇaṃ likhi–"
  6310. 586310,122,600,112,171,1,410,48,"‘‘ ayaṃ mama putto ghosako nāma, gāmasatato paṇṇākāraṃ āharāpetvā imassa janapadaseṭṭhino dhītarā saddhiṃ maṅgalaṃ katvā attano vasanagāmassa majjhe dvibhūmakaṃ gehaṃ kāretvā pākāraparikkhepena ceva purisaguttiyā ca susaṃvihitārakkhaṃ karotu, mayhañca‘ idañcidañca mayā katan’ ti sāsanaṃ pesetu, evaṃ kate ahaṃ mātulassa kattabbayuttakaṃ pacchā jānissāmī’’ ti, likhitvā ca pana saṅgharitvā otaritvā dussanteyevassa bandhi. "
  6311. 586311,122,601,2,9,1,52,6,So divasabhāgaṃ niddāyitvā uṭṭhāya bhuñjitvā pakkāmi.
  6312. 586312,122,601,10,19,1,74,9,Punadivase pātova taṃ gāmaṃ gantvā āyuttakaṃ gāmakiccaṃ karontaṃyeva passi.
  6313. 586313,122,601,20,33,1,31,7,"So taṃ disvā,‘‘ kiṃ, tātā’’ ti pucchi."
  6314. 586314,122,601,34,44,1,36,6,‘‘ Pitarā me tumhākaṃ paṇṇaṃ pesitan’’ ti.
  6315. 586315,122,601,45,81,1,162,24,"‘‘ Kiṃ paṇṇaṃ, tāta, āharā’’ ti paṇṇaṃ gahetvā vācetvā tuṭṭhamānaso‘‘ passatha, bho, mama sāmino mayi sinehaṃ katvā jeṭṭhaputtassa me maṅgalaṃ karotū’’ ti mama santikaṃ pahiṇi."
  6316. 586316,122,601,82,116,1,225,26,‘‘ Sīghaṃ dāruādīni āharathā’’ ti gahapatike vatvā gāmamajjhe vuttapakāraṃ gehaṃ kārāpetvā gāmasatato paṇṇākāraṃ āharāpetvā janapadaseṭṭhino santikā dhītaraṃ ānetvā maṅgalaṃ katvā seṭṭhissa sāsanaṃ pahiṇi‘‘ idañcidañca mayā katan’’ ti.
  6317. 586317,122,602,2,13,1,41,8,"Taṃ sutvā seṭṭhino‘‘ yaṃ kāremi, taṃ na hoti; "
  6318. 586318,122,602,14,26,1,56,9,"yaṃ na kāremi, tadeva hotī’’ ti mahantaṃ domanassaṃ uppajji. "
  6319. 586319,122,602,27,37,1,77,10,Puttasokena saddhiṃ so soko ekato hutvā kucchiḍāhaṃ uppādetvā atisāraṃ janesi.
  6320. 586320,122,602,38,59,1,124,15,"Seṭṭhidhītāpi‘‘ sace koci seṭṭhino santikā āgacchati, mama akathetvā seṭṭhiputtassa paṭhamataraṃ mā kathayitthā’’ ti jane āṇāpesi. "
  6321. 586321,122,602,60,79,1,104,15,Seṭṭhipi kho‘‘ dāni taṃ duṭṭhaputtaṃ mama sāpateyyassa sāmikaṃ na karissāmī’’ ti cintetvā ekaṃ āyuttakaṃ āha–
  6322. 586322,122,602,80,97,1,82,11,"‘‘ mātula, puttaṃ me daṭṭhukāmomhi, ekaṃ pādamūlikaṃ pesetvā mama puttaṃ pakkosāpehī’’ ti. "
  6323. 586323,122,602,98,111,1,50,9,So‘‘ sādhū’’ ti vatvā paṇṇaṃ datvā ekaṃ purisaṃ pesesi.
  6324. 586324,122,602,112,130,1,87,12,"Seṭṭhidhītāpi tassa āgantvā dvāre ṭhitabhāvaṃ sutvā taṃ pakkosāpetvā,‘‘ kiṃ, tātā’’ ti pucchi. "
  6325. 586325,122,602,131,133,1,6,2,So āha–
  6326. 586326,122,602,134,147,1,49,7,"‘‘ seṭṭhi gilāno, puttaṃ passituṃ pakkosāpesi, ayye’’ ti."
  6327. 586327,122,602,148,160,1,26,5,"‘‘ Kiṃ, tāta, balavā, dubbalo’’ ti?"
  6328. 586328,122,602,161,173,1,39,6,"‘‘ Balavā tāva, āhāraṃ bhuñjatiyeva, ayye’’ ti. "
  6329. 586329,122,602,174,193,1,114,14,"Sā seṭṭhiputtaṃ ajānāpetvāva tassa nivesanañca paribbayañca dāpetvā‘‘ mayā pesitakāle gamissasi, acchassu tāvā’’ ti āha. "
  6330. 586330,122,602,194,214,1,78,13,"Seṭṭhi puna āyuttakaṃ avaca,‘‘ kiṃ, mātula, na te mama puttassa santikaṃ pahitan’’ ti?"
  6331. 586331,122,602,215,228,1,38,7,"‘‘ Pahitaṃ, sāmi, gatapuriso na tāva etī’’ ti."
  6332. 586332,122,602,229,239,1,29,6,‘‘ Tena hi puna aparaṃ pesehī’’ ti.
  6333. 586333,122,602,240,242,1,9,2,So pesesi.
  6334. 586334,122,602,243,247,1,38,4,Seṭṭhidhītā tasmimpi tatheva paṭipajji.
  6335. 586335,122,602,248,260,1,69,10,"Atha seṭṭhino rogo balavā jāto, ekaṃ bhājanaṃ pavisati, ekaṃ nikkhamati. "
  6336. 586336,122,602,261,265,1,28,4,Puna seṭṭhi āyuttakaṃ pucchi–
  6337. 586337,122,602,266,281,1,50,9,"‘‘ kiṃ, mātula, na te mama puttassa santikaṃ pahitan’’ ti?"
  6338. 586338,122,602,282,296,1,38,7,"‘‘ Pahitaṃ, sāmi, gatapuriso na tāva etī’’ ti."
  6339. 586339,122,602,297,307,1,29,6,‘‘ Tena hi puna aparaṃ pesehī’’ ti.
  6340. 586340,122,602,308,310,1,9,2,So pesesi.
  6341. 586341,122,602,311,317,1,51,6,Seṭṭhidhītā tatiyavāre āgatampi taṃ pavattiṃ pucchi.
  6342. 586342,122,602,318,342,1,111,15,"So‘‘ bāḷhagilāno, ayye, seṭṭhi āhāraṃ pacchinditvā maccuparāyaṇo jāto, ekaṃ bhājanaṃ nikkhamati , ekaṃ pavisatī’’ ti āha. "
  6343. 586343,122,602,343,381,1,132,21,"Seṭṭhidhītā‘‘ idāni gantuṃ kālo’’ ti seṭṭhiputtassa‘‘ pitā te kira gilāno’’ ti ārocetvā‘‘ kiṃ vadesi bhadde’’ ti vutte‘‘ aphāsukamassa, sāmī’’ ti āha."
  6344. 586344,122,602,382,390,1,21,4,‘‘ Idāni kiṃ kātabban’’ ti.
  6345. 586345,122,602,391,392,1,4,1,Sāmi?
  6346. 586346,122,602,393,405,1,62,7,‘‘ Gāmasatato vuṭṭhānakapaṇṇākāraṃ ādāya gantvā passissāma nan’’ ti.
  6347. 586347,122,602,406,418,1,56,8,So‘‘ sādhū’’ ti paṇṇākāraṃ āharāpetvā sakaṭehi ādāya pakkāmi.
  6348. 586348,122,603,2,32,1,161,24,"Atha naṃ sā‘‘ pitā te dubbalo, ettakaṃ paṇṇākāraṃ gahetvā gacchantānaṃ papañco bhavissati, etaṃ nivattāpehī’’ ti vatvā taṃ sabbaṃ attano kulagehaṃ pesetvā puna taṃ āha–"
  6349. 586349,122,603,33,49,1,74,10,"‘‘ sāmi, tvaṃ attano pitu pādapasse tiṭṭheyyāsi, ahaṃ ussīsakapasse ṭhassāmī’’ ti. "
  6350. 586350,122,603,50,68,1,96,14,Gehaṃ pavisamānāyeva ca‘‘ gehassa purato ca pacchato ca ārakkhaṃ gaṇhathā’’ ti attano purise āṇāpesi.
  6351. 586351,122,603,69,78,1,72,8,"Paviṭṭhakāle pana seṭṭhiputto pitu pādapasse aṭṭhāsi, itarā ussīsakapasse. "
  6352. 586352,122,604,2,8,1,41,6,Tasmiṃ khaṇe seṭṭhi uttānako nipanno hoti.
  6353. 586353,122,604,9,26,1,64,11,"Āyuttako pana tassa pāde parimajjanto‘‘ putto te, sāmi, āgato’’ ti āha."
  6354. 586354,122,604,27,34,1,11,3,‘‘ Kuhiṃ so’’ ti?
  6355. 586355,122,604,35,43,1,21,4,‘‘ Esa pādamūle ṭhito’’ ti.
  6356. 586356,122,604,44,60,1,75,11,"Atha naṃ disvā āyakammikaṃ pakkosāpetvā,‘‘ mama gehe kittakaṃ dhanan’’ ti pucchi."
  6357. 586357,122,604,61,100,1,222,24,"‘‘ Sāmi, dhanasseva cattālīsakoṭiyo, upabhogaparibhogabhaṇḍānaṃ pana vanagāmakkhettadvipadacatuppadayānavāhanānañca ayañca ayañca paricchedo’’ ti vutte,‘‘ ahaṃ ettakaṃ dhanaṃ mama puttassa ghosakassa na demī’’ ti vattukāmo‘‘ demī’’ ti āha. "
  6358. 586358,122,604,101,159,1,322,45,"Taṃ sutvā seṭṭhidhītā‘‘ ayaṃ puna kathento aññaṃ kiñci katheyyā’’ ti cintetvā sokāturā viya kese vikiritvā rodamānā‘‘ kiṃ nāmetaṃ, tāta, vadetha, idampi nāma vo vacanaṃ suṇoma, alakkhikā vatamhā’’ ti vatvā matthakena naṃ uramajjhe paharantī patitvā yathā puna vattuṃ na sakkoti, tathāssa uramajjhe matthakena ghaṃsentī ārodanaṃ dassesi. "
  6359. 586359,122,604,160,163,1,31,3,Seṭṭhi taṃkhaṇaññeva kālamakāsi.
  6360. 586360,122,604,164,177,1,47,7,‘‘ Seṭṭhi mato’’ ti gantvā utenassa rañño ārocayiṃsu.
  6361. 586361,122,604,178,195,1,75,12,"Rājā tassa sarīrakiccaṃ kārāpetvā,‘‘ atthi panassa putto vā dhītā vā’’ ti pucchi."
  6362. 586362,122,604,196,217,1,85,13,"‘‘ Atthi, deva, ghosako nāma tassa putto, sabbaṃ sāpateyyaṃ tassa niyyādetvāva mato, devā’’ ti. "
  6363. 586363,122,605,2,6,1,40,4,Rājā aparabhāge seṭṭhiputtaṃ pakkosāpesi.
  6364. 586364,122,605,7,11,1,26,4,Tasmiñca divase devo vassi.
  6365. 586365,122,605,12,17,1,39,5,Rājaṅgaṇe tattha tattha udakaṃ saṇṭhāti.
  6366. 586366,122,605,18,27,1,40,5,Seṭṭhiputto‘‘ rājānaṃ passissāmī’’ ti pāyāsi.
  6367. 586367,122,605,28,90,1,285,41,"Rājā vātapānaṃ vivaritvā taṃ āgacchantaṃ olokento rājaṅgaṇe udakaṃ laṅghitvā āgacchantaṃ disvā āgantvā vanditvā ṭhitaṃ‘‘ tvaṃ ghosako nāma, tātā’’ ti pucchitvā‘‘ āma, devā’’ ti vutte‘‘ pitā me matoti mā soci, tava pettikaṃ seṭṭhiṭṭhānaṃ tuyhameva dassāmī’’ ti taṃ samassāsetvā‘‘ gaccha, tātā’’ ti uyyojesi. "
  6368. 586368,122,605,91,96,1,40,5,Rājā gacchantañca naṃ olokentova aṭṭhāsi.
  6369. 586369,122,605,97,105,1,67,8,So āgamanakāle laṅghitaṃ udakaṃ gamanakāle otaritvā saṇikaṃ agamāsi.
  6370. 586370,122,605,106,135,1,149,22,"Atha naṃ rājā tatova pakkosāpetvā,‘‘ kiṃ nu kho, tāta, tvaṃ mama santikaṃ āgacchanto udakaṃ laṅghitvā āgamma gacchanto otaritvā saṇikaṃ gacchasī’’ ti pucchi."
  6371. 586371,122,605,136,157,1,98,15,"‘‘ Āma, deva, ahaṃ tasmiṃ khaṇe kumārako, kīḷanakālo nāma, so idāni pana me devena ṭhānantaraṃ paṭissutaṃ. "
  6372. 586372,122,605,158,170,1,69,10,Tasmā yathā pure acaritvā idāni sannisinnena hutvā carituṃ vaṭṭatī’’ ti.
  6373. 586373,122,605,171,192,1,126,16,"Taṃ sutvā rājā‘‘ dhitimāyaṃ puriso, idānevassa ṭhānantaraṃ dassāmī’’ ti pitarā bhuttaṃ bhogaṃ datvā sabbasatena seṭṭhiṭṭhānaṃ adāsi. "
  6374. 586374,122,606,2,8,1,41,6,So rathe ṭhatvā nagaraṃ padakkhiṇaṃ akāsi.
  6375. 586375,122,606,9,11,1,28,2,Olokitolokitaṭṭhānaṃ kampati.
  6376. 586376,122,606,12,34,1,115,16,"Seṭṭhidhītā kāḷidāsiyā saddhiṃ mantayamānā nisinnā ‘‘ amma kāḷi, puttassa te ettikā sampatti maṃ nissāya uppannā’’ ti āha."
  6377. 586377,122,606,35,44,1,18,4,"‘‘ Kiṃ kāraṇā, ammā’’ ti?"
  6378. 586378,122,606,45,75,1,191,25,"‘‘ Ayañhi attano maraṇapaṇṇaṃ dussante bandhitvā amhākaṃ gharaṃ āgato, athassa mayā taṃ paṇṇaṃ phāletvā mayā saddhiṃ maṅgalakaraṇatthāya aññaṃ paṇṇaṃ likhitvā ettakaṃ kālaṃ tattha ārakkho kato’’ ti."
  6379. 586379,122,606,76,102,1,135,19,"‘‘ Amma, tvaṃ ettakaṃ passasi, imaṃ pana seṭṭhi daharakālato paṭṭhāya māretukāmo māretuṃ nāsakkhi, kevalaṃ imaṃ nissāya bahuṃ dhanaṃ khīyī’’ ti."
  6380. 586380,122,606,103,114,1,39,6,"‘‘ Amma, atibhāriyaṃ vata seṭṭhinā katan’’ ti. "
  6381. 586381,122,606,115,138,1,115,17,"Nagaraṃ padakkhiṇaṃ katvā gehaṃ pavisantaṃ pana naṃ disvā,‘‘ ayaṃ ettikā sampatti maṃ nissāya uppannā’’ ti hasitaṃ akāsi. "
  6382. 586382,122,606,139,153,1,52,9,"Atha naṃ seṭṭhiputto disvā,‘‘ kiṃ kāraṇā hasī’’ ti pucchi."
  6383. 586383,122,606,154,162,1,23,4,‘‘ Ekaṃ kāraṇaṃ nissāyā’’ ti.
  6384. 586384,122,606,163,170,1,14,3,‘‘ Kathehi nan’’ ti?
  6385. 586385,122,606,171,178,1,13,3,‘‘ Sā na kathesi’’.
  6386. 586386,122,606,179,195,1,71,11,"So‘‘ sace na kathessasi, dvidhā taṃ chindissāmī’’ ti tajjetvā asiṃ nikkaḍḍhi. "
  6387. 586387,122,606,196,212,1,73,12,Sā‘‘ ayaṃ ettikā sampatti tayā maṃ nissāya laddhāti cintetvā hasitan’’ ti āha.
  6388. 586388,122,606,213,230,1,73,12,"‘‘ Yadi mama pitarā attano santakaṃ mayhaṃ niyyāditaṃ, tvaṃ ettha kiṃ hosī’’ ti? "
  6389. 586389,122,606,231,243,1,64,11,"So kira ettakaṃ kālaṃ kiñci na jānāti, tenassā vacanaṃ na saddahi. "
  6390. 586390,122,606,244,264,1,108,15,"Athassa sā‘‘ tumhākaṃ pitarā maraṇapaṇṇaṃ datvā pesitā, tumhe mayā idañcidañca katvā rakkhitā’’ ti sabbaṃ kathesi."
  6391. 586391,122,606,265,292,1,91,14,"‘‘ Tvaṃ abhūtaṃ kathesī’’ ti asaddahanto‘‘ mātaraṃ kāḷiṃ pucchissāmī’’ ti cintetvā‘‘ evaṃ kira, ammā’’ ti."
  6392. 586392,122,606,293,328,1,198,26,"‘‘ Āma, tāta, daharakālato paṭṭhāya taṃ māretukāmo māretuṃ asakkonto taṃ nissāya bahuṃ dhanaṃ khīyi, sattasu ṭhānesu tvaṃ maraṇato mutto, idāni bhogagāmato āgamma sabbasatena saddhiṃ seṭṭhiṭṭhānaṃ patto’’ ti. "
  6393. 586393,122,606,329,361,1,201,25,"So taṃ sutvā‘‘ bhāriyaṃ vata kammaṃ, evarūpā kho pana maraṇā muttassa mama pamādajīvitaṃ jīvituṃ ayuttaṃ, appamatto bhavissāmī’’ ti cintetvā devasikaṃ sahassaṃ vissajjetvā addhikakapaṇādīnaṃ dānaṃ paṭṭhapesi. "
  6394. 586394,122,606,362,367,1,41,5,Mitto nāmassa kuṭumbiko dānabyāvaṭo ahosi.
  6395. 586395,122,606,368,371,1,28,3,Ayaṃ ghosakaseṭṭhino uppatti.
  6396. 586396,122,607,2,11,1,100,9,Tasmiṃ pana kāle bhaddavatīnagare bhaddavatiyaseṭṭhi nāma ghosakaseṭṭhino adiṭṭhapubbasahāyako ahosi.
  6397. 586397,122,607,12,27,1,168,15,Bhaddavatīnagarato āgatānaṃ vāṇijānaṃ santike ghosakaseṭṭhi bhaddavatiyaseṭṭhino sampattiñca vayappadesañca sutvā tena saddhiṃ sahāyakabhāvaṃ icchanto paṇṇākāraṃ pesesi.
  6398. 586398,122,607,28,43,1,161,15,Bhaddavatiyaseṭṭhipi kosambito āgatānaṃ vāṇijānaṃ santike ghosakaseṭṭhino sampattiñca vayappadesañca sutvā tena saddhiṃ sahāyakabhāvaṃ icchanto paṇṇākāraṃ pesesi.
  6399. 586399,122,607,44,50,1,53,6,Evaṃ te aññamaññaṃ adiṭṭhapubbasahāyakā hutvā vasiṃsu.
  6400. 586400,122,607,51,56,1,55,5,Aparabhāge bhaddavatiyaseṭṭhino gehe ahivātarogo patito.
  6401. 586401,122,607,57,75,1,135,17,"Tasmiṃ patite paṭhamaṃ makkhikā maranti, tato anukkameneva kīṭā mūsikā kukkuṭā sūkarā gāvo dāsī dāsā sabbapacchā gharamānusakāpi maranti. "
  6402. 586402,122,607,76,103,1,175,23,"Tesu ye bhittiṃ bhinditvā palāyanti, te jīvitaṃ labhanti, tadā pana seṭṭhi ca bhariyā ca dhītā cassa tathā palāyitvā ghosakaseṭṭhiṃ passituṃ patthentā kosambimaggaṃ paṭipajjiṃsu. "
  6403. 586403,122,607,104,122,1,168,18,Te antarāmaggeyeva khīṇapātheyyā vātātapena ceva khuppipāsāhi ca kilantasarīrā kicchena kosambiṃ patvā udakaphāsukaṭṭhāne ṭhatvā nhatvā nagaradvāre ekaṃ sālaṃ pavisiṃsu.
  6404. 586404,122,608,2,6,1,24,4,Tato seṭṭhi bhariyaṃ āha–
  6405. 586405,122,608,7,27,1,140,16,"‘‘ bhadde, iminā nīhārena gacchantā vijātamātuyāpi amanāpā honti, sahāyako kira me addhikakapaṇādīnaṃ devasikaṃ sahassaṃ vissajjetvā dānaṃ dāpesi. "
  6406. 586406,122,608,28,43,1,106,13,Tattha dhītaraṃ pesetvā āhāraṃ āharāpetvā ekāhaṃ dvīhaṃ idheva sarīraṃ santappetvā sahāyakaṃ passissāmā’’ ti.
  6407. 586407,122,608,44,53,1,16,4,"Sā‘‘ sādhu, sāmī’’ ti. "
  6408. 586408,122,608,54,57,1,21,3,Te sālāyameva vasiṃsu.
  6409. 586409,122,608,58,79,1,130,15,"Punadivase kāle ārocite kapaṇaddhikādīsu āhāratthāya gacchantesu mātāpitaro,‘‘ amma, gantvā amhākaṃ āhāraṃ āharā’’ ti dhītaraṃ pesayiṃsu. "
  6410. 586410,122,608,80,111,1,175,22,"Mahābhogakulassa dhītā vipattiyā acchinnalajjitāya alajjamānā pātiṃ gahetvā kapaṇajanena saddhiṃ āhāratthāya gantvā‘‘ kati paṭivīse gaṇhissasi, ammā’’ ti puṭṭhā ca pana‘‘ tayo’’ ti āha. "
  6411. 586411,122,608,112,116,1,27,4,Athassā tayo paṭivīse adāsi.
  6412. 586412,122,608,117,124,1,50,7,Tāya bhatte āhaṭe tayopi ekato bhuñjituṃ nisīdiṃsu.
  6413. 586413,122,609,2,6,1,31,4,Atha mātādhītaro seṭṭhiṃ āhaṃsu–
  6414. 586414,122,609,7,26,1,79,12,"‘‘ sāmi, vipatti nāma mahākulānampi uppajjati, mā amhe oloketvā bhuñja, mā cintayī’’ ti. "
  6415. 586415,122,609,27,32,1,38,5,Iti naṃ nānappakārehi yācitvā bhojesuṃ.
  6416. 586416,122,609,33,41,1,68,8,So bhuñjitvā āhāraṃ jīrāpetuṃ asakkonto aruṇe uggacchante kālamakāsi.
  6417. 586417,122,609,42,46,1,45,4,Mātādhītaro nānappakārehi paridevitvā rodiṃsu.
  6418. 586418,122,609,47,77,1,134,18,"Kumārikā punadivase rodamānā āhāratthāya gantvā,‘‘ kati paṭivīse gaṇhissasī’’ ti vuttā,‘‘ dve’’ ti vatvā āhāraṃ āharitvā mātaraṃ yācitvā bhojesi. "
  6419. 586419,122,609,78,88,1,83,10,Sāpi tāya yāciyamānā bhuñjitvā āhāraṃ jīrāpetuṃ asakkontī taṃ divasameva kālamakāsi.
  6420. 586420,122,609,89,122,1,191,23,"Kumārikā ekikāva roditvā paridevitvā tāya dukkhuppattiyā ativiya sañjātachātakadukkhā punadivase yācakehi saddhiṃ rodantī āhāratthāya gantvā,‘‘ kati paṭivīse gaṇhissasi, ammā’’ ti vuttā‘‘ ekan’’ ti āha. "
  6421. 586421,122,609,123,148,1,125,18,"Mittakuṭumbiko taṃ tayo divase bhattaṃ gaṇhantiṃ sañjānāti, tena taṃ‘‘ apehi nassa, vasali, ajja tava kucchippamāṇaṃ aññāsī’’ ti āha. "
  6422. 586422,122,609,149,169,1,112,14,"Hirottappasampannā kuladhītā paccorasmiṃ sattipahāraṃ viya vaṇe khārodakasecanakaṃ viya ca patvā‘‘ kiṃ, sāmī’’ ti āha."
  6423. 586423,122,609,170,184,1,58,10,"‘‘ Tayā pure tayo koṭṭhāsā gahitā, hiyyo dve, ajja ekaṃ gaṇhāsi. "
  6424. 586424,122,609,185,193,1,38,6,Ajja te attano kucchippamāṇaṃ ñātan’’ ti.
  6425. 586425,122,609,194,211,1,50,9,"‘‘ Mā maṃ, sāmi,‘ attanova atthāya gaṇhī’ ti maññitthā’’ ti."
  6426. 586426,122,609,212,221,1,24,5,‘‘ Atha kasmā evaṃ gaṇhī’’ ti?
  6427. 586427,122,609,222,240,1,60,11,"‘‘ Pure tayo janā ahumha, sāmi, hiyyo dve, ajja ekikāva jātāmhī’’ ti. "
  6428. 586428,122,609,241,291,1,306,39,"So‘‘ kena kāraṇenā’’ ti pucchitvā ādito paṭṭhāya tāya kathitaṃ sabbaṃ pavattiṃ sutvā assūni sandhāretuṃ asakkonto sañjātabalavadomanasso hutvā,‘‘ amma, evaṃ sante mā cintayi, tvaṃ bhaddavatiyaseṭṭhino dhītā ajjakālato paṭṭhāya mama dhītāyeva nāmā’’ ti vatvā sīse cumbitvā gharaṃ netvā attano jeṭṭhadhītuṭṭhāne ṭhapesi. "
  6429. 586429,122,610,2,24,1,98,16,"Sā dānagge uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ sutvā,‘‘ tāta, kasmā etaṃ janaṃ nissaddaṃ katvā dānaṃ na dethā’’ ti āha."
  6430. 586430,122,610,25,35,1,22,5,"‘‘ Na sakkā kātuṃ, ammā’’ ti."
  6431. 586431,122,610,36,44,1,13,3,"‘‘ Sakkā, tātā’’ ti."
  6432. 586432,122,610,45,54,1,20,4,"‘‘ Kathaṃ sakkā, ammā’’ ti?"
  6433. 586433,122,610,55,84,1,166,20,"‘‘ Tāta dānaggaṃ parikkhipitvā ekekasseva pavesanappamāṇena dve dvārāni yojetvā,‘ ekena dvārena pavisitvā ekena nikkhamathā’ ti vadetha, evaṃ nissaddā hutvāva gaṇhissantī’’ ti. "
  6434. 586434,122,610,85,101,1,50,9,"So taṃ sutvā,‘‘ bhaddakova, amma, upāyo’’ ti tathā kāresi. "
  6435. 586435,122,610,102,106,1,20,4,Sāpi pubbe sāmā nāma.
  6436. 586436,122,610,107,113,1,40,6,Vatiyā pana kāritattā sāmāvatī nāma jātā.
  6437. 586437,122,610,114,119,1,41,5,Tato paṭṭhāya dānagge kolāhalaṃ pacchindī.
  6438. 586438,122,610,120,134,1,70,10,Ghosakaseṭṭhi pubbe taṃ saddaṃ suṇanto‘‘ mayhaṃ dānagge saddo’’ ti tussati.
  6439. 586439,122,610,135,144,1,79,9,Dvīhatīhaṃ pana saddaṃ asuṇanto mittakuṭumbikaṃ attano upaṭṭhānaṃ āgataṃ pucchi–
  6440. 586440,122,610,145,153,1,34,4,‘‘ diyyati kapaṇaddhikādīnaṃ dānan’’ ti?
  6441. 586441,122,610,154,162,1,11,3,"‘‘ Āma, sāmī’’ ti."
  6442. 586442,122,610,163,174,1,39,7,‘‘ Atha kiṃ dvīhatīhaṃ saddo na suyyatī’’ ti?
  6443. 586443,122,610,175,189,1,52,9,"‘‘ Yathā nissaddā hutvā gaṇhanti, tathā me upāyo kato’’ ti."
  6444. 586444,122,610,190,199,1,28,5,‘‘ Atha pubbeva kasmā nākāsī’’ ti?
  6445. 586445,122,610,200,208,1,19,3,"‘‘ Ajānanatāya, sāmī’’ ti."
  6446. 586446,122,610,209,218,1,23,5,‘‘ Idāni kathaṃ te ñāto’’ ti?
  6447. 586447,122,610,219,229,1,26,5,"‘‘ Dhītarā me akkhāto, sāmī’’ ti. "
  6448. 586448,122,610,230,241,1,39,7,Mayhaṃ aviditā‘‘ tava dhītā nāma atthī’’ ti.
  6449. 586449,122,610,242,254,1,132,12,So ahivātaroguppattito paṭṭhāya sabbaṃ bhaddavatiyaseṭṭhino pavattiṃ ācikkhitvā tassā attano jeṭṭhadhītuṭṭhāne ṭhapitabhāvaṃ ārocesi.
  6450. 586450,122,610,255,280,1,114,19,"Atha naṃ seṭṭhi‘‘ evaṃ sante mama kasmā na kathesi, mama sahāyakassa dhītā mama dhītā nāmā’’ ti taṃ pakkosāpetvā pucchi–"
  6451. 586451,122,610,281,290,1,24,4,"‘‘ amma, seṭṭhino dhītāsī’’ ti?"
  6452. 586452,122,610,291,299,1,11,3,"‘‘ Āma, tātā’’ ti."
  6453. 586453,122,610,300,326,1,139,20,"‘‘ Tena hi mā cintayi, tvaṃ mama dhītāsī’’ ti taṃ sīse cumbitvā parivāratthāya tassā pañca itthisatāni datvā taṃ attano jeṭṭhadhītuṭṭhāne ṭhapesi. "
  6454. 586454,122,611,2,8,1,55,6,Athekadivasaṃ tasmiṃ nagare nakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ hoti.
  6455. 586455,122,611,9,23,1,111,13,Tasmiṃ pana nakkhatte bahi anikkhamanakā kuladhītaropi attano parivārena saddhiṃ padasāva nadiṃ gantvā nhāyanti.
  6456. 586456,122,611,24,34,1,90,10,Tasmā taṃ divasaṃ sāmāvatīpi pañcahi itthisatehi parivāritā rājaṅgaṇeneva nhāyituṃ agamāsi.
  6457. 586457,122,611,35,48,1,64,9,Uteno sīhapañjare ṭhito taṃ disvā‘‘ kassimā nāṭakitthiyo’’ ti pucchi.
  6458. 586458,122,611,49,59,1,31,5,"‘‘ Na kassaci nāṭakitthiyo, devā’’ ti."
  6459. 586459,122,611,60,68,1,21,4,‘‘ Atha kassa dhītaro’’ ti?
  6460. 586460,122,611,69,80,1,45,6,"‘‘ Ghosakaseṭṭhino dhītā deva, sāmāvatī nāmesā’’ ti. "
  6461. 586461,122,611,81,87,1,48,6,So disvāva uppannasineho seṭṭhino sāsanaṃ pāhesi–
  6462. 586462,122,611,88,97,1,26,5,‘‘ dhītaraṃ kira me pesetū’’ ti.
  6463. 586463,122,611,98,107,1,17,4,"‘‘ Na pesemi, devā’’ ti."
  6464. 586464,122,611,108,119,1,33,6,"‘‘ Mā kira evaṃ karotu, pesetuyevā’’ ti."
  6465. 586465,122,611,120,136,1,85,11,"‘‘ Mayaṃ gahapatikā nāma kumārikānaṃ pothetvā viheṭhetvā kaḍḍhanabhayena na dema, devā’’ ti. "
  6466. 586466,122,611,137,147,1,82,10,Rājā kujjhitvā gehaṃ lañchāpetvā seṭṭhiñca bhariyañca hatthe gahetvā bahi kārāpesi.
  6467. 586467,122,611,148,167,1,82,12,"Sāmāvatī, nhāyitvā āgantvā gehaṃ pavisituṃ okāsaṃ alabhantī,‘‘ kiṃ etaṃ, tātā’’ ti pucchi."
  6468. 586468,122,611,168,176,1,28,5,"‘‘ Amma, rājā tava kāraṇā pahiṇi. "
  6469. 586469,122,611,177,193,1,71,12,Atha‘ na mayaṃ dassāmā’ ti vutte gharaṃ lañchāpetvā amhe bahi kārāpesī’’ ti.
  6470. 586470,122,611,194,230,1,138,23,"‘‘ Tāta, bhāriyaṃ vo kammaṃ kataṃ, raññā nāma pahite‘ na, demā’ ti avatvā‘ sace me dhītaraṃ saparivāraṃ gaṇhatha, demā’ ti vattabbaṃ bhaveyya, tātā’’ ti."
  6471. 586471,122,611,231,249,1,72,12,"‘‘ Sādhu, amma, tava ruciyā sati evaṃ karissāmī’’ ti rañño tathā sāsanaṃ pāhesi. "
  6472. 586472,122,611,250,264,1,89,10,Rājā‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā taṃ saparivāraṃ ānetvā abhisiñcitvā aggamahesiṭṭhāne ṭhapesi.
  6473. 586473,122,611,265,269,1,36,4,Sesā tassāyeva parivāritthiyo ahesuṃ.
  6474. 586474,122,611,270,273,1,23,3,Ayaṃ sāmāvatiyā uppatti.
  6475. 586475,122,612,2,12,1,71,9,Utenassa pana aparāpi vāsuladattā nāma devī ahosi caṇḍapajjotassa dhītā.
  6476. 586476,122,612,13,18,1,40,5,Ujjeniyañhi caṇḍapajjoto nāma rājā ahosi.
  6477. 586477,122,612,19,60,1,218,31,"So ekadivasaṃ uyyānato āgacchanto attano sampattiṃ oloketvā,‘‘ atthi nu kho aññassapi kassaci evarūpā sampattī’’ ti vatvā taṃ sutvā manussehi‘‘ kiṃ sampatti nāmesā, kosambiyaṃ utenassa rañño atimahatī sampatī’’ ti vutte rājā āha–"
  6478. 586478,122,612,61,70,1,25,5,‘‘ tena hi gaṇhissāma nan’’ ti?
  6479. 586479,122,612,71,80,1,22,5,‘‘ Na sakkā so gahetun’’ ti.
  6480. 586480,122,612,81,89,1,29,4,‘‘ Kiñci katvā gaṇhissāmayevā’’ ti?
  6481. 586481,122,612,90,98,1,16,4,‘‘ Na sakkā devā’’ ti.
  6482. 586482,122,612,99,106,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  6483. 586483,122,612,107,123,1,105,12,"‘‘ So hatthikantaṃ nāma sippaṃ jānāti, mantaṃ parivattetvā hatthikantavīṇaṃ vādento nāge palāpetipi gaṇhātipi. "
  6484. 586484,122,612,124,132,1,47,6,Hatthivāhanasampanno tena sadiso nāma natthī’’ ti.
  6485. 586485,122,612,133,143,1,27,6,‘‘ Na sakkā mayā so gahetun’’ ti.
  6486. 586486,122,612,144,162,1,88,12,"‘‘ Sace te, deva, ekantena ayaṃ nicchayo, tena hi dāruhatthiṃ kāretvā tassāsannaṭṭhānaṃ pesehi. "
  6487. 586487,122,612,163,171,1,57,8,So hatthivāhanaṃ vā assavāhanaṃ vā sutvā dūrampi gacchati.
  6488. 586488,122,612,172,181,1,45,7,Tattha naṃ āgataṃ gahetuṃ sakkā bhavissatī’’ ti.
  6489. 586489,122,613,2,24,1,157,18,Rājā ‘‘ attheso upāyo’’ ti dārumayaṃ yantahatthiṃ kārāpetvā bahi pilotikāhi veṭhetvā katacittakammaṃ katvā tassa vijite āsannaṭṭhāne ekasmiṃ saratīre vissajjāpesi.
  6490. 586490,122,613,25,37,1,104,11,"Hatthino antokucchiyaṃ saṭṭhi purisā aparāparaṃ caṅkamanti, hatthilaṇḍaṃ āharitvā tattha tattha chaḍḍesuṃ. "
  6491. 586491,122,613,38,56,1,87,12,"Eko vanacarako hatthiṃ disvā,‘‘ amhākaṃ rañño anucchaviko’’ ti cintetvā, gantvā rañño ārocesi–"
  6492. 586492,122,613,57,71,1,85,9,"‘‘ deva, mayā sabbaseto kelāsakūṭapaṭibhāgo tumhākaññeva anucchaviko varavāraṇo diṭṭho’’ ti. "
  6493. 586493,122,613,72,80,1,69,8,Uteno tameva maggadesakaṃ katvā hatthiṃ abhiruyha saparivāro nikkhami.
  6494. 586494,122,613,81,89,1,63,7,Tassa āgamanaṃ ñatvā carapurisā gantvā caṇḍapajjotassa ārocesuṃ.
  6495. 586495,122,613,90,99,1,65,9,So āgantvā majjhe tucchaṃ katvā ubhosu passesu balakāyaṃ payojesi.
  6496. 586496,122,613,100,105,1,45,5,Uteno tassāgamanaṃ ajānanto hatthiṃ anubandhi.
  6497. 586497,122,613,106,110,1,34,4,Anto ṭhitamanussā vegena palāpesuṃ.
  6498. 586498,122,613,111,121,1,94,10,Kaṭṭhahatthī rañño mantaṃ parivattetvā vīṇaṃ vādentassa tantisaddaṃ asuṇanto viya palāyatiyeva.
  6499. 586499,122,613,122,129,1,59,7,Rājā hatthināgaṃ pāpuṇituṃ asakkonto assaṃ āruyha anubandhi.
  6500. 586500,122,613,130,135,1,41,5,Tasmiṃ vegena anubandhante balakāyo ohīyi.
  6501. 586501,122,613,136,139,1,18,3,Rājā ekakova ahosi.
  6502. 586502,122,613,140,151,1,83,11,Atha naṃ ubhosu passesu payuttā caṇḍapajjotassa purisā gaṇhitvā attano rañño adaṃsu.
  6503. 586503,122,613,152,161,1,87,9,Athassa balakāyo amittavasaṃ gatabhāvaṃ ñatvā bahinagareva khandhāvāraṃ nivesetvā acchi.
  6504. 586504,122,614,2,15,1,120,13,Caṇḍapajjotopi utenaṃ jīvaggāhameva gāhāpetvā ekasmiṃ coragehe pakkhipitvā dvāraṃ pidahāpetvā tayo divase jayapānaṃ pivi.
  6505. 586505,122,614,16,20,1,35,4,Uteno tatiyadivase ārakkhake pucchi–
  6506. 586506,122,614,21,32,1,21,5,"‘‘ kahaṃ vo, tāta, rājā’’ ti?"
  6507. 586507,122,614,33,46,1,43,7,‘‘‘ Paccāmitto me gahito’ ti jayapānaṃ pivatī’’ ti.
  6508. 586508,122,614,47,76,1,157,22,"‘‘ Kā nāmesā mātugāmassa viya tumhākaṃ rañño kiriyā, nanu paṭirājūnaṃ gahetvā vissajjetuṃ vā māretuṃ vā vaṭṭati, amhe dukkhaṃ nisīdāpetvā jayapānaṃ kira pivatī’’ ti. "
  6509. 586509,122,614,77,82,1,34,5,Te gantvā tamatthaṃ rañño ārocesuṃ.
  6510. 586510,122,614,83,96,1,49,9,So āgantvā‘‘ saccaṃ kira tvaṃ evaṃ vadasī’’ ti pucchi.
  6511. 586511,122,614,97,105,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti."
  6512. 586512,122,614,106,124,1,73,12,"‘‘ Sādhu taṃ vissajjessāmi, evarūpo kira te manto atthi, taṃ mayhaṃ dassasī’’ ti."
  6513. 586513,122,614,125,135,1,51,7,"‘‘ Sādhu dassāmi, gahaṇasamaye maṃ vanditvā taṃ gaṇhāhi. "
  6514. 586514,122,614,136,143,1,27,5,Kiṃ pana tvaṃ vandissasī’’ ti?
  6515. 586515,122,614,144,155,1,38,6,"‘‘ Kyāhaṃ taṃ vandissāmi, na vandissāmī’’ ti?"
  6516. 586516,122,614,156,166,1,23,5,‘‘ Ahampi te na dassāmī’’ ti .
  6517. 586517,122,614,167,177,1,34,6,‘‘ Evaṃ sante rājāṇaṃ te karissāmī’’ ti.
  6518. 586518,122,614,178,192,1,46,8,"‘‘ Karohi, sarīrassa me issaro, na pana cittassā’’ ti. "
  6519. 586519,122,614,193,233,1,190,28,"Rājā tassa sūragajjitaṃ sutvā,‘‘ kathaṃ nu kho imaṃ mantaṃ gaṇhissāmī’’ ti cintetvā,‘‘ imaṃ mantaṃ aññaṃ jānāpetuṃ na sakkā, mama dhītaraṃ etassa santike uggaṇhāpetvā ahaṃ tassā santike gaṇhissāmī’’ ti. "
  6520. 586520,122,614,234,237,1,12,3,Atha naṃ āha–
  6521. 586521,122,614,238,247,1,39,5,‘‘ aññassa vanditvā gaṇhantassa dassasī’’ ti.
  6522. 586522,122,614,248,256,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti."
  6523. 586523,122,614,257,278,1,117,17,‘‘ Tena hi amhākaṃ ghare ekā khujjā atthi tassā antosāṇiyaṃ vanditvā nisinnāya tvaṃ bahisāṇiyaṃ ṭhitova mantaṃ vācehī’’ ti.
  6524. 586524,122,614,279,296,1,65,10,"‘‘ Sādhu, mahārāja, khujjā vā hotu pīṭhasappi vā, vandantiyā dassāmī’’ ti. "
  6525. 586525,122,614,297,303,1,42,6,Tato rājā gantvā dhītaraṃ vāsuladattaṃ āha–
  6526. 586526,122,614,304,318,1,71,10,"‘‘ amma, eko saṅkhakuṭṭhī anagghamantaṃ jānāti, taṃ aññaṃ jānāpetuṃ na sakkā. "
  6527. 586527,122,614,319,332,1,91,12,"Tvaṃ antosāṇiyaṃ nisīditvā taṃ vanditvā mantaṃ gaṇha, so bahisāṇiyaṃ ṭhatvā tuyhaṃ vācessati. "
  6528. 586528,122,614,333,341,1,35,6,Tava santikā ahaṃ taṃ gaṇhissāmī’’ ti.
  6529. 586529,122,615,2,14,1,98,11,"Evaṃ so tesaṃ aññamaññaṃ santhavakaraṇabhayena dhītaraṃ khujjaṃ, itaraṃ saṅkhakuṭṭhiṃ katvā kathesi. "
  6530. 586530,122,615,15,24,1,64,9,So tassā antosāṇiyaṃ vanditvā nisinnāya bahi ṭhito mantaṃ vācesi.
  6531. 586531,122,615,25,48,1,138,18,"Atha naṃ ekadivasaṃ punappunaṃ vuccamānampi mantapadaṃ vattuṃ asakkontiṃ‘‘ are khujje atibahaloṭṭhakapolaṃ te mukhaṃ, evaṃ nāma vadehī’’ ti āha."
  6532. 586532,122,615,49,67,1,77,12,"‘‘ Sā kujjhitvā are duṭṭhasaṅkhakuṭṭhi kiṃ vadesi, kiṃ mādisā khujjā nāma hotī’’ ti? "
  6533. 586533,122,615,68,89,1,79,12,"Sāṇikaṇṇaṃ ukkhipitvā‘‘ kāsi tvan’’ ti vutte,‘‘ rañño dhītā vāsuladattā nāmāhan’’ ti āha."
  6534. 586534,122,615,90,105,1,48,9,‘‘ Pitā te taṃ mayhaṃ kathento‘ khujjā’ ti kathesī’’ ti.
  6535. 586535,122,615,106,117,1,52,7,‘‘ Mayhampi kathento taṃ saṅkhakuṭṭhiṃ katvā kathesī’’ ti.
  6536. 586536,122,615,118,134,1,104,12,Te ubhopi‘‘ tena hi amhākaṃ santhavakaraṇabhayena kathitaṃ bhavissatī’’ ti antosāṇiyaññeva santhavaṃ kariṃsu.
  6537. 586537,122,616,2,9,1,54,7,Tato paṭṭhāya mantaggahaṇaṃ vā sippaggahaṇaṃ vā natthi.
  6538. 586538,122,616,10,14,1,31,4,Rājāpi dhītaraṃ niccaṃ pucchati–
  6539. 586539,122,616,15,24,1,22,4,"‘‘ sippaṃ gaṇhasi, ammā’’ ti?"
  6540. 586540,122,616,25,33,1,15,3,"‘‘ Gaṇhāmi, tātā’’ ti. "
  6541. 586541,122,616,34,40,1,29,5,Atha naṃ ekadivasaṃ uteno āha–
  6542. 586542,122,616,41,70,1,173,22,"‘‘ bhadde, sāmikena kattabbaṃ nāma neva mātāpitaro na bhātubhaginiyo kātuṃ sakkonti, sace mayhaṃ jīvitaṃ dassasi, pañca te itthisatāni parivāraṃ datvā aggamahesiṭṭhānaṃ dassāmī’’ ti."
  6543. 586543,122,616,71,85,1,66,9,"‘‘ Sace imasmiṃ vacane patiṭṭhātuṃ sakkhissatha, dassāmi vo jīvitan’’ ti."
  6544. 586544,122,616,86,94,1,21,3,"‘‘ Sakkhissāmi, bhadde’’ ti. "
  6545. 586545,122,616,95,110,1,64,10,"Sā‘‘ sādhu, sāmī’’ ti pitu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  6546. 586546,122,616,111,115,1,18,4,Atha naṃ so pucchi–
  6547. 586547,122,616,116,125,1,24,4,"‘‘ amma, niṭṭhitaṃ sippan’’ ti?"
  6548. 586548,122,616,126,138,1,32,6,"‘‘ Na tāva niṭṭhitaṃ, tāta, sippan’’ ti. "
  6549. 586549,122,616,139,143,1,18,4,Atha naṃ so pucchi–
  6550. 586550,122,616,144,152,1,11,3,"‘‘ kiṃ, ammā’’ ti?"
  6551. 586551,122,616,153,167,1,60,9,"‘‘ Amhākaṃ ekaṃ dvārañca ekaṃ vāhanañca laddhuṃ vaṭṭati, tātā’’ ti."
  6552. 586552,122,616,168,177,1,16,4,"‘‘ Idaṃ kiṃ, ammā’’ ti?"
  6553. 586553,122,616,178,191,1,83,10,"‘‘ Tāta, rattiṃ kira tārakasaññāya mantassa upacāratthāya ekaṃ osadhaṃ gahetabbaṃ atthi. "
  6554. 586554,122,616,192,209,1,99,14,Tasmā amhākaṃ velāya vā avelāya vā nikkhamanakāle ekaṃ dvārañceva ekaṃ vāhanañca laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti.
  6555. 586555,122,616,210,218,1,25,4,Rājā‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchi.
  6556. 586556,122,616,219,226,1,53,7,Te attano abhirucitaṃ ekaṃ dvāraṃ hatthagataṃ kariṃsu.
  6557. 586557,122,616,227,232,1,32,5,Rañño pana pañca vāhanāni ahesuṃ.
  6558. 586558,122,616,233,262,1,198,25,"Bhaddavatī nāma kareṇukā ekadivasaṃ paññāsa yojanāni gacchati, kāko nāma dāso saṭṭhi yojanāni gacchati, celakaṭṭhi ca muñcakesī cāti dve assā yojanasataṃ gacchanti, nāḷāgiri hatthī vīsati yojanasatanti. "
  6559. 586559,122,617,2,11,1,62,9,So kira rājā anuppanne buddhe ekassa issarassa upaṭṭhāko ahosi.
  6560. 586560,122,617,12,32,1,196,20,Athekadivasaṃ issare bahinagaraṃ gantvā nhatvā āgacchante eko paccekabuddho nagaraṃ piṇḍāya pavisitvā sakalanagaravāsīnaṃ mārena āvaṭṭitattā ekaṃ bhikkhāmpi alabhitvā yathādhotena pattena nikkhami.
  6561. 586561,122,617,33,54,1,103,14,"Atha naṃ nagaradvāraṃ pattakāle māro aññātakavesena upasaṅkamitvā,‘‘ api, bhante, vo kiñci laddhan’’ ti pucchi."
  6562. 586562,122,617,55,66,1,38,7,‘‘ Kiṃ pana me tvaṃ alabhanākāraṃ karī’’ ti?
  6563. 586563,122,617,67,81,1,55,9,"‘‘ Tena hi nivattitvā puna pavisatha, idāni na karissāmī’’ ti."
  6564. 586564,122,617,82,90,1,26,4,‘‘ Nāhaṃ puna nivattissāmī’’ ti.
  6565. 586565,122,617,91,104,1,102,12,"Sace hi nivatteyya, puna so sakalanagaravāsīnaṃ sarīre adhimuñcitvā pāṇiṃ paharitvā hasanakeḷiṃ kareyya. "
  6566. 586566,122,617,105,111,1,56,6,Paccekabuddhe anivattitvā gate māro tattheva antaradhāyi.
  6567. 586567,122,617,112,135,1,114,15,"Atha so issaro yathādhoteneva pattena āgacchantaṃ paccekabuddhaṃ disvā vanditvā,‘‘ api, bhante, kiñci laddhan’’ ti pucchi."
  6568. 586568,122,617,136,143,1,27,3,‘‘ Caritvā nikkhantamhāvuso’’ ti.
  6569. 586569,122,617,144,146,1,10,2,So cintesi–
  6570. 586570,122,617,147,164,1,73,11,"‘‘ ayyo, mayā pucchitaṃ akathetvā aññaṃ vadati, na kiñci laddhaṃ bhavissatī’’ ti. "
  6571. 586571,122,617,165,214,1,257,33,"Athassa pattaṃ olokento tucchaṃ disvā gehe bhattassa niṭṭhitāniṭṭhitabhāvaṃ ajānanatāya sūro hutvā pattaṃ gahetuṃ avisahanto‘‘ thokaṃ, bhante, adhivāsethā’’ ti vatvā vegena gharaṃ gantvā‘‘ amhākaṃ bhattaṃ niṭṭhitan’’ ti pucchitvā,‘‘ niṭṭhitan’’ ti vutte taṃ upaṭṭhākaṃ āha–"
  6572. 586572,122,617,215,246,1,135,21,"‘‘ tāta, añño tayā sampannavegataro nāma natthi, sīghena javena bhadantaṃ patvā‘ pattaṃ me, bhante, dethā’ ti vatvā pattaṃ gahetvā vegena ehī’’ ti. "
  6573. 586573,122,617,247,253,1,50,6,So ekavacaneneva pakkhanditvā pattaṃ gahetvā āhari.
  6574. 586574,122,617,254,276,1,110,17,"Issaropi attano bhojanassa pattaṃ pūretvā‘‘ imaṃ sīghaṃ gantvā ayyassa sampādehi, ahaṃ te ito pattiṃ dammī’’ ti āha. "
  6575. 586575,122,618,2,76,1,490,60,"Sopi taṃ gahetvā javena gantvā paccekabuddhassa pattaṃ datvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā,‘‘ bhante,‘ velā upakaṭṭhā’ ti ahaṃ atisīghena javena āgato ca gato ca, etassa me javassa phalena yojanānaṃ paṇṇāsasaṭṭhisatavīsasatagamanasamatthāni pañca vāhanāni nibbattantu, āgacchantassa ca me gacchantassa ca sarīraṃ sūriyatejena tatthaṃ, tassa me phalena nibbattanibbattaṭṭhāne āṇā sūriyatejasadisā hotu, imasmiṃ me piṇḍapāte sāminā patti dinnā, tassā me nissandena tumhehi diṭṭhadhammassa bhāgī homī’’ ti āha. "
  6576. 586576,122,618,77,86,1,32,5,Paccekabuddho‘‘ evaṃ hotū’’ ti vatvā–
  6577. 586577,122,619,2,11,1,46,6,"‘ ‘ Icchitaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, sabbameva samijjhatu; "
  6578. 586578,122,620,2,34,1,44,6,"Sabbe pūrentu saṅkappā, cando pannaraso yathā.( dī. ni. aṭṭha.2.95 pubbūpanissayasampattikathā; a. ni. aṭṭha.1.1.192);"
  6579. 586579,122,621,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Icchitaṃ patthitaṃ tuyhaṃ, khippameva samijjhatu; "
  6580. 586580,122,622,2,11,1,44,6,"Sabbe pūrentu saṅkappā, maṇijotiraso yathā’’ ti."
  6581. 586581,122,622,12,12,1,0,0,–
  6582. 586582,122,623,2,4,1,16,2,Anumodanaṃ akāsi.
  6583. 586583,122,623,5,13,1,64,8,Paccekabuddhānaṃ kira idhāva dve gāthā anumodanagāthā nāma honti.
  6584. 586584,122,623,14,20,1,52,5,Tattha {jotiraso}ti sabbakāmadadaṃ maṇiratanaṃ vuccati.
  6585. 586585,122,623,21,24,1,23,3,Idaṃ tassa pubbacaritaṃ.
  6586. 586586,122,623,25,29,1,29,4,So etarahi caṇḍapajjoto ahosi.
  6587. 586587,122,623,30,38,1,61,8,Tassa ca kammassa nissandena imāni pañca vāhanāni nibbattiṃsu.
  6588. 586588,122,623,39,43,1,40,4,Athekadivasaṃ rājā uyyānakīḷāya nikkhami.
  6589. 586589,122,623,44,61,1,132,13,Uteno‘‘ ajja palāyitabban’’ ti mahantāmahante cammapasibbake hiraññasuvaṇṇassa pūretvā kareṇukāpiṭṭhe ṭhapetvā vāsuladattaṃ ādāya palāyi.
  6590. 586590,122,623,62,69,1,57,7,Antepurapālakā palāyantaṃ taṃ disvā gantvā rañño ārocesuṃ.
  6591. 586591,122,623,70,80,1,37,6,Rājā‘‘ sīghaṃ gacchathā’’ ti balaṃ pahiṇi.
  6592. 586592,122,623,81,95,1,114,12,"Uteno balassa pakkhandabhāvaṃ ñatvā kahāpaṇapasibbakaṃ mocetvā pātesi, manussā kahāpaṇe uccinitvā puna pakkhandiṃsu. "
  6593. 586593,122,623,96,109,1,120,12,Itaro suvaṇṇapasibbakaṃ mocetvā pātetvā nesaṃ suvaṇṇalobhena papañcentānaññeva bahi nivuṭṭhaṃ attano khandhāvāraṃ pāpuṇi.
  6594. 586594,122,623,110,119,1,73,9,Atha naṃ āgacchantaṃ disvāva attano balakāyo parivāretvā nagaraṃ pavesesi.
  6595. 586595,122,623,120,126,1,63,6,So patvāva vāsuladattaṃ abhisiñcitvā aggamahesiṭṭhāne ṭhapesīti.
  6596. 586596,122,623,127,130,1,26,3,Ayaṃ vāsuladattāya uppatti.
  6597. 586597,122,624,2,10,1,63,8,Aparā pana māgaṇḍiyā nāma rañño santikā aggamahesiṭṭhānaṃ labhi.
  6598. 586598,122,624,11,16,1,45,5,Sā kira kururaṭṭhe māgaṇḍiyabrāhmaṇassa dhītā.
  6599. 586599,122,624,17,20,1,29,3,Mātāpissā māgaṇḍiyāyeva nāmaṃ.
  6600. 586600,122,624,21,28,1,63,6,"Cūḷapitāpissā māgaṇḍiyova, sā abhirūpā ahosi devaccharapaṭibhāgā. "
  6601. 586601,122,624,29,50,1,134,17,Pitā panassā anucchavikaṃ sāmikaṃ alabhanto mahantehi mahantehi kulehi yācitopi‘‘ na mayhaṃ dhītu tumhe anucchavikā’’ ti tajjetvā uyyojesi.
  6602. 586602,122,624,51,66,1,188,15,Athekadivasaṃ satthā paccūsasamaye lokaṃ volokento māgaṇḍiyabrāhmaṇassa sapajāpatikassa anāgāmiphalūpanissayaṃ disvā attano pattacīvaramādāya tassa bahinigame aggiparicaraṇaṭṭhānaṃ agamāsi.
  6603. 586603,122,624,67,125,1,333,44,"So tathāgatassa rūpasobhaggappattaṃ attabhāvaṃ oloketvā,‘‘ imasmiṃ loke iminā purisena sadiso añño puriso nāma natthi, ayaṃ mayhaṃ dhītu anucchaviko, imassa posāpanatthāya dhītaraṃ dassāmī’’ ti cintetvā,‘‘ samaṇa, ekā me dhītā atthi, ahaṃ ettakaṃ kālaṃ tassā anucchavikaṃ purisaṃ na passāmi, tumhe tassā anucchavikā, sā ca tumhākaññeva anucchavikā. "
  6604. 586604,122,624,126,150,1,117,17,"Tumhākañhi pādaparicārikā, tassā ca bhattā laddhuṃ vaṭṭati, taṃ vo ahaṃ dassāmi, yāva mamāgamanā idheva tiṭṭhathā’’ ti āha. "
  6605. 586605,122,624,151,156,1,31,5,Satthā kiñci avatvā tuṇhī ahosi.
  6606. 586606,122,624,157,188,1,174,24,"Brāhmaṇo vegena gharaṃ gantvā,‘‘ bhoti, bhoti dhītu me anucchaviko puriso diṭṭho, sīghaṃ sīghaṃ naṃ alaṅkarohī’’ ti taṃ alaṅkārāpetvā saddhiṃ brāhmaṇiyā ādāya satthu santikaṃ pāyāsi. "
  6607. 586607,122,624,189,191,1,23,2,Sakalanagaraṃ saṅkhubhi.
  6608. 586608,122,624,192,236,1,191,30,"Ayaṃ‘‘ ettakaṃ kālaṃ mayhaṃ dhītu anucchaviko natthī’’ ti kassaci adatvā‘‘ ajja me dhītu anucchaviko diṭṭho’’ ti kira vadeti,‘‘ kīdiso nu kho so puriso, passissāma nan’’ ti mahājano teneva saddhiṃ nikkhami. "
  6609. 586609,122,625,2,18,1,125,15,Tasmiṃ dhītaraṃ gahetvā āgacchante satthā tena vuttaṭṭhāne aṭṭhatvā tattha padacetiyaṃ dassetvā gantvā aññasmiṃ ṭhāne aṭṭhāsi.
  6610. 586610,122,625,19,27,1,77,7,"Buddhānañhi padacetiyaṃ adhiṭṭhahitvā akkantaṭṭhāneyeva paññāyati, na aññattha. "
  6611. 586611,122,625,28,35,1,50,6,"Yesañcatthāya adhiṭṭhitaṃ hoti, teyeva naṃ passanti. "
  6612. 586612,122,625,36,56,1,134,17,"Tesaṃ pana adassanakaraṇatthaṃ hatthiādayo vā akkamantu, mahāmegho vā pavassatu, verambhavātā vā paharantu, na taṃ koci makkhetuṃ sakkoti. "
  6613. 586613,122,625,57,61,1,27,4,Atha brāhmaṇī brāhmaṇaṃ āha–
  6614. 586614,122,625,62,70,1,18,4,‘‘ kuhiṃ so puriso’’ ti.
  6615. 586615,122,625,71,104,1,124,21,"‘‘‘ Imasmiṃ ṭhāne tiṭṭhāhī’ ti naṃ avacaṃ, kuhiṃ nu kho so gato’’ ti ito cito olokento padacetiyaṃ disvā‘‘ ayamassa padavalañjo’’ ti āha. "
  6616. 586616,122,625,105,129,1,173,17,"Brāhmaṇī salakkhaṇamantānaṃ tiṇṇaṃ vedānaṃ paguṇatāya lakkhaṇamante parivattetvā padalakkhaṇaṃ upadhāretvā,‘‘ nayidaṃ, brāhmaṇa, pañcakāmaguṇasevino padan’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–"
  6617. 586617,122,626,2,9,1,33,6,"‘ ‘ Rattassa hi ukkuṭikaṃ padaṃ bhave, "
  6618. 586618,122,627,2,5,1,30,3,Duṭṭhassa hoti sahasānupīḷitaṃ;
  6619. 586619,122,628,2,6,1,32,4,"Mūḷhassa hoti avakaḍḍhitaṃ padaṃ, "
  6620. 586620,122,629,2,28,1,36,4,Vivaṭṭacchadassa idamīdisaṃ padan’’ ti.( a. ni. aṭṭha.1.1.260-261; visuddhi.1.45);
  6621. 586621,122,630,2,6,1,25,4,Atha naṃ brāhmaṇo evamāha–
  6622. 586622,122,630,7,27,1,95,14,"‘‘ bhoti tvaṃ udakapātiyaṃ kumbhīlaṃ, gehamajjhe ca pana coraṃ viya mante passanasīlā, tuṇhī hohī’’ ti. "
  6623. 586623,122,630,28,39,1,67,8,"Brāhmaṇa, yaṃ icchasi, taṃ vadehi, nayidaṃ pañcakāmaguṇasevino padanti. "
  6624. 586624,122,630,40,73,1,132,22,"Tato ito cito ca olokento satthāraṃ disvā,‘‘ ayaṃ so puriso’’ ti vatvā brāhmaṇo gantvā,‘‘ samaṇa, dhītaraṃ me tava posāpanatthāya demī’’ ti āha. "
  6625. 586625,122,630,74,152,1,410,52,"Satthā‘‘ dhītarā te mayhaṃ attho atthi vā natthi vā’’ ti avatvāva,‘‘ brāhmaṇa, ekaṃ te kāraṇaṃ kathemī’’ ti vatvā,‘‘ kathehi samaṇā’’ ti vutte mahābhinikkhamanato paṭṭhāya yāva ajapālanigrodhamūlā mārena anubaddhabhāvaṃ ajapālanigrodhamūle ca pana‘‘ atīto dāni me esa visayan’’ ti tassa sokāturassa sokavūpasamanatthaṃ āgatāhi māradhītāhi kumārikavaṇṇādivasena payojitaṃ palobhanaṃ ācikkhitvā,‘‘ tadāpi mayhaṃ chando nāhosī’’ ti vatvā–"
  6626. 586626,122,631,2,9,1,29,5,"‘ ‘ Disvāna taṇhaṃ aratiṃ ragañca, "
  6627. 586627,122,632,2,6,1,29,4,Nāhosi chando api methunasmiṃ;
  6628. 586628,122,633,2,4,1,27,2,"Kimevidaṃ muttakarīsapuṇṇaṃ, "
  6629. 586629,122,634,2,30,1,34,6,Pādāpi naṃ samphusituṃ na icche’’ ti.( a. ni. aṭṭha.1.1.260-261; su. ni.841)–
  6630. 586630,122,635,2,4,1,14,2,Imaṃ gāthamāha.
  6631. 586631,122,635,5,12,1,66,7,Gāthāpariyosāne brāhmaṇo ca brāhmaṇī ca anāgāmiphale patiṭṭhahiṃsu.
  6632. 586632,122,635,13,55,1,300,33,"Māgaṇḍiyāpi kho‘‘ sacassa mayā attho natthi, anatthikabhāvova vattabbo, ayaṃ pana maṃ muttakarīsapuṇṇaṃ karoti, pādāpi naṃ samphusituṃ na iccheti, hotu, attano jātikulapadesabhogayasavayasampattiṃ āgamma tathārūpaṃ bhattāraṃ labhitvā samaṇassa gotamassa kattabbayuttakaṃ jānissāmī’’ ti satthari āghātaṃ bandhi."
  6633. 586633,122,635,56,70,1,54,9,"‘‘ Kiṃ pana satthā tāya attani āghātuppattiṃ jānāti, no’’ ti?"
  6634. 586634,122,635,71,74,1,10,1,‘‘ Jānātiyeva.
  6635. 586635,122,635,75,81,1,26,4,Jānanto kasmā gāthamāhā’’ ti?
  6636. 586636,122,635,82,85,1,23,3,Itaresaṃ dvinnaṃ vasena.
  6637. 586637,122,635,86,94,1,78,8,Buddhā hi āghātaṃ agaṇetvā maggaphalādhigamārahānaṃ vasena dhammaṃ desentiyeva.
  6638. 586638,122,635,95,104,1,90,9,Mātāpitaro taṃ netvā cūḷamāgaṇḍiyaṃ kaniṭṭhaṃ paṭicchāpetvā pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  6639. 586639,122,635,105,108,1,23,2,Cūḷamāgaṇḍiyopi cintesi–
  6640. 586640,122,635,109,123,1,69,9,"‘‘ mama dhītā omakasattassa na anucchavikā, ekassa raññova anucchavikā’’ ti. "
  6641. 586641,122,635,124,143,1,115,14,"Taṃ ādāya kosambiṃ gantvā sabbālaṅkārehi alaṅkaritvā,‘‘ imaṃ itthiratanaṃ devassa anucchavikan’’ ti utenassa rañño adāsi. "
  6642. 586642,122,635,144,154,1,108,10,So taṃ disvāva uppannabalavasineho abhisekaṃ katvā pañcasatamātugāmaparivāraṃ datvā aggamahesiṭṭhāne ṭhapesi.
  6643. 586643,122,635,155,158,1,24,3,Ayaṃ māgaṇḍiyāya uppatti.
  6644. 586644,122,636,2,7,1,68,5,Evamassa diyaḍḍhasahassanāṭakitthiparivārā tisso aggamahesiyo ahesuṃ.
  6645. 586645,122,636,8,19,1,98,11,Tasmiṃ kho pana samaye ghosakaseṭṭhi kukkuṭaseṭṭhi pāvārikaseṭṭhīti kosambiyaṃ tayo seṭṭhino honti.
  6646. 586646,122,636,20,45,1,237,25,Te upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya pañcasatatāpase himavantato āgantvā nagare bhikkhāya carante disvā pasīditvā nisīdāpetvā bhojetvā paṭiññaṃ gahetvā cattāro māse attano santike vasāpetvā puna vassāratte āgamanatthāya paṭijānāpetvā uyyojesuṃ.
  6647. 586647,122,636,46,59,1,86,12,Tāpasāpi tato paṭṭhāya aṭṭha māse himavante vasitvā cattāro māse tesaṃ santike vasiṃsu.
  6648. 586648,122,636,60,72,1,95,11,Te aparabhāge himavantato āgacchantā araññāyatane ekaṃ mahānigrodhaṃ disvā tassa mūle nisīdiṃsu.
  6649. 586649,122,636,73,76,1,27,3,Tesu jeṭṭhakatāpaso cintesi–
  6650. 586650,122,636,77,101,1,148,17,"‘‘ imasmiṃ rukkhe adhivatthā devatā oramattikā na bhavissati, mahesakkhenevettha devarājena bhavitabbaṃ , sādhu vata sacāyaṃ isigaṇassa pānīyaṃ dadeyyā’’ ti. "
  6651. 586651,122,636,102,105,1,18,3,Sopi pānīyaṃ adāsi.
  6652. 586652,122,636,106,112,1,37,5,"Tāpaso nhānodakaṃ cintesi, tampi adāsi. "
  6653. 586653,122,636,113,119,1,33,5,"Tato bhojanaṃ cintesi, tampi adāsi. "
  6654. 586654,122,636,120,122,1,17,2,Athassa etadahosi–
  6655. 586655,122,636,123,140,1,77,12,"‘‘ ayaṃ devarājā amhehi cintitaṃ cintitaṃ sabbaṃ deti, aho vata naṃ passeyyāmā’’ ti. "
  6656. 586656,122,636,141,146,1,44,5,So rukkhakkhandhaṃ padāletvā attānaṃ dassesi.
  6657. 586657,122,636,147,170,1,88,16,"Atha naṃ tāpasā,‘‘ devarāja, mahatī te sampatti, kiṃ nu kho katvā ayaṃ te laddhā’’ ti pucchiṃsu."
  6658. 586658,122,636,171,180,1,20,4,"‘‘ Mā pucchatha, ayyā’’ ti."
  6659. 586659,122,636,181,189,1,19,3,"‘‘ Ācikkha, devarājā’’ ti. "
  6660. 586660,122,636,190,198,1,64,8,So attanā katakammassa parittakattā lajjamāno kathetuṃ na visahi.
  6661. 586661,122,636,199,213,1,67,10,Tehi punappunaṃ nippīḷiyamāno pana‘‘ tena hi suṇāthā’’ ti vatvā kathesi.
  6662. 586662,122,637,2,16,1,123,14,So kireko duggatamanusso hutvā bhatiṃ pariyesanto anāthapiṇḍikassa santike bhatikammaṃ labhitvā taṃ nissāya jīvikaṃ kappesi.
  6663. 586663,122,637,17,24,1,72,7,Athekasmiṃ uposathadivase sampatte anāthapiṇḍiko vihārato āgantvā pucchi–
  6664. 586664,122,637,25,35,1,57,6,‘‘ tassa bhatikassa ajjuposathadivasabhāvo kenaci kathito’’ ti?
  6665. 586665,122,637,36,45,1,18,4,"‘‘ Na kathito, sāmī’’ ti."
  6666. 586666,122,637,46,55,1,31,5,‘‘ Tena hissa sāyamāsaṃ pacathā’’ ti.
  6667. 586667,122,637,56,59,1,27,3,Athassa patthodanaṃ paciṃsu.
  6668. 586668,122,637,60,117,1,296,42,"So divasaṃ araññe kammaṃ katvā sāyaṃ āgantvā bhatte vaḍḍhetvā dinne‘‘ chātomhī’’ ti sahasā abhuñjitvāva‘‘ aññesu divasesu imasmiṃ gehe‘ bhattaṃ detha, sūpaṃ detha, byañjanaṃ dethā’ ti mahākolāhalaṃ ahosi, ajja te sabbe nissaddā nipajjiṃsu, mayhameva ekassāhāraṃ vaḍḍhayiṃsu, kiṃ nu kho etan’’ ti cintetvā pucchi–"
  6669. 586669,122,637,118,128,1,33,5,"‘‘ avasesā bhuñjiṃsu, na bhuñjiṃsū’’ ti?"
  6670. 586670,122,637,129,138,1,20,4,"‘‘ Na bhuñjiṃsu, tātā’’ ti."
  6671. 586671,122,637,139,146,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  6672. 586672,122,637,147,158,1,77,9,"Imasmiṃ gehe uposathadivasesu sāyamāsaṃ na bhuñjanti, sabbeva uposathikā honti. "
  6673. 586673,122,637,159,170,1,112,11,Antamaso thanapāyinopi dārake mukhaṃ vikkhālāpetvā catumadhuraṃ mukhe pakkhipāpetvā mahāseṭṭhi uposathike kāreti.
  6674. 586674,122,637,171,177,1,87,6,Gandhatelappadīpe jālante khuddakamahallakadārakā sayanagatā dvattiṃsākāraṃ sajjhāyanti.
  6675. 586675,122,637,178,185,1,58,7,Tuyhaṃ pana uposathadivasabhāvaṃ kathetuṃ satiṃ na karimhā.
  6676. 586676,122,637,186,193,1,43,6,"Tasmā taveva bhattaṃ pakkaṃ, naṃ bhuñjassūti. "
  6677. 586677,122,637,194,203,1,59,7,"Sace idāni uposathikena bhavituṃ vaṭṭati, ahampi bhaveyyanti."
  6678. 586678,122,637,204,212,1,21,4,‘‘ Idaṃ seṭṭhi jānātī’’ ti.
  6679. 586679,122,637,213,222,1,24,5,‘‘ Tena hi naṃ pucchathā’’ ti.
  6680. 586680,122,637,223,227,1,27,4,Te gantvā seṭṭhiṃ pucchiṃsu.
  6681. 586681,122,637,228,230,1,10,2,So evamāha–
  6682. 586682,122,637,231,246,1,106,11,‘‘ idāni pana abhuñjitvā mukhaṃ vikkhāletvā uposathaṅgāni adhiṭṭhahanto upaḍḍhaṃ uposathakammaṃ labhissatī’’ ti.
  6683. 586683,122,637,247,252,1,27,5,Itaro taṃ sutvā tathā akāsi.
  6684. 586684,122,638,2,10,1,62,8,Tassa sakaladivasaṃ kammaṃ katvā chātassa sarīre vātā kuppiṃsu.
  6685. 586685,122,638,11,18,1,58,7,So yottena uraṃ bandhitvā yottakoṭiyaṃ gahetvā parivattati.
  6686. 586686,122,638,19,41,1,111,15,"Seṭṭhi taṃ pavattiṃ sutvā ukkāhi dhāriyamānāhi catumadhuraṃ gāhāpetvā tassa santikaṃ āgantvā,‘‘ kiṃ, tātā’’ ti pucchi."
  6687. 586687,122,638,42,52,1,23,5,"‘‘ Sāmi, vātā me kuppitā’’ ti."
  6688. 586688,122,638,53,64,1,41,7,‘‘ Tena hi uṭṭhāya idaṃ bhesajjaṃ khādāhī’’ ti.
  6689. 586689,122,638,65,74,1,24,4,"‘‘ Tumhepi khādatha, sāmī’’ ti."
  6690. 586690,122,638,75,86,1,40,6,"‘‘ Amhākaṃ aphāsukaṃ natthi, tvaṃ khādāhī’’ ti."
  6691. 586691,122,638,87,109,1,104,15,"‘‘ Sāmi, ahaṃ uposathakammaṃ karonto sakalaṃ kātuṃ nāsakkhiṃ, upaḍḍhakammampi me vikalaṃ mā ahosī’’ ti na icchi."
  6692. 586692,122,638,110,133,1,132,18,"‘‘ Mā evaṃ kari, tātā’’ ti vuccamānopi anicchitvā aruṇe uṭṭhahante milātamālā viya kālaṃ katvā tasmiṃ nigrodharukkhe devatā hutvā nibbatti. "
  6693. 586693,122,638,134,159,1,158,18,"Tasmā imamatthaṃ kathetvā‘‘ so seṭṭhi buddhamāmako, dhammamāmako, saṅghamāmako, taṃ nissāya katassa upaḍḍhuposathakammassa nissandenesā sampatti mayā laddhā’’ ti āha."
  6694. 586694,122,639,2,65,1,314,41,"‘ ‘ Buddho’’ ti vacanaṃ sutvāva pañcasatā tāpasā uṭṭhāya devatāya añjaliṃ paggayha‘‘ buddhoti vadesi, buddhoti vadesī’’ ti pucchitvā,‘‘ buddhoti vadāmi, buddhoti vadāmī’’ ti tikkhattuṃ paṭijānāpetvā‘‘ ghosopi kho eso dullabho lokasmin’’ ti udānaṃ udānetvā‘‘ devate anekesu kappasatasahassesu asutapubbaṃ saddaṃ tayā suṇāpitamhā’’ ti āhaṃsu. "
  6695. 586695,122,639,66,70,1,35,4,Atha antevāsino ācariyaṃ etadavocuṃ–
  6696. 586696,122,639,71,81,1,35,6,‘‘ tena hi satthu santikaṃ gacchāmā’’ ti.
  6697. 586697,122,639,82,106,1,123,16,"‘‘ Tātā, tayo seṭṭhino amhākaṃ bahūpakārā, sve tesaṃ nivesane bhikkhaṃ gaṇhitvā tesampi ācikkhitvā gamissāma, adhivāsetha, tātā’’ ti. "
  6698. 586698,122,639,107,109,1,16,2,Te adhivāsayiṃsu.
  6699. 586699,122,639,110,135,1,174,21,Punadivase seṭṭhino yāgubhattaṃ sampādetvā āsanāni paññāpetvā‘‘ ajja no ayyānaṃ āgamanadivaso’’ ti ñatvā paccuggamanaṃ katvā te ādāya nivesanaṃ gantvā nisīdāpetvā bhikkhaṃ adaṃsu.
  6700. 586700,122,639,136,147,1,58,7,Te katabhattakiccā mahāseṭṭhino‘‘ mayaṃ gamissāmā’’ ti vadiṃsu.
  6701. 586701,122,639,148,169,1,90,13,"‘‘ Nanu, bhante, tumhehi cattāro vassike māse amhākaṃ gahitāva paṭiññā, idāni kuhiṃ gacchathā’’ ti?"
  6702. 586702,122,639,170,191,1,89,13,"‘‘ Loke kira buddho uppanno, dhammo uppanno, saṅgho uppanno, tasmā satthu santikaṃ gamissāmā’’ ti."
  6703. 586703,122,639,192,205,1,63,9,‘‘ Kiṃ pana tassa satthuno santikaṃ tumhākaññeva gantuṃ vaṭṭatī’’ ti?
  6704. 586704,122,639,206,215,1,27,4,"‘‘ Aññesampi avāritaṃ, āvuso’’ ti."
  6705. 586705,122,639,216,232,1,67,9,"‘‘ Tena hi, bhante, āgametha, mayampi gamanaparivacchaṃ katvā gacchāmā’’ ti."
  6706. 586706,122,639,233,262,1,193,23,"‘‘ Tumhesu parivacchaṃ karontesu amhākaṃ papañco hoti, mayaṃ purato gacchāma, tumhe pacchā āgaccheyyāthā’’ ti vatvā te puretaraṃ gantvā sammāsambuddhaṃ disvā abhitthavitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. "
  6707. 586707,122,639,263,271,1,58,8,Atha nesaṃ satthā anupubbiṃ kathaṃ kathetvā dhammaṃ desesi.
  6708. 586708,122,639,272,292,1,163,15,"Desanāpariyosāne sabbepi saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā pabbajjaṃ yācitvā‘‘ etha, bhikkhavo’’ ti vacanasamanantaraṃyeva iddhimayapattacīvaradharā ehibhikkhū ahesuṃ. "
  6709. 586709,122,640,2,79,1,611,62,"Tepi kho tayo seṭṭhino pañcahi pañcahi sakaṭasatehi bhattacchādanasappimadhuphāṇitādīni dānūpakaraṇāni ādāya sāvatthiṃ patvā satthāraṃ vanditvā dhammakathaṃ sutvā kathāpariyosāne sotāpattiphale patiṭṭhāya addhamāsamattampi dānaṃ dadamānā satthu santike vasitvā kosambiṃ āgamanatthāya satthāraṃ yācitvā satthārā paṭiññaṃ dadantena ‘‘ suññāgāre kho gahapatayo tathāgatā abhiramantī’’ ti vutte,‘‘ aññātaṃ, bhante, amhehi pahitasāsanena āgantuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā kosambiṃ gantvā ghosakaseṭṭhi ghositārāmaṃ, kukkuṭaseṭṭhi kukkuṭārāmaṃ, pāvārikaseṭṭhi pāvārikārāmanti tayo mahāvihāre kāretvā satthu āgamanatthāya sāsanaṃ pahiṇiṃsu. "
  6710. 586710,122,640,80,86,1,41,6,Satthā tesaṃ sāsanaṃ sutvā tattha agamāsi.
  6711. 586711,122,640,87,95,1,70,8,Te paccuggantvā satthāraṃ vihāraṃ pavesetvā vārena vārena paṭijagganti.
  6712. 586712,122,640,96,101,1,40,5,Satthā devasikaṃ ekekasmiṃ vihāre vasati.
  6713. 586713,122,640,102,111,1,58,8,"Yassa vihāre vuṭṭho hoti, tasseva gharadvāre piṇḍāya carati. "
  6714. 586714,122,640,112,121,1,64,9,Tesaṃ pana tiṇṇaṃ seṭṭhīnaṃ upaṭṭhāko sumano nāma mālākāro ahosi.
  6715. 586715,122,640,122,126,1,22,4,So te seṭṭhino evamāha–
  6716. 586716,122,640,127,144,1,99,11,"‘‘ ahaṃ tumhākaṃ dīgharattaṃ upakārako, satthāraṃ bhojetukāmomhi, mayhampi ekadivasaṃ satthāraṃ dethā’’ ti."
  6717. 586717,122,640,145,155,1,28,6,‘‘ Tena hi bhaṇe sve bhojehī’’ ti.
  6718. 586718,122,640,156,169,1,57,8,"‘‘ Sādhu, sāmī’’ ti so satthāraṃ nimantetvā sakkāraṃ paṭiyādesi. "
  6719. 586719,122,641,2,11,1,61,8,Tadā rājā sāmāvatiyā devasikaṃ pupphamūle aṭṭha kahāpaṇe deti.
  6720. 586720,122,641,12,22,1,88,10,Tassā khujjuttarā nāma dāsī sumanamālākārassa santikaṃ gantvā nibaddhaṃ pupphāni gaṇhāti.
  6721. 586721,122,641,23,30,1,42,7,Atha naṃ tasmiṃ divase āgataṃ mālākāro āha–
  6722. 586722,122,641,31,59,1,154,20,"‘‘ mayā satthā nimantito, ajja pupphehi satthāraṃ pūjessāmi, tiṭṭha tāva, tvaṃ parivesanāya sahāyikā hutvā dhammaṃ sutvā avasesāni pupphāni gahetvā gamissasī’’ ti . "
  6723. 586723,122,641,60,68,1,22,4,Sā‘‘ sādhū’’ ti adhivāsesi.
  6724. 586724,122,641,69,76,1,87,7,Sumano buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ parivisitvā anumodanakaraṇatthāya pattaṃ aggahesi.
  6725. 586725,122,641,77,80,1,36,3,Satthā anumodanadhammadesanaṃ ārabhi.
  6726. 586726,122,641,81,87,1,71,6,Khujjuttarāpi satthu dhammakathaṃ suṇantīyeva sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  6727. 586727,122,641,88,106,1,127,17,"Sā aññesu divasesu cattāro kahāpaṇe attano gahetvā catūhi pupphāni gahetvā gacchati, taṃ divasaṃ aṭṭhahipi pupphāni gahetvā gatā. "
  6728. 586728,122,641,107,111,1,21,4,Atha naṃ sāmāvatī āha–
  6729. 586729,122,641,112,129,1,65,11,"‘‘ kiṃ nu kho, amma, ajja amhākaṃ raññā dviguṇaṃ pupphamūlaṃ dinnan’’ ti?"
  6730. 586730,122,641,130,138,1,10,3,"‘‘ No, ayye’’ ti."
  6731. 586731,122,641,139,148,1,29,5,‘‘ Atha kasmā bahūni pupphānī’’ ti?
  6732. 586732,122,641,149,164,1,79,11,‘‘ Aññesu divasesu ahaṃ cattāro kahāpaṇe attano gahetvā catūhi pupphāni āharāmī’’ ti.
  6733. 586733,122,641,165,174,1,22,5,‘‘ Ajja kasmā na gaṇhī’’ ti?
  6734. 586734,122,641,175,185,1,61,6,‘‘ Sammāsambuddhassa dhammakathaṃ sutvā dhammassa adhigatattā’’ ti.
  6735. 586735,122,641,186,233,1,215,32,"Atha naṃ‘‘ are, duṭṭhadāsi ettakaṃ kālaṃ tayā gahitakahāpaṇe me dehī’’ ti atajjetvā,‘‘ amma, tayā pivitaṃ amataṃ amhepi pāyehī’’ ti vatvā‘‘ tena hi maṃ nhāpehī’’ ti vutte soḷasahi gandhodakaghaṭehi nhāpetvā dve maṭṭhasāṭake dāpesi. "
  6736. 586736,122,641,234,257,1,195,23,Sā ekaṃ nivāsetvā ekaṃ ekaṃsaṃ pārupitvā āsanaṃ paññāpetvā ekaṃ bījaniṃ āharāpetvā āsane nisīditvā citrabījaniṃ ādāya pañca mātugāmasatāni āmantetvā tāsaṃ satthārā desitaniyāmeneva dhammaṃ desesi.
  6737. 586737,122,641,258,265,1,64,7,Tassā dhammakathaṃ sutvā tā sabbāpi sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu.
  6738. 586738,122,642,2,39,1,208,28,"Tā sabbāpi khujjuttaraṃ vanditvā,‘‘ amma , ajjato paṭṭhāya tvaṃ kiliṭṭhakammaṃ mā kari, amhākaṃ mātuṭṭhāne ca ācariyaṭṭhāne ca ṭhatvā satthu santikaṃ gantvā satthārā desitaṃ dhammaṃ sutvā amhākaṃ kathehī’’ ti vadiṃsu. "
  6739. 586739,122,642,40,46,1,46,6,Sā tathā karontī aparabhāge tipiṭakadharā jātā.
  6740. 586740,122,642,47,68,1,131,15,"Atha naṃ satthā‘‘ etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ ti etadagge ṭhapesi. "
  6741. 586741,122,642,69,75,1,41,6,Tāpi kho pañcasatā itthiyo taṃ evamāhaṃsu–
  6742. 586742,122,642,76,94,1,75,10,"‘‘ amma, satthāraṃ daṭṭhukāmāmhā, taṃ no dassehi, gandhamālādīhi taṃ pūjessāmā’’ ti."
  6743. 586743,122,642,95,112,1,66,11,"‘‘ Ayye, rājakulaṃ nāma bhāriyaṃ, tumhe gahetvā bahi gantuṃ na sakkā’’ ti."
  6744. 586744,122,642,113,127,1,48,8,"‘‘ Amma, no mā nāsehi, dasseheva amhākaṃ satthāran’’ ti."
  6745. 586745,122,642,128,168,1,258,33,"‘‘ Tena hi tumhākaṃ vasanagabbhānaṃ bhittīsu yattakena oloketuṃ sakkā hoti, tattakaṃ chiddaṃ katvā gandhamālādīni āharāpetvā satthāraṃ tiṇṇaṃ seṭṭhīnaṃ gharadvāraṃ gacchantaṃ tumhe tesu tesu ṭhānesu ṭhatvā oloketha ceva, hatthe ca pasāretvā vandatha, pūjetha cā’’ ti. "
  6746. 586746,122,642,169,179,1,84,10,Tā tathā katvā satthāraṃ gacchantañca āgacchantañca oloketvā vandiṃsu ceva pūjesuñca.
  6747. 586747,122,643,2,77,1,429,55,"Athekadivasaṃ māgaṇḍiyā attano pāsādatalato nikkhamitvā caṅkamamānā tāsaṃ vasanaṭṭhānaṃ gantvā gabbhesu chiddaṃ disvā,‘‘ idaṃ kin’’ ti pucchitvā, tāhi tassā satthari āghātabaddhabhāvaṃ ajānantīhi‘‘ satthā imaṃ nagaraṃ āgato, mayaṃ ettha ṭhatvā satthāraṃ vandāma ceva pūjema cā’’ ti vutte,‘‘ āgato nāma imaṃ nagaraṃ samaṇo gotamo, idānissa kattabbaṃ jānissāmi, imāpi tassa upaṭṭhāyikā, imāsampi kattabbaṃ jānissāmī’’ ti cintetvā gantvā rañño ārocesi–"
  6748. 586748,122,643,78,94,1,89,10,"‘‘ mahārāja, sāmāvatimissikānaṃ bahiddhā patthanā atthi, katipāheneva te jīvitaṃ māressantī’’ ti. "
  6749. 586749,122,643,95,107,1,44,8,Rājā‘‘ na tā evarūpaṃ karissantī’’ ti na saddahi.
  6750. 586750,122,643,108,113,1,33,5,Punappunaṃ vuttepi na saddahi eva.
  6751. 586751,122,643,114,137,1,119,17,"Atha naṃ evaṃ tikkhattuṃ vuttepi asaddahantaṃ‘‘ sace me na saddahasi, tāsaṃ vasanaṭṭhānaṃ gantvā upacārehi, mahārājā’’ ti āha. "
  6752. 586752,122,643,138,166,1,176,21,"Rājā gantvā gabbhesu chiddaṃ disvā,‘‘ idaṃ kin’’ ti pucchitvā, tasmiṃ atthe ārocite tāsaṃ akujjhitvā, kiñci avatvāva chiddāni pidahāpetvā sabbagabbhesu uddhacchiddakavātapānāni kāresi. "
  6753. 586753,122,643,167,172,1,51,5,Uddhacchiddakavātapānāni kira tasmiṃ kāle uppannāni.
  6754. 586754,122,643,173,207,1,222,24,"Māgaṇḍiyā tāsaṃ kiñci kātuṃ asakkuṇitvā,‘‘ samaṇassa gotamasseva kattabbaṃ karissāmī’’ ti nāgarānaṃ lañjaṃ datvā,‘‘ samaṇaṃ gotamaṃ antonagaraṃ pavisitvā vicarantaṃ dāsakammakaraporisehi akkosetvā paribhāsetvā palāpethā’’ ti āṇāpesi. "
  6755. 586755,122,643,208,251,1,258,27,"Micchādiṭṭhikā tīsu ratanesu appasannā antonagaraṃ paviṭṭhaṃ satthāraṃ anubandhitvā ,‘‘ corosi , bālosi, mūḷhosi, oṭṭhosi, goṇosi, gadrabhosi, nerayikosi, tiracchānagatosi, natthi tuyhaṃ sugati, duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā’’ ti dasahi akkosavatthūhi akkosanti paribhāsanti. "
  6756. 586756,122,644,2,9,1,43,6,Taṃ sutvā āyasmā ānando satthāraṃ etadavoca–
  6757. 586757,122,644,10,26,1,70,10,"‘‘ bhante, ime nāgarā amhe akkosanti paribhāsanti, ito aññattha gacchāmā’’ ti."
  6758. 586758,122,644,27,34,1,14,2,"‘‘ Kuhiṃ, ānandoti’’?"
  6759. 586759,122,644,35,44,1,23,4,"‘‘ Aññaṃ nagaraṃ, bhante’’ ti."
  6760. 586760,122,644,45,58,1,60,8,"‘‘ Tattha manussesu akkosantesu puna kattha gamissāma, ānando’’ ti?"
  6761. 586761,122,644,59,69,1,30,5,"‘‘ Tatopi aññaṃ nagaraṃ, bhante’’ ti."
  6762. 586762,122,644,70,80,1,49,6,‘‘ Tatthāpi manussesu akkosantesu kuhiṃ gamissāmā’’ ti?
  6763. 586763,122,644,81,91,1,30,5,"‘‘ Tatopi aññaṃ nagaraṃ, bhante’’ ti."
  6764. 586764,122,644,92,100,1,28,5,"‘‘ Ānanda, evaṃ kātuṃ na vaṭṭati. "
  6765. 586765,122,644,101,111,1,77,9,"Yattha adhikaraṇaṃ uppannaṃ, tattheva tasmiṃ vūpasante aññattha gantuṃ vaṭṭati. "
  6766. 586766,122,644,112,122,1,30,6,"Ke pana te, ānanda, akkosantī’’ ti?"
  6767. 586767,122,644,123,134,1,47,6,"‘‘ Bhante, dāsakammakare upādāya sabbe akkosantī’’ ti."
  6768. 586768,122,644,135,175,1,246,32,"‘‘ Ahaṃ, ānanda, saṅgāmaṃ otiṇṇahatthisadiso, saṅgāmaṃ otiṇṇahatthino hi catūhi disāhi āgate sare sahituṃ bhāro, tatheva bahūhi dussīlehi kathitakathānaṃ sahanaṃ nāma mayhaṃ bhāro’’ ti vatvā attānaṃ ārabbha dhammaṃ desento imā nāgavagge tisso gāthā abhāsi–"
  6769. 586769,122,645,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Ahaṃ nāgova saṅgāme, cāpato patitaṃ saraṃ; "
  6770. 586770,122,646,2,8,1,43,5,"Ativākyaṃ titikkhissaṃ, dussīlo hi bahujjano."
  6771. 586771,122,647,2,11,1,43,6,"‘ ‘ Dantaṃ nayanti samitiṃ, dantaṃ rājābhirūhati; "
  6772. 586772,122,648,2,8,1,44,5,"Danto seṭṭho manussesu, yotivākyaṃ titikkhati."
  6773. 586773,122,649,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Varamassatarā dantā, ājānīyā ca sindhavā; "
  6774. 586774,122,650,2,20,1,43,7,"Kuñjarā ca mahānāgā, attadanto tato varan’’ ti.( dha. pa.320-322); "
  6775. 586775,122,651,2,6,1,46,4,Dhammakathā sampattamahājanassa sātthikā ahosi.
  6776. 586776,122,651,7,31,1,167,20,"Evaṃ dhammaṃ desetvā mā cintayi, ānanda, ete sattāhamattameva akkosissanti, aṭṭhame divase tuṇhī bhavissanti, buddhānañhi uppannaṃ adhikaraṇaṃ sattāhato uttari na gacchati. "
  6777. 586777,122,651,32,110,1,441,54,"Māgaṇḍiyā satthāraṃ akkosāpetvā palāpetuṃ asakkontī,‘‘ kiṃ nu kho karissāmī’’ ti cintetvā,‘‘ imā etassa upatthambhabhūtā, etāsampi byasanaṃ karissāmī’’ ti ekadivasaṃ rañño surāpānaṭṭhāne upaṭṭhānaṃ karontī cūḷapitu sāsanaṃ pahiṇi‘‘ attho me kira kukkuṭehi , aṭṭha matakukkuṭe, aṭṭha sajīvakukkuṭe ca gahetvā āgacchatu, āgantvā ca sopānamatthake ṭhatvā āgatabhāvaṃ nivedetvā‘ pavisatū’ ti vuttepi apavisitvā paṭhamaṃ aṭṭha sajīvakukkuṭe pahiṇatu,‘ pacchā itare’’’ ti. "
  6778. 586778,122,651,111,123,1,57,8,Cūḷāpaṭṭhākassa ca‘‘ mama vacanaṃ kareyyāsī’’ ti lañjaṃ adāsi.
  6779. 586779,122,651,124,148,1,93,13,"Māgaṇḍiyo āgantvā, rañño nivedāpetvā,‘‘ pavisatū’’ ti vutte,‘‘ rañño āpānabhūmiṃ na pavisissāmī’’ ti āha. "
  6780. 586780,122,651,149,154,1,26,3,Itarā cūḷupaṭṭhākaṃ pahiṇi –
  6781. 586781,122,651,155,167,1,37,6,"‘‘ gaccha, tāta, mama cūḷapitu santikan’’ ti. "
  6782. 586782,122,651,168,187,1,87,13,"So gantvā tena dinne aṭṭha sajīvakukkuṭe ānetvā,‘‘ deva, purohitena paṇṇākāro pahito’’ ti āha. "
  6783. 586783,122,651,188,205,1,67,12,"Rājā‘‘ bhaddako vata no uttaribhaṅgo uppanno, ko nu kho paceyyā’’ ti āha. "
  6784. 586784,122,651,206,228,1,117,14,"Māgaṇḍiyā,‘‘ mahārāja, sāmāvatippamukhā pañcasatā itthiyo nikkammikā vicaranti, tāsaṃ pesehi, tā pacitvā āharissantī’’ ti āha. "
  6785. 586785,122,651,229,247,1,85,13,"Rājā‘‘ gaccha, tāsaṃ datvā aññassa kira hatthe adatvā sayameva māretvā pacantū’’ ti pesesi. "
  6786. 586786,122,651,248,274,1,125,18,Cūḷupaṭṭhāko‘‘ sādhu devā’’ ti gantvā tathā vatvā tāhi‘‘ mayaṃ pāṇātipātaṃ na karomā’’ ti paṭikkhitto āgantvā tamatthaṃ rañño ārocesi.
  6787. 586787,122,651,275,305,1,146,21,"Māgaṇḍiyā‘‘ diṭṭhaṃ te, mahārāja, idāni tāsaṃ pāṇātipātassa karaṇaṃ vā akaraṇaṃ vā jānissasi,‘ samaṇassa gotamassa pacitvā pesentū’ ti vadehi devā’’ ti āha. "
  6788. 586788,122,651,306,310,1,23,4,Rājā tathā vatvā pesesi.
  6789. 586789,122,651,311,340,1,164,24,"Itaro te gahetvā gacchanto viya hutvā gantvā te kukkuṭe purohitassa datvā matakukkuṭe tāsaṃ santikaṃ netvā,‘‘ ime kira kukkuṭe pacitvā satthu santikaṃ pahiṇathā’’ ti āha. "
  6790. 586790,122,651,341,358,1,63,10,"Tā,‘‘ sāmi, āhara, idaṃ nāma amhākaṃ kiccan’’ ti paccuggantvā gaṇhiṃsu. "
  6791. 586791,122,651,359,388,1,135,18,"So rañño santikaṃ gantvā,‘‘ kiṃ, tātā’’ ti puṭṭho,‘‘ samaṇassa gotamassa pacitvā pesethāti vuttamatteyeva paṭimaggaṃ āgantvā gaṇhiṃsū’’ ti ācikkhi. "
  6792. 586792,122,651,389,412,1,109,16,"Māgaṇḍiyā‘‘ passa, mahārāja, na tā tumhādisānaṃ karonti, bahiddhā patthanā tāsaṃ atthīti vutte na saddahasī’’ ti āha. "
  6793. 586793,122,651,413,420,1,44,6,Rājā taṃ sutvāpi adhivāsetvā tuṇhīyeva ahosi.
  6794. 586794,122,651,421,432,1,41,7,Māgaṇḍiyā‘‘ kiṃ nu kho karissāmī’’ ti cintesi.
  6795. 586795,122,652,2,23,1,130,16,Tadā pana rājā‘‘ sāmāvatiyā vāsuladattāya māgaṇḍiyāya cā’’ ti tissannampi etāsaṃ pāsādatale vārena vārena sattāhaṃ sattāhaṃ vītināmeti .
  6796. 586796,122,652,24,43,1,103,15,Atha naṃ‘‘ sve vā parasuve vā sāmāvatiyā pāsādatalaṃ gamissatī’’ ti ñatvā māgaṇḍiyā cūḷapitu sāsanaṃ pahiṇi–
  6797. 586797,122,652,44,56,1,49,8,‘‘ agadena kira dāṭhā dhovitvā ekaṃ sappaṃ pesetū’’ ti.
  6798. 586798,122,652,57,61,1,21,4,So tathā katvā pesesi.
  6799. 586799,122,652,62,74,1,95,11,"Rājā attano gamanaṭṭhānaṃ hatthikantavīṇaṃ ādāyayeva gacchati, tassā pokkhare ekaṃ chiddaṃ atthi. "
  6800. 586800,122,652,75,83,1,67,8,Māgaṇḍiyā tena chiddena sappaṃ pavesetvā chiddaṃ mālāguḷena thakesi.
  6801. 586801,122,652,84,88,1,37,4,Sappo dvīhatīhaṃ antovīṇāyameva ahosi.
  6802. 586802,122,652,89,121,1,146,19,"Māgaṇḍiyā rañño gamanadivase‘‘ ajja katarissitthiyā pāsādaṃ gamissasi devā’’ ti pucchitvā‘‘ sāmāvatiyā’’ ti vutte,‘‘ ajja mayā, mahārāja, amanāpo supino diṭṭho. "
  6803. 586803,122,652,122,131,1,30,6,"Na sakkā tattha gantuṃ, devā’’ ti?"
  6804. 586804,122,652,132,138,1,13,2,‘‘ Gacchāmevā’’ ti.
  6805. 586805,122,652,139,175,1,168,24,"Sā yāva tatiyaṃ vāretvā,‘‘ evaṃ sante ahampi tumhehi saddhiṃ gamissāmi, devā’’ ti vatvā nivattiyamānāpi anivattitvā,‘‘ na jānāmi, kiṃ bhavissati devā’’ ti raññā saddhiṃyeva agamāsi. "
  6806. 586806,122,653,2,15,1,127,12,Rājā sāmāvatimissikāhi dinnāni vatthapupphagandhābharaṇāni dhāretvā subhojanaṃ bhuñjitvā vīṇaṃ ussīsake ṭhapetvā sayane nipajji.
  6807. 586807,122,653,16,24,1,74,8,Māgaṇḍiyā aparāparaṃ vicarantī viya hutvā vīṇāchiddato pupphaguḷaṃ apanesi.
  6808. 586808,122,653,25,37,1,96,11,Sappo dvīhatīhaṃ nirāhāro tena chiddena nikkhamitvā passasanto phaṇaṃ katvā sayanapiṭṭhe nipajji .
  6809. 586809,122,653,38,117,1,384,58,"Māgaṇḍiyā taṃ disvā,‘‘ dhī dhī, deva, sappo’’ ti mahāsaddaṃ katvā rājānañca tā ca akkosantī,‘‘ ayaṃ andhabālarājā alakkhiko mayhaṃ vacanaṃ na suṇāti, imāpi nissirīkā dubbinītā, kiṃ nāma rañño santikā na labhanti, kiṃ nu tumhe imasmiṃ mateyeva sukhaṃ jīvissatha, jīvante dukkhaṃ jīvatha,‘ ajja mayā pāpasupino diṭṭho, sāmāvatiyā pāsādaṃ gantuṃ na vaṭṭatī’ ti vārentiyāpi me vacanaṃ na suṇasi, devā’’ ti āha. "
  6810. 586810,122,653,118,165,1,294,38,"Rājā sappaṃ disvā maraṇabhayatajjito‘‘ evarūpampi nāma imā karissanti, aho pāpā, ahaṃ imāsaṃ pāpabhāvaṃ ācikkhantiyāpi imissā vacanaṃ na saddahiṃ, paṭhamaṃ attano gabbhesu chiddāni katvā nisinnā, puna mayā pesite kukkuṭe paṭipahiṇiṃsu, ajja sayane sappaṃ vissajjiṃsū’’ ti kodhena sampajjalito viya ahosi. "
  6811. 586811,122,654,2,8,1,46,5,Sāmāvatīpi pañcannaṃ itthisatānaṃ ovādaṃ adāsi–
  6812. 586812,122,654,9,35,1,129,19,"‘‘ ammā, amhākaṃ aññaṃ paṭisaraṇaṃ natthi, narinde ca deviyā ca attani ca samameva mettacittaṃ pavattetha, mā kassaci kopaṃ karitthā’’ ti. "
  6813. 586813,122,654,36,57,1,164,20,Rājā sahassathāmaṃ siṅgadhanuṃ ādāya jiyaṃ pothetvā visapītaṃ saraṃ sannayhitvā sāmāvatiṃ dhure katvā sabbā tā paṭipāṭiyā ṭhapāpetvā sāmāvatiyā ure saraṃ vissajjesi.
  6814. 586814,122,654,58,69,1,102,11,So tassā mettānubhāvena paṭinivattitvā āgatamaggābhimukhova hutvā rañño hadayaṃ pavisanto viya aṭṭhāsi.
  6815. 586815,122,654,70,72,1,12,2,Rājā cintesi–
  6816. 586816,122,654,73,122,1,312,40,"‘‘ mayā khitto saro silampi vinivijjhitvā gacchati, ākāse paṭihananakaṭṭhānaṃ natthi, atha ca panesa nivattitvā mama hadayābhimukho jāto, ayañhi nāma nissatto nijjīvo saropi etissā guṇaṃ jānāti, ahaṃ manussabhūtopi na jānāmī’’ ti, so dhanuṃ chaḍḍetvā añjaliṃ paggayha sāmāvatiyā pādamūle ukkuṭikaṃ nisīditvā imaṃ gāthamāha–"
  6817. 586817,122,655,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Sammuyhāmi pamuyhāmi, sabbā muyhanti me disā; "
  6818. 586818,122,656,2,13,1,47,8,"Sāmāvati maṃ tāyassu, tvañca me saraṇaṃ bhavā’’ ti. "
  6819. 586819,122,657,2,41,1,167,24,"Sā tassa vacanaṃ sutvā,‘‘ sādhu, deva, maṃ saraṇaṃ gacchā’’ ti avatvā,‘‘ yamahaṃ, mahārāja, saraṇaṃ gatā, tameva tvampi saraṇaṃ gacchāhī’’ ti idaṃ vatvā sāmāvatī sammāsambuddhasāvikā–"
  6820. 586820,122,658,2,14,1,47,9,"‘ ‘ Mā maṃ tvaṃ saraṇaṃ gaccha, yamahaṃ saraṇaṃ gatā; "
  6821. 586821,122,659,2,9,1,39,6,"Esa buddho mahārāja, esa buddho anuttaro; "
  6822. 586822,122,660,2,14,1,53,9,"Saraṇaṃ gaccha taṃ buddhaṃ, tvañca me saraṇaṃ bhavā’’ ti."
  6823. 586823,122,660,15,15,1,0,0,–
  6824. 586824,122,661,2,4,1,3,1,Āha .
  6825. 586825,122,661,5,21,1,78,11,"Rājā tassa vacanaṃ sutvā,‘‘ idānāhaṃ atirekataraṃ bhāyāmī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–"
  6826. 586826,122,662,2,12,1,43,8,"‘ ‘ Esa bhiyyo pamuyhāmi, sabbā muyhanti me disā; "
  6827. 586827,122,663,2,13,1,47,8,"Sāmāvati maṃ tāyassu, tvañca me saraṇaṃ bhavā’’ ti. "
  6828. 586828,122,664,2,40,1,165,25,"Atha naṃ sā purimanayeneva puna paṭikkhipitvā,‘‘ tena hi tvañca saraṇaṃ gacchāmi, satthārañca saraṇaṃ gacchāmi, varañca te dammī’’ ti vutte,‘‘ varo gahito hotu, mahārājā’’ ti āha. "
  6829. 586829,122,664,41,66,1,159,18,"So satthāraṃ upasaṅkamitvā saraṇaṃ gantvā nimantetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sattāhaṃ mahādānaṃ datvā sāmāvatiṃ āmantetvā,‘‘ uṭṭhehi, varaṃ gaṇhā’’ ti āha."
  6830. 586830,122,664,67,98,1,164,22,"‘‘ Mahārāja, mayhaṃ hiraññādīhi attho natthi, imaṃ pana me varaṃ dehi, tathā karohi, yathā satthā nibaddhaṃ pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ idhāgacchati, dhammaṃ suṇissāmī’’ ti. "
  6831. 586831,122,664,99,124,1,136,16,"Rājā satthāraṃ vanditvā,‘‘ bhante, pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ nibaddhaṃ idhāgacchatha, sāmāvatimissikā‘ dhammaṃ suṇissāmā’ ti vadantī’’ ti āha."
  6832. 586832,122,664,125,145,1,113,14,"‘‘ Mahārāja, buddhānaṃ nāma ekasmiṃ ṭhāne nibaddhaṃ gantuṃ na vaṭṭati, mahājano satthāraṃ āgamanatthāya paccāsīsatī’’ ti."
  6833. 586833,122,664,146,159,1,40,7,"‘‘ Tena hi, bhante, ekaṃ bhikkhuṃ āṇāpethā’’ ti. "
  6834. 586834,122,664,160,163,1,28,3,Satthā ānandattheraṃ āṇāpesi.
  6835. 586835,122,664,164,173,1,71,9,So tato paṭṭhāya pañca bhikkhusatāni ādāya nibaddhaṃ rājakulaṃ gacchati.
  6836. 586836,122,664,174,183,1,65,8,"Tāpi deviyo nibaddhaṃ theraṃ saparivāraṃ bhojenti, dhammaṃ suṇanti. "
  6837. 586837,122,664,184,196,1,96,10,"Tā ekadivasaṃ therassa dhammakathaṃ sutvā pasīditvā, pañcahi uttarāsaṅgasatehi dhammapūjaṃ akaṃsu . "
  6838. 586838,122,664,197,204,1,51,7,Ekeko uttarāsaṅgo pañca satāni pañca satāni agghati.
  6839. 586839,122,665,2,7,1,30,5,Tā ekavatthā disvā rājā pucchi–
  6840. 586840,122,665,8,16,1,23,4,‘‘ kuhiṃ vo uttarāsaṅgo’’ ti.
  6841. 586841,122,665,17,25,1,19,4,‘‘ Ayyassa no dinnā’’ ti.
  6842. 586842,122,665,26,34,1,20,4,‘‘ Tena sabbe gahitā’’ ti?
  6843. 586843,122,665,35,43,1,13,3,"‘‘ Āma, gahitā’’ ti. "
  6844. 586844,122,665,44,74,1,189,22,"Rājā theraṃ upasaṅkamitvā vanditvā tāhi uttarāsaṅgānaṃ dinnabhāvaṃ pucchitvā tāhi dinnabhāvañca therena gahitabhāvañca sutvā,‘‘ nanu, bhante, atibahūni vatthāni, ettakehi kiṃ karissathā’’ ti pucchi."
  6845. 586845,122,665,75,90,1,91,10,"‘‘ Amhākaṃ pahonakāni vatthāni gaṇhitvā sesāni jiṇṇacīvarikānaṃ bhikkhūnaṃ dassāmi, mahārājā’’ ti."
  6846. 586846,122,665,91,101,1,41,6,‘‘ Te attano jiṇṇacīvarāni kiṃ karissantī’’ ti?
  6847. 586847,122,665,102,109,1,32,3,‘‘ Jiṇṇataracīvarikānaṃ dassantī’’ ti.
  6848. 586848,122,665,110,121,1,45,6,‘‘ Te attano jiṇṇataracīvarāni kiṃ karissantī’’ ti?
  6849. 586849,122,665,122,129,1,29,3,‘‘ Paccattharaṇāni karissantī’’ ti.
  6850. 586850,122,665,130,138,1,39,4,‘‘ Purāṇapaccattharaṇāni kiṃ karissantī’’ ti?
  6851. 586851,122,665,139,146,1,29,3,‘‘ Bhūmattharaṇāni karissantī’’ ti.
  6852. 586852,122,665,147,155,1,39,4,‘‘ Purāṇabhūmattharaṇāni kiṃ karissantī’’ ti?
  6853. 586853,122,665,156,165,1,37,4,"‘‘ Pādapuñchanāni karissanti, mahārājā’’ ti."
  6854. 586854,122,665,166,174,1,38,4,‘‘ Purāṇapādapuñchanāni kiṃ karissantī’’ ti?
  6855. 586855,122,665,175,186,1,66,7,‘‘ Khaṇḍākhaṇḍikaṃ koṭṭetvā mattikāya madditvā bhittiṃ limpissantī’’ ti.
  6856. 586856,122,665,187,200,1,54,8,"‘‘ Bhante, ettakāni katvāpi ayyānaṃ dinnāni na nassantī’’ ti?"
  6857. 586857,122,665,201,209,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti. "
  6858. 586858,122,665,210,219,1,80,9,Rājā pasanno aparānipi pañca vatthasatāni āharāpetvā therassa pādamūle ṭhapāpesi.
  6859. 586859,122,665,220,248,1,282,24,"Thero kira pañcasatagghanakāneva vatthāni pañcasatabhāgena pādamūle ṭhapetvā dinnāni pañcasatakkhattuṃ labhi, sahassagghanakāni sahassabhāgena pādamūle ṭhapetvā dinnāni sahassakkhattuṃ labhi, satasahassagghanakāni satasahassabhāgena pādamūle ṭhapetvā dinnāni satasahassakkhattuṃ labhi. "
  6860. 586860,122,665,249,261,1,80,12,Ekaṃ dve tīṇi cattāri pañca dasātiādinā nayena laddhānaṃ pana gaṇanā nāma natthi.
  6861. 586861,122,665,262,274,1,123,12,Tathāgate kira parinibbute thero sakalajambudīpaṃ vicaritvā sabbavihāresu bhikkhūnaṃ attano santakāneva pattacīvarāni adāsi.
  6862. 586862,122,666,2,8,1,31,4,Tadā māgaṇḍiyāpi‘‘ yamahaṃ karomi.
  6863. 586863,122,666,9,38,1,139,21,"Taṃ tathā ahutvā aññathāva hoti, idāni kiṃ nu kho karissāmī’’ ti cintetvā,‘‘ attheso upāyo’’ ti raññe uyyānakīḷaṃ gacchante cūḷapitu sāsanaṃ pahiṇi–"
  6864. 586864,122,666,39,75,1,245,30,"‘‘ sāmāvatiyā pāsādaṃ gantvā, dussakoṭṭhāgārāni ca telakoṭṭhāgārāni ca vivarāpetvā, dussāni telacāṭīsu temetvā temetvā thambhe veṭhetvā tā sabbāpi ekato katvā dvāraṃ pidahitvā bahi yantakaṃ datvā daṇḍadīpikāhi gehe aggiṃ dadamāno otaritvā gacchatū’’ ti. "
  6865. 586865,122,666,76,89,1,103,12,So pāsādaṃ abhiruyha koṭṭhāgārāni vivaritvā vatthāni telacāṭīsu temetvā temetvā thambhe veṭhetuṃ ārabhi.
  6866. 586866,122,666,90,104,1,78,10,Atha naṃ sāmāvatippamukhā itthiyo‘‘ kiṃ etaṃ cūḷapitā’’ ti vadantiyo upasaṅkamiṃsu.
  6867. 586867,122,666,105,147,1,240,34,"‘‘ Ammā, rājā daḷhikammatthāya ime thambhe telapilotikāhi veṭhāpeti, rājagehe nāma suyuttaṃ duyuttaṃ dujjānaṃ, mā me santike hotha, ammā’’ ti evaṃ vatvā tā āgatā gabbhe pavesetvā dvārāni pidahitvā bahi yantakaṃ datvā ādito paṭṭhāya aggiṃ dento otari. "
  6868. 586868,122,666,148,152,1,27,4,Sāmāvatī tāsaṃ ovādaṃ adāsi–
  6869. 586869,122,666,153,173,1,135,15,"‘‘ amhākaṃ anamatagge saṃsāre vicarantīnaṃ evameva agginā jhāyamānānaṃ attabhāvānaṃ paricchedo buddhañāṇenapi na sukaro, appamattā hothā’’ ti. "
  6870. 586870,122,666,174,185,1,106,10,"Tā gehe jhāyante vedanāpariggahakammaṭṭhānaṃ manasikarontiyo kāci dutiyaphalaṃ, kāci tatiyaphalaṃ pāpuṇiṃsu. "
  6871. 586871,122,666,186,188,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  6872. 586872,122,666,189,214,1,204,21,"‘‘ atha kho sambahulā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ–"
  6873. 586873,122,666,215,232,1,109,12,"‘ idha, bhante, rañño utenassa uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ, pañca ca itthisatāni kālakatāni sāmāvatippamukhāni. "
  6874. 586874,122,666,233,245,1,51,8,"Tāsaṃ, bhante, upāsikānaṃ kā gati, ko abhisamparāyo’ ti? "
  6875. 586875,122,666,246,272,1,125,15,"Santettha, bhikkhave, upāsikāyo sotāpannā , santi sakadāgāmiyo, santi anāgāmiyo, sabbā tā, bhikkhave , upāsikāyo anipphalā kālakatā’’ ti. "
  6876. 586876,122,666,273,283,1,69,10,Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi–
  6877. 586877,122,667,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Mohasambandhano loko, bhabbarūpova dissati; "
  6878. 586878,122,668,2,7,1,37,4,"Upadhībandhano bālo, tamasā parivārito; "
  6879. 586879,122,669,2,17,1,46,6,"Sassatoriva khāyati, passato natthi kiñcanan’’ ti.( udā.70); "
  6880. 586880,122,670,2,25,1,143,18,"Evañca pana vatvā,‘‘ bhikkhave, sattā nāma vaṭṭe vicarantā niccakālaṃ appamattā hutvā puññakammameva na karonti, pamādino hutvā pāpakammampi karonti. "
  6881. 586881,122,670,26,37,1,70,9,Tasmā vaṭṭe vicarantā sukhampi dukkhampi anubhavantī’’ ti dhammaṃ desesi.
  6882. 586882,122,671,2,17,1,91,11,Rājā ‘‘ sāmāvatiyā gehaṃ kira jhāyatī’’ ti sutvā vegenāgacchantopi adaḍḍhe sampāpuṇituṃ nāsakkhi.
  6883. 586883,122,671,18,40,1,146,17,"Āgantvā pana gehaṃ nibbāpento uppannabalavadomanasso amaccagaṇaparivuto nisīditvā sāmāvatiyā guṇe anussaranto,‘‘ kassa nu kho idaṃ kamman’’ ti cintetvā–"
  6884. 586884,122,671,41,68,1,125,16,"‘‘ māgaṇḍiyāya kāritaṃ bhavissatī’’ ti ñatvā,‘‘ tāsetvā pucchiyamānā na kathessati, saṇikaṃ upāyena pucchissāmī’’ ti cintetvā amacce āha–"
  6885. 586885,122,671,69,117,1,219,33,"‘‘ ambho, ahaṃ ito pubbe uṭṭhāya samuṭṭhāya āsaṅkitaparisaṅkitova homi, sāmāvatī me niccaṃ otārameva gavesati, idāni pana me cittaṃ nibbutaṃ bhavissati, sukhena ca vasituṃ labhissāmī’’ ti, te‘‘ kena nu kho, deva, idaṃ katan’’ ti āhaṃsu."
  6886. 586886,122,671,118,128,1,40,6,‘‘ Mayi sinehena kenaci kataṃ bhavissatī’’ ti.
  6887. 586887,122,671,129,155,1,120,18,"Māgaṇḍiyāpi samīpe ṭhitā taṃ sutvā,‘‘ nāñño koci kātuṃ sakkhissati, mayā kataṃ, deva, ahaṃ cūḷapitaraṃ āṇāpetvā kāresin’’ ti āha."
  6888. 586888,122,671,156,179,1,105,16,"‘‘ Taṃ ṭhapetvā añño mayi sineho satto nāma natthi, pasannosmi, varaṃ te dammi, attano ñātigaṇaṃ pakkosāpehī’’ ti. "
  6889. 586889,122,671,180,184,1,27,4,Sā ñātakānaṃ sāsanaṃ pahiṇi–
  6890. 586890,122,671,185,198,1,47,8,"‘‘ rājā me pasanno varaṃ deti, sīghaṃ āgacchantū’’ ti. "
  6891. 586891,122,671,199,204,1,42,5,Rājā āgatāgatānaṃ mahantaṃ sakkāraṃ kāresi.
  6892. 586892,122,671,205,220,1,78,11,Taṃ disvā tassā aññātakāpi lañjaṃ datvā‘‘ mayaṃ māgaṇḍiyāya ñātakā’’ ti āgacchiṃsu.
  6893. 586893,122,671,221,239,1,139,18,Rājā te sabbe gāhāpetvā rājaṅgaṇe nābhippamāṇe āvāṭe khaṇāpetvā te tattha nisīdāpetvā paṃsūhi pūretvā upari palāle vikirāpetvā aggiṃ dāpesi.
  6894. 586894,122,671,240,248,1,73,7,Cammassa daḍḍhakāle ayanaṅgalena kasāpetvā khaṇḍākhaṇḍaṃ hīrāhīraṃ kāresi.
  6895. 586895,122,671,249,266,1,144,15,Māgaṇḍiyāya sarīratopi tikhiṇena satthena ghanaghanaṭṭhānesu maṃsaṃ uppāṭetvā telakapālaṃ uddhanaṃ āropetvā pūve viya pacāpetvā tameva khādāpesi.
  6896. 586896,122,672,2,23,1,130,14,"Dhammasabhāyampi bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ,‘‘ ananucchavikaṃ vata, āvuso, evarūpāya saddhāya pasannāya upāsikāya evarūpaṃ maraṇan’’ ti. "
  6897. 586897,122,672,24,61,1,176,22,"Satthā āgantvā,‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte‘‘ bhikkhave, imasmiṃ attabhāve sāmāvatippamukhānaṃ itthīnaṃ etaṃ ayuttaṃ sampattaṃ. "
  6898. 586898,122,672,62,92,1,128,20,"Pubbe katakammassa pana yuttameva etāhi laddhan’’ ti vatvā,‘‘ kiṃ, bhante, etāhi pubbe kataṃ, taṃ ācikkhathā’’ ti tehi yācito atītaṃ āhari– "
  6899. 586899,122,673,2,12,1,93,10,Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente rājagehe nibaddhaṃ aṭṭha paccekabuddhā bhuñjanti.
  6900. 586900,122,673,13,17,1,33,4,Pañcasatā itthiyo te upaṭṭhahanti.
  6901. 586901,122,673,18,34,1,115,14,"Tesu satta paccekabuddhā himavantaṃ gacchanti, eko nadītīre ekaṃ tiṇagahanaṃ atthi, tattha jhānaṃ samāpajjitvā nisīdi. "
  6902. 586902,122,673,35,47,1,90,11,Athekadivasaṃ rājā paccekabuddhesu gatesu tā itthiyo ādāya nadiyaṃ udakakīḷaṃ kīḷituṃ gato.
  6903. 586903,122,673,48,84,1,223,27,"Tattha tā itthiyo divasabhāgaṃ udake kīḷitvā uttaritvā sītapīḷitā aggiṃ visibbetukāmā‘‘ amhākaṃ aggikaraṇaṭṭhānaṃ olokethā’’ ti aparāparaṃ vicarantiyo taṃ tiṇagahanaṃ disvā,‘‘ tiṇarāsī’’ ti saññāya taṃ parivāretvā ṭhitā aggiṃ adaṃsu. "
  6904. 586904,122,673,85,123,1,220,30,"Tiṇesu jhāyitvā patantesu paccekabuddhaṃ disvā,‘‘ naṭṭhāmhā, amhākaṃ rañño paccekabuddho jhāyati, rājā ñatvā amhe nāsessati, sudaḍḍhaṃ naṃ karissāmā’’ ti sabbā tā itthiyo ito cito ca dārūni āharitvā tassa upari dārurāsiṃ kariṃsu. "
  6905. 586905,122,673,124,126,1,18,2,Mahādārurāsi ahosi.
  6906. 586906,122,673,127,139,1,49,7,"Atha naṃ ālimpetvā,‘‘ idāni jhāyissatī’’ ti pakkamiṃsu. "
  6907. 586907,122,673,140,153,1,94,12,"Tā paṭhamaṃ asañcetanikā hutvā kammunā na bajjhiṃsu, idāni pacchā sañcetanāya kammunā bajjhiṃsu. "
  6908. 586908,122,673,154,165,1,117,11,Paccekabuddhaṃ pana antosamāpattiyaṃ sakaṭasahassehi dārūni āharitvā ālimpentāpi usmākāramattampi gahetuṃ na sakkonti.
  6909. 586909,122,673,166,173,1,51,7,Tasmā so sattame divase uṭṭhāya yathāsukhaṃ agamāsi.
  6910. 586910,122,673,174,191,1,154,17,Tā tassa kammassa katattā bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena attabhāvasate imināva niyāmena gehe jhāyamāne jhāyiṃsu.
  6911. 586911,122,673,192,195,1,25,3,Idaṃ etāsaṃ pubbakammanti.
  6912. 586912,122,674,2,8,1,42,5,Evaṃ vutte bhikkhū satthāraṃ paṭipucchiṃsu–
  6913. 586913,122,674,9,39,1,151,20,"‘‘ khujjuttarā pana, bhante, kena kammena khujjā jātā, kena kammena mahāpaññā, kena kammena sotāpattiphalaṃ adhigatā, kena kammena paresaṃ pesanakāritā jātā’’ ti? "
  6914. 586914,122,674,40,53,1,100,11,"Bhikkhave, tasseva rañño bārāṇasiyaṃ rajjaṃ karaṇakāle sveva paccekabuddho thokaṃ khujjadhātuko ahosi. "
  6915. 586915,122,674,54,77,1,155,18,"Athekā upaṭṭhāyikā itthī kambalaṃ pārupitvā suvaṇṇasaraṇaṃ gahetvā,‘‘ amhākaṃ paccekabuddho evañca evañca vicaratī’’ ti khujjā hutvā tassa vicaraṇākāraṃ dassesi. "
  6916. 586916,122,674,78,82,1,28,4,Tassa nissandena khujjā jātā.
  6917. 586917,122,674,83,94,1,97,11,Te pana paccekabuddhe paṭhamadivase rājagehe nisīdāpetvā patte gāhāpetvā pāyāsassa pūretvā dāpesi.
  6918. 586918,122,674,95,102,1,73,7,Uṇhapāyāsassa pūre patte paccekabuddhā parivattetvā parivattetvā gaṇhanti.
  6919. 586919,122,674,103,124,1,104,16,"Sā itthī te tathā karonte disvā attano santakāni aṭṭha dantavalayāni datvā,‘‘ idha ṭhapetvā gaṇhathā’’ ti āha. "
  6920. 586920,122,674,125,144,1,94,14,"Tesu tathā katvā taṃ oloketvā ṭhitesu tesaṃ adhippāyaṃ ñatvā,‘‘ natthi, bhante, amhākaṃ etehi attho. "
  6921. 586921,122,674,145,155,1,56,7,"Tumhākaññeva etāni pariccattāni, gahetvā gacchathā’’ ti āha. "
  6922. 586922,122,674,156,160,1,40,4,Te gahetvā nandamūlakapabbhāraṃ agamaṃsu.
  6923. 586923,122,674,161,165,1,34,4,Ajjatanāpi tāni valayāni arogāneva.
  6924. 586924,122,674,166,174,1,63,8,Sā tassa kammassa nissandena idāni tipiṭakadharā mahāpaññā jātā.
  6925. 586925,122,674,175,181,1,71,6,Paccekabuddhānaṃ kataupaṭṭhānassa nissandena pana sotāpattiphalaṃ pattā.
  6926. 586926,122,674,182,185,1,32,3,Idamassā buddhantare pubbakammaṃ.
  6927. 586927,122,675,2,13,1,120,11,Kassapasammāsambuddhakāle pana ekā bārāṇasiseṭṭhino dhītā vaḍḍhamānakacchāyāya ādāsaṃ gahetvā attānaṃ alaṅkarontī nisīdi.
  6928. 586928,122,675,14,23,1,61,8,Athassā vissāsikā ekā khīṇāsavā bhikkhunī taṃ daṭṭhuṃ agamāsi.
  6929. 586929,122,675,24,31,1,73,7,Bhikkhuniyo hi khīṇāsavāpi sāyanhasamaye upaṭṭhākakulāni daṭṭhukāmā honti.
  6930. 586930,122,675,32,58,1,131,19,"Tasmiṃ pana khaṇe seṭṭhidhītāya santike kāci pesanakārikā natthi, sā‘‘ vandāmi, ayye, etaṃ tāva me pasādhanapeḷakaṃ gahetvā dethā’’ ti āha. "
  6931. 586931,122,675,59,61,1,13,2,Therī cintesi–
  6932. 586932,122,675,62,75,1,72,10,"‘‘ sacassā imaṃ gaṇhitvā na dassāmi, mayi āghātaṃ katvā niraye nibbattissati. "
  6933. 586933,122,675,76,84,1,58,7,"Sace pana dassāmi, parassa pesanakārikā hutvā nibbattissati. "
  6934. 586934,122,675,85,94,1,55,7,Nirayasantāpato kho pana parassa pesanabhāvova seyyo’’ ti.
  6935. 586935,122,675,95,104,1,43,7,‘‘ Sā anudayaṃ paṭicca taṃ gahetvā tassā adāsi.
  6936. 586936,122,675,105,114,1,54,7,Tassa kammassa nissandena paresaṃ pesanakārikā jātā’’ ti.
  6937. 586937,122,676,2,43,1,256,32,"Atha punekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ‘‘ sāmāvatippamukhā pañcasatā itthiyo gehe agginā jhāyiṃsu, māgaṇḍiyāya ñātakā upari palālaggiṃ datvā ayanaṅgalehi bhinnā, māgaṇḍiyā pakkuthitatele pakkā, ke nu kho ettha jīvanti nāma, ke matā nāmā’’ ti. "
  6938. 586938,122,676,44,84,1,160,23,"Satthā āgantvā,‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ bhikkhave, ye keci pamattā, te vassasataṃ jīvantāpi matāyeva nāma. "
  6939. 586939,122,676,85,91,1,34,5,"Ye appamattā, te matāpi jīvantiyeva. "
  6940. 586940,122,676,92,104,1,98,11,"Tasmā māgaṇḍiyā jīvantīpi matāyeva nāma, sāmāvatippamukhā pañcasatā itthiyo matāpi jīvantiyeva nāma. "
  6941. 586941,122,676,105,120,1,64,11,"Na hi, bhikkhave, appamattā maranti nāmā’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  6942. 586942,122,677,2,4,1,0,0,21.
  6943. 586943,122,678,2,12,1,40,6,"‘ ‘ Appamādo amatapadaṃ, pamādo maccuno padaṃ; "
  6944. 586944,122,679,2,10,1,42,7,"Appamattā na mīyanti, ye pamattā yathā matā. "
  6945. 586945,122,680,2,4,1,0,0,22.
  6946. 586946,122,681,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Evaṃ visesato ñatvā, appamādamhi paṇḍitā; "
  6947. 586947,122,682,2,8,1,39,5,"Appamāde pamodanti, ariyānaṃ gocare ratā. "
  6948. 586948,122,683,2,4,1,0,0,23.
  6949. 586949,122,684,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Te jhāyino sātatikā, niccaṃ daḷhaparakkamā; "
  6950. 586950,122,685,2,11,1,48,6,"Phusanti dhīrā nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttaran’’ ti. "
  6951. 586951,122,686,2,14,1,79,10,"Tattha {appamādo}ti padaṃ mahantaṃ atthaṃ dīpeti, mahantaṃ atthaṃ gahetvā tiṭṭhati. "
  6952. 586952,122,686,15,23,1,83,8,Sakalampi hi tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ āharitvā kathiyamānaṃ appamādapadameva otarati.
  6953. 586953,122,686,24,26,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  6954. 586954,122,687,2,25,1,161,18,"‘ ‘ Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti, hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati yadidaṃ mahantattena. "
  6955. 586955,122,687,26,56,1,128,15,"Evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbete appamādamūlakā appamādasamosaraṇā, appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyatī’’ ti( saṃ. ni.5.140). "
  6956. 586956,122,688,2,8,1,40,6,So panesa atthato satiyā avippavāso nāma.
  6957. 586957,122,688,9,14,1,37,5,Niccaṃ upaṭṭhitāya satiyā cetaṃ nāmaṃ.
  6958. 586958,122,688,15,20,1,37,5,Amatapadan ti amataṃ vuccati nibbānaṃ.
  6959. 586959,122,688,21,31,1,57,9,"Tañhi ajātattā nu jīyati na mīyati, tasmā amatanti vuccati. "
  6960. 586960,122,688,32,40,1,47,6,"Pajjanti imināti padaṃ, amataṃ pāpuṇantīti attho. "
  6961. 586961,122,688,41,58,1,135,13,"Amatassa padaṃ amatapadaṃ, amatassa adhigamūpāyoti vuttaṃ hoti, {pamādo}ti pamajjanabhāvo, muṭṭhassatisaṅkhātassa satiyā vosaggassetaṃ nāmaṃ. "
  6962. 586962,122,688,59,63,1,19,2,{Maccuno}ti maraṇassa.
  6963. 586963,122,688,64,68,1,20,4,Padan ti upāyo maggo.
  6964. 586964,122,688,69,87,1,102,16,"Pamatto hi jātiṃ nātivattati, jāto jīyati ceva mīyati cāti pamādo maccuno padaṃ nāma hoti, maraṇaṃ upeti. "
  6965. 586965,122,688,88,98,1,65,9,Appamattā na {mīyantī}ti satiyā samannāgatā hi appamattā na maranti.
  6966. 586966,122,688,99,104,1,38,5,Ajarā amarā hontīti na sallakkhetabbaṃ.
  6967. 586967,122,688,105,122,1,107,15,"Na hi koci satto ajaro amaro nāma atthi, pamattassa pana vaṭṭaṃ nāma aparicchinnaṃ, appamattassa paricchinnaṃ. "
  6968. 586968,122,688,123,130,1,61,7,Tasmā pamattā jātiādīhi aparimuttattā jīvantāpi matāyeva nāma.
  6969. 586969,122,688,131,141,1,114,10,Appamattā pana appamādalakkhaṇaṃ vaḍḍhetvā khippaṃ maggaphalāni sacchikatvā dutiyatatiyaattabhāvesu na nibbattanti.
  6970. 586970,122,688,142,149,1,45,7,Tasmā te jīvantāpi matāpi na mīyantiyeva nāma.
  6971. 586971,122,688,150,174,1,156,19,"Ye pamattā yathā {matā}ti ye pana sattā pamattā, te pamādamaraṇena matattā, yathā hi jīvitindriyupacchedena matā dārukkhandhasadisā apagataviññāṇā , tatheva honti. "
  6972. 586972,122,688,175,219,1,272,31,"Tesampi hi matānaṃ viya gahaṭṭhānaṃ tāva‘‘ dānaṃ dassāma, sīlaṃ rakkhissāma, uposathakammaṃ karissāmā’’ ti ekacittampi na uppajjati, pabbajitānampi‘‘ ācariyupajjhāyavattādīni pūressāma, dhutaṅgāni samādiyissāma, bhāvanaṃ vaḍḍhessāmā’’ ti na uppajjatīti matena te kiṃ nānākaraṇāva honti. "
  6973. 586973,122,688,220,222,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  6974. 586974,122,688,223,232,1,24,5,‘‘ ye pamattā yathā matā’’ ti.
  6975. 586975,122,689,2,17,1,103,12,"Evaṃ visesato {ñatvā}ti pamattassa vaṭṭato nissaraṇaṃ natthi, appamattassa atthīti evaṃ visesatova jānitvā. "
  6976. 586976,122,689,18,22,1,28,4,Ke panetaṃ visesaṃ jānantīti?
  6977. 586977,122,689,23,40,1,124,15,"Appamādamhi {paṇḍitā}ti ye paṇḍitā medhāvino sappaññā attano appamāde ṭhatvā appamādaṃ vaḍḍhenti, te evaṃ visesakāraṇaṃ jānanti. "
  6978. 586978,122,689,41,55,1,103,12,"Appamāde {pamodantī}ti te evaṃ ñatvā tasmiṃ attano appamāde pamodanti, pahaṃsitamukhā tuṭṭhapahaṭṭhā honti. "
  6979. 586979,122,689,56,81,1,250,23,"Ariyānaṃ gocare {ratā}ti te evaṃ appamāde pamodantā taṃ appamādaṃ vaḍḍhetvā ariyānaṃ buddhapaccekabuddhabuddhasāvakānaṃ gocarasaṅkhāte catusatipaṭṭhānādibhede sattatiṃsa bodhipakkhiyadhamme navavidhalokuttaradhamme ca ratā niratā, abhiratā hontīti attho. "
  6980. 586980,122,690,2,17,1,163,13,Te {jhāyino}ti te appamattā paṇḍitā aṭṭhasamāpattisaṅkhātena ārammaṇūpanijjhānena vipassanāmaggaphalasaṅkhātena lakkhaṇūpanijjhānena cāti duvidhenapi jhānena jhāyino.
  6981. 586981,122,690,18,26,1,95,7,{Sātatikā}ti abhinikkhamanakālato paṭṭhāya yāva arahattamaggā satataṃ pavattakāyikacetasikavīriyā.
  6982. 586982,122,690,27,50,1,222,21,"Niccaṃ {daḷhaparakkamā}ti yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatīti evarūpena vīriyena antarā anosakkitvā niccappavattena daḷhaparakkamena samannāgatā. "
  6983. 586983,122,690,51,61,1,60,8,"{Phusantī}ti ettha dve phusanā ñāṇaphusanā ca, vipākaphusanā ca. "
  6984. 586984,122,690,62,72,1,72,9,"Tattha cattāro maggā ñāṇaphusanā nāma, cattāri phalāni vipākaphusanā nāma. "
  6985. 586985,122,690,73,77,1,33,4,Tesu idha vipākaphusanā adhippetā.
  6986. 586986,122,690,78,90,1,102,10,"Ariyaphalena nibbānaṃ sacchikaronto dhīrā paṇḍitā tāya vipākaphusanāya phusanti, nibbānaṃ sacchikaronti. "
  6987. 586987,122,690,91,108,1,143,16,"Yogakkhemaṃ anuttaran ti ye cattāro yogā mahājanaṃ vaṭṭe osīdāpenti, tehi khemaṃ nibbhayaṃ sabbehi lokiyalokuttaradhammehi seṭṭhattā anuttaranti. "
  6988. 586988,122,691,2,6,1,42,4,Desanāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  6989. 586989,122,691,7,11,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  6990. 586990,122,692,2,4,1,23,2,Sāmāvatīvatthu paṭhamaṃ.
  6991. 586991,122,693,2,4,1,25,2,2 . Kumbhaghosakaseṭṭhivatthu
  6992. 586992,122,694,2,13,1,89,9,{Uṭṭhānavato}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto kumbhaghosakaṃ ārabbha kathesi.
  6993. 586993,122,694,14,44,1,231,26,"Rājagahanagarasmiñhi rājagahaseṭṭhino gehe ahivātarogo uppajji, tasmiṃ uppanne makkhikā ādiṃ katvā yāva gāvā paṭhamaṃ tiracchānagatā maranti, tato dāsakammakaro, sabbapacchā gehasāmikā, tasmā so rogo sabbapacchā seṭṭhiñca jāyañca gaṇhi. "
  6994. 586994,122,694,45,56,1,79,11,Te rogena phuṭṭhā puttaṃ santike ṭhitaṃ oloketvā assupuṇṇehi nettehi taṃ āhaṃsu–
  6995. 586995,122,694,57,93,1,228,28,"‘‘ tāta, imasmiṃ kira roge uppanne bhittiṃ bhinditvā palāyantāva jīvitaṃ labhanti, tvaṃ amhe anoloketvā palāyitvā jīvanto punāgantvā amhākaṃ asukaṭṭhāne nāma cattālīsa dhanakoṭiyo nidahitvā ṭhapitā, tā uddharitvā jīvikaṃ kappeyyāsī’’ ti. "
  6996. 586996,122,694,94,114,1,183,19,So tesaṃ vacanaṃ sutvā rudamāno mātāpitaro vanditvā maraṇabhayabhīto bhittiṃ bhinditvā palāyitvā pabbatagahanaṃ gantvā dvādasa vassāni tattha vasitvā mātāpituvasanaṭṭhānaṃ paccāgañchi.
  6997. 586997,122,695,2,11,1,72,9,Atha naṃ daharakāle gantvā parūḷhakesamassukāle āgatattā na koci sañjāni.
  6998. 586998,122,695,12,21,1,85,9,So mātāpitūhi dinnasaññāvasena dhanaṭṭhānaṃ gantvā dhanassa arogabhāvaṃ ñatvā cintesi–
  6999. 586999,122,695,22,52,1,153,21,"‘‘ maṃ na koci sañjānāti, sacāhaṃ dhanaṃ uddharitvā valañjissāmi,‘ ekena duggatena nidhi uddhaṭo’ ti maṃ gahetvā viheṭheyyuṃ, yaṃnūnāhaṃ bhatiṃ katvā jīveyyan’’ ti. "
  7000. 587000,122,695,53,69,1,90,11,"Athekaṃ pilotikaṃ nivāsetvā,‘‘ atthi koci bhatakena atthiko’’ ti pucchanto bhatakavīthiṃ pāpuṇi. "
  7001. 587001,122,695,70,90,1,92,14,"Atha naṃ bhatakā disvā,‘‘ sace amhākaṃ ekaṃ kammaṃ karissasi, bhattavetanaṃ te dassāmā’’ ti āhaṃsu."
  7002. 587002,122,695,91,99,1,18,4,‘‘ Kiṃ kammaṃ nāmā’’ ti?
  7003. 587003,122,695,100,103,1,21,1,‘‘ Pabodhanacodanakammaṃ.
  7004. 587004,122,695,104,123,1,114,13,"Sace ussahasi, pātova uṭṭhāya‘ tātā, uṭṭhahatha, sakaṭāni sannayhatha, goṇe yojetha, hatthiassānaṃ tiṇatthāya gamanavelā; "
  7005. 587005,122,695,124,141,1,77,11,"ammā, tumhepi uṭṭhahatha, yāguṃ pacatha, bhattaṃ pacathā’ ti vicaritvā ārocehī’’ ti. "
  7006. 587006,122,695,142,150,1,23,4,So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchi.
  7007. 587007,122,695,151,156,1,39,5,Athassa vasanatthāya ekaṃ gharaṃ adaṃsu.
  7008. 587008,122,695,157,162,1,29,5,So devasikaṃ taṃ kammaṃ akāsi.
  7009. 587009,122,696,2,7,1,46,5,Athassa ekadivasaṃ rājā bimbisāro saddamassosi.
  7010. 587010,122,696,8,12,1,26,4,So pana sabbaravaññū ahosi.
  7011. 587011,122,696,13,23,1,43,6,Tasmā‘‘ mahādhanassa purisassesa saddo’’ ti āha.
  7012. 587012,122,696,24,48,1,105,18,"Athassa santike ṭhitā ekā paricārikā‘‘ rājā yaṃ vā taṃ vā na kathessati, idaṃ mayā ñātuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā–"
  7013. 587013,122,696,49,63,1,46,8,"‘‘ gaccha, tāta, etaṃ jānāhī’’ ti ekaṃ purisaṃ pahiṇi. "
  7014. 587014,122,696,64,82,1,90,13,"So vegena gantvā taṃ disvā āgantvā,‘‘ eko bhatakānaṃ bhatikārako kapaṇamanusso eso’’ ti ārocesi. "
  7015. 587015,122,696,83,97,1,101,14,Rājā tassa vacanaṃ sutvā tuṇhī hutvā dutiyadivasepi tatiyadivasepi taṃ tassa saddaṃ sutvā tatheva āha.
  7016. 587016,122,696,98,115,1,86,11,"Sāpi paricārikā tatheva cintetvā punappunaṃ pesetvā,‘‘ kapaṇamanusso eso’’ ti vutte cintesi–"
  7017. 587017,122,696,116,148,1,169,21,"‘‘ rājā‘ kapaṇamanusso eso’ ti vacanaṃ sutvāpi na saddahati, punappunaṃ‘ mahādhanassa purisassesa saddo’ ti vadati, bhavitabbamettha kāraṇena, yathāsabhāvato etaṃ ñātuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  7018. 587018,122,696,149,171,1,102,15,"Sā rājānaṃ āha,‘‘ deva , ahaṃ sahassaṃ labhamānā dhītaraṃ ādāya gantvā etaṃ dhanaṃ rājakulaṃ pavesessāmī’’ ti. "
  7019. 587019,122,696,172,176,1,26,4,Rājā tassā sahassaṃ dāpesi.
  7020. 587020,122,697,2,37,1,233,28,"Sā taṃ gahetvā dhītaraṃ ekaṃ malinadhātukaṃ vatthaṃ nivāsāpetvā tāya saddhiṃ rājagehato nikkhamitvā maggapaṭipannā viya bhatakavīthiṃ gantvā ekaṃ gharaṃ pavisitvā,‘‘ amma, mayaṃ maggapaṭipannā, ekāhadvīhaṃ idha vissamitvā gamissāmā’’ ti āha."
  7021. 587021,122,697,38,60,1,105,14,"‘‘ Amma, bahūni gharamānusakāni, na sakkā idha vasituṃ, etaṃ kumbhaghosakassa gehaṃ tucchaṃ, tattha gacchathā’’ ti. "
  7022. 587022,122,697,61,97,1,183,23,"Sā tattha gantvā,‘‘ sāmi, mayaṃ maggapaṭipannakā, ekāhadvīhaṃ idha vasissāmā’’ ti vatvā tena punappunaṃ paṭikkhittāpi,‘‘ sāmi, ajjekadivasamattaṃ vasitvā pātova gamissāmā’’ ti nikkhamituṃ na icchi. "
  7023. 587023,122,697,98,163,1,404,49,"Sā tattheva vasitvā punadivase tassa araññagamanavelāya,‘‘ sāmi, tava nivāpaṃ datvā yāhi , āhāraṃ te pacissāmī’’ ti vatvā,‘‘ alaṃ, amma, ahameva pacitvā bhuñjissāmī’’ ti vutte punappunaṃ nibandhitvā tena dinne gahitamattakeyeva katvā antarāpaṇato bhājanāni ceva parisuddhataṇḍulādīni ca āharāpetvā rājakule pacananiyāmena suparisuddhaṃ odanaṃ, sādhurasāni ca dve tīṇi sūpabyañjanāni pacitvā tassa araññato āgatassa adāsi. "
  7024. 587024,122,697,164,184,1,92,13,"Atha naṃ bhuñjitvā muducittataṃ āpannaṃ ñatvā,‘‘ sāmi, kilantamha, ekāhadvīhaṃ idheva homā’’ ti āha. "
  7025. 587025,122,697,185,193,1,23,4,So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchi.
  7026. 587026,122,698,2,8,1,57,6,Athassa sāyampi punadivasepi madhurabhattaṃ pacitvā adāsi.
  7027. 587027,122,698,9,23,1,64,9,"Atha muducittataṃ tassa ñatvā‘‘ sāmi, katipāhaṃ idheva vasissāmā’’ ti. "
  7028. 587028,122,698,24,34,1,85,10,Tattha vasamānā tikhiṇena satthena tassa mañcavāṇaṃ heṭṭhāaṭaniyaṃ tahaṃ tahaṃ chindi.
  7029. 587029,122,698,35,41,1,51,6,Mañco tasmiṃ āgantvā nisinnamatteyeva heṭṭhā olambi.
  7030. 587030,122,698,42,55,1,46,9,So‘‘ kasmā ayaṃ mañco evaṃ chijjitvā gato’’ ti āha.
  7031. 587031,122,698,56,70,1,60,8,"‘‘ Sāmi, daharadārake vāretuṃ na sakkomi, ettheva sannipatantī’’ ti."
  7032. 587032,122,698,71,81,1,40,7,"‘‘ Amma, idaṃ me dukkhaṃ tumhe nissāya jātaṃ. "
  7033. 587033,122,698,82,92,1,60,8,Ahañhi pubbe katthaci gacchanto dvāraṃ pidahitvā gacchāmī’’ ti.
  7034. 587034,122,698,93,106,1,37,7,"‘‘ Kiṃ karomi, tāta, vāretuṃ na sakkomī’’ ti. "
  7035. 587035,122,698,107,127,1,139,20,Sā imināva niyāmena dve tayo divase chinditvā tena ujjhāyitvā khīyitvā vuccamānāpi tatheva vatvā puna ekaṃ dve rajjuke ṭhapetvā sese chindi.
  7036. 587036,122,698,128,167,1,198,27,"Taṃ divasaṃ tasmiṃ nisinnamatteyeva sabbaṃ vāṇaṃ bhūmiyaṃ pati, sīsaṃ jaṇṇukehi saddhiṃ ekato ahosi, so uṭṭhāya,‘‘ kiṃ karomi, idāni kuhiṃ gamissāmi , nipajjanamañcassapi tumhehi asāmiko viya katomhī’’ ti āha."
  7037. 587037,122,698,168,208,1,174,25,"‘‘ Tāta, kiṃ karomi, paṭivissakadārake vāretuṃ na sakkomi, hotu, mā cintayi, imāya nāma velāya kuhiṃ gamissasī’’ ti dhītaraṃ āmantetvā,‘‘ amma, tava bhātikassa nipajjanokāsaṃ karohī’’ ti āha. "
  7038. 587038,122,698,209,221,1,42,7,"Sā ekapasse sayitvā‘‘ idhāgaccha, sāmī’’ ti āha. "
  7039. 587039,122,698,222,237,1,59,9,"Itaropi naṃ‘‘ gaccha, tāta, bhaginiyā saddhiṃ nipajjā’’ ti vadesi. "
  7040. 587040,122,698,238,250,1,83,11,"So tāya saddhiṃ ekamañce nipajjitvā taṃ divasaññeva santhavaṃ akāsi, kumārikā parodi. "
  7041. 587041,122,698,251,255,1,20,4,Atha naṃ mātā pucchi–
  7042. 587042,122,698,256,266,1,18,4,"‘‘ kiṃ, amma, rodasī’’ ti?"
  7043. 587043,122,698,267,277,1,23,5,"‘‘ Amma, idaṃ nāma jātan’’ ti."
  7044. 587044,122,698,278,301,1,113,16,"‘‘ Hotu, amma, kiṃ sakkā kātuṃ, tayāpi ekaṃ bhattāraṃ imināpekaṃ pādaparicārikaṃ laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti taṃ jāmātaraṃ akāsi. "
  7045. 587045,122,698,302,305,1,23,3,Te samaggavāsaṃ vasiṃsu.
  7046. 587046,122,699,2,7,1,39,5,Sā katipāhaccayena rañño sāsanaṃ pesesi–
  7047. 587047,122,699,8,13,1,30,3,‘‘ bhatakavīthiyaṃ chaṇaṃ karontu.
  7048. 587048,122,699,14,30,1,79,13,"Yassa pana ghare chaṇo na karīyati, tassa ettako nāma daṇḍoti ghosanaṃ kāretū’’ ti. "
  7049. 587049,122,699,31,34,1,17,3,Rājā tathā kāresi.
  7050. 587050,122,699,35,39,1,18,4,Atha naṃ sassu āha–
  7051. 587051,122,699,40,55,1,63,9,"‘‘ tāta, bhatakavīthiyaṃ rājāṇāya chaṇo kattabbo jāto, kiṃ karomā’’ ti?"
  7052. 587052,122,699,56,72,1,62,10,"‘‘ Amma, ahaṃ bhatiṃ karontopi jīvituṃ na sakkomi, kiṃ karissāmī’’ ti?"
  7053. 587053,122,699,73,89,1,71,11,"‘‘ Tāta, gharāvāsaṃ vasantā nāma iṇampi gaṇhanti, rañño āṇā akātuṃ na labbhā. "
  7054. 587054,122,699,90,111,1,96,17,"Iṇato nāma yena kenaci upāyena muccituṃ sakkā, gaccha, kutoci ekaṃ vā dve vā kahāpaṇe āharā’’ ti āha. "
  7055. 587055,122,699,112,120,1,80,8,So ujjhāyanto khīyanto gantvā cattālīsakoṭidhanaṭṭhānato ekameva kahāpaṇaṃ āhari.
  7056. 587056,122,699,121,135,1,105,14,Sā taṃ kahāpaṇaṃ rañño pesetvā attano kahāpaṇena chaṇaṃ katvā puna katipāhaccayena tatheva sāsanaṃ pahiṇi.
  7057. 587057,122,699,136,151,1,68,10,"Puna rājā tatheva‘‘ chaṇaṃ karontu, akarontānaṃ ettako daṇḍo’’ ti āṇāpesi. "
  7058. 587058,122,699,152,162,1,69,10,Punapi so tāya tatheva vatvā nippīḷiyamāno gantvā tayo kahāpaṇe āhari.
  7059. 587059,122,699,163,173,1,74,10,Sā tepi kahāpaṇe rañño pesetvā puna katipāhaccayena tatheva sāsanaṃ pahiṇi–
  7060. 587060,122,699,174,184,1,40,6,‘‘ idāni purise pesetvā imaṃ pakkosāpetū’’ ti.
  7061. 587061,122,699,185,187,1,11,2,Rājā pesesi.
  7062. 587062,122,699,188,216,1,111,17,"Purisā gantvā,‘‘ kumbhaghosako nāma kataro’’ ti pucchitvā pariyesantā taṃ disvā‘‘ ehi, bho rājā, taṃ pakkosatī’’ ti āhaṃsu. "
  7063. 587063,122,699,217,232,1,58,11,So bhīto‘‘ na maṃ rājā jānātī’’ tiādīni vatvā gantuṃ na icchi.
  7064. 587064,122,699,233,240,1,50,6,Atha naṃ balakkārena hatthādīsu gahetvā ākaḍḍhiṃsu.
  7065. 587065,122,699,241,292,1,285,36,"Sā itthī te disvā,‘‘ are, dubbinītā, tumhe mama jāmātaraṃ hatthādīsu gahetuṃ ananucchavikā’’ ti tajjetvā,‘‘ ehi, tāta, mā bhāyi, rājānaṃ disvā tava hatthādigāhakānaṃ hattheyeva chindāpessāmī’’ ti dhītaraṃ ādāya purato hutvā rājagehaṃ patvā vesaṃ parivattetvā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  7066. 587066,122,699,293,296,1,35,3,Itarampi parikaḍḍhitvā ānayiṃsuyeva.
  7067. 587067,122,700,2,8,1,33,6,Atha naṃ vanditvā ṭhitaṃ rājā āha–
  7068. 587068,122,700,9,17,1,26,4,‘‘ tvaṃ kumbhaghosako nāmā’’ ti?
  7069. 587069,122,700,18,27,1,11,3,"‘‘ Āma, devā’’ ti ."
  7070. 587070,122,700,28,39,1,41,6,‘‘ Kiṃ kāraṇā mahādhanaṃ vañcetvā khādasī’’ ti ?
  7071. 587071,122,700,40,54,1,46,8,"‘‘ Kuto me, deva, dhanaṃ bhatiṃ katvā jīvantassā’’ ti?"
  7072. 587072,122,700,55,67,1,32,7,"‘‘ Mā evaṃ kari, kiṃ amhe vañcesī’’ ti?"
  7073. 587073,122,700,68,81,1,35,7,"‘‘ Na vañcemi, deva, natthi me dhanan’’ ti. "
  7074. 587074,122,700,82,97,1,59,10,"Athassa rājā te kahāpaṇe dassetvā,‘‘ ime kassa kahāpaṇā’’ ti āha. "
  7075. 587075,122,700,98,141,1,215,31,"So sañjānitvā,‘‘ aho bālomhi, kathaṃ nu kho ime rañño hatthaṃ pattā’’ ti ito cito ca olokento tā dvepi paṭimaṇḍitapasādhanā gabbhadvāramūle ṭhitā disvā,‘‘ bhāriyaṃ vatidaṃ kammaṃ, imāhi raññā payojitāhi bhavitabban’’ ti cintesi. "
  7076. 587076,122,700,142,158,1,49,10,"Atha naṃ rājā‘‘ vadehi, bho, kasmā evaṃ karosī’’ ti āha."
  7077. 587077,122,700,159,169,1,25,5,"‘‘ Nissayo me natthi, devā’’ ti."
  7078. 587078,122,700,170,180,1,37,6,‘‘ Mādiso nissayo bhavituṃ na vaṭṭatī’’ ti.
  7079. 587079,122,700,181,195,1,43,8,"‘‘ Kalyāṇaṃ, deva, sace me devo avassayo hotī’’ ti."
  7080. 587080,122,700,196,208,1,30,6,"‘‘ Homi, bho, kittakaṃ te dhanan’’ ti?"
  7081. 587081,122,700,209,217,1,23,3,"‘‘ Cattālīsakoṭiyo, devā’’ ti."
  7082. 587082,122,700,218,226,1,22,4,‘‘ Kiṃ laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti?
  7083. 587083,122,700,227,234,1,16,3,‘‘ Sakaṭāni devā’’ ti?
  7084. 587084,122,700,235,271,1,195,24,"Rājā anekasatāni sakaṭāni yojāpetvā pahiṇitvā taṃ dhanaṃ āharāpetvā rājaṅgaṇe rāsiṃ kārāpetvā rājagahavāsino sannipātāpetvā,‘‘ atthi kassaci imasmiṃ nagare‘‘ ettakaṃ dhanan’’ ti pucchitvā‘‘ natthi, devā’’ ti."
  7085. 587085,122,700,272,281,1,28,5,‘‘ Kiṃ panassa kātuṃ vaṭṭatī’’ ti?
  7086. 587086,122,700,282,340,1,365,46,"‘‘ Sakkāraṃ, devā’’ ti vutte mahantena sakkārena taṃ seṭṭhiṭṭhāne ṭhapetvā dhītaraṃ tasseva datvā tena saddhiṃ satthu santikaṃ gantvā vanditvā‘‘ bhante, passathimaṃ purisaṃ, evarūpo dhitimā nāma natthi, cattālīsakoṭivibhavo hontopi uppilāvitākāraṃ vā asmimānamattaṃ vā na karoti, kapaṇo viya pilotikaṃ nivāsetvā bhatakavīthiyaṃ bhatiṃ katvā jīvanto mayā iminā nāma upāyena ñāto. "
  7087. 587087,122,700,341,358,1,125,15,"Jānitvā ca pana pakkosāpetvā sadhanabhāvaṃ sampaṭicchāpetvā taṃ dhanaṃ āharāpetvā seṭṭhiṭṭhāne ṭhapito, dhītā cassa mayā dinnā. "
  7088. 587088,122,700,359,371,1,52,9,"Bhante, mayā ca evarūpo dhitimā na diṭṭhapubbo’’ ti āha. "
  7089. 587089,122,701,2,29,1,162,21,"Taṃ sutvā satthā‘‘ evaṃ jīvantassa jīvikaṃ dhammikajīvikaṃ nāma, mahārāja, corikādikammaṃ pana idhaloke ceva pīḷeti hiṃseti, paraloke ca, tatonidānaṃ sukhaṃ nāma natthi. "
  7090. 587090,122,701,30,41,1,88,11,Purisassa hi dhanapārijuññakāle kasiṃ vā bhatiṃ vā katvā jīvikameva dhammikajīvikaṃ nāma.
  7091. 587091,122,701,42,64,1,215,20,Evarūpassa hi vīriyasampannassa satisampannassa kāyavācāhi parisuddhakammassa paññāya nisammakārino kāyādīhi saññatassa dhammajīvikaṃ jīvantassa satiavippavāse ṭhitassa issariyaṃ vaḍḍhatiyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–
  7092. 587092,122,702,2,4,1,0,0,24.
  7093. 587093,122,703,2,6,1,20,3,"‘ ‘ Uṭṭhānavato satīmato, "
  7094. 587094,122,704,2,4,1,26,2,Sucikammassa nisammakārino;
  7095. 587095,122,705,2,5,1,23,2,"Saññatassa dhammajīvino, "
  7096. 587096,122,706,2,7,1,31,3,Appamattassa yasobhivaḍḍhatī’’ ti.
  7097. 587097,122,707,2,6,1,42,3,Tattha {uṭṭhānavato}ti uṭṭhānavīriyavantassa.
  7098. 587098,122,707,7,10,1,26,2,{Satimato}ti satisampannassa.
  7099. 587099,122,707,11,17,1,67,5,{Sucikammassā}ti niddosehi niraparādhehi kāyakammādīhi samannāgatassa.
  7100. 587100,122,707,18,45,1,196,23,"{Nisammakārino}ti evañce bhavissati, evaṃ karissāmīti vā, imasmiṃ kamme evaṃ kate idaṃ nāma bhavissatīti vā evaṃ nidānaṃ sallakkhetvā rogatikicchanaṃ viya sabbakammāni nisāmetvā upadhāretvā karontassa. "
  7101. 587101,122,707,46,51,1,45,4,{Saññatassā}ti kāyādīhi saññatassa nicchiddassa.
  7102. 587102,122,707,52,67,1,162,13,"{Dhammajīvino}ti agārikassa tulākūṭādīni vajjetvā kasigorakkhādīhi, anagārikassa vejjakammadūtakammādīni vajjetvā dhammena samena bhikkhācariyāya jīvikaṃ kappentassa. "
  7103. 587103,122,707,68,71,1,33,2,{Appamattassā}ti avippavutthasatino.
  7104. 587104,122,707,72,80,1,101,7,{Yasobhivaḍḍhatī}ti issariyabhogasampannasaṅkhāto ceva kittivaṇṇabhaṇanasaṅkhāto ca yaso abhivaḍḍhatīti.
  7105. 587105,122,708,2,6,1,55,4,Gāthāpariyosāne kumbhaghosako sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  7106. 587106,122,708,7,11,1,40,4,Aññepi bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu.
  7107. 587107,122,708,12,17,1,45,5,Evaṃ mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  7108. 587108,122,709,2,4,1,33,2,Kumbhaghosakaseṭṭhivatthu dutiyaṃ.
  7109. 587109,122,710,2,4,1,24,2,3 . Cūḷapanthakattheravatthu
  7110. 587110,122,711,2,13,1,101,9,{Uṭṭhānenappamādenā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto cūḷapanthakattheraṃ ārabbha kathesi.
  7111. 587111,122,712,2,35,1,249,27,"Rājagahe kira dhanaseṭṭhikulassa dhītā vayappattakāle mātāpitūhi sattabhūmikassa pāsādassa uparimatale ativiya rakkhiyamānā yobbanamadamattatāya purisalolā hutvā attano dāseneva saddhiṃ santhavaṃ katvā,‘‘ aññepi me idaṃ kammaṃ jāneyyun’’ ti bhītā evamāha–"
  7112. 587112,122,712,36,44,1,37,6,‘‘ amhehi imasmiṃ ṭhāne na sakkā vasituṃ.
  7113. 587113,122,712,45,55,1,71,9,"Sace me mātāpitaro imaṃ dosaṃ jānissanti, khaṇḍākhaṇḍikaṃ maṃ karissanti. "
  7114. 587114,122,712,56,62,1,27,4,Videsaṃ gantvā vasissāmā’’ ti.
  7115. 587115,122,712,63,84,1,124,16,"Te hatthasāraṃ gahetvā aggadvārena nikkhamitvā,‘‘ yattha vā tattha vā aññehi ajānanaṭṭhānaṃ gantvā vasissāmā’’ ti ubhopi agamaṃsu. "
  7116. 587116,122,712,85,94,1,80,9,Tesaṃ ekasmiṃ ṭhāne vasantānaṃ saṃvāsamanvāya tassā kucchismiṃ gabbho patiṭṭhāsi.
  7117. 587117,122,712,95,123,1,173,20,"Sā gabbhaparipākaṃ āgamma tena saddhiṃ mantesi,‘‘ gabbho me paripākaṃ gato, ñātibandhuvirahite ṭhāne gabbhavuṭṭhānaṃ nāma ubhinnampi amhākaṃ dukkhāvahaṃ, kulagehameva gacchāmā’’ ti. "
  7118. 587118,122,712,124,150,1,104,16,"So‘‘ sacāhaṃ tattha gamissāmi, jīvitaṃ me natthī’’ ti bhayena‘‘ ajja gacchāma, sve gacchāmā’’ ti divase atikkāmesi. "
  7119. 587119,122,712,151,153,1,10,2,Sā cintesi–
  7120. 587120,122,712,154,180,1,121,18,"‘‘ ayaṃ bālo attano dosamahantatāya gantuṃ na ussahati, mātāpitaro nāma ekantahitāva, ayaṃ gacchatu vā, mā vā, ahaṃ gamissāmī’’ ti. "
  7121. 587121,122,712,181,194,1,127,13,Sā tasmiṃ gehā nikkhante gehaparikkhāraṃ paṭisāmetvā attano kulagharaṃ gatabhāvaṃ anantaragehavāsīnaṃ ārocetvā maggaṃ paṭipajji.
  7122. 587122,122,713,2,23,1,122,16,"Sopi gharaṃ āgantvā taṃ adisvā paṭivissake pucchitvā,‘‘ sā kulagharaṃ gatā’’ ti sutvā vegena anubandhitvā antarāmagge sampāpuṇi. "
  7123. 587123,122,713,24,28,1,38,4,Tassāpi tattheva gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi.
  7124. 587124,122,713,29,41,1,28,6,"So‘‘ kiṃ idaṃ, bhadde’’ ti pucchi."
  7125. 587125,122,713,42,53,1,25,6,"‘‘ Sāmi, me eko putto jāto’’ ti."
  7126. 587126,122,713,54,62,1,22,4,‘‘ Idāni kiṃ karissāmā’’ ti?
  7127. 587127,122,713,63,88,1,152,18,"‘‘ Yassatthāya mayaṃ kulagharaṃ gaccheyyāma, taṃ kammaṃ antarāmaggeva nipphannaṃ, tattha gantvā kiṃ karissāma, nivattissāmā’’ ti dvepi ekacittā hutvā nivattiṃsu. "
  7128. 587128,122,713,89,98,1,58,8,Tassa ca dārakassa panthe jātattā {panthako}ti nāmaṃ kariṃsu.
  7129. 587129,122,713,99,104,1,43,5,Tassā nacirasseva aparopi gabbho patiṭṭhahi.
  7130. 587130,122,713,105,109,1,36,3,Sabbaṃ purimanayeneva vitthāretabbaṃ.
  7131. 587131,122,713,110,124,1,112,12,Tassapi dārakassa panthe jātattā paṭhamajātassa {mahāpanthako}ti nāmaṃ katvā itarassa {cūḷapanthako}ti nāmaṃ kariṃsu.
  7132. 587132,122,713,125,132,1,52,7,Te dvepi dārake gahetvā attano vasanaṭṭhānameva gatā.
  7133. 587133,122,713,133,154,1,123,16,"Tesaṃ tattha vasantānaṃ mahāpanthakadārako aññe dārake‘‘ cūḷapitā mahāpitāti, ayyako ayyikā’’ ti ca vadante sutvā mātaraṃ pucchi–"
  7134. 587134,122,713,155,181,1,101,15,"‘‘ amma, aññe dārakā‘ ayyako ayyikā’ tipi,‘ mahāpitā cūḷapitā’ tipi vadanti, kacci amhākaññeva ñātakā natthī’’ ti?"
  7135. 587135,122,713,182,192,1,36,6,"‘‘ Āma, tāta, amhākaṃ ettha ñātakā natthi. "
  7136. 587136,122,713,193,207,1,76,11,"Rājagahanagare pana vo dhanaseṭṭhi nāma ayyako, tattha amhākaṃ bahū ñātakā’’ ti."
  7137. 587137,122,713,208,219,1,33,6,"‘‘ Kasmā tattha na gacchatha, ammā’’ ti? "
  7138. 587138,122,713,220,230,1,85,10,Sā attano agamanakāraṇaṃ puttassa akathetvā puttesu punappunaṃ kathentesu sāmikaṃ āha–
  7139. 587139,122,713,231,255,1,115,16,"‘‘ ime dārakā maṃ ativiya kilamenti, kiṃ no mātāpitaro disvā maṃsaṃ khādissanti, ehi, dārakānaṃ ayyakakulaṃ dassessāmā’’ ti?"
  7140. 587140,122,713,256,270,1,58,9,"‘‘ Ahaṃ sammukhā bhavituṃ na sakkhissāmi, te pana nayissāmī’’ ti."
  7141. 587141,122,713,271,284,1,69,9,‘‘ Sādhu yena kenaci upāyena dārakānaṃ ayyakakulameva daṭṭhuṃ vaṭṭatī’’ ti.
  7142. 587142,122,713,285,304,1,157,19,Dvepi janā dārake ādāya anupubbena rājagahaṃ patvā nagaradvāre ekissā sālāya pavisitvā dārakamātā dve dārake gahetvā attano āgatabhāvaṃ mātāpitūnaṃ ārocāpesi.
  7143. 587143,122,713,305,354,1,272,40,"Te taṃ sāsanaṃ sutvā,‘‘ saṃsāre vicarantānaṃ na putto na dhītā bhūtapubbā nāma natthi, te amhākaṃ mahāparādhikā, na sakkā tehi amhākaṃ cakkhupathe ṭhātuṃ, ettakaṃ nāma dhanaṃ gahetvā dvepi janā phāsukaṭṭhānaṃ gantvā jīvantu, dārake pana idha pesentū’’ ti dhanaṃ datvā dūtaṃ pāhesuṃ. "
  7144. 587144,122,714,2,12,1,74,9,Tehi pesitaṃ dhanaṃ gahetvā dārake āgatadūtānaññeva hatthe datvā pahiṇiṃsu.
  7145. 587145,122,714,13,16,1,27,3,Dārakā ayyakakule vaḍḍhanti.
  7146. 587146,122,714,17,29,1,102,11,"Tesu cūḷapanthako atidaharo, mahāpanthako pana ayyakena saddhiṃ dasabalassa dhammakathaṃ sotuṃ gacchati. "
  7147. 587147,122,714,30,38,1,64,8,Tassa niccaṃ satthu santikaṃ gacchantassa pabbajjāya cittaṃ nami.
  7148. 587148,122,714,39,42,1,14,3,So ayyakaṃ āha–
  7149. 587149,122,714,43,55,1,42,6,"‘‘ sace maṃ anujāneyyātha, ahaṃ pabbajeyyan’’ ti ."
  7150. 587150,122,714,56,70,1,72,10,"‘‘ Kiṃ vadesi, tāta, sakalassa lokassapi me pabbajjāto tava pabbajjā bhaddikā. "
  7151. 587151,122,714,71,77,1,25,4,Sace sakkosi pabbajāhī’’ ti.
  7152. 587152,122,714,78,114,1,127,21,"Taṃ satthu santikaṃ netvā,‘‘ kiṃ, gahapati, dārako te laddho’’ ti vutte,‘‘ āma, bhante, ayaṃ me nattā tumhākaṃ santike pabbajitukāmo’’ ti āha. "
  7153. 587153,122,714,115,128,1,76,9,Satthā aññataraṃ piṇḍapātacārikaṃ bhikkhuṃ‘‘ imaṃ dārakaṃ pabbājehī’’ ti āṇāpesi.
  7154. 587154,122,714,129,134,1,56,5,Thero tassa tacapañcakakammaṭṭhānaṃ ācikkhitvā pabbājesi.
  7155. 587155,122,714,135,147,1,126,12,So bahuṃ buddhavacanaṃ uggaṇhitvā paripuṇṇavasso upasampadaṃ labhitvā yonisomanasikārena kammaṭṭhānaṃ karonto arahattaṃ pāpuṇi.
  7156. 587156,122,714,148,153,1,48,5,So jhānasukhena phalasukhena vītināmento cintesi–
  7157. 587157,122,714,154,166,1,49,8,‘‘ sakkā nu kho idaṃ sukhaṃ cūḷapanthakassa dātun’’ ti!
  7158. 587158,122,714,167,172,1,44,5,Tato ayyakaseṭṭhissa santikaṃ gantvā evamāha–
  7159. 587159,122,714,173,186,1,63,7,"‘‘ mahāseṭṭhi, sace anujāneyyātha, ahaṃ cūḷapanthakaṃ pabbājeyyan’’ ti."
  7160. 587160,122,714,187,195,1,20,3,"‘‘ Pabbājetha, bhante’’ ti. "
  7161. 587161,122,714,196,227,1,150,21,"Seṭṭhi kira sāsane ca suppasanno,‘‘ kataradhītāya vo ete puttā’’ ti pucchiyamāno ca‘‘ palātadhītāyā’’ ti vattuṃ lajjati, tasmā sukheneva tesaṃ pabbajjaṃ anujāni. "
  7162. 587162,122,714,228,234,1,50,5,Thero cūḷapanthakaṃ pabbājetvā sīlesu patiṭṭhāpesi.
  7163. 587163,122,714,235,239,1,28,4,So pabbajitvāva dandho ahosi.
  7164. 587164,122,715,2,8,1,32,5,"‘ ‘ Padmaṃ yathā kokanadaṃ sugandhaṃ, "
  7165. 587165,122,716,2,5,1,29,3,Pāto siyā phullamavītagandhaṃ;
  7166. 587166,122,717,2,5,1,27,3,"Aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ, "
  7167. 587167,122,718,2,24,1,30,2,Tapantamādiccamivantalikkhe ’’ ti.( saṃ. ni.1.123; a. ni.5.195)–
  7168. 587168,122,719,2,9,1,50,7,Imaṃ ekaṃ gāthaṃ catūhi māsehi uggaṇhituṃ nāsakkhi.
  7169. 587169,122,719,10,21,1,124,11,So kira kassapasammāsambuddhakāle pabbajitvā paññavā hutvā aññatarassa dandhabhikkhuno uddesaggahaṇakāle parihāsakeḷiṃ akāsi.
  7170. 587170,122,719,22,33,1,71,10,"So bhikkhu tena parihāsena lajjito neva uddesaṃ gaṇhi, na sajjhāyamakāsi. "
  7171. 587171,122,719,34,46,1,97,11,"Tena kammena ayaṃ pabbajitvāva dandho jāto, gahitagahitaṃ padaṃ uparūparipadaṃ gaṇhantassa nassati. "
  7172. 587172,122,719,47,55,1,66,8,Tassa imameva gāthaṃ uggahetuṃ vāyamantassa cattāro māsā atikkantā.
  7173. 587173,122,719,56,91,1,191,25,"Atha naṃ mahāpanthako,‘‘ cūḷapanthaka, tvaṃ imasmiṃ sāsane abhabbo, catūhi māsehi ekaṃ gāthampi gaṇhituṃ na sakkosi, pabbajitakiccaṃ pana kathaṃ matthakaṃ pāpessasi, nikkhama ito’’ ti vihārā nikkaḍḍhi. "
  7174. 587174,122,719,92,98,1,57,6,Cūḷapanthako buddhasāsane sinehena gihibhāvaṃ na pattheti.
  7175. 587175,122,720,2,7,1,46,5,Tasmiñca kāle mahāpanthako bhattuddesako ahosi.
  7176. 587176,122,720,8,41,1,214,24,"Jīvako komārabhacco bahuṃ mālāgandhavilepanaṃ ādāya attano ambavanaṃ gantvā satthāraṃ pūjetvā dhammaṃ sutvā uṭṭhāyāsanā dasabalaṃ vanditvā mahāpanthakaṃ upasaṅkamitvā,‘‘ kittakā , bhante, satthu santike bhikkhū’’ ti pucchi."
  7177. 587177,122,720,42,49,1,29,3,‘‘ Pañcamattāni bhikkhusatānī’’ ti.
  7178. 587178,122,720,50,67,1,91,11,"‘‘ Sve, bhante, buddhappamukhāni pañca bhikkhusatāni ādāya amhākaṃ nivesane bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti."
  7179. 587179,122,720,68,88,1,114,14,"‘‘ Upāsaka, cūḷapanthako nāma bhikkhu dandho aviruḷhidhammo, taṃ ṭhapetvā sesānaṃ nimantanaṃ sampaṭicchāmī’’ ti thero āha. "
  7180. 587180,122,720,89,93,1,30,4,Taṃ sutvā cūḷapanthako cintesi–
  7181. 587181,122,720,94,129,1,225,28,"‘‘ thero ettakānaṃ bhikkhūnaṃ nimantanaṃ sampaṭicchanto maṃ bāhiraṃ katvā sampaṭicchati, nissaṃsayaṃ mayhaṃ bhātikassa mayi cittaṃ bhinnaṃ bhavissati, kiṃ dāni mayhaṃ iminā sāsanena, gihī hutvā dānādīni puññāni karonto jīvissāmī’’ ti? "
  7182. 587182,122,720,130,135,1,39,5,So punadivase pātova vibbhamituṃ pāyāsi.
  7183. 587183,122,721,2,16,1,138,14,Satthā paccūsakāleyeva lokaṃ volokento imaṃ kāraṇaṃ disvā paṭhamataraṃ gantvā cūḷapanthakassa gamanamagge dvārakoṭṭhake caṅkamanto aṭṭhāsi.
  7184. 587184,122,721,17,24,1,69,7,Cūḷapanthako gacchanto satthāraṃ disvā upasaṅkamitvā vanditvā aṭṭhāsi.
  7185. 587185,122,721,25,43,1,73,12,"Atha naṃ satthā‘‘ kuhiṃ pana tvaṃ, cūḷapanthaka, imāya velāya gacchasī’’ ti āha."
  7186. 587186,122,721,44,59,1,60,8,"‘‘ Bhātā maṃ, bhante, nikkaḍḍhati, tenāhaṃ vibbhamituṃ gacchāmī’’ ti."
  7187. 587187,122,721,60,132,1,468,54,"‘‘ Cūḷapanthaka, tava pabbajjā nāma mama santakā, bhātarā nikkaḍḍhito kasmā mama santikaṃ nāgañchi, ehi, kiṃ te gihibhāvena, mama santike bhavissasī’’ ti cakkaṅkitatalena pāṇinā taṃ sirasi parāmasitvā ādāya gantvā gandhakuṭippamukhe nisīdāpetvā,‘‘ cūḷapanthaka, puratthābhimukho hutvā imaṃ pilotikaṃ‘ rajoharaṇaṃ rajoharaṇan’ ti parimajjanto idheva hohī’’ ti iddhiyā abhisaṅkhataṃ parisuddhaṃ pilotikaṃ datvā kāle ārocite bhikkhusaṅghaparivuto jīvakassa gehaṃ gantvā paññattāsane nisīdi. "
  7188. 587188,122,721,133,147,1,92,10,Cūḷapanthakopi sūriyaṃ olokento taṃ pilotikaṃ‘‘ rajoharaṇaṃ rajoharaṇan’’ ti parimajjanto nisīdi.
  7189. 587189,122,721,148,154,1,57,6,Tassa taṃ pilotikakhaṇḍaṃ parimajjantassa kiliṭṭhaṃ ahosi.
  7190. 587190,122,721,155,157,1,12,2,Tato cintesi–
  7191. 587191,122,721,158,185,1,181,21,"‘‘ idaṃ pilotikakhaṇḍaṃ ativiya parisuddhaṃ, imaṃ pana attabhāvaṃ nissāya purimapakatiṃ vijahitvā evaṃ kiliṭṭhaṃ jātaṃ, aniccā vata saṅkhārā’’ ti khayavayaṃ paṭṭhapento vipassanaṃ vaḍḍhesi. "
  7192. 587192,122,721,186,238,1,273,36,"Satthā‘‘ cūḷapanthakassa cittaṃ vipassanaṃ āruḷhan’’ ti ñatvā,‘‘ cūḷapanthaka, tvaṃ pilotikakhaṇḍameva saṃkiliṭṭhaṃ‘ rajaṃ rajan’ ti mā saññaṃ kari, abbhantare pana te rāgarajādayo atthi, te harāhī’’ ti vatvā obhāsaṃ vissajjetvā purato nisinno viya paññāyamānarūpo hutvā imā gāthā abhāsi–"
  7193. 587193,122,722,2,11,1,33,8,"‘ ‘ Rāgo rajo na ca pana reṇu vuccati, "
  7194. 587194,122,723,2,5,1,29,3,Rāgassetaṃ adhivacanaṃ rajoti;
  7195. 587195,122,724,2,6,1,34,4,"Etaṃ rajjaṃ vippajahitva bhikkhavo, "
  7196. 587196,122,725,2,6,1,33,4,Viharanti te vigatarajassa sāsane.
  7197. 587197,122,726,2,11,1,33,8,"‘ ‘ Doso rajo na ca pana reṇu vuccati, "
  7198. 587198,122,727,2,5,1,29,3,Dosassetaṃ adhivacanaṃ rajoti;
  7199. 587199,122,728,2,6,1,33,4,"Etaṃ rajaṃ vippajahitva bhikkhavo, "
  7200. 587200,122,729,2,6,1,33,4,Viharanti te vigatarajassa sāsane.
  7201. 587201,122,730,2,11,1,33,8,"‘ ‘ Moho rajo na ca pana reṇu vuccati, "
  7202. 587202,122,731,2,5,1,29,3,Mohassetaṃ adhivacanaṃ rajoti;
  7203. 587203,122,732,2,6,1,33,4,"Etaṃ rajaṃ vippajahitva bhikkhavo, "
  7204. 587204,122,733,2,15,1,36,5,Viharanti te vigatarajassa sāsane’’ ti.( mahāni.209);
  7205. 587205,122,734,2,9,1,65,6,Gāthāpariyosāne cūḷapanthako saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
  7206. 587206,122,734,10,15,1,49,5,Saha paṭisambhidāhiyevassa tīṇi piṭakāni āgamiṃsu.
  7207. 587207,122,735,2,21,1,137,18,"So kira pubbe rājā hutvā nagaraṃ padakkhiṇaṃ karonto nalāṭato sede muccante parisuddhena sāṭakena nalāṭantaṃ puñchi, sāṭako kiliṭṭho ahosi. "
  7208. 587208,122,735,22,44,1,126,17,"So‘‘ imaṃ sarīraṃ nissāya evarūpo parisuddho sāṭako pakatiṃ jahitvā kiliṭṭho jāto, aniccā vata saṅkhārā’’ ti aniccasaññaṃ paṭilabhi. "
  7209. 587209,122,735,45,50,1,42,5,Te kāraṇenassa rajoharaṇameva paccayo jāto.
  7210. 587210,122,736,2,8,1,61,6,Jīvakopi kho komārabhacco dasabalassa dakkhiṇodakaṃ upanāmesi.
  7211. 587211,122,736,9,25,1,65,10,"Satthā‘‘ nanu, jīvaka, vihāre bhikkhū atthī’’ ti hatthena pattaṃ pidahi. "
  7212. 587212,122,736,26,40,1,53,8,"Mahāpanthako‘‘ nanu, bhante, vihāre bhikkhū natthī’’ ti āha. "
  7213. 587213,122,736,41,51,1,26,5,"Satthā‘‘ atthi, jīvakā’’ ti āha. "
  7214. 587214,122,736,52,73,1,110,16,"Jīvako‘‘ tena hi bhaṇe gaccha, vihāre bhikkhūnaṃ atthibhāvaṃ vā natthibhāvaṃ vā tvaññeva jānāhī’’ ti purisaṃ pesesi. "
  7215. 587215,122,736,74,102,1,162,19,"Tasmiṃ khaṇe cūḷapanthako‘‘ mayhaṃ bhātiko‘ vihāre bhikkhū natthī’ ti bhaṇati , vihāre bhikkhūnaṃ atthibhāvamassa pakāsessāmī’’ ti sakalaṃ ambavanaṃ bhikkhūnaññeva pūresi. "
  7216. 587216,122,736,103,115,1,88,10,"Ekacce bhikkhū cīvarakammaṃ karonti, ekacce rajanakammaṃ karonti, ekacce sajjhāyaṃ karonti. "
  7217. 587217,122,736,116,120,1,45,4,Evaṃ aññamaññaasadisaṃ bhikkhusahassaṃ māpesi.
  7218. 587218,122,736,121,142,1,111,15,"So puriso vihāre bahū bhikkhū disvā nivattitvā,‘‘ ayya, sakalaṃ ambavanaṃ bhikkhūhi paripuṇṇan’’ ti jīvakassa ārocesi. "
  7219. 587219,122,736,143,146,1,20,3,Theropi kho tattheva–
  7220. 587220,122,737,2,9,1,44,4,"‘ ‘ Sahassakkhattumattānaṃ , nimminitvāna panthako; "
  7221. 587221,122,738,2,10,1,41,5,"Nisīdambavane ramme, yāva kālappavedanā’’ ti. "
  7222. 587222,122,739,2,7,1,27,5,Atha satthā taṃ purisaṃ āha–
  7223. 587223,122,739,8,23,1,63,9,‘‘ vihāraṃ gantvā‘ satthā cūḷapanthakaṃ nāma pakkosatī’ ti vadehī’’ ti.
  7224. 587224,122,739,24,41,1,84,11,"Tena gantvā tathā vutte,‘‘ ahaṃ cūḷapanthako, ahaṃ cūḷapanthako’’ ti mukhasahassaṃ uṭṭhahi. "
  7225. 587225,122,739,42,60,1,70,11,"So puriso puna gantvā,‘‘ sabbepi kira, bhante, cūḷapanthakāyeva nāmā’’ ti āha."
  7226. 587226,122,739,61,84,1,100,15,"‘‘ Tena hi gantvā yo‘ ahaṃ cūḷapanthako’ ti paṭhamaṃ vadati, taṃ hatthe gaṇha, avasesā antaradhāyissantī’’ ti. "
  7227. 587227,122,739,85,88,1,14,3,So tathā akāsi.
  7228. 587228,122,739,89,93,1,44,4,Tāvadeva sahassamattā bhikkhū antaradhāyiṃsu.
  7229. 587229,122,739,94,99,1,37,5,Theropi tena purisena saddhiṃ agamāsi.
  7230. 587230,122,739,100,104,1,45,4,Satthā bhattakiccapariyosāne jīvakaṃ āmantesi–
  7231. 587231,122,739,105,120,1,69,9,"‘‘ jīvaka, cūḷapanthakassa pattaṃ gaṇhāhi, ayaṃ te anumodanaṃ karissatī’’ ti. "
  7232. 587232,122,739,121,124,1,18,3,Jīvako tathā akāsi.
  7233. 587233,122,739,125,134,1,82,9,Thero sīhanādaṃ nadanto taruṇasīho viya tīhi piṭakehi saṅkhobhetvā anumodanamakāsi.
  7234. 587234,122,739,135,159,1,268,24,Satthā uṭṭhāyāsanā bhikkhusaṅghaparivuto vihāraṃ gantvā bhikkhūhi vatte dassite gandhakuṭippamukhe ṭhatvā bhikkhusaṅghassa sugatovādaṃ datvā kammaṭṭhānaṃ kathetvā bhikkhusaṅghaṃ uyyojetvā surabhigandhavāsitaṃ gandhakuṭiṃ pavisitvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ upagato.
  7235. 587235,122,739,160,225,1,458,52,"Atha sāyanhasamaye bhikkhū ito cito ca samosaritvā rattakambalasāṇiyā parikkhittā viya nisīditvā satthu guṇakathaṃ ārabhiṃsu,‘‘ āvuso, mahāpanthako cūḷapanthakassa ajjhāsayaṃ ajānanto catūhi māsehi ekaṃ gāthaṃ uggaṇhāpetuṃ na sakkoti,‘ dandho ayan’ ti vihārā nikkaḍḍhi, sammāsambuddho pana attano anuttaradhammarājatāya ekasmiṃyevassa antarabhatte saha paṭisambhidāhi arahattaṃ adāsi, tīṇi piṭakāni saha paṭisambhidāhiyeva āgatāni, aho buddhānaṃ balaṃ nāma mahantan’’ ti. "
  7236. 587236,122,740,2,50,1,504,41,"Atha bhagavā dhammasabhāyaṃ imaṃ kathāpavattiṃ ñatvā,‘‘ ajja mayā gantuṃ vaṭṭatī’’ ti buddhaseyyāya uṭṭhāya surattadupaṭṭaṃ nivāsetvā vijjulataṃ viya kāyabandhanaṃ bandhitvā rattakambalasadisaṃ sugatamahācīvaraṃ pārupitvā surabhigandhakuṭito nikkhamma mattavaravāraṇasīhavijambhitavilāsena anantāya buddhalīḷāya dhammasabhaṃ gantvā alaṅkatamaṇḍalamāḷamajjhe supaññattavarabuddhāsanaṃ abhiruyha chabbaṇṇabuddharaṃsiyo vissajjento aṇṇavakucchiṃ khobhayamāno yugandharamatthake bālasūriyo viya āsanamajjhe nisīdi. "
  7237. 587237,122,740,51,59,1,76,8,Sammāsambuddhe pana āgatamatte bhikkhusaṅgho kathaṃ pacchinditvā tuṇhī ahosi.
  7238. 587238,122,740,60,92,1,215,25,"Satthā mudukena mettacittena parisaṃ oloketvā,‘‘ ayaṃ parisā ativiya sobhati, ekassapi hatthakukkuccaṃ vā pādakukkuccaṃ vā ukkāsitasaddo vā khipitasaddo vā natthi, sabbepi ime buddhagāravena sagāravā, buddhatejena tajjitā. "
  7239. 587239,122,740,93,102,1,79,9,Mayi āyukappampi akathetvā nisinne paṭhamaṃ kathaṃ samuṭṭhāpetvā na kathessanti.
  7240. 587240,122,740,103,162,1,297,37,"Kathāsamuṭṭhāpanavattaṃ nāma mayāva jānitabbaṃ, ahameva paṭhamaṃ kathessāmī’’ ti madhurena brahmassarena bhikkhū āmantetvā,‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ na, bhikkhave, cūḷapanthako idāneva dandho, pubbepi dandhoyeva. "
  7241. 587241,122,740,163,172,1,67,8,"Na kevalañcassāhaṃ idāneva avassayo jāto, pubbepi avassayo ahosimeva. "
  7242. 587242,122,740,173,193,1,148,17,"Pubbe panāhaṃ imaṃ lokiyakuṭumbassa sāmikaṃ akāsiṃ, idāni lokuttarakuṭumbassā’’ ti vatvā tamatthaṃ vitthārato sotukāmehi bhikkhūhi āyācito atītaṃ āhari–"
  7243. 587243,122,741,2,29,1,237,23,"‘ ‘ Atīte, bhikkhave, bārāṇasinagaravāsī eko māṇavo takkasilaṃ gantvā sippuggahaṇatthāya disāpāmokkhassa ācariyassa dhammantevāsiko hutvā pañcannaṃ māṇavakasatānaṃ antare ativiya ācariyassa upakārako ahosi, pādaparikammādīni sabbakiccāni karoti. "
  7244. 587244,122,741,30,39,1,44,7,Dandhatāya pana kiñci uggaṇhituṃ na sakko’’ ti.
  7245. 587245,122,741,40,58,1,90,12,"Ācariyo‘‘ ayaṃ mama bahūpakāro, sikkhāpessāmi nan’’ ti vāyamantopi kiñci sikkhāpetuṃ na sakkoti. "
  7246. 587246,122,741,59,74,1,91,11,So ciraṃ vasitvā ekagāthampi uggaṇhituṃ asakkonto ukkaṇṭhitvā‘‘ gamissāmī’’ ti ācariyaṃ āpucchi.
  7247. 587247,122,741,75,77,1,15,2,Ācariyo cintesi–
  7248. 587248,122,741,78,118,1,208,28,"‘‘ ayaṃ mayhaṃ upakārako, paṇḍitabhāvamassa paccāsīsāmi, na naṃ kātuṃ sakkomi , avassaṃ mayā imassa paccupakāro kātabbo, ekamassa mantaṃ bandhitvā dassāmī’’ ti so taṃ araññaṃ netvā‘‘ ghaṭṭesi ghaṭṭesi, kiṃ kāraṇā ghaṭṭesi? "
  7249. 587249,122,741,119,189,1,349,46,"Ahampi taṃ jānāmi jānāmī’’ ti imaṃ mantaṃ bandhitvā uggaṇhāpento anekasatakkhattuṃ parivattāpetvā,‘‘ paññāyati te’’ ti pucchitvā,‘‘ āma, paññāyatī’’ ti vutte‘‘ dandhena nāma vāyāmaṃ katvā paguṇaṃ kataṃ sippaṃ na palāyatī’’ ti cintetvā maggaparibbayaṃ datvā,‘‘ gaccha, imaṃ mantaṃ nissāya jīvissasi, apalāyanatthāya panassa niccaṃ sajjhāyaṃ kareyyāsī’’ ti vatvā taṃ uyyojesi. "
  7250. 587250,122,741,190,206,1,98,12,Athassa mātā bārāṇasiyaṃ sampattakāle‘‘ putto me sippaṃ sikkhitvā āgato’’ ti mahāsakkārasammānaṃ akāsi.
  7251. 587251,122,742,2,69,1,410,49,"Tadā bārāṇasirājā‘‘ atthi nu kho me kāyakammādīsu koci doso’’ ti paccavekkhanto attano aruccanakaṃ kiñci kammaṃ adisvā‘‘ attano vajjaṃ nāma attano na paññāyati, paresaṃ paññāyati, nāgarānaṃ pariggaṇhissāmī’’ ti cintetvā sāyaṃ aññātakavesena nikkhamitvā,‘‘ sāyamāsaṃ bhuñjitvā nisinnamanussānaṃ kathāsallāpo nāma nānappakārako hoti,‘ sacāhaṃ adhammena rajjaṃ kāremi, pāpena adhammikena raññā daṇḍabaliādīhi hatamhā’ ti vakkhanti."
  7252. 587252,122,742,70,95,1,138,19,"‘ Sace dhammena rajjaṃ kāremi, dīghāyuko hotu no rājā’ tiādīni vatvā mama guṇaṃ kathessantī’’ ti tesaṃ tesaṃ gehānaṃ bhittianusāreneva vicarati. "
  7253. 587253,122,743,2,14,1,104,12,Tasmiṃ khaṇe umaṅgacorā dvinnaṃ gehānaṃ antare umaṅgaṃ bhindanti ekaumaṅgeneva dve gehāni pavisanatthāya.
  7254. 587254,122,743,15,20,1,34,5,Rājā te disvā gehacchāyāya aṭṭhāsi.
  7255. 587255,122,743,21,41,1,141,17,"Tesaṃ umaṅgaṃ bhinditvā gehaṃ pavisitvā bhaṇḍakaṃ olokitakāle māṇavo pabujjhitvā taṃ mantaṃ sajjhāyanto‘‘ ghaṭṭesi ghaṭṭesi, kiṃ kāraṇā ghaṭṭesi? "
  7256. 587256,122,743,42,50,1,31,6,Ahampi taṃ jānāmi jānāmī’’ ti āha.
  7257. 587257,122,743,51,72,1,125,15,"Te taṃ sutvā,‘‘ iminā kiramhā ñātā, idāni no nāsessatī’’ ti nivatthavatthānipi chaḍḍetvā bhītā sammukhasammukhaṭṭhāneneva palāyiṃsu. "
  7258. 587258,122,743,73,87,1,128,14,Rājā te palāyante disvā itarassa ca mantasajjhāyanasaddaṃ sutvā gehaññeva vavatthapetvā nāgarānaṃ pariggaṇhitvā nivesanaṃ pāvisi.
  7259. 587259,122,743,88,96,1,58,8,So vibhātāya pana rattiyā pātovekaṃ purisaṃ pakkositvā āha–
  7260. 587260,122,743,97,121,1,125,17,"‘‘ gaccha bhaṇe, asukavīthiyaṃ nāma yasmiṃ gehe umaṅgo bhinno, tattha takkasilato sippaṃ uggaṇhitvā āgatamāṇavo atthi, taṃ ānehī’’ ti. "
  7261. 587261,122,743,122,136,1,51,9,So gantvā‘‘ rājā taṃ pakkosatī’’ ti vatvā māṇavaṃ ānesi.
  7262. 587262,122,743,137,141,1,17,4,Atha naṃ rājā āha–
  7263. 587263,122,743,142,155,1,54,7,"‘‘ tvaṃ, tāta, takkasilato sippaṃ uggaṇhitvā āgatamāṇavo’’ ti?"
  7264. 587264,122,743,156,164,1,11,3,"‘‘ Āma, devā’’ ti."
  7265. 587265,122,743,165,174,1,28,5,‘‘ Amhākampi taṃ sippaṃ dehī’’ ti.
  7266. 587266,122,743,175,187,1,42,6,"‘‘ Sādhu, deva, samānāsane nisīditvā gaṇhāhī’’ ti. "
  7267. 587267,122,743,188,204,1,72,11,Rājāpi tathā katvā mantaṃ gahetvā‘‘ ayaṃ te ācariyabhāgo’’ ti sahassaṃ adāsi.
  7268. 587268,122,744,2,7,1,32,5,Tadā senāpati rañño kappakaṃ āha–
  7269. 587269,122,744,8,17,1,30,5,‘‘ kadā rañño massuṃ karissasī’’ ti?
  7270. 587270,122,744,18,27,1,21,5,‘‘ Sve vā parasuve vā’’ ti.
  7271. 587271,122,744,28,73,1,184,29,"So tassa sahassaṃ datvā‘‘ kiccaṃ me atthī’’ ti vatvā,‘‘ kiṃ, sāmī’’ ti vutte‘‘ rañño massukammaṃ karonto viya hutvā khuraṃ ativiya pahaṃsitvā galanāḷiṃ chinda, tvaṃ senāpati bhavissasi, ahaṃ rājā’’ ti. "
  7272. 587272,122,744,74,110,1,227,26,"So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā rañño massukammakaraṇadivase gandhodakena massuṃ temetvā khuraṃ pahaṃsitvā nalāṭante gahetvā,‘‘ khuro thokaṃ kuṇṭhadhāro, ekappahāreneva galanāḷiṃ chindituṃ vaṭṭatī’’ ti puna ekamantaṃ ṭhatvā khuraṃ pahaṃsi. "
  7273. 587273,122,744,111,128,1,95,13,"Tasmiṃ khaṇe rājā attano mantaṃ saritvā sajjhāyaṃ karonto‘‘ ghaṭṭesi ghaṭṭesi, kiṃ kāraṇā ghaṭṭesi? "
  7274. 587274,122,744,129,137,1,31,6,Ahampi taṃ jānāmi jānāmī’’ ti āha.
  7275. 587275,122,744,138,142,1,33,4,Nhāpitassa nalāṭato sedā mucciṃsu.
  7276. 587276,122,744,143,160,1,84,13,So‘‘ jānāti mama kāraṇaṃ rājā’’ ti bhīto khuraṃ bhūmiyaṃ khipitvā pādamūle urena nipajji.
  7277. 587277,122,744,161,169,1,40,7,"Rājāno nāma chekā honti, tena taṃ evamāha–"
  7278. 587278,122,744,170,190,1,57,11,"‘‘ are, duṭṭha, nhāpita,‘ na maṃ rājā jānātī’ ti saññaṃ karosī’’ ti."
  7279. 587279,122,744,191,201,1,23,5,"‘‘ Abhayaṃ me dehi, devā’’ ti."
  7280. 587280,122,744,202,213,1,24,5,"‘‘ Hotu, mā bhāyi, kathehī’’ ti. "
  7281. 587281,122,744,214,241,1,123,19,"Senāpati me, deva, sahassaṃ datvā,‘‘ rañño massuṃ karonto viya galanāḷiṃ chinda, ahaṃ rājā hutvā taṃ senāpatiṃ karissāmī’’ ti āhāti. "
  7282. 587282,122,744,242,311,1,341,49,"Rājā taṃ sutvā‘‘ ācariyaṃ me nissāya jīvitaṃ laddhan’’ ti cintetvā senāpatiṃ pakkosāpetvā,‘‘ ambho, senāpati, kiṃ nāma tayā mama santikā na laddhaṃ, idāni taṃ daṭṭhuṃ na sakkomi, mama raṭṭhā nikkhamāhī’’ ti taṃ raṭṭhā pabbājetvā ācariyaṃ pakkosāpetvā,‘‘ ācariya, taṃ nissāya mayā jīvitaṃ laddhan’’ ti vatvā mahantaṃ sakkāraṃ karitvā tassa senāpatiṭṭhānaṃ adāsi."
  7283. 587283,122,744,312,325,1,57,8,"‘‘ So tadā cūḷapanthako ahosi, satthā disāpāmokkho ācariyo’’ ti. "
  7284. 587284,122,745,2,46,1,269,31,"Satthā imaṃ atītaṃ āharitvā,‘‘ evaṃ, bhikkhave, pubbepi cūḷapanthako dandhoyeva ahosi, tadāpissāhaṃ avassayo hutvā taṃ lokiyakuṭumbe patiṭṭhāpesin’’ ti vatvā puna ekadivasaṃ‘‘ aho satthā cūḷapanthakassa avassayo jāto’’ ti kathāya samuṭṭhitāya cūḷaseṭṭhijātake atītavatthuṃ kathetvā–"
  7285. 587285,122,746,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Appakenāpi medhāvī, pābhatena vicakkhaṇo; "
  7286. 587286,122,747,2,21,1,46,6,"Samuṭṭhāpeti attānaṃ, aṇuṃ aggiṃva sandhaman’’ ti.( jā.1.1.4)– "
  7287. 587287,122,748,2,19,1,84,11,"Gāthaṃ vatvā,‘‘ na, bhikkhave, idānevāhaṃ imassa avassayo jāto, pubbepi avassayo ahosimeva. "
  7288. 587288,122,748,20,29,1,76,8,"Pubbe panāhaṃ imaṃ lokiyakuṭumbassa sāmikaṃ akāsiṃ, idāni lokuttarakuṭumbassa. "
  7289. 587289,122,748,30,47,1,118,14,"Tadā hi cūḷantevāsiko cūḷapanthako ahosi, cūḷaseṭṭhi pana paṇḍito byatto nakkhattakovido ahamevā’’ ti jātakaṃ samodhānesi. "
  7290. 587290,122,749,2,31,1,210,21,"Punekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ,‘‘ āvuso, cūḷapanthako catūhi māsehi catuppadaṃ gāthaṃ gahetuṃ asakkontopi vīriyaṃ anossajjitvāva arahatte patiṭṭhito , idāni lokuttaradhammakuṭumbassa sāmiko jāto’’ ti. "
  7291. 587291,122,749,32,76,1,199,26,"Satthā āgantvā,‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ bhikkhave, mama sāsane āraddhavīriyo bhikkhu lokuttaradhammassa sāmiko hotiyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  7292. 587292,122,750,2,4,1,0,0,25.
  7293. 587293,122,751,2,10,1,38,5,"‘ ‘ Uṭṭhānenappamādena , saṃyamena damena ca; "
  7294. 587294,122,752,2,12,1,47,7,"Dīpaṃ kayirātha medhāvī, yaṃ ogho nābhikīratī’’ ti. "
  7295. 587295,122,753,2,40,1,375,33,"Tattha dīpaṃ {kayirāthā}ti vīriyasaṅkhātena uṭṭhānena, satiyā avippavāsākārasaṅkhātena appamādena, catupārisuddhisīlasaṅkhātena saṃyamena, indriyadamena cāti imehi kāraṇabhūtehi catūhi dhammehi dhammojapaññāya samannāgato medhāvī imasmiṃ ativiya dullabhapatiṭṭhatāya atigambhīre saṃsārasāgare attano patiṭṭhānabhūtaṃ arahattaphalaṃ dīpaṃ kayirātha kareyya, kātuṃ sakkuṇeyyāti attho. "
  7296. 587296,122,753,41,42,1,7,1,Kīdisaṃ?
  7297. 587297,122,753,43,54,1,85,10,Yaṃ ogho {nābhikīratī}ti yaṃ catubbidhopi kilesogho abhikirituṃ viddhaṃsetuṃ na sakkoti.
  7298. 587298,122,753,55,61,1,42,6,Na hi sakkā arahattaṃ oghena abhikiritunti.
  7299. 587299,122,754,2,7,1,41,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  7300. 587300,122,754,8,13,1,44,5,Evaṃ desanā sampattaparisāya sātthikā jātāti.
  7301. 587301,122,755,2,4,1,32,2,Cūḷapanthakattheravatthu tatiyaṃ.
  7302. 587302,122,756,2,4,1,29,2,4 . Bālanakkhattasaṅghuṭṭhavatthu
  7303. 587303,122,757,2,13,1,96,9,{Pamādamanuyuñjantī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto bālanakkhattaṃ ārabbha kathesi.
  7304. 587304,122,758,2,8,1,60,6,Ekasmiñhi samaye sāvatthiyaṃ bālanakkhattaṃ nāma saṅghuṭṭhaṃ.
  7305. 587305,122,758,9,24,1,119,15,Tasmiṃ nakkhatte bālā dummedhino janā chārikāya ceva gomayena ca sarīraṃ makkhetvā sattāhaṃ asabbhaṃ bhaṇantā vicaranti.
  7306. 587306,122,758,25,35,1,63,10,Kiñci ñāti suhajjaṃ vā pabbajitaṃ vā disvā lajjantā nāma natthi.
  7307. 587307,122,758,36,41,1,36,5,Dvāre dvāre ṭhatvā asabbhaṃ bhaṇanti.
  7308. 587308,122,758,42,55,1,89,13,Manussā tesaṃ asabbhaṃ sotuṃ asakkontā yathābalaṃ aḍḍhaṃ vā pādaṃ vā kahāpaṇaṃ vā pesenti.
  7309. 587309,122,758,56,63,1,49,7,Te tesaṃ dvāre laddhaṃ laddhaṃ gahetvā pakkamanti.
  7310. 587310,122,758,64,77,1,94,12,"Tadā pana sāvatthiyaṃ pañca koṭimattā ariyasāvakā vasanti, te satthu santikaṃ sāsanaṃ pesayiṃsu–"
  7311. 587311,122,758,78,94,1,86,10,"‘‘ bhagavā, bhante, sattāhaṃ bhikkhusaṅghena saddhiṃ nagaraṃ appavisitvā vihāreyeva hotū’’ ti. "
  7312. 587312,122,758,95,108,1,111,12,"Tañca pana sattāhaṃ bhikkhusaṅghassa vihāreyeva yāgubhattādīni sampādetvā pahiṇiṃsu, sayampi gehā na nikkhamiṃsu. "
  7313. 587313,122,758,109,164,1,360,43,"Te nakkhatte pana pariyosite aṭṭhame divase buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā nagaraṃ pavesetvā mahādānaṃ datvā ekamantaṃ nisinnā,‘‘ bhante, atidukkhena no satta divasāni atikkantāni, bālānaṃ asabbhāni suṇantānaṃ kaṇṇā bhijjanākārappattā honti, koci kassaci na lajjati, tena mayaṃ tumhākaṃ antonagaraṃ pavisituṃ nādamha, mayampi gehato na nikkhamimhā’’ ti āhaṃsu. "
  7314. 587314,122,758,165,194,1,183,23,"Satthā tesaṃ kathaṃ sutvā,‘‘ bālānaṃ dummedhānaṃ kiriyā nāma evarūpā hoti, medhāvino pana dhanasāraṃ viya appamādaṃ rakkhitvā amatamahānibbānasampattiṃ pāpuṇantī’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  7315. 587315,122,759,2,4,1,0,0,26.
  7316. 587316,122,760,2,9,1,39,5,"‘ ‘ Pamādamanuyuñjanti, bālā dummedhino janā; "
  7317. 587317,122,761,2,8,1,45,5,"Appamādañca medhāvī, dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati. "
  7318. 587318,122,762,2,4,1,0,0,27.
  7319. 587319,122,763,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Mā pamādamanuyuñjetha, mā kāmaratisanthavaṃ; "
  7320. 587320,122,764,2,12,1,47,7,"Appamatto hi jhāyanto, pappoti vipulaṃ sukhan’’ ti. "
  7321. 587321,122,765,2,9,1,64,6,Tattha {bālā}ti bālyena samannāgatā idhalokaparalokatthaṃ ajānantā.
  7322. 587322,122,765,10,13,1,21,2,{Dummedhino}ti nippaññā.
  7323. 587323,122,765,14,25,1,86,10,"Te pamāde ādīnavaṃ apassantā pamādaṃ anuyuñjanti pavattenti, pamādena kālaṃ vītināmenti. "
  7324. 587324,122,765,26,39,1,123,12,{Medhāvī}ti dhammojapaññāya samannāgato pana paṇḍito kulavaṃsāgataṃ seṭṭhaṃ uttamaṃ sattaratanadhanaṃ viya appamādaṃ rakkhati.
  7325. 587325,122,765,40,93,1,353,38,"Yathā hi uttamaṃ dhanaṃ nissāya‘‘ kāmaguṇasampattiṃ pāpuṇissāma, puttadāraṃ posessāma, paralokagamanamaggaṃ sodhessāmā’’ ti dhane ānisaṃsaṃ passantā taṃ rakkhanti, evaṃ paṇḍitopi appamatto‘‘ paṭhamajjhānādīni paṭilabhissāmi, maggaphalādīni pāpuṇissāmi, tisso vijjā, cha abhiññā sampādessāmī’’ ti appamāde ānisaṃsaṃ passanto dhanaṃ seṭṭhaṃva appamādaṃ rakkhatīti attho. "
  7326. 587326,122,765,94,105,1,80,11,Mā pamādan ti tasmā tumhe mā pamādamanuyuñjetha mā pamādena kālaṃ vītināmayittha.
  7327. 587327,122,765,106,118,1,124,12,Mā kāmaratisanthavan ti vatthukāmakilesakāmesu ratisaṅkhātaṃ taṇhāsanthavampi mā anuyuñjetha mā cintayittha mā paṭilabhittha.
  7328. 587328,122,765,119,131,1,103,11,Appamatto {hī}ti upaṭṭhitassatitāya hi appamatto jhāyanto puggalo vipulaṃ uḷāraṃ nibbānasukhaṃ pāpuṇātīti.
  7329. 587329,122,766,2,6,1,41,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  7330. 587330,122,766,7,11,1,40,4,Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  7331. 587331,122,767,2,4,1,39,2,Bālanakkhattasaṅghuṭṭhavatthu catutthaṃ.
  7332. 587332,122,768,2,4,1,23,2,5 . Mahākassapattheravatthu
  7333. 587333,122,769,2,14,1,100,10,Pamādaṃ {appamādenā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto mahākassapattheraṃ ārabbha kathesi.
  7334. 587334,122,770,2,28,1,236,25,Ekasmiñhi divase thero pipphaliguhāyaṃ viharanto rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto ālokaṃ vaḍḍhetvā pamatte ca appamatte ca udakapathavīpabbatādīsu cavanake upapajjanake ca satte dibbena cakkhunā olokento nisīdi.
  7335. 587335,122,770,29,112,1,512,65,"Satthā jetavane nisinnakova ‘‘ kena nu kho vihārena ajja mama putto kassapo viharatī’’ ti dibbena cakkhunā upadhārento‘‘ sattānaṃ cutūpapātaṃ olokento viharatī’’ ti ñatvā‘‘ sattānaṃ cutūpapāto nāma buddhañāṇenapi aparicchinno, mātukucchiyaṃ paṭisandhiṃ gahetvā mātāpitaro ajānāpetvā cavanasattānaṃ paricchedo kātuṃ na sakkā, te jānituṃ tava avisayo, kassapa, appamattako tava visayo, sabbaso pana cavante ca upapajjante ca jānituṃ passituṃ buddhānameva visayo’’ ti vatvā obhāsaṃ pharitvā sammukhe nisinno viya hutvā imaṃ gāthamāha– "
  7336. 587336,122,771,2,4,1,0,0,28.
  7337. 587337,122,772,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Pamādaṃ appamādena, yadā nudati paṇḍito; "
  7338. 587338,122,773,2,7,1,38,4,"Paññāpāsādamāruyha , asoko sokiniṃ pajaṃ; "
  7339. 587339,122,774,2,11,1,47,6,"Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe, dhīro bāle avekkhatī’’ ti. "
  7340. 587340,122,775,2,62,1,565,56,"Tattha {nudatī}ti yathā nāma pokkharaṇiṃ pavisantaṃ navodakaṃ purāṇodakaṃ khobhetvā tassokāsaṃ adatvā taṃ attano matthakamatthakena palāyantaṃ nudati nīharati, evameva paṇḍito appamādalakkhaṇaṃ brūhento pamādassokāsaṃ adatvā yadā appamādavegena taṃ nudati nīharati, atha so panunnapamādo accuggatatthena parisuddhaṃ dibbacakkhusaṅkhātaṃ paññāpāsādaṃ tassa anucchavikaṃ paṭipadaṃ pūrento tāya paṭipadāya nisseṇiyā pāsādaṃ viya āruyha pahīnasokasallatāya asoko, appahīnasokasallatāya sokiniṃ pajaṃ sattanikāyaṃ cavamānañceva upapajjamānañca dibbacakkhunā avekkhati passati. "
  7341. 587341,122,775,63,65,1,9,2,Yathā kiṃ?
  7342. 587342,122,775,66,97,1,243,27,"Pabbataṭṭhova {bhūmaṭṭhe}ti pabbatamuddhani ṭhito bhūmiyaṃ ṭhite, uparipāsāde vā pana ṭhito pāsādapariveṇe ṭhite akicchena avekkhati, tathā sopi dhīro paṇḍito mahākhīṇāsavo asamucchinnavaṭṭabīje bāle cavante ca upapajjante ca akicchena avekkhatīti. "
  7343. 587343,122,776,2,7,1,55,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpattiphalādīni sacchikariṃsūti.
  7344. 587344,122,777,2,4,1,32,2,Mahākassapattheravatthu pañcamaṃ.
  7345. 587345,122,778,2,4,1,31,2,6 . Pamattāpamattadvesahāyakavatthu
  7346. 587346,122,779,2,16,1,103,12,Appamatto {pamattesū}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto dve sahāyake bhikkhū ārabbha kathesi.
  7347. 587347,122,780,2,10,1,69,8,Te kira satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā āraññakavihāraṃ pavisiṃsu.
  7348. 587348,122,780,11,25,1,133,14,Tesu eko kira kālasseva dārūni āharitvā aṅgārakapallaṃ sajjetvā daharasāmaṇerehi saddhiṃ sallapanto paṭhamayāmaṃ visibbamāno nisīdati.
  7349. 587349,122,780,26,46,1,113,15,"Eko appamatto samaṇadhammaṃ karonto itaraṃ ovadati,‘‘ āvuso, mā evaṃ kari, pamattassa hi cattāro apāyā sakagharasadisā. "
  7350. 587350,122,780,47,60,1,68,11,Buddhā nāma sāṭheyyena ārādhetuṃ na sakkā’’ ti so tassovādaṃ na suṇāti.
  7351. 587351,122,780,61,73,1,69,8,Itaro‘‘ nāyaṃ vacanakkhamo’’ ti taṃ avatvā appamattova samaṇadhammamakāsi.
  7352. 587352,122,780,74,112,1,283,30,"Alasattheropi paṭhamayāme visibbetvā itarassa caṅkamitvā gabbhaṃ paviṭṭhakāle pavisitvā,‘‘ mahākusīta, tvaṃ nipajjitvā sayanatthāya araññaṃ paviṭṭhosi, kiṃ buddhānaṃ santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā uṭṭhāya samaṇadhammaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā attano vasanaṭṭhānaṃ pavisitvā nipajjitvā supati. "
  7353. 587353,122,780,113,120,1,77,7,Itaropi majjhimayāme vissamitvā pacchimayāme paccuṭṭhāya samaṇadhammaṃ karoti.
  7354. 587354,122,780,121,131,1,77,10,So evaṃ appamatto viharanto na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
  7355. 587355,122,780,132,136,1,33,4,Itaro pamādeneva kālaṃ vītināmesi.
  7356. 587356,122,780,137,146,1,76,9,Te vuṭṭhavassā satthu santikaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
  7357. 587357,122,780,147,172,1,140,17,"Satthā tehi saddhiṃ paṭisanthāraṃ katvā,‘‘ kacci, bhikkhave, appamattā samaṇadhammaṃ karittha, kacci vo pabbajitakiccaṃ matthakaṃ pattan’’ ti pucchi. "
  7358. 587358,122,780,173,177,1,28,4,Paṭhamaṃ pamatto bhikkhu āha–
  7359. 587359,122,780,178,196,1,89,11,"‘‘ kuto, bhante, etassa appamādo, gatakālato paṭṭhāya nipajjitvā niddāyanto kālaṃ vītināmesī’’ ti."
  7360. 587360,122,780,197,205,1,20,4,‘‘ Tvaṃ pana bhikkhū’’ ti.
  7361. 587361,122,780,206,226,1,129,14,"‘‘ Ahaṃ, bhante, kālasseva dārūni āharitvā aṅgārakapallaṃ sajjetvā paṭhamayāme visibbento nisīditvā aniddāyantova kālaṃ vītināmesin’’ ti. "
  7362. 587362,122,780,227,250,1,108,16,"Atha naṃ satthā‘‘ tvaṃ pamatto kālaṃ vītināmetvā‘ appamattomhī’ ti vadasi, appamattaṃ pana pamattaṃ karosī’’ ti āha. "
  7363. 587363,122,780,251,282,1,163,23,"Puna pamāde dose, appamāde ānisaṃse pakāsetuṃ,‘‘ tvaṃ mama puttassa santike javacchinno dubbalasso viya, esa pana tava santike sīghajavasso viyā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  7364. 587364,122,781,2,4,1,0,0,29.
  7365. 587365,122,782,2,11,1,38,5,"‘ ‘ Appamatto pamattesu, suttesu bahujāgaro; "
  7366. 587366,122,783,2,11,1,44,6,"Abalassaṃva sīghasso, hitvā yāti sumedhaso’’ ti. "
  7367. 587367,122,784,2,8,1,67,5,Tattha {appamatto}ti sativepullappattatāya appamādasampanne khīṇāsavo.
  7368. 587368,122,784,9,14,1,39,4,{Pamattesū}ti sativosagge ṭhitesu sattesu.
  7369. 587369,122,784,15,20,1,59,4,{Suttesū}ti satijāgariyābhāvena sabbiriyāpathesu niddāyantesu.
  7370. 587370,122,784,21,27,1,47,5,{Bahujāgaro}ti mahante sativepulle jāgariye ṭhito.
  7371. 587371,122,784,28,36,1,79,7,{Abalassaṃvā}ti kuṇṭhapādaṃ chinnajavaṃ dubbalassaṃ sīghajavo sindhavājānīyo viya.
  7372. 587372,122,784,37,40,1,23,2,{Sumedhaso}ti uttamapañño.
  7373. 587373,122,784,41,47,1,53,6,Tathārūpaṃ puggalaṃ āgamenapi adhigamenapi hitvā yāti.
  7374. 587374,122,784,48,63,1,109,14,"Mandapaññasmiñhi ekaṃ suttaṃ gahetuṃ vāyamanteyeva sumedhaso ekaṃ vaggaṃ gaṇhāti, evaṃ tāva āgamena hitvā yāti. "
  7375. 587375,122,784,64,96,1,291,30,"Mandapaññe pana rattiṭṭhānadivāṭṭhānāni kātuṃ vāyamanteyeva kammaṭṭhānaṃ uggahetvā sajjhāyanteyeva ca sumedhaso pubbabhāgepi parena kataṃ rattiṭṭhānaṃ vā divāṭṭhānaṃ vā pavisitvā kammaṭṭhānaṃ sammasanto sabbakilese khepetvā neva lokuttaradhamme hatthagate karoti, evaṃ adhigamenapi hitvā yāti. "
  7376. 587376,122,784,97,105,1,60,8,Vaṭṭe pana naṃ hitvā chaḍḍetvā vaṭṭato nissaranto yātiyevāti.
  7377. 587377,122,785,2,6,1,51,4,Gāthāpariyosāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
  7378. 587378,122,786,2,4,1,40,2,Pamattāpamattadvesahāyakavatthu chaṭṭhaṃ.
  7379. 587379,122,787,2,4,1,11,2,7 . Maghavatthu
  7380. 587380,122,788,2,16,1,128,13,Appamādena {maghavā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā vesāliyaṃ upanissāya kūṭāgārasālāyaṃ viharanto sakkaṃ devarājānaṃ ārabbha kathesi.
  7381. 587381,122,789,2,38,1,173,20,"Vesāliyañhi mahāli nāma licchavī vasati, so tathāgatassa sakkapañhasuttantadesanaṃ( dī. ni.2.344 ādayo) sutvā‘‘ sammāsambuddho sakkasampattiṃ mahatiṃ katvā kathesi,‘ disvā nu kho kathesi, udāhu adisvā. "
  7382. 587382,122,789,39,54,1,59,11,"Jānāti nu kho sakkaṃ, udāhu no’ ti pucchissāmi nan’’ ti cintesi. "
  7383. 587383,122,789,55,80,1,166,19,"Atha kho, mahāli, licchavī yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho, mahāli, licchavī bhagavantaṃ etadavoca–"
  7384. 587384,122,789,81,95,1,48,7,"‘‘ diṭṭho kho, bhante, bhagavatā sakko devānamindo’’ ti?"
  7385. 587385,122,789,96,110,1,41,7,"‘‘ Diṭṭho kho me , mahāli, sakko devānamindo’’ ti."
  7386. 587386,122,789,111,122,1,44,6,"‘‘ So hi nuna, bhante, sakkapatirūpako bhavissati . "
  7387. 587387,122,789,123,133,1,38,6,"Duddaso hi, bhante, sakko devānamindo’’ ti."
  7388. 587388,122,789,134,157,1,122,15,"‘‘ Sakkañca khvāhaṃ, mahāli, pajānāmi sakkakaraṇe ca dhamme, yesaṃ dhammānaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagā, tañca pajānāmi’’. "
  7389. 587389,122,790,2,23,1,99,14,"Sakko , mahāli, devānamindo pubbe manussabhūto samāno magho nāma māṇavo ahosi, tasmā‘‘ maghavā’’ ti vuccati. "
  7390. 587390,122,791,2,22,1,94,13,"Sakko , mahāli, devānamindo pubbe manussabhūto samāno pure dānaṃ adāsi, tasmā‘‘ purindado’’ ti vuccati. "
  7391. 587391,122,792,2,22,1,95,13,"Sakko , mahāli, devānamindo pubbe manussabhūto samāno sakkaccaṃ dānaṃ adāsi, tasmā‘‘ sakko’’ ti vuccati. "
  7392. 587392,122,793,2,21,1,90,12,"Sakko , mahāli, devānamindo pubbe manussabhūto samāno āvasathaṃ adāsi, tasmā‘‘ vāsavo’’ ti vuccati. "
  7393. 587393,122,794,2,20,1,89,11,"Sakko , mahāli, devānamindo sahassampi atthaṃ muhuttena cinteti, tasmā‘‘ sahassakkho’’ ti vuccati. "
  7394. 587394,122,795,2,21,1,87,11,"Sakkassa , mahāli, devānamindassa sujā nāma asurakaññā, pajāpati, tasmā‘‘ sujampatī’’ ti vuccati. "
  7395. 587395,122,796,2,21,1,106,12,"Sakko , mahāli, devānamindo devānaṃ tāvatiṃsānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreti, tasmā‘‘ devānamindo’’ ti vuccati. "
  7396. 587396,122,797,2,21,1,141,15,"Sakkassa , mahāli, devānamindassa pubbe manussabhūtassa satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ, yesaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagā. "
  7397. 587397,122,797,22,25,1,25,3,Katamāni satta vatapadāni?
  7398. 587398,122,797,26,55,1,244,24,"Yāvajīvaṃ mātāpettibharo assaṃ, yāvajīvaṃ kule jeṭṭhāpacāyī assaṃ, yāvajīvaṃ saṇhavāco assaṃ, yāvajīvaṃ apisuṇavāco assaṃ, yāvajīvaṃ vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvaseyyaṃ, muttacāgo payatapāṇi vosaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato assaṃ. "
  7399. 587399,122,797,56,78,1,108,14,"Yāvajīvaṃ saccavāco assaṃ, yāvajīvaṃ akkodhano assaṃ,‘‘ sacepi me kodho uppajjeyya, khippameva na paṭivineyyan’’ ti. "
  7400. 587400,122,797,79,99,1,149,16,"Sakkassa, mahāli, devānamindassa pubbe manussabhūtassa imāni satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ, yesaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagāti."
  7401. 587401,122,798,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ; "
  7402. 587402,122,799,2,6,1,43,3,"Saṇhaṃ sakhilasambhāsaṃ, pesuṇeyyappahāyinaṃ."
  7403. 587403,122,800,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Maccheravinaye yuttaṃ, saccaṃ kodhābhibhuṃ naraṃ; "
  7404. 587404,122,801,2,23,1,42,8,"Taṃ ve devā tāvatiṃsā, āhu sappuriso itī’’ ti.( saṃ. ni.1.257)– "
  7405. 587405,122,802,2,23,1,103,13,"Idaṃ , mahāli, sakkena maghamāṇavakāle katakammanti vatvā puna tena‘‘ kathaṃ, bhante, maghamāṇavo paṭipajjī’’ ti? "
  7406. 587406,122,802,24,43,1,89,13,"Tassa paṭipattiṃ vitthārato sotukāmena puṭṭho‘‘ tena hi, mahāli, suṇāhī’’ ti vatvā atītaṃ āhari– "
  7407. 587407,122,803,2,19,1,149,16,Atīte magadharaṭṭhe macalagāme magho nāma māṇavo gāmakammakaraṇaṭṭhānaṃ gantvā attano ṭhitaṭṭhānaṃ pādantena paṃsuṃ viyūhitvā ramaṇīyaṃ katvā aṭṭhāsi.
  7408. 587408,122,803,20,29,1,61,9,Aparo taṃ bāhunā paharitvā tato apanetvā sayaṃ tattha aṭṭhāsi.
  7409. 587409,122,803,30,38,1,56,8,So tassa akujjhitvāva aññaṃ ṭhānaṃ ramaṇīyaṃ katvā ṭhito.
  7410. 587410,122,803,39,48,1,63,9,Tatopi naṃ añño āgantvā bāhunā paharitvā apanetvā sayaṃ aṭṭhāsi.
  7411. 587411,122,803,49,68,1,145,18,"So tassapi akujjhitvāva aññaṃ ṭhānaṃ ramaṇīyaṃ katvā ṭhito, iti taṃ gehato nikkhantā nikkhantā purisā bāhunā paharitvā ṭhitaṭhitaṭṭhānato apanesuṃ. "
  7412. 587412,122,803,69,96,1,176,21,"So‘‘ sabbepete maṃ nissāya sukhitā jātā, iminā kammena mayhaṃ sukhadāyakena puññakammena bhavitabban’’ ti cintetvā, punadivase kudālaṃ ādāya khalamaṇḍalamattaṃ ṭhānaṃ ramaṇīyaṃ akāsi. "
  7413. 587413,122,803,97,101,1,30,4,Sabbe gantvā tattheva aṭṭhaṃsu.
  7414. 587414,122,803,102,111,1,56,8,"Atha nesaṃ sītasamaye aggiṃ katvā adāsi, gimhakāle udakaṃ. "
  7415. 587415,122,803,112,151,1,236,30,"Tato‘‘ ramaṇīyaṃ ṭhānaṃ nāma sabbesaṃ piyaṃ, kassaci appiyaṃ nāma natthi, ito paṭṭhāya mayā maggaṃ samaṃ karontena vicarituṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā, pātova nikkhamitvā, maggaṃ samaṃ karonto chinditvā, haritabbayuttakā rukkhasākhā haranto vicarati. "
  7416. 587416,122,803,152,157,1,24,5,Atha naṃ aparo disvā āha–
  7417. 587417,122,803,158,167,1,19,4,"‘‘ samma, kiṃ karosī’’ ti?"
  7418. 587418,122,803,168,179,1,42,6,"‘‘ Mayhaṃ saggagāminaṃ maggaṃ karomi, sammā’’ ti."
  7419. 587419,122,803,180,191,1,32,7,‘‘ Tena hi ahampi te sahāyo homī’’ ti.
  7420. 587420,122,803,192,206,1,53,8,"‘‘ Hohi, samma, saggo nāma bahūnampi manāpo sukhabahulo’’ ti. "
  7421. 587421,122,803,207,213,1,29,5,Tato paṭṭhāya dve janā ahesuṃ.
  7422. 587422,122,803,214,235,1,114,18,"Te disvā tatheva pucchitvā ca sutvā ca aparopi tesaṃ sahāyo jāto, evaṃ aparopi aparopīti sabbepi tettiṃsa janā jātā. "
  7423. 587423,122,803,236,244,1,87,8,Te sabbepi kudālādihatthā maggaṃ samaṃ karontā ekayojanadviyojanamattaṭṭhānaṃ gacchanti.
  7424. 587424,122,804,2,6,1,28,4,Te disvā gāmabhojako cintesi–
  7425. 587425,122,804,7,20,1,70,10,"‘‘ ime manussā ayoge yuttā, sace ime araññato macchamaṃsādīni vā āhareyyuṃ. "
  7426. 587426,122,804,21,39,1,88,14,"Suraṃ vā katvā piveyyuṃ, aññaṃ vā tādisaṃ kammaṃ kareyyuṃ, ahampi kiñci kiñci labheyyan’’ ti. "
  7427. 587427,122,804,40,44,1,27,4,Atha ne pakkosāpetvā pucchi–
  7428. 587428,122,804,45,53,1,24,4,‘‘ kiṃ karontā vicarathā’’ ti?
  7429. 587429,122,804,54,62,1,19,3,"‘‘ Saggamaggaṃ, sāmī’’ ti."
  7430. 587430,122,804,63,89,1,140,19,"‘‘ Gharāvāsaṃ vasantehi nāma evaṃ kātuṃ na vaṭṭati, araññato macchamaṃsādīni āharituṃ, suraṃ katvā pātuṃ, nānappakāre ca kammante kātuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  7431. 587431,122,804,90,99,1,76,8,"Te tassa vacanaṃ paṭikkhipiṃsu, evaṃ punappunaṃ vuccamānāpi paṭikkhipiṃsuyeva. "
  7432. 587432,122,804,100,147,1,191,30,"So kujjhitvā‘‘ nāsessāmi ne’’ ti rañño santikaṃ gantvā,‘‘ core te, deva, vaggabandhanena vicarante passāmī’’ ti vatvā,‘‘ gaccha, te gahetvā ānehī’’ ti vutte tathā katvā sabbe te bandhitvā ānetvā rañño dassesi. "
  7433. 587433,122,804,148,158,1,49,6,Rājā avīmaṃsitvāva‘‘ hatthinā maddāpethā’’ ti āṇāpesi.
  7434. 587434,122,804,159,162,1,25,3,Magho sesānaṃ ovādamadāsi–
  7435. 587435,122,804,163,192,1,166,23,"‘‘ sammā, ṭhapetvā mettaṃ añño amhākaṃ avassayo natthi, tumhe katthaci kopaṃ akatvā raññe ca gāmabhojake ca maddanahatthimhi ca attani ca mettacittena samacittāva hothā’’ ti. "
  7436. 587436,122,804,193,196,1,16,3,Te tathā kariṃsu.
  7437. 587437,122,804,197,204,1,59,7,Atha nesaṃ mettānubhāvena hatthī uppasaṅkamitumpi na visahi.
  7438. 587438,122,804,205,215,1,63,9,Rājā tamatthaṃ sutvā bahū manusse disvā maddituṃ na visahissati?
  7439. 587439,122,804,216,228,1,54,7,"‘‘ Gacchatha, ne kilañjena paṭicchādetvā maddāpethā’’ ti āha. "
  7440. 587440,122,804,229,237,1,74,8,Te kilañjena paṭicchādetvā maddituṃ pesiyamānopi hatthī dūratova paṭikkami.
  7441. 587441,122,805,2,16,1,74,10,Rājā taṃ pavattiṃ sutvā‘‘ kāraṇenettha bhavitabban’’ ti te pakkosāpetvā pucchi–
  7442. 587442,122,805,17,30,1,41,8,"‘‘ tātā, maṃ nissāya tumhe kiṃ na labhathā’’ ti?"
  7443. 587443,122,805,31,40,1,19,4,"‘‘ Kiṃ nāmetaṃ, devā’’ ti?"
  7444. 587444,122,805,41,53,1,57,8,‘‘ Tumhe kira vaggabandhanena corā hutvā araññe vicarathā’’ ti?
  7445. 587445,122,805,54,63,1,18,4,"‘‘ Ko evamāha, devā’’ ti?"
  7446. 587446,122,805,64,72,1,19,3,"‘‘ Gāmabhojako, tātā’’ ti."
  7447. 587447,122,805,73,103,1,175,22,"‘‘ Na mayaṃ, deva, corā, mayaṃ pana attano saggamaggaṃ sodhentā idañcidañca karoma, gāmabhojako amhe akusalakiriyāya niyojetvā attano vacanaṃ akaronte nāsetukāmo kujjhitvā evamāhā’’ ti. "
  7448. 587448,122,805,104,133,1,143,20,"Atha rājā tesaṃ kathaṃ sutvā somanassappatto hutvā,‘‘ tātā, ayaṃ tiracchāno tumhākaṃ guṇe jānāti, ahaṃ manussabhūto jānituṃ nāsakkhiṃ, khamatha me’’ ti. "
  7449. 587449,122,805,134,151,1,121,15,"Evañca pana vatvā saputtadāraṃ gāmabhojakaṃ tesaṃ dāsaṃ, hatthiṃ ārohaniyaṃ, tañca gāmaṃ yathāsukhaṃ paribhogaṃ katvā adāsi. "
  7450. 587450,122,805,152,184,1,188,23,"Te‘‘ idheva no katapuññassānisaṃso diṭṭho’’ ti bhiyyosomattāya pasannamānasā hutvā taṃ hatthiṃ vārena vārena abhiruyha gacchantā mantayiṃsu ‘‘ idāni amhehi atirekataraṃ puññaṃ kātabbaṃ, kiṃ karoma? "
  7451. 587451,122,805,185,194,1,68,7,Catumahāpathe thāvaraṃ katvā mahājanassa vissamanasālaṃ karissāmā’’ ti.
  7452. 587452,122,805,195,200,1,43,5,Te vaḍḍhakiṃ pakkosāpetvā sālaṃ paṭṭhapesuṃ.
  7453. 587453,122,805,201,209,1,73,8,Mātugāmesu pana vigatacchandatāya tassā sālāya mātugāmānaṃ pattiṃ nādaṃsu.
  7454. 587454,122,806,2,15,1,68,10,"Maghassa pana gehe nandā, cittā, sudhammā, sujāti catasso itthiyo honti. "
  7455. 587455,122,806,16,38,1,109,16,"Tāsu sudhammā vaḍḍhakinā saddhiṃ ekato hutvā,‘‘ bhātika, imissā sālāya maṃ jeṭṭhikaṃ karohī’’ ti vatvā lañjaṃ adāsi. "
  7456. 587456,122,806,39,70,1,190,22,"So‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā paṭhamameva kaṇṇikatthāya rukkhaṃ sukkhāpetvā tacchetvā vijjhitvā kaṇṇikaṃ niṭṭhāpetvā,‘‘ sudhammā nāma ayaṃ sālā’’ ti akkharāni chinditvā vatthena paliveṭhetvā ṭhapesi. "
  7457. 587457,122,806,71,91,1,96,14,"Atha ne vaḍḍhakī sālaṃ niṭṭhāpetvā kaṇṇikāropanadivase‘‘ aho, ayyā, ekaṃ karaṇīyaṃ na sarimhā’’ ti āha."
  7458. 587458,122,806,92,101,1,15,4,"‘‘ Kiṃ nāma, bho’’ ti?"
  7459. 587459,122,806,102,108,1,11,2,‘‘ Kaṇṇikan’’ ti.
  7460. 587460,122,806,109,117,1,22,4,‘‘ Hotu taṃ āharissāmā’’ ti.
  7461. 587461,122,806,118,137,1,113,14,"‘‘ Idāni chinnarukkhena kātuṃ na sakkā, pubbeyeva taṃ chinditvā tacchetvā vijjhitvā ṭhapitakaṇṇikā laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti."
  7462. 587462,122,806,138,146,1,21,4,‘‘ Idāni kiṃ kātabban’’ ti?
  7463. 587463,122,806,147,163,1,80,10,"‘‘ Sace kassaci gehe niṭṭhāpetvā ṭhapitā vikkāyikakaṇṇikā atthi, sā pariyesitabbā’’ ti. "
  7464. 587464,122,806,164,174,1,72,10,Te pariyesantā sudhammāya gehe disvā sahassaṃ datvāpi mūlena na labhiṃsu.
  7465. 587465,122,806,175,200,1,96,16,"‘‘ Sace maṃ sālāya pattiṃ karotha, dassāmī’’ ti vutte pana‘‘ mayaṃ mātugāmānaṃ pattiṃ na dammā’’ ti āhaṃsu. "
  7466. 587466,122,807,2,6,1,20,4,Atha ne vaḍḍhakī āha–
  7467. 587467,122,807,7,24,1,102,12,"‘‘ ayyā, tumhe kiṃ kathetha, ṭhapetvā brahmalokaṃ aññaṃ mātugāmarahitaṭṭhānaṃ nāma natthi, gaṇhatha kaṇṇikaṃ. "
  7468. 587468,122,807,25,34,1,46,7,Evaṃ sante amhākaṃ kammaṃ niṭṭhaṃ gamissatī’’ ti.
  7469. 587469,122,807,35,48,1,63,9,Te‘‘ sādhū’’ ti kaṇṇikaṃ gahetvā sālaṃ niṭṭhāpetvā tidhā vibhajiṃsu.
  7470. 587470,122,807,49,60,1,85,9,"Ekasmiṃ koṭṭhāse issarānaṃ vasanaṭṭhānaṃ kariṃsu, ekasmiṃ duggatānaṃ, ekasmiṃ gilānānaṃ. "
  7471. 587471,122,807,61,69,1,67,8,Tettiṃsa janā tettiṃsa phalakāni paññapetvā hatthissa saññaṃ adaṃsu–
  7472. 587472,122,807,70,94,1,209,17,"‘‘ āgantuko āgantvā yassa atthataphalake nisīdati, taṃ gahetvā phalakasāmikasseva gehe patiṭṭhapehi, tassa pādaparikammapiṭṭhiparikammapānīyakhādanīyabhojanīyasayanāni sabbāni phalakasāmikasseva bhāro bhavissatī’’ ti. "
  7473. 587473,122,807,95,101,1,56,6,Hatthī āgatāgataṃ gahetvā phalakasāmikasseva gharaṃ neti.
  7474. 587474,122,807,102,108,1,37,6,So tassa taṃ divasaṃ kattabbaṃ karoti.
  7475. 587475,122,807,109,118,1,78,9,Magho sālāya avidūre koviḷārarukkhaṃ ropetvā tassa mūle pāsāṇaphalakaṃ atthari.
  7476. 587476,122,807,119,136,1,95,12,"Sālaṃ paviṭṭhapaviṭṭhā janā kaṇṇikaṃ oloketvā akkharāni vācetvā,‘‘ sudhammā nāmesā sālā’’ ti vadanti. "
  7477. 587477,122,807,137,141,1,34,4,Tettiṃsajanānaṃ nāmaṃ na paññāyati.
  7478. 587478,122,807,142,144,1,13,2,Nandā cintesi–
  7479. 587479,122,807,145,176,1,150,23,"‘‘ ime sālaṃ karontā amhe apattikā kariṃsu, sudhammā pana attano byattatāya kaṇṇikaṃ katvā pattikā jātā, mayāpi kiñci kātuṃ vaṭṭati, kiṃ nu kho karissāmī’’ ti? "
  7480. 587480,122,807,177,180,1,17,2,Athassā etadahosi –
  7481. 587481,122,807,181,195,1,87,9,"‘‘ sālaṃ āgatāgatānaṃ pānīyañceva nhānodakañca laddhuṃ vaṭṭati, pokkharaṇiṃ khaṇāpessāmī’’ ti. "
  7482. 587482,122,807,196,199,1,21,3,Sā pokkharaṇiṃ kāresi.
  7483. 587483,122,807,200,202,1,13,2,Cittā cintesi–
  7484. 587484,122,807,203,225,1,101,15,"‘‘ sudhammāya kaṇṇikā dinnā, nandāya pokkharaṇī kāritā, mayāpi kiñci kātuṃ vaṭṭati, kiṃ nu kho karissāmī’’ ti? "
  7485. 587485,122,807,226,228,1,17,2,Athassā etadahosi–
  7486. 587486,122,807,229,247,1,113,13,"‘‘ sālaṃ āgatāgatehi pānīyaṃ pivitvā nhatvā gamanakālepi mālaṃ pilandhitvā gantuṃ vaṭṭati, pupphārāmaṃ kārāpessāmī’’ ti. "
  7487. 587487,122,807,248,252,1,31,4,Sā ramaṇīyaṃ pupphārāmaṃ kāresi.
  7488. 587488,122,807,253,266,1,77,9,Yebhuyyena tasmiṃ ārāme‘‘ asuko nāma pupphūpagaphalūpagarukkho natthī’’ ti nāhosi.
  7489. 587489,122,808,2,32,1,175,23,"Sujā pana‘‘ ahaṃ maghassa mātuladhītā ceva pādaparicārikā ca, etena kataṃ kammaṃ mayhameva, mayā kataṃ etassevā’’ ti cintetvā, kiñci akatvā attabhāvameva maṇḍayamānā kālaṃ vītināmesi. "
  7490. 587490,122,808,33,48,1,151,14,"Maghopi mātāpituupaṭṭhānaṃ kule jeṭṭhāpacāyanakammaṃ saccavācaṃ apharusavācaṃ api, suṇavācaṃ maccheravinayaṃ akkodhananti imāni satta vatapadāni pūretvā–"
  7491. 587491,122,809,2,10,1,43,5,"‘ ‘ Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ; "
  7492. 587492,122,810,2,6,1,43,3,"Saṇhaṃ sakhilasambhāsaṃ, pesuṇeyyappahāyinaṃ."
  7493. 587493,122,811,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Maccheravinaye yuttaṃ, saccaṃ kodhābhibhuṃ naraṃ; "
  7494. 587494,122,812,2,25,1,42,8,"Taṃ ve devā tāvatiṃsā, āhu‘ sappuriso’ itī’’ ti.( saṃ. ni.1.257)– "
  7495. 587495,122,813,2,22,1,176,17,"Evaṃ pasaṃsiyabhāvaṃ āpajjitvā jīvitapariyosāne tāvatiṃsabhavane sakko devarājā hutvā nibbatti, tepissa sahāyakā tattheva nibbattiṃsu, vaḍḍhakī vissakammadevaputto hutvā nibbatti. "
  7496. 587496,122,813,23,27,1,35,4,Tadā tāvatiṃsabhavane asurā vasanti.
  7497. 587497,122,813,28,39,1,55,7,Te‘‘ abhinavā devaputtā nibbattā’’ ti dibbapānaṃ sajjayiṃsu.
  7498. 587498,122,813,40,46,1,55,6,Sakko attano parisāya kassaci apivanatthāya saññamadāsi.
  7499. 587499,122,813,47,51,1,33,4,Asurā dibbapānaṃ pivitvā majjiṃsu.
  7500. 587500,122,813,52,72,1,112,16,Sakko‘‘ kiṃ me imehi sādhāraṇena rajjenā’’ ti attano parisāya saññaṃ datvā te pādesu gāhāpetvā mahāsamudde khipāpesi.
  7501. 587501,122,813,73,77,1,27,4,Te avaṃsirā samudde patiṃsu.
  7502. 587502,122,813,78,90,1,100,11,"Atha nesaṃ puññānubhāvena sineruno heṭṭhimatale asuravimānaṃ nāma nibbatti, cittapāṭali nāma nibbatti. "
  7503. 587503,122,814,2,10,1,93,8,Devāsurasaṅgāme pana asuresu parājitesu dasayojanasahassaṃ tāvatiṃsadevanagaraṃ nāma nibbatti.
  7504. 587504,122,814,11,21,1,102,9,"Tassa pana nagarassa pācīnapacchimadvārānaṃ antarā dasayojanasahassaṃ hoti, tathā dakkhiṇuttaradvārānaṃ. "
  7505. 587505,122,814,22,29,1,73,7,Taṃ kho pana nagaraṃ dvārasahassayuttaṃ ahosi ārāmapokkharaṇipaṭimaṇḍitaṃ.
  7506. 587506,122,814,30,45,1,140,13,Tassa majjhe sālāya nissandena tiyojanasatubbedhehi dhajehi paṭimaṇḍito sattaratanamayo sattayojanasatubbedho vejayanto nāma pāsādo uggañchi.
  7507. 587507,122,814,46,52,1,58,5,"Suvaṇṇayaṭṭhīsu maṇidhajā ahesuṃ, maṇiyaṭṭhīsu suvaṇṇadhajā; "
  7508. 587508,122,814,53,58,1,51,4,"pavāḷayaṭṭhīsu muttadhajā, muttayaṭṭhīsu pavāḷadhajā; "
  7509. 587509,122,814,59,68,1,87,8,"sattaratanamayāsu yaṭṭhīsu sattaratanadhajā, majjhe ṭhito dhajo tiyojanasatubbedho ahosi. "
  7510. 587510,122,814,69,97,1,335,26,"Iti sālāya nissandena yojanasahassubbedho pāsādo sattaratanamayova hutvā nibbatti, koviḷārarukkhassa nissandena samantā tiyojanasataparimaṇḍalo pāricchattako nibbatti, pāsāṇaphalakassa nissandena pāricchattakamūle dīghato saṭṭhiyojanā puthulato paṇṇāsayojanā bahalato pañcadasayojanā jayasumanarattakambalavaṇṇā paṇḍukambalasilā nibbatti. "
  7511. 587511,122,814,98,106,1,67,7,"Tattha nisinnakāle upaḍḍhakāyo pavisati, uṭṭhitakāle ūnaṃ paripūrati. "
  7512. 587512,122,815,2,9,1,49,7,Hatthī pana erāvaṇo nāma devaputto hutvā nibbatti.
  7513. 587513,122,815,10,14,1,38,4,Devalokasmiñhi tiracchānagatā na honti.
  7514. 587514,122,815,15,26,1,104,11,Tasmā so uyyānakīḷāya nikkhamanakāle attabhāvaṃ vijahitvā diyaḍḍhayojanasatiko erāvaṇo nāma hatthī ahosi.
  7515. 587515,122,815,27,46,1,164,17,"So tettiṃsajanānaṃ atthāya tettiṃsa kumbhe māpesi āvaṭṭena tigāvutaaḍḍhayojanappamāṇe, sabbesaṃ majjhe sakkassa atthāya sudassanaṃ nāma tiṃsayojanikaṃ kumbhaṃ māpesi. "
  7516. 587516,122,815,47,53,1,46,5,Tassa upari dvādasayojaniko ratanamaṇḍapo hoti.
  7517. 587517,122,815,54,60,1,64,6,Tattha antarantarā sattaratanamayā yojanubbedhā dhajā uṭṭhahanti.
  7518. 587518,122,815,61,64,1,33,3,Pariyante kiṅkiṇikajālaṃ olambati.
  7519. 587519,122,815,65,72,1,88,7,Yassa mandavāteritassa pañcaṅgikatūriyasaddasaṃmisso dibbagītasaddo viya ravo niccharati.
  7520. 587520,122,815,73,83,1,84,9,"Maṇḍapamajjhe sakkassatthāya yojaniko maṇipallaṅko paññatto hoti, tattha sakko nisīdi. "
  7521. 587521,122,815,84,90,1,57,6,Tettiṃsa devaputtā attano kumbhe ratanapallaṅke nisīdiṃsu.
  7522. 587522,122,815,91,99,1,62,8,Tettiṃsāya kumbhānaṃ ekekasmiṃ kumbhe satta satta dante māpesi.
  7523. 587523,122,815,100,136,1,261,31,"Tesu ekeko paṇṇāsayojanāyāmo, ekekasmiñcettha dante satta satta pokkharaṇiyo honti, ekekāya pokkharaṇiyā satta satta paduminīgacchāni, ekekasmiṃ gacche satta satta pupphāni honti, ekekasmiṃ pupphe satta satta pattāni, ekekasmiṃ patte satta satta devadhītaro naccanti. "
  7524. 587524,122,815,137,143,1,69,6,Evaṃ samantā paṇṇāsayojanaṭhānesu hatthidantesuyeva naṭasamajjā honti.
  7525. 587525,122,815,144,151,1,55,7,Evaṃ mahantaṃ yasaṃ anubhavanto sakko devarājā vicarati.
  7526. 587526,122,816,2,8,1,47,6,Sudhammāpi kālaṃ katvā gantvā tattheva nibbatti.
  7527. 587527,122,816,9,16,1,56,7,Tassā sudhammā nāma nava yojanasatikā devasabhā nibbatti.
  7528. 587528,122,816,17,32,1,98,13,"Tato ramaṇīyataraṃ kira aññaṃ ṭhānaṃ nāma natthi , māsassa aṭṭha divase dhammassavanaṃ tattheva hoti. "
  7529. 587529,122,816,33,48,1,79,10,"Yāvajjatanā aññataraṃ ramaṇīyaṃ ṭhānaṃ disvā,‘‘ sudhammā devasabhā viyā’’ ti vadanti. "
  7530. 587530,122,816,49,62,1,99,12,"Nandāpi kālaṃ katvā gantvā tattheva nibbatti, tassā pañcayojanasatikā nandā nāma pokkharaṇī nibbatti. "
  7531. 587531,122,816,63,83,1,164,17,"Cittāpi kālaṃ katvā gantvā tattheva nibbatti , tassāpi pañcayojanasatikaṃ cittalatāvanaṃ nāma nibbatti, tattha uppannapubbanimitte devaputte netvā mohayamānā vicaranti. "
  7532. 587532,122,816,84,94,1,74,10,Sujā pana kālaṃ katvā ekissā girikandarāya ekā bakasakuṇikā hutvā nibbatti.
  7533. 587533,122,816,95,163,1,350,50,"Sakko attano paricārikā olokento‘‘ sudhammā idheva nibbattā, tathā nandā ca cittā ca, sujā nu kho kuhiṃ nibbattā’’ ti cintento taṃ tattha nibbattaṃ disvā,‘‘ bālā kiñci puññaṃ akatvā idāni tiracchānayoniyaṃ nibbattā, idāni pana taṃ puññaṃ kāretvā idhānetuṃ vaṭṭatī’’ ti attabhāvaṃ vijahitvā aññātakavesena tassā santikaṃ gantvā,‘‘ kiṃ karontī idha vicarasī’’ ti pucchi."
  7534. 587534,122,816,164,174,1,20,5,"‘‘ Ko pana tvaṃ, sāmī’’ ti?"
  7535. 587535,122,816,175,184,1,23,5,‘‘ Ahaṃ te sāmiko magho’’ ti.
  7536. 587536,122,816,185,194,1,24,4,"‘‘ Kuhiṃ nibbattosi, sāmī’’ ti?"
  7537. 587537,122,816,195,202,1,31,3,‘‘ Ahaṃ tāvatiṃsadevaloke nibbatto’’.
  7538. 587538,122,816,203,213,1,47,6,‘‘ Tava sahāyikānaṃ pana nibbattaṭṭhānaṃ jānāsī’’ ti?
  7539. 587539,122,816,214,223,1,17,4,"‘‘ Na jānāmi, sāmī’’ ti."
  7540. 587540,122,816,224,237,1,54,8,"‘‘ Tāpi mameva santike nibbattā, passissasi tā sahāyikā’’ ti."
  7541. 587541,122,816,238,246,1,28,4,‘‘ Kathāhaṃ tattha gamissāmī’’ ti?
  7542. 587542,122,816,247,269,1,139,18,Sakko‘‘ ahaṃ taṃ tattha nessāmī’’ ti vatvā hatthatale ṭhapetvā devalokaṃ netvā nandāya pokkharaṇiyā tīre vissajjetvā itarāsaṃ tissannaṃ ārocesi–
  7543. 587543,122,816,270,279,1,39,5,‘‘ tumhākaṃ sahāyikaṃ sujaṃ passissathā’’ ti.
  7544. 587544,122,816,280,290,1,16,4,"‘‘ Kuhiṃ sā, devā’’ ti ?"
  7545. 587545,122,816,291,301,1,38,6,‘‘ Nandāya pokkharaṇiyā tīre ṭhitā’’ ti āha.
  7546. 587546,122,816,302,333,1,171,22,"Tā tissopi gantvā,‘‘ aho ayyāya evarūpaṃ attabhāvamaṇḍanassa phalaṃ, idānissā tuṇḍaṃ passatha, pāde passatha, jaṅghā passatha, sobhati vatassā attabhāvo’’ ti keḷiṃ katvā pakkamiṃsu. "
  7547. 587547,122,817,2,47,1,186,30,"Puna sakko tassā santikaṃ gantvā,‘‘ diṭṭhā te sahāyikā’’ ti vatvā‘‘ diṭṭhā maṃ uppaṇḍetvā gatā, tattheva maṃ nehī’’ ti vutte taṃ tattheva netvā udake vissajjetvā,‘‘ diṭṭhā te tāsaṃ sampattī’’ ti pucchi."
  7548. 587548,122,817,48,56,1,14,3,"‘‘ Diṭṭhā, devā’’ ti?"
  7549. 587549,122,817,57,67,1,46,6,‘‘ Tayāpi tattha nibbattanūpāyaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti.
  7550. 587550,122,817,68,77,1,18,4,"‘‘ Kiṃ karomi, devā’’ ti?"
  7551. 587551,122,817,78,87,1,33,5,‘‘ Mayā dinnaṃ ovādaṃ rakkhissasī’’ ti.
  7552. 587552,122,817,88,96,1,19,3,"‘‘ Rakkhissāmi, devā’’ ti. "
  7553. 587553,122,817,97,111,1,62,9,"Athassā pañca sīlāni datvā,‘‘ appamattā rakkhāhī’’ ti vatvā pakkāmi. "
  7554. 587554,122,817,112,118,1,58,6,Sā tato paṭṭhāya sayaṃmatamacchakeyeva pariyesitvā khādati.
  7555. 587555,122,817,119,131,1,102,11,"Sakko katipāhaccayena tassā vīmaṃsanatthāya gantvā, vālukāpiṭṭhe matamacchako viya hutvā uttāno nipajji. "
  7556. 587556,122,817,132,143,1,45,7,Sā taṃ disvā‘‘ matamacchako’’ ti saññāya aggahesi.
  7557. 587557,122,817,144,148,1,35,4,Maccho gilanakāle naṅguṭṭhaṃ cālesi.
  7558. 587558,122,817,149,158,1,37,5,Sā‘‘ sajīvamacchako’’ ti udake vissajjesi.
  7559. 587559,122,817,159,168,1,60,9,So thokaṃ vītināmetvā puna tassā purato uttāno hutvā nipajji.
  7560. 587560,122,817,169,182,1,72,9,Puna sā‘‘ matamacchako’’ ti saññāya gahetvā gilanakāle agganaṅguṭṭhaṃ cālesi.
  7561. 587561,122,817,183,192,1,36,5,Taṃ disvā‘‘ sajīvamaccho’’ ti vissajjesi.
  7562. 587562,122,817,193,233,1,215,28,"Evaṃ tikkhattuṃ vīmaṃsitvā‘‘ sādhukaṃ sīlaṃ rakkhatī’’ ti attānaṃ jānāpetvā‘‘ ahaṃ tava vīmaṃsanatthāya āgato, sādhukaṃ sīlaṃ rakkhasi, evaṃ rakkhamānā na cirasseva mama santike nibbattissasi, appamattā hohī’’ ti vatvā pakkāmi. "
  7563. 587563,122,818,2,14,1,55,9,"Sā tato paṭṭhāya pana sayaṃmatamacchaṃ labhati vā, na vā. "
  7564. 587564,122,818,15,28,1,118,13,Alabhamānā katipāhaccayeneva sussitvā kālaṃ katvā tassa sīlassa phalena bārāṇasiyaṃ kumbhakārassa dhītā hutvā nibbatti.
  7565. 587565,122,818,29,79,1,287,35,"Athassā pannarasasoḷasavassuddesikakāle sakko‘‘ kuhiṃ nu kho sā nibbattā’’ ti āvajjento disvā,‘‘ idāni mayā tattha gantuṃ vaṭṭatī’’ ti eḷālukavaṇṇena paññāyamānehi sattahi ratanehi yānakaṃ pūretvā taṃ pājento bārāṇasiṃ pavisitvā,‘‘ ammatātā, eḷālukāni gaṇhatha gaṇhathā’’ ti ugghosento vīthiṃ paṭipajji. "
  7566. 587566,122,818,80,112,1,113,18,"Muggamāsādīni gahetvā āgate pana‘‘ mūlena na demī’’ ti vatvā,‘‘ kathaṃ desī’’ ti vutte,‘‘ sīlarakkhikāya itthiyā dammī’’ ti āha."
  7567. 587567,122,818,113,130,1,55,9,"‘‘ Sīlaṃ nāma, sāmi, kīdisaṃ, kiṃ kāḷaṃ, udāhu nīlādivaṇṇan’’ ti?"
  7568. 587568,122,818,131,152,1,91,13,"‘‘ Tumhe‘ sīlaṃ kīdisan’ tipi na jānātha, kimeva naṃ rakkhissatha, sīlarakkhikāya pana dassāmī’’ ti."
  7569. 587569,122,818,153,172,1,70,11,"‘‘ Sāmi, esā kumbhakārassa dhītā‘ sīlaṃ rakkhāmī’ ti vicarati, etissā dehī’’ ti. "
  7570. 587570,122,818,173,187,1,40,9,"Sāpi naṃ‘‘ tena hi mayhaṃ dehi, sāmī’’ ti āha."
  7571. 587571,122,818,188,195,1,12,3,‘‘ Kāsi tvan’’ ti?
  7572. 587572,122,818,196,203,1,26,3,‘‘ Ahaṃ avijahitapañcasīlā’’ ti.
  7573. 587573,122,818,204,244,1,233,29,"‘‘ Tuyhamevetāni mayā ānītānī’’ ti yānakaṃ pājento tassā gharaṃ gantvā aññehi anāhariyaṃ katvā eḷālukavaṇṇena devadattiyaṃ dhanaṃ datvā attānaṃ jānāpetvā,‘‘ idaṃ te jīvitavuttiyā dhanaṃ, pañcasīlāni akhaṇḍādīni katvā rakkhāhī’’ ti vatvā pakkāmi. "
  7574. 587574,122,819,2,12,1,87,10,Sāpi tato cavitvā asurabhavane asurajeṭṭhakassa dhītā hutvā sakkassa verighare nibbatti.
  7575. 587575,122,819,13,24,1,108,11,Dvīsu pana attabhāvesu sīlassa surakkhitattā abhirūpā ahosi suvaṇṇavaṇṇā asādhāraṇāya rūpasiriyā samannāgatā.
  7576. 587576,122,819,25,72,1,254,32,"Vepacittiasurindo āgatāgatānaṃ asurānaṃ‘‘ tumhe mama dhītu anucchavikā na hothā’’ ti taṃ kassaci adatvā,‘‘ mama dhītā attanāva attano anucchavikaṃ sāmikaṃ gahessatī’’ ti asurabalaṃ sannipātāpetvā,‘‘ tuyhaṃ anucchavikaṃ sāmikaṃ gaṇhā’’ ti tassā, hatthe pupphadāmaṃ adāsi. "
  7577. 587577,122,819,73,99,1,171,21,"Tasmiṃ khaṇe sakko tassā nibbattaṭṭhānaṃ olokento taṃ pavattiṃ ñatvā,‘‘ idāni mayā gantvā taṃ ānetuṃ vaṭṭatī’’ ti mahallakaasuravaṇṇaṃ nimminitvā gantvā parisapariyante aṭṭhāsi. "
  7578. 587578,122,819,100,127,1,164,21,"Sāpi ito cito ca olokentī taṃ diṭṭhamattāva pubbasannivāsavasena uppannena pemena mahogheneva ajjhotthaṭahadayā hutvā,‘‘ eso me sāmiko’’ ti tassa upari pupphadāmaṃ khipi . "
  7579. 587579,122,819,128,152,1,148,18,"Asurā‘‘ amhākaṃ rājā ettakaṃ kālaṃ dhītu anucchavikaṃ alabhitvā idāni labhi, ayamevassa dhītu pitāmahato mahallako anucchaviko’’ ti lajjamānā apakkamiṃsu. "
  7580. 587580,122,819,153,166,1,66,9,Sakkopi taṃ hatthe gahetvā‘‘ sakkohamasmī’’ ti naditvā ākāse pakkhandi.
  7581. 587581,122,819,167,177,1,48,6,Asurā‘‘ vañcitamhā jarasakkenā’’ ti taṃ anubandhiṃsu.
  7582. 587582,122,819,178,185,1,61,6,"Mātali, saṅgāhako vejayantarathaṃ āharitvā antarāmagge aṭṭhāsi. "
  7583. 587583,122,819,186,192,1,51,6,Sakko taṃ tattha āropetvā devanagarābhimukho pāyāsi.
  7584. 587584,122,819,193,202,1,80,8,Athassa sippalivanaṃ sampattakāle rathasaddaṃ sutvā bhītā garuḷapotakā viraviṃsu.
  7585. 587585,122,819,203,209,1,39,6,Tesaṃ saddaṃ sutvā sakko mātaliṃ pucchi–
  7586. 587586,122,819,210,218,1,19,4,‘‘ ke ete viravantī’’ ti?
  7587. 587587,122,819,219,227,1,20,3,"‘‘ Garuḷapotakā, devā’’ ti."
  7588. 587588,122,819,228,235,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  7589. 587589,122,819,236,244,1,34,4,‘‘ Rathasaddaṃ sutvā maraṇabhayenā’’ ti.
  7590. 587590,122,819,245,262,1,79,12,"‘‘ Maṃ ekaṃ nissāya ettako dijo rathavegena vicuṇṇito mā nassi, nivattehi rathan’’ ti. "
  7591. 587591,122,819,263,269,1,60,6,Sopi sindhavasahassassa daṇḍakasaññaṃ datvā rathaṃ nivattesi.
  7592. 587592,122,819,270,299,1,197,24,"Taṃ disvā asurā‘‘ jarasakko asurapurato paṭṭhāya palāyanto idāni rathaṃ nivattesi, addhā tena upatthambho laddho bhavissatī’’ ti nivattetvā āgamanamaggeneva asurapuraṃ pavisitvā puna sīsaṃ na ukkhipiṃsu. "
  7593. 587593,122,820,2,11,1,95,9,Sakkopi sujaṃ asurakaññaṃ devanagaraṃ netvā aḍḍhateyyānaṃ accharākoṭīnaṃ jeṭṭhikaṭṭhāne ṭhapesi.
  7594. 587594,122,820,12,16,1,20,4,Sā sakkaṃ varaṃ yāci–
  7595. 587595,122,820,17,43,1,137,18,"‘‘ mahārāja, mama imasmiṃ devaloke mātāpitaro vā bhātikabhaginiyo vā natthi, yattha yattha gacchasi, tattha tattha maṃ gahetvāva gaccheyyāsī’’ ti. "
  7596. 587596,122,820,44,54,1,32,6,So‘‘ sādhū’’ ti tassā paṭiññaṃ adāsi.
  7597. 587597,122,820,55,72,1,137,13,Tato paṭṭhāya cittapāṭaliyā pupphitāya asurā‘‘ amhākaṃ nibbattaṭṭhāne dibbapāricchattakassa pupphanakālo’’ ti yuddhatthāya saggaṃ abhiruhanti.
  7598. 587598,122,820,73,87,1,91,11,"Sakko heṭṭhāsamudde nāgānaṃ ārakkhaṃ adāsi, tato supaṇṇānaṃ, tato kumbhaṇḍānaṃ, tato yakkhānaṃ. "
  7599. 587599,122,820,88,91,1,25,3,Tato catunnaṃ mahārājānaṃ.
  7600. 587600,122,820,92,99,1,88,7,Sabbūpari pana upaddavanivattanatthāya devanagaradvāresu vajirahatthā indapaṭimā ṭhapesi.
  7601. 587601,122,820,100,115,1,83,11,Asurā nāgādayo jinitvā āgatāpi indapaṭimā dūrato disvā‘‘ sakko nikkhanto’’ ti palāyanti.
  7602. 587602,122,820,116,124,1,52,6,"Evaṃ, mahāli, magho māṇavo appamādapaṭipadaṃ paṭipajji. "
  7603. 587603,122,820,125,135,1,77,10,Evaṃ appamatto panesa evarūpaṃ issariyaṃ patvā dvīsu devalokesu rajjaṃ kāresi.
  7604. 587604,122,820,136,140,1,35,4,Appamādo nāmesa buddhādīhi pasattho.
  7605. 587605,122,820,141,151,1,96,10,Appamādañhi nissāya sabbesampi lokiyalokuttarānaṃ visesānaṃ adhigamo hotīti vatvā imaṃ gāthamāha–
  7606. 587606,122,821,2,4,1,0,0,30.
  7607. 587607,122,822,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Appamādena maghavā, devānaṃ seṭṭhataṃ gato; "
  7608. 587608,122,823,2,11,1,44,6,"Appamādaṃ pasaṃsanti, pamādo garahito sadā’’ ti. "
  7609. 587609,122,824,2,11,1,80,8,Tattha {appamādenā}ti macalagāme bhūmippadesasodhanaṃ ādiṃ katvā katena appamādena.
  7610. 587610,122,824,12,29,1,101,12,{Maghavā}ti idāni‘‘ maghavā’’ tipaññāto magho māṇavo dvinnaṃ devalokānaṃ rājabhāvena devānaṃ seṭṭhataṃ gato.
  7611. 587611,122,824,30,38,1,64,6,{Pasaṃsantī}ti buddhādayo paṇḍitā appamādameva thomenti vaṇṇayanti.
  7612. 587612,122,824,39,41,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  7613. 587613,122,824,42,46,1,56,4,Sabbesaṃ lokiyalokuttarānaṃ visesānaṃ paṭilābhakāraṇattā.
  7614. 587614,122,824,47,58,1,71,10,Pamādo garahito {sadā}ti pamādo pana tehi ariyehi niccaṃ garahito nindito.
  7615. 587615,122,824,59,61,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  7616. 587616,122,824,62,64,1,27,2,Sabbavipattīnaṃ mūlabhāvato.
  7617. 587617,122,824,65,72,1,62,7,Manussadobhaggaṃ vā hi apāyuppatti vā sabbā pamādamūlikāyevāti.
  7618. 587618,122,825,2,13,1,102,9,"Gāthāpariyosāne mahāli licchavī sotāpattiphale patiṭṭhahi, sampattaparisāyapi bahū sotāpannādayo jātāti. "
  7619. 587619,122,826,2,4,1,20,2,Maghavatthu sattamaṃ.
  7620. 587620,122,827,2,4,1,21,2,8 . Aññatarabhikkhuvatthu
  7621. 587621,122,828,2,14,1,102,11,Appamādarato {bhikkhū}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
  7622. 587622,122,829,2,17,1,123,15,So kira satthu santike yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ kathāpetvā araññaṃ pavisitvā ghaṭento vāyamanto arahattaṃ pattuṃ nāsakkhi.
  7623. 587623,122,829,18,49,1,229,26,So‘‘ visesetvā kammaṭṭhānaṃ kathāpessāmī’’ ti tato nikkhamitvā satthu santikaṃ āgacchanto antarāmagge mahantaṃ dāvaggiṃ uṭṭhitaṃ disvā vegena ekaṃ muṇḍapabbatamatthakaṃ abhiruyha nisinno araññaṃ ḍayhamānaṃ aggiṃ disvā ārammaṇaṃ gaṇhi–
  7624. 587624,122,829,50,76,1,169,21,"‘‘ yathā ayaṃ aggi mahantāni ca khuddakāni ca upādānāni ḍahanto gacchati, evaṃ ariyamaggañāṇaggināpi mahantāni ca khuddakāni ca saṃyojanāni ḍahantena gantabbaṃ bhavissatī’’ ti. "
  7625. 587625,122,829,77,122,1,331,36,"Satthā gandhakuṭiyaṃ nisinnova tassa cittācāraṃ ñatvā,‘‘ evameva, bhikkhu, mahantānipi khuddakānipi upādānāni viya imesaṃ sattānaṃ abbhantare uppajjamānāni aṇuṃthūlāni saṃyojanāni, tāni ñāṇagginā jhāpetvā abhabbuppattikāni kātuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā obhāsaṃ vissajjetvā tassa bhikkhuno abhimukhe nisinno viya paññāyamāno imaṃ obhāsagāthamāha– "
  7626. 587626,122,830,2,4,1,0,0,31.
  7627. 587627,122,831,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Appamādarato bhikkhu, pamāde bhayadassi vā; "
  7628. 587628,122,832,2,12,1,47,7,"Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ, ḍahaṃ aggīva gacchatī’’ ti. "
  7629. 587629,122,833,2,12,1,75,8,"Tattha {appamādarato}ti appamāde rato abhirato, appamādena vītināmentoti attho. "
  7630. 587630,122,833,13,30,1,125,15,"Pamāde bhayadassi {vā}ti nirayuppattiādikaṃ pamāde bhayaṃ bhayato passanto, tāsaṃ vā uppattīnaṃ mūlattā pamādaṃ bhayato passanto. "
  7631. 587631,122,833,31,42,1,108,11,Saṃyojanan ti vaṭṭadukkhena saddhiṃ yojanaṃ bandhanaṃ pajānaṃ vaṭṭe osīdāpanasamatthaṃ dasavidhaṃ saṃyojanaṃ.
  7632. 587632,122,833,43,48,1,37,5,Aṇuṃ thūlan ti mahantañca khuddakañca.
  7633. 587633,122,833,49,63,1,95,12,Ḍahaṃ aggīva {gacchatī}ti yathā ayaṃ aggī etaṃ mahantañca khuddakañca upādānaṃ ḍahantova gacchati.
  7634. 587634,122,833,64,77,1,122,12,Evameso appamādarato bhikkhu appamādādhigatena ñāṇagginā etaṃ saṃyojanaṃ ḍahanto abhabbuppattikaṃ karonto gacchatīti attho.
  7635. 587635,122,834,2,20,1,192,18,Gāthāpariyosāne so bhikkhu yathānisinnova sabbasaṃyojanāni jhāpetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā ākāsenāgantvā tathāgatassa suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ thometvā vaṇṇetvā vandamānova pakkāmīti.
  7636. 587636,122,835,2,4,1,30,2,Aññatarabhikkhuvatthu aṭṭhamaṃ.
  7637. 587637,122,836,2,4,1,27,2,9 . Nigamavāsitissattheravatthu
  7638. 587638,122,837,2,13,1,103,10,{Appamādarato}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto nigamavāsitissattheraṃ nāma ārabbha kathesi.
  7639. 587639,122,838,2,25,1,189,19,Ekasmiñhi sāvatthito avidūre nigamagāme jātasaṃvaḍḍho eko kulaputto satthu sāsane pabbajitvā laddhūpasampado‘‘ nigamavāsitissatthero nāma appiccho santuṭṭho pavivitto āraddhavīriyo’’ ti paññāyi.
  7640. 587640,122,838,26,31,1,42,5,So nibaddhaṃ ñātigāmeyeva piṇḍāya vicarati.
  7641. 587641,122,838,32,42,1,97,8,"Anāthapiṇḍikādīsu mahādānāni karontesu, pasenadikosale asadisadānaṃ karontepi sāvatthiṃ nāgacchati. "
  7642. 587642,122,838,43,70,1,212,20,"Bhikkhū‘‘ ayaṃ nigamavāsitissatthero uṭṭhāya samuṭṭhāya ñātisaṃsaṭṭho viharati, anāthapiṇḍikādīsu mahādānādīni karontesu, pasenadikosale asadisadānaṃ karontepi neva āgacchatī’’ ti kathaṃ samuṭṭhāpetvā satthu ārocayiṃsu. "
  7643. 587643,122,838,71,110,1,186,26,"Satthā taṃ pakkosāpetvā,‘‘ saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, evaṃ karosī’’ ti pucchitvā,‘‘ natthi, bhante, mayhaṃ ñātisaṃsaggo, ahaṃ ete manusse nissāya ajjhoharaṇīyamattaṃ āhāraṃ labhāmi lūkhe vā paṇīte vā. "
  7644. 587644,122,838,111,136,1,156,21,"Yāpanamatte laddhe puna kiṃ āhārapariyesanenāti na gacchāmi, ñātīhi pana me saṃsaggo nāma natthi, bhante’’ ti vutte satthā pakatiyāpi tassa ajjhāsayaṃ vijānanto–"
  7645. 587645,122,838,137,164,1,128,18,"‘‘ sādhu sādhu, bhikkhū’’ ti tassa sādhukāraṃ datvā,‘‘ anacchariyaṃ kho panetaṃ bhikkhu, yaṃ tvaṃ mādisaṃ ācariyaṃ labhitvā appiccho ahosi. "
  7646. 587646,122,838,165,181,1,84,13,"Ayañhi appicchatā nāma mama tanti, mama paveṇī’’ ti vatvā bhikkhūhi yācito atītaṃ āhari– "
  7647. 587647,122,839,2,10,1,72,8,Atīte himavante gaṅgātīre ekasmiṃ udumbaravane anekasahassā suvā vasiṃsu.
  7648. 587648,122,839,11,41,1,203,28,"Tatreko suvarājā attano nivāsarukkhassa phalesu khīṇesu yaṃ yadeva avasiṭṭhaṃ hoti aṅkuro vā pattaṃ vā taco vā, taṃ taṃ khāditvā gaṅgāyaṃ pānīyaṃ pivitvā paramappiccho santuṭṭho hutvā aññattha na gacchati. "
  7649. 587649,122,839,42,47,1,58,5,Tassa appicchasantuṭṭhabhāvaguṇena sakkassa bhavanaṃ kampi.
  7650. 587650,122,839,48,59,1,88,11,Sakko āvajjamāno taṃ disvā tassa vīmaṃsanatthaṃ attano ānubhāvena taṃ rukkhaṃ sukkhāpesi.
  7651. 587651,122,839,60,72,1,103,12,Rukkho obhaggo khāṇumatto chiddāvachiddova hutvā vāte paharante ākoṭito viya saddaṃ nicchārento aṭṭhāsi.
  7652. 587652,122,839,73,77,1,34,4,Tassa chiddehi cuṇṇāni nikkhamanti.
  7653. 587653,122,839,78,91,1,114,12,Suvarājā tāni khāditvā gaṅgāyaṃ pānīyaṃ pivitvā aññattha agantvā vātātapaṃ agaṇetvā udumbarakhāṇumatthake nisīdati.
  7654. 587654,122,839,92,129,1,275,32,"Sakko tassa paramappicchabhāvaṃ ñatvā,‘‘ mittadhammaguṇaṃ kathāpetvā varamassa datvā udumbaraṃ amataphalaṃ katvā āgamissāmī’’ ti eko haṃsarājā hutvā sujaṃ asurakaññaṃ purato katvā udumbaravanaṃ gantvā avidūre ekassa rukkhassa sākhāya nisīditvā tena saddhiṃ kathento imaṃ gāthamāha–"
  7655. 587655,122,840,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Santi rukkhā haripattā, dumānekaphalā bahū; "
  7656. 587656,122,841,2,23,1,45,8,"Kasmā nu sukkhe koḷāpe, suvassa nirato mano’’ ti.( jā.1.9.30); "
  7657. 587657,122,842,2,8,1,60,5,Sabbaṃ suvajātakaṃ navakanipāte āgatanayeneva vitthāretabbaṃ.
  7658. 587658,122,842,9,19,1,58,9,"Aṭṭhuppattiyeva hi tattha ca idha ca nānā, sesaṃ tādisameva. "
  7659. 587659,122,842,20,68,1,285,34,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā,‘‘ tadā sakko ānando ahosi, suvarājā ahamevā’’ ti vatvā,‘‘ evaṃ, bhikkhave, appicchatā nāmesā mama tanti, mama paveṇī, anacchariyā mama puttassa nigamavāsitissassa mādisaṃ ācariyaṃ labhitvā appicchatā, bhikkhunā nāma nigamavāsitissena viya appiccheneva bhavitabbaṃ. "
  7660. 587660,122,842,69,89,1,142,17,"Evarūpo hi bhikkhu abhabbo samathavipassanādhammehi vā maggaphalehi vā parihānāya, aññadatthu nibbānasseva santike hotī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  7661. 587661,122,843,2,4,1,0,0,32.
  7662. 587662,122,844,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Appamādarato bhikkhu, pamāde bhayadassi vā; "
  7663. 587663,122,845,2,10,1,42,5,"Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ ti. "
  7664. 587664,122,846,2,25,1,158,19,"Tattha abhabbo {parihānāyā}ti so evarūpo bhikkhu samathavipassanādhammehi vā maggaphalehi vā parihānāya abhabbo, nāpi pattehi parihāyati, na appattāni na pāpuṇāti. "
  7665. 587665,122,846,26,32,1,83,5,Nibbānasseva {santike}ti kilesaparinibbānassapi anupādāparinibbānassāpi santikeyevāti.
  7666. 587666,122,847,2,9,1,74,6,Gāthāpariyosāne nigamavāsitissatthero saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
  7667. 587667,122,847,10,14,1,32,4,Aññepi bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  7668. 587668,122,847,15,19,1,40,4,Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  7669. 587669,122,848,2,4,1,35,2,Nigamavāsitissattheravatthu navamaṃ.
  7670. 587670,122,849,2,4,1,29,2,Appamādavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  7671. 587671,122,849,5,7,1,12,2,Dutiyo vaggo.
  7672. 587672,122,850,2,4,1,10,2,3 . Cittavaggo
  7673. 587673,122,851,2,4,1,19,2,1 . Meghiyattheravatthu
  7674. 587674,122,852,2,19,1,116,14,Phandanaṃ capalaṃ cittan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā cālikāya pabbate viharanto āyasmantaṃ meghiyaṃ ārabbha kathesi.
  7675. 587675,122,853,2,13,1,67,6,Tassa vatthuṃ vibhāvanatthaṃ sabbaṃ meghiyasuttantaṃ( udā.31) vitthāretabbaṃ.
  7676. 587676,122,853,14,80,1,397,53,"Satthā pana tīhi vitakkehi anvāsattatāya tasmiṃ ambavane padhānaṃ anuyuñjituṃ asakkuṇitvā āgataṃ meghiyattheraṃ āmantetvā,‘‘ atibhāriyaṃ te, meghiya, kataṃ‘ āgamehi tāva, meghiya, ekakomhi yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’ ti maṃ yācantaṃ ekakaṃ pahāya gacchantena bhikkhunā nāma evaṃ cittavasikena bhavituṃ na vaṭṭati, cittaṃ nāmetaṃ lahukaṃ, taṃ attano vase vattetuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā imā dve gāthā abhāsi– "
  7677. 587677,122,854,2,4,1,0,0,33.
  7678. 587678,122,855,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Phandanaṃ capalaṃ cittaṃ, dūrakkhaṃ dunnivārayaṃ; "
  7679. 587679,122,856,2,8,1,37,5,"Ujuṃ karoti medhāvī, usukārova tejanaṃ. "
  7680. 587680,122,857,2,4,1,0,0,34.
  7681. 587681,122,858,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Vārijova thale khitto, okamokataubbhato; "
  7682. 587682,122,859,2,10,1,47,5,"Paripphandatidaṃ cittaṃ, māradheyyaṃ pahātave’’ ti. "
  7683. 587683,122,860,2,9,1,54,6,Tattha phandanan ti rūpādīsu ārammaṇesu vipphandamānaṃ.
  7684. 587684,122,860,10,20,1,94,10,Capalan ti ekairiyāpathena asaṇṭhahanto gāmadārako viya ekasmiṃ ārammaṇe asaṇṭhahanato capalaṃ.
  7685. 587685,122,860,21,34,1,82,8,"Cittan ti viññāṇaṃ, bhūmivatthuārammaṇakiriyādivicittatāya panetaṃ‘‘ cittan’’ ti vuttaṃ. "
  7686. 587686,122,860,35,45,1,109,10,Dūrakkhan ti kiṭṭhasambādhe ṭhāne kiṭṭhakhādakagoṇaṃ viya ekekasmiṃ sappāyārammaṇeyeva duṭṭhapanato dūrakkhaṃ.
  7687. 587687,122,860,46,53,1,80,7,Dunnivārayan ti visabhāgārammaṇaṃ gacchantaṃ paṭisedhetuṃ dukkhattā dunnivārayaṃ.
  7688. 587688,122,860,54,141,1,710,73,"Usukārova tejanan ti yathā nāma usukāro araññato ekaṃ vaṅkadaṇḍakaṃ āharitvā nittacaṃ katvā kañjiyatelena makkhetvā aṅgārakapalle tāpetvā rukkhālake uppīḷetvā nivaṅkaṃ ujuṃ vālavijjhanayoggaṃ karoti, katvā ca pana rājarājamahāmattānaṃ sippaṃ dassetvā mahantaṃ sakkārasammānaṃ labhati, evameva medhāvī paṇḍito viññū puriso phandanādisabhāvametaṃ cittaṃ dhutaṅgāraññāvāsavasena, nittacaṃ apagataoḷārikakilesaṃ katvā saddhāsinehena temetvā kāyikacetasikavīriyena tāpetvā samathavipassanālake uppīḷetvā ujuṃ akuṭilaṃ nibbisevanaṃ karoti, katvā ca pana saṅkhāre sammasitvā mahantaṃ avijjakkhandhaṃ padāletvā,‘‘ tisso vijjā, cha abhiññā, nava lokuttaradhamme’’ ti imaṃ visesaṃ hatthagatameva katvā aggadakkhiṇeyyabhāvaṃ labhati. "
  7689. 587689,122,861,2,19,1,98,14,"{Vārijovā}ti maccho viya, thale {khitto}ti hatthena vā pādena vā jālādīnaṃ vā aññatarena thale chaḍḍito. "
  7690. 587690,122,861,20,59,1,123,16,"{Okamokataubbhato}ti‘‘ okapuṇṇehi cīvarehī’’ ti ettha( mahāva.306) udakaṃ okaṃ,‘‘ okaṃ pahāya aniketasārī’’ ti ettha( su. ni.850) ālayo, ettha ubhayampi labbhati."
  7691. 587691,122,861,60,73,1,72,8,‘‘ Okamokataubbhato’’ ti hi ettha {okamokato}ti udakasaṅkhātā ālayāti ayamattho.
  7692. 587692,122,861,74,77,1,17,2,{Ubbhato}ti uddhaṭo.
  7693. 587693,122,861,78,109,1,301,29,"Paripphandatidaṃ cittan ti yathā so udakālayato ubbhato thale khitto maccho udakaṃ alabhanto paripphandati, evamidaṃ pañcakāmaguṇālayābhirataṃ cittaṃ tato uddharitvā māradheyyasaṅkhātaṃ vaṭṭaṃ pahātuṃ vipassanākammaṭṭhāne khittaṃ kāyikacetasikavīriyena santāpiyamānaṃ paripphandati, saṇṭhātuṃ na sakkoti. "
  7694. 587694,122,861,110,122,1,97,12,Evaṃ santepi dhuraṃ anikkhipitvā medhāvī puggalo taṃ vuttanayeneva ujuṃ kammaniyaṃ karotīti attho.
  7695. 587695,122,861,123,148,1,194,21,"Aparo nayo– idaṃ māradheyyaṃ kilesavaṭṭaṃ avijahitvā ṭhitaṃ cittaṃ so vārijo viya paripphandati, tasmā māradheyyaṃ pahātave, yena kilesavaṭṭasaṅkhātena māradheyyeneva paripphandati, taṃ pahātabbanti. "
  7696. 587696,122,862,2,11,1,88,8,"Gāthāpariyosāne meghiyatthero sotāpattiphale patiṭṭhito, aññepi bahū sotāpannādayo jātāti. "
  7697. 587697,122,863,2,4,1,28,2,Meghiyattheravatthu paṭhamaṃ.
  7698. 587698,122,864,2,4,1,21,2,2 . Aññatarabhikkhuvatthu
  7699. 587699,122,865,2,16,1,114,12,Dunniggahassa {lahuno}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
  7700. 587700,122,866,2,13,1,76,10,Kosalarañño kira vijite pabbatapāde mātikagāmo nāma eko ghanavāso gāmo ahosi.
  7701. 587701,122,866,14,29,1,121,14,Athekadivasaṃ saṭṭhimattā bhikkhū satthu santike yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ kathāpetvā taṃ gāmaṃ gantvā piṇḍāya pavisiṃsu.
  7702. 587702,122,866,30,58,1,150,21,"Atha ne yo tassa gāmassa sāmiko mātiko nāma, tassa mātā disvā gehe nisīdāpetvā nānaggarasena yāgubhattena parivisitvā,‘‘ bhante, kattha gantukāmā’’ ti pucchi."
  7703. 587703,122,866,59,67,1,35,4,‘‘ Yathā phāsukaṭṭhānaṃ mahāupāsike’’ ti.
  7704. 587704,122,866,68,108,1,182,25,"Sā‘‘ vassāvāsaṭṭhānaṃ, ayyā, pariyesanti maññe’’ ti ñatvā pādamūle nipajjitvā,‘‘ sace, ayyā, imaṃ temāsaṃ idha vasissanti, ahaṃ tīṇi saraṇāni, pañca sīlāni gahetvā uposathakammaṃ karissāmī’’ ti āha. "
  7705. 587705,122,866,109,124,1,98,11,Bhikkhū‘‘ mayaṃ imaṃ nissāya bhikkhāya akilamantā bhavanissaraṇaṃ kātuṃ sakkhissāmā’’ ti adhivāsayiṃsu.
  7706. 587706,122,866,125,131,1,49,6,Sā tesaṃ vasanaṭṭhānaṃ vihāraṃ paṭijaggitvā adāsi.
  7707. 587707,122,867,2,19,1,107,13,"Te tattheva vasantā ekadivasaṃ sannipatitvā aññamaññaṃ ovadiṃsu,‘‘ āvuso, amhehi pamādacāraṃ carituṃ na vaṭṭati. "
  7708. 587708,122,867,20,94,1,525,62,"Amhākañhi sakagehaṃ viya aṭṭha mahānirayā vivaṭadvārāyeva, dharamānakabuddhassa kho pana santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā mayaṃ āgatā, buddhā ca nāma padānupadikaṃ vicarantenāpi saṭhena ārādhetuṃ na sakkā, yathājjhāsayeneva ārādhetuṃ sakkā, appamattā hotha, dvīhi ekaṭṭhāne na ṭhātabbaṃ, na nisīditabbaṃ, sāyaṃ kho pana therūpaṭṭhānakāle pātova bhikkhācārakāle ekato bhavissāma, sesakāle dve ekato na bhavissāma, apica kho pana aphāsukena bhikkhunā āgantvā vihāramajjhe ghaṇḍiyā pahatāya ghaṇḍisaññāya āgantvā tassa bhesajjaṃ karissāmā’’ ti. "
  7709. 587709,122,868,2,64,1,339,43,"Tesu evaṃ katikaṃ katvā viharantesu ekadivasaṃ sā upāsikā sappitelaphāṇitādīni gāhāpetvā dāsadāsikammakarādīhi parivutā sāyanhasamaye taṃ vihāraṃ gantvā vihāramajjhe bhikkhū adisvā,‘‘ kahaṃ nu kho, ayyā, gatā’’ ti purise pucchitvā,‘‘ attano attano rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu nisinnā bhavissanti, ayye’’ ti vutte,‘‘ kiṃ nu kho katvā daṭṭhuṃ sakkhissāmī’’ ti āha. "
  7710. 587710,122,868,65,71,1,59,6,Atha naṃ bhikkhusaṅghassa katikavattaṃ jānanamanussā āhaṃsu–
  7711. 587711,122,868,72,82,1,41,5,"‘‘ ghaṇḍiyā pahatāya sannipatissanti, ayye’’ ti. "
  7712. 587712,122,868,83,87,1,24,4,Sā ca ghaṇḍiṃ paharāpesi.
  7713. 587713,122,868,88,104,1,113,11,"Bhikkhū ghaṇḍisaddaṃ sutvā,‘‘ kassaci aphāsukaṃ bhavissatī’’ ti sakasakaṭṭhānehi nikkhamitvā vihāramajjhe sannipatiṃsu. "
  7714. 587714,122,868,105,110,1,37,5,Dvepi janā ekamaggenāgatā nāma natthi.
  7715. 587715,122,868,111,132,1,139,16,"Upāsikā ekekaṭṭhānato ekekameva āgacchantaṃ disvā,‘‘ mama puttehi aññamaññaṃ kalaho kato bhavissatī’’ ti cintetvā bhikkhusaṅghaṃ vanditvā pucchi–"
  7716. 587716,122,868,133,145,1,33,6,"‘‘ kalahaṃ nu kho, bhante, karitthā’’ ti?"
  7717. 587717,122,868,146,155,1,24,4,"‘‘ Na karoma, mahāupāsike’’ ti."
  7718. 587718,122,868,156,184,1,141,20,"‘‘ Sace vo, bhante, kalaho natthi, atha kasmā yathā amhākaṃ gehaṃ āgacchantā sabbe ekatova āgacchatha, evaṃ anāgantvā ekekaṭṭhānato ekekāva āgatā’’ ti?"
  7719. 587719,122,868,185,197,1,62,7,"‘‘ Mahāupāsike, ekekasmiṃ ṭhāne nisīditvā samaṇadhammaṃ karimhā’’ ti."
  7720. 587720,122,868,198,211,1,34,6,"‘‘ Ko esa , bhante, samaṇadhammo nāmā’’ ti?"
  7721. 587721,122,868,212,227,1,80,9,"‘‘ Dvattiṃsākāre sajjhāyaṃ karoma, attabhāve ca khayavayaṃ paṭṭhapema, mahāupāsike’’ ti."
  7722. 587722,122,868,228,259,1,163,20,"‘‘ Kiṃ pana, bhante, dvattiṃsākāre sajjhāyaṃ kātuṃ, attabhāve ca khayavayaṃ paṭṭhapetuṃ tumhākameva vaṭṭati, udāhu amhākampīti, kassacipi avārito esa dhammo, mahāupāsike’’ ti."
  7723. 587723,122,868,260,278,1,92,11,"‘‘ Tena hi, bhante, mayhampi dvattiṃsākāraṃ detha, attabhāve ca khayavayapaṭṭhapanaṃ ācikkhathā’’ ti."
  7724. 587724,122,868,279,291,1,50,7,"‘‘ Tena hi uggaṇha, mahāupāsike’’ ti sabbaṃ uggaṇhāpesuṃ. "
  7725. 587725,122,869,2,21,1,138,18,"Sā tato paṭṭhāya dvattiṃsākāre sajjhāyaṃ katvā attani khayavayaṃ paṭṭhapetvā tehi bhikkhūhi puretarameva tayo magge, tīṇi ca phalāni pāpuṇi. "
  7726. 587726,122,869,22,29,1,62,7,Maggeneva cassā catasso paṭisambhidā lokiyaabhiññā ca āgamiṃsu.
  7727. 587727,122,869,30,172,1,716,93,"Sā maggaphalasukhato vuṭṭhāya dibbacakkhunā oloketvā,‘‘ kadā nu kho mama puttehi ayaṃ dhammo adhigato’’ ti upadhārentī sabbepime sarāgā sadosā samohā jhānavipassanāmattampi tesaṃ natthi,‘‘ kiṃ nu kho mayhaṃ puttānaṃ arahattassa upanissayo atthi, natthī’’ ti āvajjetvā,‘‘ atthī’’ ti disvā,‘‘ senāsanasappāyaṃ nu kho atthi, natthī’’ ti āvajjetvā tampi disvā,‘‘ puggalasappāyaṃ nu kho labhanti, na labhantī’’ ti āvajjesi, puggalasappāyampi disvā,‘‘ āhārasappāyaṃ nu kho labhanti, na labhantī’’ ti upadhārentī‘‘ āhārasappāyaṃ nesaṃ natthī’’ ti disvā tato paṭṭhāya nānāvidhaṃ yāguṃ, anekappakāraṃ khajjakaṃ, nānaggarasañca bhojanaṃ sampādetvā gehe bhikkhū nisīdāpetvā dakkhiṇodakaṃ datvā,‘‘ bhante , tumhākaṃ yaṃ yaṃ ruccati, taṃ taṃ gahetvā paribhuñjathā’’ ti niyyādesi. "
  7728. 587728,122,869,173,178,1,44,5,Te yathāruci yāguādīni gahetvā paribhuñjanti.
  7729. 587729,122,869,179,185,1,51,6,Tesaṃ sappāyāhāraṃ labhantānaṃ cittaṃ ekaggaṃ ahosi.
  7730. 587730,122,870,2,14,1,100,12,Te ekaggena cittena vipassanaṃ vaḍḍhetvā na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā cintayiṃsu–
  7731. 587731,122,870,15,44,1,166,21,"‘‘ aho mahāupāsikā amhākaṃ patiṭṭhā jātā, sace mayaṃ sappāyāhāraṃ na labhimha, na no maggaphalapaṭivedho abhavissa, idāni vuṭṭhavassā pavāretvā satthu santikaṃ gamissāmā’’ ti. "
  7732. 587732,122,870,45,55,1,53,6,Te‘‘ satthāraṃ daṭṭhukāmamhā’’ ti mahāupāsikaṃ āpucchiṃsu.
  7733. 587733,122,870,56,65,1,25,4,"‘‘ Mahāupāsikā sādhu, ayyā’’ ti. "
  7734. 587734,122,870,66,83,1,84,11,"Te anugantvā punapi,‘‘ bhante, amhe olokeyyāthā’’ ti bahūni piyavacanāni vatvā paṭinivatti. "
  7735. 587735,122,870,84,126,1,214,28,"Tepi kho bhikkhū sāvatthiṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisinnā‘‘ kacci, bhikkhave, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, na ca piṇḍakena kilamitthā’’ ti vutte‘‘ khamanīyaṃ, bhante, yāpanīyaṃ, bhante, piṇḍakena pana neva kilamimha. "
  7736. 587736,122,870,127,156,1,178,23,"Amhākañhi mātikamātā nāmekā upāsikā cittācāraṃ ñatvā,‘ aho vata no evarūpaṃ nāma āhāraṃ paṭiyādeyyā’ ti cintite yathācintitaṃ āhāraṃ paṭiyādetvā adāsī’’ ti tassā guṇakathaṃ kathayiṃsu. "
  7737. 587737,122,871,2,36,1,234,28,"Aññataro bhikkhu tassā guṇakathaṃ sutvā tattha gantukāmo hutvā satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā,‘‘ bhante, taṃ gāmaṃ gamissāmī’’ ti satthāraṃ āpucchitvā jetavanato nikkhamitvā anupubbena taṃ gāmaṃ patvā vihāraṃ pavisanadivaseyeva cintesi–"
  7738. 587738,122,871,37,61,1,147,18,"‘‘ ayaṃ kira upāsikā cintitacintitaṃ jānāti, ahañca maggakilanto vihāraṃ paṭijaggituṃ na sakkhissāmi, aho vata me vihārapaṭijaggakaṃ manussaṃ peseyyā’’ ti. "
  7739. 587739,122,871,62,81,1,99,13,"Upāsikā gehe nisinnāva āvajjentī tamatthaṃ ñatvā,‘‘ gaccha, vihāraṃ paṭijaggitvā ehī’’ ti manussaṃ pesesi. "
  7740. 587740,122,871,82,97,1,79,11,Itaropi pānīyaṃ pivitukāmo‘‘ aho vata me sakkharapānakaṃ katvā peseyyā’’ ti cintesi.
  7741. 587741,122,871,98,101,1,20,3,Upāsikā tampi pesesi.
  7742. 587742,122,871,102,115,1,71,9,So punadivase‘‘ pātova siniddhayāguṃ me sauttaribhaṅgaṃ pesetū’’ ti cintesi.
  7743. 587743,122,871,116,120,1,19,3,Upāsikā tathā akāsi .
  7744. 587744,122,871,121,137,1,66,11,"So yāguṃ pivitvā,‘‘ aho vata me evarūpaṃ khajjakaṃ peseyyā’’ ti cintesi. "
  7745. 587745,122,871,138,141,1,20,3,Upāsikā tampi pesesi.
  7746. 587746,122,871,142,144,1,10,2,So cintesi–
  7747. 587747,122,871,145,169,1,133,17,"‘‘ ayaṃ upāsikā mayā sabbaṃ cintitacintitaṃ pesesi, ahaṃ etaṃ daṭṭhukāmo, aho vata me nānaggarasabhojanaṃ gāhāpetvā sayameva āgaccheyyā’’ ti. "
  7748. 587748,122,871,170,190,1,106,15,"Upāsikā‘‘ mama putto maṃ daṭṭhukāmo, āgamanaṃ me paccāsīsatī’’ ti bhojanaṃ gāhāpetvā vihāraṃ gantvā tassa adāsi. "
  7749. 587749,122,871,191,204,1,61,8,"So katabhattakicco‘‘ mātikamātā nāma tvaṃ, mahāupāsike’’ ti pucchi."
  7750. 587750,122,871,205,213,1,11,3,"‘‘ Āma, tātā’’ ti."
  7751. 587751,122,871,214,222,1,25,4,‘‘ Tvaṃ paracittaṃ jānāsī’’ ti?
  7752. 587752,122,871,223,233,1,24,5,"‘‘ Kiṃ maṃ pucchasi, tātā’’ ti?"
  7753. 587753,122,871,234,246,1,53,7,"‘‘ Mayā cintitacintitaṃ sabbamakāsi, tena taṃ pucchāmī’’ ti."
  7754. 587754,122,871,247,256,1,37,4,"‘‘ Paracittajānanakabhikkhū bahū, tātā’’ ti?"
  7755. 587755,122,871,257,270,1,45,7,"‘‘ Nāhaṃ aññe pucchāmi, tuvaṃ pucchāmi, upāsike’’ ti. "
  7756. 587756,122,871,271,294,1,98,15,Evaṃ santepi upāsikā‘‘ paracittaṃ jānāmī’’ ti avatvā‘‘ paracittaṃ jānantā nāma evaṃ karonti puttā’’ ti āha.
  7757. 587757,122,871,295,342,1,244,33,"So‘‘ bhāriyaṃ vatidaṃ kammaṃ, puthujjanā nāma sobhanampi asobhanampi cintenti, sacāhaṃ kiñci ayuttaṃ cintayissāmi, saha bhaṇḍakena coraṃ cūḷāya gaṇhantī viya maṃ vippakāraṃ pāpeyya, mayā ito palāyituṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā,‘‘ upāsike, ahaṃ gamissāmī’’ ti āha."
  7758. 587758,122,871,343,351,1,13,3,"‘‘ Kahaṃ, ayyā’’ ti?"
  7759. 587759,122,871,352,361,1,26,4,"‘‘ Satthu santikaṃ, upāsike’’ ti."
  7760. 587760,122,871,362,373,1,27,5,"‘‘ Vasatha tāva, bhante, idhā’’ ti."
  7761. 587761,122,871,374,389,1,71,9,"‘‘ Na vasissāmi, upāsike, gamissāmevā’’ ti nikkhamitvā satthu santikaṃ agamāsi. "
  7762. 587762,122,871,390,405,1,59,11,Atha naṃ satthā‘‘ kiṃ bhikkhu na tvaṃ tattha vasasī’’ ti pucchi.
  7763. 587763,122,871,406,419,1,37,7,"‘‘ Āma, bhante, na sakkā tattha vasitun’’ ti."
  7764. 587764,122,871,420,428,1,21,4,‘‘ Kiṃ kāraṇā bhikkhū’’ ti?
  7765. 587765,122,871,429,466,1,222,28,"‘‘ Bhante, sā upāsikā cintitacintitaṃ sabbaṃ jānāti, puthujjanā ca nāma sobhanampi asobhanampi cintenti, sacāhaṃ kiñci ayuttaṃ cintessāmi, saha bhaṇḍakena coraṃ cūḷāya gaṇhantī viya maṃ vippakāraṃ pāpessatī’’ ti cintetvā āgatomhīti."
  7766. 587766,122,871,467,493,1,84,13,"‘‘ Bhikkhu, tattheva tayā vasituṃ vaṭṭatī’’ ti ,‘‘ na sakkomi, bhante, nāhaṃ tattha vasissāmī’’ ti."
  7767. 587767,122,871,494,508,1,53,8,"‘‘ Tena hi tvaṃ, bhikkhu, ekameva rakkhituṃ sakkhissasī’’ ti."
  7768. 587768,122,871,509,517,1,13,3,"‘‘ Kiṃ, bhante’’ ti?"
  7769. 587769,122,871,518,547,1,151,21,"‘‘ Tava cittameva rakkha, cittaṃ nāmetaṃ durakkhaṃ, tvaṃ attano cittameva niggaṇha, mā aññaṃ kiñci cintayi, cittaṃ nāmetaṃ dunniggahan’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  7770. 587770,122,872,2,4,1,0,0,35.
  7771. 587771,122,873,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Dunniggahassa lahuno, yatthakāmanipātino; "
  7772. 587772,122,874,2,12,1,50,7,"Cittassa damatho sādhu, cittaṃ dantaṃ sukhāvahan’’ ti. "
  7773. 587773,122,875,2,8,1,55,6,Tattha cittaṃ nāmetaṃ dukkhena niggayhatīti dunniggahaṃ.
  7774. 587774,122,875,9,15,1,39,6,Lahuṃ uppajjati ca nirujjhati cāti lahu.
  7775. 587775,122,875,16,19,1,26,3,Tassa dunniggahassa lahuno.
  7776. 587776,122,875,20,25,1,56,4,{Yatthakāmanipātino}ti yattha katthacideva nipatanasīlassa.
  7777. 587777,122,875,26,48,1,130,18,"Etañhi labhitabbaṭṭhānaṃ vā alabhitabbaṭṭhānaṃ vā yuttaṭṭhānaṃ vā ayuttaṭṭhānaṃ vā na jānāti, neva jātiṃ oloketi, na gottaṃ, na vayaṃ. "
  7778. 587778,122,875,49,63,1,76,9,"Yattha yattha icchati, tattha tattheva nipatatīti‘‘ yatthakāmanipātī’’ ti vuccati. "
  7779. 587779,122,875,64,79,1,116,14,"Tassa evarūpassa cittassa damatho sādhu catūhi ariyamaggehi dantabhāvo yathā nibbisevanaṃ hoti, tathā katabhāvo sādhu. "
  7780. 587780,122,875,80,82,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  7781. 587781,122,875,83,92,1,103,9,Idañhi cittaṃ dantaṃ sukhāvahaṃ nibbisevanaṃ kataṃ maggaphalasukhaṃ paramatthanibbānasukhañca āvahatīti.
  7782. 587782,122,876,2,12,1,100,9,"Desanāpariyosāne sampattaparisāya bahū sotāpannādayo ahesuṃ, mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti. "
  7783. 587783,122,877,2,25,1,105,15,"Satthā tassa bhikkhuno imaṃ ovādaṃ datvā,‘‘ gaccha, bhikkhu, aññaṃ kiñci acintayitvā tattheva vasāhī’’ ti pahiṇi. "
  7784. 587784,122,877,26,34,1,56,8,So bhikkhu satthu santikā ovādaṃ labhitvā tattha agamāsi.
  7785. 587785,122,877,35,41,1,39,6,Kiñci bahiddhā cintanaṃ nāma na cintesi.
  7786. 587786,122,877,42,68,1,180,21,"Mahāupāsikāpi dibbena cakkhunā olokentī theraṃ disvā,‘‘ idāni ovādadāyakaṃ ācariyaṃ labhitvā punāgato mama putto’’ ti attano ñāṇeneva paricchinditvā tassa sappāyāhāraṃ paṭiyādetvā adāsi. "
  7787. 587787,122,877,69,121,1,340,40,"So sappāyabhojanaṃ sevitvā katipāheneva arahattaṃ patvā maggaphalasukhena vītināmento‘‘ aho mahāupāsikā mayhaṃ patiṭṭhā jātā, ahaṃ imaṃ nissāya bhavanissaraṇaṃ pattomhī’’ ti cintetvā,‘‘ imasmiṃ tāva me attabhāve patiṭṭhā jātā, saṃsāre pana me saṃsarantassa aññesupi attabhāvesu ayaṃ patiṭṭhā bhūtapubbā, no’’ ti upadhārento ekūnaattabhāvasataṃ anussari. "
  7788. 587788,122,877,122,132,1,93,10,Sāpi ekūnaattabhāvasate tassa pādaparicārikā aññesu paṭibaddhacittā hutvā taṃ jīvitā voropesi.
  7789. 587789,122,877,133,152,1,87,13,"Thero tassā ettakaṃ aguṇaṃ disvā,‘‘ aho mayaṃ mahāupāsikā bhāriyaṃ kammaṃ akāsī’’ ti cintesi. "
  7790. 587790,122,878,2,95,1,490,68,"Mahāupāsikāpi gehe nisinnāva‘‘ kiṃ nu kho mayhaṃ puttassa pabbajitakiccaṃ mattakaṃ pattaṃ, no’’ ti upadhārayamānā tassa arahattapattiṃ ñatvā uttari upadhāriyamānā,‘‘ mama putto arahattaṃ patvā aho vata me ayaṃ upāsikā mahatī patiṭṭhā jātā’’ ti cintetvā,‘‘ atītepi nu kho me ayaṃ patiṭṭhā bhūtapubbā, no’’ ti upadhārento ekūnaattabhāvasataṃ anussari,‘‘ ahaṃ kho pana ekūnaattabhāvasate aññehi saddhiṃ ekato hutvā etaṃ jīvitā voropesiṃ, ayaṃ me ettakaṃ aguṇaṃ disvā‘ aho bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ upāsikāyā’’ ti cintesi."
  7791. 587791,122,878,96,149,1,333,42,"‘‘ Atthi nu kho evaṃ saṃsāre saṃsarantiyā mama puttassa upakāro katapubbo’’ ti upadhārayamānā tato uttariṃ satamaṃ attabhāvaṃ anussaritvā satame attabhāve mayā etassa pādaparicārikāya hutvā etasmiṃ jīvitā voropanaṭṭhāne jīvitadānaṃ dinnaṃ, aho mayā mama puttassa mahāupakāro katapubbo’’ ti gehe nisinnāva uttariṃ visesetvā‘‘ upadhārethā’’ ti āha. "
  7792. 587792,122,878,150,188,1,282,33,"So dibbāya sotadhātuyā saddaṃ sutvā visesetvā satamaṃ attabhāvaṃ anussaritvā tattha tāya attano jīvitassa dinnabhāvaṃ disvā,‘‘ aho mama imāya mahāupāsikāya upakāro katapubbo’’ ti attamano hutvā tassā tattheva catūsu maggaphalesu pañhaṃ kathetvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyīti. "
  7793. 587793,122,879,2,4,1,29,2,Aññatarabhikkhuvatthu dutiyaṃ.
  7794. 587794,122,880,2,4,1,31,2,3 . Aññataraukkaṇṭhitabhikkhuvatthu
  7795. 587795,122,881,2,13,1,106,11,Sududdasan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto aññataraṃ ukkaṇṭhitabhikkhuṃ ārabbha kathesi.
  7796. 587796,122,882,2,30,1,167,20,"Satthari kira sāvatthiyaṃ viharante eko seṭṭhiputto attano kulūpagattheraṃ upasaṅkamitvā,‘‘ bhante, ahaṃ dukkhā muccitukāmo, ekaṃ me dukkhato muccanakāraṇaṃ kathethā’’ ti āha."
  7797. 587797,122,882,31,72,1,234,29,"‘‘ Sādhāvuso, sacesi dukkhā muccitukāmo, salākabhattaṃ dehi, pakkhikabhattaṃ dehi, vassāvāsikaṃ dehi, cīvarādayo paccaye dehi, attano sāpateyyaṃ tayo koṭṭhāse katvā ekena kammantaṃ payojehi, ekena puttadāraṃ posehi, ekaṃ buddhasāsane dehī’’ ti āha. "
  7798. 587798,122,882,73,89,1,66,10,"So‘‘ sādhu, bhante’’ ti vuttapaṭipāṭiyā sabbaṃ katvā puna theraṃ pucchi–"
  7799. 587799,122,882,90,102,1,39,7,"‘‘ tato uttariṃ aññaṃ kiṃ karomi, bhante’’ ti?"
  7800. 587800,122,882,103,117,1,49,8,"‘‘ Āvuso, tīṇi saraṇāni gaṇha, pañca sīlāni gaṇhāhī’’ ti. "
  7801. 587801,122,882,118,123,1,39,5,Tānipi paṭiggahetvā tato uttariṃ pucchi.
  7802. 587802,122,882,124,134,1,30,6,‘‘ Tena hi dasa sīlāni gaṇhāhī’’ ti.
  7803. 587803,122,882,135,144,1,21,4,"‘‘ Sādhu, bhante’’ ti gaṇhi. "
  7804. 587804,122,882,145,153,1,70,8,So evaṃ anupubbena puññakammassa katattā anupubbaseṭṭhiputto nāma jāto.
  7805. 587805,122,882,154,180,1,102,15,"Tato‘‘ uttarimpi kattabbaṃ atthi, bhante’’ ti puna pucchitvā,‘‘ tena hi pabbajāhī’’ ti vutto nikkhamitvā pabbaji. "
  7806. 587806,122,882,181,185,1,41,4,Tasseko ābhidhammikabhikkhu ācariyo ahosi.
  7807. 587807,122,882,186,189,1,25,3,Eko vinayadharo upajjhāyo.
  7808. 587808,122,882,190,199,1,84,9,Tassa laddhūpasampadassa ācariyo attano santikaṃ āgatakāle abhidhamme pañhaṃ kathesi–
  7809. 587809,122,882,200,214,1,55,9,"‘‘ buddhasāsane nāma idaṃ kātuṃ vaṭṭati, idaṃ na vaṭṭatī’’ ti. "
  7810. 587810,122,882,215,222,1,62,7,Upajjhāyopissa attano santikaṃ āgatakāle vinaye pañhaṃ kathesi–
  7811. 587811,122,882,223,244,1,84,14,"‘‘ buddhasāsane nāma idaṃ kātuṃ vaṭṭati, idaṃ na vaṭṭati, idaṃ kappati, idaṃ na kappatī’’ ti. "
  7812. 587812,122,882,245,247,1,10,2,So cintesi–
  7813. 587813,122,882,248,281,1,176,24,"‘‘ aho bhāriyaṃ idaṃ kammaṃ, ahaṃ dukkhā muccitukāmo pabbajito, idha ca mama hatthapasāraṇaṭṭhānampi na paññāyati, gehe ṭhatvāva dukkhā muccituṃ sakkā, mayā gihinā bhavituṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  7814. 587814,122,882,282,302,1,162,18,"So tato paṭṭhāya ukkaṇṭhito anabhirato dvattiṃsākāre sajjhāyaṃ na karoti, uddesaṃ na gaṇhāti, kiso lūkho dhamanisanthatagatto ālassiyābhibhūto kacchuparikiṇṇo ahosi. "
  7815. 587815,122,883,2,32,1,197,22,"Atha naṃ daharasāmaṇerā,‘‘ āvuso, kiṃ tvaṃ ṭhitaṭṭhāne ṭhitova nisinnaṭṭhāne nisinnova ahosi, paṇḍurogābhibhūto kiso lūkho dhamanisanthatagatto ālassiyābhibhūto kacchuparikiṇṇo, kiṃ te katan’’ ti pucchiṃsu."
  7816. 587816,122,883,33,41,1,22,3,"‘‘ Ukkaṇṭhitomhi, āvuso’’ ti."
  7817. 587817,122,883,42,49,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  7818. 587818,122,883,50,54,1,23,4,So taṃ pavattiṃ ārocesi.
  7819. 587819,122,883,55,59,1,38,4,Te tassa ācariyupajjhāyānaṃ ācikkhiṃsu.
  7820. 587820,122,883,60,66,1,50,6,Ācariyupajjhāyā taṃ ādāya satthu santikaṃ agamaṃsu.
  7821. 587821,122,883,67,79,1,37,6,"Satthā‘‘ kiṃ, bhikkhave, āgatatthā’’ ti āha."
  7822. 587822,122,883,80,92,1,49,7,"‘‘ Bhante, ayaṃ bhikkhu tumhākaṃ sāsane ukkaṇṭhito’’ ti."
  7823. 587823,122,883,93,101,1,20,4,‘‘ Evaṃ kira bhikkhū’’ ti.
  7824. 587824,122,883,102,110,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti."
  7825. 587825,122,883,111,118,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  7826. 587826,122,883,119,162,1,244,29,"‘‘ Ahaṃ, bhante, dukkhā muccitukāmova pabbajito, tassa me ācariyo abhidhammakathaṃ kathesi, upajjhāyo vinayakathaṃ kathesi, svāhaṃ‘ idha me hatthapasāraṇaṭṭhānampi natthi, gihinā hutvā sakkā dukkhā muccituṃ, gihi bhavissāmī’ ti sanniṭṭhānamakāsiṃ, bhante’’ ti."
  7827. 587827,122,883,163,180,1,83,10,"‘‘ Sace tvaṃ, bhikkhu, ekameva rakkhituṃ sakkhissasi, avasesānaṃ rakkhanakiccaṃ natthī’’ ti."
  7828. 587828,122,883,181,189,1,13,3,"‘‘ Kiṃ, bhante’’ ti?"
  7829. 587829,122,883,190,199,1,39,5,‘‘ Tava cittameva rakkhituṃ sakkhissasī’’ ti.
  7830. 587830,122,883,200,208,1,21,3,"‘‘ Sakkhissāmi, bhante’’ ti."
  7831. 587831,122,883,209,228,1,91,14,"‘‘ Tena hi attano cittameva rakkhāhi, sakkā dukkhā muccitun’’ ti imaṃ ovādaṃ datvā imaṃ gāthamāha– "
  7832. 587832,122,884,2,4,1,0,0,36.
  7833. 587833,122,885,2,9,1,40,4,"‘ ‘ Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, yatthakāmanipātinaṃ; "
  7834. 587834,122,886,2,12,1,52,7,"Cittaṃ rakkhetha medhāvī, cittaṃ guttaṃ sukhāvahan’’ ti. "
  7835. 587835,122,887,2,9,1,36,5,Tattha sududdasan ti suṭṭhu duddasaṃ.
  7836. 587836,122,887,10,15,1,40,5,Sunipuṇan ti suṭṭhu nipuṇaṃ paramasaṇhaṃ.
  7837. 587837,122,887,16,24,1,112,8,Yatthakāmanipātinan ti jātiādīni anoloketvā labhitabbālabhitabbayuttāyuttaṭṭhānesu yattha katthaci nipatanasīlaṃ.
  7838. 587838,122,887,25,42,1,131,15,"Cittaṃ rakkhetha {medhāvī}ti andhabālo dummedho attano cittaṃ rakkhituṃ samattho nāma natthi, cittavasiko hutvā anayabyasanaṃ pāpuṇāti. "
  7839. 587839,122,887,43,54,1,77,10,"Medhāvī pana paṇḍitova cittaṃ rakkhituṃ sakkoti, tasmā tvampi cittameva gopehi. "
  7840. 587840,122,887,55,61,1,66,6,Idañhi cittaṃ guttaṃ sukhāvahaṃ maggaphalanibbānasukhāni āvahatīti.
  7841. 587841,122,888,2,17,1,119,13,"Desanāpariyosāne so bhikkhu sotāpattiphalaṃ pāpuṇi, aññepi bahū sotāpannādayo ahesuṃ, desanā mahājanassa sātthikā ahosīti. "
  7842. 587842,122,889,2,4,1,39,2,Aññataraukkaṇṭhitabhikkhuvatthu tatiyaṃ.
  7843. 587843,122,890,2,4,1,36,2,4 . Saṅgharakkhitabhāgineyyattheravatthu
  7844. 587844,122,891,2,14,1,107,12,Dūraṅgaman ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto saṅgharakkhitaṃ nāma bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
  7845. 587845,122,892,2,17,1,155,15,Sāvatthiyaṃ kireko kulaputto satthu dhammadesanaṃ sutvā nikkhamitvā pabbajito laddhūpasampado saṅgharakkhitatthero nāma hutvā katipāheneva arahattaṃ pāpuṇi.
  7846. 587846,122,892,18,26,1,58,7,Tassa kaniṭṭhabhaginī puttaṃ labhitvā therassa nāmaṃ akāsi.
  7847. 587847,122,892,27,101,1,537,56,"So bhāgineyyasaṅgharakkhito nāma hutvā vayappatto therasseva santike pabbajitvā laddhūpasampado aññatarasmiṃ gāmakārāme vassaṃ upagantvā,‘‘ ekaṃ sattahatthaṃ, ekaṃ aṭṭhahatthan’’ ti dve vassāvāsikasāṭake labhitvā aṭṭhahatthaṃ‘‘ upajjhāyassa me bhavissatī’’ ti sallakkhetvā‘‘ sattahatthaṃ mayhaṃ bhavissatī’’ ti cintetvā vuṭṭhavasso‘‘ upajjhāyaṃ passissāmī’’ ti āgacchanto antarāmagge piṇḍāya caranto āgantvā there vihāraṃ anāgateyeva vihāraṃ pavisitvā therassa divāṭṭhānaṃ sammajjitvā pādodakaṃ upaṭṭhapetvā āsanaṃ paññapetvā āgamanamaggaṃ olokento nisīdi. "
  7848. 587848,122,892,102,146,1,254,30,"Athassāgamanabhāvaṃ disvā paccuggamanaṃ katvā pattacīvaraṃ paṭiggahetvā,‘‘ nisīdatha, bhante’’ ti theraṃ nisīdāpetvā tālavaṇṭaṃ ādāya bījitvā pānīyaṃ datvā pāde dhovitvā taṃ sāṭakaṃ ānetvā pādamūle ṭhapetvā,‘‘ bhante, imaṃ paribhuñjathā’’ ti vatvā bījayamāno aṭṭhāsi. "
  7849. 587849,122,893,2,6,1,18,4,Atha naṃ thero āha–
  7850. 587850,122,893,7,20,1,62,7,"‘‘ saṅgharakkhita, mayhaṃ cīvaraṃ paripuṇṇaṃ, tvameva paribhuñjā’’ ti."
  7851. 587851,122,893,21,37,1,84,10,"‘‘ Bhante, mayā laddhakālato paṭṭhāya ayaṃ tumhākameva sallakkhito, paribhogaṃ karothā’’ ti."
  7852. 587852,122,893,38,53,1,63,8,"‘‘ Hotu, saṅgharakkhita, paripuṇṇaṃ me cīvaraṃ, tvameva paribhuñjā’’ ti."
  7853. 587853,122,893,54,70,1,74,10,"‘‘ Bhante, mā evaṃ karotha, tumhehi paribhutte mayhaṃ mahapphalaṃ bhavissatī’’ ti. "
  7854. 587854,122,893,71,80,1,58,8,Atha naṃ tassa punappunaṃ kathentassapi thero na icchiyeva.
  7855. 587855,122,894,2,7,1,34,5,Evaṃ so bījayamāno ṭhitova cintesi–
  7856. 587856,122,894,8,25,1,116,13,"‘‘ ahaṃ therassa gihikāle bhāgineyyo, pabbajitakāle saddhivihāriko, evampi mayā saddhiṃ upajjhāyo paribhogaṃ na kattukāmo. "
  7857. 587857,122,894,26,40,1,80,11,"Imasmiṃ mayā saddhiṃ paribhogaṃ akaronte kiṃ me samaṇabhāvena, gihi bhavissāmī’’ ti. "
  7858. 587858,122,894,41,43,1,17,2,Athassa etadahosi–
  7859. 587859,122,894,44,58,1,63,9,"‘‘ dussaṇṭhāpito gharāvāso, kiṃ nu kho katvā gihibhūto jīvissāmī’’ ti. "
  7860. 587860,122,894,59,61,1,12,2,Tato cintesi–
  7861. 587861,122,894,62,93,1,197,25,"‘‘ aṭṭhahatthasāṭakaṃ vikkiṇitvā ekaṃ eḷikaṃ gaṇhissāmi, eḷikā nāma khippaṃ vijāyati, svāhaṃ vijātaṃ vijātaṃ vikkiṇitvā mūlaṃ karissāmi, mūle bahū katvā ekaṃ pajāpatiṃ ānessāmi, sā ekaṃ puttaṃ vijāyissati. "
  7862. 587862,122,894,94,115,1,167,20,"Athassa mama mātulassa nāmaṃ katvā cūḷayānake nisīdāpetvā mama puttañca bhariyañca ādāya mātulaṃ vandituṃ āgamissāmi, āgacchante antarāmagge mama bhariyaṃ evaṃ vakkhāmi–"
  7863. 587863,122,894,116,124,1,36,6,‘ ānehi tāva me puttaṃ vahissāminan’ ti.
  7864. 587864,122,894,125,153,1,136,21,"Sā‘ kiṃ te puttena, ehi, imaṃ yānakaṃ pājehī’ ti vatvā puttaṃ gahetvā,‘ ahaṃ nessāmi nan’ ti netvā sandhāretuṃ asakkontī cakkapathe chaḍḍessati. "
  7865. 587865,122,894,154,184,1,177,24,"Athassa sarīraṃ abhiruhitvā cakkaṃ gamissati, atha naṃ‘ tvaṃ mama puttaṃ neva mayhaṃ adāsi, naṃ sandhāretuṃ nāsakkhi nāsitosmi tayā’ ti vatvā patodayaṭṭhiyā piṭṭhiyaṃ paharissāmī’’ ti. "
  7866. 587866,122,895,2,12,1,69,9,So evaṃ cintentova ṭhatvā bījayamāno therassa sīse tālavaṇṭena pahari.
  7867. 587867,122,895,13,50,1,189,25,"Thero‘‘ kiṃ nu kho ahaṃ saṅgharakkhitena sīse pahato’’ ti upadhārento tena cintitacintitaṃ sabbaṃ ñatvā,‘‘ saṅgharakkhita, mātugāmassa pahāraṃ dātuṃ nāsakkhi, ko ettha mahallakattherassa doso’’ ti āha. "
  7868. 587868,122,895,51,73,1,121,16,"So‘‘ aho naṭṭhomhi, ñātaṃ kira me upajjhāyena cintitacintitaṃ, kiṃ me samaṇabhāvenā’’ ti tālavaṇṭaṃ chaḍḍetvā palāyituṃ āraddho. "
  7869. 587869,122,896,2,13,1,74,11,Atha naṃ daharā ca sāmaṇerā ca anubandhitvā ādāya satthu santikaṃ agamaṃsu.
  7870. 587870,122,896,14,35,1,81,13,"Satthā te bhikkhū disvāva‘‘ kiṃ, bhikkhave, āgatattha, eko vo bhikkhu laddho’’ ti pucchi."
  7871. 587871,122,896,36,53,1,84,11,"‘‘ Āma, bhante, imaṃ daharaṃ ukkaṇṭhitvā palāyantaṃ gahetvā tumhākaṃ santikaṃ āgatamhā’’ ti."
  7872. 587872,122,896,54,62,1,20,4,‘‘ Evaṃ kira bhikkhū’’ ti?
  7873. 587873,122,896,63,71,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti."
  7874. 587874,122,896,72,114,1,269,35,"‘‘ Kimatthaṃ te bhikkhu evaṃ bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ, nanu tvaṃ āraddhavīriyassa ekassa buddhassa putto, mādisassa nāma buddhassa sāsane pabbajitvā attānaṃ dametvā sotāpannoti vā sakadāgāmīti vā anāgāmīti vā arahāti vā vadāpetuṃ nāsakkhi, kimatthaṃ evaṃ bhāriyaṃ kammamakāsī’’ ti?"
  7875. 587875,122,896,115,123,1,23,3,"‘‘ Ukkaṇṭhitosmi, bhante’’ ti."
  7876. 587876,122,896,124,132,1,26,4,‘‘ Kiṃ kāraṇā ukkaṇṭhitosī’’ ti?
  7877. 587877,122,896,133,159,1,153,19,"So evaṃ vassāvāsikasāṭakānaṃ laddhadivasato paṭṭhāya yāva therassa tālavaṇṭena pahārā sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocetvā,‘‘ iminā kāraṇena palātosmi, bhante’’ ti āha. "
  7878. 587878,122,896,160,187,1,177,21,"Atha naṃ satthā‘‘ ehi bhikkhu, mā cintayi cittaṃ nāmetaṃ dūre hontampi ārammaṇaṃ sampaṭicchanakajātikaṃ, rāgadosamohabandhanā muccanatthāya vāyamituṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  7879. 587879,122,897,2,4,1,0,0,37.
  7880. 587880,122,898,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Dūraṅgamaṃ ekacaraṃ, asarīraṃ guhāsayaṃ; "
  7881. 587881,122,899,2,11,1,49,6,"Ye cittaṃ saṃyamessanti, mokkhanti mārabandhanā’’ ti. "
  7882. 587882,122,900,2,21,1,172,18,"Tattha dūraṅgaman ti cittassa hi makkaṭasuttamattakampi puratthimādidisābhāgena gamanāgamanaṃ nāma natthi, dūre santampi pana ārammaṇaṃ sampaṭicchatīti dūraṅgamaṃ nāma jātaṃ. "
  7883. 587883,122,900,22,31,1,87,9,Sattaṭṭhacittāni pana ekato kaṇṇikabaddhāni ekakkhaṇe uppajjituṃ samatthāni nāma natthi.
  7884. 587884,122,900,32,45,1,101,12,"Uppattikāle ekekameva cittaṃ uppajjati, tasmiṃ niruddhe puna ekekameva uppajjatīti ekacaraṃ nāma jātaṃ. "
  7885. 587885,122,900,46,56,1,84,10,Cittassa sarīrasaṇṭhānaṃ vā nīlādippakāro vaṇṇabhedo vā natthīti asarīraṃ nāma jātaṃ.
  7886. 587886,122,900,57,69,1,87,10,"Guhā nāma catumahābhūtaguhā, idañca hadayarūpaṃ nissāya pavattatīti guhāsayaṃ nāma jātaṃ. "
  7887. 587887,122,900,70,94,1,199,24,Ye cittan ti ye keci purisā vā itthiyo vā gahaṭṭhā vā pabbajitā vā anuppajjanakakilesassa uppajjituṃ adentā satisammosena uppannakilesaṃ pajahantā cittaṃ saṃyamessanti saṃyataṃ avikkhittaṃ karissanti.
  7888. 587888,122,900,95,104,1,104,7,Mokkhanti {mārabandhanā}ti sabbete kilesabandhanābhāvena mārabandhanasaṅkhātā tebhūmakavaṭṭā muccissantīti.
  7889. 587889,122,901,2,16,1,143,12,"Desanāpariyosāne bhāgineyyasaṅgharakkhitatthero sotāpattiphalaṃ pāpuṇi, aññepi bahū sotāpannādayo jātā, mahājanassa sātthikā dhammadesanā ahosīti. "
  7890. 587890,122,902,2,4,1,46,2,Saṅgharakkhitabhāgineyyattheravatthu catutthaṃ.
  7891. 587891,122,903,2,4,1,23,2,5 . Cittahatthattheravatthu
  7892. 587892,122,904,2,13,1,104,9,{Anavaṭṭhitacittassā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto cittahatthattheraṃ ārabbha kathesi.
  7893. 587893,122,905,2,36,1,260,29,"Eko kira sāvatthivāsī kulaputto naṭṭhagoṇaṃ pariyesanto araññaṃ pavisitvā majjhanhike kāle goṇaṃ disvā goyūthe vissajjetvā,‘‘ avassaṃ ayyānaṃ santike āhāramattaṃ labhissāmī’’ ti khuppipāsāpīḷito vihāraṃ pavisitvā bhikkhūnaṃ santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. "
  7894. 587894,122,905,37,62,1,146,19,"Tasmiṃ kho pana samaye bhikkhūnaṃ avakkārapātiyaṃ bhuttāvasesakaṃ bhattaṃ hoti, te taṃ chātakapīḷitaṃ disvā,‘‘ ito bhattaṃ gahetvā bhuñjāhī’’ ti vadiṃsu. "
  7895. 587895,122,905,63,99,1,200,25,"Buddhakāle ca pana anekasūpabyañjanaṃ bhattaṃ uppajjati, so tato yāpanamattaṃ gahetvā bhuñjitvā pānīyaṃ pivitvā hatthe dhovitvā bhikkhū vanditvā,‘‘ kiṃ, bhante, ajja, ayyā, nimantanaṭṭhānaṃ agamaṃsū’’ ti pucchi."
  7896. 587896,122,905,100,114,1,61,8,"‘‘ Natthi, upāsaka, bhikkhū imināva nīhārena nibaddhaṃ labhantī’’ ti. "
  7897. 587897,122,905,115,150,1,223,28,"So‘‘ mayaṃ uṭṭhāya samuṭṭhāya rattindivaṃ nibaddhaṃ kammaṃ karontāpi evaṃ madhurabyañjanaṃ bhattaṃ na labhāma, ime kira nibaddhaṃ bhuñjanti, kiṃ me gihibhāvena, bhikkhu bhavissāmī’’ ti cintetvā bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. "
  7898. 587898,122,905,151,162,1,44,7,Atha naṃ bhikkhū‘‘ sādhu upāsakā’’ ti pabbājesuṃ.
  7899. 587899,122,906,2,8,1,54,5,So laddhūpasampado sabbappakāraṃ vattapaṭivattaṃ akāsi.
  7900. 587900,122,906,9,16,1,71,7,So buddhānaṃ uppannena lābhasakkārena katipāhaccayena thūlasarīro ahosi.
  7901. 587901,122,906,17,19,1,12,2,Tato cintesi–
  7902. 587902,122,906,20,33,1,52,8,"‘‘ kiṃ me bhikkhāya caritvā jīvitena, gihī bhavissāmī’’ ti. "
  7903. 587903,122,906,34,38,1,27,4,So vibbhamitvā gehaṃ pāvisi.
  7904. 587904,122,906,39,46,1,56,7,Tassa gehe kammaṃ karontassa katipāheneva sarīraṃ milāyi.
  7905. 587905,122,906,47,64,1,76,12,"Tato‘‘ kiṃ me iminā dukkhena, samaṇo bhavissāmī’’ ti cintetvā puna gantvā pabbaji. "
  7906. 587906,122,906,65,77,1,95,11,"So katipāhaṃ vītināmetvā puna ukkaṇṭhitvā vibbhami, pabbajitakāle pana bhikkhūnaṃ upakārako hoti. "
  7907. 587907,122,906,78,98,1,108,14,"So katipāheneva punapi ukkaṇṭhitvā,‘‘ kiṃ me gihibhāvena, pabbajissāmī’’ ti gantvā bhikkhū vanditvā pabbajjaṃ yāci. "
  7908. 587908,122,906,99,105,1,48,6,Atha naṃ bhikkhū upakāravasena puna pabbājayiṃsu.
  7909. 587909,122,906,106,113,1,59,7,Evaṃ so iminā niyāmeneva chakkhattuṃ pabbajitvā uppabbajito.
  7910. 587910,122,906,114,129,1,81,10,Tassa bhikkhū‘‘ esa cittavasiko hutvā vicaratī’’ ti {cittahatthatthero}ti nāmaṃ kariṃsu.
  7911. 587911,122,907,2,8,1,57,6,Tassevaṃ aparāparaṃ vicarantasseva bhariyā gabbhinī ahosi.
  7912. 587912,122,907,9,30,1,117,15,So sattame vāre araññato kasibhaṇḍamādāya gehaṃ gantvā bhaṇḍakaṃ ṭhapetvā‘‘ attano kāsāvaṃ gaṇhissāmī’’ ti gabbhaṃ pāvisi .
  7913. 587913,122,907,31,37,1,47,6,Tasmiṃ khaṇe tassa bhariyā nipajjitvā niddāyati.
  7914. 587914,122,907,38,62,1,155,19,"Tassā nivatthasāṭako apagato hoti, mukhato ca lālā paggharati, nāsā ghuraghurāyati, mukhaṃ vivaṭṭaṃ, dantaṃ ghaṃsati, sā tassa uddhumātakasarīraṃ viya upaṭṭhāsi. "
  7915. 587915,122,907,63,95,1,173,23,"So‘‘ aniccaṃ dukkhaṃ idan’’ ti saññaṃ labhitvā,‘‘ ahaṃ ettakaṃ kālaṃ pabbajitvā imaṃ nissāya bhikkhubhāve saṇṭhātuṃ nāsakkhin’’ ti kāsāyakoṭiyaṃ gahetvā udare bandhitvā gehā nikkhami. "
  7916. 587916,122,908,2,76,1,417,57,"Athassa anantaragehe ṭhitā sassu taṃ tathā gacchantaṃ disvā,‘‘ ayaṃ paṭiukkaṇṭhito bhavissati, idāneva araññato āgantvā kāsāvaṃ udare bandhitvāva gehā nikkhanto vihārābhimukho gacchati, kiṃ nu kho’’ ti gehaṃ pavisitvā niddāyamānaṃ dhītaraṃ passitvā‘‘ imaṃ disvā so vippaṭisārī hutvā gato’’ ti ñatvā dhītaraṃ paharitvā‘‘ uṭṭhehi kāḷakaṇṇi, sāmiko te taṃ niddāyamānaṃ disvā vippaṭisārī hutvā gato, natthi so ito paṭṭhāya tuyhan’’ ti āha."
  7917. 587917,122,908,77,95,1,75,11,"‘‘ Apehi apehi, amma, kuto tassa gamanaṃ atthi, katipāheneva punāgamissatī’’ ti āha. "
  7918. 587918,122,908,96,110,1,74,9,Sopi‘‘ aniccaṃ dukkhan’’ ti vatvā gacchanto gacchantova sotāpattiphalaṃ pāpuṇi.
  7919. 587919,122,908,111,118,1,41,6,So gantvā bhikkhū vanditvā pabbajjaṃ yāci.
  7920. 587920,122,908,119,137,1,102,12,"‘‘ Na sakkhissāma maṃyaṃ taṃ pabbājetuṃ, kuto tuyhaṃ samaṇabhāvo, satthakanisānapāsāṇasadisaṃ tava sīsan’’ ti."
  7921. 587921,122,908,138,150,1,50,7,"‘‘ Bhante, idāni maṃ anukampāya ekavāraṃ pabbājethā’’ ti. "
  7922. 587922,122,908,151,155,1,33,4,Te taṃ upakāravasena pabbājayiṃsu.
  7923. 587923,122,908,156,162,1,52,6,So katipāheneva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
  7924. 587924,122,909,2,5,1,15,3,Tepi naṃ āhaṃsu–
  7925. 587925,122,909,6,23,1,83,11,"‘‘ āvuso cittahattha, tava gamanasamayaṃ tvameva jāneyyāsi, imasmiṃ vāre te cirāyitan’’ ti."
  7926. 587926,122,909,24,43,1,94,12,"‘‘ Bhante, saṃsaggassa atthibhāvakāle gatamhā, so no saṃsaggo chinno, idāni agamanadhammā jātamhā’’ ti. "
  7927. 587927,122,909,44,71,1,127,19,"Bhikkhū satthu santikaṃ gantvā,‘‘ bhante, ayaṃ bhikkhu amhehi evaṃ vutto evaṃ nāma kathesi, aññaṃ byākaroti, abhūtaṃ vadatī’’ ti āhaṃsu. "
  7928. 587928,122,909,72,100,1,163,21,"Satthā‘‘ āma, bhikkhave, mama putto attano anavaṭṭhitacittakāle saddhammaṃ ajānanakāle gamanāgamanaṃ akāsi, idānissa puññañca pāpañca pahīnan’’ ti vatvā imā dve gāthā āha– "
  7929. 587929,122,910,2,4,1,0,0,38.
  7930. 587930,122,911,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Anavaṭṭhitacittassa, saddhammaṃ avijānato; "
  7931. 587931,122,912,2,7,1,38,4,"Pariplavapasādassa , paññā na paripūrati. "
  7932. 587932,122,913,2,4,1,0,0,39.
  7933. 587933,122,914,2,7,1,35,3,"‘ ‘ Anavassutacittassa, ananvāhatacetaso; "
  7934. 587934,122,915,2,10,1,44,5,"Puññapāpapahīnassa , natthi jāgarato bhayan’’ ti. "
  7935. 587935,122,916,2,14,1,83,10,Tattha {anavaṭṭhitacittassā}ti cittaṃ nāmetaṃ kassaci nibaddhaṃ vā thāvaraṃ vā natthi.
  7936. 587936,122,916,15,47,1,222,27,"Yo pana puggalo assapiṭṭhe ṭhapitakumbhaṇḍaṃ viya ca thusarāsimhi koṭṭitakhāṇuko viya ca khallāṭasīse ṭhapitakadambapupphaṃ viya ca na katthaci saṇṭhāti, kadāci buddhasāvako hoti, kadāci ājīvako, kadāci nigaṇṭho, kadāci tāpaso. "
  7937. 587937,122,916,48,52,1,37,4,Evarūpo puggalo anavaṭṭhitacitto nāma.
  7938. 587938,122,916,53,55,1,25,2,Tassa anavaṭṭhitacittassa.
  7939. 587939,122,916,56,72,1,196,15,Saddhammaṃ {avijānato}ti sattatiṃsabodhipakkhiyadhammabhedaṃ imaṃ saddhammaṃ avijānantassa parittasaddhatāya vā uplavasaddhatāya vā pariplavapasādassa kāmāvacararūpāvacarādibhedā paññā na paripūrati.
  7940. 587940,122,916,73,79,1,97,6,Kāmāvacarāyapi aparipūrayamānāya kutova rūpāvacarārūpāvacaralokuttarapaññā paripūrissatīti dīpeti.
  7941. 587941,122,916,80,84,1,42,3,{Anavassutacittassā}ti rāgena atintacittassa.
  7942. 587942,122,916,85,127,1,132,14,"{Ananvāhatacetaso}ti‘‘ āhatacitto khilajāto’’ ti ( dī. ni.3.319; vibha.941; ma. ni.1.185) āgataṭṭhāne dosena cittassa pahatabhāvo vutto, idha pana dosena appaṭihatacittassāti attho. "
  7943. 587943,122,916,128,136,1,86,7,{Puññapāpapahīnassā}ti catutthamaggena pahīnapuññassa ceva pahīnapāpassa ca khīṇāsavassa.
  7944. 587944,122,916,137,146,1,78,9,Natthi jāgarato bhayan ti khīṇāsavassa jāgarantasseva abhayabhāvo kathito viya.
  7945. 587945,122,916,147,156,1,68,8,So pana saddhādīhi pañcahi jāgaradhammehi samannāgatattā jāgaro nāma.
  7946. 587946,122,916,157,165,1,89,8,Tasmā tassa jāgarantassāpi ajāgarantassāpi kilesabhayaṃ natthi kilesānaṃ apacchāvattanato.
  7947. 587947,122,916,166,178,1,86,12,Na hi taṃ kilesā anubandhanti tena tena maggena pahīnānaṃ kilesānaṃ puna anupagamanato.
  7948. 587948,122,916,179,180,1,8,1,Tenevāha–
  7949. 587949,122,916,181,219,1,182,25,"‘‘ sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati, sakadāgāmianāgāmiarahattamaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatī’’ ti( cūḷani. mettagūmāṇavapucchāniddesa27). "
  7950. 587950,122,917,2,7,1,41,5,Desanā mahājanassa sātthikā saphalā ahosi.
  7951. 587951,122,918,2,31,1,203,22,"Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ‘‘ bhāriyā vatime, āvuso, kilesā nāma, evarūpassa arahattassa upanissāyasampanno kulaputto kilesehi āloḷito sattavāre gihī hutvā sattavāre pabbajito’’ ti. "
  7952. 587952,122,918,32,102,1,426,52,"Satthā tesaṃ taṃ kathāpavattiṃ sutvā taṅkhaṇānurūpena gamanena dhammasabhaṃ gantvā buddhāsane nisinno‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte evameva, bhikkhave, kilesā nāma bhāriyā, sace ete rūpino hutvā katthaci pakkhipituṃ sakkā bhaveyyuṃ, cakkavāḷaṃ atisambādhaṃ, brahmaloko atinīcakoti okāso nesaṃ na bhaveyya, mādisampi nāmete paññāsampannaṃ purisājāneyyaṃ āloḷenti, avasesesu kā kathā?"
  7953. 587953,122,918,103,119,1,100,10,‘‘ Ahañhi aḍḍhanāḷimattaṃ varakacorakaṃ kuṇṭhakudālañca nissāya cha vāre pabbajitvā uppabbajitapubbo’’ ti.
  7954. 587954,122,918,120,131,1,26,5,"‘‘ Kadā, bhante, kadā sugatā’’ ti?"
  7955. 587955,122,918,132,140,1,23,3,"‘‘ Suṇissatha, bhikkhave’’ ti."
  7956. 587956,122,918,141,149,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti."
  7957. 587957,122,918,150,160,1,31,6,‘‘ Tena hi suṇāthā’’ ti atītaṃ āhari–
  7958. 587958,122,919,2,52,1,376,44,"Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente kudālapaṇḍito nāma bāhirakapabbajjaṃ pabbajitvā aṭṭha māse himavante vasitvā vassārattasamaye bhūmiyā tintāya‘‘ gehe me aḍḍhanāḷimatto varakacorako ca kuṇṭhakudālako ca atthi, varakacorakabījaṃ mā nassī’’ ti uppabbajitvā ekaṃ ṭhānaṃ kudālena kasitvā taṃ bījaṃ vapitvā vatiṃ katvā pakkakāle uddharitvā nāḷimattabījaṃ ṭhapetvā sesaṃ khādi. "
  7959. 587959,122,919,53,71,1,82,13,"So‘‘ kiṃ me dāni gehena, puna aṭṭha māse pabbajissāmī’’ ti cintetvā nikkhamitvā pabbaji. "
  7960. 587960,122,919,72,87,1,135,15,Imināva nīhārena nāḷimattaṃ varakacorakañca kuṇṭhakudālañca nissāya sattavāre gihī hutvā sattavāre pabbajitvā sattame pana vāre cintesi–
  7961. 587961,122,919,88,106,1,93,13,"‘‘ ahaṃ cha vāre imaṃ kuṇṭhakudālaṃ nissāya gihī hutvā pabbajito, katthacideva naṃ chaḍḍessāmī’’ ti. "
  7962. 587962,122,919,107,168,1,405,48,"So gaṅgāya tīraṃ gantvā,‘‘ patitaṭṭhānaṃ passanto otaritvā gaṇheyyaṃ, yathāssa patitaṭṭhānaṃ na passāmi, tathā naṃ chaḍḍessāmī’’ ti cintetvā nāḷimattaṃ bījaṃ pilotikāya bandhitvā pilotikaṃ kudālaphalake bandhitvā kudālaṃ aggadaṇḍake gahetvā gaṅgāya tīre ṭhito akkhīni nimīletvā uparisīse tikkhattuṃ āvijjhitvā gaṅgāyaṃ khipitvā nivattitvā olokento patitaṭṭhānaṃ adisvā‘‘ jitaṃ me, jitaṃ me’’ ti tikkhattuṃ saddamakāsi. "
  7963. 587963,122,920,2,17,1,130,15,Tasmiṃ khaṇe bārāṇasirājā paccantaṃ vūpasametvā āgantvā nadītīre khandhāvāraṃ nivāsetvā nhānatthāya nadiṃ otiṇṇo taṃ saddaṃ assosi.
  7964. 587964,122,920,18,67,1,182,32,"Rājūnañca nāma‘‘ jitaṃ me’’ ti saddo amanāpo hoti, so tassa santikaṃ gantvā,‘‘ ahaṃ idāni amittamaddanaṃ katvā‘ jitaṃ me’ ti āgato, tvaṃ pana‘ jitaṃ me, jitaṃ me’ ti viravasi, kiṃ nāmetan’’ ti pucchi. "
  7965. 587965,122,920,68,102,1,173,26,"Kudālapaṇḍito‘‘ tvaṃ bāhirakacore jini, tayā jitaṃ puna avajitameva hoti, mayā pana ajjhattiko lobhacoro jito, so puna maṃ na jinissati, tasseva jayo sādhū’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–"
  7966. 587966,122,921,2,13,1,44,9,"‘ ‘ Na taṃ jitaṃ sādhu jitaṃ, yaṃ jitaṃ avajīyati; "
  7967. 587967,122,922,2,24,1,49,9,"Taṃ kho jitaṃ sādhu jitaṃ, yaṃ jitaṃ nāvajīyatī’’ ti.( jā.1.1.70); "
  7968. 587968,122,923,2,13,1,95,11,Taṃ khaṇaṃyeva ca gaṅgaṃ olokento āpokasiṇaṃ nibbattetvā adhigataviseso ākāse pallaṅkena nisīdi.
  7969. 587969,122,923,14,25,1,91,10,Rājā mahāpurisassa dhammakathaṃ sutvā vanditvā pabbajjaṃ yācitvā saddhiṃ balakāyena pabbaji.
  7970. 587970,122,923,26,29,1,24,3,Yojanamattā parisā ahosi.
  7971. 587971,122,923,30,79,1,304,37,"Aparopi sāmantarājā tassa pabbajitabhāvaṃ sutvā,‘‘ tassa rajjaṃ gaṇhissāmī’’ ti āgantvā tathā samiddhaṃ nagaraṃ suññaṃ disvā,‘‘ evarūpaṃ nagaraṃ chaḍḍetvā pabbajito rājā orake ṭhāne na pabbajissati, mayāpi pabbajituṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā tattha gantvā mahāpurisaṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yācitvā saparivāro pabbaji. "
  7972. 587972,122,923,80,85,1,40,5,Eteneva nīhārena satta rājāno pabbajiṃsu.
  7973. 587973,122,923,86,89,1,26,3,Sattayojaniko assamo ahosi.
  7974. 587974,122,923,90,99,1,61,8,Satta rājāno bhoge chaḍḍetvā ettakaṃ janaṃ gahetvā pabbajiṃsu.
  7975. 587975,122,923,100,105,1,57,5,Mahāpuriso brahmacariyavāsaṃ vasitvā brahmalokūpago ahosi.
  7976. 587976,122,924,2,25,1,109,15,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā,‘‘ ahaṃ, bhikkhave, tadā kudālapaṇḍito ahosiṃ, kilesā nāmete evaṃ bhāriyā’’ ti āha. "
  7977. 587977,122,925,2,4,1,32,2,Cittahatthattheravatthu pañcamaṃ.
  7978. 587978,122,926,2,4,1,22,2,6 . Pañcasatabhikkhuvatthu
  7979. 587979,122,927,2,13,1,103,11,Kumbhūpaman ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto āraddhavipassake bhikkhū ārabbha kathesi.
  7980. 587980,122,928,2,25,1,163,18,"Sāvatthiyaṃ kira pañcasatā bhikkhū satthu santike yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ gahetvā,‘‘ samaṇadhammaṃ karissāmā’’ ti yojanasatamaggaṃ gantvā ekaṃ mahāvāsagāmaṃ agamaṃsu. "
  7981. 587981,122,928,26,98,1,367,46,"Atha te manussā disvā paññattāsane nisīdāpetvā paṇītehi yāgubhattādīhi parivisitvā,‘‘ kahaṃ, bhante, gacchathā’’ ti pucchitvā,‘‘ yathāphāsukaṭṭhānan’’ ti vutte,‘‘ bhante, imaṃ temāsaṃ idheva vasatha, mayampi tumhākaṃ santike saraṇesu patiṭṭhāya pañca sīlāni rakkhissāmā’’ ti yācitvā tesaṃ adhivāsanaṃ viditvā,‘‘ avidūre ṭhāne mahanto vanasaṇḍo atthi, ettha vasatha, bhante’’ ti vatvā uyyojesuṃ. "
  7982. 587982,122,928,99,103,1,32,4,Bhikkhū taṃ vanasaṇḍaṃ pavisiṃsu.
  7983. 587983,122,928,104,154,1,280,36,"Tasmiṃ vanasaṇḍe adhivatthā devatā‘‘ sīlavanto, ayyā, imaṃ vanasaṇḍaṃ anuppattā, ayuttaṃ kho pana asmākaṃ ayyesu idha vasantesu puttadāre gahetvā rukkhe abhiruyha vasitun’’ ti rukkhato otaritvā bhūmiyaṃ nisīditvā cintayiṃsu,‘‘ ayyā, imasmiṃ ṭhāne ajjekarattiṃ vasitvā addhā sve gamissantī’’ ti. "
  7984. 587984,122,928,155,164,1,77,9,Bhikkhūpi punadivase antogāme piṇḍāya caritvā puna tameva vanasaṇḍaṃ āgamiṃsu.
  7985. 587985,122,928,165,195,1,178,21,"Devatā‘‘ bhikkhusaṅgho svātanāya kenaci nimantito bhavissati, tasmā punāgacchati , ajja gamanaṃ na bhavissati, sve gamissati maññe’’ ti iminā upāyena aḍḍhamāsamattaṃ bhūmiyameva acchiṃsu. "
  7986. 587986,122,929,2,4,1,15,2,Tato cintayiṃsu–
  7987. 587987,122,929,5,42,1,234,30,"‘‘ bhadantā imaṃ temāsaṃ idheva maññe vasissanti, idheva kho pana imesu vasantesu amhākaṃ rukkhe abhiruhitvā nisīditumpi na yuttaṃ, temāsaṃ puttadāre gahetvā bhūmiyaṃ nisīdanaṭṭhānānipi dukkhāni, kiñci katvā ime bhikkhū palāpetuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  7988. 587988,122,929,43,56,1,129,13,Tā tesu tesu rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu ceva caṅkamanakoṭīsu ca chinnasīsāni kabandhāni dassetuṃ amanussasaddañca bhāvetuṃ ārabhiṃsu.
  7989. 587989,122,929,57,61,1,42,4,Bhikkhūnaṃ khipitakāsādayo rogā pavattiṃsu.
  7990. 587990,122,929,62,132,1,385,46,"Te aññamaññaṃ‘‘ tuyhaṃ, āvuso, kiṃ rujjatī’’ ti pucchantā,‘‘ mayhaṃ khipitarogo, mayhaṃ kāso’’ ti vatvā,‘‘ āvuso, ahaṃ ajja caṅkamanakoṭiyaṃ chinnasīsaṃ addasaṃ, ahaṃ rattiṭṭhāne kabandhaṃ addasaṃ , ahaṃ divāṭṭhāne amanussasaddaṃ assosiṃ, parivajjetabbayuttakamidaṃ ṭhānaṃ, amhākaṃ idha aphāsukaṃ ahosi, satthu santikaṃ gamissāmā’’ ti nikkhamitvā anupubbena satthu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. "
  7991. 587991,122,930,2,6,1,18,4,Atha ne satthā āha–
  7992. 587992,122,930,7,21,1,53,8,"‘‘ kiṃ, bhikkhave, tasmiṃ ṭhāne vasituṃ na sakkhissathā’’ ti?"
  7993. 587993,122,930,22,55,1,191,23,"‘‘ Āma, bhante, amhākaṃ tasmiṃ ṭhāne vasantānaṃ evarūpāni bheravārammaṇāni upaṭṭhahanti, evarūpaṃ aphāsukaṃ hoti, tena mayaṃ‘ vajjetabbayuttakamidaṃ ṭhānan’ ti taṃ chaḍḍetvā tumhākaṃ santikaṃ āgatā’’ ti."
  7994. 587994,122,930,56,67,1,45,6,"‘‘ Bhikkhave, tattheva tumhākaṃ gantuṃ vaṭṭatī’’ ti."
  7995. 587995,122,930,68,77,1,18,4,"‘‘ Na sakkā, bhante’’ ti."
  7996. 587996,122,930,78,94,1,73,10,"‘‘ Bhikkhave, tumhe āvudhaṃ aggahetvā gatā, idāni āvudhaṃ gahetvā gacchathā’’ ti."
  7997. 587997,122,930,95,103,1,22,3,"‘‘ Katarāvudhaṃ, bhante’’ ti? "
  7998. 587998,122,930,104,121,1,77,12,"Satthā‘‘ ahaṃ āvudhaṃ vo dassāmi, mayā dinnaṃ āvudhaṃ gahetvā gacchathā’’ ti vatvā–"
  7999. 587999,122,931,2,10,1,53,6,"‘ ‘ Karaṇīyamatthakusalena, yanta santaṃ padaṃ abhisamecca; "
  8000. 588000,122,932,2,31,1,53,10,"Sakko ujū ca suhujū ca, suvaco cassa mudu anatimānī’’ ti.( khu. pā.9.1; su. ni.143)– "
  8001. 588001,122,933,2,23,1,134,15,"Sakalaṃ mettasuttaṃ kathetvā,‘‘ bhikkhave, imaṃ tumhe bahi vihārassa vanasaṇḍato paṭṭhāya sajjhāyantā antovihāraṃ paviseyyāthā’’ ti uyyojesi. "
  8002. 588002,122,933,24,38,1,126,14,Te satthāraṃ vanditvā nikkhamitvā anupubbena taṃ ṭhānaṃ patvā bahivihāre gaṇasajjhāyaṃ katvā sajjhāyamānā vanasaṇḍaṃ pavisiṃsu.
  8003. 588003,122,933,39,65,1,223,20,"Sakalavanasaṇḍe devatā mettacittaṃ paṭilabhitvā tesaṃ paccuggamanaṃ katvā pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ āpucchiṃsu, hatthapādasambāhanaṃ āpucchiṃsu, tesaṃ tattha tattha ārakkhaṃ saṃvidahiṃsu, pakkadhūpanatelaṃ viya sannisinnā ahesuṃ. "
  8004. 588004,122,933,66,70,1,34,4,Katthaci amanussasaddo nāma nāhosi.
  8005. 588005,122,933,71,76,1,37,5,Tesaṃ bhikkhūnaṃ cittaṃ ekaggaṃ ahosi.
  8006. 588006,122,933,77,100,1,190,18,"Te rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu nisinnā vipassanāya cittaṃ otāretvā attani khayavayaṃ paṭṭhapetvā,‘‘ ayaṃ attabhāvo nāma bhijjanakaṭṭhena athāvaraṭṭhena kulālabhājanasadiso’’ ti vipassanaṃ vaḍḍhayiṃsu. "
  8007. 588007,122,933,101,142,1,321,34,"Sammāsambuddho gandhakuṭiyā nisinnova tesaṃ vipassanāya āraddhabhāvaṃ ñatvā te bhikkhū āmantetvā,‘‘ evameva, bhikkhave, ayaṃ attabhāvo nāma bhijjanakaṭṭhena athāvaraṭṭhena kulālabhājanasadiso evā’’ ti vatvā obhāsaṃ pharitvā yojanasate ṭhitopi abhimukhe nisinno viya chabbaṇṇaraṃsiyo vissajjetvā dissamānena rūpena imaṃ gāthamāha– "
  8008. 588008,122,934,2,4,1,0,0,40.
  8009. 588009,122,935,2,11,1,61,7,"‘ ‘ Kumbhūpamaṃ kāyamiṃma viditvā, nagarūpamaṃ cittamidaṃ ṭhapetvā; "
  8010. 588010,122,936,2,13,1,60,8,"Yodhetha māraṃ paññāvudhena, jitañca rakkhe anivesano siyā’’ ti. "
  8011. 588011,122,937,2,14,1,142,11,Tattha kumbhūpaman ti abaladubbalaṭṭhena anaddhaniyatāvakālikaṭṭhena imaṃ kesādisamūhasaṅkhātaṃ kāyaṃ kumbhūpamaṃ kulālabhājanasadisaṃ viditvā.
  8012. 588012,122,937,15,79,1,571,54,"Nagarūpamaṃ cittamidaṃ {ṭhapetvā}ti nagaraṃ nāma bahiddhā thiraṃ hoti, gambhīraparikhaṃ pākāraparikkhittaṃ dvāraṭṭālakayuttaṃ, antosuvibhattavīthicatukkasiṅghāṭakasampannaṃ antarāpaṇaṃ, taṃ‘‘ vilumpissāmā’’ ti bahiddhā corā āgantvā pavisituṃ asakkontā pabbataṃ āsajja paṭihatā viya gacchanti, evameva paṇḍito kulaputto attano vipassanācittaṃ thiraṃ nagarasadisaṃ katvā ṭhapetvā nagare ṭhito ekatodhārādinānappakārāvudhena coragaṇaṃ viya vipassanāmayena ca ariyamaggamayena ca paññāvudhena taṃtaṃmaggavajjhaṃ kilesamāraṃ paṭibāhanto taṃ taṃ kilesamāraṃ yodhetha, pahareyyāthāti attho. "
  8013. 588013,122,937,80,97,1,229,16,Jitañca {rakkhe}ti jitañca uppāditaṃ taruṇavipassanaṃ āvāsasappāyautusappāyabhojanasappāyapuggalasappāyadhammassavanasappāyādīni āsevanto antarantarā samāpattiṃ samāpajjitvā tato vuṭṭhāya suddhacittena saṅkhāre sammasanto rakkheyya.
  8014. 588014,122,938,2,8,1,33,4,Anivesano {siyā}ti anālayo bhaveyya.
  8015. 588015,122,938,9,49,1,292,37,"Yathā nāma yodho saṅgāmasīse balakoṭṭhakaṃ katvā amittehi saddhiṃ yujjhanto chāto vā pipāsito vā hutvā sannāhe vā sithile āvudhe vā patite balakoṭṭhakaṃ pavisitvā vissamitvā bhuñjitvā pivitvā sannahitvā āvudhaṃ gahetvā puna nikkhamitvā yujjhanto parasenaṃ maddati, ajitaṃ jināti, jitaṃ rakkhati. "
  8016. 588016,122,938,50,86,1,292,30,"So hi sace balakoṭṭhake ṭhito evaṃ vissamanto taṃ assādento accheyya, rajjaṃ parahatthagataṃ kareyya, evameva, bhikkhu, paṭiladdhaṃ taruṇavipassanaṃ punappunaṃ samāpattiṃ samāpajjitvā tato vuṭṭhāya suddhacittena saṅkhāre sammasanto rakkhituṃ sakkoti, uttarimaggaphalapaṭilābhena kilesamāraṃ jināti. "
  8017. 588017,122,938,87,103,1,120,14,"Sace pana so samāpattimeva assādeti, suddhacittena punappunaṃ saṅkhāre na sammasati, maggaphalapaṭivedhaṃ kātuṃ na sakkoti. "
  8018. 588018,122,938,104,121,1,123,15,"Tasmā rakkhitabbayuttakaṃ rakkhanto anivesano siyā, samāpattiṃ nivesanaṃ katvā tattha na niveseyya, ālayaṃ na kareyyāti attho."
  8019. 588019,122,938,122,137,1,73,11,‘‘ Addhā tumhepi evaṃ karothā’’ ti evaṃ satthā tesaṃ bhikkhūnaṃ dhammaṃ desesi.
  8020. 588020,122,939,2,18,1,171,16,Desanāvasāne pañcasatā bhikkhū nisinnaṭṭhāne nisinnāyeva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā tathāgatassa suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ vaṇṇayantā thomentā vandantāva āgacchiṃsūti.
  8021. 588021,122,940,2,4,1,31,2,Pañcasatabhikkhuvatthu chaṭṭhaṃ.
  8022. 588022,122,941,2,4,1,26,2,7 . Pūtigattatissattheravatthu
  8023. 588023,122,942,2,15,1,107,11,Aciraṃ vatayaṃ {kāyo}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto pūtigattatissattheraṃ ārabbha kathesi.
  8024. 588024,122,943,2,20,1,130,17,"Eko kira sāvatthivāsī kulaputto satthu santike dhammaṃ sutvā sāsane uraṃ datvā pabbajito, so laddhūpasampado tissatthero nāma ahosi. "
  8025. 588025,122,943,21,28,1,50,7,Gacchante gacchante kāle tassa sarīre rogo udapādi.
  8026. 588026,122,943,29,32,1,31,3,Sāsapamattiyo piḷakā uṭṭhahiṃsu.
  8027. 588027,122,943,33,47,1,147,13,"Tā anupubbena muggamattā kalāyamattā kolaṭṭhimattā āmalakamattā beḷuvasalāṭumattā beḷuvamattā hutvā pabhijjiṃsu, sakalasarīraṃ chiddāvachiddaṃ ahosi. "
  8028. 588028,122,943,48,52,1,43,4,Pūtigattatissatthero tvevassa nāmaṃ udapādi.
  8029. 588029,122,943,53,57,1,36,4,Athassa aparabhāge aṭṭhīni bhijjiṃsu.
  8030. 588030,122,943,58,62,1,22,3,So appaṭijaggiyo ahosi.
  8031. 588031,122,943,63,67,1,60,4,Nivāsanapārupanaṃ pubbalohitamakkhitaṃ jālapūvasadisaṃ ahosi.
  8032. 588032,122,943,68,72,1,53,4,Saddhivihārikādayo paṭijaggituṃ asakkontā chaḍḍayiṃsu.
  8033. 588033,122,943,73,77,1,23,4,So anātho hutvā nipajji.
  8034. 588034,122,944,2,9,1,55,7,Buddhānañca nāma dve vāre lokavolokanaṃ avijahitaṃ hoti.
  8035. 588035,122,944,10,28,1,174,17,"Paccūsakāle lokaṃ volokentā cakkavāḷamukhavaṭṭito paṭṭhāya gandhakuṭiabhimukhaṃ ñāṇaṃ katvā olokenti, sāyaṃ olokentā gandhakuṭito paṭṭhāya bāhirābhimukhaṃ ñāṇaṃ katvā olokenti. "
  8036. 588036,122,944,29,37,1,74,8,Tasmiṃ pana samaye bhagavato ñāṇajālassa anto pūtigattatissatthero paññāyi.
  8037. 588037,122,944,38,79,1,310,34,"Satthā tassa bhikkhuno arahattassa upanissayaṃ disvā,‘‘ ayaṃ saddhivihārikādīhi chaḍḍito, idānissa maṃ ṭhapetvā aññaṃ paṭisaraṇaṃ natthī’’ ti gandhakuṭito nikkhamitvā vihāracārikaṃ caramāno viya aggisālaṃ gantvā ukkhaliṃ dhovitvā udakaṃ datvā uddhanaṃ āropetvā udakassa tattabhāvaṃ āgamayamāno aggisālāyameva aṭṭhāsi. "
  8038. 588038,122,944,80,106,1,151,18,"Tattabhāvaṃ jānitvā gantvā tassa bhikkhuno nipannamañcakoṭiyaṃ gaṇhi, tadā bhikkhū‘‘ apetha, bhante, mayaṃ gaṇhissāmā’’ ti mañcakaṃ gahetvā aggisālaṃ ānayiṃsu. "
  8039. 588039,122,944,107,121,1,129,14,Satthā ambaṇaṃ āharāpetvā uṇhodakaṃ āsiñcitvā tehi bhikkhūhi tassa pārupanaṃ gāhāpetvā uṇhodake maddāpetvā mandātape vissajjāpesi.
  8040. 588040,122,944,122,135,1,107,12,"Athassa santike ṭhatvā sarīraṃ uṇhodakena temetvā ghaṃsitvā nhāpesi, tassa nahānapariyosāne pārupanaṃ sukkhi. "
  8041. 588041,122,944,136,145,1,76,9,Atha naṃ taṃ nivāsāpetvā nivatthakāsāvaṃ udake maddāpetvā ātape vissajjāpesi.
  8042. 588042,122,944,146,152,1,44,6,Athassa gatte udake chinnamatte tampi sukkhi.
  8043. 588043,122,944,153,163,1,84,10,So ekaṃ kāsāvaṃ nivāsetvā ekaṃ pārupitvā sallahukasarīro ekaggacitto mañcake nipajji.
  8044. 588044,122,944,164,188,1,140,19,"Satthā tassa ussīsake ṭhatvā,‘‘ bhikkhu ayaṃ tava kāyo apetaviññāṇo nirupakāro hutvā kaliṅgaraṃ viya pathaviyaṃ sessatī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8045. 588045,122,945,2,4,1,0,0,41.
  8046. 588046,122,946,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Aciraṃ vatayaṃ kāyo, pathaviṃ adhisessati; "
  8047. 588047,122,947,2,10,1,46,5,"Chuddho apetaviññāṇo, niratthaṃva kaliṅgaran’’ ti. "
  8048. 588048,122,948,2,21,1,129,16,"Tattha aciraṃ {vatā}ti bhikkhu na cirasseva ayaṃ kāyo pathaviṃ adhisessati, imissā pakatisayanena sayitāya pathaviyā upari sayissati . "
  8049. 588049,122,948,22,32,1,69,7,"{Chuddho}ti apaviddho, apagataviññāṇatāya tuccho hutvā sessatīti dasseti. "
  8050. 588050,122,948,33,35,1,9,2,Yathā kiṃ?
  8051. 588051,122,948,36,42,1,65,6,Niratthaṃva kaliṅgaraṃ nirupakāraṃ niratthakaṃ kaṭṭhakhaṇḍaṃ viya.
  8052. 588052,122,948,43,65,1,216,21,"Dabbasambhāratthikā hi manussā araññaṃ pavisitvā ujukaṃ ujukasaṇṭhānena vaṅkaṃ vaṅkasaṇṭhānena chinditvā dabbasambhāraṃ gaṇhanti, avasesaṃ pana susirañca pūtikañca asārakañca gaṇṭhijātañca chinditvā tattheva chaḍḍenti. "
  8053. 588053,122,948,66,82,1,124,14,"Aññe dabbasambhāratthikā āgantvā taṃ gahetāro nāma natthi, oloketvā attano upakārakameva gaṇhanti, itaraṃ pathavīgatameva hoti. "
  8054. 588054,122,948,83,97,1,104,14,Taṃ pana tena tena upāyena mañcapaṭipādakaṃ vā pādakathalikaṃ vā phalakapīṭhaṃ vā kātuṃ sakkāpi bhaveyya.
  8055. 588055,122,948,98,121,1,220,22,"Imasmiṃ pana attabhāve dvattiṃsāya koṭṭhāsesu ekakoṭṭhāsopi mañcapaṭipādakādivasena aññena vā upakāramukhena gayhūpago nāma natthi, kevalaṃ niratthaṃva kaliṅgaraṃ ayaṃ kāyo apagataviññāṇo katipāheneva pathaviyaṃ sessatīti. "
  8056. 588056,122,949,2,14,1,103,10,"Desanāvasāne pūtigattatissatthero saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi, aññepi bahū sotāpannādayo ahesuṃ. "
  8057. 588057,122,949,15,19,1,37,4,Theropi arahattaṃ patvāva parinibbāyi.
  8058. 588058,122,949,20,28,1,68,8,Satthā tassa sarīrakiccaṃ kārāpetvā dhātuyo gahetvā cetiyaṃ kārāpesi.
  8059. 588059,122,949,29,32,1,27,3,Bhikkhū satthāraṃ pucchiṃsu–
  8060. 588060,122,949,33,43,1,45,5,"‘‘ bhante, pūtigattatissatthero kuhiṃ nibbatto’’ ti."
  8061. 588061,122,949,44,52,1,24,3,"‘‘ Parinibbuto, bhikkhave’’ ti."
  8062. 588062,122,949,53,80,1,176,20,"‘‘ Bhante, evarūpassa pana arahattūpanissayasampannassa bhikkhuno kiṃ kāraṇā gattaṃ putikaṃ jātaṃ, kiṃ kāraṇā aṭṭhīni bhinnāni, kimassa kāraṇaṃ arahattassa upanissayabhāvaṃ pattan’’ ti?"
  8063. 588063,122,949,81,93,1,61,7,"‘‘ Bhikkhave, sabbametaṃ etassa attanā katakammeneva nibbattan’’ ti."
  8064. 588064,122,949,94,106,1,29,6,"‘‘ Kiṃ pana tena, bhante, katan’’ ti?"
  8065. 588065,122,949,107,120,1,41,7,"‘‘ Tena hi, bhikkhave, suṇāthā’’ ti atītaṃ āhari– "
  8066. 588066,122,950,2,12,1,88,9,Ayaṃ kassapasammāsambuddhakāle sākuṇiko hutvā bahū sakuṇe vadhitvā issarajanaṃ upaṭṭhahi.
  8067. 588067,122,950,13,46,1,205,26,"Tesaṃ dinnāvasese vikkiṇāti,‘‘ vikkitāvasesā māretvā ṭhapitā pūtikā bhavissantī’’ ti yathā uppatituṃ na sakkonti, tathā tesaṃ jaṅghaṭṭhīni ca pakkhaṭṭhīni ca bhinditvā rāsiṃ katvā ṭhapeti, te punadivase vikkiṇāti. "
  8068. 588068,122,950,47,53,1,52,6,Atibahūnaṃ pana laddhakāle attanopi atthāya pacāpeti.
  8069. 588069,122,950,54,63,1,80,9,Tassekadivasaṃ rasabhojane pakke eko khīṇāsavo piṇḍāya caranto gehadvāre aṭṭhāsi.
  8070. 588070,122,950,64,117,1,293,38,"So theraṃ disvā cittaṃ pasādetvā,‘‘ mayā bahū pāṇā māretvā khāditā, ayyo ca me gehadvāre ṭhito, antogehe ca rasabhojanaṃ saṃvijjati, piṇḍapātamassa dassāmī’’ ti tassa pattaṃ ādāya pūretvā rasapiṇḍapātaṃ datvā theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā,‘‘ bhante, tumhehi diṭṭhadhammassa matthakaṃ pāpuṇeyyan’’ ti āha. "
  8071. 588071,122,950,118,128,1,35,6,Thero‘‘ evaṃ hotū’’ ti anumodanaṃ akāsi.
  8072. 588072,122,950,129,156,1,198,19,"‘‘ Bhikkhave, tadā katakammavasenetaṃ tissassa nipphannaṃ, sakuṇānaṃ aṭṭhibhedananissandena tissassa gattañca pūtikaṃ jātaṃ, aṭṭhīni ca bhinnāni, khīṇāsavassa rasapiṇḍapātadānanissandena arahattaṃ patto’’ ti. "
  8073. 588073,122,951,2,4,1,35,2,Pūtigattatissattheravatthu sattamaṃ.
  8074. 588074,122,952,2,4,1,19,2,8 . Nandagopālakavatthu
  8075. 588075,122,953,2,12,1,85,10,Diso disan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā kosalajanapade nandagopālakaṃ ārabbha kathesi.
  8076. 588076,122,954,2,15,1,109,12,Sāvatthiyaṃ kira anāthapiṇḍikassa gahapatino nando nāma gopālako goyūthaṃ rakkhati aḍḍho mahaddhano mahābhogo.
  8077. 588077,122,954,16,30,1,108,13,"So kira yathā keṇiyo jaṭilo pabbajjāvesena, evaṃ gopālakattena rājabaliṃ pariharanto attano kuṭumbaṃ rakkhati. "
  8078. 588078,122,954,31,52,1,153,18,"So kālena kālaṃ pañca gorase ādāya anāthapiṇḍikassa santikaṃ āgantvā satthāraṃ passati, dhammaṃ suṇāti, attano vasanaṭṭhānaṃ āgamanatthāya satthāraṃ yācati. "
  8079. 588079,122,954,53,71,1,190,18,Satthā tassa ñāṇaparipākaṃ āgamayamāno āgantvā paripakkabhāvaṃ ñatvā ekadivasaṃ mahābhikkhusaṅghaparivuto cārikaṃ caranto maggā okkamma tassa vasanaṭṭhānāsanne aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi.
  8080. 588080,122,954,72,87,1,155,15,Nando satthu santikaṃ agantvā vanditvā paṭisanthāraṃ katvā satthāraṃ nimantetvā satthāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa paṇītaṃ pañcagorasadānaṃ adāsi.
  8081. 588081,122,954,88,97,1,81,9,Sattame divase satthā anumodanaṃ katvā dānakathādibhedaṃ anupubbiṃ kathaṃ kathesi.
  8082. 588082,122,954,98,121,1,162,17,"Kathāpariyosāne nandagopālako sotāpattiphale patiṭṭhāya satthu pattaṃ gahetvā satthāraṃ anugacchanto dūraṃ gantvā,‘‘ tiṭṭha, upāsakā’’ ti nivattiyamāno vanditvā nivatti. "
  8083. 588083,122,954,122,128,1,37,6,Atha naṃ eko luddako vijjhitvā māresi.
  8084. 588084,122,954,129,138,1,61,8,Pacchato āgacchantā bhikkhū naṃ disvā gantvā satthāraṃ āhaṃsu–
  8085. 588085,122,954,139,164,1,139,17,"‘‘ nando, bhante, gopālako tumhākaṃ idhāgatattā mahādānaṃ datvā anugantvā nivattento mārito, sace tumhe nāgacchissatha, nāssa maraṇaṃ abhavissā’’ ti. "
  8086. 588086,122,954,165,186,1,125,16,"Satthā ,‘‘ bhikkhave, mayi āgatepi anāgatepi tassa catasso disā catasso anudisā ca gacchantassāpi maraṇato muccanūpāyo nāma natthi. "
  8087. 588087,122,954,187,208,1,124,17,"Yañhi neva corā, na verino karonti, taṃ imesaṃ sattānaṃ antopaduṭṭhaṃ micchāpaṇihitaṃ cittameva karotī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8088. 588088,122,955,2,4,1,0,0,42.
  8089. 588089,122,956,2,14,1,46,10,"‘ ‘ Diso disaṃ yaṃ taṃ kayirā, verī vā pana verinaṃ; "
  8090. 588090,122,957,2,12,1,46,7,"Micchāpaṇihitaṃ cittaṃ, pāpiyo naṃ tato kare’’ ti. "
  8091. 588091,122,958,2,8,1,31,6,Tattha diso disan ti coro coraṃ.
  8092. 588092,122,958,9,16,1,18,3,‘‘ Disvā’’ ti pāṭhaseso.
  8093. 588093,122,958,17,26,1,52,8,Yaṃ taṃ {kayirā}ti yaṃ taṃ tassa anayabyasanaṃ kareyya.
  8094. 588094,122,958,27,30,1,23,3,Dutiyapadepi eseva nayo.
  8095. 588095,122,958,31,97,1,478,59,"Idaṃ vuttaṃ hoti– eko ekassa mittadubbhī coro puttadārakhettavatthu gomahiṃsādīsu aparajjhanto yassa aparajjhati, tampi tatheva attani aparajjhantaṃ coraṃ disvā, veri vā pana kenacideva kāraṇena baddhaveraṃ veriṃ disvā attano kakkhaḷatāya dāruṇatāya yaṃ taṃ tassa anayabyasanaṃ kareyya, puttadāraṃ vā pīḷeyya, khettādīni vā nāseyya, jīvitā vā pana naṃ voropeyya, dasasu akusalakammapathesu micchāṭhapitattā micchāpahiṇitaṃ cittaṃ pāpiyo naṃ tato kare taṃ purisaṃ tato pāpataraṃ kareyya. "
  8096. 588096,122,958,98,116,1,113,15,"Vuttappakārehi, diso disassa vā verī verino vā imasmiṃyeva attabhāve dukkhaṃ vā uppādeyya, jīvitakkhayaṃ vā kareyya. "
  8097. 588097,122,958,117,135,1,164,17,"Idaṃ pana akusalakammapathesu micchāṭhapitaṃ cittaṃ diṭṭheva dhamme anayabyasanaṃ pāpeti, attabhāvasatasahassesupi catūsu apāyesu khipitvā sīsaṃ ukkhipituṃ na detīti. "
  8098. 588098,122,959,2,7,1,46,4,Desanāpariyosāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  8099. 588099,122,959,8,12,1,32,4,Mahājanassa sātthikā desanā jātā.
  8100. 588100,122,959,13,25,1,88,11,"Upāsakena pana bhavantare katakammaṃ bhikkhūhi na pucchitaṃ, tasmā satthārā na kathitanti. "
  8101. 588101,122,960,2,4,1,28,2,Nandagopālakavatthu aṭṭhamaṃ.
  8102. 588102,122,961,2,4,1,19,2,9 . Soreyyattheravatthu
  8103. 588103,122,962,2,18,1,113,14,Na taṃ mātā pitā {kayirā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ jetavane viharanto soreyyattheraṃ ārabbha kathesi.
  8104. 588104,122,963,2,8,1,55,5,"Vatthu soreyyanagare samuṭṭhitaṃ, sāvatthiyaṃ niṭṭhāpesi. "
  8105. 588105,122,963,9,24,1,165,15,Sammāsambuddhe sāvatthiyaṃ viharante soreyyanagare soreyyaseṭṭhiputto ekena sahāyakena saddhiṃ sukhayānake nisīditvā mahantena parivārena nhānatthāya nagarā nikkhami.
  8106. 588106,122,963,25,35,1,104,10,Tasmiṃ khaṇe mahākaccāyanatthero soreyyanagaraṃ piṇḍāya pavisitukāmo hutvā bahinagare saṅghāṭiṃ pārupati.
  8107. 588107,122,963,36,40,1,33,4,Therassa ca suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ.
  8108. 588108,122,963,41,45,1,36,4,Soreyyaseṭṭhiputto taṃ disvā cintesi–
  8109. 588109,122,963,46,69,1,110,17,"‘‘ aho vata ayaṃ vā thero mama bhariyā bhaveyya, mama vā bhariyāya sarīravaṇṇo etassa sarīravaṇṇo viya bhaveyyā’’ ti. "
  8110. 588110,122,963,70,77,1,70,6,"Tassa cintitamatteyeva purisaliṅgaṃ antaradhāyi, itthiliṅgaṃ pāturahosi. "
  8111. 588111,122,963,78,83,1,33,5,So lajjamāno yānakā oruyha palāyi.
  8112. 588112,122,963,84,94,1,39,6,Parijano taṃ asañjānanto‘‘ kimetan’’ ti āha.
  8113. 588113,122,963,95,98,1,30,3,Sāpi takkasilamaggaṃ paṭipajji.
  8114. 588114,122,963,99,105,1,45,6,Sahāyakopissā ito cito ca vicaritvāpi nāddasa.
  8115. 588115,122,963,106,110,1,29,4,Sabbe nhāyitvā gehaṃ agamiṃsu.
  8116. 588116,122,963,111,131,1,75,11,"‘‘ Kahaṃ seṭṭhiputto’’ ti ca vutte,‘‘ nhatvā āgato bhavissatīti maññimhā’’ ti vadiṃsu. "
  8117. 588117,122,963,132,150,1,114,13,"Athassa mātāpitaro tattha tattha pariyesitvā apassantā roditvā paridevitvā,‘‘ mato bhavissatī’’ ti matakabhattaṃ adaṃsu. "
  8118. 588118,122,963,151,160,1,78,9,Sā ekaṃ takkasilagāmiṃ satthavāhaṃ disvā yānakassa pacchato pacchato anubandhi.
  8119. 588119,122,964,2,28,1,119,18,"Atha naṃ manussā disvā,‘‘ amhākaṃ yānakassa pacchato pacchato anugacchati, mayaṃ‘ kassesā dārikā’ ti taṃ na jānāmā’’ ti vadiṃsu. "
  8120. 588120,122,964,29,50,1,118,16,"Sāpi‘‘ tumhe attano yānakaṃ pājetha, ahaṃ padasā gamissāmī’’ ti gacchantī aṅgulimuddikaṃ datvā ekasmiṃ yānake okāsaṃ kāresi. "
  8121. 588121,122,964,51,53,1,18,2,Manussā cintayiṃsu–
  8122. 588122,122,964,54,71,1,103,11,"‘‘ takkasilanagare amhākaṃ seṭṭhiputtassa bhariyā natthi, tassa ācikkhissāma, mahāpaṇṇākāro no bhavissatī’’ ti. "
  8123. 588123,122,964,72,90,1,71,11,"Te gehaṃ gantvā,‘‘ sāmi, amhehi tumhākaṃ ekaṃ itthiratanaṃ ānītan’’ ti āhaṃsu. "
  8124. 588124,122,964,91,105,1,99,13,So taṃ sutvā taṃ pakkosāpetvā attano vayānurūpaṃ abhirūpaṃ pāsādikaṃ disvā uppannasineho gehe akāsi.
  8125. 588125,122,964,106,117,1,59,9,"Purisā hi itthiyo, itthiyo vā purisā abhūtapubbā nāma natthi. "
  8126. 588126,122,964,118,134,1,149,16,Purisā hi parassa dāresu aticaritvā kālaṃ katvā bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā manussajātiṃ āgacchantā attabhāvasate itthibhāvaṃ āpajjanti.
  8127. 588127,122,965,2,12,1,115,10,Ānandattheropi kappasatasahassaṃ pūritapāramī ariyasāvako saṃsāre saṃsaranto ekasmiṃ attabhāve kammārakule nibbatto.
  8128. 588128,122,965,13,29,1,150,15,"Paradārakammaṃ katvā niraye paccitvā pakkāvasesena cuddasasu attabhāvesu purisassa pādaparicārikā itthī ahosi, sattasu attabhāvesu bījuddharaṇaṃ pāpuṇi. "
  8129. 588129,122,965,30,62,1,259,26,"Itthiyo pana dānādīni puññāni katvā itthibhāve chandaṃ virājetvā,‘‘ idaṃ no puññaṃ purisattabhāvapaṭilābhāya saṃvattatū’’ ti cittaṃ adhiṭṭhahitvā kālaṃ katvā purisattabhāvaṃ paṭilabhanti, patidevatā hutvā sāmike sammāpaṭipattivasenāpi purisattabhāvaṃ paṭilabhanteva. "
  8130. 588130,122,966,2,13,1,96,11,Ayaṃ pana seṭṭhiputto there ayoniso cittaṃ uppādetvā imasmiṃyeva attabhāve itthibhāvaṃ paṭilabhi.
  8131. 588131,122,966,14,23,1,88,9,Takkasilāyaṃ seṭṭhiputtena saddhiṃ saṃvāsamanvāya pana tassā kucchiyaṃ gabbho patiṭṭhāsi.
  8132. 588132,122,966,24,34,1,84,10,Sā dasamāsaccayena puttaṃ labhitvā tassa padasā gamanakāle aparampi puttaṃ paṭilabhi.
  8133. 588133,122,966,35,48,1,91,12,"Evamassā kucchiyaṃ vutthā dve, soreyyanagare taṃ paṭicca nibbattā dveti cattāro puttā ahesuṃ. "
  8134. 588134,122,966,49,64,1,128,14,Tasmiṃ kāle soreyyanagarato tassā sahāyako seṭṭhiputto pañcahi sakaṭasatehi takkasilaṃ gantvā sukhayānake nisinno nagaraṃ pāvisi.
  8135. 588135,122,966,65,84,1,174,19,Atha naṃ sā uparipāsādatale vātapānaṃ vivaritvā antaravīthiṃ olokayamānā ṭhitā disvā sañjānitvā dāsiṃ pesetvā pakkosāpetvā mahātale nisīdāpetvā mahantaṃ sakkārasammānaṃ akāsi.
  8136. 588136,122,966,85,89,1,15,4,Atha naṃ so āha–
  8137. 588137,122,966,90,115,1,104,18,"‘‘ bhadde, tvaṃ ito pubbe amhehi na diṭṭhapubbā, atha ca pana no mahantaṃ sakkāraṃ karosi, jānāsi tvaṃ amhe’’ ti."
  8138. 588138,122,966,116,130,1,49,7,"‘‘ Āma, sāmi, jānāmi, nanu tumhe soreyyanagaravāsino’’ ti?"
  8139. 588139,122,966,131,139,1,13,3,"‘‘ Āma, bhadde’’ ti. "
  8140. 588140,122,966,140,147,1,59,7,Sā mātāpitūnañca bhariyāya ca puttānañca arogabhāvaṃ pucchi.
  8141. 588141,122,966,148,169,1,54,11,"Itaro‘‘ āma, bhadde, arogā’’ ti vatvā‘‘ jānāsi tvaṃ ete’’ ti āha."
  8142. 588142,122,966,170,176,1,15,3,"‘‘ Āma sāmi, jānāmi. "
  8143. 588143,122,966,177,189,1,38,8,"Tesaṃ eko putto atthi, so kahaṃ, sāmī’’ ti?"
  8144. 588144,122,966,190,228,1,217,29,"‘‘ Bhadde, mā etaṃ kathehi, mayaṃ tena saddhiṃ ekadivasaṃ sukhayānake nisīditvā nhāyituṃ nikkhantā nevassa gatiṃ jānāma, ito cito ca vicaritvā taṃ adisvā mātāpitūnaṃ ārocayimhā, tepissa roditvā kanditvā petakiccaṃ kiriṃsū’’ ti."
  8145. 588145,122,966,229,238,1,15,4,"‘‘ Ahaṃ so, sāmī’’ ti."
  8146. 588146,122,966,239,256,1,68,11,"‘‘ Apehi, bhadde, kiṃ kathesi mayhaṃ sahāyo devakumāro viya eko puriso’’ ti?"
  8147. 588147,122,966,257,268,1,20,5,"‘‘ Hotu, sāmi, ahaṃ so’’ ti."
  8148. 588148,122,966,269,278,1,21,5,‘‘ Atha idaṃ kiṃ nāmā’’ ti?
  8149. 588149,122,966,279,290,1,49,7,‘‘ Taṃ divasaṃ te ayyo mahākaccāyanatthero diṭṭho’’ ti?
  8150. 588150,122,966,291,299,1,13,3,"‘‘ Āma, diṭṭho’’ ti. "
  8151. 588151,122,966,300,330,1,160,22,"Ahaṃ ayyaṃ mahākaccāyanattheraṃ oloketvā,‘‘ aho vata ayaṃ vā thero mama bhariyā bhaveyya , etassa vā sarīravaṇṇo viya mama bhariyāya sarīravaṇṇo bhaveyyā’’ ti cintesiṃ. "
  8152. 588152,122,966,331,338,1,67,6,"Cintitakkhaṇeyeva me purisaliṅgaṃ antaradhāyi, itthiliṅgaṃ pātubhavi. "
  8153. 588153,122,966,339,350,1,81,10,"Athāhaṃ lajjamānā kassaci kiñci vattuṃ asakkuṇitvā tato palāyitvā idhāgatā, sāmīti."
  8154. 588154,122,967,2,23,1,88,16,"‘ ‘ Aho vata te bhāriyaṃ kammaṃ kataṃ, kasmā mayhaṃ nācikkhi, apica pana te thero khamāpito’’ ti?"
  8155. 588155,122,967,24,30,1,17,3,"‘‘ Na khamāpito, sāmi. "
  8156. 588156,122,967,31,39,1,31,6,Jānāsi pana tvaṃ kahaṃ thero’’ ti?
  8157. 588157,122,967,40,49,1,38,5,‘‘ Imameva nagaraṃ upanissāya viharatī’’ ti.
  8158. 588158,122,967,50,67,1,82,11,"‘‘ Sace piṇḍāya caranto idhāgaccheyya, ahaṃ mama ayyassa bhikkhāhāraṃ dadeyyaṃ, sāmī’’ ti."
  8159. 588159,122,967,68,102,1,163,23,"‘‘ Tena hi sīghaṃ sakkāraṃ karohi, amhākaṃ ayyaṃ khamāpessāmā’’ ti so therassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisinno,‘‘ bhante, sve mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti āha."
  8160. 588160,122,967,103,114,1,35,5,"‘‘ Nanu tvaṃ, seṭṭhiputta, āgantukosī’’ ti."
  8161. 588161,122,967,115,131,1,70,10,"‘‘ Bhante, mā amhākaṃ āgantukabhāvaṃ pucchatha, sve me bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti. "
  8162. 588162,122,967,132,139,1,54,6,"Thero adhivāsesi, gehepi therassa mahāsakkāro paṭiyatto. "
  8163. 588163,122,967,140,145,1,39,5,Thero punadivase taṃ gehadvāraṃ agamāsi.
  8164. 588164,122,967,146,170,1,150,18,"Atha naṃ nisīdāpetvā paṇītenāhārena parivisitvā seṭṭhiputto taṃ itthiṃ gahetvā therassa pādamūle nipajjāpetvā,‘‘ bhante, mayhaṃ sahāyikāya khamathā’’ ti āha."
  8165. 588165,122,967,171,177,1,10,2,‘‘ Kimetan’’ ti?
  8166. 588166,122,967,178,207,1,150,19,"‘‘ Ayaṃ, bhante, pubbe mayhaṃ piyasahāyako hutvā tumhe oloketvā evaṃ nāma cintesi, athassa purisaliṅgaṃ antaradhāyi, itthiliṅgaṃ pātubhavi, khamatha, bhante’’ ti."
  8167. 588167,122,967,208,220,1,37,7,"‘‘ Tena hi uṭṭhahatha, khamāmi vo ahan’’ ti. "
  8168. 588168,122,967,221,235,1,80,8,"Therena ‘‘ khamāmī’’ ti vuttamatteyeva itthiliṅgaṃ antaradhāyi, purisaliṅgaṃ pātubhavi. "
  8169. 588169,122,968,2,8,1,62,6,Purisaliṅge pātubhūtamatteyeva taṃ takkasilāya seṭṭhiputto āha–
  8170. 588170,122,968,9,35,1,133,19,"‘‘ samma sahāyaka, ime dve dārakā tava kucchiyaṃ vutthattā maṃ paṭicca nibbattattā ubhinnampino puttā eva, idheva vasissāma, mā ukkaṇṭhī’’ ti."
  8171. 588171,122,968,36,86,1,295,39,"‘‘ Samma, ahaṃ ekenattabhāvena paṭhamaṃ puriso hutvā itthibhāvaṃ patvā puna puriso jātoti vippakārappatto, paṭhamaṃ maṃ paṭicca dve puttā nibbattā, idāni me kucchito dve puttā nikkhantā, svāhaṃ ekenattabhāvena vippakārappatto, puna‘ gehe vasissatī’ ti saññaṃ mā kari, ahaṃ mama ayyassa santike pabbajissāmi. "
  8172. 588172,122,968,87,113,1,167,23,"Ime dve dārakā tava bhārāti, imesu mā pamajjī’’ ti vatvā putte sīse paricumbitvā parimajjitvā ure nipajjāpetvā pitu niyyādetvā nikkhamitvā therassa santike pabbajjaṃ yāci. "
  8173. 588173,122,968,114,124,1,93,10,Theropi naṃ pabbājetvā upasampādetvā gaṇhitvāva cārikaṃ caramāno anupubbena sāvatthiṃ agamāsi.
  8174. 588174,122,968,125,130,1,33,4,Tassa {soreyyatthero}ti nāmaṃ ahosi.
  8175. 588175,122,968,131,141,1,87,9,Janapadavāsino taṃ pavattiṃ ñatvā saṅkhubhitvā kotūhalajātā taṃ upasaṅkamitvā pucchiṃsu –
  8176. 588176,122,968,142,151,1,19,4,"‘‘ evaṃ kira, bhante’’ ti?"
  8177. 588177,122,968,152,160,1,12,3,"‘‘ Āma, āvuso’’ ti."
  8178. 588178,122,968,161,171,1,35,5,"‘‘ Bhante, evarūpampi kāraṇaṃ nāma hoti’’?"
  8179. 588179,122,968,172,195,1,104,16,"‘‘ Tumhākaṃ kucchiyaṃ kira dve puttā nibbattā, tumhe paṭicca dve jātā, tesaṃ vo kataresu balavasineho hotī’’ ti?"
  8180. 588180,122,968,196,205,1,29,4,"‘‘ Kucchiyaṃ vutthakesu, āvuso’’ ti. "
  8181. 588181,122,968,206,210,1,37,4,Āgatāgatā nibaddhaṃ tatheva pucchiṃsu.
  8182. 588182,122,969,2,21,1,107,14,"Thero ‘‘ kucchiyaṃ vuttakesu eva sineho balavā’’ ti punappunaṃ kathento harāyamāno ekova nisīdati, ekova tiṭṭhati. "
  8183. 588183,122,969,22,32,1,92,10,So evaṃ ekattūpagato attabhāve khayavayaṃ samuṭṭhāpetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
  8184. 588184,122,969,33,37,1,28,4,Atha naṃ āgatāgatā pucchanti–
  8185. 588185,122,969,38,49,1,30,6,"‘‘ bhante, evaṃ kira nāma ahosī’’ ti?"
  8186. 588186,122,969,50,56,1,10,2,‘‘ Āmāvuso’’ ti.
  8187. 588187,122,969,57,65,1,25,4,‘‘ Kataresu sineho balavā’’ ti?
  8188. 588188,122,969,66,76,1,37,6,‘‘ Mayhaṃ katthaci sineho nāma natthī’’ ti.
  8189. 588189,122,969,77,111,1,169,23,"Bhikkhū‘‘ ayaṃ abhūtaṃ kathesi, purimadivasesu‘ kucchiyaṃ vutthaputtesu sineho balavā’ ti vatvā idāni‘ mayhaṃ katthaci sineho natthī’ ti vadati, aññaṃ byākaroti, bhante’’ ti āhaṃsu. "
  8190. 588190,122,969,112,160,1,279,38,"Satthā‘‘ na, bhikkhave, mama putto aññaṃ byākaroti, mama puttassa sammāpaṇihitena cittena maggassa diṭṭhakālato paṭṭhāya na katthaci sineho jāto, yaṃ sampattiṃ neva mātā, na pitā kātuṃ sakkoti, taṃ imesaṃ sattānaṃ abbhantare pavattaṃ sammāpaṇihitaṃ cittameva detī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8191. 588191,122,970,2,4,1,0,0,43.
  8192. 588192,122,971,2,15,1,43,10,"‘ ‘ Na taṃ mātā pitā kayirā, aññe vāpi ca ñātakā; "
  8193. 588193,122,972,2,12,1,46,7,"Sammāpaṇihitaṃ cittaṃ, seyyaso naṃ tato kare’’ ti. "
  8194. 588194,122,973,2,18,1,69,14,"Tattha na tan ti taṃ kāraṇaṃ neva mātā kareyya, na pitā, na aññe ñātakā. "
  8195. 588195,122,973,19,25,1,58,6,Sammāpaṇihitan ti dasasu kusalakammapathesu sammā ṭhapitaṃ.
  8196. 588196,122,973,26,42,1,94,13,"Seyyaso naṃ tato {kare}ti tato kāraṇato seyyaso naṃ varataraṃ uttaritaraṃ kareyya, karotīti attho. "
  8197. 588197,122,973,43,57,1,119,14,Mātāpitaro hi puttānaṃ dhanaṃ dadamānā ekasmiṃyeva attabhāve kammaṃ akatvā sukhena jīvikakappanaṃ dhanaṃ dātuṃ sakkonti.
  8198. 588198,122,973,58,71,1,113,12,"Visākhāya mātāpitaropi tāva mahaddhanā mahābhogā, tassā ekasmiṃyeva attabhāve sukhena jīvikakappanaṃ dhanaṃ adaṃsu. "
  8199. 588199,122,973,72,100,1,236,25,"Catūsu pana dīpesu cakkavattisiriṃ dātuṃ samatthā mātāpitaropi nāma puttānaṃ natthi, pageva dibbasampattiṃ vā paṭhamajjhānādisampattiṃ vā, lokuttarasampattidāne kathāva natthi, sammāpaṇihitaṃ pana cittaṃ sabbampetaṃ sampattiṃ dātuṃ sakkoti. "
  8200. 588200,122,973,101,112,1,36,7,Tena vuttaṃ‘‘ seyyaso naṃ tato kare’’ ti.
  8201. 588201,122,974,2,6,1,42,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  8202. 588202,122,974,7,11,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  8203. 588203,122,975,2,4,1,27,2,Soreyyattheravatthu navamaṃ.
  8204. 588204,122,976,2,4,1,26,2,Cittavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  8205. 588205,122,977,2,4,1,12,2,Tatiyo vaggo.
  8206. 588206,122,978,2,4,1,11,2,4 . Pupphavaggo
  8207. 588207,122,979,2,4,1,40,2,1 . Pathavikathāpasutapañcasatabhikkhuvatthu
  8208. 588208,122,980,2,20,1,129,14,Ko imaṃ pathaviṃ {vicessatī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto pathavikathāpasute pañcasate bhikkhū ārabbha kathesi.
  8209. 588209,122,981,2,30,1,265,24,Te kira bhagavatā saddhiṃ janapadacārikaṃ caritvā jetavanaṃ āgantvā sāyanhasamaye upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā attanā gatagataṭṭhānesu‘‘ asukagāmato asukagāmagamanaṭṭhāne samaṃ visamaṃ kaddamabahulaṃ sakkharabahulaṃ kāḷamattikaṃ tambamattikan’’ ti pathavikathaṃ kathesuṃ.
  8210. 588210,122,981,31,82,1,246,31,"Satthā āgantvā,‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ bhante, amhehi vicaritaṭṭhāne pathavikathāyā’’ ti vutte,‘‘ bhikkhave, esā bāhirapathavī nāma, tumhehi ajjhuttikapathaviyaṃ parikammaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā imā dve gāthā abhāsi– "
  8211. 588211,122,982,2,4,1,0,0,44.
  8212. 588212,122,983,2,8,1,26,5,"‘ ‘ Ko imaṃ pathaviṃ vicessati, "
  8213. 588213,122,984,2,5,1,26,3,Yamalokañca imaṃ sadevakaṃ;
  8214. 588214,122,985,2,5,1,24,3,"Ko dhammapadaṃ sudesitaṃ, "
  8215. 588215,122,986,2,5,1,27,3,Kusalo pupphamiva pacessati.
  8216. 588216,122,987,2,4,1,0,0,45.
  8217. 588217,122,988,2,8,1,24,4,"‘ ‘ Sekho pathaviṃ vicessati, "
  8218. 588218,122,989,2,5,1,26,3,Yamalokañca imaṃ sadevakaṃ;
  8219. 588219,122,990,2,5,1,27,3,"Sekho dhammapadaṃ sudesitaṃ, "
  8220. 588220,122,991,2,8,1,30,4,Kusalo pupphamiva pacessatī’’ ti.
  8221. 588221,122,992,2,10,1,53,8,Tattha ko iman ti ko imaṃ attabhāvasaṅkhātaṃ pathaviṃ.
  8222. 588222,122,992,11,22,1,89,8,"{Vicessatī}ti attano ñāṇena vicinissati vijānissati, paṭivijjhissati, sacchikarissatīti attho. "
  8223. 588223,122,992,23,27,1,38,3,{Yamalokañcā}ti catubbidhaṃ apāyalokañca.
  8224. 588224,122,992,28,43,1,134,14,Imaṃ sadevakan ti imaṃ manussalokañca devalokena saddhiṃ ko vicessati vicinissati vijānissati paṭivijjhissati sacchikarissatīti pucchi.
  8225. 588225,122,992,44,68,1,247,22,"Ko dhammapadaṃ sudesitan ti yathāsabhāvato kathitattā sudesitaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyadhammasaṅkhātaṃ dhammapadaṃ kusalo mālākāro pupphaṃ vicinanto viya ko pacessati vicinissati vijānissati upaparikkhissati paṭivijjhissati, sacchikarissatīti attho. "
  8226. 588226,122,992,69,100,1,300,27,"{Sekho}ti adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhāti imā tisso sikkhā sikkhanato sotāpattimaggaṭṭhaṃ ādiṃ katvā yāva arahattamaggaṭṭhā sattavidho sekho imaṃ attabhāvasaṅkhātaṃ pathaviṃ arahattamaggena tato chandarāgaṃ apakaḍḍhanto vicessati vicinissati vijānissati paṭivijjhissati sacchikarissati. "
  8227. 588227,122,992,101,117,1,161,15,{Yamalokañcā}ti taṃ yathāvuttapakāraṃ yamalokañca imaṃ manussalokañca saha devehi sadevakaṃ sveva vicessati vicinissati vijānissati paṭivijjhissati sacchikarissati.
  8228. 588228,122,992,118,160,1,387,39,"{Sekho}ti sveva sattavidho sekho, yathā nāma kusalo mālākāro pupphārāmaṃ pavisitvā taruṇamakuḷāni ca pāṇakaviddhāni ca milātāni ca gaṇṭhikajātāni ca pupphāni vajjetvā sobhanāni sujātasujātāneva pupphāni vicināti, evameva imaṃ sukathitaṃ suniddiṭṭhaṃ bodhipakkhiyadhammapadampi paññāya pacessati vicinissati upaparikkhissati paṭivijjhissati sacchikarissatīti satthā sayameva pañhaṃ vissajjesi. "
  8229. 588229,122,993,2,9,1,72,7,Desanāvasāne pañcasatāpi bhikkhū saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  8230. 588230,122,993,10,14,1,48,4,Sampattaparisāyapi sātthikā dhammadesanā ahosīti.
  8231. 588231,122,994,2,4,1,49,2,Pathavikathāpasutapañcasatabhikkhuvatthu paṭhamaṃ.
  8232. 588232,122,995,2,4,1,31,2,2 . Marīcikammaṭṭhānikattheravatthu
  8233. 588233,122,996,2,14,1,117,12,Pheṇūpaman ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto aññataraṃ marīcikammaṭṭhānikaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
  8234. 588234,122,997,2,97,1,660,71,"So kira bhikkhu satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā,‘‘ samaṇadhammaṃ karissāmī’’ ti araññaṃ pavisitvā ghaṭetvā vāyamitvā arahattaṃ pattuṃ asakkonto‘‘ visesetvā kammaṭṭhānaṃ kathāpessāmī’’ ti satthu santikaṃ āgacchanto antarāmagge marīciṃ disvā,‘‘ yathā ayaṃ gimhasamaye uṭṭhitā marīci dūre ṭhitānaṃ rūpagatā viya paññāyati, santikaṃ āgacchantānaṃ neva paññāyati, ayaṃ attabhāvopi uppādavayaṭṭhena evarūpo’’ ti marīcikammaṭṭhānaṃ bhāvento āgantvā maggakilanto aciravatiyaṃ nhāyitvā ekasmiṃ caṇḍasotatīre rukkhachāyāya nisinno udakavegābhighātena uṭṭhahitvā mahante mahante pheṇapiṇḍe bhijjamāne disvā,‘‘ ayaṃ attabhāvopi uppajjitvā bhijjanaṭṭhena evarūpoyevā’’ ti ārammaṇaṃ aggahesi. "
  8235. 588235,122,997,98,124,1,165,19,"Satthā gandhakuṭiyaṃ ṭhitova taṃ theraṃ disvā,‘‘ evameva, bhikkhu, evarūpovāyaṃ attabhāvo pheṇapiṇḍo viya marīci viya uppajjanabhijjanasabhāvoyevā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8236. 588236,122,998,2,4,1,0,0,46.
  8237. 588237,122,999,2,7,1,28,4,"‘ ‘ Pheṇūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā, "
  8238. 588238,122,1000,2,4,1,28,2,Marīcidhammaṃ abhisambudhāno;
  8239. 588239,122,1001,2,5,1,29,3,"Chetvāna mārassa papupphakāni, "
  8240. 588240,122,1002,2,8,1,32,4,Adassanaṃ maccurājassa gacche’’ ti.
  8241. 588241,122,1003,2,13,1,131,10,Tattha pheṇūpaman ti imaṃ kesādisamūhasaṅkhātaṃ kāyaṃ abaladubbalaṭṭhena anaddhaniyatāvakālikaṭṭhena pheṇapiṇḍasarikkhakoti viditvā.
  8242. 588242,122,1003,14,43,1,245,26,"Marīcidhamman ti yathā marīci dūre ṭhitānaṃ rūpagatā viya gayhūpagā viya hoti, santike upagacchantānaṃ rittā tucchā agayhūpagā sampajjati, evameva khaṇikaittarapaccupaṭṭhānaṭṭhena ayaṃ kāyopi marīcidhammoti abhisambudhāno bujjhanto, jānantoti attho. "
  8243. 588243,122,1003,44,60,1,174,15,Mārassa {papupphakānī}ti mārassa papupphakasaṅkhātāni tebhūmakāni vaṭṭāni ariyamaggena chinditvā khīṇāsavo bhikkhu maccurājassa adassanaṃ avisayaṃ amatamahānibbānaṃ gaccheyyāti.
  8244. 588244,122,1004,2,15,1,123,13,Gāthāpariyosāne thero saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā satthu suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ thomento vaṇṇento vandantova āgatoti.
  8245. 588245,122,1005,2,4,1,39,2,Marīcikammaṭṭhānikattheravatthu dutiyaṃ.
  8246. 588246,122,1006,2,4,1,15,2,3 . Viṭaṭūbhavatthu
  8247. 588247,122,1007,2,17,1,144,15,Pupphāniheva pacinantan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto saparisaṃ mahoghena ajjhottharitvā māritaṃ viṭaṭūbhaṃ ārabbha kathesi.
  8248. 588248,122,1008,2,11,1,78,7,Tatrāyaṃ anupubbikathā– sāvatthiyañhi mahākosalarañño putto pasenadikumāro nāma.
  8249. 588249,122,1008,12,56,1,414,41,"Vesāliyaṃ licchavirañño putto licchavikumāro mahāli nāma, kusinārāyaṃ mallarājaputto bandhulo nāmāti ime tayo disāpāmokkhassācariyassa santike sippuggahaṇatthaṃ takkasilaṃ gantvā bahinagare sālāya samāgatā aññamaññassa āgatakāraṇañca kulañca nāmañca pucchitvā sahāyakā hutvā ekatova ācariyaṃ upasaṅkamitvā sippaṃ sikkhantā na cirasseva uggahitasippā ācariyaṃ āpucchitvā ekatova nikkhamitvā sakasakaṭṭhānāni agamaṃsu. "
  8250. 588250,122,1008,57,66,1,73,9,Tesu pasenadikumāro pitu sippaṃ dassetvā pasannena pitarā rajje abhisitto.
  8251. 588251,122,1008,67,79,1,100,11,"Mahālikumāro licchavīnaṃ sippaṃ dassento mahantena ussāhena dassesi, tassa akkhīni bhijjitvā agamaṃsu. "
  8252. 588252,122,1008,80,104,1,148,18,"Licchavirājāno‘‘ aho vata amhākaṃ ācariyo akkhivināsaṃ patto, na naṃ pariccajissāma, upaṭṭhahissāma nan’’ ti tassa satasahassuṭṭhānakaṃ ekaṃ dvāraṃ adaṃsu. "
  8253. 588253,122,1008,105,113,1,66,8,So taṃ nissāya pañcasate licchavirājaputte sippaṃ sikkhāpento vasi.
  8254. 588254,122,1008,114,140,1,196,22,Bandhulakumāro saṭṭhiṃ saṭṭhiṃ veḷū gahetvā majjhe ayasalākaṃ pakkhipitvā saṭṭhikalāpe ussāpetvā ṭhapite mallarājakulehi‘‘ ime kappetū’’ ti vutto asītihatthaṃ ākāsaṃ ullaṅghitvā asinā kappento agamāsi.
  8255. 588255,122,1008,141,180,1,213,27,"So osānakalāpe ayasalākāya‘‘ kirī’’ ti saddaṃ sutvā,‘‘ kiṃ etan’’ ti pucchitvā sabbakalāpesu ayasalākānaṃ ṭhapitabhāvaṃ ñatvā asiṃ chaḍḍetvā rodamāno‘‘ mayhaṃ ettakesu ñātisuhajjesu ekopi sasineho hutvā imaṃ kāraṇaṃ nācikkhi. "
  8256. 588256,122,1008,181,206,1,132,17,"Sace hi ahaṃ jāneyyaṃ, ayasalākāya saddaṃ anuṭṭhāpentova chindeyyan’’ ti vatvā,‘‘ sabbepime māretvā rajjaṃ kareyyan’’ ti mātāpitūnaṃ kathesi. "
  8257. 588257,122,1008,207,238,1,142,21,"Tehi‘‘ paveṇirajjaṃ nāma, tāta, idaṃ na labbhā evaṃ kātun’’ ti nānappakārena vārito‘‘ tena hi mama sahāyakassa santikaṃ gamissāmī’’ ti sāvatthiṃ agamāsi. "
  8258. 588258,122,1009,2,15,1,117,13,Pasenadi kosalo rājā tassāgamanaṃ sutvā paccuggantvā mahantena sakkārena taṃ nagaraṃ pavesetvā senāpatiṭṭhāne ṭhapesi.
  8259. 588259,122,1009,16,22,1,49,6,So mātāpitaro pakkosāpetvā tattheva vāsaṃ kappesi.
  8260. 588260,122,1009,23,119,1,669,69,"Athekadivasaṃ rājā uparipāsāde ṭhito antaravīthiṃ olokayamāno‘‘ anāthapiṇḍikassa cūḷaanāthapiṇḍikassa visākhāya suppavāsāyā’’ ti etesaṃ gehe niccaṃ bhattakiccatthāya gacchante anekasahasse bhikkhū disvā,‘‘ kahaṃ, ayyā, gacchantī’’ ti pucchitvā,‘‘ deva, anāthapiṇḍikassa gehe niccabhattasalākabhattagilānabhattādīnaṃ atthāya devasikaṃ dve bhikkhusahassāni gacchanti, cūḷaanāthapiṇḍikassa gehe pañcasatāni, tathā visākhāya tathā suppavāsāyā’’ ti vutte sayampi bhikkhusaṅghaṃ upaṭṭhahitukāmo vihāraṃ gantvā bhikkhusahassena saddhiṃ satthāraṃ nimantetvā sattāhaṃ sahatthā dānaṃ datvā sattame divase satthāraṃ vanditvā,‘‘ bhante, pañcahi me bhikkhusatehi saddhiṃ nibaddhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti āha."
  8261. 588261,122,1009,120,140,1,106,14,"‘‘ Mahārāja buddhā nāma ekaṭṭhāne nibaddhaṃ bhikkhaṃ na gaṇhanti, bahū janā buddhānaṃ āgamanaṃ paccāsīsantī’’ ti."
  8262. 588262,122,1009,141,153,1,46,8,‘‘ Tena hi ekaṃ bhikkhuṃ nibaddhaṃ pesethā’’ ti āha.
  8263. 588263,122,1009,154,158,1,35,4,Satthā ānandattherassa bhāraṃ akāsi.
  8264. 588264,122,1009,159,181,1,150,17,"Rājā bhikkhusaṅghe āgate pattaṃ gahetvā,‘‘ ime nāma parivisantū’’ ti avicāretvāva sattāhaṃ sayameva parivisitvā aṭṭhame divase vikkhittacitto pamajjamakāsi. "
  8265. 588265,122,1009,182,205,1,145,19,Rājakule nāma anāṇattā āsanāni paññāpetvā bhikkhū nisīdāpetvā parivisituṃ na labhanti‘‘ na mayaṃ idha ṭhātuṃ sakkhissāmā’’ ti bahū bhikkhū pakkamiṃsu.
  8266. 588266,122,1009,206,214,1,66,7,"Rājā dutiyadivasepi pamajji, dutiyadivasepi bahū bhikkhū pakkamiṃsu. "
  8267. 588267,122,1009,215,224,1,79,8,"Tatiyadivasepi pamajji, tadā ānandattheraṃ ekakameva ṭhapetvā avasesā pakkamiṃsu. "
  8268. 588268,122,1009,225,233,1,60,7,"Puññavantā nāma kāraṇavasikā honti, kulānaṃ pasādaṃ rakkhanti. "
  8269. 588269,122,1009,234,279,1,356,38,"Tathāgatassa ca sāriputtatthero mahāmoggallānattheroti dve aggasāvakā, khemā uppalavaṇṇāti dve aggasāvikā, upāsakesu citto, gahapati, hatthako āḷavakoti dve aggaupāsakā, upāsikāsu veḷukaṇṭhakī nandamātā, khujjuttarāti dve aggaupāsikā, iti ime aṭṭha jane ādiṃ katvā ṭhānantarapattā sabbepi sāvakā ekadesena dasannaṃ pāramīnaṃ pūritattā mahāpuññā abhinīhārasampannā. "
  8270. 588270,122,1009,280,292,1,132,11,Ānandattheropi kappasatasahassaṃ pūritapāramī abhinīhārasampanno mahāpuñño attano kāraṇavasikatāya kulassa pasādaṃ rakkhanto aṭṭhāsi.
  8271. 588271,122,1009,293,297,1,37,4,Taṃ ekakameva nisīdāpetvā parivisiṃsu.
  8272. 588272,122,1010,2,85,1,420,55,"Rājā bhikkhūnaṃ gatakāle āgantvā khādanīyabhojanīyāni tatheva ṭhitāni disvā,‘‘ kiṃ, ayyā, nāgamiṃsū’’ ti pucchitvā,‘‘ ānandatthero ekakova āgato devā’’ ti sutvā,‘‘ addhā ettakaṃ me bhattacchedanamakaṃsū’’ ti bhikkhūnaṃ kuddho satthu santikaṃ gantvā,‘‘ bhante, mayā pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ bhikkhā paṭiyattā, ānandatthero kira ekakovāgato, paṭiyattā bhikkhā tatheva ṭhitā, pañcasatā bhikkhū mama gehe saññaṃ na kariṃsu, kiṃ nu kho kāraṇan’’ ti āha. "
  8273. 588273,122,1010,86,118,1,210,25,"Satthā bhikkhūnaṃ dosaṃ avatvā,‘‘ mahārāja, mama sāvakānaṃ tumhehi saddhiṃ vissāso natthi, tena na gatā bhavissantī’’ ti vatvā kulānaṃ anupagamanakāraṇañca upagamanakāraṇañca pakāsento bhikkhū āmantetvā imaṃ suttamāha–"
  8274. 588274,122,1011,2,20,1,105,14,"‘ ‘ Navahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā nālaṃ upagantuṃ, upagantvā vā nālaṃ upanisīdituṃ. "
  8275. 588275,122,1011,21,23,1,15,2,Katamehi navahi?
  8276. 588276,122,1011,24,61,1,231,28,"Na manāpena paccuṭṭhenti, na manāpena abhivādenti, na manāpena āsanaṃ denti, santamassa pariguhanti, bahukampi thokaṃ denti, paṇītampi lūkhaṃ denti, asakkaccaṃ denti no sakkaccaṃ, na upanisīdanti dhammassavanāya, bhāsitamassa na sussūsanti . "
  8277. 588277,122,1011,62,80,1,113,14,"Imehi kho, bhikkhave, navahaṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā nālaṃ upagantuṃ, upagantvā vā nālaṃ upanisīdituṃ."
  8278. 588278,122,1012,2,20,1,103,14,"‘ ‘ Navahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā alaṃ upagantuṃ, upagantvā vā alaṃ upanisīdituṃ. "
  8279. 588279,122,1012,21,23,1,15,2,Katamehi navahi?
  8280. 588280,122,1012,24,56,1,221,24,"Manāpena paccuṭṭhenti, manāpena abhivādenti, manāpena āsanaṃ denti, santamassa na pariguhanti, bahukampi bahukaṃ denti, paṇītampi paṇītaṃ denti, sakkaccaṃ denti no asakkaccaṃ, upanisīdanti dhammassavanāya, bhāsitamassa sussūsanti. "
  8281. 588281,122,1012,57,86,1,114,15,"Imehi kho, bhikkhave, navahaṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā alaṃ upagantuṃ, upagantvā vā alaṃ upanisīditun’’ ti( a. ni.9.17). "
  8282. 588282,122,1013,2,16,1,86,12,"Iti kho, mahārāja, mama sāvakā tumhākaṃ santikā vissāsaṃ alabhantā na gatā bhavissantīti. "
  8283. 588283,122,1013,17,27,1,121,10,Porāṇakapaṇḍitāpi hi avissāsikaṭṭhāne sakkaccaṃ upaṭṭhiyamānāpi māraṇantikaṃ vedanaṃ patvā vissāsikaṭṭhānameva agamiṃsūti.
  8284. 588284,122,1013,28,40,1,40,7,"‘‘ Kadā, bhante’’ ti raññā puṭṭho atītaṃ āhari– "
  8285. 588285,122,1014,2,15,1,96,12,Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente kesavo nāma rājā rajjaṃ pahāya isipabbajjaṃ pabbaji.
  8286. 588286,122,1014,16,20,1,36,4,Taṃ pañca purisasatāni anupabbajiṃsu.
  8287. 588287,122,1014,21,25,1,26,4,So kesavatāpaso nāma ahosi.
  8288. 588288,122,1014,26,33,1,68,7,Pasādhanakappako panassa anupabbajitvā kappako nāma antevāsiko ahosi.
  8289. 588289,122,1014,34,48,1,130,13,Kesavatāpaso parisāya saddhiṃ aṭṭha māse himavante vasitvā vassārattasamaye loṇambilasevanatthāya bārāṇasiṃ patvā bhikkhāya pāvisi.
  8290. 588290,122,1014,49,67,1,145,18,Atha naṃ rājā disvā pasīditvā catumāsaṃ attano santike vasanatthāya paṭiññaṃ gahetvā uyyāneva vasāpento sayaṃ sāyaṃpātaṃ assa upaṭṭhānaṃ gacchati.
  8291. 588291,122,1014,68,88,1,115,13,"Avasesā tāpasā katipāhaṃ vasitvā hatthisaddādīhi ubbāḷhā hutvā ukkaṇṭhitvā,‘‘ ācariya, ukkaṇṭhitamhā, gacchāmā’’ ti āhaṃsu."
  8292. 588292,122,1014,89,97,1,13,3,"‘‘ Kahaṃ, tātā’’ ti?"
  8293. 588293,122,1014,98,106,1,21,3,"‘‘ Himavantaṃ, ācariyā’’ ti. "
  8294. 588294,122,1014,107,115,1,71,8,Rājā amhākaṃ āgatadivaseyeva catumāsaṃ idha vasanatthāya paṭiññaṃ gaṇhi.
  8295. 588295,122,1014,116,125,1,25,4,"‘‘ Kathaṃ gamissatha, tātā’’ ti?"
  8296. 588296,122,1014,126,150,1,149,18,"‘‘ Tumhehi amhākaṃ anācikkhitvāva paṭiññā dinnā, mayaṃ idha na sakkoma vasituṃ, ito avidūre tumhākaṃ pavattissavanaṭṭhāne vasissāmā’’ ti vanditvā pakkamiṃsu. "
  8297. 588297,122,1014,151,155,1,38,4,Kappantevāsikena saddhiṃ ācariyo ohīyi.
  8298. 588298,122,1015,2,15,1,42,7,"Rājā upaṭṭhānaṃ āgato,‘‘ kahaṃ, ayyā’’ ti pucchi."
  8299. 588299,122,1015,16,30,1,59,8,"‘‘ Sabbe ukkaṇṭhitamhāti vatvā himavantaṃ gatā, mahārājā’’ ti āha. "
  8300. 588300,122,1015,31,47,1,96,12,Kappakopi na cirasseva ukkaṇṭhitvā ācariyena punappunaṃ vāriyamānopi‘‘ na sakkomī’’ ti vatvā pakkāmi.
  8301. 588301,122,1015,48,58,1,77,10,Itaresaṃ pana santikaṃ agantvā ācariyassa pavattiṃ suṇanto avidūre ṭhāne vasi.
  8302. 588302,122,1015,59,65,1,66,6,Aparabhāge ācariyassa antevāsike anussarantassa kucchirogo uppajji.
  8303. 588303,122,1015,66,73,1,45,6,"Rājā vejjehi tikicchāpesi, rogo na vūpasammati. "
  8304. 588304,122,1015,74,76,1,10,2,Tāpaso āha–
  8305. 588305,122,1015,77,89,1,40,6,"‘‘ kiṃ, mahārāja, icchasi me rogavūpasaman’’ ti?"
  8306. 588306,122,1015,90,104,1,58,8,"‘‘ Bhante, sacāhaṃ sakkuṇeyyaṃ, idāneva vo phāsukaṃ kareyyan’’ ti."
  8307. 588307,122,1015,105,121,1,70,10,"‘‘ Mahārāja, sace me phāsukaṃ icchasi, maṃ antevāsikānaṃ santikaṃ pesehī’’ ti. "
  8308. 588308,122,1015,122,152,1,149,19,"Rājā‘‘ sādhu , bhante’’ ti taṃ mañcake nipajjāpetvā nāradaamaccappamukhe cattāro amacce‘‘ mama ayyassa pavattiṃ ñatvā, mayhaṃ sāsanaṃ pahiṇeyyāthā’’ ti uyyojesi. "
  8309. 588309,122,1015,153,177,1,113,15,"Kappantevāsiko ācariyassa āgamanaṃ sutvā paccuggamanaṃ katvā itare‘‘ kahan’’ ti vutte,‘‘ asukaṭṭhāne kira vasantī’’ ti āha. "
  8310. 588310,122,1015,178,188,1,100,10,Tepi ācariyassāgamanabhāvaṃ sutvā tattheva samosaritvā ācariyassa uṇhodakaṃ datvā phalāphalaṃ adaṃsu.
  8311. 588311,122,1015,189,194,1,31,4,Taṃ khaṇaññeva rogo vūpasammati.
  8312. 588312,122,1015,195,199,1,34,4,So katipāheneva suvaṇṇavaṇṇo ahosi.
  8313. 588313,122,1015,200,204,1,22,4,Atha naṃ nārado pucchi–
  8314. 588314,122,1016,2,8,1,42,4,"‘ ‘ Manussindaṃ jahitvāna, sabbakāmasamiddhinaṃ; "
  8315. 588315,122,1017,2,10,1,45,7,"Kathaṃ nu bhagavā kesī, kappassa ramati assame."
  8316. 588316,122,1018,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Sādūni ramaṇīyāni, santi vakkhā manoramā; "
  8317. 588317,122,1019,2,8,1,41,5,"Subhāsitāni kappassa, nārada ramayanti maṃ."
  8318. 588318,122,1020,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Sālīnaṃ odanaṃ bhuñje, suciṃ maṃsūpasecanaṃ; "
  8319. 588319,122,1021,2,8,1,42,5,"Kathaṃ sāmākanīvāraṃ, aloṇaṃ chādayanti taṃ."
  8320. 588320,122,1022,2,14,1,44,10,"‘ ‘ Sāduṃ vā yadi vāsāduṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ; "
  8321. 588321,122,1023,2,21,1,48,6,"Vissattho yattha bhuñjeyya, vissāsaparamā rasā’’ ti.( jā.1.4.181-184); "
  8322. 588322,122,1024,2,56,1,296,37,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānento‘‘ tadā rājā moggallāno ahosi, nārado sāriputto, kappantevāsiko ānando, kesavatāpaso ahamevā’’ ti vatvā,‘‘ evaṃ, mahārāja, pubbepi paṇḍitā māraṇantikaṃ vedanaṃ patvā vissāsikaṭṭhānaṃ gamiṃsu, mama sāvakā tumhākaṃ santike vissāsaṃ na labhanti maññe’’ ti āha. "
  8323. 588323,122,1024,57,98,1,258,33,"Rājā‘‘ bhikkhusaṅghena saddhiṃ mayā vissāsaṃ kātuṃ vaṭṭati, kathaṃ nu kho karissāmīti sammāsambuddhassa ñātidhītaraṃ mama gehe kātuṃ vaṭṭati, evaṃ sante‘ daharā ca sāmaṇerā ca sammāsambuddhassa ñātirājā’ ti mama santikaṃ vissatthā nibaddhaṃ āgamissantī’’ ti cintetvā–"
  8324. 588324,122,1024,99,112,1,59,9,‘‘ ekaṃ me dhītaraṃ dentū’’ ti sākiyānaṃ santikaṃ sāsanaṃ pesesi.
  8325. 588325,122,1024,113,134,1,82,12,"‘‘ Katarassa sakyassa dhītā’’ ti ca pucchitvā,‘‘ ñatvā āgaccheyyāthā’’ ti vatvā dūte āṇāpesi. "
  8326. 588326,122,1024,135,140,1,34,5,Dūtā gantvā sākiye dārikaṃ yāciṃsu.
  8327. 588327,122,1024,141,171,1,132,21,"Te sannipatitvā,‘‘ pakkhantariko rājā, sace na dassāma, vināsessati no, na kho pana amhehi kulena sadiso, kiṃ nu kho kātabban’’ ti mantayiṃsu. "
  8328. 588328,122,1024,172,193,1,117,16,"Mahānāmo‘‘ mama dāsiyā kucchimhi jātā vāsabhakhattiyā nāma dhītā rūpasobhaggappattā atthi, taṃ dassāmā’’ ti vatvā dūte āha–"
  8329. 588329,122,1024,194,204,1,30,5,"‘‘ sādhu, rañño dārikaṃ dassāmā’’ ti."
  8330. 588330,122,1024,205,214,1,17,4,"‘‘ Sā kassa, dhītā’’ ti?"
  8331. 588331,122,1024,215,227,1,85,8,‘‘ Sammāsambuddhassa cūḷapituputtassa mahānāmassa sakkassa dhītā vāsabhakhattiyā nāmā’’ ti.
  8332. 588332,122,1025,2,7,1,26,4,Te gantvā rañño ārocayiṃsu.
  8333. 588333,122,1025,8,37,1,143,19,"Rājā‘‘ yadi evaṃ, sādhu, sīghaṃ ānetha, khattiyā ca nāma bahumāyā, dāsidhītarampi pahiṇeyyuṃ, pitarā saddhiṃ ekabhājane bhuñjantiṃ āneyyāthā’’ ti pesesi. "
  8334. 588334,122,1025,38,55,1,70,11,"Te gantvā,‘‘ deva, tumhehi saddhiṃ ekato bhuñjantiṃ rājā icchatī’’ ti āhaṃsu. "
  8335. 588335,122,1025,56,77,1,132,16,"Mahānāmo‘‘ sādhu, tātā’’ ti taṃ alaṅkārāpetvā attano bhojanakāle pakkosāpetvā tāya saddhiṃ ekato bhuñjanākāraṃ dassetvā dūtānaṃ niyyādesi. "
  8336. 588336,122,1025,78,87,1,57,9,Te taṃ ādāya sāvatthiṃ gantvā taṃ pavattiṃ rañño ārocesuṃ.
  8337. 588337,122,1025,88,97,1,87,9,Rājā tuṭṭhamānaso taṃ pañcannaṃ itthisatānaṃ jeṭṭhikaṃ katvā aggamahesiṭṭhāne abhisiñci.
  8338. 588338,122,1025,98,104,1,43,6,Sā na cirasseva suvaṇṇavaṇṇaṃ puttaṃ vijāyi.
  8339. 588339,122,1026,2,22,1,135,15,"Athassa nāmaggahaṇadivase rājā dārakassa ayyakassa santikaṃ pesesi‘‘ sakyarājadhītā vāsabhakhattiyā puttaṃ vijātā, kimassa nāmaṃ karomā’’ ti? "
  8340. 588340,122,1026,23,59,1,214,29,"Taṃ pana sāsanaṃ gahetvā gato amacco thokaṃ badhiradhātuko, so gantvā rañño ayyakassa ārocesi, so taṃ sutvā‘‘ vāsabhakhattiyā puttaṃ avijāyitvāpi sabbajanaṃ abhibhavi, idāni pana rañño ativiya vallabhā bhavissatī’’ ti āha. "
  8341. 588341,122,1026,60,97,1,147,21,"Badhiro amacco‘‘ vallabhā’’ ti vacanaṃ dussutaṃ sutvā‘‘ viṭaṭūbho’’ ti sallakkhetvā rājānaṃ upagantvā,‘‘ deva, kumārassa kira‘ viṭaṭūbho’ ti nāmaṃ karothā’’ ti āha. "
  8342. 588342,122,1026,98,113,1,75,11,Rājā‘‘ porāṇakaṃ no kulasantakaṃ nāmaṃ bhavissatī’’ ti cintetvā taṃ nāmaṃ akāsi.
  8343. 588343,122,1026,114,127,1,72,9,Athassa daharakāleyeva rājā‘‘ satthu piyaṃ karomī’’ ti senāpatiṭṭhānaṃ adāsi.
  8344. 588344,122,1027,2,15,1,141,12,So kumāraparihārena vaḍḍhanto sattavassikakāle aññesaṃ kumārānaṃ mātāmahakulato hatthirūpakaassarūpakādīni āhariyamānāni disvā mātaraṃ pucchi–
  8345. 588345,122,1027,16,39,1,101,15,"‘‘ amma, aññesaṃ mātāmahakulato paṇṇākāro āharīyati, mayhaṃ koci kiñci na pesesi, kiṃ tvaṃ nimātā nipitā’’ ti? "
  8346. 588346,122,1027,40,64,1,96,17,"Atha naṃ sā,‘‘ tāta, tava sakyarājāno mātāmahā dūre pana vasanti, tena te kiñci na pesentī’’ ti vañcesi. "
  8347. 588347,122,1027,65,95,1,135,17,"Soḷasavassikakāle,‘‘ amma, tava mātāmahakulaṃ passitukāmomhī’’ ti vatvā,‘‘ alaṃ, tāta, kiṃ tattha gantvā karissatī’’ ti vāriyamānopi punappunaṃ yāci. "
  8348. 588348,122,1027,96,107,1,42,7,Athassa mātā‘‘ tena hi gacchā’’ ti sampaṭicchi.
  8349. 588349,122,1027,108,114,1,46,6,So pitu ārocetvā mahantena parivārena nikkhami.
  8350. 588350,122,1027,115,119,1,39,4,Vāsabhakhattiyā puretaraṃ paṇṇaṃ pesesi–
  8351. 588351,122,1027,120,136,1,64,10,"‘‘ ahaṃ idha sukhaṃ vasāmi, māssa kiñci sāmino antaraṃ dassayiṃsū’’ ti. "
  8352. 588352,122,1027,137,160,1,155,18,"Sākiyā viṭaṭūbhassa āgamanaṃ ñatvā,‘‘ vandituṃ na sakkomā’’ ti tassa daharadahare kumāre janapadaṃ pahiṇitvā tasmiṃ kapilapuraṃ sampatte santhāgāre sannipatiṃsu. "
  8353. 588353,122,1027,161,165,1,28,4,Kumāro tattha gantvā aṭṭhāsi.
  8354. 588354,122,1028,2,20,1,62,11,"Atha naṃ‘‘ ayaṃ te, tāta, mātāmaho, ayaṃ mātulo’’ ti vatvā vandāpesuṃ. "
  8355. 588355,122,1028,21,41,1,101,16,So sabbe vandamāno vicaritvā ekampi attānaṃ vandantaṃ adisvā‘‘ kiṃ nu kho maṃ vandantā natthī’’ ti pucchi.
  8356. 588356,122,1028,42,61,1,85,12,"Sākiyā,‘‘ tāta, te kaniṭṭhakumārā janapadaṃ gatā’’ ti vatvā tassa mahantaṃ sakkāraṃ kariṃsu. "
  8357. 588357,122,1028,62,68,1,50,6,So katipāhaṃ vasitvā mahantena parivārena nikkhami.
  8358. 588358,122,1028,69,88,1,142,15,Athekā dāsī santhāgāre tena nisinnaphalakaṃ‘‘ idaṃ vāsabhakhattiyāya dāsiyā puttassa nisinnaphalakan’’ ti akkositvā paribhāsitvā khīrodakena dhovi.
  8359. 588359,122,1028,89,118,1,209,24,"Eko puriso attano āvudhaṃ pamussitvā nivatto taṃ gaṇhanto viṭaṭūbhakumārassa akkosanasaddaṃ sutvā taṃ kāraṇaṃ pucchitvā,‘‘ vāsabhakhattiyā dāsiyā kucchimhi mahānāmasakkaṃ paṭicca jātā’’ ti ñatvā balakāyassa kathesi."
  8360. 588360,122,1028,119,129,1,53,6,‘‘ Vāsabhakhattiyā kira dāsidhītā’’ ti mahākolāhalaṃ ahosi.
  8361. 588361,122,1028,130,157,1,181,22,"Taṃ sutvā viṭaṭūbho‘‘ ete tāva mama nisinnaphalakaṃ khīrodakena dhovantu, ahaṃ pana rajje patiṭṭhitakāle etesaṃ galalohitaṃ gahetvā mama nisinnaphalakaṃ dhovissāmī’’ ti cittaṃ paṭṭhapesi. "
  8362. 588362,122,1028,158,166,1,58,8,Tasmiṃ sāvatthiṃ gate amaccā taṃ pavattiṃ rañño ārocayiṃsu.
  8363. 588363,122,1028,167,187,1,151,16,Rājā‘‘ mayhaṃ dāsidhītaraṃ adaṃsū’’ ti sākiyānaṃ kujjhitvā vāsabhakhattiyāya ca puttassa ca dinnaparihāraṃ acchinditvā dāsadāsīhi laddhabbamattameva dāpesi.
  8364. 588364,122,1029,2,9,1,68,7,Tato katipāhaccayena satthā rājanivesanaṃ gantvā paññattāsane nisīdi.
  8365. 588365,122,1029,10,38,1,164,20,"Rājā āgantvā vanditvā,‘‘ bhante, tumhākaṃ kira ñātakehi dāsidhītā mayhaṃ dinnā, tenassā ahaṃ saputtāya parihāraṃ acchinditvā dāsadāsīhi laddhabbamattameva dāpesin’’ ti āha. "
  8366. 588366,122,1029,39,69,1,173,20,"Satthā‘‘ ayuttaṃ, mahārāja, sākiyehi kataṃ, dadantehi nāma samānajātikā dātabbā assa, taṃ pana , mahārāja, vadāmi, vāsabhakhattiyā khattiyarājadhītā khattiyarañño gehe abhisekaṃ labhi. "
  8367. 588367,122,1029,70,83,1,97,10,"Viṭaṭūbhopi khattiyarājānameva paṭicca jāto, mātugottaṃ nāma kiṃ karissati, pitugottameva pamāṇanti. "
  8368. 588368,122,1029,84,115,1,197,19,"Porāṇakapaṇḍitā dalidditthiyā kaṭṭhahārikāya aggamahesiṭṭhānaṃ adaṃsu, tassā ca kucchimhi jātakumāro dvādasayojanikāya bārāṇasiyā rajjaṃ patvā kaṭṭhavāhanarājā nāma jāto’’ ti kaṭṭhahārijātakaṃ( jā.1.1.7) kathesi. "
  8369. 588369,122,1029,116,134,1,121,14,Rājā dhammakathaṃ sutvā‘‘ pitugottameva kira pamāṇan’’ ti tussitvā vāsabhakhattiyāya ca puttassa ca pakatiparihārameva dāpesi.
  8370. 588370,122,1030,2,13,1,102,11,Bandhulasenāpatissapi kho kusinārāyaṃ mallarājadhītā mallikā nāma bhariyā dīgharattaṃ puttaṃ na vijāyi.
  8371. 588371,122,1030,14,26,1,57,8,Atha naṃ bandhulo‘‘ attano kulagharameva gacchā’’ ti uyyojesi.
  8372. 588372,122,1030,27,62,1,143,20,"Sā‘‘ satthāraṃ disvāva gamissāmī’’ ti jetavanaṃ pavisitvā tathāgataṃ vanditvā ṭhitā,‘‘ kahaṃ gacchasī’’ ti vuttā‘‘ sāmiko maṃ bhante, kulagharaṃ pesetī’’ āha."
  8373. 588373,122,1030,63,70,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  8374. 588374,122,1030,71,79,1,26,4,‘‘ Vañjhā kirasmi aputtikā’’ ti.
  8375. 588375,122,1030,80,92,1,43,6,"‘‘ Yadi evaṃ, gamanakiccaṃ natthi, nivattassū’’ ti. "
  8376. 588376,122,1030,93,126,1,171,21,Sā tuṭṭhamānasā satthāraṃ vanditvā nivesanaṃ gantvā‘‘ kasmā nivattāsī’’ ti vuttā‘‘ dasabalena nivattitāmhī’’ ti āha bandhulo‘‘ diṭṭhaṃ bhavissati dīghadassinā kāraṇan’’ ti sampaṭicchi.
  8377. 588377,122,1030,127,142,1,79,11,Sā na cirasseva gabbhaṃ paṭilabhitvā uppannadāhaḷā‘‘ dohaḷo me uppanno’’ ti ārocesi.
  8378. 588378,122,1030,143,150,1,13,3,‘‘ Kiṃ dohaḷo’’ ti?
  8379. 588379,122,1030,151,165,1,101,9,"‘‘ Vesālinagare gaṇarājakulānaṃ abhisekamaṅgalapokkharaṇiyaṃ otaritvā nhatvā pānīyaṃ pātukāmāmhi, sāmī’’ ti. "
  8380. 588380,122,1030,166,187,1,153,17,Bandhulo‘‘ sādhū’’ ti vatvā sahassathāmadhanuṃ gahetvā taṃ rathaṃ āropetvā sāvatthito nikkhamitvā rathaṃ pājento mahālilicchavino dinnadvārena vesāliṃ pāvisi.
  8381. 588381,122,1030,188,194,1,50,6,Mahālilicchavino ca dvārasamīpe eva nivesanaṃ hoti.
  8382. 588382,122,1030,195,214,1,113,14,"So rathassa ummāre panighātasaddaṃ sutvāva‘‘ bandhulassa rathasaddo eso, ajja licchavīnaṃ bhayaṃ uppajjissatī’’ ti āha. "
  8383. 588383,122,1031,2,17,1,96,13,"Pokkharaṇiyā anto ca bahi ca ārakkhā balavatī, upari lohajālaṃ patthaṭaṃ, sakuṇānampi okāso natthi. "
  8384. 588384,122,1031,18,43,1,219,24,Bandhulasenāpati pana rathā otaritvā ārakkhake manusse vettena paharanto palāpetvā lohajālaṃ chinditvā antopokkharaṇīyaṃ bhariyaṃ nhāpetvā sayampi nhatvā puna taṃ rathaṃ āropetvā nagarā nikkhamitvā āgatamaggeneva pāyāsi.
  8385. 588385,122,1031,44,48,1,42,4,Te ārakkhamanussā licchavirājūnaṃ ārocesuṃ.
  8386. 588386,122,1031,49,62,1,90,9,Licchavirājāno kujjhitvā pañca rathasatāni āruyha‘‘ bandhulamallaṃ gaṇhissāmā’’ ti nikkhamiṃsu.
  8387. 588387,122,1031,63,68,1,31,4,Taṃ pavattiṃ mahālissa ārocesuṃ.
  8388. 588388,122,1031,69,85,1,51,10,"Mahāli,‘‘ mā gamittha, so hi vo sabbe ghotessatī’’ ti āha. "
  8389. 588389,122,1031,86,96,1,35,6,Tepi‘‘ mayaṃ gamissāma evā’’ ti vadiṃsu.
  8390. 588390,122,1031,97,121,1,163,19,"‘‘ Tena hi tassa rathacakkassa yāva nābhito pathaviṃ paviṭṭhaṭṭhānaṃ disvā nivatteyyātha, tato anivattantā purato asanisaddaṃ viya suṇissatha, tamhā ṭhānā nivatteyyātha. "
  8391. 588391,122,1031,122,139,1,106,13,"Tato anivattantā tumhākaṃ rathadhuresu chiddaṃ passissatha, tamhā ṭhānā nivatteyyātha, purato mā gamitthā’’ ti. "
  8392. 588392,122,1031,140,148,1,50,7,Te tassa vacanena anivattitvā taṃ anubandhiṃsu eva.
  8393. 588393,122,1031,149,163,1,42,7,"Mallikā disvā,‘‘ rathā, sāmi, paññāyantī’’ ti āha."
  8394. 588394,122,1031,164,176,1,57,8,‘‘ Tena hi ekasseva rathassa paññāyanakāle maṃ āroceyyāsī’’ ti.
  8395. 588395,122,1031,177,199,1,91,15,"Sā yadā sabbe rathā eko viya hutvā paññāyiṃsu, tadā‘‘ ekameva, sāmi, rathasīsaṃ paññāyatī’’ ti āha. "
  8396. 588396,122,1031,200,224,1,129,19,"Bandhulo‘‘ tena hi imā rasmiyo gaṇhāhī’’ ti tassā rasmiyo datvā rathe ṭhitova dhanuṃ āropesi, rathacakkaṃ yāva nābhito pathaviṃ pāvisi. "
  8397. 588397,122,1032,2,8,1,43,6,Licchavino taṃ ṭhānaṃ disvāpi na nivattiṃsu.
  8398. 588398,122,1032,9,18,1,55,8,"Itaro thokaṃ gantvā jiyaṃ pothesi, asanisaddo viya ahosi. "
  8399. 588399,122,1032,19,26,1,48,6,"Te tatopi na nivattiṃsu, anubandhantā gacchanteva. "
  8400. 588400,122,1032,27,45,1,159,17,"Bandhulo rathe ṭhitakova ekasaraṃ khipi, so pañcannaṃ rathasatānaṃ rathasīse chiddaṃ katvā pañca rājasatāni parikarabandhanaṭṭhāne vinivijjhitvā pathaviṃ pāvisi. "
  8401. 588401,122,1032,46,66,1,81,12,"Te attano paviddhabhāvaṃ ajānitvā,‘‘ tiṭṭha, re, tiṭṭha, re’’ ti vadantā anubandhiṃsu eva. "
  8402. 588402,122,1032,67,85,1,88,13,"Bandhulo rathaṃ ṭhapetvā‘‘ tumhe matakā, matakehi saddhiṃ mayhaṃ yuddhaṃ nāma natthī’’ ti āha."
  8403. 588403,122,1032,86,96,1,32,6,‘‘ Matakā nāma amhādisā na hontī’’ ti.
  8404. 588404,122,1032,97,107,1,45,6,‘‘ Tena hi sabbapacchimassa parikaraṃ mocethā’’ ti.
  8405. 588405,122,1032,108,110,1,12,2,Te mocayiṃsu.
  8406. 588406,122,1032,111,116,1,32,5,So muttamatte eva maritvā patito.
  8407. 588407,122,1032,117,139,1,125,16,"Atha te sabbepi‘‘ tumhe evarūpā, attano gharāni gantvā saṃvidhātabbaṃ saṃvidahitvā puttadāraṃ anusāsitvā sannāhaṃ mocethā’’ ti āha. "
  8408. 588408,122,1032,140,146,1,42,6,Te tathā katvā sabbepi jīvitakkhayaṃ pattā.
  8409. 588409,122,1032,147,151,1,35,4,Bandhulopi mallikaṃ sāvatthiṃ ānesi.
  8410. 588410,122,1032,152,158,1,44,6,Sā soḷasakkhattuṃ yamake yamake putte vijāyi.
  8411. 588411,122,1032,159,167,1,68,7,"Sabbepi sūrā thāmasampannā ahesuṃ, sabbasippānaṃ nipphattiṃ pāpuṇiṃsu. "
  8412. 588412,122,1032,168,172,1,38,4,Ekekassa purisasahassaṃ parivāro ahosi.
  8413. 588413,122,1032,173,180,1,67,7,Pitarā saddhiṃ rājanivesanaṃ gacchantehi teheva rājaṅgaṇaṃ paripūri.
  8414. 588414,122,1033,2,16,1,148,13,Athekadivasaṃ vinicchaye kūṭaṭṭaparājitā manussā bandhulaṃ āgacchantaṃ disvā mahāviravaṃ viravantā vinicchayaamaccānaṃ kūṭaṭṭakaraṇaṃ tassa ārocesuṃ.
  8415. 588415,122,1033,17,26,1,66,9,So vinicchayaṃ gantvā taṃ aṭṭaṃ vicāretvā sāmikameva sāmikaṃ akāsi.
  8416. 588416,122,1033,27,31,1,41,4,Mahājano mahāsaddena sādhukāraṃ pavatteti.
  8417. 588417,122,1033,32,51,1,113,15,Rājā‘‘ kiṃ idan’’ ti pucchitvā tamatthaṃ sutvā tussitvā sabbepi te amacce hāretvā bandhulasseva vinicchayaṃ niyyādesi.
  8418. 588418,122,1033,52,57,1,33,5,So tato paṭṭhāya sammā vinicchayi.
  8419. 588419,122,1033,58,77,1,125,15,Tato te porāṇakavinicchayikā amaccā kiñci lañjaṃ alabhantā appalābhā hutvā‘‘ bandhulo rajjaṃ patthetī’’ ti rājakule paribhindiṃsu.
  8420. 588420,122,1033,78,85,1,55,7,Rājā tesaṃ kathaṃ saddahitvā cittaṃ niggahetuṃ nāsakkhi.
  8421. 588421,122,1033,86,143,1,315,39,"‘‘ Imasmiṃ idheva ghātiyamāne garahā me uppajjissatī’’ ti puna cintetvā payuttapurisehi paccantaṃ pahārāpetvā bandhulaṃ pakkosāpetvā,‘‘ paccanto kira kupito, tava puttehi saddhiṃ gantvā , core gaṇhāhī’’ ti pahiṇitvā,‘‘ etthevassa dvattiṃsāya puttehi saddhiṃ sīsaṃ chinditvā āharathā’’ ti tehi saddhiṃ aññepi samatthe mahāyodhe pesesi. "
  8422. 588422,122,1033,144,157,1,79,9,Tasmiṃ paccantaṃ gacchanteyeva‘‘ senāpati kira āgacchatī’’ ti payuttacorā palāyiṃsu.
  8423. 588423,122,1033,158,164,1,45,6,So taṃ padesaṃ āvāsāpetvā saṇṭhāpetvā nivatti.
  8424. 588424,122,1034,2,12,1,71,10,Athassa nagarato avidūre ṭhāne te yodhā puttehi saddhiṃ sīsaṃ chindiṃsu.
  8425. 588425,122,1034,13,23,1,82,10,Taṃ divasaṃ mallikāya pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ dve aggasāvakā nimantitā honti.
  8426. 588426,122,1034,24,41,1,89,13,Athassā pubbaṇhe eva‘‘ sāmikassa te saddhiṃ puttehi sīsaṃ chinnan’’ ti paṇṇaṃ āharitvā adaṃsu.
  8427. 588427,122,1034,42,54,1,94,12,Sā taṃ pavattiṃ ñatvā kassaci kiñci avatvā paṇṇaṃ ucchaṅge ṭhapetvā bhikkhusaṅghameva parivisi.
  8428. 588428,122,1034,55,66,1,104,11,Athassā paricārikāyo bhikkhūnaṃ bhattaṃ datvā sappicāṭiṃ āharantiyo therānaṃ purato sappicāṭiṃ bhindiṃsu.
  8429. 588429,122,1034,67,79,1,59,7,"Dhammasenāpati‘‘ bhedanadhammaṃ bhinnaṃ, na cintitabban’’ ti āha. "
  8430. 588430,122,1034,80,112,1,183,25,"Sā ucchaṅgato paṇṇaṃ nīharitvā‘‘ dvattiṃsāya puttehi saddhiṃ pitusīsaṃ chinnanti me imaṃ paṇṇaṃ āhariṃsu, ahaṃ idaṃ sutvāpi na cintemi, sappicāṭiyā bhinnāya kiṃ cintayissāmi, bhante’’ ti āha. "
  8431. 588431,122,1034,113,138,1,114,12,"Dhammasenāpati‘‘ animittamanaññātaṃ , maccānaṃ idha jīvitan’’ tiādīni( su. ni.579) vatvā dhammaṃ desetvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ agamāsi. "
  8432. 588432,122,1034,139,170,1,179,22,"Sāpi dvattiṃsa suṇisāyo pakkosāpetvā,‘‘ tumhākaṃ sāmikā niraparādhā attano purimakammaphalaṃ labhiṃsu , tumhe mā socayittha, mā paridevittha, rañño upari manopadosaṃ mā karitthā’’ ti ovadi. "
  8433. 588433,122,1035,2,12,1,77,10,Rañño carapurisā taṃ kathaṃ sutvā gantvā tesaṃ niddosabhāvaṃ rañño kathayiṃsu.
  8434. 588434,122,1035,13,25,1,100,12,Rājā saṃvegappatto tassā nivesanaṃ gantvā mallikañca suṇisāyo cassā khamāpetvā mallikāya varaṃ adāsi.
  8435. 588435,122,1035,26,70,1,229,32,"Sā‘‘ varo gahito me hotū’’ ti vatvā tasmiṃ gate matakabhattaṃ datvā nhatvā rājānaṃ upasaṅkamitvā vanditvā,‘‘ deva, tumhehi mayhaṃ varo dinno, mayhañca aññena attho natthi, dvattiṃsāya me suṇisānaṃ mamañca kulagharagamanaṃ anujānāthā’’ ti āha. "
  8436. 588436,122,1035,71,73,1,16,2,Rājā sampaṭicchi.
  8437. 588437,122,1035,74,86,1,96,11,"Sā dvattiṃsa suṇisāyo yathāsakāni kulāni pesesi, sayampi kusinārānagare attano kulagharaṃ agamāsi. "
  8438. 588438,122,1036,2,9,1,83,7,Rājāpi bandhulasenāpatino bhāgineyyassa dīghakārāyanassa nāma senāpatiṭṭhānaṃ adāsi.
  8439. 588439,122,1036,10,25,1,65,11,So pana‘‘ mātulo me iminā mārito’’ ti rañño otāraṃ gavesanto vicarati.
  8440. 588440,122,1036,26,40,1,118,12,"Rājāpi niraparādhassa bandhulassa māritakālato paṭṭhāya vippaṭisārī hutvā cittassādaṃ na labhati, rajjasukhaṃ nānubhoti. "
  8441. 588441,122,1036,41,49,1,63,8,Tadā satthā sakyānaṃ medāḷupaṃ nāma nigamaṃ upanissāya viharati.
  8442. 588442,122,1036,50,76,1,190,20,"Rājā tattha gantvā ārāmato avidūre khandhāvāraṃ nivāsetvā,‘‘ mandena parivārena satthāraṃ vandissāmī’’ ti vihāraṃ gantvā pañcarājākakudhabhaṇḍāni dīghakārāyanassa datvā ekakova gandhakuṭiṃ pāvisi. "
  8443. 588443,122,1036,77,91,1,44,4,Sabbaṃ dhammacetiyasutta niyāmena( ma. ni.2.364 ādayo) dīpetabbaṃ.
  8444. 588444,122,1036,92,113,1,194,21,Tasmiṃ gandhakuṭiṃ paviṭṭhe dīghakārāyano tāni pañca rājakakudhabhaṇḍāni gahetvā viṭaṭūbhaṃ rājānaṃ katvā rañño ekaṃ assaṃ ekañca upaṭṭhānakārikaṃ mātugāmaṃ ṭhapetvā nivattetvā sāvatthiṃ agamāsi.
  8445. 588445,122,1037,2,46,1,321,38,"Rājā satthārā saddhiṃ piyakathaṃ kathetvā satthāraṃ vanditvā nikkhanto senaṃ adisvā taṃ mātugāmaṃ pucchitvā taṃ pavattiṃ sutvā,‘‘ ahaṃ bhāgineyyaṃ ādāya gantvā, viṭaṭūbhaṃ gahessāmī’’ ti rājagahanagaraṃ gacchanto vikāle dvāresu pidahitesu nagaraṃ patvā ekissā sālāya nipajjitvā vātātapehi kilanto rattibhāge tattheva kālamakāsi. "
  8446. 588446,122,1037,47,68,1,110,14,"Vibhātāya rattiyā,‘‘ deva, kosalanarinda anātho jātosī’’ ti vippalapantiyā tassā itthiyā saddaṃ sutvā rañño ārocesuṃ. "
  8447. 588447,122,1037,69,75,1,52,6,So mātulassa mahantena sakkārena sarīrakiccaṃ kāresi.
  8448. 588448,122,1038,2,20,1,98,13,Viṭaṭūbhopi rajjaṃ labhitvā taṃ veraṃ saritvā‘‘ sabbepi sākiye māressāmī’’ ti mahatiyā senāya nikkhami.
  8449. 588449,122,1038,21,58,1,286,29,"Taṃ divasaṃ satthā paccūsakāle lokaṃ volokento ñātisaṅghassa vināsaṃ disvā,‘‘ ñātisaṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā pubbaṇhasamaye piṇḍāya caritvā, piṇḍapātapaṭikkanto gandhakuṭiyaṃ sīhaseyyaṃ kappetvā, sāyanhasamaye ākāsena gantvā, kapilavatthusāmante ekasmiṃ kabaracchāye rukkhamūle nisīdi. "
  8450. 588450,122,1038,59,66,1,64,7,Tato viṭaṭūbhassa rajjasīmāya mahanto sandacchāyo nigrodho atthi.
  8451. 588451,122,1038,67,127,1,352,40,"Viṭaṭūbho satthāraṃ disvā upasaṅkamitvā vanditvā,‘‘ bhante, kiṃ kāraṇā evarūpāya uṇhavelāya imasmiṃ kabaracchāye rukkhamūle nisīdatha, etasmiṃ sandacchāye nigrodhamūle nisīdatha, bhante’’ ti vatvā,‘‘ hotu, mahārāja, ñātakānaṃ chāyā nāma sītalā’’ ti vutte,‘‘ ñātakānurakkhanatthāya satthā āgato bhavissatī’’ ti cintetvā satthāraṃ vanditvā nivattitvā sāvatthiṃyeva paccāgami. "
  8452. 588452,122,1038,128,132,1,36,4,Satthāpi uppatitvā jetavanameva gato.
  8453. 588453,122,1039,2,13,1,90,11,Rājā sākiyānaṃ dosaṃ saritvā dutiyampi nikkhamitvā tatheva satthāraṃ passitvā puna nivatti.
  8454. 588454,122,1039,14,21,1,64,7,Tatiyavārepi nikkhamitvā tatheva satthāraṃ passitvā puna nivatti.
  8455. 588455,122,1039,22,38,1,171,16,Catutthavāre pana tasmiṃ nikkhante satthā sākiyānaṃ pubbakammaṃ oloketvā tesaṃ ekadivasaṃ nadiyaṃ visapakkhipanapāpakammassa appaṭibāhiyabhāvaṃ ñatvā catutthavāre nāgamāsi.
  8456. 588456,122,1039,39,51,1,60,7,Viṭaṭūbho‘‘ sākiye ghātessāmī’’ ti mahantena balakāyena nikkhami.
  8457. 588457,122,1039,52,64,1,94,11,"Sammāsambuddhassa pana ñātakā asattaghātakā nāma, attanā marantāpi paresaṃ jīvitaṃ na voropenti. "
  8458. 588458,122,1039,65,67,1,13,2,Te cintayiṃsu–
  8459. 588459,122,1039,68,98,1,179,23,"‘‘ mayaṃ susikkhitā katahatthā katūpāsanā mahissāsā, na kho pana sakkā amhehi paraṃ jīvitā voropetuṃ, attano kammaṃ dassetvā palāpessāmā’’ ti te katasannāhā nikkhamitvā yuddhaṃ ārabhiṃsu. "
  8460. 588460,122,1039,99,109,1,108,9,"Tehi khittā sarā viṭaṭūbhassa purisānaṃ antarantarena gacchanti, phalakantarakaṇṇachiddantarādīhi nikkhamanti. "
  8461. 588461,122,1039,110,129,1,94,14,"Viṭaṭūbho disvā nanu bhaṇe‘‘ sākiyā asattaghātakāmhā’’ ti vadanti, atha ca pana me purise nāsentīti. "
  8462. 588462,122,1040,2,8,1,23,5,Atha naṃ eko puriso āha–
  8463. 588463,122,1040,9,19,1,30,5,"‘‘ kiṃ sāmi, nivattitvā olokesī’’ ti?"
  8464. 588464,122,1040,20,29,1,27,5,‘‘ Sākiyā me purise nāsentī’’ ti.
  8465. 588465,122,1040,30,38,1,37,6,‘‘ Tumhākaṃ koci puriso mato nāma natthi.
  8466. 588466,122,1040,39,45,1,21,4,Iṅgha te gaṇāpethā’’ ti.
  8467. 588467,122,1040,46,51,1,34,5,Gaṇāpento ekassapi khayaṃ na passi.
  8468. 588468,122,1040,52,81,1,143,21,"So tato nivattitvā‘‘ ye ye pana bhaṇe‘ sākiyamhā’ ti bhaṇanti, sabbe māretha, mātāmahassa pana mahānāmasakkassa santike ṭhitānaṃ jīvitaṃ dethā’’ ti āha. "
  8469. 588469,122,1040,82,93,1,85,10,"Sākiyā gahetabbagahaṇaṃ apassantā ekacce tiṇaṃ ḍaṃsitvā, ekacce naḷaṃ gahetvā aṭṭhaṃsu."
  8470. 588470,122,1040,94,126,1,120,20,"‘‘ Tumhe sākiyā, no’’ ti pucchitā yasmā te marantāpi musāvādaṃ na bhaṇanti, tasmā tiṇaṃ ḍaṃsitvā ṭhitā‘‘ no sāko, tiṇan’’ ti vadanti. "
  8471. 588471,122,1040,127,140,1,43,8,"Naḷaṃ gahetvā ṭhitā‘‘ no sāko, naḷo’’ ti vadanti. "
  8472. 588472,122,1040,141,151,1,54,9,"Ye ca mahānāmassa santike ṭhitā, te ca jīvitaṃ labhiṃsu. "
  8473. 588473,122,1040,152,178,1,206,24,"Tesu tiṇaṃ ḍaṃsitvā ṭhitā tiṇasākiyā nāma, naḷaṃ gahetvā ṭhitā naḷasākiyā nāma jātāti, viṭaṭūbho avasese khīrapakepi dārake avissajjetvā ghātāpento lohitanadiṃ pavattetvā tesaṃ galalohitena phalakaṃ dhovāpesi. "
  8474. 588474,122,1040,179,183,1,39,4,Evaṃ sākiyavaṃso viṭaṭūbhena upacchinno.
  8475. 588475,122,1041,2,28,1,155,18,So mahānāmasakkaṃ gāhāpetvā nivatto‘‘ pātarāsavelāya pātarāsaṃ karissāmī’’ ti ekasmiṃ ṭhāne otaritvā bhojane upanīte‘‘ ekatova bhuñjissāmā’’ ti ayyakaṃ pakkosāpesi.
  8476. 588476,122,1041,29,37,1,64,8,Khattiyā pana jīvitaṃ cajantāpi dāsiputtehi saddhiṃ na bhuñjanti.
  8477. 588477,122,1041,38,54,1,74,10,"Tasmā mahānāmo ekaṃ saraṃ oloketvā‘‘ kiliṭṭhagattomhi, nhāyissāmi, tātā’’ ti āha."
  8478. 588478,122,1041,55,65,1,24,4,"‘‘ Sādhu, ayyaka, nhāyathā’’ ti. "
  8479. 588479,122,1041,66,92,1,145,21,"So‘‘ ayaṃ maṃ ekato abhuñjantaṃ ghātessati, sayameva me mataṃ seyyo’’ ti kese muñcitvā agge gaṇṭhiṃ katvā kesesu pādaṅguṭṭhake pavesetvā udake nimujji. "
  8480. 588480,122,1041,93,98,1,47,5,Tassa guṇatejena nāgabhavanaṃ uṇhākāraṃ dassesi.
  8481. 588481,122,1041,99,120,1,118,17,Nāgarājā‘‘ kiṃ nu kho’’ ti upadhārento taṃ ñatvā tassa santikaṃ āgantvā taṃ attano phaṇe nisīdāpetvā nāgabhavanaṃ pavesesi.
  8482. 588482,122,1041,121,126,1,33,5,So dvādassa vassāni tattheva vasi.
  8483. 588483,122,1041,127,142,1,83,10,"Viṭaṭūbhopi‘‘ mayhaṃ ayyako idāni āgamissati, idāni āgamissatī’’ ti āgamayamānova nisīdi. "
  8484. 588484,122,1041,143,159,1,111,12,Tasmiṃ aticirāyante saraṃ vicināpetvā dīpālokena purisabbhantarānipi oloketvā adisvā‘‘ gato bhavissatī’’ ti pakkāmi.
  8485. 588485,122,1041,160,168,1,52,6,So rattibhāge aciravatiṃ patvā khandhāvāraṃ nivāsesi.
  8486. 588486,122,1041,169,192,1,187,18,"Ekacce antonadiyaṃ vālukāpuline nipajjiṃsu , ekacce bahithale, antonipannesupi pubbe akatapāpakammā atthi, bahinipannesupi pubbe katapāpakammā atthi, tesaṃ nipannaṭṭhānesu kipillikā uṭṭhahiṃsu. "
  8487. 588487,122,1041,193,216,1,167,17,"Te‘‘ mayhaṃ nipannaṭṭhāne kipillikā, mayhaṃ nipannaṭṭhāne kipillikā’’ ti uṭṭhahitvā akatapāpakammā uttaritvā thale nipajjiṃsu, katapāpakammā otaritvā vālukāpuline nipajjiṃsu. "
  8488. 588488,122,1041,217,223,1,51,6,Tasmiṃ khaṇe mahāmegho uṭṭhahitvā ghanavassaṃ vassi.
  8489. 588489,122,1041,224,232,1,66,8,Nadiyā ogho āgantvā viṭaṭūbhaṃ saddhiṃ parisāya samuddameva pāpesi.
  8490. 588490,122,1041,233,237,1,41,4,Sabbe tattha macchakacchapabhakkhā ahesuṃ.
  8491. 588491,122,1042,2,24,1,124,15,"Mahājano kathaṃ samuṭṭhāpesi‘‘ sākiyānaṃ maraṇaṃ ayuttaṃ,‘ evaṃ nāma koṭṭetvā koṭṭetvā sākiyā māretabbā’ ti ananucchavikametan’’ ti. "
  8492. 588492,122,1042,25,51,1,150,19,"Satthā taṃ kathaṃ sutvā,‘‘ bhikkhave, imasmiṃ attabhāve kiñcāpi sākiyānaṃ evaṃ maraṇaṃ ayuttaṃ, pubbe katapāpakammavasena pana yuttamevetehi laddhan’’ ti āha."
  8493. 588493,122,1042,52,65,1,35,7,"‘‘ Kiṃ pana, bhante, ete pubbe akaṃsū’’ ti? "
  8494. 588494,122,1042,66,72,1,45,6,Sabbe ekato hutvā nadiyaṃ visaṃ pakkhipiṃsūti.
  8495. 588495,122,1042,73,78,1,57,5,Punekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ–
  8496. 588496,122,1042,79,100,1,143,16,‘‘ viṭaṭūbho ettake sākiye māretvā āgacchanto attano manorathe matthakaṃ appatteyeva ettakaṃ janaṃ ādāya mahāsamudde macchakacchapabhakkho jāto’’ ti .
  8497. 588497,122,1042,101,150,1,277,34,"Satthā āgantvā‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ imesaṃ sattānaṃ manorathe matthakaṃ appatteyeva maccurājā suttaṃ gāmaṃ ajjhottharanto mahogho viya jīvitindriyaṃ chinditvā catūsu apāyasamuddesu nimujjāpetī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8498. 588498,122,1043,2,4,1,0,0,47.
  8499. 588499,122,1044,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Pupphāni heva pacinantaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ; "
  8500. 588500,122,1045,2,12,1,46,7,"Suttaṃ gāmaṃ mahoghova, maccu ādāya gacchatī’’ ti. "
  8501. 588501,122,1046,2,11,1,69,9,Tattha byāsattamanasaṃ naran ti sampatte vā asampatte vā laggamānasaṃ.
  8502. 588502,122,1046,12,74,1,433,49,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yathā mālākāro pupphārāmaṃ pavisitvā‘‘ pupphāni pacinissāmī’’ ti tato pupphāni gahetvā aññamaññaṃ vā gacchaṃ patthento sakale pupphārāme manaṃ peseti,‘‘ ito cito ca pupphāni pacinissāmī’’ ti tato pupphāni aggahetvā aññattha manaṃ pesesi, tameva gacchaṃ pacinanto pamādamāpajjati, evameva ekacco pupphārāmasadisaṃ pañcakāmaguṇamajjhaṃ otaritvā manoramaṃ rūpaṃ labhitvā manoramānaṃ saddagandharasaphoṭṭhabbānaṃ aññataraṃ pattheti. "
  8503. 588503,122,1046,75,95,1,127,17,"Añño tesu vā aññataraṃ labhitvā aññataraṃ pattheti , rūpameva vā labhitvā aññaṃ apatthento tameva assādeti, saddādīsu vā aññataraṃ. "
  8504. 588504,122,1046,96,115,1,218,17,"Eseva nayo gomahiṃsadāsidāsakhettavatthugāmanigamajanapadādīsu, pabbajitānampi pariveṇavihārapattacīvarādīsūti evaṃ pañcakāmaguṇasaṅkhātāni pupphāni eva pacinantaṃ sampatte vā asampatte vā kāmaguṇe byāsattamanasaṃ naraṃ. "
  8505. 588505,122,1046,116,134,1,132,17,"Suttaṃ gāman ti gāmassa gehabhittiādīnaṃ pana supanavasena supanaṃ nāma natthi, sattānaṃ pana suttapamattataṃ upādāya sutto nāma hoti. "
  8506. 588506,122,1046,135,146,1,80,11,Evaṃ suttaṃ gāmaṃ dve tīṇi yojanāni āyatagambhīro mahoghova maccu ādāya gacchati.
  8507. 588507,122,1046,147,171,1,237,23,"Yathā so mahogho itthipurisagomahiṃsakukkuṭādīsu kiñci anavasesetvā sabbaṃ taṃ gāmaṃ samuddaṃ pāpetvā macchakacchapabhakkhaṃ karoti, evameva byāsattamanasaṃ naraṃ maccu ādāya jīvitindriyamassa chinditvā catūsu apāyasamuddesu nimujjāpetīti. "
  8508. 588508,122,1047,2,6,1,42,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  8509. 588509,122,1047,7,11,1,34,4,Mahājanassa sātthikā desanā jātāti.
  8510. 588510,122,1048,2,4,1,23,2,Viṭaṭūbhavatthu tatiyaṃ.
  8511. 588511,122,1049,2,4,1,22,2,4 . Patipūjikakumārivatthu
  8512. 588512,122,1050,2,15,1,106,12,Pupphāni {hevā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto patipūjikaṃ nāma kumārikaṃ ārabbha kathesi.
  8513. 588513,122,1050,16,20,1,36,3,Vatthu tāvatiṃsadevaloke samuṭṭhitaṃ.
  8514. 588514,122,1051,2,10,1,74,8,Tattha kira mālabhārī nāma devaputto accharāsahassaparivuto uyyānaṃ pāvisi.
  8515. 588515,122,1051,11,24,1,112,12,"Pañcasatā devadhītaro rukkhaṃ āruyha pupphāni pātenti, pañcasatā patitāni pupphāni gahetvā devaputtaṃ alaṅkaronti. "
  8516. 588516,122,1051,25,35,1,72,9,"Tāsu ekā devadhītā rukkhasākhāyameva cutā, sarīraṃ dīpasikhā viya nibbāyi. "
  8517. 588517,122,1051,36,62,1,206,21,Sā sāvatthiyaṃ ekasmiṃ kulagehe paṭisandhiṃ gahetvā jātakāle jātissarā hutvā‘‘ mālabhārīdevaputtassa bhariyāmhī’’ ti anussarantī vuḍḍhimanvāya gandhamālādīhi pūjaṃ katvā sāmikassa santike abhinibbattiṃ patthesi.
  8518. 588518,122,1051,63,83,1,149,15,"Sā soḷasavassakāle parakulaṃ gatāpi salākabhattapakkhikabhattavassāvāsikādīni datvā,‘‘ ayaṃ me sāmikassa santike nibbattanatthāya paccayo hotū’’ ti vadati. "
  8519. 588519,122,1051,84,100,1,96,12,Athassā bhikkhū‘‘ ayaṃ kumārikā uṭṭhāya samuṭṭhāya patimeva patthetīti patipūjikā’’ ti nāmaṃ kariṃsu.
  8520. 588520,122,1051,101,111,1,75,8,"Sāpi nibaddhaṃ āsanasālaṃ paṭijaggati, pānīyaṃ upaṭṭhapeti, āsanāni paññapeti. "
  8521. 588521,122,1051,112,130,1,108,12,"Aññepi manussā salākabhattādīni dātukāmā,‘‘ amma, imānipi bhikkhusaṅghassa paṭipādeyyāsī’’ ti vatvā āharitvā denti. "
  8522. 588522,122,1051,131,156,1,88,9,Sāpi etena niyāmena āgacchantī gacchantī ekapadavāre chapaññāsa kusaladhamme( dha. sa.1; dha. sa. aṭṭha.1 yevāpanakavaṇṇanā) paṭilabhati.
  8523. 588523,122,1051,157,161,1,33,4,Tassā kucchiyaṃ gabbho patiṭṭhahi.
  8524. 588524,122,1051,162,166,1,32,4,Sā dasamāsaccayena puttaṃ vijāyi.
  8525. 588525,122,1051,167,175,1,65,8,Tassa padasā gamanakāle aññampi aññampīti cattāro putte paṭilabhi.
  8526. 588526,122,1052,2,26,1,175,22,Sā ekadivasaṃ dānaṃ datvā pūjaṃ katvā dhammaṃ sutvā sikkhāpadāni rakkhitvā divasapariyosāne taṃ khaṇaṃ nibbattena kenaci rogena kālaṃ katvā attano sāmikasseva santike nibbatti.
  8527. 588527,122,1052,27,33,1,48,6,Itarāpi ettakaṃ kālaṃ devaputtaṃ alaṅkaronti eva.
  8528. 588528,122,1052,34,51,1,71,12,"Devaputto taṃ disvā‘‘ tvaṃ pātova paṭṭhāya na dissasi, kuhiṃ gatāsī’’ ti āha."
  8529. 588529,122,1052,52,59,1,15,3,‘‘ Cutāmhi sāmī’’ ti.
  8530. 588530,122,1052,60,67,1,13,3,‘‘ Kiṃ vadesī’’ ti?
  8531. 588531,122,1052,68,76,1,16,3,"‘‘ Evametaṃ, sāmī’’ ti."
  8532. 588532,122,1052,77,84,1,19,3,‘‘ Kuhiṃ nibbattāsī’’ ti?
  8533. 588533,122,1052,85,92,1,23,3,‘‘ Sāvatthiyaṃ kulagehe’’ ti.
  8534. 588534,122,1052,93,102,1,32,5,‘‘ Kittakaṃ kālaṃ tattha ṭhitāsī’’ ti?
  8535. 588535,122,1052,103,129,1,185,21,"‘‘ Dasamāsaccayena mātu kucchito nikkhamitvā soḷasavassakāle parakulaṃ gantvā cattāro putte vijāyitvā dānādīni puññāni katvā tumhe patthetvā āgantvā tumhākameva santike nibbattāmhi, sāmī’’ ti."
  8536. 588536,122,1052,130,138,1,26,4,‘‘ Manussānaṃ kittakaṃ āyū’’ ti?
  8537. 588537,122,1052,139,145,1,18,2,‘‘ Vassasatamattan’’ ti.
  8538. 588538,122,1052,146,152,1,13,2,‘‘ Ettakamevā’’ ti?
  8539. 588539,122,1052,153,161,1,11,3,"‘‘ Āma, sāmī’’ ti."
  8540. 588540,122,1052,162,182,1,112,15,"‘‘ Ettakaṃ āyuṃ gahetvā nibbattamanussā kiṃ nu kho suttapamattā kālaṃ atikkāmenti, udāhu dānādīni puññāni karontī’’ ti."
  8541. 588541,122,1052,183,191,1,16,3,"‘‘ Kiṃ vadetha, sāmi’’?"
  8542. 588542,122,1052,192,209,1,83,12,"‘‘ Asaṅkhyeyyaṃ āyuṃ gahetvā nibbattā viya ajarāmarā viya ca niccaṃ pamattā, manussā’’ ti. "
  8543. 588543,122,1052,210,231,1,154,16,"Mālabhārīdevaputtassa mahāsaṃvego udapādi‘‘ vassasatamattamāyuṃ gahetvā nibbattamanussā kira pamattā nipajjitvā niddāyanti, kadā nu kho dukkhā muccissantī’’ ti? "
  8544. 588544,122,1052,232,266,1,254,27,"Manussānaṃ pana vassasataṃ tāvatiṃsānaṃ devānaṃ eko rattindivo, tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso, tena māsena dvādasamāsiko saṃvaccharo, tena saṃvaccharena dibbavassasahassaṃ āyuppamāṇaṃ , taṃ manussagaṇanāya tisso vassakoṭiyo, saṭṭhi ca vassasatasahassāni honti. "
  8545. 588545,122,1052,267,275,1,74,8,Tasmā tassa devaputtassa ekadivasopi nātikkanto muhuttasadisova kālo ahosi.
  8546. 588546,122,1052,276,282,1,52,6,Evaṃ appāyukamanussānaṃ pamādo nāma ativiya ayuttoti.
  8547. 588547,122,1053,2,24,1,132,15,"Punadivase bhikkhū gāmaṃ paviṭṭhā āsanasālaṃ apaṭijaggitaṃ, āsanāni apaññattāni, pānīyaṃ anuṭṭhapitaṃ disvā,‘‘ kahaṃ patipūjikā’’ ti āhaṃsu."
  8548. 588548,122,1053,25,43,1,87,12,"‘‘ Bhante, kahaṃ tumhe taṃ dakkhissatha, hiyyo ayyesu bhuñjitvā gatesu sāyanhasamaye matā’’ ti. "
  8549. 588549,122,1053,44,54,1,82,10,Taṃ sutvā puthujjanā bhikkhū tassā upakāraṃ sarantā assūni sandhāretuṃ nāsakkhiṃsu.
  8550. 588550,122,1053,55,58,1,34,3,Khīṇāsavānaṃ dhammasaṃvego udapādi.
  8551. 588551,122,1053,59,67,1,65,8,Te bhattakiccaṃ katvā vihāraṃ gantvā satthāraṃ vanditvā pucchiṃsu–
  8552. 588552,122,1053,68,94,1,136,19,"‘‘ bhante, patipūjikā nāma upāsikā uṭṭhāya samuṭṭhāya nānappakārāni puññāni katvā sāmikameva patthesi, sā idāni matā, kahaṃ nu kho nibbattā’’ ti?"
  8553. 588553,122,1053,95,105,1,39,5,"‘‘ Attano sāmikasseva santike, bhikkhave’’ ti."
  8554. 588554,122,1053,106,117,1,34,5,"‘‘ Natthi, bhante, sāmikassa santike’’ ti."
  8555. 588555,122,1053,118,147,1,173,21,"‘‘ Na sā, bhikkhave, etaṃ sāmikaṃ pattheti, tāvatiṃsabhavane tassā mālabhārīdevaputto nāma sāmiko, sā tassa pupphapilandhanaṭṭhānato cavitvā puna gantvā tasseva santike nibbattā’’ ti."
  8556. 588556,122,1053,148,157,1,19,4,"‘‘ Evaṃ kira, bhante’’ ti."
  8557. 588557,122,1053,158,166,1,16,3,"‘‘ Āma, bhikkhave’’ ti."
  8558. 588558,122,1053,167,187,1,90,12,"‘‘ Aho parittaṃ, bhante, sattānaṃ jīvitaṃ, pātova amhe parivisitvā sāyaṃ uppannabyādhinā matā’’ ti. "
  8559. 588559,122,1053,188,224,1,203,28,"Satthā‘‘ āma, bhikkhave, parittaṃ sattānaṃ jīvitaṃ nāma, teneva ime satte vatthukāmehi ceva kilesakāmehi ca atitte eva antako attano vase vattetvā kandante paridevante gahetvā gacchatī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8560. 588560,122,1054,2,4,1,0,0,48.
  8561. 588561,122,1055,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Pupphāni heva pacinantaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ; "
  8562. 588562,122,1056,2,11,1,41,6,"Atittaṃyeva kāmesu, antako kurute vasan’’ ti. "
  8563. 588563,122,1057,2,18,1,154,15,Tattha pupphāni heva pacinantan ti pupphārāme mālākāro nānāpupphāni viya attabhāvapaṭibaddhāni ceva upakaraṇapaṭibaddhāni ca kāmaguṇapupphāni ocinantameva .
  8564. 588564,122,1057,19,29,1,103,9,"Byāsattamanasaṃ naran ti asampattesu patthanāvasena, sampattesu gedhavasena vividhenākārena āsattacittaṃ. "
  8565. 588565,122,1057,30,41,1,118,10,Atittaṃyeva {kāmesū}ti vatthukāmakilesakāmesu pariyesanenapi paṭilābhenapi paribhogenapi nidhānenapi atittaṃ eva samānaṃ.
  8566. 588566,122,1057,42,56,1,113,14,Antako kurute vasan ti maraṇasaṅkhāto antako kandantaṃ paridevantaṃ gahetvā gacchanto attano vasaṃ pāpetīti attho.
  8567. 588567,122,1058,2,11,1,77,8,"Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā, desanā mahājanassa sātthikā jātāti. "
  8568. 588568,122,1059,2,4,1,32,2,Patipūjikakumārivatthu catutthaṃ.
  8569. 588569,122,1060,2,4,1,28,2,5 . Macchariyakosiyaseṭṭhivatthu
  8570. 588570,122,1061,2,14,1,114,12,Yathāpi bhamaro pupphan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto macchariyakosiyaseṭṭhiṃ ārabbha kathesi.
  8571. 588571,122,1061,15,19,1,33,4,Tassa vatthu rājagahe samuṭṭhitaṃ.
  8572. 588572,122,1062,2,10,1,57,7,Rājagahanagarassa kira avidūre sakkāraṃ nāma nigamo ahosi.
  8573. 588573,122,1062,11,17,1,65,6,Tattheko macchariyakosiyo nāma seṭṭhi asītikoṭivibhavo paṭivasati.
  8574. 588574,122,1062,18,28,1,64,9,"So tiṇaggena telabindumpi paresaṃ na deti, na attanā paribhuñjati. "
  8575. 588575,122,1062,29,45,1,137,14,"Itissa taṃ vibhavajātaṃ neva puttadārādīnaṃ, na samaṇabrāhmaṇānaṃ atthaṃ anubhoti, rakkhasapariggahitā pokkharaṇī viya aparibhogaṃ tiṭṭhati. "
  8576. 588576,122,1062,46,61,1,211,15,Satthā ekadivasaṃ paccūsasamaye mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya sakalalokadhātuyaṃ bodhaneyyabandhave olokento pañcacattālīsayojanamatthake vasantassa seṭṭhino sapajāpatikassa sotāpattiphalassa upanissayaṃ addasa.
  8577. 588577,122,1062,62,88,1,226,25,Tato purimadivase pana so rājānaṃ upaṭṭhātuṃ rājagehaṃ gantvā rājūpaṭṭhānaṃ katvā āgacchanto ekaṃ chātajjhattaṃ janapadamanussaṃ kummāsapūraṃ kapallakapūvaṃ khādantaṃ disvā tattha pipāsaṃ uppādetvā attano gharaṃ gantvā cintesi–
  8578. 588578,122,1062,89,120,1,215,23,"‘‘ sacāhaṃ kapallakapūvaṃ khāditukāmomhīti vakkhāmi, bahū manussā mayā saddhiṃ khāditukāmā bhavissanti, evaṃ me bahūni tilataṇḍulasappiphāṇitādīni parikkhayaṃ gamissanti, na kassaci kathessāmī’’ ti taṇhaṃ adhivāsento carati. "
  8579. 588579,122,1062,121,128,1,73,7,So gacchante gacchante kāle uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto jāto.
  8580. 588580,122,1062,129,138,1,78,9,Tato taṇhaṃ adhivāsetuṃ asakkonto gabbhaṃ pavisitvā mañcake upagūhitvā nipajji.
  8581. 588581,122,1062,139,147,1,53,7,Evaṃ gatopi dhanahānibhayena na kassaci kiñci kathesi.
  8582. 588582,122,1063,2,22,1,89,13,"Atha naṃ bhariyā upasaṅkamitvā piṭṭhiṃ parimajjitvā,‘‘ kiṃ te, sāmi, aphāsukaṃ jātan’’ ti pucchi."
  8583. 588583,122,1063,23,33,1,30,6,‘‘ Na me kiñci aphāsukaṃ atthī’’ ti.
  8584. 588584,122,1063,34,45,1,28,7,‘‘ Kiṃ nu kho te rājā kupito’’ ti?
  8585. 588585,122,1063,46,55,1,23,5,‘‘ Rājāpi me na kuppatī’’ ti.
  8586. 588586,122,1063,56,72,1,78,12,‘‘ Atha kiṃ te puttadhītāhi vā dāsakammakarādīhi vā kiñci amanāpaṃ kataṃ atthī’’ ti?
  8587. 588587,122,1063,73,80,1,20,3,‘‘ Evarūpampi natthī’’ ti.
  8588. 588588,122,1063,81,91,1,31,6,‘‘ Kismiñci pana te taṇhā atthī’’ ti?
  8589. 588589,122,1063,92,116,1,122,18,"Evaṃ vuttepi dhanahānibhayena kiñci avatvā nissaddova nipajji, atha naṃ bhariyā‘‘ kathehi, sāmi kismiñci te taṇhā atthī’’ ti āha. "
  8590. 588590,122,1063,117,130,1,49,9,So vacanaṃ parigilanto viya‘‘ atthi me taṇhā’’ ti āha.
  8591. 588591,122,1063,131,140,1,17,4,"‘‘ Kiṃ taṇhā, sāmī’’ ti?"
  8592. 588592,122,1063,141,148,1,32,3,‘‘ Kapallakapūvaṃ khāditukāmomhī’’ ti.
  8593. 588593,122,1063,149,169,1,109,14,"‘‘ Atha kimatthaṃ me na kathesi, kiṃ tvaṃ daliddosi, idāni sakalanigamavāsīnaṃ pahonake kapallakapūve pacissāmī’’ ti."
  8594. 588594,122,1063,170,183,1,47,8,"‘‘ Kiṃ te etehi, attano kammaṃ katvā khādissantī’’ ti?"
  8595. 588595,122,1063,184,194,1,46,6,‘‘ Tena hi ekaracchavāsīnaṃ pahonake pacissāmī’’ ti.
  8596. 588596,122,1063,195,203,1,34,4,‘‘ Jānāmahaṃ tava mahaddhanabhāvan’’ ti.
  8597. 588597,122,1063,204,215,1,54,7,‘‘ Imasmiṃ gehasāmante sabbesaṃ pahonakaṃ katvā pacāmī’’ ti.
  8598. 588598,122,1063,216,224,1,36,4,‘‘ Jānāmahaṃ tava mahajjhāsayabhāvan’’ ti.
  8599. 588599,122,1063,225,237,1,56,8,‘‘ Tena hi te puttadāramattasseva pahonakaṃ katvā pacāmī’’ ti.
  8600. 588600,122,1063,238,246,1,15,4,‘‘ Kiṃ te etehī’’ ti?
  8601. 588601,122,1063,247,259,1,52,8,‘‘ Kiṃ pana tuyhañca mayhañca pahonakaṃ katvā pacāmī’’ ti?
  8602. 588602,122,1063,260,269,1,21,4,‘‘ Tvaṃ kiṃ karissasī’’ ti ?
  8603. 588603,122,1063,270,282,1,47,8,‘‘ Tena hi ekakasseva te pahonakaṃ katvā pacāmī’’ ti.
  8604. 588604,122,1063,283,290,1,40,5,‘‘ Imasmiṃ ṭhāne pacamāne bahū paccāsīsanti.
  8605. 588605,122,1063,291,314,1,199,20,"Sakalataṇḍule ṭhapetvā bhinnataṇḍule ca uddhanakapallāni ca ādāya thokaṃ khīrasappimadhuphāṇitañca gahetvā sattabhūmikassa pāsādassa uparimatalaṃ āruyha paca, tatthāhaṃ ekakova nisīditvā khādissāmī’’ ti. "
  8606. 588606,122,1063,315,346,1,228,26,"Sā‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā gahetabbaṃ gāhāpetvā pāsādaṃ abhiruyha dāsiyo vissajjetvā seṭṭhiṃ pakkosāpesi, so ādito paṭṭhāya dvārāni pidahanto sabbadvāresu sūcighaṭikaṃ datvā sattamatalaṃ abhiruhitvā tatthapi dvāraṃ pidahitvā nisīdi. "
  8607. 588607,122,1063,347,356,1,72,9,Bhariyāpissa uddhane aggiṃ jāletvā kapallaṃ āropetvā pūve pacituṃ ārabhi.
  8608. 588608,122,1064,2,9,1,49,5,Atha satthā pātova mahāmoggallānattheraṃ āmantesi–
  8609. 588609,122,1064,10,65,1,404,44,"‘‘ eso, moggallāna, rājagahassa avidūre sakkāranigame macchariyaseṭṭhi‘ kapallakapūve khādissāmī’ ti aññesaṃ dassanabhayena sattabhūmike pāsāde kapallakapūve pacāpeti, tvaṃ tattha gantvā seṭṭhiṃ dametvā nibbisevanaṃ katvā ubhopi jāyampatike pūve ca khīrasappimadhuphāṇitāni ca gāhāpetvā attano balena jetavanaṃ ānehi, ajjāhaṃ pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ vihāre eva nisīdissāmi, pūveheva bhattakiccaṃ karissāmī’’ ti. "
  8610. 588610,122,1065,2,30,1,179,22,"Thero ‘‘ sādhu, bhante’’ ti satthu vacanaṃ sampaṭicchitvā tāvadeva iddhibalena taṃ nigamaṃ gantvā tassa pāsādassa sīhapañjaradvāre sunivattho supāruto ākāse eva maṇirūpakaṃ viya aṭṭhāsi. "
  8611. 588611,122,1065,31,36,1,46,5,Mahāseṭṭhino theraṃ disvāva hadayamaṃsaṃ kampi.
  8612. 588612,122,1065,37,49,1,105,11,"So ahaṃ evarūpānaṃyeva dassanabhayena imaṃ ṭhānamāgato, ayañca bhikkhu ākāsenāgantvā vātapānadvāre ṭhitoti. "
  8613. 588613,122,1065,50,59,1,93,9,So gahetabbagahaṇaṃ apassanto aggimhi pakkhittaloṇasakkharā viya dosena taṭataṭāyanto evamāha–
  8614. 588614,122,1065,60,79,1,95,13,"‘‘ samaṇa, ākāse ṭhatvāpi kiṃ labhissasi, ākāse apade padaṃ dassetvā caṅkamantopi neva labhissasī’’ ti. "
  8615. 588615,122,1065,80,86,1,41,6,Thero tasmiṃ eva ṭhāne aparāparaṃ caṅkami.
  8616. 588616,122,1065,87,103,1,86,11,"Seṭṭhi‘‘ caṅkamanto kiṃ labhissasi, ākāse pallaṅkena nisīdantopi na labhissasiyevā’’ ti āha. "
  8617. 588617,122,1065,104,108,1,32,4,Thero pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdi.
  8618. 588618,122,1065,109,128,1,93,14,"Atha naṃ‘‘ ākāse nisinno kiṃ labhissasi, āgantvā vātapānassa ummāre ṭhitopi na labhissasī’’ ti āha. "
  8619. 588619,122,1065,129,132,1,18,3,Thero ummāre ṭhito.
  8620. 588620,122,1065,133,148,1,67,10,"‘‘ Ummāre ṭhitopi kiṃ labhissasi, dhūmāyantopi na labhissasi evā’’ ti āha. "
  8621. 588621,122,1065,149,151,1,15,2,Theropi dhūmāyi.
  8622. 588622,122,1065,152,155,1,27,3,Sakalapāsādo ekadhūmo ahosi.
  8623. 588623,122,1065,156,195,1,202,27,"Seṭṭhino akkhīnaṃ sūciyā vijjhanakālo viya ahosi, gehajjhāyanabhayena pana‘‘ tvaṃ pajjalantopi na labhissasī’’ ti avatvā‘‘ ayaṃ samaṇo suṭṭhu laggo, aladdhā na gamissati , ekamassa pūvaṃ dāpessāmī’’ ti bhariyaṃ āha–"
  8624. 588624,122,1065,196,209,1,65,9,‘‘ bhadde ekaṃ khuddakapūvaṃ pacitvā samaṇassa datvā uyyojehi nan’’ ti.
  8625. 588625,122,1065,210,224,1,104,13,"Sā thokaṃ eva piṭṭhaṃ kapallapātiyaṃ pakkhipi, mahāpūvo hutvā sakalapātiṃ pūretvā uddhumāto hutvā aṭṭhāsi. "
  8626. 588626,122,1066,2,27,1,146,19,"Seṭṭhi taṃ disvā‘‘ bahuṃ tayā piṭṭhaṃ gahitaṃ bhavissatī’’ ti sayameva dabbikaṇṇena thokaṃ piṭṭhaṃ gahetvā pakkhipi, pūvo purimapūvato mahantataro jāto . "
  8627. 588627,122,1066,28,37,1,47,8,"Evaṃ yaṃ yaṃ pacati, so so mahantamahantova hoti. "
  8628. 588628,122,1066,38,42,1,24,4,So nibbinno bhariyaṃ āha–
  8629. 588629,122,1066,43,54,1,32,6,"‘‘ bhadde, imassa ekaṃ pūvaṃ dehī’’ ti. "
  8630. 588630,122,1066,55,63,1,62,8,Tassā pacchito ekaṃ pūvaṃ gaṇhantiyā sabbe ekābaddhā allīyiṃsu.
  8631. 588631,122,1066,64,67,1,14,3,Sā seṭṭhiṃ āha–
  8632. 588632,122,1066,68,84,1,53,10,"‘‘ sāmi, sabbe pūvā ekato laggā, visuṃ kātuṃ na sakkomī’’ ti."
  8633. 588633,122,1066,85,95,1,37,6,‘‘ Ahaṃ karissāmī’’ ti sopi kātuṃ nāsakkhi.
  8634. 588634,122,1066,96,105,1,65,8,Ubhopi janā koṭiyaṃ gahetvā kaḍḍhantāpi viyojetuṃ nāsakkhiṃsu eva .
  8635. 588635,122,1066,106,116,1,78,9,"Athassa pūvehi saddhiṃ vāyamantasseva sarīrato sedā mucciṃsu, pipāsā upacchijji. "
  8636. 588636,122,1066,117,120,1,17,3,Tato bhariyaṃ āha–
  8637. 588637,122,1066,121,137,1,61,10,"‘‘ bhadde, na me pūvehi attho, pacchiyā saddhiṃyeva imassa dehī’’ ti. "
  8638. 588638,122,1066,138,144,1,43,6,Sā pacchiṃ ādāya theraṃ upasaṅkamitvā adāsi.
  8639. 588639,122,1066,145,172,1,150,19,"Thero ubhinnampi dhammaṃ desesi, tiṇṇaṃ ratanānaṃ guṇaṃ kathesi,‘‘ atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhan’’ ti dinnadānādīnaṃ phalaṃ gaganatale puṇṇacandaṃ viya dassesi. "
  8640. 588640,122,1067,2,20,1,98,13,"Taṃ sutvā pasannacitto hutvā seṭṭhi‘‘ bhante, āgantvā imasmiṃ pallaṅke nisīditvā paribhuñjathā’’ ti āha. "
  8641. 588641,122,1067,21,60,1,212,28,"Thero,‘‘ mahāseṭṭhi, sammāsambuddho‘ pūve khādissāmī’ ti pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ vihāre nisinno, tumhākaṃ ruciyā sati ahaṃ vo nessāmi, seṭṭhibhariyaṃ pūve ca khīrādīni ca gaṇhāpetha, satthu santikaṃ gamissāmā’’ ti āha."
  8642. 588642,122,1067,61,73,1,35,6,"‘‘ Kahaṃ pana, bhante, etarahi satthā’’ ti?"
  8643. 588643,122,1067,74,84,1,61,5,"‘‘ Ito pañcacattālīsayojanamatthake jetavanavihāre, mahāseṭṭhī’’ ti."
  8644. 588644,122,1067,85,98,1,63,8,"‘‘ Bhante, kālaṃ anatikkamitvā ettakaṃ addhānaṃ kathaṃ gamissāmā’’ ti."
  8645. 588645,122,1067,99,134,1,249,27,"‘‘ Mahāseṭṭhi, tumhākaṃ ruciyā sati ahaṃ vo attano iddhibalena nessāmi, tumhākaṃ pāsāde sopānasīsaṃ attano ṭhāne eva bhavissati, sopānapariyosānaṃ pana vo jetavanadvārakoṭṭhake bhavissati, uparipāsādā heṭṭhāpāsādaṃ otaraṇakālamatteneva jetavanaṃ nessāmī’’ ti. "
  8646. 588646,122,1067,135,145,1,30,5,"So‘‘ sādhu, bhante’’ ti sampaṭicchi. "
  8647. 588647,122,1068,2,15,1,89,9,Thero sopānasīsaṃ tattheva katvā‘‘ sopānapādamūlaṃ jetavanadvārakoṭṭhake hotū’’ ti adhiṭṭhāsi.
  8648. 588648,122,1068,16,18,1,13,2,Tatheva ahosi.
  8649. 588649,122,1068,19,29,1,108,10,Iti thero seṭṭhiñca seṭṭhibhariyañca uparipāsādā heṭṭhāpāsādaṃ otaraṇakālato khippataraṃ jetavanaṃ sampāpesi.
  8650. 588650,122,1068,30,36,1,48,6,Te ubhopi satthāraṃ upasaṅkamitvā kālaṃ ārocesuṃ.
  8651. 588651,122,1068,37,44,1,81,7,Satthā bhattaggaṃ pavisitvā paññattavarabuddhāsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena.
  8652. 588652,122,1068,45,51,1,65,5,Mahāseṭṭhi buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dakkhiṇodakaṃ adāsi.
  8653. 588653,122,1068,52,57,1,50,5,Bhariyāpissa tathāgatassa patte pūvaṃ patiṭṭhāpesi.
  8654. 588654,122,1068,58,68,1,74,8,"Satthā attano yāpanamattaṃ gaṇhi, pañcasatā bhikkhūpi yāpanamattaṃ gaṇhiṃsu. "
  8655. 588655,122,1068,69,75,1,61,6,Seṭṭhi khīrasappimadhusakkharādīni dadamāno na khayaṃ agamāsi.
  8656. 588656,122,1068,76,82,1,60,6,Satthā pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ bhattakiccaṃ niṭṭhāpesi.
  8657. 588657,122,1068,83,88,1,48,5,Mahāseṭṭhipi saddhiṃ bhariyāya yāvadatthaṃ khādi.
  8658. 588658,122,1068,89,93,1,35,4,Pūvānaṃ pariyosānameva na paññāyati.
  8659. 588659,122,1068,94,101,1,75,7,Sakalavihāre bhikkhūnañca vighāsādānañca dinnesupi pariyanto na paññāyateva.
  8660. 588660,122,1068,102,115,1,58,8,"‘‘ Bhante, pūvā parikkhayaṃ na gacchantī’’ ti bhagavato ārocesuṃ."
  8661. 588661,122,1068,116,125,1,42,5,‘‘ Tena hi jetavanadvārakoṭṭhake chaḍḍethā’’ ti.
  8662. 588662,122,1068,126,132,1,59,6,Atha ne dvārakoṭṭhakassa avidūre pabbhāraṭṭhāne chaḍḍayiṃsu.
  8663. 588663,122,1068,133,139,1,63,6,Yāvajjatanāpi taṃ ṭhānaṃ kapallakapūvapabbhāran teva paññāyati.
  8664. 588664,122,1068,140,148,1,78,8,Mahāseṭṭhi saha bhariyāya bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  8665. 588665,122,1068,149,151,1,23,2,Bhagavā anumodanamakāsi.
  8666. 588666,122,1068,152,165,1,128,12,Anumodanāvasāne ubhopi sotāpattiphale patiṭṭhāya satthāraṃ vanditvā dvārakoṭṭhake sopānaṃ āruyha attano pāsādeyeva patiṭṭhahiṃsu.
  8667. 588667,122,1069,2,8,1,61,6,Tato paṭṭhāya seṭṭhi asītikoṭidhanaṃ buddhasāsaneyeva vikkiri.
  8668. 588668,122,1069,9,53,1,345,35,"Punadivase sāyanhasamaye dhammasabhāyaṃ sannisinnā bhikkhū‘‘ passathāvuso, mahāmoggallānattherassa ānubhāvaṃ, anupahacca nāma saddhaṃ, anupahacca bhoge macchariyaseṭṭhiṃ muhutteneva dametvā nibbisevanaṃ katvā pūve gāhāpetvā jetavanaṃ ānetvā satthu sammukhaṃ katvā sotāpattiphale patiṭṭhāpesi, aho mahānubhāvo thero’’ ti therassa guṇaṃ kathentā nisīdiṃsu. "
  8669. 588669,122,1069,54,121,1,377,46,"Satthā dibbāya sotadhātuyā kathaṃ sutvā āgantvā,‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ bhikkhave, kuladamakena nāma bhikkhunā anupahacca saddhaṃ, anupahacca bhoge, kulaṃ akilametvā aviheṭhetvā pupphato reṇuṃ gaṇhantena bhamarena viya upasaṅkamitvā buddhaguṇaṃ jānāpetabbaṃ, tādiso mama putto moggallāno’’ ti theraṃ pasaṃsitvā imaṃ gāthamāha– "
  8670. 588670,122,1070,2,4,1,0,0,49.
  8671. 588671,122,1071,2,9,1,45,5,"‘ ‘ Yathāpi bhamaro pupphaṃ, vaṇṇagandhamaheṭhayaṃ; "
  8672. 588672,122,1072,2,12,1,40,7,"Paleti rasamādāya, evaṃ gāme munī care’’ ti. "
  8673. 588673,122,1073,2,8,1,38,5,Tattha {bhamaro}ti yā kāci madhukarajāti.
  8674. 588674,122,1073,9,20,1,98,11,Pupphan ti pupphārāme caranto pupphañca vaṇṇañca gandhañca aheṭhayanto avināsento vicaratīti attho.
  8675. 588675,122,1073,21,65,1,322,38,"{Paletī}ti evaṃ caritvā yāvadatthaṃ rasaṃ pivitvā aparampi madhukaraṇatthāya ādāya paleti, so evaṃ vanagahanaṃ ajjhogāhetvā ekasmiṃ rukkhasusire taṃ rajamissakaṃ rasaṃ ṭhapetvā anupubbena madhurarasaṃ madhuṃ karoti, na tassa pupphārāme vicaritapaccayā pupphaṃ vā vaṇṇagandhaṃ vāssa vigacchati, atha kho sabbaṃ pākatikameva hoti. "
  8676. 588676,122,1073,66,80,1,111,13,Evaṃ gāme munī {care}ti evaṃ sekhāsekhabhedo anāgāriyamuni kulapaṭipāṭiyā gāme bhikkhaṃ gaṇhanto vicaratīti attho.
  8677. 588677,122,1073,81,92,1,71,11,Na hi tassa gāme caraṇapaccayā kulānaṃ saddhāhāni vā bhogahāni vā honti.
  8678. 588678,122,1073,93,97,1,33,4,Saddhāpi bhogāpi pākatikāva honti.
  8679. 588679,122,1073,98,127,1,327,28,"Evaṃ caritvā ca pana nikkhamitvā sekhamuni tāva bahigāme udakaphāsukaṭṭhāne saṅghāṭiṃ paññāpetvā nisinno akkhabhañjanavaṇapaṭicchādanaputtamaṃsūpamādivasena paccavekkhanto piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathārūpaṃ vanasaṇḍaṃ anupavisitvā ajjhattikakammaṭṭhānaṃ sammasanto cattāro magge, cattāri ca sāmaññaphalāni hatthagatāneva karoti. "
  8680. 588680,122,1073,128,132,1,50,3,Asekhamuni pana diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuñjati .
  8681. 588681,122,1073,133,138,1,58,5,Ayamassa bhamarena saddhiṃ madhukaraṇasarikkhatā veditabbā.
  8682. 588682,122,1073,139,143,1,31,4,Idha pana khīṇāsavova adhippeto.
  8683. 588683,122,1074,2,7,1,48,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
  8684. 588684,122,1075,2,35,1,223,26,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ vatvā uttaripi therassa guṇaṃ pakāsetuṃ‘‘ na, bhikkhave, idāneva moggallānena macchariyaseṭṭhi damito, pubbepi naṃ dametvā kammaphalasambandhaṃ jānāpesi evā’’ ti vatvā imamatthaṃ pakāsento atītaṃ āharitvā–"
  8685. 588685,122,1076,2,11,1,41,7,"‘ ‘ Ubho khañjā ubho kuṇī, ubho visamacakkhukā; "
  8686. 588686,122,1077,2,22,1,45,7,"Ubhinnaṃ piḷakā jātā, nāhaṃ passāmi illisan’’ ti.( jā.1.1.78)– "
  8687. 588687,122,1078,2,5,1,28,3,Imaṃ illisajātakaṃ kathesīti.
  8688. 588688,122,1079,2,4,1,37,2,Macchariyakosiyaseṭṭhivatthu pañcamaṃ.
  8689. 588689,122,1080,2,4,1,21,2,6 . Pāveyyakājīvakavatthu
  8690. 588690,122,1081,2,16,1,108,13,Na paresaṃ {vilomānī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto pāveyyaṃ nāma ājīvakaṃ ārabbha kathesi.
  8691. 588691,122,1082,2,12,1,83,9,Sāvatthiyaṃ kirekā gahapatānī puttaṭṭhāne ṭhapetvā pāveyyaṃ nāma ājīvakaṃ paṭijaggi.
  8692. 588692,122,1082,13,32,1,136,14,"Tassānantaragharesu manussā satthu dhammadesanaṃ sutvā āgantvā,‘‘ aho acchariyā buddhānaṃ dhammadesanā’’ ti nānappakārehi buddhaguṇe vaṇṇenti. "
  8693. 588693,122,1082,33,57,1,136,17,"Sā buddhānaṃ guṇakathaṃ sutvā vihāraṃ gantvā dhammaṃ sotukāmā ājīvakassa etamatthaṃ kathetvā,‘‘ gacchissāmi ahaṃ buddhasantikaṃ, ayyā’’ ti āha. "
  8694. 588694,122,1082,58,72,1,67,10,So‘‘ mā gacchāhī’’ ti nivāretvā taṃ punappunaṃ yācamānampi nivāresi eva.
  8695. 588695,122,1082,73,110,1,182,25,"Sā‘‘ ayaṃ mama vihāraṃ gantvā dhammaṃ sotuṃ na deti, satthāraṃ nimantetvā idheva dhammaṃ suṇissāmī’’ ti sāyanhasamaye puttaṃ pakkositvā,‘‘ gaccha, tāta, svātanāya satthāraṃ nimantehī’’ ti pesesi. "
  8696. 588696,122,1082,111,120,1,77,9,So gacchanto paṭhamataraṃ ājīvakassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā taṃ vanditvā nisīdi.
  8697. 588697,122,1082,121,132,1,33,7,Atha naṃ so‘‘ kahaṃ gacchasī’’ ti āha.
  8698. 588698,122,1082,133,144,1,50,7,‘‘ Mātu vacanena satthāraṃ nimantetuṃ gacchāmī’’ ti āha.
  8699. 588699,122,1082,145,154,1,29,5,‘‘ Mā tassa santikaṃ gacchāhī’’ ti.
  8700. 588700,122,1082,155,169,1,45,7,"‘‘ Alaṃ, ayya, mama mātu bhāyāmi, gacchissāmahan’’ ti."
  8701. 588701,122,1082,170,182,1,52,7,"‘‘ Etassa katasakkāraṃ ubhopi khādissāma, mā gacchāhī’’ ti."
  8702. 588702,122,1082,183,195,1,31,6,"‘‘ Alaṃ, ayya, mātā me tajjessatī’’ ti. "
  8703. 588703,122,1082,196,221,1,123,18,"Tena hi gaccha, gantvā pana nimantetvā,‘‘ amhākaṃ gehaṃ asukaṭṭhāne vā asukavīthiyaṃ vā asukamaggena vā gantabban’’ ti mā ācikkhi."
  8704. 588704,122,1082,222,236,1,65,10,‘‘ Santike ṭhito viya aññena maggena gacchanto viya palāyitvā ehī’’ ti.
  8705. 588705,122,1082,237,273,1,170,25,"So ājīvakassa vacanaṃ sutvā satthu santikaṃ gantvā nimantetvā ājīvakena vuttaniyāmeneva sabbaṃ katvā tassa santikaṃ gantvā,‘‘ kiṃ te katan’’ ti puṭṭho,‘‘ sabbaṃ kataṃ, ayyā’’ ti āha."
  8706. 588706,122,1082,274,294,1,104,15,"‘‘ Bhaddakaṃ te kataṃ, tassa sakkāraṃ ubhopi khādissāmā’’ ti vatvā punadivase ājīvako pātova taṃ gehaṃ agamāsi. "
  8707. 588707,122,1082,295,299,1,36,4,Taṃ gahetvā pacchāgabbhe nisīdāpesuṃ.
  8708. 588708,122,1083,2,16,1,136,13,Paṭivissakamanussā taṃ gehaṃ allagomayena upalimpitvā lājapañcamāni pupphāni vikiritvā satthu nisīdanatthāya mahārahaṃ āsanaṃ paññāpesuṃ.
  8709. 588709,122,1083,17,65,1,330,37,"Buddhehi saddhiṃ aparicitamanussā hi āsanapaññattiṃ na jānanti, buddhānañca maggadesakena kiccaṃ nāma natthi, bodhimūle dasasahassisokadhātuṃ kampetvā sambodhiṃ pattadivaseyeva hi nesaṃ‘‘ ayaṃ maggo nirayaṃ gacchati, ayaṃ tiracchānayoniṃ, ayaṃ pettivisayaṃ, ayaṃ manussalokaṃ, ayaṃ devalokaṃ, ayaṃ amatamahānibbānan’’ ti sabbe maggā āvibhūtā. "
  8710. 588710,122,1083,66,71,1,46,5,Gāmanigamādīnaṃ pana magge vattabbameva natthi.
  8711. 588711,122,1083,72,79,1,67,7,Tasmā satthā pātova pattacīvaramādāya mahāupāsikāya gehadvāraṃ gato.
  8712. 588712,122,1083,80,97,1,160,16,Sā gehā nikkhamitvā satthāraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā antonivesanaṃ pavesetvā āsane nisīdāpetvā dakkhiṇodakaṃ datvā paṇītena khādanīyena bhojanīyena parivisi.
  8713. 588713,122,1083,98,105,1,70,7,Upāsikā katabhattakiccassa satthuno anumodanaṃ kāretukāmā pattaṃ gaṇhi.
  8714. 588714,122,1083,106,110,1,50,4,Satthā madhurassarena anumodanadhammakathaṃ ārabhi.
  8715. 588715,122,1083,111,124,1,55,8,"Upāsikā‘‘ sādhu, sādhū’’ ti sādhukāraṃ dadamānā dhammaṃ suṇi. "
  8716. 588716,122,1083,125,137,1,107,12,Ājīvakopi pacchāgabbhe nisinnova tassā sādhukāraṃ datvā dhammaṃ suṇantiyā saddaṃ sutvā sandhāretuṃ nāsakkhi.
  8717. 588717,122,1083,138,164,1,136,17,"‘‘ Na idānesā mayhan’’ ti nikkhamitvā‘‘ naṭṭhāsi kāḷakaṇṇi, etassa evaṃ sakkāraṃ karotī’’ ti nānappakārena upāsikañca satthārañca akkosanto palāyi. "
  8718. 588718,122,1083,165,176,1,92,11,Upāsikā tassa kathāya lajjitā aññathattaṃ gataṃ cittaṃ desanānusārena ñāṇaṃ pesetuṃ nāsakkhi.
  8719. 588719,122,1083,177,192,1,68,11,Atha naṃ satthā‘‘ kiṃ upāsike cittaṃ desanānugataṃ kātuṃ na sakkosī’’ ti?
  8720. 588720,122,1083,193,207,1,55,8,"‘‘ Bhante, etassa me kathāya cittaṃ aññathattaṃ upagatan’’ ti . "
  8721. 588721,122,1083,208,232,1,162,19,"Satthā‘‘ evarūpassa visabhāgajanassa kathitaṃ kathaṃ nāma āvajjituṃ na vaṭṭati, evarūpaṃ asamannāharitvā attano katākatameva oloketuṃ vaṭṭatī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  8722. 588722,122,1084,2,4,1,0,0,50.
  8723. 588723,122,1085,2,11,1,40,7,"‘ ‘ Na paresaṃ vilomāni, na paresaṃ katākataṃ; "
  8724. 588724,122,1086,2,11,1,40,6,"Attanova avekkheyya, katāni akatāni cā’’ ti. "
  8725. 588725,122,1087,2,14,1,96,10,Tattha na paresaṃ {vilomānī}ti paresaṃ vilomāni pharusāni mammacchedakavacanāni na manasikātabbāni.
  8726. 588726,122,1087,15,106,1,608,69,"Na paresaṃ katākatan ti‘‘ asuko upāsako assaddho appasanno, nāpissa gehe kaṭacchubhikkhādīni diyyanti, na salākabhattādīni, na cīvarādipaccayadānaṃ etassa atthi, tathā asukā upāsikā assaddhā appasannā, nāpissā gehe kaṭacchubhikkhādīni diyyanti, na salākabhattādīni, na cīvarādipaccayadānaṃ etissā atthi, tathā asuko bhikkhu assaddho appasanno, nāpi upajjhāyavattaṃ karoti, na ācariyavattaṃ, na āgantukavattaṃ, na gamikavattaṃ, na cetiyaṅgaṇavattaṃ, na uposathāgāravattaṃ, na bhojanasālāvattaṃ, na jantāgharavattādīni, nāpissa kiñci dhutaṅgaṃ atthi, na bhāvanārāmatāya ussāhamattampī’’ ti evaṃ paresaṃ katākataṃ nāma na oloketabbaṃ. "
  8727. 588727,122,1087,107,166,1,294,36,"Attanova {avekkheyyā}ti‘‘ kathaṃ bhūtassa me rattindivā vītivattantīti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabban’’ ti( a. ni.10.48) imaṃ ovādaṃ anussaranto saddhāpabbajito kulaputto‘‘ kiṃ nu kho ahaṃ‘ aniccaṃ dukkhaṃ anattā’ ti tilakkhaṇaṃ āropetvā yoge kammaṃ kātuṃ sakkhiṃ , nāsakkhin’’ ti evaṃ attano katākatāni olokeyyāti. "
  8728. 588728,122,1088,2,12,1,84,9,"Desanāvasāne sā upāsikā sotāpattiphale patiṭṭhitā, desanā mahājanassa sātthikā jātāti. "
  8729. 588729,122,1089,2,4,1,30,2,Pāveyyakājīvakavatthu chaṭṭhaṃ.
  8730. 588730,122,1090,2,4,1,23,2,7 . Chattapāṇiupāsakavatthu
  8731. 588731,122,1091,2,14,1,109,12,Yathāpi ruciraṃ pupphan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto chattapāṇiupāsakaṃ ārabbha kathesi.
  8732. 588732,122,1092,2,8,1,59,6,Sāvatthiyañhi chattapāṇi nāma upāsako tipiṭakadharo anāgāmī.
  8733. 588733,122,1092,9,16,1,52,7,So pātova uposathiko hutvā satthu upaṭṭhānaṃ agamāsi.
  8734. 588734,122,1092,17,28,1,119,10,"Anāgāmiariyasāvakānañhi samādānavasena uposathakammaṃ nāma natthi, maggeneva tesaṃ brahmacariyañca ekabhattikañca āgataṃ. "
  8735. 588735,122,1092,29,30,1,8,1,Tenevāha–
  8736. 588736,122,1092,31,55,1,80,9,"‘‘ ghaṭikāro kho, mahārāja, kumbhakāro ekabhattiko brahmacārī sīlavā kalyāṇadhammo’’ ti( ma. ni.2.288). "
  8737. 588737,122,1092,56,64,1,62,8,Evaṃ anāgāmino pakatiyāva ekabhattikā ca brahmacārino ca honti.
  8738. 588738,122,1092,65,75,1,90,10,Sopi tatheva uposathiko hutvā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā dhammakathaṃ suṇanto nisīdi.
  8739. 588739,122,1092,76,84,1,60,8,Tasmiṃ samaye rājā pasenadi kosalo satthu upaṭṭhānaṃ agamāsi.
  8740. 588740,122,1092,85,102,1,74,11,"Chattapāṇi upāsako taṃ āgacchantaṃ disvā‘‘ uṭṭhātabbaṃ nu kho, no’’ ti cintetvā–"
  8741. 588741,122,1092,103,130,1,163,21,"‘‘ ahaṃ aggarājassa santike nisinno, tassa me padesarājānaṃ disvā uṭṭhātuṃ na yuttaṃ, rājā kho pana me anuṭṭhahantassa kujjhissati, etasmiṃ kujjhantepi neva uṭṭhahissāmi . "
  8742. 588742,122,1092,131,150,1,96,15,"Rājānaṃ disvā uṭṭhahantena hi rājā garukato hoti, no satthā, tasmā neva uṭṭhahissāmī’’ ti na uṭṭhahi. "
  8743. 588743,122,1092,151,160,1,81,9,Paṇḍitapurisā nāma garutarānaṃ santike nisīditvā anuṭṭhahantaṃ disvā na kujjhanti.
  8744. 588744,122,1092,161,171,1,82,10,Rājā pana taṃ anuṭṭhahantaṃ disvā kupitamānaso satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi.
  8745. 588745,122,1092,172,193,1,139,15,"Satthā kupitabhāvaṃ ñatvā,‘‘ mahārāja, ayaṃ chattapāṇi upāsako paṇḍito diṭṭhadhammo tipiṭakadharo atthānatthakusalo’’ ti upāsakassa guṇaṃ kathesi. "
  8746. 588746,122,1092,194,201,1,56,7,Rañño tassa guṇakathaṃ suṇantasseva cittaṃ mudukaṃ jātaṃ.
  8747. 588747,122,1093,2,16,1,143,13,Athekadivasaṃ rājā uparipāsāde ṭhito chattapāṇiṃ upāsakaṃ katabhattakiccaṃ chattamādāya upāhanamāruyha rājaṅgaṇena gacchantaṃ disvā pakkosāpesi.
  8748. 588748,122,1093,17,24,1,73,7,So chattupāhanaṃ apanetvā rājānamupasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
  8749. 588749,122,1093,25,29,1,17,4,Atha naṃ rājā āha–
  8750. 588750,122,1093,30,41,1,43,6,"‘‘ bho upāsaka, kinte chattupāhanaṃ apanītan’’ ti."
  8751. 588751,122,1093,42,55,1,44,7,‘‘‘ Rājā pakkosatī’ ti sutvā apanetvā āgatomhī’’ ti.
  8752. 588752,122,1093,56,67,1,49,7,‘‘ Ajja amhākaṃ rājabhāvo tumhehi ñāto bhavissatī’’ ti.
  8753. 588753,122,1093,68,81,1,47,7,"‘‘ Sadāpi mayaṃ, deva, tumhākaṃ rājabhāvaṃ jānāmā’’ ti."
  8754. 588754,122,1093,82,98,1,75,12,‘‘ Yadi evaṃ kasmā purimadivase satthu santike nisinno maṃ disvā na uṭṭhahī’’ ti?
  8755. 588755,122,1093,99,121,1,122,15,"‘‘ Mahārāja, ahaṃ aggarājassa santike nisinno, padesarājānaṃ disvā uṭṭhahanto satthari agāravaṃ pavedeyyaṃ, tasmā na uṭṭhahin’’ ti."
  8756. 588756,122,1093,122,131,1,20,3,"‘‘ Hotu, bho, tiṭṭhatetaṃ’’."
  8757. 588757,122,1093,132,148,1,111,11,‘‘ Tumhe kira diṭṭhadhammikasamparāyikānaṃ atthānatthānaṃ kusalā tipiṭakadharā amhākaṃ antepure dhammaṃ vācethā’’ ti.
  8758. 588758,122,1093,149,158,1,18,4,"‘‘ Na sakkomi, devā’’ ti."
  8759. 588759,122,1093,159,166,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  8760. 588760,122,1093,167,180,1,67,7,"‘‘ Rājagehaṃ nāma mahāsāvajjaṃ, duyuttasuyuttakāni garukānettha, devā’’ ti."
  8761. 588761,122,1093,181,201,1,79,13,"‘‘ Mā evaṃ vadetha,‘ purimadivase maṃ disvā na uṭṭhitomhī’ ti mā kukkuccaṃ karothā’’ ti."
  8762. 588762,122,1093,202,219,1,96,11,"‘‘ Deva, gihīnaṃ vicaraṇaṭṭhānaṃ nāma mahāsāvajjaṃ, ekaṃ pabbajitaṃ pakkosāpetvā dhammaṃ vācāpethā’’ ti. "
  8763. 588763,122,1093,220,266,1,246,33,"Rājā‘‘ sādhu, bho, gacchatha tumhe’’ ti taṃ uyyojetvā satthu santikaṃ gantvā satthāraṃ yāci,‘‘ bhante, mallikā ca devī vāsabhakhattiyā ca dhammaṃ pariyāpuṇissāmāti vadanti, pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ nibaddhaṃ mama gehaṃ gantvā tāsaṃ dhammaṃ uddisathā’’ ti."
  8764. 588764,122,1093,267,279,1,60,7,"‘‘ Buddhānaṃ nibaddhaṃ ekaṭṭhānagamanaṃ nāma natthi, mahārājā’’ ti."
  8765. 588765,122,1093,280,294,1,43,8,"‘‘ Tena hi, bhante, aññaṃ ekaṃ bhikkhuṃ dethā’’ ti. "
  8766. 588766,122,1093,295,298,1,34,3,Satthā ānandattherassa bhāramakāsi.
  8767. 588767,122,1093,299,305,1,45,6,Thero nibaddhaṃ gantvā tāsaṃ uddesaṃ uddisati.
  8768. 588768,122,1093,306,313,1,63,7,Tāsu mallikā sakkaccaṃ gahetvā sajjhāyitvā uddesaṃ paṭicchāpesi.
  8769. 588769,122,1093,314,327,1,90,11,"Vāsabhakhattiyā pana neva sakkaccaṃ gaṇhāti, na sajjhāyati, na uddesaṃ paṭicchāpetuṃ sakkoti. "
  8770. 588770,122,1094,2,7,1,34,4,Athekadivasaṃ satthā theraṃ pucchi–
  8771. 588771,122,1094,8,18,1,42,5,"‘‘ kimānanda, upāsikā dhammaṃ pariyāpuṇantī’’ ti?"
  8772. 588772,122,1094,19,27,1,13,3,"‘‘ Āma, bhante’’ ti."
  8773. 588773,122,1094,28,36,1,23,4,‘‘ Kā sakkaccaṃ gaṇhātī’’ ti?
  8774. 588774,122,1094,37,53,1,93,10,"‘‘ Mallikā, bhante, sakkaccaṃ gaṇhāti, sakkaccaṃ sajjhāyati, sakkaccaṃ uddesaṃ paṭicchāpetuṃ sakkoti. "
  8775. 588775,122,1094,54,71,1,96,13,"Tumhākaṃ pana ñātidhītā neva sakkaccaṃ gaṇhāti, na sajjhāyati, na uddesaṃ paṭicchāpetuṃ sakkotī’’ ti. "
  8776. 588776,122,1094,72,111,1,267,30,"Satthā therassa vacanaṃ sutvā,‘‘ ānanda, mayā kathitadhammo nāma sakkaccamasuṇantassa aggaṇhantassa asajjhāyantassa adesentassa vaṇṇasampannaṃ agandhakapupphaṃ viya aphalo hoti, sakkaccaṃ pana savanādīni karontassa mahapphalo hoti mahānisaṃso’’ ti vatvā imā dve gāthā abhāsi– "
  8777. 588777,122,1095,2,4,1,0,0,51.
  8778. 588778,122,1096,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ, vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ; "
  8779. 588779,122,1097,2,9,1,40,6,"Evaṃ subhāsitā vācā, aphalā hoti akubbato. "
  8780. 588780,122,1098,2,4,1,0,0,52.
  8781. 588781,122,1099,2,10,1,47,6,"‘ ‘ Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ, vaṇṇavantaṃ sagandhakaṃ; "
  8782. 588782,122,1100,2,12,1,43,7,"Evaṃ subhāsitā vācā, saphalā hoti kubbato’’ ti. "
  8783. 588783,122,1101,2,6,1,26,4,Tattha ruciran ti sobhanaṃ.
  8784. 588784,122,1101,7,15,1,109,7,"Vaṇṇavantan ti vaṇṇasaṇṭhānasampannaṃ, agandhakan ti gandhavirahitaṃ pālibhaddakagirikaṇṇikajayasumanādibhedaṃ. "
  8785. 588785,122,1101,16,25,1,65,8,Evaṃ subhāsitā {vācā}ti subhāsitā vācā nāma tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ.
  8786. 588786,122,1101,26,29,1,49,3,Taṃ vaṇṇasaṇṭhānasampannaṃ agandhakapupphasadisaṃ.
  8787. 588787,122,1101,30,68,1,264,34,"Yathā pana agandhakapupphaṃ yo naṃ dhāreti, tassa sarīre gandhaṃ na pharati, evaṃ etampi yo naṃ sakkaccaṃ savanādīhi na samācarati, tassa sakkaccaṃ asamācarantassa yaṃ tattha kattabbaṃ, taṃ akubbato sutagandhañca vācāgandhañca paṭipattigandhañca na āvahati aphalā hoti. "
  8788. 588788,122,1101,69,71,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  8789. 588789,122,1101,72,85,1,43,7,"‘‘ evaṃ subhāsitā vācā, aphalā hoti akubbato’’ ti. "
  8790. 588790,122,1101,86,89,1,39,3,Sagandhakan ti campakanīluppalādibhedaṃ.
  8791. 588791,122,1101,90,104,1,110,13,"Evan ti yathā taṃ pupphaṃ dhārentassa sarīre gandho pharati, evaṃ tepiṭakabuddhavacanasaṅkhātā subhāsitā vācāpi. "
  8792. 588792,122,1101,105,127,1,174,18,"{Kubbato}ti yo sakkaccaṃ savanādīhi tattha kattabbaṃ karoti, sā assa puggalassa saphalā hoti, sutagandhavācāgandhapaṭipattigandhānaṃ āvahanato mahapphalā hoti, mahānisaṃsāti attho. "
  8793. 588793,122,1102,2,6,1,42,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  8794. 588794,122,1102,7,11,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  8795. 588795,122,1103,2,4,1,32,2,Chattapāṇiupāsakavatthu sattamaṃ.
  8796. 588796,122,1104,2,4,1,13,2,8 . Visākhāvatthu
  8797. 588797,122,1105,2,17,1,126,13,Yathāpi {puppharāsimhā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ upanissāya pubbārāme viharanto visākhaṃ upāsikaṃ ārabbha kathesi.
  8798. 588798,122,1106,2,13,1,120,10,Sā kira aṅgaraṭṭhe bhaddiyanagare meṇḍakaseṭṭhiputtassa dhanañcayaseṭṭhino aggamahesiyā sumanadeviyā kucchismiṃ nibbatti.
  8799. 588799,122,1106,14,27,1,156,13,Tassā sattavassikakāle satthā selabrāhmaṇādīnaṃ bodhaneyyabandhavānaṃ upanissayasampadaṃ disvā mahābhikkhusaṅghaparivāro cārikaṃ caramāno taṃ nagaraṃ pāpuṇi.
  8800. 588800,122,1107,2,17,1,105,12,"Tasmiñca samaye meṇḍako, gahapati, tasmiṃ nagare pañcannaṃ mahāpuññānaṃ jeṭṭhako hutvā seṭṭhiṭṭhānaṃ karoti. "
  8801. 588801,122,1107,18,43,1,178,21,"Pañca mahāpuññā nāma meṇḍako seṭṭhi, candapadumā nāma tasseva jeṭṭhakabhariyā, tasseva jeṭṭhakaputto dhanañcayo nāma, tassa bhariyā sumanadevī nāma, meṇḍakaseṭṭhino dāso puṇṇo nāmāti. "
  8802. 588802,122,1107,44,65,1,129,15,"Na kevalañca meṇḍakaseṭṭhiyeva, bimbisārarañño pana vijite pañca amitabhogā nāma ahesuṃ– jotiko, jaṭilo, meṇḍako, puṇṇako, kākavaliyoti. "
  8803. 588803,122,1107,66,81,1,142,15,Tesu ayaṃ meṇḍakaseṭṭhi dasabalassa attano nagaraṃ sampattabhāvaṃ ñatvā puttassa dhanañcayaseṭṭhino dhītaraṃ visākhaṃ dārikaṃ pakkosāpetvā āha–
  8804. 588804,122,1107,82,109,1,175,20,"‘‘ amma, tuyhampi maṅgalaṃ, amhākampi maṅgalaṃ, tava parivārehi pañcahi dārikāsatehi saddhiṃ pañca rathasatāni āruyha pañcahi dāsisatehi parivutā dasabalassa paccuggamanaṃ karohī’’ ti. "
  8805. 588805,122,1107,110,120,1,36,6,Sā‘‘ sādhū’’ ti paṭissuṇitvā tathā akāsi.
  8806. 588806,122,1107,121,138,1,145,16,"Kāraṇākāraṇesu pana kusalattā yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikāva satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. "
  8807. 588807,122,1107,139,144,1,42,5,Athassā cariyāvasena satthā dhammaṃ desesi.
  8808. 588808,122,1107,145,152,1,70,7,Sā desanāvasāne pañcahi dārikāsatehi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhahi.
  8809. 588809,122,1107,153,175,1,253,22,Meṇḍakaseṭṭhipi kho satthāramupasaṅkamitvā dhammakathaṃ sutvā sotāpattiphale patiṭṭhāya svātanāya nimantetvā punadivase attano nivesane paṇītena khādanīyena bhojanīyena buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ parivisitvā eteneva upāyena aḍḍhamāsaṃ mahādānamadāsi.
  8810. 588810,122,1107,176,181,1,54,5,Satthā bhaddiyanagare yathābhirantaṃ viharitvā pakkāmi.
  8811. 588811,122,1108,2,14,1,85,12,Tena kho pana samayena bimbisāro ca pasenadi kosalo ca aññamaññaṃ bhaginipatikā honti.
  8812. 588812,122,1108,15,19,1,32,3,Athekadivasaṃ kosalarājā cintesi–
  8813. 588813,122,1108,20,46,1,156,19,"‘‘ bimbisārassa vijite pañca amitabhogā mahāpuññā vasanti, mayhaṃ vijite ekopi tādiso natthi, yaṃnūnāhaṃ bimbisārassa santikaṃ gantvā ekaṃ mahāpuññaṃ yāceyyan’’ ti. "
  8814. 588814,122,1108,47,88,1,185,28,"So tattha gantvā raññā katapaṭisanthāro‘‘ kiṃ kāraṇā āgatosī’’ ti puṭṭho‘‘‘ tumhākaṃ vijite pañca amitabhogā mahāpuññā vasanti, tato ekaṃ gahetvā gamissāmī’ ti āgatomhi, tesu me ekaṃ dethā’’ ti āha."
  8815. 588815,122,1108,89,100,1,41,7,‘‘ Mahākulāni amhehi cāletuṃ na sakkā’’ ti āha.
  8816. 588816,122,1108,101,111,1,32,6,‘‘ Ahaṃ aladdhā na gamissāmī’’ ti āha.
  8817. 588817,122,1108,112,165,1,313,38,"Rājā amaccehi saddhiṃ mantetvā‘‘ jotikādīnaṃ mahākulānaṃ cālanaṃ nāma mahāpathaviyā cālanasadisaṃ, meṇḍakamahāseṭṭhissa putto dhanañcayaseṭṭhi nāma atthi, tena saddhiṃ mantetvā paṭivacanaṃ te dassāmī’’ ti vatvā taṃ pakkosāpetvā, tāta, kosalarājā‘‘‘ ekaṃ dhanaseṭṭhiṃ gahetvā gamissāmī’ ti vadati, tvaṃ tena saddhiṃ gacchāhī’’ ti."
  8818. 588818,122,1108,166,176,1,37,5,"‘‘ Tumhesu pahiṇantesu gamissāmi, devā’’ ti."
  8819. 588819,122,1108,177,189,1,40,7,"‘‘ Tena hi parivacchaṃ katvā gaccha, tātā’’ ti. "
  8820. 588820,122,1108,190,193,1,31,3,So attano kattabbayuttakamakāsi.
  8821. 588821,122,1108,194,209,1,82,10,"Rājāpissa mahantaṃ sakkāraṃ katvā,‘‘ imaṃ ādāya gacchathā’’ ti pasenadirājānaṃ uyyojesi. "
  8822. 588822,122,1108,210,226,1,120,15,"So taṃ ādāya sabbattha ekarattivāsena gacchanto ekaṃ phāsukaṭṭhānaṃ patvā nivāsaṃ gaṇhi, atha naṃ dhanañcayaseṭṭhi pucchi–"
  8823. 588823,122,1108,227,235,1,21,4,‘‘ idaṃ kassa vijitan’’ ti?
  8824. 588824,122,1108,236,244,1,16,3,"‘‘ Mayhaṃ, seṭṭhī’’ ti."
  8825. 588825,122,1108,245,255,1,25,5,‘‘ Kīva dūro ito sāvatthī’’ ti ?
  8826. 588826,122,1108,256,262,1,22,2,‘‘ Sattayojanamatthake’’ ti.
  8827. 588827,122,1108,263,282,1,84,11,"‘‘ Antonagaraṃ sambādhaṃ, amhākaṃ parijano mahanto, sace rocetha, idheva vaseyyāma, devā’’ ti. "
  8828. 588828,122,1108,283,298,1,77,11,Rājā‘‘ sādhū’’ ti sampaṭicchitvā tasmiṃ ṭhāne nagaraṃ māpetvā tassa datvā agamāsi.
  8829. 588829,122,1108,299,308,1,80,9,Tasmiṃ padese sayaṃ vasanaṭṭhānassa gahitattā nagarassa sāketantveva nāmaṃ ahosi.
  8830. 588830,122,1109,2,10,1,80,8,Sāvatthiyampi kho migāraseṭṭhino putto puṇṇavaḍḍhanakumāro nāma vayappatto ahosi.
  8831. 588831,122,1109,11,15,1,27,4,Atha naṃ mātāpitaro vadiṃsu–
  8832. 588832,122,1109,16,28,1,50,7,"‘‘ tāta, tava ruccanaṭṭhāne ekaṃ dārikaṃ upadhārehī’’ ti."
  8833. 588833,122,1109,29,54,1,98,16,"‘‘‘ Mayhaṃ evarūpāya bhariyāya kiccaṃ natthī’ ti, putta, mā evaṃ kari, kulaṃ nāma aputtakaṃ na tiṭṭhatī’’ ti. "
  8834. 588834,122,1109,55,72,1,108,13,So punappunaṃ vuccamāno‘‘ tena hi pañcakalyāṇasamannāgataṃ dārikaṃ labhamāno tumhākaṃ vacanaṃ karissāmī’’ ti āha.
  8835. 588835,122,1109,73,85,1,42,7,"‘‘ Kāni panetāni pañca kalyāṇāni nāma, tātā’’ ti. "
  8836. 588836,122,1109,86,95,1,69,5,"Kesakalyāṇaṃ, maṃsakalyāṇaṃ, aṭṭhikalyāṇaṃ, chavikalyāṇaṃ, vayakalyāṇanti. "
  8837. 588837,122,1109,96,175,1,603,67,"Mahāpuññāya hi itthiyā kesā morakalāpasadisā hutvā muñcitvā vissaṭṭhā nivāsanantaṃ paharitvā nivattitvā uddhaggā tiṭṭhanti, idaṃ kesakalyāṇaṃ nāma, dantāvaraṇaṃ bimbaphalasadisaṃ vaṇṇasampannaṃ samaṃ suphusitaṃ hoti , idaṃ maṃsakalyāṇaṃ nāma, dantā sukkā samā aviraḷā ussāpetvā ṭhapitavajirapanti viya samacchinnasaṅkhapanti viya ca sobhanti, idaṃ aṭṭhikalyāṇaṃ nāma, kāḷiyā cuṇṇakādīhi avilitto eva chavivaṇṇo siniddho nīluppaladāmasadiso hoti, odātāya ca kaṇikārapupphadāmasadiso hoti, idaṃ chavikalyāṇaṃ nāma, dasakkhattuṃ vijātāpi kho pana sakiṃ vijātā viya avigatayobbanāyeva hoti, idaṃ vayakalyāṇaṃ nāma hoti. "
  8838. 588838,122,1109,176,192,1,117,11,Athassa mātāpitaro aṭṭhuttarasatabrāhmaṇe nimantetvā bhojetvā‘‘ pañcakalyāṇasamannāgatā itthiyo nāma hontī’’ ti pucchiṃsu.
  8839. 588839,122,1109,193,201,1,12,3,"‘‘ Āma, hontī’’ ti."
  8840. 588840,122,1109,202,243,1,246,30,"‘‘ Tena hi evarūpaṃ dārikaṃ pariyesituṃ aṭṭha janā gacchantū’’ ti bahuṃ dhanaṃ datvā‘‘ āgatakāle vo kattabbaṃ jānissāma, gacchatha, evarūpaṃ dārikaṃ pariyesatha, diṭṭhakāle ca imaṃ pilandhanaṃ dadeyyāthā’’ ti satasahassagghanikaṃ suvaṇṇamālaṃ datvā uyyojesuṃ. "
  8841. 588841,122,1110,2,15,1,150,13,Te mahantamahantāni nagarāni gantvā pariyesamānā pañcakalyāṇasamannāgataṃ dārikaṃ adisvā nivattitvā āgacchantā vivaṭanakkhattadivase sāketaṃ anuppattā–
  8842. 588842,122,1110,16,26,1,48,6,‘‘ ajja amhākaṃ kammaṃ nipphajjissatī’’ ti cintayiṃsu.
  8843. 588843,122,1110,27,34,1,61,7,Tasmiṃ pana nagare anusaṃvaccharaṃ vivaṭanakkhattaṃ nāma hoti.
  8844. 588844,122,1110,35,47,1,119,12,Tadā bahi anikkhamanakulānipi parivārena saddhiṃ gehā nikkhamitvā appaṭicchannena sarīrena padasāva nadītīraṃ gacchanti.
  8845. 588845,122,1110,48,69,1,153,17,Tasmiṃ divase khattiyamahāsālādīnaṃ puttāpi‘‘ attano samānajātikaṃ manāpaṃ kuladārikaṃ disvā mālāguḷena parikkhipissāmā’’ ti taṃ taṃ maggaṃ nissāya tiṭṭhanti.
  8846. 588846,122,1110,70,78,1,56,8,Tepi kho brāhmaṇā nadītīre ekaṃ sālaṃ pavisitvā aṭṭhaṃsu.
  8847. 588847,122,1110,79,106,1,189,21,"‘‘ Tasmiṃ khaṇe visākhā pannarasasoḷasavassuddesikā hutvā sabbābharaṇapaṭimaṇḍitā pañcahi kumārikāsatehi parivutā nadiṃ gantvā nhāyissāmī’’ ti taṃ padesaṃ pattā, atha kho megho uṭṭhahitvā pāvassi. "
  8848. 588848,122,1110,107,113,1,50,6,Pañcasatā kumārikāyo vegena gantvā sālaṃ pavisiṃsu.
  8849. 588849,122,1110,114,121,1,66,7,Brāhmaṇā olokentā tāsu ekampi pañcakalyāṇasamannāgataṃ na passiṃsu.
  8850. 588850,122,1110,122,130,1,66,7,"Atha visākhā pakatigamaneneva sālaṃ pāvisi, vatthābharaṇāni temiṃsu. "
  8851. 588851,122,1110,131,155,1,157,19,"Brāhmaṇā tassā cattāri kalyāṇāni disvā dante passitukāmā‘‘ alasajātikā amhākaṃ dhītā, etissā sāmiko kañjikamattampi na labhissati maññe’’ ti aññamaññaṃ kathayiṃsu. "
  8852. 588852,122,1110,156,160,1,19,4,Atha ne visākhā āha–
  8853. 588853,122,1110,161,169,1,20,4,‘‘ kaṃ vadetha tumhe’’ ti?
  8854. 588854,122,1110,170,179,1,19,4,"‘‘ Taṃ kathema, ammā’’ ti. "
  8855. 588855,122,1110,180,187,1,52,7,Madhuro hi tassā saddo kaṃsatāḷasaro viya niccharati.
  8856. 588856,122,1110,188,202,1,57,9,Atha ne puna madhurasaddena‘‘ kiṃ kāraṇā bhaṇathā’’ ti pucchi.
  8857. 588857,122,1110,203,223,1,148,16,"‘‘ Tava parivāritthiyo vatthālaṅkāre atemetvā vegena sālaṃ paviṭṭhā, tuyhaṃ ettakaṃ ṭhānaṃ vegena āgamanamattampi natthi, vatthābharaṇāni temetvā āgatāsi. "
  8858. 588858,122,1110,224,231,1,21,4,"Tasmā kathema, ammā’’ ti."
  8859. 588859,122,1111,2,22,1,88,14,"‘ ‘ Tātā, evaṃ mā vadetha, ahaṃ etāhi balavatarā, kāraṇaṃ pana sallakkhetvā javena nāgatāmhī’’ ti."
  8860. 588860,122,1111,23,31,1,11,3,"‘‘ Kiṃ, ammā’’ ti?"
  8861. 588861,122,1111,32,48,1,64,10,"‘‘ Tātā, cattāro janā javamānā na sobhanti, aparampi kāraṇaṃ atthī’’ ti."
  8862. 588862,122,1111,49,62,1,48,8,"‘‘ Katame cattāro janā javamānā na sobhanti, ammā’’ ti? "
  8863. 588863,122,1111,63,94,1,191,23,"Tātā, abhisittarājā tāva sabbābharaṇapaṭimaṇḍito kacchaṃ bandhitvā rājaṅgaṇe javamāno na sobhati,‘‘ kiṃ ayaṃ rājā gahapatiko viya dhāvatī’’ ti aññadatthu garahaṃ labhati, saṇikaṃ gacchantova sobhati. "
  8864. 588864,122,1111,95,106,1,84,10,"Rañño maṅgalahatthī pi alaṅkato javamāno na sobhati, vāraṇalīḷāya gacchantova sobhati. "
  8865. 588865,122,1111,107,131,1,121,17,"Pabbajito javamāno na sobhati,‘‘ kiṃ ayaṃ samaṇo gihī viya dhāvatī’’ ti kevalaṃ garahameva labhati, samitagamanena pana sobhati. "
  8866. 588866,122,1111,132,164,1,127,21,"Itthī javamānā na sobhati,‘‘ kiṃ esā itthī puriso viya dhāvatī’’ ti garahitabbāva hoti,‘‘ ime cattāro janā javamānā na sobhanti, tātā’’ ti."
  8867. 588867,122,1111,165,176,1,35,6,"‘‘ Katamaṃ pana aparaṃ kāraṇaṃ, ammā’’ ti?"
  8868. 588868,122,1111,177,187,1,64,7,"‘‘ Tātā, mātāpitaro nāma dhītaraṃ aṅgapaccaṅgāni saṇṭhāpetvā posenti. "
  8869. 588869,122,1111,188,195,1,64,6,"Mayañhi vikkiṇeyyabhaṇḍaṃ nāma, amhe parakulapesanatthāya posenti. "
  8870. 588870,122,1111,196,220,1,180,22,"Sace javamānānaṃ nivatthadussakaṇṇe vā akkamitvā bhūmiyaṃ vā pakkhalitvā patitakāle hattho vā pādo vā bhijjeyya, kulasseva bhāro bhaveyya, pasādhanabhaṇḍaṃ pana me temetvā sussissati. "
  8871. 588871,122,1111,221,231,1,47,7,"Imaṃ kāraṇaṃ sallakkhetvā na dhāvitāmhi, tātā’’ ti. "
  8872. 588872,122,1112,2,33,1,179,21,"Brāhmaṇā tassā kathanakāle dantasampattiṃ disvā‘‘ evarūpā no dantasampatti diṭṭhapubbā’’ ti tassā sādhukāraṃ datvā,‘‘ amma, tuyhamevesā anucchavikā’’ ti vatvā taṃ suvaṇṇamālaṃ pilandhayiṃsu. "
  8873. 588873,122,1112,34,37,1,14,3,Atha ne pucchi–
  8874. 588874,122,1112,38,47,1,32,4,"‘‘ kataranagarato āgatāttha, tātā’’ ti?"
  8875. 588875,122,1112,48,56,1,18,3,"‘‘ Sāvatthito, ammā’’ ti."
  8876. 588876,122,1112,57,65,1,27,4,‘‘ Seṭṭhikulaṃ kataraṃ nāmā’’ ti?
  8877. 588877,122,1112,66,75,1,25,4,"‘‘ Migāraseṭṭhi nāma, ammā’’ ti."
  8878. 588878,122,1112,76,85,1,20,4,‘‘ Ayyaputto ko nāmā’’ ti?
  8879. 588879,122,1112,86,95,1,32,4,"‘‘ Puṇṇavaḍḍhanakumāro nāma, ammā’’ ti. "
  8880. 588880,122,1112,96,118,1,85,13,Sā‘‘ samānajātikaṃ no kulan’’ ti adhivāsetvā pitu sāsanaṃ pahiṇi‘‘ amhākaṃ rathaṃ pesetū’’ ti .
  8881. 588881,122,1112,119,160,1,295,36,"Kiñcāpi hi sā āgamanakāle padasā āgatā, suvaṇṇamālāya pana pilandhanakālato paṭṭhāya tathā gantuṃ na labhati, issaradārikā rathādīhi gacchanti, itarā pakatiyānakaṃ vā abhiruhanti, chattaṃ vā tālapaṇṇaṃ vā upari karonti, tasmimpi asati nivatthasāṭakassa dasantaṃ ukkhipitvā aṃse khipantā gacchanti eva. "
  8882. 588882,122,1112,161,167,1,40,6,Tassā pana pitā pañca rathasatāni pesesi.
  8883. 588883,122,1112,168,173,1,32,5,Sā saparivārā rathaṃ āruyha gatā.
  8884. 588884,122,1112,174,177,1,27,3,Brāhmaṇāpi ekatova agamaṃsu.
  8885. 588885,122,1112,178,182,1,21,4,Atha ne seṭṭhi pucchi–
  8886. 588886,122,1112,183,190,1,17,3,‘‘ kuto āgatātthā’’ ti?
  8887. 588887,122,1112,191,198,1,24,3,‘‘ Sāvatthito mahāseṭṭhī’’ ti.
  8888. 588888,122,1112,199,207,1,21,4,‘‘ Seṭṭhi kataro nāmā’’ ti?
  8889. 588889,122,1112,208,215,1,20,3,‘‘ Migāraseṭṭhi nāmā’’ ti.
  8890. 588890,122,1112,216,224,1,16,4,‘‘ Putto ko nāmā’’ ti?
  8891. 588891,122,1112,225,233,1,38,4,‘‘ Puṇṇavaḍḍhanakumāro nāma mahāseṭṭhī’’ ti.
  8892. 588892,122,1112,234,241,1,18,3,‘‘ Dhanaṃ kittakan’’ ti?
  8893. 588893,122,1112,242,249,1,29,3,‘‘ Cattālīsakoṭiyo mahāseṭṭhī’’ ti.
  8894. 588894,122,1112,250,271,1,134,16,"‘‘ Dhanaṃ tāva amhākaṃ dhanaṃ upādāya kākaṇikamattaṃ, dārikāya pana ārakkhamattāya laddhakālato paṭṭhāya kiṃ aññena kāraṇenā’’ ti adhivāsesi. "
  8895. 588895,122,1112,272,279,1,54,7,So tesaṃ sakkāraṃ katvā ekāhadvīhaṃ vasāpetvā uyyojesi.
  8896. 588896,122,1113,2,15,1,66,9,Te sāvatthiṃ gantvā migāraseṭṭhissa‘‘ laddhā no dārikā’’ ti ārocayiṃsu.
  8897. 588897,122,1113,16,23,1,14,3,‘‘ Kassa dhītā’’ ti?
  8898. 588898,122,1113,24,30,1,21,2,‘‘ Dhanañcayaseṭṭhino’’ ti.
  8899. 588899,122,1113,31,51,1,97,14,"So‘‘ mahākulassa me dārikā laddhā, khippameva naṃ ānetuṃ vaṭṭatī’’ ti tattha gamanatthaṃ rañño ārocesi. "
  8900. 588900,122,1113,52,92,1,183,26,"Rājā‘‘‘ mahākulaṃ etaṃ mayā bimbisārassa santikā ānetvā sākete nivesitaṃ, tassa sammānaṃ kātuṃ vaṭṭatī’ ti ahampi āgamissāmī’’ ti āha, so‘‘ sādhu, devā’’ ti vatvā dhanañcayaseṭṭhino sāsanaṃ pesesi–"
  8901. 588901,122,1113,93,113,1,123,14,"‘‘ mayi āgacchante rājāpi āgamissati, mahantaṃ rājabalaṃ ettakassa janassa kattabbayuttakaṃ kātuṃ sakkhissasi, na sakkhissasī’’ ti? "
  8902. 588902,122,1113,114,128,1,70,9,"Itaropi‘‘ sacepi dasa rājāno āgacchanti, āgacchantū’’ ti paṭisāsanaṃ pesesi. "
  8903. 588903,122,1113,129,149,1,138,16,Migāraseṭṭhi tāva mahante nagare gehagopakamattaṃ ṭhapetvā sesajanaṃ ādāya gantvā aḍḍhayojanamatte ṭhāne ṭhatvā‘‘ āgatāmhā’’ ti sāsanaṃ pahiṇi.
  8904. 588904,122,1113,150,182,1,184,22,"Dhanañcayaseṭṭhi bahupaṇṇākāraṃ pesetvā dhītarā saddhiṃ mantesi,‘‘ amma, sasuro kira te kosalaraññā saddhiṃ āgato, tassa kataraṃ gehaṃ paṭijaggitabbaṃ, rañño kataraṃ , uparājādīnaṃ katarānī’’ ti? "
  8905. 588905,122,1113,183,229,1,375,33,"Paṇḍitā seṭṭhidhītā vajiraggatikhiṇañāṇā kappasatasahassaṃ patthitapatthanā abhinīhārasampannā‘‘ sasurassa me asukagehaṃ paṭijaggatha, rañño asukagehaṃ, uparājādīnaṃ asukānī’’ ti saṃvidahitvā dāsakammakare pakkosāpetvā‘‘ ettakā rañño kattabbakiccaṃ karotha, ettakā uparājādīnaṃ, hatthiassādayopi tumheyeva paṭijaggatha, assabandhādayopi āgantvā maṅgalachaṇaṃ anubhavissantī’’ ti saṃvidahi."
  8906. 588906,122,1113,230,236,1,10,2,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’?
  8907. 588907,122,1113,237,262,1,130,18,"‘‘‘ Mayaṃ visākhāya maṅgalaṭṭhānaṃ gantvā na kiñci labhimha, assarakkhaṇādīni karontā sukhaṃ na vicarimhā’ ti keci vattuṃ mā labhiṃsū’’ ti. "
  8908. 588908,122,1114,2,27,1,194,19,"Taṃ divasameva visākhāya pitā pañcasate suvaṇṇakāre pakkosāpetvā‘‘ dhītu me mahālatāpasādhanaṃ nāma karothā’’ ti rattasuvaṇṇassa nikkhasahassaṃ, tadanurūpāni ca rajatamaṇimuttāpavāḷavajirādīni dāpesi. "
  8909. 588909,122,1114,28,52,1,146,19,"Rājā katipāhaṃ vasitvāva dhanañcayaseṭṭhissa sāsanaṃ pahiṇi‘‘ na sakkā seṭṭhinā amhākaṃ ciraṃ posanaṃ nāma kātuṃ, dāni dārikāya gamanakālaṃ jānātū’’ ti. "
  8910. 588910,122,1114,53,57,1,25,4,Sopi rañño sāsanaṃ pesesi–
  8911. 588911,122,1114,58,88,1,151,22,"‘‘ idāni vassakālo āgato, na sakkā catumāsaṃ vicarituṃ, tumhākaṃ balakāyassa yaṃ yaṃ laddhuṃ vaṭṭati, sabbaṃ taṃ mama bhāro, mayā pesitakāle devo gamissatī’’ ti. "
  8912. 588912,122,1114,89,95,1,54,6,Tato paṭṭhāya sāketanagaraṃ niccanakkhattaṃ viya ahosi.
  8913. 588913,122,1114,96,103,1,68,7,Rājānaṃ ādiṃ katvā sabbesaṃ mālāgandhavatthādīni paṭiyattāneva honti.
  8914. 588914,122,1114,104,108,1,23,4,Tato te janā cintayiṃsu–
  8915. 588915,122,1114,109,129,1,94,14,"‘‘ seṭṭhi amhākameva sakkāraṃ karotī’’ ti, evaṃ tayo māsā atikkantā, pasādhanaṃ pana tāva na niṭṭhāti. "
  8916. 588916,122,1114,130,134,1,45,4,Kammantādhiṭṭhāyakā āgantvā seṭṭhino ārocesuṃ–
  8917. 588917,122,1114,135,149,1,75,9,"‘‘ aññaṃ asantaṃ nāma natthi, balakāyassa pana bhattapacanadārūni nappahontī’’ ti."
  8918. 588918,122,1114,150,169,1,102,13,"‘‘ Gacchatha, tātā, imasmiṃ nagare parijiṇṇā hatthisālādayo ceva parijiṇṇakāni ca gehāni gahetvā pacathā’’ ti. "
  8919. 588919,122,1114,170,174,1,37,4,Evaṃ pacantānampi aḍḍhamāso atikkanto.
  8920. 588920,122,1114,175,186,1,39,6,Tato punapi‘‘ dārūni natthī’’ ti ārocayiṃsu .
  8921. 588921,122,1114,187,209,1,130,16,"‘‘ Imasmiṃ kāle na sakkā dārūni laddhuṃ, dussakoṭṭhāgārāni vivaritvā thūlasāṭakehi vaṭṭiyo katvā telacāṭīsu temetvā bhattaṃ pacathā’’ ti. "
  8922. 588922,122,1114,210,214,1,26,4,Te aḍḍhamāsaṃ tathā akaṃsu.
  8923. 588923,122,1114,215,222,1,50,6,"Evaṃ cattāro māsā atikkantā, pasādhanampi niṭṭhitaṃ. "
  8924. 588924,122,1115,2,21,1,129,15,"Tasmiṃ pasādhane catasso vajiranāḷiyo upayogaṃ agamaṃsu, muttānaṃ ekādasa nāḷiyo, pavāḷassa bāvīsati nāḷiyo, maṇīnaṃ tettiṃsa nāḷiyo. "
  8925. 588925,122,1115,22,30,1,49,8,Iti etehi ca aññehi ca ratanehi niṭṭhānaṃ agamāsi.
  8926. 588926,122,1115,31,36,1,51,5,Asuttamayaṃ pasādhanaṃ rajatena suttakiccaṃ kariṃsu.
  8927. 588927,122,1115,37,42,1,40,5,Taṃ sīse paṭimukkaṃ pādapiṭṭhiṃ gacchati.
  8928. 588928,122,1115,43,78,1,213,28,"Tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne muddikā yojetvā katā suvaṇṇamayā gaṇṭhikā honti, rajatamayā pāsakā, matthakamajjhe ekā muddikā, dvīsu kaṇṇapiṭṭhīsu dve, galavāṭake ekā, dvīsu jattūsu dve, dvīsu kapparesu dve, dvīsu kaṭipassesu dveti. "
  8929. 588929,122,1115,79,115,1,240,29,"Tasmiṃ kho pana pasādhane ekaṃ moraṃ kariṃsu, tassa dakkhiṇapakkhe rattasuvaṇṇamayāni pañca pattasatāni ahesuṃ, vāmapakkhe pañca pattasatāni, tuṇḍaṃ pavāḷamayaṃ, akkhīni maṇimayāni, tathā gīvā ca piñchāni ca, pattanāḷiyo rajatamayā, tathā jaṅghāyo. "
  8930. 588930,122,1115,116,124,1,73,8,So visākhāya matthakamajjhe pabbatakūṭe ṭhatvā naccanamayūro viya khāyati.
  8931. 588931,122,1115,125,133,1,84,8,Pattanāḷisahassassa saddo dibbasaṅgītaṃ viya pañcaṅgikatūriyaghoso viya ca pavattati.
  8932. 588932,122,1115,134,139,1,46,5,Santikaṃ upagatāyeva tassā amorabhāvaṃ jānanti.
  8933. 588933,122,1115,140,148,1,74,6,"Pasādhanaṃ navakoṭiagghanakaṃ ahosi, satasahassaṃ hatthakammamūlaṃ dīyittha."
  8934. 588934,122,1116,2,13,1,51,8,‘ ‘ Kissa pana nissandena tāyetaṃ pasādhanaṃ laddhan’’ ti?
  8935. 588935,122,1116,14,27,1,133,13,Sā kira kassapasammāsambuddhakāle vīsatiyā bhikkhusahassānaṃ cīvarasāṭakaṃ datvā suttampi sūciyopi rajanampi attano santakameva adāsi.
  8936. 588936,122,1116,28,34,1,60,6,Tassa cīvaradānassa nissandena imaṃ mahālatāpasādhanaṃ labhi.
  8937. 588937,122,1116,35,43,1,101,7,"Itthīnañhi cīvaradānaṃ mahālatāpasādhanabhaṇḍena matthakaṃ pappoti, purisānaṃ iddhimayapattacīvarenāti. "
  8938. 588938,122,1116,44,83,1,352,31,"Evaṃ mahāseṭṭhi catūhi māsehi dhītu parivacchaṃ katvā tassā deyyadhammaṃ dadamāno kahāpaṇapūrāni pañca sakaṭasatāni adāsi, suvaṇṇabhājanapūrāni pañca, rajatabhājanapūrāni pañca, tambabhājanapūrāni pañca, pattuṇṇavatthakoseyyavatthapūrāni pañca, sappipūrāni pañca, telapūrāni pañca, sālitaṇḍulapūrāni pañca, naṅgalaphālādiupakaraṇapūrāni pañcasakaṭasatāni adāsi. "
  8939. 588939,122,1116,84,87,1,18,3,Evaṃ kirassa ahosi–
  8940. 588940,122,1116,88,107,1,78,13,‘‘ mama dhītu gataṭṭhāne‘ asukena nāma me attho’ ti mā parassa gehadvāraṃ pahiṇī’’ ti.
  8941. 588941,122,1116,108,111,1,28,3,Tasmā sabbūpakaraṇāni dāpesi.
  8942. 588942,122,1116,112,122,1,96,10,Ekekasmiṃ rathe sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā tisso tisso vaṇṇadāsiyo ṭhapetvā pañca rathasatāni adāsi.
  8943. 588943,122,1116,123,136,1,87,8,‘‘ Etaṃ nhāpentiyo bhojentiyo alaṅkarontiyo vicarathā’’ ti diyaḍḍhasahassaparicārikāyo adāsi.
  8944. 588944,122,1116,137,139,1,17,2,Athassa etadahosi–
  8945. 588945,122,1116,140,149,1,26,5,‘‘ mama dhītu gāvo dassāmī’’ ti.
  8946. 588946,122,1116,150,154,1,17,3,So purise āṇāpesi–
  8947. 588947,122,1116,155,176,1,143,17,"‘‘ gacchatha bhaṇe cūḷavajassa dvāraṃ vivaritvā tīsu gāvutesu tisso bheriyo gahetvā tiṭṭhatha, puthulato usabhamatte ṭhāne ubhosu passesu tiṭṭhatha. "
  8948. 588948,122,1116,177,183,1,36,6,Gāvīnaṃ tato paraṃ gantuṃ mā adattha.
  8949. 588949,122,1116,184,191,1,40,5,Evaṃ ṭhitakāle bherisaññaṃ kareyyāthā’’ ti.
  8950. 588950,122,1116,192,195,1,15,3,Te tathā akaṃsu.
  8951. 588951,122,1116,196,209,1,99,12,"Te gāvīnaṃ vajato nikkhamitvā gāvutaṃ gatakāle bherisaññaṃ akaṃsu, puna aḍḍhayojanaṃ gatakāle akaṃsu. "
  8952. 588952,122,1116,210,219,1,74,8,"Punapi tigāvutaṃ gatakāle bherisaññaṃ akaṃsu, puthulato gamanañca nivāresuṃ. "
  8953. 588953,122,1116,220,231,1,90,10,"Evaṃ dīghato tigāvute, puthulato usabhamatte ṭhāne gāviyo aññamaññaṃ nighaṃsantiyo aṭṭhaṃsu. "
  8954. 588954,122,1117,2,18,1,80,11,"Mahāseṭṭhi ‘‘ mama dhītu ettakā gāvo alaṃ, dvāraṃ pidahathā’’ ti vajadvāraṃ pidahāpesi. "
  8955. 588955,122,1117,19,30,1,97,11,Dvārasmiṃ pidahite visākhāya puññabalena balavagāvo ca dhenuyo ca uppatitvā uppatitvā nikkhamiṃsu.
  8956. 588956,122,1117,31,50,1,168,18,"Manussānaṃ vārentānaṃ vārentānameva saṭṭhisahassā balavagāvo ca saṭṭhisahassā dhenuyo ca nikkhantā, tattakā balavavacchā tāsaṃ dhenūnaṃ usabhā uppatitvā anubandhā ahesuṃ."
  8957. 588957,122,1117,51,62,1,39,7,‘‘ Kissa pana nissandena evaṃ gāvo gatā’’ ti?
  8958. 588958,122,1117,63,66,1,38,3,Nivārentānaṃ nivārentānaṃ dinnadānassa.
  8959. 588959,122,1117,67,109,1,268,30,"Sā kira kassapasammāsambuddhakāle kikissa rañño sattannaṃ dhītānaṃ kaniṭṭhā saṅghadāsī nāma hutvā vīsatiyā bhikkhusahassānaṃ pañcagorasadānaṃ dadamānā therānañca daharānañca sāmaṇerānañca pattaṃ pidahitvā,‘‘ alaṃ, alan’’ ti nivārentānampi‘‘ idaṃ madhuraṃ, idaṃ manāpan’’ ti adāsi. "
  8960. 588960,122,1117,110,116,1,51,6,Evaṃ tassa nissandena vāriyamānāpi gāvo nikkhamiṃsu.
  8961. 588961,122,1117,117,123,1,55,6,Seṭṭhinā ettakassa dhanassa dinnakāle seṭṭhibhariyā āha–
  8962. 588962,122,1117,124,143,1,100,13,"‘‘ tumhehi mayhaṃ dhītu sabbaṃ saṃvidahitaṃ, veyyāvaccakarā pana dāsadāsiyo na saṃvidahitā, kiṃ kāraṇā’’ ti?"
  8963. 588963,122,1117,144,150,1,45,4,‘‘ Mama dhītari sasinehanissinehānaṃ jānanatthaṃ.
  8964. 588964,122,1117,151,175,1,154,20,"Ahañhi tāya saddhiṃ āgacchamānake gīvāya gahetvā na pahiṇāmi, yānaṃ āruyha gamanakāleyeva etāya saddhiṃ gantukāmā gacchantu, mā agantukāmāti vakkhāmī’’ ti āha. "
  8965. 588965,122,1118,2,35,1,158,22,"Atha ‘‘ sve mama dhītā gamissatī’’ ti gabbhe nisinno dhītaraṃ samīpe nisīdāpetvā,‘‘ amma, patikule vasantiyā nāma imañca imañca ācāraṃ rakkhituṃ vaṭṭatī’’ ti ovādamadāsi. "
  8966. 588966,122,1118,36,43,1,75,7,Ayampi migāraseṭṭhi anantaragabbhe nisinno dhanañcayaseṭṭhino ovādaṃ assosi.
  8967. 588967,122,1118,44,49,1,31,5,Sopi seṭṭhi dhītaraṃ evaṃ ovadi–
  8968. 588968,122,1119,2,48,1,277,32,"‘ ‘ Amma, sasurakule vasantiyā nāma antoaggi bahi na nīharitabbo, bahiaggi anto na pavesetabbo, dadantasseva dātabbaṃ, adadantassa na dātabbaṃ, dadantassāpi adadantassāpi dātabbaṃ, sukhaṃ nisīditabbaṃ, sukhaṃ bhuñjitabbaṃ, sukhaṃ nipajjitabbaṃ, aggi paricaritabbo, antodevatā namassitabbā’’ ti. "
  8969. 588969,122,1120,2,51,1,400,42,"Imaṃ dasavidhaṃ ovādaṃ datvā punadivase sabbā seniyo sannipātetvā rājasenāya majjhe aṭṭha kuṭumbike pāṭibhoge gahetvā,‘‘ sace me gataṭṭhāne dhītu doso uppajjati, tumhehi sodhetabbo’’ ti vatvā navakoṭiagghanakena mahālatāpasādhanena dhītaraṃ pasādhetvā nhānacuṇṇamūlakaṃ catupaṇṇāsakoṭidhanaṃ datvā yānaṃ āropetvā sāketassa sāmantā attano santakesu anurādhapuramattesu cuddasasu bhattagāmesu bheriṃ carāpesi–"
  8970. 588970,122,1120,52,62,1,43,6,‘‘ mama dhītarā saddhiṃ gantukāmā gacchantū’’ ti.
  8971. 588971,122,1120,63,66,1,17,3,Te saddaṃ sutvāva–
  8972. 588972,122,1120,67,83,1,87,12,‘‘ amhākaṃ ayyāya gamanakāle kiṃ amhākaṃ idhā’’ ti cuddasa gāmakā kiñci asesetvā nikkhamiṃsu?
  8973. 588973,122,1120,84,97,1,108,13,Dhanañcayaseṭṭhipi rañño ca migāraseṭṭhino ca sakkāraṃ katvā thokaṃ anugantvā tehi saddhiṃ dhītaraṃ uyyojesi.
  8974. 588974,122,1121,2,18,1,91,11,"Migāraseṭṭhipi sabbapacchato yānake nisīditvā gacchanto balakāyaṃ disvā,‘‘ ke nāmete’’ ti pucchi."
  8975. 588975,122,1121,19,28,1,38,5,‘‘ Suṇisāya vo veyyāvaccakarā dāsidāsā’’ ti.
  8976. 588976,122,1121,29,37,1,20,4,‘‘ Ettake ko posessa’’ ti?
  8977. 588977,122,1121,38,51,1,54,8,"‘‘ Pothetvā te palāpetha, apalāyante ito daṇḍaṃ karothā’’ ti. "
  8978. 588978,122,1121,52,69,1,70,11,"Visākhā pana‘‘ apetha, mā vāretha, balameva balassa bhattaṃ dassatī’’ ti āha. "
  8979. 588979,122,1121,70,104,1,152,22,"Seṭṭhi evaṃ vuttepi,‘‘ amma, natthi amhākaṃ etehi attho, ko ete posessatī’’ ti leḍḍudaṇḍādīhi pothetvā palāpetvā sesake‘‘ alaṃ amhākaṃ ettakehī’’ ti gahetvā pāyāsi. "
  8980. 588980,122,1121,105,110,1,54,5,Atha visākhā sāvatthinagaradvāraṃ sampattakāle cintesi–
  8981. 588981,122,1121,111,125,1,70,9,"‘‘ paṭicchannayānasmiṃ nu kho nisīditvā pavisissāmi, udāhu rathe ṭhatvā’’ ti. "
  8982. 588982,122,1121,126,128,1,17,2,Athassā etadahosi–
  8983. 588983,122,1121,129,141,1,79,8,‘‘ paṭicchannayānena me pavisantiyā mahālatāpasādhanassa viseso na paññāyissatī’’ ti.
  8984. 588984,122,1121,142,151,1,63,8,Sā sakalanagarassa attānaṃ dassentī rathe ṭhatvā nagaraṃ pāvisi.
  8985. 588985,122,1121,152,173,1,115,15,"Sāvatthivāsino visākhāya sampattiṃ disvā,‘‘ esā kira visākhā nāma, evarūpā ayaṃ sampatti etissāva anucchavikā’’ ti āhaṃsu. "
  8986. 588986,122,1121,174,180,1,43,6,Iti sā mahāsampattiyā seṭṭhino gehaṃ pāvisi.
  8987. 588987,122,1121,181,200,1,152,15,Gatadivase cassā sakalanagaravāsino‘‘ amhākaṃ dhanañcayaseṭṭhi attano nagaraṃ sampattānaṃ mahāsakkāraṃ akāsī’’ ti yathāsatti yathābalaṃ paṇṇākāraṃ pahiṇiṃsu.
  8988. 588988,122,1121,201,210,1,92,9,Visākhā pahitapahitaṃ paṇṇākāraṃ tasmiṃyeva nagare aññamaññesu kulesu sabbatthakameva dāpesi.
  8989. 588989,122,1121,211,248,1,205,30,"Iti sā‘‘ idaṃ mayhaṃ mātu detha, idaṃ mayhaṃ pitu detha, idaṃ mayhaṃ bhātu detha, idaṃ mayhaṃ bhaginiyā dethā’’ ti tesaṃ tesaṃ vayānurūpaṃ piyavacanaṃ vatvā paṇṇākāraṃ pesentī sakalanagaravāsino ñātake viya akāsi. "
  8990. 588990,122,1121,249,254,1,66,5,Athassā rattibhāgasamanantare ājaññavaḷavāya gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi.
  8991. 588991,122,1121,255,270,1,124,14,Sā dāsīhi daṇḍadīpikā gāhāpetvā tattha gantvā vaḷavaṃ uṇhodakena nhāpetvā telena makkhāpetvā attano vasanaṭṭhānameva agamāsi.
  8992. 588992,122,1122,2,50,1,371,37,"Migāraseṭṭhipi puttassa āvāhamaṅgalaṃ karonto dhuravihāre vasantampi tathāgataṃ amanasikaritvā dīgharattaṃ naggasamaṇakesu patiṭṭhitena pemena codiyamāno‘‘ mayhaṃ ayyānampi sakkāraṃ karissāmī’’ ti ekadivasaṃ anekasatesu navabhājanesu nirudakapāyāsaṃ pacāpetvā pañcasate acelake nimantāpetvā antogehaṃ pavesetvā,‘‘ āgacchatu me suṇisā, arahante vandatū’’ ti visākhāya sāsanaṃ pahiṇi. "
  8993. 588993,122,1122,51,100,1,250,33,"Sā‘‘ arahanto’’ ti vacanaṃ sutvā sotāpannā ariyasāvikā haṭṭhatuṭṭhā hutvā tesaṃ bhojanaṭṭhānaṃ āgantvā te oloketvā,‘‘ evarūpā hirottappavirahitā arahantā nāma na honti, kasmā maṃ sasuro pakkosāpesī’’ ti,‘‘ dhī, dhī’’ ti seṭṭhiṃ garahitvā attano vasanaṭṭhānameva gatā. "
  8994. 588994,122,1122,101,108,1,56,7,Acelakā taṃ disvā sabbe ekappahāreneva seṭṭhiṃ garahiṃsu–
  8995. 588995,122,1122,109,134,1,129,17,"‘‘ kiṃ tvaṃ, gahapati, aññaṃ nālattha, samaṇassa gotamassa sāvikaṃ mahākāḷakaṇṇiṃ idha pavesesi, vegena naṃ imasmā gehā nikkaḍḍhāpehī’’ ti. "
  8996. 588996,122,1122,135,182,1,250,34,"So‘‘ na sakkā mayā imesaṃ vacanamatteneva nikkaḍḍhāpetuṃ, mahākulassa sā dhītā’’ ti cintetvā,‘‘ ayyā, daharā nāma jānitvā vā ajānitvā vā kareyyuṃ, tumhe tuṇhī hothā’’ ti te uyyojetvā sayaṃ mahārahe āsane nisīditvā suvaṇṇapātiyaṃ nirudakaṃ madhupāyāsaṃ paribhuñji. "
  8997. 588997,122,1123,2,12,1,72,9,Tasmiṃ samaye eko piṇḍapātikatthero piṇḍāya caranto taṃ nivesanaṃ pāvisi.
  8998. 588998,122,1123,13,35,1,121,17,"Visākhā sasuraṃ bījayamānā ṭhitā taṃ disvā‘‘ sasurassa ācikkhituṃ ayuttan’’ ti yathā so theraṃ passati, evaṃ apagantvā aṭṭhāsi. "
  8999. 588999,122,1123,36,46,1,69,10,So pana bālo theraṃ disvāpi apassanto viya hutvā adhomukho bhuñjateva.
  9000. 589000,122,1123,47,76,1,113,18,"Visākhā‘‘ theraṃ disvāpi me sasuro saññaṃ na karotī’’ ti ñatvā,‘‘ aticchatha, bhante, mayhaṃ sasuro purāṇaṃ khādatī’’ ti āha. "
  9001. 589001,122,1123,77,115,1,210,27,"So nigaṇṭhehi kathitakāle adhivāsetvāpi‘‘ purāṇaṃ khādatī’’ ti vuttakkhaṇeyeva hatthaṃ apanetvā,‘‘ imaṃ pāyāsaṃ ito nīharatha, etaṃ imasmā gehā nikkaḍḍhatha, ayaṃ maṃ evarūpe maṅgalakāle asucikhādakaṃ nāma karotī’’ ti āha. "
  9002. 589002,122,1123,116,137,1,137,19,"Tasmiṃ kho pana nivesane sabbepi dāsakammakarā visākhāya santakāva, ko naṃ hatthe vā pāde vā gaṇhissati, mukhena kathetuṃ samatthopi natthi. "
  9003. 589003,122,1123,138,143,1,34,5,Visākhā sasurassa kathaṃ sutvā āha–
  9004. 589004,122,1123,144,199,1,338,43,"‘‘ tāta, na ettakeneva mayaṃ nikkhamāma, nāhaṃ tumhehi udakatitthato kumbhadāsī viya ānītā, dharamānakamātāpitūnaṃ dhītaro nāma na ettakeneva nikkhamanti, eteneva me kāraṇena pitā idhāgamanakāle aṭṭha kuṭumbike pakkosāpetvā‘ sace me dhītu doso uppajjati, sodheyyāthā’ ti vatvā maṃ tesaṃ hatthe ṭhapesi, te pakkosāpetvā mayhaṃ dosādosaṃ sodhāpethā’’ ti. "
  9005. 589005,122,1124,2,48,1,223,28,"Seṭṭhi ‘‘ kalyāṇaṃ esā kathetī’’ ti aṭṭha kuṭumbike pakkosāpetvā,‘‘ ayaṃ dārikā maṅgalakāle nisīditvā suvaṇṇapātiyaṃ nirudakapāyāsaṃ paribhuñjantaṃ maṃ‘ asucikhādako’ ti vadatī’’ ti āha,‘‘ imissā dosaṃ āropetvā imaṃ gehato nikkaḍḍhathā’’ ti."
  9006. 589006,122,1124,49,58,1,17,4,"‘‘ Evaṃ kira, ammā’’ ti. "
  9007. 589007,122,1124,59,119,1,300,41,"Nāhaṃ evaṃ vadāmi, ekasmiṃ pana piṇḍapātikatthere gharadvāre ṭhite sasuro me appodakaṃ madhupāyāsaṃ paribhuñjanto taṃ na manasikaroti, ahaṃ‘‘ mayhaṃ sasuro imasmiṃ attabhāve puññaṃ na karoti, purāṇapuññameva khādatī’’ ti cintetvā,‘‘ aticchatha, bhante, mayhaṃ sasuro purāṇaṃ khādatī’’ ti avacaṃ,‘‘ ettha me ko doso’’ ti?"
  9008. 589008,122,1124,120,139,1,73,12,"‘‘ Ayya, idha doso natthi, amhākaṃ dhītā yuttaṃ katheti, tvaṃ kasmā kujjhasī’’ ti?"
  9009. 589009,122,1124,140,161,1,96,14,"‘‘ Ayyā, esa tāva doso mā hotu, ayaṃ pana ekadivasaṃ majjhimayāme dāsīparivutā pacchāgehaṃ agamāsī’’ ti."
  9010. 589010,122,1124,162,171,1,17,4,"‘‘ Evaṃ kira, ammā’’ ti."
  9011. 589011,122,1124,172,214,1,241,31,"‘‘ Tātā, nāhaṃ aññena kāraṇena gatā, imasmiṃ pana gehe ājāneyyavaḷavāya vijātāya saññampi akatvā nisīdituṃ nāma ayuttan’’ ti daṇḍadīpikā gāhāpetvā uṇhodakādīnipi gāhāpetvā dāsīhi saddhiṃ gantvā vaḷavāya vijātaparihāraṃ kārāpesiṃ,‘‘ ettha me ko doso’’ ti?"
  9012. 589012,122,1124,215,240,1,118,18,"‘‘ Ayya, idha doso natthi, amhākaṃ dhītā tava gehe dāsīhipi akattabbayuttakaṃ kammaṃ karoti, tvaṃ kiṃ ettha dosaṃ passasī’’ ti? "
  9013. 589013,122,1125,2,31,1,157,25,"Ayyā , idhāpi tāva doso mā hotu, imissā pana pitā idhāgamanakāle imaṃ ovadanto guyhe paṭicchanne dasa ovāde adāsi, tesaṃ atthaṃ na jānāmi, tesaṃ me atthaṃ kathetu. "
  9014. 589014,122,1125,32,61,1,122,19,"Imissā pana pitā‘‘ antoaggi bahi na nīharitabbo’’ ti āha,‘‘ sakkā nu kho amhehi ubhato paṭivissakagehānaṃ aggiṃ adatvā vasitun’’ ti?"
  9015. 589015,122,1125,62,71,1,17,4,"‘‘ Evaṃ kira, ammā’’ ti."
  9016. 589016,122,1125,72,82,1,41,7,"‘‘ Tātā, mayhaṃ pitā na etaṃ sandhāya kathesi. "
  9017. 589017,122,1125,83,87,1,26,4,Idaṃ pana sandhāya kathesi–
  9018. 589018,122,1125,88,102,1,85,12,"‘ amma, tava sassusasurasāmikānaṃ aguṇaṃ disvā bahi tasmiṃ tasmiṃ gehe ṭhatvā mā kathesi. "
  9019. 589019,122,1125,103,113,1,41,7,Evarūpo hi aggisadiso aggi nāma natthī’’’ ti.
  9020. 589020,122,1126,2,38,1,149,25,"Ayyā , etaṃ tāva evaṃ hotu, imissā pana pitā‘‘ bāhirato aggi na anto pavesetabbo’’ ti āha,‘‘ kiṃ sakkā amhehi anto aggimhi nibbute bāhirato aggiṃ anāharitun’’ ti?"
  9021. 589021,122,1126,39,48,1,17,4,"‘‘ Evaṃ kira, ammā’’ ti. "
  9022. 589022,122,1126,49,91,1,243,34,"Tātā, mayhaṃ pitā na etaṃ sandhāya kathesi, idaṃ pana sandhāya kathesi– sace paṭivissakagehesu itthiyo vā purisā vā sassusasurasāmikānaṃ aguṇaṃ kathenti, tehi kathitaṃ āharitvā‘‘ asuko nāma tumhākaṃ evañca evañca aguṇaṃ kathetī’’ ti puna mā katheyyāsi."
  9023. 589023,122,1126,92,104,1,42,8,‘‘ Etena hi agginā sadiso aggi nāma natthī’’ ti.
  9024. 589024,122,1126,105,111,1,40,6,Evaṃ imasmimpi kāraṇe sā niddosāva ahosi.
  9025. 589025,122,1126,112,118,1,28,5,"Yathā ca ettha, evaṃ sesesupi. "
  9026. 589026,122,1127,2,22,1,85,13,"Tesu pana ayamadhippāyo– yampi hi tassā pitarā‘‘ ye dadanti, tesaṃyeva dātabban’’ ti vuttaṃ. "
  9027. 589027,122,1127,23,39,1,83,11,"Taṃ‘‘ yācitakaṃ upakaraṇaṃ gahetvā ye paṭidenti, tesaññeva dātabban’’ ti sandhāya vuttaṃ."
  9028. 589028,122,1128,2,26,1,109,19,"‘ ‘ Ye na denti, tesaṃ na dātabban’’ ti idampi ye yācitakaṃ gahetvā na paṭidenti, tesaṃ na dātabbanti sandhāya vuttaṃ."
  9029. 589029,122,1129,2,29,1,153,21,"‘ ‘ Dadantassāpi adadantassāpi dātabban’’ ti idaṃ pana daliddesu ñātimittesu sampattesu te paṭidātuṃ sakkontu vā mā vā, tesaṃ dātumeva vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ."
  9030. 589030,122,1130,2,18,1,110,13,‘ ‘ Sukhaṃ nisīditabban’’ ti idampi sassusasurasāmike disvā vuṭṭhātabbaṭṭhāne nisīdituṃ na vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ.
  9031. 589031,122,1131,2,25,1,165,20,‘ ‘ Sukhaṃ bhuñjitabban’’ ti idaṃ pana sassusasurasāmikehi puretaraṃ abhuñjitvā te parivisitvā sabbehi laddhāladdhaṃ ñatvā pacchā sayaṃ bhuñjituṃ vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ.
  9032. 589032,122,1132,2,27,1,186,21,"‘ ‘ Sukhaṃ nipajjitabban’’ ti idampi sassusasurasāmikehi puretaraṃ sayanaṃ āruyha na nipajjitabbaṃ, tesaṃ kattabbayuttakaṃ vattapaṭivattaṃ katvā pacchā sayaṃ nipajjituṃ yuttanti sandhāya vuttaṃ."
  9033. 589033,122,1133,2,24,1,141,19,‘ ‘ Aggi paricaritabbo’’ ti idaṃ pana sassumpi sasurampi sāmikampi aggikkhandhaṃ viya uragarājānaṃ viya ca katvā passituṃ vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ.
  9034. 589034,122,1134,2,20,1,114,15,‘ ‘ Antodevatā namassitabbā’’ ti idampi sassuñca sasurañca sāmikañca devatā viya katvā daṭṭhuṃ vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ.
  9035. 589035,122,1134,21,31,1,83,10,Evaṃ seṭṭhi imesaṃ dasaovādānaṃ atthaṃ sutvā paṭivacanaṃ apassanto adhomukho nisīdi.
  9036. 589036,122,1135,2,18,1,74,12,Atha naṃ kuṭumbikā‘‘ kiṃ seṭṭhi aññopi amhākaṃ dhītu doso atthī’’ ti pucchiṃsu.
  9037. 589037,122,1135,19,27,1,14,3,"‘‘ Natthi, ayyā’’ ti."
  9038. 589038,122,1135,28,44,1,78,12,‘‘ Atha kasmā naṃ niddosaṃ akāraṇena gehā nikkaḍḍhāpesī’’ ti evaṃ vutte visākhā āha–
  9039. 589039,122,1135,45,93,1,249,35,"‘‘ tātā, kiñcāpi mayhaṃ sasurassa vacanena paṭhamameva gamanaṃ na yuttaṃ, pitā pana me āgamanakāle mama dosasodhanatthāya maṃ tumhākaṃ hatthe ṭhapesi, tumhehi ca me niddosabhāvo ñāto, idāni ca mayhaṃ gantuṃ yuttan’’ ti dāsidāse‘‘ yānādīhi sajjāpethā’’ ti āṇāpesi. "
  9040. 589040,122,1135,94,114,1,81,13,"Atha naṃ seṭṭhi kuṭumbike gahetvā‘‘ amma, mayā ajānitvāva kathitaṃ, khamāhi me’’ ti āha."
  9041. 589041,122,1135,115,148,1,197,24,"‘‘ Tāta, tumhākaṃ khamitabbaṃ tāva khamāmi, ahaṃ pana buddhasāsane aveccappasannassa kulassa dhītā, na mayaṃ vinā bhikkhusaṅghena vattāma, sace mama ruciyā bhikkhusaṅghaṃ paṭijaggituṃ labhāmi, vasissāmī’’ ti."
  9042. 589042,122,1135,149,162,1,50,8,"‘‘ Amma, tvaṃ yathāruciyā tava samaṇe paṭijaggā’’ ti āha. "
  9043. 589043,122,1136,2,9,1,60,6,Visākhā dasabalaṃ nimantāpetvā punadivase nivesanaṃ pavesesi.
  9044. 589044,122,1136,10,20,1,95,10,Naggasamaṇāpi satthu migāraseṭṭhino gehaṃ gamanabhāvaṃ sutvā gantvā gehaṃ parivāretvā nisīdiṃsu.
  9045. 589045,122,1136,21,40,1,109,14,"Visākhā dakkhiṇodakaṃ datvā‘‘ sabbo sakkāro paṭiyādito, sasuro me āgantvā dasabalaṃ parivisatū’’ ti sāsanaṃ pesesi. "
  9046. 589046,122,1136,41,61,1,97,14,"Atha naṃ gantukāmaṃ ājīvakā‘‘ mā kho tvaṃ, gahapati, samaṇassa gotamassa santikaṃ gacchā’’ ti nivāresuṃ. "
  9047. 589047,122,1136,62,74,1,49,8,So‘‘ suṇhā me sayameva parivisatū’’ ti sāsanaṃ pahiṇi.
  9048. 589048,122,1136,75,84,1,86,9,Sā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ parivisitvā niṭṭhite bhattakicce puna sāsanaṃ pesesi–
  9049. 589049,122,1136,85,95,1,40,6,‘‘ sasuro me āgantvā dhammakathaṃ suṇātū’’ ti.
  9050. 589050,122,1136,96,114,1,94,14,Atha naṃ‘‘ idāni agamanaṃ nāma ativiya ayuttan’’ ti dhammaṃ sotukāmatāya gacchantaṃ puna te āhaṃsu–
  9051. 589051,122,1136,115,129,1,74,10,‘‘ tena hi samaṇassa gotamassa dhammaṃ suṇanto bahisāṇiyā nisīditvā suṇāhī’’ ti.
  9052. 589052,122,1136,130,134,1,42,4,Puretaramevassa gantvā sāṇiṃ parikkhipiṃsu.
  9053. 589053,122,1136,135,139,1,28,4,So gantvā bahisāṇiyaṃ nisīdi.
  9054. 589054,122,1136,140,183,1,248,36,"Satthā‘‘ tvaṃ bahisāṇiyaṃ vā nisīda, parakuṭṭe vā parasele vā paracakkavāḷe vā pana nisīda, ahaṃ buddho nāma sakkomi taṃ mama saddaṃ sāvetun’’ ti mahājambuṃ khandhe gahetvā cālento viya amatavassaṃ vassento viya ca dhammaṃ desetuṃ anupubbiṃ kathaṃ ārabhi. "
  9055. 589055,122,1137,2,30,1,209,23,"Sammāsambuddhe ca pana dhammaṃ desente purato ṭhitāpi pacchato ṭhitāpi cakkavāḷasataṃ cakkavāḷasahassaṃ atikkamitvā ṭhitāpi akaniṭṭhabhavane ṭhitāpi‘‘ satthā mamaññeva oloketi, mayhameva dhammaṃ desetī’’ ti vadanti. "
  9056. 589056,122,1137,31,44,1,74,13,Satthā hi taṃ taṃ olokento viya tena tena saddhiṃ sallapanto viya ca ahosi.
  9057. 589057,122,1137,45,48,1,21,3,Candasamā kira buddhā.
  9058. 589058,122,1137,49,76,1,156,21,"Yathā cando gaganamajjhe ṭhito‘‘ mayhaṃ upari cando, mayhaṃ upari cando’’ ti sabbasattānaṃ khāyati, evameva yattha katthaci ṭhitānaṃ abhimukhe ṭhitā viya khāyanti. "
  9059. 589059,122,1137,77,97,1,202,20,Idaṃ kira tesaṃ alaṅkatasīsaṃ chinditvā añjitaakkhīni uppāṭetvā hadayamaṃsaṃ uppāṭetvā parassa dāsatthāya jālisadise putte kaṇhājināsadisā dhītaro maddisadisā pajāpatiyo pariccajitvā dinnadānassa phalaṃ.
  9060. 589060,122,1137,98,139,1,302,34,"Migāraseṭṭhipi kho tathāgate dhammadesanaṃ vinivattente bahisāṇiyaṃ nisinnova sahassa nayapaṭimaṇḍite sotāpattiphale patiṭṭhāya acalāya saddhāya samannāgato tīsu ratanesu nikkaṅkho hutvā sāṇikaṇṇaṃ ukkhipitvā āgantvā suṇhāya thanaṃ mukhena gahetvā,‘‘ tvaṃ me ajjato paṭṭhāya mātā’’ ti taṃ mātuṭṭhāne ṭhapesi. "
  9061. 589061,122,1137,140,145,1,34,5,Tato paṭṭhāya migāramātā nāma jātā.
  9062. 589062,122,1137,146,152,1,52,5,Pacchābhāge puttaṃ labhitvāpi migārotissa nāmamakāsi.
  9063. 589063,122,1138,2,79,1,425,60,"Mahāseṭṭhi suṇhāya thanaṃ vissajjetvā gantvā bhagavato dvīsu pādesu sirasā nipatitvā pāde pāṇīhi ca parisambāhanto mukhena ca paricumbanto‘‘ migāro ahaṃ, bhante, migāro ahaṃ, bhante’’ ti tikkhattuṃ nāmaṃ sāvetvā,‘‘ ahaṃ, bhante, ettakaṃ kālaṃ yattha nāma dvinnaṃ mahapphalanti na jānāmi, idāni ca me suṇisaṃ nissāya ñātaṃ, sabbā apāyadukkhā muttomhi, suṇisā me imaṃ gehaṃ āgacchantī mama atthāya hitāya sukhāya āgatā’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–"
  9064. 589064,122,1139,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Sohaṃ ajja pajānāmi, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ; "
  9065. 589065,122,1140,2,12,1,44,7,"Atthāya vata me bhaddā, suṇisā gharamāgatā’’ ti. "
  9066. 589066,122,1141,2,6,1,46,4,Visākhā punadivasatthāyapi satthāraṃ nimantesi.
  9067. 589067,122,1141,7,12,1,48,5,Athassā punadivasepi sassu sotāpattiphalaṃ pattā.
  9068. 589068,122,1141,13,20,1,52,7,Tato paṭṭhāya taṃ gehaṃ sāsanassa vivaṭadvāraṃ ahosi.
  9069. 589069,122,1141,21,24,1,19,3,Tato seṭṭhi cintesi–
  9070. 589070,122,1141,25,75,1,433,44,"‘‘ bahūpakārā me suṇisā pasannākāramassā karissāmi, etissā bhāriyaṃ pasādhanaṃ niccakālaṃ pasādhetuṃ na sakkā, sallahukamassā divā ca ratto ca sabbairiyāpathesu pasādhanayoggaṃ pasādhanaṃ kāressāmī’’ ti satasahassagghanakaṃ ghanamaṭṭhakaṃ nāma pasādhanaṃ kāretvā tasmiṃ niṭṭhite buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā sakkaccaṃ bhojetvā visākhaṃ soḷasahi gandhodakaghaṭehi nhāpetvā satthu sammukhe ṭhapetvā pasādhetvā satthāraṃ vandāpesi. "
  9071. 589071,122,1141,76,82,1,39,5,Satthā anumodanaṃ katvā vihārameva gato.
  9072. 589072,122,1141,83,106,1,150,18,Visākhāpi tato paṭṭhāya dānādīni puññāni karontī satthu santikā aṭṭha vare( mahāva.350) labhitvā gaganatale candalekhā viya paññāyamānā puttadhītāhi vuḍḍhiṃ pāpuṇi.
  9073. 589073,122,1141,107,115,1,44,8,Tassā kira dasa puttā dasa dhītaro ca ahesuṃ.
  9074. 589074,122,1141,116,125,1,54,9,Tesu ekekassa dasa dasa puttā dasa dasa dhītaro ahesuṃ.
  9075. 589075,122,1141,126,146,1,166,20,Tesu tesupi ekekassa dasa dasa puttā dasa dasa dhītaro cāti evamassā puttanattapanattasantānavasena pavattāni vīsādhikāni cattāri satāni aṭṭha ca pāṇasahassāni ahesuṃ.
  9076. 589076,122,1141,147,149,1,13,2,Tenāhu porāṇā–
  9077. 589077,122,1142,2,14,1,41,8,"‘ ‘ Visākhā vīsati puttā, nattā ca caturo satā; "
  9078. 589078,122,1143,2,10,1,42,5,"Panattā aṭṭhasahassā, jambudīpe supākaṭā’’ ti. "
  9079. 589079,122,1144,2,16,1,93,12,"Āyu vīsavassasataṃ ahosi, sīse ekampi palitaṃ nāma nāhosi, niccaṃ soḷasavassuddesikā viya ahosi. "
  9080. 589080,122,1144,17,33,1,100,11,"Taṃ puttanattapanattaparivāraṃ vihāraṃ gacchantiṃ disvā,‘‘ katamā ettha visākhā’’ ti paripucchitāro honti? "
  9081. 589081,122,1144,34,55,1,89,13,"Ye naṃ gacchantiṃ passanti,‘‘ idāni thokaṃ gacchatu, gacchamānāva no, ayyā sobhatī’’ ti, cintenti. "
  9082. 589082,122,1144,56,79,1,101,15,"Ye naṃ ṭhitaṃ nisinnaṃ nipannaṃ passanti,‘‘ idāni thokaṃ nipajjatu, nipannāva no, ayyā, sobhatī’’ ti cintenti. "
  9083. 589083,122,1144,80,96,1,80,12,Iti sā‘‘ catūsu iriyāpathesu asukairiyāpathena nāma na sobhatī’’ ti vattabbā na hoti.
  9084. 589084,122,1144,97,104,1,42,6,Pañcannaṃ kho pana hatthīnaṃ balaṃ dhāreti.
  9085. 589085,122,1144,105,134,1,196,24,"Rājā‘‘ visākhā kira pañcannaṃ hatthīnaṃ balaṃ dhāretī’’ ti sutvā tassā vihāraṃ gantvā dhammaṃ sutvā āgamanavelāya thāmaṃ vīmaṃsitukāmo hatthiṃ vissajjāpesi, so soṇḍaṃ ukkhipitvā visākhābhimukho agamāsi. "
  9086. 589086,122,1144,135,152,1,89,12,"Tassā parivāritthiyo pañcasatā ekaccā palāyiṃsu, ekaccā na parissajjitvā‘‘ kiṃ idan’’ ti vutte–"
  9087. 589087,122,1144,153,169,1,69,10,"‘‘ rājā kira te, ayye, balaṃ vīmaṃsitukāmo hatthiṃ vissajjāpesī’’ ti vadiṃsu. "
  9088. 589088,122,1144,170,205,1,159,23,"Visākhā imaṃ disvā,‘‘ kiṃ palāyitena, kathaṃ nu kho taṃ gaṇhissāmī’’ ti cintetvā,‘‘ sace taṃ daḷhaṃ gaṇhissāmi, vinasseyyā’’ ti dvīhi aṅgulīhi soṇḍāya gahetvā paṭipaṇāmesi. "
  9089. 589089,122,1144,206,216,1,74,9,"Hatthī attānaṃ sandhāretvā ṭhātuṃ nāsakkhi, rājaṅgaṇe ukkuṭiko hutvā patito. "
  9090. 589090,122,1144,217,220,1,25,3,Mahājano sādhukāraṃ adāsi.
  9091. 589091,122,1144,221,226,1,38,5,Sāpi saparivārā sotthinā gehaṃ agamāsi.
  9092. 589092,122,1145,2,24,1,182,21,"Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ visākhā migāramātā bahuputtā hoti bahunattā arogaputtā aroganattā abhimaṅgalasammatā, tāvatakesu puttanattesu ekopi antarā maraṇaṃ patto nāma nāhosi. "
  9093. 589093,122,1145,25,32,1,70,7,Sāvatthivāsino maṅgalesu chaṇesu visākhaṃ paṭhamaṃ nimantetvā bhojenti.
  9094. 589094,122,1145,33,57,1,251,23,Athekasmiṃ ussavadivase mahājane maṇḍitapasādhite dhammassavanāya vihāraṃ gacchante visākhāpi nimantitaṭṭhāne bhuñjitvā mahālatāpasādhanaṃ pasādhetvā mahājanena saddhiṃ vihāraṃ gantvā ābharaṇāni omuñcitvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ bandhitvā dāsiyā adāsi.
  9095. 589095,122,1145,58,61,1,19,3,Yaṃ sandhāya vuttaṃ–
  9096. 589096,122,1146,2,23,1,145,17,"‘ ‘ Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ussavo hoti, manussā alaṅkatapaṭiyattā ārāmaṃ gacchanti, visākhāpi migāramātā alaṅkatapaṭiyattā vihāraṃ gacchati. "
  9097. 589097,122,1146,24,51,1,130,17,Atha kho visākhā migāramātā ābharaṇāni omuñcitvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ bandhitvā dāsiyā adāsi‘ handa je imaṃ bhaṇḍikaṃ gaṇhāhī’’’ ti( pāci.503).
  9098. 589098,122,1147,2,7,1,33,5,Sā kira vihāraṃ gacchantī cintesi–
  9099. 589099,122,1147,8,36,1,215,24,‘‘ evarūpaṃ mahagghaṃ pasādhanaṃ sīse paṭimukkaṃ yāva pādapiṭṭhiṃ alaṅkāraṃ alaṅkaritvā vihāraṃ pavisituṃ ayuttan’’ ti naṃ omuñcitvā bhaṇḍikaṃ katvā attano puññeneva nibbattāya pañcahatthithāmadharāya dāsiyā hatthe adāsi.
  9100. 589100,122,1147,37,43,1,32,6,Sā eva kira taṃ gaṇhituṃ sakkoti.
  9101. 589101,122,1147,44,47,1,12,3,Tena naṃ āha–
  9102. 589102,122,1147,48,63,1,74,9,"‘‘ amma, imaṃ pasādhanaṃ gaṇha, satthusantikā nivattanakāle pasādhessāmi nan’’ ti. "
  9103. 589103,122,1147,64,80,1,147,15,"Taṃ pana datvā ghanamaṭṭhakaṃ pasādhanaṃ pasādhetvā satthāraṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ assosi, dhammassavanāvasāne bhagavantaṃ vanditvā uṭṭhāya pakkāmi. "
  9104. 589104,122,1147,81,86,1,36,5,Sāpissā dāsī taṃ pasādhanaṃ pamuṭṭhā.
  9105. 589105,122,1147,87,100,1,92,12,"Dhammaṃ sutvā pana pakkantāya parisāya sace kiñci pamuṭṭhaṃ hoti, taṃ ānandatthero paṭisāmeti. "
  9106. 589106,122,1147,101,109,1,58,8,Iti so taṃ divasaṃ mahālatāpasādhanaṃ disvā satthu ārocesi–
  9107. 589107,122,1147,110,121,1,44,6,"‘‘ bhante, visākhā pasādhanaṃ pamussitvā gatā’’ ti."
  9108. 589108,122,1147,122,131,1,27,4,"‘‘ Ekamantaṃ ṭhapehi, ānandā’’ ti. "
  9109. 589109,122,1147,132,139,1,49,6,Thero taṃ ukkhipitvā sopānapasse laggetvā ṭhapesi.
  9110. 589110,122,1148,2,15,1,101,9,Visākhāpi suppiyāya saddhiṃ‘‘ āgantukagamikagilānādīnaṃ kattabbayuttakaṃ jānissāmī’’ ti antovihāre vicari.
  9111. 589111,122,1148,16,31,1,128,15,Tā pana upāsikāyo antovihāre disvā sappimadhutelādīhi atthikā pakatiyāva daharā ca sāmaṇerā ca thālakādīni gahetvā upasaṅkamanti.
  9112. 589112,122,1148,32,36,1,31,4,Tasmimpi divase tatheva kariṃsu.
  9113. 589113,122,1148,37,79,1,238,27,"Athekaṃ gilānaṃ bhikkhuṃ disvā suppiyā( mahāva.280)‘‘ kenattho ayyassā’’ ti pucchitvā‘‘ paṭicchādanīyenā’’ ti vutte hotu, ayya, pesessāmīti dutiyadivase kappiyamaṃsaṃ alabhantī attano ūrumaṃsena kattabbakiccaṃ katvā puna satthari pasādena pākatikasarīrāva ahosi. "
  9114. 589114,122,1148,80,105,1,138,19,"Visākhāpi gilāne ca dahare ca sāmaṇere ca oloketvā aññena dvārena nikkhamitvā vihārūpacāre ṭhitā,‘‘ amma, pasādhanaṃ āhara pasādhessāmī’’ ti āha. "
  9115. 589115,122,1148,106,123,1,77,11,"Tasmiṃ khaṇe sā dāsī pamussitvā nikkhantabhāvaṃ ñatvā,‘‘ ayye, pamuṭṭhāmhī’’ ti āha."
  9116. 589116,122,1148,124,154,1,154,22,"‘‘ Tena hi gantvā gaṇhitvā ehi, sace pana mayhaṃ ayyena ānandattherena ukkhipitvā aññasmiṃ ṭhāne ṭhapitaṃ hoti, mā āhareyyāsi, ayyasseva taṃ mayā pariccattan’’ ti. "
  9117. 589117,122,1148,155,167,1,67,8,Jānāti kira sā‘‘ kulamanussānaṃ pamuṭṭhabhaṇḍakaṃ thero paṭisāmetī’’ ti;
  9118. 589118,122,1148,168,170,1,13,2,tasmā evamāha.
  9119. 589119,122,1148,171,210,1,164,24,"Theropi taṃ dāsiṃ disvāva‘‘ kimatthaṃ āgatāsī’’ ti pucchitvā,‘‘ ayyāya me pasādhanaṃ pamussitvā āgatāmhī’’ ti vutte,‘‘ etasmiṃ me sopānapasse ṭhapitaṃ, gaccha naṃ gaṇhāhī’’ ti āha. "
  9120. 589120,122,1148,211,244,1,151,20,"Sā,‘‘ ayya, tumhākaṃ hatthena āmaṭṭhabhaṇḍakaṃ mayhaṃ ayyāya anāhāriyaṃ katan’’ ti vatvā tucchahatthāva gantvā,‘‘ kiṃ, ammā’’ ti visākhāya puṭṭhā tamatthaṃ ārocesi."
  9121. 589121,122,1148,245,258,1,68,8,"‘‘ Amma , nāhaṃ mama ayyena āmaṭṭhabhaṇḍaṃ pilandhissāmi, pariccattaṃ mayā. "
  9122. 589122,122,1148,259,276,1,97,12,"Ayyānaṃ pana paṭijaggituṃ dukkhaṃ, taṃ vissajjetvā kappiyabhaṇḍaṃ upanessāmi, gaccha, taṃ āharāhī’’ ti. "
  9123. 589123,122,1148,277,280,1,15,3,Sā gantvā āhari.
  9124. 589124,122,1148,281,287,1,57,6,Visākhā taṃ apilandhitvāva kammāre pakkosāpetvā agghāpesi.
  9125. 589125,122,1148,288,315,1,129,18,"Tehi‘‘ nava koṭiyo agghati, hatthakārāpaṇiyaṃ panassa satasahassan’’ ti vutte pasādhanaṃ yāne ṭhapāpetvā‘‘ tena hi taṃ vikkiṇathā’’ ti āha. "
  9126. 589126,122,1148,316,323,1,51,7,Bhattakaṃ dhanaṃ datvā gaṇhiṃtu na koci sakkhissati.
  9127. 589127,122,1148,324,331,1,61,7,Tañhi pasādhanaṃ pasādhetuṃ anucchavikā itthiyo nāma dullabhā.
  9128. 589128,122,1148,332,347,1,150,12,"Pathavimaṇḍalasmiñhi tissova itthiyo mahālatāpasādhanaṃ labhiṃsu visākhā mahāupāsikā, bandhulamallasenāpatissa bhariyā, mallikā, bārāṇasīseṭṭhino dhītāti. "
  9129. 589129,122,1149,2,38,1,246,31,"Tasmā visākhā sayameva tassa mūlaṃ datvā satasahassādhikā nava koṭiyo sakaṭe āropetvā vihāraṃ netvā satthāraṃ vanditvā,‘‘ bhante, mayhaṃ ayyena ānandattherena mama pasādhanaṃ hatthena āmaṭṭhaṃ, tena āmaṭṭhakālato paṭṭhāya na sakkā taṃ mayā pilandhituṃ. "
  9130. 589130,122,1149,39,65,1,181,22,"Taṃ pana vissajjetvā kappiyaṃ upanessāmīti vikkiṇāpentī aññaṃ taṃ gaṇhituṃ samatthaṃ adisvā ahameva tassa mūlaṃ gāhāpetvā āgatā, catūsu paccayesu katarapaccayena upanessāmi, bhante’’ ti. "
  9131. 589131,122,1149,66,87,1,126,15,"Pācīnadvāre saṅghassa vasanaṭṭhānaṃ kātuṃ te yuttaṃ visākheti‘‘ yuttaṃ, bhante’’ ti visākhā tuṭṭhamānasā navakoṭīhi bhūmimeva gaṇhi. "
  9132. 589132,122,1149,88,93,1,39,5,Aparāhi navakoṭīhi vihāraṃ kātuṃ ārabhi.
  9133. 589133,122,1150,2,24,1,230,21,Athekadivasaṃ satthā paccūsasamaye lokaṃ volokento devalokā cavitvā bhaddiyanagare seṭṭhikule nibbattassa bhaddiyassa nāma seṭṭhiputtassa upanissayasampattiṃ disvā anāthapiṇḍikassa gehe bhattakiccaṃ katvā uttaradvārābhimukho ahosi.
  9134. 589134,122,1150,25,36,1,95,11,Pakatiyā hi satthā visākhāya gehe bhikkhaṃ gaṇhitvā dakkhiṇadvārena nikkhamitvā jetavane vasati.
  9135. 589135,122,1150,37,45,1,81,8,Anāthapiṇḍikassa gehe bhikkhaṃ gahetvā pācīnadvārena nikkhamitvā pubbārāme vasati.
  9136. 589136,122,1150,46,60,1,86,9,"Uttaradvāraṃ sandhāya gacchantaṃyeva bhagavantaṃ disvā,‘‘ cārikaṃ pakkamissatī’’ ti jānanti. "
  9137. 589137,122,1150,61,77,1,89,12,Visākhāpi taṃ divasaṃ‘‘ satthā uttaradvārābhimukho gato’’ ti sutvā vegena gantvā vanditvā āha–
  9138. 589138,122,1150,78,87,1,31,4,"‘‘ cārikaṃ gantukāmattha, bhante’’ ti?"
  9139. 589139,122,1150,88,96,1,14,3,"‘‘ Āma, visākhe’’ ti."
  9140. 589140,122,1150,97,114,1,79,10,"‘‘ Bhante, ettakaṃ dhanaṃ pariccajitvā tumhākaṃ vihāraṃ kāremi, nivattatha, bhante’’ ti."
  9141. 589141,122,1150,115,123,1,31,4,‘‘ Anivattagamanaṃ idaṃ visākhe’’ ti.
  9142. 589142,122,1150,124,154,1,143,19,"Sā‘‘ addhā hetusampannaṃ kañci passissati bhagavā’’ ti cintetvā,‘‘ tena hi, bhante, mayhaṃ katākatavijānanakaṃ ekaṃ bhikkhuṃ nivattetvā gacchathā’’ ti āha."
  9143. 589143,122,1150,155,169,1,45,8,"‘‘ Yaṃ ruccasi, tassa pattaṃ gaṇha visākhe’’ ti āha. "
  9144. 589144,122,1150,170,195,1,145,18,"Sā kiñcāpi ānandattheraṃ piyāyati,‘‘ mahāmoggallānatthero iddhimā, etaṃ me nissāya kammaṃ lahuṃ nipphajjissatī’’ ti pana cintetvā therassa pattaṃ gaṇhi. "
  9145. 589145,122,1150,196,199,1,23,3,Thero satthāraṃ olokesi.
  9146. 589146,122,1150,200,214,1,72,10,Satthā‘‘ tava parivāre pañcasate bhikkhū gahetvā nivatta moggallānā’’ ti āha.
  9147. 589147,122,1150,215,218,1,14,3,So tathā akāsi.
  9148. 589148,122,1150,219,247,1,215,26,"Tassānubhāvena paññāsasaṭṭhiyojanānipi rukkhatthāya ca pāsāṇatthāya ca gatā manussā mahante mahante rukkhe ca pāsāṇe ca gahetvā taṃ divasameva āgacchanti, neva sakaṭe rukkhapāsāṇe āropentā kilamanti, na akkho bhijjati. "
  9149. 589149,122,1150,248,253,1,40,5,Na cirasseva dvebhūmikaṃ pāsādaṃ kariṃsu.
  9150. 589150,122,1150,254,264,1,106,9,"Heṭṭhābhūmiyaṃ pañca gabbhasatāni, uparibhūmiyaṃ pañca gabbhasatānīti gabbhasahassapaṭimaṇḍito pāsādo ahosi. "
  9151. 589151,122,1150,265,291,1,183,19,"Aṭṭhakarīse parisuddhe bhūmibhāge pāsādaṃ kārāpesi,‘‘ suddhapāsādo pana na sobhatī’’ ti taṃ parivāretvā pañca padhānavettagehasatāni, pañca cūḷapāsādasatāni, pañca dīghamāḷakasatāni kārāpesi. "
  9152. 589152,122,1151,2,11,1,64,9,Atha satthā navahi māsehi cārikaṃ caritvā puna sāvatthiṃ agamāsi.
  9153. 589153,122,1151,12,18,1,49,6,Visākhāyapi pāsāde kammaṃ navahi māsehi niṭṭhitaṃ.
  9154. 589154,122,1151,19,24,1,76,4,Pāsādakūṭaṃ ghanakoṭṭitarattasuvaṇṇeneva saṭṭhiudakaghaṭagaṇhanakaṃ kārāpesi.
  9155. 589155,122,1151,25,60,1,194,24,"‘‘ Satthā jetavanavihāraṃ gacchatī’’ ti ca sutvā paccuggamanaṃ katvā satthāraṃ attano vihāraṃ netvā paṭiññaṃ gaṇhi,‘‘ bhante, imaṃ catumāsaṃ bhikkhusaṅghaṃ gahetvā idheva vasatha, pāsādamahaṃ karissāmī’’ ti. "
  9156. 589156,122,1151,61,63,1,17,2,Satthā adhivāsesi.
  9157. 589157,122,1151,64,74,1,73,9,Sā tato paṭṭhāya buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa vihāre eva dānaṃ deti.
  9158. 589158,122,1151,75,102,1,183,21,"Athassā ekā sahāyikā satasahassagghanakaṃ ekaṃ vatthaṃ ādāya āgantvā,‘‘ sahāyike ahaṃ imaṃ vatthaṃ tava pāsāde bhūmattharaṇasaṅkhepena attharitukāmā, attharaṇaṭṭhānaṃ me ācikkhathā’’ ti āha."
  9159. 589159,122,1151,103,138,1,178,24,"‘‘ Sādhu sahāyike, sace tyāhaṃ‘ okāso natthī’ ti vakkhāmi, tvaṃ‘ me okāsaṃ adātukāmā’ ti maññissasi, sayameva pāsādassa dve bhūmiyo gabbhasahassañca oloketvā attharaṇaṭṭhānaṃ jānāhī’’ ti āha. "
  9160. 589160,122,1151,139,165,1,187,22,Sā satasahassagghanakaṃ vatthaṃ gahetvā tattha tattha vicarantī tato appataramūlaṃ vatthaṃ adisvā‘‘ nāhaṃ imasmiṃ pāsāde puññabhāgaṃ labhāmī’’ ti domanassappattā ekasmiṃ ṭhāne rodantī aṭṭhāsi.
  9161. 589161,122,1151,166,179,1,50,8,"Atha naṃ ānandatthero disvā,‘‘ kasmā rodasī’’ ti pucchi. "
  9162. 589162,122,1151,180,183,1,20,3,Sā tamatthaṃ ārocesi.
  9163. 589163,122,1151,184,227,1,242,30,"Thero‘‘ mā cintayi, ahaṃ te attharaṇaṭṭhānaṃ ācikkhissāmī’’ ti vatvā,‘‘ sopānapādamūle pādadhovanaṭṭhāne imaṃ pādapuñchanakaṃ katvā attharāhi, bhikkhū pāde dhovitvā paṭhamaṃ ettha pādaṃ puñchitvā anto pavisissanti, evaṃ te mahapphalaṃ bhavissatī’’ ti āha. "
  9164. 589164,122,1151,228,231,1,37,3,Visākhāya kiretaṃ asallakkhitaṭṭhānaṃ.
  9165. 589165,122,1152,2,15,1,128,12,"Visākhā cattāro māse antovihāre buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ adāsi, avasānadivase bhikkhusaṅghassa cīvarasāṭake adāsi. "
  9166. 589166,122,1152,16,21,1,55,4,Saṅghanavakena laddhacīvarasāṭakā sahassagghanakā honti.
  9167. 589167,122,1152,22,27,1,40,5,Sabbesaṃ pattāni pūretvā bhesajjaṃ adāsi.
  9168. 589168,122,1152,28,32,1,34,4,Dānapariccāge nava koṭiyo agamaṃsu.
  9169. 589169,122,1152,33,51,1,133,16,"Iti vihārassa bhūmiggahaṇe nava koṭiyo, vihārassa kārāpane nava, vihāramahe navāti sabbāpi sattavīsati koṭiyo sā buddhasāsane pariccaji. "
  9170. 589170,122,1152,52,62,1,93,10,Itthibhāve ṭhatvā micchādiṭṭhikassa gehe vasamānāya evarūpo mahāpariccāgo nāma aññissā natthi.
  9171. 589171,122,1152,63,90,1,211,22,"Sā vihāramahassa niṭṭhitadivase vaḍḍhamānakacchāyāya puttanattapanattaparivutā‘‘ yaṃ yaṃ mayā pubbe patthitaṃ, sabbameva matthakaṃ pattan’’ ti pāsādaṃ anupariyāyantī pañcahi gāthāhi madhurasaddena imaṃ udānaṃ udānesi–"
  9172. 589172,122,1153,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Kadāhaṃ pāsādaṃ rammaṃ, sudhāmattikalepanaṃ; "
  9173. 589173,122,1154,2,8,1,41,5,"Vihāradānaṃ dassāmi, saṅkappo mayha pūrito."
  9174. 589174,122,1155,2,10,1,41,5,"‘ ‘ Kadāhaṃ mañcapīṭhañca, bhisibimbohanāni ca; "
  9175. 589175,122,1156,2,8,1,45,5,"Senāsanabhaṇḍaṃ dassāmi, saṅkappo mayha pūrito."
  9176. 589176,122,1157,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Kadāhaṃ salākabhattaṃ, suciṃ maṃsūpasecanaṃ; "
  9177. 589177,122,1158,2,8,1,42,5,"Bhojanadānaṃ dassāmi, saṅkappo mayha pūrito."
  9178. 589178,122,1159,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Kadāhaṃ kāsikaṃ vatthaṃ, khomakappāsikāni ca; "
  9179. 589179,122,1160,2,8,1,41,5,"Cīvaradānaṃ dassāmi, saṅkappo mayha pūrito."
  9180. 589180,122,1161,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Kadāhaṃ sappinavanītaṃ, madhutelañca phāṇitaṃ; "
  9181. 589181,122,1162,2,11,1,46,6,"Bhesajjadānaṃ dassāmi, saṅkappo mayha pūrito’’ ti. "
  9182. 589182,122,1163,2,8,1,44,6,Bhikkhū tassā saddaṃ sutvā satthu ārocayiṃsu–
  9183. 589183,122,1163,9,42,1,189,25,"‘‘ bhante, amhehi ettake addhāne visākhāya gāyanaṃ nāma na diṭṭhapubbaṃ, sā ajja puttanattapanattaparivutā gāyamānā pāsādaṃ anupariyāyati, kiṃ nu khvassā pittaṃ vā kupitaṃ, udāhu ummattikā jātā’’ ti? "
  9184. 589184,122,1163,43,88,1,206,29,"Satthā‘‘ na, bhikkhave, mayhaṃ dhītā gāyati, attano panassā ajjhāsayo paripuṇṇo, sā‘ patthitapatthanā me matthakaṃ pattā’ ti tuṭṭhamānasā udānaṃ udānentī vicaratī’’ ti vatvā‘‘ kadā pana, bhante, tāya patthanā patthitā’’ ti?"
  9185. 589185,122,1163,89,97,1,23,3,"‘‘ Suṇissatha, bhikkhave’’ ti."
  9186. 589186,122,1163,98,109,1,38,6,"‘‘ Suṇissāma, bhante’’ ti vutte atītaṃ āhari–"
  9187. 589187,122,1164,2,16,1,82,10,"‘ ‘ Atīte , bhikkhave, ito kappasatasahassamatthake padumuttaro nāma buddho loke nibbatti. "
  9188. 589188,122,1164,17,55,1,276,33,"Tassa vassasatasahassaṃ āyu ahosi, khīṇāsavānaṃ satasahassaparivāro, nagaraṃ haṃsavatī nāma, pitā sunando nāma rājā, mātā sujātā nāma devī, tassa aggaupaṭṭhāyikā ekā upāsikā aṭṭha vare yācitvā mātuṭṭhāne ṭhatvā satthāraṃ catūhi paccayehi paṭijaggantī sāyaṃpātaṃ upaṭṭhānaṃ gacchati. "
  9189. 589189,122,1164,56,64,1,58,8,Tassā ekā sahāyikā tāya saddhiṃ vihāraṃ nibaddhaṃ gacchati.
  9190. 589190,122,1164,65,88,1,143,20,"Sā tassā satthārā saddhiṃ vissāsena kathanañca vallabhabhāvañca disvā,‘ kiṃ nu kho katvā evaṃ buddhānaṃ vallatā hotī’ ti cintetvā satthāraṃ pucchi–"
  9191. 589191,122,1164,89,101,1,37,7,"‘ bhante, esā itthī tumhākaṃ kiṃ hotī’’’ ti?"
  9192. 589192,122,1164,102,110,1,22,3,‘‘ Upaṭṭhāyikānaṃ aggā’’ ti.
  9193. 589193,122,1164,111,123,1,44,7,"‘‘ Bhante, kiṃ katvā upaṭṭhāyikānaṃ aggā hotī’’ ti?"
  9194. 589194,122,1164,124,132,1,40,4,‘‘ Kappasatasahassaṃ patthanaṃ patthetvā’’ ti.
  9195. 589195,122,1164,133,144,1,39,6,"‘‘ Idāni patthetvā laddhuṃ sakkā, bhante’’ ti."
  9196. 589196,122,1164,145,153,1,12,3,"‘‘ Āma, sakkā’’ ti."
  9197. 589197,122,1164,154,171,1,84,11,"‘‘ Tena hi, bhante, bhikkhusatasahassena saddhiṃ sattāhaṃ mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ ti āha. "
  9198. 589198,122,1164,172,174,1,17,2,Satthā adhivāsesi.
  9199. 589199,122,1164,175,220,1,325,37,"Sā sattāhaṃ dānaṃ datvā osānadivase cīvarasāṭake datvā satthāraṃ vanditvā pādamūle nipajjitvā,‘‘ bhante, nāhaṃ imassa dānassa phalena devissariyādīnaṃ aññataraṃ patthemi, tumhādisassa panekassa buddhassa santike aṭṭha vare labhitvā mātuṭṭhāne ṭhatvā catūhi paccayehi paṭijaggituṃ samatthānaṃ aggā bhaveyyan’’ ti patthanaṃ paṭṭhapesi. "
  9200. 589200,122,1164,221,267,1,311,37,"Satthā‘‘ samijjhissati nu kho imissā patthanā’’ ti anāgataṃ āvajjento kappasatasahassaṃ oloketvā‘‘ kappasatasahassapariyosāne gotamo nāma buddho uppajjissati, tadā tvaṃ visākhā nāma upāsikā hutvā tassa santike aṭṭha vare labhitvā mātuṭṭhāne ṭhatvā catūhi paccayehi paṭijaggantīnaṃ upaṭṭhāyikānaṃ aggā bhavissasī’’ ti āha. "
  9201. 589201,122,1164,268,275,1,44,7,Tassā sā sampatti sveva laddhabbā viya ahosi.
  9202. 589202,122,1165,2,47,1,399,41,Sā yāvatāyukaṃ puññaṃ katvā tato cutā devaloke nibbattitvā devamanussesu saṃsarantī kassapasammāsambuddhakāle kikissa kāsirañño sattannaṃ dhītānaṃ kaniṭṭhā saṅghadāsī nāma hutvā parakulaṃ agantvā tāhi jeṭṭhabhaginīhi saddhiṃ dīgharattaṃ dānādīni puññāni katvā kassapasammāsambuddhassa pādamūlepi‘‘ anāgate tumhādisassa buddhassa mātuṭṭhāne ṭhatvā catupaccayadāyikānaṃ aggā bhaveyyan’’ ti patthanaṃ akāsi.
  9203. 589203,122,1165,48,62,1,126,13,Sā tato paṭṭhāya pana devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ attabhāve meṇḍakaseṭṭhiputtassa dhanañcayaseṭṭhino dhītā hutvā nibbattā.
  9204. 589204,122,1165,63,68,1,34,5,Mayhaṃ sāsane bahūni puññāni akāsi.
  9205. 589205,122,1165,69,124,1,311,41,"Iti kho, bhikkhave,‘‘ na mayhaṃ dhītā gāyati, patthitapatthanāya pana nipphattiṃ disvā udānaṃ udānetī’’ ti vatvā satthā dhammaṃ desento,‘‘ bhikkhave, yathā nāma cheko mālākāro nānāpupphānaṃ mahantaṃ rāsiṃ katvā nānappakāre mālāguṇe karoti, evameva visākhāya nānappakārāni puññāni kātuṃ cittaṃ namatī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  9206. 589206,122,1166,2,4,1,0,0,53.
  9207. 589207,122,1167,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Yathāpi puppharāsimhā, kayirā mālāguṇe bahū; "
  9208. 589208,122,1168,2,12,1,46,7,"Evaṃ jātena maccena, kattabbaṃ kusalaṃ bahun’’ ti. "
  9209. 589209,122,1169,2,8,1,55,5,Tattha {puppharāsimhā}ti nānappakārānaṃ pupphānaṃ rāsimhā.
  9210. 589210,122,1169,9,12,1,16,2,{Kayirā}ti kareyya.
  9211. 589211,122,1169,13,20,1,65,6,Mālāguṇe {bahū}ti ekato vaṇṭikamālādibhedā nānappakārā mālāvikatiyo.
  9212. 589212,122,1169,21,36,1,103,10,{Maccenā}ti maritabbasabhāvatāya‘‘ macco’’ ti laddhanāmena sattena cīvaradānādibhedaṃ bahuṃ kusalaṃ kattabbaṃ.
  9213. 589213,122,1169,37,40,1,48,3,Tattha puppharāsiggahaṇaṃ bahupupphadassanatthaṃ.
  9214. 589214,122,1169,41,64,1,132,20,"Sace hi appāni pupphāni honti, mālākāro ca cheko neva bahū mālāguṇe kātuṃ sakkoti, acheko pana appesu bahūsupi pupphesu na sakkotiyeva. "
  9215. 589215,122,1169,65,106,1,237,36,"Bahūsu pana pupphesu sati cheko mālākāro dakkho kusalo bahū mālāguṇe karoti, evameva sace ekaccassa saddhā mandā hoti, bhogā ca bahū saṃvijjanti, neva sakkoti bahūni kusalāni kātuṃ, mandāya ca pana saddhāya mandesu ca pana bhogesu na sakkoti. "
  9216. 589216,122,1169,107,116,1,58,9,Uḷārāya ca pana saddhāya mandesu ca bhogesu na sakkotiyeva.
  9217. 589217,122,1169,117,126,1,56,9,Uḷārāya ca pana saddhāya uḷāresu ca bhogesu sati sakkoti.
  9218. 589218,122,1169,127,131,1,28,4,Tathārūpā ca visākhā upāsikā.
  9219. 589219,122,1169,132,135,1,22,3,Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ–
  9220. 589220,122,1169,136,148,1,37,6,‘‘ yathāpi… pe… kattabbaṃ kusalaṃ bahun’’ ti.
  9221. 589221,122,1170,2,6,1,38,4,Desanāvasāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ.
  9222. 589222,122,1170,7,11,1,40,4,Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  9223. 589223,122,1171,2,3,1,22,2,Visākhāvatthu aṭṭhamaṃ
  9224. 589224,122,1172,2,4,1,23,2,9 . Ānandattherapañhāvatthu
  9225. 589225,122,1173,2,15,1,121,12,Na pupphagandho {paṭivātametī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto ānandattherassa pañhaṃ vissajjento kathesi.
  9226. 589226,122,1174,2,7,1,44,5,Thero kira sāyanhasamaye paṭisallīno cintesi–
  9227. 589227,122,1174,8,27,1,117,13,"‘‘ bhagavatā mūlagandho, sāragandho, pupphagandhoti tayo uttamagandhā vuttā, tesaṃ anuvātameva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. "
  9228. 589228,122,1174,28,41,1,65,10,"Atthi nu kho taṃ gandhajātaṃ, yassa paṭivātampi gandho gacchatī’’ ti. "
  9229. 589229,122,1174,42,44,1,17,2,Athassa etadahosi–
  9230. 589230,122,1174,45,57,1,59,7,"‘‘ kiṃ mayhaṃ attanā vinicchitena, satthāraṃyeva pucchissāmī’’ ti. "
  9231. 589231,122,1174,58,62,1,33,4,So satthāraṃ upasaṅkamitvā pucchi.
  9232. 589232,122,1174,63,65,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  9233. 589233,122,1175,2,30,1,197,23,"‘ ‘ Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamaye paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca–"
  9234. 589234,122,1176,2,17,1,75,10,"‘ ‘ Tīṇimāni, bhante, gandhajātāni, yesaṃ anuvātameva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. "
  9235. 589235,122,1176,18,20,1,13,2,Katamāni tīṇi?
  9236. 589236,122,1176,21,35,1,69,8,"Mūlagandho, sāragandho, pupphagandho , imāni kho, bhante, tīṇi gandhajātāni. "
  9237. 589237,122,1176,36,43,1,46,6,"Yesaṃ anuvātameva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. "
  9238. 589238,122,1176,44,76,1,136,17,"Atthi nu kho, bhante, kiñci gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ ti?( A. ni.3.80) "
  9239. 589239,122,1177,2,6,1,34,4,Athassa bhagavā pañhaṃ vissajjento–
  9240. 589240,122,1178,2,24,1,127,15,"‘ ‘ Atthānanda, kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ ti."
  9241. 589241,122,1178,25,36,1,35,5,"‘‘ Katamaṃ pana taṃ, bhante, gandhajātaṃ’’?"
  9242. 589242,122,1178,37,54,1,98,11,"‘‘ Yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ ti?"
  9243. 589243,122,1179,2,63,1,422,50,"‘ ‘ Idhānanda, yasmiṃ gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato."
  9244. 589244,122,1180,2,43,1,198,31,"‘ ‘ Tassa disāsu samaṇabrāhmaṇā vaṇṇaṃ bhāsanti,‘ amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti… pe… dānasaṃvibhāgarato’’’ ti."
  9245. 589245,122,1181,2,42,1,182,29,"‘ ‘ Devatāpissa vaṇṇaṃ bhāsanti,‘ amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti… pe… dānasaṃvibhāgarato’’’ ti."
  9246. 589246,122,1181,43,83,1,153,20,"‘‘ Idaṃ kho taṃ, ānanda, gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati , anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ ti( a. ni.3.80) vatvā imā gāthā abhāsi– "
  9247. 589247,122,1182,2,4,1,0,0,54.
  9248. 589248,122,1183,2,7,1,28,4,"‘ ‘ Na pupphagandho paṭivātameti, "
  9249. 589249,122,1184,2,6,1,28,4,Na candanaṃ tagaramallikā vā;
  9250. 589250,122,1185,2,5,1,27,3,"Satañca gandho paṭivātameti, "
  9251. 589251,122,1186,2,16,1,29,4,Sabbā disā sappuriso pavāyati.( a. ni.3.80);
  9252. 589252,122,1187,2,4,1,0,0,55.
  9253. 589253,122,1188,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Candanaṃ tagaraṃ vāpi, uppalaṃ atha vassikī; "
  9254. 589254,122,1189,2,10,1,43,5,"Etesaṃ gandhajātānaṃ, sīlagandho anuttaro’’ ti. "
  9255. 589255,122,1190,2,39,1,282,31,"Tattha na {pupphagandho}ti tāvatiṃsabhavane paricchattakarukkho āyāmato ca vitthārato ca yojanasatiko, tassa pupphānaṃ ābhā paññāsa yojanāni gacchati, gandho yojanasataṃ, sopi anuvātameva gacchati, paṭivātaṃ pana aṭṭhaṅgulamattampi gantuṃ na sakkoti, evarūpopi na pupphagandho paṭivātameti. "
  9256. 589256,122,1190,40,43,1,25,3,Candanan ti candanagandho.
  9257. 589257,122,1190,44,51,1,48,6,Tagaramallikā {vā}ti imesampi gandho eva adhippeto.
  9258. 589258,122,1190,52,63,1,99,10,"Sāragandhānaṃ aggassa hi lohitacandanassāpi tagarassapi mallikāyapi anuvātameva vāyati, no paṭivātaṃ. "
  9259. 589259,122,1190,64,72,1,87,7,Satañca {gandho}ti sappurisānaṃ pana buddhapaccekabuddhasāvakānaṃ sīlagandho paṭivātameti.
  9260. 589260,122,1190,73,75,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  9261. 589261,122,1190,76,102,1,152,20,"Sabbā disā sappuriso pavāyati yasmā pana sappuriso sīlagandhena sabbāpi disā ajjhottharitvāva gacchati, tasmā‘‘ tassa gandho na paṭivātametī’’ ti na vattabbo . "
  9262. 589262,122,1190,103,111,1,27,4,Tena vuttaṃ‘‘ paṭivātametī’’ ti.
  9263. 589263,122,1190,112,115,1,20,2,{Vassikī}ti jātisumanā.
  9264. 589264,122,1190,116,128,1,121,12,Etesan ti imesaṃ candanādīnaṃ gandhajātānaṃ gandhato sīlavantānaṃ sappurisānaṃ sīlagandhova anuttaro asadiso apaṭibhāgoti.
  9265. 589265,122,1191,2,6,1,42,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  9266. 589266,122,1191,7,11,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  9267. 589267,122,1192,2,4,1,31,2,Ānandattherapañhāvatthu navamaṃ.
  9268. 589268,122,1193,2,4,1,37,2,10 . Mahākassapattherapiṇḍapātadinnavatthu
  9269. 589269,122,1194,2,17,1,120,12,Appamatto ayaṃ {gandho}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto mahākassapattherassa piṇḍapātadānaṃ ārabbha kathesi.
  9270. 589270,122,1195,2,18,1,103,12,Ekasmiñhi divase thero sattāhaccayena nirodhā vuṭṭhāya‘‘ rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya carissāmī’’ ti nikkhami.
  9271. 589271,122,1195,19,59,1,244,29,"Tasmiṃ pana samaye sakkassa devarañño paricārikā kakuṭapādiniyo pañcasatā accharāyo‘‘ therassa piṇḍapātaṃ dassāmā’’ ti ussāhajātā pañca piṇḍapātasatāni sajjetvā ādāya antarāmagge ṭhatvā,‘‘ bhante, imaṃ piṇḍapātaṃ gaṇhatha, saṅgahaṃ no karothā’’ ti vadiṃsu."
  9272. 589272,122,1195,60,72,1,53,7,"‘‘ Gacchatha tumhe, ahaṃ duggatānaṃ saṅgahaṃ karissāmī’’ ti."
  9273. 589273,122,1195,73,87,1,43,8,"‘‘ Bhante, mā no nāsetha, saṅgahaṃ no karothā’’ ti. "
  9274. 589274,122,1195,88,110,1,127,16,"Thero ñatvā puna paṭikkhipitvā punapi apagantuṃ anicchamānā yācantiyo‘‘ attano pamāṇaṃ na jānātha, apagacchathā’’ ti accharaṃ pahari. "
  9275. 589275,122,1195,111,149,1,207,25,"Tā therassa accharasaddaṃ sutvā santhambhitvā sammukhā ṭhātuṃ asakkontiyo palāyitvā devalokameva gantvā, sakkena‘‘ kahaṃ gatātthā’’ ti puṭṭhā,‘‘‘ samāpattito vuṭṭhitassa therassa piṇḍapātaṃ dassāmā’ ti gatāmhā, devā’’ ti."
  9276. 589276,122,1195,150,158,1,16,4,‘‘ Dinno pana vā’’ ti?
  9277. 589277,122,1195,159,167,1,22,4,‘‘ Gaṇhituṃ na icchatī’’ ti.
  9278. 589278,122,1195,168,175,1,14,3,‘‘ Kiṃ kathesī’’ ti?
  9279. 589279,122,1195,176,190,1,44,7,"‘‘‘ Duggatānaṃ saṅgahaṃ karissāmī’ ti āha, devā’’ ti."
  9280. 589280,122,1195,191,199,1,24,4,‘‘ Tumhe kenākārena gatā’’ ti.
  9281. 589281,122,1195,200,208,1,15,3,"‘‘ Imināva, devā’’ ti. "
  9282. 589282,122,1195,209,243,1,259,29,"Sakko‘‘ tumhādisiyo therassa piṇḍapātaṃ kiṃ dassantī’’ ti sayaṃ dātukāmo hutvā, jarājiṇṇo mahallako khaṇḍadanto palitakeso otaggasarīro mahallakatanta vāyo hutvā sujampi devadhītaraṃ tathārūpameva mahallikaṃ katvā ekaṃ pesakāravīthiṃ māpetvā tantaṃ pasārento acchi. "
  9283. 589283,122,1196,2,22,1,122,16,Theropi ‘‘ duggatānaṃ saṅgahaṃ karissāmī’’ ti nagarābhimukho gacchanto bahinagare eva taṃ vīthiṃ disvā olokento dve jane addasa.
  9284. 589284,122,1196,23,32,1,55,8,"Tasmiṃ khaṇe sakko tantaṃ pasāreti, sujā tasaraṃ vaṭṭeti. "
  9285. 589285,122,1196,33,35,1,13,2,Thero cintesi–
  9286. 589286,122,1196,36,61,1,162,19,"‘‘ ime mahallakakālepi kammaṃ karontiyeva imasmiṃ nagare imehi duggatatarā natthi maññe, imehi dinnaṃ uḷuṅkamattampi sākamattampi gahetvā imesaṃ saṅgahaṃ karissāmī’’ ti. "
  9287. 589287,122,1196,62,66,1,27,4,So tesaṃ gehābhimukho ahosi.
  9288. 589288,122,1196,67,73,1,37,6,Sakko taṃ āgacchantaṃ disvā sujaṃ āha–
  9289. 589289,122,1196,74,98,1,117,17,"‘‘ bhadde, mayhaṃ ayyo ito āgacchati, tvaṃ apassantī viya tuṇhī hutvā nisīda, khaṇena theraṃ vañcetvā piṇḍapātaṃ dassāmā’’ ti. "
  9290. 589290,122,1196,99,104,1,31,4,Thero āgantvā gehadvāre aṭṭhāsi.
  9291. 589291,122,1196,105,113,1,60,8,Tepi apassantā viya attano kammameva karontā thokaṃ āgamiṃsu.
  9292. 589292,122,1197,2,19,1,64,11,"Atha sakko‘‘ gehadvāre eko thero viya ṭhito, upadhārehi tāvā’’ ti āha."
  9293. 589293,122,1197,20,29,1,26,4,"‘‘ Gantvā upadhāretha, sāmī’’ ti. "
  9294. 589294,122,1197,30,90,1,323,46,"So gehā nikkhamitvā theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā ubhohi hatthehi jaṇṇukāni olambitvā nitthunanto uṭṭhāya‘‘ kataro thero nu kho ayyo’’ ti thokaṃ osakkitvā‘‘ akkhīni me dhūmāyantī’’ ti vatvā nalāṭe hatthaṃ ṭhapetvā uddhaṃ oloketvā‘‘ aho dukkhaṃ, ayyo no mahākassapatthero cirassaṃ me kuṭidvāraṃ āgato, atthi nu kho kiñci gehe’’ ti āha. "
  9295. 589295,122,1197,91,106,1,61,10,"Sujā thokaṃ ākulaṃ viya hutvā‘‘ atthi, sāmī’’ ti paṭivacanaṃ adāsi. "
  9296. 589296,122,1197,107,126,1,81,13,"Sakko,‘‘ bhante, lūkhaṃ vā paṇītaṃ vāti acintetvā saṅgahaṃ no karothā’’ ti pattaṃ gaṇhi. "
  9297. 589297,122,1197,127,147,1,90,14,"Thero‘‘ etehi dinnaṃ sākaṃ vā hotu kuṇḍakamuṭṭhi vā, saṅgahaṃ nesaṃ karissāmī’’ ti pattaṃ adāsi. "
  9298. 589298,122,1197,148,160,1,98,12,So antogharaṃ pavisitvā ghaṭiodanaṃ nāma ghaṭiyā uddharitvā pattaṃ pūretvā therassa hatthe ṭhapesi.
  9299. 589299,122,1197,161,170,1,81,8,"So ahosi piṇḍapāto anekasūpabyañjano, sakalaṃ rājagahanagaraṃ gandhena ajjhotthari. "
  9300. 589300,122,1198,2,5,1,18,3,Tadā thero cintesi–
  9301. 589301,122,1198,6,25,1,83,12,"‘‘ ayaṃ puriso appesakkho, piṇḍapāto mahesakkho, sakkassa bhojanasadiso, ko nu kho eso’’ ti. "
  9302. 589302,122,1198,26,36,1,27,6,Atha naṃ‘‘ sakko’’ ti ñatvā āha–
  9303. 589303,122,1198,37,61,1,147,19,"‘‘ bhāriyaṃ te kammaṃ kataṃ duggatānaṃ sampattiṃ vilumpantena, ajja mayhaṃ dānaṃ datvā kocideva duggato senāpatiṭṭhānaṃ vā seṭṭhiṭṭhānaṃ vā labheyyā’’ ti."
  9304. 589304,122,1198,62,72,1,33,5,"‘‘ Mayā duggatataro natthi, bhante’’ ti."
  9305. 589305,122,1198,73,85,1,58,8,‘‘ Kiṃ kāraṇā tvaṃ duggato devaloke rajjasiriṃ anubhavanto’’ ti?
  9306. 589306,122,1198,86,116,1,239,24,"‘‘ Bhante, evaṃ nāmetaṃ, mayā pana anuppanne buddhe kalyāṇakammaṃ kataṃ, buddhuppāde vattamāne kalyāṇakammaṃ katvā cūḷarathadevaputto mahārathadevaputto anekavaṇṇadevaputtoti ime tayo samānadevaputtā mama āsannaṭṭhāne nibbattā, mayā tejavantatarā. "
  9307. 589307,122,1198,117,133,1,115,13,Ahañhi tesu devaputtesu‘ nakkhattaṃ kīḷissāmā’ ti paricārikāyo gahetvā antaravīthiṃ otiṇṇesu palāyitvā gehaṃ pavisāmi.
  9308. 589308,122,1198,134,157,1,120,18,"Tesañhi sarīrato tejo mama sarīraṃ ottharati, mama sarīrato tejo tesaṃ sarīraṃ na ottharati,‘ ko mayā duggatataro, bhante’ ti."
  9309. 589309,122,1198,158,173,1,63,10,‘ Evaṃ santepi ito paṭṭhāya mayhaṃ mā evaṃ vañcetvā dānamadāsī’’’ ti.
  9310. 589310,122,1198,174,189,1,61,10,"‘‘ Vañcetvā tumhākaṃ dāne dinne mayhaṃ kusalaṃ atthi, na atthī’’ ti?"
  9311. 589311,122,1198,190,196,1,12,2,‘‘ Atthāvuso’’ ti.
  9312. 589312,122,1198,197,210,1,57,8,"‘‘ Evaṃ sante kusalakammakaraṇaṃ nāma mayhaṃ bhāro, bhante’’ ti. "
  9313. 589313,122,1198,211,235,1,152,20,So evaṃ vatvā theraṃ vanditvā sujaṃ gahetvā theraṃ padakkhiṇaṃ katvā vehāsaṃ abbhuggantvā‘‘ aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitan’’ ti udānaṃ udānesi.
  9314. 589314,122,1198,236,238,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  9315. 589315,122,1199,2,11,1,63,8,‘ ‘ Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
  9316. 589316,122,1199,12,29,1,133,15,"Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pippaliguhāyaṃ viharati, sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti aññataraṃ samādhiṃ samāpajjitvā. "
  9317. 589317,122,1199,30,40,1,79,10,Atha kho āyasmā mahākassapo tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi.
  9318. 589318,122,1199,41,49,1,71,8,Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa etadahosi–
  9319. 589319,122,1199,50,59,1,42,5,‘‘ yaṃnūnāhaṃ rājagahaṃ piṇḍāya paviseyyan’’ ti.
  9320. 589320,122,1200,2,16,1,117,13,‘ ‘ Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṃ āpannāni honti āyasmato mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya.
  9321. 589321,122,1200,17,32,1,141,14,Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi.
  9322. 589322,122,1201,2,15,1,89,12,‘ ‘ Tena kho pana samayena sakko devānamindo āyasmato mahākassapassa piṇḍapātaṃ dātukāmo hoti.
  9323. 589323,122,1201,16,25,1,74,8,"Pesakāravaṇṇaṃ abhinimminitvā tantaṃ vināti, sujā asurakaññā tasaraṃ pūreti. "
  9324. 589324,122,1201,26,66,1,339,38,"Atha kho āyasmā mahākassapo rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena sakkassa devānamindassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, addasā kho sakko devānamindo āyasmantaṃ mahākassapaṃ dūratova āgacchantaṃ, disvā gharā nikkhamitvā paccuggantvā hatthato pattaṃ gahetvā gharaṃ pavisitvā ghaṭiyā odanaṃ uddharitvā pattaṃ pūretvā āyasmato mahākassapassa adāsi. "
  9325. 589325,122,1201,67,73,1,60,6,So ahosi piṇḍapāto anekasūpo anekabyañjano anekarasabyañjano.
  9326. 589326,122,1201,74,79,1,42,5,Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi–
  9327. 589327,122,1201,80,92,1,53,9,"‘ ko nu kho ayaṃ satto, yassāyaṃ evarūpo iddhānubhāvo’ ti. "
  9328. 589328,122,1201,93,99,1,42,5,Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi–
  9329. 589329,122,1201,100,111,1,67,9,‘ sakko kho ayaṃ devānamindo’ ti viditvā sakkaṃ devānamindaṃ etadavoca–
  9330. 589330,122,1201,112,128,1,51,9,"‘ kataṃ kho te idaṃ, kosiya, mā punapi evarūpamakāsī’’’ ti."
  9331. 589331,122,1201,129,145,1,69,9,"‘‘ Amhākampi, bhante kassapa, puññena attho, amhākampi puññena karaṇīyan’’ ti."
  9332. 589332,122,1202,2,20,1,144,17,‘ ‘ Atha kho sakko devānamindo āyasmantaṃ mahākassapaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antalikkhe tikkhattuṃ udānaṃ udānesi–
  9333. 589333,122,1202,21,48,1,137,16,"‘ aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitaṃ, aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitaṃ, aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitan’’’ ti( udā.27). "
  9334. 589334,122,1203,2,14,1,74,12,Atha kho bhagavā vihāre ṭhito eva tassa taṃ saddaṃ sutvā bhikkhū āmantetvā–
  9335. 589335,122,1203,15,32,1,80,10,"‘‘ passatha , bhikkhave, sakkaṃ devānamindaṃ udānaṃ udānetvā ākāsena gacchantan’’ ti āha."
  9336. 589336,122,1203,33,44,1,29,6,"‘‘ Kiṃ pana tena kataṃ, bhante’’ ti?"
  9337. 589337,122,1203,45,64,1,107,14,"‘‘ Vañcetvā tena mayhaṃ puttassa kassapassa piṇḍapāto dinno, taṃ datvā tuṭṭhamānaso udānaṃ udānento gacchatī’’ ti."
  9338. 589338,122,1203,65,80,1,63,9,"‘‘ Therassa piṇḍapātaṃ dātuṃ vaṭṭatī’’ ti kathaṃ, bhante, tena ñātanti."
  9339. 589339,122,1203,81,100,1,107,14,"‘‘ Bhikkhave, mama puttena sadisaṃ nāma piṇḍapātikaṃ devāpi manussāpi pihayantīti vatvā sayampi udānaṃ udāne’’ si. "
  9340. 589340,122,1203,101,105,1,29,4,Sutte pana etthakameva āgataṃ–
  9341. 589341,122,1204,2,47,1,299,33,"‘ ‘ Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya sakkassa devānamindassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antalikkhe tikkhattuṃ udānaṃ udānentassa‘‘ aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitaṃ, aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitaṃ, aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitan’’ ti( udā.27). "
  9342. 589342,122,1205,2,13,1,69,10,Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi–
  9343. 589343,122,1206,2,7,1,24,3,"‘ ‘ Piṇḍapātikassa bhikkhuno, "
  9344. 589344,122,1207,2,4,1,25,2,Attabharassa anaññaposino;
  9345. 589345,122,1208,2,5,1,21,3,"Devā pihayanti tādino, "
  9346. 589346,122,1209,2,14,1,28,4,Upasantassa sadā satīmato’’ ti.( udā.27);
  9347. 589347,122,1210,2,25,1,131,17,"Imañca pana udānaṃ udānetvā,‘‘ bhikkhave, sakko devānamindo mama puttassa sīlagandhena āgantvā piṇḍapātaṃ adāsī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  9348. 589348,122,1211,2,4,1,0,0,56.
  9349. 589349,122,1212,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Appamatto ayaṃ gandho, yvāyaṃ tagaracandanaṃ; "
  9350. 589350,122,1213,2,13,1,44,8,"Yo ca sīlavataṃ gandho, vāti devesu uttamo’’ ti. "
  9351. 589351,122,1214,2,6,1,33,3,Tattha {appamatto}ti parittappamāṇo.
  9352. 589352,122,1214,7,29,1,132,20,"Yo ca sīlavatan ti yo pana sīlavantānaṃ sīlagandho, so tagaraṃ viya lohitacandanaṃ viya ca parittako na hoti, ativiya uḷāro vipphārito. "
  9353. 589353,122,1214,30,48,1,122,16,"Teneva kāraṇena vāti devesu {uttamo}ti pavaro seṭṭho hutvā devesu ca manussesu ca sabbatthameva vāyati, ottharanto gacchatīti. "
  9354. 589354,122,1215,2,7,1,42,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  9355. 589355,122,1215,8,12,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  9356. 589356,122,1216,2,4,1,45,2,Mahākassapattherapiṇḍapātadinnavatthu dasamaṃ.
  9357. 589357,122,1217,2,4,1,30,2,11 . Godhikattheraparinibbānavatthu
  9358. 589358,122,1218,2,17,1,136,14,Tesaṃ sampannasīlānan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā rājagahaṃ upanissāya veḷuvane viharanto godhikattherassa parinibbānaṃ ārabbha kathesi.
  9359. 589359,122,1219,2,20,1,155,18,So hi āyasmā isigilipasse kāḷasilāyaṃ viharanto appamatto ātāpī pahitatto sāmāyikaṃ cetovimuttiṃ phusitvā ekassa anussāyikassa rogassa vasena tato parihāyi.
  9360. 589360,122,1219,21,33,1,93,11,"So dutiyampi tatiyampi chakkhattuṃ jhānaṃ nibbattetvā parihīno, sattame vāre uppādetvā cintesi–"
  9361. 589361,122,1219,34,60,1,165,19,"‘‘ ahaṃ chakkhattuṃ jhānā parihīno, parihīnajjhānassa kho pana aniyatā gati, idāneva satthaṃ āharissāmī’’ ti kesoropanasatthakaṃ gahetvā galanāḷiṃ chindituṃ pañcake nipajji. "
  9362. 589362,122,1219,61,104,1,273,34,"Māro tassa cittaṃ ñatvā‘‘ ayaṃ bhikkhu satthaṃ āharitukāmo, satthaṃ āharantā kho pana jīvite nirapekkhā honti, te vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattampi pāpuṇanti, sacāhaṃ etaṃ vāressāmi, na me vacanaṃ karissati, satthāraṃ vārāpessāmī’’ ti aññātakavesena satthāraṃ upasaṅkamitvā evamāha–"
  9363. 589363,122,1220,2,11,1,39,6,"‘ ‘ Mahāvīra mahāpañña, iddhiyā yasasā jalaṃ; "
  9364. 589364,122,1221,2,7,1,40,4,"Sabbaverabhayātīta , pāde vandāmi cakkhuma."
  9365. 589365,122,1222,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Sāvako te mahāvīra, maraṇaṃ maraṇābhibhū; "
  9366. 589366,122,1223,2,8,1,41,5,"Ākaṅkhati cetayati, taṃ nisedha jutindhara."
  9367. 589367,122,1224,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Kathañhi bhagavā tuyhaṃ, sāvako sāsane rato; "
  9368. 589368,122,1225,2,22,1,46,7,"Appattamānaso sekkho, kālaṃ kayirā jane sutā’’ ti.( saṃ. ni.1.159); "
  9369. 589369,122,1226,2,9,1,42,6,Tasmiṃ khaṇe therena satthaṃ āharitaṃ hoti.
  9370. 589370,122,1226,10,21,1,42,7,Satthā‘‘ māro ayan’’ ti viditvā imaṃ gāthamāha–
  9371. 589371,122,1227,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Evañhi dhīrā kubbanti, nāvakaṅkhanti jīvitaṃ; "
  9372. 589372,122,1228,2,20,1,44,5,"Samūlaṃ taṇhamabbuyha, godhiko parinibbuto’’ ti.( saṃ. ni.1.159); "
  9373. 589373,122,1229,2,13,1,95,11,Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ therassa satthaṃ āharitvā nipannaṭṭhānaṃ agamāsi.
  9374. 589374,122,1229,14,39,1,162,21,Tasmiṃ khaṇe māro pāpimā‘‘ kattha nu kho imassa paṭisandhiviññāṇaṃ patiṭṭhitan’’ ti dhūmarāsi viya timirapuñjo viya ca hutvā sabbadisāsu therassa viññāṇaṃ samanvesati.
  9375. 589375,122,1229,40,66,1,179,20,"Bhagavā taṃ dhūmatimirabhāvaṃ bhikkhūnaṃ dassetvā‘‘ eso kho, bhikkhave, māro pāpimā godhikassa kulaputtassa viññāṇaṃ samanvesati‘ kattha godhikassa kulaputtassa viññāṇaṃ patiṭṭhitan’ ti. "
  9376. 589376,122,1229,67,80,1,73,9,"Apatiṭṭhitena ca, bhikkhave, viññāṇena godhiko kulaputto parinibbuto’’ ti āha. "
  9377. 589377,122,1229,81,94,1,119,12,Māropi tassa viññāṇaṭṭhānaṃ daṭṭhuṃ asakkonto kumārakavaṇṇo hutvā beluvapaṇḍuvīṇaṃ ādāya satthāraṃ upasaṅkamitvā pucchi–
  9378. 589378,122,1230,2,13,1,42,8,"‘ ‘ Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, disā anudisā svahaṃ; "
  9379. 589379,122,1231,2,22,1,46,7,"Anvesaṃ nādhigacchāmi, godhiko so kuhiṃ gato’’ ti.( saṃ. ni.1.159); "
  9380. 589380,122,1232,2,6,1,19,4,Atha naṃ satthā āha–
  9381. 589381,122,1233,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Yo dhīro dhitisampanno, jhāyī jhānarato sadā; "
  9382. 589382,122,1234,2,7,1,38,4,"Ahorattaṃ anuyuñjaṃ, jīvitaṃ anikāmayaṃ."
  9383. 589383,122,1235,2,10,1,43,6,"‘ ‘ Jetvāna maccuno senaṃ, anāgantvā punabbhavaṃ; "
  9384. 589384,122,1236,2,20,1,44,5,"Samūlaṃ taṇhamabbuyha, godhiko parinibbuto’’ ti.( saṃ. ni.1.159); "
  9385. 589385,122,1237,2,9,1,53,7,Evaṃ vutte māro pāpimā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi–
  9386. 589386,122,1238,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Tassa sokaparetassa, vīṇā kacchā abhassatha; "
  9387. 589387,122,1239,2,21,1,47,6,"Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathā’’ ti.( saṃ. ni.1.159); "
  9388. 589388,122,1240,2,13,1,63,7,"Satthāpi ‘‘ kiṃ te, pāpima, godhikassa kulaputtassa nibbattaṭṭhānena? "
  9389. 589389,122,1240,14,29,1,99,13,Tassa hi nibbattaṭṭhānaṃ tumhādisānaṃ satampi sahassampi daṭṭhuṃ na sakkotī’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–
  9390. 589390,122,1241,2,4,1,0,0,57.
  9391. 589391,122,1242,2,8,1,39,4,"‘ ‘ Tesaṃ sampannasīlānaṃ, appamādavihārinaṃ; "
  9392. 589392,122,1243,2,12,1,47,7,"Sammadaññā vimuttānaṃ, māro maggaṃ na vindatī’’ ti. "
  9393. 589393,122,1244,2,22,1,144,17,"Tattha tesan ti yathā appatiṭṭhitena viññāṇena godhiko kulaputto parinibbuto, ye ca evaṃ parinibbāyanti, tesaṃ sampannasīlānan ti paripuṇṇasīlānaṃ. "
  9394. 589394,122,1244,23,28,1,69,5,Appamādavihārinan ti satiavippavāsasaṅkhātena appamādena viharantānaṃ.
  9395. 589395,122,1244,29,54,1,195,17,"Sammadaññā vimuttānan ti hetunā ñāyena kāraṇena jānitvā‘‘ tadaṅgavimuttiyā, vikkhambhanavimuttiyā, samucchedavimuttiyā, paṭippassaddhivimuttiyā, nissaraṇavimuttiyā’’ ti imāhi pañcahi vimuttīhi vimuttānaṃ. "
  9396. 589396,122,1244,55,72,1,127,16,Māro maggaṃ na {vindatī}ti evarūpānaṃ mahākhīṇāsavānaṃ sabbathāmena maggantopi māro gatamaggaṃ na vindati na labhati na passatīti.
  9397. 589397,122,1245,2,6,1,42,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā.
  9398. 589398,122,1245,7,11,1,34,4,Desanā mahājanassa sātthikā jātāti.
  9399. 589399,122,1246,2,4,1,41,2,Godhikattheraparinibbānavatthu ekādasamaṃ.
  9400. 589400,122,1247,2,4,1,17,2,12 . Garahadinnavatthu
  9401. 589401,122,1248,2,16,1,121,13,Yathā saṅkāraṭṭhānasmin ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto garahadinnaṃ nāma nigaṇṭhasāvakaṃ ārabbha kathesi.
  9402. 589402,122,1249,2,10,1,63,8,Sāvatthiyañhi sirigutto ca garahadinno cāti dve sahāyakā ahesuṃ.
  9403. 589403,122,1249,11,19,1,62,6,"Tesu sirigutto upāsako buddhasāvako, garahadinno nigaṇṭhasāvako . "
  9404. 589404,122,1249,20,25,1,37,5,Taṃ nigaṇṭhā abhikkhaṇaṃ evaṃ vadanti–
  9405. 589405,122,1249,26,61,1,189,26,"‘‘ tava sahāyakaṃ siriguttaṃ‘ kiṃ tvaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamasi, tassa santike kiṃ labhissasī’ ti vatvā yathā amhe upasaṅkamitvā amhākañca deyyadhammaṃ dassati, kiṃ evaṃ ovadituṃ na vaṭṭatī’’ ti. "
  9406. 589406,122,1249,62,72,1,97,10,Garahadinno tesaṃ vacanaṃ sutvā abhikkhaṇaṃ gantvā ṭhitanisinnaṭṭhānādīsu siriguttaṃ evaṃ ovadati–
  9407. 589407,122,1249,73,102,1,126,20,"‘‘ samma, kiṃ te samaṇena gotamena, taṃ upasaṅkamitvā kiṃ labhissasi, kiṃ te mama, ayye, upasaṅkamitvā tesaṃ dānaṃ dātuṃ na vaṭṭatī’’ ti? "
  9408. 589408,122,1249,103,157,1,270,38,"Sirigutto tassa kathaṃ sutvāpi bahū divase tuṇhī hutvā nibbijjitvā ekadivasaṃ,‘‘ samma, tvaṃ abhikkhaṇaṃ āgantvā maṃ ṭhitaṭṭhānādīsu evaṃ vadesi,‘ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā kiṃ labhissasi, mama, ayye, upasaṅkamitvā tesaṃ dānaṃ dehī’ ti, kathehi tāva me, tava, ayyā, kiṃ jānantī’’ ti?"
  9409. 589409,122,1249,158,193,1,181,24,"‘‘‘ Aho, sāmi, mā evaṃ vada, mama ayyānaṃ aññātaṃ nāma natthi, sabbaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ sabbaṃ kāyavacīmanokammaṃ idaṃ bhavissati, idaṃ na bhavissatī’ ti sabbaṃ bhabbābhabbaṃ jānantī’’ ti?"
  9410. 589410,122,1249,194,201,1,14,3,‘‘ Evaṃ vadesī’’ ti.
  9411. 589411,122,1249,202,210,1,13,3,"‘‘ Āma, vademī’’ ti."
  9412. 589412,122,1249,211,245,1,157,22,"‘‘ Yadi evaṃ, atibhāriyaṃ te kataṃ, ettakaṃ kālaṃ mayhaṃ etamatthaṃ anācikkhantena, ajja mayā ayyānaṃ ñāṇānubhāvo ñāto, gaccha, samma, ayye, mama vacanena nimantehī’’ ti. "
  9413. 589413,122,1249,246,264,1,101,14,So nigaṇṭhānaṃ santikaṃ gantvā te vanditvā‘‘ mayhaṃ sahāyako sirigutto svātanāya tumhe nimantetī’’ ti āha.
  9414. 589414,122,1249,265,274,1,31,5,‘‘ Siriguttena sāmaṃ tvaṃ vutto’’ ti?
  9415. 589415,122,1249,275,283,1,11,3,"‘‘ Āma, ayyā’’ ti. "
  9416. 589416,122,1249,284,307,1,135,18,"Te haṭṭhatuṭṭhā hutvā‘‘ nipphannaṃ no kiccaṃ, siriguttassa amhesu pasannakālato paṭṭhāya kā nāma sampatti amhākaṃ na bhavissatī’’ ti vadiṃsu. "
  9417. 589417,122,1250,2,5,1,33,3,Siriguttassāpi mahantaṃ nivesanaṃ.
  9418. 589418,122,1250,6,17,1,88,11,So tasmiṃ dvinnaṃ gehānaṃ antare ubhato dīghaṃ āvāṭaṃ khaṇāpetvā gūthakalalassa pūrāpesi.
  9419. 589419,122,1250,18,34,1,156,16,Bahiāvāṭe dvīsu pariyantesu khāṇuke koṭṭāpetvā tesu rajjuyo bandhāpetvā āsanānaṃ purimapāde āvāṭassa purimapasse ṭhapāpetvā pacchimapāde rajjukesu ṭhapāpesi.
  9420. 589420,122,1250,35,57,1,122,16,"‘‘ Evaṃ nisinnakāle evaṃ avaṃsirā patissantī’’ ti maññamāno yathā āvāṭo na paññāyati, evaṃ āsanānaṃ upari paccattharaṇāni dāpesi. "
  9421. 589421,122,1250,58,77,1,200,19,Mahantā mahantā cāṭiyo ṭhapāpetvā kadalipaṇṇehi ca setapilotikāhi ca mukhāni bandhāpetvā tā tucchā eva gehassa pacchimabhāge bahi yāgubhattasitthasappitelamadhuphāṇitapūvacuṇṇamakkhitā katvā ṭhapāpesi.
  9422. 589422,122,1250,78,94,1,79,11,"Garahadinno pātova tassa gharaṃ vegena gantvā,‘‘ ayyānaṃ sakkāro sajjito’’ ti pucchi."
  9423. 589423,122,1250,95,105,1,20,4,"‘‘ Āma, samma, sajjito’’ ti."
  9424. 589424,122,1250,106,114,1,17,4,‘‘ Kahaṃ pana eso’’ ti.
  9425. 589425,122,1250,115,135,1,104,12,"‘‘ Etāsu ettikāsu cāṭīsu yāgu, ettikāsu bhattaṃ, ettikāsu sappiphāṇitapūvādīni pūritāni, āsanāni paññattānī’’ ti. "
  9426. 589426,122,1250,136,150,1,65,10,So‘‘ sādhū’’ ti vatvā gato tassa gatakāle pañcasatā nigaṇṭhā āgamiṃsu.
  9427. 589427,122,1250,151,164,1,111,13,Sirigutto gehā nikkhamitvā pañcapatiṭṭhitena nigaṇṭhe vanditvā tesaṃ purato añjaliṃ paggayha ṭhito evaṃ cintesi–
  9428. 589428,122,1250,165,179,1,81,10,"‘‘ tumhe kira atītādibhedaṃ sabbaṃ jānātha, evaṃ tumhākaṃ upaṭṭhākena mayhaṃ kathitaṃ. "
  9429. 589429,122,1250,180,189,1,52,8,"Sace sabbaṃ tumhe jānātha, mayhaṃ gehaṃ mā pavisittha. "
  9430. 589430,122,1250,190,200,1,57,9,"Mama gehaṃ paviṭṭhānañhi vo neva yāgu atthi, na bhattādīni. "
  9431. 589431,122,1250,201,217,1,99,13,"Sace ajānitvā pavisissatha, gūthaāvāṭe vo pātetvā pothessāmī’’ ti evaṃ cintetvā purisānaṃ saññaṃ adāsi. "
  9432. 589432,122,1250,218,233,1,125,14,"Evaṃ tesaṃ nisīdanabhāvaṃ ñatvā pacchimapasse ṭhatvā āsanānaṃ upari paccattharaṇāni apaneyyātha, mā tāni asucinā makkhayiṃsūti. "
  9433. 589433,122,1251,2,14,1,36,7,"Atha nigaṇṭhe‘‘ ito etha, bhante’’ ti āha. "
  9434. 589434,122,1251,15,20,1,53,5,Nigaṇṭhā pavisitvā paññattāsanesu nisīdituṃ ārabhiṃsu.
  9435. 589435,122,1251,21,25,1,23,4,Atha ne manussā vadiṃsu–
  9436. 589436,122,1251,26,38,1,36,6,"‘‘ āgametha, bhante, mā tāva nisīdathā’’ ti."
  9437. 589437,122,1251,39,46,1,13,3,‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti?
  9438. 589438,122,1251,47,60,1,67,9,‘‘ Amhākaṃ gehaṃ paviṭṭhānaṃ ayyānaṃ vattaṃ ñatvā nisīdituṃ vaṭṭatī’’ ti.
  9439. 589439,122,1251,61,71,1,26,5,"‘‘ Kiṃ kātuṃ vaṭṭati, āvuso’’ ti?"
  9440. 589440,122,1251,72,85,1,80,9,‘‘ Attano attano pattāsanamūlesu ṭhatvā sabbepi ekappahāreneva nisīdituṃ vaṭṭatī’’ ti.
  9441. 589441,122,1251,86,89,1,22,3,Idaṃ kirassa adhippāyo–
  9442. 589442,122,1251,90,112,1,77,13,"‘‘ ekasmiṃ āvāṭe patite‘ mā, āvuso, avasesā āsane nisīdantū’ ti vattuṃ mā labhatū’’ ti. "
  9443. 589443,122,1251,113,132,1,72,11,Te‘‘ sādhū’’ ti vatvā‘‘ imehi kathitakathaṃ amhehi kātuṃ vaṭṭatī’’ ti cintayiṃsu.
  9444. 589444,122,1251,133,140,1,58,7,Atha sabbe attano attano pattāsanamūle paṭipāṭiyā aṭṭhaṃsu.
  9445. 589445,122,1251,141,162,1,123,15,"Atha ne,‘‘ bhante, khippaṃ ekappahāreneva nisīdathā’’ ti vatvā tesaṃ nisinnabhāvaṃ ñatvā āsanānaṃ upari paccattharaṇāni nīhariṃsu. "
  9446. 589446,122,1251,163,177,1,104,12,"Nigaṇṭhā ekappahāreneva nisinnā, rajjūnaṃ upari ṭhapitā āsanapādā bhaṭṭhā, nigaṇṭhā avaṃsirā āvāṭe patiṃsu. "
  9447. 589447,122,1251,178,207,1,165,20,Sirigutto tesu patitesu dvāraṃ pidahitvā te uttiṇṇuttiṇṇe‘‘ atītānāgatapaccuppannaṃ kasmā na jānāthā’’ ti daṇḍehi pāthetvā‘‘ ettakaṃ etesaṃ vaṭṭissatī’’ ti dvāraṃ vivarāpesi.
  9448. 589448,122,1251,208,212,1,34,4,Te nikkhamitvā palāyituṃ ārabhiṃsu.
  9449. 589449,122,1251,213,220,1,68,7,Gamanamagge pana tesaṃ sudhāparikammakataṃ bhūmiṃ picchilaṃ kārāpesi.
  9450. 589450,122,1251,221,237,1,86,12,Te tattha asaṇṭhahitvā patite patite puna pothāpetvā‘‘ alaṃ ettakaṃ tumhākan’’ ti uyyojesi.
  9451. 589451,122,1251,238,253,1,77,10,"Te‘‘ nāsitamhā tayā, nāsitamhā tayā’’ ti kandantā upaṭṭhākassa gehadvāraṃ agamaṃsu. "
  9452. 589452,122,1252,2,39,1,249,29,"Garahadinno taṃ vippakāraṃ disvā kuddho‘‘ nāsitamhi siriguttena, hatthaṃ pasāretvā vandantānaṃ sadevake loke yathāruciyā dātuṃ samatthe nāma puññakkhettabhūte mama, ayye , pothāpetvā byasanaṃ pāpesī’’ ti rājakulaṃ gantvā tassa kahāpaṇasahassaṃ daṇḍaṃ kāresi. "
  9453. 589453,122,1252,40,44,1,27,4,Athassa rājā sāsanaṃ pesesi.
  9454. 589454,122,1252,45,64,1,89,12,"So gantvā rājānaṃ vanditvā,‘‘ deva, upaparikkhitvā daṇḍaṃ gaṇhatha, mā anupaparikkhitvā’’ ti āha."
  9455. 589455,122,1252,65,72,1,28,3,‘‘ Upaparikkhitvā gaṇhissāmī’’ ti.
  9456. 589456,122,1252,73,81,1,13,3,"‘‘ Sādhu, devā’’ ti."
  9457. 589457,122,1252,82,90,1,18,4,‘‘ Tena hi gaṇhāhī’’ ti.
  9458. 589458,122,1252,91,102,1,97,10,"Deva, mayhaṃ sahāyako nigaṇṭhasāvako maṃ upasaṅkamitvā ṭhitanisinnaṭṭhānādīsu abhiṇhaṃ evaṃ vadesi–"
  9459. 589459,122,1252,103,143,1,180,27,"‘‘ samma, kiṃ te samaṇena gotamena, taṃ upasaṅkamitvā kiṃ labhissasī’’ ti idaṃ ādiṃ katvā sirigutto sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocetvā‘‘ deva, sace imasmiṃ kāraṇe daṇḍaṃ gahetuṃ yuttaṃ, gaṇhathā’’ ti. "
  9460. 589460,122,1252,144,158,1,60,10,Rājā garahadinnaṃ oloketvā‘‘ saccaṃ kira te evaṃ vuttan’’ ti āha.
  9461. 589461,122,1252,159,167,1,14,3,"‘‘ Saccaṃ, devā’’ ti. "
  9462. 589462,122,1252,168,185,1,108,13,Tvaṃ ettakampi ajānante satthāroti gahetvā vicaranto‘‘ sabbaṃ jānantī’’ ti kiṃ kāraṇā tathāgatasāvakassa kathesi.
  9463. 589463,122,1252,186,204,1,93,13,"‘‘ Tayā āropitadaṇḍo tuyhameva hotū’’ ti evaṃ sveva daṇḍaṃ pāpito, tasseva kulūpakā pothetvā nīhaṭā. "
  9464. 589464,122,1253,2,12,1,86,10,So taṃ kujjhitvā tato paṭṭhāya aḍḍhamāsamattampi siriguttena saddhiṃ akathetvā cintesi–
  9465. 589465,122,1253,13,32,1,110,14,"‘‘ evaṃ vicarituṃ mayhaṃ ayuttaṃ, etassa kulūpakānampi mayā byasanaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ ti siriguttaṃ upasaṅkamitvā āha–"
  9466. 589466,122,1253,33,40,1,19,3,‘‘ sahāya siriguttā’’ ti.
  9467. 589467,122,1253,41,49,1,12,3,"‘‘ Kiṃ, sammā’’ ti?"
  9468. 589468,122,1253,50,71,1,89,14,"‘‘ Ñātisuhajjānaṃ nāma kalahopi hoti vivādopi, kiṃ tvaṃ kiñci na kathesi, kasmā evaṃ karosī’’ ti?"
  9469. 589469,122,1253,72,85,1,48,8,"‘‘ Samma, tava mayā saddhiṃ akathanato na kathemī’’ ti."
  9470. 589470,122,1253,86,103,1,59,10,"‘‘ Yaṃ, samma, kataṃ, katameva taṃ na mayaṃ mettiṃ bhindissāmā’’ ti. "
  9471. 589471,122,1253,104,111,1,50,6,Tato paṭṭhāya ubhopi ekaṭṭhāne tiṭṭhanti nisīdanti .
  9472. 589472,122,1253,112,116,1,40,4,Athekadivasaṃ sirigutto garahadinnaṃ āha–
  9473. 589473,122,1253,117,143,1,125,20,"‘‘ kiṃ te nigaṇṭhehi, te upasaṅkamitvā kiṃ labhissasi, mama satthāraṃ upasaṅkamituṃ vā ayyānaṃ dānaṃ dātuṃ vā kiṃ te na vaṭṭatī’’ ti? "
  9474. 589474,122,1253,144,154,1,78,9,"Sopi etameva paccāsīsati, tenassa kaṇḍuvanaṭṭhāne nakhena vilekhitaṃ viya ahosi. "
  9475. 589475,122,1253,155,169,1,45,8,"So,‘‘ sirigutta, tava satthā kiṃ jānātī’’ ti pucchi."
  9476. 589476,122,1253,170,195,1,128,17,"‘‘ Ambho, mā evaṃ vada, satthu me ajānitabbaṃ nāma natthi, atītādibhedaṃ sabbaṃ jānāti, soḷasahākārehi sattānaṃ cittaṃ paricchindatī’’ ti."
  9477. 589477,122,1253,196,232,1,186,27,"‘‘ Ahaṃ evaṃ na jānāmi, kasmā mayhaṃ ettakaṃ kālaṃ na kathesi, tena hi tvaṃ gaccha, tava satthāraṃ svātanāya nimantehi, bhojessāmi, pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ mama bhikkhaṃ gaṇhituṃ vadehī’’ ti. "
  9478. 589478,122,1254,2,7,1,50,5,Sirigutto satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā evamāha–
  9479. 589479,122,1254,8,56,1,299,38,"‘‘ bhante, mama sahāyako garahadinno tumhe nimantāpeti, pañcahi kira bhikkhusatehi saddhiṃ sve tassa bhikkhaṃ gaṇhatha, purimadivase kho pana tassa kulūpakānaṃ mayā idaṃ nāma kataṃ, mayā katassa paṭikaraṇampi na jānāmi, tumhākaṃ suddhacittena bhikkhaṃ dātukāmatampi na jānāmi, āvajjetvā yuttaṃ ce, adhivāsetha. "
  9480. 589480,122,1254,57,65,1,26,5,"No ce, mā adhivāsayitthā’’ ti. "
  9481. 589481,122,1254,66,102,1,217,28,Satthā‘‘ kiṃ nu kho so amhākaṃ kātu kāmo’’ ti āvajjetvā addasa‘‘ dvinnaṃ gehānaṃ antare mahantaṃ āvāṭaṃ khaṇāpetvā asītisakaṭamattāni khadiradārūni āharāpetvā pūrāpetvā aggiṃ datvā amhe aṅgāraāvāṭe pātetvā niggaṇhitukāmo’’ ti.
  9482. 589482,122,1254,103,105,1,13,2,Puna āvajjesi–
  9483. 589483,122,1254,106,120,1,51,9,"‘‘ kiṃ nu kho tattha gatapaccayā attho atthi, natthī’’ ti. "
  9484. 589484,122,1254,121,124,1,16,3,Tato idaṃ addasa–
  9485. 589485,122,1254,125,198,1,555,57,"‘‘ ahaṃ aṅgāraāvāṭe pādaṃ pasāressāmi, taṃ paṭicchādetvā ṭhapitakilañjaṃ antaradhāyissati, aṅgārakāsuṃ bhinditvā cakkamattaṃ mahāpadumaṃ uṭṭhahissati, athāhaṃ padumakaṇṇikā akkamanto āsane nisīdissāmi, pañcasatā bhikkhūpi tatheva gantvā nisīdissanti, mahājano sannipatissati, ahaṃ tasmiṃ samāgame dvīhi gāthāhi anumodanaṃ karissāmi, anumodanapariyosāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo bhavissati, sirigutto ca garahadinno ca sotāpannā bhavissanti, attano ca dhanarāsiṃ sāsane vikirissanti, imaṃ kulaputtaṃ nissāya mayā gantuṃ vaṭṭatī’’ ti bhikkhaṃ adhivāsesi. "
  9486. 589486,122,1255,2,17,1,96,11,Sirigutto gantvā satthu adhivāsanaṃ garahadinnassa ārocetvā‘‘ lokajeṭṭhassa sakkāraṃ karohī’’ ti āha.
  9487. 589487,122,1255,18,82,1,576,53,"Garahadinno‘‘ idānissa kattabbayuttakaṃ jānissāmī’’ ti dvinnaṃ gehānaṃ antare mahantaṃ āvāṭaṃ khaṇāpetvā asītisakaṭamattāni khadiradārūni āharāpetvā pūrāpetvā aggiṃ datvā khadiraṅgārarāsīnaṃ yojāpetvā sabbarattiṃ dhamāpetvā khadiraṅgārarāsiṃ kārāpetvā āvāṭamatthake rukkhapadarāni ṭhapāpetvā kilañjena paṭicchādetvā gomayena limpāpetvā ekena passena dubbaladaṇḍake attharitvā gamanamaggaṃ kāresi,‘‘ evaṃ akkantaakkantakāle daṇḍakesu bhaggesu parivaṭṭetvā aṅgārakāsuyaṃ patissantī’’ ti maññamāno gehapacchābhāge siriguttena ṭhapitaniyāmeneva cāṭiyo ṭhapāpesi, āsanānipi tatheva paññāpesi. "
  9488. 589488,122,1255,83,100,1,64,11,"Sirigutto pātova tassa gehaṃ gantvā‘‘ kato te, samma, sakkāro’’ ti āha."
  9489. 589489,122,1255,101,109,1,12,3,"‘‘ Āma, sammā’’ ti."
  9490. 589490,122,1255,110,118,1,16,4,‘‘ Kahaṃ pana so’’ ti?
  9491. 589491,122,1255,119,131,1,57,7,"‘‘ Ehi, passāmā’’ ti sabbaṃ siriguttena dassitanayeneva dassesi. "
  9492. 589492,122,1255,132,142,1,28,5,"Sirigutto‘‘ sādhu, sammā’’ ti āha. "
  9493. 589493,122,1255,143,145,1,18,2,Mahājano sannipati.
  9494. 589494,122,1255,146,152,1,53,6,Micchādiṭṭhikena hi nimantite mahanto sannipāto ahosi.
  9495. 589495,122,1255,153,181,1,186,17,"Micchādiṭṭhikāpi‘‘ samaṇassa gotamassa vippakāraṃ passissāmā’’ ti sannipatanti, sammādiṭṭhikāpi‘‘ ajja satthā mahādhammadesanaṃ desessati, buddhavisayaṃ buddhalīlaṃ upadhāressāmā’’ ti sannipatanti. "
  9496. 589496,122,1256,2,10,1,81,8,Punadivase satthā pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ garahadinnassa gehadvāraṃ agamāsi.
  9497. 589497,122,1256,11,21,1,84,10,So gehā nikkhamitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā purato añjaliṃ paggayha ṭhito cintesi–
  9498. 589498,122,1256,22,44,1,137,16,"‘‘ bhante,‘ tumhe kira atītādibhedaṃ sabbaṃ jānātha, sattānaṃ soḷasahākārehi cittaṃ paricchindathā’ ti evaṃ tumhākaṃ upaṭṭhākena mayhaṃ kathitaṃ. "
  9499. 589499,122,1256,45,52,1,39,6,"Sace jānātha, mayhaṃ gehaṃ mā pavisittha. "
  9500. 589500,122,1256,53,72,1,106,15,"Paviṭṭhānañhi vo neva yāgu atthi, na bhattādīni, sabbe kho pana tumhe aṅgārakāsuyaṃ pātetvā niggaṇhissāmī’’ ti. "
  9501. 589501,122,1256,73,103,1,127,20,"Evaṃ cintetvā satthu pattaṃ gahetvā‘‘ ito etha bhagavā’’ ti vatvā,‘‘ bhante, amhākaṃ gehaṃ āgatānaṃ vattaṃ ñatvā āgantuṃ vaṭṭatī’’ ti āha."
  9502. 589502,122,1256,104,114,1,26,5,"‘‘ Kiṃ kātuṃ vaṭṭati, āvuso’’ ti?"
  9503. 589503,122,1256,115,130,1,77,10,‘‘ Ekekassa pavisitvā purato gantvā nisinnakāle pacchā aññena āgantuṃ vaṭṭatī’’ ti.
  9504. 589504,122,1256,131,134,1,18,3,Evaṃ kirassa ahosi–
  9505. 589505,122,1256,135,152,1,105,12,"‘‘ purato gacchantaṃ aṅgārakāsuyaṃ patitaṃ disvā avasesā na āgacchissanti, ekekameva pātetvā niggaṇhissāmī’’ ti. "
  9506. 589506,122,1256,153,163,1,36,6,Satthā‘‘ sādhū’’ ti vatvā ekakova pāyāsi.
  9507. 589507,122,1256,164,180,1,74,10,"Garahadinno aṅgārakāsuṃ patvā apasakkitvā ṭhito ‘‘ purato yātha, bhante’’ ti āha. "
  9508. 589508,122,1256,181,196,1,121,12,"Atha satthā aṅgārakāsumatthake pādaṃ pasāresi, kilañjaṃ antaradhāyi, aṅgārakāsuṃ bhinditvā cakkamattāni padumāni uṭṭhahiṃsu . "
  9509. 589509,122,1256,197,209,1,99,11,"Satthā padumakaṇṇikā akkamanto gantvā paññatte buddhāsane nisīdi, bhikkhūpi tatheva gantvā nisīdiṃsu. "
  9510. 589510,122,1256,210,214,1,34,4,Garahadinnassa kāyato ḍāho uṭṭhahi.
  9511. 589511,122,1257,2,19,1,67,11,"So vegena gantvā siriguttaṃ upasaṅkamitvā,‘‘ sāmi, me tāṇaṃ hohī’’ ti āha."
  9512. 589512,122,1257,20,27,1,11,3,‘‘ Kiṃ etan’’ ti?
  9513. 589513,122,1257,28,46,1,79,13,"‘‘ Pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ gehe yāgu vā bhattādīni vā natthi, kiṃ nu kho karomī’’ ti?"
  9514. 589514,122,1257,47,57,1,26,6,‘‘ Kiṃ pana tayā katan’’ ti āha.
  9515. 589515,122,1257,58,67,1,67,9,Ahaṃ dvinnaṃ gehānaṃ antare mahantaṃ āvāṭaṃ aṅgārassa pūraṃ kāresiṃ–
  9516. 589516,122,1257,68,76,1,31,4,‘‘ tattha pātetvā niggaṇhissāmī’’ ti.
  9517. 589517,122,1257,77,84,1,42,5,‘‘ Atha naṃ bhinditvā mahāpadumāni uṭṭhahiṃsu.
  9518. 589518,122,1257,85,100,1,84,11,"Sabbe padumakaṇṇikā akkamitvā gantvā paññattāsanesu nisinnā, idāni kiṃ karomi, sāmī’’ ti? "
  9519. 589519,122,1257,101,122,1,83,13,"Nanu tvaṃ idāneva mayhaṃ‘‘‘ ettikā cāṭiyo, ettikā yāgu, ettakāni sattādīnī’ ti dassesī’’ ti."
  9520. 589520,122,1257,123,135,1,32,6,"‘‘ Musā taṃ, sāmi, tucchāva cāṭiyo’’ ti. "
  9521. 589521,122,1257,136,149,1,44,7,"Hotu,‘‘ gaccha, tāsu cāṭīsu yāguādīni olokehī’’ ti. "
  9522. 589522,122,1257,150,181,1,126,19,"Taṃ khaṇaññeva tena yāsu cāṭīsu‘‘ yāgū’’ ti vuttaṃ, tā yāguyā pūrayiṃsu, yāsu‘‘ bhattādīnī’’ ti vuttaṃ, tā bhattādīnaṃ paripuṇṇāva ahesuṃ. "
  9523. 589523,122,1257,182,192,1,86,9,"Taṃ sampattiṃ disvāva garahadinnassa sarīraṃ pītipāmojjena paripūritaṃ, cittaṃ pasannaṃ. "
  9524. 589524,122,1257,193,204,1,118,11,So sakkaccaṃ buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ parivisitvā katabhattakiccassa satthuno anumodanaṃ kāretukāmo pattaṃ gaṇhi.
  9525. 589525,122,1257,205,220,1,108,13,Satthā anumodanaṃ karonto‘‘ ime sattā paññācakkhuno abhāveneva mama sāvakānaṃ buddhasāsanassa guṇaṃ na jānanti.
  9526. 589526,122,1257,221,236,1,86,12,"Paññācakkhuvirahitā hi andhā nāma, paññavanto sacakkhukā nāmā’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi– "
  9527. 589527,122,1258,2,4,1,0,0,58.
  9528. 589528,122,1259,2,9,1,44,5,"‘ ‘ Yathā saṅkāradhānasmiṃ, ujjhitasmiṃ mahāpathe; "
  9529. 589529,122,1260,2,8,1,44,5,"Padumaṃ tattha jāyetha, sucigandhaṃ manoramaṃ. "
  9530. 589530,122,1261,2,4,1,0,0,59.
  9531. 589531,122,1262,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Evaṃ saṅkārabhūtesu, andhabhūte puthujjane; "
  9532. 589532,122,1263,2,9,1,41,4,"Atirocati paññāya, sammāsambuddhasāvako’’ ti. "
  9533. 589533,122,1264,2,9,1,67,6,"Tattha saṅkāradhānasmin ti saṅkāraṭhānasmiṃ, kacavararāsimhīti attho. "
  9534. 589534,122,1264,10,16,1,46,4,Ujjhitasmiṃ {mahāpathe}ti mahāmagge chaḍḍitasmiṃ.
  9535. 589535,122,1264,17,20,1,29,3,Sucigandhan ti surabhigandhaṃ.
  9536. 589536,122,1264,21,25,1,29,4,Mano ettha ramatīti manoramaṃ.
  9537. 589537,122,1264,26,30,1,36,3,{Saṅkārabhūtesū}ti saṅkāramiva bhūtesu.
  9538. 589538,122,1264,31,40,1,70,6,{Puthujjane}ti puthūnaṃ kilesānaṃ jananato evaṃladdhanāme lokiyamahājane.
  9539. 589539,122,1264,41,91,1,489,45,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yathā nāma mahāpathe chaḍḍite saṅkārarāsimhi asucijegucchiyapaṭikūlepi sucigandhaṃ padumaṃ jāyetha, taṃ rājarājamahāmattādīnaṃ manoramaṃ piyaṃ manāpaṃ uparimatthake patiṭṭhānārahameva bhaveyya, evameva saṅkārabhūtesupi puthujjanesu jāto nippaññassa mahājanassa acakkhukassa antare nibbattopi attano paññābalena kāmesu ādīnavaṃ, nekkhamme ca ānisaṃsaṃ disvā nikkhamitvā pabbajito pabbajjāmattenapi, kato uttariṃ sīlasamādhipaññāvimuttivimuttiñāṇadassanāni ārādhetvāpi atirocati. "
  9540. 589540,122,1264,92,102,1,101,10,Sammāsambuddhasāvako hi khīṇāsavo bhikkhu andhabhūte puthujjane atikkamitvā rocati virocati sobhatīti.
  9541. 589541,122,1265,2,7,1,62,5,Desanāvasāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi.
  9542. 589542,122,1265,8,14,1,53,6,Garahadinno ca sirigutto ca sotāpattiphalaṃ pāpuṇiṃsu.
  9543. 589543,122,1265,15,21,1,49,6,Te sabbaṃ attano dhanaṃ buddhasāsane vippakiriṃsu.
  9544. 589544,122,1265,22,25,1,33,3,Satthā uṭṭhāyāsanā vihāramagamāsi.
  9545. 589545,122,1265,26,31,1,57,5,Bhikkhū sāyanhasamaye dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ–
  9546. 589546,122,1265,32,48,1,96,11,"‘‘ aho acchariyā buddhaguṇā nāma, tathārūpaṃ nāma khadiraṅgārarāsiṃ bhinditvā padumāni uṭṭhahiṃsū’’ ti. "
  9547. 589547,122,1265,49,75,1,96,14,"Satthā āgantvā‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā,‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte–"
  9548. 589548,122,1265,76,115,1,212,25,"‘‘ anacchariyaṃ, bhikkhave, yaṃ mama etarahi buddhabhūtassa aṅgārarāsimhā padumāni uṭṭhitāni, aparipakke ñāṇe vattamānassa bodhisattabhūtassapi me uṭṭhahiṃsū’’ ti vatvā,‘‘ kadā, bhante, ācikkhatha no’’ ti yācito atītaṃ āharitvā–"
  9549. 589549,122,1266,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Kāmaṃ patāmi nirayaṃ, uddhaṃpādo avaṃsiro; "
  9550. 589550,122,1267,2,21,1,45,6,"Nānariyaṃ karissāmi, handa piṇḍaṃ paṭiggahā’’ ti.( jā.1.1.40)– "
  9551. 589551,122,1268,2,6,1,46,4,Idaṃ khadiraṅgārajātakaṃ vitthāretvā kathesīti.
  9552. 589552,122,1269,2,4,1,28,2,Garahadinnavatthu dvādasamaṃ.
  9553. 589553,122,1270,2,4,1,27,2,Pupphavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
  9554. 589554,122,1271,2,4,1,14,2,Catuttho vaggo.
  9555. 589555,122,1272,2,4,1,9,2,5 . Bālavaggo
  9556. 589556,122,1273,2,4,1,20,2,1 . Aññatarapurisavatthu
  9557. 589557,122,1274,2,19,1,123,13,Dīghā jāgarato {rattī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto pasenadikosalañceva aññatarañca purisaṃ ārabbha kathesi.
  9558. 589558,122,1275,2,20,1,165,18,Rājā kira pasenadi kosalo ekasmiṃ chaṇadivase alaṅkatapaṭiyattaṃ sabbasetaṃ ekaṃ puṇḍarīkaṃ nāma hatthiṃ abhiruyha mahantena rājānubhāvena nagaraṃ padakkhiṇaṃ karoti.
  9559. 589559,122,1275,21,30,1,101,9,Ussāraṇāya vattamānāya leḍḍudaṇḍādīhi pothiyamāno mahājano palāyanto gīvaṃ parivaṭṭetvāpi oloketiyeva.
  9560. 589560,122,1275,31,35,1,37,4,Rājūnaṃ kira sudinnadānassetaṃ phalaṃ.
  9561. 589561,122,1275,36,49,1,140,13,Aññatarassāpi duggatapurisassa bhariyā sattabhūmikassa pāsādassa uparitale ṭhitā ekaṃ vātapānakavāṭaṃ vivaritvā rājānaṃ oloketvāva apagacchi.
  9562. 589562,122,1275,50,56,1,55,6,Rañño puṇṇacando valāhakantaraṃ paviṭṭho viya upaṭṭhāsi.
  9563. 589563,122,1275,57,75,1,151,17,So tassā paṭibaddhacitto hatthikkhandhato patanākārappatto viya hutvā khippaṃ nagaraṃ padakkhiṇaṃ katvā antepuraṃ pavisitvā ekaṃ vissāsakaṃ amaccaṃ āha–
  9564. 589564,122,1275,76,86,1,43,6,‘‘ asukaṭṭhāne te mayā olokitapāsādo diṭṭho’’ ti?
  9565. 589565,122,1275,87,95,1,11,3,"‘‘ Āma, devā’’ ti."
  9566. 589566,122,1275,96,104,1,26,4,‘‘ Tatthekaṃ itthiṃ addasā’’ ti?
  9567. 589567,122,1275,105,113,1,15,3,"‘‘ Addasaṃ, devā’’ ti."
  9568. 589568,122,1275,114,124,1,44,5,"‘‘ Gaccha, tassā sasāmikaasāmikabhāvaṃ jānāhī’’ ti. "
  9569. 589569,122,1275,125,139,1,70,10,So gantvā tassā sasāmikabhāvaṃ ñatvā āgantvā rañño‘‘ sasāmikā’’ ti ārocesi.
  9570. 589570,122,1275,140,169,1,95,18,"Atha raññā‘‘ tena hi tassā sāmikaṃ pakkosāhī’’ ti vutte so gantvā,‘‘ ehi, bho, rājā taṃ pakkosatī’’ ti āha. "
  9571. 589571,122,1275,170,191,1,129,17,So‘‘ bhariyaṃ me nissāya bhayena uppannena bhavitabban’’ ti cintetvā rañño āṇaṃ paṭibāhituṃ asakkonto gantvā rājānaṃ vanditvā aṭṭhāsi.
  9572. 589572,122,1275,192,205,1,47,9,Atha naṃ rājā‘‘ maṃ ito paṭṭhāya upaṭṭhāhī’’ ti āha.
  9573. 589573,122,1275,206,227,1,85,14,"‘‘ Alaṃ, deva, ahaṃ attano kammaṃ katvā tumhākaṃ suṅkaṃ dadāmi, ghareyeva me jīvikā hotū’’ ti."
  9574. 589574,122,1275,228,247,1,99,14,"‘‘ Tava suṅkena mayhaṃ attho natthi, ajjato paṭṭhāya maṃ upaṭṭhāhī’’ ti tassa phalakañca āvudhañca dāpesi. "
  9575. 589575,122,1275,248,251,1,18,3,Evaṃ kirassa ahosi–
  9576. 589576,122,1275,252,263,1,59,7,‘‘ kañcidevassa dosaṃ āropetvā ghātetvā bhariyaṃ gaṇhissāmī’’ ti.
  9577. 589577,122,1275,264,271,1,54,7,Atha naṃ so maraṇabhayabhīto appamatto hutvā upaṭṭhāsi.
  9578. 589578,122,1276,2,23,1,115,14,Rājā tassa dosaṃ apassanto kāmapariḷāhe vaḍḍhante‘‘ ekamassa dosaṃ āropetvā rājāṇaṃ karissāmī’’ ti pakkosāpetvā evamāha–
  9579. 589579,122,1276,24,40,1,124,14,‘‘ ambho ito yojanamatthake nadiyā asukaṭṭhānaṃ nāma gantvā sāyaṃ mama nhānavelāya kumuduppalāni ceva aruṇavatīmattikañca āhara.
  9580. 589580,122,1276,41,52,1,49,8,"Sace tasmiṃ khaṇe nāgacchasi, āṇaṃ te karissāmī’’ ti. "
  9581. 589581,122,1276,53,58,1,42,5,Sevako kira catūhipi dāsehi patikiṭṭhataro.
  9582. 589582,122,1276,59,77,1,88,13,"Dhanakkītādayo hi dāsā‘‘ sīsaṃ me rujjati, piṭṭhi me rujjatī’’ ti vatvā acchituṃ labhantiyeva. "
  9583. 589583,122,1276,78,84,1,49,5,"Sevakassetaṃ natthi, āṇattakammaṃ kātumeva vaṭṭati. "
  9584. 589584,122,1276,85,123,1,203,26,"Tasmā so‘‘ avassaṃ mayā gantabbaṃ, kumuduppalehi saddhiṃ aruṇavatīmattikā nāma nāgabhavane uppajjati, ahaṃ kuhiṃ labhissāmī’’ ti cintento maraṇabhayabhīto vegena gehaṃ gantvā,‘‘ bhadde, niṭṭhitaṃ me bhattan’’ ti āha."
  9585. 589585,122,1276,124,132,1,23,3,"‘‘ Uddhanamatthake, sāmī’’ ti. "
  9586. 589586,122,1276,133,161,1,222,26,"So yāva bhattaṃ otarati, tāva sandhāretuṃ asakkonto uḷuṅkena kañjikaṃ harāpetvā yathāladdhena byañjanena saddhiṃ allameva bhattaṃ pacchiyaṃ opīḷetvā ādāya yojanikaṃ maggaṃ pakkhando, tassa gacchantasseva bhattaṃ pakkaṃ ahosi. "
  9587. 589587,122,1276,162,182,1,159,20,So anucchiṭṭhaṃ katvāva thokaṃ bhattaṃ apanetvā bhuñjanto ekaṃ addhikaṃ disvā mayā apanetvā ṭhapitaṃ thokaṃ anucchiṭṭhaṃ bhattameva atthi gahetvā bhuñja sāmīti.
  9588. 589588,122,1276,183,186,1,18,3,So gaṇhitvā bhuñji.
  9589. 589589,122,1276,187,240,1,346,43,"Itaropi bhuñjitvā ekaṃ bhattamuṭṭhiṃ udake khipitvā mukhaṃ vikkhāletvā mahantena saddena‘‘ imasmiṃ nadīpadese adhivatthā nāgā supaṇṇā devatā ca vacanaṃ me suṇantu, rājā mayhaṃ āṇaṃ kātukāmo‘ kumuduppalehi saddhiṃ aruṇavatīmattikaṃ āharā’ ti maṃ āṇāpesi, addhikamanussassa ca me bhattaṃ dinnaṃ, taṃ sahassānisaṃsaṃ, udake macchānaṃ dinnaṃ, taṃ satānisaṃsaṃ. "
  9590. 589590,122,1276,241,258,1,128,14,"Ettakaṃ puññaphalaṃ tumhākaṃ pattiṃ katvā dammi, mayhaṃ kumuduppalehi saddhiṃ aruṇavatīmattikaṃ āharathā’’ ti tikkhattuṃ anussāvesi. "
  9591. 589591,122,1276,259,277,1,99,14,Tattha adhivattho nāgarājā taṃ saddaṃ sutvā mahallakavesena tassa santikaṃ gantvā‘‘ kiṃ vadesī’’ ti āha.
  9592. 589592,122,1276,278,300,1,67,13,"So punapi tatheva vatvā‘‘ mayhaṃ taṃ pattiṃ dehī’’ ti vutte,‘‘ demī’’ ti āha. "
  9593. 589593,122,1276,301,319,1,37,8,"Punapi‘‘ dehī’’ ti vutte,‘‘ demi, sāmī’’ ti āha. "
  9594. 589594,122,1276,320,331,1,85,11,Evaṃ so dve tayo vāre pattiṃ āharāpetvā kumuduppalehi saddhiṃ aruṇavatīmattikaṃ adāsi.
  9595. 589595,122,1277,2,6,1,17,3,Rājā pana cintesi–
  9596. 589596,122,1277,7,26,1,82,13,"‘‘ manussā nāma bahumāyā, sace so kenaci upāyena labheyya, kiccaṃ me na nipphajjeyyā’’ ti. "
  9597. 589597,122,1277,27,35,1,66,8,So kālasseva dvāraṃ pidahāpetvā muddikaṃ attano santikaṃ āharāpesi.
  9598. 589598,122,1277,36,52,1,102,12,Itaropi puriso rañño nhānavelāyamevāgantvā dvāraṃ alabhanto dvārapālaṃ pakkosetvā‘‘ dvāraṃ vivarā’’ ti āha.
  9599. 589599,122,1277,53,68,1,71,10,"‘‘ Na sakkā vivarituṃ, rājā kālasseva muddikaṃ datvā rājagehaṃ āharāpesī’’ ti. "
  9600. 589600,122,1277,69,89,1,82,13,"So‘‘ rājadūto ahaṃ, dvāraṃ vivarā’’ ti vatvāpi‘‘ dvāraṃ alabhanto natthi me idāni jīvitaṃ. "
  9601. 589601,122,1277,90,153,1,348,43,"Kiṃ nu kho karissāmī’’ ti cintetvā dvārassa upariummāre mattikāpiṇḍaṃ khipitvā tassūpari pupphāni laggetvā mahāsaddaṃ karonto,‘‘ ambho, nagaravāsino rañño mayā āṇattiyā gatabhāvaṃ jānātha, rājā maṃ akāraṇena vināsetukāmo’’ ti tikkhattuṃ viravitvā‘‘ kattha nu kho gacchissāmī’’ ti cintetvā‘‘ bhikkhū nāma muduhadayā, vihāraṃ gantvā nipajjissāmī’’ ti sanniṭṭhānamakāsi. "
  9602. 589602,122,1277,154,183,1,187,24,"Ime hi nāma sattā sukhitakāle bhikkhūnaṃ atthibhāvampi ajānitvā dukkhābhibhūtakāle vihāraṃ gantukāmā honti, tasmā sopi‘‘ me aññaṃ tāṇaṃ natthī’’ ti vihāraṃ gantvā ekasmiṃ phāsukaṭṭhāne nipajji. "
  9603. 589603,122,1277,184,195,1,90,11,Atha raññopi taṃ rattiṃ niddaṃ alabhantassa taṃ itthiṃ anussarantassa kāmapariḷāho uppajji.
  9604. 589604,122,1277,196,198,1,10,2,So cintesi–
  9605. 589605,122,1277,199,211,1,63,8,‘‘ vibhātakkhaṇeyeva taṃ purisaṃ ghātāpetvā taṃ itthiṃ ānessāmī’’ ti.
  9606. 589606,122,1278,2,25,1,235,23,Tasmiṃ khaṇeyeva saṭṭhiyojanikāya lohakumbhiyā nibbattā cattāro purisā pakkuthitāya ukkhaliyā taṇḍulā viya samparivattakaṃ paccamānā tiṃsāya vassasahassehi heṭṭhimatalaṃ patvā aparehi tiṃsāya vassasahassehi puna mukhavaṭṭiyaṃ pāpuṇiṃsu.
  9607. 589607,122,1278,26,42,1,139,16,Te sīsaṃ ukkhipitvā aññamaññaṃ oloketvā ekekaṃ gāthaṃ vattukāmā vattuṃ asakkontā ekekaṃ akkharaṃ vatvā parivattitvā lohakumbhimeva paviṭṭhā.
  9608. 589608,122,1278,43,78,1,228,28,"Rājā niddaṃ alabhanto majjhimayāmasamanantare taṃ saddaṃ sutvā bhīto utrastamānaso‘‘ kiṃ nu kho mayhaṃ jīvitantarāyo bhavissati, udāhu me aggamahesiyā, udāhu me rajjaṃ vinassissatī’’ ti cintento sakalarattiṃ akkhīni nimīletuṃ nāsakkhi. "
  9609. 589609,122,1278,79,119,1,220,29,"So aruṇuggamanavelāya eva purohitaṃ pakkosāpetvā,‘‘ ācariya, mayā majjhimayāmasamanantare mahantā bheravasaddā sutā,‘ rajjassa vā aggamahesiyā vā mayhaṃ vā kassa antarāyo bhavissatī’ ti na jānāmi, tena me tvaṃ pakkosāpito’’ ti āha. "
  9610. 589610,122,1278,120,126,1,28,5,"Mahārāja, kiṃ te saddā sutāti?"
  9611. 589611,122,1278,127,149,1,90,16,"‘‘ Ācariya, du -iti sa -iti na -iti so -itīti ime sadde assosiṃ, imesaṃ nipphattiṃ upadhārehī’’ ti. "
  9612. 589612,122,1278,150,185,1,153,21,"Brāhmaṇassa mahāandhakāraṃ paviṭṭhassa viya na kiñci paññāyati,‘‘ na jānāmī’’ ti vutte‘‘ pana lābhasakkāro me parihāyissatī’’ ti bhāyitvā‘‘ bhāriyaṃ, mahārājā’’ ti āha."
  9613. 589613,122,1278,186,194,1,14,3,"‘‘ Kiṃ, ācariyā’’ ti?"
  9614. 589614,122,1278,195,203,1,29,4,‘‘ Jīvitantarāyo te paññāyatī’’ ti.
  9615. 589615,122,1278,204,220,1,66,10,"So dviguṇaṃ bhīto,‘‘ ācariya, atthi kiñci pana paṭighātakāraṇan’’ ti āha."
  9616. 589616,122,1278,221,237,1,48,9,"‘‘ Atthi, mahārāja, mā bhāyi, ahaṃ tayo vede jānāmī’’ ti."
  9617. 589617,122,1278,238,247,1,27,5,‘‘ Kiṃ pana laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti?
  9618. 589618,122,1278,248,259,1,50,6,"‘‘ Sabbasatayaññaṃ yajitvā jīvitaṃ labhissasi, devā’’ ti."
  9619. 589619,122,1278,260,268,1,22,4,‘‘ Kiṃ laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti?
  9620. 589620,122,1278,269,305,1,276,28,"Hatthisataṃ assasataṃ usabhasataṃ dhenusataṃ ajasataṃ urabbhasataṃ kukkuṭasataṃ sūkarasataṃ dārakasataṃ dārikāsatanti evaṃ ekekaṃ pāṇajātiṃ sataṃ sataṃ katvā gaṇhāpento‘‘ sace migajātimeva gaṇhāpessāmi,‘ attano khādanīyameva gaṇhāpetī’ ti vakkhantī’’ ti hatthiassamanussepi gaṇhāpeti. "
  9621. 589621,122,1278,306,327,1,78,12,Rājā‘‘ mama jīvitameva mayhaṃ lābho’’ ti cintetvā‘‘ sabbapāṇe sīghaṃ gaṇhathā’’ ti āha.
  9622. 589622,122,1278,328,331,1,34,3,Āṇattamanussā adhikataraṃ gaṇhiṃsu.
  9623. 589623,122,1278,332,335,1,29,3,Vuttampi cetaṃ kosalasaṃyutte–
  9624. 589624,122,1279,2,33,1,227,29,"‘ ‘ Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa mahāyañño paccupaṭṭhito hoti, pañca ca usabhasatāni pañca ca vacchatarasatāni pañca ca vacchatarisatāni pañca ca ajasatāni pañca ca urabbhasatāni thūṇūpanītāni honti yaññatthāya. "
  9625. 589625,122,1279,34,63,1,125,17,"Yepissa te honti dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi daṇḍatajjitā bhayatajjitā assumukhā rudamānā parikammāni karontī’’ ti( saṃ. ni.1.120). "
  9626. 589626,122,1280,2,13,1,114,10,"Mahājano attano attano puttadhītuñātīnaṃ atthāya paridevamāno mahāsaddamakāsi, mahāpathavīundriyanasaddo viya ahosi. "
  9627. 589627,122,1280,14,42,1,141,21,"Atha mallikā devī taṃ saddaṃ sutvā rañño santikaṃ gantvā‘‘ kiṃ nu kho te, mahārāja, indriyāni apākatikāni, kilantarūpāni viya paññāyantī’’ ti pucchi."
  9628. 589628,122,1280,43,61,1,75,11,"‘‘ Kiṃ tuyhaṃ , mallike, tvaṃ mama kaṇṇamūlena āsivisampi gacchantaṃ na jānāsī’’ ti?"
  9629. 589629,122,1280,62,71,1,19,4,"‘‘ Kiṃ panetaṃ, devā’’ ti?"
  9630. 589630,122,1280,72,109,1,197,26,"‘‘ Rattibhāge me evarūpo nāma saddo suto , svāhaṃ purohitaṃ pucchitvā jīvitantarāyo te paññāyati, sabbasatayaññaṃ yajitvā jīvitaṃ labhissasī’’ ti sutvā‘‘ mama jīvitameva mayhaṃ lābho’’ ti ime pāṇe gaṇhāpesinti. "
  9631. 589631,122,1280,110,140,1,166,20,"Mallikā devī,‘‘ andhabālosi, mahārāja, kiñcāpi mahābhakkhosi, anekasūpabyañjanavikatikaṃ doṇapākaṃ bhojanaṃ bhuñjasi, dvīsu raṭṭhesu rajjaṃ kāresi, paññā pana te mandā’’ ti āha."
  9632. 589632,122,1280,141,151,1,25,5,"‘‘ Kasmā evaṃ vadesi, devī’’ ti?"
  9633. 589633,122,1280,152,204,1,398,45,"‘‘ Kahaṃ tayā aññassa maraṇena aññassa jīvitalābho diṭṭhapubbo, andhabālassa brāhmaṇassa kathaṃ gahetvā kasmā mahājanassa upari dukkhaṃ khipasi, dhuravihāre sadevakassa lokassa aggapuggalo atītādīsu appaṭihatañāṇo satthā vasati, taṃ pucchitvā tassovādaṃ karohī’’ ti vutte rājā sallahukehi yānehi mallikāya saddhiṃ vihāraṃ gantvā maraṇabhayatajjito kiñci vattuṃ asakkonto satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. "
  9634. 589634,122,1281,2,22,1,88,14,"Atha naṃ satthā‘‘ handa kuto nu tvaṃ, mahārāja, āgacchasi divā divassā’’ ti paṭhamataraṃ ālapi. "
  9635. 589635,122,1281,23,26,1,19,3,So tuṇhīyeva nisīdi.
  9636. 589636,122,1281,27,31,1,30,4,Tato mallikā bhagavato ārocesi–
  9637. 589637,122,1281,32,41,1,52,6,"‘‘ bhante, raññā kira majjhimayāmasamanantare saddo suto. "
  9638. 589638,122,1281,42,46,1,28,4,Atha naṃ purohitassa ārocesi.
  9639. 589639,122,1281,47,68,1,139,17,"Purohito‘ jīvitantarāyo te bhavissati, tassa paṭighātatthāya sabbasate pāṇe gahetvā tesaṃ galalohitena yaññe yajite jīvitaṃ labhissasī’ ti āha. "
  9640. 589640,122,1281,69,80,1,44,7,"Rājā pāṇe gaṇhāpesi, tenāyaṃ mayā idhānīto’’ ti."
  9641. 589641,122,1281,81,90,1,21,4,"‘‘ Evaṃ kira, mahārājā’’ ti?"
  9642. 589642,122,1281,91,99,1,14,3,"‘‘ Evaṃ, bhante’’ ti."
  9643. 589643,122,1281,100,109,1,22,5,‘‘ Kinti te saddo suto’’ ti?
  9644. 589644,122,1281,110,114,1,32,4,So attanā sutaniyāmeneva ācikkhi.
  9645. 589645,122,1281,115,120,1,39,5,Tathāgatassa taṃ sutvāva ekobhāso ahosi.
  9646. 589646,122,1281,121,125,1,18,4,Atha naṃ sattā āha–
  9647. 589647,122,1281,126,146,1,97,13,"‘‘ mā bhāyi, mahārāja, tava antarāyo natthi, pāpakammino satthā attano dukkhaṃ āvīkarontā evamāhaṃsū’’ ti."
  9648. 589648,122,1281,147,159,1,29,6,"‘‘ Kiṃ pana, bhante, tehi katan’’ ti? "
  9649. 589649,122,1281,160,180,1,86,14,"Atha kho bhagavā tesaṃ kammaṃ ācikkhituṃ‘‘ tena hi, mahārāja, suṇāhī’’ ti vatvā atītaṃ āhari– "
  9650. 589650,122,1282,2,15,1,142,13,Atīte vīsativassasahassāyukesu manussesu kassapo bhagavā loke uppajjitvā vīsatiyā khīṇāsavasahassehi saddhiṃ cārikaṃ caramāno bārāṇasimagamāsi.
  9651. 589651,122,1282,16,25,1,77,8,Bārāṇasivāsino dvepi tayopi bahutarāpi ekato hutvā āgantukadānaṃ pavattayiṃsu.
  9652. 589652,122,1282,26,33,1,73,7,Tadā bārāṇasiyaṃ cattālīsakoṭivibhavā cattāro seṭṭhiputtā sahāyakā ahesuṃ.
  9653. 589653,122,1282,34,36,1,13,2,Te mantayiṃsu–
  9654. 589654,122,1282,37,49,1,42,7,"‘‘ amhākaṃ gehe bahudhanaṃ, tena kiṃ karomā’’ ti?"
  9655. 589655,122,1282,50,73,1,117,17,"‘‘ Evarūpe buddhe cārikaṃ caramāne dānaṃ dassāma, sīlaṃ rakkhissāma, pūjaṃ karissāmā’’ ti ekopi avatvā tesu eko tāva evamāha–"
  9656. 589656,122,1282,74,88,1,84,9,"‘‘ tikhiṇasuraṃ pivantā madhuramaṃsaṃ khādantā vicarissāma, idaṃ amhākaṃ jīvitaphalan’’ ti. "
  9657. 589657,122,1282,89,91,1,15,2,Aparopi evamāha–
  9658. 589658,122,1282,92,103,1,75,6,‘‘ devasikaṃ tivassikagandhasālibhattaṃ nānaggarasehi bhuñjantā vicarissāmā’’ ti.
  9659. 589659,122,1282,104,106,1,15,2,Aparopi evamāha–
  9660. 589660,122,1282,107,117,1,66,6,‘‘ nānappakāraṃ pūvakhajjakavikatiṃ pacāpetvā khādantā vicarissāmā’’ ti.
  9661. 589661,122,1282,118,120,1,15,2,Aparopi evamāha–
  9662. 589662,122,1282,121,149,1,145,20,"‘‘ sammā mayaṃ aññaṃ kiñci na karissāma,‘ dhanaṃ dassāmā’ ti vutte anicchamānā itthī nāma natthi, tasmā dhanena palobhetvā pāradārikakammaṃ karissāmā’’ ti."
  9663. 589663,122,1282,150,162,1,45,7,"‘‘ Sādhu, sādhū’’ ti sabbeva tassa kathāya aṭṭhaṃsu. "
  9664. 589664,122,1283,2,16,1,129,14,Te tato paṭṭhāya abhirūpānaṃ itthīnaṃ dhanaṃ pesetvā vīsativassasahassāni pāradārikakammaṃ katvā kālaṃ katvā avīciniraye nibbattā.
  9665. 589665,122,1283,17,52,1,318,34,"Te ekaṃ buddhantaraṃ niraye paccitvā tattha kālaṃ katvā pakkāvasesena saṭṭhiyojanikāya lohakumbhiyā nibbattitvā tiṃsāya vassasahassehi heṭṭhimatalaṃ patvā punapi tiṃsāya vassasahassehi lohakumbhimukhaṃ patvā ekekaṃ gāthaṃ vattukāmā hutvā vattuṃ asakkontā ekekaṃ akkharaṃ vatvā puna parivattitvā, lohakumbhimeva paviṭṭhā."
  9666. 589666,122,1283,53,68,1,50,9,"‘‘ Vadehi, mahārāja, paṭhamaṃ te kiṃ saddo nāma suto’’ ti?"
  9667. 589667,122,1283,69,77,1,15,3,"‘‘ Du-iti, bhante’’ ti. "
  9668. 589668,122,1283,78,88,1,77,10,Satthā tena aparipuṇṇaṃ katvā vuttaṃ gāthaṃ paripuṇṇaṃ katvā dassento evamāha–
  9669. 589669,122,1284,2,11,1,40,6,"‘ ‘ Dujjīvitamajīvimha , ye sante na dadamhase; "
  9670. 589670,122,1285,2,27,1,43,6,"Vijjamānesu bhogesu, dīpaṃ nākamha attano’’ ti.( jā.1.4.53; pe. va.804); "
  9671. 589671,122,1286,2,35,1,154,21,"Atha rañño imissā gāthāya atthaṃ pakāsetvā,‘‘ kiṃ te, mahārāja, dutiyasaddo tatiyasaddo catutthasaddo suto’’ ti pucchitvā‘‘ evaṃ nāmā’’ ti vutte avasesaṃ paripūrento–"
  9672. 589672,122,1287,2,8,1,40,4,"‘ ‘ Saṭṭhivassasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso; "
  9673. 589673,122,1288,2,8,1,40,5,"Niraye paccamānānaṃ, kadā anto bhavissati."
  9674. 589674,122,1289,2,13,1,41,8,"‘ ‘ Natthi anto kuto anto, na anto paṭidissati; "
  9675. 589675,122,1290,2,10,1,42,7,"Tadā hi pakataṃ pāpaṃ, mama tuyhañca mārisā."
  9676. 589676,122,1291,2,12,1,44,8,"‘ ‘ Sohaṃ nūna ito gantvā, yoniṃ laddhāna mānusiṃ; "
  9677. 589677,122,1292,2,31,1,44,6,"Vadaññū sīlasampanno, kāhāmi kusalaṃ bahun’’ ti.( jā.1.4.54-56; pe. va.802,803,805)– "
  9678. 589678,122,1293,2,34,1,186,26,"Paṭipāṭiyā imā gāthā vatvā tāsaṃ atthaṃ pakāsetvā‘‘ iti kho, mahārāja, te cattāro janā ekekaṃ gāthaṃ vattukāmāpi vattuṃ asakkontā ekakameva akkharaṃ vatvā puna lohakumbhimeva paviṭṭhā’’ ti āha. "
  9679. 589679,122,1294,2,18,1,125,15,"Raññā kira pasenadikosalena tassa saddassa sutakālato paṭṭhāya te heṭṭhā bhassanti eva, ajjāpi ekaṃ vassasahassaṃ nātikkamanti. "
  9680. 589680,122,1294,19,25,1,43,6,Rañño taṃ desanaṃ sutvā mahāsaṃvego uppajji.
  9681. 589681,122,1294,26,77,1,351,43,"So‘‘ bhāriyaṃ vatidaṃ pāradārikakammaṃ nāma, ekaṃ kira buddhantaraṃ niraye paccitvā tato cutā saṭṭhiyojanikāya lohakumbhiyā nibbattitvā tattha saṭṭhivassasahassāni paccitvā evampi nesaṃ dukkhā muccanakālo na paññāyati, ahampi paradāre sinehaṃ katvā sabbarattiṃ niddaṃ na labhiṃ, idāni ito paṭṭhāya paradāre mānasaṃ na bandhissāmī’’ ti cintetvā tathāgataṃ āha–"
  9682. 589682,122,1294,78,90,1,41,7,"‘‘ bhante, ajja me rattiyā dīghabhāvo ñāto’’ ti. "
  9683. 589683,122,1294,91,108,1,87,13,Sopi puriso tattheva nisinno taṃ kathaṃ sutvā‘‘ laddho me balavappaccayo’’ ti satthāraṃ āha–
  9684. 589684,122,1294,109,130,1,104,15,"‘‘ bhante, raññā tāva ajja rattiyā dīghabhāvo ñāto, ahaṃ pana hiyyo sayameva yojanassa dīghabhāvaṃ aññāsin’’ ti. "
  9685. 589685,122,1294,131,161,1,164,23,"Satthā dvinnampi kathaṃ saṃsanditvā‘‘ ekaccassa ratti dīghā hoti, ekaccassa yojanaṃ dīghaṃ hoti, bālassa pana saṃsāro dīgho hotī’’ ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha– "
  9686. 589686,122,1295,2,4,1,0,0,60.
  9687. 589687,122,1296,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ; "
  9688. 589688,122,1297,2,11,1,45,6,"Dīgho bālāna saṃsāro, saddhammaṃ avijānatan’’ ti. "
  9689. 589689,122,1298,2,18,1,103,13,"Tattha {dīghā}ti ratti nāmesā tiyāmamattāva, jāgarantassa pana dīghā hoti, dviguṇatiguṇā viya hutvā khāyati. "
  9690. 589690,122,1298,19,72,1,411,45,"Tassā dīghabhāvaṃ attānaṃ maṅkuṇasaṅghassa bhattaṃ katvā yāva sūriyuggamanā samparivattakaṃ semāno mahākusītopi, subhojanaṃ bhuñjitvā sirisayane sayamāno kāmabhogīpi na jānāti, sabbarattiṃ pana padhānaṃ padahanto yogāvacaro ca, dhammakathaṃ kathento dhammakathiko ca, āsanasamīpe ṭhatvā dhammaṃ suṇanto ca, sīsarogādiphuṭṭho vā hatthapādacchedanādiṃ patto vā vedanābhibhūto ca, rattiṃ maggapaṭipanno addhiko ca jānāti. "
  9691. 589691,122,1298,73,87,1,105,12,"Yojanan ti yojanampi catugāvutamattameva, santassa pana kilantassa dīghaṃ hoti, dviguṇatiguṇaṃ viya khāyati. "
  9692. 589692,122,1298,88,128,1,211,28,Sakaladivasañhi maggaṃ gantvā kilanto paṭipathaṃ āgacchantaṃ disvā‘‘ purato gāmo kīvadūro’’ ti pucchitvā‘‘ yojanan’’ ti vutte thokaṃ gantvā aparampi pucchitvā tenāpi‘‘ yojanan’’ ti vutte puna thokaṃ gantvā aparampi pucchati.
  9693. 589693,122,1298,129,137,1,22,4,Sopi‘‘ yojanan’’ ti vadati.
  9694. 589694,122,1298,138,153,1,104,13,"So pucchitapucchitā yojananteva vadanti, dīghaṃ vatidaṃ yojanaṃ, ekayojanaṃ dve tīṇi yojanāni viya maññeti. "
  9695. 589695,122,1298,154,179,1,229,24,"Bālānan ti idhalokaparalokatthaṃ pana ajānantānaṃ bālānaṃ saṃsāravaṭṭassa pariyantaṃ kātuṃ asakkontānaṃ yaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyabhedaṃ saddhammaṃ ñatvā saṃsārassa antaṃ karonti, taṃ saddhammaṃ avijānataṃ saṃsāro dīgho nāma hoti. "
  9696. 589696,122,1298,180,187,1,38,7,So hi attano dhammatāya eva dīgho nāma.
  9697. 589697,122,1298,188,190,1,14,2,Vuttampi cetaṃ–
  9698. 589698,122,1298,191,215,1,58,8,"‘‘ anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyatī’’ ti( saṃ. ni.2.124). "
  9699. 589699,122,1298,216,222,1,57,6,Bālānaṃ pana pariyantaṃ kātuṃ asakkontānaṃ atidīghoyevāti.
  9700. 589700,122,1299,2,13,1,81,9,"Desanāvasāne so puriso sotāpattiphalaṃ patto, aññepi bahū sotāpattiphalādīni pattā. "
  9701. 589701,122,1299,14,18,1,40,4,Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti.
  9702. 589702,122,1300,2,10,1,62,8,Rājā satthāraṃ vanditvā gacchantoyeva te satte bandhanā mocesi.
  9703. 589703,122,1300,11,41,1,168,23,"Tattha itthipurisā bandhanā muttā sīsaṃ nhatvā sakāni gehāni gacchantā‘‘ ciraṃ jīvatu no, ayyā, mallikā devī, taṃ nissāya jīvitaṃ labhimhā’’ ti mallikāya guṇakathaṃ kathayiṃsu. "
  9704. 589704,122,1300,42,47,1,57,5,Sāyanhasamaye bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ–
  9705. 589705,122,1300,48,67,1,88,12,"‘‘ aho paṇḍitā vatāyaṃ, mallikā, attano paññaṃ nissāya ettakassa janassa jīvitadānaṃ adāsī’’ ti. "
  9706. 589706,122,1300,68,132,1,355,44,"Satthā gandhakuṭiyaṃ nisinnova tesaṃ bhikkhūnaṃ kathaṃ sutvā gandhakuṭito nikkhamitvā dhammasabhaṃ pavisitvā paññatte āsane nisīditvā‘‘ kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ ti pucchitvā‘‘ imāya nāmā’’ ti vutte,‘‘ na, bhikkhave, mallikā, idāneva attano paññaṃ nissāya mahājanassa jīvitadānaṃ deti, pubbepi adāsiyevā’’ ti vatvā tamatthaṃ pakāsanto atītaṃ āhari– "
  9707. 589707,122,1301,2,13,1,97,11,Atīte bārāṇasiyaṃ rañño putto ekaṃ nigrodharukkhaṃ upasaṅkamitvā tattha nibbattāya devatāya āyāci–
  9708. 589708,122,1301,14,37,1,144,16,"‘‘ sāmi devarāja, imasmiṃ jambudīpe ekasatarājāno ekasataaggamahesiyo, sacāhaṃ pitu accayena rajjaṃ labhissāmī, etesaṃ galalohitena baliṃ karissāmī’’ ti. "
  9709. 589709,122,1301,38,101,1,418,52,"So pitari kālakate rajjaṃ patvā‘‘ devatāya me ānubhāvena rajjaṃ pattaṃ, balimassā karissāmī’’ ti mahatiyā senāya nikkhamitvā ekaṃ rājānaṃ attano vase vattetvā tena saddhiṃ aparampi aparampīti sabbe rājāno attano vase katvā saddhiṃ aggamahesīhi ādāya gacchanto uggasenassa nāma sabbakaniṭṭhassa rañño dhammadinnā nāma aggamahesī garugabbhā, taṃ ohāya āgantvā‘‘ ettakajanaṃ visapānakaṃ pāyetvā māressāmī’’ ti rukkhamūlaṃ sodhāpesi. "
  9710. 589710,122,1301,102,104,1,14,2,Devatā cintesi–
  9711. 589711,122,1301,105,149,1,242,33,"‘‘ ayaṃ rājā ettake rājāno gaṇhanto‘ maṃ nissāya gahitā ime’ ti cintetvā tesaṃ galalohitena mayhaṃ baliṃ kātukāmo, sace panāyaṃ ete ghātessati, jambudīpe rājavaṃso upacchijjissati, rukkhamūlepi, me asuci bhavissati, sakkhissāmi nu kho etaṃ nivāretun’’ ti. "
  9712. 589712,122,1301,150,173,1,115,15,Sā upadhārentī‘‘ nāhaṃ sakkhissāmī’’ ti ñatvā aññampi devataṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ ārocetvā‘‘ tvaṃ sakkhissasī’’ ti āha.
  9713. 589713,122,1301,174,233,1,382,45,"Tāyapi paṭikkhittā aññampi aññampīti evaṃ sakalacakkavāḷadevatāyo upasaṅkamitvā tāhipi paṭikkhittā catunnaṃ mahārājūnaṃ santikaṃ gantvā‘‘ mayaṃ na sakkoma, amhākaṃ pana rājā amhehi puññena ca paññāya ca visiṭṭho, taṃ pucchā’’ ti tehipi paṭikkhittakāle sakkaṃ upasaṅkamitvā tamatthaṃ ārocetvā,‘‘ deva, tumhesu appossukkataṃ āpannesu khattiyavaṃso upacchijjissati, tassa paṭisaraṇaṃ hothā’’ ti āha. "
  9714. 589714,122,1301,234,253,1,91,14,"Sakko‘‘ ahampi naṃ paṭibāhituṃ na sakkhissāmi, upāyaṃ pana te vakkhāmī’’ ti vatvā upāyaṃ ācikkhi–"
  9715. 589715,122,1301,254,268,1,102,11,"‘‘ gaccha, tvaṃ rañño passantasseva rattavatthaṃ nivāsetvā attano rukkhato nikkhamitvā gamanākāraṃ dassehi. "
  9716. 589716,122,1301,269,282,1,75,10,"Atha taṃ rājā‘ devatā gacchati, nivattāpessāmi nan’ ti nānappakārena yācissati. "
  9717. 589717,122,1301,283,337,1,308,41,"Atha naṃ vadeyyāsi‘ tvaṃ ekasatarājāno saddhiṃ aggamahesīhi ānetvā tesaṃ galalohitena baliṃ karissāmī’ ti mayhaṃ āyācitvā uggasenassa rañño deviṃ ohāya āgato, nāhaṃ tādisassa musāvādassa baliṃ sampaṭicchāmī’’ ti,‘‘ evaṃ kira vutte rājā taṃ āṇāpessati, sā rañño dhammaṃ desetvā ettakassa janassa jīvitadānaṃ dassatī’’ ti. "
  9718. 589718,122,1301,338,345,1,49,7,Iminā kāraṇena sakko devatāya imaṃ upāyaṃ ācikkhi.
  9719. 589719,122,1301,346,349,1,18,3,Devatā tathā akāsi.
  9720. 589720,122,1302,2,5,1,18,3,Rājāpi taṃ āṇāpesi.
  9721. 589721,122,1302,6,15,1,69,9,Sā āgantvā tesaṃ rājūnaṃ pariyante nisinnampi attano rājānameva vandi.
  9722. 589722,122,1302,16,31,1,87,11,Rājā‘‘ mayi sabbarājajeṭṭhake ṭhite sabbakaniṭṭhaṃ attano sāmikaṃ vandatī’’ ti tassā kujjhi.
  9723. 589723,122,1302,32,36,1,15,4,Atha naṃ sā āha–
  9724. 589724,122,1302,37,59,1,105,16,"‘‘ kiṃ mayhaṃ tayi paṭibaddhaṃ, ayaṃ pana me sāmiko issariyassa dāyako, imaṃ avanditvā kasmā taṃ vandissāmī’’ ti? "
  9725. 589725,122,1302,60,80,1,97,12,"Rukkhadevatā passantasseva mahājanassa‘‘ evaṃ, bhadde, evaṃ, bhadde’’ ti vatvā taṃ pupphamuṭṭhinā pūjesi . "
  9726. 589726,122,1302,81,84,1,13,3,Puna rājā āha–
  9727. 589727,122,1302,85,103,1,89,13,"‘‘ sace maṃ na vandasi, mayhaṃ rajjasiridāyikaṃ evaṃ mahānubhāvaṃ devataṃ kasmā na vandasī’’ ti?"
  9728. 589728,122,1302,104,122,1,76,12,"‘‘ Mahārāja, tayā attano puññe ṭhatvā rājāno gahitā, na devatāya gahetvā dinnā’’ ti. "
  9729. 589729,122,1302,123,141,1,65,11,"Punapi taṃ devatā‘‘ evaṃ, bhadde, evaṃ, bhadde’’ ti vatvā tatheva pūjesi. "
  9730. 589730,122,1302,142,146,1,19,4,Puna sā rājānaṃ āha–
  9731. 589731,122,1302,147,183,1,173,27,"‘‘ tvaṃ‘ devatāya me ettakā rājāno gahetvā dinnā’ ti vadesi, idāni te devatāya upari vāmapasse rukkho agginā daḍḍho, sā taṃ aggiṃ nibbāpetuṃ kasmā nāsakkhi, yadi evaṃ mahānubhāvā’’ ti. "
  9732. 589732,122,1302,184,202,1,65,11,"Punapi taṃ devatā‘‘ evaṃ, bhadde, evaṃ, bhadde’’ ti vatvā tatheva pūjesi. "
  9733. 589733,122,1303,2,9,1,38,7,Sā kathayamānā ṭhitā rodi ceva hasi ca.
  9734. 589734,122,1303,10,21,1,36,7,Atha naṃ rājā‘‘ kiṃ ummattikāsī’’ ti āha.
  9735. 589735,122,1303,22,30,1,22,4,‘‘ Kasmā deva evaṃ vadesi’’?
  9736. 589736,122,1303,31,40,1,30,5,‘‘ Na mādisiyo ummattikā hontī’’ ti.
  9737. 589737,122,1303,41,54,1,44,9,Atha‘‘ naṃ kiṃ kāraṇā rodasi ceva hasasi cā’’ ti?
  9738. 589738,122,1303,55,101,1,295,38,"‘‘ Suṇāhi, mahārāja, ahañhi atīte kuladhītā hutvā patikule vasantī sāmikassa sahāyakaṃ pāhunakaṃ āgataṃ disvā tassa bhattaṃ pacitukāmā‘ maṃsaṃ āharā’ ti dāsiyā kahāpaṇaṃ datvā tāya maṃsaṃ alabhitvā āgatāya‘ natthi maṃsan’ ti vutte gehassa pacchimabhāge sayitāya eḷikāya sīsaṃ chinditvā bhattaṃ sampādesiṃ. "
  9739. 589739,122,1303,102,138,1,225,29,"Sāhaṃ ekissāya eḷikāya sīsaṃ chinditvā niraye paccitvā pakkāvasesena tassā lomagaṇanāya sīsacchedaṃ pāpuṇiṃ,‘ tvaṃ ettakaṃ janaṃ vadhitvā kadā dukkhā muccissasī’ ti evamahaṃ tava dukkhaṃ anussarantī rodin’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha–"
  9740. 589740,122,1304,2,10,1,45,6,"‘ ‘ Ekissā kaṇṭhaṃ chetvāna, lomagaṇanāya paccisaṃ; "
  9741. 589741,122,1305,2,12,1,49,7,"Bahūnaṃ kaṇṭhe chetvāna, kathaṃ kāhasi khattiyā’’ ti. "
  9742. 589742,122,1306,2,11,1,25,5,Atha ‘‘ kasmā tvaṃ hasasī’’ ti?
  9743. 589743,122,1306,12,27,1,46,7,"‘‘‘ Etasmā dukkhā muttāmhī’ ti tussitvā, mahārājā’’ ti . "
  9744. 589744,122,1306,28,46,1,72,11,"Punapi taṃ devatā‘‘ evaṃ, bhadde, evaṃ, bhadde’’ ti vatvā pupphamuṭṭhinā pūjesi. "
  9745. 589745,122,1306,47,91,1,306,38,"Rājā‘‘ aho me bhāriyaṃ kataṃ kammaṃ, ayaṃ kira ekaṃ eḷikaṃ vadhitvā niraye pakkāvasesena tassā lomagaṇanāya sīsacchedaṃ pāpuṇi, ahaṃ ettakaṃ janaṃ vadhitvā kadā sotthiṃ pāpuṇissāmī’’ ti sabbe rājāno mocetvā attano mahallakatare vanditvā daharadaharānaṃ añjaliṃ paggayha sabbe khamāpetvā sakasakaṭṭhānameva pahiṇi. "
  9746. 589746,122,1307,2,33,1,170,22,"Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā‘‘ evaṃ, bhikkhave, na idāneva, mallikā devī, attano paññaṃ nissāya mahājanassa jīvitadānaṃ deti, pubbepi adāsiyevā’’ ti vatvā atītaṃ samodhānesi–"
  9747. 589747,122,1307,34,52,1,88,11,"‘‘ tadā bārāṇasirājā pasenadi kosalo ahosi, dhammadinnā, devī mallikā, rukkhadevatā ahamevā’’ ti. "
  9748. 589748,122,1307,53,69,1,90,11,"Evaṃ atītaṃ samodhānetvā puna dhammaṃ desento,‘‘ bhikkhave, pāṇātipāto nāma na kattabbayuttako. "
  9749. 589749,122,1307,70,81,1,58,9,Pāṇātipātino hi dīgharattaṃ socantī’’ ti vatvā imā gāthā āha–
  9750. 589750,122,1308,2,8,1,24,5,"‘ ‘ Idha socati pecca socati, "
  9751. 589751,122,1309,2,5,1,26,3,Pāpakārī ubhayattha socati;
  9752. 589752,122,1310,2,6,1,22,4,"So socati so vihaññati, "
  9753. 589753,122,1311,2,15,1,29,3,Disvā kammakiliṭṭhamattano’’ ti.( dha. pa.15);
  9754. 589754,122,1312,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Evaṃ ce sattā jāneyyuṃ, dukkhāyaṃ jātisambhavo; "
  9755. 589755,122,1313,2,23,1,44,8,"Na pāṇo pāṇinaṃ haññe, pāṇaghātī hi socatī’’ ti.( jā.1.1.18); "
  9756. 589756,122,1314,2,4,1,29,2,Aññatarapurisavatthu paṭhamaṃ.
  9757. 589757,122,1315,2,4,1,37,2,2 . Mahākassapattherasaddhivihārikavatthu
  9758. 589758,122,1316,2,16,1,134,12,Carañce {nādhigaccheyyā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ jetavane viharanto mahākassapattherassa saddhivihārikaṃ ārabbha kathesi.
  9759. 589759,122,1316,17,20,1,26,3,Desanā rājagahe samuṭṭhitā.
  9760. 589760,122,1317,2,11,1,85,9,Theraṃ kira rājagahaṃ nissāya pippaliguhāyaṃ vasantaṃ dve saddhivihārikā upaṭṭhahiṃsu.
  9761. 589761,122,1317,12,49,1,239,27,"Tesu eko sakkaccaṃ vattaṃ karoti, eko tena kataṃ kataṃ attanā kataṃ viya dassento mukhodakadantakaṭṭhānaṃ paṭiyāditabhāvaṃ ñatvā,‘‘ bhante, mukhodakadantakaṭṭhāni me paṭiyāditāni, mukhaṃ dhovathā’’ ti vadati, pādadhovananhānādikālepi evameva vadati. "
  9762. 589762,122,1317,50,52,1,13,2,Itaro cintesi–
  9763. 589763,122,1317,53,73,1,103,14,"‘‘ ayaṃ niccakālaṃ mayā kataṃ kataṃ attanā kataṃ viya katvā dasseti, hotu, kattabbayuttakamassa karissāmī’’ ti. "
  9764. 589764,122,1317,74,94,1,165,18,"Tassa bhuñjitvā supantasseva nhānodakaṃ tāpetvā ekasmiṃ ghaṭe katvā piṭṭhikoṭṭhake ṭhapesi, udakatāpanabhājane pana nāḷimattaṃ udakaṃ sesetvā usumaṃ muñcantaṃ ṭhapesi. "
  9765. 589765,122,1317,95,134,1,223,28,"Taṃ itaro sāyanhasamaye pabujjhitvā usumaṃ nikkhantaṃ disvā‘‘ udakaṃ tāpetvā koṭṭhake ṭhapitaṃ bhavissatī’’ ti vegena gantvā theraṃ vanditvā,‘‘ bhante, koṭṭhake udakaṃ ṭhapitaṃ, nhāyathā’’ ti vatvā therena saddhiṃyeva koṭṭhakaṃ pāvisi. "
  9766. 589766,122,1317,135,148,1,48,8,"Thero udakaṃ apassanto‘‘ kahaṃ udakaṃ, āvuso’’ ti āha. "
  9767. 589767,122,1317,149,184,1,220,28,"Daharo aggisālaṃ gantvā bhājane uḷuṅkaṃ otāretvā tucchabhāvaṃ ñatvā‘‘ passatha duṭṭhassa kammaṃ tucchabhājanaṃ uddhane āropetvā kuhiṃ gato, ahaṃ‘ koṭṭhake udakan’ ti saññāya ārocesin’’ ti ujjhāyanto ghaṭaṃ ādāya titthaṃ agamāsi. "
  9768. 589768,122,1317,185,191,1,57,6,Itaropi piṭṭhikoṭṭhakato udakaṃ āharitvā koṭṭhake ṭhapesi.
  9769. 589769,122,1318,2,4,1,13,2,Thero cintesi–
  9770. 589770,122,1318,5,110,1,505,75,"‘‘ ayaṃ daharo‘ udakaṃ me tāpetvā koṭṭhake ṭhapitaṃ, etha, bhante, nhāyathā’ ti vatvā idāni ujjhāyanto ghaṭaṃ ādāya titthaṃ gacchati, kiṃ nu kho etan’’ ti upadhārento‘‘ ettakaṃ kālaṃ esa daharo iminā kataṃ vattaṃ attanāva kataṃ viya pakāsetī’’ ti ñatvā sāyaṃ āgantvā nisinnassa ovādamadāsi,‘‘ āvuso, bhikkhunā nāma‘ attanā katameva katan’ ti vattuṃ vaṭṭati, no akataṃ, tvaṃ idāneva‘ koṭṭhake udakaṃ ṭhapitaṃ, nhāyatha, bhante’ ti vatvā mayi pavisitvā ṭhite ghaṭaṃ ādāya ujjhāyanto gacchasi, pabbajitassa nāma evaṃ kātuṃ na vaṭṭatī’’ ti. "
  9771. 589771,122,1318,111,134,1,128,18,"So‘‘ passatha therassa kammaṃ, udakamattakaṃ nāma nissāya maṃ evaṃ vadesī’’ ti kujjhitvā punadivase therena saddhiṃ piṇḍāya na pāvisi. "
  9772. 589772,122,1318,135,141,1,42,6,Thero itarena saddhiṃ ekaṃ padesaṃ agamāsi.
  9773. 589773,122,1318,142,171,1,125,18,"So tasmiṃ gate therassa upaṭṭhākakulaṃ gantvā‘‘ thero kahaṃ, bhante’’ ti puṭṭho ‘‘ therassa aphāsukaṃ jātaṃ, vihāreyeva nisinno’’ ti āha."
  9774. 589774,122,1318,172,184,1,34,6,"‘‘ Kiṃ pana, bhante, laddhuṃ vaṭṭatī’’ ti?"
  9775. 589775,122,1318,185,200,1,79,11,‘‘ Evarūpaṃ kira nāma āhāraṃ dethā’’ ti vutte tena vuttaniyāmeneva sampādetvā adaṃsu.
  9776. 589776,122,1318,201,208,1,51,7,So antarāmaggeva taṃ bhattaṃ bhuñjitvā vihāraṃ gato.
  9777. 589777,122,1318,209,218,1,86,9,Theropi gataṭṭhāne mahantaṃ sukhumavatthaṃ labhitvā attanā saddhiṃ gatadaharassa adāsi.
  9778. 589778,122,1318,219,225,1,45,6,So taṃ rajitvā attano nivāsanapārupanaṃ akāsi.
  9779. 589779,122,1319,2,37,1,192,25,"Thero punadivase taṃ upaṭṭhākakulaṃ gantvā,‘‘ bhante,‘ tumhākaṃ kira aphāsukaṃ jātan’ ti amhehi daharena vuttaniyāmeneva paṭiyādetvā āhāro pesito, paribhuñjitvā vo phāsukaṃ jātan’’ ti vutte tuṇhī ahosi. "
  9780. 589780,122,1319,38,46,1,57,8,Vihāraṃ pana gantvā taṃ daharaṃ vanditvā nisinnaṃ evamāha–
  9781. 589781,122,1319,47,72,1,111,17,"‘‘ āvuso, tayā kira hiyyo, idaṃ nāma kataṃ, idaṃ pabbajitānaṃ na anucchavikaṃ, viññattiṃ katvā bhuñjituṃ na vaṭṭatī’’ ti. "
  9782. 589782,122,1319,73,143,1,500,60,"So kujjhitvā there āghātaṃ bandhitvā‘‘ purimadivase udakamattaṃ nissāya maṃ musāvādiṃ katvā ajja attano upaṭṭhākakule bhattamuṭṭhiyā bhuttakāraṇā maṃ‘ viññattiṃ katvā bhuñjituṃ na vaṭṭatī’ ti vadati, vatthampi tena attano upaṭṭhākasseva dinnaṃ, aho therassa bhāriyaṃ kammaṃ, jānissāmissa kattabbayuttakan’’ ti punadivase there gāmaṃ pavisante sayaṃ vihāre ohīyitvā daṇḍaṃ gahetvā paribhogabhājanāni bhinditvā therassa paṇṇasālāya aggiṃ datvā yaṃ na jhāyati, taṃ muggarena paharanto bhinditvā nikkhamitvā palāto. "
  9783. 589783,122,1319,144,149,1,39,5,So kālaṃ katvā avīcimahāniraye nibbatti.
  9784. 589784,122,1320,2,6,1,28,3,Mahājano kathaṃ samuṭṭhāpesi–
  9785. 589785,122,1320,7,21,1,89,10,‘‘ therassa kira saddhivihāriko ovādamattaṃ asahanto kujjhitvā paṇṇasālaṃ jhāpetvā palāto’’ ti.
  9786. 589786,122,1320,22,53,1,180,22,"Atheko bhikkhu aparabhāge rājagahā nikkhamitvā satthāraṃ daṭṭhukāmo jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā satthārā paṭisanthāraṃ katvā‘‘ kuto āgatosī’’ ti puṭṭho‘‘ rājagahato, bhante’’ ti āha."
  9787. 589787,122,1320,54,63,1,42,5,‘‘ Mama puttassa mahākassapassa khamanīyan’’ ti?
  9788. 589788,122,1320,64,82,1,94,11,"‘‘ Khamanīyaṃ, bhante, eko pana saddhivihāriko ovādamattena kujjhitvā paṇṇasālaṃ jhāpetvā palāto’’ ti. "
  9789. 589789,122,1320,83,95,1,61,9,"Satthā‘‘ na so idāneva ovādaṃ sutvā kujjhati, pubbepi kujjhiyeva. "
  9790. 589790,122,1320,96,109,1,64,10,"Na idāneva kuṭiṃ dūseti, pubbepi dūsesiyevā’’ ti vatvā atītaṃ āhari– "
  9791. 589791,122,1321,2,13,1,99,11,Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente himavantapadese eko siṅgilasakuṇo kulāvakaṃ katvā vasi.
  9792. 589792,122,1321,14,24,1,76,10,Athekadivasaṃ deve vassante eko makkaṭo sītena kampamāno taṃ padesaṃ agamāsi.
  9793. 589793,122,1321,25,29,1,27,4,Siṅgilo taṃ disvā gāthamāha–
  9794. 589794,122,1322,2,11,1,42,7,"‘ ‘ Manussasseva te sīsaṃ, hatthapādā ca vānara; "
  9795. 589795,122,1323,2,24,1,44,9,"Atha kena nu vaṇṇena, agāraṃ te na vijjatī’’ ti.( jā.1.4.81); "
  9796. 589796,122,1324,2,29,1,149,21,"Makkaṭo ‘‘ kiñcāpi me hatthapādā atthi, yāya pana paññāya vicāretvā agāraṃ kareyyaṃ, sā me paññā natthī’’ ti cintetvā tamatthaṃ viññāpetukāmo imaṃ gāthamāha–"
  9797. 589797,122,1325,2,11,1,43,7,"‘ ‘ Manussasseva me sīsaṃ, hatthapādā ca siṅgila; "
  9798. 589798,122,1326,2,24,1,47,9,"Yāhu seṭṭhā manussesu, sā me paññā na vijjatī’’ ti.( jā.1.4.82); "
  9799. 589799,122,1327,2,19,1,93,12,Atha naṃ‘‘ evarūpassa tava kathaṃ gharāvāso ijjhissatī’’ ti garahanto siṅgilo imaṃ gāthādvayamāha–
  9800. 589800,122,1328,2,9,1,41,4,"‘ ‘ Anavaṭṭhitacittassa , lahucittassa dubbhino; "
  9801. 589801,122,1329,2,8,1,43,5,"Niccaṃ addhuvasīlassa, sukhabhāvo na vijjati."
  9802. 589802,122,1330,2,10,1,41,6,"‘ ‘ So karassu ānubhāvaṃ, vītivattassu sīliyaṃ; "
  9803. 589803,122,1331,2,20,1,42,5,"Sītavātaparittāṇaṃ , karassu kuṭavaṃ kapī’’ ti.( jā.1.4.83-84); "
  9804. 589804,122,1332,2,22,1,152,15,"Makkaṭo ‘‘ ayaṃ maṃ anavaṭṭhitacittaṃ lahucittaṃ mittadubbhiṃ addhuvasīlaṃ karoti, idānissa mittadubbhibhāvaṃ dassessāmī’’ ti kulāvakaṃ viddhaṃsetvā vippakiri. "
  9805. 589805,122,1332,23,32,1,69,9,Sakuṇo tasmiṃ kulāvakaṃ gaṇhante eva ekena passena nikkhamitvā palāyi.
  9806. 589806,122,1333,2,8,1,54,6,Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi–
  9807. 589807,122,1333,9,23,1,67,8,"‘‘ tadā makkaṭo kuṭidūsakabhikkhu ahosi, siṅgilasakuṇo kassapo ahosī’’ ti . "
  9808. 589808,122,1333,24,58,1,199,26,"Jātakaṃ samodhānetvā‘‘ evaṃ, bhikkhave, na idāneva, pubbepi so ovādakkhaṇe kujjhitvā kuṭiṃ dūsesi, mama puttassa kassapassa evarūpena bālena saddhiṃ vasanato ekakasseva nivāso seyyo’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha– "
  9809. 589809,122,1334,2,4,1,0,0,61.
  9810. 589810,122,1335,2,9,1,43,5,"‘ ‘ Carañce nādhigaccheyya, seyyaṃ sadisamattano; "
  9811. 589811,122,1336,2,12,1,48,7,"Ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā, natthi bāle sahāyatā’’ ti. "
  9812. 589812,122,1337,2,13,1,96,10,"Tattha caran ti iriyāpathacāraṃ aggahetvā manasācāro veditabbo, kalyāṇamittaṃ pariyesantoti attho. "
  9813. 589813,122,1337,14,27,1,93,11,Seyyaṃ {sadisamattano}ti attano sīlasamādhipaññāguṇehi adhikataraṃ vā sadisaṃ vā na labheyya ce.
  9814. 589814,122,1337,28,52,1,176,22,"Ekacariyan ti etesu hi seyyaṃ labhamāno sīlādīhi vaḍḍhati, sadisaṃ labhamāno na parihāyati, hīnena pana saddhiṃ ekato vasanto ekato saṃbhogaparibhogaṃ karonto sīlādīhi parihāyati. "
  9815. 589815,122,1337,53,55,1,11,2,Tena vuttaṃ–
  9816. 589816,122,1337,56,88,1,98,13,‘‘ evarūpo puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo aññatra anuddayā aññatra anukampā’’ ti( pu. pa.121; a. ni.3.26).
  9817. 589817,122,1337,89,114,1,142,19,"Tasmā sace kāruññaṃ paṭicca‘‘ ayaṃ maṃ nissāya sīlādīhi vaḍḍhissatī’’ ti tamhā puggalā kiñci apaccāsīsanto taṃ saṅgaṇhituṃ sakkoti, iccetaṃ kusalaṃ . "
  9818. 589818,122,1337,115,128,1,100,12,"No ce sakkoti, ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā ekībhāvameva thiraṃ katvā sabbairiyāpathesu ekakova vihareyya. "
  9819. 589819,122,1337,129,131,1,10,2,Kiṃ kāraṇā?
  9820. 589820,122,1337,132,154,1,177,21,Natthi bāle {sahāyatā}ti sahāyatā nāma cūḷasīlaṃ majjhimasīlaṃ mahāsīlaṃ dasa kathāvatthūni terasa dhutaṅgaguṇā vipassanāguṇā cattāro maggā cattāri phalāni tisso vijjā cha abhiññā.
  9821. 589821,122,1337,155,160,1,40,5,Ayaṃ sahāyatāguṇo bālaṃ nissāya natthīti.
  9822. 589822,122,1338,2,18,1,128,13,"Desanāvasāne āgantuko bhikkhu sotāpattiphalaṃ patto, aññepi bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu, desanā mahājanassa sātthikā ahosīti. "
  9823. 589823,122,1339,2,4,1,45,2,Mahākassapattherasaddhivihārikavatthu dutiyaṃ.
  9824. 589824,122,1340,2,4,1,18,2,3 . Ānandaseṭṭhivatthu
  9825. 589825,122,1341,2,14,1,92,10,Puttā {matthī}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto ānandaseṭṭhiṃ ārabbha kathesi.
  9826. 589826,122,1342,2,9,1,74,7,Sāvatthiyaṃ kira ānandaseṭṭhi nāma cattālīsakoṭivibhavo mahāmaccharī ahosi.
  9827. 589827,122,1342,10,21,1,83,11,So anvaḍḍhamāsaṃ ñātake sannipātetvā puttaṃ mūlasiriṃ nāma tīsu velāsu evaṃ ovadati–
  9828. 589828,122,1342,22,44,1,103,14,"‘‘ idaṃ cattālīsakoṭidhanaṃ‘ bahū’’’ ti mā saññaṃ kari, vijjamānaṃ dhanaṃ na dātabbaṃ, navaṃ dhanaṃ uppādetabbaṃ. "
  9829. 589829,122,1342,45,52,1,53,7,Ekekampi hi kahāpaṇaṃ vayaṃ karontassa pana khīyateva.
  9830. 589830,122,1342,53,54,1,5,1,Tasmā–
  9831. 589831,122,1343,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Añjanānaṃ khayaṃ disvā, upacikānañca ācayaṃ; "
  9832. 589832,122,1344,2,10,1,43,5,"Madhūnañca samāhāraṃ, paṇḍito gharamāvase’’ ti. "
  9833. 589833,122,1345,2,21,1,183,19,So aparena samayena attano pañca mahānidhiyo puttassa anācikkhitvā dhananissito maccheramalamalino kālaṃ katvā tasseva nagarassa ekasmiṃ dvāragāmake caṇḍālānaṃ kulasahassaṃ paṭivasati.
  9834. 589834,122,1345,22,28,1,50,5,Tatthekissā caṇḍāliyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gaṇhi.
  9835. 589835,122,1345,29,38,1,83,9,Rājā tassa kālakiriyaṃ sutvā puttamassa mūlasiriṃ pakkosāpetvā seṭṭhiṭṭhāne ṭhapesi.
  9836. 589836,122,1345,39,57,1,157,17,"Tampi caṇḍālakulasahassaṃ ekatova bhatiyā kammaṃ katvā jīvamānaṃ tassa paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya neva bhatiṃ labhati, na yāpanamattato paraṃ bhattapiṇḍampi. "
  9837. 589837,122,1345,58,100,1,228,31,"Te‘‘ mayaṃ etarahi kammaṃ karontāpi piṇḍabhattampi na labhāma, amhākaṃ antare kāḷakaṇṇiyā bhavitabban’’ ti dve koṭṭhāsā hutvā yāva tassa mātāpitaro visuṃ honti, tāva vibhajitvā‘‘ imasmiṃ kule kāḷakaṇṇī uppannā’’ ti tassa mātaraṃ nīhariṃsu. "
  9838. 589838,122,1346,2,13,1,78,10,"Sāpi yāvassā so kucchigato, tāva yāpanamattampi kicchena labhitvā puttaṃ vijāyi. "
  9839. 589839,122,1346,14,29,1,81,15,Tassa hatthā ca pādā ca akkhīni ca kaṇṇā ca nāsā ca mukhañca yathāṭhāne na ahesuṃ.
  9840. 589840,122,1346,30,38,1,73,8,So evarūpena aṅgavekallena samannāgato paṃsupisācako viya ativirūpo ahosi.
  9841. 589841,122,1346,39,45,1,34,6,Evaṃ santepi taṃ mātā na pariccaji.
  9842. 589842,122,1346,46,51,1,46,5,Kucchiyaṃ vasitaputtasmiñhi sineho balavā hoti.
  9843. 589843,122,1346,52,67,1,109,15,Sā taṃ kicchena posayamānā taṃ ādāya gatadivase kiñci alabhitvā gehe katvā sayameva gatadivase bhatiṃ labhati.
  9844. 589844,122,1346,68,112,1,251,33,"Atha naṃ piṇḍāya caritvā jīvituṃ samatthakāle sā kapālakaṃ hatthe ṭhapetvā,‘‘ tāta , mayaṃ taṃ nissāya mahādukkhaṃ pattā, idāni na sakkomi taṃ posetuṃ, imasmiṃ nagare kapaṇaddhikādīnaṃ paṭiyattabhattāni atthi, tattha bhikkhāya caritvā jīvāhī’’ ti taṃ vissajjesi. "
  9845. 589845,122,1346,113,124,1,101,11,So gharapaṭipāṭiyā caranto ānandaseṭṭhikāle nivuttaṭṭhānaṃ gantvā jātissaro hutvā attano gehaṃ pāvisi.
  9846. 589846,122,1346,125,131,1,45,6,Tīsu pana dvārakoṭṭhakesu na koci sallakkhesi.
  9847. 589847,122,1346,132,139,1,77,7,Catutthe dvārakoṭṭhake mūlasiriseṭṭhino puttakā disvā ubbiggahadayā parodiṃsu.
  9848. 589848,122,1346,140,154,1,85,10,Atha naṃ seṭṭhipurisā‘‘ nikkhama kāḷakaṇṇī’’ ti pothetvā nīharitvā saṅkāraṭṭhāne khipiṃsu.
  9849. 589849,122,1346,155,170,1,118,15,Satthā ānandattherena pacchāsamaṇena piṇḍāya caranto taṃ ṭhānaṃ patto theraṃ oloketvā tena puṭṭho taṃ pavattiṃ ācikkhi.
  9850. 589850,122,1346,171,174,1,27,3,Thero mūlasiriṃ pakkosāpesi.
  9851. 589851,122,1346,175,178,1,27,3,Atha mahājanakāyo sannipati.
  9852. 589852,122,1346,179,222,1,194,26,"Satthā mūlasiriṃ āmantetvā‘‘ jānāsi etan’’ ti pucchitvā‘‘ na jānāmī’’ ti vutte,‘‘ pitā te ānandaseṭṭhī’’ ti vatvā asaddahantaṃ‘‘ ānandaseṭṭhi puttassa te pañca mahānidhiyo ācikkhāhī’’ ti ācikkhāpetvā saddahāpesi. "
  9853. 589853,122,1346,223,227,1,28,4,So satthāraṃ saraṇaṃ agamāsi.
  9854. 589854,122,1346,228,233,1,36,5,Tassa dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha–
  9855. 589855,122,1347,2,4,1,0,0,62.
  9856. 589856,122,1348,2,11,1,44,7,"‘ ‘ Puttā matthi dhanammatthi, iti bālo vihaññati; "
  9857. 589857,122,1349,2,14,1,47,9,"Attā hi attano natthi, kuto puttā kuto dhanan’’ ti. "
  9858. 589858,122,1350,2,48,1,190,27,"Tassattho – puttā me atthi, dhanaṃ me atthi, iti bālo puttataṇhāya ceva dhanataṇhāya ca haññati vihaññati dukkhayati,‘‘ puttā me nassiṃsū’’ ti vihaññati,‘‘ nassantī’’ ti vihaññati,‘‘ nassissantī’’ ti vihaññati. "
  9859. 589859,122,1350,49,52,1,18,3,Dhanepi eseva nayo.
  9860. 589860,122,1350,53,56,1,25,3,Iti chahākārehi vihaññati.
  9861. 589861,122,1350,57,82,1,150,16,"‘‘ Putte posessāmī’’ ti rattiñca divā ca thalajalapathādīsu nānappakārato vāyamantopi vihaññati,‘‘ dhanaṃ uppādessāmī’’ ti kasivāṇijjādīni karontopi vihaññateva. "
  9862. 589862,122,1350,83,140,1,505,53,"Evaṃ vihaññassa ca attā hi attano natthi tena vighātena dukkhitaṃ attānaṃ sukhitaṃ kātuṃ asakkontassa pavattiyampissa attā hi attano natthi, maraṇamañce nipannassa māraṇantikāhi vedanāhi aggijālāhi viya pariḍayhamānassa chijjamānesu sandhibandhanesu, bhijjamānesu aṭṭhisaṅghāṭesu nimīletvā paralokaṃ ummīletvā idhalokaṃ passantassāpi divase divase dvikkhattuṃ nhāpetvā tikkhattuṃ bhojetvā gandhamālādīhi alaṅkaritvā yāvajīvaṃ positopi sahāyabhāvena dukkhaparittāṇaṃ kātuṃ asamatthatāya attā hi attano natthi. "
  9863. 589863,122,1350,141,176,1,231,32,"Kuto puttā kuto dhanaṃ puttā vā dhanaṃ vā tasmiṃ samaye kimeva karissanti, ānandaseṭṭhinopi kassaci kiñci adatvā puttassatthāya dhanaṃ saṇṭhapetvā pubbe vā maraṇamañce nipannassa, idāni vā imaṃ dukkhaṃ pattassa kuto puttā kuto dhanaṃ. "
  9864. 589864,122,1350,177,191,1,80,13,"Puttā vā dhanaṃ vā tasmiṃ samaye kiṃ dukkhaṃ hariṃsu, kiṃ vā sukhaṃ uppādayiṃsūti. "
  9865. 589865,122,1351,2,7,1,62,5,Desanāvasāne caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi.
  9866. 589866,122,1351,8,12,1,35,4,Desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
  9867. 589867,122,1352,2,4,1,26,2,Ānandaseṭṭhivatthu tatiyaṃ.
  9868. 589868,122,1353,2,4,1,23,2,4 . Gaṇṭhibhedakacoravatthu
  9869. 589869,122,1354,2,13,1,88,10,Yo {bālo}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto gaṇṭhibhedakacore ārabbha kathesi.
  9870. 589870,122,1355,2,20,1,142,17,"Te kira dve sahāyakā dhammassavanatthāya gacchantena mahājanena saddhiṃ jetavanaṃ gantvā eko dhammakathaṃ assosi, eko attano gayhūpagaṃ olokesi. "
  9871. 589871,122,1355,21,34,1,102,12,"Tesu eko dhammaṃ suṇamāno sotāpattiphalaṃ pāpuṇi, itaro ekassa dussante baddhaṃ pañcamāsakamattaṃ labhi. "
  9872. 589872,122,1355,35,45,1,57,9,"Tassa taṃ gehe pākabhattaṃ jātaṃ, itarassa gehe na paccati. "
  9873. 589873,122,1355,46,66,1,131,16,Atha naṃ sahāyakacoro attano bhariyāya saddhiṃ uppaṇḍayamāno‘‘ tvaṃ atipaṇḍitatāya attano gehe pākabhattamūlampi na nipphādesī’’ ti āha.
  9874. 589874,122,1355,67,89,1,133,17,Itaro pana‘‘ bālabhāveneva vatāyaṃ attano paṇḍitabhāvaṃ maññatī’’ ti taṃ pavattiṃ satthu ārocetuṃ ñātīhi saddhiṃ jetavanaṃ gantvā ārocesi.
  9875. 589875,122,1355,90,96,1,43,6,Satthā tassa dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha–
  9876. 589876,122,1356,2,4,1,0,0,63.
  9877. 589877,122,1357,2,14,1,43,9,"‘ ‘ Yo bālo maññati bālyaṃ, paṇḍito vāpi tena so; "
  9878. 589878,122,1358,2,16,1,44,9,"Bālo ca paṇḍitamānī, sa ve‘ bālo’ ti vuccatī’’ ti. "
  9879. 589879,122,1359,2,22,1,98,15,Tattha yo {bālo}ti yo andhabālo apaṇḍito samāno‘‘ bālo ahan’’ ti attano bālyaṃ bālabhāvaṃ maññati jānāti.
  9880. 589880,122,1359,23,36,1,69,11,Tena {so}ti tena kāraṇena so puggalo paṇḍito vāpi hoti paṇḍitasadiso vā.
  9881. 589881,122,1359,37,63,1,171,22,So hi‘‘ bālo ahan’’ ti jānamāno aññaṃ paṇḍitaṃ upasaṅkamanto payirupāsanto tena paṇḍitabhāvatthāya ovadiyamāno anusāsiyamāno taṃ ovādaṃ gaṇhitvā paṇḍito vā hoti paṇḍitataro vā.
  9882. 589882,122,1359,64,93,1,143,24,Sa ve {bālo}ti yo ca bālo samāno‘‘ ko añño mayā sadiso bahussuto vā dhammakathiko vā vinayadharo vā dhutaṅgadharo vā atthī’’ ti evaṃ paṇḍitamānī hoti.
  9883. 589883,122,1359,94,109,1,124,13,"So aññaṃ paṇḍitaṃ anupasaṅkamanto apayirupāsanto neva pariyattiṃ uggaṇhāti, na paṭipattiṃ pūreti, ekantabālabhāvameva pāpuṇāti. "
  9884. 589884,122,1359,110,113,1,25,3,So gaṇṭhibhedakacoro viya.
  9885. 589885,122,1359,114,128,1,36,8,Tena vuttaṃ‘‘ sa ve‘ bālo’ ti vuccatī’’ ti.
  9886. 589886,122,1360,2,9,1,79,7,Desanāpariyosāne itarassa ñātakehi saddhiṃ mahājano sotāpattiphalādīni pāpuṇīti.
  9887. 589887,122,1361,2,4,1,33,2,Gaṇṭhibhedakacoravatthu catutthaṃ.
  9888. 589888,122,1362,2,4,1,17,2,5 . Udāyittheravatthu
  9889. 589889,122,1363,2,14,1,95,11,Yāvajīvampi ce {bālo}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto udāyittheraṃ ārabbha kathesi.
  9890. 589890,122,1364,2,11,1,70,8,So kira mahātheresu paṭikkantesu dhammasabhaṃ gantvā dhammāsane nisīdi.
  9891. 589891,122,1364,12,53,1,277,32,"Atha naṃ ekadivasaṃ āgantukā bhikkhū disvā‘‘ ayaṃ bahussuto mahāthero bhavissatī’’ ti maññamānā khandhādipaṭisaṃyuttaṃ pañhaṃ pucchitvā kiñci ajānamānaṃ‘‘ ko eso, buddhehi saddhiṃ ekavihāre vasamāno khandhadhātuāyatanamattampi na jānātī’’ ti garahitvā taṃ pavattiṃ tathāgatassa ārocesuṃ. "
  9892. 589892,122,1364,54,60,1,43,6,Satthā tesaṃ dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha–
  9893. 589893,122,1365,2,4,1,0,0,64.
  9894. 589894,122,1366,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Yāvajīvampi ce bālo, paṇḍitaṃ payirupāsati; "
  9895. 589895,122,1367,2,13,1,47,8,"Na so dhammaṃ vijānāti, dabbī sūparasaṃ yathā’’ ti. "
  9896. 589896,122,1368,2,65,1,337,42,"Tassattho – bālo nāmesa yāvajīvampi paṇḍitaṃ upasaṅkamanto payirupāsanto‘‘ idaṃ buddhavacanaṃ, ettakaṃ buddhavacanan’’ ti evaṃ pariyattidhammaṃ vā‘‘ ayaṃ cāro, ayaṃ vihāro, ayaṃ ācāro, ayaṃ gocaro, idaṃ sāvajjaṃ, idaṃ anavajjaṃ, idaṃ sevitabbaṃ, idaṃ na sevitabbaṃ, idaṃ paṭivijjhitabbaṃ, idaṃ sacchikātabban’’ ti evaṃ paṭipattipaṭivedhadhammaṃ vā na jānāti. "
  9897. 589897,122,1368,66,68,1,9,2,Yathā kiṃ?
  9898. 589898,122,1368,69,73,1,23,3,Dabbī sūparasaṃ {yathā}ti.
  9899. 589899,122,1368,74,124,1,291,37,"Yathā hi dabbī yāva parikkhayā nānappakārāya sūpavikatiyā samparivattamānāpi‘‘ idaṃ loṇikaṃ, idaṃ aloṇikaṃ, idaṃ tittakaṃ, idaṃ khārikaṃ, idaṃ kaṭukaṃ, idaṃ ambilaṃ, idaṃ anambilaṃ, idaṃ kasāvan’’ ti sūparasaṃ na jānāti, evameva bālo yāvajīvampi paṇḍitaṃ payirupāsamāno vuttappakāraṃ dhammaṃ na jānātīti. "
  9900. 589900,122,1369,2,8,1,58,6,Desanāvasāne āgantukā bhikkhū āsavehi cittāni vimucciṃsūti.
  9901. 589901,122,1370,2,4,1,26,2,Udāyittheravatthu pañcamaṃ.
  9902. 589902,122,1371,2,4,1,32,2,6 . Tiṃsamattapāveyyakabhikkhuvatthu
  9903. 589903,122,1372,2,16,1,112,13,Muhuttamapi ce {viññū}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto tiṃsamatte pāveyyake bhikkhū ārabbha kathesi.
  9904. 589904,122,1373,2,10,1,80,8,Tesañhi bhagavā itthiṃ pariyesantānaṃ kappāsikavanasaṇḍe paṭhamaṃ dhammaṃ desesi.
  9905. 589905,122,1373,11,34,1,231,23,Tadā te sabbeva ehibhikkhubhāvaṃ patvā iddhimayapattacīvaradharā hutvā terasa dhutaṅgāni samādāya vattamānā punapi dīghassa addhuno accayena satthāraṃ upasaṅkamitvā anamataggadhammadesanaṃ sutvā tasmiṃyeva āsane arahattaṃ pāpuṇiṃsu.
  9906. 589906,122,1373,35,50,1,95,11,Bhikkhū‘‘ aho vatimehi bhikkhūhi khippameva dhammo viññāto’’ ti dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ.
  9907. 589907,122,1373,51,105,1,288,35,"Satthā taṃ sutvā‘‘ na, bhikkhave, idāneva, pubbepi ime tiṃsamattā sahāyakā dhuttā hutvā tuṇḍilajātake( jā.1.6.88 ādayo) mahātuṇḍilassa dhammadesanaṃ sutvāpi khippameva dhammaṃ viññāya pañca sīlāni samādiyiṃsu, te teneva upanissayena etarahi nisinnāsaneyeva arahattaṃ pattā’’ ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha– "
  9908. 589908,122,1374,2,4,1,0,0,65.
  9909. 589909,122,1375,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Muhuttamapi ce viññū, paṇḍitaṃ payirupāsati; "
  9910. 589910,122,1376,2,12,1,49,7,"Khippaṃ dhammaṃ vijānāti, jivhā sūparasaṃ yathā’’ ti. "
  9911. 589911,122,1377,2,23,1,152,17,"Tassattho – viññū paṇḍitapuriso muhuttamapi ce aññaṃ paṇḍitaṃ payirupāsati, so tassa santike uggaṇhanto paripucchanto khippa meva pariyattidhammaṃ vijānāti. "
  9912. 589912,122,1377,24,47,1,223,22,"Tato kammaṭṭhānaṃ kathāpetvā paṭipattiyaṃ ghaṭento vāyamanto yathā nāma anupahatajivhāpasādo puriso rasavijānanatthaṃ jivhagge ṭhapetvā eva loṇikādibhedaṃ rasaṃ vijānāti, evaṃ paṇḍito khippameva lokuttaradhammampi vijānātīti. "
  9913. 589913,122,1378,2,7,1,47,5,Desanāvasāne bahū bhikkhū arahattaṃ pāpuṇiṃsūti.
  9914. 589914,122,1379,2,4,1,41,2,Tiṃsamattapāveyyakabhikkhuvatthu chaṭṭhaṃ.
  9915. 589915,122,1380,2,4,1,23,2,7 . Suppabuddhakuṭṭhivatthu
  9916. 589916,122,1381,2,14,1,103,11,Caranti bālā {dummedhā}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto suppabuddhakuṭṭhiṃ ārabbha kathesi.
  9917. 589917,122,1381,15,23,1,39,3,Suppabuddhakuṭṭhivatthu udāne( udā.43) āgatameva.
  9918. 589918,122,1382,2,27,1,247,24,Tadā hi suppabuddhakuṭṭhi parisapariyante nisinno bhagavato dhammadesanaṃ sutvā sotāpattiphalaṃ patvā attanā paṭiladdhaguṇaṃ satthu ārocetukāmo parisamajjhe ogāhituṃ avisahanto mahājanassa satthāraṃ vanditvā anugantvā nivattanakāle vihāraṃ agamāsi.
  9919. 589919,122,1382,28,57,1,164,21,Tasmiṃ khaṇe sakko devarājā‘‘ ayaṃ suppabuddhakuṭṭhi attano satthu sāsane paṭiladdhaguṇaṃ pākaṭaṃ kātukāmo’’ ti ñatvā‘‘ vīmaṃsissāmi nan’’ ti gantvā ākāse ṭhitova etadavoca–
  9920. 589920,122,1382,58,102,1,195,30,"‘‘ suppabuddha, tvaṃ manussadaliddo manussavarāko, ahaṃ te apariyantaṃ dhanaṃ dassāmi,‘ buddho na buddho, dhammo na dhammo, saṅgho na saṅgho, alaṃ me buddhena, alaṃ me dhammena, alaṃ me saṅghenā’ ti vadehī’’ ti. "
  9921. 589921,122,1382,103,107,1,15,4,Atha naṃ so āha–
  9922. 589922,122,1382,108,115,1,12,3,‘‘ kosi tvan’’ ti?
  9923. 589923,122,1382,116,123,1,13,3,‘‘ Ahaṃ sakko’’ ti.
  9924. 589924,122,1382,124,155,1,158,22,"Andhabāla, ahirika tvaṃ mayā saddhiṃ kathetuṃ na yuttarūpo, tvaṃ maṃ‘‘ duggato daliddo kapaṇo’’ ti vadesi, nevāhaṃ duggato, na daliddo, sukhappatto ahamasmi mahaddhano–"
  9925. 589925,122,1383,2,10,1,46,6,"‘ ‘ Saddhādhanaṃ sīladhanaṃ, hirī ottappiyaṃ dhanaṃ; "
  9926. 589926,122,1384,2,10,1,45,7,"Sutadhanañca cāgo ca, paññā ve sattamaṃ dhanaṃ."
  9927. 589927,122,1385,2,14,1,42,8,"‘ ‘ Yassa ete dhanā atthi, itthiyā purisassa vā;"
  9928. 589928,122,1386,2,25,1,44,9,"‘ Adaliddo’ ti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitan’’ ti.( a. ni.7.5-6)– "
  9929. 589929,122,1387,2,27,1,130,18,"Imāni me sattavidhaariyadhanāni santi, yesañhi imāni satta dhanāni santi, na te buddhehi vā paccekabuddhehi vā‘‘ daliddā’’ ti vuccantīti. "
  9930. 589930,122,1387,28,42,1,106,14,Sakko tassa kathaṃ sutvā taṃ antarāmagge ohāya satthu santikaṃ gantvā sabbaṃ taṃ vacanapaṭivacanaṃ ārocesi.
  9931. 589931,122,1387,43,47,1,20,4,Atha naṃ bhagavā āha–
  9932. 589932,122,1387,48,87,1,151,25,"‘‘ na kho, sakka, sakkā tādisānaṃ satenapi sahassenapi suppabuddhakuṭṭhiṃ‘ buddho na buddho’ ti vā,‘ dhammo na dhammo’ ti vā,‘ saṅgho na saṅgho’ ti vā kathāpetun’’ ti. "
  9933. 589933,122,1387,88,102,1,138,14,Suppabuddhopi kho kuṭṭhi satthu santikaṃ gantvā satthārā katapaṭisanthāro sammodamāno attanā paṭiladdhaguṇaṃ ārocetvā vuṭṭhāyāsanā pakkāmi.
  9934. 589934,122,1387,103,110,1,57,7,Atha naṃ acirapakkantaṃ gāvī taruṇavacchā jīvitā voropesi.
  9935. 589935,122,1388,2,23,1,177,18,"Sā kira ekā yakkhinī pukkusātikulaputtaṃ, bāhiyaṃ dārucīriyaṃ, tambadāṭhikacoraghātakaṃ, suppabuddhakuṭṭhinti imesaṃ catunnaṃ janānaṃ anekasate attabhāve gāvī hutvā jīvitā voropesi. "
  9936. 589936,122,1388,24,41,1,144,17,Te kira atīte cattāro seṭṭhiputtā hutvā ekaṃ nagarasobhiniṃ gaṇikaṃ uyyānaṃ netvā divasaṃ sampattiṃ anubhavitvā sāyanhasamaye evaṃ sammantayiṃsu–
  9937. 589937,122,1388,42,62,1,124,15,"‘‘ imasmiṃ ṭhāne añño natthi, imissā amhehi dinnaṃ kahāpaṇasahassañca sabbañca pasādhanabhaṇḍaṃ gahetvā imaṃ māretvā gacchāmā’’ ti. "
  9938. 589938,122,1388,63,108,1,231,33,"Sā tesaṃ kathaṃ sutvā‘‘ ime nillajjā, mayā saddhiṃ abhiramitvā idāni maṃ māretukāmā, jānissāmi nesaṃ kattabbayuttakan’’ ti tehi māriyamānā ‘‘ ahaṃ yakkhinī hutvā yathā maṃ ete mārenti, evameva te māretuṃ samatthā bhaveyyan’’ ti patthanaṃ akāsi. "
  9939. 589939,122,1388,109,113,1,27,4,Tassa nissandena ime māresi.
  9940. 589940,122,1388,114,135,1,117,16,"Sambahulā bhikkhū tassa kālakiriyaṃ bhagavato ārocetvā‘‘ tassa kā gati, kena ca kāraṇena kuṭṭhibhāvaṃ patto’’ ti pucchiṃsu. "
  9941. 589941,122,1388,136,178,1,349,35,"Satthā sotāpattiphalaṃ patvā tassa tāvatiṃsabhavane uppannabhāvañca tagarasikhipaccekabuddhaṃ disvā niṭṭhubhitvā apasabyaṃ katvā dīgharattaṃ niraye paccitvā vipākāvasesena idāni kuṭṭhibhāvappattiñca byākaritvā,‘‘ bhikkhave, ime sattā attanāva attano kaṭukavipākakammaṃ karontā vicarantī’’ ti vatvā anusandhiṃ ghaṭetvā uttari dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha– "
  9942. 589942,122,1389,2,4,1,0,0,66.
  9943. 589943,122,1390,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Caranti bālā dummedhā, amitteneva attanā; "
  9944. 589944,122,1391,2,12,1,48,7,"Karontā pāpakaṃ kammaṃ, yaṃ hoti kaṭukapphalan’’ ti. "
  9945. 589945,122,1392,2,11,1,66,7,Tattha {carantī}ti catūhi iriyāpathehi akusalameva karontā vicaranti.
  9946. 589946,122,1392,12,20,1,62,7,{Bālā}ti idhalokatthañca paralokatthañca ajānantā idha bālā nāma.
  9947. 589947,122,1392,21,24,1,19,2,{Dummedhā}ti duppaññā.
  9948. 589948,122,1392,25,34,1,58,7,Amitteneva {attanā}ti attanā amittabhūtena viya verinā hutvā.
  9949. 589949,122,1392,35,39,1,45,4,Kaṭukapphalan ti tikhiṇaphalaṃ dukkhaphalanti.
  9950. 589950,122,1393,2,6,1,48,4,Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
  9951. 589951,122,1394,2,4,1,32,2,Suppabuddhakuṭṭhivatthu sattamaṃ.
  9952. 589952,122,1395,2,4,1,13,2,8 . Kassakavatthu
  9953. 589953,122,1396,2,17,1,102,14,Na taṃ kammaṃ kataṃ {sādhū}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kassakaṃ ārabbha kathesi.
  9954. 589954,122,1397,2,9,1,46,7,So kira sāvatthito avidūre ekaṃ khettaṃ kasati.
  9955. 589955,122,1397,10,23,1,138,13,Corā udakaniddhamanena nagaraṃ pavisitvā ekasmiṃ aḍḍhakule umaṅgaṃ bhinditvā bahuṃ hiraññasuvaṇṇaṃ gahetvā udakaniddhamaneneva nikkhamiṃsu.
  9956. 589956,122,1397,24,46,1,177,22,Eko coro te vañcetvā ekaṃ sahassatthavikaṃ ovaṭṭikāya katvā taṃ khettaṃ gantvā tehi saddhiṃ bhaṇḍaṃ bhājetvā ādāya gacchanto ovaṭṭikato patamānaṃ sahassatthavikaṃ na sallakkhesi.
  9957. 589957,122,1397,47,71,1,152,20,Taṃ divasaṃ satthā paccūsasamaye lokaṃ volokento taṃ kassakaṃ attano ñāṇajālassa antopaviṭṭhaṃ disvā‘‘ kiṃ nu kho bhavissatī’’ ti upadhārayamāno idaṃ addasa–
  9958. 589958,122,1397,72,112,1,255,31,"‘‘ ayaṃ kassako pātova kasituṃ gamissati, bhaṇḍasāmikā corānaṃ anupadaṃ gantvā ovaṭṭikato patamānaṃ sahassatthavikaṃ disvā etaṃ gaṇhissanti, maṃ ṭhapetvā tassa añño sakkhī nāma na bhavissati, sotāpattimaggassa upanissayopissa atthi, tattha mayā gantuṃ vaṭṭatī’’ ti. "
  9959. 589959,122,1397,113,118,1,32,5,Sopi kassako pātova kasituṃ gato.
  9960. 589960,122,1397,119,124,1,51,5,Satthā ānandattherena pacchāsamaṇena tattha agamāsi.
  9961. 589961,122,1397,125,135,1,71,9,Kassako satthāraṃ disvā gantvā bhagavantaṃ vanditvā puna kasituṃ ārabhi.
  9962. 589962,122,1397,136,148,1,101,12,Satthā tena saddhiṃ kiñci avatvāva sahassatthavikāya patitaṭṭhānaṃ gantvā taṃ disvā ānandattheraṃ āha–
  9963. 589963,122,1397,149,159,1,23,4,"‘‘ passa, ānanda, āsīviso’’ ti."
  9964. 589964,122,1397,160,170,1,27,4,"‘‘ Passāmi, bhante, ghoraviso’’ ti. "
  9965. 589965,122,1398,2,61,1,338,44,"Kassako taṃ kathaṃ sutvā‘‘ mama velāya vā avelāya vā vicaraṇaṭṭhānametaṃ, āsīviso kirettha atthī’’ ti cintetvā satthari ettakaṃ vatvā pakkante‘‘ māressāmi nan’’ ti patodalaṭṭhiṃ ādāya gato sahassabhaṇḍikaṃ disvā‘‘ imaṃ sandhāya satthārā kathitaṃ bhavissatī’’ ti taṃ ādāya nivatto, abyattatāya ekamante ṭhapetvā paṃsunā paṭicchādetvā puna kasituṃ ārabhi. "
  9966. 589966,122,1398,62,83,1,177,21,Manussā ca vibhātāya rattiyā gehe corehi katakammaṃ disvā padānupadaṃ gacchantā taṃ khettaṃ gantvā tattha corehi bhaṇḍassa bhājitaṭṭhānaṃ disvā kassakassa padavalañjaṃ addasaṃsu.
  9967. 589967,122,1398,84,112,1,188,24,Te tassa padānusārena gantvā thavikāya ṭhapitaṭṭhānaṃ disvā paṃsuṃ viyūhitvā thavikaṃ ādāya‘‘ tvaṃ gehaṃ vilumpitvā khettaṃ kasamāno viya vicarasī’’ ti tajjetvā pothetvā netvā rañño dassayiṃsu.
  9968. 589968,122,1398,113,121,1,44,7,Rājā taṃ pavattiṃ sutvā tassa vadhaṃ āṇāpesi.
  9969. 589969,122,1398,122,130,1,69,8,Rājapurisā taṃ pacchābāhaṃ bandhitvā kasāhi tāḷentā āghātanaṃ nayiṃsu.
  9970. 589970,122,1398,131,151,1,106,14,"So kasāhi tāḷiyamāno aññaṃ kiñci avatvā‘‘ passānanda, āsīvisoti, passāmi bhagavā ghoraviso’’ ti vadanto gacchati. "
  9971. 589971,122,1398,152,171,1,95,14,"Atha naṃ rājapurisā‘‘ tvaṃ satthu ceva ānandattherassa ca kathaṃ kathesi, kiṃ nāmetan’’ ti pucchitvā–"
  9972. 589972,122,1398,172,189,1,96,13,‘‘ rājānaṃ daṭṭhuṃ labhamāno kathessāmī’’ ti vutte rañño santikaṃ netvā rañño taṃ pavattiṃ kathayiṃsu.
  9973. 589973,122,1398,190,202,1,42,8,Atha naṃ rājā‘‘ kasmā evaṃ kathesī’’ ti pucchi.
  9974. 589974,122,1398,203,223,1,99,14,"So‘‘ nāhaṃ, deva, coro’’ ti vatvā kasanatthāya nikkhantakālato paṭṭhāya sabbaṃ taṃ pavattiṃ rañño ācikkhi. "
  9975. 589975,122,1398,224,258,1,209,28,"Rājā tassa kathaṃ sutvā‘‘ ayaṃ bhaṇe loke aggapuggalaṃ satthāraṃ sakkhiṃ apadisati, na yuttaṃ etassa dosaṃ āropetuṃ, ahamettha kattabbaṃ jānissāmī’’ ti taṃ ādāya sāyanhasamaye satthu santikaṃ gantvā satthāraṃ pucchi–"
  9976. 589976,122,1398,259,273,1,82,10,‘‘ bhagavā kacci tumhe ānandattherena saddhiṃ etassa kassakassa kasanaṭṭhānaṃ gatā’’ ti?
  9977. 589977,122,1398,274,282,1,15,3,"‘‘ Āma, mahārājā’’ ti."
  9978. 589978,122,1398,283,292,1,24,5,‘‘ Kiṃ vo tattha diṭṭhan’’ ti?
  9979. 589979,122,1398,293,301,1,27,3,"‘‘ Sahassatthavikā, mahārājā’’ ti."
  9980. 589980,122,1398,302,310,1,22,4,‘‘ Disvā kiṃ avocutthā’’ ti?
  9981. 589981,122,1398,311,320,1,21,4,"‘‘ Idaṃ nāma, mahārājā’’ ti."
  9982. 589982,122,1398,321,346,1,132,17,"‘‘ Bhante, sacāyaṃ puriso tumhādisaṃ apadisaṃ nākarissa, na jīvitaṃ alabhissa, tumhehi pana kathitakathaṃ kathetvā tena jīvitaṃ laddhan’’ ti. "
  9983. 589983,122,1398,347,383,1,187,27,"Taṃ sutvā satthā‘‘ āma, mahārāja, ahampi ettakameva vatvā gato, paṇḍitena nāma yaṃ kammaṃ katvā pacchānutappaṃ hoti, taṃ na kattabban’’ ti vatvā anusandhiṃ ghaṭetvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha– "
  9984. 589984,122,1399,2,4,1,0,0,67.
  9985. 589985,122,1400,2,13,1,46,9,"‘ ‘ Na taṃ kammaṃ kataṃ sādhu, yaṃ katvā anutappati; "
  9986. 589986,122,1401,2,11,1,43,6,"Yassa assumukho rodaṃ, vipākaṃ paṭisevatī’’ ti. "
  9987. 589987,122,1402,2,25,1,186,22,"Tattha na taṃ kamman ti yaṃ nirayādīsu nibbattanasamatthaṃ dukkhudrayaṃ kammaṃ katvā anussaranto anussaritānussaritakkhaṇe anutappati anusocati, taṃ kataṃ na sādhu na sundaraṃ niratthakaṃ. "
  9988. 589988,122,1402,26,35,1,68,8,Yassa {assumukho}ti yassa assūhi tintamukho rodanto vipākaṃ anubhotīti.
  9989. 589989,122,1403,2,12,1,99,8,"Desanāvasāne kassako upāsako sotāpattiphalaṃ patto, sampattabhikkhūpi sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti. "
  9990. 589990,122,1404,2,4,1,22,2,Kassakavatthu aṭṭhamaṃ.
  9991. 589991,122,1405,2,4,1,20,2,9 . Sumanamālākāravatthu
  9992. 589992,122,1406,2,17,1,110,14,Tañca kammaṃ kataṃ {sādhū}ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto sumanaṃ nāma mālākāraṃ ārabbha kathesi.
  9993. 589993,122,1407,2,14,1,104,11,So kira devasikaṃ bimbisārarājānaṃ pātova aṭṭhahi sumanapupphanāḷīhi upaṭṭhahanto aṭṭha kahāpaṇe labhati.
  9994. 589994,122,1407,15,32,1,190,17,Athekadivasaṃ tasmiṃ pupphāni gahetvā nagaraṃ paviṭṭhamatte bhagavā mahābhikkhusaṅghaparivuto chabbaṇṇaraṃsiyo vissajjetvā mahatā buddhānubhāvena mahatiyā buddhalīḷāya nagaraṃ piṇḍāya pāvisi.
  9995. 589995,122,1407,33,54,1,216,20,"Bhagavā hi ekadā chabbaṇṇaraṃsiyo cīvarena paṭicchādetvā aññataro piṇḍapātiko viya carati tiṃsayojanamaggaṃ aṅgulimālassa paccuggamanaṃ gacchanto viya, ekadā chabbaṇṇaraṃsiyo vissajjetvā kapilavatthuppavesanādīsu viya. "
  9996. 589996,122,1407,55,66,1,118,11,Tasmimpi divase sarīrato chabbaṇṇaraṃsiyo vissajjento mahantena buddhānubhāvena mahatiyā buddhalīḷāya rājagahaṃ pāvisi.
  9997. 589997,122,1407,67,102,1,260,26,Mālākāro bhagavato ratanagghiyasadisaṃ attabhāvaṃ disvā dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇaasītānubyañjanasarīrasobhaggaṃ oloketvā pasannacitto‘‘ kiṃ nu kho satthu adhikāraṃ karomī’’ ti cintetvā aññaṃ apassanto‘‘ imehi pupphehi bhagavantaṃ pūjessāmī’’ ti cintetvā puna cintesi–
  9998. 589998,122,1407,103,129,1,137,20,"‘‘ imāni rañño nibaddhaṃ upaṭṭhānapupphāni, rājā imāni alabhanto maṃ bandhāpeyya vā ghātāpeyya vā raṭṭhato vā pabbājeyya, kiṃ nu kho karomī’’ ti? "
  9999. 589999,122,1407,130,172,1,251,35,"Athassa etadahosi‘‘ rājā maṃ ghātetu vā bandhāpetu vā raṭṭhato pabbājetu vā, so hi mayhaṃ dadamānopi imasmiṃ attabhāve jīvitamattaṃ dhanaṃ dadeyya, satthupūjā pana me anekāsu kappakoṭīsu alaṃ hitāya ceva sukhāya cā’’ ti attano jīvitaṃ tathāgatassa pariccaji. "
  10000. 590000,122,1408,2,23,1,114,16,"So ‘‘ yāva me pasannaṃ cittaṃ na patikuṭati, taṃ tāvadeva pūjaṃ karissāmī’’ ti haṭṭhatuṭṭho udaggudaggo satthāraṃ pūjesi. "