1000001,185,251,150,185,1,122,9,"Ayamettha saṅkhepattho, vitthāro pana dukkhakkhandha( ma. ni.1.163) vīmaṃsasuttādi( ma. ni.1.487) vasena dukkhakkhandhaāsivisopamasuttādivasena( cariyā. aṭṭha. pakiṇṇakakathāyaṃ) veditabbo. " 1000002,185,252,2,23,1,116,16,"Tathā ‘‘ paññāya vinā dānādayo dhammā na visujjhanti, yathāsakaṃ byāpārasamatthā ca na hontī’’ ti paññāguṇā manasi kātabbā. " 1000003,185,252,24,62,1,301,34,"Yatheva hi jīvitena vinā sarīrayantaṃ na sobhati, na ca attano kiriyāsu paṭipattisamatthaṃ hoti, yathā ca cakkhādīni indriyāni viññāṇena vinā yathāsakaṃ visayesu kiccaṃ kātuṃ nappahonti, evaṃ saddhādīni indriyāni paññāya vinā sakiccapaṭipattiyaṃ asamatthānīti pariccāgādipaṭipattiyaṃ paññā padhānakāraṇaṃ. " 1000004,185,252,63,81,1,162,15,"Ummīlitapaññācakkhukā hi mahāsattā attano aṅgapaccaṅgānipi datvā anattukkaṃsakā, aparavambhakā ca honti, bhesajjarukkhā viya vikapparahitā kālattayepi somanassajātā. " 1000005,185,252,82,88,1,82,6,Paññāvasena upāyakosallayogato pariccāgo parahitappavattiyā dānapāramibhāvaṃ upeti. 1000006,185,252,89,93,1,36,4,Attatthañhi dānaṃ vuḍḍhisadisaṃ hoti. 1000007,185,253,2,13,1,114,10,"Tathā paññāya abhāvena taṇhādisaṃkilesāviyogato sīlassa visuddhiyeva na sambhavati, kuto sabbaññuguṇādhiṭṭhānabhāvo. " 1000008,185,253,14,39,1,208,23,"Paññavā eva ca gharāvāse kāmaguṇesu saṃsāre ca ādīnavaṃ, pabbajjāya jhānasamāpattiyaṃ nibbāne ca ānisaṃsaṃ suṭṭhu sallakkhento pabbajitvā jhānasamāpattiyo nibbattetvā nibbānaninno, pare ca tattha patiṭṭhapetīti. " 1000009,185,254,2,8,1,69,6,Vīriyañca paññārahitaṃ yadicchitamatthaṃ na sādheti durārambhabhāvato. 1000010,185,254,9,21,1,101,11,"Varameva hi anārambho durārambhato, paññāsahitena pana vīriyena na kiñci duradhigamaṃ upāyapaṭipattito. " 1000011,185,254,22,30,1,63,7,"Tathā paññavā eva parāpakārādiadhivāsakajātiyo hoti, na duppañño. " 1000012,185,254,31,49,1,161,16,"Paññāvirahitassa ca parehi upanītā apakārā khantiyā paṭipakkhameva anubrūhenti, paññavato pana te khantisampattiyā paribrūhanavasena assā thirabhāvāya saṃvattanti. " 1000013,185,254,50,63,1,99,13,Paññavā eva tīṇi saccāni tesaṃ kāraṇāni paṭipakkhe ca yathābhūtaṃ jānitvā paresaṃ avisaṃvādako hoti. 1000014,185,254,64,81,1,180,16,"Tathā paññābalena attānaṃ upatthambhetvā dhitisampadāya sabbapāramīsu acalasamādānādhiṭṭhāno hoti, paññavā eva ca piyamajjhattaverīvibhāgaṃ akatvā sabbattha hitūpasaṃhārakusalo hoti. " 1000015,185,254,82,88,1,73,6,Tathā paññāvasena lābhādilokadhammasannipāte nibbikāratāya majjhatto hoti. 1000016,185,254,89,96,1,75,7,Evaṃ sabbāsaṃ pāramīnaṃ paññāva pārisuddhihetūti paññāguṇā paccavekkhitabbā. 1000017,185,255,2,45,1,315,34,"Apica paññāya vinā na dassanasampatti, antarena ca diṭṭhisampadaṃ na sīlasampadā, sīladiṭṭhisampadārahitassa na samādhisampadā, asamāhitena ca na sakkā attahitamattampi sādhetuṃ, pageva ukkaṃsagataṃ parahitanti parahitāya paṭipannena‘‘ nanu tayā sakkaccaṃ paññāpārisuddhiyaṃ āyogo karaṇīyo’’ ti bodhisattena attā ovaditabbo. " 1000018,185,255,46,82,1,155,15,"Paññānubhāvena hi mahāsatto caturadhiṭṭhānādhiṭṭhito catūhi saṅgahavatthūhi( dī. ni.3.210,313; a. ni.10.32) lokaṃ anuggaṇhanto satte niyyānikamagge avatāreti, indriyāni ca nesaṃ paripāceti. " 1000019,185,255,83,103,1,254,20,Tathā paññābalena khandhāyatanādīsu pavicayabahulo pavattinivattiyo yāthāvato parijānanto dānādayo guṇe visesanibbedhabhāgiyabhāvaṃ nayanto bodhisattasikkhāya paripūrakārī hotīti evamādinā anekākāravokāre paññāguṇe vavatthapetvā paññāpāramī anubrūhetabbā. 1000020,185,256,2,16,1,140,13,"Tathā dissamānapārānipi lokiyāni kammāni nihīnavīriyena pāpuṇituṃ asakkuṇeyyāni, agaṇitakhedena pana āraddhavīriyena duradhigamaṃ nāma natthi. " 1000021,185,256,17,30,1,85,9,Nihīnavīriyo hi‘‘ saṃsāramahoghato sabbasatte santāressāmī’’ ti ārabhitumeva na sakkuṇoti. 1000022,185,256,31,34,1,40,3,Majjhimo ārabhitvā antarāvosānamāpajjati. 1000023,185,256,35,42,1,99,7,Ukkaṭṭhavīriyo pana attasukhanirapekkho ārambhapāraṃ adhigacchatīti vīriyasampatti paccavekkhitabbā. 1000024,185,256,43,138,1,741,70,"Apica‘‘ yassa attanoyeva saṃsārapaṅkato samuddharaṇatthamārambho, tassāpi vīriyassa sithilabhāvena manorathānaṃ matthakappatti na sakkā sambhāvetuṃ, pageva sadevakassa lokassa samuddharaṇatthaṃ katābhinīhārenā’’ ti ca‘‘ rāgādīnaṃ dosagaṇānaṃ mattamahāgajānaṃ viya dunnivārayabhāvato, tannidānānañca kammasamādānānaṃ ukkhittāsikavadhakasadisabhāvato, tannimittānañca duggatīnaṃ sabbadā vivaṭamukhabhāvato, tattha niyojakānañca pāpamittānaṃ sadā sannihitabhāvato, tadovādakāritāya ca bālassa puthujjanabhāvassa sati sambhave yuttaṃ sayameva saṃsāradukkhato nissaritun’’ ti ca‘‘ micchāvitakkā vīriyānubhāvena dūrī bhavantī’’ ti ca‘‘ yadi pana sambodhi attādhīnena vīriyena sakkā samadhigantuṃ , kimettha dukkaran’’ ti ca evamādinā nayena vīriyassa guṇāpaccavekkhitabbā. " 1000025,185,257,2,59,1,508,40,"Tathā ‘‘ khanti nāmāyaṃ niravasesaguṇapaṭipakkhassa kodhassa vidhamanato guṇasampādane sādhūnamappaṭihatamāyudhaṃ, parābhibhavane samatthānaṃ alaṅkāro, samaṇabrāhmaṇānaṃ balasampadā, kodhaggivinayanī udakadhārā, kalyāṇassa kittisaddassa sañjātideso, pāpapuggalānaṃ vacīvisavūpasamakaro mantāgado, saṃvare ṭhitānaṃ paramā dhīrapakati, gambhīrāsayatāya sāgaro, dosamahāsāgarassa velā, apāyadvārassa pidhānakavāṭaṃ, devabrahmalokānaṃ ārohaṇasopānaṃ, sabbaguṇānaṃ adhivāsanabhūmi, uttamā kāyavacīmanovisuddhī’’ ti manasi kātabbaṃ. " 1000026,185,257,60,235,1,904,121,"Api ca‘‘ ete sattā khantisampattiyā abhāvato idha ceva tapanti, paraloke ca tapanīyadhammānuyogato’’ ti ca‘‘ yadipi parāpakāranimittaṃ dukkhaṃ uppajjati, tassa pana dukkhassa khettabhūto attabhāvo, bījabhūtañca kammaṃ mayāva abhisaṅkhatan’’ ti ca‘‘ tassa dukkhassa āṇaṇyakāraṇametan’’ ti ca‘‘ apakārake asati kathaṃ mayhaṃ khantisampadā sambhavatī’’ ti ca‘‘ yadipāyaṃ etarahi apakārako, ayaṃ nāma pubbe anena mayhaṃ upakāro kato’’ ti ca‘‘ apakāro eva vā khantinimittatāya upakāro’’ ti ca‘‘ sabbepime sattā mayhaṃ puttasadisā, puttakatāparādhesu ca ko kujjhissatī’’ ti ca‘‘ yena kodhabhūtāvesena ayaṃ mayhaṃ aparajjhati, so kodhabhūtāveso mayā vinetabbo’’ ti ca‘‘ yena apakārena idaṃ mayhaṃ dukkhaṃ uppannaṃ, tassa ahampi nimittan’’ ti ca‘‘ yehi dhammehi aparādho kato, yattha ca kato, sabbepi te tasmiṃyeva khaṇe niruddhā, kassidāni kena kodho kātabbo’’ ti ca‘‘ anattatāya sabbadhammānaṃ ko kassa aparajjhatī’’ ti ca paccavekkhantena khantisampadā brūhetabbā. " 1000027,185,258,2,348,1,2016,244,"Yadi panassa dīgharattaṃ paricayena parāpakāranimittako kodho cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyya, iti paṭisañcikkhitabbaṃ‘‘ khanti nāmesā parāpakārassa paṭipakkhapaṭipattīnaṃ paccupakārakāraṇan’’ ti ca‘‘ apakāro ca mayhaṃ dukkhuppādanena dukkhupanisāya saddhāya, sabbaloke anabhiratisaññāya ca paccayo’’ ti ca‘‘ indriyapakatiresā, yadidaṃ iṭṭhāniṭṭhavisayasamāyogo, tattha aniṭṭhavisayasamāyogo mayhaṃ na siyāti taṃ kutettha labbhā’’ ti ca‘‘ kodhavasiko satto kodhena ummatto vikkhittacitto, tattha kiṃ paccapakārenā’’ ti ca‘‘ sabbe pime sattā sammāsambuddhena orasaputtā viya paripālitā, tasmā na tattha mayā cittakopopi kātabbo’’ ti ca‘‘ aparādhake ca sati guṇe guṇavati mayā na kopo kātabbo’’ ti ca‘‘ asati guṇe visesena karuṇāyitabbo’’ ti ca‘‘ kopena ca mayhaṃ guṇayasā nihīyantī’’ ti ca‘‘ kujjhanena mayhaṃ dubbaṇṇadukkhaseyyādayo sapattakantā āgacchantī’’ ti ca‘‘ kodho ca nāmāyaṃ sabbāhitakārako sabbahitavināsako balavā paccatthiko’’ ti ca‘‘ sati ca khantiyā na koci paccatthiko’’ ti ca‘‘ aparādhakena aparādhanimittaṃ yaṃ āyatiṃ laddhabbaṃ dukkhaṃ, sati ca khantiyā mayhaṃ tadabhāvo’’ ti ca‘‘ cintanena kujjhantena ca mayā paccatthikoyeva anuvattito hotī’’ ti ca‘‘ kodhe ca mayā khantiyā abhibhūte tassa dāsabhūto paccatthiko sammadeva abhibhūto hotī’’ ti ca‘‘ kodhanimittaṃ khantiguṇapariccāgo mayhaṃ na yutto’’ ti ca‘‘ sati ca kodhe guṇavirodhini( guṇavirodhapaccanīdhamme cariyā. aṭṭha. pakiṇṇakakathāyaṃ) kiṃ me sīlādidhammā pāripūriṃ gaccheyyuṃ, asati ca tesu kathāhaṃ sattānaṃ upakārabahulo paṭiññānurūpaṃ uttamaṃ sampattiṃ pāpuṇissāmī’’ ti ca‘‘ khantiyā ca sati bahiddhā vikkhepābhāvato samāhitassa sabbe saṅkhārā aniccato dukkhato sabbe dhammā anattato nibbānañca asaṅkhatāmatasantapaṇītādibhāvato nijjhānaṃ khamanti ‘ buddhadhammā ca acinteyyāparimeyyapabhāvā’ ti’’, tato ca‘‘ anulomiyaṃ khantiyaṃ ṭhito‘ kevalā ime ca attattaniyabhāvarahitā dhammamattā yathāsakaṃ paccayehi uppajjanti vayanti, na kutoci āgacchanti, na kuhiñci gacchanti, na ca katthaci patiṭṭhitā, na cettha koci kassaci byāpāro’ ti ahaṃkāramamaṃkārānadhiṭṭhānatā nijjhānaṃ khamati, yena bodhisatto bodhiyā niyato anāvattidhammo hotī’’ ti evamādinā khantipāramiyaṃ paccavekkhaṇā veditabbā. " 1000028,185,259,2,45,1,468,32,"Tathā ‘‘ saccena vinā sīlādīnaṃ asambhavato, paṭiññānurūpaṃ paṭipattiyā abhāvato ca saccadhammātikkame ca sabbapāpadhammānaṃ samosaraṇato, asaccasandhassa appaccayikabhāvato, āyatiñca anādeyyavacanatāvahanato, sampannasaccassa ca sabbaguṇādhiṭṭhānabhāvato, saccādhiṭṭhānena sabbabodhisambhārānaṃ pārisuddhipāripūrisamanvāyato, sabhāvadhammāvisaṃvādanena sabbabodhisambhārakiccakaraṇato, bodhisattapaṭipattiyā ca parinipphattito’’ tiādinā saccapāramiyā sampattiyo paccavekkhitabbā. " 1000029,185,260,2,27,1,191,19,"Tathā ‘‘ dānādīsu daḷhasamādānaṃ, tampaṭipakkhasannipāte ca nesaṃ acalāvatthānaṃ, tattha ca thirabhāvaṃ vinā na dānādisambhārā sambodhinimittā sambhavantī’’ tiādinā adhiṭṭhāne guṇā paccavekkhitabbā. " 1000030,185,261,2,106,1,764,76,"Tathā ‘‘ attahitamatte avatiṭṭhantenāpi sattesu hitacittataṃ vinā na sakkā idhalokaparalokasampattiyo pāpuṇituṃ, pageva sabbasatte nibbānasampattiyaṃ patiṭṭhāpetukāmenā’’ ti ca‘‘ pacchā sabbasattānaṃ lokuttarasampattiṃ ākaṅkhantena idāni lokiyasampattiṃ ākaṅkhā yuttarūpā’’ ti ca‘‘ idāni āsayamattena paresaṃ hitasukhūpasaṃhāraṃ kātuṃ asakkonto kadā payogena taṃ sādhessāmī’’ ti ca‘‘ idāni mayā hitasukhūpasaṃhārena saṃvaddhitā pacchā dhammasaṃvibhāgasahāyā mayhaṃ bhavissantī’’ ti ca‘‘ etehi vinā na mayhaṃ bodhisambhārā sambhavanti, tasmā sabbabuddhaguṇavibhūtinipphattikāraṇattā mayhaṃ ete paramaṃ puññakkhettaṃ anuttaraṃ kusalāyatanaṃ uttamaṃ gāravaṭṭhānan’’ ti ca‘‘ savisesaṃ sattesu sabbesu hitajjhāsayatā paccupaṭṭhapetabbā, kiñca karuṇādhiṭṭhānatopi sabbasattesu mettā anubrūhetabbā. " 1000031,185,261,107,134,1,249,24,"Vimariyādīkatena hi cetasā sattesu hitasukhūpasaṃhāraniratassa tesaṃ ahitadukkhāpanayanakāmatā balavatī uppajjati daḷhamūlā, karuṇā ca sabbesaṃ buddhakārakadhammānamādi caraṇaṃ patiṭṭhā mūlaṃ mukhaṃ pamukhan’’ ti evamādinā mettāya guṇā paccavekkhitabbā. " 1000032,185,262,2,127,1,1032,92,"Tathā ‘‘ upekkhāya abhāve sattehi katā vippakārā cittassa vikāraṃ uppādeyyuṃ, sati ca cittavikāre dānādisambhārānaṃ sambhavoyeva natthī’’ ti ca‘‘ mettāsinehena sinehite citte upekkhāya vinā sambhārānaṃ pārisuddhi na hotī’’ ti ca‘‘ anupekkhako sambhāresu puññasambhāraṃ tabbipākañca sattahitatthaṃ pariṇāmetuṃ na sakkotī’’ ti ca‘‘ upekkhāya abhāve deyyapaṭiggāhakesu vibhāgaṃ akatvā pariccajituṃ na sakkotī’’ ti ca‘‘ upekkhārahitena jīvitaparikkhārānaṃ jīvitassa ca antarāyaṃ amanasikaritvā saṃvaravisodhanaṃ kātuṃ na sakkā’’ ti ca‘‘ upekkhāvasena aratiratisahasseva nekkhammabalasiddhito, upapattito ikkhanavaseneva sabbasambhārakiccanipphattito, accāraddhassa vīriyassa anupekkhane padhānakiccākaraṇato, upekkhatoyeva titikkhānijjhānasambhavato, upekkhāvasena sattasaṅkhārānaṃ avisaṃvādanato, lokadhammānaṃ ajjhupekkhanena samādinnadhammesu acalādhiṭṭhānasiddhito, parāpakārādīsu anābhogavaseneva mettāvihāranipphattitoti sabbabodhisambhārānaṃ samādānādhiṭṭhānapāripūrinipphattiyo upekkhānubhāvena sampajjantī’’ ti evaṃ ādinā nayena upekkhāpāramī paccavekkhitabbā. " 1000033,185,262,128,135,1,104,7,Evaṃ apariccāgapariccāgādīsu yathākkamaṃ ādīnavānisaṃsapaccavekkhaṇā dānādipāramīnaṃ paccayoti veditabbā. 1000034,185,263,2,9,1,60,7,Tathā saparikkhārā pañcadasa caraṇadhammā pañca ca abhiññāyo. 1000035,185,263,10,29,1,128,14,"Tattha caraṇadhammā nāma sīlasaṃvaro, indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā, jāgariyānuyogo, satta saddhammā, cattāri jhānāni ca. " 1000036,185,263,30,40,1,73,8,"Tesu sīlādīnaṃ catunnaṃ terasapi dhutadhammā, appicchatādayo ca parikkhāro . " 1000037,185,263,41,80,1,1087,31,"Saddhammesu saddhāya buddhadhammasaṅghasīlacāgadevatūpasamānussati- lūkhapuggalaparivajjanasiniddhapuggalasevanapasādanīya- dhammapaccavekkhaṇatadadhimuttatā parikkhāro, hirottappānaṃ akusalādīnavapaccavekkhaṇaapāyādīnavapaccavekkhaṇakusaladhammupatthambhana- bhāvapaccavekkhaṇahirottappa rahitapuggalaparivajjanahirottappasampannapuggalasevanatadadhimuttatā, bāhusaccassa pubbayogaparipucchakabhāvasaddhammābhiyogaanavajjavijjāṭṭhānādi- paricayaparipakkindriyatākilesadūrībhāvaappassutaparivajjanabahussutasevanatadadhimuttatā, vīriyassa apāyabhayapaccavekkhaṇagamanavīthipaccavekkhaṇadhammamahattapaccavekkhaṇa- thinamiddhavinodanakusītapuggalaparivajjanaāraddhavīriyapuggala- sevanasammappadhānapaccavekkhaṇatadadhimuttatā, satiyā satisampajaññamuṭṭhassatipuggalaparivajjanaupaṭṭhitassatipuggalasevanatadadhimuttatā, paññāya paripucchakabhāvavatthuvisadakiriyāindriyasamattapaṭipādanaduppañña- puggalaparivajjanapaññavantapuggalasevanagambhīrañāṇacariyapacca- vekkhaṇatadadhimuttatā, catunnaṃ jhānānaṃ sīlādicatukkaṃ aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu pubbabhāgabhāvanā, āvajjanādivasībhāvakaraṇañca parikkhāro. " 1000038,185,263,81,104,1,228,20,"Tattha sīlādīhi payogasuddhiyā sattānaṃ abhayadāne, āsayasuddhiyā āmisadāne, ubhayasuddhiyā ca dhammadāne samattho hotītiādinā caraṇādīnaṃ dānādisambhārānaṃ paccayabhāvo yathārahaṃ niddhāretabbo, ativitthārabhayena na niddhārayimha. " 1000039,185,263,105,110,1,54,5,Evaṃ sampatticakkādayopi dānādīnaṃ paccayoti veditabbā. 1000040,185,264,2,55,1,513,37,"Ko {saṃkileso}ti avisesena taṇhādīhi parāmaṭṭhabhāvo pāramīnaṃ saṃkileso, visesena deyyapaṭiggāhakavikappā dānapāramiyā saṃkileso, sattakālavikappā sīlapāramiyā, kāmabhavatadupasamesu abhiratianabhirativikappā nekkhammapāramiyā,‘‘ ahaṃ mamā’’ ti vikappā paññāpāramiyā, līnuddhaccavikappā vīriyapāramiyā, attaparavikappā khantipāramiyā, adiṭṭhādīsu diṭṭhādivikappā saccapāramiyā, bodhisambhāratabbipakkhesu dosaguṇavikappā adhiṭṭhānapāramiyā, hitāhitavikappā mettāpāramiyā, iṭṭhāniṭṭhavikappā upekkhāpāramiyā saṃkilesoti veditabbo. " 1000041,185,265,2,13,1,90,10,"Kiṃ vodānan ti taṇhādīhi anupaghāto, yathāvuttavikappaviraho ca etāsaṃ vodānanti veditabbaṃ. " 1000042,185,265,14,25,1,199,11,Anupahatā hi taṇhāmānadiṭṭhikodhūpanāhamakkhapalāsaissāmacchariyamāyāsāṭheyyathambhasārambha- madapamādādīhi kilesehi deyyapaṭiggāhakavikappādirahitā ca dānādipāramiyo parisuddhā pabhassarā bhavantīti. 1000043,185,266,2,21,1,132,16,"Ko {paṭipakkho}ti avisesena sabbepi kilesā sabbepi akusalā dhammā etāsaṃ paṭipakkho, visesena pana pubbe vuttā maccherādayoti veditabbā. " 1000044,185,266,22,84,1,721,50,"Apica deyyapaṭiggāhakadānaphalesu alobhādosāmohaguṇayogato lobhadosamohapaṭipakkhaṃ dānaṃ, kāyādidosavaṅkāpagamanato lobhādipaṭipakkhaṃ sīlaṃ , kāmasukhaparūpaghātaattakilamathaparivajjanato dosattayapaṭipakkhaṃ nekkhammaṃ, lobhādīnaṃ andhīkaraṇato, ñāṇassa ca anandhīkaraṇato lobhādipaṭipakkhā paññā, alīnānuddhatañāyārambhavasena lobhādipaṭipakkhaṃ vīriyaṃ, iṭṭhāniṭṭhasuññatānaṃ khamanato lobhādipaṭipakkhā khanti, satipi paresaṃ upakāre apakāre ca yathābhūtappavattiyā lobhādipaṭipakkhaṃ saccaṃ, lokadhamme abhibhuyya yathāsamādinnesu sambhāresu acalanato lobhādipaṭipakkhaṃ adhiṭṭhānaṃ, nīvaraṇavivekato lobhādipaṭipakkhā mettā, iṭṭhāniṭṭhesu anunayapaṭighaviddhaṃsanato, samappavattito ca lobhādipaṭipakkhā upekkhāti daṭṭhabbaṃ. " 1000045,185,267,2,14,1,133,11,Kā {paṭipattī}ti sukhūpakaraṇasarīrajīvitapariccāgena bhayāpanūdanena dhammopadesena ca bahudhā sattānaṃ anuggahakaraṇaṃ dāne paṭipatti. 1000046,185,267,15,17,1,22,2,Tatthāyaṃ vitthāranayo– 1000047,185,267,18,77,1,531,44,"‘‘ imināhaṃ dānena sattānaṃ āyuvaṇṇasukhabalapaṭibhānādisampattiṃ ramaṇīyaṃ aggaphalasampattiṃ nipphādeyyan’’ ti annadānaṃ deti, tathā sattānaṃ kammakilesapipāsavūpasamāya pānaṃ deti, tathā suvaṇṇavaṇṇatāya, hirottappālaṅkārassa ca nipphattiyā vatthāni deti, tathā iddhividhassa ceva nibbānasukhassa ca nipphattiyā yānaṃ deti, tathā sīlagandhanipphattiyā gandhaṃ, buddhaguṇasobhānipphattiyā mālāvilepanaṃ, bodhimaṇḍāsananipphattiyā āsanaṃ , tathāgataseyyānipphattiyā seyyaṃ, saraṇabhāvanipphattiyā āvasathaṃ, pañcacakkhupaṭilābhāya padīpeyyaṃ deti. " 1000048,185,267,78,173,1,989,66,"Byāmappabhānipphattiyā rūpadānaṃ, brahmassaranipphattiyā saddadānaṃ, sabbalokassa piyabhāvāya rasadānaṃ, buddhasukhumālabhāvāya phoṭṭhabbadānaṃ, ajarāmaraṇabhāvāya bhesajjadānaṃ, kilesadāsabyavimocanatthaṃ dāsānaṃ bhujissatādānaṃ, saddhammābhiratiyā anavajjakhiḍḍāratihetudānaṃ, sabbepi satte ariyāya jātiyā attano puttabhāvūpanayanāya puttadānaṃ, sakalassa lokassa patibhāvūpagamanāya dāradānaṃ, subhalakkhaṇasampattiyā suvaṇṇamaṇimuttāpavāḷādidānaṃ, anubyañjanasampattiyā nānāvidhavibhūsanadānaṃ, saddhammakosādhigamāya vittakosadānaṃ, dhammarājabhāvāya rajjadānaṃ, jhānādisampattiyā ārāmuyyānādivanadānaṃ, cakkaṅkitehi pādehi bodhimaṇḍūpasaṅkamanāya caraṇadānaṃ, caturoghanittharaṇāya sattānaṃ saddhammahatthadānatthaṃ hatthadānaṃ, saddhindriyādipaṭilābhāya kaṇṇanāsādidānaṃ, samantacakkhupaṭilābhāya cakkhudānaṃ,‘‘ dassanasavanānussaraṇapāricariyādīsu sabbakālaṃ sabbasattānaṃ hitasukhāvaho, sabbalokena ca upajīvitabbo me kāyo bhaveyyā’’ ti maṃsalohitādidānaṃ,‘‘ sabbalokuttamo bhaveyyan’’ ti uttamaṅgadānaṃ deti. " 1000049,185,268,2,65,1,329,46,"Evaṃ dadanto ca na anesanāya deti, na paropaghātena, na bhayena, na lajjāya, na dakkhiṇeyyarosanena, na paṇīte sati lūkhaṃ, na attukkaṃsanena, na paravambhanena, na phalābhikaṅkhāya, na yācakajigucchāya, na acittīkārena deti, atha kho sakkaccaṃ deti, sahatthena deti, kālena deti, cittiṃ katvā deti, avibhāgena deti, tīsu kālesu somanassito deti. " 1000050,185,268,66,83,1,142,15,"Tatoyeva datvā na pacchānutāpī hoti, na paṭiggāhakavasena mānāvamānaṃ karoti, paṭiggāhakānaṃ piyasamudācāro hoti vadaññū yācayogo saparivāradāyī. " 1000051,185,268,84,110,1,223,19,"Tañca dānasampattiṃ sakalalokahitasukhāya pariṇāmeti, attano ca akuppāya vimuttiyā, aparikkhayassa chandassa, aparikkhayassa vīriyassa, aparikkhayassa samādhānassa, aparikkhayassa ñāṇassa, aparikkhayāya sammāsambodhiyā pariṇāmeti. " 1000052,185,268,111,126,1,116,12,"Imañca dānapāramiṃ paṭipajjantena mahāsattena jīvite, bhogesu ca aniccasaññā paccupaṭṭhapetabbā, sattesu ca mahākaruṇā. " 1000053,185,268,127,146,1,147,17,"Evañhi bhoge gahetabbasāraṃ gaṇhanto ādittasmā viya agārasmā sabbaṃ sāpateyyaṃ, attānañca bahi nīharanto na kiñci seseti, niravasesato nissajjatiyeva. " 1000054,185,268,147,151,1,37,4,Ayaṃ tāva dānapāramiyā paṭipattikkamo. 1000055,185,269,2,24,1,194,20,"Sīlapāramiyā pana yasmā sabbaññusīlālaṅkārehi satte alaṅkaritukāmena attanoyeva tāva sīlaṃ visodhetabbaṃ, tasmā sattesu tathā dayāpannacittena bhavitabbaṃ, yathā supinantenapi na āghāto uppajjeyya. " 1000056,185,269,25,31,1,63,6,Parūpakāraniratatāya parasantako alagaddo viya na parāmasitabbo. 1000057,185,269,32,40,1,81,6,"Abrahmacariyatopi ārācārī, sattavidhamethuna saṃyogavirato, pageva paradāragamanato. " 1000058,185,269,41,58,1,152,16,"Saccaṃ hitaṃ piyaṃ parimitameva ca kālena dhammiṃ kathaṃ bhāsitā hoti, anabhijjhālu abyāpanno aviparītadassano sammāsambuddhe niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo. " 1000059,185,269,59,76,1,232,16,"Iti caturāpāyavaṭṭadukkhapathehi akusalakammapathehi, akusaladhammehi ca oramitvā saggamokkhapathesu kusalakammapathesu patiṭṭhitassa suddhāsayapayogatāya yathābhipatthitā sattānaṃ hitasukhūpasañhitā manorathā sīghaṃ abhinipphajjanti. " 1000060,185,270,2,27,1,224,20,"Tattha hiṃsānivattiyā sabbasattānaṃ abhayadānaṃ deti, appakasireneva mettābhāvanaṃ sampādeti, ekādasa mettānisaṃse adhigacchati, appābādho hoti appātaṅko dīghāyuko sukhabahulo, lakkhaṇavisese pāpuṇāti, dosavāsanañca samucchindati. " 1000061,185,270,28,47,1,177,15,"Tathā adinnādānanivattiyā corādiasādhāraṇe uḷāre bhoge adhigacchati, anāsaṅkanīyo piyo manāpo vissasanīyo, vibhavasampattīsu alaggacitto pariccāgasīlo , lobhavāsanañca samucchindati. " 1000062,185,270,48,77,1,243,22,"Abrahmacariyanivattiyā alobho hoti santakāyacitto, sattānaṃ piyo hoti manāpo aparisaṅkanīyo, kalyāṇo cassa kittisaddo abbhuggacchati, alaggacitto hoti mātugāmesu aluddhāsayo, nekkhammabahulo, lakkhaṇavisese adhigacchati, lobhavāsanañca samucchindati. " 1000063,185,271,2,22,1,200,17,"Musāvādanivattiyā sattānaṃ pamāṇabhūto hoti paccayiko theto ādeyyavacano devatānaṃ piyo manāpo surabhigandhamukho ārakkhiyakāyavacīsamācāro , lakkhaṇavisese ca adhigacchati, kilesavāsanañca samucchindati. " 1000064,185,271,23,39,1,166,13,"Pesuññanivattiyā parūpakkamehi abhejjakāyo hoti abhejjaparivāro, saddhamme ca abhijjanakasaddho, daḷhamitto bhavantaraparicitānampi sattānaṃ ekantapiyo, asaṃkilesabahulo. " 1000065,185,271,40,62,1,125,12,"Pharusavācānivattiyā sattānaṃ piyo hoti manāpo sukhasīlo madhuravacano sambhāvanīyo, aṭṭhaṅgasamannāgato cassa saro( ma. ni.2.387) nibbattati. " 1000066,185,271,63,95,1,279,29,"Samphappalāpanivattiyā ca sattānaṃ piyo hoti manāpo garubhāvanīyo ca ādeyyavacano ca parimitālāpo, mahesakkho ca hoti mahānubhāvo, ṭhānuppattikena paṭibhānena pañhānaṃ byākaraṇakusalo, buddhabhūmiyañca ekāya eva vācāya anekabhāsānaṃ sattānaṃ anekesaṃ pañhānaṃ byākaraṇasamattho hoti. " 1000067,185,272,2,26,1,186,19,"Anabhijjhālutāya icchitalābhī hoti, uḷāresu ca bhogesu ruciṃ paṭilabhati, khattiyamahāsālādīnaṃ sammato hoti, paccatthikehi anabhibhavanīyo, indriyavekallaṃ na pāpuṇāti, appaṭipuggalo ca hoti. " 1000068,185,272,27,48,1,168,18,"Abyāpādena piyadassano hoti sattānaṃ sambhāvanīyo, parahitābhinanditāya ca satte appakasireneva pasādeti, alūkhasabhāvo ca hoti mettāvihārī, mahesakkho ca hoti mahānubhāvo. " 1000069,185,272,49,106,1,446,46,"Micchādassanābhāvena kalyāṇe sahāye paṭilabhati, sīsacchedampi pāpuṇanto pāpakammaṃ na karoti, kammassakatādassanato akotūhalamaṅgaliko ca hoti, saddhamme cassa saddhā patiṭṭhitā hoti mūlajātā, saddahati ca tathāgatānaṃ bodhiṃ , samayantaresu nābhiramati ukkāraṭṭhāne viya rājahaṃso, lakkhaṇattayaparijānanakusalo hoti, ante ca anāvaraṇañāṇalābhī, yāva bodhiṃ na pāpuṇāti, tāva tasmiṃ tasmiṃ sattanikāye ukkaṭṭhukkaṭṭho ca hoti, uḷāruḷārasampattiyo pāpuṇāti." 1000070,185,273,2,67,1,379,34,"‘ ‘ Iti hidaṃ sīlaṃ nāma sabbasampattīnaṃ adhiṭṭhānaṃ, sabbabuddhaguṇānaṃ pabhavabhūmi, sabbabuddhakaradhammānamādi caraṇaṃ mukhaṃ pamukhan’’ ti bahumānaṃ uppādetvā kāyavacīsaṃyame, indriyadamane, ājīvasampadāya, paccayaparibhoge ca satisampajaññabalena appamattena lābhasakkārasilokaṃ mittamukhapaccatthikaṃ viya sallakkhetvā‘‘ kikīva aṇḍan’’ tiādinā( visuddhi.1.19; dī. ni. aṭṭha.1.7) vuttanayena sakkaccaṃ sīlaṃ sampādetabbaṃ . " 1000071,185,273,68,83,1,68,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimagge( visuddhi.1.6) vuttanayena veditabbo. " 1000072,185,273,84,111,1,276,21,"Tañca panetaṃ sīlaṃ na attano duggatiparikilesavimuttiyā, sugatiyampi, na rajjasampattiyā, nacakkavatti-nadeva-nasakka-namāra-nabrahmasampattiyā, nāpi attano tevijjatādihetu, na paccekabodhiyā, atha kho sabbaññubhāvena sabbasattānaṃ anuttarasīlālaṅkārasampādanatthamevāti pariṇāmetabbaṃ. " 1000073,185,274,2,116,1,1149,87,"Tathā sakalasaṃkilesanivāsaṭṭhānatāya, puttadārādīhi mahāsambādhatāya, kasivaṇijjādinānāvidhakammantādhiṭṭhānabyākulatāya ca gharāvāsassa nekkhammasukhādīnaṃ anokāsataṃ, kāmānañca‘‘ satthadhārālaggamadhubindu viya ca avaleyhamānā parittassādā vipulānatthānubandhā’’ ti ca‘‘ vijjulatobhāsena gahetabbaṃ naccaṃ viya parittakālopalabbhā, ummattakālaṅkāro viya viparītasaññāya anubhavitabbā , karīsāvacchādanasukhaṃ viya paṭikārabhūtā, udakatemitaṅguliyā ussāvakodakapānaṃ viya atittikarā, chātajjhattabhojanaṃ viya sābādhā, balisāmisaṃ viya byasanasannipātakāraṇā, aggisantāpo viya kālattayepi dukkhuppattihetubhūtā, makkaṭālepo viya bandhanimittā ghātakāvacchādanakimilayo viya anatthacchādanā, sapattagāmavāso viya bhayaṭṭhānabhūtā, paccatthikaposako viya kilesamārādīnaṃ āmisabhūtā, chaṇasampattiyo viya vipariṇāmadukkhā, koṭaraggi viya antodāhakā, purāṇakūpāvalambabīraṇamadhupiṇḍaṃ viya anekādīnavā, loṇūdakapānaṃ viya pipāsahetubhūtā, surāmerayaṃ viya nīcajanasevitā, appassādatāya aṭṭhikaṅkalūpamā’’ tiādinā ca nayena ādīnavaṃ sallakkhetvā tabbipariyāyena nekkhamme ānisaṃsaṃ passantena nekkhammapavivekaupasamasukhādīsu ninnapoṇapabbhāracittena nekkhammapāramī pūretabbā. " 1000074,185,275,2,19,1,117,15,"Tathā yasmā paññā āloko viya andhakārena, mohena saha na vattati, tasmā mohakāraṇāni tāva bodhisattena parivajjitabbāni. " 1000075,185,275,20,52,1,350,29,Tatthimāni mohakāraṇāni– arati tandī vijambhitā ālasiyaṃ gaṇasaṅgaṇikārāmatā niddāsīlatā anicchayasīlatā ñāṇasmiṃ akutūhalatā micchādhimāno aparipucchakatā kāyassa na sammāparihāro asamāhitacittatā duppaññānaṃ puggalānaṃ sevanā paññavantānaṃ apayirupāsanā attaparibhavo micchāvikappo viparītābhiniveso kāyadaḷhībahulatā asaṃvegasīlatā pañca nīvaraṇāni. 1000076,185,275,53,76,1,162,21,"Saṅkhepato ye vā pana dhamme āsevato anuppannā paññā na uppajjati, uppannā parihāyati, iti imāni sammohakāraṇāni parivajjantena bāhusacce jhānādīsu ca yogo karaṇīyo. " 1000077,185,276,2,23,1,201,17,"Tatthāyaṃ bāhusaccassa visayavibhāgo– pañca khandhā dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo cattāri saccāni bāvīsatindriyāni dvādasapadiko paṭiccasamuppādo, tathā satipaṭṭhānādayo kusalādidhammappakārabhedā ca. " 1000078,185,276,24,35,1,90,10,"Yāni ca loke anavajjāni vijjaṭṭhānāni, ye ca sattānaṃ hitasukhavidhānayogyā byākaraṇavisesā. " 1000079,185,276,36,72,1,451,34,"Iti evaṃ pakāraṃ sakalameva sutavisayaṃ upāyakosallapubbaṅgamāya paññāya sativīriyupatthambhakāraṇāya sādhukaṃ uggahaṇasavanadhāraṇaparicayaparipucchāhi ogāhetvā tattha ca paresaṃ patiṭṭhapanena sutamayā paññā nibbattetabbā, tathā khandhādīnaṃ sabhāvadhammānaṃ ākāraparivitakkanamukhena te nijjhānaṃ khamāpentena cintāmayā, khandhādīnaṃyeva pana salakkhaṇasāmaññalakkhaṇapariggahavasena lokiyaṃ pariññaṃ nibbattentena pubbabhāgabhāvanāpaññā sampādetabbā. " 1000080,185,276,73,139,1,513,55,"Evañhi‘‘ nāmarūpamattamidaṃ yathārahaṃ paccayehi uppajjati ceva nirujjhati ca, na ettha koci kattā vā kāretā vā, hutvā abhāvaṭṭhena aniccaṃ, udayabbayapaṭipīḷanaṭṭhena dukkhaṃ, avasavattanaṭṭhena anattā’’ ti ajjhattikabāhire dhamme nibbisesaṃ parijānanto tattha āsaṅgaṃ pajahitvā, pare ca tattha taṃ jahāpetvā kevalaṃ karuṇāvaseneva yāva na buddhaguṇā hatthatalaṃ āgacchanti, tāva yānattaye satte avatāraṇaparipācanehi patiṭṭhāpento, jhānavimokkhasamādhisamāpattiyo ca vasībhāvaṃ pāpento paññāya ativiya matthakaṃ pāpuṇātīti. " 1000081,185,277,2,77,1,538,60,"Tathā sammāsambodhiyā katābhinīhārena mahāsattena‘‘ ko nu ajja puññañāṇasambhāro upacito, kiñca mayā kataṃ parahitan’’ ti divase divase paccavekkhantena sattahitatthaṃ ussāho karaṇīyo, sabbesampi sattānaṃ upakārāya attano kāyaṃ jīvitañca ossajjitabbaṃ, sabbepi sattā anodhiso mettāya karuṇāya ca pharitabbā, yā kāci sattānaṃ dukkhuppatti, sabbā sā attani pāṭikaṅkhitabbā, sabbesañca sattānaṃ puññaṃ abbhanumoditabbaṃ, buddhamahantatā abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā, yañca kiñci kammaṃ karoti kāyena vācāya vā, taṃ sabbaṃ bodhininnacittapubbaṅgamaṃ kātabbaṃ. " 1000082,185,277,78,85,1,62,7,Iminā hi upāyena bodhisattānaṃ aparimeyyo puññabhāgo upacīyati. 1000083,185,277,86,96,1,141,10,Apica sattānaṃ paribhogatthaṃ paripālanatthañca attano sarīraṃ jīvitañca pariccajitvā khuppipāsāsītuṇhavātātapādidukkhapaṭikāro pariyesitabbo. 1000084,185,277,97,125,1,319,24,"Yañca yathāvuttadukkhapaṭikārajaṃ sukhaṃ attanā paṭilabhati, tathā ramaṇīyesu ārāmuyyānapāsādatalādīsu, araññāyatanesu ca kāyacittasantāpābhāvena abhinibbutattā sukhaṃ vindati, yañca suṇāti buddhānubuddhapaccekabuddhabodhisattānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārabhūtaṃ jhānasamāpattisukhaṃ, taṃ sabbaṃ sattesu anodhiso upasaṃharati. " 1000085,185,277,126,130,1,32,4,Ayaṃ tāva asamāhitabhūmiyaṃ nayo. 1000086,185,278,2,122,1,1289,105,"Samāhito pana attanā yathānubhūtaṃ visesādhigamanibbattaṃ pītipassaddhisukhaṃ sabbasattesu adhimuccati, tathā mahati saṃsāradukkhe, tannimittabhūte ca kilesābhisaṅkhāradukkhe nimuggaṃ sattanikāyaṃ disvā tatthapi chedanabhedanaphālanapisanaggisantāpādijanitā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā nirantaraṃ cirakālaṃ vediyante nārake, aññamaññaṃ kujjhanasantāpanaviheṭhanahiṃsanaparādhīnatādīhi dukkhaṃ anubhavante tiracchāne, jotimālā’ kulasarīre uddhabāhuviravante ukkāmukhe khuppipāsādīhi ḍayhamāne ca vantakheḷādiāhāre ca mahādukkhaṃ vedayamāne pete ca pariyeṭṭhimūlakaṃ mahantaṃ anayabyasanaṃ pāpuṇante hatthacchedādikāraṇayogena dubbaṇṇaduddasikadaliddatādibhāvena khuppipāsādiyogena balavantehi abhibhavanīyato, paresaṃ vahanato, parādhīnato ca nārake pete tiracchāne ca atisayante apāyadukkhanibbisesaṃ dukkhaṃ anubhavante manusse ca tathā visayavisaparibhogavikkhittacittatāya rāgādipariyuṭṭhānena ḍayhamāne vāyuvegasamuṭṭhitajālāsamiddhasukkhakaṭṭhasannipāte aggikkhandhe viya anupasantapariḷāhavuttike anihataparādhīne kāmāvacaradeve ca mahatā vāyāmena vidūramākāsaṃ vigāhitasakuntā viya, balavantehi khittasarā viya ca‘‘ satipi cirappavattiyaṃ anaccantikatāya pātapariyosānā anatikkantajātijarāmaraṇā evā’’ ti rūpāvacarārūpāvacaradeve ca passantena mettāya karuṇāya ca anodhiso sattā pharitabbā. " 1000087,185,278,123,133,1,86,10,Evaṃ kāyena vācāya manasā ca bodhisambhāre nirantaraṃ upacinantena ussāho pavattetabbo. 1000088,185,279,2,12,1,163,8,Apica ‘‘ acinteyyāparimitavipuloḷāravimalanirupamanirupakkilesaguṇanicayanidānabhūtassa buddhabhāvassa ussakkitvā sampahaṃsanayogyaṃ vīriyaṃ nāma acinteyyānubhāvameva. 1000089,185,279,13,21,1,56,7,"Yaṃ na pacurajanā sotumpi sakkuṇanti, pageva paṭipajjituṃ. " 1000090,185,279,22,138,1,843,67,"Tathā hi tividhā abhinīhāracittuppatti, catasso buddhabhūmiyo, cattāri saṅgahavatthūni( dī. ni.3.210,313; a. ni.4.32), karuṇokāsatā, buddhadhammesu nijjhānakkhanti, sabbadhammesu nirupalepo, sabbasattesu puttasaññā, saṃsāradukkhehi aparikhedo, sabbadeyyadhammapariccāgo, tena ca niratimānatā, adhisīlasikkhādiadhiṭṭhānaṃ, tattha ca acalatā, kusalakiriyāsu pītipāmojjaṃ, vivekaninnacittatā, jhānānuyogo, anavajjasutena atitti, yathāsutassa dhammassa paresaṃ hitajjhāsayena desanā, sattānaṃ ñāye nivesanaṃ, ārambhadaḷhatā, dhīravīrabhāvo, parāpavādaparāpakāresu vikārābhāvo, saccādhiṭṭhānaṃ, samāpattīsu vasībhāvo, abhiññāsu balappatti, lakkhaṇattayāvabodho, satipaṭṭhānādīsu abhiyogena lokuttaramaggasambhārasambharaṇaṃ, navalokuttarāvakkantī’’ ti evamādikā sabbā bodhisambhārapaṭipatti vīriyānubhāveneva samijjhatīti abhinīhārato yāva mahābodhi anossajjantena sakkaccaṃ nirantaraṃ vīriyaṃ sampādetabbaṃ. " 1000091,185,279,139,151,1,108,12,Sampajjamāne ca vīriye khantiādayo dānādayo ca sabbepi bodhisambhārā tadadhīnavuttitāya sampannā eva hontīti. 1000092,185,279,152,157,1,46,5,Khantiādīsupi iminā nayena paṭipatti veditabbā. 1000093,185,280,2,62,1,679,50,"Iti sattānaṃ sukhūpakaraṇapariccāgena bahudhā anuggahakaraṇaṃ dānena paṭipatti, sīlena tesaṃ jīvitasāpateyyadārarakkhaabhedapiyahitavacanāvihiṃsādikaraṇāni, nekkhammena nesaṃ āmisapaṭiggahaṇadhammadānādinā anekadhā hitacariyā, paññāya tesaṃ hitakaraṇūpāyakosallaṃ, vīriyena tattha ussāhārambhaasaṃhīrāni, khantiyā tadaparādhasahanaṃ, saccena tesaṃ avañcanatadupakārakiriyāsamādānāvisaṃvādanādi, adhiṭṭhānena tadupakārakaraṇe anatthasampātepi acalanaṃ, mettāya tesaṃ hitasukhānucintanaṃ, upekkhāya tesaṃ upakārāpakāresu vikārānāpattīti evaṃ aparimāṇe satte ārabbha anukampitasabbasattassa bodhisattassa puthujjanehi asādhāraṇo aparimāṇo puññañāṇasambhārūpacayo ettha paṭipattīti veditabbaṃ. " 1000094,185,280,63,72,1,54,8,"Yo cetāsaṃ paccayo vutto, tassa ca sakkaccaṃ sampādanaṃ. " 1000095,185,281,2,16,1,89,10,"Ko {vibhāgo}ti dasa pāramiyo, dasa upapāramiyo, dasa paramatthapāramiyoti samattiṃsa pāramiyo. " 1000096,185,281,17,35,1,194,16,"Tattha katābhinīhārassa bodhisattassa parahitakaraṇābhininnaāsayappayogassa kaṇhadhammavokiṇṇā sukkadhammā pāramiyo, tehi avokiṇṇā sukkā dhammā upapāramiyo, akaṇhā asukkā paramatthapāramiyoti keci. " 1000097,185,281,36,47,1,128,9,"Samudāgamanakālesu pūriyamānā pāramiyo, bodhisattabhūmiyaṃ puṇṇā upapāramiyo, buddhabhūmiyaṃ sabbākāraparipuṇṇā paramatthapāramiyo. " 1000098,185,281,48,66,1,241,16,"Bodhisattabhūmiyaṃ vā parahitakaraṇato pāramiyo, attahitakaraṇato upapāramiyo, buddhabhūmiyaṃ balavesārajjasamadhigamena ubhayahitaparipūraṇato paramatthapāramiyoti evaṃ ādimajjhapariyosānesu paṇidhānārambhapariniṭṭhānesu tesaṃ vibhāgoti apare. " 1000099,185,281,67,72,1,107,5,Dosupasamakaruṇāpakatikānaṃ bhavasukhavimuttisukhaparamasukhappattānaṃ puññūpacayabhedato tabbibhāgoti aññe. 1000100,185,282,2,15,1,219,11,"Lajjāsatimānāpassayānaṃ lokuttaradhammādhipatīnaṃ sīlasamādhipaññāgarukānaṃ tāritataritatārayitūnaṃ anubuddhapaccekabuddhasammāsambuddhānaṃ pāramī, upapāramī, paramatthapāramīti bodhittayappattito yathāvuttavibhāgoti keci. " 1000101,185,282,16,37,1,167,17,"Cittapaṇidhito yāva vacīpaṇidhi, tāva pavattā sambhārā pāramiyo, vacīpaṇidhito yāva kāyapaṇidhi, tāva pavattā upapāramiyo, kāyapaṇidhito pabhuti paramatthapāramiyoti apare. " 1000102,185,282,38,61,1,159,16,"Aññe pana‘‘ parapuññānumodanavasena pavattā sambhārā pāramiyo, paresaṃ kārāpanavasena pavattā upapāramiyo, sayaṃ karaṇavasena pavattā paramatthapāramiyo’’ ti vadanti. " 1000103,185,282,62,75,1,129,11,"Tathā bhavasukhāvaho puññañāṇasambhāro pāramī, attano nibbānasukhāvaho upapāramī, paresaṃ tadubhayasukhāvaho paramatthapāramīti eke. " 1000104,185,283,2,15,1,129,9,"Puttadāradhanādiupakaraṇapariccāgo pana dānapāramī, attano aṅgapariccāgo dānaupapāramī, attano jīvitapariccāgo dānaparamatthapāramī. " 1000105,185,283,16,82,1,807,58,"Tathā puttadārādikassa tividhassapi hetu avītikkamanavasena tisso sīlapāramiyo, tesu eva tividhesu vatthūsu ālayaṃ upacchinditvā nikkhamanavasena tisso nekkhammapāramiyo, upakaraṇaṅgajīvitataṇhaṃ samūhanitvā sattānaṃ hitāhitavinicchayakaraṇavasena tisso paññāpāramiyo, yathāvuttabhedānaṃ pariccāgādīnaṃ vāyamanavasena tisso vīriyapāramiyo, upakaraṇaṅgajīvitantarāyakarānaṃ khamanavasena tisso khantipāramiyo, upakaraṇaṅgajīvitahetu saccāpariccāgavasena tisso saccapāramiyo, dānādipāramiyo akuppādhiṭṭhānavaseneva samijjhantīti upakaraṇādivināsepi acalādhiṭṭhānavasena tisso adhiṭṭhānapāramiyo, upakaraṇādiupaghātakesupi sattesu mettāya avijahanavasena tisso mettāpāramiyo, yathāvuttavatthuttayassa upakārāpakāresu sattasaṅkhāresu majjhattatāpaṭilābhavasena tisso upekkhāpāramiyoti evamādinā etāsaṃ vibhāgo veditabbo. " 1000106,185,284,2,17,1,142,13,"Ko {saṅgaho}ti ettha pana yathā etā vibhāgato tiṃsavidhāpi dānapāramīādibhāvato dasavidhā, evaṃ dānasīlakhantivīriyajhānapaññāsabhāvena chabbidhā. " 1000107,185,284,18,33,1,142,13,"Etāsu hi nekkhammapāramī sīlapāramiyā saṅgahitā tassā pabbajjābhāve, nīvaraṇavivekabhāve pana jhānapāramiyā, kusaladhammabhāve chahipi saṅgahitā. " 1000108,185,284,34,43,1,108,8,"Saccapāramī sīlapāramiyā ekadesoyeva vacīsaccaviratisaccapakkhe, ñāṇasaccapakkhe pana paññāpāramiyā saṅgahitā. " 1000109,185,284,44,54,1,101,8,"Mettāpāramī jhānapāramiyā eva, upekkhāpāramī jhānapaññāpāramīhi, adhiṭṭhānapāramī sabbāhipi saṅgahitāti. " 1000110,185,285,2,13,1,123,10,Etesañca dānādīnaṃ channaṃ guṇānaṃ aññamaññaṃ sambandhānaṃ pañcadasayugaḷādīni pañcadasayugaḷādisādhakāni honti– seyyathidaṃ? 1000111,185,285,14,62,1,662,31,"Dānasīlayugaḷena parahitāhitānaṃ karaṇākaraṇayugaḷasiddhi, dānakhantiyugaḷena alobhādosayugaḷasiddhi, dānavīriyayugaḷena cāgasutayugaḷasiddhi, dānajhānayugaḷena kāmadosappahānayugaḷasiddhi, dānapaññāyugaḷena ariyayānadhurayugaḷasiddhi, sīlakhantidvayena payogāsayasuddhidvayasiddhi, sīlavīriyadvayena bhāvanādvayasiddhi, sīlajhānadvayena dussīlyapariyuṭṭhānappahānadvayasiddhi, sīlapaññādvayena dānadvayasiddhi, khantivīriyayugaḷena khamātejadvayasiddhi, khantijhānayugaḷena virodhānurodhappahānayugaḷasiddhi , khantipaññāyugaḷena suññatākhantipaṭivedhadukasiddhi, vīriyajhānadukena paggāhāvikkhepadukasiddhi, vīriyapaññādukena saraṇadukasiddhi, jhānapaññādukena yānadukasiddhi. " 1000112,185,285,63,84,1,300,18,"Dānasīlakhantittikena lobhadosamohappahānattikasiddhi, dānasīlavīriyattikena bhogajīvitakāyasārādānattikasiddhi, dānasīlajhānattikena puññakiriyavatthuttikasiddhi, dānasīlapaññātikena āmisābhayadhammadānattikasiddhīti evaṃ itarehipi tikehi catukkādīhi ca yathāsambhavaṃ tikāni catukkādīni ca yojetabbāni. " 1000113,185,286,2,11,1,79,9,Evaṃ chabbidhānampi pana imāsaṃ pāramīnaṃ catūhi adhiṭṭhānehi saṅgaho veditabbo. 1000114,185,286,12,17,1,54,5,Sabbapāramīnaṃ samūhasaṅgahato hi cattāri adhiṭṭhānāni. 1000115,185,286,18,27,1,78,5,"Seyyathidaṃ– saccādhiṭṭhānaṃ, cāgādhiṭṭhānaṃ, upasamādhiṭṭhānaṃ, paññādhiṭṭhānanti. " 1000116,185,286,28,40,1,88,10,"Tattha adhitiṭṭhati etena, ettha vā adhitiṭṭhati, adhiṭṭhānamattameva vā tanti adhiṭṭhānaṃ. " 1000117,185,286,41,54,1,97,11,"Saccañca taṃ adhiṭṭhānañca, saccassa vā adhiṭṭhānaṃ, saccaṃ adhiṭṭhānaṃ etassāti vā saccādhiṭṭhānaṃ. " 1000118,185,286,55,57,1,13,2,Evaṃ sesesupi. 1000119,185,286,58,81,1,281,19,"Tattha avisesato tāva lokuttaraguṇe katābhinīhārassa anukampitasabbasattassa mahāsattassa pariññānurūpaṃ sabbapāramipariggahato saccādhiṭṭhānaṃ, tesaṃ paṭipakkhapariccāgato cāgādhiṭṭhānaṃ, sabbapāramitāguṇehi upasamato upasamādhiṭṭhānaṃ , tehiyeva parahitopāyakosallato paññādhiṭṭhānaṃ. " 1000120,185,286,82,117,1,337,25,"Visesato pana‘‘ atthikajanaṃ avisaṃvādetvā dassāmī’’ ti paṭijānato, paṭiññaṃ avisaṃvādetvā dānato, dānaṃ avisaṃvādetvā anumodanato, macchariyādipaṭipakkhapariccāgato, deyyapaṭiggāhakadānadeyyadhammakkhayesu lobhadosamohabhayavūpasamato, yathārahaṃ yathākālaṃ yathāvidhānañca dānato, paññuttarato ca kusaladhammānaṃ caturadhiṭṭhānapadaṭṭhānaṃ dānaṃ. " 1000121,185,286,118,130,1,126,9,"Tathā saṃvarasamādānassa avītikkamato, dussīlyapariccāgato, duccaritavūpasamato, paññuttarato ca caturadhiṭṭhānapadaṭṭhānaṃ sīlaṃ. " 1000122,185,286,131,142,1,130,8,"Yathāpaṭiññaṃ khamanato, parāparādhavikappapariccāgato, kodhapariyuṭṭhānavūpasamato, paññuttarato ca caturadhiṭṭhānapadaṭṭhānā khanti. " 1000123,185,286,143,155,1,128,9,"Paṭiññānurūpaṃ parahitakaraṇato, visādapariccāgato, akusaladhammānaṃ vūpasamato, paññuttarato ca caturadhiṭṭhānapadaṭṭhānaṃ vīriyaṃ. " 1000124,185,286,156,167,1,120,8,"Paṭiññānurūpaṃ lokahitānucintanato, nīvaraṇapariccāgato, cittavūpasamato, paññuttarato ca caturadhiṭṭhānapadaṭṭhānaṃ jhānaṃ. " 1000125,185,286,168,180,1,142,8,"Yathāpaṭiññaṃ parahitūpāyakosallato, anupāyakiriyāpariccāgato , mohajapariḷāhavūpasamato, sabbaññutāpaṭilābhato ca caturadhiṭṭhānapadaṭṭhānā paññā. " 1000126,185,287,2,14,1,168,9,"Tattha ñeyyapaṭiññānuvidhānehi saccādhiṭṭhānaṃ, vatthukāmakilesakāmapariccāgehi cāgādhiṭṭhānaṃ, dosadukkhavūpasamehi upasamādhiṭṭhānaṃ, anubodhapaṭivedhehi paññādhiṭṭhānaṃ. " 1000127,185,287,15,31,1,233,12,"Tividhasaccapariggahitaṃ dosattayavirodhi saccādhiṭṭhānaṃ, tividhacāgapariggahitaṃ dosattayavirodhi cāgādhiṭṭhānaṃ, tividhavūpasamapariggahitaṃ dosattayavirodhi upasamādhiṭṭhānaṃ, tividhañāṇapariggahitaṃ dosattayavirodhi paññādhiṭṭhānaṃ. " 1000128,185,287,32,39,1,91,5,"Saccādhiṭṭhānapariggahitāni cāgūpasamapaññādhiṭṭhānāni avisaṃvādanato , paṭiññānuvidhānato ca. " 1000129,185,287,40,46,1,102,5,"Cāgādhiṭṭhānapariggahitāni saccūpasamapaññādhiṭṭhānāni paṭipakkhapariccāgato, sabbapariccāgaphalattā ca. " 1000130,185,287,47,55,1,115,6,"Upasamādhiṭṭhānapariggahitāni saccacāgapaññādhiṭṭhānāni kilesapariḷāhūpasamato, kāmūpasamato, kāmapariḷāhūpasamato ca. " 1000131,185,287,56,69,1,184,12,"Paññādhiṭṭhānapariggahitāni saccacāgūpasamādhiṭṭhānāni ñāṇapubbaṅgamato, ñāṇānuparivattanato cāti evaṃ sabbāpi pāramiyo saccappabhāvitā cāgaparibyañjitā upasamopabrūhitā paññāparisuddhā. " 1000132,185,287,70,82,1,91,9,"Saccañhi etāsaṃ janakahetu, cāgo pariggāhakahetu, upasamo parivuḍḍhihetu, paññā pārisuddhihetu. " 1000133,185,287,83,109,1,258,21,"Tathā ādimhi saccādhiṭṭhānaṃ saccapaṭiññattā, majjhe cāgādhiṭṭhānaṃ katapaṇidhānassa parahitāya attapariccāgato, ante upasamādhiṭṭhānaṃ sabbūpasamapariyosānattā, ādimajjhapariyosānesu paññādhiṭṭhānaṃ tasmiṃ sati sambhavato, asati abhāvato, yathāpaṭiññañca bhāvato. " 1000134,185,288,2,11,1,121,9,Tattha mahāpurisā attahitaparahitakarehi garupiyabhāvakarehi saccacāgādhiṭṭhānehi gihibhūtā āmisadānena pare anuggaṇhanti. 1000135,185,288,12,21,1,121,9,Tathā attahitaparahitakarehi garupiyabhāvakarehi upasamapaññādhiṭṭhānehi ca pabbajitabhūtā dhammadānena pare anuggaṇhanti. 1000136,185,289,2,6,1,59,4,Tattha antimabhave bodhisattassa caturadhiṭṭhānaparipūraṇaṃ. 1000137,185,289,7,11,1,57,4,Paripuṇṇacaturadhiṭṭhānassa hi carimakabhavūpapattīti eke. 1000138,185,289,12,78,1,526,38,"Tatra hi gabbhokkantiṭhitiabhinikkhamanesu paññādhiṭṭhānasamudāgamena sato sampajāno saccādhiṭṭhānapāripūriyā sampatijāto uttarābhimukho sattapadavītihārena gantvā sabbā disā oloketvā saccānuparivattinā vacasā‘‘ aggohamasmi lokassa, jeṭṭho… pe… seṭṭhohamasmi lokassā’’ ti( dī. ni.2.31; ma. ni.3.207) tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadi, upasamādhiṭṭhānasamudāgamena jiṇṇāturamatapabbajitadassāvino catudhammapadesakovidassa yobbanārogyajīvitasampattimadānaṃ upasamo, cāgādhiṭṭhānasamudāgamena mahato ñātiparivaṭṭassa hatthagatassa ca cakkavattirajjassa anapekkhapariccāgoti. " 1000139,185,290,2,8,1,63,6,Dutiye ṭhāne abhisambodhiyaṃ caturadhiṭṭhānaṃ paripuṇṇanti keci. 1000140,185,290,9,21,1,119,11,"Tattha hi yathāpaṭiññaṃ saccādhiṭṭhānasamudāgamena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayo, tato hi saccādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ. " 1000141,185,290,22,30,1,89,6,"Cāgādhiṭṭhānasamudāgamena sabbakilesopakkilesapariccāgo, tato hi cāgādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ. " 1000142,185,290,31,38,1,86,6,"Upasamādhiṭṭhānasamudāgamena paramūpasamasampatti, tato hi upasamādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ. " 1000143,185,290,39,51,1,134,10,"Paññādhiṭṭhānasamudāgamena anāvaraṇañāṇapaṭilābho, tato hi paññādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇanti, taṃ asiddhaṃ abhisambodhiyāpi paramatthabhāvato. " 1000144,185,291,2,29,1,69,6,Tatiye ṭhāne dhammacakkappavattane( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13; paṭi. ma.2.30) caturadhiṭṭhānaṃ paripuṇṇanti aññe. 1000145,185,291,30,43,1,180,12,"Tattha hi saccādhiṭṭhānasamudāgatassa dvādasahi ākārehi ariyasaccadesanāya saccādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ, cāgādhiṭṭhānasamudāgatassa saddhammamahāyāgakaraṇena cāgādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ. " 1000146,185,291,44,62,1,230,16,"Upasamādhiṭṭhānasamudāgatassa sayaṃ upasantassa paresaṃ upasamanena upasamādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇaṃ, paññādhiṭṭhānasamudāgatassa vineyyānaṃ āsayādiparijānanena paññādhiṭṭhānaṃ paripuṇṇanti, tadapi asiddhaṃ apariyositattā buddhakiccassa. " 1000147,185,292,2,7,1,60,5,Catutthe ṭhāne parinibbāne caturadhiṭṭhānaparipuṇṇanti apare. 1000148,185,292,8,23,1,231,11,"Tatra hi parinibbutattā paramatthasaccasampattiyā saccādhiṭṭhānaparipūraṇaṃ, sabbūpadhipaṭinissaggena cāgādhiṭṭhānaparipūraṇaṃ, sabbasaṅkhārūpasamena upasamādhiṭṭhānaparipūraṇaṃ, paññāpayojanapariniṭṭhānena paññādhiṭṭhānaparipūraṇanti. " 1000149,185,293,2,49,1,444,23,"Tatra mahāpurisassa visesena mettākhette abhijātiyaṃ saccādhiṭṭhānasamudāgatassa saccādhiṭṭhānaparipūraṇamabhibyattaṃ, visesena karuṇākhette abhisambodhiyaṃ paññādhiṭṭhānasamudāgatassa paññādhiṭṭhānaparipūraṇamabhibyattaṃ, visesena muditākhette dhammacakkappavattane( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13; paṭi. ma.2.30) cāgādhiṭṭhānasamudāgatassa cāgādhiṭṭhānaparipūraṇamabhibyattaṃ, visesena upekkhākhette parinibbāne upasamādhiṭṭhānasamudāgatassa upasamādhiṭṭhānaparipūraṇamabhibyattanti daṭṭhabbaṃ. " 1000150,185,294,2,23,1,230,17,"Tatrapi saccādhiṭṭhānasamudāgatassa saṃvāsena sīlaṃ veditabbaṃ, cāgādhiṭṭhānasamudāgatassa saṃvohārena soceyyaṃ veditabbaṃ, upasamādhiṭṭhānasamudāgatassa āpadāsu thāmo veditabbo, paññādhiṭṭhānasamudāgatassa sākacchāya paññā veditabbā. " 1000151,185,294,24,27,1,44,3,Evaṃ sīlājīvacittadiṭṭhivisuddhiyo veditabbā. 1000152,185,295,2,31,1,274,25,"Tathā saccādhiṭṭhānasamudāgamena dosā agatiṃ na gacchati avisaṃvādanato, cāgādhiṭṭhānasamudāgamena lobhā agatiṃ na gacchati anabhisaṅgato, upasamādhiṭṭhānasamudāgamena bhayā agatiṃ na gacchati anaparādhato, paññādhiṭṭhānasamudāgamena mohā agatiṃ na gacchati yathābhūtāvabodhato. " 1000153,185,296,2,18,1,120,13,"Tathā paṭhamena aduṭṭho adhivāseti, dutiyena aluddho paṭisevati, tatiyena abhīto parivajjeti, catutthena asammūḷho vinodeti. " 1000154,185,296,19,26,1,93,6,"Paṭhamena nekkhammasukhappatti, itarehi pavivekaupasamasambodhisukhappattiyo hontīti daṭṭhabbā. " 1000155,185,296,27,33,1,127,6,Tathā vivekajapītisukhasamādhijapītisukhaappītijakāyasukhasatipārisuddhijaupekkhāsukhappattiyo etehi catūhi yathākkamaṃ hontīti. 1000156,185,296,34,39,1,78,5,Evamanekaguṇānubandhehi catūhi adhiṭṭhānehi sabbapāramisamūhasaṅgaho veditabbo. 1000157,185,296,40,49,1,81,8,"Yathā ca catūhi adhiṭṭhānehi sabbapāramisaṅgaho, evaṃ karuṇāpaññāhipīti daṭṭhabbaṃ. " 1000158,185,296,50,56,1,48,5,Sabbopi hi bodhisambhāro karuṇāpaññāhi saṅgahito. 1000159,185,296,57,66,1,120,9,Karuṇāpaññāpariggahitā hi dānādiguṇā mahābodhisambhārā bhavanti buddhattasiddhipariyosānāti evametāsaṃ saṅgaho veditabbo. 1000160,185,297,2,28,1,270,21,"Ko {sampādanūpāyo}ti sakalassāpi puññādisambhārassa sammāsambodhiṃ, uddissa anavasesasambharaṇaṃ avekallakāritāyogena, tattha ca sakkaccakāritā ādarabahumānayogena, sātaccakāritā nirantarapayogena, cirakālādiyogo ca antarā avosānāpajjanenāti caturaṅgayogo etāsaṃ sampādanūpāyo. " 1000161,185,297,29,42,1,115,12,"Apica samāsato katābhinīhārassa attani sinehassa pariyādānaṃ, paresu ca sinehassa parivaḍḍhanaṃ etāsaṃ sampādanūpāyo. " 1000162,185,297,43,68,1,267,24,"Sammāsambodhisamadhigamāya hi katamahāpaṇidhānassa mahāsattassa yāthāvato parijānanena sabbesu dhammesu anupalittassa attani sineho parikkhayaṃ pariyādānaṃ gacchati, mahākaruṇāsamāyogavasena pana piye putte viya sabbasatte sampassamānassa tesu mettāsineho parivaḍḍhati. " 1000163,185,297,69,105,1,303,18,Tato ca taṃtadāvatthānurūpamattaparasantānesu lobhadosamohavigamena vidūrīkatamacchariyādibodhisambhārapaṭipakkho mahāpuriso dānapiyavacanaatthacariyāsamānattatāsaṅkhātehi catūhi saṅgahavatthūhi( dī. ni.3.210; a. ni.4.32) caturadhiṭṭhānānugatehi accantaṃ janassa saṅgahakaraṇavasena upari yānattaye avatāraṇaṃ paripācanañca karoti. 1000164,185,297,106,112,1,54,6,Mahāsattānañhi mahāpaññā mahākaruṇā ca dānena alaṅkatā; 1000165,185,297,113,115,1,18,2,dānaṃ piyavacanena; 1000166,185,297,116,118,1,25,2,piyavacanaṃ atthacariyāya; 1000167,185,297,119,124,1,47,5,atthacariyā samānattatāya alaṅkatā saṅgahitā ca. 1000168,185,297,125,131,1,88,6,Sabbabhūtattabhūtassa hi bodhisattassa sabbattha samānasukhadukkhatāya samānattatāsiddhi. 1000169,185,297,132,141,1,130,9,Buddhabhūto pana teheva saṅgahavatthūhi caturadhiṭṭhānaparipūritābhibuddhehi janassa accantikasaṅgahakaraṇena abhivinayanaṃ karoti. 1000170,185,297,142,148,1,62,4,Dānañhi sammāsambuddhānaṃ cāgādhiṭṭhānena paripūritābhibuddhaṃ ; 1000171,185,297,149,151,1,28,2,piyavacanaṃ saccādhiṭṭhānena; 1000172,185,297,152,154,1,28,2,atthacariyā paññādhiṭṭhānena; 1000173,185,297,155,158,1,50,3,samānattatā upasamādhiṭṭhānena paripūritābhibuddhā. 1000174,185,297,159,163,1,65,4,Tathāgatānañhi sabbasāvakapaccekabuddhehi samānattatā parinibbāne. 1000175,185,297,164,169,1,33,5,Tatra hi tesaṃ avisesato ekībhāvo. 1000176,185,297,170,179,1,37,5,Tenevāha‘‘ natthi vimuttiyā nānattan’’ ti. 1000177,185,298,2,4,1,12,2,Honti cettha– 1000178,185,299,2,10,1,38,6,"‘ ‘ Sacco cāgī upasanto, paññavā anukampako, " 1000179,185,300,2,8,1,46,5,"Sambhatasabbasambhāro , kaṃ nāmatthaṃ na sādhaye. " 1000180,185,301,2,8,1,39,5,"Mahākāruṇiko satthā, hitesī ca upekkhako, " 1000181,185,302,2,9,1,42,6,"Nirapekkho ca sabbattha, aho acchariyo jino. " 1000182,185,303,2,8,1,42,5,"Viratto sabbadhammesu, sattesu ca upekkhako, " 1000183,185,304,2,9,1,39,6,"Sadā sattahite yutto, aho acchariyo jino. " 1000184,185,305,2,9,1,42,6,"Sabbadā sabbasattānaṃ, hitāya ca sukhāya ca, " 1000185,185,306,2,21,1,40,7,"Uyyutto akilāsū ca, aho acchariyo jino’’ ti.( cariyā. aṭṭha.320 pakiṇṇakakathā); " 1000186,185,307,2,28,1,271,22,"Kittakena kālena sampādanan ti heṭṭhimena tāva paricchedena cattāri asaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca, majjhimena aṭṭhāsaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca, uparimena soḷasāsaṅkhyeyyāni kappasatasahassañca, ete ca bhedā yathākkamaṃ paññādhikasaddhādhikavīriyādhikavasena ñātabbā. " 1000187,185,307,29,36,1,46,6,"Paññādhikānañhi saddhā mandā hoti, paññā tikkhā. " 1000188,185,307,37,45,1,61,7,"Saddhādhikānaṃ paññā majjhimā hoti, vīriyādhikānaṃ paññā mandā. " 1000189,185,307,46,52,1,67,6,Paññānubhāvena ca sammāsambodhi abhigantabbāti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. 1000190,185,307,53,62,1,104,9,Avisesena pana vimuttiparipācanīyānaṃ dhammānaṃ tikkhamajjhimamudubhāvena tayopete bhedā yuttāti vadanti. 1000191,185,307,63,70,1,84,6,Tividhā hi bodhisattā abhinīhārakkhaṇe bhavanti ugghaṭitaññūvipañcitaññūneyyabhedena. 1000192,185,307,71,118,1,439,44,"Tesu ugghaṭitaññū sammāsambuddhassa sammukhā catuppadikaṃ gāthaṃ suṇanto tatiyapade apariyositeyeva chaabhiññāhi saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pattuṃ samatthupanissayo hoti, dutiyo satthu sammukhā catuppadikaṃ gāthaṃ suṇanto apariyositeyeva catutthapade chahi abhiññāhi arahattaṃ pattuṃ samatthupanissayo hoti, itaro bhagavato sammukhā catuppadikaṃ gāthaṃ sutvā pariyositāya gāthāya chahi abhiññāhi arahattaṃ pattuṃ samatthupanissayo bhavati. " 1000193,185,307,119,130,1,133,11,Tayopete vinā kālabhedena katābhinīhāraladdhabyākaraṇā pāramiyo pūrentā yathākkamaṃ yathāvuttabhedena kālena sammāsambodhiṃ pāpuṇanti. 1000194,185,307,131,151,1,192,20,Tesu tesu pana kālabhedesu aparipuṇṇesu te te mahāsattā divase divase vessantaradānasadisaṃ dānaṃ dentāpi tadanurūpe sīlādisabbapāramidhamme ācinantāpi antarā buddhā bhavissantīti akāraṇametaṃ. 1000195,185,307,152,153,1,5,1,Kasmā? 1000196,185,307,154,156,1,22,2,Ñāṇassa aparipaccanato. 1000197,185,307,157,164,1,86,7,Paricchinnakālanipphāditaṃ viya hi sassaṃ paricchinnakāle parinipphāditā sammāsambodhi. 1000198,185,307,165,178,1,131,13,Tadantarā pana sabbussāhena vāyamantenāpi na sakkā pāpuṇitunti pāramipāripūrī yathāvuttakālavisesaṃ vinā na sampajjatīti veditabbaṃ. 1000199,185,308,2,9,1,50,6,Ko {ānisaṃso}ti ye te katābhinīhārānaṃ bodhisattānaṃ– 1000200,185,309,2,10,1,41,6,"‘ ‘ Evaṃ sabbaṅgasampannā, bodhiyā niyatā narā; " 1000201,185,310,2,6,1,41,3,"Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ, kappakoṭisatehipi; " 1000202,185,311,2,11,1,44,6,"Avīcimhi nuppajjanti, tathā lokantaresu cā’’ ti. " 1000203,185,311,12,54,1,5,1,ādinā( abhi. aṭṭha.1. nidānakathā; apa. aṭṭha.1. dūrenidānakathā; jā. aṭṭha.1. dūrenidānakathā; bu. vaṃ. aṭṭha.27. dūrenidānakathā; cariyā. aṭṭha. pakiṇṇakakathā)– 1000204,185,312,2,6,1,60,4,Aṭṭhārasa abhabbaṭṭhānānupagamanappakārā ānisaṃsā saṃvaṇṇitā. 1000205,185,312,7,104,1,555,57,"Ye ca‘‘ sato sampajāno ānanda bodhisatto tusitākāyā cavitvā mātukucchiṃ okkamī’’ tiādinā( ma. ni.3.199) soḷasa acchariyabbhutadhammappakārā, ye ca‘‘ sītaṃ byapagataṃ hoti, uṇhañca upasammatī’’ tiādinā( bu. vaṃ.83),‘‘ jāyamāne kho sāriputta bodhisatte ayaṃ dasasahassilokadhātu saṅkampati sampakampati sampavedhatī’’ tiādinā ca dvattiṃsa pubbanimittappakārā, ye vā panaññepi‘‘ bodhisattānaṃ adhippāyasamijjhanaṃ kammādīsu vasībhāvo’’ ti evamādayo tattha tattha jātakabuddhavaṃsādīsu dassitappakārā ānisaṃsā, te sabbepi etāsaṃ ānisaṃsā, tathā yathānidassitabhedā alobhādosādiguṇayugaḷādayo cāti veditabbā. " 1000206,185,313,2,83,1,523,36,"Kiṃ phalan ti samāsato tāva sammāsambuddhabhāvo etāsaṃ phalaṃ, vitthārato pana dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇa-( dī. ni.2.24 ādayo;3.168 ādayo; ma. ni.2.385) asītianubyañjanabyāmappabhādianekaguṇagaṇasamujjalarūpakāyasampattiadhiṭṭhānā dasabalacatuvesārajjachaasādhāraṇañāṇaaṭṭhārasāveṇikabuddhadhamma-( dī. ni. aṭṭha.3.305; mūlaṭī.2. suttantabhājanīyavaṇṇanā) -pabhutianekasatasahassaguṇasamudayopasobhinī dhammakāyasirī, yāvatā pana buddhaguṇā ye anekehipi kappehi sammāsambuddhenāpi vācāya pariyosāpetuṃ na sakkā, idaṃ etāsaṃ phalanti ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana buddhavaṃsacariyāpiṭakajātakamahāpadānasuttādīnaṃ vasena veditabbo. " 1000207,185,314,2,16,1,108,10,Yathāvuttāya paṭipadāya yathāvuttavibhāgānaṃ pāramīnaṃ pūritabhāvaṃ sandhāyāha‘‘ samatiṃsa pāramiyo pūretvā’’ ti. 1000208,185,314,17,43,1,290,19,"Satipi mahāpariccāgānaṃ dānapāramibhāve pariccāgavisesabhāvadassanatthañceva sudukkarabhāvadassanatthañca ‘‘ pañca mahāpariccāge’’ ti visuṃ gahaṇaṃ, tatoyeva ca aṅgapariccāgato visuṃ nayanapariccāgaggahaṇaṃ, pariggahapariccāgabhāvasāmaññepi dhanarajjapariccāgato puttadārapariccāgaggahaṇañca kataṃ. " 1000209,185,314,44,49,1,97,5,Gatapaccāgatikavattasaṅkhātāya pubbabhāgapaṭipadāya saddhiṃ abhiññāsamāpattinipphādanaṃ pubbayogo. 1000210,185,314,50,56,1,78,5,"Dānādīsuyeva sātisayapaṭipattinipphādanaṃ pubbacariyā, yā cariyāpiṭakasaṅgahitā. " 1000211,185,314,57,68,1,85,8,"Abhinīhāro pubbayogo, dānādipaṭipatti, kāyavivekavasena ekacariyā vā {pubbacariyā}ti keci. " 1000212,185,314,69,81,1,163,11,Dānādīnañceva appicchatādīnañca saṃsāranibbānesu ādīnavānisaṃsādīnañca vibhāvanavasena sattānaṃ bodhittaye patiṭṭhāpanaparipācanavasena pavattā kathā dhammakkhānaṃ. 1000213,185,314,82,88,1,58,5,"Ñātīnaṃ atthacariyā ñātatthacariyā, sāpi karuṇāyanavaseneva. " 1000214,185,314,89,93,1,41,4,Ādi -saddena lokatthacariyādayo saṅgaṇhāti. 1000215,185,314,94,113,1,219,14,"Kammassakatāñāṇavasena, anavajjakammāyatanavijjāṭṭhānaparicayavasena, khandhāyatanādiparicayavasena, lakkhaṇattayatīraṇavasena ca ñāṇacāro buddhicariyā, sā pana atthato paññāpāramīyeva, ñāṇasambhāradassanatthaṃ visuṃ gahaṇaṃ. " 1000216,185,314,114,120,1,34,5,"Koṭin ti pariyanto, ukkaṃsoti attho. " 1000217,185,314,121,126,1,50,5,Cattāro satipaṭṭhāne bhāvetvā brūhetvāti sambandho. 1000218,185,314,127,131,1,27,3,Tattha {bhāvetvā}ti uppādetvā. 1000219,185,314,132,135,1,20,2,{Brūhetvā}ti vaḍḍhetvā. 1000220,185,314,136,147,1,118,10,"Satipaṭṭhānādiggahaṇena āgamanapaṭipadaṃ matthakaṃ pāpetvā dasseti, vipassanāsahagatā eva vā satipaṭṭhānādayo daṭṭhabbā. " 1000221,185,314,148,178,1,149,16,"Ettha ca‘‘ yena abhinīhārenā’’ tiādinā āgamanapaṭipadāya ādiṃ dasseti,‘‘ dānapāramī’’ tiādinā majjhaṃ,‘‘ cattāro satipaṭṭhāne’’ tiādinā pariyosānanti veditabbaṃ. " 1000222,185,315,2,11,1,74,7,"{Sampatijāto}ti hatthato muccitvā muhuttajāto, na mātukucchito nikkhantamatto. " 1000223,185,315,12,41,1,267,24,"Nikkhantamattañhi mahāsattaṃ paṭhamaṃ brahmāno suvaṇṇajālena paṭiggaṇhiṃsu, tesaṃ hatthato cattāro mahārājāno ajinappaveṇiyā, tesaṃ hatthato manussā dukūlacumbaṭakena paṭiggaṇhiṃsu, manussānaṃ hatthato muñcitvā pathaviyaṃ patiṭṭhitoti yathāha bhagavā mahāpadānadesanāyaṃ. " 1000224,185,315,42,46,1,33,3,Setamhi {chatte}ti dibbasetacchatte. 1000225,185,315,47,50,1,25,2,{Anuhīramāne}ti dhāriyamāne. 1000226,185,315,51,68,1,84,8,Ettha ca chattaggahaṇeneva khaggādīni pañca kakudhabhaṇḍānipi( jā.2.19.72) vuttānevāti veditabbaṃ. 1000227,185,315,69,76,1,89,7,Khaggatālavaṇṭamorahatthakavāḷabījanīuṇhīsapaṭṭāpi hi chattena saha tadā upaṭṭhitā ahesuṃ. 1000228,185,315,77,84,1,51,6,"Chattādīniyeva ca tadā paññāyiṃsu, na chattādigāhakā. " 1000229,185,315,85,91,1,27,5,Sabbā ca {disā}ti dasapi disā. 1000230,185,315,92,96,1,65,4,Nayidaṃ sabbadisāvilokanaṃ sattapadavītihāruttarakālaṃ daṭṭhabbaṃ. 1000231,185,315,97,123,1,176,20,"Mahāsatto hi manussānaṃ hatthato muccitvā puratthimadisaṃ olokesi, tattha devamanussā gandhamālādīhi pūjayamānā‘‘ mahāpurisa idha tumhehi sadisopi natthi, kuto uttaritaro’’ ti āhaṃsu. " 1000232,185,315,124,153,1,159,21,"Evaṃ catasso disā, catasso anudisā, heṭṭhā, uparīti sabbā disā anuviloketvā sabbattha attanā sadisaṃ adisvā‘‘ ayaṃ uttarā disā’’ ti tattha sattapadavītihārena agamāsi. " 1000233,185,315,154,157,1,18,3,Āsabhin ti uttamaṃ. 1000234,185,315,158,161,1,19,2,{Aggo}ti sabbapaṭhamo. 1000235,185,315,162,168,1,36,5,Jeṭṭho {seṭṭho}ti ca tasseva vevacanaṃ. 1000236,185,315,169,181,1,86,10,"Ayamantimā jāti, natthi dāni {punabbhavo}ti imasmiṃ attabhāve pattabbaṃ arahattaṃ byākāsi." 1000237,185,316,2,20,1,107,11,‘ ‘ Anekesaṃ visesādhigamānaṃ pubbanimittabhāvenā’’ ti saṅkhittena vuttamatthaṃ‘‘ yañhī’’ tiādinā vitthārato dasseti. 1000238,185,316,21,24,1,14,2,Tattha {etthā}ti– 1000239,185,317,2,6,1,29,3,"‘ ‘ Anekasākhañca sahassamaṇḍalaṃ, " 1000240,185,318,2,5,1,31,3,Chattaṃ marū dhārayumantalikkhe; 1000241,185,319,2,5,1,31,3,"Suvaṇṇadaṇḍā vītipatanti cāmarā, " 1000242,185,320,2,16,1,32,4,Na dissare cāmarachattagāhakā’’ ti.( su. ni.693); 1000243,185,321,2,4,1,14,2,Imissā gāthāya. 1000244,185,321,5,16,1,107,7,Sabbaññutaññāṇameva sabbattha appaṭihatacāratāya anāvaraṇañāṇanti āha‘‘ sabbaññutānāvaraṇañāṇapaṭilābhassā’’ ti. 1000245,185,321,17,38,1,139,14,‘‘ Tathā ayaṃ bhagavāpi gato… pe… pubbanimittabhāvenā’’ ti etena abhijātiyaṃ dhammatāvasena uppajjanavisesā sabbabodhisattānaṃ sādhāraṇāti dasseti. 1000246,185,321,39,42,1,24,3,Pāramitānissandā hi teti. 1000247,185,322,2,5,1,17,2,{Vikkamī}ti agamāsi. 1000248,185,322,6,9,1,11,2,{Marū}ti devā. 1000249,185,322,10,15,1,37,4,{Samā}ti vilokanasamatāya samā sadisiyo. 1000250,185,322,16,34,1,100,15,"Mahāpuriso hi yathā ekaṃ disaṃ vilokesi, evaṃ sesā disāpi, na katthaci vilokane vibandho tassa ahosīti. " 1000251,185,322,35,41,1,33,5,{Samā}ti vā viloketuṃ yuttāti attho. 1000252,185,322,42,51,1,93,9,Na hi tadā bodhisattassa virūpabībhacchavisamarūpāni viloketuṃ ayuttāni disāsu upaṭṭhahantīti. 1000253,185,323,2,24,1,128,15,‘ ‘ Evaṃ tathāgato’’ ti kāyagamanaṭṭhena gata-saddena tathāgata-saddaṃ niddisitvā idāni ñāṇagamanaṭṭhena taṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādimāha. 1000254,185,323,25,30,1,56,4,Tattha {nekkhammenā}ti alobhappadhānena kusalacittuppādena. 1000255,185,323,31,48,1,78,11,"Kusalā hi dhammā idha nekkhammaṃ, na pabbajjādayo,‘‘ paṭhamajjhānenā’’ ti ca vadanti. " 1000256,185,323,49,52,1,18,2,{Pahāyā}ti pajahitvā. 1000257,185,323,53,59,1,45,5,"Gato adhigato, paṭipanno uttarivisesanti attho. " 1000258,185,323,60,67,1,41,5,"{Pahāyā}ti vā pahānahetu, pahānalakkhaṇaṃ vā. " 1000259,185,323,68,72,1,36,4,Hetulakkhaṇattho hi ayaṃ pahāya-saddo. 1000260,185,323,73,88,1,83,10,"‘‘ Kāmacchandādippahānahetukaṃ gato’’ ti hettha vuttaṃ gamanaṃ avabodho, paṭipatti eva vā. " 1000261,185,323,89,93,1,40,4,Kāmacchandādippahānena ca taṃ lakkhīyati. 1000262,185,323,94,102,1,29,4,Esa nayo‘‘ padāletvā’’ tiādīsupi. 1000263,185,323,103,106,1,20,2,{Abyāpādenā}ti mettāya. 1000264,185,323,107,114,1,70,5,{Ālokasaññāyā}ti vibhūtaṃ katvā manasikaraṇena upaṭṭhitaālokasañjānanena . 1000265,185,323,115,118,1,23,2,{Avikkhepenā}ti samādhinā. 1000266,185,323,119,131,1,102,6,"{Dhammavavatthānenā}ti kusalādidhammānaṃ yāthāvavinicchayena,‘‘ sappaccayanāmarūpavavatthānenā’’ tipi vadanti. " 1000267,185,324,2,40,1,248,24,"Evaṃ kāmacchandādinīvaraṇappahānena‘‘ abhijjhaṃ loke pahāyā’’ tiādinā( vibha.508) vuttāya paṭhamajjhānassa pubbabhāgapaṭipadāya bhagavato tathāgatabhāvaṃ dassetvā idāni saha upāyena aṭṭhahi samāpattīhi, aṭṭhārasahi ca mahāvipassanāhi taṃ dassetuṃ‘‘ ñāṇenā’’ tiādimāha. " 1000268,185,324,41,73,1,389,28,"Nāmarūpapariggahakaṅkhāvitaraṇānañhi vibandhabhūtassa mohassa dūrīkaraṇena ñātapariññāyaṃ ṭhitassa aniccasaññādayo sijjhanti, tathā jhānasamāpattīsu abhiratinimittena pāmojjena, tattha anabhiratiyā vinoditāya jhānādi samadhigamoti samāpattivipassanānaṃ arativinodanaavijjāpadālanādi upāyo, uppaṭipāṭiniddeso pana nīvaraṇasabhāvāya avijjāya heṭṭhā nīvaraṇesupi saṅgahadassanatthanti daṭṭhabbaṃ. " 1000269,185,324,74,85,1,96,7,Samāpattivihārappavesavibandhanena nīvaraṇāni kavāṭasadisānīti āha‘‘ nīvaraṇakavāṭaṃ ugghāṭetvā’’ ti. 1000270,185,324,86,109,1,135,15,‘‘ Rattiṃ vitakketvā vicāretvā divā kammante payojetī’’ ti vuttaṭṭhāne viya vitakkavicārā dhūmāyanāti adhippetāti āha‘‘ vitakkavicāradhūman’’ ti. 1000271,185,324,110,130,1,155,14,"Kiñcāpi paṭhamajjhānūpacāreyeva ca dukkhaṃ, catutthajjhānūpacāreyeva sukhaṃ pahīyati, atisayappahānaṃ pana sandhāyāha‘‘ catutthajjhānena sukhadukkhaṃ pahāyā’’ ti. " 1000272,185,325,2,14,1,114,10,"Aniccassa , aniccanti anupassanā aniccānupassanā, tebhūmakadhammānaṃ aniccataṃ gahetvā pavattāya vipassanāyetaṃ nāmaṃ. " 1000273,185,325,15,34,1,119,12,"Niccasaññan ti saṅkhatadhamme‘‘ niccā, sassatā’’ ti evaṃ pavattamicchāsaññaṃ , saññāsīsena diṭṭhicittānampi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. " 1000274,185,325,35,39,1,21,4,Esa nayo ito paresupi. 1000275,185,325,40,46,1,71,5,{Nibbidānupassanāyā}ti saṅkhāresu nibbijjanākārena pavattāya anupassanāya. 1000276,185,325,47,50,1,25,3,Nandin ti sappītikataṇhaṃ. 1000277,185,325,51,57,1,64,5,Tathā {virāgānupassanāyā}ti virajjanākārena pavattāya anupassanāya. 1000278,185,325,58,63,1,56,4,{Nirodhānupassanāyā}ti saṅkhārānaṃ nirodhassa anupassanāya. 1000279,185,325,64,81,1,102,12,"‘‘ Te saṅkhārā nirujjhantiyeva, āyatiṃ samudayavasena na uppajjantī’’ ti evaṃ vā anupassanā nirodhānupassanā. " 1000280,185,325,82,93,1,52,6,"Tenevāha‘‘ nirodhānupassanāya nirodheti, no samudetī’’ ti. " 1000281,185,325,94,98,1,35,4,Muñcitukamyatā hi ayaṃ balappattāti. 1000282,185,325,99,105,1,61,4,Paṭinissajjanākārena pavattā anupassanā paṭinissaggānupassanā . 1000283,185,325,106,110,1,30,4,Paṭisaṅkhā santiṭṭhanā hi ayaṃ. 1000284,185,325,111,115,1,31,4,Ādānan ti niccādivasena gahaṇaṃ. 1000285,185,325,116,120,1,61,4,Santatisamūhakiccārammaṇānaṃ vasena ekattaggahaṇaṃ ghanasaññā. 1000286,185,325,121,123,1,24,2,Āyūhanaṃ abhisaṅkharaṇaṃ. 1000287,185,325,124,126,1,29,2,Avatthāvisesāpatti vipariṇāmo. 1000288,185,325,127,130,1,33,3,Dhuvasaññan ti thirabhāvaggahaṇaṃ. 1000289,185,325,131,139,1,86,7,"Nimittan ti samūhādighanavasena, sakiccaparicchedatāya ca saṅkhārānaṃ saviggahaggahaṇaṃ. " 1000290,185,325,140,150,1,75,9,"Paṇidhin ti rāgādipaṇidhiṃ, sā panatthato taṇhānaṃ vasena saṅkhāresu ninnatā. " 1000291,185,326,2,5,1,28,3,Abhinivesan ti attānudiṭṭhiṃ. 1000292,185,326,6,9,1,64,3,Aniccadukkhādivasena sabbadhammatīraṇaṃ adhipaññādhammavipassanā. 1000293,185,326,10,14,1,49,4,Sārādānābhinivesan ti asāre sāraggahaṇavipallāsaṃ. 1000294,185,326,15,25,1,66,6,‘‘ Issarakuttādivasena loko samuppanno’’ ti abhiniveso sammohābhiniveso. 1000295,185,326,26,40,1,97,10,Keci pana‘‘ ahosiṃ nu kho ahamatītamaddhānantiādinā pavattasaṃsayāpatti sammohābhiniveso’’ ti vadanti. 1000296,185,326,41,44,1,47,3,Saṅkhāresu leṇatāṇabhāvaggahaṇaṃ ālayābhiniveso. 1000297,185,326,45,65,1,128,14,"‘‘ Ālayaratā ālayasamuditā’’ ti vacanato ālayo taṇhā, sāyeva cakkhādīsu rūpādīsu ca abhinivisanavasena pavattiyā {ālayābhiniveso}ti keci." 1000298,185,326,66,77,1,74,7,‘‘ Evaṃvidhā saṅkhārā paṭinissajjīyantī’’ ti pavattaṃ ñāṇaṃ paṭisaṅkhānupassanā. 1000299,185,326,78,89,1,116,10,"Vaṭṭato vigatattā vivaṭṭaṃ nibbānaṃ, tattha ārammaṇakaraṇasaṅkhātena anupassanena pavattiyā vivaṭṭānupassanā gotrabhu. " 1000300,185,326,90,95,1,62,5,Saṃyogābhinivesan ti saṃyujjanavasena saṅkhāresu abhinivisanaṃ. 1000301,185,326,96,103,1,54,5,"{Diṭṭhekaṭṭhe}ti diṭṭhiyā sahajātekaṭṭhe, pahānekaṭṭhe ca." 1000302,185,326,104,120,1,109,10,"‘‘ Oḷārike’’ ti uparimaggavajjhe kilese apekkhitvā vuttaṃ, aññathā dassanapahātabbāpi dutiyamaggavajjhehi oḷārikāti. " 1000303,185,326,121,129,1,65,6,"{Aṇusahagate}ti aṇubhūte, idaṃ heṭṭhimamaggavajjhe apekkhitvā vuttaṃ. " 1000304,185,326,130,133,1,34,2,{Sabbakilese}ti avasiṭṭhasabbakilese. 1000305,185,326,134,141,1,53,7,Na hi paṭhamādimaggehi pahīnā kilesā puna pahīyantīti. 1000306,185,327,2,4,1,25,2,Kakkhaḷattaṃ kaṭhinabhāvo. 1000307,185,327,5,7,1,22,2,Paggharaṇaṃ dravabhāvo. 1000308,185,327,8,20,1,95,10,"Lokiyavāyunā bhastassa viya yena taṃtaṃkalāpassa uddhumāyanaṃ, thambhabhāvo vā, taṃ vitthambhanaṃ. " 1000309,185,327,21,44,1,213,19,"Vijjamānepi kalāpantarabhūtānaṃ kalāpantarabhūtehi asamphuṭṭhabhāve, taṃtaṃbhūtavivittatā rūpapariyanto ākāsoti yesaṃ yo paricchedo, tehi so asamphuṭṭhova, aññathā bhūtānaṃ paricchedasabhāvo na siyā byāpībhāvāpattito . " 1000310,185,327,45,48,1,27,3,Abyāpitā hi asamphuṭṭhatāti. 1000311,185,327,49,58,1,76,7,"Yasmiṃ kalāpe bhūtānaṃ paricchedo, tehi asamphuṭṭhabhāvo asamphuṭṭhalakkhaṇaṃ. " 1000312,185,327,59,77,1,67,7,Tenāha bhagavā ākāsadhātuniddese‘‘ asamphuṭṭhaṃ catūhi mahābhūtehī’’ ti( dha. sa.637). 1000313,185,328,2,5,1,47,3,Virodhipaccayasannipāte visadisuppatti ruppanaṃ. 1000314,185,328,6,17,1,104,7,Cetanāpadhānattā saṅkhārakkhandhadhammānaṃ cetanāvasenetaṃ vuttaṃ‘‘ saṅkhārānaṃ abhisaṅkharaṇalakkhaṇan’’ ti. 1000315,185,328,18,40,1,136,12,"Tathā hi suttantabhājanīye saṅkhārakkhandhavibhaṅge‘‘ cakkhusamphassajā cetanā’’ tiādinā( vibha.92) cetanāva vibhattā, abhisaṅkharaṇalakkhaṇā ca cetanā. " 1000316,185,328,41,47,1,38,4,Yathāha‘‘ tattha katamo puññābhisaṅkhāro? 1000317,185,328,48,60,1,31,4,Kusalā cetanā kāmāvacarā’’ tiādi ( vibha.226). 1000318,185,328,61,63,1,23,2,Pharaṇaṃ savipphārikatā. 1000319,185,328,64,70,1,47,4,"{Assaddhiye}ti assaddhiyahetu, nimittatthe bhummaṃ. " 1000320,185,328,71,79,1,25,4,Esa nayo‘‘ kosajje’’ tiādīsu. 1000321,185,328,80,83,1,53,3,Vūpasamalakkhaṇan ti kāyacittapariḷāhūpasamalakkhaṇaṃ. 1000322,185,328,84,92,1,131,8,Līnuddhaccarahite adhicitte pavattamāne paggahaniggahasampahaṃsanesu abyāvaṭatāya ajjhupekkhanaṃ paṭisaṅkhānaṃ pakkhapātupacchedato. 1000323,185,329,2,19,1,228,16,"Musāvādādīnaṃ visaṃvādanādikiccatāya lūkhānaṃ apariggāhakānaṃ paṭipakkhabhāvato pariggāhikā sammāvācā siniddhabhāvato sampayuttadhamme, sammāvācāpaccayasubhāsitānaṃ sotārañca puggalaṃ pariggaṇhātīti sā pariggahalakkhaṇā sammāvācā. " 1000324,185,329,20,24,1,41,4,Kāyikakiriyā kiñci kattabbaṃ samuṭṭhāpeti. 1000325,185,329,25,41,1,178,15,"Sayañca samuṭṭhahanaṃ ghaṭanaṃ hotīti sammākammantasaṅkhātā virati samuṭṭhānalakkhaṇā daṭṭhabbā, sampayuttadhammānaṃ vā ukkhipanaṃ samuṭṭhāpanaṃ kāyikakiriyāya bhārukkhipanaṃ viya. " 1000326,185,329,42,53,1,92,9,"Jīvamānassa sattassa, sampayuttadhammānaṃ vā jīvitindriyavuttiyā, ājīvasseva vā suddhi vodānaṃ. " 1000327,185,329,54,62,1,91,8,Sasampayuttadhammassa cittassa saṃkilesapakkhe patituṃ adatvā sammadeva paggaṇhanaṃ paggaho. 1000328,185,330,2,19,1,73,10,‘ ‘ Saṅkhārā’’ ti idha cetanā adhippetāti vuttaṃ‘‘ saṅkhārānaṃ cetanālakkhaṇan’’ ti. 1000329,185,330,20,22,1,29,2,Namanaṃ ārammaṇābhimukhabhāvo. 1000330,185,330,23,25,1,19,2,Āyatanaṃ pavattanaṃ. 1000331,185,330,26,32,1,60,6,Āyatanānaṃ vasena hi āyasaṅkhātānaṃ cittacetasikānaṃ pavatti. 1000332,185,330,33,45,1,107,11,"Taṇhāya hetulakkhaṇan ti vaṭṭassa janakahetubhāvo, maggassa pana nibbānasampāpakattanti ayameva tesaṃ viseso. " 1000333,185,331,2,5,1,31,2,Tathalakkhaṇaṃ aviparītasabhāvo. 1000334,185,331,6,9,1,45,3,Ekaraso aññamaññānativattanaṃ anūnādhikabhāvo. 1000335,185,331,10,21,1,70,6,"Yuganaddhā samathavipassanāva,‘‘ saddhāpaññā paggahāvikkhepā’’ tipi vadanti. " 1000336,185,332,2,8,1,28,4,"Khiṇoti kileseti khayo, maggo. " 1000337,185,332,9,13,1,38,3,"Anuppādapariyosānatāya anuppādo, phalaṃ. " 1000338,185,332,14,16,1,24,2,Passaddhi kilesavūpasamo. 1000339,185,333,2,6,1,33,2,{Chandassā}ti kattukamyatāchandassa. 1000340,185,333,7,9,1,27,2,Mūlalakkhaṇaṃ patiṭṭhābhāvo. 1000341,185,333,10,14,1,78,4,Samuṭṭhāpanalakkhaṇaṃ ārammaṇapaṭipādakatāya sampayuttadhammānaṃ uppattihetutā. 1000342,185,333,15,27,1,66,7,"Samodhānaṃ visayādisannipātena gahetabbākāro, yā‘‘ saṅgatī’’ ti vuccati. " 1000343,185,333,28,37,1,65,8,"Samaṃ saha odahanti anena sampayuttadhammāti vā samodhānaṃ, phasso. " 1000344,185,333,38,42,1,44,4,Samosaranti sannipatanti etthāti samosaraṇaṃ. 1000345,185,333,43,53,1,102,10,Vedanāya vinā appavattamānā sampayuttadhammā vedanānubhavananimittaṃ samosaṭā viya hontīti evaṃ vuttaṃ. 1000346,185,333,54,60,1,67,6,Gopānasīnaṃ kūṭaṃ viya sampayuttānaṃ pāmokkhabhāvo pamukhalakkhaṇaṃ. 1000347,185,333,61,69,1,61,7,"Tato, tesaṃ vā sampayuttadhammānaṃ uttari padhānanti taduttari. " 1000348,185,333,70,74,1,27,4,Paññuttarā hi kusalā dhammā. 1000349,185,333,75,78,1,20,2,{Vimuttiyā}ti phalassa. 1000350,185,333,79,83,1,49,4,Tañhi sīlādiguṇasārassa paramukkaṃsabhāvena sāraṃ. 1000351,185,333,84,94,1,127,9,"Ayañca lakkhaṇavibhāgo chadhātupañcajhānaṅgādivasena taṃtaṃsuttapadānusārena, porāṇaṭṭhakathāya āgatanayena ca katoti daṭṭhabbaṃ. " 1000352,185,333,95,158,1,346,37,"Tathā hi vuttopi koci dhammo pariyāyantarappakāsanatthaṃ puna dassito, tato eva ca‘‘ chandamūlakā kusalā dhammā manasikārasamuṭṭhānā, phassasamodhānā, vedanāsamosaraṇā’’ ti,‘‘ paññuttarā kusalā dhammā’’ ti,‘‘ vimuttisāramidaṃ brahmacariyan’’ ti,‘‘ nibbānogadhañhi āvuso brahmacariyaṃ nibbānapariyosānan’’ ti ca suttapadānaṃ vasena‘‘ chandassa mūlalakkhaṇan’’ tiādi vuttaṃ. " 1000353,185,334,2,8,1,57,5,Tathadhammā nāma cattāri ariyasaccāni aviparītasabhāvattā. 1000354,185,334,9,11,1,21,2,Tathāni taṃsabhāvattā. 1000355,185,334,12,14,1,26,2,Avitathāni amusāsabhāvattā. 1000356,185,334,15,17,1,29,2,Anaññathāni aññākārarahitattā. 1000357,185,335,2,16,1,145,12,"{Jātipaccayasambhūtasamudāgataṭṭho}ti jātipaccayā sambhūtaṃ hutvā sahitassa attano paccayānurūpassa uddhaṃ uddhaṃ āgatabhāvo, anupavattatthoti attho. " 1000358,185,335,17,38,1,149,19,"Atha vā sambhūtaṭṭho ca samudāgataṭṭho ca sambhūtasamudāgataṭṭho, na jātito jarāmaraṇaṃ na hoti, na ca jātiṃ vinā aññato hotīti jātipaccayasambhūtaṭṭho. " 1000359,185,335,39,44,1,58,4,Itthañca jātito samudāgacchatīti jātipaccayasamudāgataṭṭho. 1000360,185,335,45,56,1,65,10,"Yā yā jāti yathā yathā paccayo hoti, tadanurūpaṃ pātubhāvoti attho. " 1000361,185,335,57,75,1,119,16,"Avijjāya saṅkhārānaṃ {paccayaṭṭho}ti etthāpi na avijjā saṅkhārānaṃ paccayo na hoti, na ca avijjaṃ vinā saṅkhārā uppajjanti. " 1000362,185,335,76,94,1,120,16,"Yā yā avijjā yesaṃ yesaṃ saṅkhārānaṃ yathā yathā paccayo hoti, ayaṃ avijjāya saṅkhārānaṃ paccayaṭṭho, paccayabhāvoti attho. " 1000363,185,336,2,8,1,38,5,Bhagavā taṃ jānāti passatīti sambandho. 1000364,185,336,9,12,1,16,2,{Tenā}ti bhagavatā. 1000365,185,336,13,16,1,30,3,Taṃ vibhajjamānanti yojetabbaṃ. 1000366,185,336,17,20,1,18,3,Tan ti rūpāyatanaṃ. 1000367,185,336,21,30,1,118,7,"{Iṭṭhāniṭṭhādī}ti ādi -saddena majjhattaṃ saṅgaṇhāti, tathā atītānāgatapaccuppannaparittaajjhattabahiddhātadubhayādibhedaṃ. " 1000368,185,336,31,63,1,204,19,"{Labbhamānakapadavasenā}ti‘‘ rūpāyatanaṃ diṭṭhaṃ saddāyatanaṃ sutaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ mutaṃ, sabbaṃ rūpaṃ manasā viññātan’’ ti( dha. sa.966) vacanato diṭṭhapadañca viññātapadañca rūpārammaṇe labbhati." 1000369,185,336,64,92,1,219,24,‘‘ Rūpārammaṇaṃ iṭṭhaṃ aniṭṭhaṃ majjhattaṃ parittaṃ atītaṃ anāgataṃ paccuppannaṃ ajjhattaṃ bahiddhā diṭṭhaṃ viññātaṃ rūpaṃ rūpāyatanaṃ rūpadhātu vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakan’’ ti evamādīhi anekehi nāmehi. 1000370,185,336,93,113,1,64,8,‘‘ Terasahi vārehī’’ ti rūpakaṇḍe( dha. sa.614 ādayo) āgate terasa niddesavāre sandhāyāha. 1000371,185,336,114,129,1,88,10,Ekekasmiñca vāre catunnaṃ catunnaṃ vavatthāpananayānaṃ vasena‘‘ dvipaññāsāya nayehī’’ ti āha. 1000372,185,336,130,135,1,55,4,"Tathameva aviparītadassitāya, appaṭivattiyadesanatāya ca. " 1000373,185,336,136,145,1,108,9,Jānāmi abbhaññāsin ti vattamānātītakālesu ñāṇappavattidassanena anāgatepi ñāṇappavatti vuttāyevāti daṭṭhabbā. 1000374,185,336,146,167,1,76,9,"Vidita -saddo anāmaṭṭhakālaviseso veditabbo,‘‘ diṭṭhaṃ sutaṃ mutan’’ tiādīsu( dha. sa.966) viya. " 1000375,185,336,168,174,1,45,5,Na {upaṭṭhāsī}ti attattaniyavasena na upagacchi. 1000376,185,336,175,192,1,127,15,"Yathā rūpārammaṇādayo dhammā yaṃsabhāvā yaṃpakārā ca, tathā ne passati jānāti gacchatīti {tathāgato}ti evaṃ padasambhavo veditabbo. " 1000377,185,336,193,211,1,117,13,"Keci pana‘‘ niruttinayena pisodarādipakkhepena vā dassī-saddassa lopaṃ, āgata-saddassa cāgamaṃ katvā tathāgato’’ ti vaṇṇenti. " 1000378,185,337,2,4,1,23,2,Niddosatāya anupavajjaṃ. 1000379,185,337,5,7,1,27,2,Pakkhipitabbābhāvena anūnaṃ. 1000380,185,337,8,10,1,27,2,Apanetabbābhāvena anadhikaṃ. 1000381,185,337,11,13,1,45,2,Atthabyañjanādisampattiyā sabbākāraparipuṇṇaṃ. 1000382,185,337,14,26,1,60,7,No {aññathā}ti‘‘ tathevā’’ ti vuttamevatthaṃ byatirekena sampādeti. 1000383,185,337,27,41,1,115,11,"Tena yadatthaṃ bhāsitaṃ, ekantena tadatthanipphādanato yathā bhāsitaṃ bhagavatā, tathevāti aviparītadesanataṃ dasseti." 1000384,185,337,42,59,1,93,13,‘‘ Gadattho’’ ti etena tathaṃ gadatīti tathāgatoti da -kārassa ta -kāro kato niruttinayenāti dasseti. 1000385,185,338,2,13,1,72,10,"Tathā gatamassāti tathāgato, gatanti ca kāyassa vācāya vā pavattīti attho. " 1000386,185,338,14,30,1,95,11,{Tathā}ti ca vutte yaṃtaṃ -saddānaṃ abyabhicārisambandhitāya‘‘ yathā’’ ti ayamattho upaṭṭhitoyeva hoti. 1000387,185,338,31,53,1,154,16,"Kāyavacīkiriyānañca aññamaññānulomena vacanicchāyaṃ, kāyassa vācā, vācāya ca kāyo sambandhībhāvena upatiṭṭhatīti imamatthaṃ dassento āha‘‘ bhagavato hī’’ tiādi. " 1000388,185,338,54,64,1,69,9,Imasmiṃ pana atthe tathāvāditāya {tathāgato}ti ayampi attho siddho hoti. 1000389,185,338,65,79,1,73,10,So pana pubbe pakārantarena dassitoti āha‘‘ evaṃ tathākāritāya tathāgato’’ ti. 1000390,185,339,2,30,1,119,18,"‘ ‘ Tiriyaṃ aparimāṇāsu lokadhātūsū’’ ti etena yadeke‘‘ tiriyaṃ viya upari adho ca santi lokadhātuyo’’ ti vadanti, taṃ paṭisedheti. " 1000391,185,339,31,42,1,69,6,"Desanāvilāsoyeva desanāvilāsamayo yathā‘‘ puññamayaṃ, dānamayan’’ tiādīsu. " 1000392,185,340,2,19,1,150,13,Upasagganipātānaṃ vācakasaddasannidhāne tadatthajotanabhāvena pavattanato gata-saddoyeva avagatatthaṃ atītatthañca vadatīti āha‘‘ gatoti avagato atīto’’ ti. 1000393,185,340,20,39,1,185,17,"Atha vā abhinīhārato paṭṭhāya yāva sambodhi, etthantare mahābodhiyānapaṭipattiyā hānaṭhānasaṃkilesanivattīnaṃ abhāvato yathā paṇidhānaṃ, tathā gato abhinīhārānurūpaṃ paṭipannoti tathāgato. " 1000394,185,340,40,60,1,177,18,"Atha vā mahiddhikatāya, paṭisambhidānaṃ ukkaṃsādhigamena anāvaraṇatāya ca katthaci paṭighātābhāvato yathā ruci, tathā kāyavacīcittānaṃ gatāni gamanāni pavattiyo etassāti tathāgato. " 1000395,185,340,61,79,1,140,16,"Yasmā ca loke vidhayuttagatapakāra-saddā samānatthā dissanti, tasmā yathā vidhā vipassīādayo bhagavanto, ayampi bhagavā tathā vidhoti tathāgato. " 1000396,185,340,80,90,1,67,10,Yathā yuttā ca te bhagavanto ayampi bhagavā tathā yuttoti tathāgato. 1000397,185,340,91,106,1,101,13,"Atha vā yasmā saccaṃ tacchaṃ tathanti ñāṇassetaṃ adhivacanaṃ, tasmā tathena ñāṇena āgatoti {tathāgato}ti. " 1000398,185,340,107,111,1,40,4,Evampi tathāgata-saddassa attho veditabbo– 1000399,185,341,2,9,1,28,5,"‘ ‘ Pahāya kāmādimale yathā gatā, " 1000400,185,342,2,4,1,26,2,Samādhiñāṇehi vipassiādayo; 1000401,185,343,2,5,1,29,3,"Mahesino sakyamunī jutindharo, " 1000402,185,344,2,6,1,29,4,Tathāgato tena tathāgato mato. 1000403,185,345,2,4,1,31,2,"Tathañca dhātāyatanādilakkhaṇaṃ, " 1000404,185,346,2,3,1,28,1,Sabhāvasāmaññavibhāgabhedato ; 1000405,185,347,2,5,1,28,3,"Sayambhuñāṇena jino samāgato, " 1000406,185,348,2,5,1,30,3,Tathāgato vuccati sakyapuṅgavo. 1000407,185,349,2,6,1,31,3,"Tathāni saccāni samantacakkhunā, " 1000408,185,350,2,6,1,30,4,Tathā idappaccayatā ca sabbaso; 1000409,185,351,2,5,1,28,3,"Anaññaneyyena yato vibhāvitā, " 1000410,185,352,2,6,1,29,4,Yāthāvato tena jino tathāgato. 1000411,185,353,2,5,1,26,2,"Anekabhedāsupi lokadhātusu, " 1000412,185,354,2,4,1,26,2,Jinassa rūpāyatanādigocare; 1000413,185,355,2,5,1,32,3,"Vicittabhedaṃ tathameva dassanaṃ, " 1000414,185,356,2,5,1,28,3,Tathāgato tena samantalocano. 1000415,185,357,2,7,1,33,5,"Yato ca dhammaṃ tathameva bhāsati, " 1000416,185,358,2,5,1,27,3,Karoti vācāyanuloma mattano; 1000417,185,359,2,6,1,31,4,"Guṇehi lokaṃ abhibhuyya iriyati, " 1000418,185,360,2,5,1,27,3,Tathāgato tenapi lokanāyako. 1000419,185,361,2,4,1,28,2,"Yathābhinīhāramato yathāruci, " 1000420,185,362,2,3,1,27,1,Pavattavācātanucittabhāvato ; 1000421,185,363,2,6,1,29,4,"Yathāvidhā yena purā mahesino, " 1000422,185,364,2,17,1,33,5,Tathāvidho tena jino tathāgato’’ ti.( itivu. aṭṭha.38); 1000423,185,365,2,4,1,27,2,Saṅgahagāthā mukhamattameva. 1000424,185,365,5,6,1,5,1,Kasmā? 1000425,185,365,7,12,1,74,5,Appamādapadaṃ viya sakaladhammapaṭipattiyā sabbabuddhaguṇānaṃ saṅgāhakattā. 1000426,185,365,13,20,1,27,3,Tenevāha‘‘ sabbākārenā’’ tiādi. 1000427,185,366,2,41,1,236,27,‘ ‘ Taṃ katamanti pucchatī’’ ti etena‘‘ katamañca taṃ bhikkhave’’ tiādivacanassa sāmaññato pucchābhāvo dassito avisesato hi tassa pucchāvisesabhāvañāpanatthaṃ mahāniddese āgatā sabbāva pucchā atthuddhāranayena dasseti‘‘ tattha pucchā nāmā’’ tiādinā. 1000428,185,366,42,59,1,86,11,"Tattha {tatthā}ti‘‘ taṃ katamanti pucchatī’’ ti ettha yadetaṃ sāmaññato pucchāvacanaṃ, tasmiṃ. " 1000429,185,367,2,9,1,42,7,Lakkhaṇan ti ñātuṃ icchito yo koci sabhāvo. 1000430,185,367,10,32,1,106,13,"‘‘ Aññātan’’ ti yena kenaci ñāṇena aññātabhāvamāha,‘‘ adiṭṭhan’’ ti dassanabhūtena ñāṇena paccakkhaṃ viya adiṭṭhataṃ." 1000431,185,367,33,75,1,179,18,"‘‘ Atulitan’’ ti ‘‘ ettakametan’’ ti tulanabhūtena atūlitataṃ,‘‘ atīritan’’ ti tīraṇabhūtena akatañāṇakiriyāsamāpanataṃ,‘‘ avibhūtan’’ ti ñāṇassa apākaṭabhāvaṃ,‘‘ avibhāvitan’’ ti ñāṇena apākaṭīkatabhāvaṃ. " 1000432,185,367,76,80,1,39,4,Adiṭṭhaṃ jotīyati etāyāti adiṭṭhajotanā. 1000433,185,367,81,88,1,78,6,"Diṭṭhaṃ saṃsandīyati etāyāti diṭṭhasaṃsandanā, sākacchāvasena vinicchayakaraṇaṃ. " 1000434,185,367,89,93,1,38,4,Vimati chijjati etāyāti vimaticchedanā. 1000435,185,367,94,97,1,30,3,Anumatiyā pucchā anumatipucchā. 1000436,185,367,98,121,1,90,14,‘‘ Taṃ kiṃ maññatha bhikkhave’’ tiādi pucchāya hi‘‘ kā tumhākaṃ anumatī’’ ti anumati pucchitā hoti. 1000437,185,367,122,125,1,33,2,{Kathetukamyatā}ti kathetukamyatāya. 1000438,185,368,2,20,1,106,13,"8. Saraseneva patanasabhāvassa antarā eva atīva pātanaṃ atipāto, saṇikaṃ patituṃ adatvā sīghaṃ pātananti attho. " 1000439,185,368,21,27,1,52,6,Atikkamma vā satthādīhi abhibhavitvā pātanaṃ atipāto. 1000440,185,368,28,31,1,22,2,{Satto}ti khandhasantāno. 1000441,185,368,32,35,1,23,3,Tattha hi sattapaññatti. 1000442,185,368,36,39,1,38,3,Jīvitindriyan ti rūpārūpajīvitindriyaṃ. 1000443,185,368,40,46,1,64,6,Rūpajīvitindriye hi vikopite itarampi taṃsambandhatāya vinassati. 1000444,185,368,47,72,1,146,19,"Kasmā panettha‘‘ pāṇassa atipāto, pāṇoti cettha vohārato satto’’ ti ca ekavacananiddeso kato, nanu niravasesānaṃ pāṇānaṃ atipātato virati idha adhippetā. " 1000445,185,368,73,96,1,91,8,Tathā hi vakkhati‘‘ sabbapāṇabhūtahitānukampīti sabbe pāṇabhūte’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.1. cūḷasīlavaṇṇanā) bahuvacananiddesanti? 1000446,185,368,97,114,1,192,14,"Saccametaṃ, pāṇabhāvasāmaññavasena panettha ekavacananiddeso kato, sabbasaddasannidhānena tattha puthuttaṃ viññāyamānamevāti sāmaññaniddesaṃ akatvā bhedavacanicchāvasena bahuvacananiddeso katoti . " 1000447,185,368,115,128,1,128,12,"Kiñca bhiyyosāmaññato saṃvarasamādānaṃ, tabbisesato saṃvarabhedoti imassa visesassa ñāpanatthaṃ ayaṃ vacanabhedo katoti veditabbo. " 1000448,185,368,129,146,1,193,15,"Yāya cetanāya vattamānassa jīvitindriyassa nissayabhūtesu mahābhūtesu upakkamakaraṇahetu taṃ mahābhūtappaccayā uppajjanakamahābhūtā nuppajjissanti, sā tādisappayogasamuṭṭhāpikā cetanā pāṇātipāto. " 1000449,185,368,147,158,1,93,11,Laddhupakkamāni hi bhūtāni itarabhūtāni viya na visadānīti samānajātiyānaṃ kāraṇaṃ na hontīti. 1000450,185,368,159,171,1,91,8,‘‘ Kāyavacīdvārānan’’ ti etena manodvāre pavattāya vadhakacetanāya pāṇātipātabhāvaṃ paṭikkhipati. 1000451,185,369,2,10,1,101,8,Payogavatthumahantatādīhi mahāsāvajjatā tehi paccayehi uppajjamānāya cetanāya balavabhāvato veditabbā. 1000452,185,369,11,25,1,167,14,Yathādhippetassa hi payogassa sahasā nipphādanavasena kiccasādhikāya bahukkhattuṃ pavattajavanehi laddhāsevanāya ca sanniṭṭhāpakacetanāya vasena payogassa mahantabhāvo. 1000453,185,369,26,42,1,135,16,Satipi kadāci khuddake ceva mahante ca pāṇe payogassa samabhāve mahantaṃ hanantassa cetanā tibbatarā uppajjatīti vatthussa mahantabhāvo. 1000454,185,369,43,49,1,47,6,Iti ubhayaṃ petaṃ cetanāya balavabhāveneva hoti. 1000455,185,369,50,67,1,172,16,"Tathā hi hantabbassa mahāguṇabhāvena tattha pavattaupakāracetanā viya khettavisesanibbattiyā apakāracetanāpi balavatī, tibbatarā ca uppajjatīti tassā mahāsāvajjatā daṭṭhabbā. " 1000456,185,369,68,76,1,122,8,Tasmā payogavatthuādipaccayānaṃ amahattepi mahāguṇatādipaccayehi cetanāya balavabhāvādivaseneva mahāsāvajjabhāvo veditabbo. 1000457,185,370,2,8,1,37,4,"Sambharīyanti etehīti sambhārā, aṅgāni. " 1000458,185,370,9,13,1,53,4,Tesu pāṇasaññitāvadhakacittāni pubbabhāgiyānipi honti. 1000459,185,370,14,16,1,34,2,Upakkamo vadhakacetanāsamuṭṭhāpito. 1000460,185,370,17,22,1,72,5,Pañcasambhāravatī pāṇātipātacetanāti sā pañcasambhāravinimuttā daṭṭhabbā. 1000461,185,370,23,27,1,54,4,Vijjāmayo mantaparijappanapayogo āthabbaṇikādīnaṃ viya. 1000462,185,370,28,32,1,53,4,Iddhimayo kammavipākajiddhimayo dāṭhākoṭakādīnaṃ viya. 1000463,185,370,33,37,1,33,3,Ativiya {papañco}ti atimahāvitthāro. 1000464,185,371,2,94,1,782,77,"Etthāha – khaṇe khaṇe nirujjhanasabhāvesu saṅkhāresu ko hanti, ko vā haññati, yadi cittacetasikasantāno, so arūpatāya na chedanabhedanādivasena vikopanasamattho, nāpi vikopanīyo, atha rūpasantāno, so acetanatāya kaṭṭhakaliṅgarūpamoti na tattha chedanādinā pāṇātipāto labbhati yathā matasarīre, payogopi pāṇātipātassa paharaṇappakārādi atītesu vā saṅkhāresu bhaveyya anāgatesu vā paccuppannesu vā, tattha na tāva atītānāgatesu sambhavati tesaṃ abhāvato, paccuppannesu ca saṅkhārānaṃ khaṇikattā saraseneva nirujjhanasabhāvatāya vināsābhimukhesu nippayojano payogo siyā, vināsassa ca kāraṇarahitattā na paharaṇappakārādipayogahetukaṃ maraṇaṃ, nirīhakatāya ca saṅkhārānaṃ kassa so payogo, khaṇikattā vadhādhippāyasamakālabhijjanakassa kiriyāpariyosānakālānavaṭṭhānato kassa vā pāṇātipātakammabaddhoti. " 1000465,185,372,2,22,1,271,17,"Vuccate – yathāvuttavadhakacetanāsahito saṅkhārānaṃ puñjo sattasaṅkhāto hantā, tena pavattitavadhakapayoganimittaṃ apagatusmāviññāṇajīvitindriyo matavohārappavattinibandho yathāvuttavadhappayogākaraṇe uppajjanāraho rūpārūpadhammasamūho haññati, kevalo vā cittacetasikasantāno. " 1000466,185,372,23,115,1,959,79,"Vadhappayogāvisayabhāvepi tassa pañcavokārabhave rūpasantānādhīnavuttitāya rūpasantāne parena payojitajīvitindriyupacchedakapayogavasena tannibbattivibandhakavisadisarūpuppattiyā vihate vicchedo hotīti na pāṇātipātassa asambhavo, nāpi ahetuko pāṇātipāto, na ca payogo nippayojano paccuppannesu saṅkhāresu katapayogavasena tadanantaraṃ uppajjanārahassa saṅkhārakalāpassa tathā anuppattito, khaṇikānaṃ saṅkhārānaṃ khaṇikamaraṇassa idha maraṇabhāvena anadhippetattā, santatimaraṇassa ca yathāvuttanayena sahetukabhāvato na ahetukaṃ maraṇaṃ, na ca katturahito pāṇātipātappayogo nirīhakesupi saṅkhāresu sannihitatāmattena upakārakesu attano anurūpaphaluppādananiyatesu kāraṇesu kattuvohārasiddhito yathā‘‘ padīpo pakāseti nisākaro candimā’’ ti ca, na ca kevalassa vadhādhippāyasahabhuno cittacetasikakalāpassa pāṇātipāto icchito santānavasena avaṭṭhitasseva paṭijānanato, santānavasena pavattamānānañca padīpādīnaṃ atthakiriyāsiddhi dissatīti attheva pāṇātipātena kammabaddho. " 1000467,185,372,116,121,1,58,5,Ayañca vicāro adinnādānādīsupi yathāsambhavaṃ vibhāvetabbo. 1000468,185,373,2,16,1,92,10,‘ ‘ Pahīnakālato paṭṭhāya viratovā’’ ti etena pahānahetukā idhādhippetā samucchedaviratīti dasseti. 1000469,185,373,17,29,1,144,12,Kammakkhayañāṇena hi pāṇātipātadussīlyassa pahīnattā bhagavā accantameva tato paṭiviratoti vuccati samucchedavasena pahānaviratīnaṃ adhippetattā. 1000470,185,373,30,63,1,429,31,"Kiñcāpi pahānaviramaṇānaṃ purimapacchimakālatā natthi, maggadhammānaṃ pana sammādiṭṭhiādīnaṃ sammāvācādīnañca paccayapaccayuppannabhāve apekkhite sahajātānampi paccayapaccayuppannabhāvena gahaṇaṃ purimapacchimabhāveneva hotīti gahaṇappavattiākāravasena paccayabhūtesu sammādiṭṭhiādīsu pahāyakadhammesu pahānakiriyāya purimakālavohāro, paccayuppannāsu ca viratīsu viramaṇakiriyāya aparakālavohāro ca hotīti evamettha attho daṭṭhabbo. " 1000471,185,373,64,71,1,65,6,"Pahānaṃ vā samucchedavasena, virati paṭippassaddhivasena yojetabbā. " 1000472,185,373,72,81,1,75,8,"Atha vā pāṇo atipātīyati etenāti pāṇātipāto, pāṇaghātahetubhūto dhammasamūho. " 1000473,185,373,82,84,1,9,2,Ko paneso? 1000474,185,373,85,87,1,41,2,Ahirikānottappadosamohavihiṃsādayo kilesā. 1000475,185,373,88,103,1,159,15,Te hi bhagavā ariyamaggena pahāya samugghāṭetvā pāṇātipātadussīlyato accantameva paṭiviratoti vuccati kilesesu pahīnesu kilesanimittassa kammassa anuppajjanato. 1000476,185,373,104,113,1,40,5,‘‘ Adinnādānaṃ pahāyā’’ tiādīsupi eseva nayo. 1000477,185,373,114,122,1,73,7,{Viratovā}ti avadhāraṇena tassā viratiyā kālādivasena apariyantataṃ dasseti. 1000478,185,373,123,136,1,108,11,"Yathā hi aññe samādinnaviratikāpi anavaṭṭhitacittatāya lābhajīvitādihetu samādānaṃ bhindanti, na evaṃ bhagavā. " 1000479,185,373,137,143,1,60,6,Bhagavā pana sabbaso pahīnapāṇātipātattā accantavirato evāti. 1000480,185,373,144,151,1,79,6,{Vītikkamissāmī}ti anavajjadhammehi vokiṇṇā antarantarā uppajjanakā dubbalākusalā. 1000481,185,373,152,180,1,149,19,"Yasmā pana kāyavacīpayogaṃ upalabhitvā‘‘ imassa kilesā uppannā’’ ti viññunā sakkā ñātuṃ, tasmā te iminā pariyāyena‘‘ cakkhusotaviññeyyā’’ ti vuttāti daṭṭhabbā. " 1000482,185,373,181,186,1,55,4,{Kāyikā}ti pāṇātipātādinipphādake balavākusale sandhāyāha. 1000483,185,374,2,5,1,36,3,Gottavasena laddhavohāroti sambandho. 1000484,185,374,6,14,1,95,8,Dīpetuṃ vaṭṭati brahmadattena bhāsitavaṇṇassa anusandhidassanavasena imissā desanāya āraddhattā. 1000485,185,374,15,17,1,16,2,Tatthāyaṃ dīpanā– 1000486,185,374,18,33,1,116,11,‘‘ pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato samaṇassa gotamassa sāvakasaṅgho nihitadaṇḍo nihitasattho’’ ti vitthāretabbaṃ. 1000487,185,374,34,41,1,47,6,Nanu ca dhammassāpi vaṇṇo brahmadattena bhāsito? 1000488,185,374,42,61,1,163,17,"Saccaṃ bhāsito, so pana sammāsambuddhapabhavattā, ariyasaṅghādhārattā ca dhammassa dhammānubhāvasiddhattā ca tesaṃ tadubhayadīpaneneva dīpito hotīti visuṃ na uddhaṭo. " 1000489,185,374,62,77,1,122,13,"Saddhammānubhāveneva hi bhagavā bhikkhusaṅgho ca pāṇātipātādippahānasamattho ahosi, desanā pana ādito paṭṭhāya evaṃ āgatāti. " 1000490,185,375,2,4,1,18,2,Etthāyaṃ adhippāyo– 1000491,185,375,5,39,1,229,25,"‘‘ atthi bhikkhave aññe ca dhammā’’ tiādinā anaññasādhāraṇe buddhaguṇe ārabbha upari desanaṃ vaḍḍhetukāmo bhagavā ādito paṭṭhāya‘‘ tathāgatassa vaṇṇaṃ vadamāno vadeyyā’’ tiādinā buddhaguṇavaseneva desanaṃ ārabhi, na bhikkhusaṅghavasenāti. " 1000492,185,375,40,53,1,99,12,"Esā hi bhagavato desanāya pakati, yaṃ ekaraseneva desanaṃ dassetuṃ labbhamānassāpi kassaci aggahaṇaṃ. " 1000493,185,375,54,63,1,67,9,Tathā hi rūpakaṇḍe dukādīsu tanniddesesu ca hadayavatthu na gahitaṃ. 1000494,185,375,64,68,1,49,4,Itaravatthūhi asamānagatikattā desanābhedo hotīti. 1000495,185,375,69,101,1,232,24,"Yathā hi cakkhuviññāṇādīni ekantato cakkhādinissayāni, na evaṃ manoviññāṇaṃ ekantena hadayavatthunissayaṃ, nissitavasena ca vatthudukādidesanā pavattā‘‘ atthi rūpaṃ cakkhuviññāṇassa vatthu, atthi rūpaṃ na cakkhuviññāṇassa vatthū’’ tiādinā. " 1000496,185,375,102,123,1,157,16,"Yampi ekantato hadayavatthunissayaṃ, tassa vasena‘‘ atthi rūpaṃ manoviññāṇassa vatthū’’ tiādinā dukādīsu vuccamānesupi na tadanurūpā ārammaṇadukādayo sambhavanti. " 1000497,185,375,124,150,1,168,21,"Na hi‘‘ atthi rūpaṃ manoviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ na manoviññāṇassa ārammaṇan’’ ti sakkā vattunti vatthārammaṇadukā bhinnagatikā siyunti na ekarasā desanā bhaveyyāti. " 1000498,185,375,151,182,1,217,22,"Tathā nikkhepakaṇḍe cittuppādavibhāgena avuccamānattā avitakkaavicārapadavissajjane‘‘ vicāro cā’’ ti vattuṃ na sakkāti avitakkavicāramattapadavissajjane labbhamānopi vitakko na uddhaṭo, aññathā‘‘ vitakko cā’’ ti vattabbaṃ siyā. " 1000499,185,376,2,15,1,132,9,Daṇḍanasaṅkhātassa daṇḍassa paraviheṭhanassa vivajjitabhāvadīpanatthaṃ daṇḍasatthānaṃ nikkhepavacananti āha‘‘ parūpaghātatthāyā’’ tiādi. 1000500,185,376,16,19,1,35,2,{Viheṭhanabhāvato}ti vihiṃsanabhāvato. 1000501,185,376,20,40,1,101,12,‘‘ Bhikkhusaṅghavasenāpi dīpetuṃ vaṭṭatī’’ ti vuttattā tampi ekadesena dīpento‘‘ yaṃ pana bhikkhū’’ tiādimāha. 1000502,185,377,2,10,1,60,6,{Lajjī}ti ettha vuttalajjāya ottappampi vuttamevāti daṭṭhabbaṃ. 1000503,185,377,11,20,1,72,8,"Na hi pāpajigucchanaṃ pāputtāsanarahitaṃ, pāpabhayaṃ vā alajjanaṃ atthīti. " 1000504,185,377,21,36,1,113,13,"Dhammagarutāya vā buddhānaṃ, dhammassa ca attādhīnattā attādhipatibhūtā lajjāva vuttā, na pana lokādhipati ottappaṃ." 1000505,185,377,37,58,1,97,12,"‘‘ Dayaṃ mettacittataṃ āpanno’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu dayā-saddo‘‘ dayāpanno’’ tiādīsu karuṇāya pavattatīti? " 1000506,185,377,59,78,1,140,16,"Saccametaṃ , ayaṃ pana dayā-saddo anurakkhaṇamatthaṃ antonītaṃ katvā pavattamāno mettāya karuṇāya ca pavattatīti idha mettāya pavattamāno vutto. " 1000507,185,377,79,100,1,130,17,"Midati siniyhatīti mettā, mettā etassa atthīti mettaṃ, mettaṃ cittaṃ etassāti mettacitto, tassa bhāvo mettacittatā, mettā icceva attho." 1000508,185,377,101,113,1,83,8,‘‘ Sabbapāṇabhūtahitānukampī’’ ti etena tassā viratiyā sattavasena apariyantataṃ dasseti. 1000509,185,377,114,117,1,20,2,{Pāṇabhūte}ti pāṇajāte. 1000510,185,377,118,121,1,25,2,{Anukampako}ti karuṇāyanako. 1000511,185,377,122,139,1,83,12,"Yasmā pana mettā karuṇāya visesapaccayo hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ tāya eva dayāpannatāyā’’ ti. " 1000512,185,377,140,151,1,92,10,"Evaṃ yehi dhammehi pāṇātipātā virati sampajjati, tehi lajjāmettākaruṇāhi samaṅgībhāvo dassito. " 1000513,185,377,152,170,1,141,16,"{Viharatī}ti evaṃbhūto hutvā ekasmiṃ iriyāpathe uppannaṃ dukkhaṃ aññena iriyāpathena vicchinditvā harati pavatteti, attabhāvaṃ vā yāpetīti attho. " 1000514,185,377,171,181,1,40,6,Tenevāha‘‘ iriyati yapeti yāpeti pāletī’’ ti. 1000515,185,378,2,15,1,141,12,"Ācārasīlamattakan ti sādhujanācārasīlamattakaṃ, tena indriyasaṃvarādiguṇehipi lokiyaputhujjano tathāgatassa vaṇṇaṃ vattuṃ na sakkotīti dasseti. " 1000516,185,378,16,23,1,77,7,Tathā hi indriyasaṃvarapaccayaparibhogasīlāni idha sīlakathāyaṃ na vibhattāni. 1000517,185,379,2,6,1,40,4,Parasaṃharaṇan ti parassa santakaharaṇaṃ. 1000518,185,379,7,14,1,38,6,"Theno vuccati coro, tassa bhāvo theyyaṃ. " 1000519,185,379,15,22,1,61,6,"Idhāpi khuddake parasantake appasāvajjaṃ, mahante mahāsāvajjaṃ. " 1000520,185,379,23,24,1,5,1,Kasmā? 1000521,185,379,25,41,1,144,14,"Payogamahantatāya, vatthuguṇānaṃ pana samabhāve sati kilesānaṃ upakkamānañca mudutāya appasāvajjaṃ, tibbatāya mahāsāvajjanti ayampi nayo yojetabbo. " 1000522,185,380,2,17,1,164,13,"{Sāhatthikādayo}ti ettha mantaparijappanena parasantakaharaṇaṃ vijjāmayo, vinā mantena kāyavacīpayogena parasantakassa ākaḍḍhanaṃ tādisaiddhānubhāvena iddhimayo payogo. " 1000523,185,381,2,13,1,40,6,Sesan ti ‘‘ pahāya paṭivirato’’ ti evamādikaṃ. 1000524,185,381,14,17,1,22,3,Tañhi pubbe vuttanayaṃ. 1000525,185,381,18,49,1,242,24,"Kiñcāpi nayidha sikkhāpadavohārena virati vuttā, ito aññesu pana suttapadesesu vinayābhidhammesu ca pavattavohārena viratiyo cetanā ca adhisīlasikkhādīnaṃ adhiṭṭhānabhāvato, tesu aññatarakoṭṭhāsabhāvato ca sikkhāpadanti āha‘‘ paṭhamasikkhāpade’’ ti. " 1000526,185,381,50,67,1,94,12,"Kāmañcettha‘‘ lajjī dayāpanno’’ ti na vuttaṃ, adhikāravasena pana atthato vā vuttamevāti veditabbaṃ. " 1000527,185,381,68,82,1,116,12,"Yathā hi lajjādayo pāṇātipātappahānassa visesappaccayo, evaṃ adinnādānappahānassāpīti, tasmā sāpi pāḷi ānetvā vattabbā. " 1000528,185,381,83,87,1,23,4,Eseva nayo ito paresupi. 1000529,185,381,88,113,1,126,15,"Atha vā‘‘ sucibhūtenā’’ ti etena hirottappādīhi samannāgamo, ahirikādīnañca pahānaṃ vuttamevāti‘‘ lajjī’’ tiādi na vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1000530,185,382,2,15,1,88,11,"Aseṭṭhacariyan ti aseṭṭhānaṃ hīnānaṃ, aseṭṭhaṃ vā lāmakaṃ nihīnaṃ vuttiṃ, methunanti attho." 1000531,185,382,16,25,1,43,5,‘‘ Brahmaṃ seṭṭhaṃ ācāran’’ ti methunaviratimāha. 1000532,185,382,26,84,1,308,35,"‘‘ Ārācārī methunā’’ ti etena‘‘ idha brāhmaṇa ekacco… pe… na heva kho mātugāmena saddhiṃ dvayaṃdvayasamāpattiṃ samāpajjati, apica kho mātugāmassa ucchādanaparimaddananhāpanasambāhanaṃ sādiyati, so taṃ assādeti, taṃ nikāmeti, tena ca vittiṃ āpajjatī’’ tiādinā( a. ni.7.50) vuttā sattavidhamethunasaṃyogāpi paṭivirati dassitāti daṭṭhabbā. " 1000533,185,382,85,96,1,167,10,"Idhāpi asaddhammasevanādhippāyena kāyadvārappavattā maggenamaggapaṭipattisamuṭṭhāpikā cetanā abrahmacariyaṃ, micchācāre pana agamanīyaṭṭhānavītikkamacetanāti yojetabbaṃ. " 1000534,185,382,97,108,1,97,10,"Tattha agamanīyaṭṭhānaṃ nāma purisānaṃ māturakkhitādayo dasa, dhanakkītādayo dasāti vīsati itthiyo. " 1000535,185,382,109,118,1,93,9,Itthīsu pana dasannaṃ dhanakkitādīnaṃ sārakkhasaparidaṇḍānañca vasena dvādasannaṃ aññe purisā. 1000536,185,382,119,125,1,58,5,"Guṇavirahite vippaṭipatti appasāvajjā, mahāguṇe mahāsāvajjā. " 1000537,185,382,126,143,1,157,14,"Guṇarahitepi ca abhibhavitvā pavatti mahāsāvajjā, ubhinnaṃ samānacchandabhāvepi kilesānaṃ upakkamānañca mudutāya appasāvajjā, tibbatāya mahāsāvajjāti veditabbā. " 1000538,185,382,144,150,1,61,5,"Tassa dve sambhārā sevetukāmatācittaṃ, maggenamaggapaṭipattīti. " 1000539,185,382,151,160,1,90,7,"Micchācāre pana agamanīyaṭṭhānatā, sevanācittaṃ maggenamaggapaṭipatti, sādiyanañcāti cattāro." 1000540,185,382,161,177,1,152,11,‘‘ Abhibhavitvā vītikkamane maggenamaggapaṭipattiadhivāsane satipi purimuppannasevanābhisandhipayogābhāvato abhibhuyyamānassa micchācāro na hotī’’ ti vadanti. 1000541,185,382,178,196,1,172,17,"Sevanācitte sati payogābhāvo na pamāṇaṃ itthiyā sevanāpayogassa yebhuyyena abhāvato, itthiyā puretaraṃ upaṭṭhāpitasevanācittāyapi micchācāro na siyāti āpajjati payogābhāvato. " 1000542,185,382,197,214,1,154,16,"Tasmā purisassa vasena ukkaṃsato cattāro vuttāti daṭṭhabbaṃ, aññathā itthiyā purisakiccakaraṇakāle purisassapi sevanāpayogābhāvato micchācāro na siyāti eke. " 1000543,185,382,215,231,1,122,13,"Idaṃ panettha sanniṭṭhānaṃ– attano ruciyā pavattitassa tayo, balakkārena pavattitassa tayo, anavasesaggahaṇena pana cattāroti. " 1000544,185,382,232,235,1,23,3,Eko payogo sāhatthikova. 1000545,185,383,2,15,1,52,5,9. Kammapathappattaṃ dassetuṃ‘‘ atthabhañjanako’’ ti vuttaṃ. 1000546,185,383,16,24,1,65,7,Vacīpayogo kāyapayogo {vā}ti musā -saddassa kiriyāpadhānataṃ dasseti. 1000547,185,383,25,29,1,48,4,Visaṃvādanādhippāyo pubbabhāgakkhaṇe taṅkhaṇe ca. 1000548,185,383,30,55,1,75,11,"Vuttañhi‘‘ pubbevassa hoti‘ musā bhaṇissan’ ti, bhaṇantassa hoti‘ musā bhaṇāmī’ ti’’( pārā.205). " 1000549,185,383,56,68,1,63,10,"Etañhi dvayaṃ aṅgabhūtaṃ, itaraṃ pana hotu vā mā vā, akāraṇametaṃ. " 1000550,185,383,69,73,1,21,2,{Assā}ti visaṃvādakassa . 1000551,185,383,74,85,1,86,10,"Yathāvuttaṃ payogabhūtaṃ musā vadati viññāpeti, samuṭṭhāpeti vā etāyāti cetanā musāvādo. " 1000552,185,384,2,25,1,192,17,"Purimanaye lakkhaṇassa abyāpitatāya, musā-saddassa ca visaṃvaditabbatthavācakattasambhavato paripuṇṇaṃ katvā musāvādalakkhaṇaṃ dassetuṃ‘‘ musāti abhūtaṃ atacchaṃ vatthū’’ tiādinā dutiyanayo āraddho. " 1000553,185,384,26,34,1,60,8,Imasmiñca naye musā vadīyati vuccati etāyāti cetanā musāvādo. 1000554,185,384,35,45,1,75,6,‘‘ Yamatthaṃ bhañjatī’’ ti vatthuvasena musāvādassa appasāvajjamahāsāvajjatamāha. 1000555,185,384,46,60,1,119,12,"Yassa atthaṃ bhañjati, tassa appaguṇatāya appasāvajjo, mahāguṇatāya mahāsāvajjoti adinnādāne viya guṇavasenāpi yojetabbaṃ. " 1000556,185,384,61,65,1,67,4,Kilesānaṃ mudutibbatāvasenāpi appasāvajjamahāsāvajjatā labbhatiyeva. 1000557,185,385,2,10,1,86,7,"Attano santakaṃ adātukāmatāya, pūraṇakathānayena ca visaṃvādanapurekkhārasseva musāvādo. " 1000558,185,385,11,20,1,57,8,Tattha pana cetanā balavatī na hotīti appasāvajjatā vuttā. 1000559,185,385,21,28,1,63,7,Appatāya ūnassa atthassa pūraṇavasena pavattā kathā pūraṇakathā. 1000560,185,386,2,8,1,44,4,"{Tajjo}ti tassāruppo, visaṃvādanānurūpoti attho." 1000561,185,386,9,17,1,33,4,‘‘ Vāyāmo’’ ti vāyāmasīsena payogamāha. 1000562,185,386,18,32,1,136,14,Visaṃvādanādhippāyena payoge katepi parena tasmiṃ atthe aviññāte visaṃvādanassa asijjhanato parassa tadatthavijānanaṃ eko sambhāro vutto. 1000563,185,386,33,47,1,94,10,Keci pana‘‘ abhūtavacanaṃ visaṃvādanacittaṃ parassa tadatthavijānananti tayo sambhārā’’ ti vadanti. 1000564,185,386,48,61,1,157,12,"Kiriyāsamuṭṭhāpakacetanākkhaṇeyeva musāvādakakammunā bajjhati sanniṭṭhāpakacetanāya nibbattattā, sacepi dandhatāya vicāretvā paro tamatthaṃ jānātīti adhippāyo." 1000565,185,387,2,37,1,145,18,"‘ ‘ Saccato thetato’’ tiādīsu( ma. ni.1.19) viya theta -saddo thirapariyāyo, thirabhāvo ca saccavāditāya adhikatattā kathāvasena veditabboti āha‘‘ thirakathoti attho’’ ti. " 1000566,185,387,38,63,1,171,21,"{Nathirakatho}ti yathā haliddirāgādayo anavaṭṭhitasabhāvatāya na thirā, evaṃ na thirā kathā yassa so na thirakathoti haliddirāgādayo yathā kathāya upamā honti, evaṃ yojetabbaṃ. " 1000567,185,387,64,73,1,36,5,Esa nayo‘‘ pāsāṇalekhā viyā’’ tiādīsupi. 1000568,185,388,2,32,1,81,11,"Saddhā ayati pavattati etthāti saddhāyo, saddhāyo eva saddhāyiko yathā‘‘ venayiko’’ ti ( a. ni.8.11; pārā.8). " 1000569,185,388,33,40,1,49,6,"Saddhāya vā ayitabbo saddhāyiko, saddheyyoti attho. " 1000570,185,388,41,45,1,46,4,Vattabbataṃ āpajjati visaṃvādanatoti adhippāyo. 1000571,185,389,2,6,1,40,4,Suññabhāvan ti pītivirahitatāya rittataṃ. 1000572,185,389,7,20,1,108,11,"Sā {pisuṇavācā}ti yāyaṃ yathāvuttā saddasabhāvā vācā, sā piyasuññakaraṇato pisuṇavācāti niruttinayena atthamāha. " 1000573,185,389,21,32,1,73,10,"Pisatīti vā pisuṇā, samagge satte avayavabhūte vagge bhinne karotīti attho. " 1000574,185,390,2,6,1,32,4,Pharusan ti sinehābhāvena lūkhaṃ. 1000575,185,390,7,13,1,60,5,Sayampi {pharusā}ti domanassasamuṭṭhitattā sabhāvenapi kakkasā. 1000576,185,390,14,25,1,95,10,"Ettha ca pharusaṃ karotīti phalūpacārena, pharusayatīti vā vācāya pharusa-saddappavatti veditabbā. " 1000577,185,390,26,41,1,138,12,"Sayampi {pharusā}ti paresaṃ mammacchedavasena pavattiyā ekantaniṭṭhuratāya sabhāvena, kāraṇavohārena ca vācāya pharusa-saddappavatti daṭṭhabbā. " 1000578,185,390,42,46,1,27,4,Tatoyeva ca neva kaṇṇasukhā. 1000579,185,390,47,50,1,31,3,Atthavipannatāya na hadayaṅgamā. 1000580,185,391,2,27,1,179,20,Yena samphaṃ {palapatī}ti yena palāpasaṅkhātena niratthakavacanena sukhaṃ hitañca phalati vidarati vināsetīti‘‘ samphan’’ ti laddhanāmaṃ attano paresañca anupakārakaṃ yaṃ kiñci palapati. 1000581,185,392,2,14,1,101,9,"{Saṃkiliṭṭhacittassā}ti lobhena dosena vā vibādhitacittassa, upatāpitacittassa vā, dūsitacittassāti attho. " 1000582,185,392,15,20,1,41,5,Cetanā pisuṇavācā pisuṇaṃ vadanti etāyāti. 1000583,185,392,21,36,1,110,12,"Yassa yato bhedaṃ karoti, tesu abhinnesu appasāvajjaṃ, bhinnesu mahāsāvajjaṃ, tathā kilesānaṃ mudutibbatāvisesesu. " 1000584,185,393,2,29,1,145,19,"Yassa pesuññaṃ upasaṃharati, so bhijjatu vā mā vā, tassa atthassa viññāpanameva pamāṇanti āha‘‘ tadatthavijānanan’’ ti, kammapathappatti pana bhinne eva. " 1000585,185,394,2,9,1,54,5,"{Anuppadātā}ti anubalappadātā, anuvattanavasena vā padātā. " 1000586,185,394,10,14,1,32,4,Kassa pana anuvattanaṃ padānañca? 1000587,185,394,15,29,1,46,6,‘‘ Sahitānan’’ ti vuttattā‘‘ sandhānassā’’ ti viññāyati. 1000588,185,394,30,37,1,29,3,Tenevāha‘‘ sandhānānuppadātā’’ ti. 1000589,185,394,38,60,1,127,16,"Yasmā pana anuvattanavasena sandhānassa padānaṃ ādhānaṃ, rakkhaṇaṃ vā daḷhīkaraṇaṃ hoti, tena vuttaṃ‘‘ daḷhīkammaṃ kattāti attho’’ ti. " 1000590,185,394,61,67,1,39,4,"Āramanti etthāti ārāmo, ramitabbaṭṭhānaṃ . " 1000591,185,394,68,87,1,101,13,"Yasmā pana ākārena vināpi ayamevattho labbhati, tasmā vuttaṃ‘‘ samaggarāmotipi pāḷi, ayamevettha attho’’ ti. " 1000592,185,395,2,16,1,118,13,"Mammāni viya mammāni, yesu pharusavācāya chupitamattesu duṭṭhārūsu viya ghaṭṭitesu cittaṃ adhimattaṃ dukkhappattaṃ hoti. " 1000593,185,395,17,20,1,14,3,Kāni pana tāni? 1000594,185,395,21,23,1,24,2,Jātiādīni akkosavatthūni. 1000595,185,395,24,34,1,66,8,"Tāni chijjanti, bhijjanti vā yena kāyavacīpayogena, so mammacchedako. " 1000596,185,395,35,41,1,58,6,Ekantena pharusacetanā pharusavācā pharusaṃ vadati etāyāti. 1000597,185,395,42,46,1,36,4,Kathaṃ pana ekantapharusacetanā hoti? 1000598,185,395,47,48,1,15,1,Duṭṭhacittatāya. 1000599,185,395,49,54,1,53,4,{Tassā}ti ekantapharusacetanāya eva pharusavācābhāvassa. 1000600,185,395,55,58,1,43,3,Mammacchedako savanapharusatāyāti adhippāyo. 1000601,185,395,59,72,1,91,11,"Cittasaṇhatāya pharusavācā na hoti kammapatha’ ppattattā, kammabhāvaṃ pana na sakkā vāretunti. " 1000602,185,395,73,89,1,126,12,Evaṃ anvayavasena cetanāpharusatāya pharusavācaṃ sādhetvā idāni tameva paṭipakkhanayena sādhetuṃ‘‘ vacanasaṇhatāyā’’ tiādi vuttaṃ. 1000603,185,395,90,93,1,14,2,Sā pharusavācā . 1000604,185,395,94,98,1,19,4,Yan ti yaṃ puggalaṃ. 1000605,185,395,99,110,1,95,9,"Etthāpi kammapathabhāvaṃ appattā appasāvajjā, itarā mahāsāvajjā, tathā kilesānaṃ mudutibbatābhāve. " 1000606,185,395,111,138,1,123,17,"Keci pana‘‘ yaṃ uddissa pharusavācā payujjanti, tassa sammukhāva sīsaṃ etī’’ ti, eke‘‘ parammukhāpi pharusavācā hotiyevā’’ ti vadanti. " 1000607,185,395,139,159,1,141,16,"Tatthāyamadhippāyo yutto siyā– sammukhā payoge agāravādīnaṃ balavabhāvato siyā cetanā balavatī, parassa ca tadatthajānanaṃ, na tathā asammukhāti. " 1000608,185,395,160,182,1,138,17,"Yathā pana akkosite mate āḷahane katā khamanā upavādantarāyaṃ nivatteti, evaṃ‘‘ parammukhā payuttāpi pharusavācā hotiyevā’’ ti sakkā viññātunti. " 1000609,185,395,183,190,1,67,6,"Kupitacittan ti akkosādhippāyeneva kupitacittaṃ, na maraṇādhippāyena. " 1000610,185,395,191,197,1,53,6,Maraṇādhippāyena hi cittakope sati byāpādoyeva hotīti. 1000611,185,395,198,200,1,7,1,{Etthā}ti– 1000612,185,396,2,10,1,40,6,"‘ ‘ Nelaṅgo setapacchādo, ekāro vattatī ratho; " 1000613,185,397,2,25,1,47,6,"Anīghaṃ passa āyantaṃ, chinnasotaṃ abandhanan’’ ti.( saṃ. ni.4.347; udā.65); " 1000614,185,398,2,4,1,14,2,Imissā gāthāya. 1000615,185,398,5,13,1,30,4,Sīlañhettha‘‘ nelaṅgan’’ ti vuttaṃ. 1000616,185,398,14,36,1,72,9,Tenevāha citto gahapati‘‘ nelaṅganti kho bhante sīlānametaṃ adhivacanan’’ ti( saṃ. ni.4.347). 1000617,185,398,37,41,1,30,3,{Sukumārā}ti apharusatāya mudukā. 1000618,185,398,42,57,1,77,10,{Purassā}ti ettha pura -saddo tannivāsīvācako daṭṭhabbo‘‘ gāmo āgato’’ tiādīsu viya. 1000619,185,398,58,65,1,25,3,Tenevāha‘‘ nagaravāsīnan’’ ti. 1000620,185,398,66,70,1,32,4,Manaṃ appāyati vaḍḍhetīti manāpā. 1000621,185,398,71,79,1,30,4,Tena vuttaṃ‘‘ cittavuḍḍhikarā’’ ti. 1000622,185,398,80,83,1,31,3,Āsevanaṃ bhāvanaṃ bahulīkaraṇaṃ. 1000623,185,398,84,100,1,145,13,"Yaṃ gāhayituṃ pavattito, tena aggahite appasāvajjo gahite mahāsāvajjoti, idhāpi kilesānaṃ mudutibbatāvasenāpi appasāvajjamahāsāvajjatā labbhatiyeva." 1000624,185,399,2,11,1,61,6,‘ ‘ Kālavādī’’ tiādi samphappalāpā paṭiviratassa paṭipattidassanaṃ. 1000625,185,399,12,22,1,72,6,Yathā hi‘‘ pāṇātipātā paṭivirato’’ tiādi pāṇātipātappahānapaṭipattidassanaṃ. 1000626,185,399,23,36,1,72,9,‘‘ Pāṇātipātaṃ pahāya viharatī’’ ti hi vutte kathaṃ pāṇātipātappahānaṃ hotīti? 1000627,185,399,37,84,1,267,29,"Apekkhāsabbhāvato‘‘ pāṇātipātā paṭivirato hotī’’ ti vuttaṃ, sā pana virati kathanti āha‘‘ nihitadaṇḍo nihitasattho’’ ti, tañca daṇḍasatthanidhānaṃ kathanti vuttaṃ‘‘ lajjī’’ tiādi, evaṃ uttaruttaraṃ purimassa purimassa upāyasandassanaṃ, tathā adinnādānādīsu yathāsambhavaṃ yojetabbaṃ. " 1000628,185,399,85,96,1,74,7,Tena vuttaṃ‘‘ kālavādītiādi samphappalāpā paṭiviratassa paṭipattidassanan’’ ti. 1000629,185,399,97,119,1,175,17,"Atthasañhitāpi hi vācā ayuttakālappayogena atthāvahā na siyāti anatthaviññāpanavācaṃ anulometi, tasmā samphappalāpaṃ pajahantena akālavāditā parivajjetabbāti vuttaṃ‘‘ kālavādī’’ ti. " 1000630,185,399,120,132,1,83,8,Kālena vadantenāpi ubhayānatthasādhanato abhūtaṃ parivajjetabbanti āha‘‘ bhūtavādī’’ ti. 1000631,185,399,133,148,1,101,10,"Bhūtañca vadantena yaṃ idhalokaparalokahitasampādakaṃ, tadeva vattabbanti dassetuṃ‘‘ atthavādī’’ ti vuttaṃ. " 1000632,185,399,149,167,1,129,13,"Atthaṃ vadantenāpi na lokiyadhammasannissitameva vattabbaṃ, atha kho lokuttaradhammasannissitaṃ pīti dassetuṃ‘‘ dhammavādī’’ ti vuttaṃ. " 1000633,185,399,168,183,1,83,10,"Yathā ca attho lokuttaradhammasannissito hoti, taṃ dassanatthaṃ‘‘ vinayavādī’’ ti vuttaṃ. " 1000634,185,399,184,206,1,288,21,"Pātimokkhasaṃvaro satisaṃvaro ñāṇasaṃvaro khantisaṃvaro vīriyasaṃvaroti hi pañcannaṃ saṃvarānaṃ, tadaṅgavinayo vikkhambhanavinayo samucchedavinayo paṭippassaddhivinayo nissaraṇavinayoti pañcannaṃ vinayānañca vasena vuccamāno attho nibbānādhigamahetubhāvato lokuttaradhammasannissito hotīti. " 1000635,185,400,2,26,1,141,18,"Evaṃ guṇavisesayutto ca attho vuccamāno desanākosalle sati sobhati, kiccakaro ca hoti, nāññathāti dassetuṃ‘‘ nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā’’ ti vuttaṃ. " 1000636,185,400,27,37,1,53,6,Idāni taṃ desanākosallaṃ vibhāvetuṃ‘‘ kālenā’’ tiādimāha. 1000637,185,400,38,67,1,362,24,Ajjhāsayaṭṭhuppattīnaṃ pucchāya ca vasena otiṇṇe desanāvisaye ekaṃsādibyākaraṇavibhāgaṃ sallakkhetvā ṭhapanāhetudāharaṇasaṃsandanāni taṃtaṃkālānurūpaṃ vibhāventiyā parimitaparicchinnarūpāya vipulataragambhīrudārapahūtatthavitthārasaṅgāhakāya desanāya pare yathājjhāsayaṃ paramatthasiddhiyaṃ patiṭṭhāpento‘‘ desanākusalo’’ ti vuccatīti evamettha atthayojanā veditabbā. 1000638,185,401,2,33,1,282,21,"10. Evaṃ paṭipāṭiyā satta mūlasikkhāpadāni vibhajitvā satipi abhijjhādippahānassa saṃvarasīlasikkhāsaṅgahe upariguṇasaṅgahato, lokiyaputhujjanāvisayato ca uttaradesanāya saṅgaṇhituṃ taṃ pariharitvā pacurajanapākaṭaṃ ācārasīlameva vibhajanto bhagavā‘‘ bījagāmabhūtagāmasamārambhā’’ tiādimāha. " 1000639,185,401,34,38,1,20,3,Tattha {gāmo}ti samūho. 1000640,185,401,39,83,1,364,35,"Nanu ca rukkhādayo cittarahitatāya na jīvā, cittarahitatā ca paripphandābhāvato , chinne viruhanato, visadisajātikabhāvato, catuyoniappariyāpannato ca veditabbā, vuḍḍhi pana pavāḷasilālavaṇānampi vijjatīti na tesaṃ jīvabhāve kāraṇaṃ, visayaggahaṇañca parikappanāmattaṃ supanaṃ viya ciñcādīnaṃ, tathā dohaḷādayo, tattha kasmā bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirati icchitāti? " 1000641,185,401,84,88,1,46,3,"Samaṇasāruppato, sannissitasattānurakkhaṇato ca. " 1000642,185,401,89,105,1,61,7,Tenevāha‘‘ jīvasaññino hi moghapurisā manussā rukkhasmin’’ tiādi( pāci.89). 1000643,185,401,106,112,1,61,5,{Nīlatiṇarukkhādikassā}ti allatiṇassa ceva allarukkhādikassa ca. 1000644,185,401,113,117,1,42,4,Ādi -saddena osadhigacchalatādayo veditabbā. 1000645,185,402,2,15,1,90,11,"Ekaṃ bhattaṃ ekabhattaṃ, taṃ assa atthīti ekabhattiko, ekasmiṃ divase ekavārameva bhuñjanako. " 1000646,185,402,16,26,1,65,6,Tayidaṃ rattibhojanopi siyāti tannivattanatthamāha‘‘ rattūparato’’ ti. 1000647,185,402,27,40,1,96,9,Evampi aparaṇhabhojīpi siyā ekabhattikoti tadāsaṅkānivattanatthaṃ‘‘ virato vikālabhojanā’’ ti vuttaṃ. 1000648,185,402,41,56,1,107,12,"Aruṇuggamanato paṭṭhāya yāva majjhanhikā, ayaṃ buddhānaṃ āciṇṇasamāciṇṇo bhojanassa kālo nāma, tadañño vikālo. " 1000649,185,402,57,70,1,87,9,Aṭṭhakathāyaṃ pana dutiyapadena rattibhojanassa paṭikkhittattā aparaṇho‘‘ vikālo’’ ti vutto. 1000650,185,403,2,51,1,164,16,"Saṅkhepato ‘‘ sabbapāpassa akaraṇan’’ tiādi( dī. ni.2.90; dha. pa.183; netti.30,50,116,124) nayappavattaṃ bhagavato sāsanaṃ accantachandarāgappavattito naccādīnaṃ dassanaṃ na anulometīti āha‘‘ sāsanassa ananulomattā’’ ti. " 1000651,185,403,52,74,1,170,16,"Attanā payojiyamānaṃ, parehi payojāpiyamānañca naccaṃ naccabhāvasāmaññato pāḷiyaṃ ekeneva nacca-saddena gahitaṃ, tathā gītavādita-saddena cāti āha‘‘ naccananaccāpanādivasenā’’ ti. " 1000652,185,403,75,79,1,53,4,Ādi -saddena gāyanagāyāpanavādanavādāpanāni saṅgaṇhāti. 1000653,185,403,80,85,1,56,5,Dassanena cettha savanampi saṅgahitaṃ virūpekasesanayena. 1000654,185,403,86,99,1,107,9,Ālocanasabhāvatāya vā pañcannaṃ viññāṇānaṃ savanakiriyāyapi dassanasaṅkhepasabbhāvato‘‘ dassanā’’ icceva vuttaṃ. 1000655,185,403,100,113,1,75,9,Avisūkabhūtassa gītassa savanaṃ kadāci vaṭṭatīti āha‘‘ visūkabhūtā dassanā’’ ti. 1000656,185,403,114,142,1,134,14,"Tathā hi vuttaṃ paramatthajotikāya khuddakapāṭhaṭṭhakathāya( khu. pā. aṭṭha. pacchimapañcasikkhāpadavaṇṇanā)‘‘ dhammūpasaṃhitampi cettha gītaṃ vaṭṭati, gītūpasaṃhito dhammo na vaṭṭatī’’ ti. " 1000657,185,404,2,14,1,68,8,"{Uccā}ti uccasaddena samānatthaṃ ekaṃ saddantaraṃ, seti etthāti sayanaṃ. " 1000658,185,404,15,29,1,100,8,"Uccāsayanaṃ mahāsayanañca samaṇasārupparahitaṃ adhippetanti āha‘‘ pamāṇātikkantaṃ, akappiyattharaṇan’’ ti . " 1000659,185,404,30,34,1,53,4,Āsandādiāsanañcettha sayanena saṅgahitanti daṭṭhabbaṃ. 1000660,185,404,35,59,1,181,18,"Yasmā pana ādhāre paṭikkhitte tadādhārakiriyā paṭikkhittāva hoti, tasmā‘‘ uccāsayanamahāsayanā’’ icceva vuttaṃ, atthato pana tadupabhogabhūta nisajjānipajjanehi virati dassitāti daṭṭhabbā. " 1000661,185,404,60,97,1,120,12,Uccāsayanasayanamahāsayanasayanāti vā etasmiṃ atthe ekasesanayena ayaṃ niddeso kato yathā‘‘ nāmarūpapaccayā saḷāyatanan’’ ti( ma. ni.3.126; saṃ. ni.2.1; udā.1). 1000662,185,404,98,104,1,82,6,Āsanakiriyāpubbakattā sayanakiriyāya sayanaggahaṇeneva āsanaṃ gahitanti veditabbaṃ. 1000663,185,405,2,20,1,114,13,"Aññehi gāhāpane upanikkhittasādiyane ca paṭiggahaṇattho labbhatīti āha‘‘ na uggaṇhāpeti, na upanikkhittaṃ sādīyatī’’ ti. " 1000664,185,405,21,28,1,50,7,Atha vā tividhaṃ paṭiggahaṇaṃ kāyena vācāya manasā. 1000665,185,405,29,64,1,221,24,"Tattha kāyena paṭiggahaṇaṃ uggaṇhanaṃ, vācāya paṭiggahaṇaṃ uggahāpanaṃ, manasā paṭiggahaṇaṃ sādiyananti tividhampi paṭiggahaṇaṃ sāmaññaniddesena, ekasesanayena vā gahetvā‘‘ paṭiggahaṇā’’ ti vuttanti āha‘‘ neva naṃ uggaṇhātī’’ tiādi. " 1000666,185,405,65,73,1,42,4,Esa nayo‘‘ āmakadhaññapaṭiggahaṇā’’ tiādīsupi. 1000667,185,405,74,83,1,74,5,Nīvārādiupadhaññassa sāliyādimūladhaññantogadhattā vuttaṃ‘‘ sattavidhassā’’ ti. 1000668,185,405,84,136,1,238,29,"‘‘ Anujānāmi bhikkhave pañca vasāni bhesajjāni acchavasaṃ macchavasaṃ susukāvasaṃ sūkaravasaṃ gadrabhavasan’’ ti( mahāva.262) vuttattā idaṃ odissa anuññātaṃ nāma, tassa pana‘‘ kāle paṭiggahitan’’ ti( mahāva.262) vuttattā paṭiggahaṇaṃ vaṭṭatīti āha‘‘ aññatra odissa anuññātā’’ ti. " 1000669,185,406,2,5,1,20,2,{Akkamatī}ti nippīḷeti. 1000670,185,406,6,9,1,31,3,Pubbabhāge akkamatīti sambandho. 1000671,185,406,10,14,1,44,4,Hadayan ti nāḷiādimānabhājanānaṃ abbhantaraṃ. 1000672,185,406,15,25,1,74,8,"Tilādīnaṃ nāḷiādīhi minanakāle ussāpitasikhāyeva sikhā, tassā bhedo hāpanaṃ. " 1000673,185,406,26,32,1,45,4,"{Kecī}ti sārasamāsācariyā, uttaravihāravāsino ca. " 1000674,185,407,2,9,1,63,5,"{Vadho}ti muṭṭhippahārakasātāḷanādīhi hiṃsanaṃ, viheṭhananti attho. " 1000675,185,407,10,27,1,72,8,Viheṭhanatthopi hi vadhasaddo dissati‘‘ attānaṃ vadhitvā vadhitvā’’ tiādīsu( pāci.880). 1000676,185,407,28,55,1,326,24,"Yathā hi appaṭiggahabhāvasāmaññe satipi pabbajitehi appaṭiggahitabbavatthuvisesabhāvasandassanatthaṃ itthikumāridāsidāsādayo vibhāgena vuttā , evaṃ parassaharaṇabhāvato adinnādānabhāvasāmaññe satipi tulākūṭādayo adinnādānavisesabhāvadassanatthaṃ vibhāgena vuttā, na evaṃ pāṇātipātapariyāyassa vadhassa punaggahaṇe payojanaṃ atthi." 1000677,185,407,56,81,1,113,15,"‘‘ Tattha sayaṅkāro, idha paraṃkāro’’ ti ca na sakkā vattuṃ‘‘ kāyavacīpayogasamuṭṭhāpikā cetanā chappayogā’’ ti ca vuttattā. " 1000678,185,407,82,86,1,38,4,Tasmā yathāvuttoyeva attho sundarataro. 1000679,185,407,87,107,1,128,15,"Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ vadhoti māraṇan’’ ti vuttaṃ, tampi pothanameva sandhāyāti ca sakkā viññātuṃ māraṇa-saddassa vihiṃsanepi dissanato. " 1000680,185,408,2,24,1,96,11,{Ettāvatā}ti ‘‘ pāṇātipātaṃ pahāyā’’ tiādinā‘‘ chedana… pe… sahasākārā paṭivirato’’ ti etaparimāṇena pāṭhena. 1000681,185,408,25,35,1,124,10,Antarābhedaṃ aggahetvā pāḷiyaṃ āgatanayena chabbīsatisikkhāpadasaṅgahaṃ yebhuyyena sikkhāpadānaṃ avibhattattā cūḷasīlaṃ nāma. 1000682,185,408,36,44,1,66,7,"Desanāvasena hi idha cūḷamajjhimādibhāvo adhippeto, na dhammavasena. " 1000683,185,408,45,56,1,107,10,Tathā hi idha saṅkhittena uddiṭṭhānaṃ sikkhāpadānaṃ avibhattānaṃ vibhajanavasena majjhimasīladesanā pavattā. 1000684,185,408,57,65,1,37,4,Tenevāha‘‘ majjhimasīlaṃ vitthārento’’ ti. 1000685,185,409,2,4,1,24,2,Cūḷasīlavaṇṇanā niṭṭhitā. 1000686,185,410,2,2,1,19,1,Majjhimasīlavaṇṇanā 1000687,185,411,2,11,1,32,4,11. Tattha {yathā}ti opammatthe nipāto. 1000688,185,411,12,15,1,18,2,{Vā}ti vikappanatthe. 1000689,185,411,16,19,1,20,2,{Panā}ti vacanālaṅkāre. 1000690,185,411,20,23,1,10,2,{Eke}ti aññe. 1000691,185,411,24,28,1,32,3,{Bhonto}ti sādhūnaṃ piyasamudāhāro. 1000692,185,411,29,56,1,75,14,"Sādhavo hi pare‘‘ bhonto’’ ti vā,‘‘ devānaṃ piyā’’ ti vā‘‘ āyasmanto’’ ti vā samālapanti. " 1000693,185,411,57,62,1,34,5,Yaṃ kiñci pabbajjaṃ upagatā samaṇā. 1000694,185,411,63,65,1,20,2,Jātimattena brāhmaṇā. 1000695,185,411,66,123,1,450,47,"Idaṃ vuttaṃ hoti– ussāhaṃ katvā mama vaṇṇaṃ vadamānopi puthujjano‘‘ pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato’’ tiādinā parānuddesikanayena vā yathā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇabhāvaṃ paṭijānamānā, parehi ca tathāsambhāviyamānā tadanurūpapaṭipattiṃ ajānanato, asamatthato ca na abhisambhuṇanti, na evamayaṃ, ayaṃ pana samaṇo gotamo sabbathāpi samaṇasāruppapaṭipadaṃ pūresiyevāti evaṃ aññuddesikanayena vā sabbathāpi ācārasīlamattameva vadeyyuṃ, na taduttarinti. " 1000696,185,412,2,10,1,122,7,Bījagāmabhūtagāmasamārambhapade saddakkamena appadhānabhūtopi bījagāmabhūtagāmo niddisitabbatāya padhānabhāvaṃ paṭilabhati. 1000697,185,412,11,25,1,71,10,Añño hi saddakkamo añño atthakkamoti āha‘‘ katamo so bījagāmabhūtagāmo’’ ti. 1000698,185,412,26,33,1,62,6,Tasmiñhi vibhatte tabbisayatāya samārambhopi vibhattova hotīti . 1000699,185,412,34,42,1,33,4,Tenevāha bhagavā‘‘ mūlabījan’’ tiādi. 1000700,185,412,43,51,1,57,7,"Mūlameva bījaṃ mūlabījaṃ, mūlaṃ bījaṃ etassātipi mūlabījaṃ. " 1000701,185,412,52,55,1,19,3,Sesesupi eseva nayo. 1000702,185,412,56,59,1,24,3,Phaḷubījan ti pabbabījaṃ. 1000703,185,412,60,84,1,228,20,Paccayantarasamavāye sadisaphaluppattiyā visesakāraṇabhāvato viruhaṇasamatthe sāraphale niruḷho bīja -saddo tadatthasaṃsiddhiyā mūlādīsupi kesuci pavattatīti mūlādito nivattanatthaṃ ekena bīja-saddena visesetvā vuttaṃ‘‘ bījabījan’’ ti. 1000704,185,412,85,105,1,35,5,"‘‘ Rūparūpaṃ , dukkhadukkhan’’ ti( saṃ. ni.4.327) ca yathā. " 1000705,185,412,106,113,1,67,7,Kasmā panettha bījagāmabhūtagāmaṃ pucchitvā bījagāmo eva vibhattoti? 1000706,185,412,114,119,1,30,5,Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ. 1000707,185,412,120,134,1,73,9,"Nanu avocumha‘‘ mūlameva bījaṃ mūlabījaṃ, mūlaṃ bījaṃ etassātipi mūlabījanti’’. " 1000708,185,412,135,154,1,165,16,"Tattha purimena bījagāmo niddiṭṭho, dutiyena bhūtagāmo, duvidhopesa sāmaññaniddesena, mūlabījañca mūlabījañca mūlabījanti ekasesanayena vā pāḷiyaṃ niddiṭṭhoti veditabbo. " 1000709,185,412,155,162,1,27,3,Tenevāha‘‘ sabbañhetan’’ tiādi. 1000710,185,413,2,24,1,91,10,12.‘‘ Sannidhikatassā’’ ti etena‘‘ sannidhikāraparibhogan’’ ti ettha kāra -saddassa kammatthataṃ dasseti. 1000711,185,413,25,73,1,203,23,"Yathā vā‘‘ ācayaṃgamino’’ ti vattabbe anunāsikalopena‘‘ ācayagāmino’’ ti( dha. sa.10) niddeso kato, evaṃ‘‘ sannidhikāraṃ paribhogan’’ ti vattabbe anunāsikalopena‘‘ sannidhikāraparibhogan’’ ti vuttaṃ, sannidhiṃ katvā paribhoganti attho. " 1000712,185,414,2,9,1,56,6,"Sammā kilese likhatīti sallekho, suttantanayena paṭipatti. " 1000713,185,414,10,16,1,61,5,"Pariyāyati kappīyatīti pariyāyo, kappiyavācānusārena paṭipatti. " 1000714,185,414,17,25,1,59,7,"Kilesehi āmasitabbato āmisaṃ, yaṃ kiñci upabhogārahaṃ vatthu. " 1000715,185,414,26,34,1,33,4,Tenevāha‘‘ āmisanti vuttāvasesan’’ ti. 1000716,185,414,35,37,1,35,2,Nayadassanañhetaṃ sannidhivatthūnaṃ. 1000717,185,414,38,44,1,34,5,{Udakakaddame}ti udake ca kaddame ca. 1000718,185,414,45,48,1,20,2,{Acchathā}ti nisīdatha. 1000719,185,414,49,64,1,95,13,"Gīvāyāmakan ti gīvaṃ āyamitvā, yathā ca bhutte atibhuttatāya gīvā āyamitabbāva hoti, evanti attho. " 1000720,185,414,65,68,1,31,3,Catubhāgamattan ti kuḍubamattaṃ. 1000721,185,414,69,77,1,41,4,‘‘ Kappiyakuṭiyan’’ tiādi vinayavasena vuttaṃ. 1000722,185,415,2,11,1,46,2,13. {Ettakampī}ti vinicchayavicāraṇāvatthukittanampi . 1000723,185,415,12,15,1,43,2,{Payojanamattamevā}ti padatthayojanamattameva. 1000724,185,415,16,30,1,114,13,"Yassa pana padassa vitthārakathaṃ vinā na sakkā attho viññātuṃ, tattha vitthārakathāpi padatthasaṅgahameva gacchati. " 1000725,185,415,31,38,1,70,6,"Kutūhalavasena pekkhitabbato pekkhā, naṭasatthavidhinā naṭānañca payogo. " 1000726,185,415,39,60,1,98,12,"Naṭasamūhena pana janasamūhe karaṇavasena‘‘ naṭasamajjan’’ ti vuttaṃ, sārasamāse‘‘ pekkhā mahan’’ ti vuttaṃ. " 1000727,185,415,61,67,1,49,5,"Ghanatāḷaṃ nāma daṇḍamayatāḷaṃ, silāsalākatāḷaṃ vā. " 1000728,185,415,68,74,1,44,4,"{Eke}ti sārasamāsācariyā, uttaravihāravāsino ca. " 1000729,185,415,75,88,1,51,8,"Yathā cettha, evaṃ ito paresupi‘‘ eke’’ ti āgataṭṭhānesu. " 1000730,185,415,89,102,1,130,12,Caturassaambaṇakatāḷaṃ nāma rukkhasāradaṇḍādīsu yena kenaci caturassaambaṇakaṃ katvā catūsu passesu cammena onandhitvā katavāditaṃ. 1000731,185,415,103,114,1,50,6,"Abbhokkiraṇaṃ raṅgabalīkaraṇaṃ, yā‘‘ nandī’’ ti vuccati. " 1000732,185,415,115,127,1,67,7,"Sobhanakaran ti sobhanakaraṇaṃ,‘‘ sobhanagharakan’’ ti sārasamāse vuttaṃ. " 1000733,185,415,128,130,1,25,2,Caṇḍālānamidanti caṇḍālaṃ. 1000734,185,415,131,137,1,56,6,Sāṇe udakena temetvā aññamaññaṃ ākoṭanakīḷā sāṇadhovanaṃ. 1000735,185,415,138,150,1,111,10,"{Indajālenā}ti aṭṭhidhovanamantaṃ parijappitvā yathā pare aṭṭhīniyeva passanti, evaṃ tacādīnaṃ antaradhāpanamāyāya. " 1000736,185,415,151,157,1,64,5,{Sakaṭabyūhādī}ti ādi -saddena cakkapadumakaḷīrabyūhādiṃ saṅgaṇhāti. 1000737,185,416,2,11,1,35,3,14. {Padānī}ti sārīnaṃ patiṭṭhānaṭṭhānāni. 1000738,185,416,12,19,1,56,7,Dasapadaṃ nāma dvīhi pantīhi vīsatiyā padehi kīḷanajūtaṃ. 1000739,185,416,20,39,1,149,18,"Pāsakaṃ vuccati chasu passesu ekekaṃ yāva chakkaṃ dassetvā katakīḷanakaṃ, taṃ vaḍḍhetvā yathāladdhaṃ ekakādivasena sāriyo apanentā upanentā ca kīḷanti. " 1000740,185,416,40,45,1,26,4,Ghaṭena kīḷā {ghaṭikā}ti eke. 1000741,185,416,46,60,1,112,14,Bahūsu salākāsu visesarahitaṃ ekaṃ salākaṃ gahetvā tāsu pakkhipitvā puna tasseva uddharaṇaṃ salākahatthan ti eke. 1000742,185,416,61,65,1,31,4,Paṇṇena vaṃsākārena katā nāḷikā. 1000743,185,416,66,74,1,24,4,Tenevāha‘‘ taṃ dhamantā’’ ti. 1000744,185,416,75,88,1,98,9,‘‘ Pucchantassa mukhāgataṃ akkharaṃ gahetvā naṭṭhamutti lābhālābhādijānanakīḷā akkharikā’’ tipi vadanti. 1000745,185,416,89,100,1,58,7,‘‘ Vāditānurūpaṃ naccanaṃ gāyanaṃ vā yathāvajjaṃ’’ tipi vadanti. 1000746,185,416,101,119,1,142,13,"‘‘ Evaṃ kate jayo bhavissati, aññathā parājayo’’ ti jayaparājaye purakkhatvā payogakaraṇavasena parihārapathādīnampi jūtapamādaṭṭhānabhāvo veditabbo. " 1000747,185,416,120,126,1,93,6,Paṅgacīrādīhipi vaṃsādīhi kātabbakiccasiddhiasiddhijayaparājayāvaho payogo vuttoti daṭṭhabbaṃ. 1000748,185,416,127,140,1,92,8,‘‘ Yathāvajjan’’ ti ca kāṇādīhi sadisatākāradassanehi jayaparājayavasena jūtakīḷitabhāvena vuttaṃ. 1000749,185,417,2,10,1,33,3,15. {Vāḷarūpānī}ti āharimāni vāḷarūpāni. 1000750,185,417,11,19,1,38,4,‘‘ Akappiyamañcova pallaṅko’’ ti sārasamāse. 1000751,185,417,20,25,1,52,5,Vānavicittan ti bhitticchadādivasena vānena vicitraṃ. 1000752,185,417,26,30,1,53,4,Rukkhatūlalatātūlapoṭakītūlānaṃ vasena tiṇṇaṃ tūlānaṃ. 1000753,185,417,31,38,1,57,5,"Uddalomiyaṃ {kecī}ti sārasamāsācariyā, uttaravihāravāsino ca. " 1000754,185,417,39,41,1,19,2,Tathā ekantalomiyaṃ. 1000755,185,417,42,45,1,43,3,Koseyyakaṭṭissamayan ti koseyyakassaṭamayaṃ. 1000756,185,417,46,50,1,42,3,Suddhakoseyyan ti ratanaparisibbanarahitaṃ. 1000757,185,417,51,64,1,78,9,‘‘ Ṭhapetvā tūlikan’’ ti etena ratanaparisibbanarahitāpi tūlikā na vaṭṭatīti dīpeti. 1000758,185,417,65,85,1,141,14,"‘‘ Ratanaparisibbitānī’’ ti iminā yāni ratanaparisibbitāni, tāni bhūmattharaṇavasena, yathānurūpaṃ mañcapīṭhādīsu ca upanetuṃ vaṭṭatīti dīpitaṃ hoti. " 1000759,185,417,86,89,1,31,2,{Ajinacammehī}ti ajinamigacammehi. 1000760,185,417,90,99,1,65,8,"Tāni kira cammāni sukhumāni, tasmā dupaṭṭatipaṭṭāni katvā sibbanti. " 1000761,185,417,100,108,1,27,4,Tena vuttaṃ‘‘ ajinappaveṇī’’ ti. 1000762,185,417,109,113,1,32,3,{Vuttanayenā}ti vinaye vuttanayena. 1000763,185,418,2,11,1,60,5,16. Alaṅkārañjanameva na bhesajjaṃ maṇḍanānuyogassa adhippetattā. 1000764,185,418,12,25,1,64,8,Mālā-saddo sāsane suddhapupphesupi niruḷhoti āha‘‘ baddhamālā vā’’ ti. 1000765,185,418,26,31,1,57,5,Mattikakakkan ti osadhehi abhisaṅkhataṃ yogamattikakakkaṃ. 1000766,185,418,32,35,1,15,2,{Calite}ti kupite. 1000767,185,418,36,41,1,38,4,Lohite {sannisinne}ti duṭṭhalohite khīṇe. 1000768,185,419,2,16,1,73,9,"17. Duggatito saṃsārato ca niyyāti etenāti niyyānaṃ, saggamaggo mokkhamaggo ca. " 1000769,185,419,17,48,1,222,26,"Taṃ niyyānaṃ arahati, niyyāne vā niyuttā, niyyānaṃ vā phalabhūtaṃ etissā atthīti niyyānikā, vacīduccaritasaṃkilesato niyyātīti vā ī-kārassa rassattaṃ, ya-kārassa ca ka-kāraṃ katvā niyyānikā, cetanāya saddhiṃ samphappalāpā veramaṇi. " 1000770,185,419,49,58,1,73,7,"Tappaṭipakkhato aniyyānikā, tassā bhāvo aniyyānikattaṃ, tasmā aniyyānikattā. " 1000771,185,419,59,62,1,33,2,{Tiracchānabhūtā}ti tirokaraṇabhūtā. 1000772,185,419,63,66,1,64,2,{Kammaṭṭhānabhāve}ti aniccatāpaṭisaṃyuttacatusaccakammaṭṭhānabhāve. 1000773,185,419,67,73,1,50,5,"Saha atthenāti sātthakaṃ, hitapaṭisaṃyuttanti attho. " 1000774,185,419,74,90,1,87,10,"{Visikhā}ti gharasanniveso, visikhāgahaṇena ca tannivāsino gahitā‘‘ gāmo āgato’’ tiādīsu viya. " 1000775,185,419,91,108,1,46,8,"Tenevāha‘‘ sūrā samatthā’’ ti,‘‘ saddhā pasannā’’ ti ca. " 1000776,185,419,109,122,1,67,7,Kumbhaṭṭhānāpadesena kumbhadāsiyo vuttāti āha‘‘ kumbhadāsīkathā vā’’ ti. 1000777,185,419,123,127,1,59,4,Uppattiṭhitisambhārādivasena lokaṃ akkhāyatīti lokakkhāyikā. 1000778,185,420,2,9,1,29,3,18. Sahitan ti pubbāparāviruddhaṃ. 1000779,185,421,2,13,1,48,6,"19. Dūtassa kammaṃ dūteyyaṃ, tassa kathā dūteyyakathā. " 1000780,185,422,2,10,1,82,3,20. {Tividhenā}ti sāmantajappanairiyāpathasannissitapaccayapaṭisevanabhedato tippakārena. 1000781,185,422,11,24,1,71,8,{Vimhāpayantī}ti‘‘ aho acchariyapuriso’’ ti attani paresaṃ vimhayaṃ uppādenti. 1000782,185,422,25,40,1,85,12,"{Lapantī}ti attānaṃ, dāyakaṃ vā ukkhipitvā yathā so kiñci dadāti, evaṃ ukkācetvā kathenti. " 1000783,185,422,41,55,1,120,13,"Nimittena caranti, nimittaṃ vā karontīti nemittikā nimittanti ca paresaṃ paccaya dānasaññuppādakaṃ kāyavacīkammaṃ vuccati. " 1000784,185,422,56,68,1,135,10,"Nippiṃsantīti nippesā, nippesāyeva nippesikā, nippesoti ca saṭhapuriso viya lābhasakkāratthaṃ akkosakhuṃsanuppaṇḍanaparapiṭṭhimaṃsikatādi. " 1000785,185,423,2,4,1,28,2,Majjhimasīlavaṇṇanā niṭṭhitā. 1000786,185,424,2,2,1,15,1,Mahāsīlavaṇṇanā 1000787,185,425,2,19,1,65,8,21. Aṅgāni ārabbha pavattattā aṅgasahacaritaṃ satthaṃ‘‘ aṅgan’’ ti vuttaṃ. 1000788,185,425,20,25,1,30,5,Nimittan ti etthāpi eseva nayo. 1000789,185,425,26,41,1,91,10,"Keci pana‘‘ aṅgan ti aṅgavikāran’’ ti vadanti, paresaṃ aṅgavikāradassanenāpi lābhālābhādivijjāti. " 1000790,185,425,42,45,1,34,2,{Paṇḍurājā}ti dakkhiṇāmadhurādhipati. 1000791,185,425,46,60,1,71,9,"‘‘ Mahantānan’’ ti etena appakaṃ nimittaṃ, mahantaṃ nimittaṃ uppātoti dasseti. " 1000792,185,425,61,81,1,121,18,"Idaṃ nāma {passatī}ti yo vasabhaṃ kuñjaraṃ pāsādaṃ pabbataṃ vā āruḷhaṃ supine attānaṃ passati, tassa idaṃ nāma phalaṃ hotīti. " 1000793,185,425,82,85,1,26,3,Supinakan ti supinasatthaṃ. 1000794,185,425,86,109,1,161,13,"Aṅgasampattivipattidassanamattena ādisanaṃ vuttaṃ‘‘ aṅgan’’ ti iminā,‘‘ lakkhaṇan’’ ti iminā pana mahānubhāvatānipphādakaaṅgalakkhaṇavisesadassanenāti ayametesaṃ visesoti. " 1000795,185,425,110,113,1,12,2,{Ahate}ti nave. 1000796,185,425,114,128,1,112,13,Ito {paṭṭhāyā}ti devarakkhasamanussādibhedena vividhavatthabhāge ito vā etto vā sañchinne idaṃ nāma bhogādi hotīti. 1000797,185,425,129,134,1,74,4,Dabbihomadīni homassupakaraṇādivisesehi phalavisesadassanavasena pavattāni. 1000798,185,425,135,139,1,49,4,Aggihomaṃ vuttāvasesasādhanavasena pavattaṃ homaṃ. 1000799,185,425,140,143,1,22,3,Aṅgalaṭṭhin ti sarīraṃ. 1000800,185,425,144,152,1,61,7,"Abbhino satthaṃ abbheyyaṃ, māsurakkhena kato gantho māsurakkho. " 1000801,185,425,153,156,1,46,3,Bhūrivijjā sassabuddhikaraṇavijjāti sārasamāse. 1000802,185,425,157,165,1,135,6,Sapakkhaka… pe… catuppadānan ti piṅgalamakkhikādisapakkhaka gharagolikādiapakkhakadevamanussakoñcādidvipadakakaṇṭakajambukādicatuppadānaṃ. 1000803,185,426,2,22,1,64,8,23.‘‘ Asukadivase’’ ti‘‘ pakkhassa dutiye tatiye’’ tiādi tithivasena vuttaṃ. 1000804,185,426,23,26,1,47,2,{Asukanakkhattenā}ti rohiṇīādinakkhattayogavasena. 1000805,185,427,2,11,1,39,5,24. Ukkānaṃ patanan ti ukkobhāsānaṃ patanaṃ. 1000806,185,427,12,26,1,125,13,"Vātasaṅghātesu hi vegena aññamaññaṃ saṅghaṭṭentesu dīpakobhāso viya obhāso uppajjitvā ākāsato patati, tatthāyaṃ ukkāpātavohāro. " 1000807,185,427,27,29,1,27,2,Avisuddhatā abbhamahikādīhi. 1000808,185,428,2,8,1,27,2,25. Dhārānupavecchanaṃ vassanaṃ. 1000809,185,428,9,18,1,78,7,"Hatthena adhippetaviññāpanaṃ hatthamuddā, taṃ pana aṅgulisaṅkocanena gaṇanāyeva. " 1000810,185,428,19,25,1,66,6,Pārasika milakkhakādayo viya navantavasena gaṇanā acchiddakagaṇanā. 1000811,185,428,26,32,1,60,5,{Saṭuppādanādī}ti ādi -saddena vokalanabhāgahārādike saṅgaṇhāti. 1000812,185,428,33,76,1,361,38,"{Cintāvasenā}ti vatthuṃ anusandhiñca sayameva cirena cintetvā karaṇavasena cintākavi veditabbo, kiñci sutvā sutena assutaṃ anusandhetvā karaṇavasena sutakavi, kañci atthaṃ upadhāretvā tassa saṅkhipanavitthāraṇādivasena atthakavi, yaṃ kiñci parena kataṃ kabbaṃ nāṭakaṃ vā disvā taṃ sadisameva aññaṃ attano ṭhānuppattikapaṭibhānena karaṇavasena paṭibhānakavi veditabbo. " 1000813,185,429,2,10,1,45,4,26. Pariggahabhāvena dārikāya gaṇhāpanaṃ āvāhanaṃ. 1000814,185,429,11,14,1,23,3,Tathā dāpanaṃ vivāhanaṃ. 1000815,185,429,15,19,1,60,4,Desantare diguṇatiguṇādigahaṇavasena bhaṇḍappayojanaṃ payogo. 1000816,185,429,20,28,1,79,8,Tattha vā aññattha vā yathākālaparicchedaṃ vaḍḍhigahaṇavasena payojanaṃ uddhāro. 1000817,185,429,29,48,1,124,14,"‘‘ Bhaṇḍamūlarahitānaṃ vāṇijjaṃ katvā ettakenudayena saha mūlaṃ dethāti dhanadānaṃ payogo, tāvakālikadānaṃ uddhāro’’ ti ca vadanti. " 1000818,185,429,49,67,1,114,15,"Tīhi {kāraṇehī}ti ettha vātena, pāṇakehi vā gabbhe vinassante na purimakammunā okāso kato, tappaccayā kammaṃ vipaccati. " 1000819,185,429,68,85,1,120,16,Sayameva pana kammunā okāse kate na ekantena vāto pāṇakā vā apekkhitabbāti kammassa visuṃ kāraṇabhāvo vuttoti daṭṭhabbaṃ. 1000820,185,429,86,89,1,28,3,Nibbāpanīyan ti upasamakaraṃ. 1000821,185,429,90,99,1,52,8,"Paṭikamman ti yathā te na khādanti, tathā paṭikaraṇaṃ. " 1000822,185,429,100,107,1,86,7,Parivattanatthan ti āvudhādinā saha ukkhittahatthassa ukkhipanavasena parivattanatthaṃ. 1000823,185,429,108,115,1,69,7,Icchitatthassa devatāya kaṇṇe kathanavasena jappanaṃ kaṇṇajappanan ti. 1000824,185,429,116,126,1,106,8,{Ādiccapāricariyā}ti karavīramālāhi pūjaṃ katvā sakaladivasaṃ ādiccābhimukhāvaṭṭhānena ādiccassa paricaraṇaṃ. 1000825,185,429,127,142,1,97,10,"‘‘ Siravhāyanan’’ ti keci paṭhanti, tassatthomantaṃ parijappitvā sirasā icchitassa atthassa avhāyananti. " 1000826,185,430,2,11,1,45,4,27. {Samiddhikāle}ti āyācitassa atthassa siddhikāle. 1000827,185,430,12,25,1,126,11,"Santipaṭissavakamman ti devatāyācanāya yā santi paṭikattabbā, tassā paṭiññāpaṭissavakammakaraṇaṃ, santiyā āyācanappayogoti attho. " 1000828,185,430,26,43,1,101,12,"Tasmin ti paṭissavaphalabhūte yathābhipatthitakammasmiṃ, yaṃ‘‘ sace me idaṃ nāma samijjhissatī’’ ti vuttaṃ. " 1000829,185,430,44,57,1,48,7,"{Tassā}ti santipaṭissavassa, yo‘‘ paṇidhī’’ ti ca vutto. " 1000830,185,430,58,66,1,68,8,Yathāpaṭissavañhi upahāre kate paṇidhi āyācanā katā niyyātitā hotīti. 1000831,185,430,67,71,1,51,4,Acchandikabhāvamattan ti itthiyā akāmakabhāvamattaṃ. 1000832,185,430,72,75,1,22,3,Liṅgan ti purisaliṅgaṃ. 1000833,185,430,76,79,1,65,3,Balikammakaraṇaṃ upaddavapaṭibāhanatthañceva vaḍḍhiāvahanatthañca. 1000834,185,430,80,83,1,25,3,Dosānan ti pittādidosānaṃ. 1000835,185,430,84,90,1,43,6,Ettha ca vamanan ti pacchaṭṭanaṃ adhippetaṃ. 1000836,185,430,91,103,1,63,8,Uddhaṃvirecanan ti vamanaṃ‘‘ uddhaṃ dosānaṃ nīharaṇan’’ ti vuttattā. 1000837,185,430,104,108,1,31,4,Tathā virecanan ti virecanameva. 1000838,185,430,109,124,1,107,11,Adhovirecanan ti pana suddhivatthikasāvatthiādi vatthikiriyāpi adhippetā‘‘ adho dosānaṃ nīharaṇan’’ ti vuttattā. 1000839,185,430,125,127,1,29,2,Sīsavirecanaṃ semhanīharaṇādi. 1000840,185,430,128,131,1,24,2,{Paṭalānī}ti akkhipaṭalāni. 1000841,185,430,132,140,1,98,7,"Salākavejjakamman ti akkhivejjakammaṃ, idaṃ vuttāvasesasālākiyasaṅgahaṇatthaṃ vuttanti daṭṭhabbanti. " 1000842,185,430,141,144,1,31,3,Tappanādayopi hi sālākiyānevāti. 1000843,185,430,145,158,1,111,11,"Mūlāni padhānāni rogūpasame samatthāni bhesajjāni mūlabhesajjāni, mūlānaṃ vā byādhīnaṃ bhesajjāni mūlabhesajjāni. " 1000844,185,430,159,163,1,36,4,Mūlānubandhavasena hi duvidho byādhi. 1000845,185,430,164,170,1,53,6,Mūlaroge ca tikicchite yebhuyyena itaraṃ vūpasamatīti. 1000846,185,430,171,193,1,186,16,"‘‘ Kāyatikicchanaṃ dassetī’’ ti idaṃ komārabhaccasallakattasālākiyādikaraṇavisesabhūtatantīnaṃ tattha tattha vuttattā pārisesavasena vuttaṃ, tasmā tadavasesāya tantiyāpi idha saṅgaho daṭṭhabbo. " 1000847,185,430,194,208,1,89,9,Sabbāni cetāni ājīvahetukāniyeva idhādhippetāni‘‘ micchājīvena jīvikaṃ kappentī’’ ti vuttattā . 1000848,185,430,209,232,1,100,16,"Yaṃ pana tattha tattha pāḷiyaṃ‘‘ iti vā’’ ti vuttaṃ, tattha {itī}ti pakāratthe nipāto, vā -iti vikappanatthe. " 1000849,185,430,233,243,1,48,9,"Idaṃ vuttaṃ hoti iminā pakārena, ito aññe na vāti. " 1000850,185,430,244,257,1,132,12,"Tena yāni ito bāhirakapabbajitā sippāyatanavijjāṭṭhānādīni jīvikopāyabhūtāni ājīvapakatā upajīvanti, tesaṃ pariggaho katoti veditabbo. " 1000851,185,431,2,4,1,24,2,Mahāsīlavaṇṇanā niṭṭhitā. 1000852,185,432,2,2,1,33,1,Pubbantakappikasassatavādavaṇṇanā 1000853,185,433,2,18,1,77,8,28. Bhikkhusaṅghena vuttavaṇṇo nāma‘‘ yāvañcidaṃ tena bhagavatā’’ tiādinā vuttavaṇṇo. 1000854,185,433,19,44,1,125,18,"Etthāyaṃ sambandho– na bhikkhave ettakā eva buddhaguṇā, ye tumhākaṃ pākaṭā, apākaṭā pana‘‘ atthi bhikkhave aññe dhammā’’ ti vitthāro. " 1000855,185,433,45,100,1,511,38,"Tattha‘‘ ime diṭṭhiṭṭhānā evaṃ gahitā’’ tiādinā sassatādidiṭṭhiṭṭhānānaṃ yathāgahitākārasuññatabhāvappakāsanato,‘‘ tañca pajānanaṃ na parāmasatī’’ ti sīlādīnañca aparāmāsaniyyānikabhāvadīpanena niccasārādivirahappakāsanato, yāsu vedanāsu avītarāgatāya bāhirakānaṃ etāni diṭṭhivipphanditāni sambhavanti, tesaṃ paccayabhūtānañca sammohādīnaṃ vedakakārakasabhāvābhāvadassanamukhena sabbadhammānaṃ attattaniyatāvirahadīpanato, anupādāparinibbānadīpanato ca ayaṃ desanā suññatāvibhāvanappadhānāti āha‘‘ suññatāpakāsanaṃ ārabhī’’ ti. " 1000856,185,433,101,105,1,37,3,{Pariyattī}ti vinayādibhedabhinnā tanti. 1000857,185,433,106,133,1,209,20,"{Desanā}ti tassā tantiyā manasāvavatthāpitāya vibhāvanā, yathādhammaṃ dhammābhilāpabhūtā vā paññāpanā, anulomādivasena vā kathananti pariyattidesanānaṃ viseso pubbeyeva vavatthāpitoti āha‘‘ desanāyaṃ pariyattiyan’’ ti. " 1000858,185,433,134,142,1,93,7,Evaṃ {ādīsū}ti ettha ādi -saddena saccasabhāvasamādhipaññāpakatipuññaāpattiñeyyādayo saṅgayhanti. 1000859,185,433,143,374,1,507,63,"Tathā hi ayaṃ dhamma-saddo‘‘ catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ ananubodhā’’ tiādīsu( dī. ni.2.186; a. ni.4.1) sacce vattati,‘‘ kusalā dhammā akusalā dhammā’’ tiādīsu( dha. sa.1) sabhāve,‘‘ evaṃdhammā te bhagavanto ahesun’’ tiādīsu( saṃ. ni.5.378) samādhimhi,‘‘ saccaṃ dhammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socatī’’ tiādīsu( su. ni.190) paññāya,‘‘ jātidhammānaṃ bhikkhave sattānaṃ evaṃ icchā uppajjatī’’ tiādīsu( ma. ni.3.373; paṭi. ma.1.33) pakatiyaṃ,‘‘ dhammo suciṇṇo sukhamāvahātī’’ tiādīsu( su. ni.184; theragā.303; jā.1.10.102) puññe,‘‘ cattāro pārājikā dhammā’’ tiādīsu( pārā.233) āpattiyaṃ,‘‘ sabbe dhammā sabbākārena buddhassa bhagavato ñāṇamukhe āpāthaṃ āgacchantī’’ tiādīsu( mahāni.156; cūḷani.85; paṭi. ma.3.6) ñeyye vattati( ma. ni. aṭṭha.1. suttanikkhepavaṇṇanā; abhi. aṭṭha.1. tikamātikāpadavaṇṇanā; bu. vaṃ. aṭṭha. ratanacaṅkamanakaṇḍavaṇṇanā). " 1000860,185,433,375,382,1,46,6,Dhammā {hontī}ti suññā dhammamattā hontīti attho. 1000861,185,434,2,14,1,61,9,‘ ‘ Duddasā’’ ti eteneva tesaṃ dhammānaṃ dukkhogāhatā pakāsitā hoti. 1000862,185,434,15,42,1,174,22,"Sace pana koci attano pamāṇaṃ ajānanto ñāṇena te dhamme ogāhituṃ ussāhaṃ kareyya, tassa taṃ ñāṇaṃ appatiṭṭhameva makasatuṇḍasūci viya mahāsamuddeti āha‘‘ alabbhaneyyapatiṭṭhā’’ ti. " 1000863,185,434,43,49,1,74,6,Alabbhaneyyā patiṭṭhā etthāti alabbhaneyyapatiṭṭhāti padaviggaho veditabbo. 1000864,185,434,50,74,1,125,16,Alabbhaneyyapatiṭṭhānaṃ ogāhituṃ asakkuṇeyyatāya‘‘ ettakā ete īdisā cā’’ ti passituṃ na sakkāti vuttaṃ‘‘ gambhīrattā eva duddasā’’ ti. 1000865,185,434,75,96,1,107,16,"Ye pana daṭṭhumeva na sakkā, tesaṃ ogāhitvā anubujjhane kathā eva natthīti āha‘‘ duddasattā eva duranubodhā’’ ti. " 1000866,185,434,97,103,1,115,5,"Sabbapariḷāhapaṭippassaddhimatthake samuppannattā, nibbutasabbapariḷāhasamāpattisamokiṇṇattā ca nibbutasabbapariḷāhā. " 1000867,185,434,104,110,1,88,6,Santārammaṇāni maggaphalanibbānāni anupasantasabhāvānaṃ kilesānaṃ saṅkhārānañca abhāvato. 1000868,185,434,111,123,1,163,12,Atha vā samūhatavikkhepatāya niccasamāhitassa manasikārassa vasena tadārammaṇadhammānaṃ santabhāvo veditabbo kasiṇugghāṭimākāsatabbisayaviññāṇānaṃ anantabhāvo viya. 1000869,185,434,124,138,1,143,13,Avirajjhitvā nimittapaṭivedho viya issāsānaṃ avirajjhitvā dhammānaṃ yathābhūtasabhāvabodho sāduraso mahāraso ca hotīti āha {atittikaraṇaṭṭhenā}ti. 1000870,185,434,139,156,1,131,12,"Paṭivedhappattānaṃ, tesu ca buddhānaṃyeva sabbākārena visayabhāvūpagamanato na takkabuddhiyā gocarāti āha‘‘ uttamañāṇavisayattā’’ tiādi." 1000871,185,434,157,166,1,43,5,‘‘ Nipuṇā’’ ti ñeyyesu tikkhavisadavuttiyā chekā. 1000872,185,434,167,185,1,136,13,"Yasmā pana so chekabhāvo ārammaṇe appaṭihatavuttitāya sukhumañeyyagahaṇasamatthatāya supākaṭo hoti, tena vuttaṃ‘‘ saṇhasukhumasabhāvattā’’ ti. " 1000873,185,435,2,9,1,61,4,Aparo nayo – vinayapaṇṇattiādigambhīraneyyavibhāvanato gambhīrā. 1000874,185,435,10,15,1,69,5,Kadāci asaṅkhyeyyamahākappe atikkamitvāpi dullabhadassanatāya duddasā. 1000875,185,435,16,19,1,45,3,Dassanañcettha paññācakkhuvaseneva veditabbaṃ. 1000876,185,435,20,26,1,69,5,Dhammanvayasaṅkhātassa anubodhassa kassacideva sambhavato duranubodhā . 1000877,185,435,27,33,1,62,5,"Santasabhāvato, veneyyānañca guṇasampadānaṃ pariyosānattā santā. " 1000878,185,435,34,40,1,49,6,Attano ca paccayehi padhānabhāvaṃ nītatāya paṇītā. 1000879,185,435,41,49,1,86,7,"Samadhigatasaccalakkhaṇatāya atakkehi, atakkena vā ñāṇena avacaritabbatāya atakkāvacarā. " 1000880,185,435,50,58,1,68,7,"Nipuṇaṃ, nipuṇe vā atthe saccappaccayākārādivasena vibhāvanato nipuṇā. " 1000881,185,435,59,65,1,75,6,Loke aggapaṇḍitena sammāsambuddhena vedīyanti pakāsīyantīti paṇḍitavedanīyā. 1000882,185,435,66,108,1,136,13,"Anāvaraṇañāṇapaṭilābhato hi bhagavā‘‘ sabbavidū haṃ asmi,( dha. pa.353; mahāva.11; kathā.405) dasabalasamannāgato bhikkhave tathāgato’’ tiādinā( saṃ. ni.2.21) attano sabbaññutādiguṇe pakāseti. " 1000883,185,435,109,119,1,46,6,Tenevāha‘‘ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedetī’’ ti. 1000884,185,436,2,29,1,215,22,"Tattha kiñcāpi sabbaññutaññāṇaṃ phalanibbānāni viya sacchikātabbasabhāvaṃ na hoti, āsavakkhayañāṇe pana adhigate adhigatameva hotīti tassa paccakkhakaraṇaṃ sacchikiriyāti āha‘‘ abhivisiṭṭhena ñāṇena paccakkhaṃ katvā’’ ti. " 1000885,185,436,30,39,1,86,7,"Abhivisiṭṭhena {ñāṇenā}ti ca hetuatthe karaṇavacanaṃ, abhivisiṭṭhañāṇādhigamahetūti attho. " 1000886,185,436,40,47,1,79,7,Abhivisiṭṭhañāṇan ti vā paccavekkhaṇañāṇe adhippete karaṇavacanampi yujjatiyeva. 1000887,185,436,48,72,1,119,10,"Pavedanañcettha aññāvisayānaṃ saccādīnaṃ desanākiccasādhanato,‘‘ ekomhi sammāsambuddho’’ tiādinā( mahāva.11; kathā.405) paṭijānanato ca veditabbaṃ. " 1000888,185,436,73,85,1,69,9,"{Vadamānā}ti ettha sattiattho māna -saddo, vattuṃ ussāhaṃ karontoti attho. " 1000889,185,436,86,99,1,59,9,Evaṃbhūtā ca vattukāmā nāma hontīti āha‘‘ vaṇṇaṃ vattukāmā’’ ti. 1000890,185,436,100,128,1,134,19,"Sāvasesaṃ vadantopi viparītaṃ vadanto viya‘‘ sammā vadatī’’ ti na vattabboti āha‘‘ ahāpetvā’’ ti, tena anavasesattho idha sammā -saddoti dasseti." 1000891,185,436,129,144,1,63,7,‘‘ Vattuṃ sakkuṇeyyun’’ ti iminā‘‘ vadeyyun’’ ti sakatthadīpanabhāvamāha. 1000892,185,436,145,188,1,286,34,"Ettha ca kiñcāpi bhagavato dasabalādiñāṇānipi anaññasādhāraṇāni, sappadesavisayattā pana tesaṃ ñāṇānaṃ na tehi buddhaguṇā ahāpetvā gahitā nāma honti, nippadesavisayattā pana sabbaññutaññāṇassa tasmiṃ gahite sabbepi buddhaguṇā gahitā eva nāma hontīti imamatthaṃ dasseti‘‘ yehi… pe… vadeyyun’’ ti. " 1000893,185,436,189,196,1,70,6,"Puthūni ārammaṇāni etassāti puthuārammaṇaṃ, sabbārammaṇattāti adhippāyo. " 1000894,185,436,197,227,1,186,20,"Atha vā puthuārammaṇārammaṇatoti etasmiṃ atthe‘‘ puthuārammaṇato’’ ti vuttaṃ, ekassa ārammaṇa-saddassa lopaṃ katvā‘‘ oṭṭhamukho kāmāvacaran’’ ti ādīsu viya, tenassa puthuñāṇakiccasādhakataṃ dasseti. " 1000895,185,436,228,257,1,321,22,"Tathā hetaṃ tīsu kālesu appaṭihatañāṇaṃ, catuyoniparicchedakañāṇaṃ, pañcagatiparicchedakañāṇaṃ, chasu asādhāraṇañāṇesu sesāsādhāraṇañāṇāni, sattaariyapuggalavibhāvakañāṇaṃ, aṭṭhasupi parisāsu akampanañāṇaṃ, navasattāvāsaparijānanañāṇaṃ, dasabalañāṇanti evamādīnaṃ anekasatasahassabhedānaṃ ñāṇānaṃ yathāsambhavaṃ kiccaṃ sādhetīti." 1000896,185,436,258,270,1,73,7,‘‘ Punappunaṃ uppattivasenā’’ ti etena sabbaññutaññāṇassa kamavuttitaṃ dasseti. 1000897,185,436,271,294,1,116,17,"Kamenāpi hi taṃ visayesu pavattati, na sakiṃyeva yathā bāhirakā vadanti‘‘ sakiṃyeva sabbaññū sabbaṃ jānāti, na kamenā’’ ti. " 1000898,185,437,2,24,1,151,16,"Yadi evaṃ acinteyyāparimeyyabhedassa ñeyyassa paricchedavatā ekena ñāṇena niravasesato kathaṃ paṭivedhoti, ko vā evamāha‘‘ paricchedavantaṃ buddhañāṇan’’ ti. " 1000899,185,437,25,30,1,31,5,Anantañhi taṃ ñāṇaṃ ñeyyaṃ viya. 1000900,185,437,31,38,1,44,5,Vuttañhetaṃ‘‘ yāvatakaṃ ñeyyaṃ tāvatakaṃ ñāṇaṃ. 1000901,185,437,39,64,1,35,5,"Yāvatakaṃ ñāṇaṃ, tāvatakaṃ ñeyyan’’ ti( mahāni.156; cūḷani.85; paṭi. ma.3.5). " 1000902,185,437,65,79,1,147,13,"Evampi jātibhūmisabhāvādivasena disādesakālādivasena ca anekabhedabhinne ñeyye kamena gayhamāne anavasesapaṭivedho na sambhavati yevāti, nayidamevaṃ. " 1000903,185,437,80,81,1,5,1,Kasmā? 1000904,185,437,82,90,1,53,8,Yaṃ kiñci bhagavatā ñātuṃ icchitaṃ sakalaṃ ekadeso vā. 1000905,185,437,91,163,1,417,43,"Tattha appaṭihatacāratāya paccakkhato ñāṇaṃ pavattati, vikkhepābhāvato ca bhagavā sabbakālaṃ samāhitova ñātuṃ, icchitassa paccakkhabhāvo na sakkā nivāretuṃ‘‘ ākaṅkhāpaṭibaddhaṃ buddhassa bhagavato ñāṇan’’ tiādi( mahāni.156; cūḷani.85; paṭi. ma.3.5) vacanato, na cettha dūrato cittapaṭaṃ passantānaṃ viya,‘‘ sabbe dhammā anattā’’ ti vipassantānaṃ viya ca anekadhammāvabodhakāle anirūpitarūpena bhagavato ñāṇaṃ pavattatīti gahetabbaṃ acinteyyānubhāvatāya buddhañāṇassa. " 1000906,185,437,164,182,1,34,4,Tenevāha‘‘ buddhavisayo acinteyyo’’ ti ( a. ni.4.77). 1000907,185,437,183,217,1,334,26,"Idaṃ panettha sanniṭṭhānaṃsabbākārena sabbadhammāvabodhanasamatthassa ākaṅkhāpaṭibaddhavuttino anāvaraṇañāṇassa paṭilābhena bhagavā santānena sabbadhammapaṭivedhasamattho ahosi sabbaneyyāvaraṇassa pahānato, tasmā sabbaññū, na sakiṃyeva sabbadhammāvabodhato , yathā santānena sabbaindhanassa dahanasamatthatāya pāvako‘‘ sabbabhū’’ ti vuccatīti. " 1000908,185,438,2,8,1,69,5,"Vavatthāpanavacanan ti sanniṭṭhāpanavacanaṃ, avadhāraṇavacananti attho. " 1000909,185,438,9,46,1,207,26,"Aññe {vā}ti ettha avadhāraṇena nivattitaṃ dasseti‘‘ na pāṇātipātā veramaṇiādayo’’ ti, ayañca eva -saddo aniyatadesatāya ca-saddo viya yattha vutto, tato aññatthāpi vacanicchāvasena upatiṭṭhatīti āha‘‘ gambhīrā vā’’ tiādi. " 1000910,185,438,47,61,1,65,8,"{Sabbapadehī}ti yāva‘‘ paṇḍitavedanīyā’’ ti idaṃ padaṃ, tāva sabbapadehi. " 1000911,185,438,62,69,1,111,7,Sāvakapāramiñāṇan ti sāvakānaṃ dānādipāripūriyā nipphannaṃ vijjattayachaḷabhiññācatuppaṭisambhidādibhedaṃ ñāṇaṃ. 1000912,185,438,70,73,1,25,2,{Tato}ti sāvakapāramiñāṇato. 1000913,185,438,74,77,1,25,2,{Tatthā}ti sāvakapāramiñāṇe. 1000914,185,438,78,88,1,94,8,"{Tatopī}ti anantaraniddiṭṭhato paccekabuddhañāṇatopi, ko pana vādo sāvakapāramiñāṇatoti adhippāyo. " 1000915,185,438,89,114,1,182,18,"Etthāyaṃ atthayojanā– kiñcāpi sāvakapāramiñāṇaṃ heṭṭhimasekkhañāṇaṃ puthujjanañāṇañca upādāya gambhīraṃ, paccekabuddhañāṇaṃ upādāya na tathā gambhīranti ‘‘ gambhīramevā’’ ti na sakkā vattuṃ. " 1000916,185,438,115,133,1,188,17,"Tathā paccekabuddhañāṇampi sabbaññutaññāṇaṃ upādāyāti tattha vavatthānaṃ na labbhati, sabbaññutaññāṇadhammā pana sāvakapāramiñāṇādīnaṃ viya kiñci upādāya agambhīrabhāvābhāvato gambhīrā vāti. " 1000917,185,438,134,152,1,169,16,"Yathā cettha vavatthānaṃ dassitaṃ, evaṃ sāvakapāramiñāṇaṃ duddasaṃ, paccekabuddhañāṇaṃ pana tato duddasataranti tattha vavatthānaṃ natthītiādinā vavatthānasabbhāvo netabbo. " 1000918,185,438,153,165,1,41,6,Tenevāha‘‘ tathā duddasāva… pe… veditabban’’ ti. 1000919,185,439,2,41,1,379,31,"Kasmā panetaṃ evaṃ {āraddhaṃ}ti etthāyaṃ adhippāyo– bhavatu tāva niravasesabuddhaguṇavibhāvanūpāyabhāvato sabbaññutaññāṇaṃ ekampi puthunissayārammaṇañākiccasiddhiyā‘‘ atthi bhikkhave aññeva dhammā’’ tiādinā bahuvacanena uddiṭṭhaṃ, tassa pana vissajjanaṃ saccapaccayākārādivisesavasena anaññasādhāraṇena vibhajananayena anārabhitvā sanissayānaṃ diṭṭhīnaṃ vibhajanavasena kasmā āraddhanti. " 1000920,185,439,42,63,1,170,14,"Tattha yathā saccapaccayākārādīnaṃ vibhajanaṃ anaññasādhāraṇaṃ, sabbaññutaññāṇasseva visayo, evaṃ niravasesena diṭṭhigatavibhajanampīti dassetuṃ‘‘ buddhānañhī’’ tiādi āraddhaṃ. " 1000921,185,439,64,68,1,25,3,Tattha {ṭhānānī}ti kāraṇāni. 1000922,185,439,69,87,1,153,15,"Gajjitaṃ mahantaṃ {hotī}ti desetabbassa atthassa anekavidhatāya, duviññeyyatāya ca nānānayehi pavattamānaṃ desanāgajjitaṃ mahantaṃ vipulaṃ, bahubhedañca hoti. " 1000923,185,439,88,106,1,130,16,"Ñāṇaṃ {anupavisatī}ti tato eva ca desanāñāṇaṃ desetabbadhamme vibhāgaso kurumānaṃ anupavisati, te anupavissa ṭhitaṃ viya hotīti attho. " 1000924,185,440,2,18,1,158,15,Buddhañāṇassa mahantabhāvo {paññāyatī}ti evaṃvidhassa nāma dhammassa desakaṃ paṭivedhakañcāti buddhānaṃ desanāñāṇassa paṭivedhañāṇassa ca uḷārabhāvo pākaṭo hoti. 1000925,185,440,19,75,1,290,30,"Ettha ca kiñcāpi‘‘ sabbaṃ vacīkammaṃ buddhassa bhagavato ñāṇapubbaṅgamaṃ ñāṇānuparivattī’’ ti( mahāni.69; cūḷani.85; paṭi. ma.3.5; netti.14) vacanato sabbāpi bhagavato desanā ñāṇarahitā natthi, sīhasamānavuttitāya ca sabbattha samānussāhappavatti desetabbadhammavasena pana desanā visesato ñāṇena anupaviṭṭhā gambhīratarā ca hotīti daṭṭhabbaṃ. " 1000926,185,440,76,84,1,82,8,Kathaṃ pana vinayapaṇṇattiṃ patvā desanā tilakkhaṇāhatā suññatāpaṭisaṃyuttā hotīti? 1000927,185,440,85,98,1,149,12,"Tatthāpi ca sannisinnaparisāya ajjhāsayānurūpaṃ pavattamānā desanā saṅkhārānaṃ aniccatādivibhāvanī, sabbadhammānaṃ attattaniyatābhāvappakāsanī ca hoti. " 1000928,185,440,99,109,1,52,6,Tenevāha‘‘ anekapariyāyena dhammiṃ kathaṃ katvā’’ tiādi. 1000929,185,441,2,7,1,56,5,Bhūmantaran ti dhammānaṃ avatthāvisesañca ṭhānavisesañca. 1000930,185,441,8,13,1,84,4,Tattha avatthāviseso satiādidhammānaṃ satipaṭṭhānindriyabalabojjhaṅgamaggaṅgādibhedo. 1000931,185,441,14,17,1,29,2,Ṭhānaviseso kāmāvacarādibhedo. 1000932,185,441,18,23,1,42,5,Paccayākāra padassa attho heṭṭhā vuttoyeva. 1000933,185,441,24,34,1,71,8,"Samayantaran ti diṭṭhivisesā, nānāvihitā diṭṭhiyoti attho, aññasamayaṃ vā. " 1000934,185,441,35,45,1,101,10,Evaṃ otiṇṇe vatthusmin ti evaṃ lahukagarukādivasena tadanurūpe otiṇṇe vatthusmiṃ sikkhāpadapaññāpanaṃ. 1000935,185,442,2,45,1,205,19,"Yadipi kāyānupassanādivasena satipaṭṭhānādayo suttantapiṭakepi( dī. ni.2.374; ma. ni.1.107) vibhattā, suttantabhājanīyādivasena pana abhidhammeyeva te savisesaṃ vibhattāti āha‘‘ ime cattāro satipaṭṭhānā… pe… abhidhammapiṭakaṃ vibhajitvā’’ ti. " 1000936,185,442,46,56,1,62,6,Tattha‘‘ satta phassā’’ ti sattaviññāṇadhātusampayogavasena vuttaṃ. 1000937,185,442,57,65,1,29,4,Tathā‘‘ satta vedanā’’ tiādīsupi. 1000938,185,442,66,86,1,137,16,"Lokuttarā dhammā {nāmā}ti ettha iti -saddo ādiattho, pakārattho vā, tena vuttāvasesaṃ abhidhamme āgataṃ dhammānaṃ vibhajitabbākāraṃ saṅgaṇhāti. " 1000939,185,442,87,93,1,81,5,"Catuvīsati samantapaṭṭhānāni etthāti catuvīsatisamantapaṭṭhānaṃ, abhidhammapiṭakaṃ. " 1000940,185,442,94,101,1,86,7,Ettha paccayanayaṃ aggahetvā dhammavaseneva samantapaṭṭhānassa catuvīsatividhatā vuttā. 1000941,185,442,102,103,1,7,1,Yathāha– 1000942,185,443,2,7,1,32,4,"‘ ‘ Tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ, " 1000943,185,444,2,4,1,25,2,Dukatikañceva tikadukañca; 1000944,185,445,2,4,1,25,2,"Tikatikañceva dukadukañca, " 1000945,185,446,2,21,1,30,4,"Cha anulomamhi nayā sugambhīrā.( paṭṭhā.1. paccayaniddesa41,44,48,52); " 1000946,185,447,2,3,1,5,1,Tathā – 1000947,185,448,2,10,1,43,6,Tikañca … pe… cha paccanīyamhi nayā sugambhīrā; 1000948,185,449,2,10,1,50,6,Tikañca … pe… cha anulomapaccanīyamhi nayā sugambhīrā; 1000949,185,450,2,23,1,48,6,"Tikañca … pe… paccanīyānulomamhi nayā sugambhīrā’’ ti.( paṭṭhā.1. paccayaniddesa44,52); " 1000950,185,451,2,13,1,137,11,Evaṃ dhammavasena catuvīsatibhedesu tikapaṭṭhānādīsu ekekaṃ paccayanayena anulomādivasena catubbidhaṃ hotīti channavuti samantapaṭṭhānāni. 1000951,185,451,14,40,1,207,20,Tattha pana dhammānulome tikapaṭṭhāne kusalattike paṭiccavāre paccayānulome hetumūlake hetupaccayavasena ekūnapaññāsa pucchānayā satta vissajjananayāti ādinā dassiyamānā anantabhedā nayāti āha‘‘ anantanayan’’ ti. 1000952,185,451,41,43,1,11,2,Hoti cettha– 1000953,185,452,2,18,1,110,13,‘ ‘ Paṭṭhānaṃ nāma paccekaṃ dhammānaṃ anulomādimhi tikadukādīsu yā paccayamūlavisiṭṭhā catunayato sattadhā gatī’’ ti. 1000954,185,453,2,7,1,46,4,{Navahākārehī}ti uppādādīhi navahi paccayākārehi. 1000955,185,453,8,16,1,61,7,"Tattha uppajjati etasmā phalanti uppādo, uppattiyā kāraṇabhāvo. " 1000956,185,453,17,33,1,96,14,"Sati ca avijjāya saṅkhārā uppajjanti, na asati, tasmā avijjā saṅkhārānaṃ uppādo hutvā paccayo hoti. " 1000957,185,453,34,89,1,415,45,"Tathā avijjāya sati saṅkhārā pavattanti dharanti, nivisanti ca, te avijjāya sati phalaṃ bhavādīsu khipanti, āyūhanti phaluppattiyā ghaṭanti, saṃyujjanti attano phalena, yasmiṃ santāne sayañca uppannā, taṃ palibundhanti, paccayantarasamavāye udayanti uppajjanti, hinoti ca saṅkhārānaṃ kāraṇabhāvaṃ gacchati, paṭicca avijjaṃ saṅkhārā ayanti pavattantīti evaṃ avijjāya saṅkhārānaṃ kāraṇabhāvūpagamanavisesā uppādādayo veditabbā. " 1000958,185,453,90,93,1,31,3,Tathā saṅkhārādīnaṃ viññāṇādīsu. 1000959,185,454,2,10,1,53,6,"{Uppādaṭṭhitī}tiādīsu ca tiṭṭhati etenāti ṭhiti, kāraṇaṃ. " 1000960,185,454,11,15,1,29,4,Uppādo eva ṭhiti uppādaṭṭhiti. 1000961,185,454,16,19,1,17,3,Esa nayo sesesupi. 1000962,185,454,20,55,1,140,16,"Yasmā ayonisomanasikāro,‘‘ āsavasamudayā avijjāsamudayo’’ ti( ma. ni.1.103) vacanato āsavā ca avijjāya paccayo, tasmā vuttaṃ‘‘ ubhopete dhammā paccayasamuppannā’’ ti. " 1000963,185,454,56,68,1,113,11,Paccayapariggahe {paññā}ti saṅkhārānaṃ avijjāya ca uppādādike paccayākāre paricchinditvā gahaṇavasena pavattā paññā. 1000964,185,454,69,77,1,106,8,Dhammaṭṭhitiñāṇan ti dhammānaṃ paccayuppannānaṃ paccayabhāvato dhammaṭṭhitisaṅkhāte paṭiccasamuppāde ñāṇaṃ. 1000965,185,454,78,92,1,86,9,Paccayadhammā hi paṭiccasamuppāde‘‘ dvādasa paṭiccasamuppādā’’ ti vacanato dvādasa paccayā. 1000966,185,454,93,128,1,229,28,"Ayañca nayo na paccuppanne eva, atha kho atītānāgatakālepi, na ca avijjāya eva saṅkhāresu, atha kho saṅkhārādīnampi viññāṇādīsu labbhatīti paripuṇṇaṃ katvā paccayākārassa vibhattabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ atītampi addhānan’’ tiādi pāḷiṃ ārabhi. " 1000967,185,454,129,152,1,144,14,"Paṭṭhāne( paṭṭhā.1. paccayaniddesa1) dassitā hetādipaccayā evettha uppādādipaccayākārehi gahitāti te yathāsambhavaṃ nīharitvā yojetabbā, ativitthārabhayena pana na yojayimha. " 1000968,185,455,2,9,1,68,6,Tassa tassa {dhammassā}ti tassa tassa saṅkhārādipaccayuppannadhammassa. 1000969,185,455,10,15,1,57,4,Tathā tathā {paccayabhāvenā}ti uppādādihetādipaccayabhāvena. 1000970,185,455,16,23,1,63,6,Atītapaccuppannānāgatavasena tayo addhā kālā etassāti tiyaddhaṃ. 1000971,185,455,24,29,1,64,5,Hetuphalaphalahetuhetuphalavasena tayo sandhī etassāti tisandhiṃ. 1000972,185,455,30,40,1,72,9,"Saṅkhippanti ettha avijjādayo viññāṇādayo cāti saṅkhepo, kammaṃ vipāko ca. " 1000973,185,455,41,49,1,58,7,"Saṅkhippanti etthāti vā saṅkhepo, avijjādayo viññāṇādayo ca. " 1000974,185,455,50,54,1,34,4,Koṭṭhāsapariyāyo vā saṅkhepa -saddo. 1000975,185,455,55,61,1,67,6,Atīte kammasaṅkhepādivasena cattāro saṅkhepā etassāti catusaṅkhepaṃ. 1000976,185,455,62,86,1,193,22,"Sarūpato avuttāpi tasmiṃ tasmiṃ saṅkhepe ākirīyanti avijjāsaṅkhārādiggahaṇehi pakāsīyantīti ākārā, atīte hetuādīnaṃ vā pakārā ākārā, te saṅkhepe pañca pañca katvā vīsatiākārā etassāti vīsatākāraṃ. " 1000977,185,456,2,27,1,229,19,"Khattiyādibhedena anekabhedabhinnāpi sassatavādino jātisatasahassānussaraṇādino abhinivesahetuno vasena cattārova honti , na tato uddhaṃ adhoti sassatavādādīnaṃ parimāṇaparicchedassa anaññavisayataṃ dassetuṃ‘‘ cattāro janā’’ tiādimāha. " 1000978,185,456,28,34,1,40,5,Tattha cattāro {janā}ti cattāro janasamūhā. 1000979,185,456,35,58,1,222,20,"Idaṃ {nissāyā}ti idaṃ idappaccayatāya sammā aggahaṇaṃ, tatthāpi ca hetuphalabhāvena sambandhānaṃ santatighanassa abheditattā paramatthato vijjamānampi bhedanibandhanaṃ nānattanayaṃ anupadhāretvā gahitaṃ ekattaggahaṇaṃ nissāya. " 1000980,185,456,59,73,1,131,12,"Idaṃ {gaṇhantī}ti idaṃ sassataggahaṇaṃ abhinivissa voharanti, iminā nayena ekaccasassatavādādayopettha yathāsambhavaṃ yojetvā vattabbā. " 1000981,185,456,74,99,1,172,16,{Bhinditvā}ti‘‘ ātappamanvāyā’’ tiādinā vibhajitvā‘‘ tayidaṃ bhikkhave tathāgato pajānātī’’ tiādinā vimadditvā nijjaṭaṃ nigumbaṃ katvā diṭṭhijaṭāvijaṭanena diṭṭhigumbavivaraṇena ca. 1000982,185,457,2,20,1,172,15,‘ ‘ Tasmā’’ tiādinā buddhaguṇe ārabbha desanāya samuṭṭhitattā sabbaññutaññāṇaṃ uddisitvā desanākusalo bhagavā samayantaraviggāhaṇavasena sabbaññutaññāṇameva vissajjetīti dasseti. 1000983,185,457,21,45,1,176,18,"‘‘ Santī’’ ti iminā tesaṃ diṭṭhigatikānaṃ vijjamānatāya avicchinnataṃ, tato ca nesaṃ micchāgāhato sithilakaraṇavivecanehi attano desanāya kiccakāritaṃ, avitathatañca dīpeti dhammarājā. " 1000984,185,458,2,70,1,106,14,29. {Atthī}ti‘‘ saṃvijjantī’’ ti iminā samānattho puthuvacanavisayo eko nipāto‘‘ atthi imasmiṃ kāye kesā’’ tiādīsu( dī. ni.2.377; ma. ni.1.110; ma. ni.3.154; saṃ. ni.4.127; khu. pā.3.1) viya. 1000985,185,458,71,75,1,52,4,Sassatādivasena pubbantaṃ kappentīti pubbantakappikā. 1000986,185,458,76,108,1,265,25,"Yasmā pana te taṃ pubbantaṃ purimasiddhehi taṇhādiṭṭhikappehi kappetvā, āsevanabalavatāya vicittavuttitāya ca vikappetvā aparabhāgasiddhehi abhinivesabhūtehi taṇhādiṭṭhiggāhehi gaṇhanti abhinivisanti parāmasanti, tasmā vuttaṃ‘‘ pubbantaṃ kappetvā vikappetvā gaṇhantī’’ ti. " 1000987,185,458,109,113,1,49,4,Taṇhupādānavasena vā kappanaggahaṇāni veditabbāni. 1000988,185,458,114,117,1,24,3,Taṇhāpaccayā hi upādānaṃ. 1000989,185,458,118,125,1,49,5,{Koṭṭhāsesū}ti ettha koṭṭhāsādīsūti attho veditabbo. 1000990,185,458,126,131,1,51,5,Padapūraṇasamīpaummaggādīsupi hi anta -saddo dissati. 1000991,185,458,132,215,1,271,35,"Tathā hi‘‘ iṅgha tvaṃ suttante vā gāthāyo vā abhidhammaṃ vā pariyāpuṇassu( pāci.442), suttante okāsaṃ kārāpetvā’’ ti( pāci.1221) ca ādīsu padapūraṇe anta-saddo vattati, gāmantaṃ osareyya,( pārā.409; cūḷava.343) gāmantasenāsanan’’ tiādīsu samīpe ,‘‘ kāmasukhallikānuyogo eko anto, atthīti kho kaccāna ayameko anto’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.15;3.90) ummaggeti. " 1000992,185,459,2,14,1,121,8,Kappa-saddo mahākappasamantabhāvakilesakāmavitakkakālapaññattisadisabhāvādīsu vattatīti āha‘‘ sambahulesu atthesu vattatī’’ ti. 1000993,185,459,15,164,1,421,49,"Tathā hesa‘‘ cattārimāni bhikkhave kappassa asaṅkhyeyyānī’’ tiādīsu( a. ni.4.156) mahākappe vattati,‘‘ kevalakappaṃ veḷuvanaṃ obhāsetvā’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.94) samantabhāve,‘‘ saṅkappo kāmo, rāgo kāmo, saṅkapparāgo kāmo’’ tiādīsu( mahāni.1; cūḷani.8) kilesakāme,‘‘ takko vitakko saṅkappo’’ tiādīsu( dha. sa.7) vitakke,‘‘ yena sudaṃ niccakappaṃ viharāmī’’ tiādīsu( ma. ni.1.387) kāle,‘‘ iccāyasmā kappo’’ tiādīsu( su. ni.1090; cūḷani.113) paññattiyaṃ,‘‘ satthukappena vata kira bho sāvakena saddhiṃ mantayamānā na jānimhā’’ tiādīsu( ma. ni.1.260) sadisabhāve vattatīti. " 1000994,185,459,165,175,1,41,5,Vuttampi cetan ti mahāniddesaṃ( mahāni.28) sandhāyāha. 1000995,185,459,176,190,1,145,12,"{Taṇhādiṭṭhivasenā}ti diṭṭhiyā upanissayabhūtāya sahajātāya abhinandanabhūtāya ca taṇhāya, sassatādiākārena abhinivisantassa micchāgāhassa ca vasena. " 1000996,185,459,191,212,1,189,16,"Pubbenivutthadhammavisayāya kappanāya adhippetattā atītakālavācako idha pubba-saddo, rūpādikhandhavinimuttassa kappanāvatthuno abhāvā anta-saddo ca bhāgavācakoti āha‘‘ atītaṃ khandhakoṭṭhāsan’’ ti." 1000997,185,459,213,225,1,83,8,‘‘ Kappetvā’’ ti ca tasmiṃ pubbante taṇhāyanābhinivesānaṃ samatthanaṃ pariniṭṭhāpanamāha. 1000998,185,459,226,231,1,33,4,{Ṭhitā}ti tassā laddhiyā avijahanaṃ. 1000999,185,459,232,235,1,19,2,{Ārabbhā}ti ālambitvā. 1001000,185,459,236,241,1,33,5,Visayo hi tassā diṭṭhiyā pubbanto. 1001001,185,459,242,259,1,90,12,"Visayabhāvato eva hi so tassā āgamanaṭṭhānaṃ, ārammaṇapaccayo cāti vuttaṃ‘‘ āgamma paṭiccā’’ ti. " 1001002,185,460,2,5,1,33,2,{Adhivacanapadānī}ti paññattipadāni. 1001003,185,460,6,15,1,96,9,Dāsādīsu sirivaḍḍhakādi-saddā viya vacanamattameva adhikāraṃ katvā pavattiyā adhivacanaṃ paññatti. 1001004,185,460,16,39,1,179,18,"Atha vā adhi-saddo uparibhāve, vuccatīti vacanaṃ, upari vacanaṃ adhivacanaṃ, upādābhūtarūpādīnaṃ upari paññāpiyamānā upādāpaññattīti attho , tasmā paññattidīpakapadānīti attho daṭṭhabbo. " 1001005,185,460,40,58,1,85,11,"Paññattimattañhetaṃ vuccati, yadidaṃ‘‘ attā, loko’’ ti ca, na rūpavedanādayo viya paramattho. " 1001006,185,460,59,64,1,50,5,Adhikavuttitāya vā adhivuttiyoti diṭṭhiyo vuccanti. 1001007,185,460,65,77,1,121,10,Adhikañhi sabhāvadhammesu sassatādiṃ pakatiādidabbādiṃ jīvādiṃ kāyādiñca abhūtamatthaṃ ajjhāropetvā diṭṭhiyo pavattantīti. 1001008,185,461,2,53,1,109,13,"30. {Abhivadantī}ti‘‘ idameva saccaṃ, moghamaññan’’ ti( ma. ni.2.187,203,427; ma. ni.3.27,29) abhinivisitvā vadanti‘‘ ayaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo’’ tiādinā vivadanti. " 1001009,185,461,54,58,1,73,4,Abhivadanakiriyāya ajjāpi avicchedabhāvadassanatthaṃ vattamānakālavacanaṃ. 1001010,185,461,59,93,1,61,7,"Diṭṭhi eva diṭṭhigataṃ‘‘ muttagataṃ,( ma. ni.2.119; a. ni.9.11) saṅkhāragatan’’ tiādīsu( mahāni.41) viya. " 1001011,185,461,94,102,1,68,7,"Gantabbābhāvato vā diṭṭhiyā gatamattaṃ, diṭṭhiyā gahaṇamattanti attho. " 1001012,185,461,103,106,1,28,3,Diṭṭhippakāro vā diṭṭhigataṃ. 1001013,185,461,107,112,1,55,5,Lokiyā hi vidhayuttagatapakāra-sadde samānatthe icchanti. 1001014,185,461,113,145,1,122,19,"Ekekasmiñca‘‘ attā’’ ti,‘‘ loko’’ ti ca gahaṇavisesaṃ upādāya paññāpanaṃ hotīti āha‘‘ rūpādīsu aññataraṃ attā ca loko cāti gahetvā’’ ti. " 1001015,185,461,146,151,1,41,5,Amaraṃ niccaṃ dhuvan ti sassatavevacanāni. 1001016,185,461,152,164,1,98,10,"Maraṇābhāvena vā amaraṃ, uppādābhāvena sabbathāpi atthitāya niccaṃ, thiraṭṭhena vikārābhāvena dhuvaṃ." 1001017,185,461,165,174,1,70,5,‘‘ Yathāhā’’ tiādinā yathāvuttamatthaṃ niddesapaṭisambhidāpāḷīhi vibhāveti. 1001018,185,461,175,200,1,145,17,"Ayañca attho‘‘ rūpaṃ attato samanupassati, vedanaṃ, saññaṃ, saṅkhāre, viññāṇaṃ attato samanupassatī’’ ti imissā pañcavidhāya sakkāyadiṭṭhiyā vasena vutto." 1001019,185,461,201,233,1,166,20,‘‘ Rūpavantaṃ attānan’’ tiādikāya pana pañcadasavidhāya sakkāyadiṭṭhiyā vasena cattāro cattāro khandhe‘‘ attā’’ ti gahetvā tadaññaṃ‘‘ loko’’ ti paññapentīti ayampi attho labbhati. 1001020,185,461,234,271,1,170,23,"Tathā ekaṃ khandhaṃ ’’ attā’’ ti gahetvā tadaññe attano upabhogabhūto lokoti, sasantatipatite vā khandhe‘‘ attā’’ ti gahetvā tadaññe‘‘ loko’’ ti paññapentīti evampettha attho daṭṭhabbo. " 1001021,185,461,272,291,1,96,15,"Etthāha– sassato vādo etesanti kasmā vuttaṃ, nanu tesaṃ attā loko ca sassatoti adhippeto, na {vādo}ti? " 1001022,185,461,292,312,1,85,11,"Saccametaṃ, sassatasahacaritatāya pana‘‘ vādo sassato’’ ti vuttaṃ yathā‘‘ kuntā pacarantī’’ ti. " 1001023,185,461,313,320,1,51,7,Sassato iti vādo etesanti vā iti-saddalopo daṭṭhabbo. 1001024,185,461,321,340,1,123,14,"Atha vā sassataṃ vadanti‘‘ idameva saccan’’ ti abhinivissa voharantīti sassatavādā, sassatadiṭṭhinoti evampettha attho daṭṭhabbo. " 1001025,185,462,2,11,1,37,4,31. Ātāpanaṃ kilesānaṃ vibādhanaṃ pahānaṃ. 1001026,185,462,12,18,1,57,6,Padahanaṃ kosajjapakkhe patituṃ adatvā cittassa ussahanaṃ. 1001027,185,462,19,28,1,76,8,"Anuyogo yathā samādhi visesabhāgiyataṃ pāpuṇāti, evaṃ vīriyassa bahulīkaraṇaṃ. " 1001028,185,462,29,41,1,81,7,Idha upacārappanācittaparidamanavīriyānaṃ adhippetattā āha‘‘ tippabhedaṃ vīriyan’’ ti . 1001029,185,462,42,47,1,38,4,"Nappamajjati etenāti appamādo, asammoso. " 1001030,185,462,48,65,1,105,13,Sammā upāyena manasi karoti kammaṭṭhānaṃ etenāti sammāmanasikāro ñāṇanti āha‘‘ vīriyañca satiñca ñāṇañcā’’ ti. 1001031,185,462,66,81,1,53,8,{Etthā}ti‘‘ ātappa… pe… manasikāraṃ anvāyā’’ ti imasmiṃ pāṭhe. 1001032,185,462,82,101,1,140,14,"Sīlavisuddhiyā saddhiṃ catunnaṃ rūpāvacarajjhānānaṃ adhigamanapaṭipadā vattabbā, sā pana visuddhimagge vitthārato vuttāti āha‘‘ saṅkhepattho’’ ti." 1001033,185,462,102,113,1,87,7,‘‘ Tathārūpan’’ ti cuddasavidhehi cittadamanehi rūpāvacaracatutthajjhānassa damitataṃ vadati. 1001034,185,463,2,7,1,113,5,Samādhānādiaṭṭhaṅgasamannāgatarūpāvacaracatutthajjhānassa yogino samādhivijambhanabhūtā lokiyābhiññā jhānānubhāvo. 1001035,185,463,8,26,1,123,13,"‘‘ Jhānādīnan’’ ti idaṃ jhānalābhissa visesena jhānadhammā āpāthaṃ āgacchanti, taṃmukhena sesadhammāti imamatthaṃ sandhāya vuttaṃ. " 1001036,185,463,27,29,1,25,2,Janakabhāvaṃ paṭikkhipati. 1001037,185,463,30,52,1,176,19,"Sati hi janakabhāve rūpādidhammānaṃ viya sukhādidhammānaṃ viya, ca paccayāyattavuttitāya uppādavantatā viññāyati, uppāde ca sati avassambhāvī nirodhoti anavakāsāva niccatā siyāti. " 1001038,185,463,53,60,1,53,7,Kūṭaṭṭha -saddo vā loke accantanicce niruḷho daṭṭhabbo. 1001039,185,463,61,90,1,152,19,"‘‘ Esikaṭṭhāyiṭṭhito’’ ti etena yathā esikā vātappahārādīhi na calati, evaṃ na kenaci vikāraṃ āpajjatīti vikārābhāvamāha,‘‘ kūṭaṭṭho’’ ti iminā pana aniccatābhāvaṃ. " 1001040,185,463,91,104,1,67,8,"Vikāropi vināsoyevāti āha,‘‘ ubhayenapi lokassa vināsābhāvaṃ dīpetī’’ ti." 1001041,185,463,105,117,1,81,8,‘‘ Vijjamānamevā’’ ti etena kāraṇe phalassa atthibhāvadassanena abhibyattivādaṃ dīpeti. 1001042,185,463,118,124,1,44,5,{Nikkhamatī}ti ca abhibyattiṃ gacchatīti attho. 1001043,185,463,125,132,1,67,7,Kathaṃ pana vijjamānoyeva pubbe anabhibyatto abhibyattiṃ gacchatīti? 1001044,185,463,133,140,1,64,7,Yathā andhakārena paṭicchanno ghaṭo ālokena abhibyattiṃ gacchati. 1001045,185,464,2,22,1,159,17,"Idamettha vicāretabbaṃ– kiṃ karonto āloko ghaṭaṃ pakāsetīti vuccati, yadi ghaṭavisayaṃ buddhiṃ karonto, buddhiyā anuppannāya uppattidīpanato abhibyattivādo hāyati. " 1001046,185,464,23,32,1,87,8,"Atha ghaṭabuddhiyā āvaraṇabhūtaṃ andhakāraṃ vidhamanto, evampi abhibyattivādo hāyatiyeva. " 1001047,185,464,33,51,1,111,15,"Sati hi ghaṭabuddhiyā andhakāro kathaṃ tassā āvaraṇaṃ hotīti, yathā ghaṭassa abhibyatti na yujjati, evaṃ attanopi. " 1001048,185,464,52,66,1,130,12,"Tatthāpi hi yadi indriyavisayādisannipātena anuppannāya buddhiyā uppatti, uppattivacaneneva abhibyattivādo hāyati, tathā sassatavādo. " 1001049,185,464,67,73,1,78,6,Atha buddhippavattiyā āvaraṇabhūtassa andhakāraṭṭhāniyassa mohassa vidhamanena. 1001050,185,464,74,82,1,58,7,"Sati buddhiyā kathaṃ moho āvaraṇanti, kiñci bhedasambhavato. " 1001051,185,464,83,111,1,242,25,"Na hi abhibyañjanakānaṃ candasūriyamaṇipadīpādīnaṃ bhedena abhibyañjitabbānaṃ ghaṭādīnaṃ bhedo hoti, hoti ca visayabhedena buddhibhedoti bhiyyopi abhibyatti na yujjatiyeva, na cettha vuttikappanā yuttā vuttiyā vuttimato ca anaññathānujānanatoti . " 1001052,185,464,112,139,1,187,22,"Te ca sattā {sandhāvantī}ti ye idha manussabhāvena avaṭṭhitā, teyeva devabhāvādiupagamanena ito aññattha gacchanti, aññathā katassa kammassa vināso, akatassa ca abbhāgamo āpajjeyyāti adhippāyo. " 1001053,185,465,2,8,1,42,6,Aparāparan ti aparasmā bhavā aparaṃ bhavaṃ. 1001054,185,465,9,32,1,195,19,"Evaṃ saṅkhyaṃ {gacchantī}ti attano niccasabhāvattā na cutūpapattiyo, sabbabyāpitāya nāpi sandhāvanasaṃsaraṇāni, dhammānaṃyeva pana pavattivisesena evaṃ saṅkhyaṃ gacchanti, evaṃ voharīyantīti adhippāyo. " 1001055,185,465,33,47,1,116,13,"Etena avaṭṭhitasabhāvassa attano, dhammino ca dhammamattaṃ uppajjati ceva vinassati cāti imaṃ vipariṇāmavādaṃ dasseti. " 1001056,185,465,48,55,1,42,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ parato vakkhāma. " 1001057,185,465,56,69,1,120,11,"Attano vādaṃ {bhindatī}ti sandhāvanādivacanasiddhāya aniccatāya pubbe paṭiññātaṃ sassatavādaṃ bhindati, viddhaṃsetīti attho. " 1001058,185,465,70,79,1,72,9,Sassatisaman ti vā etassa sassataṃ thāvaraṃ niccakālanti attho daṭṭhabbo. 1001059,185,466,2,22,1,108,14,"Hetuṃ {dassento}ti yesaṃ‘‘ sassato’’ ti attānañca lokañca paññapeti ayaṃ diṭṭhigatiko, tesaṃ hetuṃ dassentoti attho. " 1001060,185,466,23,39,1,139,15,"Na hi attano diṭṭhiyā paccakkhakatamatthaṃ attanoyeva sādheti, attano pana paccakkhakatena atthena attano appaccakkhabhūtampi atthaṃ sādheti. " 1001061,185,466,40,48,1,55,7,"Attanā hi yathānicchitaṃ parehi viññāpeti, na anicchitaṃ." 1001062,185,466,49,70,1,119,15,"‘‘ Hetuṃ dassento’’ ti ettha idaṃ hetudassanaṃ– etesu anekesu jātisatasahassesu ekovāyaṃ me attā, loko ca anussaraṇasabbhāvato. " 1001063,185,466,71,83,1,56,10,"Yo hi yamatthaṃ anubhavati, so eva taṃ anussarati, na añño. " 1001064,185,466,84,96,1,105,12,Na hi aññena anubhūtamatthaṃ añño anussarituṃ sakkoti yathā taṃ buddharakkhitena anubhūtaṃ dhammarakkhito. 1001065,185,466,97,104,1,45,6,"Yathā cetāsu, evaṃ ito purimatarāsupi jātīsūti. " 1001066,185,466,105,113,1,32,7,Kasmā sassato me attā ca loko ca. 1001067,185,466,114,126,1,61,11,"Yathā ca me, evaṃ aññesampi sattānaṃ sassato attā ca loko cāti? " 1001068,185,466,127,143,1,132,12,"Sassatavasena diṭṭhigahanaṃ pakkhando diṭṭhigatiko parepi tattha patiṭṭhapeti, pāḷiyaṃ pana‘‘ anekavihitāni adhivuttipadāni abhivadanti. " 1001069,185,466,144,157,1,84,11,So evaṃ āhā’’ ti ca vacanato parānumānavasena idha hetudassanaṃ adhippetanti viññāyati. 1001070,185,466,158,165,1,60,7,Kāraṇan ti tividhaṃ kāraṇaṃ sampāpakaṃ nibbattakaṃ ñāpakanti. 1001071,185,466,166,185,1,168,16,"Tattha ariyamaggo nibbānassa sampāpakaṃ kāraṇaṃ, bījaṃ aṅkurassa nibbattakaṃ kāraṇaṃ, paccayuppannatādayo aniccatādīnaṃ ñāpakaṃ kāraṇaṃ, idhāpi ñāpakakāraṇameva adhippetaṃ. " 1001072,185,466,186,192,1,62,6,Ñāpako hi ñāpetabbatthavisayassa ñāṇassa hetubhāvato kāraṇanti. 1001073,185,466,193,216,1,103,14,"Tadāyattavuttitāya taṃ ñāṇaṃ tiṭṭhati tatthāti‘‘ ṭhānan’’ ti, vasati tattha pavattatīti‘‘ vatthū’’ ti ca vuccati. " 1001074,185,466,217,224,1,70,7,Tathā hi bhagavatā vatthu-saddena uddisitvāpi ṭhānasaddena niddiṭṭhanti. 1001075,185,467,2,5,1,0,0,32-33. 1001076,185,467,6,23,1,106,12,Dutiyatatiyavādānaṃ paṭhamavādato natthi viseso ṭhapetvā kālavisesanti āha‘‘ upari vādadvayepi eseva nayo’’ ti. 1001077,185,467,24,46,1,144,17,"Yadi evaṃ kasmā sassatavādo catudhā vibhatto, nanu adhiccasamuppannikavādo viya duvidheneva vibhajitabbo siyāti āha‘‘ mandapañño hi titthiyo’’ tiādi. " 1001078,185,468,2,17,1,87,9,"34. {Takkayatī}ti ūhayati, sassatādiākārena tasmiṃ tasmiṃ ārammaṇe cittaṃ abhiniropetīti attho. " 1001079,185,468,18,25,1,71,6,{Takko}ti ākoṭanalakkhaṇo vinicchayalakkhaṇo vā diṭṭhiṭṭhānabhūto vitakko. 1001080,185,468,26,44,1,163,15,"Vīmaṃsā nāma vicāraṇā, sā panettha atthato paññāpatirūpako lobhasahagatacittuppādo, micchābhiniveso vā ayonisomanasikāro, pubbabhāge vā diṭṭhivipphanditanti daṭṭhabbā. " 1001081,185,468,45,54,1,34,5,Tenevāha‘‘ tulanā ruccanā khamanā’’ ti. 1001082,185,468,55,69,1,80,10,Pariyāhananaṃ vitakkassa ārammaṇaūhanaṃ evāti āha‘‘ tena tena pakārena takketvā’’ ti. 1001083,185,468,70,80,1,79,8,"Anuvicaritan ti vīmaṃsāya anupavattitaṃ, vīmaṃsānugatena vā vicārena anumajjitaṃ. " 1001084,185,468,81,88,1,72,6,"Paṭi paṭi bhātīti paṭibhānaṃ, yathāsamihitākāravisesavibhāvako cittuppādo. " 1001085,185,468,89,98,1,69,8,"Paṭibhānato jātaṃ paṭibhānaṃ, sayaṃ attano paṭibhānaṃ sayaṃ paṭibhānaṃ. " 1001086,185,468,99,107,1,41,4,Tenevāha‘‘ attano paṭibhānamattasañjātan’’ ti. 1001087,185,468,108,112,1,41,4,Matta -saddena visesādhigamādayo nivatteti. 1001088,185,469,2,22,1,144,15,"‘ ‘ Anāgatepi evaṃ bhavissatī’’ ti idaṃ na idhādhippetatakkīvaseneva vuttaṃ, lābhītakkino evampi sambhavatīti sambhavadassanavasena vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1001089,185,469,23,36,1,85,12,"Yaṃ kiñci attanā paṭiladdhaṃ rūpādi sukhādi ca idha labbhatīti lābho, na jhānādiviseso." 1001090,185,469,37,65,1,137,21,"‘‘ Evaṃ sati idaṃ hotī’’ ti aniccesu bhāvesu añño karoti, añño paṭisaṃvedetīti āpajjati, tathā ca sati katassa vināso, akatassa ca abbhāgamo siyā. " 1001091,185,469,66,80,1,106,13,"Niccesu pana bhāvesu yo karoti, so paṭisaṃvedetīti na doso āpajjatīti takkikassa yuttigavesanākāraṃ dasseti. " 1001092,185,470,2,8,1,73,5,{Takkamattenevā}ti āgamādhigamādīnaṃ anussavādīnañca abhāvā suddhatakkeneva. 1001093,185,470,9,73,1,653,53,"Nanu ca visesalābhinopi sassatavādino attano visesādhigamahetu anekesu jātisatasahassesu dasasu saṃvaṭṭavivaṭṭesu cattālīsāya saṃvaṭṭavivaṭṭesu yathānubhūtaṃ attano santānaṃ tappaṭibaddhañca‘‘ attā, loko’’ ti ca anussaritvā tato purimapurimatarāsupi jātīsu tathābhūtassa atthitānuvitakkanamukhena sabbesampi sattānaṃ tathābhāvānuvitakkanavaseneva sassatābhinivesino jātā, evañca sati sabbopi sassatavādī anussutijātissaratakkikā viya attano upaladdhavatthunibandhanena takkanena pavattavādattā takkīpakkheyeva tiṭṭheyya, avassañca vuttappakāraṃ takkanamicchitabbaṃ , aññathā visesalābhī sassatavādī ekaccasassatikapakkhaṃ, adhiccasamuppannikapakkhaṃ vā bhajeyyāti ? " 1001094,185,470,74,86,1,141,11,"Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ, yasmā visesalābhīnaṃ khandhasantānassa dīghadīghataradīghatamakālānussaraṇaṃ sassataggāhassa asādhāraṇakāraṇaṃ. " 1001095,185,470,87,94,1,45,5,Tathā hi‘‘ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. 1001096,185,470,95,103,1,69,6,Imināmahametaṃ jānāmī’’ ti anussaraṇameva padhānakāraṇabhāvena dassitaṃ. 1001097,185,470,104,125,1,119,16,"Yaṃ pana tassa‘‘ imināmahametaṃ jānāmī’’ ti pavattaṃ takkanaṃ, na taṃ idha padhānaṃ anussaraṇaṃ pati tassa appadhānabhūtattā. " 1001098,185,470,126,132,1,52,6,Yadi evaṃ anussavādīnampi padhānabhāvo āpajjatīti ce? 1001099,185,470,133,157,1,135,17,"Na, tesaṃ sacchikiriyāya abhāvena takkapadhānattā, padhānakāraṇena ca niddeso niruḷho sāsane loke ca yathā‘‘ cakkhuviññāṇaṃ, yavaṅkuro’’ ti ca. " 1001100,185,471,2,27,1,281,23,"Atha vā visesādhigamanibandhanarahitassa takkanassa visuṃ sassataggāhe kāraṇabhāvadassanatthaṃ visesādhigamo visuṃ sassataggāhakāraṇaṃ vattabbo , so ca mandamajjhatikkhapaññāvasena tividhoti bhagavatā sabbatakkino takkībhāvasāmaññena ekajjhaṃ gahetvā catudhā vavatthāpito sassatavādo. " 1001101,185,471,28,53,1,309,24,"Yadipi anussavādivasena takkikānaṃ viya mandapaññādīnampi hīnādivasena anekabhedasabbhāvato visesalābhīnampi bahudhā bhedo sambhavati, sabbe pana visesalābhino mandapaññādivasena tayo rāsī katvā tattha ukkaṭṭhavasena anekajātisatasahassadasasaṃvaṭṭavivaṭṭacattārīsasaṃvaṭṭavivaṭṭānussaraṇena ayaṃ vibhāgo vutto. " 1001102,185,471,54,63,1,75,8,"Tīsupi rāsīsu ye hīnamajjhapaññā, te vuttaparicchedato ūnakameva anussaranti. " 1001103,185,471,64,76,1,95,11,"Ye pana tattha ukkaṭṭhapaññā, te vuttaparicchedaṃ atikkamitvā nānussarantīti evaṃ panāyaṃ desanā. " 1001104,185,471,77,86,1,112,8,Tasmā aññatarabhedasaṅgahavaseneva bhagavatā cattāriṭṭhānāni vibhattānīti vavatthitā sassatavādīnaṃ catubbidhatā. 1001105,185,471,87,94,1,46,7,Na hi idha sāvasesaṃ dhammaṃ deseti dhammarājā. 1001106,185,472,2,22,1,52,8,35.‘‘ Aññatarenā’’ ti etassa atthaṃ dassetuṃ‘‘ ekenā’’ ti vuttaṃ. 1001107,185,472,23,38,1,67,11,Vā -saddassa pana aniyamatthataṃ dassetuṃ‘‘ dvīhi vā tīhi vā’’ ti vuttaṃ. 1001108,185,472,39,48,1,84,9,Tena catūsu ṭhānesu yathārahaṃ ekaccaṃ ekaccassa paññāpane sahakārīkāraṇanti dasseti. 1001109,185,472,49,57,1,62,7,"Kiṃ panetāni vatthūni abhinivesassa hetu, udāhu patiṭṭhāpanassa. " 1001110,185,472,58,69,1,94,9,"Kiñcettha yadi tāva abhinivesassa, kasmā anussaraṇatakkanāniyeva gahitāni, na saññāvipallāsādayo. " 1001111,185,472,70,75,1,112,5,Tathāhi viparītasaññā ayonisomanasikāraasappurisūpanissayaasaddhammassavanādīni micchādiṭṭhiyā pavattanaṭṭhānāni. 1001112,185,472,76,96,1,129,15,"Atha patiṭṭhāpanassa adhigamayuttiyo viya āgamopi vatthubhāvena vattabbo, ubhayatthāpi‘‘ natthi ito bahiddhā’’ ti vacanaṃ na yujjatīti? " 1001113,185,472,97,98,1,2,1,Na. 1001114,185,472,99,100,1,5,1,Kasmā? 1001115,185,472,101,143,1,307,28,Abhinivesapakkhe tāva ayaṃ diṭṭhigatiko asappurisūpanissayaasaddhammassavanehi ayoniso ummujjitvā vipallāsasañño rūpādidhammānaṃ khaṇe khaṇe bhijjanasabhāvassa anavabodhato dhammayuttiṃ atidhāvanto ekattanayaṃ micchā gahetvā yathāvuttānussaraṇatakkehi khandhesu‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti( dī. ni.1.31) abhinivesaṃ janesi. 1001116,185,472,144,156,1,112,10,"Iti āsannakāraṇattā, padhānakāraṇattā, taggahaṇeneva ca itaresampi gahitattā anussaraṇatakkanāniyeva idha gahitāni. " 1001117,185,472,157,170,1,149,12,Patiṭṭhāpanapakkhe pana āgamopi yuttipakkheyeva ṭhito visesato bāhirakānaṃ takkagāhibhāvatoti anussaraṇatakkanāniyeva diṭṭhiyā vatthubhāvena gahitāni. 1001118,185,472,171,178,1,89,7,Kiñca bhiyyo duvidhaṃ lakkhaṇaṃ paramatthadhammānaṃ sabhāvalakkhaṇaṃ sāmaññalakkhaṇañcāti. 1001119,185,472,179,215,1,365,32,"Tattha sabhāvalakkhaṇāvabodho paccakkhañāṇaṃ, sāmaññalakkhaṇāvabodho anumānañāṇaṃ, āgamo ca sutamayāya paññāya sādhanato anumānañāṇameva āvahati, sutānaṃ pana dhammānaṃ ākāraparivitakkanena nijjhānakkhantiyaṃ ṭhito cintāmayaṃ paññaṃ nibbattetvā anukkamena bhāvanāya paccakkhañāṇaṃ adhigacchatīti evaṃ āgamopi takkavisayaṃ nātikkamatīti taggahaṇena gahitovāti veditabbo. " 1001120,185,472,216,230,1,88,10,So aṭṭhakathāyaṃ anussutitakkaggahaṇena vibhāvitoti yuttaṃ evidaṃ‘‘ natthi ito bahiddhā’’ ti. 1001121,185,472,231,258,1,143,13,"‘‘ Anekavihitāni adhivuttipadāni abhivadanti, sassataṃ attānañca lokañca paññapentī’’ ti( dī. ni.1.30) ca vacanato patiṭṭhāpanavatthūni idhādhippetānīti daṭṭhabbaṃ. " 1001122,185,473,2,12,1,78,6,36. Diṭṭhiyeva diṭṭhiṭṭhānaṃ paramavajjatāya anekavihitānaṃ anatthānaṃ hetubhāvato. 1001123,185,473,13,51,1,123,12,Yathāha‘‘ micchādiṭṭhiparamāhaṃ bhikkhave vajjaṃ vadāmī’’ ti( a. ni.1.310)‘‘ yathāhā’’ tiādinā paṭisambhidāpāḷiyā( paṭi. ma.1.124) diṭṭhiyā ṭhānavibhāgaṃ dasseti. 1001124,185,473,52,76,1,88,9,"Tattha khandhāpi diṭṭhiṭṭhānaṃ ārammaṇaṭṭhena‘‘ rūpaṃ attato samanupassatī’’ tiādi( saṃ. ni.3.81,345) vacanato. " 1001125,185,473,77,81,1,54,4,Avijjāpi diṭṭhiṭṭhānaṃ upanissayādibhāvena pavattanato. 1001126,185,473,82,112,1,85,9,Yathāha‘‘ assutavā bhikkhave puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido’’ tiādi( ma. ni.1.2; paṭi. ma.1.130). 1001127,185,473,113,115,1,22,2,Phassopi diṭṭhiṭṭhānaṃ. 1001128,185,473,116,150,1,66,9,"Yathā cāha‘‘ tadapi phassapaccayā,( dī. ni.1.118 ādayo) phussa phussa paṭisaṃvedentī’’ ti( dī. ni.1.144) ca . " 1001129,185,473,151,153,1,21,2,Saññāpi diṭṭhiṭṭhānaṃ. 1001130,185,473,154,188,1,69,9,"Vuttañcetaṃ‘‘ saññānidānā hi papañcasaṅkhā,( su. ni.880; mahāni.109) pathavito saññatvā’’ ti( ma. ni.1.2) ca ādi. " 1001131,185,473,189,191,1,23,2,Vitakkopi diṭṭhiṭṭhānaṃ. 1001132,185,473,192,232,1,107,15,"Vuttampi cetaṃ‘‘ takkañca diṭṭhīsu pakappayitvā, saccaṃ musāti dvayadhammamāhū’’ ti( su. ni.892)‘‘ takkī hoti vīmaṃsī’’ ti( dī. ni.1.34) ca ādi. " 1001133,185,473,233,235,1,33,2,Ayonisomanasikāropi diṭṭhiṭṭhānaṃ. 1001134,185,473,236,250,1,91,12,Tenāha bhagavā‘‘ tassa evaṃ ayoniso manasi karoto channaṃ diṭṭhīnaṃ aññatarā diṭṭhi uppajjati. 1001135,185,473,251,276,1,64,11,‘ Atthi me attā’ ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjatī’’ tiādi( ma. ni.1.19). 1001136,185,473,277,282,1,61,5,Samuṭṭhāti etenāti samuṭṭhānaṃ samuṭṭhānabhāvo samuṭṭhānaṭṭho. 1001137,185,473,283,287,1,34,3,{Pavattitā}ti parasantānesu uppāditā. 1001138,185,473,288,296,1,67,6,{Pariniṭṭhāpitā}ti abhinivesassa pariyosānaṃ matthakaṃ pāpitāti attho. 1001139,185,473,297,307,1,59,6,‘‘ Ārammaṇavasenā’’ ti aṭṭhasu diṭṭhiṭṭhānesu khandhe sandhāyāha. 1001140,185,473,308,311,1,28,2,{Pavattanavasenā}ti avijjādayo. 1001141,185,473,312,317,1,64,4,{Āsevanavasenā}ti pāpamittaparatoghosādīnampi sevanaṃ labbhatiyeva. 1001142,185,473,318,326,1,50,6,"Atha vā {evaṃgatikā}ti evaṃgamanā, evaṃniṭṭhāti attho. " 1001143,185,473,327,353,1,203,23,"Idaṃ vuttaṃ hoti– ime diṭṭhisaṅkhātā diṭṭhiṭṭhānā evaṃ paramatthato asantaṃ attānaṃ sassatabhāvañcassa ajjhāropetvā gahitā, parāmaṭṭhā ca bālalapanā yāva paṇḍitā na samanuyuñjanti, tāva gacchanti pavattanti. " 1001144,185,473,354,369,1,145,14,Paṇḍitehi samanuyuñjiyamānā pana anavaṭṭhitavatthukā avimaddakkhamā sūriyuggamane ussāvabindū viya khajjopanakā viya ca bhijjanti vinassanti cāti. 1001145,185,474,2,51,1,386,44,"Tatthāyaṃ anuyuñjane saṅkhepakathā– yadi hi parena parikappito attā loko vā sassato siyā, tassa nibbikāratāya purimarūpāvijahanato kassaci visesādhānassa kātuṃ asakkuṇeyyatāya ahitato nivattanatthaṃ, hite ca paṭipattiatthaṃ upadeso eva nippayojano siyā sassatavādino, kathaṃ vā so upadeso pavattīyati vikārābhāvato, evañca attano ajaṭākāsassa viya dānādikiriyā hiṃsādikiriyā ca na sambhavati. " 1001146,185,474,52,100,1,370,43,"Tathā sukhassa dukkhassa anubhavananibandho eva sassatavādino na yujjati kammabaddhābhāvato, jātiādīnañca asambhavato kuto vimokkho, atha pana dhammamattaṃ tassa uppajjati ceva vinassati ca, yassa vasenāyaṃ kiriyādivohāroti vadeyya, evampi purimarūpāvijahanena avaṭṭhitassa attano dhammamattanti na sakkā sambhāvetuṃ, te vā panassa dhammā avatthābhūtā aññe vā siyuṃ anaññe vā. " 1001147,185,474,101,111,1,53,9,"Yadi aññe, na tāhi tassa uppannāhipi koci viseso atthi. " 1001148,185,474,112,124,1,93,11,"Yāhi karoti paṭisaṃvedeti cavati upapajjati cāti icchitaṃ, tasmā tadavattho eva yathāvuttadoso. " 1001149,185,474,125,152,1,241,25,"Kiñca dhammakappanāpi niratthikā siyā, athānaññe uppādavināsavantīhi avatthāhi anaññassa attano tāsaṃ viya uppādavināsasabbhāvato kuto niccatāvakāso, tāsampi vā attano viya niccatāti bandhavimokkhānaṃ asambhavo evāti na yujjatiyeva sassatavādo. " 1001150,185,474,153,171,1,132,16,"Na cettha koci vādī dhammānaṃ sassatabhāve parisuddhaṃ yuttiṃ vattuṃ samattho, yuttirahitañca vacanaṃ na paṇḍitānaṃ cittaṃ ārādhetīti. " 1001151,185,474,172,187,1,71,10,"Tena vuttaṃ‘‘ yāva paṇḍitā na samanuyuñjanti, tāva gacchanti pavattantī’’ ti. " 1001152,185,474,188,195,1,62,6,"Kammavasena abhimukho sampareti etthāti abhisamparāyo, paroloko." 1001153,185,475,2,30,1,201,21,"‘ ‘ Sabbaññutaññāṇañcā’’ ti idaṃ idha sabbaññutaññāṇassa vibhajiyamānattā vuttaṃ, tasmiṃ vā vutte tadadhiṭṭhānato āsavakkhayañāṇaṃ, tadavinābhāvato sabbampi vā bhagavato dasabalādiñāṇaṃ gahitameva hotīti katvā. " 1001154,185,475,31,47,1,76,10,"{Pajānantopī}ti pi -saddo sambhāvane, tena‘‘ tañcā’’ ti ettha vuttaṃ ca-saddatthamāha. " 1001155,185,475,48,64,1,125,14,"Idaṃ vuttaṃ hoti– taṃ diṭṭhigatato uttaritaraṃ sārabhūtaṃ sīlādiguṇavisesampi tathāgato nābhinivisati, ko pana vādo vaṭṭāmiseti." 1001156,185,475,65,75,1,46,6,‘‘ Ahan’’ ti diṭṭhivasena vā taṃ parāmasanākāramāha. 1001157,185,475,76,93,1,87,11,"{Pajānāmī}ti ettha iti -saddo pakārattho, tena‘‘ maman’’ ti taṇhāvasena parāmasanākāraṃ dasseti. " 1001158,185,475,94,99,1,51,5,Dhammasabhāvaṃ atikkamitvā parato āmasanaṃ parāmāso. 1001159,185,475,100,124,1,68,14,"Na hi taṃ atthi, khandhesu yaṃ‘‘ ahan’’ ti vā,‘‘ maman’’ ti vā gahetabbaṃ siyā. " 1001160,185,475,125,142,1,96,12,"Yo pana parāmāso taṇhādayova, te ca bhagavato bodhimūleyeva pahīnāti āha‘‘ parāmāsakilesānan’’ tiādi. " 1001161,185,475,143,173,1,219,23,"{Aparāmāsato}ti vā nibbutivedanassa hetuvacanaṃ,‘‘ viditā’’ ti idaṃ padaṃ apekkhitvā kattari sāmivacanaṃ, aparāmasanahetu parāmāsarahitāya paṭipattiyā tathāgatena sayameva asaṅkhatadhātu adhigatāti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo." 1001162,185,476,2,12,1,54,7,‘ ‘ Yāsu vedanāsū’’ tiādinā bhagavato desanāvilāsaṃ dasseti. 1001163,185,476,13,35,1,235,20,"Tathā hi khandhāyatanādivasena anekavidhāsu catusaccadesanāsu sambhavantīsupi ayaṃ tathāgatānaṃ desanāsu paṭipatti, yaṃ diṭṭhigatikā micchāpaṭipattiyā diṭṭhigahanaṃ pakkhandāti dassanatthaṃ vedanāyeva pariññāya bhūmidassanatthaṃ uddhaṭā. " 1001164,185,476,36,39,1,37,3,Kammaṭṭhānan ti catusaccakammaṭṭhānaṃ. 1001165,185,476,40,53,1,151,11,"Yathābhūtaṃ {viditvā}ti vipassanāpaññāya vedanāya samudayādīni ārammaṇapaṭivedhavasena maggapaññāya asammohapaṭivedhavasena jānitvā, paṭivijjhitvāti attho. " 1001166,185,476,54,98,1,154,17,"{Paccayasamudayaṭṭhenā}ti‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjatī’’ ti( ma. ni.1.404; saṃ. ni.2.21; udā.1) vuttalakkhaṇena avijjādīnaṃ paccayānaṃ uppādena ceva maggena asamugghātena ca. " 1001167,185,476,99,105,1,50,5,"Nibbattilakkhaṇan ti uppādalakkhaṇaṃ, jātinti attho. " 1001168,185,476,106,124,1,160,16,"Pañcannaṃ lakkhaṇānan ti ettha catunnaṃ paccayānampi uppādalakkhaṇameva gahetvā vuttanti gahetabbaṃ, yasmā paccayalakkhaṇampi labbhatiyeva, tathā ceva saṃvaṇṇitaṃ. " 1001169,185,476,125,131,1,64,5,{Paccayanirodhaṭṭhenā}ti etthāpi vuttanayānusārena attho veditabbo. 1001170,185,476,132,140,1,37,7,"Yan ti yasmā, yaṃ vā sukhaṃ somanassaṃ. " 1001171,185,476,141,147,1,50,4,{Paṭiccā}ti ārammaṇapaccayādibhūtaṃ vedanaṃ labhitvā. 1001172,185,476,148,166,1,108,12,"Ayan ti sukhasomanassānaṃ paccayabhāvo, sukhasomanassameva vā,‘‘ assādo’’ ti padaṃ pana apekkhitvā pulliṅganiddeso. " 1001173,185,476,167,181,1,141,12,"Ayañhettha saṅkhepattho– purimuppannaṃ vedanaṃ ārabbha somanassuppattiyaṃ yo purimavedanāya assādetabbākāro somanassassādanākāro, ayaṃ assādoti. " 1001174,185,476,182,188,1,46,6,Kathaṃ pana vedanaṃ ārabbha sukhaṃ uppajjatīti? 1001175,185,476,189,193,1,40,4,Cetasikasukhassa adhippetattā nāyaṃ doso. 1001176,185,476,194,207,1,78,9,Visesanaṃ hettha somanassaggahaṇaṃ sukhaṃ somanassanti‘‘ rukkho siṃsapā’’ ti yathā. 1001177,185,477,2,30,1,215,21,"‘ ‘ Aniccā’’ ti iminā saṅkhāradukkhatāvasena upekkhāvedanāya, sabbavedanāsuyeva vā ādīnavamāha, itarehi itaradukkhatāvasena yathākkamaṃ dukkhasukhavedanānaṃ, avisesena vā tīṇipi padāni sabbāsampi vedanānaṃ vasena yojetabbāni. " 1001178,185,477,31,60,1,210,24,"Ayan ti yo vedanāya hutvā abhāvaṭṭhena aniccabhāvo, udayabbayapaṭipīḷanaṭṭhena dukkhabhāvo, jarāya maraṇena cāti dvedhā vipariṇāmetabbabhāvo ca, ayaṃ vedanāya ādīnavo, yato vā ādīnaṃ paramakāruññaṃ vāti pavattatīti. " 1001179,185,477,61,80,1,141,16,"Vedanāya nissaraṇan ti ettha {vedanāyā}ti nissakkavacanaṃ, yāva vedanāpaṭibaddhaṃ chandarāgaṃ na pajahati, tāvāyaṃ puriso vedanaṃ allīnoyeva hoti. " 1001180,185,477,81,97,1,130,15,"Yadā pana taṃ chandarāgaṃ pajahati, tadāyaṃ puriso vedanāya nissaṭo visaṃyutto hotīti chandarāgappahānaṃ vedanāya nissaraṇaṃ vuttaṃ. " 1001181,185,477,98,112,1,148,14,Ettha ca vedanāggahaṇena vedanāya sahajātanissayārammaṇabhūtā ca rūpārūpadhammā gahitā eva hontīti pañcannampi upādānakkhandhānaṃ gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. 1001182,185,477,113,126,1,100,11,"Vedanāsīsena pana desanā āgatā, tattha kāraṇaṃ vuttameva, lakkhaṇahāranayena vā ayamattho vibhāvetabbo. " 1001183,185,477,127,155,1,248,21,"Tattha vedanāggahaṇena gahitā pañcupādānakkhandhā dukkhasaccaṃ, vedanānaṃ samudayaggahaṇena gahitā avijjādayo samudayasaccaṃ, atthaṅgamanissaraṇapariyāyehi nirodhasaccaṃ,‘‘ yathābhūtaṃ viditvā’’ ti etena maggasaccanti evamettha cattāri saccāni veditabbāni. " 1001184,185,477,156,171,1,114,10,"Kāmupādānamūlakattā sesupādānānaṃ, pahīne ca kāmupādāne upādānasesābhāvato‘‘ vigatachandarāgatāya anupādāno’’ ti vuttaṃ. " 1001185,185,477,172,178,1,57,5,{Anupādāvimutto}ti attano maggaphalappattiṃ bhagavā dasseti. 1001186,185,477,179,206,1,218,21,"‘‘ Vedanānan’’ tiādinā hi yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā imaṃ diṭṭhigataṃ sakāraṇaṃ sagatikaṃ pabhedato vibhajituṃ samattho ahosi , tassa sabbaññutaññāṇassa saddhiṃ pubbabhāgapaṭipadāya uppattibhūmiṃ dasseti dhammarājā. " 1001187,185,478,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1001188,185,479,2,2,1,24,1,Ekaccasassatavādavaṇṇanā 1001189,185,480,2,15,1,79,8,"38. Sattesu saṅkhāresu ca ekaccaṃ sassataṃ etassāti ekaccasassato, ekaccasassatavādo. " 1001190,185,480,16,21,1,33,4,So etesaṃ atthīti ekaccasassatikā . 1001191,185,480,22,43,1,127,16,"Te pana yasmā ekaccasassato vādo diṭṭhi etesanti ekaccasassatavādā nāma honti, tasmā tamatthaṃ dassento āha‘‘ ekaccasassatavādā’’ ti. " 1001192,185,480,44,50,1,57,6,Iminā nayena ekaccaasassatikā dipadassapi attho veditabbo. 1001193,185,480,51,66,1,94,10,Nanu ca‘‘ ekaccasassatikā’’ ti vutte tadaññassa ekaccassa asassatatāsanniṭṭhānaṃ siddhameva hotīti? 1001194,185,480,67,75,1,46,7,"Saccaṃ siddhameva hoti atthato, na pana saddato. " 1001195,185,480,76,87,1,57,7,Tasmā supākaṭaṃ katvā dassetuṃ‘‘ ekaccaasassatikā’’ ti vuttaṃ. 1001196,185,480,88,96,1,53,8,Na hi idha sāvasesaṃ katvā dhammaṃ deseti dhammassāmī. 1001197,185,480,97,107,1,38,5,{Idhā}ti‘‘ ekaccasassatikā’’ ti imasmiṃ pade. 1001198,185,480,108,116,1,39,6,"{Gahitā}ti vuttā, tathā ceva attho dassito. " 1001199,185,480,117,122,1,25,4,{Idhā}ti vā imissā desanāya. 1001200,185,480,123,133,1,72,9,"Tathā hi purimakā tayo vādā sattavasena, catuttho saṅkhāravasena vibhatto." 1001201,185,480,134,150,1,147,11,"‘‘ Saṅkhārekaccasassatikā’’ ti idaṃ tehi sassatabhāvena gayhamānānaṃ dhammānaṃ yāthāvasabhāvadassanavasena vuttaṃ, na panekaccasassatikamatadassanavasena. " 1001202,185,480,151,156,1,47,5,Tassa hi sassatābhimataṃ asaṅkhatamevāti laddhi. 1001203,185,480,157,169,1,35,6,Tenevāha‘‘ cittanti vā… pe… ṭhassatī’’ ti. 1001204,185,480,170,183,1,117,12,"Na hi yassa bhāvassa paccayehi abhisaṅkhatabhāvaṃ paṭijānāti, tasseva niccadhuvādibhāvo anummattakena sakkā paṭiññātuṃ. " 1001205,185,480,184,204,1,136,15,"Etena‘‘ uppādavayadhuvatāyuttabhāvā siyā niccā, siyā aniccā siyā na vattabbā’’ tiādinā pavattassa sattabhaṅgavādassa ayuttatā vibhāvitā hoti. " 1001206,185,481,2,27,1,143,18,"Tatthāyaṃ ayuttatāvibhāvanā– yadi‘‘ yena sabhāvena yo dhammo atthīti vuccati, teneva sabhāvena so dhammo natthī’’ tiādinā vucceyya, siyā anekantavādo. " 1001207,185,481,28,34,1,32,5,"Atha aññena, siyā na anekantavādo. " 1001208,185,481,35,45,1,87,8,"Na cettha desantarādisambandhabhāvo yutto vattuṃ tassa sabbalokasiddhattā, vivādābhāvato . " 1001209,185,481,46,81,1,201,25,"Ye pana vadanti‘‘ yathā suvaṇṇaghaṭena makuṭe kate ghaṭabhāvo nassati, makuṭabhāvo uppajjati, suvaṇṇabhāvo tiṭṭhatiyeva, evaṃ sabbabhāvānaṃ koci dhammo nassati, koci dhammo uppajjati, sabhāvo pana tiṭṭhatī’’ ti. " 1001210,185,481,82,103,1,92,16,"Te vattabbā‘‘ kiṃ taṃ suvaṇṇaṃ, yaṃ ghaṭe makuṭe ca avaṭṭhitaṃ, yadi rūpādi, so saddo viya anicco. " 1001211,185,481,104,111,1,44,6,"Atha rūpādi samūho, samūho nāma sammutimattaṃ. " 1001212,185,481,112,125,1,69,11,Na tassa atthitā natthitā niccatā vā labbhatī’’ ti anekantavādo na siyā. 1001213,185,481,126,132,1,76,6,Dhammānañca dhammino aññathānaññathāsu doso vuttoyeva sassatavādavicāraṇāyaṃ. 1001214,185,481,133,138,1,39,5,Tasmā so tattha vuttanayeneva veditabbo. 1001215,185,481,139,154,1,131,14,"Apica niccāniccanavattabbarūpo attā loko ca paramatthato vijjamānatāpaṭijānanato yathā niccādīnaṃ aññataraṃ rūpaṃ, yathā vā dīpādayo. " 1001216,185,481,155,176,1,217,20,"Na hi dīpādīnaṃ udayabbayasabhāvānaṃ niccāniccanavattabbasabhāvatā sakkā viññātuṃ, jīvassa niccādīsu aññataraṃ rūpaṃ viyāti evaṃ sattabhaṅgassa viya sesabhaṅgānampi asambhavoyevāti sattabhaṅgavādassa ayuttatā veditabbā. " 1001217,185,482,2,20,1,101,13,"Ettha ca‘‘ issaro nicco, aññe sattā aniccā’’ ti evaṃ pavattavādā sattekaccasassatikā seyyathāpi issaravādā." 1001218,185,482,21,37,1,100,11,"‘‘ Paramāṇavo niccā dhuvā, aṇukādayo aniccā’’ ti evaṃ pavattavādā saṅkhārekaccasassatikā seyyathāpi kāṇādā. " 1001219,185,482,38,73,1,219,23,"Nanu‘‘ ekacce dhammā sassatā, ekacce asassatā’’ ti etasmiṃ vāde cakkhādīnaṃ asassatatāsanniṭṭhānaṃ yathāsabhāvāvabodho eva, tayidaṃ kathaṃ micchādassananti, ko vā evamāha‘‘ cakkhādīnaṃ asassatabhāvasanniṭṭhānaṃ micchādassanan’’ ti? " 1001220,185,482,74,81,1,79,7,Asassatesuyeva pana kesañci dhammānaṃ sassatabhāvābhiniveso idha micchādassanaṃ. 1001221,185,482,82,98,1,190,15,Tena pana ekavāre pavattamānena cakkhādīnaṃ asassatabhāvāvabodho vidūsito saṃsaṭṭhabhāvato visasaṃsaṭṭho viya sappimaṇḍo sakiccakaraṇāsamatthatāya sammādassanapakkhe ṭhapetabbataṃ nārahatīti. 1001222,185,482,99,112,1,146,13,Asassatabhāvena nicchitāpi vā cakkhuādayo samāropitajīvasabhāvā eva diṭṭhigatikehi gayhantīti tadavabodhassa micchādassanabhāvo na sakkā nivāretuṃ. 1001223,185,482,113,129,1,56,10,Tenevāha‘‘ cakkhuṃ itipi… pe… kāyo itipi ayaṃ me attā’’ tiādi. 1001224,185,482,130,160,1,238,24,"Evañca katvā asaṅkhatāya saṅkhatāya ca dhātuyā vasena yathākkamaṃ‘‘ ekacce dhammā sassatā, ekacce asassatā’’ ti evaṃ pavatto vibhajjavādopi ekaccasassatavādo āpajjatīti evaṃpakārā codanā anavakāsā hoti aviparītadhammasabhāvasampaṭipattibhāvato. " 1001225,185,483,2,28,1,166,17,"Kāmañcettha purimavādepi asassatānaṃ dhammānaṃ‘‘ sassatā’’ ti gahaṇaṃ visesato micchādassanaṃ, sassatānaṃ pana‘‘ sassatā’’ ti gāho na micchādassanaṃ yathāsabhāvaggahaṇabhāvato. " 1001226,185,483,29,68,1,301,29,"Asassatesuyeva pana‘‘ kecideva dhammā sassatā, keci asassatā’’ ti gahetabbadhammesu vibhāgappavattiyā imassa vādassa vādantaratā vuttā, na cettha‘‘ samudāyantogadhattā ekadesassa sappadesasassataggāho nippadesasassataggāhe samodhānaṃ gacchatī’’ ti sakkā vattuṃ vādī tabbisayavisesavasena vādadvayassa pavattattā. " 1001227,185,483,69,90,1,83,12,"Aññe eva hi diṭṭhigatikā‘‘ sabbe dhammā sassatā’’ ti abhiniviṭṭhā, aññe‘‘ ekaccasassatā’’ ti. " 1001228,185,483,91,98,1,80,6,"Saṅkhārānaṃ anavasesapariyādānaṃ, ekadesapariggaho ca vādadvayassa paribyattoyeva. " 1001229,185,483,99,106,1,87,7,Kiñca bhiyyo anekavidhasamussaye ekavidhasamussaye ca khandhapabandhe abhinivesabhāvato. 1001230,185,483,107,120,1,166,13,Catubbidhopi hi sassatavādī jātivisesavasena nānāvidharūpakāyasannissaye eva arūpadhammapuñje sassatābhinivesī jāto abhiññāṇena anussavādīhi ca rūpakāyabhedaggahaṇato. 1001231,185,483,121,151,1,74,13,Tathā ca vuttaṃ‘‘ tato cuto amutra udapādin’’ ti( dī. ni.1.32)‘‘ cavanti upapajjantī’’ ti ca ādi. 1001232,185,483,152,162,1,173,9,Visesalābhī ekaccasassatiko anupadhāritabhedasamussayeva dhammapabandhe sassatākāraggahaṇena abhinivisanaṃ janesi ekabhavapariyāpannakhandhasantānavisayattā tadabhinivesassa. 1001233,185,483,163,188,1,198,19,"Tathā ca tīsupi vādesu‘‘ taṃ pubbenivāsaṃ anussarati, tato paraṃ nānussaratī’’ ti ettakameva vuttaṃ, takkīnaṃ pana sassatekaccasassatavādīnaṃ sassatābhinivesaviseso rūpārūpadhammavisayatāya supākaṭoyevāti. " 1001234,185,484,2,13,1,63,5,39. Dīghassa kālassa {atikkamenā}ti vivaṭṭavivaṭṭaṭṭhāyīnaṃ apagamena. 1001235,185,484,14,33,1,112,14,"Anekatthattā dhātūnaṃ saṃ -saddena yutto vaṭṭa -saddo vināsavācīti āha‘‘ vinassatī’’ ti, saṅkhayavasena vattatīti attho. " 1001236,185,484,34,47,1,111,12,"Vipattikaramahāmeghasamuppattito paṭṭhāya hi yāva aṇusahagatopi saṅkhāro na hoti, tāva loko saṃvaṭṭatīti vuccati. " 1001237,185,484,48,53,1,45,4,{Loko}ti cettha pathavīādibhājanaloko adhippeto. 1001238,185,484,54,59,1,53,3,{Uparibrahmalokesū}ti parittasubhādīsu rūpībrahmalokesu. 1001239,185,484,60,66,1,58,6,Agginā hi kappavuṭṭhānaṃ idhādhippetaṃ bahulaṃ pavattanato. 1001240,185,484,67,76,1,47,5,Tenevāha bhagavā‘‘ ābhassarasaṃvattanikā hontī’’ ti. 1001241,185,484,77,87,1,90,9,Arūpesu {vā}ti vā -saddena saṃvaṭṭamānalokadhātūhi aññalokadhātūsu vāti vikappanaṃ veditabbaṃ. 1001242,185,484,88,106,1,128,14,Na hi‘‘ sabbe apāyasattā tadā rūpārūpabhavesu uppajjantī’’ ti sakkā viññātuṃ apāyesu dīghatamāyukānaṃ manussalokūpattiyā asambhavato. 1001243,185,484,107,123,1,132,12,Satipi sabbasattānaṃ abhisaṅkhāramanasā nibbattabhāve bāhirapaccayehi vinā manasāva nibbattattā‘‘ manomayā’’ ti vuccanti rūpāvacarasattā. 1001244,185,484,124,130,1,64,6,Yadi evaṃ kāmabhave opapātikasattānampi manomayabhāvo āpajjatīti? 1001245,185,484,131,146,1,124,11,Nāpajjati adhicittabhūtena atisayamanasā nibbattasattesu manomayavohāratoti dassanto āha‘‘ jhānamanena nibbattattā manomayā’’ ti. 1001246,185,484,147,152,1,54,5,Evaṃ arūpāvacarasattānampi manomayabhāvo āpajjatīti ce? 1001247,185,484,153,170,1,103,10,"Na, tattha bāhirapaccayehi nibbattetabbatāsaṅkāya eva abhāvato,‘‘ manasāva nibbattā’’ ti avadhāraṇāsambhavato. " 1001248,185,484,171,176,1,51,5,Niruḷho vāyaṃ loke manomayavohāro rūpāvacarasattesu. 1001249,185,484,177,193,1,97,12,Tathā hi‘‘ annamayo pānamayo manomayo ānandamayo viññāṇamayo’’ ti pañcadhā attānaṃ vedavādino vadanti. 1001250,185,484,194,213,1,45,6,Ucchedavādepi vakkhati‘‘ dibbo rūpī manomayo’’ ti( dī. ni.1.86). 1001251,185,484,214,219,1,33,5,Sobhanā pabhā etesu santīti subhā. 1001252,185,484,220,237,1,96,12,"‘‘ Ukkaṃsenā’’ ti ābhassaradeve sandhāyāha, parittābhā appamāṇābhā pana dve cattāro ca kappe tiṭṭhanti. " 1001253,185,484,238,242,1,28,3,{Aṭṭhakappe}ti aṭṭha mahākappe. 1001254,185,485,2,24,1,181,12,"40. {Saṇṭhātī}ti sampattikaramahāmeghasamuppattito paṭṭhāya pathavīsandhārakudakataṃsandhārakavāyumahāpathavīādīnaṃ samuppattivasena ṭhāti,‘‘ sambhavati’’ icceva vā attho anekatthattā dhātūnaṃ. " 1001255,185,485,25,38,1,52,7,"{Pakatiyā}ti sabhāvena, tassa‘‘ suññan’’ ti iminā sambandho. " 1001256,185,485,39,65,1,166,19,"Tattha kāraṇamāha‘‘ nibbattasattānaṃ natthitāyā’’ ti, anuppannattāti attho, tena yathā ekaccāni vimānāni tattha nibbattasattānaṃ cutattā suññāni honti, na evamidanti dasseti. " 1001257,185,485,66,79,1,97,8,"Brahmapārisajjabrahmapurohitamahābrahmāno brahmakāyikā, tesaṃ nivāso bhūmipi‘‘ brahmakāyikā’’ ti vuttā. " 1001258,185,485,80,85,1,53,5,Kammaṃ upanissayavasena paccayo etissāti kammapaccayā. 1001259,185,485,86,97,1,106,9,"Atha vā tattha nibbattasattānaṃ vipaccanakakammassa sahakārīpaccayabhāvato, kammassa paccayāti kammapaccayā . " 1001260,185,485,98,102,1,38,4,Utu samuṭṭhānaṃ etissāti utusamuṭṭhānā. 1001261,185,485,103,131,1,162,18,"‘‘ Kammapaccayautusamuṭṭhānā’’ ti vā pāṭho, kammasahāyo paccayo, kammassa vā sahāyabhūto paccayo kammapaccayo , sova utu kammapaccayautu, so samuṭṭhānaṃ etissāti yojetabbaṃ. " 1001262,185,485,132,142,1,52,5,{Etthā}ti‘‘ brahmavimānan’’ ti vuttāya brahmakāyikabhūmiyā. 1001263,185,485,143,159,1,114,12,Kathaṃ paṇītāya dutiyajjhānabhūmiyaṃ ṭhitānaṃ hīnāya paṭhamajjhānabhūmiyā upapatti hotīti āha‘‘ atha sattānan’’ tiādi. 1001264,185,485,160,165,1,50,4,{Otarantī}ti upapajjanavasena heṭṭhābhūmiṃ gacchanti. 1001265,185,486,2,12,1,92,8,"{Appāyuke}ti yaṃ uḷāraṃ puññakammaṃ kataṃ, tassa uppajjanārahavipākapabandhato appaparimāṇāyuke. " 1001266,185,486,13,16,1,36,2,{Āyuppamāṇenevā}ti paramāyuppamāṇeneva. 1001267,185,486,17,26,1,60,8,"Kiṃ panetaṃ paramāyu nāma, kathaṃ vā taṃ paricchinnapamāṇanti? " 1001268,185,486,27,82,1,685,50,"Vuccate– yo tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tasmiṃ tasmiṃ bhavavisese purimasiddhabhavapatthanūpanissayavasena sarīrāvayavavaṇṇasaṇṭhānapamāṇādivisesā viya taṃtaṃgatinikāyādīsu yebhuyyena niyataparicchedo gabbhaseyyakakāmāvacaradevarūpāvacarasattānaṃ sukkasoṇitautubhojanādi utuādipaccayuppannapaccayūpatthambhito vipākapabandhassa ṭhitikālaniyamo, so yathāsakaṃ khaṇamattāvaṭṭhāyīnampi attano sahajātānaṃ rūpārūpadhammānaṃ ṭhapanākāravuttitāya pavattakāni rūpārūpajīvitindriyāni yasmā na kevalaṃ nesaṃ khaṇaṭhitiyā eva kāraṇabhāvena anupālakāni, atha kho yāva bhavaṅgupacchedā anupabandhassa avicchedahetubhāvenāpi, tasmā āyuhetukattā kāraṇūpacārena āyu, ukkaṃsaparicchedavasena paramāyūti ca vuccati. " 1001269,185,486,83,119,1,517,31,"Taṃ pana devānaṃ nerayikānaṃ uttarakurukānañca niyataparicchedaṃ, uttarakurukānaṃ pana ekantaniyataparicchedameva, avasiṭṭhamanussapetatiracchānānaṃ pana ciraṭṭhitisaṃvattanikakammabahule kāle taṃkammasahitasantānajanitasukkasoṇitappaccayānaṃ taṃmūlakānañca candasūriyasamavisamaparivattanādijanitautuāhārādisamavisama paccayānaṃ vasena cirācirakālato aniyataparicchedaṃ, tassa ca yathā purimasiddhabhavapatthanāvasena taṃtaṃgatinikāyādīsu vaṇṇasaṇṭhānādivisesaniyamo siddho dassanānussavādīhi, tathā ādito gahaṇasiddhiyā. " 1001270,185,486,120,136,1,188,16,Evaṃ tāsu tāsu upapattīsu nibbattasattānaṃ yebhuyyena samappamāṇaṭṭhitikālaṃ dassanānussavehi labhitvā taṃ paramataṃ ajjhosāya pavattitabhavapatthanāvasena ādito paricchedaniyamo veditabbo. 1001271,185,486,137,166,1,223,22,"Yasmā pana kammaṃ tāsu tāsu upapattīsu yathā taṃtaṃupapattiniyatavaṇṇādinibbattane samatthaṃ, evaṃ niyatāyuparicchedāsu upapattīsu paricchedātikkamena vipākanibbattane samatthaṃ na hoti, tasmā vuttaṃ‘‘ āyuppamāṇeneva cavantī’’ ti. " 1001272,185,486,167,196,1,242,23,"Yasmā pana upatthambhakasahāyehi anupālakappaccayehi upādinnakakkhandhānaṃ pavattetabbākāro atthato paramāyu, tassa yathāvuttaparicchedānatikkamanato satipi kammāvasese ṭhānaṃ na sambhavati, tena vuttaṃ‘‘ attano puññabaleneva ṭhātuṃ na sakkotī’’ ti. " 1001273,185,486,197,211,1,105,13,Kappaṃ {vā}ti asaṅkhyeyyakappaṃ vā tassa upaḍḍhaṃ vā upaḍḍhakappato ūnamadhikaṃ vāti vikappanattho vā -saddo. 1001274,185,487,2,11,1,35,3,41. {Anabhiratī}ti ekavihārena anabhirati. 1001275,185,487,12,29,1,89,12,"Sā pana yasmā aññehi samāgamicchā hoti, tena vuttaṃ‘‘ aparassāpi sattassa āgamanapatthanā’’ ti. " 1001276,185,487,30,47,1,127,12,"Piyavatthuvirahena piyavatthualābhena vā cittavighāto ukkaṇṭhitā, sā atthato domanassacittuppādo yevāti āha‘‘ paṭighasampayuttā’’ ti. " 1001277,185,487,48,73,1,152,17,Dīgharattaṃ jhānaratiyā ramamānassa vuttappakāraṃ anabhiratinimittaṃ uppannā‘‘ maman’’ ti ca‘‘ ahan’’ ti ca gahaṇassa kāraṇabhūtā taṇhādiṭṭhiyo idha paritassanā. 1001278,185,487,74,89,1,76,10,Tā pana cittassa purimāvatthāya calanaṃ kampananti āha‘‘ ubbijjanā phandanā’’ ti. 1001279,185,487,90,99,1,50,5,Tenevāha‘‘ taṇhātassanāpi diṭṭhitassanāpi vaṭṭatī’’ ti. 1001280,185,487,100,135,1,242,29,"Yaṃ pana atthuddhāre‘‘ aho vata aññepi sattā itthattaṃ āgaccheyyunti ayaṃ taṇhātassanā nāmā’’ ti vuttaṃ, taṃ diṭṭhitassanāya visuṃ udāharaṇaṃ dassentena taṇhātassanaṃyeva tato niddhāretvā vuttaṃ, na pana tattha diṭṭhitassanāya abhāvatoti daṭṭhabbaṃ. " 1001281,185,487,136,138,1,22,2,Tāsatassanā cittutrāso. 1001282,185,487,139,143,1,49,4,Bhayānakan ti bheravārammaṇanimittaṃ balavabhayaṃ. 1001283,185,487,144,160,1,153,16,Tena sarīrassa thaddhabhāvo chambhitattaṃ bhayaṃ saṃvegan ti ettha bhayan ti bhaṅgānupassanāya ciṇṇante sabbasaṅkhārato bhāyanavasena uppannaṃ bhayañāṇaṃ. 1001284,185,487,161,167,1,42,5,"Saṃvegan ti sahottappañāṇaṃ, ottappameva vā. " 1001285,185,487,168,173,1,64,5,Santāsan ti ādīnavanibbidānupassanāhi saṅkhārehi santassanañāṇaṃ. 1001286,185,487,174,188,1,80,11,"Saha byāyati pavattati, dosaṃ vā chādetīti sahabyo, sahāyo, tassa bhāvaṃ sahabyataṃ. " 1001287,185,488,2,11,1,40,5,42. Abhibhavitvā ṭhito ime satteti adhippāyo. 1001288,185,488,12,38,1,124,17,"Yasmā pana so pāsaṃsabhāvena uttamabhāvena ca‘‘ te satte abhibhavitvā ṭhito’’ ti attānaṃ maññati, tasmā vuttaṃ‘‘ jeṭṭhakohamasmī’’ ti. " 1001289,185,488,39,59,1,143,13,"Aññadatthu {daso}ti dassane antarāyābhāvavacanena, ñeyyavisesapariggāhikabhāvena ca anāvaraṇadassāvitaṃ paṭijānātīti āha‘‘ sabbaṃ passāmīti attho’’ ti. " 1001290,185,488,60,75,1,132,13,"Bhūtabhabyānan ti ahesunti bhūtā, bhavanti bhavissantīti bhabyā, aṭṭhakathāyaṃ pana vattamānakālavaseneva bhabya-saddassa attho dassito. " 1001291,185,488,76,79,1,42,2,{Paṭhamacittakkhaṇe}ti paṭisandhicittakkhaṇe. 1001292,185,488,80,143,1,456,43,"Kiñcāpi so brahmā anavaṭṭhitadassanattā puthujjanassa purimatarajātiparicitampi kammassakataññāṇaṃ vissajjetvā vikubbaniddhivasena cittuppattimattapaṭibaddhena sattanimmānena vipallaṭṭho‘‘ ahaṃ issaro kattā nimmātā’’ tiādinā issarakuttadassanaṃ pakkhandamāno abhinivisanavaseneva patiṭṭhito, na patiṭṭhāpanavasena‘‘ tassa evaṃ hotī’’ ti vuttattā, patiṭṭhāpanakkameneva pana tassa so abhiniveso jātoti dassanatthaṃ‘‘ kāraṇato sādhetukāmo’’ ti,‘‘ paṭiññaṃ katvā’’ ti ca vuttaṃ. " 1001293,185,488,144,154,1,36,6,Tenāha bhagavā‘‘ taṃ kissa hetū’’ tiādi. 1001294,185,488,155,169,1,106,11,"Tattha {manopaṇidhī}ti manasā eva patthanā, tathā cittappavattimattamevāti attho, itthabhāvan ti idappakārataṃ. " 1001295,185,488,170,185,1,84,10,"Yasmā pana itthanti brahmattabhāvo idhādhippeto, tasmā‘‘ brahmabhāvanti attho’’ ti vuttaṃ. " 1001296,185,488,186,206,1,118,15,Nanu ca devānaṃ upapattisamanantaraṃ‘‘ imissā nāma gatiyā cavitvā iminā nāma kammunā idhūpapannā’’ ti paccavekkhaṇā hotīti? 1001297,185,488,207,216,1,80,8,"Saccaṃ hoti, sā pana purimajātīsu kammassakataññāṇe sammadeva niviṭṭhajjhāsayānaṃ. " 1001298,185,488,217,226,1,97,9,Ime pana sattā purimāsupi jātīsu issarakuttadassanavasena vinibandhābhinivesā ahesunti daṭṭhabbaṃ. 1001299,185,488,227,236,1,30,5,Tena vuttaṃ‘‘ iminā mayan’’ tiādi. 1001300,185,489,2,11,1,27,4,"43. Īsatīti īso, abhibhūti attho. " 1001301,185,489,12,34,1,144,15,"Mahā īso maheso, suppatiṭṭhamahesatāya pana parehi‘‘ maheso’’ ti akkhātabbatāya mahesakkho, atisayena mahesakkho {mahesakkhataro}ti vacanattho daṭṭhabbo. " 1001302,185,489,35,51,1,121,11,"Yasmā pana so mahesakkhabhāvo ādhipateyyaparivārasampattiyā viññāyati, tasmā‘‘ issariyaparivāravasena mahāyasataro’’ ti vuttaṃ. " 1001303,185,490,2,14,1,69,7,44. Idheva {āgacchatī}ti imasmiṃ manussaloke eva paṭisandhivasena āgacchati. 1001304,185,490,15,34,1,114,15,"Yaṃ aññataro {satto}ti ettha yan ti nipātamattaṃ, karaṇe vā paccattaniddeso, yena ṭhānenāti attho, kiriyāparāmasanaṃ vā. " 1001305,185,490,35,48,1,84,10,"Itthattaṃ {āgacchatī}ti ettha yadetaṃ itthattassa āgamanaṃ, etaṃ ṭhānaṃ vijjatīti attho. " 1001306,185,490,49,65,1,81,10,"Esa nayo‘‘ pabbajati, cetosamādhiṃ phusati, pubbenivāsaṃ anussaratī’’ ti etesupi padesu." 1001307,185,490,66,92,1,119,16,"‘‘ Ṭhānaṃ kho panetaṃ bhikkhave vijjati, yaṃ aññataro satto’’ ti imañhi padaṃ‘‘ pabbajatī’’ tiādīhi padehi paccekaṃ yojetabbanti. " 1001308,185,491,2,19,1,116,11,"45. Khiḍḍāya padussantīti khiḍḍāpadosino, khiḍḍāpadosino eva khiḍḍāpadosikā, khiḍḍāpadoso vā etesaṃ atthīti khiḍḍāpadosikā. " 1001309,185,491,20,26,1,61,5,"Atikkantavelaṃ ativelaṃ, āhārūpabhogakālaṃ atikkamitvāti attho. " 1001310,185,491,27,32,1,75,5,Methunasampayogena uppajjanakasukhaṃ keḷihassasukhaṃ ratidhammo ratisabhāvo. 1001311,185,491,33,42,1,47,8,"Āhāran ti ettha ko devānaṃ āhāro, kā āhāravelāti? " 1001312,185,491,43,60,1,133,15,"Sabbesampi kāmāvacaradevānaṃ sudhā āhāro, sā heṭṭhimehi uparimānaṃ paṇītatamā hoti, taṃ yathāsakaṃ divasavasena divase divase bhuñjanti. " 1001313,185,491,61,87,1,177,20,"Keci pana‘‘ biḷārapadappamāṇaṃ sudhāhāraṃ bhuñjanti, so jivhāya ṭhapitamatto yāva kesagganakhaggā kāyaṃ pharati, tesaṃyeva divasavasena sattadivase yāpanasamattho ca hotī’’ ti vadanti." 1001314,185,491,88,99,1,60,7,‘‘ Nirantaraṃ khādantā pivantā’’ ti idaṃ parikappanavasena vuttaṃ. 1001315,185,491,100,106,1,86,5,"Kammajatejassa balavabhāvo uḷārapuññanibbattattā, uḷāragarusiniddhasudhāhārajīraṇato ca. " 1001316,185,491,107,110,1,45,3,Karajakāyassa mandabhāvo mudusukhumālabhāvato. 1001317,185,491,111,129,1,123,14,Teneva hi bhagavā indasālaguhāyaṃ pakatipathaviyaṃ saṇṭhātuṃ asakkontaṃ sakkaṃ devarājānaṃ‘‘ oḷārikaṃ kāyaṃ adhiṭṭhehī’’ ti āha. 1001318,185,491,130,133,1,19,3,Tesan ti manussānaṃ. 1001319,185,491,134,137,1,22,3,Vatthun ti karajakāyaṃ. 1001320,185,491,138,140,1,23,2,Kecīti abhayagirivāsino. 1001321,185,492,2,13,1,40,4,47. {Manenā}ti issāpakatattā paduṭṭhena manasā. 1001322,185,492,14,30,1,117,14,"Usūyāvasena manasova padoso manopadoso, so etesaṃ atthi vināsahetubhūtoti {manopadosikā}ti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo. " 1001323,185,492,31,78,1,411,43,"Akuddho {rakkhatī}ti kuddhassa so kodho itarasmiṃ akujjhante anupādāno ekavārameva uppattiyā anāsevano cāvetuṃ na sakkoti udakantaṃ patvā aggi viya nibbāyati, tasmā akuddho taṃ cavanato rakkhati, ubhosu pana kuddhesu bhiyyo bhiyyo aññamaññamhi parivaḍḍhanavasena tikhiṇasamudācāro nissayadahanaraso kodho uppajjamāno hadayavatthuṃ nidahanto accantasukhumālakarajakāyaṃ vināseti, tato sakalopi attabhāvo antaradhāyati. " 1001324,185,492,79,88,1,25,4,Tenāha‘‘ ubhosu panā’’ tiādi . 1001325,185,492,89,104,1,69,9,Tathā cāha bhagavā‘‘ aññamaññaṃ paduṭṭhacittā kilantakāyā… pe… cavantī’’ ti. 1001326,185,492,105,108,1,23,2,{Dhammatā}ti dhammaniyāmo. 1001327,185,492,109,125,1,134,14,"So ca tesaṃ karajakāyassa mandatāya, tathāuppajjanakakodhassa ca balavatāya ṭhānaso cavanaṃ, tesaṃ rūpārūpadhammānaṃ sabhāvoti adhippāyo. " 1001328,185,493,2,20,1,146,12,"49. Cakkhādīnaṃ bhedaṃ {passatī}ti virodhipaccayasannipāte vikārāpattidassanato, ante ca adassanūpagamanato vināsaṃ passati oḷārikattā rūpadhammabhedassa. " 1001329,185,493,21,27,1,54,5,Paccayaṃ {datvā}ti anantarapaccayādivasena paccayo hutvā. 1001330,185,493,28,39,1,56,7,‘‘ Balavataran’’ ti cittassa lahutaraṃ bhedaṃ sandhāya vuttaṃ. 1001331,185,493,40,48,1,59,8,Tathā hi ekasmiṃ rūpe dharanteyeva soḷasa cittāni bhijjanti. 1001332,185,493,49,84,1,300,32,"Bhedaṃ na {passatī}ti khaṇe khaṇe bhijjantampi cittaṃ parassa anantarapaccayabhāveneva bhijjatīti purimacittassa abhāvaṃ paṭicchādetvā viya pacchimacittassa uppattito bhāvapakkho balavataro pākaṭo ca hoti, na abhāvapakkhoti cittassa vināsaṃ na passati, ayañca attho alātacakkadassanena supākaṭo viññāyati. " 1001333,185,493,85,120,1,213,24,"Yasmā pana takkīvādī nānattanayassa dūrataratāya ekattanayassapi micchāgahitattā‘‘ yadevidaṃ viññāṇaṃ sabbadāpi ekarūpena pavattati, ayameva attā nicco’’ tiādinā abhinivesaṃ janeti, tasmā vuttaṃ‘‘ so taṃ apassanto’’ tiādi. " 1001334,185,494,2,2,1,20,1,Antānantavādavaṇṇanā 1001335,185,495,2,17,1,71,9,"53. {Antānantikā}ti ettha amati gacchati ettha sabhāvo osānanti anto, mariyādā. " 1001336,185,495,18,63,1,152,18,"Tappaṭisedhena ananto, anto ca ananto ca antānanto ca nevantānānanto ca antānantā sāmaññaniddesena, ekasesena vā‘‘ nāmarūpapaccayā saḷāyatanan’’ tiādīsu( ma. ni.3.176; saṃ. ni.2.1; udā.1) viya. " 1001337,185,495,64,67,1,22,3,Kassa pana antānantoti? 1001338,185,495,68,84,1,130,14,"Lokīyati saṃsāranissaraṇatthikehi diṭṭhigatikehi, lokīyanti vā ettha tehi puññāpuññaṃ tabbipāko cāti lokoti saṅkhyaṃ gatassa attano. " 1001339,185,495,85,95,1,47,6,Tenāha bhagavā‘‘ antānantaṃ lokassa paññapentī’’ ti. 1001340,185,495,96,100,1,18,4,Ko pana eso attāti? 1001341,185,495,101,102,1,30,1,Jhānavisayabhūtakasiṇanimittaṃ. 1001342,185,495,103,108,1,37,5,Tattha hi ayaṃ diṭṭhigatiko lokasaññī. 1001343,185,495,109,120,1,37,7,Tathā ca vuttaṃ‘‘ taṃ lokoti gahetvā’’ ti. 1001344,185,495,121,142,1,78,13,"Keci pana‘‘ jhānaṃ taṃsampayuttadhammā ca idha‘ attā , loko’ ti ca gahitā’’ ti vadanti. " 1001345,185,495,143,164,1,105,12,"Antānantasahacaritavādo antānanto, yathā‘‘ kuntā pacarantī’’ ti antānantasannissayo vā yathā‘‘ mañcā ghosantī’’ ti. " 1001346,185,495,165,169,1,29,4,So etesaṃ atthīti antānantikā. 1001347,185,495,170,185,1,87,11,Te pana yasmā yathāvuttanayena antānanto vādo diṭṭhi etesanti‘‘ antānantavādā’’ ti vuccanti. 1001348,185,495,186,204,1,75,10,Tasmā aṭṭhakathāyaṃ‘‘ antānantavādā’’ ti vatvā‘‘ antaṃ vā’’ tiādinā attho vibhatto. 1001349,185,496,2,23,1,206,18,"Etthāha – yuttaṃ tāva purimānaṃ tiṇṇaṃ vādīnaṃ antattañca anantattañca antānantattañca ārabbha pavattavādattā antānantikattaṃ, pacchimassa pana tadubhayapaṭisedhanavasena pavattavādattā katha antānantikattanti? " 1001350,185,496,24,27,1,45,3,Tadubhayapaṭisedhanavasena pavattavādattā eva. 1001351,185,496,28,35,1,73,7,Yasmā antānantapaṭisedhavādopi antānantavisayo eva taṃ ārabbha pavattattā. 1001352,185,496,36,48,1,70,8,Etadatthaṃyeva hi sandhāya aṭṭhakathāyaṃ‘‘ ārabbha pavattavādā’’ ti vuttaṃ. 1001353,185,496,49,67,1,175,17,"Atha vā yathā tatiyavāde desabhedavasena ekasseva antavantatā anantatā ca sambhavati, evaṃ takkīvādepi kālabhedavasena ubhayasambhavato aññamaññapaṭisedhena ubhayaññeva vuccati. " 1001354,185,496,68,69,1,6,1,Kathaṃ? 1001355,185,496,70,84,1,137,12,"Antavantatāpaṭisedhena hi anantatā vuccati, anantatāpaṭisedhena ca antavantatā, antānantānañca na tatiyavādabhāvo kālabhedassa adhippetattā. " 1001356,185,496,85,102,1,126,15,"Idaṃ vuttaṃ hoti– yasmā ayaṃ lokasaññito attā adhigatavisesehi mahesīhi ananto kadāci sakkhidiṭṭhoti anusuyyati, tasmā nevantavā. " 1001357,185,496,103,115,1,82,11,"Yasmā pana tehiyeva kadāci antavā sakkhidiṭṭhoti anusuyyati, tasmā na pana anantoti. " 1001358,185,496,116,126,1,90,9,"Yathā ca anussutitakkīvasena, evaṃ jātissaratakkī ādīnañca vasena yathāsambhavaṃ yojetabbaṃ. " 1001359,185,496,127,143,1,164,12,Ayañhi takkiko avaḍḍhitabhāvapubbakattā paṭibhāganimittānaṃ vaḍḍhitabhāvassa vaḍḍhitakālavasena appaccakkhakāritāya anussavādimatte ṭhatvā‘‘ nevantavā’’ ti paṭikkhipati. 1001360,185,496,144,166,1,112,13,"Avaḍḍhitakālavasena pana‘‘ na panānanto’’ ti, na pana antatānantatānaṃ accantamabhāvena yathā taṃ‘‘ nevasaññināsaññī’’ ti. " 1001361,185,496,167,181,1,156,12,"Purimavādattayapaṭikkhepo ca attanā yathādhippetappakāravilakkhaṇatāya tesaṃ, avassañcetaṃ evaṃ viññātabbaṃ, aññathā vikkhepapakkhaṃyeva bhajeyya catutthavādo. " 1001362,185,496,182,201,1,140,16,"Na hi antatāanantatātadubhayavinimutto attano pakāro atthi, takkīvādī ca yuttimaggako, kālabhedavasena ca tadubhayaṃ ekasmimpi na na yujjatīti. " 1001363,185,497,2,17,1,93,12,"Keci pana yadi panāyaṃ attā antavā siyā, dūradese upapajjanānussaraṇādi kiccanipphatti na siyā. " 1001364,185,497,18,26,1,73,7,"Atha ananto, idha ṭhitassa devalokanirayādīsu sukhadukkhānubhavanampi siyā. " 1001365,185,497,27,35,1,51,7,"Sace pana antavā ca ananto ca, tadubhayadosasamāyogo. " 1001366,185,497,36,52,1,95,11,"Tasmā‘‘ antavā, ananto’’ ti ca abyākaraṇīyo attāti evaṃ takkanavasena catutthavādappavattiṃ vaṇṇenti. " 1001367,185,497,53,63,1,105,10,Evampi yuttaṃ tāva pacchimavādīdvayassa antānantikattaṃ antānantānaṃ vasena ubhayavisayattā tesaṃ vādassa. 1001368,185,497,64,69,1,54,5,Purimavādīdvayassa pana kathaṃ visuṃ antānantikattanti? 1001369,185,497,70,71,1,14,1,Upacāravuttiyā. 1001370,185,497,72,92,1,193,18,"Samuditesu hi antānantavādīsu pavattamāno antānantika-saddo tattha niruḷhatāya paccekampi antānantikavādīsu pavattati, yathā arūpajjhānesu paccekaṃ aṭṭhavimokkhapariyāyo, yathā ca loke sattāsayoti. " 1001371,185,497,93,101,1,69,8,Atha vā abhinivesato purimakālappavattivasena ayaṃ tattha vohāro kato. 1001372,185,497,102,129,1,244,22,"Tesañhi diṭṭhigatikānaṃ tathārūpacetosamādhisamadhigamato pubbakālaṃ‘‘ antavā nu ayaṃ loko, ananto nū’’ ti ubhayākārāvalambino parivitakkassa vasena niruḷho antānantikabhāvo visesalābhena tattha uppannepi ekaṃsaggāhe purimasiddharuḷhiyā voharīyatīti. " 1001373,185,498,2,5,1,0,0,54-60. 1001374,185,498,6,51,1,110,12,"{Vuttanayenā}ti‘‘ takkayatīti takkī’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.1.34) saddato,‘‘ catubbidho takkī’’ tiādinā ( dī. ni. aṭṭha.1.34) atthato ca sassatavāde vuttavidhinā. " 1001375,185,498,52,59,1,91,6,{Diṭṭhapubbānusārenā}ti dassanabhūtena viññāṇena upaladdhapubbassa antavantādino anussaraṇena. 1001376,185,498,60,67,1,67,7,Evañca katvā anussutitakkīsuddhatakkīnampi idha saṅgaho siddho hoti. 1001377,185,498,68,90,1,99,9,"Atha vā diṭṭhaggahaṇeneva‘‘ naccagītavāditavisūkadassanā’’ tiādīsu( dī. ni.10,194) viya sutādīnampi gahitatā veditabbā." 1001378,185,498,91,106,1,123,11,‘‘ Antavā’’ tiādinā icchitassa attano sabbadā bhāvaparāmasanavaseneva imesaṃ vādānaṃ pavattanato sassatadiṭṭhisaṅgaho daṭṭhabbo. 1001379,185,498,107,126,1,41,6,Tathā hi vakkhati‘‘ sesā sassatadiṭṭhiyo’’ ti( dī. ni. aṭṭha.97-98). 1001380,185,499,2,2,1,24,1,Amarāvikkhepavādavaṇṇanā 1001381,185,500,2,11,1,25,4,61. Na {maratī}ti na ucchijjati. 1001382,185,500,12,27,1,84,11,‘‘ Evampi me no’’ tiādinā vividho nānappakāro khepo parena paravādīnaṃ khipanaṃ vikkhepo. 1001383,185,500,28,36,1,59,7,Amarāya diṭṭhiyā vācāya ca vikkhipantīti vā amarāvikkhepino. 1001384,185,500,37,40,1,35,3,Amarāvikkhepino eva amarāvikkhepikā. 1001385,185,500,41,48,1,52,7,Ito cito ca sandhāvati ekasmiṃ sabhāve anavaṭṭhānato. 1001386,185,500,49,56,1,62,7,Amarā viya vikkhipantīti vā purimanayeneva saddattho daṭṭhabbo. 1001387,185,501,2,18,1,153,10,"62. Vikkhepavādino uttarimanussadhamme, akusaladhammepi sabhāvabhedavaseneva ñātuṃ ñāṇabalaṃ natthīti kusalākusalapadānaṃ kusalākusalakammapathavaseneva attho. " 1001388,185,501,19,33,1,113,10,Paṭhamanayavaseneva apariyantavikkhepatāya amarāvikkhepaṃ vibhāvetuṃ‘‘ evantipi me noti aniyamitavikkhepo’’ ti vuttaṃ. 1001389,185,501,34,51,1,148,15,"Tattha {aniyamitavikkhepo}ti sassatādīsu ekasmimpi pakāre aṭṭhatvā vikkhepakaraṇaṃ, paravādinā yasmiṃ kismiñci pucchite pakāre tassa paṭikkhepoti attho. " 1001390,185,501,52,66,1,93,10,Dutiyanayavasena amarāsadisāya amarāya vikkhepaṃ dassetuṃ‘‘ idaṃ kusalanti vā puṭṭho’’ tiādimāha. 1001391,185,501,67,87,1,166,15,Atha vā‘‘ evantipi me no’’ tiādinā aniyamatova sassatekaccasassatucchedatakkīvādānaṃ paṭisedhanena taṃ taṃ vādaṃ paṭikkhipateva apariyantavikkhepavādattā amarāvikkhepino. 1001392,185,501,88,107,1,94,13,Attanā pana anavaṭṭhitavādattā na kismiñci pakkhe avatiṭṭhatīti āha‘‘ sayaṃ pana… pe… byākarotī’’ ti. 1001393,185,501,108,123,1,94,11,Idāni kusalādīnaṃ abyākaraṇena tameva anavaṭṭhānaṃ vibhāveti‘‘ idaṃ kusalanti vā puṭṭho’’ tiādinā. 1001394,185,501,124,134,1,40,6,Tenevāha‘‘ ekasmimpi pakkhe na tiṭṭhatī’’ ti. 1001395,185,502,2,52,1,251,32,"63. Kusalākusalaṃ yathābhūtaṃ appajānantopi yesamahaṃ samayena kusalameva‘‘ kusalan’’ ti, akusalameva ca‘‘ akusalan’’ ti byākareyyaṃ, tesu tathā byākaraṇahetu‘‘ aho vata re paṇḍito’’ ti sakkārasammānaṃ karontesu mama chando vā rāgo vā assāti evampettha attho sambhavati. " 1001396,185,502,53,61,1,55,7,Doso vā paṭigho {vā}ti ettha vuttavipariyāyena yojetabbaṃ. 1001397,185,502,62,70,1,76,8,Aṭṭhakathāyaṃ pana attano paṇḍitabhāvavisayānaṃ rāgādīnaṃ vasena yojanā katā. 1001398,185,502,71,80,1,52,5,‘‘ Chandarāgadvayaṃ upādānan’’ ti abhidhammanayena vuttaṃ. 1001399,185,502,81,110,1,136,16,"Abhidhamme hi taṇhādiṭṭhiyova‘‘ upādānan’’ ti āgatā, suttante pana dosopi‘‘ upādānan’’ ti vutto‘‘ kodhupādānavinibandhā vighātaṃ āpajjantī’’ tiādīsu. " 1001400,185,502,111,123,1,55,7,Tena vuttaṃ‘‘ ubhayampi vā daḷhaggahaṇavasena upādānan’’ ti . 1001401,185,502,124,126,1,23,2,Daḷhaggahaṇaṃ amuñcanaṃ. 1001402,185,502,127,134,1,57,7,Paṭighopi hi upanāhādivasena pavatto ārammaṇaṃ na muñcati. 1001403,185,502,135,138,1,29,3,Vihananaṃ hiṃsanaṃ vibādhanaṃ. 1001404,185,502,139,145,1,63,6,Rāgopi hi pariḷāhavasena sāraddhavuttitāya nissayaṃ vibādhatīti. 1001405,185,502,146,150,1,46,4,Vināsetukāmatāya ārammaṇaṃ gaṇhātīti sambandho. 1001406,185,503,2,9,1,20,2,64. {Paṇḍiccenā}ti paññāya. 1001407,185,503,10,35,1,138,17,"Yena hi dhammena yutto‘‘ paṇḍito’’ ti vuccati, so dhammo paṇḍiccaṃ, tena sutacintāmayaṃ paññaṃ dasseti, na pākatikakammanibbattaṃ sābhāvikapaññaṃ. " 1001408,185,503,36,55,1,119,11,Kata-saddassa kiriyāsāmaññavācakattā‘‘ katavijjo’’ tiādīsu viya kata-saddo ñāṇānuyuttataṃ vadatīti āha‘‘ viññātaparappavādā’’ ti. 1001409,185,503,56,67,1,68,7,Sattadhā bhinnassa vālaggassa aṃsukoṭivedhako‘‘ vālavedhī’’ ti adhippeto. 1001410,185,504,2,5,1,0,0,65-6. 1001411,185,504,6,27,1,201,18,"Ettha ca kiñcāpi purimānampi tiṇṇaṃ kusalādidhammasabhāvānavabodhato attheva mandabhāvo, tesaṃ pana attano kusalādidhammānavabodhassa avabodhaviseso atthi, tadabhāvā pacchimoyeva mandamomūhabhāvena vutto. " 1001412,185,504,28,72,1,173,26,"Nanu ca pacchimassāpi‘‘ atthi paroloko’ ti iti ce me assa,‘ atthi paroloko’ ti iti te naṃ byākareyyaṃ, evantipi me no’’ tiādi( dī. ni.1.65) vacanato attano dhammānavabodhassa avabodho atthiyevāti? " 1001413,185,504,73,86,1,135,11,"Kiñcāpi atthi, na tassa purimānaṃ viya apariññātadhammabyākaraṇanibandhanamusāvādādibhayaparijigucchanakāro atthi, atha kho mahāmūḷhoyeva. " 1001414,185,504,87,131,1,209,30,"Atha vā‘‘ evantipi me no’’ tiādinā pucchāya vikkhepakaraṇatthaṃ‘‘ atthi paroloko’ ti iti ce maṃ pucchasī’’ ti pucchāṭhapanameva tena dassīyati, na attano dhammānavabodhoti ayameva visesena‘‘ mando ceva momūho cā’’ ti vutto. " 1001415,185,504,132,159,1,119,14,Teneva hi tathāvādinaṃ sañjayaṃ belaṭṭhaputtaṃ ārabbha‘‘ ayaṃ vā imesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ sabbamando sabbamūḷho’’ ti( dī. ni.1.181) vuttaṃ. 1001416,185,504,160,173,1,73,8,Tattha‘‘ atthi paroloko’’ ti sassatadassanavasena sammādiṭṭhivasena vā pucchā. 1001417,185,504,174,185,1,69,7,‘‘ Natthi paroloko’’ ti natthikadassanavasena sammādassanavasena vā pucchā. 1001418,185,504,186,201,1,83,11,‘‘ Atthi ca natthi ca paroloko’’ ti ucchedadassanavasena sammādiṭṭhivasena eva vā pucchā. 1001419,185,504,202,225,1,191,18,‘‘ Neva atthi na natthi paroloko’’ ti vuttappakārattayapaṭikkhepe sati pakārantarassa asambhavato atthitānatthitāhi navattabbākāro parolokoti vikkhepaññeva purekkhārena sammādiṭṭhivasena vā pucchā. 1001420,185,504,226,230,1,52,4,Sesacatukkattayepi vuttanayānusārena attho veditabbo. 1001421,185,504,231,238,1,79,7,Puññasaṅkhārattiko viya hi kāyasaṅkhārattikena purimacatukkasaṅgahito eva attho. 1001422,185,504,239,243,1,70,4,Sesacatukkattayena attaparāmāsapuññādi phalatācodanānayena saṅgahitoti. 1001423,185,505,2,17,1,103,11,Amarāvikkhepiko sassatādīnaṃ attano aruccanatāya sabbattha‘‘ evantipi me no’’ tiādinā vikkhepaññeva karoti. 1001424,185,505,18,31,1,95,9,Tattha‘‘ evantipi me no’’ tiādi tattha tattha pucchitākārapaṭisedhanavasena vikkhipanākāradassanaṃ. 1001425,185,505,32,40,1,90,8,Nanu ca vikkhepavādino vikkhepapakkhassa anujānanaṃ vikkhepapakkhe avaṭṭhānaṃ yuttarūpanti? 1001426,185,505,41,51,1,79,8,"Na, tatthāpi tassa sammūḷhattā, paṭikkhepavaseneva ca vikkhepavādassa pavattanato. " 1001427,185,505,52,65,1,139,13,Tathā hi sañcayo belaṭṭhaputto raññā ajātasattunā sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ puṭṭho paralokattikādīnaṃ paṭisedhanamukhena vikkhepaṃ byākāsi. 1001428,185,506,2,27,1,203,21,"Etthāha – nanu cāyaṃ sabbopi amarāvikkhepiko kusalādayo dhamme, paralokattikādīni ca yathābhūtaṃ anavabujjhamāno tattha tattha pañhaṃ puṭṭho pucchāya vikkhepanamattaṃ āpajjati, tassa kathaṃ diṭṭhigatikabhāvo. " 1001429,185,506,28,37,1,96,8,Na hi avattukāmassa viya pucchitamatthamajānantassa vikkhepakaraṇamattena diṭṭhigatikatā yuttāti? 1001430,185,506,38,51,1,102,11,"Vuccate– na heva kho pucchāya vikkhepakaraṇamattena tassa diṭṭhigatikatā, atha kho micchābhinivesavasena. " 1001431,185,506,52,72,1,232,20,Sassatābhinivesena micchābhiniviṭṭhoyeva hi puggalo mandabuddhitāya kusalādidhamme paralokattikādīni ca yāthāvato appaṭipajjamāno attanā aviññātassa atthassa paraṃ viññāpetuṃ asakkuṇeyyatāya musāvādādibhayena ca vikkhepaṃ āpajjatīti. 1001432,185,506,73,120,1,296,31,"Tathā hi vakkhati‘‘ yāsaṃ satteva ucchedadiṭṭhiyo, sesā sassatadiṭṭhiyo’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.97-98) atha vā puññapāpānaṃ tabbipākānañca anavabodhena asaddahanena ca tabbisayāya pucchāya vikkhepakaraṇaṃyeva sundaranti khantiṃ ruciṃ uppādetvā abhinivisantassa uppannā visuṃyevesā ekā diṭṭhi sattabhaṅgadiṭṭhi viyāti daṭṭhabbaṃ. " 1001433,185,506,121,146,1,70,10,Tathā ca vuttaṃ‘‘ pariyantarahitā diṭṭhigatikassa diṭṭhi ceva vācā cā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.61). 1001434,185,506,147,150,1,35,3,Kathaṃ panassā sassatadiṭṭhisaṅgaho? 1001435,185,506,151,153,1,28,2,Ucchedavasena anabhinivesato. 1001436,185,506,154,181,1,169,17,"Natthi koci dhammānaṃ yathābhūtavedī vivādabahulattā lokassa,‘‘ evamevan’’ ti pana saddantarena‘‘ dhammanijjhānanā anādikālikā loke’’ ti gāhavasena sassatalesopettha labbhatiyeva. " 1001437,185,507,2,2,1,28,1,Adhiccasamuppannavādavaṇṇanā 1001438,185,508,2,61,1,366,39,"67. Adhicca yadicchakaṃ yaṃ kiñci kāraṇaṃ, kassaci vuddhipubbaṃ vā vinā samuppannoti attalokasaññitānaṃ khandhānaṃ adhiccuppattiākārārammaṇaṃ dassanaṃ tadākārasannissayena pavattito, tadākārasahacaritatāya ca‘‘ adhiccasamuppannan’’ ti vuccati yathā‘‘ mañcā ghosanti, kuntā pacarantī’’ ti ca imamatthaṃ dassento āha‘‘ adhiccasamuppanno attā ca loko cāti dassanaṃ adhiccasamuppannan’’ ti. " 1001439,185,509,2,5,1,0,0,68-73. 1001440,185,509,6,28,1,164,20,"Desanāsīsan ti desanāya jeṭṭhakabhāvena gahaṇaṃ, tena saññaṃyeva dhuraṃ katvā bhagavatā ayaṃ desanā katā, na pana tattha aññesaṃ arūpadhammānaṃ atthibhāvatoti dasseti. " 1001441,185,509,29,36,1,27,3,Tenevāha‘‘ acittuppādā’’ tiādi. 1001442,185,509,37,56,1,132,18,"Bhagavā hi yathā lokuttaradhammaṃ desento samādhiṃ paññaṃ vā dhuraṃ karoti, evaṃ lokiyadhammaṃ desento cittaṃ saññaṃ vā dhuraṃ karoti. " 1001443,185,509,57,224,1,377,43,"Tattha‘‘ yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti( dha. sa.277) pañcaṅgiko sammāsamādhi[ dī. ni.3.355( kha)] pañcañāṇiko sammāsamādhi,[ dī. ni.3.355( ja); vibha.2.804] paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā hontī’’ ti( ma. ni.1.271) tathā‘‘ yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti,( dha. sa.1) kiṃcitto tvaṃ bhikkhu( pārā.146,180) manopubbaṅgamā dhammā,( dha. pa.1,2; netti.90; peṭako.83) santi bhikkhave sattā nānattakāyā nānattasaññino,( dī. ni.3.332,342,357; a. ni.9.24; cūḷani.83) na nevasaññānāsaññāyatanan’’ tiādīni suttāni( dī. ni.3.358) etassa atthassa sādhakāni daṭṭhabbāni. " 1001444,185,509,225,228,1,33,2,{Titthāyatane}ti aññatitthiyasamaye. 1001445,185,509,229,245,1,160,14,"Titthiyā hi upapattivisese vimuttisaññino, saññāvirāgāvirāgesu ādīnavānisaṃsadassino vā hutvā asaññasamāpattiṃ nibbattetvā akkhaṇabhūmiyaṃ uppajjanti, na sāsanikā. " 1001446,185,509,246,265,1,161,16,Vāyokasiṇe parikammaṃ {katvā}ti vāyokasiṇe paṭhamādīni tīṇi jhānāni nibbattetvā tatiyajjhāne ciṇṇavasī hutvā tato vuṭṭhāya catutthajjhānādhigamāya parikammaṃ katvā. 1001447,185,509,266,274,1,39,4,Tenevāha‘‘ catutthajjhānaṃ nibbattetvā’’ ti. 1001448,185,510,2,7,1,49,5,Kasmā panettha vāyokasiṇeyeva parikammaṃ vuttanti? 1001449,185,510,8,77,1,564,46,"Vuccate– yatheva hi rūpapaṭibhāgabhūtesu kasiṇavisesesu rūpavibhāvanena rūpavirāgabhāvanāsaṅkhāto arūpasamāpattiviseso sacchikarīyati, evaṃ aparibyattaviggahatāya arūpapaṭibhāgabhūte kasiṇavisese arūpavibhāvanena arūpavirāgabhāvanāsaṅkhāto rūpasamāpattiviseso adhigamīyatīti ettha‘‘ saññā rogo saññā gaṇḍo’’ tiādinā( ma. ni.3.24)‘‘ dhi cittaṃ, dhibbate taṃ cittan’’ tiādinā ca nayena arūpappavattiyā ādīnavadassanena, tadabhāve ca santapaṇītabhāvasanniṭṭhānena rūpasamāpattiyā abhisaṅkharaṇaṃ, rūpavirāgabhāvanā pana saddhiṃ upacārena arūpasamāpattiyo, tatthāpi visesena paṭhamāruppajjhānaṃ. " 1001450,185,510,78,87,1,46,5,Yadi evaṃ‘‘ paricchinnākāsakasiṇepī’’ ti vattabbaṃ. 1001451,185,510,88,92,1,38,4,Tassāpi hi arūpapaṭibhāgatā labbhatīti? 1001452,185,510,93,99,1,70,6,Icchitamevetaṃ kesañci avacanaṃ panettha pubbācariyehi aggahitabhāvena. 1001453,185,510,100,137,1,407,32,"Yathā hi rūpavirāgabhāvanā virajjanīyadhammabhāvamattena parinipphannā, virajjanīyadhammapaṭibhāgabhūte ca visayavisese pātubhavati, evaṃ arūpavirāgabhāvanāpīti vuccamāne na koci virodho, titthiyeheva pana tassā samāpattiyā paṭipajjitabbatāya, tesañca visayapathesupanibandhanasseva tassa jhānassa paṭipattito diṭṭhivantehi pubbācariyehi catuttheyeva bhūtakasiṇe arūpavirāgabhāvanāparikammaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1001454,185,510,138,148,1,127,10,Kiñca vaṇṇakasiṇesu viya purimabhūtakasiṇattayepi vaṇṇapaṭicchāyāva paṇṇatti ārammaṇaṃ jhānassa lokavohārānurodheneva pavattito. 1001455,185,510,149,179,1,252,21,"Evañca katvā visuddhimagge( visuddhi.1.57) pathavīkasiṇassa ādāsacandamaṇḍalūpamāvacanañca samatthitaṃ hoti, catutthaṃ pana bhūtakasiṇaṃ bhūtappaṭicchāyameva jhānassa gocarabhāvaṃ gacchatīti tasseva arūpapaṭibhāgatā yuttāti vāyokasiṇeyeva parikammaṃ vuttanti veditabbaṃ. " 1001456,185,511,2,5,1,29,2,{Idhevā}ti pañcavokārabhaveyeva. 1001457,185,511,6,9,1,20,2,{Tatthā}ti asaññabhave. 1001458,185,511,10,32,1,196,19,"Yadi rūpakkhandhamattameva asaññabhave pātubhavati, kathamarūpasannissayena vinā tattha rūpaṃ pavattati, kathaṃ pana rūpasannissayena vinā arūpadhātuyaṃ arūpaṃ pavattati, idampi tena samānajātiyameva. " 1001459,185,511,33,34,1,5,1,Kasmā? 1001460,185,511,35,37,1,17,2,Idheva adassanato. 1001461,185,511,38,50,1,80,10,"Yadi evaṃ kabaḷīkārāhārena vinā rūpadhātuyaṃ rūpena na pavattitabbaṃ, kiṃ kāraṇaṃ ? " 1001462,185,511,51,53,1,17,2,Idheva adassanato. 1001463,185,511,54,98,1,354,39,"Api ca yathā yassa cittasantānassa nibbattikāraṇaṃ rūpe avigatataṇhaṃ, tassa saha rūpena sambhavato rūpaṃ nissāya pavatti, yassa pana nibbattikāraṇaṃ rūpe vigatataṇhaṃ, tassa vinā rūpena rūpanirapekkhatāya kāraṇassa, evaṃ yassa rūpappabandhassa nibbattikāraṇaṃ vigatataṇhaṃ arūpe, tassa vinā arūpena pavatti hotīti asaññabhave rūpakkhandhamattameva nibbattati. " 1001464,185,511,99,133,1,243,28,"Kathaṃ pana tattha kevalo rūpappabandho paccuppannapaccayarahito cirakālaṃ pavattatīti paccetabbaṃ, kittakaṃ vā kālaṃ pavattatīti codanaṃ manasi katvā āha‘‘ yathā nāma jiyāvegukkhitto saro’’ tiādi, tena na kevalamāgamoyeva ayamettha yuttīti dasseti. " 1001465,185,511,134,142,1,76,8,Tattakameva kālan ti ukkaṃsato pañca mahākappasatānipi tiṭṭhanti asaññasattā. 1001466,185,511,143,147,1,47,3,{Jhānavege}ti asaññasamāpattiparikkhate kammavege. 1001467,185,511,148,154,1,56,4,{Antaradhāyatī}ti paccayanirodhena nirujjhati nappavattati. 1001468,185,512,2,5,1,16,2,{Idhā}ti kāmabhave. 1001469,185,512,6,14,1,91,8,Kathaṃ pana anekakappasatasamatikkamena ciraniruddhato viññāṇato idha viññāṇaṃ samuppajjati. 1001470,185,512,15,21,1,61,6,Na hi niruddhe cakkhumhi cakkhuviññāṇamuppajjamānaṃ diṭṭhanti? 1001471,185,512,22,24,1,26,2,Nayidamekantato daṭṭhabbaṃ. 1001472,185,512,25,39,1,118,12,"Ciraniruddhampi hi cittaṃ samānajātikassa antarānuppajjanato anantarapaccayamattaṃ hotiyeva, na bījaṃ, bījaṃ pana kammaṃ. " 1001473,185,512,40,50,1,108,10,Tasmā kammato bījabhūtato ārammaṇādīhi paccayehi asaññabhavato cutānaṃ kāmadhātuyā upapattiviññāṇaṃ hotiyeva. 1001474,185,512,51,60,1,40,5,Tenāha‘‘ idha paṭisandhisaññā uppajjatī’’ ti. 1001475,185,512,61,99,1,372,37,"Ettha ca yathā nāma utuniyāmena pupphaggahaṇe niyatakālānaṃ rukkhānaṃ vekhe dinne vekhabalena na yathā niyāmatā hoti pupphaggahaṇassa, evameva pañcavokārabhave avippayogena vattamānesu rūpārūpadhammesu rūpārūpavirāgabhāvanāvekhe dinne tassa samāpattivekhabalassa anurūpato arūpabhave asaññābhave ca yathākkamaṃ rūparahitā arūparahitā ca khandhānaṃ pavatti hotīti veditabbaṃ. " 1001476,185,512,100,115,1,176,14,"Nanu ettha jātisatasahassadasasaṃvaṭṭādīnaṃ matthake, abbhantarato vā pavattāya asaññūpavattiyā vasena lābhīadhiccasamuppannikavādo lābhīsassatavādo viya anekabhedo sambhavatīti? " 1001477,185,512,116,130,1,140,12,"Saccaṃ sambhavati, anantarattā pana āpannāya asaññūpapattiyā vasena lābhīadhiccasamuppannikavādo nayadassanavasena ekova dassitoti daṭṭhabbaṃ. " 1001478,185,512,131,151,1,233,18,Atha vā sassatadiṭṭhisaṅgahato adhiccasamuppannikavādassa sassatavāde āgato sabbo desanānayo yathāsambhavaṃ adhiccasamuppannikavādepi gahetabboti imassa visesassa dassanatthaṃ bhagavatā lābhīadhiccasamuppannikavādo avibhajitvā desito. 1001479,185,512,152,160,1,117,8,Avassañca sassatadiṭṭhisaṅgaho adhiccasamuppannikavādassa icchitabbo saṃkilesapakkhe sattānaṃ ajjhāsayassa duvidhattā. 1001480,185,512,161,172,1,55,7,Tathā hi vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ‘‘ sassatucchedadiṭṭhi cā’’ ti. 1001481,185,512,173,198,1,71,9,"Tathā ca vakkhati‘‘ yāsaṃ satteva ucchedadiṭṭhiyo, sesā sassatadiṭṭhiyo’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.97-98). " 1001482,185,513,2,8,1,64,6,Nanu ca adhiccasamuppannikavādassa sassatadiṭṭhisaṅgaho na yutto. 1001483,185,513,9,35,1,164,16,"‘‘ Ahañhi pubbe nāhosin’’ tiādivasena pavattanato, apubbasattapātubhāvaggāhattā, attano lokassa ca sadābhāvagāhinī ca sassatadiṭṭhi‘‘ atthitveva sassatisaman’’ ti pavattanato? " 1001484,185,513,36,41,1,34,5,No na yutto anāgate koṭiadassanato. 1001485,185,513,42,86,1,266,29,"Yadipi hi ayaṃ vādo‘‘ somhi etarahi ahutvā santatāya pariṇato’’ ti( dī. ni.1.68) attano lokassa ca atītakoṭiparāmasanavasena pavatto, tathāpi vattamānakālato paṭṭhāya na tesaṃ katthaci anāgate pariyantaṃ passati, visesena ca paccuppannānāgatakālesu pariyantādassanapabhāvito sassatavādo. " 1001486,185,513,87,96,1,40,5,Yathāha‘‘ sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī’’ ti. 1001487,185,513,97,109,1,119,11,"Yadi evaṃ imassa vādassa, sassatavādādīnañca pubbantakappikesu saṅgaho na yutto anāgatakālaparāmasanavasena pavattattāti? " 1001488,185,513,110,114,1,35,3,"Na, samudāgamassa atītakoṭṭhāsikattā. " 1001489,185,513,115,128,1,131,11,"Tathā hi nesaṃ samuppatti atītaṃsapubbenivāsañāṇehi, tappaṭirūpakānussavādippabhāvitatakkanehi ca saṅgahitāti, tathā ceva saṃvaṇṇitaṃ. " 1001490,185,513,129,167,1,298,33,"Atha vā sabbattha appaṭihatañāṇena vādivarena dhammassāminā niravasesato agatiñca gatiñca yathābhūtaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditā etā diṭṭhiyo, tasmā yāvatikā diṭṭhiyo bhagavatā desitā, yathā ca desitā, tathā tathāva sanniṭṭhānato sampaṭicchitabbā, na ettha yuttivicāraṇā kātabbā buddhavisayattā. " 1001491,185,513,168,171,1,27,3,Acinteyyo hi buddhavisayoti. 1001492,185,514,2,4,1,31,2,Dutiyabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1001493,185,515,2,2,1,26,1,Aparantakappikavādavaṇṇanā 1001494,185,516,2,29,1,116,12,"74.‘‘ Aparante ñāṇaṃ, aparantānudiṭṭhino’’ tiādīsu viya apara -saddo idha anāgatakālavācakoti āha‘‘ anāgatakoṭṭhāsasaṅkhātan’’ ti. " 1001495,185,516,30,43,1,81,8,Aparantaṃ {kappetvā}tiādīsu‘‘ pubbantaṃ kappetvā’’ tiādīsu vuttanayena attho veditabbo. 1001496,185,516,44,46,1,24,2,Visesamattameva vakkhāma. 1001497,185,517,2,2,1,16,1,Saññīvādavaṇṇanā 1001498,185,518,2,15,1,79,8,"75. Uddhamāghātanāti pavatto vādo uddhamāghātano, so etesaṃ atthīti uddhamāghātanikā. " 1001499,185,518,16,42,1,132,17,"Yasmā pana te diṭṭhigatikā‘‘ uddhaṃ maraṇā attā nibbikāro’’ ti vadanti, tasmā‘‘ uddhamāghātanā attānaṃ vadantīti uddhamāghātanikā’’ ti vuttaṃ. " 1001500,185,518,43,57,1,71,10,Saññīvādo etesaṃ atthīti saññīvādā‘‘ buddhaṃ assa atthīti buddho’’ ti yathā. 1001501,185,518,58,70,1,81,11,"Atha vā saññīti pavatto vādo saññī sahacaraṇanayena, saññī vādo etesanti saññīvādā. " 1001502,185,519,2,5,1,0,0,76-77. 1001503,185,519,6,18,1,92,11,Rūpī {attā}ti ettha nanu rūpavinimuttena attanā bhavitabbaṃ saññāya viya rūpassapi attaniyattā. 1001504,185,519,19,31,1,36,8,Na hi‘‘ saññī attā’’ ti ettha saññā attā. 1001505,185,519,32,44,1,61,8,Teneva hi‘‘ tattha pavattasaññañcassa saññāti gahetvā’’ ti vuttaṃ. 1001506,185,519,45,57,1,52,8,Evaṃ sati kasmā kasiṇarūpaṃ‘‘ attā’’ ti gahetvā vuttanti? 1001507,185,519,58,82,1,86,15,"Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ‘‘ rūpaṃ assa atthīti rūpī’’ ti, atha kho‘‘ ruppanasīlo rūpī’’ ti. " 1001508,185,519,83,101,1,150,13,"Ruppanañcettha rūpasarikkhatāya kasiṇarūpassa vaḍḍhitāvaḍḍhitakālavasena visesāpatti, sā ca‘‘ natthī’’ ti na sakkā vattuṃ parittavipulatādivisesasabbhāvato. " 1001509,185,519,102,109,1,58,7,Yadi evaṃ imassa vādassa sassatadiṭṭhisaṅgaho na yujjatīti? 1001510,185,519,110,119,1,71,9,No na yujjati kāyabhedato uddhaṃ attano nibbikāratāya tena adhippetattā. 1001511,185,519,120,132,1,37,7,Tathā hi vuttaṃ‘‘ arogo paraṃ maraṇā’’ ti. 1001512,185,519,133,147,1,54,10,Atha vā‘‘ rūpaṃ assa atthīti rūpī’’ ti vuccamānepi na doso. 1001513,185,519,148,162,1,89,9,"Kappanāsiddhenapi hi bhedena abhedassāpi niddesadassanato, yathā‘‘ silāputtakassa sarīran’’ ti. " 1001514,185,519,163,190,1,86,13,"Ruppanaṃ vā rūpasabhāvo rūpaṃ, taṃ etassa atthīti rūpī, attā‘‘ rūpino dhammā’’ tiādīsu( dha. sa. dukamātikā11) viya. " 1001515,185,519,191,216,1,108,15,Evañca katvā rūpasabhāvattā attano‘‘ rūpī attā’’ ti vacanaṃ ñāyāgatamevāti‘‘ kasiṇarūpaṃ‘ attā’ ti gahetvā’’ ti vuttaṃ. 1001516,185,519,217,235,1,128,13,Niyatavāditāya kammaphalapaṭikkhepato natthi ājīvakesu jhānasamāpattilābhoti āha‘‘ ājīvakādayo viya takkamatteneva vā rūpī attā’’ ti. 1001517,185,519,236,245,1,86,9,Tathā hi kaṇhābhijātiādīsu chaḷābhijātīsu aññataraṃ attānaṃ ekacce ājīvakā paṭijānanti. 1001518,185,519,246,271,1,167,18,"Natthi etassa rogo bhaṅgoti {arogo}ti aroga-saddassa niccapariyāyatā veditabbā, rogarahitatāsīsena vā nibbikāratāya niccataṃ paṭijānāti diṭṭhigatikoti āha‘‘ arogoti nicco’’ ti. " 1001519,185,520,2,21,1,196,15,Kasiṇugghāṭimākāsapaṭhamāruppaviññāṇanatthibhāvaākiñcaññāyatanāni arūpasamāpattinimittaṃ nimbapaṇṇe tittakaraso viya sarīraparimāṇo arūpī attā tattha tiṭṭhatīti nigaṇṭhāti āha‘‘ nigaṇṭhādayo viyā’’ ti. 1001520,185,520,22,45,1,125,13,"{Missakagāhavasenā}ti rūpārūpasamāpattīnaṃ nimittāni ekajjhaṃ katvā‘‘ eko attā’’ ti, tattha pavattasaññañcassa‘‘ saññā’’ ti gahaṇavasena. " 1001521,185,520,46,85,1,252,29,"Ayañhi diṭṭhigatiko rūpārūpasamāpattilābhitāya tannimittaṃ rūpabhāvena arūpabhāvena ca attā upatiṭṭhati, tasmā‘‘ rūpī ca arūpī cā’’ ti abhinivesaṃ janesi ajjhattavādino viya, takkamatteneva vā rūpārūpadhammānaṃ missakaggahaṇavasena‘‘ rūpī arūpī ca attā hotī’’ ti. " 1001522,185,521,2,19,1,222,14,"{Takkagāhenevā}ti saṅkhārāvasesasukhumabhāvappattadhammā viya accantasukhumabhāvappattiyā sakiccasādhanāsamatthatāya thambhakuṭṭahatthapādādisaṅghāto viya neva rūpī, rūpasabhāvānativattanato na arūpīti evaṃ pavattatakkagāhena. " 1001523,185,521,20,27,1,77,7,Atha vā antānantikacatukkavāde viya aññamaññapaṭikkhepavasena attho veditabbo. 1001524,185,521,28,39,1,112,10,"Kevalaṃ pana tattha desakālabhedavasena tatiyacatutthavādā dassitā, idha kālavatthubhedavasenāti ayameva visesoti. " 1001525,185,521,40,47,1,82,7,Kālabhedavasena cettha tatiyavādassa pavatti rūpārūpanimittānaṃ saha anupaṭṭhānato. 1001526,185,521,48,65,1,137,13,Catutthavādassa pana vatthubhedavasena pavatti rūpārūpadhammānaṃ samūhato‘‘ eko attā’’ ti takkanavasenāti tattha vuttanayānusārena veditabbaṃ. 1001527,185,522,2,20,1,113,13,"Dutiyacatukke yaṃ vattabbaṃ, taṃ‘‘ amati gacchati ettha bhāvo osānan’’ tiādinā antānantikavāde vuttanayena veditabbaṃ. " 1001528,185,523,2,20,1,149,13,Yadipi aṭṭhasamāpattilābhino diṭṭhigatikassa vasena samāpattibhedena saññābhedasambhavato‘‘ nānattasaññī attā’’ ti ayampi vādo samāpannakavasena labbhati. 1001529,185,523,21,34,1,89,9,Tathāpi samāpattiyaṃ ekarūpeneva saññāya upaṭṭhānato samāpannakavasena‘‘ ekattasaññī’’ ti āha. 1001530,185,523,35,38,1,36,3,Tenevettha samāpannakaggahaṇaṃ kataṃ. 1001531,185,523,39,45,1,49,6,Ekasamāpattilābhino eva vā vasena attho veditabbo. 1001532,185,523,46,62,1,154,12,Samāpattibhedena saññābhedasambhavepi bahiddhā puthuttārammaṇe saññānānattena oḷārikena nānattasaññitaṃ dassetuṃ‘‘ asamāpannakavasena nānattasaññī’’ ti vuttaṃ. 1001533,185,523,63,85,1,111,13,‘‘ Parittakasiṇavasena parittasaññī’’ ti iminā satipi saññāvinimutte dhamme‘‘ saññāyeva attā’’ ti vadatīti dassitaṃ hoti. 1001534,185,523,86,96,1,93,8,"Kasiṇaggahaṇañcettha saññāya visayadassanaṃ, evaṃ {vipulakasiṇavasenā}ti etthāpi attho veditabbo. " 1001535,185,523,97,123,1,219,23,"Evañca katvā antānantikavāde , idha ca antānantikacatukke paṭhamadutiyavādehi imesaṃ dvinnaṃ vādānaṃ viseso siddho hoti, aññathā vuttappakāresu vādesu pubbantāparantakappanabhedena satipi kehici visese kehici natthi yevāti. " 1001536,185,523,124,157,1,232,25,"Atha vā‘‘ aṅguṭṭhappamāṇo attā, yavappamāṇo, aṇumatto vā attā’’ ti ādidassanavasena paritto saññī cāti parittasaññī, kapilakaṇādādayo viya attano sabbagatabhāvapaṭijānanavasena appamāṇo saññī cāti {appamāṇasaññī}ti evampettha attho daṭṭhabbo. " 1001537,185,524,2,20,1,191,14,Dibbacakkhuparibhaṇḍatāya yathākammūpagañāṇassa dibbacakkhupabhāvajanitena yathākammūpagañāṇena dissamānāpi sattānaṃ sukhādisamaṅgitā dibbacakkhunāva diṭṭhā hotīti āha‘‘ dibbena cakkhunā’’ tiādi. 1001538,185,524,21,40,1,103,11,Nanu ca‘‘ ekantasukhī attā’’ tiādivādānaṃ aparantadiṭṭhibhāvato‘‘ nibbattamānaṃ disvā’’ ti vacanaṃ anupannanti? 1001539,185,524,41,50,1,106,8,"Nānupapannaṃ, anāgatassa ekantasukhibhāvādikassa pakappanaṃ paccuppannāya nibbattiyā dassanena adhippetanti. " 1001540,185,524,51,64,1,54,7,Tenevāha‘‘ nibbattamānaṃ disvā‘ ekantasukhī’ ti gaṇhātī’’ ti. 1001541,185,524,65,81,1,112,12,Ettha ca tassaṃ tassaṃ bhūmiyaṃ bahulaṃ sukhādisahitadhammappavattidassanena tesaṃ‘‘ ekantasukhī’’ ti gāho daṭṭhabbo. 1001542,185,524,82,99,1,125,16,"Atha vā hatthidassakaandhā viya diṭṭhigatikā yaṃ yadeva passanti, taṃ tadeva abhinivissa voharantīti na ettha yutti maggitabbā. " 1001543,185,525,2,3,1,34,2,Asaññī nevasaññīnāsaññīvādavaṇṇanā 1001544,185,526,2,5,1,0,0,78-83. 1001545,185,526,6,68,1,344,40,"Asaññīvāde asaññabhave nibbattasattavasena paṭhamavādo,‘‘ saññaṃ attato samanupassatī’’ ti ettha vuttanayena saññaṃyeva‘‘ attā’’ ti gahetvā tassa kiñcanabhāvena ṭhitāya aññāya saññāya abhāvato‘‘ asaññī’’ ti pavatto dutiyavādo, tathā saññāya saha rūpadhamme, sabbe eva vā rūpārūpadhamme‘‘ attā’’ ti gahetvā pavatto tatiyavādo, takkagāhavaseneva catutthavādo pavatto. " 1001546,185,526,69,74,1,41,5,Tassa pubbe vuttanayeneva attho veditabbo. 1001547,185,526,75,84,1,116,9,Dutiyacatukkepi kasiṇarūpassa asañjānanasabhāvatāya asaññīti katvā antānantikavāde vuttanayeneva cattāropi veditabbā. 1001548,185,526,85,132,1,465,39,"Tathā nevasaññīnāsaññīvādepi nevasaññīnāsaññībhave nibbattasattasseva cutipaṭisandhīsu, sabbattha vā paṭusaññākiccaṃ kātuṃ asamatthāya sukhumāya saññāya atthibhāvapaṭijānanavasena paṭhamavādo, asaññīvāde vuttanayena sukhumāya saññāya vasena, sañjānanasabhāvatāpaṭijānena ca dutiyavādādayo pavattāti evaṃ ekena pakārena satipi kāraṇapariyesanassa sambhave diṭṭhigatikavādānaṃ anādaraṇīyabhāvadassanatthaṃ‘‘ tattha na ekantena kāraṇaṃ pariyesitabban’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1001549,185,526,133,146,1,106,9,Etesañca saññīasaññīnevasaññīnāsaññīvādānaṃ‘‘ arogo paraṃ maraṇā’’ ti vacanato sassatadiṭṭhisaṅgaho pākaṭoyeva. 1001550,185,527,2,2,1,18,1,Ucchedavādavaṇṇanā 1001551,185,528,2,17,1,68,7,84. Asato vināsāsambhavato atthibhāvanibandhano ucchedoti vuttaṃ‘‘ sato’’ ti. 1001552,185,528,18,56,1,441,33,"Yathā hetuphalabhāvena pavattamānānaṃ sabhāvadhammānaṃ satipi ekasantānapariyāpannānaṃ bhinnasantatipatitehi visese hetuphalānaṃ paramatthato bhinnasabhāvattā bhinnasantānapatitānaṃ viya accantabhedasanniṭṭhānena nānattanayassa micchāgahaṇaṃ ucchedābhinivesassa kāraṇaṃ, evaṃ hetuphalabhūtānaṃ dhammānaṃ vijjamānepi sabhāvabhede ekasantatipariyāpannatāya ekattanayena accantamabhedaggahaṇampi kāraṇaṃ evāti dassetuṃ‘‘ sattassā’’ ti vuttaṃ pāḷiyaṃ. " 1001553,185,528,57,89,1,241,25,"Santānavasena hi vattamānesu khandhesu ghanavinibbhogābhāvena sattagāho, sattassa ca atthibhāvagāhanibandhano ucchedagāho yāvāyaṃ attā na ucchijjati, tāvāyaṃ vijjatiyevāti gahaṇato, nirudayavināso vā idha ucchedoti adhippetoti āha‘‘ upacchedan’’ ti. " 1001554,185,528,90,96,1,27,4,"Visesena nāso vināso, abhāvo. " 1001555,185,528,97,109,1,81,8,So pana maṃsacakkhupaññācakkhūnaṃ dassanapathātikkamoyeva hotīti āha‘‘ adassanan’’ ti. 1001556,185,528,110,115,1,36,5,Adassane hi nāsa-saddo loke niruḷhoti. 1001557,185,528,116,119,1,30,3,Bhāvavigaman ti sabhāvāpagamaṃ. 1001558,185,528,120,130,1,71,9,"Yo hi nirudayavināsavasena ucchijjati, na so attano sabhāvena tiṭṭhatīti. " 1001559,185,528,131,134,1,28,2,{Lābhī}ti dibbacakkhuñāṇalābhī. 1001560,185,528,135,140,1,51,3,{Cutimattamevā}ti sekkhaputhujjanānampi cutimattameva. 1001561,185,528,141,152,1,80,10,"Na upapātan ti pubbayogābhāvena, parikammākaraṇena vā upapātaṃ daṭṭhuṃ na sakkoti." 1001562,185,528,153,178,1,118,16,"‘‘ Alābhī ca ko paralokaṃ na jānātī’’ ti natthikavādavasena, mahāmūḷhabhāveneva vā‘‘ ito añño paraloko atthī’’ ti anavabodhamāha. " 1001563,185,528,179,185,1,40,5,"Ettakoyeva visayo, yo yaṃ indriyagocaroti. " 1001564,185,528,186,192,1,64,6,Attano dhītuyā hatthagaṇhanakarājādi viya kāmasukhagiddhatāya vā. 1001565,185,528,193,204,1,67,7,‘‘ Na puna viruhantī’’ ti patitapaṇṇānaṃ vaṇṭena appaṭisandhikabhāvamāha. 1001566,185,528,205,220,1,124,13,"Evameva {sattā}ti yathā paṇḍupalāso bandhanā pavutto na paṭisandhiyati, evaṃ sabbe sattā appaṭisandhikamaraṇameva nigacchantīti. " 1001567,185,528,221,226,1,41,5,Jalapubbūḷakūpamā hi sattāti tassa laddhi. 1001568,185,528,227,230,1,22,2,{Tathā}ti vuttappakārena. 1001569,185,528,231,246,1,83,11,Lābhinopi cutito uddhaṃ adassaneneva imā diṭṭhiyo uppajjantīti āha‘‘ vikappetvā vā’’ ti. 1001570,185,529,2,17,1,136,11,"Etthāha – yathā amarāvikkhepikavādā ekantaalābhīvaseneva dassitā, yathā ca uddhamāghātanikasaññīvādacatukko ekantalābhīvaseneva, na evamayaṃ. " 1001571,185,529,18,24,1,68,6,Ayaṃ pana sassatekaccasassatavādādayo viya lābhīalābhīvasena pavatto. 1001572,185,529,25,36,1,38,7,Tathā hi vuttaṃ‘‘ tattha dve janā’’ tiādi. 1001573,185,529,37,45,1,67,8,Yadi evaṃ kasmā sassatavādādidesanāhi idha aññathā desanā pavattāti? 1001574,185,529,46,49,1,28,2,Vuccate– desanāvilāsappattito. 1001575,185,529,50,134,1,585,67,"Desanāvilāsappattā hi buddhā bhagavanto, te veneyyajjhāsayānurūpaṃ vividhenākārena dhammaṃ desenti, aññathā idhāpi ca evaṃ bhagavā deseyya‘‘ idha bhikkhave ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya… pe… yathāsamāhite citte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti, so dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena arahato cuticittaṃ passati, puthūnaṃ vā parasattānaṃ, na heva kho taduddhaṃ upapattiṃ, so evamāha‘ yathā kho bho ayaṃ attā’’’ tiādinā visesalābhino, takkino ca visuṃ katvā, tasmā desanāvilāsena veneyyajjhāsayānurūpaṃ sassatavādādidesanāhi aññathāyaṃ desanā pavattāti daṭṭhabbaṃ. " 1001576,185,530,2,24,1,213,21,"Atha vā ekaccasassatavādādīsu viya na idha takkīvādito visesalābhīvādo bhinnākāro, atha kho samānabhedatāya samānākāroyevāti imassa visesassa pakāsanatthaṃ bhagavatā ayamucchedavādo purimavādehi visiṭṭhākāro desito. " 1001577,185,530,25,34,1,74,8,Sambhavati hi takkinopi anussavādivasena adhigamavato viya idha abhiniveso. 1001578,185,530,35,71,1,228,28,"Atha vā na imā diṭṭhiyo bhagavatā anāgate evaṃ bhāvīvasena desitā, nāpi parikappavasena, atha kho yathā yathā diṭṭhigatikehi‘‘ idameva saccaṃ, moghamaññan’’ ti paññattā, tathā tathā yathābhuccaṃ sabbaññutaññāṇena paricchinditvā pakāsitā. " 1001579,185,530,72,84,1,119,11,"Yehi gambhīrādippakārā aputhujjanagocarā buddhadhammā pakāsanti, yesañca parikittanena tathāgatā sammadeva thomitā honti. " 1001580,185,530,85,105,1,215,19,"Ucchedavādīhi ca diṭṭhigatikehi yathā uttaruttarabhavadassīhi aparabhavadassīnaṃ tesaṃ vādapaṭisedhavasena sakasakavādā patiṭṭhāpitā, tathāyaṃ desanā pavattāti purimadesanāhi imissā desanāya pavattibhedo na codetabbo. " 1001581,185,530,106,114,1,99,8,Evañca katvā arūpabhavabhedavasena viya kāmarūpabhavabhedavasenāpi ucchedavādo vibhajitvā daṭṭhabbo. 1001582,185,530,115,140,1,214,22,"Atha vā paccekaṃ kāmarūpabhavabhedavasena viya arūpabhavavasenāpi na vibhajitvā vattabbo, evañca sati bhagavatā vuttasattakato bahutarabhedo, appatarabhedo vā ucchedavādo āpajjatīti evaṃ pakārāpi codanā anavakāsāvāti. " 1001583,185,531,2,42,1,256,29,"Etthāha – yuttaṃ tāva purimesu tīsu vādesu‘‘ kāyassa bhedā’’ ti vuttaṃ pañcavokārabhavapariyāpannaṃ attabhāvaṃ ārabbha pavattattā tesaṃ vādānaṃ, catuvokārabhavapariyāpannaṃ pana attabhāvaṃ nissāya pavattesu catutthādīsu catūsu vādesu kasmā‘‘ kāyassa bhedā’’ ti vuttaṃ . " 1001584,185,531,43,48,1,29,5,Na hi arūpīnaṃ kāyo vijjatīti? 1001585,185,531,49,66,1,117,12,"Saccametaṃ, rūpattabhāve pavattavohāreneva pana diṭṭhigatiko arūpattabhāvepi kāyavohāraṃ āropetvā āha‘‘ kāyassa bhedā’’ ti. " 1001586,185,531,67,84,1,150,15,"Yathā ca diṭṭhigatikā diṭṭhiyo paññāpenti, tathā ca bhagavā dassetīti, arūpakāyabhāvato vā phassādidhammasamūhabhūte arūpattabhāve kāyaniddeso daṭṭhabbo. " 1001587,185,531,85,100,1,248,14,"Ettha ca kāmadevattabhāvādiniravasesavibhavapatiṭṭhāpakānaṃ dutiyavādādīnaṃ yutto aparantakappikabhāvo anāgataddhavisayattā tesaṃ vādānaṃ, na pana diṭṭhigatikapaccakkhabhūtamanussattabhāvasamucchedapatiṭṭhāpakassa paṭhamavādassa paccuppannavisayattā. " 1001588,185,531,101,151,1,316,37,"Dutiyavādādīnañhi purimapurimavādasaṅgahitasseva attano taduttaruttaribhavopapannassa samucchedato yujjati aparantakappikatā, tathā ca‘‘ no ca kho bho ayaṃ attā ettāvatā sammā samucchinno hotī’’ tiādi vuttaṃ, yaṃ pana tattha vuttaṃ‘‘ atthi kho bho añño attā’’ ti, taṃ manussakāyavisesāpekkhāya vuttaṃ, na sabbathā aññabhāvatoti? " 1001589,185,531,152,167,1,150,14,"No na yutto, idhalokapariyāpannattepi ca paṭhamavādavisayassa anāgatakālasseva tassa adhippetattā paṭhamavādinopi aparantakappikatāya na koci virodhoti. " 1001590,185,532,2,2,1,30,1,Diṭṭhadhammanibbānavādavaṇṇanā 1001591,185,533,2,12,1,52,4,93. {Diṭṭhadhammo}ti dassanabhūtena ñāṇena upaladdhadhammo. 1001592,185,533,13,31,1,118,13,"Tattha yo anindriyavisayo, sopi supākaṭabhāvena indriyavisayo viya hotīti āha‘‘ diṭṭhadhammoti paccakkhadhammo vuccatī’’ ti. " 1001593,185,533,32,44,1,70,8,Teneva ca‘‘ tattha tattha paṭiladdhattabhāvassetaṃ adhivacanan’’ ti vuttaṃ. 1001594,185,534,2,21,1,174,13,"95. {Antonijjhāyanalakkhaṇo}ti ñātibhogarogasīladiṭṭhibyasanehi phuṭṭhassa cetaso anto abbhantaraṃ nijjhāyanaṃ socanaṃ antonijjhāyanaṃ, taṃ lakkhaṇaṃ etassāti antonijjhāyanalakkhaṇo. " 1001595,185,534,22,42,1,203,16,"{Tannissitalālappanalakkhaṇo}ti taṃ sokaṃ samuṭṭhānahetuṃ nissitaṃ tannissitaṃ, bhusaṃ vilāpanaṃ lālappanaṃ, tannissitañca lālappanañca tannissitalālappanaṃ, taṃ lakkhaṇaṃ etassāti tannissitalālappanalakkhaṇo. " 1001596,185,534,43,51,1,97,8,Ñātibyasanādinā phuṭṭhassa paridevenāpi asakkuṇantassa antogatasokasamuṭṭhito bhuso āyāso upāyāso. 1001597,185,534,52,67,1,69,10,"So pana yasmā cetaso appasannākāro hoti, tasmā‘‘ visādalakkhaṇo’’ ti vutto. " 1001598,185,535,2,24,1,87,11,"96. Vitakkanaṃ vitakkitaṃ, taṃ pana abhiniropanasabhāvo vitakkoyevāti āha‘‘ abhi… pe… vitakko’’ ti. " 1001599,185,535,25,30,1,29,5,Esa nayo vicāritan ti etthāpi. 1001600,185,535,31,48,1,113,12,Khobhakarasabhāvattā vitakkavicārānaṃ taṃsahitaṃ jhānaṃ saubbilanaṃ viya hotīti vuttaṃ‘‘ sakaṇḍakaṃ viya khāyatī’’ ti. 1001601,185,536,2,41,1,183,24,"97. Yāya ubbilāpanapītiyā uppannāya cittaṃ‘‘ ubbilāvitan’’ ti vuccati, sā pīti ubbilāvitattaṃ yasmā pana cittassa ubbilabhāvo tassā pītiyā sati hoti, nāsati, tasmā sā‘‘ ubbilabhāvakāraṇan’’ ti vuttā. " 1001602,185,537,2,16,1,61,7,"98. {Ābhogo}ti vā cittassa ābhuggabhāvo, ārammaṇe oṇatabhāvoti attho. " 1001603,185,537,17,35,1,119,15,"Sukhena hi cittaṃ ārammaṇe abhinataṃ hoti, na dukkhena viya apanataṃ, nāpi adukkhamasukhena viya anabhinataṃ anapanatañca. " 1001604,185,537,36,79,1,413,37,"Tattha‘‘ khuppipāsādiabhibhūtassa viya manuññabhojanādīsu kāmehi viveciyamānassupādārammaṇapatthanā visesato abhivaḍḍhati, uḷārassa pana kāmarasassa yāvadatthaṃ tittassa manuññarasabhojanaṃ bhuttāvino viya suhitassa bhottukāmatā kāmesu pātabyatā na hoti, visayassāgiddhatāya visayehi dummociyehipi jalūkā viya sayameva muñcatī’’ ti ca ayoniso ummujjitvā kāmaguṇasantappitatāya saṃsāradukkhavūpasamaṃ byākāsi paṭhamavādī. " 1001605,185,537,80,98,1,218,16,"Kāmādīnaṃ ādīnavadassitāya, paṭhamādijjhānasukhassa santabhāvadassitāya ca paṭhamādijjhānasukhatittiyā saṃsāradukkhupacchedaṃ byākaṃsu dutiyādivādino, idhāpi ucchedavāde vuttappakāro vicāro yathāsambhavaṃ ānetvā vattabbo. " 1001606,185,537,99,108,1,61,8,Ayaṃ panettha viseso– ekasmiñhi attabhāve pañca vādā labbhanti. 1001607,185,537,109,122,1,52,9,Teneva hi pāḷiyaṃ‘‘ añño attā’’ ti aññaggahaṇaṃ na kataṃ. 1001608,185,537,123,134,1,126,10,"Kathaṃ panettha accantanibbānapaññāpakassa attano diṭṭhadhammanibbānavādassa sassatadiṭṭhiyā saṅgaho, na pana ucchedadiṭṭhiyāti? " 1001609,185,537,135,141,1,99,6,Taṃtaṃsukhavisesasamaṅgitāpaṭiladdhena bandhavimokkhena suddhassa attano sakarūpe avaṭṭhānadīpanato. 1001610,185,538,2,7,1,33,4,{Sesā}ti sesā pañcapaññāsa diṭṭhiyo. 1001611,185,538,8,14,1,71,6,Tāsu antānantikavādādīnaṃ sassatadiṭṭhibhāvo tattha tattha pakāsitoyeva. 1001612,185,539,2,5,1,0,0,101-3. 1001613,185,539,6,18,1,106,11,"Kiṃ pana kāraṇaṃ pubbantāparantā eva diṭṭhābhinivesassa visayabhāvena dassitā, na pana tadubhayamekajjhanti? " 1001614,185,539,19,20,1,11,1,Asambhavato. 1001615,185,539,21,45,1,242,21,"Na hi pubbantāparantesu viya tadubhayavinimutte majjhante diṭṭhikappanā sambhavati ittarakālattā, atha pana paccuppannabhavo tadubhayavemajjhaṃ, evaṃ sati diṭṭhikappanakkhamo tassa ubhayasabhāvo pubbantāparantesuyeva antogadhoti kathamadassitaṃ. " 1001616,185,539,46,75,1,192,19,"Atha vā pubbantāparantavantatāya‘‘ pubbantāparanto’’ ti majjhanto vuccati , so ca‘‘ pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino’’ ti vadantena pubbantāparantehi visuṃ katvā vuttoyevāti daṭṭhabbo. " 1001617,185,539,76,100,1,187,17,"Aṭṭhakathāyampi‘‘ sabbepi te aparantakappike pubbantāparantakappike’’ ti etena sāmaññaniddesena, ekasesena vā saṅgahitāti daṭṭhabbaṃ, aññathā saṅkaḍḍhitvā vuttavacanassa anatthakatā āpajjeyyāti. " 1001618,185,539,101,105,1,33,4,Ke pana te pubbantāparantakappikā? 1001619,185,539,106,113,1,68,7,Ye antānantikā hutvā diṭṭhadhammanibbānavādāti evaṃ pakārā veditabbā. 1001620,185,540,2,75,1,406,38,"Ettha ca‘‘ sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, etesaṃ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā’’ ti vacanato, pubbantakappikādittayavinimuttassa ca kassaci diṭṭhigatikassa abhāvato yāni tāni sāmaññaphalādi( dī. ni.1.166) suttantaresu vuttappakārāni akiriyāhetukanatthikavādādīni, yāni ca issarapajāpatipurisakālasabhāvaniyatiyadicchāvādādippabhedāni diṭṭhigatāni( visuddhi. ṭī.2.563; vibha. anuṭī.189 passitabbaṃ) bahiddhāpi dissamānāni, tesaṃ ettheva saṅgaho, antogadhatā ca veditabbā. " 1001621,185,540,76,77,1,6,1,Kathaṃ? 1001622,185,540,78,136,1,244,25,"Akiriyavādo tāva‘‘ vañjho kūṭaṭṭho’’ tiādinā kiriyābhāvadīpanato sassatavāde antogadho, tathā‘‘ sattime kāyā’’ tiādi ( dī. ni.1.174) nayappavatto pakudhavādo,‘‘ natthi hetu natthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāyā’’ tiādi( dī. ni.1.168) vacanato ahetukavādo adhiccasamuppannikavāde antogadho." 1001623,185,540,137,158,1,67,8,‘‘ Natthi paro loko’’ tiādi( dī. ni.1.171) vacanato natthikavādo ucchedavāde antogadho. 1001624,185,540,159,180,1,54,8,Tathā hi tattha‘‘ kāyassa bhedā ucchijjatī’’ tiādi( dī. ni.1.86) vuttaṃ. 1001625,185,540,181,186,1,48,5,Paṭhamena ādi -saddena nigaṇṭhavādādayo saṅgahitā. 1001626,185,541,2,26,1,165,14,"Yadipi pāḷiyaṃ nāṭaputtavāda( dī. ni.1.178) bhāvena cātuyāmasaṃvaro āgato, tathāpi sattavatātikkamena vikkhepavāditāya nāṭaputtavādopi sañcayavādo viya amarāvikkhepavādesu antogadho." 1001627,185,541,27,101,1,210,32,"‘‘ Taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’’ ti( dī. ni.1.377; ma. ni.2.122; saṃ. ni.2.35) evaṃ pakārā vādā‘‘ rūpī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ tiādivādesu saṅgahaṃ gacchanti,‘‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā,‘‘ atthi sattā opapātikā’’ ti evaṃ pakārā sassatavāde." 1001628,185,541,102,120,1,92,13,"‘‘ Na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, natthi sattā opapātikā’’ ti evaṃ pakārā ucchedavādena saṅgahitā." 1001629,185,541,121,145,1,119,19,"‘‘ Hoti ca na hoti ca tathāgato paraṃ maraṇā, atthi ca natthi ca sattā opapātikā’’ ti evaṃ pakārā ekaccasassatavāde antogadhā." 1001630,185,541,146,173,1,124,19,"‘‘ Neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, nevatthi na natthi sattā opapātikā’’ ti ca evaṃ pakārā amarāvikkhepavāde antogadhā. " 1001631,185,541,174,180,1,73,5,"Issarapajāpatipurisakālavādā ekaccasassatavāde antogadhā, tathā kaṇādavādo. " 1001632,185,541,181,184,1,61,3,Sabhāvaniyatiyadicchāvādā adhiccasamuppannikavādena saṅgahitā. 1001633,185,541,185,198,1,113,12,"Iminā nayena suttantaresu, bahiddhā ca dissamānānaṃ diṭṭhigatānaṃ imāsu dvāsaṭṭhiyā diṭṭhīsu antogadhatā veditabbā. " 1001634,185,542,2,5,1,29,3,Ajjhāsayan ti diṭṭhijjhāsayaṃ. 1001635,185,542,6,52,1,384,37,"Sassatucchedadiṭṭhivasena hi sattānaṃ saṃkilesapakkhe duvidho ajjhāsayo, tañca bhagavā aparimāṇāsu lokadhātūsu aparimāṇānaṃ sattānaṃ aparimāṇe eva ñeyyavisese uppajjanavasena anekabhedabhinnānampi‘‘ cattāro janā sassatavādā’’ tiādinā dvāsaṭṭhiyā pabhedehi saṅgaṇhanavasena sabbaññutaññāṇena paricchinditvā dassento pamāṇabhūtāya tulāya dhārayamāno viya hotīti āha‘‘ tulāya tulayanto viyā’’ ti. " 1001636,185,542,53,72,1,38,6,Tathā hi vakkhati‘‘ anto jālīkatā’’ tiādi( dī. ni.1.146). 1001637,185,542,73,89,1,110,12,‘‘ Sinerupādato vālukaṃ uddharanto viyā’’ ti etena sabbaññutaññāṇato aññassa imissā desanāya asakkuṇeyyataṃ dasseti. 1001638,185,543,2,9,1,61,6,"Anusandhānaṃ anusandhi, pucchāya kato anusandhi pucchānusandhi. " 1001639,185,543,10,19,1,74,8,"Atha vā anusandhayatīti anusandhi, pucchā anusandhi etassāti pucchānusandhi. " 1001640,185,543,20,24,1,42,4,Pucchāya anusandhiyatīti vā pucchānusandhi. 1001641,185,543,25,29,1,34,4,Ajjhāsayānusandhi mhipi eseva nayo. 1001642,185,543,30,76,1,315,36,"{Yathānusandhī}ti ettha pana anusandhīyatīti anusandhi, yā yā anusandhi yathānusandhi, anusandhianurūpaṃ vā {yathānusandhī}ti saddattho veditabbo, so‘‘ yena pana dhammena ādimhi desanā uṭṭhitā, tassa dhammassa anurūpadhammavasena vā paṭipakkhavasena vā yesu suttesu upari desanā āgacchati, tesaṃ vasena yathānusandhi veditabbo. " 1001643,185,543,77,78,1,11,1,Seyyathidaṃ? 1001644,185,543,79,134,1,160,20,"Ākaṅkheyyasutte( ma. ni.1.64-69) heṭṭhā sīlena desanā uṭṭhitā, upari cha abhiññā āgatā… pe… kakacūpame( ma. ni.1.222) heṭṭhā akkhantiyā uṭṭhitā, upari kakacūpamā āgatā’’ tiādinā aṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.100-104) vutto. " 1001645,185,544,2,10,1,76,7,Iti {kirā}ti bhagavato yathādesitāya attasuññatāya attano aruccanabhāvadīpanaṃ. 1001646,185,544,11,14,1,19,2,{Bho}ti dhammālapanaṃ. 1001647,185,544,15,25,1,62,8,"{Anattakatānī}ti attanā na katāni, anattakehi vā khandhehi katāni. " 1001648,185,544,26,45,1,145,16,"Kamattānaṃ {phusissantī}ti asati attani khandhānañca khaṇikattā kammāni kaṃ attānaṃ attano phalena phusissanti, ko kammaphalaṃ paṭisaṃvedetīti attho. " 1001649,185,544,46,53,1,59,6,{Avidvā}ti sutādivirahena ariyadhammassa akovidatāya na vidvā. 1001650,185,544,54,63,1,75,7,"{Avijjāgato}ti avijjāya upagato, ariyadhamme avinītatāya appahīnāvijjoti attho. " 1001651,185,544,64,96,1,179,23,"Taṇhādhipateyyena {cetasā}ti‘‘ yadi ahaṃ nāma koci natthi , mayā katassa kammassa ko phalaṃ paṭisaṃvedeti, sati pana tasmiṃ siyā phalūpabhogo’’ ti taṇhādhipatito āgato taṇhādhipateyyo, tena. " 1001652,185,544,97,99,1,29,2,Attavādupādānasahagata cetasā. 1001653,185,544,100,137,1,327,31,"Atidhāvitabban ti khaṇikattepi saṅkhārānaṃ yasmiṃ santāne kammaṃ kataṃ, tattheva phaluppattito dhammapuñjamattasseva ca siddhe kammaphalasambandhe ekattanayaṃ micchā gahetvā ekena kārakavedakabhūtena bhavitabbaṃ, aññathā‘‘ kammaphalānaṃ sambandho na siyā’’ ti attattaniyasuññatāpakāsanaṃ satthusāsanaṃ atikkamitabbaṃ maññeyyāti attho." 1001654,185,545,2,17,1,94,11,"‘ ‘ Upari cha abhiññā āgatā’’ ti anurūpadhammavasena yathānusandhiṃ dasseti, itarehi paṭipakkhavasena. " 1001655,185,545,18,29,1,58,6,{Kilesenā}ti‘‘ lobho cittassa upakkileso’’ tiādinā kilesavasena. 1001656,185,545,30,44,1,105,11,"{Imasmimpī}ti pi -saddena yathā vuttasuttādīsu paṭipakkhavasena yathānusandhi, evaṃ imasmimpi sutteti dasseti. " 1001657,185,545,45,55,1,115,10,Tathā hi niccasārādipaññāpakānaṃ diṭṭhigatānaṃ vasena uṭṭhitā ayaṃ desanā niccasārādisuññatāpakāsanena niṭṭhāpitāti. 1001658,185,546,2,2,1,33,1,Paritassitavipphanditavāravaṇṇanā 1001659,185,547,2,5,1,0,0,105-117. 1001660,185,547,6,11,1,98,5,Mariyādavibhāgadassanatthan ti sassatādidiṭṭhidassanassa sammādassanena saṅkarābhāvavibhāvanatthaṃ. 1001661,185,547,12,15,1,28,3,Tadapi vedayitanti sambandho. 1001662,185,547,16,44,1,171,20,Ajānataṃ apassatan ti‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti‘‘ idaṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ evaṃgahikaṃ evaṃparāmaṭṭhaṃ evaṃgahitaṃ hoti evaṃabhisamparāyan’’ ti yathābhūtaṃ ajānantānaṃ apassantānaṃ. 1001663,185,547,45,75,1,279,26,"Tathā yasmiṃ vedayite avītataṇhatāya evaṃ diṭṭhigataṃ upādiyanti, taṃ vedayitaṃ samudayādito yathābhūtaṃ ajānantānaṃ apassantānaṃ, etena anāvaraṇañāṇasamantacakkhūhi yathā tathāgatānaṃ yathābhūtamettha ñāṇadassanaṃ, na evaṃ diṭṭhigatikānaṃ, atha kho taṇhādiṭṭhiparāmāsoyevāti dasseti. " 1001664,185,547,76,81,1,51,5,Teneva cāyaṃ desanā mariyādavibhāgadassanatthā jātā. 1001665,185,547,82,97,1,94,10,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ yathābhūtaṃ dhammānaṃ sabhāvaṃ ajānantānaṃ apassantānan’’ ti avisesena vuttaṃ. 1001666,185,547,98,104,1,66,6,Na hi saṅkhatadhammasabhāvaṃ ajānanamattena micchā abhinivisantīti. 1001667,185,547,105,111,1,57,6,Sāmaññajotanā visese avatiṭṭhatīti ayaṃ visesayojanā katā. 1001668,185,547,112,129,1,101,13,Vedayitan ti‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti diṭṭhipaññāpanavasena pavattaṃ diṭṭhiyā anubhūtaṃ anubhavanaṃ. 1001669,185,547,130,138,1,56,7,"Taṇhāgatānan ti taṇhāya gatānaṃ upagatānaṃ, pavattānaṃ vā. " 1001670,185,547,139,147,1,57,8,Tañca kho panetan ti ca yathāvuttaṃ vedayitaṃ paccāmasati. 1001671,185,547,148,159,1,120,10,"Tañhi vaṭṭāmisabhūtaṃ diṭṭhitaṇhāsallānuviddhatāya saubbilattā cañcalaṃ, na maggaphalasukhaṃ viya ekarūpena avatiṭṭhatīti. " 1001672,185,547,160,167,1,29,3,Tenevāha‘‘ paritassitenā’’ tiādi. 1001673,185,548,2,23,1,137,16,Atha vā evaṃ visesakāraṇato dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni vibhajitvā idāni avisesakāraṇato tāni dassetuṃ‘‘ tatra bhikkhave’’ tiādikā desanā āraddhā. 1001674,185,548,24,31,1,66,7,Sabbesañhi diṭṭhigatikānaṃ vedanā avijjā taṇhā ca avisiṭṭhakāranti. 1001675,185,548,32,60,1,115,17,"Tattha {tadapī}ti‘‘ sassataṃ attānañca lokañca paññapenti’’ ti ettha yadetaṃ ‘‘ sassato attā ca loko cā’’ ti paññāpanaṃ, tadapi. " 1001676,185,548,61,108,1,431,39,"Sukhādibhedaṃ tividhavedayitaṃ yathākkamaṃ dukkhasallāniccato, avisesena samudayatthaṅgamassādādīnavanissaraṇato vā yathābhūtaṃ ajānantānaṃ apassantānaṃ, tato eva ca sukhādipatthanāsambhavato taṇhāya upagatattā taṇhāgatānaṃ taṇhāparitassitena diṭṭhivipphanditameva diṭṭhicalanameva,‘‘ asati attani ko vedanaṃ anubhavatī’’ ti kāyavacīdvāresu diṭṭhiyā copanappattimattameva vā, na pana diṭṭhiyā paññāpetabbo sassato koci dhammo atthīti attho. " 1001677,185,548,109,112,1,34,3,Ekaccasassatavādādīsupi eseva nayo. 1001678,185,549,2,2,1,24,1,Phassapaccayavāravaṇṇanā 1001679,185,550,2,61,1,413,44,"118. Yena taṇhāparitassitena etāni diṭṭhigatāni pavattanti, tassa vedayitaṃ paccayo, vedayitassāpi phasso paccayoti desanā diṭṭhiyā paccayaparamparaniddhāraṇanti āha‘‘ paramparapaccayadassanatthan’’ ti, tena yathā paññāpanadhammo diṭṭhi, tappaccayadhammā ca yathāsakaṃ paccayavaseneva uppajjanti, na paccayehi vinā, evaṃ paññāpetabbā dhammāpi rūpavedanādayo, na ettha koci attā vā loko vā sassatoti ayamattho dassitoti daṭṭhabbaṃ. " 1001680,185,551,2,2,1,29,1,Netaṃṭhānaṃvijjativāravaṇṇanā 1001681,185,552,2,22,1,138,12,"131. Tassa {paccayassā}ti phassapaccayassa {diṭṭhivedayite}ti diṭṭhiyā paccayabhūte vedayite, phassapadhānehi attano paccayehi nipphādetabbeti attho. " 1001682,185,552,23,47,1,163,18,"Vināpi cakkhādivatthūhi, sampayuttadhammehi ca kehici vedanā uppajjati, na pana kadāci phassena vināti phasso vedanāya balavakāraṇanti āha‘‘ balavabhāvadassanatthan’’ ti. " 1001683,185,552,48,64,1,145,15,"Sannihitopi hi visayo sace phusanākārarahito hoti cittuppādo, na tassa ārammaṇapaccayena paccayo hotīti phassova sampayuttadhammānaṃ visesapaccayo. " 1001684,185,552,65,77,1,100,11,"Tathā hi bhagavatā cittuppādaṃ vibhajantena phassoyeva paṭhamaṃ uddhaṭo, vedanāya pana adhiṭṭhānameva. " 1001685,185,553,2,2,1,38,1,Diṭṭhigatikādhiṭṭhānavaṭṭakathāvaṇṇanā 1001686,185,554,2,31,1,139,15,"144. Heṭṭhā tīsupi vāresu adhikatattā, upari ca‘‘ paṭisaṃvedentī’’ ti vakkhamānattā vedayitamettha padhānanti āha‘‘ sabbadiṭṭhivedayitāni sampiṇḍetī’’ ti. " 1001687,185,554,32,48,1,75,11,{Sampiṇḍetī}ti ca‘‘ yepi te’’ ti tattha tattha āgatassa pi-saddassa atthaṃ dasseti. 1001688,185,554,49,64,1,141,10,Vedayitassa phasse pakkhipanaṃ phassapaccayatādassanameva‘‘ chahi ajjhattikāyatanehi chaḷārammaṇapaṭisaṃvedanaṃ ekantato chaphassahetukamevā’’ ti. 1001689,185,554,65,76,1,69,7,Sañjāyanti etthāti adhikaraṇattho sañjāti-saddoti āha‘‘ sañjātiṭṭhāne’’ ti. 1001690,185,554,77,80,1,32,3,Evaṃ samosaraṇasaddopi daṭṭhabbo. 1001691,185,554,81,95,1,102,12,"Āyatati ettha phalaṃ tadāyattavuttitāya, āyabhūtaṃ vā attano phalaṃ tanoti pavattetīti āyatanaṃ, kāraṇaṃ. " 1001692,185,554,96,107,1,79,7,Rukkhagacchasamūhe araññavohāro araññameva araññāyatananti āha‘‘ paṇṇattimatte’’ ti. 1001693,185,554,108,118,1,99,8,"{Atthattayepī}ti pi -saddena avuttatthasampiṇḍanaṃ daṭṭhabbaṃ, tena ākāranivāsādhiṭṭhānatthe saṅgaṇhāti. " 1001694,185,554,119,127,1,102,7,"Hiraññāyatanaṃ suvaṇṇāyatanaṃ, vāsudevāyatanaṃ kammāyatananti ādīsu ākaranivāsādhiṭṭhānesu āyatanasaddo. " 1001695,185,554,128,140,1,90,10,"Cakkhādīsu ca phassādayo ākiṇṇā, tāni ca nesaṃ nivāso, adhiṭṭhānañca nissayapaccayabhāvatoti. " 1001696,185,554,141,153,1,82,8,Tiṇṇampi visayindriyaviññāṇānaṃ saṅgatibhāvena gahetabbo phassoti‘‘ saṅgatī’’ ti vutto. 1001697,185,554,154,164,1,45,6,Tathā hi so‘‘ sannipātapaccupaṭṭhāno’’ ti vuccati. 1001698,185,554,165,257,1,346,34,"Iminā {nayenā}ti vijjamānesupi aññesu sampayuttadhammesu yathā‘‘ cakkhuñca… pe… phasso’’ ti ( ma. ni.1.204; ma. ni.3.421,425,426; saṃ. ni.2.43-45; saṃ. ni.4.60; kathā.465) etasmiṃ sutte vedanāya padhānakāraṇabhāvadassanatthaṃ phassasīsena desanā katā, evamidhāpi brahmajāle‘‘ phassapaccayā vedanā’’ tiādinā phassaṃ ādiṃ katvā aparantapaṭiccasamuppādadīpanena paccayaparamparaṃ dassetuṃ‘‘ phassāyatanehi phussa phussā’’ ti phassamukhena vuttaṃ. " 1001699,185,555,2,38,1,202,25,"Phasso arūpadhammopi samāno ekadesena ārammaṇe anallīyamānopi phusanākārena pavattati phusanto viya hotīti āha‘‘ phassova taṃ taṃ ārammaṇaṃ phusatī’’ ti, yena so‘‘ phusanalakkhaṇo, saṅghaṭṭanaraso’’ ti ca vuccati." 1001700,185,555,39,75,1,218,23,"‘‘ Phassāyatanehi phussa phussā’’ ti aphusanakiccānipi āyatanāni‘‘ mañcā ghosantī’’ tiādīsu viya nissitavohārena phusanakiccāni katvā dassitānīti āha‘‘ phasse upanikkhipitvā’’ ti, phassagatikāni katvā phassūpacāraṃ āropetvāti attho. " 1001701,185,555,76,92,1,72,11,"Upacāro hi nāma vohāramattaṃ, na tena atthasiddhi hotīti āha‘‘ tasmā’’ tiādi. " 1001702,185,556,2,19,1,167,15,"Attano paccayabhūtānaṃ channaṃ phassānaṃ vasena cakkhusamphassajā yāva manosamphassajāti saṅkhepato chabbidhā vedanā, vitthārato pana aṭṭhasatapariyāyena aṭṭhasatabhedā. " 1001703,185,556,20,30,1,102,8,"{Rūpataṇhādibhedāyā}ti rūpataṇhā yāva dhammataṇhāti saṅkhepato chappabhedāya, vitthārato aṭṭhasatabhedāya. " 1001704,185,556,31,34,1,35,2,{Upanissayakoṭiyā}ti upanissayasīsena. 1001705,185,556,35,56,1,230,18,"Kasmā panettha upanissayapaccayova uddhaṭo, nanu sukhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā ca taṇhāya ārammaṇamattaārammaṇādhipatiārammaṇūpanissayapakatūpanissayavasena catudhā paccayo, dukkhā ca ārammaṇamattapakatūpanissayavasena dvidhāti? " 1001706,185,556,57,65,1,52,7,"Saccametaṃ, upanissaye eva pana taṃ sabbaṃ antogadhaṃ. " 1001707,185,556,66,76,1,119,9,"Yuttaṃ tāva ārammaṇūpanissayassa upanissayasāmaññato upanissayena saṅgaho, ārammaṇamattaārammaṇādhipatīnaṃ pana kathanti? " 1001708,185,556,77,86,1,94,8,"Tesampi ārammaṇasāmaññato ārammaṇūpanissayena saṅgahova kato, na pakatūpanissayenāti daṭṭhabbaṃ. " 1001709,185,556,87,103,1,63,7,"Etadatthamevettha‘‘ upanissayakoṭiyā’’ ti vuttaṃ, na‘‘ upanissayenā’’ ti. " 1001710,185,557,2,8,1,64,5,{Catubbidhassā}ti kāmupādānaṃ yāva attavādupādānanti catubbidhassa. 1001711,185,557,9,13,1,29,4,Nanu ca taṇhāva kāmupādānanti? 1001712,185,557,14,15,1,10,1,Saccametaṃ. 1001713,185,557,16,26,1,55,7,"Tattha dubbalā taṇhā taṇhāva, balavatī taṇhā kāmupādānaṃ. " 1001714,185,557,27,35,1,69,8,Atha vā appattavisayapatthanā taṇhā tamasi corānaṃ karapasāraṇaṃ viya. 1001715,185,557,36,42,1,68,5,"Sampattavisayaggahaṇaṃ upādānaṃ, corānaṃ karappattadhanaggahaṇaṃ viya. " 1001716,185,557,43,48,1,53,4,"Appicchatāpaṭipakkhā taṇhā, santosapaṭipakkhā upādānaṃ. " 1001717,185,557,49,56,1,75,6,"Pariyesanadukkhamūlaṃ taṇhā, ārakkhadukkhamūlaṃ upādānanti ayametesaṃ viseso. " 1001718,185,557,57,66,1,90,7,"{Upādānassā}ti asahajātassa upādānassa upanissayakoṭiyā, itarassa sahajātakoṭiyāti daṭṭhabbaṃ. " 1001719,185,557,67,91,1,247,17,"Tattha anantarassa anantarasamanantaraanantarūpanissayanatthivigatāsevanapaccayehi, anānantarassa upanissayena, ārammaṇabhūtā pana ārammaṇādhipatiārammaṇūpanissayehi, ārammaṇamatteneva vāti taṃ sabbaṃ upanissayeneva gahetvā‘‘ upanissayakoṭiyā’’ ti vuttaṃ. " 1001720,185,557,92,105,1,99,12,"Yasmā ca taṇhāya rūpādīni assādetvā kāmesu pātabyataṃ āpajjati, tasmā taṇhā kāmupādānassa upanissayo. " 1001721,185,557,106,192,1,227,20,"Tathā rūpādibhedeva sammūḷho‘‘ natthi dinnan’’ tiādinā( dī. ni.1.171; ma. ni.1.445; ma. ni.2.94,95,225; ma. ni.3.91,116,136; saṃ. ni.3.210; dha. sa.1221; vibha.938) micchādassanaṃ, saṃsārato muccitukāmo asuddhimagge suddhimaggaparāmasanaṃ, khandhesu attattaniyagāhabhūtaṃ sakkāyadassanaṃ gaṇhāti, tasmā itaresampi taṇhā upanissayoti daṭṭhabbaṃ. " 1001722,185,557,193,199,1,92,6,Sahajātassa pana sahajātaaññamaññanissayasampayuttaatthiavigatahetuvasena taṇhā paccayo hoti. 1001723,185,557,200,210,1,44,6,Taṃ sabbaṃ sandhāya‘‘ sahajātakoṭiyā’’ ti vuttaṃ. 1001724,185,558,2,10,1,55,6,{Tathā}ti upanissayakoṭiyā ceva sahajātakoṭiyā cāti attho. 1001725,185,558,11,17,1,49,5,{Bhavassā}ti kammabhavassa ceva upapattibhavassa ca. 1001726,185,558,18,42,1,252,20,"Tattha cetanādisaṅkhā taṃ sabbaṃ bhavagāmikammaṃ kammabhavo, kāmabhavādiko navavidho upapattibhavo, tesaṃ upapattibhavassa catubbidhampi upādānaṃ upapattibhavakāraṇakammabhavakāraṇabhāvato , tassa ca sahāyabhāvūpagamanato pakatūpanissayavasena paccayo hoti. " 1001727,185,558,43,50,1,100,7,Kammārammaṇakaraṇakāle pana kammasahajātakāmupādānaṃ upapattibhavassa ārammaṇapaccayena paccayo hoti. 1001728,185,558,51,75,1,302,21,"Kammabhavassa pana sahajātassa sahajātaṃ upādānaṃ sahajātaaññamaññanissayasampayuttaatthiavigatavasena ceva hetumaggavasena ca anekadhā paccayo hoti, asahajātassa anantarasamanantaraanantarūpanissayanatthivigatāsevanavasena, itarassa pakatūpanissayavasena, sammasanādikālesu ārammaṇavasena ca paccayo hoti. " 1001729,185,558,76,94,1,128,12,"Tattha anantarādike upanissayapaccaye, sahajātādike sahajātapaccaye pakkhipitvā vuttaṃ‘‘ upanissayakoṭiyā ceva sahajātakoṭiyā cā’’ ti. " 1001730,185,559,2,10,1,49,6,Bhavo {jātiyā}ti ettha {bhavo}ti kammabhavo adhippeto. 1001731,185,559,11,18,1,37,6,"So hi jātiyā paccayo, na upapattibhavo. " 1001732,185,559,19,24,1,52,5,Upapattibhavo hi paṭhamābhinibbattā khandhā jātiyeva. 1001733,185,559,25,37,1,63,8,Tena vuttaṃ‘‘ jātīti panettha savikārā pañcakkhandhā daṭṭhabbā’’ ti. 1001734,185,559,38,48,1,71,8,"{Savikārā}ti ca nibbattivikārena savikārā, te ca atthato upapattibhavoyeva. " 1001735,185,559,49,56,1,44,7,Na hi tadeva tassa kāraṇaṃ bhavituṃ yuttanti. 1001736,185,559,57,76,1,133,15,Kammabhavo ca upapattibhavassa kammapaccayena ceva upanissayapaccayena ca paccayo hotīti āha‘‘ bhavo jātiyā upanissayakoṭiyā paccayo’’ ti. 1001737,185,560,2,30,1,134,19,"Yasmā ca sati jātiyā jarāmaraṇaṃ, jarāmaraṇādinā phuṭṭhassa bālassa sokādayo ca sambhavanti, nāsati, tasmā‘‘ jāti… pe… paccayo hotī’’ ti vuttaṃ. " 1001738,185,560,31,46,1,109,10,"Sahajātūpanissayasīsena paccayavicāraṇāya dassitattā, aṅgavicāraṇāya ca anāmaṭṭhattā āha‘‘ ayamettha saṅkhepo’’ ti. " 1001739,185,560,47,60,1,93,9,Mahāvisayattā paṭiccasamuppādavicāraṇāya sā niravasesā kuto laddhabbāti āha‘‘ vitthārato’’ tiādi. 1001740,185,560,61,78,1,120,13,Ekadesena cettha kathitassa paṭiccasamuppādassa tathā kathane saddhiṃ udāharaṇena kāraṇaṃ dassento‘‘ bhagavā hī’’ tiādimāha. 1001741,185,560,79,106,1,210,24,"Tattha koṭi na {paññāyatī}ti asukassa nāma sammāsambuddhassa, cakkavattino vā kāle avijjā uppannā, na tato pubbeti avijjāya ādimariyādā appaṭihatassa mama sabbaññutaññāṇassāpi na paññāyati avijjamānattāyevāti attho. " 1001742,185,560,107,119,1,77,9,"Ayaṃ paccayo idappaccayo, tasmā idappaccayā, imasmā kāraṇā āsavapaccayāti attho. " 1001743,185,560,120,124,1,44,3,{Bhavataṇhāyā}ti bhavasaṃyojanabhūtāya taṇhāya. 1001744,185,560,125,129,1,31,2,{Bhavadiṭṭhiyā}ti sassatadiṭṭhiyā. 1001745,185,560,130,142,1,59,8,‘‘ Ito ettha etto idhā’’ ti apariyantaṃ aparāparuppattiṃ dasseti. 1001746,185,561,2,2,1,21,1,Vivaṭṭakathādivaṇṇanā 1001747,185,562,2,16,1,62,6,145.‘‘ Vedanānaṃ samudayan’’ tiādipāḷi vedanākammaṭṭhānan ti daṭṭhabbā. 1001748,185,562,17,27,1,57,6,Tan ti‘‘ phassasamudayā phassanirodhā’’ ti vuttaphassaṭṭhānaṃ. 1001749,185,562,28,33,1,34,4,{Āhāro}ti kabaḷīkāro āhāro veditabbo. 1001750,185,562,34,60,1,123,13,So hi‘‘ kabaḷīkāro āhāro imassa kāyassa āhārapaccayena paccayo’’ ti( paṭṭhā.1. paccayaniddesa429) vacanato kammasamuṭṭhānānampi upatthambhakapaccayo hotiyeva. 1001751,185,562,61,71,1,108,9,"Yadipi sotāpannādayo yathābhūtaṃ pajānanti, ukkaṃsagativijānanavasena pana desanā arahattanikūṭena niṭṭhāpitā. " 1001752,185,562,72,95,1,135,17,Ettha ca‘‘ yato kho bhikkhave bhikkhu… pe… yathābhūtaṃ pajānātī’’ ti etena dhammassa niyyānikabhāvena saddhiṃ saṅghassa suppaṭipattiṃ dasseti. 1001753,185,562,96,104,1,45,6,Teneva hi aṭṭhakathāyamettha‘‘ ko evaṃ jānātīti? 1001754,185,562,105,147,1,192,22,"Khīṇāsavo jānāti, yāva āraddhavipassako jānātī’’ ti paripuṇṇaṃ katvā bhikkhusaṅgho dassito, tena yaṃ vuttaṃ‘‘ bhikkhusaṅghavasenapi dīpetuṃ vaṭṭatī’’ ti,( dī. ni. aṭṭha.1.8) taṃ yathārutavaseneva dīpitaṃ hotīti daṭṭhabbaṃ. " 1001755,185,563,2,13,1,53,6,"146. Anto jālassāti antojālaṃ, antojāle katāti antojālīkatā. " 1001756,185,563,14,21,1,69,6,"Apāyūpapattivasena adho osīdanaṃ, sampattibhavavasena uddhaṃ uggamanaṃ. " 1001757,185,563,22,37,1,158,12,"Tathā parittabhūmimahaggatabhūmivasena, olīnatā’ tidhāvanavasena, pubbantānudiṭṭhiaparantānudiṭṭhivasena ca yathākkamaṃ adho osīdanaṃ uddhaṃ uggamanaṃ yojetabbaṃ." 1001758,185,563,38,47,1,46,4,‘‘ Dasasahassilokadhātū’’ ti jātikhettaṃ sandhāyāha. 1001759,185,564,2,10,1,60,4,147. Apaṇṇattikabhāvan ti dharamānakapaṇṇattiyā apaṇṇattikabhāvaṃ. 1001760,185,564,11,23,1,98,11,"Atītabhāvena pana tathā paṇṇatti yāva sāsanantaradhānā, tato uddhampi aññabuddhuppādesu vattati eva. " 1001761,185,564,24,45,1,47,6,Tathā hi vakkhati‘‘ vohāramattameva bhavissatī’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.147). 1001762,185,564,46,52,1,40,4,"{Kāyo}ti attabhāvo, yo rūpārūpadhammasamūho. " 1001763,185,564,53,61,1,97,7,"Evaṃ hissa ambarukkhasadisatā, tadavayavānañca rūpakkhandhacakkhādīnaṃ ambapakkasadisatā yujjatīti. " 1001764,185,564,62,78,1,180,16,Ettha ca vaṇṭacchede vaṇṭūpanibandhānaṃ ambapakkānaṃ ambarukkhato vicchedo viya bhavanettichede tadupanibandhānaṃ rūpakkhandhādīnaṃ santānato vicchedoti ettāvatā opammaṃ daṭṭhabbaṃ. 1001765,185,565,2,10,1,24,2,148. {Dhammapariyāye}ti pāḷiyaṃ. 1001766,185,565,11,14,1,28,2,{Idhattho}ti diṭṭhadhammahitaṃ. 1001767,185,565,15,18,1,25,2,{Parattho}ti samparāyahitaṃ. 1001768,185,565,19,23,1,39,4,Saṅgāmaṃ vijināti etenāti saṅgāmavijayo. 1001769,185,565,24,26,1,26,2,Atthasampattiyā atthajālaṃ. 1001770,185,565,27,32,1,63,4,"Byañjanasampattiyā, sīlādianavajjadhammaniddesato ca dhammajālaṃ. " 1001771,185,565,33,38,1,72,5,Seṭṭhaṭṭhena brahmabhūtānaṃ maggaphalanibbānānaṃ vibhattattā brahmajālaṃ. 1001772,185,565,39,44,1,78,5,Diṭṭhivivecanamukhena suññatāpakāsanena sammādiṭṭhiyā vibhāvitattā diṭṭhijālaṃ. 1001773,185,565,45,52,1,82,6,Titthiyavādanimmaddanūpāyattā anuttaro {saṅgāmavijayo}ti evampettha yojanā veditabbā. 1001774,185,566,2,11,1,29,3,149. {Attamanā}ti pītiyā gahitacittā. 1001775,185,566,12,19,1,28,3,Tenevāha‘‘ buddhagatāyā’’ tiādi. 1001776,185,566,20,29,1,73,9,Yathā pana anattamanā attano anatthacaratāya paramanā verimanā nāma honti. 1001777,185,566,30,54,1,44,8,"Yathāha‘‘ diso disan’’ ti( dha. pa.42; udā.33) gāthā, na evaṃ attamanā. " 1001778,185,566,55,70,1,73,10,Ime pana attano atthacaratāya sakamanā hontīti āha‘‘ attamanāti sakamanā’’ ti. 1001779,185,566,71,81,1,75,8,"Atha vā {attamanā}ti samattamanā, imāya desanāya paripuṇṇamanasaṅkappāti attho. " 1001780,185,566,82,94,1,57,7,{Abhinandatī}ti taṇhāyatīti atthoti āha‘‘ taṇhāyampi āgato’’ ti. 1001781,185,566,95,110,1,92,10,Anekatthattā dhātūnaṃ {abhinandantī}ti upagacchanti sevantīti atthoti āha‘‘ upagamanepi āgato’’ ti. 1001782,185,566,111,124,1,74,8,Tathā {abhinandantī}ti sampaṭicchantīti atthoti āha‘‘ sampaṭicchanepi āgato’’ ti. 1001783,185,566,125,154,1,145,17,‘‘ Abhinanditvā’’ ti iminā padena vuttoyeva attho‘‘ anumoditvā’’ ti iminā pakāsīyatīti abhinandanasaddo idha anumodanasaddatthoti āha‘‘ anumodanepi āgato’’ ti. 1001784,185,566,155,182,1,137,14,‘‘ Katamañca taṃ bhikkhave’’ tiādinā( dī. ni.1.7) tattha tattha pavattāya kathetukamyatāpucchāya vissajjanavasena pavattattā idaṃ suttaṃ veyyākaraṇaṃ hoti. 1001785,185,566,183,211,1,196,22,"Yasmā pana pucchāvissajjanavasena pavattampi sagāthakaṃ suttaṃ geyyaṃ nāma hoti, niggāthakattameva pana aṅganti gāthārahitaṃ veyyākaraṇaṃ, tasmā vuttaṃ‘‘ niggāthakattā hi idaṃ veyyākaraṇanti vuttan’’ ti. " 1001786,185,567,2,9,1,57,6,{Aparesupī}ti ettha pi saddena pāramiparicayampi saṅgaṇhāti. 1001787,185,567,10,12,1,20,2,Vuttañhi buddhavaṃse– 1001788,185,568,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Ime dhamme sammasato, sabhāvasarasalakkhaṇe; " 1001789,185,569,2,20,1,46,5,"Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampathā’’ ti.( bu. vaṃ.2.166); " 1001790,185,570,2,44,1,196,14,"{Vīriyabalenā}ti mahābhinikkhamane cakkavattisiripariccāgahetubhūtavīriyappabhāvena, bodhimaṇḍūpasaṅkamane‘‘ kāmaṃ taco ca nhāru ca, aṭṭhi ca avasissatū’’ tiādinā( ma. ni.2.184; saṃ. ni.2.22; mahāni.196) vuttacaturaṅgasamannāgatavīriyānubhāvena. " 1001791,185,570,45,49,1,55,2,{Acchariyavegābhihatā}ti vimhayāvahakiriyānubhāvaghaṭṭitā . 1001792,185,570,50,77,1,182,16,"Paṃsukūladhovane keci‘‘ puññatejenā’’ ti vadanti , acchariyavegābhihatāti yuttaṃ viya dissati, vessantarajātake pāramiparipūraṇapuññatejena anekakkhattuṃ kampitattā‘‘ akālakampanenā’’ ti vuttaṃ. " 1001793,185,570,78,105,1,62,5,Sādhukāradānavasena akampittha yathā taṃ dhammacakkappavattane( saṃ. ni.5.1081; mahāva.13; paṭi. ma.2.30). 1001794,185,570,106,110,1,61,4,Saṅgītikālādīsupi sādhukāradānavasena akampitthāti veditabbaṃ. 1001795,185,570,111,115,1,42,4,Ayaṃ tāvettha aṭṭhakathāya līnatthavaṇṇanā. 1001796,185,571,2,2,1,19,1,Pakaraṇanayavaṇṇanā 1001797,185,572,2,27,1,226,23,"Ayaṃ pana pakaraṇanayena pāḷiyā atthavaṇṇanā– sā panāyaṃ atthavaṇṇanā yasmā desanāya samuṭṭhānappayojanabhājanesu piṇḍatthesu ca niddhāritesu sukarā hoti suviññeyyā ca, tasmā suttadesanāya samuṭṭhānādīni paṭhamaṃ niddhārayissāma. " 1001798,185,572,28,38,1,52,6,Tattha samuṭṭhānaṃ tāva vuttaṃ‘‘ vaṇṇāvaṇṇabhaṇanan’’ ti. 1001799,185,572,39,47,1,90,7,"Apica nindāpasaṃsāsu vineyyāghātānandādibhāvānāpatti, tattha ca ādīnavadassanaṃ samuṭṭhānaṃ. " 1001800,185,572,48,69,1,236,18,"Tathā nindāpasaṃsāsu paṭipajjanakkamassa, pasaṃsāvisayassa khuddakādivasena anekavidhassa sīlassa, sabbaññutaññāṇassa sassatādidiṭṭhiṭṭhānesu tatuttari ca appaṭihatacāratāya, tathāgatassa ca katthaci apariyāpannatāya anavabodho samuṭṭhānaṃ. " 1001801,185,573,2,5,1,38,3,Vuttavipariyāyena payojanaṃ veditabbaṃ. 1001802,185,573,6,11,1,62,5,Vineyyāghātānandādibhāvāpatti ādikañhi imaṃ desanaṃ payojetīti. 1001803,185,573,12,29,1,254,12,"Tathā kuhanalapanādinānāvidhamicchājīvaviddhaṃsanaṃ, dvāsaṭṭhidiṭṭhijālaviniveṭhanaṃ, diṭṭhisīsena paccayākāravibhāvanaṃ, chaphassāyatanavasena catusaccakammaṭṭhānaniddeso, sabbadiṭṭhigatānaṃ anavasesapariyādānaṃ, attano anupādāparinibbānadīpanañca payojanāni. " 1001804,185,574,2,15,1,206,12,"Vaṇṇāvaṇṇanimittaṃ anurodhavirodhavantacittā kuhanādivividhamicchājīvaniratā sassatādidiṭṭhipaṅkaṃ nimuggā, sīlakkhandhādīsu aparipūrakāritāya anavabuddhaguṇavisesañāṇā vineyyā imissā dhammadesanāya bhājanaṃ. " 1001805,185,575,2,30,1,296,19,"Piṇḍatthā pana āghātādīnaṃ akaraṇīyatāvacanena paṭiññānurūpaṃ samaṇasaññāya niyojanaṃ, khantisoraccānuṭṭhānaṃ, brahmavihārabhāvanānuyogo, saddhāpaññāsamāyogo, satisampajaññādhiṭṭhānaṃ, paṭisaṅkhānabhāvanābalasiddhi, pariyuṭṭhānānusayappahānaṃ, ubhayahitapaṭipatti, lokadhammehi anupalepo ca dassitā honti. " 1001806,185,575,31,78,1,450,29,"Tathā pāṇātipātādīhi paṭivirativacanena sīlavisuddhi dassitā, tāya ca hirottappasampatti, mettākaruṇāsamaṅgitā , vītikkamappahānaṃ, tadaṅgapahānaṃ, duccaritasaṃkilesappahānaṃ, viratittayasiddhi, piyamanāpagarubhāvanīyatānipphatti, lābhasakkārasilokasamudāgamo, samathavipassanānaṃ adhiṭṭhānabhāvo, akusalamūlatanukaraṇaṃ, kusalamūlaropanaṃ, ubhayānatthadūrīkaraṇaṃ, parisāsu visāradatā, appamādavihāro, parehi duppadhaṃsiyatā, avippaṭisārādisamaṅgitā ca dassitā honti." 1001807,185,576,2,44,1,408,27,"‘ ‘ Gambhīrā’’ tiādivacanehi gambhīradhammavibhāvanaṃ, alabbhaneyyapatiṭṭhatā, kappānaṃ asaṅkhyeyyenāpi dullabhapātubhāvatā, sukhumenapi ñāṇena paccakkhato paṭivijjhituṃ asakkuṇeyyatā, dhammanvayasaṅkhātena anumānañāṇenāpi duradhigamanīyatā, passaddhasabbadarathatā, santadhammavibhāvanaṃ, sobhanapariyosānatā, atittikarabhāvo, padhānabhāvappatti, yathābhūtañāṇagocaratā, sukhumasabhāvatā, mahāpaññāvibhāvanā ca dassitā honti. " 1001808,185,576,45,75,1,409,19,"Diṭṭhidīpakapadehi samāsato sassatucchedadiṭṭhiyo pakāsitāti olīnatātidhāvanavibhāvanaṃ, upāyavinibaddhaniddeso, micchābhinivesakittanaṃ, kummaggapaṭipattiyā pakāsanā, vipariyesaggāhapaññāpanaṃ, parāmāsapariggaho, pubbantāparantānudiṭṭhipatiṭṭhāpanaṃ, bhavavibhavadiṭṭhivibhāgo, taṇhāvijjāpavatti, antavānantavādiṭṭhiniddeso, antadvayāvatāraṇaṃ, āsavoghayogakilesaganthasaṃyojanūpādānavisesavibhajjanañca dassitāni honti. " 1001809,185,576,76,111,1,345,20,"Tathā‘‘ vedanānaṃ samudayan’’ tiādivacanehi catunnaṃ ariyasaccānaṃ anubodhapaṭivedhasiddhi, vikkhambhanasamucchedappahānaṃ , taṇhāvijjāvigamo, saddhammaṭṭhitinimittapariggaho, āgamādhigamasampatti, ubhayahitapaṭipatti, tividhapaññāpariggaho, satisampajaññānuṭṭhānaṃ, saddhāpaññāsamāyogo, sammāvīriyasamathānuyojanaṃ, samathavipassanānipphatti ca dassitā honti." 1001810,185,577,2,38,1,359,24,"‘ ‘ Ajānataṃ apassatan’’ ti avijjāsiddhi,‘‘ taṇhāgatānaṃ paritassitavipphanditan ti taṇhāsiddhi, tadubhayena ca nīvaraṇasaṃyojanadvayasiddhi, anamataggasaṃsāravaṭṭānucchedo, pubbantāharaṇaaparantapaṭisandhānāni, atītapaccuppannakālavasena hetuvibhāgo, avijjātaṇhānaṃ aññamaññānativattanaṭṭhena aññamaññūpakāritā, paññāvimutticetovimuttīnaṃ paṭipakkhaniddeso ca dassitā honti." 1001811,185,577,39,64,1,251,15,"‘‘ Tadapi phassapaccayā’’ ti sassatādipaññāpanassa paccayādhīnavuttitākathanena dhammānaṃ niccatāpaṭisedho, aniccatāpatiṭṭhāpanaṃ, paramatthato kārakādipaṭikkhepo, evaṃdhammatādiniddeso, suññatāpakāsanaṃ, samattaniyāmapaccayalakkhaṇavibhāvanañca dassitāni honti." 1001812,185,578,2,27,1,198,15,"‘ ‘ Ucchinnabhavanettiko’’ tiādinā bhagavato pahānasampatti, vijjādhimutti, vasībhāvo, sikkhattayanipphatti, nibbānadhātudvayavibhāgo, caturadhiṭṭhānaparipūraṇaṃ, bhavayoniādīsu apariyāpannatā ca dassitā honti. " 1001813,185,578,28,61,1,377,23,"Sakalena pana suttapadena iṭṭhāniṭṭhesu bhagavato tādibhāvo, tattha ca paresaṃ patiṭṭhāpanaṃ, kusaladhammānaṃ ādibhūtadhammadvayassa niddeso, sikkhattayūpadeso, attantapādipuggalacatukkasiddhi, kaṇhākaṇhavipākādikammacatukkavibhāgo, caturappamaññāvisayaniddeso, samudayādipañcakassa yathābhūtāvabodho, chasāraṇīyadhammavibhāvanā , dasanāthakaradhammapatiṭṭhāpanti evamādayo niddhāretabbā. " 1001814,185,579,2,2,1,17,1,Soḷasahāravaṇṇanā 1001815,185,580,2,2,1,17,1,Desanāhāravaṇṇanā 1001816,185,581,2,23,1,159,15,"Tattha ‘‘ attā, loko’’ ti ca diṭṭhiyā adhiṭṭhānabhāvena, vedanāphassāyatanādimukhena ca gahitesu pañcasu upādānakkhandhesu taṇhāvajjā pañcupādānakkhandhā dukkhasaccaṃ. " 1001817,185,581,24,26,1,20,2,Taṇhā samudayasaccaṃ. 1001818,185,581,27,52,1,139,15,"Sā pana paritassanāggahaṇena‘‘ taṇhāgatānan’’ ti,‘‘ vedanāpaccayā taṇhā’’ ti ca sarūpeneva samudayaggahaṇena, bhavanettiggahaṇena ca pāḷiyaṃ gahitāva. " 1001819,185,581,53,56,1,22,3,Ayaṃ tāva suttantanayo. 1001820,185,581,57,82,1,283,18,"Abhidhammanayena pana āghātānandādivacanehi, ātappādipadehi, cittappadosavacanena, sabbadiṭṭhidīpakapadehi, kusalākusalaggahaṇena, bhavaggahaṇena, sokādiggahaṇena, tattha tattha samudayaggahaṇena cāti saṅkhepato sabbalokiyakusalākusaladhammavibhāvanapadehi gahitā kammakilesā samudayasaccaṃ. " 1001821,185,581,83,86,1,32,3,Ubhinnaṃ appavatti nirodhasaccaṃ. 1001822,185,581,87,101,1,138,12,"Tassa tattha tattha vedanānaṃ atthaṅgamanissaraṇapariyāyehi, paccattaṃ nibbutivacanena, anupādāvimuttivacanena ca pāḷiyaṃ gahaṇaṃ veditabbaṃ. " 1001823,185,581,102,105,1,36,3,Nirodhapajānanā paṭipadā maggasaccaṃ. 1001824,185,581,106,121,1,182,13,"Tassāpi tattha tattha vedanānaṃ samudayādiyathābhūtavedanāpadesena, channaṃ phassāyatanānaṃ samudayādiyathābhūtapajānanapariyāyena, bhavanettiyā ucchedapariyāyena ca gahaṇaṃ veditabbaṃ. " 1001825,185,581,122,152,1,188,20,"Tattha samudayena assādo, dukkhena ādīnavo, magganirodhehi nissaraṇan ti evaṃ catusaccavasena, yāni pāḷiyaṃ( netti.9) sarūpeneva āgatāni assādādīnavanissaraṇāni, tesañca vasena idha assādādayo veditabbā. " 1001826,185,581,153,157,1,69,4,Vineyyānantādibhāvāpattiādikaṃ yathāvuttavibhāgaṃ payojanameva phalaṃ. 1001827,185,581,158,170,1,151,10,"Āghātādīnaṃ akaraṇīyatā, āghātādiphalassa ca anaññasantānabhāvitā, nindāpasaṃsāsu yathāsabhāvapaṭijānananibbeṭhanāti evaṃ taṃtaṃpayojanādhigamahetu upāyo. " 1001828,185,581,171,179,1,89,7,Āghātādīnaṃ karaṇapaṭisedhanādiapadesena dhammarājassa āṇatti veditabbāti ayaṃ desanāhāro. 1001829,185,582,2,2,1,17,1,Vicayahāravaṇṇanā 1001830,185,583,2,32,1,166,17,"Kappanābhāvepi vohāravasena, anuvādavasena ca‘‘ maman’’ ti vuttaṃ, niyamābhāvato vikappanatthaṃ vāggahaṇaṃ kataṃ, guṇasamaṅgitāya, abhimukhīkaraṇāya ca‘‘ bhikkhave’’ ti āmantanaṃ. " 1001831,185,583,33,56,1,101,12,"Aññabhāvato, paṭiviruddhabhāvato ca‘‘ pare’’ ti vuttaṃ, vaṇṇapaṭipakkhato, avaṇṇanīyato ca‘‘ avaṇṇan’’ ti vuttaṃ. " 1001832,185,583,57,94,1,186,20,"Byattivasena, vitthāravasena ca‘‘ bhāseyyun’’ ti vuttaṃ, dhāraṇabhāvato, adhammapaṭipakkhato ca‘‘ dhammassā’’ ti vuttaṃ, diṭṭhisīlehi saṃhatabhāvato, kilesānaṃ saṅghātakaraṇato ca‘‘ saṅghassā’’ ti vuttaṃ. " 1001833,185,583,95,118,1,105,12,"Vuttapaṭiniddesato, vacanupanyāsanato ca‘‘ tatrā’’ ti vuttaṃ, sammukhabhāvato, puthubhāvato ca‘‘ tumhehī’’ ti vuttaṃ. " 1001834,185,583,119,190,1,318,38,"Cittassa hananato, ārammaṇābhighātato ca‘‘ āghāto’’ ti vuttaṃ, ārammaṇe saṅkocavuttiyā, atuṭṭhākāratāya ca‘‘ appaccayo’’ ti vuttaṃ, ārammaṇacintanato, nissayato ca‘‘ cetaso’’ ti vuttaṃ, atthāsādhanato, anu anu‘‘ anatthasādhanato’’ ca‘‘ anabhiraddhī’’ ti vuttaṃ, kāraṇānarahattā, satthusāsane ṭhitehi kātuṃ asakkuṇeyyattā ca‘‘ na karaṇīyā’’ ti vuttanti. " 1001835,185,583,191,196,1,43,5,Iminā nayena sabbapadesu vinicchayo kātabbo. 1001836,185,583,197,214,1,154,16,"Iti anupadavicayato vicayo hāro ativitthārabhayena, sakkā ca aṭṭhakathaṃ tassā līnatthavaṇṇanañca anugantvā ayamattho viññunā vibhāvetunti na vitthārayimha. " 1001837,185,584,2,2,1,16,1,Yuttihāravaṇṇanā 1001838,185,585,2,12,1,105,9,Sabbena sabbaṃ āghātādīnaṃ akaraṇaṃ tādibhāvāya saṃvattatīti yujjati iṭṭhāniṭṭhesu samappavattisabbhāvato. 1001839,185,585,13,25,1,103,10,"Yasmiṃ santāne āghātādayo uppannā, tannimittako antarāyo tasseva sampattivibandhāya saṃvattatīti yujjati. " 1001840,185,585,26,27,1,5,1,Kasmā? 1001841,185,585,28,30,1,27,2,Santānantaresu asaṅkamanato. 1001842,185,585,31,41,1,135,10,Cittaṃ abhibhavitvā uppannā āghātādayo subhāsitādisallakkhaṇepi asamatthatāya saṃvattantīti yujjati sakodhalobhānaṃ andhatamasabbhāvato. 1001843,185,585,42,48,1,88,6,Pāṇātipātādidussīlyato veramaṇi sabbasattānaṃ pāmojjapāsaṃsabhāvāya saṃvattatīti yujjati. 1001844,185,585,49,55,1,56,6,Sīlasampattiyā hi mahato kittisaddassa abbhuggamo hotīti. 1001845,185,585,56,65,1,136,9,Gambhīratādivisesayuttena guṇena tathāgatassa vaṇṇanā ekadesabhūtāpi sakalasabbaññuguṇaggahaṇāya saṃvattatīti yujjati anaññasādhāraṇattā. 1001846,185,585,66,73,1,132,7,Tajjāayonisomanasikāraparikkhatāni adhigamatakkanāni sassatavādādiabhinivesāya saṃvattantīti yujjati kappanājālassa asamugghāṭitattā. 1001847,185,585,74,80,1,85,6,Vedanādīnavānavabodhena vedanāya taṇhā pavaḍḍhatīti yujjati assādānupassanāsabbhāvato. 1001848,185,585,81,93,1,108,11,"Sati ca vedayitarāge tattha attattaniyagāho, sassatādigāho ca vipariphandatīti yujjati kāraṇassa sannihitattā. " 1001849,185,585,94,111,1,160,15,"Taṇhāpaccayā hi upādānaṃ sassatādivāde paññapentānaṃ , tadanucchavikaṃ vā vedanaṃ vedayantānaṃ phasso hetūti yujjati visayindriyaviññāṇasaṅgatiyā vinā tadabhāvato. " 1001850,185,585,112,118,1,86,6,Chaphassāyatananimittavaṭṭassa anupacchedoti yujjati tattha avijjātaṇhānaṃ appahīnattā. 1001851,185,585,119,127,1,118,8,Channaṃ phassāyatanānaṃ samudayādipajānanā sabbadiṭṭhigatikasaññaṃ aticca tiṭṭhatīti yujjati catusaccapaṭivedhabhāvato. 1001852,185,585,128,137,1,126,9,Imāheva dvāsaṭṭhiyā diṭṭhīhi sabbadiṭṭhigatānaṃ antojālīkatabhāvoti yujjati akiriyavādādīnaṃ issaravādādīnañca tadantogadhattā. 1001853,185,585,138,141,1,22,3,Tathā ceva saṃvaṇṇitaṃ. 1001854,185,585,142,157,1,160,13,"Ucchinnabhavanettiko tathāgatassa kāyoti yujjati, yasmā bhagavā abhinīhārasampattiyā catūsu satipaṭṭhānesu patiṭṭhitacitto sattabojjhaṅgeyeva yathābhūtaṃ bhāvesi. " 1001855,185,585,158,170,1,125,12,Kāyassa bhedā parinibbutaṃ na dakkhantīti yujjati anupādisesanibbānappattiyaṃ rūpādīsu kassacipi anavasesatoti ayaṃ yuttihāro. 1001856,185,586,2,2,1,21,1,Padaṭṭhānahāravaṇṇanā 1001857,185,587,2,5,1,69,2,Avaṇṇārahaavaṇṇānurūpasampattānādeyyavacanatādivipattīnaṃ padaṭṭhānaṃ. 1001858,185,587,6,8,1,68,2,Vaṇṇārahavaṇṇānurūsampattasaddheyyavacanatādisampattīnaṃ padaṭṭhānaṃ. 1001859,185,587,9,13,1,46,4,Tathā āghātādayo nirayādidukkhassa padaṭṭhānaṃ. 1001860,185,587,14,18,1,65,4,Āghātādīnaṃ akaraṇaṃ saggasampattiādisabbasampattīnaṃ padaṭṭhānaṃ. 1001861,185,587,19,24,1,62,5,Pāṇātipātādīhi paṭivirati ariyassa sīlakkhandhassa padaṭṭhānaṃ. 1001862,185,587,25,30,1,58,5,Ariyo sīlakkhandho ariyassa samādhikkhandhassa padaṭṭhānaṃ. 1001863,185,587,31,36,1,59,5,Ariyo samādhikkhandho ariyassa paññākkhandhassa padaṭṭhānaṃ. 1001864,185,587,37,42,1,82,5,Gambhīratādivisesayuttaṃ bhagavato paṭivedhappakārañāṇaṃ desanāñāṇassa padaṭṭhānaṃ. 1001865,185,587,43,47,1,64,4,Desanāñāṇaṃ vineyyānaṃ sakalavaṭṭadukkhanissaraṇassa padaṭṭhānaṃ. 1001866,185,587,48,56,1,78,8,Sabbāpi diṭṭhi diṭṭhupādānti sā yathārahaṃ navavidhassāpi bhavassa padaṭṭhānaṃ. 1001867,185,587,57,65,1,55,6,"Bhavo jātiyā, jāti jarāmaraṇassa, sokādīnañca padaṭṭhānaṃ. " 1001868,185,587,66,71,1,78,5,Vedanānaṃ samudayādiyathābhūtavedanaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ anubodhapaṭivedho. 1001869,185,587,72,81,1,92,8,"Tattha anubodho paṭivedhassa padaṭṭhānaṃ, paṭivedho catubbidhassa sāmaññaphalassa padaṭṭhānaṃ." 1001870,185,587,82,100,1,114,13,"‘‘ Ajānataṃ apassatan’’ ti avijjāgahaṇaṃ, tattha avijjā saṅkhārānaṃ padaṭṭhānti yāva vedanā taṇhāya padaṭṭhānti netabbaṃ." 1001871,185,587,101,112,1,74,7,‘‘ Taṇhāgatānaṃ paritassitavipphanditan’’ ti ettha taṇhā upādānassa padaṭṭhānaṃ. 1001872,185,587,113,164,1,475,35,"‘‘ Tadapi phassapaccayā’’ ti ettha sassatādipaññāpanaṃ paresaṃ micchābhinivesassa padaṭṭhānaṃ, micchābhiniveso saddhammassavanasappurisūpassayayonisomanasikāradhammānudhammapaṭipattīhi vimukhatāya, asaddhammassavanādīnañca padaṭṭhānaṃ,‘‘ aññatra phassā’’ tiādīsu phasso vedanāya padaṭṭhānaṃ, cha phassāyatanāni phassassa, sakalavaṭṭadukkhassa ca padaṭṭhānaṃ, channaṃ phassāyatanānaṃ samudayādiyathābhūtappajānanaṃ nibbidāya padaṭṭhānaṃ, nibbidā virāgassāti yāva anupādāparinibbānaṃ netabbaṃ. " 1001873,185,587,165,169,1,55,4,Bhagavato bhavanettisamucchedo sabbaññutāya padaṭṭhānaṃ. 1001874,185,587,170,174,1,49,4,Tathā anupādāparinibbānassāti ayaṃ padaṭṭhānahāro. 1001875,185,588,2,2,1,19,1,Lakkhaṇahāravaṇṇanā 1001876,185,589,2,8,1,136,5,Āghātādiggahaṇena kodhupanāhamakkhapalāsaissāmacchariyasārambhaparavambhanādīnaṃ saṅgaho paṭighacittuppādapariyāpannatāya ekalakkhaṇattā. 1001877,185,589,9,14,1,120,5,Ānandādiggahaṇena abhijjhāvisamalobhamānātimānamadappamādādīnaṃ saṅgaho lobhacittuppādapariyāpannatāya samānalakkhaṇattā. 1001878,185,589,15,22,1,100,6,Tathā āghātaggahaṇena avasiṭṭhaganthanīvaraṇānaṃ saṅgaho kāyaganthanīvaraṇalakkhaṇena ekalakkhaṇattā. 1001879,185,589,23,28,1,77,5,Ānandaggahaṇena phassādīnaṃ saṅgaho saṅkhārakkhandhalakkhaṇena ekalakkhaṇattā. 1001880,185,589,29,34,1,83,5,Sīlaggahaṇena adhicittaadhipaññāsikkhānampi saṅgaho sikkhālakkhaṇena ekalakkhaṇattā. 1001881,185,589,35,40,1,52,5,Idha pana sīlasseva indriyasaṃvarādikassa daṭṭhabbaṃ. 1001882,185,589,41,46,1,78,5,Diṭṭhiggahaṇena avasiṭṭhaupādānānampi saṅgaho upādānalakkhaṇena ekalakkhaṇattā. 1001883,185,589,47,59,1,105,8,‘‘ Vedanānan’’ ti ettha vedanāggahaṇena avasiṭṭhaupādānakkhandhānampi saṅgaho khandhalakkhaṇena ekalakkhaṇattā. 1001884,185,589,60,73,1,160,12,"Tathā vedanāya dhammāyatanadhammadhātupariyāpannattā sammasanūpagānaṃ sabbesaṃ āyatanānaṃ dhātūnañca saṅgaho āyatanalakkhaṇena, dhātulakkhaṇena ca ekalakkhaṇattā." 1001885,185,589,74,98,1,187,15,"‘‘ Ajānataṃ apassatan’’ ti ettha avijjāggahaṇena hetuāsavoghayoganīvaraṇādisaṅgaho hetādilakkhaṇena ekalakkhaṇattā avijjāya, tathā‘‘ taṇhāgatānaṃ paritassitavipphanditan’’ ti ettha taṇhāggahaṇenāpi." 1001886,185,589,99,115,1,134,11,"‘‘ Tadapi phassapaccayā’’ ti ettha phassaggahaṇena saññāsaṅkhāraviññāṇānaṃ saṅgaho vipallāsahetubhāvena, khandhalakkhaṇena ca ekalakkhaṇattā. " 1001887,185,589,116,124,1,117,7,"Chaphassāyatanaggahaṇena khandhindriyadhātādīnaṃ saṅgaho phassuppattinimittatāya, sammasanasabhāvena ca ekalakkhaṇattā. " 1001888,185,589,125,134,1,112,8,Bhavanettiggahaṇena avijjādīnampi saṃkilesadhammānaṃ saṅgaho vaṭṭahetubhāvena ekalakkhaṇattāti ayaṃ lakkhaṇahāro. 1001889,185,590,2,2,1,20,1,Catubyūhahāravaṇṇanā 1001890,185,591,2,14,1,188,12,Nindāpasaṃsāhi sammākampitacetasā micchājīvato anoratā sassatādimicchābhinivesino sīlādidhammakkhandhesu appatiṭṭhitatāya sammāsambuddhaguṇarasassādavimukhā veneyyā imissā desanāya nidānaṃ. 1001891,185,591,15,26,1,114,11,Te yathāvuttadosavinimuttā kathaṃ nu kho sammāpaṭipattiyā ubhayahitaparā bhaveyyunti ayamettha bhagavato adhippāyo. 1001892,185,591,27,29,1,22,2,Padanibbacanaṃ nirutti. 1001893,185,591,30,49,1,121,10,"Taṃ‘‘ evan’’ tiādinidānapadānaṃ,‘‘ maman’’ tiādipāḷipadānañca aṭṭhakathāvasena suviññeyyattā ativitthārabhayena na vitthārayimha. " 1001894,185,591,50,53,1,67,3,Padapadatthaniddesanikkhepasuttadesanāsandhivasena chabbidhā sandhi. 1001895,185,591,54,59,1,47,5,Tattha padassa padantarena sambandho padasandhi. 1001896,185,591,60,66,1,58,5,Tathā padatthassa padatthantarena sambandho padatthasandhi . 1001897,185,591,67,91,1,246,20,"Nānānusandhikassa suttassa taṃtaṃanusandhīhi sambandho, ekānusandhikassa ca pubbāparasambandho niddesasandhi , yā aṭṭhakathāyaṃ pucchānusandhiajjhāsayānusandhiyathānusandhivasena tividhā vibhattā, tā panetā tissopi sandhiyo aṭṭhakathāyaṃ vicāritā eva. " 1001898,185,591,92,99,1,63,7,Suttasandhi ca paṭhamaṃ nikkhepavasena amhehi pubbe dassitāyeva. 1001899,185,591,100,110,1,80,9,"Ekissā desanāya desanāntarena saddhiṃ saṃsandanaṃ desanāsandhi, sā evaṃ veditabbā–" 1001900,185,591,111,166,1,233,33,"‘‘ mamaṃ vā bhikkhave… pe… na cetaso anabhiraddhi karaṇīyā’’ ti ayaṃ desanā‘‘ ubhatodaṇḍakena cepi bhikkhave kakacena corā ocarakā aṅgamaṅgāni okkanteyyuṃ, tatrapi yo mano padūseyya, na me so tena sāsanakaro’’ ti( ma. ni.1.232) imāya desanāya saddhiṃ saṃsandati." 1001901,185,591,167,201,1,106,15,‘‘ Tumhaṃ yevassa tena antarāyo’’ ti‘‘ kammassakā māṇava sattā… pe… dāyādā bhavissantī’’ ti( a. ni.10.216) imāya desanāya saṃsandati. 1001902,185,591,202,245,1,86,14,"‘‘ Api tumhe… pe… ājāneyyāthā’’ ti‘‘ kuddho atthaṃ… pe… sahate naran’’ ti( a. ni.7.64; mahāni.5,156,195) imāya desanāya saṃsandati." 1001903,185,592,2,37,1,119,18,"‘ ‘ Mamaṃ vā bhikkhave pare vaṇṇaṃ… pe… na cetaso ubbillāvitattaṃ karaṇīyan’’ ti‘‘ dhammāpi vo bhikkhave pahātabbā, pageva adhammā( ma. ni.1.240). " 1001904,185,592,38,63,1,103,12,"Kullūpamaṃ vo bhikkhave dhammaṃ desessāmi, nittharaṇatthāya, no gahaṇatthāyā’’ ti( ma. ni.1.240) imāya desanāya saṃsandati." 1001905,185,592,64,136,1,166,22,"‘‘ Tatra ce tumhehi… pe… ubbilāvitā, tumhaṃ yevassa tena antarāyo’’ ti‘‘ luddhoatthaṃ… pe… sahate naran’’ ti( itivu.88; mahāni.5.156,195; cūḷani.128)‘‘ kāmandhā jālasañchannā, taṇhāchadanachāditā’’ ti( udā.64; netti.27,90; peṭako.14) imāhi desanāhi saṃsandati." 1001906,185,593,2,18,1,68,9,‘ ‘ Appamattakaṃ… pe… sīlamattakan’’ ti‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. 1001907,185,593,19,55,1,243,23,"Ayaṃ kho brāhmaṇa yañño purimehi yaññehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṃsataro cā’’ tiādikāya ( dī. ni.1.353) desanāya saṃsandati, paṭhamajjhānassa sīlato mahapphalamahānisaṃsatarabhāvavacanena jhānato sīlassa appabhāvadīpanato." 1001908,185,594,2,36,1,115,15,‘ ‘ Pāṇātipātaṃ pahāyā’’ tiādi‘‘ samaṇo khalu bho gotamo sīlavā… pe… kusalasīlena samannāgato’’ tiādikāhi( dī. ni.1.304) desanāhi saṃsandati. 1001909,185,595,2,58,1,90,13,"‘ ‘ Aññeva dhammā gambhīrā’’ tiādi‘‘ adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro’’ tiādi( dī. ni.2.67; ma. ni.1.281;2.337; saṃ. ni.1.172; mahāva.7,8) pāḷiyā saṃsandati. " 1001910,185,595,59,64,1,79,5,Gambhīratādivisesayuttadhammapaṭivedhena hi ñāṇassa gambhīrādibhāvo viññāyatīti. 1001911,185,596,2,85,1,398,54,"‘ ‘ Santi bhikkhave eke samaṇabrāhmaṇā’’ tiādi‘‘ santi bhikkhave eke samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā… pe… abhivadanti, sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ, moghamaññanti ittheke abhivadanti, asassato, sassato ca asassato ca, neva sassato ca nāsassato ca, antavā, anantavā, antavā ca anantavā ca, nevantavā nānantavā ca attā ca loko ca idameva saccaṃ, moghamaññanti ittheke abhivadantī’’ tiādikāhi( ma. ni.3.27) desanāhi saṃsandati." 1001912,185,597,2,30,1,158,20,"‘ ‘ Santi bhikkhave eke samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā’’ tiādi‘‘ santi bhikkhave eke samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā… pe… abhivadanti, saññī attā hoti arogo paraṃ maraṇā. " 1001913,185,597,31,42,1,75,10,"Ittheke abhivadanti asaññī, nevasaññīnāsaññī ca attā hoti arogo paraṃ maraṇā. " 1001914,185,597,43,72,1,152,17,"Ittheke abhivadanti sato vā pana sattassa ucchedaṃ vināsaṃ vibhavaṃ paññapenti, diṭṭhadhammanibbānaṃ vā paneke abhivadantī’’ tiādikāhi( ma. ni.3.21) desanāhi saṃsandati." 1001915,185,597,73,117,1,188,22,"‘‘ Vedanānaṃ… pe… tathāgato’’ ti‘‘ tayidaṃ saṅkhataṃ oḷārikaṃ, atthi kho pana saṅkhārānaṃ nirodho, atthetanti iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto’’ tiādikāhi( ma. ni.3.28) desanāhi saṃsandati." 1001916,185,598,2,36,1,240,27,‘ ‘ Tadapi tesaṃ… pe… vipphanditamevā’’ ti idaṃ‘‘ tesaṃ bhavataṃ aññatreva chandāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā paccattaṃyeva ñāṇaṃ bhavissati parisuddhaṃ pariyodātanti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. 1001917,185,598,37,73,1,222,23,"Paccattaṃ kho pana bhikkhave ñāṇe asati parisuddhe pariyodāte yadapi te bhonto samaṇabrāhmaṇā tattha ñāṇabhāgamattameva pariyodāpenti, tadapi tesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ upādānamakkhāyatī’’ tiādikāhi( ma. ni.3.29) desanāhi saṃsandati." 1001918,185,599,2,70,1,287,33,"‘ ‘ Tadapi phassapaccayā’’ ti idañca‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānan’’ ti,( saṃ. ni.2.44)‘‘ chandamūlakā ime āvuso dhammā manasikārasamuṭṭhānā phassasamodhānā vedanāsamosaraṇā’’ ti( a. ni.8.83) ca ādikāhi desanāhi saṃsandati." 1001919,185,600,2,55,1,317,40,"‘ ‘ Yato kho bhikkhave bhikkhu channaṃ phassāyatanānan’’ tiādi‘‘ yato kho ānanda bhikkhu neva vedanaṃ attānaṃ samanupassati, na saññaṃ, na saṅkhāre, na viññāṇaṃ attānaṃ samanupassati, so evaṃ asamanupassanto na kiñci loke upādiyati, anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaṃyeva parinibbāyatī’’ tiādikāhi desanāhi saṃsandati." 1001920,185,601,2,48,1,186,26,"‘ ‘ Sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi antojālīkatā’’ tiādi‘‘ ye hi keci bhikkhave… pe… abhivadanti, sabbe te imāneva pañca kāyāni abhivadanti etesaṃ vā aññataran’’ tiādikāhi( ma. ni.3.26) desanāhi saṃsandati." 1001921,185,601,49,60,1,31,5,‘‘ Kāyassa bhedā… pe… devamanussā’’ ti– 1001922,185,602,2,12,1,28,5,"‘ ‘ Accī yathā vātavegena khittā,( upasivāti bhagavā) " 1001923,185,603,2,7,1,30,5,Atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ; 1001924,185,604,2,6,1,26,4,"Evaṃ munī nāmakāyā vimutto, " 1001925,185,605,2,22,1,33,6,Atthaṃ paleti na upeti saṅkhan’’ ti.( su. ni.1080; cūḷani.43); 1001926,185,606,2,8,1,49,6,Ādikāhi desanāhi saṃsandatīti ayaṃ cātubyūho hāro. 1001927,185,607,2,2,1,17,1,Āvattahāravaṇṇanā 1001928,185,608,2,5,1,54,3,Āghātādīnaṃ akaraṇīyatāvacanena khantisoraccānuṭṭhānaṃ. 1001929,185,608,6,13,1,80,6,"Tattha khantiyā saddhāpaññāparāpakāradukkhasahagatānaṃ saṅgaho, soraccena sīlassa. " 1001930,185,608,14,18,1,70,4,Saddhādiggahaṇena ca saddhindriyādisakalabodhipakkhiyadhammā āvattanti. 1001931,185,608,19,24,1,66,5,Sīlaggahaṇena avippaṭisārādayo sabbepi sīlānisaṃsadhammā āvattanti. 1001932,185,608,25,34,1,90,7,"Pāṇātipātādīhi paṭivirativacanena appamādavihāro, tena sakalaṃ sāsanabrahmacariyaṃ āvattati. " 1001933,185,608,35,37,1,58,2,Gambhīratādivisesayuttadhammaggahaṇena mahābodhipakittanaṃ. 1001934,185,608,38,50,1,142,10,"Anāvaraṇañāṇapadaṭṭhānañhi āsavakkhayañāṇaṃ, āsavakkhayañāṇapadaṭṭhānañca anāvaraṇañāṇaṃ mahābodhi, tena dasabalādayo sabbe buddhaguṇā āvattanti. " 1001935,185,608,51,59,1,83,6,"Sassatādidiṭṭhiggahaṇena taṇhāvijjāya saṅgaho, tāhi anamataggasaṃsāravaṭṭaṃ āvattati. " 1001936,185,608,60,69,1,117,8,"Vedanānaṃ samudayādiyathābhūtavedanena bhagavato pariññāttayavisuddhi, tāya paññāpāramimukhena sabbapāramiyo āvattanti." 1001937,185,608,70,85,1,113,10,"‘‘ Ajānataṃ apassatan’’ ti avijjāggahaṇena ayonisomanasikārapariggaho, tena ca ayonisomanasikāramūlakā dhammā āvattanti." 1001938,185,608,86,113,1,203,16,"‘‘ Taṇhāgatānaṃ paritassitavipphanditan’’ ti taṇhāggahaṇena nava taṇhāmūlakā dhammā āvattanti,‘‘ tadapi phassapaccayā’’ tiādi sassatādipaññāpanassa paccayādhīnavuttidassanaṃ, tena aniccatādilakkhaṇattayaṃ āvattati. " 1001939,185,608,114,124,1,102,9,"Channaṃ phassāyatanānaṃ yathābhūtaṃ pajānanena vimuttisampadāniddeso, tena sattapi visuddhiyo āvattanti." 1001940,185,608,125,142,1,121,12,"‘‘ Ucchinnabhavanettiko tathāgatassa kāyo’’ ti taṇhāpahānaṃ, tena bhagavato sakalasaṃkilesappahānaṃ āvattatīti ayaṃ āvatto hāro. " 1001941,185,609,2,2,1,19,1,Vibhattihāravaṇṇanā 1001942,185,610,2,9,1,68,6,"Āghātānandādayo akusalā dhammā, tesaṃ ayonisomanasikārādi padaṭṭhānaṃ. " 1001943,185,610,10,25,1,121,13,"Yehi pana dhammehi āghātānandādīnaṃ akaraṇaṃ appavatti, te abyāpādādayo kusalā dhammā, tesaṃ yonisomanasikārādi padaṭṭhānaṃ. " 1001944,185,610,26,32,1,53,5,"Tesu āghātādayo kāmāvacarāva, abyāpādādayo catubhūmakā. " 1001945,185,610,33,45,1,93,11,"Tathā pāṇātipātādīhi paṭivirati kusalā vā abyākatā vā, tassā hirottappādayo dhammā padaṭṭhānaṃ. " 1001946,185,610,46,56,1,65,8,"Tattha kusalā siyā kāmāvacarā, siyā lokuttarā, abyākatā lokuttarāva." 1001947,185,610,57,78,1,132,15,"‘‘ Atthi bhikkhave aññeva dhammā gambhīrā’’ ti vuttadhammā siyā kusalā, siyā abyākatā, tattha kusalānaṃ vuṭṭhānagāminivipassanā padaṭṭhānaṃ. " 1001948,185,610,79,87,1,57,6,"Abyākatānaṃ maggadhammā, vipassanā, āvajjanā vā padaṭṭhānaṃ. " 1001949,185,610,88,109,1,163,17,"Tesu kusalā lokuttarā, abyākatā siyā kāmāvacarā, siyā lokuttarā, sabbāpi diṭṭhiyo akusalāva kāmāvacarāva, tāsaṃ avisesena micchābhinivese ayonisomanasikāro padaṭṭhānaṃ. " 1001950,185,610,110,119,1,127,8,Visesato pana santatighanavinibbhogābhāvato ekattanayassa micchāgāho atītajātianussaraṇatakkasahito sassatadiṭṭhiyā padaṭṭhānaṃ. 1001951,185,610,120,128,1,122,8,Hetuphalabhāvena sambandhabhāvassa aggahaṇato nānattanayassa micchāgāho tajjāsamannāhārasahito ucchedadiṭṭhiyā padaṭṭhānaṃ. 1001952,185,610,129,133,1,45,4,Evaṃ sesadiṭṭhīnampi yathāsambhavaṃ vattabbaṃ. 1001953,185,610,134,160,1,125,17,"‘‘ Vedanānan’’ ti ettha vedanā siyā kusalā, siyā abyākatā, siyā kāmāvacarā, siyā rūpāvacarā, siyā arūpāvacarā, phasso tāsaṃ padaṭṭhānaṃ. " 1001954,185,610,161,182,1,144,14,"Vedanānaṃ samudayādiyathābhūtavedanaṃ maggañāṇaṃ, anupādāvimutti phalaṃ , tesaṃ‘‘ aññeva dhammā gambhīrā’’ ti ettha vuttanayena dhammādivibhāgo netabbo." 1001955,185,610,183,203,1,116,14,"‘‘ Ajānataṃ apassatan’’ tiādīsu avijjā taṇhā akusalā kāmāvacarā, tāsu avijjāya āsavā, ayonisomanasikāro eva vā padaṭṭhānaṃ. " 1001956,185,610,204,210,1,57,5,Taṇhāya saṃyojaniyesu dhammesu assādadassanaṃ padaṭṭhānaṃ. 1001957,185,610,211,224,1,79,9,‘‘ Tadapi phassapaccayā’’ ti ettha phassassa vedanāya viya dhammādivibhāgo veditabbo. 1001958,185,610,225,233,1,87,8,Iminā nayena phassāyatanādīnampi yathārahaṃ dhammādivibhāgo netabboti ayaṃ vibhattihāro. 1001959,185,611,2,2,1,20,1,Parivattahāravaṇṇanā 1001960,185,612,2,9,1,109,7,Āghātādīnaṃ akaraṇaṃ khantisoraccāni anubrūhetvā paṭisaṅkhānabhāvanābalasiddhiyā ubhayahitapaṭipattiṃ āvahati. 1001961,185,612,10,23,1,145,13,Āghātādayo pana pavattiyamānā dubbaṇṇataṃ dukkhaseyyaṃ bhogahāniṃ akittiṃ parehi durupasaṅkamanatañca nipphādentā nirayādīsu mahādukkhaṃ āvahanti. 1001962,185,612,24,29,1,67,5,Pāṇātipātādīhi paṭivirati avippaṭisārādikalyāṇaṃ paramparaṃ āvahati. 1001963,185,612,30,43,1,171,12,"Pāṇātipātādi pana vippaṭisārādiakalyāṇaṃ paramparaṃ, gambhīratādivisesayuttaṃ ñāṇaṃ vineyyānaṃ yathārahaṃ vijjābhiññādiguṇavisesaṃ āvahati sabbañeyyaṃ yathāsabhāvāvabodhato. " 1001964,185,612,44,52,1,92,8,Tathā gambhīratādivisesarahitaṃ pana ñāṇaṃ ñeyyesu sāvaraṇato yathāvuttaguṇavisesaṃ nāvahati. 1001965,185,612,53,62,1,115,9,Sabbāpi cetā diṭṭhiyo yathārahaṃ sassatucchedabhāvato antadvayabhūtā sakkāyatīraṃ nātivattanti aniyyānikasabhāvattā. 1001966,185,612,63,72,1,110,9,Niyyānikasabhāvattā pana sammādiṭṭhi saparikkhārā majjhimapaṭipadābhūtā atikkamma sakkāyatīraṃ pāraṃ āgacchati. 1001967,185,612,73,78,1,74,5,Vedanānaṃ samudayādiyathābhūtavedanaṃ anupādāvimuttiṃ āvahati maggabhāvato. 1001968,185,612,79,85,1,90,6,Vedanānaṃ samudayādiasampaṭivedho saṃsāracārakāvarodhaṃ āvahati saṅkhārānaṃ paccayabhāvato. 1001969,185,612,86,91,1,59,4,Vedayitasabhāvapaṭicchādako sammoho tadabhinandanaṃ āvahati . 1001970,185,612,92,98,1,56,6,Yathābhūtāvabodho pana tattha nibbedaṃ virāgañca āvahati. 1001971,185,612,99,106,1,79,6,Micchābhinivese ayonisomanasikārasahitā taṇhā anekavihitaṃ diṭṭhijālaṃ pasāreti. 1001972,185,612,107,112,1,64,5,Yathāvuttataṇhāsamucchedo paṭhamamaggo taṃ diṭṭhijālaṃ saṅkoceti. 1001973,185,612,113,120,1,70,7,Sassatavādādipaññāpanassa phasso paccayo hoti asati phasse tadabhāvato. 1001974,185,612,121,151,1,368,26,"Diṭṭhibandhanabandhānaṃ phassāyatanādīnaṃ anirodhena phassādianirodho saṃsāradukkhassa anivattiyeva, yāthāvato phassāyatanādipariññā sabbadiṭṭhidassanāni ativattati, phassāyatanādiapariññā taṃdiṭṭhigahanaṃ nātivattati, bhavanettisamucchedo āyatiṃ attabhāvassa anibbattiyā saṃvattati, asamucchinnāya bhavanettiyā anāgate bhavappabandho parivattatiyevāti ayaṃ parivatto hāro. " 1001975,185,613,2,2,1,19,1,Vevacanahāravaṇṇanā 1001976,185,614,2,11,1,33,6,‘ ‘ Mama mayhaṃ me’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001977,185,614,12,21,1,45,5,‘‘ Bhikkhave samaṇā tapassino’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001978,185,614,22,32,1,41,5,‘‘ Pare aññe paṭiviruddhā’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001979,185,614,33,42,1,41,5,‘‘ Avaṇṇaṃ akittiṃ nindan’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001980,185,614,43,52,1,47,5,‘‘ Bhāseyyuṃ bhaṇeyyuṃ kareyyun’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001981,185,614,53,62,1,54,5,‘‘ Dhammassa vinayassa satthusāsanassā’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001982,185,614,63,72,1,46,5,‘‘ Saṅghassa samūhassa gaṇassā’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001983,185,614,73,82,1,36,5,‘‘ Tatra tattha tesū’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001984,185,614,83,92,1,40,5,‘‘ Tumhehi vo bhavantehī’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001985,185,614,93,102,1,38,5,‘‘ Āghāto doso byāpādo’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001986,185,614,103,112,1,55,5,‘‘ Appaccayo domanassaṃ cetasikadukkhan’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001987,185,614,113,124,1,67,7,‘‘ Cetaso anabhiraddhi cittassa byāpatti manopadoso’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001988,185,614,125,137,1,61,8,‘‘ Na karaṇīyā na uppādetabbā na pavattetabbā’’ ti pariyāyavacanaṃ. 1001989,185,614,138,147,1,69,9,Iti iminā nayena sabbapadesu vevacanaṃ vattabbanti ayaṃ vevacano hāro. 1001990,185,615,2,2,1,19,1,Paññattihāravaṇṇanā 1001991,185,616,2,8,1,62,6,Āghāto vatthuvasena dasavidhena ekūnavīsatividhena vā paññatto. 1001992,185,616,9,13,1,41,4,Appaccayo upavicāravasena chadhā paññatto. 1001993,185,616,14,17,1,36,3,Ānandopītiādivasena navadhā paññatto. 1001994,185,616,18,23,1,49,5,Pīti sāmaññato khuddikādivasena pañcadhā paññattā. 1001995,185,616,24,28,1,43,4,Somanassaṃ upavicāravasena chadhā paññattaṃ. 1001996,185,616,29,33,1,47,4,Sīlaṃ vārittacārittādivasena anekadhā paññattaṃ. 1001997,185,616,34,46,1,109,10,"Gambhīratādivisesayuttaṃ ñāṇaṃ cittuppādavasena catudhā, dvādasavidhena vā, visayabhedato anekadhā ca paññattaṃ. " 1001998,185,616,47,57,1,84,7,"Diṭṭhisassatādivasena dvāsaṭṭhiyā bhedehi, tadantogadhavibhāgena anekadhā ca paññattā. " 1001999,185,616,58,64,1,47,6,Vedanā chadhā aṭṭhasatadhā anekadhā ca paññattā. 1002000,185,616,65,72,1,49,6,"Tassā samudayo pañcadhā paññatto, tathā atthaṅgamo. " 1002001,185,616,73,76,1,25,3,Assādo duvidhena paññatto. 1002002,185,616,77,80,1,26,3,Ādīnavo tividhena paññatto. 1002003,185,616,81,92,1,75,9,Nissaraṇaṃ ekadhā catudhā ca paññattaṃ… pe… anupādāvimutti duvidhena paññattā. 1002004,185,617,2,16,1,77,11,‘ ‘ Ajānataṃ apassatan’’ ti vuttā avijjā visayabhedena catudhā aṭṭhadhā ca paññattā. 1002005,185,617,17,30,1,74,9,‘‘ Taṇhāgatānan’’ tiādinā vuttā taṇhā chadhā aṭṭhasatadhā anekadhā ca paññattā. 1002006,185,617,31,35,1,36,4,Phasso nissayavasena chadhā paññatto. 1002007,185,617,36,39,1,26,3,Upādānaṃ catudhā paññattaṃ. 1002008,185,617,40,45,1,33,5,Bhavo dvidhā anekadhā ca paññatto. 1002009,185,617,46,50,1,35,4,Jāti vevacanavasena chadhā paññattā. 1002010,185,617,51,55,1,28,4,Tathā jarā sattadhā paññattā. 1002011,185,617,56,61,1,37,5,Maraṇaṃ aṭṭhadhā navadhā ca paññattaṃ. 1002012,185,617,62,65,1,22,3,Soko pañcadhā paññatto. 1002013,185,617,66,69,1,24,3,Paridevo chadhā paññatto. 1002014,185,617,70,76,1,42,5,"Dukkhaṃ catudhā paññattaṃ, tathā domanassaṃ. " 1002015,185,617,77,80,1,24,3,Upāyāso catudhā paññatto. 1002016,185,617,81,108,1,166,15,"‘‘ Samudayo hotī’’ ti pabhavapaññatti,‘‘ yathābhūtaṃ pajānātī’’ ti dukkhassa pariññāpaññatti, samudayassa pahānapaññatti, nirodhassa sacchikiriyāpaññatti, maggassa bhāvanāpaññatti." 1002017,185,618,2,11,1,50,5,‘ ‘ Antojālīkatā’’ tiādi sabbadiṭṭhīnaṃ saṅgahapaññatti. 1002018,185,618,12,20,1,57,4,‘‘ Ucchinnabhavanettiko’’ tiādi duvidhena parinibbānapaññatti. 1002019,185,618,21,49,1,219,18,"Evaṃ āghātādīnaṃ akusalakusalādidhammānaṃ yathāpabhavapaññattiādivasena, tathā‘‘ āghāto’’ ti byāpādassa vevacanapaññatti,‘‘ appaccayo’’ ti domanassassa vevacanapaññattītiādinā nayena paññattibhedo vibhajitabboti ayaṃ paññattihāro. " 1002020,185,619,2,2,1,18,1,Otaraṇahāravaṇṇanā 1002021,185,620,2,7,1,66,4,"Āghātaggahaṇena saṅkhārakkhandhasaṅgaho, tathā anabhiraddhigahaṇena. " 1002022,185,620,8,13,1,71,5,Appaccayaggahaṇena vedanākkhandhasaṅgahoti idaṃ khandhamukhena otaraṇaṃ. 1002023,185,620,14,28,1,148,14,Tathā āghātādiggahaṇena dhammāyatanaṃ dhammadhātu dukkhasaccaṃ samudayasaccaṃ vā gahitanti idaṃ āyatanamukhena dhātumukhena saccamukhena ca otaraṇaṃ. 1002024,185,620,29,49,1,239,16,"Tathā āghātādīnaṃ sahajātā avijjā hetusahajātaaññamaññanissayasampayuttaatthiavigatapaccayehi paccayo hoti, asahajātā pana anantarasamanantaraanantarūpanissayanatthivigatāsevanapaccayehi paccayo hoti, anantarā upanissayavaseneva paccayo hoti . " 1002025,185,620,50,59,1,97,8,"Taṇhāupādānādīnaṃ, phassādīnampi tesaṃ sahajātānaṃ asahajātānañca yathārahaṃ paccayabhāvo vattabbo. " 1002026,185,620,60,80,1,132,15,"Koci panettha adhipativasena, koci kammavasena, koci āhāravasena, koci indriyavasena, koci jhānavasena, koci maggavasenapi paccayo hotīti. " 1002027,185,620,81,87,1,63,6,Ayampi viseso veditabboti idaṃ paṭiccasamuppādamukhena otaraṇaṃ. 1002028,185,620,88,94,1,68,6,Ānandādīnampi imināva nayena khandhādimukhena otaraṇaṃ vibhāvetabbaṃ. 1002029,185,621,2,23,1,232,17,"Tathā sīlaṃ pāṇātipātādīhi viraticetanā, abyāpādādicetasikadhammā ca, pāṇātipātādayo cetanāva, tesaṃ tadupakārakadhammānañca lajjādayādīnaṃ saṅkhārakkhandhadhammāyatanādisaṅgaho, purimanayeneva khandhādimukhena ca otaraṇaṃ vibhāvetabbaṃ. " 1002030,185,621,24,27,1,47,3,Esa nayo ñāṇadiṭṭhivedanāavijjātaṇhādiggahaṇesu. 1002031,185,621,28,33,1,90,5,Nissaraṇaanupādāvimuttigahaṇesu asaṅkhatadhātuvasenapi dhātumukhena otaraṇaṃ vibhāvetabbaṃ. 1002032,185,621,34,60,1,173,19,"Tathā‘‘ vedanānaṃ… pe… anupādāvimutto’’ ti etena bhagavato sīlādayo pañca dhammakkhandhā, satipaṭṭhānādayo ca bodhipakkhiyadhammā pakāsitā hontīti taṃ mukhenapi otaraṇaṃ veditabbaṃ." 1002033,185,621,61,84,1,223,17,"‘‘ Tadapi phassapaccayā’’ ti diṭṭhipaññāpanassa paccayādhīnavuttitādīpanena aniccatāmukhena otaraṇaṃ, tathā evaṃdhammatāya paṭiccasamuppādamukhena otaraṇaṃ, aniccassa dukkhānattabhāvato appaṇihitamukhena suññatāmukhena ca otaraṇaṃ. " 1002034,185,621,85,91,1,43,6,Sesapadesupi eseva nayoti ayaṃ otaraṇo hāro. 1002035,185,622,2,2,1,18,1,Sodhanahāravaṇṇanā 1002036,185,623,2,15,1,32,7,‘ ‘ Mamaṃ vā… pe… bhāseyyun’’ ti ārambho. 1002037,185,623,16,34,1,66,9,"‘‘ Dhammassa… pe… saṅghassa… pe… bhāseyyun’’ ti padasuddhi, no ārambhasuddhi." 1002038,185,623,35,50,1,61,9,‘‘ Tatra tumhehi… pe… karaṇīyā’’ ti padasuddhi ceva ārambhasuddhi ca. 1002039,185,623,51,55,1,27,3,Dutiyanayādīsupi eseva nayo . 1002040,185,623,56,66,1,45,6,Tathā‘‘ appamattakaṃ kho panetan’’ tiādi ārambho. 1002041,185,623,67,74,1,21,3,‘‘ Kataman’’ tiādi pucchā. 1002042,185,623,75,90,1,72,9,"‘‘ Pāṇātipātaṃ pahāyā’’ tiādi padasuddhi, no ārambhasuddhi, no ca pucchāsuddhi." 1002043,185,623,91,104,1,64,9,‘‘ Idaṃ kho’’ tiādi pucchāsuddhi ceva padasuddhi ca ārambhasuddhi ca. 1002044,185,624,2,11,1,36,5,Tathā ‘‘ atthi bhikkhave’’ tiādi ārambho. 1002045,185,624,12,21,1,26,5,‘‘ Katame ca te’’ tiādi pucchā. 1002046,185,624,22,30,1,30,4,‘‘ Santi bhikkhave’’ tiādi ārambho. 1002047,185,624,31,39,1,25,4,‘‘ Kin’’ tiādi ārambha pucchā. 1002048,185,624,40,54,1,67,8,"‘‘ Yathāsamāhite’’ tiādi padasuddhi, no ārambhasuddhi no ca pucchāsuddhi." 1002049,185,624,55,69,1,66,10,‘‘ Ime kho te’’ tiādi padasuddhi ceva pucchāsuddhi ca ārambhasuddhi ca. 1002050,185,624,70,75,1,46,5,Iminā nayena sabbattha ārambhādayo veditabbāti. 1002051,185,624,76,79,1,17,3,Ayaṃ sodhano hāro. 1002052,185,625,2,2,1,21,1,Adhiṭṭhānahāravaṇṇanā 1002053,185,626,2,25,1,100,15,"‘ ‘ Avaṇṇan’’ ti sāmaññato adhiṭṭhānaṃ taṃ, avikappetvā visesavacanaṃ‘‘ mamaṃ vā dhammassa vā saṅghassa vā’’ ti. " 1002054,185,626,26,29,1,24,3,Sukkapakkhepi eseva nayo. 1002055,185,627,2,22,1,95,11,"Tathā ‘‘ sīlan’’ ti sāmaññato adhiṭṭhānaṃ, taṃ avikappetvā visesavacanaṃ‘‘ pāṇātipātā paṭivirato’’ tiādi." 1002056,185,628,2,24,1,116,14,"‘ ‘ Aññeva dhammā’’ tiādi sāmaññato adhiṭṭhānaṃ, taṃ avikappetvā visesavacanaṃ‘‘ tayidaṃ bhikkhave tathāgato pajānātī’’ tiādi. " 1002057,185,629,2,21,1,99,10,"Tathā ‘‘ pubbantakappikā’’ tiādi sāmaññato adhiṭṭhānaṃ, taṃ avikappetvā visesavacanaṃ‘‘ sassatavādā’’ tiādi. " 1002058,185,629,22,30,1,73,8,Iminā nayena sabbattha sāmaññaviseso niddhāretabboti ayaṃ adhiṭṭhāno hāro. 1002059,185,630,2,2,1,21,1,Parikkhārahāravaṇṇanā 1002060,185,631,2,27,1,73,9,Āghātādīnaṃ ‘‘ anatthaṃ me acarī’’ tiādīni( dha. sa.1237; vibha.909) ca ekūnavīsati āghātavatthūni hetu. 1002061,185,631,28,32,1,36,4,Ānandādīnaṃ ārammaṇe abhisineho hetu. 1002062,185,631,33,38,1,43,5,Sīlassa hiriottappaṃ appicchatādayo ca hetu. 1002063,185,631,39,52,1,75,8,"‘‘ Gambhīrā’’ tiādinā vuttadhammassa sabbāpi pāramiyo hetu, visesena paññāpāramī. " 1002064,185,631,53,70,1,158,13,"Diṭṭhīnaṃ asappurisūpassayo, asaddhammassavanaṃ, micchābhinivesena ayonisomanasikāro ca avisesena hetu, visesena pana sassatavādādīnaṃ atītajātianussaraṇādi hetu. " 1002065,185,631,71,76,1,43,5,Vedanānaṃ avijjātaṇhākammāni phasso ca hetu. 1002066,185,631,77,80,1,32,3,Anupādāvimuttiyā ariyamaggo hetu. 1002067,185,631,81,84,1,35,3,Paññāpanassa ayonisomanasikāro hetu. 1002068,185,631,85,89,1,42,4,Taṇhāya saṃyojaniyesu assādānupassanā hetu. 1002069,185,631,90,96,1,53,5,"Phassassa chaḷāyatanāni, chaḷāyatanassa nāmarūpaṃ hetu. " 1002070,185,631,97,104,1,67,6,Bhavanettisamucchedassa visuddhibhāvanā {hetū}ti ayaṃ parikkhāro hāro. 1002071,185,632,2,2,1,21,1,Samāropanahāravaṇṇanā 1002072,185,633,2,8,1,58,5,Āghātādīnaṃ akaraṇīyatāvacanena khantisampadā dassitā hoti. 1002073,185,633,9,57,1,259,27,"‘‘ Appamattakaṃ kho panetan’’ tiādinā soraccasampadā,‘‘ atthi bhikkhave’’ tiādinā ñāṇasampadā,‘‘ aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā’’ ti,‘‘ vedanānaṃ… pe… yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto’’ ti etehi samādhisampadāya saddhiṃ vijjāvimuttivasībhāvasampadā dassitā hoti. " 1002074,185,633,58,63,1,74,5,Tattha khantisampadā paṭisaṅkhānabalasiddhito soraccasampadāya padaṭṭhānaṃ. 1002075,185,633,64,74,1,111,9,"Soraccasampadā pana atthato sīlameva, tathā pāṇātipātādīhi paṭivirativacanaṃ sīlassa pariyāyavibhāgadassanatthaṃ. " 1002076,185,633,75,83,1,63,7,"Tattha sīlaṃ samādhissa padaṭṭhānaṃ, samādhi paññāya padaṭṭhānaṃ. " 1002077,185,633,84,97,1,153,10,"Tesu sīlena vītikkamappahānaṃ duccaritasaṃkilesappahānañca sijjhati, samādhinā pariyuṭṭhānappahānaṃ, vikkhambhanappahānaṃ, taṇhāsaṃkilesappahānañca sijjhati. " 1002078,185,633,98,115,1,186,14,"Paññāya diṭṭhisaṃkilesappahānaṃ, samucchedappahānaṃ, anusayappahānañca sijjhatīti sīlādīhi tīhi dhammakkhandhehi samathavipassanābhāvanāpāripūrī, pahānattayasiddhi cāti ayaṃ samāropano hāro. " 1002079,185,634,2,4,1,26,2,Soḷasahāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1002080,185,635,2,2,1,21,1,Pañcavidhanayavaṇṇanā 1002081,185,636,2,2,1,23,1,Nandiyāvaṭṭanayavaṇṇanā 1002082,185,637,2,8,1,58,5,Āghātādīnaṃ akaraṇavacanena taṇhāvijjāsaṅkoco dassito hoti. 1002083,185,637,9,71,1,288,32,"Sati hi attattaniyavatthūsu sinehe sammose ca‘‘ anatthaṃ me acarī’’ tiādinā( dha. sa.1237, vibha.909) āghāto jāyatīti, tathā‘‘ pāṇātipātā paṭivirato’’ tiādivacanehi ,‘‘ paccattaññeva nibbuti viditā, anupādāvimutto, channaṃ phassāyatanānaṃ… pe… yathābhūtaṃ pajānātī’’ tiādīhi vacanehi ca taṇhāvijjānaṃ accantappahānaṃ dassitaṃ hoti. " 1002084,185,637,72,90,1,141,14,Tāsaṃ pana pubbantakappikādipadehi‘‘ ajānataṃ apassatan’’ tiādipadehi ca sarūpato dassitānaṃ taṇhāvijjānaṃ rūpadhammā arūpadhammā ca adhiṭṭhānaṃ. 1002085,185,637,91,97,1,46,6,Yathākkamaṃ samatho ca vipassanā ca paṭipakkho. 1002086,185,637,98,103,1,40,5,Tesaṃ cetovimutti paññāvimutti ca phalaṃ. 1002087,185,637,104,126,1,196,17,"Tattha taṇhā, taṇhāvijjā vā samudayasaccaṃ, tadadhiṭṭhānabhūtā rūpārūpadhammā dukkhasaccaṃ, tesaṃ appavatti nirodhasaccaṃ, nirodhapajānanā samathavipassanā maggasaccanti evaṃ catusaccayojanā veditabbā. " 1002088,185,637,127,133,1,127,6,Taṇhāggahaṇena cettha māyāsāṭheyyamānātimānamadappamādapāpicchatāpāpamittatāahirikānottappādivasena sabbo akusalapakkho netabbo. 1002089,185,637,134,140,1,151,6,Tathā avijjāggahaṇena viparītamanasikārakodhupanāhamakkhapalāsaissāmacchariyasārambhadovacassatā- bhavadiṭṭhivibhavadiṭṭhādivasena akusalapakkho netabbo. 1002090,185,637,141,153,1,174,10,"Vuttavipariyāyena amāyāasāṭheyyādiaviparītamanasikārādivasena, tathā samathapakkhiyānaṃ saddhindriyādīnaṃ, vipassanāpakkhiyānañca aniccasaññādīnaṃ vasena kusalapakkho netabboti. " 1002091,185,637,154,158,1,34,4,Ayaṃ nandiyāvaṭṭassa nayassa bhūmi. 1002092,185,638,2,2,1,21,1,Tipukkhalanayavaṇṇanā 1002093,185,639,2,9,1,88,6,"Āghātādīnaṃ akaraṇavacanena adosasiddhi, tathā pāṇātipātapharusavācāhi paṭivirativacanena. " 1002094,185,639,10,17,1,81,6,"Ānandādīnaṃ akaraṇavacanena alobhasiddhi, tathā abrahmacariyato paṭivirativacanena. " 1002095,185,639,18,22,1,51,4,Adinnādānādīhi pana paṭivirativacanena ubhayasiddhi. 1002096,185,639,23,33,1,57,6,‘‘ Tayidaṃ bhikkhave tathāgato pajānātī’’ tiādinā amohasiddhi. 1002097,185,639,34,46,1,111,11,"Iti tīhi akusalamūlehi gahitehi tappaṭipakkhato, āghātādiakaraṇavacanena ca tīṇi kusalamūlāni siddhāniyeva honti. " 1002098,185,639,47,55,1,130,7,Tattha tīhi akusalamūlehi tividhaduccaritasaṃkilesamalavisamākusalasaññāvitakkāsaddhammādivasena sabbo akusalapakkho vitthāretabbo. 1002099,185,639,56,65,1,150,8,Tathā tīhi kusalamūlehi tividhasucaritavodānasamakusalasaññāvitakkapaññāsaddhammasamādhi- vimokkhamukhavimokkhādivasena sabbo kusalapakkho vibhāvetabbo. 1002100,185,639,66,70,1,32,4,Etthāpi ca saccayojanā veditabbā. 1002101,185,639,71,72,1,6,1,Kathaṃ? 1002102,185,639,73,93,1,197,19,"Lobho sabbāni vā kusalākusalamūlāni samudayasaccaṃ, tehi pana nibbattā tesaṃ adhiṭṭhānagocarabhūtā upādānakkhandhā dukkhasaccantiādinā nayena saccayojanā veditabbāti ayaṃ tipukkhalassa nayassa bhūmi. " 1002103,185,640,2,2,1,26,1,Sīhavikkīḷitanayavavaṇṇanā 1002104,185,641,2,5,1,45,3,Āghātānandanādīnaṃ akaraṇavacanena satisiddhi. 1002105,185,641,6,20,1,107,12,"Satiyā hi sāvajjānavajje, tattha ca ādīnavānisaṃse sallakkhetvā sāvajjaṃ pahāya anavajjaṃ samādāya vattatīti. " 1002106,185,641,21,25,1,48,4,Tathā micchājīvā paṭivirativacanena vīriyasiddhi. 1002107,185,641,26,33,1,86,6,"Vīriyena hi kāmabyāpādavihiṃsāvitakke vinodeti, vīriyasādhanañca ājīvapārisuddhisīlanti. " 1002108,185,641,34,37,1,44,3,Pāṇātipātādīhi paṭivirativacanena satisiddhi. 1002109,185,641,38,51,1,105,12,"Satiyā hi sāvajjānavajje, tattha ca ādīnavānisaṃse sallakkhetvā sāvajjaṃ pahāya anavajjaṃ samādāya vattati. " 1002110,185,641,52,63,1,58,7,Tathā hi sā‘‘ visayābhimukhabhāvapaccupaṭṭhānā’’ ti ca vuccati. 1002111,185,641,64,74,1,64,6,‘‘ Tayidaṃ bhikkhave tathāgato pajānātī’’ tiādinā samādhipaññāsiddhi. 1002112,185,641,75,83,1,63,7,"Paññāya hi yathābhūtāvabodho, samāhito ca yathābhūtaṃ pajānātīti. " 1002113,185,641,84,164,1,384,47,"Tathā‘‘ nicco dhuvo’’ tiādinā anicce‘‘ niccan’’ ti vipallāso,‘‘ arogo paraṃ maraṇā, ekantasukhī attā diṭṭhadhammanibbānappatto’’ ti ca evamādīhi asukhe‘‘ sukhan’’ ti vipallāso,‘‘ pañcahi kāmaguṇehi samappito’’ tiādinā asubhe‘‘ subhan’’ ti vipallāso, sabbeheva ca diṭṭhidīpakapadehi anattani‘‘ attā’’ ti vipallāsoti evamettha cattāro vipallāsā siddhā honti, tesaṃ paṭipakkhato cattāri satipaṭṭhānāni siddhāneva honti. " 1002114,185,641,165,171,1,52,6,Tattha catūhi indriyehi cattāro puggalā niddisitabbā. 1002115,185,642,2,3,1,6,1,Kathaṃ ? 1002116,185,642,4,14,1,73,9,"Duvidho hi taṇhācarito mudindriyo ca tikkhindriyo cāti, tathā diṭṭhicarito. " 1002117,185,642,15,31,1,120,12,Tesu paṭhamo asubhe‘‘ subhan’’ ti vipallattadiṭṭhi satibalena yathābhūtaṃ kāyasabhāvaṃ sallakkhetvā sammattaniyāmaṃ okkamati. 1002118,185,642,32,77,1,153,15,Dutiyo asukhe‘‘ sukhan’’ ti vipallattadiṭṭhi‘‘ uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāsetī’’ tiādinā ( ma. ni.1.26; a. ni.4.14;6.58) vuttena vīriyasaṃvarasaṅkhātena vīriyabalena taṃ vipallāsaṃ vidhamati. 1002119,185,642,78,93,1,117,11,Tatiyo anicce‘‘ niccan’’ ti ayāthāvagāhī samathabalena samāhitabhāvato saṅkhārānaṃ khaṇikabhāvaṃ yathābhūtaṃ paṭivijjhati. 1002120,185,642,94,110,1,170,11,Catuttho santatisamūhakiccārammaṇaghanavicittattā phassādidhammapuñjamatte anattani‘‘ attā’’ ti micchābhinivesī catukoṭikasuññatāmanasikārena taṃ micchābhinivesaṃ viddhaṃseti. 1002121,185,642,111,118,1,136,7,Catūhi cettha vipallāsehi caturāsavoghayogakāyaganthaagatitaṇhuppādupādānasattaviññāṇaṭṭhitiapariññādivasena sabbo akusalapakkho netabbo. 1002122,185,642,119,130,1,180,11,Tathā catūhi satipaṭṭhānehi catubbidhajhānavihārādhiṭṭhānasukhabhāgiyadhammaappamaññāsammappadhānaiddhipādādivasena sabbo vodānapakkho netabboti ayaṃ sīhavikkīḷitassa nayassa bhūmi. 1002123,185,642,131,146,1,159,12,"Idhāpi subhasaññāsukhasaññāhi, catūhipi vā vipallāsehi samudayasaccaṃ , tesaṃ adhiṭṭhānārammaṇabhūtā pañcupādānakkhandhā dukkhasaccantiādinā saccayojanā veditabbā. " 1002124,185,643,2,2,1,32,1,Disālocanaaṅkusanayadvayavaṇṇanā 1002125,185,644,2,9,1,67,7,Iti tiṇṇaṃ atthanayānaṃ siddhiyā vohāranayadvayampi siddhameva hoti. 1002126,185,644,10,23,1,106,11,"Tathā hi atthanayadisābhūtadhammānaṃ samālocanaṃ disālocanaṃ, tesaṃ samānayanaṃ {aṅkuso}ti niyuttā pañca nayā. " 1002127,185,645,2,4,1,30,2,Pañcavidhanayavaṇṇanā niṭṭhitā. 1002128,185,646,2,2,1,21,1,Sāsanapaṭṭhānavaṇṇanā 1002129,185,647,2,10,1,108,7,"Idaṃ suttaṃ soḷasavidhe suttantapaṭṭhāne saṃkilesavāsanāsekkhabhāgiyaṃ, saṃkilesanibbedhāsekkhabhāgiyameva vā. " 1002130,185,647,11,22,1,200,11,Aṭṭhavīsatividhe pana suttantapaṭṭhāne lokiyalokuttaraṃ sattadhammādhiṭṭhānaṃ ñāṇañeyyadassanabhāvanaṃ sakavacanaparavacanaṃ vissajjanīyāvissajjanīyaṃ kusalākusalaṃ anuññātapaṭikkhittañcāti veditabbaṃ. 1002131,185,648,2,4,1,28,2,Pakaraṇanayavaṇṇanā niṭṭhitā. 1002132,185,649,2,4,1,31,2,Brahmajālasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. 1002133,185,650,2,5,1,24,1,2. Sāmaññaphalasuttavaṇṇanā 1002134,185,651,2,2,1,21,1,Rājāmaccakathāvaṇṇanā 1002135,185,652,2,29,1,129,13,150. {Rājagahe}ti ettha duggajanapadaṭṭhānavisesasampadādiyogato padhānabhāvena rājūhi gahitanti rājagahan ti āha‘‘ mandhātu… pe… vuccatī’’ ti. 1002136,185,652,30,39,1,105,9,Tattha mahāgovindena mahāsattena pariggahitaṃ reṇuādīhi rājūhi pariggahitameva hotīti mahāgovindaggahaṇaṃ. 1002137,185,652,40,47,1,50,6,{Mahāgovindo}ti mahānubhāvo eko purātano rājāti keci. 1002138,185,652,48,52,1,48,3,{Pariggahitattā}ti rājadhānībhāvena pariggahitattā. 1002139,185,652,53,115,1,549,50,"{Pakāre}ti nagaramāpanena raññā kāritasabbagehattā rājagahaṃ, gijjhakūṭādīhi parikkhittattā pabbatarājehi parikkhittagehasadisantipi rājagahaṃ, sampannabhavanatāya rājamānaṃ gehanti pi rājagahaṃ, saṃvihitārakkhatāya anatthāvahabhāvena upagatānaṃ paṭirājūnaṃ gahaṃ gehabhūtantipi rājagahaṃ, rājūhi disvā sammā patiṭṭhāpitattā tesaṃ gahaṃ gehabhūtantipi rājagahaṃ, ārāmarāmaṇeyyakādīhi rājate, nivāsasukhatādinā sattehi mamattavasena gayhati, pariggayhatīti vā rājagahan ti edise pakāre so padeso ṭhānavisesabhāvena uḷārasattaparibhogoti āha‘‘ taṃ panetan’’ tiādi. " 1002140,185,652,116,119,1,18,3,Tesan ti yakkhānaṃ. 1002141,185,652,120,124,1,40,4,Vasanavanan ti āpānabhūmibhūtaṃ upavanaṃ. 1002142,185,653,2,143,1,274,24,"{Avisesenā}ti ‘‘ pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati’’( ma. ni.1.69;3.75; vibha.508),‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati,( dī. ni.1.226; saṃ. ni.2.152; a. ni.4.123; pārā.11)‘‘ mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati’’,( dī. ni.1.556;3.308; ma. ni.1.77,459,509;2.309,315,451,471;3.230; vibha.642)‘‘ sabbanimittānaṃ amanasikārā animittaṃ cetosamādhiṃ samāpajjitvā viharatī’’ tiādīsu( ma. ni.1.459) viya saddantarasannidhānasiddhena visesaparāmasanena vinā. " 1002143,185,653,144,150,1,62,5,Iriyāya kāyikakiriyāya pavattanūpāyabhāvato pathoti iriyāpatho. 1002144,185,653,151,160,1,82,9,Ṭhānādīnañhi gatinivatti ādiavatthāhi vinā na kañci kāyikakiriyaṃ pavattetuṃ sakkā. 1002145,185,653,161,173,1,97,9,"Viharati pavattati etena, viharaṇañcāti vihāro, dibbabhāvāvaho vihāro dibbavihāro, mahaggatajjhānāni. " 1002146,185,653,174,187,1,63,8,Nettiyaṃ pana‘‘ catasso āruppasamāpattiyo āneñjā vihārā’’ ti vuttaṃ . 1002147,185,653,188,196,1,81,8,Taṃ tāsaṃ mettājhānādīnaṃ brahmavihāratā viya bhāvanāvisesabhāvaṃ sandhāya vuttaṃ. 1002148,185,653,197,208,1,70,7,Aṭṭhakathāsu pana dibbabhāvāvahasāmaññato tāpi‘‘ dibbavihārā’’ tveva vuttā. 1002149,185,653,209,217,1,92,7,"Hitūpasaṃhārādivasena pavattiyā brahmabhūtā seṭṭhabhūtā vihārāti brahmavihārā, mettājhānādikā. " 1002150,185,653,218,225,1,75,6,"Anaññasādhāraṇattā ariyānaṃ vihārāti ariyavihārā, catassopi phalasamāpattiyo. " 1002151,185,653,226,229,1,45,3,Samaṅgīparidīpanan ti samaṅgibhāvaparidīpanaṃ. 1002152,185,653,230,238,1,137,7,"Iriyāpathasamāyogaparidīpanaṃ itaravihārasamāyogaparidīpanassa visesavacanassa abhāvato, iriyāpathasamāyogaparidīpanassa ca atthasiddhattā. " 1002153,185,653,239,252,1,76,9,"{Viharatī}ti ettha vi -saddo vicchedatthajotano, {haratī}ti neti, pavattetīti attho. " 1002154,185,653,253,271,1,98,13,"Tattha kassa kena vicchindanaṃ, kathaṃ kassa pavattananti antolīnaṃ codanaṃ sandhāyāha‘‘ so hī’’ tiādi. " 1002155,185,654,2,26,1,125,12,Gocaragāmadassanatthaṃ ‘‘ rājagahe’’ ti vatvā buddhānaṃ anurūpanivāsanaṭṭhānadassanatthaṃ‘‘ ambavane’’ ti vuttanti āha‘‘ idamassā’’ tiādi. 1002156,185,654,27,51,1,98,15,"Etan ti etaṃ‘‘ rājagahe’’ ti bhummavacanaṃ samīpatthe‘‘ gaṅgāya gāvo caranti, kūpe gaggakulan’’ ti ca yathā. " 1002157,185,654,52,63,1,77,9,"Kumārena bhatoti kumārabhato, so eva komārabhacco yathā bhisaggameva bhesajjaṃ. " 1002158,185,654,64,68,1,47,4,Dosābhisannan ti vātapittādivasena ussannadosaṃ. 1002159,185,654,69,73,1,34,3,{Virecetvā}ti dosapakopato vivecetvā. 1002160,185,655,2,8,1,60,5,{Aḍḍhateḷasahī}ti aḍḍhena terasahi aḍḍhaterasahi bhikkhusatehi. 1002161,185,655,9,22,1,76,9,Tāni pana paññāsāya ūnāni terasabhikkhusatāni hontīti āha‘‘ aḍḍhasatenā’’ tiādi. 1002162,185,656,2,8,1,32,4,"{Rājatī}ti dibbati, sobhatīti attho. " 1002163,185,656,9,12,1,16,2,{Rañjetī}ti rameti. 1002164,185,656,13,17,1,27,3,{Rañño}ti pitu bimbisārarañño. 1002165,185,656,18,21,1,32,3,Sāsanaṭṭhena hiṃsanaṭṭhena sattu. 1002166,185,657,2,8,1,39,5,{Bhāriye}ti garuke aññesaṃ asakkuṇeyye vā. 1002167,185,657,9,13,1,44,3,{Suvaṇṇasatthakenā}ti suvaṇṇamayena satthakena. 1002168,185,657,14,20,1,50,6,Ayomayañhi rañño sarīraṃ upanetuṃ ayuttanti vadati. 1002169,185,657,21,39,1,183,16,{Suvaṇṇasatthakenā}ti vā suvaṇṇaparikkhatena satthakena bāhuṃ {phālāpetvā}ti sirāvedhavasena bāhuṃ phalāpetvā udakena sambhinditvā pāyesi kevalassa lohitassa gabbhinitthiyā dujjīrabhāvato. 1002170,185,657,40,49,1,43,5,"{Dhurā}ti dhurabhūtā, gaṇassa , dhorayhāti attho. " 1002171,185,657,50,56,1,53,5,Dhuraṃ {nīharāmī}ti gaṇadhuraṃ gaṇabandhiyaṃ nibbattemi. 1002172,185,657,57,66,1,34,5,‘‘ Pubbe kho’’ tiādi khandhakapāḷi eva. 1002173,185,658,2,47,1,50,7,"Potthaniyan ti churikaṃ, yaṃ‘‘ nakharan’’ tipi[ pothanikanti churikaṃ, yaṃ kharantipi( sārattha. ṭī.3.339) pothanikanti churikaṃ, kharantipi( vi. vi. ṭī.2. cūḷavaggavaṇṇanā339)] vuccati. " 1002174,185,658,48,56,1,56,6,"Divā {divassā}ti divassapi divā, majjhanhikavelāyanti attho. " 1002175,185,659,2,10,1,62,8,Tassā sarīraṃ lehitvā yāpeti attūpakkamena maraṇaṃ na yuttanti. 1002176,185,659,11,16,1,39,5,Na hi ariyasāvakā attānaṃ vinipātentīti. 1002177,185,659,17,23,1,94,5,{Maggaphalasukhenā}ti maggaphalasukhāvahena sotāpattimaggaphalasukhūpasañhitena caṅkamena yāpeti. 1002178,185,659,24,30,1,60,4,{Cetiyaṅgaṇe}ti gandhapupphādīhi pūjanaṭṭhānabhūte cetiyaṅgaṇe . 1002179,185,659,31,34,1,45,2,{Nisajjanatthāyā}ti bhikkhusaṅghanisīdanatthāya. 1002180,185,659,35,46,1,106,9,Cātumahārājikadevaloke… pe… yakkho hutvā nibbatti tattha bahulaṃ nibbattapubbatāya ciraparicitanikantivasena. 1002181,185,660,2,14,1,141,10,"{Khobhetvā}ti puttasinehassa balavabhāvato, sahajātapītivegassa ca savipphāratāya taṃsamuṭṭhānarūpadhammehi pharaṇavasena sakalasarīraṃ āloḷetvā. " 1002182,185,660,15,24,1,36,5,Tenāha‘‘ aṭṭhimiñjaṃ āhacca aṭṭhāsī’’ ti. 1002183,185,660,25,30,1,36,5,Pituguṇan ti pitu attani sinehaguṇaṃ. 1002184,185,660,31,49,1,110,12,"{Muñcāpetvā}ti ettha iti -saddo pakārattho, tena‘‘ abhimārakapurisapesanādippakārenā’’ ti vutte eva pakāre paccāmasati. " 1002185,185,660,50,57,1,87,6,{Vitthārakathānayo}ti ajātasattupasādanādivasena vitthārato vattabbāya kathāya nayamattaṃ. 1002186,185,660,58,75,1,82,13,Kasmā panettha vitthāranayā kathā na vuttāti āha‘‘ āgatattā pana sabbaṃ na vuttan’’ ti. 1002187,185,661,2,5,1,29,2,{Kosalarañño}ti mahākosalarañño. 1002188,185,661,6,9,1,37,3,Paṇḍitādhivacanan ti paṇḍitavevacanaṃ. 1002189,185,661,10,13,1,17,2,{Vidantī}ti jānanti. 1002190,185,661,14,20,1,52,6,Vedena ñāṇena karaṇabhūtena īhati pavattatīti vedehi. 1002191,185,662,2,5,1,22,3,Etthāti etasmiṃ divase. 1002192,185,662,6,16,1,83,8,"Anasanena {vā}ti vā -saddo aniyamattho, tena ekaccamanoduccaritadussīlyādīni saṅgaṇhāti. " 1002193,185,662,17,26,1,96,8,"Tathā hi gopālakūposatho abhijjhāsahagatacittassa vasena vutto, nigaṇṭhuposatho mosavajjādivasena. " 1002194,185,662,27,75,1,145,20,"Yathāha‘‘ so tena abhijjhāsahagatena cetasā divasaṃ atināmetī’’ ti( a. ni.1.71),‘‘ iti yasmiṃ samaye sacce samādapetabbā, musāvāde tasmiṃ samaye samādapentī’’ ti( a. ni.1.71) ca ādi. " 1002195,185,662,76,79,1,21,2,{Etthā}ti uposathasadde. 1002196,185,662,80,84,1,41,3,{Atthuddhāro}ti vattabbaatthānaṃ uddhāraṇaṃ. 1002197,185,663,2,17,1,90,12,Nanu ca atthamattaṃ pati saddā abhinivisantīti na ekena saddena aneke atthā abhidhīyantīti? 1002198,185,663,18,34,1,152,15,"Saccametaṃ saddavisese apekkhite, tesaṃ pana atthānaṃ uposathasaddavacanīyatā sāmaññaṃ upādāya vuccamāno ayaṃ vicāro uposathasaddassa atthuddhāroti vutto. " 1002199,185,663,35,48,1,60,9,Heṭṭhā‘‘ evaṃ me sutan’’ tiādīsu āgate atthuddhārepi eseva nayo. 1002200,185,663,49,64,1,155,14,"Kāmañca pātimokkhuddesādivisayopi uposathasaddo sāmaññarūpo eva visesasaddassa avācakabhāvato, tādisaṃ pana sāmaññaṃ anādiyitvā ayamattho vuttoti veditabbaṃ. " 1002201,185,663,65,73,1,82,7,"Sīlasuddhivasena upetehi samaggehi vasīyati anuṭṭhīyatīti uposatho, pātimokkhuddeso. " 1002202,185,663,74,83,1,86,8,"Samādānavasena adhiṭṭhānavasena vā upecca ariyavāsādiatthaṃ vasitabbato uposatho, sīlaṃ. " 1002203,185,663,84,89,1,58,5,Anasanādivasena upecca vasitabbato anuvasitabbato uposatho. 1002204,185,663,90,93,1,19,2,{Upavāso}ti samādānaṃ. 1002205,185,663,94,112,1,167,14,Uposathakulabhūtatāya navamahatthinikāyapariyāpanne hatthināge kiñci kiriyaṃ anapekkhitvā rūḷhivasena samaññāmattaṃ uposathoti āha‘‘ uposatho nāgarājātiādīsu paññattī’’ ti. 1002206,185,663,113,119,1,57,6,Divase pana uposathasaddappavatti aṭṭhakathāyaṃ vuttā eva. 1002207,185,663,120,132,1,85,10,Suddhassa ve sadā {phaggū}ti ettha pana {suddhassā}ti sabbaso kilesamalābhāvena suddhassa. 1002208,185,663,133,136,1,17,2,{Ve}ti nipātamattaṃ. 1002209,185,663,137,142,1,23,4,{Ve}ti vā byattanti attho. 1002210,185,663,143,148,1,48,4,Sadā {phaggū}ti niccakālampi phagguṇanakkhattameva. 1002211,185,663,149,165,1,148,15,"Yassa hi phagguṇamāse uttaraphagguṇadivase titthanhānaṃ karontassa saṃvaccharikapāpapavāhanaṃ hotīti laddhi, taṃ tato vivecetuṃ idaṃ bhagavatā vuttaṃ. " 1002212,185,663,166,181,1,139,13,"Suddhassuposatho {sadā}ti yathāvuttasuddhiyā suddhassa uposathaṅgāni vatasamādānāni ca asamādiyatopi niccaṃ uposatho, uposathavāso evāti attho. " 1002213,185,663,182,186,1,45,4,Pañcadasannaṃ tithīnaṃ pūraṇavasena pannaraso. 1002214,185,664,2,14,1,73,9,"Bahuso , atisayato vā kumudāni ettha santīti kumudavatī, tissaṃ kumudavatiyā. " 1002215,185,664,15,19,1,41,4,Catunnaṃ māsānaṃ pāripūribhūtāti cātumāsī. 1002216,185,664,20,35,1,73,11,Sā eva pāḷiyaṃ cātumāsinīti vuttāti āha‘‘ idha pana cātumāsinīti vuccatī’’ ti. 1002217,185,664,36,40,1,41,4,Tadā kattikamāsassa puṇṇatāya māsapuṇṇatā. 1002218,185,664,41,45,1,37,4,Vassānassa utuno puṇṇatāya utupuṇṇatā. 1002219,185,664,46,50,1,66,4,Kattikamāsalakkhitassa saṃvaccharassa puṇṇatāya saṃvaccharapuṇṇatā. 1002220,185,664,51,63,1,55,8,‘‘ Mā’’ iti cando vuccati tassa gatiyā divasassa minitabbato. 1002221,185,664,64,71,1,54,6,Ettha {puṇṇo}ti etissā rattiyā sabbakalāpāripūriyā puṇṇo. 1002222,185,664,72,79,1,45,7,Tadā hi cando sabbaso paripuṇṇo hutvā dissati. 1002223,185,664,80,101,1,93,11,"Ettha ca‘‘ tadahuposathe pannarase’’ ti padāni divasavasena vuttāni,‘‘ komudiyā’’ tiādīni rattivasena. " 1002224,185,665,2,7,1,58,4,{Rājāmaccaparivuto}ti rājakulasamudāgatehi amaccehi parivuto. 1002225,185,665,8,16,1,50,7,Atha vā anuyuttakarājūhi ceva amaccehi ca parivuto. 1002226,185,665,17,26,1,73,8,{Caturupakkilesā}ti abbhā mahikā dhūmarajo rāhūti imehi catūhi upakkilesehi. 1002227,185,665,27,30,1,32,3,Sanniṭṭhānaṃ kataṃ aṭṭhakathāyaṃ. 1002228,185,666,2,6,1,38,4,Pītivacanan ti pītisamuṭṭhānaṃ vacanaṃ. 1002229,185,666,7,28,1,133,16,"Yañhi vacanaṃ paṭiggāhakanirapekkhaṃ kevalaṃ uḷārāya pītiyā vasena sarasato sahasāva mukhato niccharati, taṃ idha‘‘ udānan’’ ti adhippetaṃ. " 1002230,185,666,29,41,1,56,8,Tenāha‘‘ yaṃ pītivacanaṃ hadayaṃ gahetuṃ na sakkotī’’ tiādi. 1002231,185,667,2,20,1,93,14,Dosehi itā gatā apagatāti dosinā ta-kārassa na-kāraṃ katvā yathā‘‘ kilese jito vijitāvīti jino’’ ti. 1002232,185,667,21,47,1,94,14,Anīya -saddo kattuatthe veditabboti āha‘‘ manaṃ ramayatī’’ ti‘‘ ramaṇīyā’’ ti yathā‘‘ niyyānikā dhammā’’ ti. 1002233,185,667,48,58,1,60,6,Juṇhavasena rattiyā surūpatāti āha‘‘ vuttadosavimuttāyā’’ tiādi. 1002234,185,667,59,74,1,101,11,"Tattha abbhādayo vuttadosā, tabbigameneva cassā dassanīyatā, tena, utusampattiyā ca pāsādikatā veditabbā. " 1002235,185,667,75,95,1,167,18,"Lakkhaṇaṃ bhavituṃ {yuttā}ti etissā rattiyā yutto divaso māso utu saṃvaccharoti evaṃ divasamāsautusaṃvaccharānaṃ sallakkhaṇaṃ bhavituṃ yuttā lakkhaññā, lakkhaṇīyāti attho." 1002236,185,668,2,40,1,209,27,"‘ ‘ Yaṃ no payirupāsato cittaṃ pasīdeyyā’’ ti vuttattā‘‘ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā’’ ti ettha paramatthasamaṇo ca paramatthabrāhmaṇo ca adhippeto, na pabbajjāmattasamaṇo, na jātimattabrāhmaṇo cāti āha‘‘ samitapāpatāya samaṇaṃ. " 1002237,185,668,41,46,1,27,3,Bāhitapāpatāya brāhmaṇan’’ ti. 1002238,185,668,47,56,1,78,8,"Bahuvacane vattabbe ekavacanaṃ, ekavacane vā vattabbe bahuvacanaṃ vacanabyatayo. " 1002239,185,668,57,62,1,52,5,Aṭṭhakathāyaṃ pana ekavacanavaseneva byatayo dassito. 1002240,185,668,63,70,1,60,6,"Attani, garuṭṭhāniye ca ekasmimpi bahuvacanappayogo nirūḷhoti. " 1002241,185,668,71,82,1,51,6,{Sabbenapī}ti‘‘ ramaṇīyā vatā’’ tiādinā sabbena vacanena. 1002242,185,668,83,89,1,82,6,Obhāsanimittakamman ti obhāsabhūtanimittakammaṃ paribyattaṃ nimittakaraṇanti attho. 1002243,185,668,90,93,1,14,2,Devadatto {cā}ti. 1002244,185,668,94,118,1,203,21,"Ca -saddo attūpanayane, tena yathā rājā ajātasattu attano pitu ariyasāvakassa satthuupaṭṭhākassa ghātanena mahāparādho , evaṃ bhagavato mahāanatthakarassa devadattassa avassayabhāvena pīti imamatthaṃ upaneti. " 1002245,185,668,119,132,1,94,11,"Tassa {piṭṭhichāyāyā}ti tassa jīvakassa piṭṭhiapassayena, taṃ pamukhaṃ katvā taṃ apassāyāti attho. " 1002246,185,668,133,143,1,121,9,"Vikkhepapacchedanatthan ti bhāviniyā attano kathāya uppajjanakavikkhepanassa pacchindanatthaṃ, anuppattiatthanti adhippāyo. " 1002247,185,668,144,152,1,23,4,Tenāha‘‘ tassaṃ hī’’ tiādi. 1002248,185,669,2,15,1,42,5,151.‘‘ So kirā’’ tiādi porāṇaṭṭhakathāya āgatanayo. 1002249,185,669,16,21,1,41,4,Eseva nayo parato makkhalipadanibbacanepi . 1002250,185,669,22,25,1,23,2,{Upasaṅkamantī}ti upagatā. 1002251,185,669,26,35,1,67,8,Tadeva pabbajjaṃ {aggahesī}ti tadeva naggarūpaṃ pabbajjaṃ katvā gaṇhi. 1002252,185,670,2,13,1,133,8,"Pabbajitasamūhasaṅkhāto {saṅgho}ti pabbajitasamūhatāmattena saṅgho, na niyyānikadiṭṭhisuvisuddhasīlasāmaññavasena saṃhatattāti adhippāyo. " 1002253,185,670,14,21,1,54,6,Assa {atthī}ti assa satthupaṭiññassa parivārabhūto atthi. 1002254,185,670,22,25,1,33,2,{Svevā}ti pabbajitasamūhasaṅkhātova. 1002255,185,670,26,48,1,136,16,"Keci pana‘‘ pabbajitasamūhavasena saṅghī, gahaṭṭhasamūhavasena gaṇī’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ gaṇe eva loke saṅgha-saddassa nirūḷhattā. " 1002256,185,670,49,53,1,65,3,{Ācārasikkhāpanavasenā}ti acelaka vatacariyādiācārasikkhāpanavasena. 1002257,185,670,54,58,1,34,3,{Pākaṭo}ti saṅghīādibhāvena pakāsito. 1002258,185,670,59,80,1,103,13,‘‘ Appiccho’’ ti vatvā tattha labbhamānaṃ appicchattaṃ dassetuṃ‘‘ appicchatāya vatthampi na nivāsetī’’ ti vuttaṃ. 1002259,185,670,81,89,1,74,8,Na hi tasmiṃ sāsanike viya santaguṇanigūhaṇalakkhaṇā appicchatā labbhatīti. 1002260,185,670,90,93,1,17,2,{Yaso}ti kittisaddo. 1002261,185,670,94,115,1,100,13,‘‘ Taranti etena saṃsāroghan’’ ti evaṃ sammatattā titthaṃ vuccati laddhīti āha‘‘ titthakaroti laddhikaro’’ ti. 1002262,185,670,116,137,1,74,11,"{Sādhusammato}ti‘‘ sādhū’’ ti sammato, na sādhūhi sammatoti āha‘‘ ayaṃ sādhū’’ tiādi." 1002263,185,670,138,157,1,111,14,‘‘ Imāni me vatasamādānāni ettakaṃ kālaṃ suciṇānī’’ ti pabbajitato paṭṭhāya atikkantā bahū rattiyo {jānātī}ti rattaññū. 1002264,185,670,158,167,1,80,9,Tā panassa rattiyo cirakālabhūtāti katvā ciraṃ pabbajitassa assāti cirapabbajito. 1002265,185,670,168,176,1,91,7,"Tattha cirapabbajitatāgahaṇena buddhisīlataṃ dasseti, rattaññutāgahaṇena tattha sampajānataṃ. " 1002266,185,670,177,180,1,22,3,Addhānan ti dīghakālaṃ. 1002267,185,670,181,200,1,105,14,"Kittako pana soti āha‘‘ dve tayo rājaparivaṭṭe’’ ti, dvinnaṃ tiṇṇaṃ rājūnaṃ rajjaṃ anusāsanapaṭipāṭiyoti attho." 1002268,185,670,201,219,1,86,10,‘‘ Addhagato’’ ti vatvā kataṃ vayogahaṇaṃ osānavayāpekkhanti āha‘‘ pacchimavayaṃ anuppatto’’ ti. 1002269,185,670,220,231,1,48,6,"Ubhayan ti‘‘ addhagato, vayoanuppatto’’ ti padadvayaṃ. " 1002270,185,671,2,23,1,105,13,Pubbe pitarā saddhiṃ satthu santikaṃ gantvā desanāya sutapubbataṃ sandhāyāha‘‘ jhānābhiññādi… pe… sotukāmo’’ ti. 1002271,185,671,24,41,1,119,15,"{Dassanenā}ti na dassanamattaṃ, disvā pana tena saddhiṃ ālāpasallāpaṃ katvā tato akiriyavādaṃ sutvā tesaṃ anattamano ahosi. " 1002272,185,671,42,45,1,31,2,{Guṇakathāyā}ti abhūtaguṇakathāya. 1002273,185,671,46,55,1,38,5,Tenāha‘‘ suṭṭhutaraṃ anattamano hutvā’’ ti. 1002274,185,671,56,70,1,66,9,"Yadi anattamano, kasmā tuṇhī ahosīti āha‘‘ anattamano samānopī’’ tiādi. " 1002275,185,672,2,11,1,27,4,152. {Gosālāyā}ti evaṃ nāmake gāme. 1002276,185,672,12,16,1,37,4,Vassānakāle gunnaṃ tiṭṭhanasālāti eke. 1002277,185,673,2,10,1,30,3,153. Paṭikiṭṭhataran ti nihīnataraṃ. 1002278,185,673,11,16,1,36,4,{Tantāvutānī}ti tante pasāretvā vītāni. 1002279,185,673,17,29,1,68,8,‘‘ Sīte sīto’’ tiādinā chahākārehi tassa nihīnassa nihīnatarataṃ dasseti. 1002280,185,674,2,19,1,99,12,154. Vaccaṃ {katvāpī}ti pi -saddena bhojanaṃ bhuñjitvāpi kenaci asucinā makkhito pīti imamatthaṃ sampiṇḍeti. 1002281,185,674,20,27,1,54,6,Vālikathūpaṃ {katvā}ti vattavasena vālikāya thūpaṃ katvā. 1002282,185,675,2,12,1,89,5,156. {Palibuddhanakileso}ti saṃsāre palibuddhanakicco rāgādikileso khettavatthuputtadārādivisayo. 1002283,185,676,2,2,1,30,1,Komārabhaccajīvakakathāvaṇṇanā 1002284,185,677,2,19,1,59,9,157. Na yathādhippāyaṃ vattatīti katvā vuttaṃ‘‘ anattho vata me’’ ti. 1002285,185,677,20,46,1,181,21,"Jīvakassa tuṇhībhāvo mama adhippāyassa maddanasadiso, tasmā taṃ pucchitvā kathāpanena mama adhippāyo pūretabboti ayamettha rañño ajjhāsayoti dassento‘‘ hatthimhi nu kho panā’’ tiādimāha. " 1002286,185,677,47,63,1,75,13,"Kiṃ {tuṇhī}ti kiṃ kāraṇā tuṇhī, kiṃ taṃ kāraṇaṃ, yena tuvaṃ tuṇhīti vuttaṃ hoti. " 1002287,185,677,64,73,1,29,5,Tenāha‘‘ kena kāraṇena tuṇhī’’ ti. 1002288,185,678,2,27,1,268,21,"Kāmaṃ sabbāpi tathāgatassa paṭipatti anaññasādhāraṇā acchariyaabbhutarūpā ca, tathāpi gabbhokkanti- abhijātiabhinikkhamanaabhisambodhidhammacakkappavattana- yamakapāṭihāriyadevorohaṇāni sadevake loke ativiya supākaṭāni, na sakkā kenaci paṭibāhitunti tāniyevettha uddhaṭāni. " 1002289,185,678,28,37,1,72,8,{Itthambhūtākhyānatthe}ti itthaṃ evaṃ pakāro bhūto jātoti evaṃ kathanatthe. 1002290,185,678,38,40,1,17,2,Upayogavacanan ti. 1002291,185,678,41,78,1,176,23,"‘‘ Abbhuggato’’ ti ettha abhīti upasaggo itthambhūtākhyānatthajotako, tena yogato‘‘ taṃ kho pana bhagavantan’’ ti idaṃ sāmiatthe upayogavacanaṃ, tenāha‘‘ tassa kho pana bhagavatoti attho’’ ti. " 1002292,185,678,79,89,1,85,8,"{Kalyāṇaguṇasamannāgato}ti kalyāṇehi guṇehi yutto, taṃ nissito tabbisayatāyāti adhippāyo. " 1002293,185,678,90,95,1,27,4,{Seṭṭho}ti etthāpi eseva nayo. 1002294,185,678,96,112,1,75,10,"Kittetabbato kitti, sā eva saddanīyato {saddo}ti āha‘‘ kittisaddoti kittiyevā’’ ti. " 1002295,185,678,113,117,1,43,4,Abhitthavanavasena pavatto saddo thutighoso. 1002296,185,678,118,126,1,89,8,Anaññasādhāraṇaguṇe ārabbha pavattattā sadevakaṃ lokaṃ ajjhottharitvā abhibhavitvā uggato. 1002297,185,679,2,38,1,262,29,"So {bhagavā}ti yo so samatiṃ sapāramiyo pūretvā sabbakilese bhañjitvā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho devānaṃ atidevo sakkānaṃ atisakko brahmānaṃ atibrahmā lokanātho bhāgyavantatādīhi kāraṇehi sadevake loke‘‘ bhagavā’’ ti sabbattha patthaṭakittisaddo, so bhagavā." 1002298,185,679,39,49,1,38,6,‘‘ Bhagavā’’ ti ca idaṃ satthu nāmakittanaṃ. 1002299,185,679,50,68,1,70,9,Tenāha āyasmā dhammasenāpati‘‘ bhagavāti netaṃ nāmaṃ mātarā katan’’ tiādi( mahāni.84). 1002300,185,679,69,74,1,34,4,Parato pana {bhagavā}ti guṇakittanaṃ. 1002301,185,680,2,36,1,201,22,"Yathā kammaṭṭhānikena‘‘ arahan’’ tiādīsu navaṭṭhānesu paccekaṃ iti-saddaṃ yojetvā buddhaguṇā anussarīyanti, evaṃ buddhaguṇasaṅkittakenāpīti dassento‘‘ itipi arahaṃ, itipi sammāsambuddho… pe… itipi bhagavā’’ ti āha." 1002302,185,680,37,73,1,152,19,"‘‘ Itipetaṃ abhūtaṃ, itipetaṃ atacchan’’ tiādīsu( dī. ni.1.5) viya idha iti -saddo āsannapaccakkhakaraṇattho, pi -saddo sampiṇḍanattho, tena ca tesaṃ guṇānaṃ bahubhāvo dīpito. " 1002303,185,680,74,96,1,137,18,Tāni ca saṅkittentena viññunā cittassa sammukhībhūtāneva katvā saṅkittetabbānīti dassento‘‘ iminā ca iminā ca kāraṇenāti vuttaṃ hotī’’ ti āha. 1002304,185,680,97,108,1,83,10,"Evañhi nirūpetvā kittente yassa saṅkitteti, tassa bhagavati ativiya abhippasādo hoti. " 1002305,185,680,109,112,1,22,2,{Ārakattā}ti suvidūrattā. 1002306,185,680,113,116,1,21,3,Arīnan ti kilesārīnaṃ. 1002307,185,680,117,121,1,32,4,Arānan ti saṃsāracakkassa arānaṃ. 1002308,185,680,122,125,1,19,2,{Hatattā}ti vihatattā. 1002309,185,680,126,131,1,54,4,Paccayādīnan ti cīvarādipaccayānañceva pūjāvisesānañca. 1002310,185,680,132,135,1,22,2,{Tato}ti visuddhimaggato. 1002311,185,680,136,145,1,72,8,"Yathā ca visuddhimaggato, evaṃ taṃsaṃvaṇṇanatopi nesaṃ vitthāro gahetabbo. " 1002312,185,681,2,25,1,151,17,"Yasmā jīvako bahuso satthusantike buddhaguṇe sutvā ṭhito, diṭṭhasaccatāya ca satthusāsane vigatakathaṃkatho vesārajjappatto, tasmā āha‘‘ jīvako panā’’ tiādi. " 1002313,185,681,26,30,1,46,3,{Pañcavaṇṇāyā}ti khuddikādivasena pañcappakārāya. 1002314,185,681,31,35,1,42,4,Nirantaraṃ phuṭaṃ ahosi katādhikārabhāvato. 1002315,185,681,36,42,1,61,6,Kammantarāyavasena hissa rañño guṇasarīraṃ khatupahataṃ ahosi. 1002316,185,682,2,31,1,131,16,"158.‘‘ Uttaman’’ ti vatvā na kevalaṃ seṭṭhabhāvo evettha kāraṇaṃ, atha kho appasaddatāpi kāraṇanti dassetuṃ‘‘ assayānarathayānānī’’ tiādi vuttaṃ. " 1002317,185,682,32,37,1,60,5,Hatthiyānesu nibbisevanameva gaṇhanto hatthiniyova kappāpesi. 1002318,185,682,38,44,1,73,6,Rañño āsaṅkānivattanatthaṃ āsannacārībhāvena tattha itthiyova nisajjāpitā. 1002319,185,682,45,54,1,91,8,Rañño paresaṃ durupasaṅkamanabhāvadassanatthaṃ tā purisavesaṃ gāhāpetvā āvudhahatthā kāritā. 1002320,185,682,55,58,1,19,2,{Paṭivedesī}ti ñāpesi. 1002321,185,682,59,65,1,31,4,"{Tadevā}ti gamanaṃ, agamanameva vā. " 1002322,185,683,2,18,1,55,7,159. {Mahañcā}ti karaṇatthe paccattavacananti āha‘‘ mahatā cā’’ ti. 1002323,185,683,19,30,1,70,7,"{Mahaccā}ti mahatiyā , liṅgavipallāsavasena vuttaṃ, mahantenāti vuttaṃ hoti. " 1002324,185,683,31,48,1,96,9,Tenāha‘‘ rājānubhāvenā’’ ti‘‘ dvinnaṃ mahāraṭṭhānaṃ issariyasirī’’ ti aṅgamagadharaṭṭhānaṃ ādhipaccamāha. 1002325,185,683,49,54,1,51,4,{Āsattakhaggānī}ti aṃse olambanavasena sannaddhaasīni. 1002326,185,683,55,63,1,80,7,"Kulabhogaissariyādivasena mahatī mattā etesanti mahāmattā, mahānubhāvā rājapurisā. " 1002327,185,683,64,69,1,45,4,Vijjādharataruṇā {viyā}ti vijjādharakumārā viya. 1002328,185,683,70,73,1,26,2,{Raṭṭhiyaputtā}ti bhojaputtā. 1002329,185,683,74,77,1,26,2,{Hatthighaṭā}ti hatthisamūhā. 1002330,185,683,78,83,1,66,4,{Aññamaññasaṅghaṭṭanā}ti avicchedavasena gamanena aññamaññasambandhā. 1002331,185,684,2,10,1,65,8,Cittutrāso sayaṃ bhāyanaṭṭhena bhayaṃ yathā tathā bhāyatīti katvā. 1002332,185,684,11,26,1,92,11,Ñāṇaṃ bhāyitabbe eva vatthusmiṃ bhayato upaṭṭhite‘‘ bhāyitabbamidan’’ ti bhayato tīraṇato bhayaṃ. 1002333,185,684,27,34,1,54,5,Tenevāha‘‘ bhayatupaṭṭhānañāṇaṃ pana bhāyati nabhāyatīti? 1002334,185,684,35,37,1,10,2,Na bhāyati. 1002335,185,684,38,60,1,102,11,"Tañhi atītā saṅkhārā niruddhā, paccuppannā nirujjhanti, anāgatā nirujjhissantīti tīraṇamattameva hotī’’ ti( visuddhi.2.751). " 1002336,185,684,61,66,1,33,4,Ārammaṇaṃ bhāyati etasmāti bhayaṃ. 1002337,185,684,67,72,1,37,5,Otappaṃ pāpato bhāyati etenāti bhayaṃ. 1002338,185,684,73,76,1,25,3,Bhayānakan ti bhāyanākāro. 1002339,185,684,77,80,1,20,3,Bhayan ti ñāṇabhayaṃ. 1002340,185,684,81,88,1,58,7,Saṃvegan ti sahottappañāṇaṃ santāsan ti sabbaso ubbijjanaṃ. 1002341,185,684,89,96,1,76,6,"Bhāyitabbaṭṭhena bhayaṃ bhīmabhāvena bheravanti bhayabheravaṃ, bhītabbavatthu. " 1002342,185,684,97,104,1,19,3,Tenāha‘‘ āgacchatī’’ ti. 1002343,185,685,2,12,1,73,8,Bhīruṃ {pasaṃsantī}ti pāpato bhāyanato uttasanato bhīruṃ pasaṃsanti paṇḍitā. 1002344,185,685,13,25,1,80,12,Na hi tattha sūran ti tasmiṃ pāpakaraṇe sūraṃ pagabbhadhaṃsinaṃ na hi pasaṃsanti. 1002345,185,685,26,38,1,41,8,Tenāha‘‘ bhayā hi santo na karonti pāpan’’ ti. 1002346,185,685,39,46,1,46,5,"Tattha {bhayā}ti pāputrāsato, ottappahetūti attho. " 1002347,185,685,47,50,1,42,3,Sarīracalanan ti bhayavasenasarīrasaṃkampo. 1002348,185,685,51,54,1,24,2,{Eke}ti uttaravihāravāsino. 1002349,185,685,55,63,1,40,4,‘‘ Rājagahe’’ tiādi tesaṃ adhippāyavivaraṇaṃ. 1002350,185,685,64,86,1,109,14,"Kāmaṃ vayatulyo‘‘ vayasso’’ ti vuccati, rūḷhireso, yo koci pana sahāyo vayasso, tasmā {vayassābhilāpo}ti sahāyābhilāpo. " 1002351,185,685,87,92,1,33,4,Na {vippalambhesī}ti na visaṃvādesi. 1002352,185,685,93,97,1,38,3,{Vinasseyyā}ti cittavighātena vihaññeyya. 1002353,185,686,2,2,1,25,1,Sāmaññaphalapucchāvaṇṇanā 1002354,185,687,2,10,1,30,3,160. Bhagavato {tejo}ti buddhānubhāvo. 1002355,185,687,11,22,1,107,11,Rañño sarīraṃ phari yathā taṃ soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa bhagavato santikaṃ gacchantassa antovanasaṇḍagatassa. 1002356,185,687,23,26,1,24,2,{Eke}ti uttaravihāravāsino. 1002357,185,688,2,24,1,75,11,"161. Yena, {tenā}ti ca bhummatthe karaṇavacananti āha‘‘ yattha bhagavā, tattha gato’’ ti. " 1002358,185,688,25,54,1,141,18,Tadā tasmiṃ bhikkhusaṅghe tuṇhībhāvassa anavasesato byāpibhāvaṃ dassetuṃ‘‘ tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtan’’ ti vuttanti āha‘‘ yato yato… pe… mevāti attho’’ ti. 1002359,185,688,55,62,1,75,7,Hatthassa kukatattā asaṃyamo asampajaññakiriyā hatthakukkuccan ti veditabbo. 1002360,185,688,63,72,1,76,8,"Vā -saddo avuttavikappattho, tena tadañño asaṃyamabhāvo vibhāvitoti daṭṭhabbaṃ. " 1002361,185,688,73,90,1,113,11,"Tattha pana cakkhuasaṃyamo sabbapaṭhamo, dunnivāro cāti tadabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitan’’ tiādi vuttaṃ. " 1002362,185,688,91,107,1,92,12,Kāyikavācasikena upasamena laddhena itaropi anumānato laddho eva hotīti āha‘‘ mānasikena cā’’ ti. 1002363,185,688,108,114,1,43,5,"Upasaman ti saṃyamaṃ, ācārasampattinti attho. " 1002364,185,688,115,118,1,37,2,{Pañcaparivaṭṭe}ti pañcapurisaparivaṭṭe. 1002365,185,688,119,144,1,102,11,"{Pañcahākārehī}ti‘‘ iṭṭhāniṭṭhe tādī’’ ti( mahāni.38,192) evaṃ ādinā āgatehi, pañcavidhaariyiddhisiddhehi ca pañcahi pakārehi. " 1002366,185,688,145,148,1,24,2,{Tādilakkhaṇe}ti tādibhāve. 1002367,185,689,2,15,1,81,8,162. Na me pañhavissajjane bhāro {atthī}ti satthu sabbattha appaṭihatañāṇacāratādassanaṃ. 1002368,185,689,16,33,1,90,12,"Yadākaṅkhasīti na vadanti, kathaṃ pana vadantīti āha‘‘ sutvā vedissāmā’’ ti padesañāṇe ṭhitattā. " 1002369,185,689,34,39,1,51,5,Buddhā pana sabbaññupavāraṇaṃ pavārentīti sambandho. 1002370,185,689,40,80,1,160,14,"‘‘ Yakkhanarindadevasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānan’’ ti idaṃ‘‘ pucchāvuso yadākaṅkhasī’’ tiādīni( saṃ. ni.1.237,246; su. ni. āḷavakasutte) suttapadāni pucchantānaṃ yesaṃ puggalānaṃ vasena āgatāni, taṃ dassanatthaṃ." 1002371,185,689,81,95,1,85,9,"‘‘ Pucchāvuso yadākaṅkhasī’’ ti idaṃ āḷavakassa yakkhassa okāsakaraṇaṃ, sesāni narindādīnaṃ. " 1002372,185,689,96,100,1,29,3,{Manasicchasī}ti manasā icchasi. 1002373,185,689,101,111,1,71,8,"Pucchavho, yaṃ kiñci {manasicchathā}ti bāvarissa saṃsayaṃ manasā pucchavho. " 1002374,185,689,112,129,1,107,14,"Tumhākaṃ pana sabbesaṃ yaṃ kiñci sabbasaṃsayaṃ manasā, aññathā ca, yathā icchatha, tathā pucchavhoti adhippāyo. " 1002375,185,690,2,5,1,24,2,{Sādhurūpā}ti sādhusabhāvā. 1002376,185,690,6,9,1,21,2,{Dhammo}ti paveṇīdhammo. 1002377,185,690,10,17,1,47,6,"Vuddhan ti sīlādīhi buddhippattaṃ, garunti attho. " 1002378,185,690,18,30,1,90,10,"Esa {bhāro}ti esa saṃsayūpacchedanasaṅkhāto bhāro, āgato bhāro avassaṃ āvahitabboti adhippāyo. " 1002379,185,690,31,38,1,47,7,Ñatvā sayan ti parūpadesena vinā sayameva ñatvā. 1002380,185,691,2,7,1,37,4,{Suciratenā}ti evaṃ nāmakena brāhmaṇena. 1002381,185,691,8,12,1,17,2,{Tagghā}ti ekaṃsena. 1002382,185,691,13,25,1,91,10,"Yathāpi kusalo {tathā}ti yathā sabbadhammakusalo sabbavidū jānāti katheti, tathā ahamakkhissaṃ. " 1002383,185,691,26,59,1,164,29,"Rājā ca kho taṃ yadi kāhati vā na {vā}ti yo taṃ idha pucchituṃ pesesi, so rājānaṃ tayā pucchitaṃ karotu vā mā vā, ahaṃ pana te akkhissaṃ akkhissāmi, ācikkhissāmīti attho. " 1002384,185,692,2,14,1,78,7,163. Sippanaṭṭhena sikkhitabbatāya ca sippameva sippāyatanaṃ jīvikāya kāraṇabhāvato . 1002385,185,692,15,23,1,45,7,"Seyyathidan ti nipāto, tassa te katameti attho. " 1002386,185,692,24,36,1,135,12,Puthu sippāyatanānīti hi sādhāraṇato sippāni uddisitvā upari taṃtaṃsippūpajīvino niddiṭṭhā puggalādhiṭṭhānakathāya papañcaṃ pariharituṃ. 1002387,185,692,37,47,1,105,10,Aññathā yathādhippetāni tāva sippāyatanāni dassetvā puna taṃtaṃsippūpajīvīsu dassiyamānesu papañco siyāti. 1002388,185,692,48,55,1,24,3,Tenāha‘‘ hatthārohā’’ tiādi. 1002389,185,693,2,9,1,45,5,"Hatthiṃ ārohanti, ārohāpayanti cāti hatthārohā. " 1002390,185,693,10,24,1,105,13,"Yehi payogehi puriso hatthino ārohanayoggo hoti, hatthissa taṃ payogaṃ vidhāyataṃ sabbesaṃ petesaṃ gahaṇaṃ. " 1002391,185,693,25,32,1,21,3,Tenāha‘‘ sabbepī’’ tiādi. 1002392,185,693,33,40,1,65,7,Tattha hatthācariyā nāma ye hatthino hatthārohakānañca sikkhapakā. 1002393,185,693,41,44,1,31,3,Hatthivejjā nāma hatthibhisakkā. 1002394,185,693,45,49,1,39,4,Hatthimeṇḍā nāma hatthīnaṃ pādarakkhakā. 1002395,185,693,50,55,1,49,5,Ādi -saddena hatthīnaṃ yavasadāyakādike saṅgaṇhāti. 1002396,185,693,56,62,1,37,5,Assārohā {rathikā}ti etthāpi eseva nayo. 1002397,185,693,63,66,1,21,3,Rathe niyuttā rathikā. 1002398,185,693,67,71,1,37,4,Ratharakkhā nāma rathassa āṇirakkhakā. 1002399,185,693,72,84,1,77,9,"Dhanuṃ gaṇhanti, gaṇhāpenti cāti dhanuggahā, issāsā dhanusippassa sikkhāpakā ca. " 1002400,185,693,85,93,1,29,4,Tenāha‘‘ dhanuācariyā issāsā’’ ti. 1002401,185,693,94,113,1,107,14,Celena celapaṭākāya yuddhe akanti gacchantīti {celakā}ti āha‘‘ ye yuddhe jayadhajaṃ gahetvā purato gacchantī’’ ti. 1002402,185,693,114,123,1,76,9,Yathā tathā ṭhite senike byūhakaraṇavasena tato calayanti uccālentīti calakā. 1002403,185,693,124,136,1,136,12,Sakuṇagghiādayo viya maṃsapiṇḍaṃ parasenāsamūhaṃ sāhasikamahāyodhatāya chetvā chetvā dayanti uppatitvā uppatitvā gacchantīti piṇḍadāyakā. 1002404,185,693,137,147,1,97,10,Dutiyavikappe piṇḍe dayanti janasammadde uppatantā viya gacchantīti piṇḍadāyakāti attho veditabbo. 1002405,185,693,148,155,1,68,6,{Uggatuggatā}ti thāmajavaparakkamādivasena ativiya uggatā uggāti attho. 1002406,185,693,156,164,1,79,7,{Pakkhandantī}ti attano vīrasūrabhāvena asajjamānā parasenaṃ anupavisantīti attho. 1002407,185,693,165,169,1,57,4,Thāmajavabalaparakkamādisampattiyā mahānāgā viya mahānāgā. 1002408,185,693,170,178,1,68,7,{Ekantasūrā}ti ekākisūrā attano sūrabhāveneva ekākino hutvā yujjhanakā. 1002409,185,693,179,182,1,20,2,{Sajālikā}ti savammikā. 1002410,185,693,183,191,1,72,7,"Saraparittāṇacamman ti cammaparisibbitaṃ kheṭakaṃ, cammamayaṃ vā phalakaṃ. " 1002411,185,693,192,195,1,30,2,{Gharadāsayodhā}ti antojātayodhā. 1002412,185,694,2,11,1,60,7,"Āḷāraṃ vuccati mahānasaṃ, tattha niyuttāti āḷārikā, bhattakārā. " 1002413,185,694,12,22,1,78,8,"{Pūvikā}ti pūvasampādakā, ye pūvameva nānappakārato sampādetvā vikkiṇantā jīvanti. " 1002414,185,694,23,29,1,82,6,Kesanakhalikhanādivasena manussānaṃ alaṅkāravidhiṃ kappenti saṃvidahantīti kappakā. 1002415,185,694,30,37,1,78,5,{Nhāpakā}ti cuṇṇavilepanādīhi malaharaṇavaṇṇasampādanavidhinā nhāpentīti nhāpakā. 1002416,185,694,38,51,1,128,12,"Navantādividhinā pavatto gaṇanagantho antarā chiddābhāvena acchiddakoti vuccati, taṃ gaṇanaṃ upanissāya jīvantā acchiddakapāṭhakā. " 1002417,185,694,52,62,1,92,9,Hatthena adhippāyaviññāpanaṃ hatthamuddā hattha -saddo cettha tadekadesesu aṅgulīsu daṭṭhabbo. 1002418,185,694,63,82,1,116,13,"‘‘ Na bhuñjamāno sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipissāmī’’ tiādīsu viya, tasmā aṅgulisaṅkocanādinā gaṇanā hatthamuddāya gaṇanā. " 1002419,185,694,83,85,1,15,1,{Cittakārādīnī}ti. 1002420,185,694,86,92,1,69,6,Ādi -saddena bhamakārakoṭṭakalekhaka vilīvakārādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. 1002421,185,694,93,98,1,39,4,Diṭṭheva {dhamme}ti imasmiṃyeva attabhāve. 1002422,185,694,99,110,1,111,9,"{Sandiṭṭhikamevā}ti asamparāyikatāya sāmaṃ daṭṭhabbaṃ, sayaṃ anubhavitabbaṃ attapaccakkhaṃ diṭṭhadhammikanti attho. " 1002423,185,694,111,114,1,24,3,Sukhitan ti sukhappattaṃ. 1002424,185,694,115,118,1,16,2,{Uparī}ti devaloke. 1002425,185,694,119,123,1,27,4,So hi manussalokato uparimo. 1002426,185,694,124,148,1,136,19,"Kammassa katattā nibbattanato tassa phalaṃ tassa aggisikhā viya hoti, tañca uddhaṃ devaloketi āha‘‘ uddhaṃ aggaṃ assā atthīti uddhaggikā’’ ti. " 1002427,185,694,149,161,1,83,10,"Saggaṃ {arahatī}ti attano phalabhūtaṃ saggaṃ arahati, tattha sā nibbattanārahoti attho. " 1002428,185,694,162,165,1,36,2,{Sukhavipākā}ti iṭṭhavipākavipaccanīkā. 1002429,185,694,166,172,1,34,5,Suṭṭhu {agge}ti ativiya uttame uḷāre. 1002430,185,694,173,188,1,83,10,"Dakkhanti vaḍḍhanti etāyāti dakkhiṇā, pariccāgamayaṃ puññanti āha‘‘ dakkhiṇaṃ dānan’’ ti. " 1002431,185,695,2,7,1,44,4,Maggo sāmaññaṃ samitapāpasamaṇabhāvoti katvā. 1002432,185,695,8,56,1,334,39,"Yasmā ayaṃ rājā pabbajitānaṃ dāsakassakādīnaṃ lokato abhivādanādilābho sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalanti cintetvā‘‘ atthi nu kho koci samaṇo vā brāhmaṇo vā īdisamatthaṃ jānanto’’ ti vīmaṃsanto pūraṇādike pucchitvā tesaṃ kathāya anārādhitacitto bhagavantampi tamatthaṃ pucchi, tasmā vuttaṃ‘‘ upari āgataṃ pana dāsakassakopamaṃ sandhāya pucchatī’’ ti. " 1002433,185,696,2,9,1,85,7,Kaṇhapakkhan ti yathāpucchite atthe labbhamānaṃ diṭṭhigatūpasañhitaṃ saṃkilesapakkhaṃ. 1002434,185,696,10,15,1,57,5,Sukkapakkhan ti tabbidhuraṃ uparisuttāgataṃ vodānapakkhaṃ. 1002435,185,696,16,21,1,72,5,Samaṇakolāhalan ti samaṇakotūhalaṃ taṃtaṃsamaṇavādānaṃ aññamaññavirodhaṃ. 1002436,185,696,22,43,1,138,16,"Samaṇabhaṇḍanan ti teneva virodhena‘‘ evaṃvādīnaṃ tesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ ayaṃ doso, evaṃvādīnaṃ ayaṃ doso’’ ti evaṃ taṃtaṃvādassa paribhāsanaṃ. " 1002437,185,696,44,50,1,55,6,Rañño bhāraṃ karonto attano desanākosallenāti adhippāyo. 1002438,185,697,2,12,1,58,6,164. Paṇḍitapatirūpakānan ti āmaṃ viya pakkānaṃ paṇḍitābhāsānaṃ. 1002439,185,698,2,2,1,24,1,Pūraṇakassapavādavaṇṇanā 1002440,185,699,2,11,1,21,4,165. Ekaṃ idāhan ti ekāhaṃ. 1002441,185,699,12,21,1,59,8,"Idha -saddo cettha nipātamattaṃ, ekāhaṃ samayaṃ ticceva attho. " 1002442,185,699,22,25,1,40,3,Saritabbayuttan ti anussaraṇānucchavikaṃ. 1002443,185,700,2,11,1,45,4,166. Sahatthā {karontassā}ti sahattheneva karontassa. 1002444,185,700,12,17,1,57,4,Nissaggiyathāvarādayopi idha sahatthakaraṇeneva saṅgahitā. 1002445,185,700,18,21,1,36,2,{Hatthādīnī}ti hatthapādakaṇṇanāsādīni. 1002446,185,700,22,33,1,56,7,Pacanaṃ dahanaṃ vibādhananti āha‘‘ daṇḍena uppīḷentassā’’ ti. 1002447,185,700,34,59,1,134,16,"Papañcasūdaniyaṃ‘‘ tajjentassa vā’’ ti attho vutto, idha pana tajjanaṃ paribhāsanaṃ daṇḍeneva saṅgahetvā‘‘ daṇḍena uppīḷentassa’’ icceva vuttaṃ. " 1002448,185,700,60,73,1,83,10,"Sokaṃ sayaṃ {karontassā}ti parassa sokakāraṇaṃ sayaṃ karontassa, sokaṃ vā uppādentassa. " 1002449,185,700,74,78,1,28,3,{Parehī}ti attano vacanakarehi. 1002450,185,700,79,86,1,61,6,Sayampi {phandato}ti parassa vibādhanapayogena sayampi phandato. 1002451,185,700,87,106,1,102,11,‘‘ Atipātāpayato’’ ti padaṃ suddhakattuatthe hetukattuatthe ca vattatīti āha‘‘ hanantassāpi hanāpentassāpī’’ ti. 1002452,185,700,107,110,1,29,2,{Kāraṇavasenā}ti kārāpanavasena. 1002453,185,701,2,11,1,61,9,Gharassa bhitti anto bahi ca sandhitā hutvā ṭhitā gharasandhi. 1002454,185,701,12,17,1,40,5,Kiñcipi asesetvā niravaseso lopo nillopo. 1002455,185,701,18,22,1,32,4,Ekāgāre niyutto vilopo ekāgāriko. 1002456,185,701,23,28,1,40,5,Parito sabbaso panthe hananaṃ paripantho. 1002457,185,701,29,40,1,76,10,"Pāpaṃ na karīyati pubbe asaññato uppādetuṃ asakkuṇeyyattā, tasmā natthi pāpaṃ. " 1002458,185,701,41,60,1,94,15,Yadi evaṃ kathaṃ sattā pāpe paṭipajjantīti āha‘‘ sattā pana pāpaṃ karomāti evaṃ saññino hontī’’ ti. 1002459,185,701,61,84,1,175,21,"Evaṃ kirassa hoti– imesañhi sattānaṃ hiṃsādikiriyā na attānaṃ phusati tassa niccatāya nibbikārattā sarīraṃ pana acetanaṃ kaṭṭhakaliṅgarūpamaṃ, tasmiṃ vikopitepi na kiñci pāpanti. " 1002460,185,701,85,88,1,35,2,{Khuraneminā}ti nisitakhuramayaneminā. 1002461,185,702,2,27,1,144,16,"Gaṅgāya dakkhiṇā disā appatirūpadeso, uttarā disā patirūpadesoti adhippāyena‘‘ dakkhiṇañca’’ tiādi vuttanti āha‘‘ dakkhiṇatīre manussā kakkhaḷā’’ tiādi. " 1002462,185,702,28,32,1,45,4,Mahāyāgan ti mahāvijitayaññasadisaṃ mahāyāgaṃ. 1002463,185,702,33,38,1,39,4,Uposathakammena {vā}ti uposathakammena ca. 1002464,185,702,39,47,1,70,8,Dama -saddo hi indriyasaṃvarassa uposathasīlassa ca vācako idhādhippeto. 1002465,185,702,48,68,1,120,12,"Keci pana‘‘ {uposathakammenā}ti idaṃ indriyadamanassa visesanaṃ, tasmā‘ uposathakammabhūtena indriyadamanenā’’ ti atthaṃ vadanti . " 1002466,185,702,69,73,1,39,2,{Sīlasaṃyamenā}ti kāyikavācasikasaṃvarena . 1002467,185,702,74,83,1,79,7,"{Saccavajjenā}ti saccavācāya, tassā visuṃ vacanaṃ loke garutarapuññasammatabhāvato. " 1002468,185,702,84,93,1,64,8,"Yathā hi pāpadhammesu musāvādo garu, evaṃ puññadhammesu saccavācā. " 1002469,185,702,94,104,1,43,6,Tenāha bhagavā‘‘ ekaṃ dhammaṃ atītassā’’ tiādi. 1002470,185,702,105,120,1,78,9,"{Pavattī}ti yo‘‘ karotī’’ ti vuccati, tassa santāne phaluppattipaccayabhāvena uppatti. " 1002471,185,702,121,131,1,49,5,{Sabbathā}ti‘‘ karoto’’ tiādinā vuttena sabbappakārena. 1002472,185,702,132,142,1,89,9,"Kiriyameva paṭikkhipati, na raññā puṭṭhaṃ sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ byākarotīti adhippāyo. " 1002473,185,702,143,146,1,47,3,Idaṃ avadhāraṇaṃ vipākapaṭikkhepanivattanatthaṃ. 1002474,185,702,147,159,1,73,11,"Yo hi kammaṃ paṭikkhipati, tena atthato vipākopi paṭikkhitto eva nāma hoti. " 1002475,185,702,160,181,1,47,6,Tathā hi vakkhati‘‘ kammaṃ paṭibāhantenāpī’’ tiādi( dī. ni. aṭṭha.1.170-172). 1002476,185,703,2,10,1,73,6,"Paṭirājūhi anabhibhavanīyabhāvena visesato jitanti vijitaṃ, āṇāpavattideso." 1002477,185,703,11,33,1,118,14,‘‘ Mā mayhaṃ vijite vasathā’’ ti apasādanā pabbajitassa viheṭhanā pabbājanāti katvā vuttaṃ‘‘ apasādetabbanti viheṭhetabban’’ ti. 1002478,185,703,34,52,1,134,13,"Uggaṇhanaṃ tena vuttassa atthassa‘‘ evametan’’ ti upadhāraṇaṃ sallakkhaṇaṃ, nikujjanaṃ tassa addhaniyabhāvāpādanavasena cittena sandhāraṇaṃ. " 1002479,185,703,53,63,1,56,6,Tadubhayaṃ paṭikkhipanto āha‘‘ anuggaṇhanto anikujjanto’’ ti. 1002480,185,703,64,72,1,35,4,Tenāha‘‘ sāravasena aggaṇhanto’’ tiādi. 1002481,185,704,2,2,1,25,1,Makkhaligosālavādavaṇṇanā 1002482,185,705,2,9,1,41,2,168. {Ubhayenā}ti hetupaccayapaṭisedhanavacanena. 1002483,185,705,10,15,1,59,5,Saṃkilesapaccayan ti saṃkilissanassa malīnabhāvassa kāraṇaṃ. 1002484,185,705,16,22,1,62,6,Visuddhipaccayan ti saṅkikilesato visuddhiyā vodānassa kāraṇaṃ. 1002485,185,705,23,33,1,76,8,{Attakāro}ti tena tena sattena attanā kātabbakammaṃ attanā nipphādetabbapayogo. 1002486,185,705,34,39,1,46,5,Parakāran ti parassa vāhasā ijjhanakapayojanaṃ. 1002487,185,705,40,47,1,18,3,Tenāha‘‘ yenā’’ tiādi. 1002488,185,705,48,57,1,93,8,"Mahāsattan ti antimabhavikaṃ mahābodhisattaṃ, paccekabodhisattassapi ettheva saṅgaho veditabbo. " 1002489,185,705,58,62,1,45,4,Manussasobhagyatan ti manussesu subhagabhāvaṃ. 1002490,185,705,63,66,1,22,3,Evan ti vuttappakārena. 1002491,185,705,67,94,1,132,14,Kammavādassa kiriyavādassa paṭikkhipanena‘‘ atthi bhikkhave kammaṃ kaṇhaṃ kaṇhavipākan’’ tiādi( a. ni.4.232) nayappavatte jinacakke pahāraṃ deti nāma. 1002492,185,705,95,106,1,110,10,Natthi {purisakāre}ti yathāvuttaattakāraparakārābhāvato eva sattānaṃ paccattapurisakāro nāma koci natthīti attho. 1002493,185,705,107,114,1,18,3,Tenāha‘‘ yenā’’ tiādi. 1002494,185,705,115,124,1,95,9,Natthi balan ti sattānaṃ diṭṭhadhammikasamparāyikanibbānasampattiāvahaṃ balaṃ nāma kiñci natthi. 1002495,185,705,125,133,1,19,3,Tenāha ‘‘ yamhī’’ tiādi. 1002496,185,705,134,140,1,62,5,"Nidassanamattañcetaṃ, saṃkilesikampi cāyaṃ balaṃ paṭikkhipateva. " 1002497,185,705,141,157,1,86,11,"Yadi vīriyādīni purisakāravevacanāni, kasmā visuṃ gahaṇanti āha‘‘ idaṃ no vīriyenā’’ tiādi. " 1002498,185,705,158,165,1,57,7,Saddatthato pana tassā tassā kiriyāya ussannaṭṭhena balaṃ. 1002499,185,705,166,168,1,31,2,Sūravīrabhāvāvahaṭṭhena vīriyaṃ. 1002500,185,705,169,177,1,72,7,"Tadeva daḷhabhāvato, porisadhuraṃ vahantena pavattetabbato ca purisathāmo. " 1002501,185,705,178,186,1,74,7,Paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanappavattiyā {purisaparakkamo}ti vuttoti veditabbaṃ. 1002502,185,706,2,6,1,43,4,Sattayogato rūpādīsu sattavisattatāya sattā. 1002503,185,706,7,11,1,47,4,Pāṇanato assasanapassasanavasena pavattiyā pāṇā. 1002504,185,706,12,25,1,69,9,Te pana so ekindriyādivasena vibhajitvā vadatīti āha‘‘ ekindriyo’’ tiādi. 1002505,185,706,26,47,1,68,10,Aṇḍakosādīsu bhavanato‘‘ bhūtā’’ ti vuccantīti āha‘‘ aṇḍakosa… pe… vadatī’’ ti . 1002506,185,706,48,54,1,44,6,Jīvanato pāṇaṃ dhārentā viya vaḍḍhanato jīvā. 1002507,185,706,55,62,1,22,3,Tenāha‘‘ sāliyavā’’ tiādi. 1002508,185,706,63,68,1,46,5,Natthi etesaṃ saṃkilesavisuddhīsu vasoti avasā. 1002509,185,706,69,77,1,45,7,Natthi nesaṃ balaṃ vīriyaṃ cāti abalā avīriyā. 1002510,185,706,78,85,1,97,6,{Niyatā}ti acchejjasuttāvutābhejjamaṇino viya niyatappavattitāya gatijātibandhāpavaggavasena niyāmo. 1002511,185,706,86,98,1,92,12,Tattha tattha gamanan ti channaṃ abhijātīnaṃ tāsu tāsu gatīsu upagamanaṃ samavāyena samāgamo. 1002512,185,706,99,123,1,193,20,"{Sabhāvoyevā}ti yathā kaṇṭakassa tikhiṇatā, kapitthaphalānaṃ parimaṇḍalatā, migapakkhīnaṃ vicittākāratā, evaṃ sabbassāpi lokassa hetupaccayena vinā tathā tathā pariṇāmo ayaṃ sabhāvo eva akittimoyeva. " 1002513,185,706,124,132,1,21,4,Tenāha‘‘ yena hī’’ tiādi. 1002514,185,706,133,136,1,35,3,Chaḷābhijātiyo parato vitthārīyanti. 1002515,185,706,137,162,1,152,17,‘‘ Sukhañca dukkhañca paṭisaṃvedentī’’ ti vadanto adukkhamasukhabhūmiṃ sabbena sabbaṃ na jānātīti ulliṅganto‘‘ aññā adukkhamasukhabhūmi natthīti dassetī’’ ti āha. 1002516,185,707,2,7,1,92,5,Pamukhayonīnan ti manussatiracchānādīsu khattiyabrāhmaṇādisīhabyagghādivasena padhānayonīnaṃ. 1002517,185,707,8,11,1,27,2,{Saṭṭhisatānī}ti chasahassāni. 1002518,185,707,12,30,1,71,10,‘‘ Pañca ca kammuno satānī’’ ti padassa atthadassanaṃ‘‘ pañcakammasatāni cā’’ ti. 1002519,185,707,31,51,1,95,12,‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā‘‘ kevalaṃ takkamattakena niratthakaṃ diṭṭhiṃ dīpetī’’ ti imamevatthaṃ atidisati. 1002520,185,707,52,85,1,235,27,"Ettha ca‘‘ takkamattakenā’’ ti iminā yasmā takkikā niraṅkusatāya parikappanassa yaṃ kiñci attano parikappitaṃ sārato maññamānā tatheva abhinivissa takkadiṭṭhigāhaṃ gaṇhanti, tasmā na tesaṃ diṭṭhivatthusmiṃ viññūhi vicāraṇā kātabbāti dasseti. " 1002521,185,707,86,89,1,25,2,{Kecī}ti uttaravihāravāsino. 1002522,185,707,90,109,1,105,13,Te hi‘‘ pañca kammānīti cakkhusotaghānajivhākāyā imāni pañcindriyāni‘ pañca kammānī’ ti paññāpentī’’ ti vadanti. 1002523,185,707,110,116,1,57,5,Kammanti {laddhī}ti oḷārikabhāvato paripuṇṇakammanti laddhi. 1002524,185,707,117,124,1,56,6,Manokammaṃ anoḷārikattā upaḍḍhakamman ti laddhīti yojanā. 1002525,185,707,125,144,1,99,10,{Dvaṭṭhipaṭipadā}ti‘‘ dvāsaṭṭhi paṭipadā’’ ti vattabbe sabhāvaniruttiṃ ajānanto‘‘ dvaṭṭhipaṭipadā’’ ti vadati. 1002526,185,707,145,156,1,91,9,"Ekasmiṃ {kappe}ti ekasmiṃ mahākappe, tatthāpi ca vivaṭṭaṭṭhāyīsaññite ekasmiṃ asaṅkhyeyyekappe. " 1002527,185,708,2,5,1,27,3,Urabbhe hanantīti orabbhikā. 1002528,185,708,6,10,1,28,4,Evaṃ sūkarikā dayo veditabbā. 1002529,185,708,11,17,1,37,5,{Luddā}ti aññepi ye keci māgavikanesādā. 1002530,185,708,18,24,1,44,4,Te pāpakammapasutatāya‘‘ kaṇhābhijātīti vadati. 1002531,185,708,25,31,1,31,4,Bhikkhū’’ ti buddhasāsane bhikkhū. 1002532,185,708,32,53,1,105,13,Te kira‘‘ sachandarāgā paribhuñjantī’’ ti adhippāyena‘‘ catūsu paccayesu kaṇṭake pakkhipitvā khādantī’’ ti vadati. 1002533,185,708,54,56,1,10,2,Kasmāti ce? 1002534,185,708,57,83,1,192,21,"Yasmā‘‘ te paṇītapaṇīte paccaye paṭisevantī’’ ti tassa micchāgāho, tasmā ñāyaladdhepi paccaye bhuñjamānā ājīvakasamayassa vilomagāhitāya paccayesu kaṇṭake pakkhipitvā khādanti nāmāti vadatīti apare. " 1002535,185,708,84,91,1,56,6,"Eke pabbajitā, ye savisesaṃ attakilamathānuyogaṃ anuyuttā. " 1002536,185,708,92,106,1,65,10,Tathā hi te kaṇṭake vattantā viya hontīti‘‘ kaṇṭakavuttikā’’ ti vuttā. 1002537,185,708,107,111,1,59,3,Ṭhatvā bhuñjananahānapaṭikkhepādivatasamāyogena paṇḍaratarā . 1002538,185,708,112,120,1,37,4,‘‘ Acelakasāvakā’’ ti ājīvakasāvake vadati. 1002539,185,708,121,127,1,66,6,Te kira ājīvakaladdhiyā visuddhacittatāya nigaṇṭhehipi paṇḍaratarā. 1002540,185,708,128,135,1,64,7,Nandādayo hi tathārūpaṃ ājīvakapaṭipattiṃ ukkaṃsaṃ pāpetvā ṭhitā. 1002541,185,708,136,145,1,86,9,Tasmā nigaṇṭhehi ājīvakasāvakehi ca paṇḍaratarā paramasukkābhijātīti ayaṃ tassa laddhi. 1002542,185,709,2,6,1,40,3,{Purisabhūmiyo}ti padhānapuggalena niddeso. 1002543,185,709,7,11,1,32,4,Itthīnampi tā bhūmiyo icchanteva. 1002544,185,709,12,22,1,40,6,‘‘ Bhikkhu ca pannako’’ tiādi tesaṃ pāḷiyeva. 1002545,185,709,23,33,1,70,8,"Tattha {pannako}ti bhikkhāya vicaraṇako, tesaṃ vā paṭipattiyā paṭipannako. " 1002546,185,709,34,47,1,83,10,"{Jino}ti jiṇṇo jarāvasena hīnadhātuko, attano vā paṭipattiyā paṭipakkhaṃ jinitvā ṭhito. " 1002547,185,709,48,55,1,47,7,So kira tathābhūto dhammampi kassaci na kathesi. 1002548,185,709,56,65,1,22,5,Tenāha‘‘ na kiñci āhā’’ ti. 1002549,185,709,66,73,1,71,7,Oṭṭhavadanādivippakāre katepi khamanavasena na kiñci vadatītipi vadanti. 1002550,185,709,74,110,1,172,17,"Alābhin ti‘‘ so na kumbhimukhā paṭiggaṇhātī’’ tiādinā ( dī. ni.1.394) nayena vuttaalābhahetusamāyogena alābhiṃ, tatoyeva jighacchādubbalaparetatāya sayanaparāyanaṃ‘‘ samaṇaṃ pannabhūmī’’ ti vadati. " 1002551,185,710,2,7,1,58,4,{Ājīvavuttisatānī}ti sattānaṃ ājīvabhūtāni jīvikāvuttisatāni. 1002552,185,710,8,15,1,71,6,"Pasu ggahaṇena eḷakajāti gahitā, migaggahaṇena rurugavayādisabbamigajāti. " 1002553,185,710,16,25,1,82,7,"Bahū {devā}ti cātumahārājikādibrahmakāyikādivasena, tesaṃ antarabhedavasena bahū devā. " 1002554,185,710,26,40,1,68,5,Tattha cātumahārājikānaṃ ekaccabhedo mahāsamayasuttavasena( dī. ni.2.331) dīpetabbo. 1002555,185,710,41,47,1,77,5,Manussāpi {anantā}ti dīpadesakulavaṃsājīvādivibhāgavasena manussāpi anantabhedā. 1002556,185,710,48,51,1,17,3,Pisācā eva pesācā. 1002557,185,710,52,55,1,31,3,Te aparapetādayo mahantamahantā. 1002558,185,710,56,59,1,55,3,Chaddantadahamandākiniyo kuvāḷiyamucalindanāmena vadati. 1002559,185,711,2,5,1,22,2,{Pavuṭā}ti pabbagaṇṭhikā. 1002560,185,711,6,16,1,37,6,"Paṇḍitopi … pe… uddhaṃ na gacchati, kasmā? " 1002561,185,711,17,20,1,39,3,Sattānaṃ saṃsaraṇakālassa niyatabhāvato. 1002562,185,711,21,28,1,82,7,Aparipakkaṃ saṃsaraṇanimittaṃ sīlādinā paripāceti nāma sīghaṃyeva visuddhippattiyā. 1002563,185,711,29,40,1,95,11,Paripakkaṃ kammaṃ phussa phussa patvā patvā kālena paripakkabhāvānāpādanena byantiṃ karoti nāma. 1002564,185,712,2,5,1,25,2,{Suttaguḷe}ti suttavaṭṭiyaṃ. 1002565,185,712,6,24,1,121,13,"‘‘ Nibbeṭhiyamānameva paletī’’ ti upamāya sattānaṃ saṃsāro anukkamena khīyateva, na tassa vaḍḍhatīti dasseti paricchinnarūpattā. " 1002566,185,713,2,2,1,27,1,Ajitakesakambalavādavaṇṇanā 1002567,185,714,2,27,1,123,15,"171. Dinnan ti deyyadhammasīsena dānaṃ vuttanti āha‘‘ dinnassa phalābhāvaṃ vadatī’’ ti, dinnaṃ pana annādivatthuṃ kathaṃ paṭikkhipati. " 1002568,185,714,28,34,1,35,6,Eseva nayo yiṭṭhaṃ hutan ti etthāpi. 1002569,185,714,35,39,1,36,3,{Mahāyāgo}ti sabbasādhāraṇaṃ mahādānaṃ. 1002570,185,714,40,44,1,46,3,{Pāhunakasakkāro}ti pāhunabhāvena kātabbasakkāro. 1002571,185,714,45,50,1,41,4,"Phalan ti ānisaṃsaphalaṃ, nissandaphalañca. " 1002572,185,714,51,54,1,21,2,{Vipāko}ti sadisaphalaṃ. 1002573,185,714,55,69,1,90,13,Paraloke ṭhitassa ayaṃ loko {natthī}ti paraloke ṭhitassa kammunā laddhabbo ayaṃ loko na hoti. 1002574,185,714,70,82,1,90,11,Idhaloke ṭhitassāpi paraloko {natthī}ti idhaloke ṭhitassa kammunā laddhabbo paraloko na hoti. 1002575,185,714,83,95,1,54,7,Tattha kāraṇamāha‘‘ sabbe tattha tattheva ucchijjantī’’ ti. 1002576,185,714,96,110,1,108,13,"Ime sattā yattha yattha bhave, yoniādīsu ca ṭhitā tattha tattheva ucchijjanti nirudayavināsavasena vinassanti. " 1002577,185,714,111,139,1,213,20,"{Phalābhāvavasenā}ti mātāpitūsu sammāpaṭipattimicchāpaṭipattīnaṃ phalassa abhāvavasena‘‘ natthi mātā, natthi pitā’’ ti vadati, na mātāpitūnaṃ, nāpi tesu idāni kayiramānasakkārāsakkārānaṃ abhāvavasena tesaṃ lokapaccakkhattā. " 1002578,185,714,140,172,1,182,23,"Pubbuḷakassa viya imesaṃ sattānaṃ uppādo nāma kevalo, na cavitvā āgamanapubbakoti dassanatthaṃ‘‘ natthi sattā opapātikā’’ ti vuttanti āha‘‘ cavitvā upapajjanakasattā nāma natthīti vadatī’’ ti. " 1002579,185,714,173,188,1,109,13,"Samaṇena nāma yāthāvato jānantena kassaci kiñci akathetvā saññatena bhavitabbaṃ, aññathā āhopurisikā nāma siyā. " 1002580,185,714,189,193,1,28,4,Kiñhi paro parassa karissati? 1002581,185,714,194,218,1,118,18,Tathā ca attano sampādanassa kassaci avassayo eva na siyā tattha tattheva ucchijjanatoti āha‘‘ ye imañca… pe… pavedentī’’ ti. 1002582,185,715,2,6,1,44,4,Catūsu mahābhūtesu niyuttoti cātumahābhūtiko. 1002583,185,715,7,26,1,117,14,"Yathā pana mattikāya nibbattaṃ bhājanaṃ mattikāmayaṃ, evaṃ ayaṃ catūhi mahābhūtehi nibbattoti āha‘‘ catumahābhūtamayo’’ ti. " 1002584,185,715,27,31,1,54,3,{Ajjhattikapathavīdhātū}ti sattasantānagatā pathavīdhātu. 1002585,185,715,32,36,1,44,4,Bāhirapathavīdhātun ti bahiddhā mahāpathaviṃ. 1002586,185,715,37,58,1,233,20,{Upagacchatī}ti bāhirapathavikāyato tadekadesabhūtā pathavī āgantvā ajjhattikabhāvappattiyā sattabhāvena saṇṭhitā idāni ghaṭādigatapathavī viya tameva bāhirapathavikāyaṃ upeti upagacchati sabbaso tena nibbisesataṃ ekībhāvameva gacchati. 1002587,185,715,59,88,1,278,26,"Āpādīsupi eseva {nayo}ti ettha pajjunnena mahāsamuddato gahitaāpo viya vassodakabhāvena punapi mahāsamuddameva, sūriyarasmito gahitaṃ indaggisaṅkhātatejo viya puna sūriyarasmiṃ, mahāvāyukhandhato niggatamahāvāto viya tameva vāyukhandhaṃ upeti upagacchatīti diṭṭhigatikassa adhippāyo. " 1002588,185,715,89,96,1,72,7,Manacchaṭṭhāni indriyāni ākāsaṃ pakkhandanti tesaṃ visayābhāvāti vadanti. 1002589,185,715,97,103,1,45,6,Visayigahaṇena hi visayāpi gahitā eva hontīti. 1002590,185,715,104,107,1,33,2,{Guṇāguṇapadānī}ti guṇadosakoṭṭhāsā. 1002591,185,715,108,115,1,67,6,Sarīrameva padānīti adhippetaṃ sarīrena taṃtaṃkiriyāya pajjitabbato. 1002592,185,715,116,121,1,38,4,"Dabbanti muyhantīti dattū, mūḷhapuggalā. " 1002593,185,715,122,126,1,26,3,Tehi dattūhi bālamanussehi. 1002594,185,715,127,146,1,81,12,"‘‘ Paraloko atthī’’ ti mati yesaṃ, te atthikā, tesaṃ vādoti atthikavādo, taṃ atthikavādaṃ. " 1002595,185,716,2,6,1,36,3,Kammaṃ paṭibāhati akiriyavādibhāvato. 1002596,185,716,7,14,1,66,7,Vipākaṃ paṭibāhati sabbena sabbaṃ āyatiṃ upapattiyā paṭikkhipanato. 1002597,185,716,15,21,1,71,6,Ubhayaṃ paṭibāhati sabbaso hetupaṭibāhaneneva phalassapi paṭikkhittattā. 1002598,185,716,22,27,1,39,5,Ubhayanti hi kammaṃ vipākañcāti ubhayaṃ. 1002599,185,716,28,78,1,165,18,"So hi‘‘ ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti, visujjhanti cā’’ ti( dī. ni.1.168; ma. ni.2.100,227; saṃ. ni.3.212) vadanto kammassa viya vipākassāpi saṃkilesavisuddhīnaṃ paccayattābhāvavacanato tadubhayaṃ paṭibāhati nāma. " 1002600,185,716,79,85,1,48,6,Vipāko paṭibāhito hoti asati kamme vipākābhāvato. 1002601,185,716,86,93,1,68,7,Kammaṃ paṭibāhitaṃ hoti asati vipāke kammassa niratthakabhāvāpattito. 1002602,185,716,94,97,1,18,2,{Atthato}ti sarūpena. 1002603,185,716,98,109,1,122,10,{Ubhayappaṭibāhakā}ti visuṃ visuṃ taṃtaṃdiṭṭhidīpakabhāvena pāḷiyaṃ āgatāpi paccekaṃ tividhadiṭṭhikā eva ubhayapaṭibāhakattā. 1002604,185,716,110,113,1,34,3,Ubhayappaṭibāhakāti hi hetuvacanaṃ. 1002605,185,716,114,122,1,38,4,‘‘ Ahetukavādā cevā’’ tiādi paṭiññāvacanaṃ. 1002606,185,716,123,138,1,141,13,"Yo hi vipākapaṭibāhanena natthikadiṭṭhiko ucchedavādī, so atthato kammapaṭibāhanena akiriyadiṭṭhiko, ubhayapaṭibāhanena ahetukadiṭṭhiko ca hoti. " 1002607,185,716,139,142,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo. 1002608,185,717,2,9,1,58,6,{Sajjhāyantī}ti taṃ diṭṭhidīpakaṃ ganthaṃ uggahetvā paṭhanti. 1002609,185,717,10,15,1,35,4,{Vīmaṃsantī}ti tassa atthaṃ vicārenti. 1002610,185,717,16,23,1,34,3,‘‘ Tesan’’ tiādi vīmaṃsanākāradassanaṃ. 1002611,185,717,24,40,1,117,11,Tasmiṃ {ārammaṇe}ti yathāparikappitakammaphalābhāvādike‘‘ karoto na karīyati pāpan’’ ti ādinayappavattāya laddhiyā ārammaṇe. 1002612,185,717,41,87,1,445,36,Micchāsati {santiṭṭhatī}ti‘‘ karoto na karīyati pāpan’’ tiādivasena anussavūpaladdhe atthe tadākāraparivitakkanehi saviggahe viya sarūpato cittassa paccupaṭṭhite cirakālaparicayena evametanti nijjhānakkhamabhāvūpagamanena nijjhānakkhantiyā tathāgahite punappunaṃ tatheva āsevantassa bahulīkarontassa micchāvitakkena samādiyamānā micchāvāyāmūpatthambhitā ataṃsabhāvaṃ‘‘ taṃsabhāvan’’ ti gaṇhantī micchāsatīti laddhanāmā taṃladdhisahagatā taṇhā santiṭṭhati. 1002613,185,717,88,103,1,131,14,Cittaṃ ekaggaṃ {hotī}ti yathāsakaṃ vitakkādipaccayalābhena tasmiṃ ārammaṇe avaṭṭhitatāya anekaggataṃ pahāya ekaggaṃ appitaṃ viya hoti. 1002614,185,717,104,108,1,35,4,Cittasīsena micchāsamādhi eva vutto. 1002615,185,717,109,120,1,119,10,"Sopi hi paccayavisesehi laddhabhāvanābalo īdise ṭhāne samādhānapatirūpakiccakaroyeva, vāḷavijjhanādīsu viyāti daṭṭhabbaṃ. " 1002616,185,717,121,136,1,129,12,Javanāni {javantī}ti anekakkhattuṃ tenākārena pubbabhāgiyesu javanavāresu pavattesu sabbapacchime javanavāre satta javanāni javanti. 1002617,185,717,137,141,1,31,4,Paṭhame javane satekicchā honti. 1002618,185,717,142,156,1,104,12,"Tathā {dutiyādīsū}ti dhammasabhāvadassanamattametaṃ, na pana tasmiṃ khaṇe tesaṃ tikicchā kenaci sakkā kātuṃ. " 1002619,185,718,2,7,1,34,4,{Tatthā}ti tesu tīsu micchādassanesu. 1002620,185,718,8,24,1,106,14,"Koci ekaṃ dassanaṃ {okkamatī}ti yassa ekasmiṃyeva abhiniveso āsevanā ca pavattā, so ekameva dassanaṃ okkamati. " 1002621,185,718,25,50,1,171,22,"Yassa pana dvīsu tīsupi vā abhiniveso āsevanā ca pavattā, so dve tīṇipi okkamati, etena yā pubbe ubhayapaṭibāhakatāmukhena dīpitā atthasiddhā sabbadiṭṭhikatā, sā pubbabhāgiyā. " 1002622,185,718,51,66,1,158,14,"Yā pana micchattaniyāmokkantibhūtā, sā yathāsakaṃ paccayasamudāgamasiddhito bhinnārammaṇānaṃ viya visesādhigamānaṃ ekajjhaṃ anuppattiyā asaṅkiṇṇā evāti dasseti." 1002623,185,718,67,79,1,87,8,‘‘ Ekasmiṃ okkantepī’’ tiādinā tissannampi diṭṭhīnaṃ samānabalataṃ samānaphalatañca dasseti. 1002624,185,718,80,95,1,97,13,"Tasmā tissopi cetā ekassa uppannā abbokiṇṇā eva, ekāya vipāke dinne itarā anubalappadāyikāyo honti." 1002625,185,718,96,109,1,57,8,"‘‘ Vaṭṭakhāṇu nāmesā’’ ti idaṃ vacanaṃ neyyatthaṃ, na nītatthaṃ. " 1002626,185,718,110,125,1,90,12,"Tathā hi papañcasūdaniyaṃ‘‘ kiṃ panesa ekasmiṃyeva attabhāve niyato hoti, udāhu aññasmiṃ pīti? " 1002627,185,718,126,152,1,88,12,"Ekasmiṃyeva niyato, āsevanavasena pana bhavantarepi taṃ taṃ diṭṭhiṃ roceti yevā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.3.129) vuttaṃ. " 1002628,185,718,153,163,1,68,9,"Akusalañhi nāmetaṃ abalaṃ dubbalaṃ, na kusalaṃ viya sabalaṃ mahābalaṃ. " 1002629,185,718,164,174,1,44,6,Tasmā‘‘ ekasmiṃyeva attabhāve niyato’’ ti vuttaṃ. 1002630,185,718,175,185,1,76,9,"Aññathā sammattaniyāmo viya micchattaniyāmopi accantiko siyā, na ca accantiko. " 1002631,185,718,186,198,1,65,8,Yadi evaṃ vaṭṭakhāṇujotanā kathanti āha‘‘ āsevanavasena panā’’ tiādi. 1002632,185,718,199,215,1,76,11,"Tasmā yathā‘‘ sakiṃ nimuggopi nimuggo eva bālo’’ ti vuttaṃ, evaṃ vaṭṭakhāṇujotanā. " 1002633,185,718,216,251,1,214,30,"Yādise hi paccaye paṭicca ayaṃ taṃ taṃ dassanaṃ okkanto puna kadāci tappaṭipakkhe paccaye paṭicca tato sīsukkhipanamassa na hotīti na vattabbaṃ, tasmā‘‘ yebhuyyena hi evarūpassa bhavato vuṭṭhānaṃ nāma natthī’’ ti vuttaṃ. " 1002634,185,719,2,11,1,68,7,"{Tasmā}ti yasmā evaṃ saṃsārakhāṇubhāvassapi paccayo apaṇṇakajāto, tasmā. " 1002635,185,719,12,19,1,82,6,{Bhūtikāmo}ti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthānaṃ vasena attano guṇehi vaḍḍhikāmo. 1002636,185,720,2,2,1,27,1,Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā 1002637,185,721,2,18,1,58,10,174. {Akatā}ti samena visamena vā kenaci hetunā na katā na vihitā. 1002638,185,721,19,25,1,50,5,Katavidho karaṇavidhi natthi etesanti akatavidhānā . 1002639,185,721,26,33,1,71,7,Padadvayenāpi loke kenaci hetupaccayena nesaṃ anibbattanabhāvaṃ dasseti. 1002640,185,721,34,49,1,101,12,"Iddhiyāpi na {nimmitā}ti kassaci iddhimato cetovasippattassa devassa , issarādino vā iddhiyāpi na nimmitā. " 1002641,185,721,50,53,1,29,3,Animmāpitā kassaci animmāpitā. 1002642,185,721,54,69,1,50,3,{Vuttatthamevā}ti brahmajālavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.30) vuttatthameva. 1002643,185,721,70,84,1,124,11,"{Vañjhā}ti vañjhapasuvañjhatālādayo viya aphalā, kassaci ajanakāti attho, etena pathavikāyādīnaṃ rūpādijanakabhāvaṃ paṭikkhipati. " 1002644,185,721,85,91,1,67,6,Rūpasaddādayo hi pathavikāyādīhi appaṭibaddhavuttikāti tassa laddhi. 1002645,185,721,92,109,1,120,14,"Pabbatakūṭaṃ viya ṭhitāti kūṭaṭṭhā, yathā pabbatakūṭaṃ kenaci anibbattitaṃ, kassaci ca anibbattakaṃ, evamete pīti adhippāyo. " 1002646,185,721,110,135,1,142,18,"Yamidaṃ‘‘ bījato aṅkurādi jāyatī’’ ti vuccati, taṃ vijjamānameva tato nikkhamati, na avijjamānaṃ, aññathā aññatopi aññassa upaladdhi siyāti adhippāyo. " 1002647,185,721,136,140,1,36,3,{Ṭhitattā}ti nibbikārābhāvena ṭhitattā. 1002648,185,721,141,146,1,31,4,Na {calantī}ti vikāraṃ nāpajjanti. 1002649,185,721,147,153,1,60,6,Vikārābhāvato hi tesaṃ sattannaṃ kāyānaṃ esikaṭṭhāyiṭṭhitatā. 1002650,185,721,154,158,1,41,4,Aniñjanañca attano pakatiyā avaṭṭhānameva. 1002651,185,721,159,167,1,26,4,Tenāha‘‘ na vipariṇamantī’’ ti. 1002652,185,721,168,175,1,56,7,Avipariṇāmadhammattā eva hi te aññamaññaṃ na byābādhenti. 1002653,185,721,176,192,1,137,15,"Sati hi vikāraṃ āpādetabbatāya byābādhakatāpi siyā, tathā anuggahetabbatāya anuggāhakatāti tadabhāvaṃ dassetuṃ pāḷiyaṃ nālan tiādi vuttaṃ. " 1002654,185,721,193,197,1,37,4,Pathavī eva kāyekadesattā pathavikāyo. 1002655,185,721,198,225,1,154,20,"Jīvasattamānaṃ kāyānaṃ niccatāya nibbikārabhāvato na hantabbatā, na ghātetabbatā cāti neva koci hantā vā ghātetā vā, tenevāha‘‘ sattannaṃ tveva kāyānan’’ tiādi. " 1002656,185,721,226,242,1,78,11,"Yadi koci hantā natthi, kathaṃ satthappahāroti āha‘‘ yathā muggarāsi ādīsū’’ tiādi. " 1002657,185,721,243,246,1,27,3,Kevalaṃ saññāmattameva hoti. 1002658,185,721,247,254,1,81,7,Hananaghātanādi pana paramatthato nattheva kāyānaṃ avikopanīyabhāvatoti adhippāyo. 1002659,185,722,2,2,1,28,1,Nigaṇṭhanāṭaputtavādavaṇṇanā 1002660,185,723,2,29,1,107,16,"177. Cattāro yāmā bhāgā catuyāmā, catuyāmā eva cātuyāmā, bhāgattho hi idha yāma-saddo yathā‘‘ rattiyā paṭhamo yāmo’’ ti . " 1002661,185,723,30,44,1,93,10,So panettha bhāgo saṃvaralakkhaṇoti āha‘‘ cātuyāmasaṃvutoti catukoṭṭhāsena saṃvarena saṃvuto’’ ti. 1002662,185,723,45,48,1,60,2,{Paṭikkhittasabbasītodako}ti paṭikkhittasabbasītodakaparibhogo. 1002663,185,723,49,56,1,73,6,Sabbena pāpavāraṇena {yutto}ti sabbappakārena saṃvaralakkhaṇena samannāgato. 1002664,185,723,57,63,1,62,5,{Dhutapāpo}ti sabbena nijjaralakkhaṇena pāpavāraṇena vidhutapāpo. 1002665,185,723,64,77,1,122,12,{Phuṭṭho}ti aṭṭhannampi kammānaṃ khepanena mokkhappattiyā kammakkhayalakkhaṇena sabbena pāpavāraṇena phuṭṭho taṃ patvā ṭhito. 1002666,185,723,78,82,1,61,3,{Koṭippattacitto}ti mokkhādhigameneva uttamamariyādappattacitto. 1002667,185,723,83,90,1,66,6,{Yatatto}ti kāyādīsu indriyesu saṃyametabbassa abhāvato saṃyatacitto. 1002668,185,723,91,96,1,53,4,{Suppatiṭṭhitacitto}ti nissesato suṭṭhu patiṭṭhitacitto. 1002669,185,723,97,101,1,39,4,Sāsanānulomaṃ nāma pāpavāraṇena yuttatā. 1002670,185,723,102,109,1,23,3,Tenāha‘‘ dhutapāpo’’ tiādi. 1002671,185,723,110,129,1,87,11,"{Asuddhaladdhitāyā}ti‘‘ atthi jīvo, so ca siyā nicco, siyā anicco’’ ti evamādiasuddhaladdhitāya . " 1002672,185,723,130,135,1,58,4,{Sabbā}ti kammapakativibhāgādivisayā sabbā nijjhānakkhantiyo. 1002673,185,723,136,142,1,37,5,Diṭṭhiye {vā}ti micchādiṭṭhiyo eva jātā. 1002674,185,724,2,2,1,31,1,Sañcayabelaṭṭhaputtavādavaṇṇanā 1002675,185,725,2,5,1,0,0,179-181. 1002676,185,725,6,32,1,150,12,"Amarāvikkhepe vuttanayo {evā}ti brahmajāle amarāvikkhepavādasaṃvaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.61-63) vuttanayo eva vikkhepabyākaraṇabhāvato, tatheva cettha vikkhepavādassa āgatattā. " 1002677,185,726,2,2,1,37,1,Paṭhamasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā 1002678,185,727,2,18,1,74,11,183. Yathā te {rucceyyā}ti idāni mayā pucchiyamāno attho yathā tava citte roceyya. 1002679,185,727,19,23,1,36,4,Gharadāsiyā kucchismiṃ jāto antojāto. 1002680,185,727,24,27,1,23,3,Dhanena kīto dhanakkīto. 1002681,185,727,28,30,1,30,2,Bandhaggāhagahito karamarānīto. 1002682,185,727,31,34,1,17,3,Sāman ti sayameva. 1002683,185,727,35,38,1,22,3,Dāsabyan ti dāsabhāvaṃ. 1002684,185,727,39,61,1,101,14,Koci dāsopi samāno alaso kammaṃ akaronto‘‘ kammakāro’’ ti na vuccatīti āha‘‘ analaso kammakaraṇasīloyevā’’ ti. 1002685,185,727,62,67,1,63,4,{Paṭhamamevā}ti āsannataraṭṭhānūpasaṅkamanato pageva puretarameva. 1002686,185,727,68,73,1,35,4,{Pacchā}ti sāmikassa nipajjāya pacchā. 1002687,185,727,74,81,1,62,6,Sayanato {avuṭṭhite}ti rattiyā vibhāyanavelāya seyyato avuṭṭhite. 1002688,185,727,82,90,1,63,6,Paccūsakālato {paṭṭhāyā}ti atītāya rattiyā paccūsakālato paṭṭhāya. 1002689,185,727,91,100,1,76,9,Yāva sāmino rattiṃ niddokkamanan ti aparāya padosavelāyaṃ yāva niddokkamanaṃ. 1002690,185,727,101,111,1,78,9,"Kiṃ kāran ti kiṃ karaṇīyaṃ, kiṃkārabhāvato pucchitvā kātabbaveyyāvaccanti attho. " 1002691,185,728,2,8,1,67,5,Devo {viyā}ti ādhipaccaparivārādisampattisamannāgato padhānadevo viya. 1002692,185,728,9,16,1,35,7,So vatassāhan ti so vata assaṃ ahaṃ. 1002693,185,728,17,32,1,92,13,"So rājā viya ahampi bhaveyyaṃ, kathaṃ puññāni kareyyaṃ, yadi puññāni uḷārāni kareyyanti yojanā." 1002694,185,728,33,54,1,84,15,"‘‘ So vatassa’ ssan’’ ti pāṭhe so rājā assa ahaṃ assaṃ vata, yadi puññāni kareyyanti yojanā. " 1002695,185,728,55,62,1,21,3,Tenāha‘‘ ayamevattho’’ ti. 1002696,185,728,63,72,1,68,9,Assan ti uttamapurisappayoge ahaṃ -saddo appayuttopi payutto eva hoti. 1002697,185,728,73,94,1,138,19,"Yāvajīvaṃ na sakkhissāmi dātun ti yāvajīvaṃ dānatthāya ussāhaṃ karontopi yaṃ rājā ekaṃ divasaṃ deti , tato satabhāgampi dātuṃ na sakkhissāmi. " 1002698,185,728,95,101,1,55,6,Tasmā pabbajissāmīti pabbajjāyaṃ ussāhaṃ katvāti yojanā. 1002699,185,729,2,24,1,146,16,Kāyena {saṃvuto}ti kāyena saṃvaritabbaṃ kāyadvārena pavattanakaṃ pāpadhammaṃ saṃvaritvā vihareyyāti ayamettha atthoti āha‘‘ kāyena pihito hutvā’’ tiādi. 1002700,185,729,25,56,1,287,26,"Ghāsacchādanena {paramatāyā}ti ghāsacchādanapariyesane sallekhavasena paramatāya, ukkaṭṭhabhāve saṇṭhito ghāsacchādanameva vā paramaṃ parā koṭi etassa, na tato paraṃ kiñci āmisajātaṃ pariyesati paccāsisati cāti ghāsacchādanaparamo, tabbhāvo ghāsacchādanaparamatā, tassā ghāsacchādanaparamatāya. " 1002701,185,729,57,62,1,59,5,Vivekaṭṭhakāyānan ti gaṇasaṅgaṇikato pavivitte ṭhitakāyānaṃ. 1002702,185,729,63,66,1,38,3,Nekkhammābhiratānan ti jhānābhiratānaṃ. 1002703,185,729,67,76,1,89,9,Tāya eva jhānābhiratiyā paramaṃ uttamaṃ vodānaṃ visuddhiṃ pattatāya paramavodānappattānaṃ. 1002704,185,729,77,80,1,60,3,Kilesūpadhiabhisaṅkhārūpadhīnaṃ accantavigamena nirupadhīnaṃ. 1002705,185,729,81,84,1,39,3,Visaṅkhāragatānan ti adhigatanibbānānaṃ. 1002706,185,729,85,98,1,82,12,"Ettha ca paṭhamo viveko itarehi dvīhi vivekehi sahāpi pattabbo vināpi, tathā dutiyo. " 1002707,185,729,99,109,1,62,9,"Tatiyo pana itarehi dvīhi saheva pattabbo, na vināti daṭṭhabbaṃ. " 1002708,185,729,110,122,1,100,11,"Gaṇe janasamāgame sannipatanaṃ gaṇasaṅgaṇikā, taṃ pahāya eko viharati carati puggalavasena asahāyattā. " 1002709,185,729,123,134,1,97,10,"Citte kilesānaṃ sannipatanaṃ cittakilesasaṅgaṇikā, taṃ pahāya eko viharati kilesavasena asahāyattā. " 1002710,185,729,135,160,1,215,18,"Maggassa ekacittakkhaṇikattā, gotrabhuādīnañca ārammaṇamattattā na tesaṃ vasena sātisayā nibbutisukhasamphusanā, phalasamāpattinirodhasamāpattivasena sātisayāti āha‘‘ phalasamāpattiṃ vā nirodhasamāpattiṃ vā pavisitvā’’ ti. " 1002711,185,729,161,164,1,28,3,Phalapariyosāno hi nirodhoti. 1002712,185,730,2,10,1,36,3,184. {Abhiharitvā}ti abhimukhībhāvena netvā. 1002713,185,730,11,21,1,50,6,‘‘ Ahaṃ cīvarādīhi payojanaṃ sādhessāmī’’ ti vacanaseso. 1002714,185,730,22,27,1,51,4,Sappāyan ti sabbagelaññapaharaṇavasena upakārāvahaṃ. 1002715,185,730,28,33,1,53,5,Bhāvinā anatthato paripālanavasena gopanā rakkhāgutti. 1002716,185,730,34,37,1,41,3,Paccuppannassa nisedhavasena āvaraṇagutti. 1002717,185,731,2,2,1,36,1,Dutiyasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā 1002718,185,732,2,9,1,21,3,186. Kasatīti kasiṃ karoti. 1002719,185,732,10,27,1,108,11,"{Gahapatiko}ti ettha ka-saddo appatthoti āha‘‘ ekagehamatte jeṭṭhako’’ ti, tena anekakulajeṭṭhakabhāvaṃ paṭikkhipati. " 1002720,185,732,28,33,1,30,4,Karaṃ {karotī}ti karaṃ sampādeti. 1002721,185,732,34,39,1,41,4,{Vaḍḍhetī}ti uparūpari sampādanena vaḍḍheti. 1002722,185,732,40,59,1,81,8,"Evaṃ appampi pahāya pabbajituṃ dukkaranti ayamattho laṭukikopamasuttena( ma. ni.2.151,152) dīpetabbo. " 1002723,185,732,60,82,1,130,15,"Tenāha‘‘ seyyathāpi, udāyi, puriso daliddo assako anāḷhiyo, tassassa ekaṃ agārakaṃ oluggaviluggaṃ kākātidāyiṃ naparamarūpan’’ ti vitthāro. " 1002724,185,732,83,103,1,111,15,"Yadi appampi bhogaṃ pahāya pabbajituṃ dukkaraṃ, kasmā dāsavāre bhogaggahaṇaṃ na katanti āha‘‘ dāsavāre panā’’ tiādi. " 1002725,185,732,104,120,1,120,14,"Yathā ca dāsassa bhogāpi abhogā parāyattabhāvato, evaṃ ñātayo pīti dāsavāre ñātiparivaṭṭaggahaṇampi na katanti daṭṭhabbaṃ. " 1002726,185,733,2,2,1,29,1,Paṇītatarasāmaññaphalavaṇṇanā 1002727,185,734,2,20,1,171,13,189. {Evarūpāhī}ti yathāvuttadāsakassakūpamāsadisāhi upamāhi sāmaññaphalaṃ dīpetuṃ pahoti bhagavā sakalampi rattindivaṃ tato bhiyyopi anantapaṭibhānatāya vicittanayadesanabhāvato. 1002728,185,734,21,26,1,62,4,{Tathāpī}ti satipi desanāya uttaruttarādhikanānānayavicittabhāve. 1002729,185,735,2,18,1,141,15,"Ekatthametaṃ padaṃ sādhusaddasseva ka-kārena vaḍḍhitvā vuttattā, teneva sādhuka -saddassa atthaṃ vadantena atthuddhāravasena sādhu -saddo udāhaṭo. " 1002730,185,735,19,26,1,49,4,"{Āyācane}ti abhimukhayācane, abhipatthanāyanti attho . " 1002731,185,735,27,31,1,28,2,{Sampaṭicchane}ti paṭiggaṇhane . 1002732,185,735,32,40,1,75,6,"{Sampahaṃsane}ti saṃvijjamānaguṇavasena haṃsane tosane, udaggatākaraṇeti attho. " 1002733,185,735,41,44,1,22,2,{Dhammarucī}ti puññakāmo. 1002734,185,735,45,48,1,19,2,{Paññāṇavā}ti paññavā. 1002735,185,735,49,55,1,39,4,"{Addubbho}ti adūsako, anupaghātakoti attho. " 1002736,185,735,56,60,1,31,3,{Idhāpī}ti imasmiṃ sāmaññaphalepi. 1002737,185,735,61,63,1,15,2,Ayaṃ sādhu-saddo. 1002738,185,735,64,68,1,31,3,{Daḷhīkamme}ti sakkacca kiriyāyaṃ. 1002739,185,735,69,72,1,20,3,Āṇattiyan ti āṇāpane. 1002740,185,735,73,97,1,172,19,"‘‘ Suṇohi sādhukaṃ manasi karohī’’ ti hi vutte sādhuka-saddena savanamanasikārānaṃ sakkaccakiriyā viya tadāṇāpanampi jotitaṃ hoti, āyācanatthatā viya cassa āṇāpanatthatā veditabbā. " 1002741,185,735,98,101,1,25,2,{Sundarepī}ti sundaratthepi. 1002742,185,735,102,117,1,108,11,Idāni yathāvuttena sādhuka-saddassa atthattayena pakāsitaṃ visesaṃ dassetuṃ‘‘ daḷhīkammatthena hī’’ tiādi vuttaṃ. 1002743,185,736,2,22,1,172,14,"Manasi {karohī}ti ettha manasikāro na ārammaṇapaṭipādanalakkhaṇo, atha kho vīthipaṭipādanajavanapaṭipādanamanasikārapubbakaṃ citte ṭhapanalakkhaṇoti dassento‘‘ āvajjā’’ tiādimāha. " 1002744,185,736,23,31,1,97,7,"Sotindriyavikkhepavāraṇaṃ savane niyojanavasena kiriyantarapaṭisedhanabhāvato, sotaṃ odahāti attho. " 1002745,185,736,32,34,1,48,2,Manindriyavikkhepavāraṇaṃ aññacintāpaṭisedhanato. 1002746,185,736,35,44,1,60,5,Byañjanavipallāsaggāhavāraṇaṃ‘‘ sādhukan’’ ti visesetvā vuttattā. 1002747,185,736,45,49,1,50,4,Pacchimassa atthavipallāsaggāhavāraṇepi eseva nayo. 1002748,185,736,50,60,1,88,8,"{Dhāraṇūpaparikkhādīsū}ti ādi -saddena tulanatīraṇādike, diṭṭhiyā suppaṭividhe ca saṅgaṇhāti. " 1002749,185,736,61,69,1,77,6,"{Sabyañjano}ti ettha yathādhippetamatthaṃ byañjayatīti byañjanaṃ, sabhāvanirutti. " 1002750,185,736,70,76,1,53,5,"Saha byañjanenāti sabyañjano, byañjanasampannoti attho. " 1002751,185,736,77,86,1,75,6,"{Sāttho}ti araṇīyato upagantabbato anudhātabbato attho, catupārisuddhisīlādiko . " 1002752,185,736,87,94,1,48,6,"Tena saha atthenāti sāttho, atthasampannoti attho. " 1002753,185,736,95,100,1,39,4,{Dhammagambhīro}tiādīsu dhammo nāma tanti. 1002754,185,736,101,109,1,54,7,Desanā nāma tassā manasā vavatthāpitāya tantiyā desanā. 1002755,185,736,110,114,1,24,4,Attho nāma tantiyā attho. 1002756,185,736,115,122,1,57,6,"Paṭivedho nāma tantiyā, tantiatthassa ca yathābhūtāvabodho. " 1002757,185,736,123,138,1,129,13,"Yasmā cete dhammadesanā atthappaṭivedhā sasādīhi viya mahāsamuddo mandabuddhīhi dukkhogāhā, alabbhaneyyapatiṭṭhā ca, tasmā gambhīrā. " 1002758,185,736,139,155,1,58,10,Tena vuttaṃ‘‘ yasmā ayaṃ dhammo… pe… sādhukaṃ manasi karohī’’ ti. 1002759,185,736,156,177,1,199,18,"Ettha ca paṭivedhassa dukkarabhāvato dhammatthānaṃ, desanāñāṇassa dukkarabhāvato desanāya dukkhogāhatā, paṭivedhassa pana uppādetuṃ asakkuṇeyyatāya, ñāṇuppattiyā ca dukkarabhāvato dukkhogāhatā veditabbā. " 1002760,185,736,178,196,1,96,12,"Desanaṃ nāma uddisanaṃ, tassa niddisanaṃ bhāsanan ti idhādhippetanti āha‘‘ vitthārato bhāsissāmī’’ ti. " 1002761,185,736,197,212,1,72,8,"Paribyattaṃ kathanañhi bhāsanaṃ, tenāha‘‘ desessāmīti… pe… vitthāradīpanan’’ ti. " 1002762,185,737,2,12,1,62,6,Yathāvuttamatthaṃ suttapadena samatthetuṃ‘‘ tenāhā’’ tiādi vuttaṃ. 1002763,185,737,13,22,1,69,8,Sāḷikāyiva {nigghoso}ti sāḷikāya ālāpo viya madhuro kaṇṇasukho pemanīyo. 1002764,185,737,23,26,1,19,3,Paṭibhānan ti saddo. 1002765,185,737,27,33,1,31,4,"{Udīrayī}ti uccārīyati, vuccati vā. " 1002766,185,738,2,34,1,176,22,"Evaṃ vutte {ussāhajāto}ti evaṃ‘‘ suṇohi sādhukaṃ manasi karohi bhāsissāmī’’ ti vutte‘‘ na kira bhagavā saṅkhepeneva desessati, vitthārenapi bhāsissatī’’ ti sañjātussāho haṭṭhatuṭṭho hutvā. " 1002767,185,739,2,26,1,107,12,190.‘‘ Idhā’’ ti iminā vuccamānaṃ adhikaraṇaṃ tathāgatassa uppattiṭṭhānabhūtaṃ adhippetanti āha‘‘ desāpadese nipāto’’ ti. 1002768,185,739,27,40,1,75,8,"‘‘ Svāyan’’ ti sāmaññato idhasaddamattaṃ gaṇhāti, na yathāvisesitabbaṃ idha-saddaṃ. " 1002769,185,739,41,62,1,49,6,Tathā hi vakkhati‘‘ katthaci padapūraṇamattamevā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.190). 1002770,185,739,63,70,1,65,6,Lokaṃ upādāya vuccati loka-saddena samānādhikaraṇabhāvena vuttattā . 1002771,185,739,71,79,1,79,8,Sesapadadvaye pana padantarasannidhānamattena taṃ taṃ upādāya vuttatā daṭṭhabbā. 1002772,185,739,80,97,1,78,11,"Idha tathāgato {loke}ti hi jātikhettaṃ, tatthāpi ayaṃ cakkavāḷo‘‘ loko’’ ti adhippeto. " 1002773,185,739,98,101,1,18,2,{Samaṇo}ti sotāpanno. 1002774,185,739,102,106,1,26,3,Dutiyo {samaṇo}ti sakadāgāmī. 1002775,185,739,107,114,1,38,5,Vuttañhetaṃ‘‘ katamo ca bhikkhave samaṇo? 1002776,185,739,115,135,1,75,9,Idha bhikkhave bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hotī’’ tiādi( a. ni.4.241). 1002777,185,739,136,143,1,33,5,‘‘ Katamo ca bhikkhave dutiyo samaṇo? 1002778,185,739,144,164,1,84,9,Idha bhikkhave bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā’’ tiādi( a. ni.4.241). 1002779,185,739,165,169,1,23,4,Okāsan ti kañci padesaṃ. 1002780,185,739,170,177,1,63,6,Idheva {tiṭṭhamānassā}ti imissā eva indasālaguhāyaṃ tiṭṭhamānassa. 1002781,185,740,2,8,1,75,5,Padapūraṇamattameva okāsāpadisanassāpi asambhavato atthantarassa abodhanato. 1002782,185,740,9,14,1,40,5,Arahanti ādayo saddā vitthāritāti yojanā. 1002783,185,740,15,20,1,55,5,Atthato vitthāraṇaṃ saddamukheneva hotīti saddaggahaṇaṃ. 1002784,185,740,21,22,1,5,1,Yasmā. 1002785,185,740,23,72,1,179,18,"‘‘ Aparehipi aṭṭhahi kāraṇehi bhagavā tathāgato’’ tiādinā udānaṭṭhakathādīsu,( udā. aṭṭha.18; itivu. aṭṭha.38) arahanti ādayo visuddhimaggaṭīkāyaṃ aparehi pakārehi vitthāritā , tasmātesu vuttānayenapi so( visuddhi. ṭī.1.129,130) attho veditabbo. " 1002786,185,740,73,103,1,183,21,"Tathāgatassa sattanikāyantogadhatāya‘‘ idha pana sattaloko adhippeto’’ ti vatvā tatthāyaṃ yasmiṃ sattanikāye yasmiñca okāse uppajjati, taṃ dassetuṃ‘‘ sattaloke uppajjamānopi cā’’ tiādi vuttaṃ." 1002787,185,740,104,119,1,76,10,"‘‘ Tathāgato na devaloke uppajjatī’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ parato āgamissati. " 1002788,185,740,120,124,1,47,3,{Sārappattā}ti kulabhogissariyādivasena sārabhūtā. 1002789,185,740,125,132,1,86,5,{Brāhmaṇagahapatikā}ti brahmāyupokkharasātiādibrāhmaṇā ceva anāthapiṇḍikādigahapatikā ca. 1002790,185,741,2,16,1,111,11,‘ ‘ Sujātāyā’’ tiādinā vuttesu catūsu vikappesu paṭhamo vikappo buddhabhāvāya āsannatarapaṭipattidassanavasena vutto. 1002791,185,741,17,34,1,109,12,"Āsannatarāya hi paṭipattiyā ṭhito‘‘ uppajjatīti’’ vuccati uppādassa ekantikattā, pageva paṭipattiyā matthake ṭhito. " 1002792,185,741,35,46,1,151,10,"Dutiyo buddhabhāvāvahapabbajjato paṭṭhāya āsannapaṭipattidassanavasena, tatiyo buddhakaradhamma pāripūrito paṭṭhāya buddhabhāvāya paṭipattidassanavasena. " 1002793,185,741,47,55,1,84,8,Na hi mahāsattānaṃ uppatibhavūpapattito paṭṭhāya bodhisambhārasambharaṇaṃ nāma atthi. 1002794,185,741,56,59,1,46,3,Catuttho buddhakaradhammasamārambhato paṭṭhāya. 1002795,185,741,60,76,1,101,12,Bodhiyā niyatabhāvappattito pabhuti hi viññūhi‘‘ buddho uppajjatī’’ ti vattuṃ sakkā uppādassa ekantikattā. 1002796,185,741,77,99,1,177,17,"Yathā pana sandanti nadiyoti sandanakiriyāya avicchedamupādāya vattamānappayogo, evaṃ uppādatthāya paṭipajjanakiriyāya avicchedamupādāya catūsu vikappesu‘‘ uppajjati nāmā’’ ti vuttaṃ. " 1002797,185,741,100,110,1,112,10,Sabbapaṭhamaṃ uppannabhāvan ti catūsu vikappesu sabbapaṭhamaṃ vuttaṃ tathāgatassa uppannatāsaṅkhātaṃ atthibhāvaṃ. 1002798,185,741,111,121,1,41,6,Tenāha‘‘ uppanno hotīti ayañhettha attho’’ ti. 1002799,185,742,2,17,1,64,9,"So {bhagavā}ti yo‘‘ tathāgato arahan’’ tiādinā kittitaguṇo, so bhagavā." 1002800,185,742,18,53,1,166,21,"‘‘ Imaṃ lokan’’ ti nayidaṃ mahājanassa sammukhamattaṃ sandhāya vuttaṃ, atha kho anavasesaṃ pariyādāyāti dassetuṃ‘‘ sadevakan’’ tiādi vuttaṃ, tenāha‘‘ idāni vattabbaṃ nidassetī’’ ti. " 1002801,185,742,54,59,1,48,4,{Pajātattā}ti yathāsakaṃ kammakilesehi nibbattattā. 1002802,185,742,60,65,1,76,5,Pañcakāmāvacaradevaggahaṇaṃ pārisesañāyena itaresaṃ padantarehi saṅgahitattā. 1002803,185,742,66,72,1,52,6,Sadevakanti ca avayavena viggaho samudāyo samāsattho. 1002804,185,742,73,75,1,46,2,Chaṭṭhakāmāvacaradevaggahaṇaṃ paccāsattiñāyena. 1002805,185,742,76,83,1,30,6,"Tattha hi so jāto, taṃnivāsī ca. " 1002806,185,742,84,90,1,50,5,Brahmakāyikādibrahmaggahaṇan ti etthāpi eseva nayo. 1002807,185,742,91,105,1,153,10,"Paccatthika … pe… samaṇabrāhmaṇaggahaṇan ti nidassanamattametaṃ apaccatthikānaṃ, asamitābāhitapāpānañca samaṇabrāhmaṇānaṃ sassamaṇabrāhmaṇīvacanena gahitattā. " 1002808,185,742,106,144,1,242,24,"Kāmaṃ‘‘ sadevakan’’ tiādi visesanānaṃ vasena sattavisayo lokasaddoti viññāyati tulyayogavisayattā tesaṃ,‘‘ salomako sapakkhako’’ tiādīsu pana atulyayogepi ayaṃ samāso labbhatīti byabhicāradassanato pajāgahaṇanti āha‘‘ pajāvacanena sattalokaggahaṇan’’ ti. " 1002809,185,743,2,21,1,138,15,Arūpino sattā attano āneñjavihārena viharantā dibbantīti devāti imaṃ nibbacanaṃ labhantīti āha‘‘ sadevakaggahaṇena arūpāvacaraloko gahito’’ ti. 1002810,185,743,22,40,1,52,5,Tenāha‘‘ ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyatan’’ ti( a. ni.3.117). 1002811,185,743,41,49,1,85,8,Samārakaggahaṇena chakāmāvacaradevaloko gahito tassa savisesaṃ mārassa vase vattanato. 1002812,185,743,50,56,1,57,6,Rūpī brahmaloko gahito arūpībrahmalokassa visuṃ gahitattā. 1002813,185,743,57,68,1,104,9,"{Catuparisavasenā}ti khattiyādicatuparisavasena, itarā pana catasso parisā samārakādiggahaṇena gahitā evāti. " 1002814,185,743,69,71,1,39,2,Avasesasabbasattaloko nāgagaruḷādibhedo. 1002815,185,744,2,26,1,140,20,Ettāvatā ca bhāgaso lokaṃ gahetvā yojanaṃ dassetvā idāni tena tena visesena abhāgaso lokaṃ gahetvā yojanaṃ dassetuṃ‘‘ api cetthā’’ tiādi vuttaṃ. 1002816,185,744,27,31,1,51,3,Tattha {ukkaṭṭhaparicchedato}ti ukkaṃsagativijānanena. 1002817,185,744,32,49,1,185,14,"Pañcasu hi gatīsu devagatipariyāpannāva seṭṭhā, tatthāpi arūpino dūrasamussāritakilesadukkhatāya, santapaṇītaāneñjavihārasamaṅgitāya, atidīghāyukatāyāti evamādīhi visesehi ativiya ukkaṭṭhā." 1002818,185,744,50,61,1,67,7,‘‘ Brahmā mahānubhāvo’’ tiādi dasasahassiyaṃ mahābrahmuno vasena vadati. 1002819,185,744,62,71,1,33,4,‘‘ Ukkaṭṭhaparicchedato’’ ti hi vuttaṃ. 1002820,185,744,72,77,1,36,5,Anuttaran ti seṭṭhaṃ nava lokuttaraṃ. 1002821,185,744,78,91,1,87,8,{Bhāvānukkamo}ti bhāvavasena paresaṃ ajjhāsayavasena‘‘ sadevakan’’ tiādīnaṃ padānaṃ anukkamo. 1002822,185,745,2,7,1,59,4,{Tīhākārehī}ti devamārabrahmasahitatāsaṅkhātehi tīhi pakārehi. 1002823,185,745,8,19,1,44,6,Tīsu {padesū}ti‘‘ sadevakan’’ tiādīsu tīsu padesu. 1002824,185,745,20,27,1,52,6,Tena {tenākārenā}ti sadevakattādinā tena tena pakārena. 1002825,185,745,28,33,1,51,5,Tedhātukameva pariyādinnanti porāṇā panāhūti yojanā. 1002826,185,746,2,21,1,104,12,"{Abhiññā}ti ya-kāralopenāyaṃ niddeso, abhijānitvāti ayamettha atthoti āha‘‘ abhiññāya adhikena ñāṇena ñatvā’’ ti. " 1002827,185,746,22,26,1,73,3,{Anumānādipaṭikkhepo}ti anumānaupamānaatthāpattiādipaṭikkhepo ekappamāṇattā. 1002828,185,746,27,33,1,68,6,Sabbattha appaṭihatañāṇacāratāya hi sabbapaccakkhā buddhā bhagavanto. 1002829,185,747,2,34,1,128,13,"Anuttaraṃ vivekasukhan ti phalasamāpattisukhaṃ, tena ṭhitimissāpi[ vīthimissāpi( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanāyaṃ) dhitimissāpi( ka)] kadāci bhagavato dhammadesanā hotīti {hitvāpī}ti pi -saddaggahaṇaṃ. " 1002830,185,747,35,65,1,246,27,"Bhagavā hi dhammaṃ desento yasmiṃ khaṇe parisā sādhukāraṃ vā deti, yathāsutaṃ vā dhammaṃ paccavekkhati, taṃ khaṇaṃ pubbabhāgena paricchinditvā phalasamāpattiṃ samāpajjati, yathāparicchedañca samāpattito vuṭṭhāya ṭhitaṭṭhānato paṭṭhāya dhammaṃ deseti. " 1002831,185,747,66,78,1,83,11,"Ugghaṭitaññussa vasena appaṃ vā vipañcitaññussa, neyyassa vā vasena bahuṃ vā desento. " 1002832,185,747,79,95,1,102,11,"Dhammassa kalyāṇatā niyyānikatāya, niyyānikatā ca sabbaso anavajjabhāvenevāti āha‘‘ anavajjameva katvā’’ ti. " 1002833,185,747,96,114,1,145,14,Desakāyattena āṇādividhinā abhisajjanaṃ pabodhanaṃ desanāti sā pariyattidhammavasena veditabbāti āha‘‘ desanāya tāva catuppadikāyapi gāthāyā’’ tiādi. 1002834,185,747,115,132,1,113,12,"Nidānanigamanānipi satthuno desanāya anuvidhānato tadantogadhāni evāti āha‘‘ nidānamādi, idaṃ evocāti pariyosānan’’ ti. " 1002835,185,748,2,19,1,177,12,Sāsitabbapuggalagatena yathāparādhādisāsitabbabhāvena anusāsanaṃ tadaṅgavinayādivasena vinayanaṃ sāsananti taṃ paṭipattidhammavasena veditabbanti āha‘‘ sīlasamādhivipassanā’’ tiādi. 1002836,185,748,20,32,1,130,11,"Kusalānaṃ dhammānan ti anavajjadhammānaṃ sīlassa, samathavipassanānañca sīladiṭṭhīnaṃ ādibhāvo taṃ mūlakattā uttarimanussadhammānaṃ. " 1002837,185,748,33,43,1,130,9,"Ariyamaggassa antadvayavigamena majjhimapaṭipadābhāvo viya, sammāpaṭipattiyā ārabbhanipphattīnaṃ vemajjhattāpi majjhabhāvoti vuttaṃ." 1002838,185,748,44,56,1,34,6,‘‘ Atthi bhikkhave… pe… majjhaṃ nāmā’’ ti. 1002839,185,748,57,66,1,89,8,"Phalaṃ pariyosānaṃ nāma saupādisesatāvasena, nibbānaṃ pariyosānaṃ nāma anupādisesatāvasena. " 1002840,185,748,67,81,1,88,10,Idāni tesaṃ dvinnampi sāsanassa pariyosānataṃ āgamena dassetuṃ‘‘ etadatthamidan’’ tiādi āha. 1002841,185,748,82,93,1,73,7,Idha desanāya ādimajjhapariyosānaṃ adhippetaṃ‘‘ sabyañjanan’’ tiādi vacanato. 1002842,185,748,94,136,1,205,28,"Tasmiṃ tasmiṃ atthe katāvadhisaddappabandho gāthāvasena, suttavasena ca vavatthito pariyattidhammo, yo idha‘‘ desanā’’ ti vutto, tassa pana attho visesato sīlādi evāti āha‘‘ bhagavā hi dhammaṃ desento… pe… dassetī’’ ti. " 1002843,185,748,137,157,1,163,18,"Tattha sīlaṃ {dassetvā}ti sīla ggahaṇena sasambhāraṃ sīlaṃ gahitaṃ, tathā magga ggahaṇena sasambhāro maggoti tadubhayavasena anavasesato pariyatti atthaṃ pariyādiyati. " 1002844,185,748,158,161,1,22,2,{Tenā}ti sīlādidassanena. 1002845,185,748,162,168,1,56,6,Atthavasena hi idha desanāya ādikalyāṇādibhāvo adhippeto. 1002846,185,748,169,175,1,66,5,{Kathikasaṇṭhitī}ti kathikassa saṇṭhānaṃ kathanavasena samavaṭṭhānaṃ. 1002847,185,749,2,9,1,55,7,Na so sātthaṃ deseti niyyānatthavirahato tassā desanāya. 1002848,185,749,10,25,1,120,12,"Ekabyañjanādiyuttā {vā}ti sithilādibhedesu byañjanesu ekappakāremeva, dvipakāremeva vā byañjanena yuttā vā damiḷabhāsā viya . " 1002849,185,749,26,35,1,90,8,Vivaṭakaraṇatāya oṭṭhe aphusāpetvā uccāretabbato sabbaniroṭṭhabyañjanā vā kirātabhāsā viya. 1002850,185,749,36,67,1,75,6,Sabbasseva[ sabbattheva( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanāyaṃ1)] vissajjanīyayuttatāya sabbavissaṭṭhabyañjanā vā savarabhāsā[ yavanabhāsā( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanāyaṃ)] viya. 1002851,185,749,68,86,1,78,6,Sabbasseva[ sabbattheva( sārattha. ṭī.1. verañjakaṇḍavaṇṇanāyaṃ)] sānusāratāya sabbaniggahitabyañjanā vā pārasikādimilakkhubhāsā viya. 1002852,185,749,87,99,1,86,8,Sabbāpesā byañjanekadesavasena pavattiyā aparipuṇṇabyañjanāti katvā‘‘ abyañjanā’’ ti vuttā. 1002853,185,750,2,12,1,101,10,Ṭhānakaraṇāni sithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ pañcasu vaggesu paṭhamatatiyanti evamādi sithilaṃ. 1002854,185,750,13,22,1,86,9,Tāni asithilāni katvā uccāretabbaṃ akkharaṃ vaggesu dutiyacatutthanti evamādi dhanitaṃ. 1002855,185,750,23,25,1,20,2,Dvimattakālaṃ dīghaṃ. 1002856,185,750,26,30,1,35,4,Ekamattakālaṃ rassaṃ tadeva lahukaṃ. 1002857,185,750,31,36,1,40,4,"Lahukameva saṃyogaparaṃ, dīghañca garukaṃ. " 1002858,185,750,37,41,1,48,4,Ṭhānakaraṇāni niggahetvā uccāretabbaṃ niggahitaṃ. 1002859,185,750,42,47,1,47,5,Parena sambandhaṃ katvā uccāretabbaṃ sambandhaṃ. 1002860,185,750,48,51,1,30,3,Tathā nasambandhaṃ vavatthitaṃ. 1002861,185,750,52,57,1,53,5,Ṭhānakaraṇāni nissaṭṭhāni katvā uccāretabbaṃ vimuttaṃ. 1002862,185,750,58,66,1,90,7,{Dasadhā}ti evaṃ sithilādivasena byañjanabuddhiyā akkharuppādakacittassa sabbākārena pabhedo. 1002863,185,750,67,75,1,84,8,Sabbāni hi akkharāni cittasamuṭṭhānāni yathādhippetatthaṃ byañjanato byañjanāni cāti. 1002864,185,751,2,11,1,56,6,"{Amakkhetvā}ti amilecchetvā, avināsetvā, ahāpetvāti vā attho. " 1002865,185,751,12,39,1,172,21,"Bhagavā yamatthaṃ ñāpetuṃ ekaṃ gāthaṃ, ekaṃ vākyaṃ vā deseti, tamatthaṃ tāya desanāya parimaṇḍalapadabyañjanāya eva desetīti āha‘‘ paripuṇṇabyañjanameva katvā dhammaṃ desetī’’ ti. " 1002866,185,751,40,54,1,81,9,"Idha kevala saddo anavasesavācako, na avomissakādivācakoti āha‘‘ sakalādhivacanan’’ ti. " 1002867,185,751,55,77,1,98,15,"Paripuṇṇan ti sabbaso puṇṇaṃ, taṃ pana kenaci ūnaṃ, adhikaṃ vā na hotīti ‘‘ anūnādhikavacanan’’ ti vuttaṃ. " 1002868,185,751,78,92,1,100,11,"Tattha yadatthaṃ desito, tassa sādhakattā anūnatā veditabbā, tabbidhurassa pana asādhakattā anadhikatā. " 1002869,185,751,93,95,1,26,2,Sakalanti sabbabhāgavantaṃ. 1002870,185,751,96,109,1,74,8,"Paripuṇṇanti sabbaso paripuṇṇameva, tenāha‘‘ ekadesanāpi aparipuṇṇā natthī’’ ti. " 1002871,185,751,110,115,1,46,5,Aparisuddhā desanā hoti taṇhāya saṃkiliṭṭhattā. 1002872,185,751,116,122,1,72,6,Lokāmisaṃ cīvarādayo paccayā tattha agadhitacittatāya lokāmisanirapekkho. 1002873,185,751,123,126,1,31,2,{Hitapharaṇenā}ti hitūpasaṃhārena. 1002874,185,751,127,130,1,39,3,Mettābhāvanāya karaṇabhūtāya muduhadayo. 1002875,185,751,131,142,1,120,8,"{Ullumpanasabhāvasaṇṭhitenā}ti sakalasaṃkilesato, vaṭṭadukkhato ca uddharaṇākārāvaṭṭhitena cittena, kāruṇādhippāyenāti attho." 1002876,185,752,2,15,1,64,9,"‘ ‘ Ito paṭṭhāya dassāmeva, evañca dassāmī’’ ti samādātabbaṭṭhena vataṃ. " 1002877,185,752,16,25,1,83,8,Paṇḍitapaññattatāya seṭṭhaṭṭhena brahmaṃ brahmānaṃ vā cariyanti brahmacariyaṃ dānaṃ. 1002878,185,752,26,28,1,40,2,Macchariyalobhādiniggaṇhanena suciṇṇassa. 1002879,185,752,29,32,1,16,2,{Iddhī}ti deviddhi. 1002880,185,752,33,39,1,24,4,"{Jutī}ti pabhā, ānubhāvo vā. " 1002881,185,752,40,49,1,65,8,{Balavīriyūpapattī}ti evaṃ mahatā balena ca vīriyena ca samannāgamo. 1002882,185,752,50,53,1,21,3,Puññan ti puññaphalaṃ. 1002883,185,752,54,59,1,47,5,Veyyāvaccaṃ brahmacariyaṃ seṭṭhā cariyāti katvā. 1002884,185,752,60,63,1,15,3,Esa nayo sesepi. 1002885,185,753,2,17,1,88,10,{Tasmā}ti yasmā sikkhattayasaṅgahaṃ sakalaṃ sāsanaṃ idha‘‘ brahmacariyan’’ ti adhippetaṃ tasmā. 1002886,185,753,18,46,1,141,18,‘‘ Brahmacariyan’’ ti iminā samānādhikaraṇāni sabbapadāni yojetvā atthaṃ dassento‘‘ so dhammaṃ deseti… pe… pakāsetīti evamettha attho daṭṭhabbo’’ ti āha. 1002887,185,754,2,25,1,160,13,"191. Vuttappakārasampadan ti yathāvuttaṃ ādikalyāṇatādiguṇasampadaṃ, dūrasamussāritamānasseva sāsane sammāpaṭipatti sambhavati, na mānajātikassāti āha‘‘ nihatamānattā’’ ti. " 1002888,185,754,26,29,1,26,2,{Ussannattā}ti bahulabhāvato. 1002889,185,754,30,62,1,217,23,"Bhogārogyādivatthukā madā suppaheyyā honti nimittassa anavatthānato, na tathā kulavijjāmadā, tasmā khattiyabrāhmaṇakulānaṃ pabbajitānampi jātivijjā nissāya mānajappanaṃ duppajahanti āha‘‘ yebhuyyena hi… pe… mānaṃ karontī’’ ti. " 1002890,185,754,63,66,1,27,2,{Vijātitāyā}ti nihīnajātitāya. 1002891,185,754,67,77,1,71,9,Patiṭṭhātuṃ na {sakkontī}ti suvisuddhaṃ katvā sīlaṃ rakkhituṃ na sakkonti. 1002892,185,754,78,90,1,99,11,"Sīlavasena hi sāsane patiṭṭhā, patiṭṭhātun ti vā saccapaṭivedhena lokuttarāya patiṭṭhāya patiṭṭhātuṃ. " 1002893,185,754,91,107,1,101,14,"Sā hi nippariyāyato sāsane patiṭṭhā nāma, yebhuyyena ca upanissayasampannā sujātā eva honti, na dujjātā. " 1002894,185,755,2,11,1,89,8,Parisuddhan ti rāgādīnaṃ accantameva pahānadīpanato nirupakkilesatāya sabbaso parisuddhaṃ. 1002895,185,755,12,17,1,56,4,Saddhaṃ {paṭilabhatī}ti pothujjanikasaddhāvasena saddahati. 1002896,185,755,18,23,1,94,5,Viññūjātikānañhi dhammasampattiggahaṇapubbikā saddhā siddhi dhammappamāṇadhammappasannabhāvato. 1002897,185,755,24,39,1,77,10,"‘‘ Sammāsambuddho vata so bhagavā, yo evaṃ svākkhātadhammo’’ ti saddhaṃ paṭilabhati. " 1002898,185,755,40,43,1,27,2,{Jāyampatikā}ti gharaṇīpatikā. 1002899,185,755,44,56,1,85,8,Kāmaṃ‘‘ jāyampatikā’’ ti vutte gharasāmikagharasāminīvasena dvinnaṃyeva gahaṇaṃ viññāyati. 1002900,185,755,57,78,1,112,15,"Yassa pana purisassa anekā pajāpatiyo, tattha kiṃ vattabbaṃ, ekāyāpi saṃvāso sambādhoti dassanatthaṃ‘‘ dve’’ ti vuttaṃ. " 1002901,185,755,79,95,1,155,14,"Rāgādinā sakiñcanaṭṭhena, khettavatthu ādinā sapalibodhaṭṭhena rāgarajādīnaṃ āgamanapathatāpi uṭṭhānaṭṭhānatā evāti dvepi vaṇṇanā ekatthā, byañjanameva nānaṃ. " 1002902,185,755,96,100,1,52,3,{Alagganaṭṭhenā}ti assajjanaṭṭhena appaṭibaddhabhāvena. 1002903,185,755,101,121,1,179,16,Evaṃ akusalakusalappavattīnaṃ ṭhānabhāvena gharāvāsapabbajjānaṃ sambādhabbhokāsataṃ dassetvā idāni kusalappavattiyā eva aṭṭhānaṭṭhānabhāvena tesaṃ taṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. 1002904,185,756,2,11,1,68,7,{Saṅkhepakathā}ti visuṃ visuṃ paduddhāraṃ akatvā samāsato atthavaṇṇanā. 1002905,185,756,12,16,1,35,4,Ekampi divasan ti ekadivasamattampi. 1002906,185,756,17,24,1,64,6,Akhaṇḍaṃ {katvā}ti dukkaṭamattassapi anāpajjanena akhaṇḍitaṃ katvā. 1002907,185,756,25,31,1,63,6,Kilesamalena amalīnan ti taṇhāsaṃkilesādinā asaṃkiliṭṭhaṃ katvā. 1002908,185,756,32,48,1,112,11,Pariyodātaṭṭhena nimmalabhāvena saṅkhaṃ viya likhitaṃ dhotanti saṅkhalikhitan ti āha‘‘ dhotasaṅkhasappaṭibhāgan’’ ti. 1002909,185,756,49,71,1,85,10,‘‘ Ajjhāvasatā’’ ti padappayogena‘‘ agāran’’ ti bhummatthe upayogavacananti āha‘‘ agāramajjhe’’ ti. 1002910,185,756,72,84,1,62,7,Kasāyena rattāni vatthāni {kāsāyānī}ti āha‘‘ kasāyarasapītatāyā’’ ti. 1002911,185,756,85,91,1,41,5,{Paridahitvā}ti nivāsetvā ceva pārupitvā ca. 1002912,185,756,92,100,1,67,7,"Agāravāso agāraṃ uttarapadalopena, tassa vaḍḍhiāvahaṃ agārassa hitaṃ. " 1002913,185,757,2,9,1,29,2,192. {Bhogakkhandho}ti bhogasamudāyo. 1002914,185,757,10,22,1,78,7,{Ābandhanaṭṭhenā}ti‘‘ putto nattā’’ tiādinā pemavasena saparicchedaṃ bandhanaṭṭhena. 1002915,185,757,23,31,1,28,4,‘‘ Amhākamete’’ ti ñāyantīti ñātī. 1002916,185,757,32,35,1,53,3,Pitāmahapituputtādivasena parivattanaṭṭhena parivaṭṭo. 1002917,185,758,2,30,1,165,16,"193. {Pātimokkhasaṃvarasaṃvuto}ti pātimokkhasaṃvarena pihitakāyavacīdvāro, tathābhūto ca yasmā tena saṃvarena upeto nāma hoti , tasmā vuttaṃ‘‘ pātimokkhasaṃvarena samannāgato’’ ti." 1002918,185,758,31,40,1,82,5,‘‘ Ācāragocarasampanno’’ tiādi tasseva pātimokkhasaṃvarasamannāgamassa paccayadassanaṃ. 1002919,185,758,41,49,1,87,7,{Appamattakesū}ti asañcicca āpannaanukhuddakesu ceva sahasā uppannaakusalacittuppādesu ca. 1002920,185,758,50,53,1,31,2,{Bhayadassāvī}ti bhayadassanasīlo. 1002921,185,758,54,61,1,62,6,Sammā {ādiyitvā}ti sakkaccaṃ yāvajīvaṃ avītikkamavasena ādiyitvā. 1002922,185,758,62,69,1,46,7,Taṃ taṃ sikkhāpadan ti taṃ taṃ sikkhākoṭṭhāsaṃ. 1002923,185,758,70,80,1,49,5,{Etthā}ti etasmiṃ‘‘ pātimokkhasaṃvarasaṃvuto’’ ti pāṭhe. 1002924,185,758,81,84,1,26,2,{Saṅkhepo}ti saṅkhepavaṇṇanā. 1002925,185,758,85,113,1,85,10,"Vitthāro visuddhimagge( visuddhi.1.14) vutto, tasmā so tattha, taṃsaṃvaṇṇanāya( visuddhi. ṭī.1.14) ca vuttanayena veditabbo. " 1002926,185,759,2,11,1,58,4,{Ācāragocaraggahaṇenevā}ti ‘‘ ācāragocarasampanno’’ ti vacaneneva. 1002927,185,759,12,21,1,44,5,Tenāha‘‘ kusale kāyakammavacīkamme gahitepī’’ ti. 1002928,185,759,22,39,1,160,14,"Adhikavacanaṃ aññamatthaṃ bodhetīti katvā tassa ājīvapārisuddhisīlassa uppattidvāradassanatthaṃ… pe… kusalenāti vuttaṃ, sabbaso anesanappahānena anavajjenāti attho. " 1002929,185,759,40,119,1,369,42,"Yasmā‘‘ katame ca thapati kusalā sīlā kusalaṃ kāyakammaṃ kusalaṃ vacīkamman’’ ti( ma. ni.2.265) sīlassa kusalakāyavacībhāvaṃ dassetvā‘‘ ājīvaparisuddhampi kho ahaṃ thapati sīlasmiṃ vadāmī’’ ti( ma. ni.2.265) evaṃ pavattāya muṇḍikasuttadesanāya‘‘ kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena, parisuddhājīvo’’ ti ayaṃ desanā ekasaṅgahā aññadatthu saṃsandati sametīti dassento āha‘‘ muṇḍikasuttavasena vā evaṃ vuttan’’ ti. " 1002930,185,759,120,142,1,87,12,"Sīlasmiṃ {vadāmī}ti‘‘ sīlan’’ ti vadāmi,‘‘ sīlasmiṃ antogadhaṃ pariyāpannan’’ ti vadāmīti vā attho. " 1002931,185,759,143,146,1,33,3,Pariyādānatthan ti pariggahatthaṃ. 1002932,185,760,2,11,1,76,8,Tividhena {sīlenā}ti cūḷasīlaṃ majjhimasīlaṃ mahāsīlanti evaṃ tividhena sīlena. 1002933,185,760,12,17,1,41,4,"Manacchaṭṭhesu indriyesu, na kāyapañcamesu. " 1002934,185,760,18,21,1,64,3,Yathālābhayathābalayathāsāruppappakāravasena tividhena santosena. 1002935,185,761,2,2,1,27,1,Cūḷamajjhimamahāsīlavaṇṇanā 1002936,185,762,2,5,1,0,0,194-211. 1002937,185,762,6,25,1,68,11,‘‘ Sīlasmin’’ ti idaṃ niddhāraṇe bhummanti āha‘‘ ekaṃ sīlaṃ hotīti attho’’ ti. 1002938,185,762,26,31,1,38,4,Ayameva {attho}ti paccattavacanattho eva. 1002939,185,762,32,46,1,33,2,{Brahmajāle}ti brahmajālavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.7). 1002940,185,763,2,9,1,51,2,212. Attānuvādaparānuvādadaṇḍabhayādīni asaṃvaramūlakāni. 1002941,185,763,10,17,1,66,5,"{Sīlassāsaṃvarato}ti sīlassa asaṃvaraṇato, sīlasaṃvarābhāvatoti attho. " 1002942,185,763,18,21,1,21,2,{Bhaveyyā}ti uppajjeyya. 1002943,185,763,22,25,1,46,2,{Yathāvidhānavihitenā}ti yathāvidhānasampāditena. 1002944,185,763,26,46,1,154,13,Avippaṭisārādinimittaṃ uppannacetasikasukhasamuṭṭhānehi paṇītarūpehi phuṭṭhasarīrassa uḷāraṃ kāyikaṃ sukhaṃ bhavatīti āha‘‘ avippaṭisāra… pe… paṭisaṃvedetī’’ ti. 1002945,185,764,2,2,1,26,1,Indriyasaṃvarakathāvaṇṇanā 1002946,185,765,2,22,1,109,12,213. Viseso kammatthāpekkhatāya sāmaññassa na tehi paricattoti āha‘‘ cakkhu-saddo katthaci buddhacakkhumhi vattatī’’ ti. 1002947,185,765,23,33,1,103,9,"Vijjamānameva hi abhidheyye visesatthaṃ visesantaranivattanavasena visesasaddo vibhāveti, na avijjamānaṃ. " 1002948,185,765,34,37,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo. 1002949,185,765,38,47,1,107,7,"Aññehi asādhāraṇaṃ buddhānaṃyeva cakkhudassananti buddhacakkhu, āsayānusayañāṇaṃ, indriyaparopariyattañāṇañca. " 1002950,185,765,48,54,1,62,5,"Samantato sabbaso dassanaṭṭhena samantacakkhu, sabbaññutaññāṇaṃ. " 1002951,185,765,55,60,1,53,4,{Ariyamaggattayapaññā}ti heṭṭhime ariyamaggattaye paññā. 1002952,185,765,61,72,1,38,6,{Idhā}ti‘‘ cakkhunā rūpan’’ ti imasmiṃ pāṭhe. 1002953,185,765,73,84,1,76,9,Ayaṃ cakkhu-saddo pasāda… pe… vattati nissayavohāre nissitassa vattabbato yathā. 1002954,185,765,85,93,1,26,4,‘‘ Mañcā ukkuṭṭhiṃ karontī’’ ti. 1002955,185,765,94,98,1,38,4,Asammissan ti kilesadukkhena avomissaṃ. 1002956,185,765,99,107,1,21,3,Tenāha‘‘ parisuddhan’’ ti . 1002957,185,765,108,126,1,140,13,"Sati hi suvisuddhe indriyasaṃvare, padhānabhūtapāpadhammavigamena adhicittānuyogo hatthagato evaṃ hotīti āha‘‘ adhicittasukhaṃ paṭisaṃvedetī’’ ti. " 1002958,185,766,2,2,1,26,1,Satisampajaññakathāvaṇṇanā 1002959,185,767,2,19,1,100,10,"214. Samantato, pakaṭṭhaṃ vā savisesaṃ jānātīti sampajāno, sampajānassa bhāvo sampajaññaṃ, tathāpavattañāṇaṃ. " 1002960,185,767,20,26,1,67,5,"Tassa vibhajanaṃ sampajaññabhājanīyaṃ, tasmiṃ sampajaññabhājanīyamhi. " 1002961,185,767,27,39,1,62,8,Abhikkamanaṃ abhikkantan ti āha‘‘ abhikkantaṃ vuccati gamanan’’ ti. 1002962,185,767,40,53,1,63,8,Tathā paṭikkamanaṃ paṭikkantan ti āha‘‘ paṭikkantaṃ nivattanan’’ ti. 1002963,185,767,54,58,1,30,4,Nivattanan ti ca nivattimattaṃ. 1002964,185,767,59,63,1,34,4,Nivattitvā pana gamanaṃ gamanameva. 1002965,185,767,64,69,1,41,4,{Abhiharanto}ti gamanavasena kāyaṃ upanento. 1002966,185,767,70,91,1,134,14,"Ṭhānanisajjāsayanesu yo gamanavidhuro kāyassa purato abhihāro, so abhikkamo, pacchato apaharaṇaṃ {paṭikkamo}ti dassento‘‘ ṭhānepī’’ tiādimāha. " 1002967,185,767,92,96,1,28,2,{Āsanassā}ti pīṭhakādiāsanassa. 1002968,185,767,97,100,1,50,2,{Purimaaṅgābhimukho}ti aṭanikādipurimāvayavābhimukho. 1002969,185,767,101,104,1,24,2,{Saṃsaranto}ti saṃsappanto. 1002970,185,767,105,108,1,31,2,{Paccāsaṃsaranto}ti paṭiāsappanto. 1002971,185,767,109,120,1,76,7,‘‘ Eseva nayo’’ ti iminā nipannasseva abhimukhasaṃsappanapaṭiāsappanāni nidasseti. 1002972,185,768,2,20,1,116,12,"Sammā pajānanaṃ sampajānaṃ, tena attanā kātabbakiccassa karaṇasīlo {sampajānakārī}ti āha‘‘ sampajaññena sabbakiccakārī’’ ti. " 1002973,185,768,21,26,1,54,5,Sampajānasaddassa sampajaññapariyāyatā pubbe vuttā eva. 1002974,185,768,27,34,1,60,6,Sampajaññaṃ {karotevā}ti abhikkantādīsu asammohaṃ uppādeti eva. 1002975,185,768,35,41,1,50,6,Sampajaññassa vā kāro etassa atthīti sampajānakārī. 1002976,185,768,42,50,1,71,7,"Dhammato vaḍḍhisaṅkhātena saha atthena vattatīti sātthakaṃ, abhikkantādi. " 1002977,185,768,51,54,1,44,3,Sātthakassa sampajānanaṃ sātthakasampajaññaṃ. 1002978,185,768,55,60,1,57,5,Sappāyassa attano hitassa sampajānanaṃ sappāyasampajaññaṃ. 1002979,185,768,61,72,1,122,10,"Abhikkamādīsu bhikkhācāragocare, aññatthāpi ca pavattesu avijahite kammaṭṭhānasaṅkhāte gocare sampajaññaṃ gocarasampajaññaṃ. " 1002980,185,768,73,77,1,61,4,Abhikkamādīsu asammuyhanameva sampajaññaṃ asammohasampajaññaṃ. 1002981,185,768,78,85,1,51,5,"{Pariggahetvā}ti tūletvā tīretvā paṭisaṅkhāyāti, attho. " 1002982,185,768,86,90,1,61,4,Saṅghadassaneneva uposathapavāraṇādiatthaṃ gamanaṃ saṅgahitaṃ. 1002983,185,768,91,99,1,68,6,{Asubhadassanādī}ti ādi -saddena kasiṇaparikammādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo . 1002984,185,768,100,115,1,79,11,Saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ‘‘ cetiyaṃ vā bodhiṃ vā disvāpi hī’’ tiādi vuttaṃ. 1002985,185,768,116,121,1,40,4,Arahattaṃ {pāpuṇātī}ti ukkaṭṭhaniddeso eso. 1002986,185,768,122,126,1,50,4,Samathavipassanuppādanampi hi bhikkhuno vaḍḍhiyeva. 1002987,185,768,127,130,1,23,2,{Kecī}ti abhayagirivāsino. 1002988,185,769,2,7,1,55,4,Tasmiṃ {panā}ti sātthakasampajaññavasena pariggahitaatthe. 1002989,185,769,8,36,1,148,18,"‘‘ Atthoti dhammato vaḍḍhī’’ ti yaṃ sātthakanti adhippetaṃ, taṃ sappāyaṃ evāti siyā kassaci āsaṅkāti tannivattanatthaṃ‘‘ cetiyadassanaṃ tāvā’’ tiādi āraddhaṃ. " 1002990,185,769,37,49,1,98,10,"Cittakammarūpakāni {viyā}ti cittakammakatā paṭimāyo viya, yantapayogena vā vicittakammā paṭimāyo viya. " 1002991,185,769,50,56,1,71,6,Asamapekkhanaṃ gehassita aññāṇupekkhāvasena ārammaṇassa ayoniso gahaṇaṃ. 1002992,185,769,57,60,1,19,3,Yaṃ sandhāya vuttaṃ. 1002993,185,769,61,83,1,76,9,‘‘ Cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassā’’ tiādi( ma. ni.3.308). 1002994,185,769,84,86,1,33,2,Hatthiādisammaddena jīvitantarāyo. 1002995,185,769,87,89,1,44,2,Visabhāgarūpadassanādinā brahmacariyantarāyo. 1002996,185,770,2,26,1,146,18,"Pabbajitadivasato paṭṭhāya bhikkhūnaṃ anuvattanakathā āciṇṇā, ananuvattanakathā pana tassā dutiyā nāma hotīti āha‘‘ dve kathā nāma na kathitapubbā’’ ti. " 1002997,185,770,27,49,1,108,13,"Evan ti‘‘ sace panā’’ tiādikaṃ sabbampi vuttākāraṃ paccāmasati, na‘‘ purisassa mātugāmāsubhan’’ tiādikaṃ vuccamānaṃ. " 1002998,185,771,2,21,1,112,11,Yogakammassa pavattiṭṭhānatāya bhāvanāya ārammaṇaṃ‘‘ kammaṭṭhānan’’ ti vuccatīti āha‘‘ kammaṭṭhānasaṅkhātaṃ gocaran’’ ti. 1002999,185,771,22,33,1,90,8,"{Uggahetvā}ti yathā uggahanimittaṃ uppajjati, evaṃ uggahakosallassa sampādanavasena uggahetvā . " 1003000,185,772,2,11,1,74,7,"{Haratī}ti kammaṭṭhānaṃ pavatteti, yāva piṇḍapātapaṭikkamā anuyuñjatīti attho. " 1003001,185,772,12,21,1,81,8,Na {paccāharatī}ti āhārūpayogato yāva divāṭhānupasaṅkamanā kammaṭṭhānaṃ na paṭineti. 1003002,185,772,22,25,1,52,3,Sarīraparikamman ti mukhadhovanādisarīrapaṭijagganaṃ. 1003003,185,772,26,36,1,60,9,Dve tayo {pallaṅke}ti dve tayo nisajjāvāre dve tīṇi uṇhāsanāni. 1003004,185,772,37,45,1,26,4,Tenāha‘‘ usumaṃ gāhāpento’’ ti. 1003005,185,772,46,79,1,170,15,"{Kammaṭṭhānasīsenevā}ti kammaṭṭhānamukheneva kammaṭṭhānaṃ avijahanto eva, tena‘‘ pattopi acetano’’ tiādinā( dī. ni. aṭṭha.1.214) vakkhamānaṃ kammaṭṭhānaṃ, yathāparihariyamānaṃ vā avijahitvāti dasseti. " 1003006,185,772,80,83,1,23,2,{Tathevā}ti tikkhattumeva. 1003007,185,772,84,98,1,103,10,Paribhogacetiyato sārīrikacetiyaṃ garutaranti katvā‘‘ cetiyaṃ vanditvā’’ ti pubbakālakiriyāya vasena vuttaṃ. 1003008,185,772,99,112,1,72,9,Tathā hi aṭṭhakathāyaṃ‘‘ cetiyaṃ bādhayamānā bodhisākhā haritabbā’’ ti vuttā. 1003009,185,772,113,128,1,117,11,Buddhaguṇānussaraṇavaseneva bodhiyaṃ paṇipātakaraṇanti āha‘‘ buddhassa bhagavato sammukhā viya nipaccakāraṃ dassetvā’’ ti. 1003010,185,772,129,133,1,34,3,{Gāmasamīpe}ti gāmassa upacāraṭṭhāne. 1003011,185,772,134,148,1,91,10,Janasaṅgahatthan ti‘‘ mayi akathente etesaṃ ko kathessatī’’ ti dhammānuggahena janasaṅgahatthaṃ. 1003012,185,772,149,172,1,133,16,"{Tasmā}ti yasmā‘‘ dhammakathā nāma kathetabbā evā’’ ti aṭṭhakathācariyā vadanti, yasmā ca dhammakathā kammaṭṭhānavinimuttā nāma natthi, tasmā. " 1003013,185,772,173,183,1,106,8,{Kammaṭṭhānasīsenevā}ti attanā parihariyamānaṃ kammaṭṭhānaṃ avijahanto tadanuguṇaṃyeva dhammakathaṃ kathetvā. 1003014,185,772,184,196,1,72,7,Anumodanaṃ {vatvā}ti etthāpi‘‘ kammaṭṭhānasīsenevā’’ ti ānetvā sambandhitabbaṃ. 1003015,185,773,2,18,1,111,10,"{Sampattaparicchedenevā}ti ‘‘ paricito aparicito’’ tiādi vibhāgaṃ akatvā sampattakoṭiyā eva, samāgamamattenevāti attho. " 1003016,185,773,19,22,1,24,2,{Bhaye}ti paracakkādibhaye. 1003017,185,774,2,12,1,33,5,‘ ‘ Kammajatejo’’ ti gahaṇiṃ sandhāyāha. 1003018,185,774,13,19,1,77,6,Kammaṭṭhānaṃ vīthiṃ nārohati khudāparissamena kilantakāyattā samādhānābhāvato. 1003019,185,774,20,24,1,37,3,{Avasesaṭṭhāne}ti yāguyā aggahitaṭṭhāne. 1003020,185,774,25,37,1,137,10,"Poṅkhānupoṅkhan ti kammaṭṭhānupaṭṭhānassa avicchedadassanametaṃ, yathā poṅkhānupoṅkhaṃ pavattāya sarapaṭipātiyā anavicchedo, evametassapīti. " 1003021,185,775,2,4,1,28,2,Nikkhittadhuro bhāvanānuyoge. 1003022,185,775,5,9,1,49,4,Vattapaṭipattiyā apūraṇena sabbavattāni bhinditvā. 1003023,185,775,10,59,1,245,24,"‘‘ Kāmesu avītarāgo hoti, kāye avītarāgo, rūpe avītarāgo, yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ caratī’’ ti( dī. ni.3.320; ma. ni.1.186) evaṃ vutta pañcavidhacetokhilavinibandhacitto. " 1003024,185,775,60,63,1,20,2,{Caritvā}ti pavattitvā. 1003025,185,776,2,17,1,150,12,"{Gatapaccāgatikavattavasenā}ti bhāvanāsahitaṃyeva bhikkhāya gatapaccāgataṃ gamanapaccāgamanaṃ etassa atthīti gatapaccāgatikaṃ, tadeva vattaṃ, tassa vasena. " 1003026,185,776,18,26,1,64,6,"{Attakāmā}ti attano hitasukhaṃ icchantā, dhammacchandavantoti attho. " 1003027,185,776,27,32,1,40,5,Dhammo hi hitaṃ tannimittakañca sukhanti. 1003028,185,776,33,48,1,105,13,"Atha vā viññūnaṃ nibbisesattā, attabhāvapariyāpannattā ca attā nāma dhammo, taṃ kāmenti icchantīti attakāmā. " 1003029,185,777,2,6,1,28,4,Usabhaṃ nāma vīsati yaṭṭhiyo. 1003030,185,777,7,18,1,76,9,"Tāya {saññāyā}ti tāya pāsāṇasaññāya, ettakaṃ ṭhānaṃ āgatāti jānantāti adhippāyo. " 1003031,185,777,19,37,1,74,12,"Soyeva {nayo}ti‘‘ ayaṃ bhikkhū’’ tiādiko yo ṭhāne vutto, so eva nisajjāyapi nayo. " 1003032,185,777,38,43,1,79,5,Pacchato āgacchantānaṃ chinnabhattabhāvabhayenapi yonisomanasikāraṃ paribrūheti. 1003033,185,777,44,50,1,49,4,{Maddantā}ti dhaññakaraṇaṭṭhāne sālisīsāni maddantā. 1003034,185,778,2,13,1,113,10,Mahāpadhānaṃ {pūjessāmī}ti amhākaṃ atthāya lokanāthena chavassāni kataṃ dukkaracariyamevāhaṃ yathāsatti pūjessāmīti. 1003035,185,778,14,20,1,42,5,"Paṭipattipūjā hi satthupūjā, na āmisapūjāti." 1003036,185,778,21,36,1,118,9,"‘‘ Ṭhānacaṅkamamevā’’ ti adhiṭṭhātabbairiyāpathavasena vuttaṃ, na bhojanādikālesu avassaṃ kattabbanisajjāya paṭikkhepavasena. " 1003037,185,779,2,19,1,103,13,Vīthiṃ otaritvā ito cito ca anoloketvā paṭhamameva vīthiyo sallakkhetabbāti āha‘‘ vīthiyo sallakkhetvā’’ ti. 1003038,185,779,20,42,1,84,12,"Yaṃ sandhāya vuccati ‘‘ pāsādikena abhikkantenā’’ ti, taṃ dassetuṃ‘‘ tattha cā’’ tiādi vuttaṃ." 1003039,185,779,43,57,1,79,9,"‘‘ Āhāre paṭikkūlasaññaṃ upaṭṭhapetvā’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ parato āgamissati. " 1003040,185,779,58,95,1,106,12,Aṭṭhaṅgasamannāgatan ti‘‘ yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā’’ tiādinā( ma. ni.1.23; a. ni.6.58; mahāni.206) vuttehi aṭṭhahi aṅgehi samannāgataṃ katvā. 1003041,185,779,96,104,1,37,4,‘‘ Neva davāyā’’ tiādi paṭikkhepadassanaṃ. 1003042,185,780,2,9,1,67,6,"Paccekabodhiṃ sacchikaroti, yadi upanissayasampanno hotīti sambandho. " 1003043,185,780,10,14,1,27,4,Evaṃ sabbattha ito paresupi. 1003044,185,780,15,24,1,107,8,"Tattha paccekabodhiyā upanissayasampadā kappānaṃ dve asaṅkhyeyyāni, satasahassañca tajjāpuññañāṇasambharaṇaṃ. " 1003045,185,780,25,43,1,116,7,"Sāvakabodhiyā aggasāvakānaṃ asaṅkhyeyyaṃ, kappasatasahassañca, mahāsāvakānaṃ( theragā. aṭṭha.2.1288) satasahassameva tajjāpuññañāṇasambharaṇaṃ. " 1003046,185,780,44,51,1,84,7,Itaresaṃ atītāsu jātīsu vivaṭṭasannissayavasena nibbattitaṃ nibbedhabhāgiyaṃ kusalaṃ. 1003047,185,780,52,63,1,107,9,"Bāhiyo {dārucīriyo}ti bāhiyavisaye sañjātasaṃvaḍḍhatāya bāhiyo, dārucīrapariharaṇena dārucīriyoti ca samaññāto. " 1003048,185,780,64,96,1,157,21,"So hi āyasmā‘‘ tasmātiha te, bāhiya, evaṃ sikkhitabbaṃ‘ diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati, sute, mute, viññāte viññātamattaṃ bhavissatī’ ti, evañhi te bāhiya sikkhitabbaṃ. " 1003049,185,780,97,120,1,117,17,"Yato kho te bāhiya diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati, sute, mute, viññāte viññātamattaṃ bhavissati, tato tvaṃ, bāhiya, na tena. " 1003050,185,780,121,136,1,51,10,"Yato tvaṃ, bāhiya, na tena, tato tvaṃ, bāhiya, na tattha. " 1003051,185,780,137,155,1,79,13,"Yato tvaṃ, bāhiya, na tattha, tato tvaṃ, bāhiya, nevidha na huraṃ na ubhayamantarena. " 1003052,185,780,156,170,1,60,7,Esevanto dukkhassā’’ ti( udā.10) ettakāya desanāya arahattaṃ sacchākāsi. 1003053,185,780,171,177,1,82,6,Evaṃ sāriputtattherādīnaṃ mahāpaññatādidīpanāni suttapadāni vitthārato veditabbāni. 1003054,185,781,2,10,1,64,8,Tan ti asammuyhanaṃ evan ti idāni vuccamānamākāreneva veditabbaṃ. 1003055,185,781,11,35,1,137,15,"‘‘ Attā abhikkamatī’’ ti iminā andhaputhujjanassa diṭṭhigāhavasena abhikkame sammuyhanaṃ dasseti,‘‘ ahaṃ abhikkamāmī’’ ti pana iminā mānagāhavasena. " 1003056,185,781,36,46,1,85,10,Tadubhayaṃ pana taṇhāya vinā na hotīti taṇhagāhavasenapi sammuyhanaṃ dassitameva hoti. 1003057,185,781,47,69,1,108,13,"‘‘ Tathā asammuyhanto’’ ti vatvā taṃ asammuyhanaṃ yena ghanavinibbhogena hoti, taṃ dassento‘‘ abhikkamāmī’’ tiādimāha. " 1003058,185,781,70,79,1,63,7,Tattha yasmā vāyodhātuyā anugatā tejodhātu uddharaṇassa paccayo. 1003059,185,781,80,83,1,30,3,Uddharaṇagatikā hi tejodhātūti. 1003060,185,781,84,107,1,160,16,"Uddharaṇe vāyodhātuyā tassā anugatabhāvo, tasmā imāsaṃ dvinnamettha sāmatthiyato adhimattatā, itarāsañca omattatāti dassento‘‘ ekekapāduddharaṇe… pe… {balavatiyo}ti āha. " 1003061,185,781,108,115,1,71,7,Yasmā pana tejodhātuyā anugatā vāyodhātu atiharaṇavītiharaṇānaṃ paccayo. 1003062,185,781,116,122,1,70,6,Tiriyagatikāya hi vāyodhātuyā atiharaṇavītiharaṇesu sātisayo byāpāroti. 1003063,185,781,123,145,1,147,15,"Tejodhātuyā tassā anugatabhāvo, tasmā imāsaṃ dvinnamettha sāmatthiyato adhimattatā, itarāsañca omattatāti dassento ‘‘ tathā atiharaṇavītiharaṇesū’’ ti āha. " 1003064,185,781,146,153,1,94,6,"Satipi anugamakaanugantabbatāvisese tejodhātuvāyodhātubhāvamattaṃ sandhāya tathā -saddaggahaṇaṃ,. " 1003065,185,781,154,159,1,52,5,Tattha akkantaṭṭhānato pādassa ukkhipanaṃ uddharaṇaṃ. 1003066,185,781,160,173,1,143,11,"Ṭhitaṭṭhānaṃ atikkamitvā purato haraṇaṃ atiharaṇaṃ, khāṇuādipariharaṇatthaṃ, patiṭṭhitapādaghaṭṭanapariharaṇatthaṃ vā passena haraṇaṃ vītiharaṇaṃ. " 1003067,185,781,174,190,1,100,14,"Yāva patiṭṭhitapādo, tāva āharaṇaṃ atiharaṇaṃ, tato paraṃ haraṇaṃ vītiharaṇan ti ayaṃ vā etesaṃ viseso. " 1003068,185,782,2,8,1,59,6,Yasmā pathavīdhātuyā anugatā āpodhātu vossajjanassa paccayo. 1003069,185,782,9,12,1,29,3,Garutarasabhāvā hi āpodhātūti. 1003070,185,782,13,38,1,157,17,"Vossajjane pathavīdhātuyā tassā anugatabhāvo, tasmā tāsaṃ dvinnamettha sāmatthiyato adhimattatā, itarāsañca omattatāti dassento āha‘‘ vossajjane… pe… balavatiyo’’ ti. " 1003071,185,782,39,75,1,323,29,"Yasmā pana āpodhātuyā anugatā pathavīdhātu sannikkhepanassa paccayo, patiṭṭhābhāve viya patiṭṭhāpanepi tassā sātisayakiccattā āpodhātuyā tassā anugatabhāvo, tathā ghaṭṭanakiriyāya pathavīdhātuyā vasena sannirujjhanassa sijjhanato tatthāpi pathavīdhātuyā āpodhātuanugatabhāvo, tasmā vuttaṃ‘‘ tathā sannikkhepanasannirujjhanesū’’ ti. " 1003072,185,783,2,12,1,67,8,"{Tatthā}ti tasmiṃ abhikkamane, tesu vā vuttesu uddaraṇādīsu koṭṭhāsesu. " 1003073,185,783,13,16,1,27,2,{Uddharaṇe}ti uddharaṇakkhaṇe. 1003074,185,783,17,26,1,82,7,"{Rūpārūpadhammā}ti uddharaṇākārena pavattā rūpadhammā, taṃsamuṭṭhāpakā arūpadhammā ca. " 1003075,185,783,27,32,1,44,4,Atiharaṇaṃ na pāpuṇanti khaṇamattāvaṭṭhānato. 1003076,185,783,33,42,1,55,7,"Tattha {tatthevā}ti yattha yattha uppannā, tattha tattheva. " 1003077,185,783,43,48,1,41,5,Na hi dhammānaṃ desantarasaṅkamanaṃ atthi. 1003078,185,783,49,61,1,89,8,‘‘ Pabbaṃ pabba’’ tiādi uddharaṇādikoṭṭhāse sandhāya sabhāgasantativasena vuttanti veditabbaṃ. 1003079,185,783,62,80,1,163,15,"Atiittaro hi rūpadhammānampi pavattikkhaṇo, gamanassādīnaṃ, devaputtānaṃ heṭṭhupariyena paṭimukhaṃ dhāvantānaṃ sirasi pāde ca bandhakhuradhārā samāgamatopi sīghataro. " 1003080,185,783,81,99,1,132,13,"Yathā tilānaṃ bhajjiyamānānaṃ paṭapaṭāyanena bhedo lakkhīyati, evaṃ saṅkhatadhammānaṃ uppādenāti dassanatthaṃ‘‘ paṭapaṭāyantā’’ ti vuttaṃ. " 1003081,185,783,100,104,1,31,4,Uppannā hi ekantato bhijjantīti. 1003082,185,783,105,127,1,152,17,"‘‘ Saddhiṃ rūpenā’’ ti idaṃ tassa tassa cittassa nirodhena saddhiṃ nirujjhanakarūpadhammānaṃ vasena vuttaṃ, yaṃ tato sattarasamacittassa uppādakkhaṇe uppannaṃ. " 1003083,185,783,128,175,1,224,25,"Aññathā yadi rūpārūpadhammā samānakkhaṇā siyuṃ,‘‘ rūpaṃ garupariṇāmaṃ dandhanirodhan’’ tiādivacanehi virodho siyā, tathā‘‘ nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ, yathayidaṃ cittan’’ ti( a. ni.1.48) evaṃ ādipāḷiyā. " 1003084,185,783,176,188,1,150,12,Cittacetasikā hi sārammaṇasabhāvā yathābalaṃ attano ārammaṇapaccayabhūtamatthaṃ vibhāvento eva uppajjantīti tesaṃ taṃsabhāvanipphattianantaraṃ nirodho. 1003085,185,783,189,216,1,301,23,"Rūpadhammā pana anārammaṇā pakāsetabbā, evaṃ tesaṃ pakāsetabbabhāvanipphatti soḷasahi cittehi hotīti taṅkhaṇāyukatā tesaṃ icchitā, lahuviññāṇavisayasaṅgatimattappaccayatāya tiṇṇaṃ khandhānaṃ, visayasaṅgatimattatāya ca viññāṇassa lahuparivattitā, dandhamahābhūtappaccayatāya rūpadhammānaṃ dandhaparivattitā. " 1003086,185,783,217,236,1,171,17,"Nānādhātuyā yathābhūtañāṇaṃ kho pana tathāgatasseva, tena ca purejātapaccayo rūpadhammova vutto, pacchājātapaccayo ca tathevāti rūpārūpadhammānaṃ samānakkhaṇatā na yujjateva. " 1003087,185,783,237,241,1,39,4,Tasmā vuttanayenevettha attho veditabbo. 1003088,185,784,2,28,1,197,21,"Aññaṃ uppajjate cittaṃ, aññaṃ cittaṃ {nirujjhatī}ti yaṃ purimuppannaṃ cittaṃ, taṃ aññaṃ, taṃ pana nirujjhantaṃ aparassa anantarādipaccayabhāveneva nirujjhatīti tathāladdhapaccayaṃ aññaṃ uppajjate cittaṃ. " 1003089,185,784,29,34,1,34,5,Yadi evaṃ tesaṃ antaro labbheyyāti? 1003090,185,784,35,72,1,190,26,"Noti āha‘‘ avīci manuppabandho’’ ti, yathā vīci antaro na labbhati,‘‘ tadevetan’’ ti avisesavidū maññanti, evaṃ anu anu pabandho cittasantāno rūpasantāno ca nadīsotova nadiyaṃ udakappavāho viya vattati. " 1003091,185,785,2,14,1,53,7,Abhimukhaṃ lokitaṃ ālokitanti āha‘‘ purato pekkhanan’’ ti. 1003092,185,785,15,39,1,165,17,"Yasmā yaṃdisābhimukho gacchati, tiṭṭhati, nisīdati vā tadabhimukhaṃ pekkhanaṃ ālokitaṃ, tasmā tadanugatavidisālokanaṃ vilokitanti āha‘‘ vilokitaṃ nāma anudisāpekkhanan’’ ti. " 1003093,185,785,40,64,1,195,18,"Sammajjanaparibhaṇḍādikaraṇe olokitassa, ullokaharaṇādīsu ullokitassa, pacchato āgacchantaparissayassa parivajjanādīsu apalokitassa siyā sambhavoti āha‘‘ iminā vā mukhena sabbānipi tāni gahitānevā’’ ti. " 1003094,185,786,2,9,1,63,6,"Kāyasakkhin ti kāyena sacchikatavantaṃ, paccakkhakārinanti attho. " 1003095,185,786,10,68,1,346,37,"So hi āyasmā vipassanākāle‘‘ yamevāhaṃ indriyesu aguttadvārataṃ nissāya sāsane anabhiratiādivippakāraṃ patto, tameva suṭṭhu niggahessāmī’’ ti ussāhajāto balavahirottappo, tattha ca katādhikārattā indriyasaṃvare ukkaṃsapāramippatto, teneva naṃ satthā‘‘ etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ indriyesu guttadvārānaṃ, yadidaṃ nando’’ ti( a. ni.1.235) etadagge ṭhapesi. " 1003096,185,787,2,11,1,74,8,Sātthakatā ca sappāyatā ca veditabbā ālokitavilokitassāti ānetvā sambandho. 1003097,185,787,12,19,1,97,6,{Tasmā}ti kammaṭṭhānāvijahanasseva gocarasampajaññabhāvatoti vuttamevatthaṃ hetubhāvena paccāmasati. 1003098,185,787,20,32,1,111,10,"Attano kammaṭṭhānavaseneva ālokanavilokanaṃ kātabbaṃ, khandhādikammaṭṭhānā añño upāyo na gavesitabboti adhippāyo. " 1003099,185,787,33,51,1,143,13,"Ālokitādisamaññāpi yasmā dhammamattasseva pavattiviseso, tasmā tassa yāthāvato pajānanaṃ asammohasampajaññanti dassetuṃ‘‘ abbhantare’’ tiādi vuttaṃ. " 1003100,185,787,52,57,1,101,4,{Cittakiriyavāyodhātuvipphāravasenā}ti kiriyamayacittasamuṭṭhānāya vāyodhātuyā calanākārappavattivasena. 1003101,185,787,58,63,1,27,4,Adho {sīdatī}ti adho gacchati. 1003102,185,787,64,71,1,45,6,Uddhaṃ {laṅghetī}ti laṅghaṃ viya upari gacchati. 1003103,185,788,2,9,1,76,7,Aṅgakiccaṃ sādhayamānan ti padhānabhūtaaṅgakiccaṃ nipphādentaṃ hutvāti attho. 1003104,185,788,10,34,1,106,14,‘‘ Paṭhamajavanepi… pe… na hotī’’ ti idaṃ pañcadvāravīthiyaṃ‘‘ itthī puriso’’ ti rajjanādīnaṃ abhāvaṃ sandhāya vuttaṃ. 1003105,185,788,35,62,1,183,20,"Tattha hi āvajjana voṭṭhabbapanānaṃ ayoniso āvajjanavoṭṭhabbanavasena iṭṭhe itthirūpādimhi lobhamattaṃ, aniṭṭhe ca paṭighamattaṃ uppajjati, manodvāre pana‘‘ itthī puriso’’ ti rajjanādi hoti. " 1003106,185,788,63,71,1,62,7,"Tassa pañcadvārajavanaṃ mūlaṃ, yathāvuttaṃ vā sabbaṃ bhavaṅgādi. " 1003107,185,788,72,77,1,52,5,Evaṃ manodvārajavanassa mūlavasena mūlapariññā vuttā. 1003108,185,788,78,86,1,92,7,"Āgantukatāvakālikatā pana pañcadvārajavanasseva apubbabhāvavasena, ittarabhāvavasena ca vuttā." 1003109,185,788,87,100,1,94,9,‘‘ Heṭṭhupariyavasena bhijjitvā patitesū’’ ti heṭṭhimassa uparimassa ca aparāparaṃ bhaṅgappattimāha. 1003110,185,789,2,9,1,40,6,"Tan ti javanaṃ, tassa ayuttanti sambandho. " 1003111,185,789,10,12,1,18,2,Āgantuko abbhāgato. 1003112,185,790,2,7,1,57,5,Udayabbayaparicchinno tāvatako kālo etesanti tāvakālikāni. 1003113,185,791,2,4,1,24,2,Etaṃ asammohasampajaññaṃ. 1003114,185,791,5,9,1,21,2,{Samavāye}ti sāmaggiyaṃ . 1003115,185,791,10,22,1,96,10,"{Tatthā}ti pañcakkhandhavasena ālokanavilokane paññāyamāne tabbinimutto ko eko āloketi, ko viloketi." 1003116,185,792,2,12,1,58,7,‘ ‘ Upanissayapaccayo’’ ti idaṃ suttantanayena pariyāyato vuttaṃ. 1003117,185,792,13,18,1,94,4,{Sahajātapaccayo}ti nidassanamattametaṃ aññamaññasampayuttaatthiavigatādipaccayānampi labbhanato. 1003118,185,793,2,6,1,41,4,Kāle samañchituṃ yuttakāle samañchantassa. 1003119,185,793,7,11,1,28,3,Tathā {pasārentassā}ti etthāpi. 1003120,185,793,12,17,1,38,5,Maṇisappo nāma ekā sappajātīti vadanti. 1003121,185,793,18,24,1,34,5,"Laḷanan ti kampanaṃ, līḷākaraṇaṃ vā. " 1003122,185,794,2,5,1,31,2,Uṇhapakatiko pariḷāhabahulakāyo. 1003123,185,794,6,11,1,63,5,Sīlavidūsanena ahitāvahattā micchājīvavasena uppannaṃ asappāyaṃ. 1003124,185,794,12,44,1,193,19,"‘‘ Cīvarampi acetanan’’ tiādinā cīvarassa viya kāyopi acetanoti kāyassa attasuññatāvibhāvanena‘‘ abbhantare’’ tiādinā vuttamevatthaṃ paridīpento itarītarasantosassa kāraṇaṃ dasseti, tenāha‘‘ tasmā’’ tiādi. " 1003125,185,795,2,10,1,81,6,"{Catupañcagaṇṭhikāhato}ti āhatacatupañcagaṇṭhiko, catupañcagaṇṭhikāhi vā āhato tathā. " 1003126,185,796,2,65,1,128,12,"Aṭṭhavidhopi {attho}ti aṭṭhavidhopi payojanaviseso mahāsivattheravādavasena‘‘ imassa kāyassa ṭhitiyā’’ tiādinā( ma. ni.1.23,422; ma. ni.2.387; a. ni.2.341;8.9; dha. sa.1355; vibha.518; mahāni.206) nayena vutto daṭṭhabbo. " 1003127,185,796,66,123,1,114,12,"Imasmiṃ pakkhe‘‘ neva davāyātiādinā( ma. ni.1.23,422; ma. ni.2.387; a. ni.8.9; dha. sa.1355; vibha.518; mahāni.206) nayenā’’ ti pana paṭikkhepaṅgadassanamukhena desanāya āgatattā vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1003128,185,797,2,18,1,139,12,Pathavisandhārakajalassa taṃsandhārakavāyunā viya paribhuttassa āhārassa vāyodhātuyāva āsaye avaṭṭhānanti āha‘‘ vāyodhātuvaseneva tiṭṭhatī’’ ti. 1003129,185,797,19,24,1,33,4,{Atiharatī}ti yāva mukhā abhiharati. 1003130,185,797,25,33,1,51,6,{Vītiharatī}ti tato kucchiyaṃ vīmissaṃ karonto harati. 1003131,185,797,34,40,1,45,5,{Atiharatī}ti vā mukhadvāraṃ atikkāmento harati. 1003132,185,797,41,51,1,71,7,"{Vītiharatī}ti kucchigataṃ passato harati, {parivattetī}ti aparāparaṃ cāreti. " 1003133,185,797,52,67,1,151,14,"Ettha ca āhārassa dhāraṇaparivattanasañcuṇṇanavisosanāni pathavīdhātusahitā eva vāyodhātu karoti, na kevalāti tāni pathavīdhātuyāpi kiccabhāvena vuttāni. " 1003134,185,797,68,82,1,96,12,"Allattañca {anupāletī}ti yathā vāyodhātu ādīhi aññehi visosanaṃ na hoti, tathā allattañca anupāleti. " 1003135,185,797,83,87,1,36,3,{Tejodhātū}ti gahaṇīsaṅkhātā tejodhātu. 1003136,185,797,88,93,1,37,5,Sā hi antopaviṭṭhaṃ āhāraṃ paripāceti. 1003137,185,797,94,101,1,47,6,Añjaso {hotī}ti āhārassa pavesanādīnaṃ maggo hoti. 1003138,185,797,102,112,1,101,7,"{Ābhujatī}ti pariyesanavasena, ajjhoharaṇajiṇṇājiṇṇatādipaṭisaṃvedanavasena ca āvajjeti, vijānātīti attho. " 1003139,185,797,113,124,1,65,7,Taṃtaṃvijānanassa paccayabhūtoyeva hi payogo‘‘ sammāpayogo’’ ti vutto. 1003140,185,797,125,136,1,97,10,"Yena hi payogena pariyesanādi nipphajjati, so tabbisayavijānanampi nipphādeti nāma tadavinābhāvato. " 1003141,185,797,137,145,1,73,8,Atha vā sammāpayogaṃ sammāpaṭipatti manvāya āgamma ābhujati samannāharati. 1003142,185,797,146,152,1,54,6,Ābhogapubbako hi sabbopi viññāṇabyāpāroti tathā vuttaṃ. 1003143,185,798,2,8,1,57,5,{Gamanato}ti bhikkhācāravasena gocaragāmaṃ uddissa gamanato. 1003144,185,798,9,15,1,49,4,{Pariyesanato}ti gocaragāme bhikkhatthaṃ āhiṇḍanato. 1003145,185,798,16,20,1,37,3,{Paribhogato}ti āhārassa paribhuñjanato. 1003146,185,798,21,24,1,24,2,{Āsayato}ti pittādiāsayato. 1003147,185,798,25,44,1,172,17,"Āsayati ettha ekajjhaṃ pavattamānopi kammaphalavavatthito hutvā mariyādavasena aññamaññaṃ asaṅkarato sayati tiṭṭhati pavattatīti āsayo , āmāsayassa upari tiṭṭhanako pittādiko. " 1003148,185,798,45,48,1,25,3,Mariyādattho hi ayamākāro. 1003149,185,798,49,61,1,76,10,"Nidhānan ti yathābhutto āhāro nicito hutvā tiṭṭhati etthāti nidhānaṃ, āmāsayo. " 1003150,185,798,62,64,1,14,2,Tato nidhānato. 1003151,185,798,65,70,1,56,4,{Aparipakkato}ti gahaṇīsaṅkhātena kammajatejena avipakkato. 1003152,185,798,71,76,1,51,4,{Paripakkato}ti yathābhuttassa āhārasa vipakkabhāvato. 1003153,185,798,77,80,1,21,2,{Phalato}ti nipphattito. 1003154,185,798,81,87,1,37,5,{Nissandato}ti ito cito ca nissandanato. 1003155,185,798,88,92,1,34,3,{Sammakkhanato}ti sabbaso makkhanato. 1003156,185,798,93,109,1,68,6,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimaggasaṃvaṇṇanāya( visuddhi. ṭī.1.294) gahetabbo. " 1003157,185,799,2,11,1,82,8,Sarīrato sedā {muccantī}ti vegasaṃdhāraṇena uppannapariḷāhato sarīrato sedā muccanti. 1003158,185,799,12,16,1,36,4,Aññe ca rogā kaṇṇasūlabhagandarādayo. 1003159,185,799,17,22,1,69,4,{Aṭṭhāne}ti manussāmanussapariggahite ayuttaṭṭhāne khettadevāyatanādike. 1003160,185,799,23,31,1,53,7,"Kuddhā hi amanussā, manussāpi vā jīvitakkhayaṃ pāpenti. " 1003161,185,799,32,43,1,77,9,"Nissaṭṭhattā neva attano, kassaci anissajjitattā, jigucchanīyattā ca na parassa. " 1003162,185,799,44,47,1,40,2,{Udakatumbato}ti veḷunāḷiādiudakabhājanato. 1003163,185,799,48,51,1,21,3,Tan ti chaḍḍitaudakaṃ. 1003164,185,800,2,6,1,59,4,Addhānairiyāpathā ciratarappavattikā dīghakālikā iriyāpathā. 1003165,185,800,7,10,1,38,3,Majjhimā bhikkhācaraṇādivasena pavattā. 1003166,185,800,11,21,1,85,9,"Cuṇṇiyairiyāpathā vihāre, aññatthāpi ito cito ca parivattanādivasena pavattāti vadanti." 1003167,185,800,22,42,1,140,16,‘‘ Gateti gamane’’ ti pubbe abhikkamapaṭikkamaggahaṇena gamanenapi purato pacchato ca kāyassa abhiharaṇaṃ vuttanti idha gamanameva gahitanti keci. 1003168,185,801,2,16,1,185,14,Yasmā mahāsivattheravāde anantare anantare iriyāpathe pavattarūpārūpadhammānaṃ tattha tattheva nirodhadassanavasena sampajānakāritā gahitāti taṃ sampajaññavipassanācāravasena veditabbaṃ. 1003169,185,801,17,30,1,94,9,Tena vuttaṃ‘‘ tayidaṃ mahāsivattherena vuttaṃ asammohadhuraṃ mahāsatipaṭṭhānasutte adhippetan’’ ti. 1003170,185,801,31,43,1,125,11,Imasmiṃ pana sāmaññaphale sabbampi catubbidhaṃ sampajaññaṃ labbhati yāvadeva sāmaññaphalavisesadassanaparattā imissā desanāya. 1003171,185,801,44,66,1,145,16,"‘‘ Satisampayuttassevā’’ ti idaṃ yathā sampajaññassa kiccato padhānatā gahitā, evaṃ satiyā pīti dassanatthaṃ vuttaṃ, na satiyā sabbhāvamattadassanatthaṃ. " 1003172,185,801,67,73,1,42,6,Na hi kadāci satirahitā ñāṇappavatti atthi. 1003173,185,801,74,89,1,81,11,‘‘ Etassa hi padassa ayaṃ vitthāro’’ ti iminā satiyā ñāṇena samadhurataṃyeva vibhāveti. 1003174,185,801,90,105,1,71,8,Etāni {padānī}ti‘‘ abhikkante paṭikkante sampajānakārī hotī’’ tiādīni padāni. 1003175,185,801,106,118,1,105,10,"{Vibhattānevā}ti visuṃ katvā vibhattāniyeva, imināpi sampajaññassa viya satiyāpettha padhānatameva vibhāveti. " 1003176,185,802,2,19,1,133,15,"Majjhimabhāṇakā pana bhaṇanti– eko bhikkhu gacchanto aññaṃ cintento aññaṃ vitakkento gacchati, eko kammaṭṭhānaṃ avissajjetvāva gacchati. " 1003177,185,802,20,49,1,173,23,"Tathā eko tiṭṭhanto… pe… nisīdanto… pe… sayanto aññaṃ cintento aññaṃ vitakkento sayati, eko kammaṭṭhānaṃ avissajjetvāva sayati, ettakena pana na pākaṭaṃ hotīti caṅkamanena dīpenti. " 1003178,185,802,50,113,1,528,54,"Yo hi bhikkhu caṅkamaṃ otaritvā ca caṅkamanakoṭiyaṃ ṭhito pariggaṇhāti‘‘ pācīnacaṅkamanakoṭiyaṃ pavattā rūpārūpadhammā pacchimacaṅkamanakoṭiṃ appatvā ettheva niruddhā, pacchimacaṅkamanakoṭiyaṃ pavattāpi pācīnacaṅkamanakoṭiṃ appatvā ettheva niruddhā, caṅkamanamajjhe pavattā ubho koṭiyo appatvā ettheva niruddhā, caṅkamane pavattā rūpārūpadhammā ṭhānaṃ appatvā ettheva niruddhā, ṭhāne pavattā nisajjaṃ appatvā ettheva niruddhā, nisajjāya pavattā sayanaṃ appatvā ettheva niruddhā’’ ti evaṃ pariggaṇhanto pariggaṇhantoyeva bhavaṅgaṃ otarati. " 1003179,185,802,114,126,1,91,10,"Uṭṭhahanto kammaṭṭhānaṃ gahetvāva uṭṭhahati, ayaṃ bhikkhu gatādīsu sampajānakārī nāma hotīti . " 1003180,185,802,127,189,1,320,48,"Evampi na sotte kammaṭṭhānaṃ avibhūtaṃ hoti, tasmā bhikkhu yāva sakkoti, tāva caṅkamitvā ṭhatvā nisīditvā sayamāno evaṃ pariggahetvā sayati‘‘ kāyo acetano, mañco acetano, kāyo na jānāti‘ ahaṃ mañce sayito’ ti, mañco na jānāti‘ mayi kāyo sayito’ ti, acetano kāyo acetane mañce sayito’’ ti evaṃ pariggaṇhanto eva cittaṃ bhavaṅge otāreti. " 1003181,185,802,190,200,1,80,9,"Pabujjhanto kammaṭṭhānaṃ gahetvāva pabujjhati, ayaṃ sotte sampajānakārī nāma hoti. " 1003182,185,802,201,213,1,129,11,"Kāyādīkiriyānibbattanena tammayattā, āvajjanakiriyā samuṭṭhitattā ca javanaṃ sabbampi vā chadvārappavattaṃ kiriyamayapavattaṃ nāma. " 1003183,185,802,214,223,1,75,9,Tasmiṃ sati jāgaritaṃ nāma hotīti pariggaṇhanto jāgarite sampajānakārī nāma. 1003184,185,802,224,237,1,96,13,Api ca rattindivaṃ cha koṭṭhāse katvā pañca koṭṭhāse jaggantopi jāgarite sampajānakārī nāma hoti. 1003185,185,802,238,248,1,143,10,Vimuttāyatanasīsena dhammaṃ desentopi battiṃsatiracchānakathaṃ pahāya dasakathāvatthunissitasappāyakathaṃ kathentopi bhāsite sampajānakārī nāma. 1003186,185,802,249,261,1,118,11,Aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu cittaruciyaṃ manasikāraṃ pavattentopi dutiyaṃ jhānaṃ samāpannopi tuṇhībhāve sampajānakārī nāma. 1003187,185,802,262,268,1,64,6,Dutiyañhi jhānaṃ vacīsaṅkhāravirahato visesato tuṇhībhāvo nāmāti. 1003188,185,802,269,277,1,56,7,"Evan ti vuttappakārena, sattasupi ṭhānesu catudhāti attho. " 1003189,185,803,2,2,1,19,1,Santosakathāvaṇṇanā 1003190,185,804,2,30,1,120,14,"215. Yassa santosassa attani atthitāya bhikkhu‘‘ santuṭṭho’’ ti vuccati, taṃ dassento‘‘ itarītarapaccayasantosena samannāgato’’ ti āha. " 1003191,185,804,31,39,1,66,7,Cīvarādi yattha katthaci paccaye santussanena samaṅgībhūtoti attho. 1003192,185,804,40,53,1,81,12,"Atha vā itaraṃ vuccati hīnaṃ paṇītato aññattā, tathā paṇītaṃ itaraṃ hīnato aññattā. " 1003193,185,804,54,57,1,26,3,Apekkhāsiddhā hi itaratāti. 1003194,185,804,58,76,1,133,16,"Iti yena dhammena hīnena vā paṇītena vā cīvarādipaccayena santussati, so tathā pavatto alobho itarītarapaccayasantoso, tena samannāgato. " 1003195,185,804,77,82,1,57,5,Yathālābhaṃ attano lābhānurūpaṃ santoso yathālābhasantoso. 1003196,185,804,83,86,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo. 1003197,185,804,87,99,1,74,10,"Labbhatīti vā lābho, yo yo lābho yathālābhaṃ, tena santoso yathālābhasantoso. " 1003198,185,804,100,103,1,18,3,Balan ti kāyabalaṃ. 1003199,185,804,104,108,1,44,4,Sāruppan ti pakatidubbalādīnaṃ anucchavikatā. 1003200,185,805,2,23,1,149,17,Yathāladdhato aññassa apatthanā nāma siyā appicchatāyapi pavattiākāroti tato vinivattitameva santosassa sarūpaṃ dassento‘‘ labhantopi na gaṇhātī’’ ti āha. 1003201,185,805,24,40,1,148,13,"Taṃ {parivattetvā}ti pakatidubbalādīnaṃ garucīvaraṃ na phāsubhāvāvahaṃ, sarīrakhedāvahañca hotīti payojanavasena, na atricchatādivasena taṃ parivattetvā. " 1003202,185,805,41,54,1,84,9,Lahukacīvaraparibhogo na santosavirodhīti āha‘‘ lahukena yāpentopi santuṭṭhova hotī’’ ti. 1003203,185,805,55,82,1,173,21,Mahagghaṃ cīvaraṃ bahūni vā cīvarāni labhitvāpi tāni vissajjetvā tadaññassa gahaṇaṃ yathāsāruppanaye ṭhitattā na santosavirodhīti āha‘‘ tesaṃ… pe… dhārentopi santuṭṭhova hotī’’ ti. 1003204,185,805,83,89,1,85,6,Evaṃ sesapaccayepi yathābalayathāsāruppaniddesesu api-saddaggahaṇe adhippāyo veditabbo. 1003205,185,806,2,10,1,72,7,"Muttaharītakan ti gomuttaparibhāvitaṃ, pūtibhāvena vā chaḍḍitaṃ harītakaṃ. " 1003206,185,806,11,32,1,96,9,"Buddhādīhi vaṇṇitan ti‘‘ pūtimuttabhesajjaṃ nissāya pabbajjā’’ tiādinā( mahāva.73,128) sammāsambuddhādīhi pasatthaṃ. " 1003207,185,806,33,43,1,110,9,Appicchatāsantuṭṭhīsu bhikkhū niyojento paramasantuṭṭhova hoti paramena ukkaṃsagatena santosena samannāgatattā. 1003208,185,807,2,6,1,42,4,Kāyaṃ pariharanti posentīti kāyaparihārikā. 1003209,185,807,7,10,1,32,3,Tathā kucchiparihārikā veditabbā. 1003210,185,807,11,23,1,145,12,Kucchiparihārikatā ca ajjhoharaṇena sarīrassa ṭhitiyā upakārakatāvasena icchitāti bahiddhāva kāyassa upakārakatāvasena kāyaparihārikatā daṭṭhabbā. 1003211,185,808,2,5,1,36,2,{Parikkhāramattā}ti parikkhāraggahaṇaṃ. 1003212,185,808,6,13,1,85,6,Tatraṭṭhakapaccattharaṇan ti attanā anadhiṭṭhahitvā tattheva tiṭṭhanakapaccattharaṇaṃ . 1003213,185,808,14,23,1,102,8,"Paccattharaṇādīnañcettha navamādibhāvo yathāvuttapaṭipāṭiyā daṭṭhabbo, na tesaṃ tathā patiniyatabhāvato. " 1003214,185,808,24,25,1,5,1,Kasmā? 1003215,185,808,26,28,1,17,2,Tathā nadhāraṇato. 1003216,185,808,29,33,1,39,4,Dupposabhāvena mahāgajā viyāti mahāgajā. 1003217,185,808,34,44,1,73,9,"Yadi itarepi appicchatādisabhāvā, kiṃ tesampi vasena ayaṃ desanā icchitāti? " 1003218,185,808,45,54,1,28,5,Noti āha‘‘ bhagavā panā’’ tiādi. 1003219,185,808,55,59,1,46,4,Kāyaparihāro payojanaṃ etenāti kāyaparihārikaṃ. 1003220,185,808,60,68,1,35,4,Tenāha‘‘ kāyaṃ pariharaṇamattakenā’’ ti. 1003221,185,809,2,13,1,108,11,Catūsu disāsu sukhavihāratāya sukhavihāraṭṭhānabhūtā catasso disā etassāti catuddiso catuddiso eva cātuddiso. 1003222,185,809,14,31,1,101,16,"Tāsu eva katthaci satte vā saṅkhāre vā bhayena na paṭihanati, sayaṃ vā tena na paṭihaññatīti appaṭigho. " 1003223,185,809,32,44,1,84,9,"Santussamāno {itarītarenā}ti uccāvacena paccayena sakena, santena, samameva ca tussanako. " 1003224,185,809,45,68,1,174,18,"Paricca sayanti, kāyacittāni parisayanti abhibhavantīti parissayā, sīhabyagghādayo, kāmacchandādayo ca, te parissaye adhivāsanakhantiyā vinayādīhi ca sahitā khantā, abhibhavitā ca. " 1003225,185,809,69,71,1,37,2,Thaddhabhāvakarabhayābhāvena achambhī. 1003226,185,809,72,79,1,41,6,Eko {care}ti ekākī hutvā carituṃ sakkuṇeyya. 1003227,185,809,80,86,1,62,5,{Khaggavisāṇakappo}ti tāya eva ekavihāritāya khaggamigasiṅgasamo. 1003228,185,810,2,16,1,79,9,Asañjātavātābhighātehi siyā sakuṇo apakkhakoti‘‘ pakkhī sakuṇo’’ ti visesetvā vutto. 1003229,185,811,2,2,1,27,1,Nīvaraṇappahānakathāvaṇṇanā 1003230,185,812,2,44,1,293,28,"216. Vattabbataṃ {āpajjatī}ti‘‘ asukassa bhikkhuno araññe tiracchānagatānaṃ viya, vanacarakānaṃ viya ca nivāsamattameva, na pana araññavāsānucchavikā kāci sammāpaṭipattī’’ ti apavādavasena vattabbataṃ, āraññakehi vā tiracchānagatehi, vanacaravisabhāgajanehi vā saddhiṃ vippaṭipattivasena vattabbataṃ āpajjati. " 1003231,185,812,45,49,1,36,3,"Kāḷakasadisattā kāḷakaṃ, thullavajjaṃ. " 1003232,185,812,50,54,1,38,3,"Tilakasadisattā tilakaṃ, aṇumattavajjaṃ. " 1003233,185,813,2,5,1,24,3,Vivittan ti janavivittaṃ. 1003234,185,813,6,13,1,16,3,Tenāha‘‘ suññan’’ ti. 1003235,185,813,14,29,1,110,11,Taṃ pana janasaddaghosābhāveneva veditabbaṃ saddakaṇṭakattā jhānassāti āha‘‘ appasaddaṃ appanigghosanti attho’’ ti. 1003236,185,813,30,33,1,25,2,{Etadevā}ti nissaddataṃyeva. 1003237,185,813,34,38,1,37,4,Vihāro pākāraparicchinno sakalo āvāso. 1003238,185,813,39,50,1,57,5,"{Aḍḍhayogo}ti dīghapāsādo,‘‘ garuḷasaṇṭhānapāsādo’’ tipi vadanti. " 1003239,185,813,51,54,1,24,2,{Pāsādo}ti caturassapāsādo. 1003240,185,813,55,58,1,28,2,Hammiyaṃ muṇḍacchadanapāsādo . 1003241,185,813,59,64,1,65,5,Aṭṭo paṭirājūnaṃ paṭibāhanayoggo catupañcabhūmako patissayaviseso. 1003242,185,813,65,69,1,52,4,Māḷo ekakūṭasaṅgahito anekakoṇavanto patissayaviseso. 1003243,185,813,70,75,1,39,5,Aparo nayo vihāro nāma dīghamukhapāsādo. 1003244,185,813,76,78,1,37,2,Aḍḍhayogo ekapassacchadanakasenāsanaṃ. 1003245,185,813,79,93,1,89,12,"Tassa kira ekapasse bhitti uccatarā hoti, itarapasse nīcā, tena taṃ ekapassachadanakaṃ hoti. " 1003246,185,813,94,97,1,32,3,Pāsādo nāma āyatacaturassapāsādo. 1003247,185,813,98,101,1,44,3,Hammiyaṃ muṇḍacchadanakaṃ candikaṅgaṇayuttaṃ. 1003248,185,813,102,106,1,28,4,Guhā nāma kevalā pabbataguhā. 1003249,185,813,107,110,1,28,3,Leṇaṃ dvārabaddhaṃ pabbhāraṃ. 1003250,185,813,111,113,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 1003251,185,813,114,117,1,22,2,{Maṇḍapo}ti sākhāmaṇḍapo. 1003252,185,814,2,6,1,44,4,Vihārasenāsanan ti patissayabhūtaṃ senāsanaṃ. 1003253,185,814,7,11,1,69,4,Mañcapīṭhasenāsanan ti mañcapīṭhañceva mañcapīṭhasambandhasenāsanañca. 1003254,185,814,12,15,1,44,3,Cimilikādi santharitabbato santhatasenāsanaṃ. 1003255,185,814,16,24,1,74,7,Abhisaṅkharaṇābhāvato sayanassa nisajjāya ca kevalaṃ okāsabhūtaṃ senāsanaṃ. 1003256,185,814,25,36,1,80,7,‘‘ Vivittaṃ senāsanan’’ ti iminā senāsanaggahaṇena saṅgahitameva sāmaññajotanābhāvato. 1003257,185,815,2,20,1,59,10,Yadi evaṃ kasmā‘‘ araññan’’ tiādi vuttanti āha‘‘ ima panā’’ tiādi. 1003258,185,815,21,56,1,159,20,"‘‘ Bhikkhunīnaṃ vasena āgatan’’ ti idaṃ vinaye tathā āgatataṃ sandhāya vuttaṃ, abhidhammepi pana‘‘ araññanti nikkhamitvā bahi indakhīlā, sabbametaṃ araññan’’ ti( vibha.529) āgatameva. " 1003259,185,815,57,73,1,82,11,"Tattha hi yaṃ na gāmapadesantogadhaṃ, taṃ‘‘ araññan’’ ti nippariyāyavasena tathā vuttaṃ. " 1003260,185,815,74,93,1,85,10,"Dhutaṅganiddese( visuddhi.1.31) yaṃ vuttaṃ, taṃ yuttaṃ, tasmā tattha vuttanayena gahetabbanti adhippāyo. " 1003261,185,815,94,97,1,28,3,Rukkhamūlan ti rukkhasamīpaṃ. 1003262,185,815,98,118,1,106,13,"Vuttañhetaṃ‘‘ yāvatā majjhanhike kāle samantā chāyā pharati, nivāte paṇṇāni nipatanti, ettāvatā rukkhamūlan’’ ti. " 1003263,185,815,119,140,1,125,15,"Sela -saddo avisesato pabbatapariyāyoti katvā vuttaṃ‘‘ pabbatanti selan’’ ti, na silāmayameva, paṃsumayādiko tividhopi pabbato evāti. " 1003264,185,815,141,154,1,103,12,"Vivaran ti dvinnaṃ pabbatānaṃ mitho āsannatare ṭhitānaṃ ovarakādisadisaṃ vivaraṃ, ekasmiṃyeva vā pabbate. " 1003265,185,815,155,158,1,31,3,Umaṅgasadisan ti suduṅgāsadisaṃ. 1003266,185,815,159,166,1,83,7,Manussānaṃ anupacāraṭṭhānan ti pakatisañcāravasena manussehi na sañcaritabbaṭṭhānaṃ. 1003267,185,815,167,205,1,290,23,"Ādi -saddena‘‘ vanapatthanti vanasaṇṭhānametaṃ senāsanānaṃ adhivacanaṃ, vanapatthanti bhīsanakānametaṃ, vanapatthanti salomahaṃsānametaṃ, vanapatthanti pariyantānametaṃ, vanapatthanti na manussūpacārānametaṃ, vanapatthanti durabhisambhavānametaṃ senāsanānaṃ adhivacanan’’ ti( vibha.531) imaṃ pāḷisesaṃ saṅgaṇhāti. " 1003268,185,815,206,214,1,66,8,Acchannan ti kenaci chadanena antamaso rukkhasākhāyapi na chāditaṃ. 1003269,185,815,215,218,1,24,2,{Nikkaḍḍhitvā}ti nīharitvā. 1003270,185,815,219,224,1,49,4,{Pabbhāraleṇasadise}ti pabbhārasadise leṇasadise ca. 1003271,185,816,2,14,1,89,7,Piṇḍapātapariyesanaṃ piṇḍapāto uttarapadalopenāti āha‘‘ piṇḍapātapariyesanato paṭikkanto’’ ti . 1003272,185,816,15,48,1,186,24,"Pallaṅkan ti ettha pari saddo‘‘ samantato’’ ti etassa atthe, tasmā vāmoruñca dakkhiṇoruñca samaṃ ṭhapetvā ubho pāde aññamaññaṃ sambandhitvā nisajjā pallaṅkanti āha‘‘ samantato ūrubaddhāsanan’’ ti. " 1003273,185,816,49,53,1,39,4,Ūrūnaṃ bandhanavasena nisajjā pallaṅkaṃ. 1003274,185,816,54,82,1,156,21,"{Ābhujitvā}ti ca yathā pallaṅkavasena nisajjā hoti, evaṃ ubho pāde ābhugge bhañjite katvā, taṃ pana ubhinnaṃ pādānaṃ tathā sambandhatākaraṇanti āha‘‘ bandhitvā’’ ti. " 1003275,185,817,2,28,1,153,18,Heṭṭhimakāyassa ca anujukaṃ ṭhapanaṃ nisajjāvacaneneva bodhitanti‘‘ ujuṃ kāyan’’ ti ettha kāya-saddo uparimakāyavisayoti āha‘‘ uparimaṃ sarīraṃ ujuṃ ṭhapetvā’’ ti. 1003276,185,817,29,44,1,78,10,"Taṃ pana ujukaṭhapanaṃ sarūpato, payojanato ca dassetuṃ‘‘ aṭṭhārasā’’ tiādi vuttaṃ. " 1003277,185,817,45,50,1,26,4,Na {paṇamantī}ti na onamanti. 1003278,185,817,51,59,1,48,7,Na {paripatatī}ti na vigacchati vīthiṃ na laṅgheti. 1003279,185,817,60,69,1,85,9,Tato eva pubbenāparaṃ visesappattiyā kammaṭṭhānaṃ vuḍḍhiṃ phātiṃ vepullaṃ upagacchati. 1003280,185,817,70,92,1,157,16,"Parimukhan ti ettha pari saddo abhi-saddena samānatthoti āha‘‘ kammaṭṭhānābhimukhan’’ ti, bahiddhā puthuttārammaṇato nivāretvā kammaṭṭhānaṃyeva purakkhatvāti attho. " 1003281,185,817,93,107,1,63,10,Samīpattho vā pari saddoti dassento‘‘ mukhasamīpe vā katvā’’ ti āha. 1003282,185,817,108,136,1,155,18,"Ettha ca yathā‘‘ vivittaṃ senāsanaṃ bhajatī’’ tiādinā bhāvanānurūpaṃ senāsanaṃ dassitaṃ, evaṃ‘‘ nisīdatī’’ ti iminā alīnānuddhaccapakkhiyo santo iriyāpatho dassito." 1003283,185,817,137,158,1,110,12,"‘‘ Pallaṅkaṃ ābhujitvā’’ ti iminā nisajjāya daḷhabhāvo,‘‘ parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā’’ ti iminā ārammaṇapariggahūpāyo. " 1003284,185,817,159,168,1,45,5,Parīti pariggahaṭṭho‘‘ pariṇāyikā’’ tiādīsu viya. 1003285,185,817,169,178,1,56,5,Mukhanti niyyānaṭṭho‘‘ suññatavimokkhamukhan’’ tiādīsu viya. 1003286,185,817,179,196,1,165,15,"Paṭipakkhato niggamanaṭṭho hi niyyānaṭṭho, tasmā pariggahitaniyyānanti sabbathā gahitāsammosaṃ paricattasammosaṃ satiṃ katvā, paramaṃ satinepakkaṃ upaṭṭhapetvāti attho. " 1003287,185,818,2,13,1,57,6,"217. Abhijjhāyati gijjhati abhikaṅkhati etāyāti abhijjhā, lobho. " 1003288,185,818,14,22,1,65,6,"{Lujjanaṭṭhenā}ti bhijjanaṭṭhena, khaṇe khaṇe bhijjanaṭṭhenāti attho. " 1003289,185,818,23,33,1,94,8,"{Vikkhambhanavasenā}ti ettha vikkhambhanaṃ anuppādanaṃ appavattanaṃ, na paṭipakkhānaṃ suppahīnatā." 1003290,185,818,34,46,1,70,8,‘‘ Pahīnattā’’ ti ca pahīnasadisataṃ sandhāya vuttaṃ jhānassa anadhigatattā. 1003291,185,818,47,66,1,118,13,"Tathāpi nayidaṃ cakkhuviññāṇaṃ viya sabhāvato vigatābhijjhaṃ, atha kho bhāvanāvasena, tenāha‘‘ na cakkhuviññāṇasadisenā’’ ti. " 1003292,185,818,67,83,1,146,14,"Eseva {nayo}ti yathā imassa cittassa bhāvanāya paribhāvitattā vigatābhijjhatā, evaṃ abyāpannaṃ vigatathinamiddhaṃ anuddhataṃ nibbicikicchañcāti attho. " 1003293,185,818,84,87,1,42,3,Purimapakatin ti parisuddhapaṇḍarasabhāvaṃ. 1003294,185,818,88,145,1,159,19,"‘‘ Yā cittassa akalyatāti’’ ādinā( dha. sa.1162; vibha.546) thinassa,‘‘ yā kāyassa akalyatā’’ tiādinā( dha. sa.1163; vibha.546) ca middhassa abhidhamme niddiṭṭhattā vuttaṃ‘‘ thinaṃ cittagelaññaṃ, middhaṃ cetasikagelaññan’’ ti. " 1003295,185,818,146,164,1,173,17,"Satipi aññamaññaṃ avippayoge cittakāyalahutādīnaṃ viya cittacetasikānaṃ yathākammaṃ taṃ taṃ visesassa yā tesaṃ akalyatādīnaṃ visesappaccayatā, ayametesaṃ sabhāvoti daṭṭhabbaṃ. " 1003296,185,818,165,183,1,110,11,{Ālokasaññī}ti ettha atisayatthavisiṭṭhaatthi atthāvabodhako ayamīkāroti dassento āha‘‘ rattimpi… pe… samannāgato’’ ti. 1003297,185,818,184,188,1,34,4,Idaṃ ubhayan ti satisampajaññamāha. 1003298,185,818,189,192,1,40,3,Atikkamitvā vikkhambhanavasena pajahitvā. 1003299,185,818,193,203,1,46,5,"‘‘ Kathamidan’’ ti pavattiyā kathaṅkathā, vicikicchā. " 1003300,185,818,204,214,1,73,8,"Sā etassa atthīti kathaṅkathī, na kathaṅkathīti akathaṃkathī, nibbicikiccho. " 1003301,185,818,215,223,1,84,7,{Lakkhaṇādibhedato}ti ettha ādi -saddena paccayapahānapahāyakādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo. 1003302,185,818,224,228,1,26,4,Tepi hi bhedato vattabbāti. 1003303,185,819,2,11,1,33,4,218. Tesan ti iṇavasena gahitadhanānaṃ. 1003304,185,819,12,15,1,23,2,{Pariyanto}ti dātabbaseso. 1003305,185,819,16,26,1,52,6,So balavapāmojjaṃ labhati‘‘ iṇapalibodhato muttomhī’’ ti. 1003306,185,819,27,36,1,47,5,Somanassaṃ adhigacchati‘‘ jīvikānimittaṃ atthī’’ ti. 1003307,185,820,2,9,1,46,2,219. {Visabhāgavedanuppattiyā}ti dukkhavedanuppattiyā. 1003308,185,820,10,16,1,74,6,Dukkhavedanā hi sukhavedanāya kusalavipākasantānassa virodhitāya visabhāgā. 1003309,185,820,17,24,1,74,5,Catuiriyāpathaṃ {chindanto}ti catubbidhampi iriyāpathappavattiṃ pacchindanto. 1003310,185,820,25,35,1,75,9,"Byādhiko hi yathā ṭhānagamanesu asamattho, evaṃ nisajjādīsupi asamattho hoti. " 1003311,185,820,36,39,1,17,2,{Ābādhetī}ti pīḷeti. 1003312,185,820,40,53,1,79,9,Vātādīnaṃ vikāro visamāvatthā byādhīti āha‘‘ taṃsamuṭṭhānena dukkhena dukkhito’’ ti. 1003313,185,820,54,62,1,75,8,Dukkhavedanāya pana byādhibhāve mūlabyādhinā ābādhiko ādito bādhatīti katvā. 1003314,185,820,63,68,1,59,5,Anubandhabyādhinā dukkhito aparāparaṃ sañjātadukkhoti katvā. 1003315,185,820,69,73,1,41,3,{Gilāno}ti dhātusaṅkhayena parikkhīṇasarīro. 1003316,185,820,74,78,1,31,4,Appamattakaṃ vā balaṃ balamattā. 1003317,185,820,79,84,1,35,4,"Tadubhayan ti pāmojjaṃ, somanassañca. " 1003318,185,820,85,95,1,43,6,Tattha labhetha pāmojjaṃ‘‘ rogato muttomhī’’ ti. 1003319,185,820,96,107,1,47,7,Adhigaccheyya somanassaṃ‘‘ atthi me kāye balan’’ ti. 1003320,185,821,2,20,1,65,10,220. Sesan ti‘‘ tassa hi‘ bandhanā muttomhī’ ti āvajjayato tadubhayaṃ hoti. 1003321,185,821,21,27,1,22,4,Tena vuttan’’ ti evamādi. 1003322,185,821,28,32,1,49,3,{Vuttanayenevā}ti paṭhamadutiyapadesu vuttanayeneva. 1003323,185,821,33,38,1,51,4,{Sabbapadesū}ti avasiṭṭhapadesu tatiyādīsu koṭṭhāsesu. 1003324,185,822,2,5,1,0,0,221-222. 1003325,185,822,6,12,1,31,5,Na attani {adhīno}ti na attāyatto. 1003326,185,822,13,16,1,21,2,{Parādhīno}ti parāyatto. 1003327,185,822,17,24,1,58,7,Aparādhīnatāya bhujo viya attano kicce esitabboti bhujisso. 1003328,185,822,25,34,1,30,5,Savasoti āha‘‘ attano santako’’ ti. 1003329,185,822,35,50,1,78,10,Anudakatāya kaṃ pānīyaṃ tārenti etthāti {kantāro}ti āha‘‘ nirudakaṃ dīghamaggan’’ ti. 1003330,185,823,2,11,1,22,3,223. {Tatrā}ti tasmiṃ dassane. 1003331,185,823,12,17,1,32,5,Ayan ti idāni vuccamānā sadisatā. 1003332,185,823,18,32,1,115,11,"Yena iṇādīnaṃ upamābhāvo, kāmacchandādīnañca upameyyabhāvo hoti, so nesaṃ upamopameyyasambandho sadisatāti daṭṭhabbaṃ. " 1003333,185,823,33,47,1,110,13,Yo yamhi kāmacchandena {rajjatī}ti yo puggalo yamhi kāmarāgassa vatthubhūte puggale kāmacchandavasena ratto hoti. 1003334,185,823,48,61,1,57,8,Taṃ vatthuṃ {gaṇhātī}ti taṃ taṇhāvatthuṃ‘‘ mametan’’ ti gaṇhāti. 1003335,185,824,2,7,1,31,3,{Upaddavethā}ti upaddavaṃ karotha. 1003336,185,825,2,5,1,22,2,{Nakkhattassā}ti mahassa. 1003337,185,825,6,10,1,24,3,{Mutto}ti bandhanato mutto. 1003338,185,826,2,7,1,43,4,Vinaye {apakataññunā}ti vinayakkame akusalena. 1003339,185,826,8,14,1,41,6,So hi kappiyākappiyaṃ yāthāvato na jānāti. 1003340,185,826,15,22,1,26,3,Tenāha‘‘ kismiñcidevā’’ tiādi. 1003341,185,827,2,7,1,37,4,{Gacchatipī}ti thokaṃ thokaṃ gacchatipi. 1003342,185,827,8,16,1,73,8,Gacchanto pana tāya eva ussaṅkitaparisaṅkitatāya tattha tattha tiṭṭhatipi. 1003343,185,827,17,36,1,108,14,"Īdise kantāre gato‘‘ ko jānāti kiṃ bhavissatī’’ ti nivattatipi, tasmā gataṭṭhānato agataṭṭhānameva bahutaraṃ hoti. " 1003344,185,827,37,50,1,70,9,Saddhāya gaṇhituṃ saddheyyaṃ vatthuṃ‘‘ idamevan’’ ti saddahituṃ na sakkoti. 1003345,185,827,51,66,1,44,9,"Atthi {natthī}ti‘‘ atthi nu kho, natthi nu kho’’ ti. " 1003346,185,827,67,73,1,49,6,Araññaṃ paviṭṭhassa ādimhi eva sappanaṃ āsappanaṃ. 1003347,185,827,74,81,1,46,6,"Pari parito, uparūpari vā sappanaṃ parisappanaṃ. " 1003348,185,827,82,86,1,40,4,Ubhayenapi tattheva paribbhamanaṃ vadati. 1003349,185,827,87,94,1,24,3,Tenāha‘‘ apariyogāhanan’’ ti. 1003350,185,827,95,103,1,71,7,"Chambhitattan ti araññasaññāya uppannaṃ chambhitabhāvaṃ, utrāsanti attho. " 1003351,185,828,2,13,1,64,6,224. Tatrāyaṃ {sadisatā}ti etthāpi vuttanayānusārena sadisatā veditabbā. 1003352,185,828,14,25,1,95,10,"Yadaggena hi kāmacchandādayo iṇādisadisā, tadaggena tesaṃ pahānaṃ āṇaṇyādisadisaṃ abhāvoti katvā. " 1003353,185,828,26,46,1,143,14,"Cha {dhamme}ti asubhanimittassa uggaho, asubhabhāvanānuyogo, indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. " 1003354,185,828,47,50,1,19,2,{Bhāvetvā}ti brūhetvā. 1003355,185,828,51,67,1,114,7,Mahāsatipaṭṭhāne( dī. ni.2.372-374) vaṇṇayissāma tatthassa anuppannānuppādanauppannapahānādivibhāvanavasena savisesaṃ pāḷiyā āgatattā. 1003356,185,828,68,72,1,34,3,Esa nayo byāpādādippahānakabhāvepi. 1003357,185,828,73,78,1,49,4,{Paravatthumhī}ti ārammaṇabhūte parasmiṃ vatthusmiṃ. 1003358,185,829,2,8,1,43,5,{Anatthakaro}ti attano parassa ca anatthāvaho. 1003359,185,829,9,28,1,133,12,"Cha {dhamme}ti mettānimittassa uggaho, mettābhāvanānuyogo , kammassakatā, paṭisaṅkhānabahulatā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. " 1003360,185,829,29,41,1,31,2,{Tatthevā}ti mahāsatipaṭṭhāneyeva( dī. ni.2.372-374). 1003361,185,829,42,46,1,54,4,Cārittasīlaṃ uddissa paññattasikkhāpadaṃ ācārapaṇṇatti. 1003362,185,830,2,24,1,166,16,"Bandhanāgāraṃ pavesitattā aladdhanakkhattānubhavo puriso‘‘ nakkhattadivase bandhanāgāraṃ pavesito puriso’’ ti vutto, nakkhattadivase eva vā tadananubhavanatthaṃ tathā kato. " 1003363,185,830,25,31,1,80,6,Mahāanatthakaran ti diṭṭhadhammikādiatthahāpanamukhena mahato anatthassa kārakaṃ. 1003364,185,830,32,50,1,145,12,"Cha {dhamme}ti atibhojane nanimittaggāho, iriyāpathasamparivattanatā, ālokasaññāmanasikāro, abbhokāsavāso, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. " 1003365,185,831,2,10,1,96,8,Uddhaccakukkucce mahāanatthakaran ti parāyattatāpādanato vuttanayena mahato anatthassa kārakanti. 1003366,185,831,11,30,1,122,13,"Attho cha {dhamme}ti bahussutatā, paripucchakatā, vinaye pakataññutā, vuḍḍhasevitā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. " 1003367,185,832,2,7,1,53,4,{Balavā}ti paccatthikavidhamanasamatthena balena balavā. 1003368,185,832,8,11,1,36,2,{Sajjāvudho}ti sannaddhadhanuādiāvudho. 1003369,185,832,12,14,1,35,2,Sūravīrasevakajanavasena saparivāro. 1003370,185,832,15,19,1,26,4,Tan ti yathāvuttaṃ purisaṃ. 1003371,185,832,20,30,1,77,8,"Balavantatāya, sajjāvudhatāya, saparivāratāya ca corā dūratova disvā palāyeyyuṃ. " 1003372,185,832,31,37,1,75,5,{Anatthakārikā}ti sammāpaṭipattiyā vibandhakaraṇato vuttanayena anatthakārikā. 1003373,185,832,38,57,1,122,12,"Cha {dhamme}ti bahussutatā, paripucchakatā, vinaye pakataññutā, adhimokkhabahulatā, kalyāṇamittatā, sappāyakathāti ime cha dhamme. " 1003374,185,832,58,70,1,113,11,"Yathā bāhusaccādīni uddhaccakukkuccassa pahānāya saṃvattanti, evaṃ vicikicchāya pīti idhāpi bahussutatādayo gahitā. " 1003375,185,832,71,81,1,90,9,"Kalyāṇamittatā sappāyakathā viya pañcannaṃ, tasmā tassa tassa anucchavikasevanatā veditabbā. " 1003376,185,832,82,98,1,169,12,Sammāpaṭipattiyā appaṭipattinimittatāmukhena vicikicchā micchāpaṭipattimeva paribrūhetīti tassā pahānaṃ duccaritavidhūnanūpāyoti āha‘‘ duccaritakantāraṃ nittharitvā’’ tiādi. 1003377,185,833,2,23,1,96,12,"225. Pāmojjaṃ nāma taruṇapīti, sā kathañcipi tuṭṭhāvatthāti āha‘‘ pāmojjaṃ jāyatīti tuṭṭhākāro jāyatī’’ ti. " 1003378,185,833,24,30,1,58,5,{Tuṭṭhassā}ti okkantikabhāvappattāya pītiyā vasena tuṭṭhassa. 1003379,185,833,31,41,1,114,9,"Attano savipphārikatāya, attasamuṭṭhānapaṇītarūpuppattiyā ca sakalasarīraṃ khobhayamānā pharaṇalakkhaṇā pīti jāyati. " 1003380,185,833,42,50,1,46,6,"Pītisahitaṃ pīti uttarapadalopena, kiṃ pana taṃ ? " 1003381,185,833,51,52,1,4,1,Mano. 1003382,185,833,53,60,1,45,6,"Pīti mano etassāti pītimano, tassa pītimanassa. " 1003383,185,833,61,72,1,61,6,Tayidaṃ atthamattameva dassento‘‘ pītisampayuttacittassā’’ ti āha. 1003384,185,833,73,94,1,149,14,"{Kāyo}ti idha arūpakalāpo adhippeto, na vedanādikkhandhattayamevāti āha‘‘ nāmakāyo passambhatī’’ ti, passaddhidvayassa pītivasenettha passambhanaṃ adhippetaṃ. " 1003385,185,833,95,98,1,45,2,{Vigatadaratho}ti pahīnauddhaccādikilesadaratho. 1003386,185,833,99,118,1,187,15,Vuttappakārāya pubbabhāgabhāvanāya vasena cetasikasukhaṃ paṭisaṃvedentoyeva taṃsamuṭṭhānapaṇītarūpaphuṭṭhasarīratāya kāyikampi sukhaṃ vedetīti āha‘‘ kāyikampi cetasikampi sukhaṃ vedayatī’’ ti. 1003387,185,833,119,130,1,44,6,{Iminā}ti‘‘ sukhaṃ paṭisaṃvedetī’’ ti evaṃ vuttena. 1003388,185,833,131,137,1,75,5,"Saṃkilesapakkhato nikkhantattā, paṭhamajjhānapakkhikattā ca nekkhammasukhena. " 1003389,185,833,138,141,1,20,2,{Sukhitassā}ti sukhino. 1003390,185,834,2,2,1,25,1,Paṭhamajjhānakathāvaṇṇanā 1003391,185,835,2,20,1,87,9,226.‘‘ Cittaṃ samādhiyatī’’ ti etena upacāravasenapi appanāvasenapi cittassa samādhānaṃ kathitaṃ. 1003392,185,835,21,46,1,96,15,Evaṃ sante‘‘ so vivicceva kāmehī’’ tiādikā desanā kimatthiyāti āha‘‘ so vivicceva kāmehi… pe… vuttan’’ ti. 1003393,185,835,47,51,1,80,4,Tattha uparivisesadassanatthan ti paṭhamajjhānādiuparivattabbavisesadassanatthaṃ. 1003394,185,835,52,59,1,80,7,Na hi upacārasamādhisamadhigamena vinā paṭhamajjhānādiviseso samadhigantuṃ sakkā. 1003395,185,835,60,68,1,144,8,Pāmojjuppādādīhi kāraṇaparamparā dutiyajjhānādisamadhigamepi icchitabbāva paṭipadāñāṇadassanavisuddhi viya dutiyamaggādisamadhigameti daṭṭhabbaṃ. 1003396,185,835,69,88,1,108,13,"Tassa {samādhino}ti‘‘ sukhino cittaṃ samādhiyatī’’ ti evaṃ sādhāraṇavasena vutto yo appanālakkhaṇo, tassa samādhino. " 1003397,185,835,89,96,1,95,7,Pabhedadassanatthan ti dutiyajjhānādivibhāgassa ceva abhiññādivibhāgassa ca pabhedadassanatthaṃ. 1003398,185,835,97,111,1,124,12,"Karo vuccati pupphasambhavaṃ gabbhāsaye karīyatīti katvā, karato jāto kāyo karajakāyo, tadupasanissayo catusantatirūpasamudāyo. " 1003399,185,835,112,135,1,137,14,"Kāmaṃ nāmakāyopi vivekajena pītisukhena tathāladdhupakāro,‘‘ abhisandetī’’ tiādivacanato pana rūpakāyo idhādhippetoti āha‘‘ imaṃ karajakāyan’’ ti. " 1003400,185,835,136,140,1,33,3,{Abhisandetī}ti abhisandanaṃ karoti. 1003401,185,835,141,166,1,227,19,"Taṃ pana jhānamayena pītisukhena karajakāyassa tintabhāvāpādanaṃ, sabbatthakameva lūkhabhāvāpanayananti āha‘‘ temetī’’ tiādi, tayidaṃ abhisandanaṃ atthato yathāvuttapītisukhasamuṭṭhānehi paṇītarūpehi kāyassa parippharaṇaṃ daṭṭhabbaṃ." 1003402,185,835,167,175,1,33,4,‘‘ Parisandetī’’ tiādīsupi eseva nayo. 1003403,185,835,176,183,1,45,6,"Sabbaṃ etassa atthīti sabbavā, tassa sabbāvato. " 1003404,185,835,184,200,1,106,10,"Avayavāvayavisambandhe avayavini sāmivacananti avayavīvisayo sabba -saddo, tasmā vuttaṃ‘‘ sabbakoṭṭhāsavato’’ ti. " 1003405,185,835,201,214,1,90,11,"Aphuṭaṃ nāma na hoti yattha yattha kammajarūpaṃ, tattha tattha cittajarūpassa abhibyāpanato. " 1003406,185,835,215,222,1,31,3,Tenāha‘‘ upādinnakasantatī’’ tiādi. 1003407,185,836,2,10,1,14,2,227. {Cheko}ti kusalo. 1003408,185,836,11,27,1,109,12,Taṃ panassa kosallaṃ nhāniyacuṇṇānaṃ sannane piṇḍīkaraṇe ca samatthatāvasena veditabbanti āha‘‘ paṭibalo’’ tiādi. 1003409,185,836,28,39,1,55,7,Kaṃsa -saddo‘‘ mahatiyā kaṃsapātiyā’’ tiādīsu suvaṇṇe āgato. 1003410,185,837,2,61,1,182,25,"‘ ‘ Kaṃso upahato yathā’’ tiādīsu( dha. pa.134) kittimalohe, katthaci paṇṇattimatte‘‘ upakaṃso nāma rājāpi mahākaṃsassa atrajo’’ tiādi,[ jā. aṭṭha.4.10 ghaṭapaṇḍitajātakavaṇṇanāyaṃ( atthato samānaṃ)] idha pana yattha katthaci loheti āha‘‘ yena kenaci lohena katabhājane’’ ti. " 1003411,185,837,62,68,1,58,5,{Snehānugatā}ti udakasinehena anupavisanavasena gatā upagatā. 1003412,185,837,69,87,1,135,15,"{Snehaparetā}ti udakasinehena parito gatā samantato phuṭṭhā, tato eva santarabāhirā phuṭṭhā sinehena, etena sabbaso udakena temitabhāvamāha." 1003413,185,837,88,101,1,68,9,‘‘ Na ca paggharaṇī’’ ti etena tintassapi tassa ghanathaddhabhāvaṃ vadati. 1003414,185,837,102,112,1,33,6,Tenāha‘‘ na ca binduṃ bindun’’ tiādi. 1003415,185,838,2,2,1,24,1,Dutiyajjhānakathāvaṇṇanā 1003416,185,839,2,16,1,80,9,"229. Tāhi tāhi udakasirāhi ubbhijjatīti ubbhidaṃ, ubbhidaṃ udakaṃ etassāti ubbhidodako. " 1003417,185,839,17,23,1,59,5,{Ubbhinnaudako}ti nadītīre khatakūpako viya ubbhijjanakaudako. 1003418,185,839,24,28,1,46,3,{Uggacchanakaudako}ti dhārāvasena uṭṭhahanaudako. 1003419,185,839,29,45,1,90,11,"Kasmā panettha ubbhidodakova rahado gahito, na itaroti āha‘‘ heṭṭhā uggacchanaudakañhī’’ tiādi. " 1003420,185,839,46,61,1,88,8,"{Dhārānipātapubbuḷakehī}ti dhārānipātehi udakapubbuḷakehi ca,‘‘ pheṇapaṭalehi cā’’ ti vattabbaṃ. " 1003421,185,839,62,69,1,72,5,"{Sannisinnamevā}ti aparikkhobhatāya niccalameva, suppasannamevāti adhippāyo. " 1003422,185,839,70,78,1,30,4,Sesan ti‘‘ abhisandetī’’ tiādikaṃ. 1003423,185,840,2,2,1,24,1,Tatiyajjhānakathāvaṇṇanā 1003424,185,841,2,9,1,25,2,231. {Uppalānī}ti uppalagacchāni. 1003425,185,841,10,16,1,65,4,"{Setarattanīlesū}ti uppalesu, setuppalarattuppalanīluppalesūti attho. " 1003426,185,841,17,23,1,44,5,Yaṃ kiñci uppalaṃ uppalameva sāmaññagahaṇato . 1003427,185,841,24,43,1,111,14,"Satapattan ti ettha sata -saddo bahupariyāyo‘‘ satagghī’’ tiādīsu viya, tena anekasatapattassapi saṅgaho siddho hoti. " 1003428,185,841,44,57,1,55,8,"Loke pana‘‘ rattaṃ padumaṃ, setaṃ puṇḍarīkan’’ tipi vuccati. " 1003429,185,841,58,67,1,85,8,"Yāva aggā, yāva ca mūlā udakena abhisandanādisambhavadassanatthaṃ udakānuggataggahaṇaṃ. " 1003430,185,841,68,76,1,62,7,"Idha uppalādīni viya karajakāyo, udakaṃ viya tatiyajjhānasukhaṃ. " 1003431,185,842,2,2,1,26,1,Catutthajjhānakathāvaṇṇanā 1003432,185,843,2,31,1,154,14,"233. Yasmā ‘‘ parisuddhena cetasā’’ ti catutthajjhānacittamāha, tañca rāgādiupakkilesāpagamanato nirupakkilesaṃ nimmalaṃ, tasmā āha‘‘ nirupakkilesaṭṭhena parisuddhan’’ ti. " 1003433,185,843,32,54,1,167,17,"Yasmā pana pārisuddhiyā eva paccayavisesena pavattiviseso pariyodātatā suvaṇṇassa nighaṃsanena pabhassaratā viya, tasmā āha‘‘ pabhassaraṭṭhena pariyodātanti veditabban’’ ti. " 1003434,185,843,55,58,1,20,3,Idan ti odātavacanaṃ. 1003435,185,843,59,63,1,48,4,Utupharaṇatthan ti uṇhautuno pharaṇadassanatthaṃ. 1003436,185,843,64,82,1,76,11,"Utupharaṇaṃ na hoti savisesanti adhippāyo, tenāha‘‘ taṅkhaṇa… pe… balavaṃ hotī’’ ti. " 1003437,185,843,83,95,1,121,11,Vatthaṃ viya {karajakāyo}ti yogino karajakāyo vatthaṃ viya daṭṭhabbo utupharaṇasadisena catutthajjhānasukhena pharitabbattā. 1003438,185,843,96,112,1,115,11,"Purisassa sarīraṃ viya catutthajjhānaṃ daṭṭhabbaṃ utupharaṇaṭṭhāniyassa sukhassa nissayabhāvato, tenāha‘‘ tasmā’’ tiādi. " 1003439,185,843,113,137,1,125,15,"Ettha ca‘‘ parisuddhena cetasā’’ ti ceto gahaṇena jhānasukhaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ, tenāha‘‘ utupharaṇaṃ viya catutthajjhānasukhan’’ ti. " 1003440,185,843,138,143,1,41,5,Nanu ca catutthajjhāne sukhameva natthīti? 1003441,185,843,144,157,1,78,8,Saccaṃ natthi sātalakkhaṇasantasabhāvattā panettha upekkhā‘‘ sukhan’’ ti adhippetā. 1003442,185,843,158,197,1,76,9,"Tena vuttaṃ sammohavinodaniyaṃ‘‘ upekkhā pana santattā, sukhamicceva bhāsitā’’ ti.( Vibha. aṭṭha.232; visuddhi.2.644; paṭi. ma.105, mahāni. aṭṭha.27) " 1003443,185,844,2,16,1,67,9,"Na arūpajjhānalābhīti na veditabbo avinābhāvato, tenāha‘‘ na hī’’ tiādi. " 1003444,185,844,17,50,1,304,18,"Tattha {cuddasahākārehī}ti kasiṇānulomato, kasiṇapaṭilomato, kasiṇānulomapaṭilomato, jhānānulomato, jhānapaṭilomato, jhānānulomapaṭilomato, jhānukkantikato, kasiṇukkantikato, jhānakasiṇukkantikato, aṅgasaṅkantito, ārammaṇasaṅkantito, aṅgārammaṇasaṅkantito, aṅgavavatthānato , ārammaṇavavatthānatoti imehi cuddasahākārehi. " 1003445,185,844,51,72,1,119,15,Satipi jhānesu āvajjanādivasībhāve ayaṃ vasībhāvo abhiññānibbattane ekantena icchitabboti dassento āha‘‘ na hi… pe… hotī’’ ti. 1003446,185,844,73,82,1,78,9,Svāyaṃ nayo arūpasamāpattīhi vinā na ijjhatīti tāyapettha avinābhāvo veditabbo. 1003447,185,844,83,90,1,51,7,Yadi evaṃ kasmā pāḷiyaṃ na āruppajjhānāni āgatānīti? 1003448,185,844,91,114,1,178,17,"Visesato ca rūpāvacaracatutthajjhānapādakattā sabbābhiññānaṃ tadantogadhā katvā tāya desitā, na arūpāvacarajjhānānaṃ idha anupayogato, tenāha‘‘ arūpajjhānāni āharitvā kathetabbānī’’ ti. " 1003449,185,845,2,2,1,25,1,Vipassanāñāṇakathāvaṇṇanā 1003450,185,846,2,18,1,47,7,234. Sesan ti ‘‘ evaṃ samāhite citte’’ tiādīsu vattabbaṃ. 1003451,185,846,19,34,1,106,13,"Ñeyyaṃ jānātīti ñāṇaṃ, taṃ pana ñeyyaṃ paccakkhaṃ katvā passatīti dassanaṃ, ñāṇameva dassananti ñāṇadassanaṃ. " 1003452,185,846,35,54,1,145,14,"Tayidaṃ ñāṇadassanapadaṃ sāsane aññattha ñāṇavisese nirūḷhaṃ, taṃ sabbaṃ atthuddhāravasena dassento‘‘ ñāṇadassananti maggañāṇampi vuccatī’’ tiādimāha. " 1003453,185,846,55,81,1,157,19,"Yasmā vipassanāñāṇaṃ tebhūmakasaṅkhāre aniccādito jānāti, bhaṅgānupassanato paṭṭhāya paccakkhato ca te passati tasmā āha‘‘ idha pana… pe… ñāṇadassananti vuttan’’ ti. " 1003454,185,847,2,25,1,137,14,"{Abhinīharatī}ti vuttanayena aṭṭhaṅgasamannāgate tasmiṃ citte vipassanākkamena jāte vipassanābhimukhaṃ peseti, tenāha‘‘ vipassanā… pe… karotī’’ ti. " 1003455,185,847,26,30,1,46,4,Tadabhimukhabhāvo eva hissa tanninnatādikaratā. 1003456,185,847,31,33,1,20,2,Vuttoyeva brahmajāle. 1003457,185,847,34,37,1,45,3,Odanakummāsehi upacīyatīti odanakummāsūpacayo. 1003458,185,847,38,42,1,42,3,{Aniccadhammo}ti pabhaṅgutāya addhuvasabhāvo. 1003459,185,847,43,48,1,53,4,{Duggandhavighātatthāyā}ti sarīre duggandhassa vigamāya. 1003460,185,847,49,52,1,39,2,{Ucchādanadhammo}ti ucchādetabbatāsabhāvo. 1003461,185,847,53,59,1,89,6,Ucchādanena hi sarīre sedagūthapittasemhādidhātukkhobhagarubhāvaduggandhānaṃ apagamo hoti. 1003462,185,847,60,71,1,83,7,Mahāsambāhanaṃ mallādīnaṃ bāhuvaḍḍhanādiatthaṃ hotīti‘‘ khuddakasambāhanenā’’ ti vuttaṃ. 1003463,185,847,72,75,1,43,2,{Parimaddanadhammo}ti parimadditabbatāsabhāvo. 1003464,185,847,76,90,1,110,13,Bhijjati ceva vikirati {cā}ti aniccatāvasena bhijjati ca bhinnañca kiñci payojanaṃ asādhentaṃ vippakiṇṇañca hoti. 1003465,185,847,91,110,1,119,14,{Rūpī}ti attano paccayabhūtena utuāhāralakkhaṇena rūpavāti ayamettha attho icchitoti āha‘‘ chahi padehi samudayo kathito’’ ti. 1003466,185,847,111,114,1,21,3,Saṃsagge hi ayamīkāro. 1003467,185,847,115,123,1,107,7,Saṇṭhānasampādanampi tathārūparūpuppādaneneva hotīti ucchādanaparimaddanapadehipi samudayo kathitoti vuttaṃ. 1003468,185,847,124,130,1,63,6,Evaṃ navahi yathārahaṃ kāye samudayavayadhammānupassitā dassitā. 1003469,185,847,131,134,1,51,3,Nissitañca chaṭṭhavatthunissitattā vipassanāñāṇassa. 1003470,185,847,135,144,1,86,8,"Paṭibaddhañca tena vinā appavattanato, kāyasaññitānaṃ rūpadhammānaṃ ārammaṇakaraṇato ca. " 1003471,185,848,2,22,1,88,11,"235. Suṭṭhu bhāti obhāsatīti subho, pabhāsampattiyāpi maṇino bhaddatāti āha‘‘ subhoti sundaro’’ ti. " 1003472,185,848,23,46,1,186,15,Kuruvindajāti ādijātivisesopi maṇino ākaraparisuddhimūlako evāti āha‘‘ parisuddhākarasamuṭṭhito’’ ti dosanīharaṇavasena parikammanipphattīti āha‘‘ suṭṭhu kataparikammo apanītapāsāṇasakkharo’’ ti. 1003473,185,848,47,70,1,95,12,"Chaviyā saṇhabhāvenassa acchatā, na saṅghātassāti āha‘‘ acchoti tanucchavī’’ ti, tenāha ‘‘ vippasanno’’ ti. " 1003474,185,848,71,82,1,111,10,{Dhovanavedhanādīhī}ti catūsu pāsāṇesu dhovanena ceva kāḷakādiapaharaṇatthāya suttena āvunanatthāya ca vijjhanena. 1003475,185,848,83,88,1,40,4,Tāpasaṇhakaraṇādīnaṃ saṅgaho ādi -saddena. 1003476,185,848,89,93,1,41,4,Vaṇṇasampattin ti suttassa vaṇṇasampattiṃ. 1003477,185,848,94,98,1,39,4,Maṇi viya karajakāyo paccavekkhitabbato. 1003478,185,848,99,104,1,53,5,Āvutasuttaṃ viya vipassanāñāṇaṃ anupavisitvā ṭhitattā. 1003479,185,848,105,112,1,63,7,Cakkhumā puriso viya vipassanālābhī bhikkhu sammadeva dassanato. 1003480,185,848,113,116,1,38,3,Tadārammaṇānan ti rūpadhammārammaṇānaṃ. 1003481,185,848,117,122,1,100,5,Phassapañcamakacittacetasikaggahaṇena gahitadhammāpi vipassanācittuppādapariyāpannā evāti veditabbaṃ. 1003482,185,848,123,137,1,95,10,Evañhi tesaṃ vipassanāñāṇagatikattā‘‘ āvutasuttaṃ viya vipassanāñāṇan’’ ti vacanaṃ avirodhitaṃ hoti. 1003483,185,848,138,146,1,50,7,"Kiṃ panete ñāṇassa āvi bhavanti, udāhu puggalassāti? " 1003484,185,848,147,148,1,7,1,Ñāṇassa. 1003485,185,848,149,156,1,53,7,Tassa pana āvibhāvattā puggalassa āvibhūtā nāma honti. 1003486,185,848,157,161,1,33,3,{Ñāṇassā}ti ca paccavekkhaṇāñāṇassa. 1003487,185,849,2,12,1,99,9,"Maggañāṇassa anantaraṃ, tasmā lokiyābhiññānaṃ parato chaṭṭhābhiññāya purato vattabbaṃ vipassanāñāṇaṃ. " 1003488,185,849,13,21,1,49,6,"Evaṃ {santepī}ti yadipāyaṃ ñāṇānupubbī, evaṃ santepi. " 1003489,185,849,22,49,1,181,17,Etassa antarāvāro {natthī}ti pañcasu lokiyābhiññāsu kathitāsu ākaṅkheyyasuttādīsu( ma. ni.1.65) viya chaṭṭhābhiññā kathetabbāti etassa anabhiññālakkhaṇassa vipassanāñāṇassa tāsaṃ antarāvāro na hoti. 1003490,185,849,50,58,1,94,7,Tasmā tattha avasarābhāvato idheva rūpāvacaracatutthajjhānānantarameva dassitaṃ vipassanāñāṇaṃ. 1003491,185,849,59,80,1,132,18,"Yasmā {cā}ti ca -saddo samuccayattho, tena na kevalaṃ tadeva, atha kho idampi kāraṇaṃ vipassanāñāṇassa idheva dassaneti imamatthaṃ dīpeti. " 1003492,185,849,81,107,1,193,20,"Dibbena cakkhunā bheravampi rūpaṃ {passato}ti ettha‘‘ iddhividhañāṇena bheravaṃ rūpaṃ nimminitvā cakkhunā passato’’ tipi vattabbaṃ, evampi abhiññālābhino apariññātavatthukassa bhayaṃ santāso uppajjati. " 1003493,185,849,108,111,1,37,3,Uccāvālikavāsi mahānāgattherassa viya. 1003494,185,849,112,115,1,37,3,Pāṭiyekkaṃ sandiṭṭhikaṃ sāmaññaphalaṃ. 1003495,185,849,116,118,1,14,2,Tenāha bhagavā– 1003496,185,850,2,11,1,42,6,"‘ ‘ Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ; " 1003497,185,851,2,19,1,48,6,"Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānatan’’ tiādi.( dha. pa.374); " 1003498,185,852,2,2,1,28,1,Manomayiddhiñāṇakathāvaṇṇanā 1003499,185,853,2,5,1,0,0,236-7. 1003500,185,853,6,11,1,47,5,Manena nibbattitan ti abhiññāmanena nibbattitaṃ. 1003501,185,853,12,18,1,52,6,Hatthapādādi aṅgehi ca kapparajaṇṇuādi paccaṅgehi ca. 1003502,185,853,19,25,1,99,4,"{Saṇṭhānavasenā}ti kamaladalādisadisasaṇṭhānamattavasena, na rūpābhighātārahabhūtappasādiindriyavasena. " 1003503,185,853,26,29,1,53,2,{Sabbākārehī}ti vaṇṇasaṇṭhānaavayavavisesādisabbākārehi. 1003504,185,853,30,32,1,14,2,Tena iddhimatā. 1003505,185,853,33,39,1,96,5,{Sadisabhāvadassanatthamevā}ti saṇṭhānatopi vaṇṇatopi avayavavisesatopi sadisabhāvadassanatthameva. 1003506,185,853,40,46,1,42,5,"Sajātiyaṃ ṭhito, na nāgiddhiyā aññajātirūpo. " 1003507,185,854,2,2,1,30,1,Iddhividhañāṇādikakathāvaṇṇanā 1003508,185,855,2,12,1,80,5,239. Suparikammakatamattikādayo viya iddhividhañāṇaṃ vikubbanakiriyāya nissayabhāvato. 1003509,185,856,2,12,1,37,5,"241. Sukhan ti akicchena, akasirenāti attho. " 1003510,185,857,2,24,1,81,10,243. Mando uttānaseyyakadārakopi‘‘ daharo’’ ti vuccatīti tato visesanatthaṃ‘‘ yuvā’’ ti vuttaṃ. 1003511,185,857,25,47,1,114,13,"Yuvāpi koci anicchanako amaṇḍanajātiko hotīti tato visesanatthaṃ‘‘ maṇḍanakajātiko’’ tiādi vuttaṃ, tenāha‘‘ yuvāpīti’’ ādi. " 1003512,185,857,48,58,1,81,9,"Kāḷatilappamāṇā bindavo kāḷatilakāni kāḷā vā kammāsā, tilappamāṇā bindavo tilakāni. " 1003513,185,857,59,62,1,20,3,Vaṅgaṃ nāma viyaṅgaṃ. 1003514,185,857,63,65,1,33,2,Yobbanapīḷakādayo mukhadūsipīḷakā. 1003515,185,857,66,76,1,90,8,"Mukhagato doso mukhadoso, lakkhaṇavacanañcetaṃ mukhe adosassāpi pākaṭabhāvassa adhippetattā. " 1003516,185,857,77,87,1,59,9,"Yathā vā mukhe doso, evaṃ mukhe adosopi mukhadoso saralopena. " 1003517,185,857,88,97,1,73,8,Mukhadoso ca mukhadoso ca {mukhadoso}ti ekasesanayenapettha attho daṭṭhabbo. 1003518,185,857,98,112,1,75,10,Evañhi‘‘ paresaṃ soḷasavidhaṃ cittaṃ pākaṭaṃ hotī’’ ti vacanaṃ samatthitaṃ hoti. 1003519,185,858,2,11,1,60,4,245. Pubbenivāsañāṇūpamāyan ti pubbenivāsañāṇassa dassitaupamāyaṃ. 1003520,185,858,12,24,1,109,12,Taṃ divasaṃ katakiriyā nāma pākatikasattassapi yebhuyyena pākaṭā hotīti dassanatthaṃ taṃdivasa -ggahaṇaṃ kataṃ. 1003521,185,858,25,38,1,154,13,Taṃdivasagatagāmattaya -ggahaṇeneva mahābhinīhārehi aññesampi pubbenivāsañāṇalābhīnaṃ tīsu bhavesu katakiriyā yebhuyyena pākaṭā hotīti dīpitanti daṭṭhabbaṃ. 1003522,185,859,2,14,1,64,7,247. Aparāparaṃ {sañcarante}ti taṃtaṃkiccavasena ito cito ca sañcarante. 1003523,185,859,15,23,1,98,8,Yathāvutta pāsādoviya bhikkhuno karajakāyo daṭṭhabbo tattha patiṭṭhitassa daṭṭhabbadassanasiddhito. 1003524,185,859,24,27,1,36,3,Cakkhumato hi dibbacakkhusamadhigamo. 1003525,185,859,28,45,1,56,7,"Yathāha‘‘ maṃsacakkhussa uppādo, maggo dibbassa cakkhuno’’ ti( itivu.61). " 1003526,185,859,46,56,1,84,10,Cakkhumā puriso viya ayameva dibbacakkhuṃ patvā ṭhito bhikkhu daṭṭhabbassa dassanato. 1003527,185,859,57,66,1,70,8,"Gehaṃ pavisantā viya etaṃ attabhāvagehaṃ okkamantā, upapajjantāti attho. " 1003528,185,859,67,76,1,69,8,"Gehā nikkhamantā viya etasmā attabhāvagehato pakkantā, cavantāti attho. " 1003529,185,859,77,82,1,29,5,Evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo. 1003530,185,859,83,91,1,73,7,Aparāparaṃ {sañcaraṇakasattā}ti pana punappunaṃ saṃsāre paribbhamantā sattā. 1003531,185,859,92,107,1,81,11,‘‘ Tattha tattha nibbattasattā’’ ti pana iminā tasmiṃ bhave jātasaṃvaddhe satte vadati. 1003532,185,859,108,132,1,113,14,"Nanu cāyaṃ dibbacakkhuñāṇakathā, ettha kasmā‘‘ tīsu bhavesū’’ ti catuvokārabhavassāpi saṅgaho katoti āha ‘‘ idañcā’’ tiādi. " 1003533,185,859,133,146,1,60,9,Tattha idan ti‘‘ tīsu bhavesu nibbattasattānan’’ ti idaṃ vacanaṃ. 1003534,185,859,147,157,1,115,8,"{Desanāsukhatthamevā}ti kevalaṃ desanāsukhatthaṃ, na catuvokārabhave nibbattasattānaṃ dibbacakkhuno āvibhāvasabbhāvato. " 1003535,185,859,158,182,1,92,15,Na hi‘‘ ṭhapetvā arūpabhavan’’ ti vā‘‘ dvīsu bhavesū’’ ti vā vuccamāne desanā sukhāvabodhā ca hotīti. 1003536,185,860,2,2,1,27,1,Āsavakkhayañāṇakathāvaṇṇanā 1003537,185,861,2,11,1,48,4,248. Vipassanāpādakan ti vipassanāya padaṭṭhānabhūtaṃ. 1003538,185,861,12,16,1,44,4,Vipassanā ca tividhā vipassakapuggalabhedena. 1003539,185,861,17,27,1,152,9,"Mahābodhisattānañhi paccekabodhisattānañca vipassanā cintāmayañāṇasaṃvaddhitā sayambhuñāṇabhūtā, itaresaṃ sutamayañāṇasaṃvaddhitā paropadesasambhūtā nāma. " 1003540,185,861,28,53,1,248,20,"Sā‘‘ ṭhapetvā nevasaññānāsaññāyatanaṃ avasesarūpārūpajjhānānaṃ aññatarato vuṭṭhāyā’’ tiādinā anekadhā, arūpamukhavasena catudhātuvavatthāne vuttānaṃ tesaṃ tesaṃ dhātupariggahamukhānañca aññataramukhavasena anekadhā ca visuddhimagge nānānayato vibhāvitā. " 1003541,185,861,54,81,1,314,22,"Mahābodhisattānaṃ pana catuvīsatikoṭisatasahassamukhena pabhedagamanato nānānayaṃ sabbaññutañāṇasannissayassa ariyamaggañāṇassa adhiṭṭhānabhūtaṃ pubbabhāgañāṇagabbhaṃ gaṇhāpentaṃ pariṇataṃ gacchantaṃ paramagambhīraṃ saṇhasukhumataraṃ anaññasādhāraṇaṃ vipassanāñāṇaṃ hoti, yaṃ aṭṭhakathāsu‘‘ mahāvajirañāṇan’’ ti vuccati. " 1003542,185,861,82,110,1,270,18,"Yassa ca pavattivibhāgena catuvīsatikoṭisatasahassappabhedassa pādakabhāvena samāpajjiyamānā catuvīsatikoṭisatasahassasaṅkhyā devasikaṃ satthu vaḷañjanakasamāpattiyo vuccanti, svāyaṃ buddhānaṃ vipassanācāro paramatthamañjusāyaṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.216) uddesato dassito. " 1003543,185,861,111,120,1,64,8,"Atthikehi tato gahetabbo, idha pana sāvakānaṃ vipassanā adhippetā. " 1003544,185,862,2,26,1,168,16,"Āsavānaṃ {khayañāṇāyā}ti āsavānaṃ khepanato samucchindanato āsavakkhayo, ariyamaggo, tattha ñāṇaṃ āsavānaṃ khayañāṇaṃ, tadatthaṃ tenāha‘‘ āsavānaṃ khayañāṇanibbattanatthāyā’’ ti. " 1003545,185,862,27,33,1,46,6,Āsavā ettha khīyantīti āsavānaṃ khayo nibbānaṃ. 1003546,185,862,34,39,1,32,4,"Khepeti pāpadhammeti khayo, maggo. " 1003547,185,862,40,66,1,125,17,So pana pāpakkhayo āsavakkhayena vinā natthīti‘‘ khaye ñāṇan’’ ti ettha khayaggahaṇena āsavakkhayo vuttoti āha‘‘ khaye ñāṇan’’ tiādi. 1003548,185,862,67,87,1,111,16,Samitapāpo samaṇoti katvā āsavānaṃ khīṇattā samaṇo nāma hotīti āha‘‘ āsavānaṃ khayā samaṇo hotīti ettha phalan’’ ti. 1003549,185,862,88,115,1,173,18,Āsavavaḍḍhiyā saṅkhāre vaḍḍhento visaṅkhārato suvidūravidūroti‘‘ ārā so āsavakkhayā’’ ti ettha āsavakkhayapadaṃ visaṅkhārādhivacananti āha ‘‘ āsavakkhayāti ettha nibbānaṃ vuttan’’ ti. 1003550,185,862,116,130,1,63,8,{Bhaṅgo}ti āsavānaṃ khaṇanirodho‘‘ āsavānaṃ khayo’’ ti vuttoti yojanā. 1003551,185,863,2,15,1,86,10,‘ ‘ Idaṃ dukkhan’’ ti dukkhassa ariyasaccassa tadā bhikkhuno paccakkhato gahitabhāvadassanaṃ. 1003552,185,863,16,25,1,56,5,‘‘ Ettakaṃ dukkhan’’ ti tassa paricchijjaggahitabhāvadassanaṃ. 1003553,185,863,26,37,1,55,7,‘‘ Na ito bhiyyo’’ ti tassa anavasesetvā gahitabhāvadassanaṃ. 1003554,185,863,38,46,1,35,4,Tenāha‘‘ sabbampi dukkhasaccan’’ tiādi. 1003555,185,863,47,56,1,107,7,"{Sarasalakkhaṇapaṭivedhenā}ti sabhāvasaṅkhātassa lakkhaṇassa asammohato paṭivijjhanena, asammohapaṭivedhoti ca. " 1003556,185,863,57,79,1,127,16,"Yathā tasmiṃ ñāṇe pavatte pacchā dukkhasaccassa sarūpādiparicchede sammoho na hoti, tathā pavatti, tenāha‘‘ yathābhūtaṃ pajānātī’’ ti. " 1003557,185,863,80,94,1,68,9,"Dukkhaṃ samudeti etasmāti dukkhasamudayo, taṇhāti āha‘‘ tassa cā’’ tiādi. " 1003558,185,863,95,121,1,164,20,"Yaṃ ṭhānaṃ {patvā}ti yaṃ nibbānaṃ maggassa ārammaṇapaccayaṭṭhena kāraṇabhūtaṃ āgamma,‘‘ patvā’’ ti ca tadubhayavato puggalassa patti tadubhayassa patti viyāti katvā vuttaṃ. " 1003559,185,863,122,126,1,23,3,{Patvā}ti vā pāpuṇanahetu. 1003560,185,863,127,138,1,76,8,"{Appavattī}ti appavattinimittaṃ, te vā nappavattanti etthāti appavatti, nibbānaṃ. " 1003561,185,863,139,142,1,24,2,{Tassā}ti dukkhanirodhassa. 1003562,185,863,143,148,1,50,5,Sampāpakan ti sacchikaraṇavasena sammadeva pāpakaṃ. 1003563,185,864,2,5,1,40,2,{Kilesavasenā}ti āsavasaṅkhātakilesavasena. 1003564,185,864,6,23,1,122,11,"Yasmā āsavānaṃ dukkhasaccapariyāyo tappariyāpannattā, sesasaccānañca taṃsamudayādipariyāyo atthi, tasmā vuttaṃ‘‘ pariyāyato’’ ti. " 1003565,185,864,24,27,1,25,3,Dassento saccānīti yojanā. 1003566,185,864,28,39,1,62,7,Āsavānaṃyeva cettha gahaṇaṃ‘‘ āsavānaṃ khayañāṇāyā’’ ti āraddhattā. 1003567,185,864,40,79,1,91,9,Tathā hi‘‘ kāmāsavāpi cittaṃ vimuccatī’’ tiādinā ( dī. ni.1.248; ma. ni.1.433; ma. ni.3.19) āsavavimuttisīseneva sabbakilesavimutti vuttā. 1003568,185,864,80,103,1,126,15,‘‘ Idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajanātī’’ tiādinā missakamaggo idha kathitoti‘‘ saha vipassanāya koṭippattaṃ maggaṃ kathesī’’ ti vuttaṃ. 1003569,185,864,104,114,1,65,6,‘‘ Jānato passato’’ ti iminā pariññāsacchikiriyābhāvanābhisamayā vuttā. 1003570,185,864,115,133,1,76,10,‘‘ Vimuccatī’’ ti iminā pahānābhisamayo vuttoti āha‘‘ iminā maggakkhaṇaṃ dassetī’’ ti. 1003571,185,864,134,143,1,35,5,‘‘ Jānato passato’’ ti vā hetuniddesoyaṃ. 1003572,185,864,144,150,1,59,6,Jānanahetu dassanahetu kāmāsavāpi cittaṃ vimuccatīti yojanā. 1003573,185,864,151,156,1,79,5,Dhammānañhi samānakālikānampi paccayappaccayuppannatā sahajātakoṭiyā labbhatīti. 1003574,185,864,157,167,1,107,9,Bhavāsavaggahaṇena cettha bhavarāgassa viya bhavadiṭṭhiyāpi samavarodhoti diṭṭhāsavassāpi saṅgaho daṭṭhabbo. 1003575,185,864,168,171,1,24,3,Khīṇā jātītiādīhi padehi. 1003576,185,864,172,175,1,28,2,{Tassā}ti paccavekkhaṇāñāṇassa. 1003577,185,864,176,179,1,24,3,Bhūmin ti pavattiṭṭhānaṃ. 1003578,185,865,2,23,1,86,11,"Yenādhippāyena ‘‘ katamā panassā’’ tiādinā codanā katā, taṃ vivaranto‘‘ na tāvassā’’ tiādimāha . " 1003579,185,865,24,32,1,61,8,Tattha na tāvassa atītā jāti khīṇā maggabhāvanāyāti adhippāyo. 1003580,185,865,33,42,1,37,5,Tattha kāraṇamāha‘‘ pubbeva khīṇattā’’ ti. 1003581,185,865,43,49,1,35,6,Na anāgatā assa jāti khīṇāti yojanā. 1003582,185,865,50,67,1,90,11,"Na {anāgatā}ti ca anāgatabhāvasāmaññaṃ gahetvā lesena codeti, tenāha‘‘ anāgate vāyāmābhāvato’’ ti. " 1003583,185,865,68,87,1,100,13,"Anāgataviseso panettha adhippeto, tassa ca khepane vāyāmopi labbhateva, tenāha‘‘ yā pana maggassā’’ tiādi. " 1003584,185,865,88,95,1,100,6,{Ekacatupañcavokārabhavesū}ti bhavattayaggahaṇaṃ vuttanayena anavasesato jātiyā khīṇabhāvadassanatthaṃ. 1003585,185,865,96,100,1,24,4,Tan ti yathāvuttaṃ jātiṃ. 1003586,185,865,101,105,1,22,3,{So}ti khīṇāsavo bhikkhu. 1003587,185,866,2,15,1,97,9,Brahmacariyavāso nāma ukkaṭṭhaniddesena maggabrahmacariyassa nibbattanaṃ evāti āha‘‘ parivutthan’’ ti. 1003588,185,866,16,46,1,276,23,"Sammādiṭṭhiyā catūsu saccesu pariññādikiccasādhanavasena pavattamānāya sammāsaṅkappādīnampi dukkhasacce pariññābhisamayānuguṇā pavatti, itarasaccesu ca nesaṃ pahānābhisamayādipavatti pākaṭā eva, tena vuttaṃ‘‘ catūsu saccesu catūhi maggehi pariññāpahānasacchikiriyābhāvanāvasenā’’ ti. " 1003589,185,866,47,62,1,128,11,Dukkhanirodhamaggesu pariññāsacchikiriyābhāvanā yāvadeva samudayappahānatthāyāti āha‘‘ tena tena maggena pahātabbakilesā pahīnā’’ ti. 1003590,185,866,63,75,1,73,9,"{Itthattāyā}ti ime pakārā itthaṃ, tabbhāvo itthattaṃ, tadatthanti vuttaṃ hoti. " 1003591,185,866,76,90,1,95,10,Te pana pakārā ariyamaggabyāpārabhūtā pariññādayo idhādhippetāti āha‘‘ evaṃ soḷasakiccabhāvāyā’’ ti. 1003592,185,866,91,114,1,155,18,"Te hi maggaṃ paccavekkhato maggānubhāvena pākaṭā hutvā upaṭṭhahanti, pariññādīsu ca pahānameva padhānaṃ tadatthattā itaresanti āha‘‘ kilesakkhayabhāvāya vā’’ ti. " 1003593,185,866,115,119,1,46,4,Pahīnakilesapaccavekkhaṇavasena vā evaṃ vuttaṃ. 1003594,185,866,120,132,1,74,7,Dutiyavikappe {itthattāyā}ti nissakke sampadānavacananti āha‘‘ itthabhāvato’’ ti. 1003595,185,866,133,136,1,18,3,Aparan ti anāgataṃ. 1003596,185,866,137,148,1,101,10,"Ime pana carimakattabhāvasaṅkhātā pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti, etena tesaṃ appatiṭṭhataṃ dasseti. " 1003597,185,866,149,152,1,26,3,Apariññāmūlikā hi patiṭṭhā. 1003598,185,866,153,202,1,157,21,"Yathāha‘‘ kabaḷīkāre ce bhikkhave āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhan’’ tiādi.( Saṃ. ni.2.64; kathā.296; mahāni.7) tenevāha‘‘ chinnamūlakā rukkhā viyā’’ tiādi. " 1003599,185,867,2,9,1,32,2,249. {Pabbatamatthake}ti pabbatasikhare. 1003600,185,867,10,23,1,79,9,Tañhi yebhuyyena saṅkhittaṃ saṅkucitaṃ hotīti pāḷiyaṃ‘‘ pabbatasaṅkhepe’’ ti vuttaṃ. 1003601,185,867,24,29,1,44,4,Pabbatapariyāpanno vā padeso pabbatasaṅkhepo . 1003602,185,867,30,46,1,78,10,"{Anāvilo}ti akālusiyo, sā cassa anāvilatā kaddamābhāvena hotīti āha‘‘ nikkaddamo’’ ti. " 1003603,185,867,47,50,1,17,2,{Sippiyo}ti suttiyo. 1003604,185,867,51,54,1,20,2,{Sambukā}ti saṅkhalikā. 1003605,185,867,55,58,1,28,3,Ṭhitāsupi nisinnāsupi gāvīsu. 1003606,185,867,59,74,1,87,9,"{Vijjamānāsū}ti labbhamānāsu, itarā ṭhitāpi nisinnāpi‘‘ carantī’’ ti vuccanti sahacaraṇanayena. " 1003607,185,867,75,81,1,39,5,"Tiṭṭhantameva, na pana kadācipi carantaṃ. " 1003608,185,867,82,89,1,51,6,"Dvayan ti sippisambukaṃ, macchagumbanti idaṃ ubhayaṃ. " 1003609,185,867,90,96,1,43,5,Tiṭṭhantanti vuttaṃ carantaṃ pīti adhippāyo. 1003610,185,867,97,108,1,64,7,‘‘ Itarañca dvayan’’ ti ca yathāvuttameva sippisambukādidvayaṃ vadati. 1003611,185,867,109,111,1,14,2,Tañhi caratīti. 1003612,185,867,112,120,1,64,7,"Kiṃ vā imāya sahacariyāya, yathālābhaggahaṇaṃ panettha daṭṭhabbaṃ. " 1003613,185,867,121,125,1,41,4,Sakkharakathalassa hi vasena tiṭṭhantanti. 1003614,185,867,126,135,1,82,9,Sippisambukassa macchagumbassa ca vasena tiṭṭhantampi carantaṃ pīti yojanā kātabbā. 1003615,185,868,2,5,1,22,3,Tesaṃ dasannaṃ ñāṇānaṃ. 1003616,185,868,6,14,1,46,6,"{Tatthā}ti tasmiṃ ārammaṇavibhāge, tesu vā ñāṇesu. " 1003617,185,868,15,23,1,78,6,"Bhūmibhedato, kālabhedato, santānabhedato cāti sattavidhārammaṇaṃ vipassanāñāṇaṃ." 1003618,185,868,24,45,1,149,16,"‘‘ Rūpāyatanamattamevā’’ ti idaṃ tassa ñāṇassa abhinimmiyamāne manomaye kāye rūpāyatanamevārabbha pavattanato vuttaṃ, na tattha gandhāyataṃ ādīnaṃ abhāvato. " 1003619,185,868,46,52,1,44,6,Na hi rūpakalāpo gandhāyataṃ ādirahito atthi. 1003620,185,868,53,63,1,75,5,"Parinipphannameva nimmitarūpaṃ, tenāha‘‘ parittapaccuppannabahiddhārammaṇan’’ ti. " 1003621,185,868,64,83,1,203,13,"Āsavakkhayañāṇaṃ nibbānārammaṇameva samānaṃ parittattikavasena appamāṇārammaṇaṃ, ajjhattattikavasena bahiddhārammaṇaṃ, atītattikavasena navattabbārammaṇañca hotīti āha‘‘ appamāṇabahiddhānavattabbārammaṇan’’ ti. " 1003622,185,868,84,99,1,92,10,Kūṭo viya kūṭāgārassa bhagavato desanāya arahattaṃ uttamaṅgabhūtanti āha‘‘ arahattanikūṭenā’’ ti. 1003623,185,868,100,112,1,266,11,Desanaṃ {niṭṭhāpesī}ti titthakaramataharavibhāviniṃ nānāvidhakuhanalapanādimicchājīvaviddhaṃsiniṃ tividhasīlālaṅkataṃ paramasallekhapaṭipattidīpaniṃ jhānābhiññādiuttarimanussadhammavibhūsitaṃ cuddasavidhamahāsāmaññaphalapaṭimaṇḍitaṃ anaññasādhāraṇaṃ desanaṃ niṭṭhāpesi. 1003624,185,869,2,2,1,42,1,Ajātasattuupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā 1003625,185,870,2,12,1,54,5,250. Ādimajjhapariyosānan ti ādiñca majjhañca pariyosānañca. 1003626,185,870,13,15,1,19,2,Sakkaccaṃ sagāravaṃ. 1003627,185,870,16,18,1,26,2,Āraddhaṃ dhammasaṅgāhakehi. 1003628,185,871,2,13,1,48,7,Abhikkantā vigatāti atthoti āha‘‘ khaye dissatī’’ ti. 1003629,185,871,14,26,1,47,8,Tathā hi‘‘ nikkhanto paṭhamo yāmo’’ ti upari vuttaṃ. 1003630,185,871,27,47,1,105,14,"{Abhikkantataro}ti ativiya kantataro manoramo, tādiso ca sundaro bhaddako nāma hotīti āha‘‘ sundare dissatī’’ ti. " 1003631,185,871,48,53,1,42,4,{Ko}ti devanāgayakkhagandhabbādīsu ko katamo. 1003632,185,871,54,57,1,9,2,{Me}ti mama. 1003633,185,871,58,61,1,13,2,{Pādānī}ti pāde. 1003634,185,871,62,67,1,36,4,{Iddhiyā}ti imāya evarūpāya deviddhiyā. 1003635,185,871,68,76,1,47,6,"{Yasasā}ti iminā edisena parivārena, parijanena ca. " 1003636,185,871,77,80,1,20,3,Jalan ti vijjotamāno. 1003637,185,871,81,87,1,52,5,{Abhikkantenā}ti ativiya kantena kamanīyena abhirūpena. 1003638,185,871,88,93,1,41,3,{Vaṇṇenā}ti chavivaṇṇena sarīravaṇṇanibhāya . 1003639,185,871,94,112,1,114,16,"Sabbā obhāsayaṃ {disā}ti dasapi disā pabhāsento cando viya, sūriyo viya ca ekobhāsaṃ ekālokaṃ karontoti gāthāya attho. " 1003640,185,871,113,117,1,33,3,{Abhirūpe}ti uḷārarūpe sampannarūpe. 1003641,185,872,2,170,1,380,48,"‘ ‘ Coro coro, sappo sappo’’ tiādīsu bhaye āmeḍitaṃ,‘‘ vijjha vijjha, pahara paharā’’ tiādīsu kodhe,‘‘ sādhu sādhūtiādīsu( ma. ni.1.327; saṃ. ni.2.127;3.35;5.1005) pasaṃsāyaṃ,‘‘ gaccha gaccha, lunāhi lunāhī’’ tiādīsu turite,‘‘ āgaccha āgacchā’’ tiādīsu kotūhale,‘‘ buddho buddhoti cintento’’ tiādīsu( bu. vaṃ.44) acchare ,‘‘ abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto’’ tiādīsu( dī. ni.3.20; a. ni.9.11) hāse,‘‘ kahaṃ ekaputtaka kahaṃ ekaputtakā’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.63) soke,‘‘ aho sukhaṃ aho sukhan’’ tiādīsu( udā.20; dī. ni.3.305; cūḷava.332) pasāde. " 1003642,185,872,171,179,1,71,7,"Ca -saddo avuttasamuccayattho, tena garahāasammānādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. " 1003643,185,872,180,199,1,86,10,"Tattha‘‘ pāpo pāpo’’ tiādīsu garahāyaṃ,‘‘ abhirūpaka abhirūpakā’’ tiādīsu asammāne daṭṭhabbaṃ. " 1003644,185,873,2,28,1,158,17,"Nayidaṃ āmeḍitavasena dvikkhattuṃ vuttaṃ, atha kho atthadvayavasenāti dassento‘‘ atha vā’’ tiādimāha‘‘ abhikkantan’’ ti vacanaṃ apekkhitvā napuṃsakaliṅgavasena vuttaṃ. " 1003645,185,873,29,39,1,64,9,Taṃ pana bhagavato vacanaṃ dhammassa desanāti katvā tathā vuttaṃ. 1003646,185,873,40,48,1,80,7,"Atthamattadassanaṃ vā etaṃ, tasmā atthavasenettha liṅgavibhattipariṇāmo veditabbo. " 1003647,185,873,49,52,1,23,3,Dutiyapadepi eseva nayo. 1003648,185,873,53,56,1,38,2,{Dosanāsanato}ti rāgādikilesavidhamanato. 1003649,185,873,57,61,1,43,3,{Guṇādhigamanato}ti sīlādiguṇānaṃ sampādanato. 1003650,185,873,62,82,1,125,15,"Ye guṇe desanā adhigameti, tesu padhānabhūtā dassetabbāti te padhānabhūte tāva dassetuṃ‘‘ saddhājananato paññājananato’’ ti vuttaṃ. " 1003651,185,873,83,89,1,51,6,Saddhāpamukhā hi lokiyā guṇā paññāpamukhā lokuttarā. 1003652,185,873,90,92,1,30,2,Sīlādiatthasampattiyā sātthato. 1003653,185,873,93,95,1,37,2,Sabhāvaniruttisampattiyā sabyañjanato. 1003654,185,873,96,98,1,38,2,Suviññeyyasaddapayogatāya uttānapadato. 1003655,185,873,99,102,1,54,3,Saṇhasukhumabhāvena dubbiññeyyatthatāya gambhīratthato. 1003656,185,873,103,105,1,47,2,Siniddhamudumadhurasaddapayogatāya kaṇṇasukhato. 1003657,185,873,106,108,1,44,2,Vipulavisuddhapemanīyatthatāya hadayaṅgamato. 1003658,185,873,109,111,1,38,2,Mānātimānavidhamanena anattukkaṃsanato. 1003659,185,873,112,114,1,43,2,Thambhasārambhanimmaddanena aparavambhanato. 1003660,185,873,115,122,1,75,5,"Hitādhippāyappavattiyā, paresaṃ rāgapariḷāhādivūpagamanena ca karuṇāsītalato. " 1003661,185,873,123,125,1,39,2,Kilesandhakāravidhamanena paññāvadātato. 1003662,185,873,126,128,1,38,2,Karavīkarutamañjutāya āpātharamaṇīyato. 1003663,185,873,129,131,1,47,2,Pubbāparāviruddhasuvisuddhatāya vimaddakkhamato. 1003664,185,873,132,135,1,39,3,Āpātharamaṇīyatāya eva suyyamānasukhato. 1003665,185,873,136,141,1,65,4,"Vimaddakkhamatāya, hitajjhāsayappavattitāya ca vīmaṃsiyamānahitato. " 1003666,185,873,142,164,1,294,16,"{Evamādīhī}ti ādi -saddena saṃsāracakkanivattanato saddhammacakkappavattanato, micchāvādaviddhaṃsanato sammāvādapatiṭṭhāpanato, akusalamūlasamuddharaṇato kusalamūlasaṃropanato, apāyadvārapidhānato saggamaggadvāravivaraṇato, pariyuṭṭhānavūpasamanato anusayasamugghāṭanatoti evamādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. " 1003667,185,874,2,7,1,48,5,Adhomukhaṭṭhapitan ti kenaci adhomukhaṃ ṭhapitaṃ. 1003668,185,874,8,13,1,50,5,Heṭṭhāmukhajātan ti sabhāveneva heṭṭhāmukhaṃ jātaṃ. 1003669,185,874,14,18,1,28,3,{Ugghāṭeyyā}ti vivaṭaṃ kareyya. 1003670,185,874,19,36,1,105,12,"Hatthe gahetvā‘‘ puratthābhimukho, uttarābhimukho vā gacchā’’ tiādīni avatvā hatthe gahetvā nissandehaṃ katvā." 1003671,185,874,37,48,1,33,6,"‘‘ Esa maggo, evaṃ gacchā’’ ti dasseyya. " 1003672,185,874,49,53,1,42,3,{Kāḷapakkhacātuddasī}ti kāḷapakkhe cātuddasī. 1003673,185,874,54,60,1,81,6,Nikkujjitaṃ ādheyyassa anādhārabhūtaṃ bhājanaṃ ādhārabhāvāpādanavasena ukkujjeyya. 1003674,185,874,61,76,1,159,14,"Aññāṇassa abhimukhattā heṭṭhāmukhajātatāya saddhammavimukhaṃ adhomukhaṭṭhapitatāya asaddhamme patitan ti evaṃ padadvayaṃ yathārahaṃ yojetabbaṃ, na yathāsaṅkhyaṃ. " 1003675,185,874,77,96,1,161,13,"Kāmaṃ kāmacchandādayo paṭicchādakā nīvaraṇabhāvato, micchādiṭṭhi pana savisesaṃ paṭicchādikā satte micchābhinivesanavasenāti āha ‘‘ micchādiṭṭhigahanapaṭicchannan’’ ti. " 1003676,185,874,97,109,1,63,7,Tenāha bhagavā‘‘ micchādiṭṭhiparamāhaṃ bhikkhave vajjaṃ vadāmī’’ ti. 1003677,185,874,110,116,1,52,6,Sabbo apāyagāmimaggo kummaggo kucchito maggoti katvā. 1003678,185,874,117,123,1,87,6,Sammādiṭṭhiādīnaṃ ujupaṭipakkhatāya micchādiṭṭhiādayo aṭṭha micchattadhammā micchāmaggā. 1003679,185,874,124,136,1,82,8,Teneva hi tadubhayapaṭipakkhataṃ sandhāya‘‘ saggamokkhamaggaṃ āvikarontenā’’ ti vuttaṃ. 1003680,185,874,137,147,1,85,9,"Sappiādisannissayo padīpo na tathā ujjalo, yathā telasannissayoti telapajjota -ggahaṇaṃ. " 1003681,185,874,148,158,1,175,8,"Etehi {pariyāyehī}ti etehi nikkujjitukkujjanapaṭicchannavivaraṇādiupamopamitabbappakārehi, etehi vā yathāvuttehi nānāvidhakuhanalapanādimicchājīvavividhamanādivibhāvanapariyāyehi. " 1003682,185,874,159,168,1,41,5,Tenāha‘‘ anekapariyāyena dhammo pakāsito’’ ti. 1003683,185,875,2,7,1,43,5,Pasannakāran ti pasannehi kātabbaṃ sakkāraṃ. 1003684,185,875,8,19,1,42,6,"Saraṇan ti paṭisaraṇaṃ, tenāha‘‘ parāyaṇan’’ ti. " 1003685,185,875,20,39,1,105,13,"Parāyaṇabhāvo ca anatthanisedhanena, atthasampaṭipādanena ca hotīti āha‘‘ aghassa tātā, hitassa ca vidhātā’’ ti. " 1003686,185,875,40,53,1,81,10,"{Aghassā}ti dukkhatoti vadanti, pāpatoti pana attho yutto, nissakke cetaṃ sāmivacanaṃ. " 1003687,185,875,54,97,1,182,28,"Ettha ca nāyaṃ gamu -saddo nī-saddādayo viya dvikammako, tasmā yathā‘‘ ajaṃ gāmaṃ netī’’ ti vuccati, evaṃ‘‘ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmī’’ ti vattuṃ na sakkā,‘‘ saraṇanti gacchāmī’’ ti pana vattabbaṃ. " 1003688,185,875,98,101,1,30,3,Iti-saddo cettha luttaniddiṭṭho. 1003689,185,875,102,104,1,16,2,Tassa cāyamattho. 1003690,185,875,105,118,1,84,9,Gamanañca tadadhippāyena bhajanaṃ jānanaṃ vāti dassento‘‘ iminā adhippāyenā’’ tiādimāha. 1003691,185,875,119,148,1,236,21,"Tattha‘‘ bhajāmī’’ tiādīsu purimassa purimassa pacchimaṃ pacchimaṃ atthavacanaṃ, bhajanaṃ vā saraṇādhippāyena upasaṅkamanaṃ, sevanaṃ santikāvacaratā, payirupāsanaṃ vattapaṭivattakaraṇena upaṭṭhānanti evaṃ sabbathāpi anaññasaraṇataṃyeva dīpeti." 1003692,185,875,149,168,1,77,10,‘‘ Gacchāmī’’ ti padassa bujjhāmīti ayamattho kathaṃ labbhatīti āha‘‘ yesañhī’’ tiādi. 1003693,185,876,2,26,1,140,16,"‘ ‘ Adhigatamagge sacchikatanirodhe’’ ti padadvayenāpi phalaṭṭhā eva dassitā, na maggaṭṭhāti te dassento‘‘ yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjamāne cā’’ tiādimāha. " 1003694,185,876,27,38,1,67,7,Nanu ca kalyāṇaputhujjanopi‘‘ yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjatī’’ ti vuccatīti? 1003695,185,876,39,52,1,93,11,"Kiñcāpi vuccati, nippariyāyena pana maggaṭṭhā eva tathā vattabbā, na itaro niyāmokkamanābhāvato. " 1003696,185,876,53,66,1,50,9,Tathā hi te eva vuttā‘‘ apāyesu apatamāne dhāretī’’ ti. 1003697,185,876,67,71,1,49,3,Sammattaniyāmokkamanena hi apāyavinimuttasambhavo . 1003698,185,876,72,124,1,179,26,"{Akkhāyatī}ti ettha iti -saddo ādiattho, pakārattho vā, tena‘‘ yāvatā bhikkhave dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggaṃ akkhāyatī’’ ti( itivu.90; a. ni.4.34) suttapadaṃ saṅgaṇhāti,‘‘ vitthāro’’ ti vā iminā. " 1003699,185,876,125,142,1,114,12,"Ettha ca ariyamaggo niyyānikatāya, nibbānaṃ tassa tadatthasiddhihetutāyāti ubhayameva nippariyāyena‘‘ dhammo’’ ti vutto. " 1003700,185,876,143,148,1,70,5,Nibbānañhi ārammaṇapaccayabhūtaṃ labhitvā ariyamaggassa tadatthasiddhi. 1003701,185,876,149,186,1,296,26,"Tathāpi yasmā ariyaphalānaṃ‘‘ tāya saddhāya avūpasantāyā’’ tiādi vacanato maggena samucchinnānaṃ kilesānaṃ paṭipassaddhippahānakiccatāya, niyyānānuguṇatāya, niyyānapariyosānatāya ca, pariyattidhammassa pana‘‘ niyyānadhammassa samadhigamanahetutāyā’’ ti iminā pariyāyena vuttanayena dhammabhāvo labbhati eva. " 1003702,185,876,187,198,1,59,7,Svāyamattho pāṭhārūḷho evāti dassento‘‘ na kevalan’’ tiādimāha. 1003703,185,877,2,18,1,93,13,‘ ‘ Kāmarāgo bhavarāgo’’ ti evamādi bhedo sabbopi rāgo virajjati etenāti rāgavirāgoti maggo kathito. 1003704,185,877,19,33,1,124,12,"Ejāsaṅkhātāya taṇhāya, antonijjhānalakkhaṇassa sokassa ca taduppattiyaṃ sabbaso parikkhīṇattā anejaṃ asokanti phalaṃ kathitaṃ. " 1003705,185,877,34,44,1,75,9,"Appaṭikūlan ti avirodhadīpanato kenaci aviruddhaṃ, iṭṭhaṃ paṇītanti vā attho. " 1003706,185,877,45,51,1,60,5,"Paguṇarūpena pavattitattā, pakaṭṭhaguṇavibhāvanato vā paguṇaṃ. " 1003707,185,877,52,92,1,110,13,"Yathāha‘‘ vihiṃsasaññī paguṇaṃ na bhāsiṃ, dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme’’ ti.( Ma. ni.1.283; ma. ni.2.339; mahāva.9) sabbadhammakkhandhā kathitāti yojanā. " 1003708,185,878,2,109,1,401,39,"{Diṭṭhisīlasaṅghātenā}ti ‘‘ yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharatī’’ ti( dī. ni.3.324; ma. ni.4.92;3.54) evaṃ vuttāya diṭṭhiyā,‘‘ yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni , tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharatī’’ ti( dī. ni.3.323; ma. ni.1.492;3.54; a. ni.6.11; pari.274) evaṃ vuttānaṃ sīlānañca saṃhatabhāvena, diṭṭhisīlasāmaññenāti attho. " 1003709,185,878,110,116,1,32,4,"{Saṃhato}ti ghaṭito, sametoti attho. " 1003710,185,878,117,128,1,77,10,Ariyapuggalā hi yattha katthaci dūre ṭhitāpi attano guṇasāmaggiyā saṃhatā eva . 1003711,185,878,129,142,1,130,12,Aṭṭha ca puggaladhammadasā {te}ti te purisayugavasena cattāropi puggalavasena aṭṭheva ariyadhammassa paccakkhadassāvitāya dhammadasā. 1003712,185,878,143,158,1,76,10,"Tīṇi vatthūni‘‘ saraṇan’’ ti gamanena, tikkhattuṃ gamanena ca tīṇi saraṇagamanāni. " 1003713,185,878,159,165,1,47,5,{Paṭivedesī}ti attano hadayagataṃ vācāya pavedesi. 1003714,185,879,2,2,1,24,1,Saraṇagamanakathāvaṇṇanā 1003715,185,880,2,29,1,199,20,Saraṇagamanassa visayappabhedaphalasaṃkilesabhedānaṃ viya kattu ca vibhāvanā tattha kosallāya hotīti‘‘ saraṇagamanesu kosallatthaṃ saraṇaṃ… pe… veditabbo’’ ti vuttaṃ tena vinā saraṇagamanasseva asambhavato. 1003716,185,880,30,40,1,77,9,"Kasmā panettha vodānaṃ na gahitaṃ, nanu vodānavibhāvanāpi tattha kosallāvahāti? " 1003717,185,880,41,51,1,74,9,"Saccametaṃ, taṃ pana saṃkilesaggahaṇeneva atthato dīpitaṃ hotīti na gahitaṃ. " 1003718,185,880,52,68,1,126,14,"Yāni hi nesaṃ saṃkilesakāraṇāni aññāṇādīni, tesaṃ sabbena sabbaṃ anuppannānaṃ anuppādanena, uppannānañca pahānena vodānaṃ hotīti. " 1003719,185,880,69,97,1,165,20,Hiṃsatthassa sara-saddassa vasenetaṃ padaṃ daṭṭhabbanti‘‘ hiṃsatīti saraṇan’’ ti vatvā taṃ pana hiṃsanaṃ kesaṃ kathaṃ kassa vāti codanaṃ sodhento‘‘ saraṇagatānan’’ tiādimāha. 1003720,185,880,98,102,1,28,4,Tattha bhayan ti vaṭṭabhayaṃ. 1003721,185,880,103,109,1,58,6,Santāsan ti cittutrāsaṃ teneva cetasikadukkhassa gahitattā. 1003722,185,880,110,113,1,24,3,Dukkhan ti kāyikadukkhaṃ. 1003723,185,880,114,125,1,108,10,"Duggatiparikilesan ti duggatipariyāpannaṃ sabbampi dukkhaṃ, tayidaṃ sabbaṃ parato phalakathāyaṃ āvibhavissati. " 1003724,185,880,126,135,1,24,5,Etan ti‘‘ saraṇan’’ ti padaṃ. 1003725,185,881,2,18,1,91,12,Evaṃ avisesato saraṇa-saddassa atthaṃ dassetvā idāni visesato dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ. 1003726,185,881,19,43,1,77,8,"Hite {pavattanenā}ti‘‘ sampannasīlā bhikkhave viharathā’’ tiādinā( ma. ni.1.64,69) atthe niyojanena. " 1003727,185,881,44,48,1,22,3,Ahitā ca {nivattanenā}ti. 1003728,185,881,49,64,1,109,10,"‘‘ Pāṇātipātassa kho pāpako vipāko, pāpakaṃ abhisamparāyan’’ tiādinā ādīnavadassanādimukhena anatthato nivattanena. " 1003729,185,881,65,73,1,87,7,Bhayaṃ {hiṃsatī}ti hitāhitesu appavattipavattihetukaṃ byasanaṃ appavattikaraṇena vināseti. 1003730,185,881,74,86,1,96,10,"Bhavakantārā uttāraṇena maggasaṅkhāto dhammo, itaro assāsadānena sattānaṃ bhayaṃ hiṃsatīti yojanā. " 1003731,185,881,87,94,1,57,7,Kārānan ti dānavasena pūjāvasena ca upanītānaṃ sakkārānaṃ. 1003732,185,881,95,104,1,100,7,"Vipulaphalapaṭilābhakaraṇena sattānaṃ bhayaṃ hiṃsatīti yojanā, anuttaradakkhiṇeyyabhāvatoti adhippāyo. " 1003733,185,881,105,112,1,56,6,Imināpi {pariyāyenā}ti imināpi vibhajitvā vuttena kāraṇena. 1003734,185,882,2,39,1,243,28,"‘ ‘ Sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’’ ti evaṃ pavatto tattha ratanattaye pasādo tappasādo, tadeva ratanattayaṃ garu etassāti taggaru tabbhāvo taggarutā, tappasādo ca taggarutā ca tappasādataggarutā, tāhi tappasādataggarutāhi. " 1003735,185,882,40,42,1,59,2,Vidhūtadiṭṭhivicikicchāsammohaassaddhiyāditāya vihatakileso. 1003736,185,882,43,57,1,143,14,Tadeva ratanattayaṃ parāyaṇaṃ parāgati tāṇaṃ leṇanti evaṃ pavattiyā tapparāyaṇatākārappavatto cittuppādo saraṇagamanaṃ saraṇaṃ gacchati etenāti. 1003737,185,882,58,63,1,52,4,{Taṃsamaṅgī}ti tena yathāvuttacittuppādena samannāgato. 1003738,185,882,64,77,1,86,11,"Evaṃ {upetī}ti bhajati sevati payirupāsati, evaṃ vā jānāti bujjhatīti evamattho veditabbo. " 1003739,185,882,78,83,1,48,5,Ettha ca pasāda -ggahaṇena lokiyasaraṇagamanamāha. 1003740,185,882,84,86,1,21,2,Tañhi pasādappadhānaṃ. 1003741,185,882,87,90,1,26,3,Garutā gahaṇena lokuttaraṃ. 1003742,185,882,91,100,1,77,9,Ariyā hi ratanattayaṃ guṇābhiññatāya pāsāṇacchattaṃ viya garuṃ katvā passanti. 1003743,185,882,101,111,1,128,9,"Tasmā tappasādena vikkhambhanavasena vigatakileso, taggarutāya samucchedavasenāti yojetabbaṃ agāravakaraṇahetūnaṃ samucchindanato. " 1003744,185,882,112,121,1,102,9,Tapparāyaṇatā panettha taggatikatāti tāya catubbidhampi vakkhamānaṃ saraṇagamanaṃ gahitanti daṭṭhabbaṃ. 1003745,185,882,122,141,1,156,17,"Avisesena vā pasādagarutā jotitāti pasāda ggahaṇena aveccappasādassa itarassa ca gahaṇaṃ, tathā garutā gahaṇenāti ubhayenāpi ubhayaṃ saraṇagamanaṃ yojetabbaṃ. " 1003746,185,883,2,5,1,28,3,Maggakkhaṇe ijjhatīti yojanā. 1003747,185,883,6,19,1,92,9,‘‘ Nibbānārammaṇaṃ hutvā’’ ti etena atthato catusaccādhigamo eva lokuttarasaraṇagamananti dasseti. 1003748,185,883,20,30,1,133,9,"Tattha hi nibbānadhammo sacchikiriyābhisamayavasena, maggadhammo bhāvanābhisamayavasena paṭivijjhiyamānoyeva saraṇagamanatthaṃ sādheti. " 1003749,185,883,31,49,1,125,12,"Buddhaguṇā pana sāvakagocarabhūtā pariññābhisamayavasena, tathā ariyasaṅghaguṇā, tenāha‘‘ kiccato sakalepi ratanattaye ijjhatī’’ ti. " 1003750,185,883,50,61,1,99,10,"Ijjhantañca saheva ijjhati, na lokiyaṃ viya patipāṭiyā asammohapaṭivedhena paṭividdhattāti adhippāyo. " 1003751,185,883,62,72,1,64,8,Ye pana vadanti‘‘ na saraṇagamanaṃ nibbānārammaṇaṃ hutvā pavattati. 1003752,185,883,73,98,1,181,20,"Maggassa adhigatattā pana adhigatameva hoti ekaccānaṃ tevijjādīnaṃ lokiyavijjādayo viyā’’ ti, tesaṃ lokiyameva saraṇagamanaṃ siyā, na lokuttaraṃ, tañca ayuttaṃ duvidhassāpi icchitabbattā. " 1003753,185,884,2,7,1,28,4,Tan ti lokiyaṃ saraṇagamanaṃ. 1003754,185,884,8,16,1,47,4,Saddhāpaṭilābho‘‘ sammāsambuddho bhagavā’’ tiādinā. 1003755,185,884,17,30,1,158,10,"{Saddhāmūlikā}ti yathāvuttasaddhāpubbaṅgamā sammādiṭṭhiti buddhasubuddhataṃ, dhammasudhammataṃ, saṅghasuppaṭipattiñca lokiyāvabodhavaseneva sammā ñāyena dassanato." 1003756,185,884,31,53,1,139,13,"‘‘ Saddhāmūlikā sammādiṭṭhī’’ ti etena saddhūpanissayā yathāvuttalakkhaṇā paññā lokiyasaraṇagamananti dasseti, tenāha‘‘ diṭṭhijukammanti vuccatī’’ ti. " 1003757,185,884,54,71,1,119,16,"Diṭṭhi eva attano paccayehi uju karīyatīti katvā diṭṭhi vā uju karīyati etenāti diṭṭhijukammaṃ, tathā pavatto cittuppādo. " 1003758,185,884,72,86,1,82,9,Evañca katvā‘‘ tapparāyaṇatākārappavatto cittuppādo’’ ti idaṃ vacanaṃ samatthitaṃ hoti. 1003759,185,884,87,93,1,82,5,Saddhāpubbaṅgamasammādiṭṭhiggahaṇaṃ pana cittuppādassa tappadhānatāyāti daṭṭhabbaṃ. 1003760,185,884,94,117,1,147,14,"‘‘ Saddhāpaṭilābho’’ ti iminā mātādīhi ussāhitadārakādīnaṃ viya ñāṇavippayuttaṃ saraṇagamanaṃ dasseti,‘‘ sammādiṭṭhī’’ ti iminā ñāṇasampayuttaṃ saraṇagamanaṃ. " 1003761,185,884,118,121,1,29,3,Tayidaṃ lokiyaṃ saraṇagamanaṃ. 1003762,185,884,122,131,1,95,8,"Attā sanniyyātīyati appīyati pariccajīyati etenāti attasanniyyātanaṃ, yathāvuttaṃ diṭṭhijukammaṃ. " 1003763,185,884,132,143,1,81,9,"Taṃ ratanattayaṃ parāyaṇaṃ paṭisaraṇaṃ etassāti tapparāyaṇo, puggalo, cittuppādo vā. " 1003764,185,884,144,150,1,55,5,"Tassa bhāvo tapparāyaṇatā, yathāvuttaṃ diṭṭhijukammameva." 1003765,185,884,151,163,1,91,8,‘‘ Saraṇan’’ ti adhippāyena sissabhāvaṃ antevāsikabhāvaṃ upagacchati etenāti sissabhāvūpagamanaṃ. 1003766,185,884,164,168,1,52,4,Saraṇagamanādhippāyeneva paṇipatati etenāti paṇipāto. 1003767,185,884,169,173,1,57,4,Sabbattha yathāvuttadiṭṭhijukammavaseneva attho veditabbo. 1003768,185,885,2,8,1,81,6,Attapariccajanan ti saṃsāradukkhanittharaṇatthaṃ attano attabhāvassa pariccajanaṃ. 1003769,185,885,9,12,1,19,3,Eseva nayo sesesupi. 1003770,185,885,13,21,1,77,7,Buddhādīnaṃ {yevā}ti avadhāraṇaṃ attasanniyyātanādīsupi tattha tattha vattabbaṃ. 1003771,185,885,22,26,1,35,4,Evañhi tadaññanivattanaṃ kataṃ hoti. 1003772,185,886,2,27,1,191,20,"Evaṃ attasanniyyātanādīni ekena pakārena dassetvā idāni aparehipi pakārehi dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi āraddhaṃ, tena pariyāyantarehipi attasanniyyātanādi katameva hoti atthassa abhinnattāti dasseti. " 1003773,185,886,28,35,1,67,7,Āḷavakādīnan ti ādi -saddena sātāgirahemavatādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. 1003774,185,886,36,46,1,98,9,"Nanu cete āḷavakādayo maggeneva āgatasaraṇagamanā, kathaṃ tesaṃ tapparāyaṇatāsaraṇagamanaṃ vuttanti? " 1003775,185,886,47,48,1,27,1,Maggenāgatasaraṇagamanehipi. 1003776,185,886,49,107,1,146,20,"‘‘ So ahaṃ vicarissāmi… pe… sudhammataṃ’’( saṃ. ni.1.246; su. ni.194)‘‘ te mayaṃ vicarissāma , gāmā gāmaṃ nagā nagaṃ… pe… sudhammatan’’ ti,( su. ni.182) tehi tapparāyaṇatākārassa paveditattā tathā vuttaṃ. " 1003777,185,887,2,20,1,109,12,"So panesa ñāti… pe… {vasenā}ti ettha ñātivasena, bhayavasena, ācariyavasena, dakkhiṇeyyavasenāti paccekaṃ yojetabbaṃ. " 1003778,185,887,21,25,1,35,3,Tattha {ñātivasenā}ti ñātibhāvavasena. 1003779,185,887,26,28,1,13,2,Evaṃ sesesupi. 1003780,185,887,29,33,1,56,3,{Dakkhiṇeyyapaṇipātenā}ti dakkhiṇeyyatāhetukena paṇipātena. 1003781,185,887,34,39,1,51,4,{Itarehī}ti ñātibhāvādivasappavattehi tīhi paṇipātehi. 1003782,185,887,40,57,1,80,9,‘‘ Itarehī’’ tiādinā saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ tasmā’’ tiādi vuttaṃ. 1003783,185,887,58,62,1,37,3,{Vandatī}ti paṇipātassa lakkhaṇavacanaṃ. 1003784,185,887,63,68,1,43,5,Evarūpan ti diṭṭhadhammikaṃ sandhāya vadati. 1003785,185,887,69,77,1,95,8,Samparāyikañhi niyyānikaṃ vā anusāsaniṃ paccāsisanto dakkhiṇeyyapaṇipātameva karotīti adhippāyo. 1003786,185,888,2,6,1,42,2,{Saraṇagamanappabhedo}ti saraṇagamanavibhāgo. 1003787,185,889,2,15,1,87,9,Ariyamaggo eva lokuttaraṃ saraṇagamananti‘‘ cattāri sāmaññaphalāni vipākaphalan’’ ti vuttaṃ. 1003788,185,889,16,21,1,60,4,{Sabbadukkhakkhayo}ti sakalassa vaṭṭadukkhassa anuppādanirodho. 1003789,185,889,22,38,1,88,11,"Etan ti‘‘ cattāri ariyasaccāni, sammappaññāya passatī’’ ti evaṃ vuttaṃ ariyasaccassa dassanaṃ. " 1003790,185,890,2,12,1,58,5,Niccādito {anupagamanādivasenā}ti‘‘ niccan’’ ti aggahaṇādivasena. 1003791,185,890,13,16,1,26,3,Aṭṭhānan ti hetupaṭikkhepo. 1003792,185,890,17,20,1,29,2,{Anavakāso}ti paccayapaṭikkhepo. 1003793,185,890,21,24,1,34,3,Ubhayenāpi kāraṇameva paṭikkhipati. 1003794,185,890,25,29,1,20,4,Yan ti yena kāraṇena. 1003795,185,890,30,35,1,52,4,{Diṭṭhisampanno}ti maggadiṭṭhiyā samannāgato sotāpanno. 1003796,185,890,36,42,1,66,6,Kañci saṅkhāran ti catubhūmakesu saṅkhatasaṅkhāresu ekasaṅkhārampi. 1003797,185,890,43,53,1,40,5,Niccato {upagaccheyyā}ti‘‘ nicco’’ ti gaṇheyya. 1003798,185,890,54,61,1,23,3,‘‘ Sukhato upagaccheyyā’’ ti. 1003799,185,890,62,89,1,98,13,‘‘ Ekantasukhī attā hoti arogo paraṃ maraṇā’’ ti( dī. ni.1.76) evaṃ attadiṭṭhivasena sukhato gāhaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ . 1003800,185,890,90,102,1,156,12,Diṭṭhivippayuttacittena pana ariyasāvako pariḷāhavūpasamanatthaṃ mattahatthiparittāsito viya cokkhabrāhmaṇo ukkārabhūmiṃ kañci saṅkhāraṃ sukhato upagacchati. 1003801,185,890,103,120,1,81,9,Attavāre kasiṇādipaññattisaṅgahatthaṃ‘‘ saṅkhāran’’ ti avatvā‘‘ kañci dhamman’’ ti vuttaṃ. 1003802,185,890,121,129,1,76,7,"Imesupi vāresu catubhūmakavaseneva paricchedo veditabbo, tebhūmakavaseneva vā. " 1003803,185,890,130,141,1,79,10,"Yaṃ yañhi puthujjano gāhavasena gaṇhāti, tato tato ariyasāvako gāhaṃ viniveṭheti." 1003804,185,891,2,20,1,81,11,"‘ ‘ Mātaran’’ tiādīsu janikā mātā, janako pitā, manussabhūto khīṇāsavo {arahā}ti adhippeto. " 1003805,185,891,21,27,1,45,6,Kiṃ pana ariyasāvako aññaṃ jīvitā voropeyyāti? 1003806,185,891,28,40,1,116,10,"Etampi aṭṭhānaṃ, puthujjanabhāvassa pana mahāsāvajjabhāvadassanatthaṃ, ariyasāvakassa ca phaladassanatthaṃ evaṃ vuttaṃ. " 1003807,185,891,41,45,1,42,3,{Duṭṭhacitto}ti vadhakacittena paduṭṭhacitto. 1003808,185,891,46,54,1,88,7,Lohitaṃ {uppādeyyā}ti jīvamānakasarīre khuddakamakkhikāya pivanamattampi lohitaṃ uppādeyya. 1003809,185,891,55,62,1,65,6,Saṅghaṃ {bhindeyyā}ti samānasaṃvāsakaṃ samānasīmāyaṃ ṭhitaṃ saṅghaṃ. 1003810,185,891,63,87,1,96,11,"‘‘ Kammena, uddesena, voharanto, anussāvanena, salākaggāhenā’’ ti( pari.458) evaṃ vuttehi pañcahi kāraṇehi bhindeyya. " 1003811,185,891,88,108,1,97,15,"Aññaṃ satthāran ti aññaṃ titthakaraṃ‘‘ ayaṃ me satthā’’ ti evaṃ gaṇheyya, netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti attho. " 1003812,185,891,109,127,1,126,17,"Na te gamissanti apāyabhūmin ti te buddhaṃ saraṇaṃ gatā taṃnimittaṃ apāyaṃ na gamissanti, devakāyaṃ pana paripūressantīti attho. " 1003813,185,892,2,7,1,32,4,Dasahi {ṭhānehī}ti dasahi kāraṇehi. 1003814,185,892,8,11,1,27,2,{Adhigaṇhantī}ti abhibhavanti. 1003815,185,892,12,109,1,924,69,"{Velāmasuttādivasenāpī}ti ettha karīsassa catutthabhāgappamāṇānaṃ caturāsītisahassasaṅkhyānaṃ suvaṇṇapātirūpiyapātikaṃsapātīnaṃ yathākkamaṃ rūpiyasuvaṇṇahiraññapūrānaṃ, sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitānaṃ caturāsītiyā hatthisahassānaṃ, caturāsītiyā assasahassānaṃ, caturāsītiyā rathasahassānaṃ, caturāsītiyā dhenusahassānaṃ, caturāsītiyā kaññāsahassānaṃ, caturāsītiyā pallaṅkasahassānaṃ, caturāsītiyā vatthakoṭisahassānaṃ, aparimāṇassa ca khajjabhojjādibhedassa āhārassa pariccajanavasena sattamāsādhikāni sattasaṃvaccharāni nirantaraṃ pavattavelāmamahādānato ekassa sotāpannassa dinnadānaṃ mahapphalataraṃ, tato sataṃ sotāpannānaṃ dinnadānato ekassa sakadāgāmino, tato ekassa anāgāmino, tato ekassa arahato, tato ekassa paccekabuddhassa, tato sammāsambuddhassa, tato buddhappamukhassa saṅghassa dinnadānaṃ mahapphalataraṃ, tato cātuddisasaṅghaṃ uddissa vihārakaraṇaṃ, tato saraṇagamanaṃ mahapphalataranti imamatthaṃ pakāsentassa velāmasuttassa( a. ni.9.20) vasena. " 1003816,185,892,110,142,1,129,16,"Vuttañhetaṃ‘‘ yaṃ gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṃ adāsi mahādānaṃ, yo cekaṃ diṭṭhisampannaṃ bhojeyya, idaṃ tato mahapphalataran’’ tiādi ( a. ni.9.20). " 1003817,185,892,143,163,1,67,6,{Velāmasuttādī}ti ādi saddena aggappasādasuttādīnaṃ( a. ni.4.34; itivu.90) saṅgaho daṭṭhabbo. 1003818,185,893,2,9,1,54,6,"Aññāṇaṃ vatthuttayassa guṇānaṃ ajānanaṃ, tattha sammoho." 1003819,185,893,10,24,1,51,9,"‘‘ Buddho nu kho, na nu kho’’ tiādinā vicikicchā saṃsayo. " 1003820,185,893,25,30,1,63,5,Micchāñāṇaṃ tassa guṇānaṃ aguṇabhāvaparikappanena viparītaggāho. 1003821,185,893,31,35,1,38,4,Ādi -saddena anādarāgāravādīnaṃ saṅgaho. 1003822,185,893,36,45,1,62,8,"Na mahājutikan ti na ujjalaṃ, aparisuddhaṃ apariyodātanti attho. " 1003823,185,893,46,50,1,28,4,Na mahāvipphāran ti anuḷāraṃ. 1003824,185,893,51,75,1,190,17,"{Sāvajjo}ti taṇhādiṭṭhādivasena sadoso, lokiyasaraṇagamanaṃ sikkhāsamādānaṃ viya aggahitakālaparicchedaṃ jīvitapariyantameva hoti, tasmā tassa khandhabhedena bhedoti āha‘‘ anavajjo kālakiriyāyā’’ ti. " 1003825,185,893,76,79,1,31,3,Soti anavajjo saraṇagamanabhedo. 1003826,185,893,80,93,1,55,8,Satipi anavajjatte iṭṭhaphalopi na hotīti āha‘‘ aphalo’’ ti. 1003827,185,893,94,95,1,5,1,Kasmā? 1003828,185,893,96,97,1,10,1,Avipākattā. 1003829,185,893,98,102,1,20,4,Na hi taṃ akusalanti. 1003830,185,894,2,11,1,59,7,"Ko {upāsako}ti sarūpapucchā, kiṃlakkhaṇo upāsakoti vuttaṃ hoti. " 1003831,185,894,12,34,1,125,15,"{Kasmā}ti hetupucchā, tena kena pavattinimittena upāsaka-saddo tasmiṃ puggale nirūḷhoti dasseti, tenāha‘‘ kasmā upāsakoti vuccatī’’ ti. " 1003832,185,894,35,40,1,63,5,Saddassa abhidheyye pavattinimittaṃ tadatthassa tabbhāvakāraṇaṃ. 1003833,185,894,41,55,1,97,13,"Kimassa sīlan ti kīdisaṃ assa upāsakassa sīlaṃ, kittakena sīlenāyaṃ sīlasampanno nāma hotīti attho. " 1003834,185,894,56,70,1,89,12,"Ko {ājīvo}ti ko assa sammāājīvo, so pana micchājīvassa parivajjanena hotīti sopi vibhajīyati. " 1003835,185,894,71,82,1,48,8,"Kā {vipattī}ti kā assa sīlassa, ājīvassa vā vipatti. " 1003836,185,894,83,89,1,36,6,Anantarassa hi vidhi vā paṭisedho vā. 1003837,185,894,90,95,1,29,4,{Sampattī}ti etthāpi eseva nayo. 1003838,185,895,2,18,1,90,13,"Yo {kocī}ti khattiyādīsu yo koci, tena saraṇagamanaṃ evaṃ kāraṇaṃ, na jāti ādivisesoti dasseti. " 1003839,185,896,2,13,1,104,9,"{Upāsanato}ti teneva saraṇagamanena, tattha ca sakkaccakiriyāya ādara gāravabahumānādiyogena payirupāsanato. " 1003840,185,897,2,29,1,168,18,"{Veramaṇiyo}ti veraṃ vuccati pāṇātipātādidussīlyaṃ, tassa maṇanato hananato vināsanato veramaṇiyo, pañca viratiyo viratipadhānattā tassa sīlassa, tenevāha‘‘ paṭivirato hotī’’ ti. " 1003841,185,898,2,8,1,61,5,{Micchāvaṇijjā}ti na sammāvaṇijjā ayuttavaṇijjā asāruppavaṇijjā. 1003842,185,898,9,13,1,30,3,{Pahāyā}ti akaraṇeneva pajahitvā. 1003843,185,898,14,24,1,74,8,"{Dhammenā}ti dhammato anapetena, tena aññampi adhammikaṃ jīvikaṃ paṭikkhipati. " 1003844,185,898,25,37,1,96,10,"{Samenā}ti avisamena, tena kāyavisaṃ ādiduccaritaṃ vajjetvā kāyasamādinā sucaritena jīvikaṃ dasseti. " 1003845,185,898,38,51,1,90,11,{Satthavaṇijjā}ti āvudhabhaṇḍaṃ katvā vā kāretvā vā yathākataṃ vā paṭilabhitvā tassa vikkayo. 1003846,185,898,52,55,1,29,2,{Sattavaṇijjā}ti manussavikkayo. 1003847,185,898,56,65,1,81,8,{Maṃsavaṇijjā}ti sūnakārādayo viya migasūkarādike posetvā maṃsaṃ sampādetvā vikkayo. 1003848,185,898,66,74,1,53,7,{Majjavaṇijjā}ti yaṃ kiñci majjaṃ yojetvā tassa vikkayo. 1003849,185,898,75,85,1,61,9,{Visavaṇijjā}ti visaṃ yojetvā vā visaṃ gahetvā vā tassa vikkayo. 1003850,185,898,86,99,1,148,11,"Tattha satthavaṇijjā paroparodhanimittatāya akaraṇīyā vuttā sattavaṇijjā abhujissabhāvakaraṇato, maṃsavaṇijjā vadhahetuto, majjavaṇijjā pamādaṭṭhānato. " 1003851,185,899,2,10,1,89,7,{Tassevā}ti pañcaveramaṇilakkhaṇassa sīlassa ceva pañcamicchāvaṇijjālakkhaṇassa ājīvassa ca. 1003852,185,899,11,17,1,25,4,"{Vipattī}ti bhedo, pakopo ca. " 1003853,185,899,18,22,1,23,3,{Yāyā}ti yāya paṭipattiyā. 1003854,185,899,23,26,1,24,2,{Caṇḍālo}ti upāsakacaṇḍālo. 1003855,185,899,27,30,1,21,3,Malan ti upāsakamalaṃ. 1003856,185,899,31,34,1,26,2,{Paṭikiṭṭho}ti upāsakanihīno. 1003857,185,899,35,46,1,123,10,"Buddhādīsu kammakammaphalesu ca saddhāvipariyāyo assaddhiyaṃ micchādhimokkho, yathāvuttena assaddhiyena samannāgato assaddho. " 1003858,185,899,47,49,1,47,2,Yathāvuttasīlavipattiājīvavipattivasena dussīlo. 1003859,185,899,50,66,1,140,12,‘‘ Iminā diṭṭhādinā idaṃ nāma maṅgalaṃ hotī’’ ti evaṃ bālajanaparikappitakotūhalasaṅkhātena diṭṭhasutamutamaṅgalena samannāgato kotūhalamaṅgaliko. 1003860,185,899,67,73,1,64,5,Maṅgalaṃ {paccetī}ti diṭṭhamaṅgalādibhedaṃ maṅgalameva pattiyāyati. 1003861,185,899,74,81,1,41,6,No kamman ti kammassakataṃ no pattiyāyati. 1003862,185,899,82,90,1,68,7,Ito ca {bahiddhā}ti ito sabbaññubuddhasāsanato bahiddhā bāhirakasamaye. 1003863,185,899,91,97,1,66,5,Dakkhiṇeyyaṃ {pariyesatī}ti duppaṭipannaṃ dakkhiṇārahasaññī gavesati. 1003864,185,899,98,106,1,70,7,Pubbakāraṃ {karotī}ti dānamānaṃ ādikaṃ kusalakiriyaṃ paṭhamataraṃ karoti. 1003865,185,899,107,115,1,73,8,Ettha ca dakkhiṇeyyapariyesanapubbakāre ekaṃ katvā pañca dhammā veditabbā. 1003866,185,900,2,6,1,47,4,Vipattiyaṃ vuttavipariyāyena sampatti veditabbā. 1003867,185,900,7,17,1,87,9,Ayaṃ pana viseso– catunnampi parisānaṃ ratijananaṭṭhena upāsakova ratanaṃ upāsakaratanaṃ. 1003868,185,900,18,24,1,64,4,Guṇasobhākittisaddasugandhatāya upāsakova padumaṃ upāsakapadumaṃ. 1003869,185,900,25,27,1,23,2,Tathā upāsakapuṇḍarīkaṃ. 1003870,185,901,2,4,1,16,1,{Ādimhī}tiādiatthe . 1003871,185,901,5,8,1,27,3,Koṭiyan ti pariyantakoṭiyaṃ. 1003872,185,901,9,27,1,135,12,"{Vihāraggenā}ti ovarakakoṭṭhāsena,‘‘ imasmiṃ gabbhe vasantānamidaṃ nāma panasaphalaṃ pāpuṇātī’’ tiādinā taṃ taṃvasanaṭṭhānakoṭṭhāsenāti attho. " 1003873,185,901,28,35,1,49,7,Ajjatagganti vā ajjadagganti vā ajja icceva attho. 1003874,185,902,2,47,1,241,30,‘ ‘ Pāṇehi upetan’’ ti iminā tassa saraṇagamanassa āpāṇakoṭikataṃ dassento‘‘ yāva me jīvitaṃ pavattatī’’ tiādīni vatvā puna jīvitenāpi taṃ vatthuttayaṃ paṭipūjento‘‘ saraṇagamanaṃ rakkhāmī’’ ti uppannaṃ tassa rañño adhippāyaṃ vibhāvento‘‘ ahañhī’’ tiādimāha. 1003875,185,902,48,79,1,196,27,"Pāṇehi upetan ti hi yāva me pāṇā dharanti, tāva saraṇaṃ upetaṃ, upento ca na vācāmattena, na ekavāraṃ cittuppādamattena, atha kho pāṇānaṃ pariccajanavasena yāvajīvaṃ upetanti evamettha attho veditabbo. " 1003876,185,903,2,15,1,71,8,Accayanaṃ sādhumariyādaṃ madditvā vītikkamanaṃ {accayo}ti āha‘‘ aparādho’’ ti. 1003877,185,903,16,25,1,74,8,"Acceti atikkamati etenāti vā accayo, vītikkamassa pavattanako akusaladhammo. " 1003878,185,903,26,31,1,35,5,So eva aparajjhati etenāti aparādho. 1003879,185,903,32,48,1,91,11,"So hi aparajjhantaṃ purisaṃ abhibhavitvā pavattati, tenāha‘‘ atikkamma abhibhavitvā pavatto’’ ti. " 1003880,185,903,49,53,1,23,3,{Caratī}ti ācarati karoti. 1003881,185,903,54,59,1,40,4,{Dhammenevā}ti dhammato anapetena payogena. 1003882,185,903,60,72,1,70,7,{Paṭiggaṇhātū}ti adhivāsanavasena sampaṭicchatūti atthoti āha‘‘ khamatū’’ ti. 1003883,185,904,2,29,1,106,14,"251. Sadevakena lokena‘‘ saraṇan’’ ti araṇīyato ariyo, tathāgatoti āha‘‘ ariyassa vinaye buddhassa bhagavato sāsane’’ ti. " 1003884,185,904,30,56,1,166,18,"Puggalādhiṭṭhānaṃ {karonto}ti kāmaṃ‘‘ vuddhi hesā’’ ti dhammādhiṭṭhānavasena vākyaṃ āraddhaṃ, tathāpi desanaṃ pana puggalādhiṭṭhānaṃ karonto saṃvaraṃ āpajjatīti āhāti yojanā. " 1003885,185,905,2,17,1,104,10,"253. Imasmiṃyeva attabhāve nippajjanakānaṃ attano kusalamūlānaṃ khaṇanena khato, tesaṃyeva upahananena upahato. " 1003886,185,905,18,22,1,40,4,Ubhayenāpi tassa kammāparādhameva vadati. 1003887,185,905,23,31,1,74,6,"Patiṭṭhāti sammattaniyāmokkamanaṃ etāyāti patiṭṭhā, tassa upanissayasampadā. " 1003888,185,905,32,46,1,77,9,"Sā kiriyāparādhena bhinnā vināsitā etenāti bhinnapatiṭṭho, tenāha‘‘ tathā’’ tiādi. " 1003889,185,905,47,54,1,64,7,Dhammesu cakkhun ti catusaccadhammesu tesaṃ dassanaṭṭhena cakkhu. 1003890,185,905,55,60,1,35,4,Aññesu {ṭhānesū}ti aññesu suttapadesu. 1003891,185,905,61,69,1,74,7,{Muccissatī}ti saṭṭhi vassasahassāni paccitvā lohakumbhī narakato muccissati. 1003892,185,906,2,23,1,111,16,"Yadi anantare attabhāve narake paccati, imaṃ pana suttaṃ sutvā rañño ko ānisaṃso laddhoti āha‘‘ mahānisaṃso’’ tiādi. " 1003893,185,906,24,48,1,237,21,"So pana ānisaṃso niddālābhasīsena vutto tadā kāyikacetasikadukkhāpagamo, tiṇṇaṃ ratanānaṃ mahāsakkārakiriyā, sātisayo pothujjanikasaddhāpaṭilābhoti evaṃpakāro diṭṭhadhammiko, samparāyiko pana aparāparesupi bhavesu aparimāṇo yevāti veditabbo. " 1003894,185,907,2,17,1,131,13,"Etthāha – yadi rañño kammantarāyābhāve tasmiṃyeva āsane dhammacakkhu uppajjissati, kathaṃ anāgate paccekabuddho hutvā parinibbāyissati. " 1003895,185,907,18,33,1,139,12,"Atha paccekabuddho hutvā parinibbāyissati, kathaṃ tadā dhammacakkhuṃ uppajjissati, nanu ime sāvakabodhipaccekabodhiupanissayā bhinnanissayāti? " 1003896,185,907,34,41,1,70,7,Nāyaṃ virodho ito parato evassa paccekabodhisambhārānaṃ sambharaṇīyato. 1003897,185,907,42,52,1,117,10,Sāvakabodhiyā bujjhanakasattāpi hi asati tassā samavāye kālantare paccekabodhiyā bujjhissanti katābhinīhārasambhavato. 1003898,185,907,53,61,1,56,6,Apare pana bhaṇanti‘‘ paccekabodhiyā yevāyaṃ katābhinīhāro. 1003899,185,907,62,82,1,169,18,Katābhinīhārāpi hi tattha niyatiṃ appattā tassa ñāṇassa paripākaṃ anupagatattā satthu sammukhībhāve sāvakabodhiṃ pāpuṇissantīti bhagavā‘ sacāyaṃ bhikkhave rājā’ tiādimāha. 1003900,185,907,83,89,1,65,5,"Mahābodhisattānameva ca ānantariyaparimutti, na itarabodhisattānaṃ. " 1003901,185,907,90,117,1,258,24,"Tathā hi paccekabodhiyaṃ niyato samāno devadatto cirakālasambhūtena lokanāthe āghātena garutarāni ānantariyāni pasavi, tasmā kammantarāyenāyaṃ idāni asamavetadassanābhisamayo rājā paccekabodhiniyāmena anāgate paccekabuddho hutvā parinibbāyissatī’’ ti daṭṭhabbaṃ. " 1003902,185,908,2,4,1,44,2,Sāmaññaphalasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1003903,185,909,2,5,1,20,1,3. Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā 1003904,185,910,2,2,1,20,1,Addhānagamanavaṇṇanā 1003905,185,911,2,18,1,102,8,254. {Apubbapadavaṇṇanā}ti atthasaṃvaṇṇanāvasena heṭṭhā aggahitatāya apubbassa padassa vaṇṇanā atthavibhajanā. 1003906,185,911,19,39,1,39,5,‘‘ Hitvā punappunāgatamatthan’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1. ganthārambhakathā) hi vuttaṃ. 1003907,185,911,40,51,1,83,9,"{Janapadino}ti janapadavanto, janapadassa vā issarā rājakumārā gottavasena kosalā nāma. " 1003908,185,911,52,65,1,58,8,"Yadi eko janapado, kathaṃ bahuvacananti āha‘‘ rūḷhisaddenā’’ ti. " 1003909,185,911,66,90,1,143,18,"Akkharacintakā hi īdisesu ṭhānesu yutte viya īdisaliṅgavacanāni icchanti, ayamettha rūḷhi yathā aññatthapi‘‘ kurūsu viharati, aṅgesu viharatī’’ ti ca. " 1003910,185,911,91,96,1,52,5,Tabbisesanepi janapada -sadde jāti-sadde ekavacanameva. 1003911,185,911,97,110,1,117,11,"Porāṇā {panā}ti pana -saddo visesatthajotano, tena puthuatthavisayatāya evañcetaṃ puthuvacananti vakkhamānavisesaṃ joteti. " 1003912,185,911,111,116,1,50,5,Bahuppabhedo hi so padeso tiyojanasataparimāṇatāya. 1003913,185,911,117,125,1,82,6,"Naṅgalānipi {chaḍḍetvā}ti kammappahānavasena naṅgalānipi pahāya, nidassanamattañcetaṃ. " 1003914,185,911,126,141,1,94,14,"Na kevalaṃ kassakā eva, atha kho aññepi manussā attano attano kiccaṃ pahāya tattha sannipatiṃsu." 1003915,185,911,142,158,1,74,10,"‘‘ So padeso’’ ti padesasāmaññato vuttaṃ, vacanavipallāsena vā, te padesāti attho. " 1003916,185,911,159,165,1,42,6,Kosalāti vuccati kusalā eva kosalāti katvā. 1003917,185,912,2,13,1,48,9,"Cārikan ti caraṇaṃ, caraṇaṃ vā cāro, so eva cārikā. " 1003918,185,912,14,28,1,91,9,"Tayidaṃ maggagamanaṃ idhādhippetaṃ, na cuṇṇikagamanamattanti āha‘‘ addhānagamanaṃ gacchanto’’ ti. " 1003919,185,912,29,41,1,53,8,Taṃ vibhāgena dassetuṃ‘‘ cārikā ca nāmesā’’ tiādi vuttaṃ. 1003920,185,912,42,46,1,26,3,Tattha {dūrepī}ti nātidūrepi. 1003921,185,912,47,52,1,30,4,Sahasā gamanan ti sīghagamanaṃ. 1003922,185,912,53,69,1,139,12,Mahākassapapaccuggamanādiṃ ekadesena vatvā vanavāsītissasāmaṇerassa vatthuṃ vitthāretvā janapadacārikaṃ kathetuṃ‘‘ bhagavā hī’’ tiādi āraddhaṃ. 1003923,185,912,70,82,1,63,8,Ākāsagāmīhi eva saddhiṃ gantukāmo‘‘ chaḷabhiññānaṃ ārocehī’’ ti āha. 1003924,185,913,2,20,1,117,12,Saṅghakammavasena sijjhamānāpi upasampadā satthu āṇāvaseneva sijjhanato‘‘ buddhadāyajjaṃ te dassāmī’’ ti vuttanti vadanti. 1003925,185,913,21,35,1,93,10,Apare pana aparipuṇṇavīsativassasseva tassa upasampadaṃ anujānanto‘‘ dassāmī’’ ti avocāti vadanti. 1003926,185,913,36,41,1,58,4,{Upasampādetvā}ti dhammasenāpatinā upajjhāyena upasampādetvā. 1003927,185,914,2,11,1,106,8,"Navayojanasatikampi ṭhānaṃ majjhimadesapariyāpannameva, tato paraṃ nādhippetaṃ turitacārikāvasena agamanato. " 1003928,185,914,12,18,1,52,5,{Samantā}ti gatagataṭṭhānassa catūsu passesu samantato. 1003929,185,914,19,30,1,144,10,Aññenapi {kāraṇenā}ti bhikkhūnaṃ samathavipassanātaruṇabhāvato aññenapi majjhimamaṇḍale veneyyānaṃ ñāṇaparipākādikāraṇena majjhimamaṇḍalaṃ osarati. 1003930,185,914,31,47,1,64,8,‘‘ Sattahi vā’’ tiādi‘‘ ekamāsaṃ vā’’ tiādinā vuttānukkamena yojetabbaṃ. 1003931,185,915,2,11,1,111,8,{Sarīraphāsukatthāyā}ti ekasmiṃyeva ṭhāne nibaddhavāsavasena ussannadhātukassa sarīrassa vicaraṇena phāsukatthāya. 1003932,185,915,12,40,1,136,9,{Aṭṭhuppattikālābhikaṅkhanatthāyā}ti aggikkhandhopamasutta( a. ni.7.72) maghadevajātakā di( jā.1.1.9) desanānaṃ viya dhammadesanāya aṭṭhuppattikālaṃ ākaṅkhamānena. 1003933,185,915,41,49,1,58,3,Surāpānasikkhāpadapaññāpane( pāci.328) viya sikkhāpadapaññāpanatthāya. 1003934,185,915,50,62,1,44,3,Bodhaneyyasatte aṅgulimālādike( ma. ni.2.347) bodhanatthāya. 1003935,185,915,63,71,1,55,7,"Kañci, katipaye vā puggale uddissa cārikā nibaddhacārikā. " 1003936,185,915,72,74,1,23,2,Tadaññā anibaddhacārikā. 1003937,185,916,2,8,1,62,4,Dasasahassi {lokadhātuyā}ti jātikhettabhūte dasasahassacakkavāḷe. 1003938,185,916,9,21,1,111,12,Tattha hi satte paripakkindriye passituṃ buddhañāṇaṃ abhinīharitvā ṭhito bhagavā ñāṇajālaṃ pattharatīti vuccati. 1003939,185,916,22,30,1,73,7,Sabbaññutaññāṇajālassa anto {paviṭṭho}ti tassa ñāṇassa gocarabhāvaṃ upagato. 1003940,185,916,31,57,1,175,21,"Bhagavā kira mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjitvā tato vuṭṭhāya‘‘ ye sattā bhabbā paripākañāṇā ajja mayā vinetabbā, te mayhaṃ ñāṇassa upaṭṭhahantū’’ ti cittaṃ adhiṭṭhāya samannāharati. " 1003941,185,916,58,74,1,118,16,Tassa saha samannāhārā eko vā dve vā bahū vā tadā vinayūpagā veneyyā ñāṇassa āpāthamāgacchanti ayamettha buddhānubhāvo. 1003942,185,916,75,96,1,136,15,"Evampi āpāthamāgatānaṃ pana nesaṃ upanissayaṃ pubbacariyaṃ pubbahetuṃ sampati vattamānañca paṭipattiṃ oloketi, tenāha‘‘ atha bhagavā’’ tiādi. " 1003943,185,916,97,135,1,252,29,Vādapaṭivādaṃ {katvā}ti‘‘ evaṃ nu te ambaṭṭhā’’ tiādinā mayā vuttavacanassa‘‘ ye ca kho te bho gotama muṇḍakā samaṇakā’’ tiādinā paṭivacanaṃ katvā tikkhattuṃ ibbhavādanipātanavasena nānappakāraṃ asambhivākyaṃ sādhusabhāvāya vācāya vattuṃ ayuttavacanaṃ vakkhati. 1003944,185,916,136,143,1,75,6,"Nibbisevanan ti vigatatudanaṃ, mānadabbavasena apagataparipphandananti attho. " 1003945,185,917,2,6,1,29,3,Avasaritabban ti upagantabbaṃ. 1003946,185,917,7,16,1,82,8,{Icchānaṅgale}ti idaṃ tadā bhagavato gocaragāmanidassanaṃ samīpatthe bhummanti katvā. 1003947,185,917,17,26,1,68,5,‘‘ Icchānaṅgalavanasaṇḍe’’ ti nivāsanaṭṭhānadassanaṃ adhikaraṇe bhummanti. 1003948,185,917,27,36,1,56,5,Tadubhayaṃ vivaranto‘‘ icchānaṅgalaṃ upanissāyā’’ tiādimāha. 1003949,185,917,37,56,1,138,13,"Dhammarājassa bhagavato sabbaso adhammaniggaṇhanaparā paṭipatti, sā ca sīlasamādhipaññāvasenāti taṃ dassetuṃ‘‘ sīlakhandhāvāran’’ tiādi vuttaṃ. " 1003950,185,917,57,65,1,73,7,{Yathābhirucitenā}ti dibbavihārādīsu yena yena attano abhirucitena vihārena. 1003951,185,918,2,2,1,25,1,Pokkharasātivatthuvaṇṇanā 1003952,185,919,2,9,1,29,2,255. {Mante}ti irubbedādimantasatthe. 1003953,185,919,10,15,1,46,5,Pokkhare kamale sayamāno nisīdīti pokkharasātī. 1003954,185,919,16,30,1,83,9,"Sāti vuccati samasaṇṭhānaṃ, pokkhare saṇṭhānāvayave jātoti‘‘ pokkharasātī’’ tipi vuccati. " 1003955,185,919,31,34,1,36,2,{Setapokkharasadiso}ti setapadumavaṇṇo. 1003956,185,919,35,41,1,52,5,{Suvaṭṭitā}ti vaṭṭabhāvassa yuttaṭṭhāne suṭṭhu vaṭṭulā. 1003957,185,919,42,45,1,42,3,Kāḷavaṅgatilakādīnaṃ abhāvena suparisuddhā. 1003958,185,920,2,22,1,107,15,"Imassa brāhmaṇassa kīdiso pubbayogo, yena naṃ bhagavā anuggaṇhituṃ taṃ ṭhānaṃ upagatoti āha‘‘ ayaṃ panā’’ tiādi. " 1003959,185,920,23,28,1,44,5,Padumagabbhe nibbatti tenāyaṃ saṃsedajo jāto. 1003960,185,920,29,34,1,25,4,Na {pupphatī}ti na vikasati. 1003961,185,920,35,39,1,37,4,Rajatabimbakan ti rūpiyamayaṃ rūpakaṃ. 1003962,185,921,2,19,1,105,11,"{Ajjhāvasatī}ti ettha adhi -saddo issariyatthadīpano, ā saddo mariyādatthoti dassento‘‘ abhibhavitvā’’ tiādimāha. " 1003963,185,921,20,34,1,73,9,"Tehi yuttattā hi ukkaṭṭhan ti upayogavacanaṃ, tenāha‘‘ upasaggavasenā’’ tiādi. " 1003964,185,921,35,40,1,32,4,Yāya {mariyādāyā}ti yāya avatthāya. 1003965,185,921,41,87,1,325,37,"Nagarassa vatthun ti‘‘ ayaṃ khaṇo, sumuhuttaṃ mā atikkamī’’ ti rattivibhāyanaṃ anurakkhantā rattiyaṃ ukkā ṭhapetvā ukkāsu jalamānāsu nagarassa vatthuṃ aggahesuṃ, tasmā ukkāsu ṭhitāti ukkaṭṭhā, ukkāsu vijjotayantīsu ṭhitā patiṭṭhitāti mūlavibhujādipakkhepena saddasiddhi veditabbā, niruttinayena vā ukkāsu ṭhitāsu ṭhitā āsīti ukkaṭṭhā. " 1003966,185,921,88,110,1,138,14,"Apare pana bhaṇanti‘‘ bhūmibhāgasampattiyā, upakaraṇasampattiyā, manussasampattiyā ca taṃ nagaraṃ ukkaṭṭhaguṇayogato {ukkaṭṭhā}ti nāmaṃ labhī’’ ti . " 1003967,185,921,111,121,1,47,5,{Tassā}ti‘‘ ukkaṭṭhan’’ ti upayogavasena vuttapadassa. 1003968,185,921,122,126,1,44,3,{Anupayogattā}ti visesanabhāvena anupayuttattā. 1003969,185,921,127,135,1,37,3,{Sesapadesū}ti‘‘ sattussadan’’ tiādipadesu. 1003970,185,921,136,140,1,34,4,Yathāvidhi hi anupayogo purimasmiṃ. 1003971,185,921,141,150,1,45,4,{Tatthā}ti‘‘ upasaggavasenā’’ tiādinā vuttavidhāne. 1003972,185,921,151,164,1,86,8,‘‘ Saddasatthato pariyesitabban’’ ti etena saddalakkhaṇānugato vāyaṃ saddappayogoti dasseti. 1003973,185,921,165,171,1,91,6,Upaanuadhiāitievaṃpubbake vasanakiriyāṭhāne upayogavacanameva pāpuṇātīti saddavidū icchanti. 1003974,185,922,2,16,1,75,9,"Ussadatā nāmettha bahulatāti, taṃ bahulataṃ dassetuṃ‘‘ bahujanan’’ tiādi vuttaṃ. " 1003975,185,922,17,20,1,30,3,Gahetvā posetabbaṃ posāvaniyaṃ. 1003976,185,922,21,24,1,26,2,{Āvijjhitvā}ti parikkhipitvā. 1003977,185,923,2,7,1,40,5,Raññā viya bhuñjitabbanti vā rājabhoggaṃ. 1003978,185,923,8,15,1,72,7,Rañño dāyabhūtan ti kulaparamparāya yogyabhāvena rājato laddhadāyabhūtaṃ. 1003979,185,923,16,24,1,26,4,Tenāha‘‘ dāyajjanti attho’’ ti. 1003980,185,923,25,42,1,136,13,Rājanīhārena paribhuñjitabbato uddhaṃ paribhogalābhassa seṭṭhadeyyatā nāma natthīti āha‘‘ chattaṃ ussāpetvā rājasaṅkhepena bhuñjitabban’’ ti. 1003981,185,923,43,54,1,71,7,‘‘ Sabbaṃ chejjabhejjan’’ ti sarīradaṇḍadhanadaṇḍādi bhedaṃ sabbaṃ daṇḍamāha. 1003982,185,923,55,58,1,68,2,{Nadītitthapabbatādīsū}ti nadītitthapabbatapādagāmadvāraaṭavimukhādīsu. 1003983,185,923,59,88,1,135,16,‘‘ Rājadāyan’’ ti imināva rañño dinnabhāve siddhe‘‘ raññā pasenadinā kosalena dinnan’’ ti vacanaṃ kimatthiyanti āha‘‘ dāyakarājadīpanatthan’’ tiādi . 1003984,185,923,89,94,1,57,5,Nissaṭṭhapariccattan ti muttacāgavasena pariccattaṃ katvā. 1003985,185,923,95,100,1,42,5,Evañhi taṃ seṭṭhadeyyaṃ uttamadeyyaṃ jātaṃ. 1003986,185,924,2,19,1,81,10,{Upalabhī}ti savanavasena upalabhīti imamatthaṃ dassento‘‘ sotadvāra… pe… aññāsī’’ ti āha. 1003987,185,924,20,32,1,86,8,Avadhāraṇaphalattā sabbampi vākyaṃ antogadhāvadhāraṇanti āha‘‘ padapūraṇamatte nipāto’’ ti. 1003988,185,924,33,46,1,78,8,‘‘ Avadhāraṇatthe’’ ti pana iminā iṭṭhatovadhāraṇatthaṃ kho -saddaggahaṇanti dasseti . 1003989,185,924,47,81,1,198,24,"‘‘ Assosī’’ ti padaṃ kho-sadde gahite tena phullitamaṇḍitaṃ viya hontaṃ pūritaṃ nāma hoti, tena ca purimapacchimapadāni siliṭṭhāni honti, na tasmiṃ aggahiteti āha‘‘ padapūraṇena byañjanasiliṭṭhatāmattamevā’’ ti. " 1003990,185,924,82,96,1,121,12,"Matta -saddo visesanivattiattho, tenassa anatthantaradīpanatā dassitā hoti, eva -saddena pana byañjanasiliṭṭhatāya ekantikatā. " 1003991,185,925,2,8,1,60,5,{Samitapāpattā}ti accantaṃ anavasesato savāsanaṃ samitapāpattā. 1003992,185,925,9,19,1,108,9,"Evañhi bāhirakavirāgasekkhāsekkhapāpasamanato bhagavato pāpasamanaṃ visesitaṃ hoti, tenāha vuttañhetan tiādi. " 1003993,185,925,20,34,1,87,10,Anekatthattā nipātānaṃ idha anussavattho adhippetoti āha‘‘ khalūti anussavatthe nipāto’’ ti. 1003994,185,925,35,38,1,37,3,Ālapanamattan ti piyālāpavacanamattaṃ. 1003995,185,925,39,63,1,60,12,Piyasamudāhāro hete‘‘ bho’’ ti vā‘‘ āvuso’’ ti vā‘‘ devānaṃ piyā’’ ti vā. 1003996,185,925,64,70,1,39,5,{Gottavasenā}ti ettha gaṃ tāyatīti gottaṃ. 1003997,185,925,71,81,1,86,9,"Gotamoti hi pavattamānaṃ vacanaṃ, buddhiñca tāyati ekaṃsikavisayatāya rakkhatīti gottaṃ. " 1003998,185,925,82,105,1,149,19,"Yathā hi buddhi ārammaṇabhūtena atthena vinā na vattati, evaṃ abhidhānaṃ abhidheyyabhūtena, tasmā so gottasaṅkhāto attho tāni tāyati rakkhatīti vuccati. " 1003999,185,925,106,109,1,12,3,Ko pana soti? 1004000,185,925,110,117,1,117,7,Aññakulaparamparāsādhāraṇaṃ tassa kulassa ādipurisasamudāgataṃ taṃkulapariyāpannasādhāraṇaṃ sāmaññarūpanti daṭṭhabbaṃ. 1004001,185,925,118,132,1,95,10,Ettha ca‘‘ samaṇo’’ ti iminā sarikkhakajanehi bhagavato bahumatabhāvo dassito samitapāpatākittanato. 1004002,185,925,133,142,1,56,5,‘‘ Gotamo’’ ti iminā lokiyajanehi uḷārakulasambhūtatādīpanato. 1004003,185,926,2,4,1,58,2,Uccākulaparidīpanaṃ uditoditavipulakhattiyakulavibhāvanato. 1004004,185,926,5,11,1,95,6,Sabbakhattiyānañhi ādibhūtamahāsammatamahārājato paṭṭhāya asambhinnaṃ uḷāratamaṃ sakyarājakulaṃ. 1004005,185,926,12,19,1,82,6,Kenaci {pārijuññenā}ti ñātipārijuññabhogapārijuññādinā kenaci pārijuññena pārihāniyā. 1004006,185,926,20,22,1,25,2,Anabhibhūto anajjhotthato. 1004007,185,926,23,36,1,87,12,"Tathā hi tassa kulassa na kiñci pārijuññaṃ lokanāthassa abhijātiyaṃ, atha kho vaḍḍhiyeva. " 1004008,185,926,37,44,1,62,7,Abhinikkhamane ca tatopi samiddhatamabhāvo loke pākaṭo paññāto. 1004009,185,926,45,65,1,164,15,"Iti‘‘ sakyakulā pabbajito’’ ti idaṃ vacanaṃ bhagavato saddhāpabbajitabhāvadīpanaṃ vuttaṃ mahantaṃ ñātiparivaṭṭaṃ, mahantañca bhogakkhandhaṃ pahāya pabbajitabhāvasiddhito. " 1004010,185,926,66,69,1,21,3,Sundaran ti bhaddakaṃ. 1004011,185,926,70,80,1,87,9,Bhaddakatā ca passantassa hitasukhāvahabhāvena veditabbāti āha atthāvahaṃ sukhāvahan ti. 1004012,185,926,81,85,1,72,4,Tattha atthāvahan ti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthasaṃhitahitāvahaṃ. 1004013,185,926,86,89,1,41,3,Sukhāvahan ti yathāvuttatividhasukhāvahaṃ. 1004014,185,926,90,93,1,25,3,Tathārūpānan ti tādisānaṃ. 1004015,185,926,94,112,1,168,16,"Yādisehi pana guṇehi bhagavā samannāgato, tehi catuppamāṇikassa lokassa sabbathāpi accantāya saddhāya pasādanīyo tesaṃ yathābhūtasabhāvattāti dassento {yathārūpo}tiādimāha. " 1004016,185,926,113,129,1,115,12,"Tattha yathābhūtaṃ… pe… arahatan ti iminā dhammappamāṇānaṃ, lūkhappamāṇānañca sattānaṃ bhagavato pasādāvahataṃ dasseti. " 1004017,185,926,130,140,1,92,10,Taṃ dassaneneva ca itaresampi atthato pasādāvahatā dassitā hotīti daṭṭhabbaṃ tadavinābhāvato. 1004018,185,926,141,167,1,66,6,Dassanamattampi sādhu {hotī}ti ettha kosiyasakuṇavatthuṃ( ma. ni. aṭṭha.1.144; khu. pā. aṭṭha.10) kathetabbaṃ. 1004019,185,927,2,2,1,26,1,Ambaṭṭhamāṇavakathāvaṇṇanā 1004020,185,928,2,14,1,56,6,"256. Mante {parivattetī}ti vede sajjhāyati, pariyāpuṇātīti attho. " 1004021,185,928,15,28,1,113,11,"Mante {dhāretī}ti yathāadhīte mante asammuṭṭhe katvā hadaye ṭhapeti oṭṭhapahatakaraṇavasena, na atthavibhāvanavasena. " 1004022,185,929,2,27,1,170,20,"Sanighaṇḍukeṭubhānan ti ettha vacanīyavācakabhāvena atthaṃ saddañca nikhaḍati bhindati vibhajja dassetīti nikhaṇḍu, sā eva idha kha-kārassa gha-kāraṃ katvā‘‘ nighaṇḍū’’ ti vutto. " 1004023,185,929,28,40,1,94,10,"Kiṭayati gameti ñāpeti kiriyādivibhāgaṃ, taṃ vā anavasesapariyādānato gamento pūretīti keṭubhaṃ. " 1004024,185,929,41,49,1,98,7,"Vevacanappakāsakan ti pariyāyasaddadīpakaṃ, ekekassa atthassa anekapariyāyavacanavibhāvakanti attho. " 1004025,185,929,50,57,1,103,7,Nidassanamattañcetaṃ anekesampi atthānaṃ ekasaddavacanīyatāvibhāvanavasenapi tassa ganthassa pavattattā. 1004026,185,929,58,75,1,142,12,"Vacībhedādilakkhaṇā kiriyā kappīyati etenāti kiriyākappo, so pana vaṇṇapadasambandhapadatthādivibhāgato bahuvikappoti āha‘‘ kiriyākappavikappo’’ ti. " 1004027,185,929,76,80,1,45,4,Idañca mūlakiriyākappaganthaṃ sandhāya vuttaṃ. 1004028,185,929,81,85,1,47,4,So hi satasahassaparimāṇo nayacariyādipakaraṇaṃ. 1004029,185,929,86,97,1,105,8,"Ṭhānakaraṇādivibhāgato , nibbacanavibhāgato ca akkharā pabhedīyanti etehīti akkharappabhedā, sikkhāniruttiyo. " 1004030,185,929,98,101,1,17,3,Etesan ti vedānaṃ. 1004031,185,930,2,9,1,34,6,Te eva vede padaso kāyatīti padako. 1004032,185,930,10,20,1,80,9,"Taṃ taṃ saddaṃ tadatthañca byākaroti byācikkhati etenāti byākaraṇaṃ, saddasatthaṃ. " 1004033,185,930,21,30,1,53,9,Āyatiṃ hitaṃ tena loko na yatati na īhatīti lokāyataṃ. 1004034,185,930,31,39,1,63,8,Tañhi ganthaṃ nissāya sattā puññakiriyāya cittampi na uppādenti. 1004035,185,931,2,14,1,108,11,"Vayatīti vayo, ādimajjhapariyosānesu katthaci aparikilamanto avitthāyanto te ganthe sandhāreti pūretīti attho. " 1004036,185,931,15,45,1,121,20,Dve paṭisedhā pakatiṃ gamentīti dassento‘‘ avayo na hotī’’ ti vatvā tattha avayaṃ dassetuṃ‘‘ avayo nāma… pe… na sakkotī’’ ti vuttaṃ. 1004037,185,931,46,73,1,131,14,"‘‘ Anuññāto’’ ti padassa kammasādhanavasena,‘‘ paṭiññāto’’ ti pana padassa kattusādhanavasena attho veditabboti dassento‘‘ ācariyenā’’ tiādimāha. " 1004038,185,931,74,76,1,33,2,Ācariyaparamparābhataṃ ācariyakaṃ. 1004039,185,931,77,86,1,58,8,{Garū}ti bhāriyaṃ attānaṃ tato mocetvā gamanaṃ dukkaraṃ hoti. 1004040,185,931,87,90,1,43,3,Anatthopi uppajjati nindābyārosaupārambhādi. 1004041,185,932,2,16,1,80,6,257.‘‘ Abbhuggato’’ ti ettha abhisaddayogena itthambhūtākhyānatthavaseneva upayogavacanaṃ. 1004042,185,933,2,10,1,41,3,258. {Lakkhaṇānī}ti lakkhaṇadīpanāni mantapadāni. 1004043,185,933,11,24,1,119,11,"{Antaradhāyantī}ti na kevalaṃ lakkhaṇamantāniyeva, atha kho aññānipi brāhmaṇānaṃ ñāṇabalābhāvena anukkamena antaradhāyanti. " 1004044,185,933,25,38,1,69,9,Tathā hi vadanti‘‘ ekasataṃ addhariyaṃ sākhā sahassavattako sāmā’’ tiādi. 1004045,185,933,39,53,1,94,10,Paṇidhi … pe… {mahato}ti ettha paṇidhimahato samādānamahatoti ādinā paccekaṃ mahanta-saddo yojetabbo. 1004046,185,933,54,58,1,73,4,Paṇidhimahantatādi cassa buddhavaṃsacariyāpiṭakavaṇṇanādivasena veditabbo. 1004047,185,933,59,62,1,20,2,{Niṭṭhā}ti nipphattiyo. 1004048,185,933,63,66,1,24,2,{Bhavabhede}ti bhavavisese. 1004049,185,933,67,74,1,43,7,Ito ca etto ca byāpetvā ṭhitatā visaṭabhāvo. 1004050,185,934,2,7,1,65,4,{Jātisāmaññato}ti lakkhaṇajātiyā lakkhaṇabhāvamattena samānabhāvato. 1004051,185,934,8,35,1,130,18,"Yathā hi buddhānaṃ lakkhaṇāni suvisadāni, suparibyattāni, paripuṇṇāni ca honti, na evaṃ cakkavattīnaṃ, tenāha‘‘ na teheva buddho hotī’’ ti. " 1004052,185,934,36,47,1,95,8,"Abhirūpatā, dīghāyukatā, appātaṅkatā, brāhmaṇādīnaṃ piyamanāpatāti imehi catūhi acchariyasabhāvehi. " 1004053,185,934,48,59,1,72,7,"Dānaṃ, piyavacanaṃ, atthacariyā, samānattatāti imehi catūhi saṅgahavatthūhi. " 1004054,185,934,60,63,1,24,2,{Rañjanato}ti pītijananato. 1004055,185,934,64,69,1,50,5,Cakkaṃ cakkaratanaṃ vatteti pavattetīti cakkavattī. 1004056,185,934,70,81,1,87,10,"Sampatticakkehi sayaṃ vattati, tehi ca paraṃ sattanikāyaṃ vatteti pavattetīti cakkavattī. " 1004057,185,934,82,91,1,75,8,"Parahitāvaho iriyāpathacakkānaṃ vatto vattanaṃ etassa, etthāti vā cakkavattī. " 1004058,185,934,92,98,1,55,6,Appaṭihataṃ vā āṇāsaṅkhātaṃ cakkaṃ vattetīti cakkavattī. 1004059,185,934,99,116,1,172,16,"Khattiyamaṇḍalādisaññitaṃ cakkaṃ samūhaṃ attano vase vattetīti cakkavattī cakkavattivattasaṅkhātaṃ dhammaṃ carati, cakkavattivattasaṅkhāto dhammo etasmiṃ atthīti vā dhammiko. " 1004060,185,934,117,123,1,58,6,Dhammato anapetattā dhammo rañjanaṭṭhena rājāti dhammarājā. 1004061,185,934,124,149,1,109,13,‘‘ Rājā hoti cakkavattī’’ ti vuttattā‘‘ cāturanto’’ ti padaṃ catudīpissarataṃ vibhāvetīti āha‘‘ catusamuddaantāyā’’ tiādi. 1004062,185,934,150,169,1,115,11,Tattha‘‘ catuddīpavibhūsitāyā’’ ti avatvā‘‘ catubbidhā’’ ti vidha ggahaṇaṃ taṃtaṃparittadīpānampi saṅgahatthanti daṭṭhabbaṃ. 1004063,185,934,170,177,1,52,5,{Kopādī}ti ādi -saddena kāmamohamānamadādike saṅgaṇhāti. 1004064,185,934,178,181,1,19,2,{Vijitāvī}ti vijitavā. 1004065,185,934,182,195,1,127,11,"Kenaci akampiyaṭṭhena janapade thāvariyappatto, daḷhabhattibhāvato vā, janapado thāvariyaṃ patto etthāti janapadatthāvariyappatto. " 1004066,185,935,2,41,1,50,4,Cittīkatabhāvādināpi ( khu. pā. aṭṭha.3; dī. ni. aṭṭha.2.33; su. ni. aṭṭha.1.226; mahāni. aṭṭha.50) cakkassa ratanaṭṭho veditabbo. 1004067,185,935,42,45,1,17,3,Esa nayo sesesupi. 1004068,185,935,46,53,1,86,7,Ratinimittatāya vā cittīkatādibhāvassa ratijananaṭṭhena ekasaṅgahatāya visuṃ aggahaṇaṃ. 1004069,185,935,54,74,1,104,15,"Imehi pana ratanehi rājā cakkavattī yaṃ yamatthaṃ paccanubhoti, taṃ taṃ dassetuṃ‘‘ imesu panā’’ tiādi vuttaṃ. " 1004070,185,935,75,78,1,58,3,Ajitaṃ jināti mahesakkhatāsaṃvattaniyakammanissandabhāvato. 1004071,185,935,79,93,1,173,14,Vijite yathāsukhaṃ anuvicarati hatthiratanaṃ assaratanañca abhiruhitvā tesaṃ ānubhāvena antopātarāseyeva samuddapariyantaṃ pathaviṃ anusaṃyāyitvā rājadhānimeva paccāgamanato. 1004072,185,935,94,101,1,85,7,Pariṇāyakaratanena vijitamanurakkhati tena tattha tattha kātabbakiccassa saṃvidhānato. 1004073,185,935,102,105,1,49,2,{Avasesehī}ti maṇiratanaitthiratanagahapatiratanehi. 1004074,185,935,106,120,1,224,12,"Tattha maṇiratanena yojanappamāṇe padese andhakāraṃ vidhamitvā ālokadassanādinā sukhamanubhavati, itthiratanena atikkantamānusakarūpasampattidassanādivasena, gahapatiratanena icchiticchitamaṇikanakarajatādidhanapaṭilābhavasena. " 1004075,185,936,2,10,1,90,6,Ussāhasattiyogo tena kenaci appaṭihatāṇācakkabhāvasiddhito {pacchimenā}ti pariṇāyakaratanena. 1004076,185,936,11,24,1,72,7,"Tañhi sabbarājakiccesu kusalaṃ avirajjhanayogaṃ, tenāha‘‘ mantasattiyogo’’ ti . " 1004077,185,936,25,59,1,152,13,Hatthiassaratanānaṃ mahānubhāvatāya kosasampattiyāpi pabhāvasampattisiddhito ‘‘ hatthi… pe… yogo’’ ti vuttaṃ.( Koso hi nāma sati ussāhasampattiyaṃ duggaṃ tejaṃ kusumoraṃ parakkamaṃ pabbatomukhaṃ amosapaharaṇaṃ) tividhasattiyogaphalaṃ paripuṇṇaṃ hotīti sambandho. 1004078,185,936,60,65,1,32,4,{Sesehī}ti sesehi pañcahi ratanehi. 1004079,185,937,2,11,1,155,8,{Adosakusalamūlajanitakammānubhāvenā}ti adosasaṅkhātena kusalamūlena sahajātādipaccayavasena uppāditakammassa ānubhāvena sampajjanti sommatararatanajātikattā. 1004080,185,937,12,14,1,36,2,Majjhimāni maṇiitthigahapatiratanāni. 1004081,185,937,15,27,1,112,9,"Alobha… pe… kammānubhāvena sampajjanti uḷārassa dhanassa, uḷāradhanapaṭilābhakāraṇassa ca pariccāgasampadāhetukattā. " 1004082,185,937,28,31,1,30,3,Pacchiman ti pariṇāyakaratanaṃ. 1004083,185,937,32,42,1,92,8,Tañhi amoha… pe… kammānubhāvena sampajjati mahāpaññeneva cakkavattirājakiccassa pariṇetabbattā. 1004084,185,937,43,51,1,77,8,Upadeso nāma savisesaṃ sattannaṃ ratanānaṃ vicāraṇavasena pavatto kathābandho. 1004085,185,938,2,13,1,60,6,"Saraṇato paṭipakkhavidhamanato sūrā, tenāha‘‘ abhīrukajātikā’’ ti. " 1004086,185,938,14,22,1,48,7,"Asure vijinitvā ṭhitattā vīro, sakko devānaṃ indo. " 1004087,185,938,23,35,1,82,8,Tassa aṅgaṃ devaputto senaṅgabhāvatoti vuttaṃ‘‘ vīraṅgarūpāti devaputtasadisakāyā’’ ti. 1004088,185,938,36,43,1,27,3,‘‘ Eke’’ ti sārasamāsācariyamāha. 1004089,185,938,44,48,1,28,3,{Sabhāvo}ti sabhāvabhūto attho. 1004090,185,938,49,52,1,31,3,Vīrakāraṇan ti vīrabhāvakāraṇaṃ. 1004091,185,938,53,64,1,90,9,"Vīriyamayasarīrā {viyā}ti saviggahavīriyasadisā, saviggahaṃ ce vīriyaṃ siyā taṃsadisāti attho. " 1004092,185,938,65,98,1,205,28,"Nanu rañño cakkavattissa paṭisenā nāma natthi, ya’ massa puttā pamaddeyyuṃ, atha kasmā parasenappamaddanāti vuttanti codanaṃ sandhāyāha {sace}tiādi, tena parasenā hotu vā mā vā te pana evaṃ mahānubhāvāti dasseti. " 1004093,185,938,99,104,1,44,4,{Dhammenā}ti katupacitena attano puññadhammena. 1004094,185,938,105,141,1,171,24,"Tena hi sañcoditā pathaviyaṃ sabbarājāno paccuggantvā‘‘ svāgataṃ te mahārājā’’ ti ādiṃ vatvā attano rajjaṃ rañño cakkavattissa niyyātenti, tena vuttaṃ‘‘ so imaṃ… pe… ajjhāvasatī’’ ti. " 1004095,185,938,142,165,1,203,18,Aṭṭhakathāyaṃ pana tassa yathāvuttassa dhammassa cirataraṃ vipaccituṃ paccayabhūtaṃ cakkavattivattasamudāgataṃ payogasampattisaṅkhātaṃ dhammaṃ dassetuṃ‘‘ pāṇo na hantabbotiādinā pañcasīladhammenā’’ ti vuttaṃ. 1004096,185,938,166,179,1,72,9,Evañhi‘‘ adaṇḍena asatthenā’’ ti idaṃ vacanaṃ suṭṭhutaraṃ samatthitaṃ hotīti. 1004097,185,938,180,203,1,147,17,"Yasmā rāgādayo pāpadhammā uppajjamānā sattasantānaṃ chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhanti kusalappavattiṃ nivārenti, tasmā te‘‘ chadanā, chadā’’ ti ca vuttā. " 1004098,185,938,204,207,1,21,2,{Vivaṭetvā}ti vigametvā. 1004099,185,938,208,217,1,36,5,Pūjārahatā vuttā‘‘ arahatīti arahan’’ ti. 1004100,185,938,218,220,1,18,2,Tassā pūjārahatāya. 1004101,185,938,221,226,1,35,4,"Yasmā sammāsambuddho, tasmā arahanti. " 1004102,185,938,227,232,1,92,5,Buddhattahetubhūtā vivaṭṭacchadatā vuttā savāsanasabbakilesappahānapubbakattā buddhabhāvassa. 1004103,185,939,2,8,1,49,4,Arahaṃ {vaṭṭābhāvenā}ti phalena hetuanumānadassanaṃ. 1004104,185,939,9,14,1,58,4,Sammāsambuddho {chadanābhāvenā}ti hetunā phalānumānadassanaṃ. 1004105,185,939,15,25,1,40,6,Hetudvayaṃ vuttaṃ‘‘ vivaṭṭo vicchado cā’’ ti. 1004106,185,939,26,39,1,78,8,Dutiyena {vesārajjenā}ti‘‘ khīṇāsavassa te paṭijānato’’ tiādinā vuttena vesārajjena. 1004107,185,939,40,46,1,52,5,{Purimasiddhī}ti purimassa padassa atthasiddhīti attho. 1004108,185,939,47,77,1,72,7,{Paṭhamenā}ti‘‘ sammāsambuddhassa te paṭijānato’’ tiādinā( ma. ni.1.150; a. ni.4.8) vuttena vesārajjena. 1004109,185,939,78,86,1,69,6,"{Dutiyasiddhī}ti dutiyassa padassa atthasiddhi, buddhatthasiddhīti attho. " 1004110,185,939,87,149,1,135,18,"{Tatiyacatutthehī}ti‘‘ ye kho pana te antarāyikā dhammā’’ tiādinā,( ma. ni.1.150; a. ni.4.8)‘‘ yassa kho pana te atthāyā’’ tiādinā( ma. ni.1.150; a. ni.4.8) ca vuttehi tatiyacatutthehi vesārajjehi. " 1004111,185,939,150,161,1,131,10,{Tatiyasiddhī}ti vivaṭṭacchadanatāsiddhi yāthāvato antarāyikaniyyānikadhammāpadesena hi satthu vivaṭṭacchadanabhāvo loke pākaṭo ahosi. 1004112,185,939,162,175,1,124,12,"Purimaṃ dhammacakkhun ti purimapadaṃ bhagavato dhammacakkhuṃ sādheti kilesārīnaṃ, saṃsāracakkassa ca arānaṃ hatabhāvadīpanato. " 1004113,185,939,176,182,1,69,6,Dutiyaṃ padaṃ buddhacakkhuṃ sādheti sammāsambuddhasseva taṃsabbhāvato. 1004114,185,939,183,188,1,71,5,Tatiyaṃ padaṃ samantacakkhuṃ sādheti savāsanasabbakilesappahānadīpanato. 1004115,185,939,189,207,1,101,10,‘‘ Sammāsambuddho’’ ti hi vatvā‘‘ vivaṭṭacchado’’ ti vacanaṃ buddhabhāvāvahameva sabbakilesappahānaṃ vibhāveti. 1004116,185,939,208,216,1,45,4,‘‘ Sūrabhāvan’’ ti lakkhaṇavibhāvane visadañāṇataṃ. 1004117,185,940,2,15,1,51,7,259. Evaṃ {bho}ti ettha evan ti vacanasampaṭicchane nipāto. 1004118,185,940,16,39,1,162,18,"Vacanasampaṭicchanañcettha‘‘ tathā mayaṃ taṃ bhavantaṃ gotamaṃ vedissāma, tvaṃ mantānaṃ paṭiggahetā’’ ti ca evaṃ pavattassa pokkharasātino vacanassa sampaṭiggahoti āha." 1004119,185,940,40,47,1,16,3,‘‘ Sopi tāyā’’ tiādi. 1004120,185,940,48,54,1,45,5,Tattha {tāyā}ti tāya yathāvuttāya samuttejanāya. 1004121,185,940,55,60,1,30,4,Ayānabhūmin ti yānassa abhūmiṃ. 1004122,185,940,61,64,1,38,2,{Divāpadhānikā}ti divāpadhānānuyuñjanakā. 1004123,185,941,2,22,1,80,11,"260. Yadipi pubbe ambaṭṭhakulaṃ appaññātaṃ, tadā pana paññāyatīti āha‘‘ tadā kirā’’ tiādi. " 1004124,185,941,23,26,1,20,2,{Aturito}ti avegāyanto. 1004125,185,942,2,42,1,268,30,"261. Yathā khamanīyādīni {pucchanto}ti yathā bhagavā‘‘ kacci vo māṇavā khamanīyaṃ, kacci yāpanīyan’’ tiādinā khamanīyādīni pucchanto tehi māṇavehi saddhiṃ paṭhamaṃ pavattamodo ahosi pubbabhāsitāya tadanukaraṇena evaṃ tepi māṇavā bhagavatā saddhiṃ samappavattamodā ahesunti yojanā. " 1004126,185,942,43,56,1,74,9,Taṃ pana samappavattamodataṃ upamāya dassetuṃ‘‘ sītodakaṃ viyā’’ tiādi vuttaṃ. 1004127,185,942,57,61,1,32,4,Tattha sammoditan ti saṃsanditaṃ. 1004128,185,942,62,67,1,40,4,Ekībhāvan ti sammodanakiriyāya samānataṃ . 1004129,185,942,68,95,1,234,22,"Khamanīyan ti‘‘ idaṃ catucakkaṃ navadvāraṃ sarīrayantaṃ dukkhabahulatāya sabhāvato dussahaṃ kacci khamituṃ sakkuṇeyyan’’ ti pucchanti, yāpanīyan ti āhārādipaccayapaṭibaddhavuttikaṃ cirappabandhasaṅkhātāya yāpanāya kacci yāpetuṃ sakkuṇeyyaṃ. " 1004130,185,942,96,122,1,257,22,"Sīsarogādiābādhābhāvena kacci appābādhaṃ, dukkhajīvikābhāvena kacci appātaṅkaṃ, taṃtaṃkiccakaraṇe uṭṭhānasukhatāya kacci lahuṭṭhānaṃ, tadanurūpabalayogato kacci balaṃ, sukhavihārasabbhāvena kacci phāsuvihāro atthīti sabbattha kacci-saddaṃ yojetvā attho veditabbo. " 1004131,185,942,123,127,1,25,4,Balappattā pīti pīti yeva. 1004132,185,942,128,130,1,19,2,Taruṇapīti pāmojjaṃ. 1004133,185,942,131,137,1,59,6,Sammodanaṃ janeti karotīti sammodanikaṃ tadeva sammodanīyaṃ. 1004134,185,942,138,153,1,90,11,Sammoditabbato sammodanīyan ti idaṃ pana atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ‘‘ sammodituṃ yuttabhāvato’’ ti. 1004135,185,942,154,172,1,92,10,Saritabbabhāvato anussaritabbabhāvato‘‘ saraṇīyan’’ ti vattabbe‘‘ sāraṇīyan’’ ti dīghaṃ katvā vuttaṃ. 1004136,185,942,173,188,1,83,6,"‘‘ Suyyamānasukhato’’ ti āpāthamadhuratamāha,‘‘ anussariyamānasukhato’’ ti vimaddaramaṇīyataṃ." 1004137,185,942,189,209,1,129,10,"‘‘ Byañjanaparisuddhatāyā’’ ti sabhāvaniruttibhāvena tassā kathāya vacanacāturiyamāha,‘‘ atthaparisuddhatāyā’’ ti atthassa nirupakkilesataṃ. " 1004138,185,942,210,215,1,37,4,Anekehi {pariyāyehī}ti anekehi kāraṇehi. 1004139,185,943,2,7,1,31,3,{Apasādessāmī}ti maṅkuṃ karissāmi. 1004140,185,943,8,17,1,70,8,Kaṇṭhe {olambetvā}ti ubhosu khandhesu sāṭakaṃ āsajjetvā kaṇṭhe olambitvā. 1004141,185,943,18,26,1,72,7,Dussakaṇṇaṃ {gahetvā}ti nivatthasāṭakassa dasākoṭiṃ ekena hatthena gahetvā. 1004142,185,943,27,32,1,43,4,Caṅkamaṃ {abhiruhitvā}ti caṅkamituṃ ārabhitvā. 1004143,185,943,33,40,1,57,5,"{Dhātusamatā}ti rasādidhātūnaṃ samāvatthatā, arogatāti attho. " 1004144,185,943,41,45,1,49,4,Anācārabhāvasāraṇīyan ti anācārabhāvena saraṇīyaṃ. 1004145,185,943,46,54,1,31,4,‘‘ Anācāro vatāyan’’ ti saritabbakaṃ. 1004146,185,944,2,20,1,90,10,262.‘‘ Bhavaggaṃ gahetukāmo viyā’’ tiādi asakkuṇeyyattā dukkaraṃ kiccaṃ ārabhatīti dassetuṃ vuttaṃ. 1004147,185,944,21,37,1,93,10,"Asakkuṇeyyañhetaṃ sadevakenāpi lokena, yadidaṃ bhagavato apasādanaṃ, tenāha‘‘ aṭṭhāne vāyamatī’’ ti. " 1004148,185,944,38,72,1,199,25,"Ayaṃ bālo‘‘ mayi kiñci akathente mayā saddhiṃ kathetumpi na visahatī’’ ti mānameva paggaṇhissati, kathente pana kathāpasaṅgenassa jātigotte vibhāvite mānaniggaho bhavissatīti bhagavā‘‘ evaṃ nu te’’ tiādimāha. " 1004149,185,944,73,83,1,35,6,Tena vuttaṃ‘‘ atha kho bhagavā’’ tiādi. 1004150,185,944,84,107,1,145,17,"Ācārasamācārasikkhāpanena ācariyā, tesaṃ pana ācariyānaṃ pakaṭṭhā ācariyāti pācariyā yathā papitāmahoti, tenāha‘‘ ācariyehi ca tesaṃ pācariyehi cā’’ ti. " 1004151,185,945,2,2,1,23,1,Paṭhamaibbhavādavaṇṇanā 1004152,185,946,2,10,1,40,3,263. Tīsu {iriyāpathesū}ti ṭhānagamananisajjāsu. 1004153,185,946,11,16,1,38,4,Kathāpaḷāsan ti kathāvasena yugaggāhaṃ. 1004154,185,946,17,35,1,113,16,"Sayānena ācariyena saddhiṃ sayānassa kathā nāma ācāro na hoti, taṃ itarehi sadisaṃ katvā kathanaṃ idha kathāpaḷāso. " 1004155,185,947,2,26,1,181,19,"Tassa pana yaṃ anācārabhāvavibhāvanaṃ satthārā ambaṭṭhena saddhiṃ kathentena kataṃ, taṃ saṅgītianāruḷhaṃ paramparābhatanti upari pāḷiyā sambandhabhāvena dassento‘‘ tato kirā’’ tiādimāha. " 1004156,185,947,27,42,1,58,9,"Muṇḍakā {samaṇakā}ti ca garahāyaṃ ka -saddo, tenāha‘‘ hīḷento’’ ti. " 1004157,185,947,43,52,1,63,8,"Ibhassa payogo ibho uttarapadalopena, taṃ ibhaṃ arahantīti ibbhā. " 1004158,185,947,53,56,1,15,3,Kiṃ vuttaṃ hoti? 1004159,185,947,57,83,1,169,21,"Yathā ibho hatthivāhanabhūto parassa vasena vattati, na attano, evaṃ etepi brāhmaṇānaṃ sussusakā suddā parassa vasena vattanti, na attano, tasmā ibhasadisapayogatāya ibbhāti. " 1004160,185,947,84,97,1,72,9,Te pana kuṭumbikatāya gharavāsino gharassāmikā hontīti āha‘‘ gahapatikā’’ ti. 1004161,185,947,98,101,1,19,2,{Kaṇhā}ti kaṇhajātikā. 1004162,185,947,102,119,1,68,11,"Dijā eva hi suddhajātikā, na itareti tassa adhippāyo, tenāha‘‘ kāḷakā’’ ti. " 1004163,185,947,120,133,1,107,11,"Mukhato {nikkhantā}ti brāhmaṇānaṃ pubbapurisā brahmuno mukhato nikkhantā, ayaṃ tesaṃ paṭhamuppattīti adhippāyo. " 1004164,185,947,134,137,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo. 1004165,185,947,138,158,1,147,12,‘‘ Samaṇā piṭṭhipādato’’ ti idaṃ panassa‘‘ mukhato nikkhantā’’ tiādivacanatopi ativiya asamavekkhitavacanaṃ catuvaṇṇapariyāpannasseva samaṇabhāvasambhavato. 1004166,185,947,159,165,1,49,4,"{Aniyametvā}ti avisesetvā, anuddesikabhāvenāti attho. " 1004167,185,948,2,21,1,106,13,"Mānussayavasena {kathetī}ti mānussayaṃ avassāya attānaṃ ukkaṃsento, pare ca vambhento‘‘ muṇḍakā’’ ti ādiṃ katheti. " 1004168,185,948,22,31,1,72,7,{Jānāpemī}ti jātigottassa pamāṇaṃ yāthāvato vibhāvanena pamāṇaṃ jānāpemīti. 1004169,185,948,32,37,1,43,5,Attho etassa atthīti atthikaṃ daṇḍikañāyena. 1004170,185,949,2,24,1,113,14,"‘ ‘ Yāyeva kho panatthāyā’’ ti itthiliṅgavasena vuttanti vadanti, taṃ parato‘‘ purisaliṅgavasenevā’’ ti vakkhamānattā yuttaṃ. " 1004171,185,949,25,37,1,91,10,"Yāya {atthāyā}ti vā pulliṅgavaseneva tadatthe sampadānavacanaṃ, yassa atthassa atthāyāti attho. " 1004172,185,949,38,43,1,39,4,{Assā}ti ambaṭṭhassa dassetvāti sambandho. 1004173,185,949,44,48,1,31,4,Aññesan ti aññesaṃ sādhurūpānaṃ. 1004174,185,949,49,55,1,56,6,Santikaṃ āgatānan ti guruṭṭhāniyānaṃ santikaṃ upagatānaṃ. 1004175,185,949,56,60,1,30,4,Vattan ti tehi caritabbaācāraṃ. 1004176,185,949,61,65,1,28,3,{Asikkhito}ti ācāraṃ asikkhito. 1004177,185,949,66,69,1,18,3,Tato eva appassuto. 1004178,185,949,70,96,1,137,16,"Bāhusaccañhi nāma yāvadeva upasamatthaṃ icchitabbaṃ, tadabhāvato ambaṭṭho appassuto asikkhito‘‘ avusito’’ ti viññāyati, tenāha‘‘ etassa hī’’ tiādi. " 1004179,185,950,2,8,1,28,2,264. Kodhavasacittatāya asakamano. 1004180,185,950,9,13,1,44,4,Mānanimmadanatthan ti mānassa nimmadanatthaṃ. 1004181,185,950,14,21,1,49,5,{Uggiletvā}ti sinehapānena kilinnaṃ ubbamanaṃ katvā. 1004182,185,950,22,36,1,116,14,Gottena gottan ti tena vuttena purātanagottena idāni taṃ taṃ anavajjasaññitaṃ gottaṃ sāvajjato uṭṭhāpetvā uddharitvā. 1004183,185,950,37,40,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo. 1004184,185,950,41,59,1,115,11,"Tattha gottaṃ ādipurisavasena, kulāpadoso, tadanvaye uppannaabhiññātapurisavasena veditabbo yathā‘‘ ādicco, maghadevo’’ ti. " 1004185,185,950,60,72,1,85,8,Gottamūlassa gārayhatāya amānavatthubhāvapavedanato‘‘ mānaddhajaṃ mūle chetvā’’ ti vuttaṃ. 1004186,185,950,73,77,1,20,2,{Ghaṭṭento}ti omasanto. 1004187,185,951,2,23,1,105,11,"Yasmiṃ mānussayakodhussayā aññamaññūpatthaddhā, so‘‘ caṇḍo’’ ti vuccatīti āha‘‘ caṇḍāti mānanissitakodhayuttā’’ ti. " 1004188,185,951,24,31,1,34,5,"{Kharā}ti cittena, vācāya ca kakkhaḷā. " 1004189,185,951,32,35,1,15,2,{Lahukā}ti taruṇā. 1004190,185,951,36,54,1,53,8,"{Bhassā}ti‘‘ sāhasikā’’ ti keci vadanti,‘‘ sārambhakā’’ ti apare. " 1004191,185,951,55,70,1,75,9,"{Samānā}ti hontā, bhavamānāti atthoti āha‘‘ santāti purimapadasseva vevacanan’’ ti. " 1004192,185,951,71,77,1,35,5,Na {sakkarontī}ti sakkāraṃ na karonti. 1004193,185,951,78,88,1,81,10,Apacitikamman ti paṇipātakamma nānuloman ti attano jātiyā na anucchavikanti attho. 1004194,185,952,2,2,1,22,1,Dutiyaibbhavādavaṇṇanā 1004195,185,953,2,52,1,269,35,"265. Kāmaṃ sakyarājakule yo sabbesaṃ buddhataro samattho ca, so eva abhisekaṃ labhati, ekacco pana abhisitto samāno‘‘ idaṃ rajjaṃ nāma bahukiccaṃ bahubyāpāran’’ ti tato nibbijja rajjaṃ vayasā anantarassa niyyāteti, kadāci sopi aññassāti tādise sandhāyāha‘‘ sakyāti abhisittarājāno’’ ti. " 1004196,185,953,53,61,1,79,7,Kulavaṃsaṃ {jānantī}ti kaṇhāyanato paṭṭhāya paramparāgataṃ anussavavasena jānanti. 1004197,185,953,62,79,1,119,15,"Kulābhimānino hi yebhuyyena paresaṃ uccāvacaṃ kulaṃ tathā tathā udāharanti, attano ca kulavaṃsaṃ jānanti, evaṃ ambaṭṭhopi. " 1004198,185,953,80,89,1,73,9,Tathā hi so parato bhagavatā pucchito vajirapāṇibhayena yāthāvato kathesi. 1004199,185,954,2,2,1,22,1,Tatiyaibbhavādavaṇṇanā 1004200,185,955,2,12,1,65,6,266. Khettaleḍḍūnan ti khette kasanavasena naṅgalena uṭṭhāpitaleḍḍūnaṃ. 1004201,185,955,13,40,1,87,8,‘‘ Laṭukikā’’ icceva paññātā khuddakasakuṇikā laṭukikopamavaṇṇanāyaṃ‘‘ cātakasakuṇikā’’ ti( ma. ni. aṭṭha.3.150) vuttā. 1004202,185,955,41,50,1,61,7,"Kodhavasena laggitun ti upanayhituṃ, āghātaṃ bandhitunti attho." 1004203,185,955,51,76,1,128,17,‘‘ Amhe haṃsakoñcamorasame karotī’’ ti iminā‘‘ na taṃ koci haṃso vā’’ tiādivacanaṃ saṅgītiṃ anāruḷhaṃ tadā bhagavatā vuttamevāti dasseti. 1004204,185,955,77,108,1,149,17,"‘‘ Evaṃ nu te’’ tiādivacanaṃ,‘‘ avusitavāyevā’’ tiādivacanañca mānavasena samaṇena gotamena vuttanti maññatīti adhippāyenāha‘‘ nimmāno dāni jātoti maññamāno’’ ti. " 1004205,185,956,2,2,1,20,1,Dāsiputtavādavaṇṇanā 1004206,185,957,2,20,1,60,8,267. {Nimmādetī}ti a-kārassa ā-kāraṃ katvā niddesoti āha‘‘ nimmadetī’’ ti. 1004207,185,957,21,58,1,220,28,"Kāmaṃ gottaṃ nāmetaṃ pitito laddhabbaṃ, na mātito na hi brāhmaṇānaṃ sagottāya āvāhavivāho icchito, gottanāmaṃ pana yasmā jātisiddhaṃ, na kittimaṃ, jāti ca ubhayasambandhinī, tasmā‘‘ mātāpettikanti mātāpitūnaṃ santakan’’ ti vuttaṃ. " 1004208,185,957,59,69,1,56,8,"Nāmagottan ti gottanāmaṃ, na kittimanāmaṃ, na guṇanāmaṃ vā. " 1004209,185,957,70,88,1,82,11,"Tattha‘‘ kaṇhāyano’’ ti niruḷhā yā nāmapaṇṇatti, taṃ sandhāyāha‘‘ paṇṇattivasena nāman ti. " 1004210,185,957,89,110,1,121,15,"Taṃ pana kaṇhaisito paṭṭhāya tasmiṃ kulaparamparāvasena āgataṃ, na etasmiṃyeva niruḷhaṃ, tena vuttaṃ‘‘ paveṇīvasena gottan’’ ti. " 1004211,185,957,111,117,1,41,6,Gotta -padassa pana attho heṭṭhā vuttoyeva. 1004212,185,957,118,137,1,118,13,"{Anussarato}ti ettha na kevalaṃ anussaraṇaṃ adhippetaṃ, atha kho kulasuddhivīmaṃsanavasenāti āha‘‘ kulakoṭiṃ sodhentassā’’ ti. " 1004213,185,957,138,149,1,45,6,{Ayyaputtā}ti ayyikaputtāti āha‘‘ sāmino puttā’’ ti. 1004214,185,957,150,162,1,57,8,Disā okkākarañño antojātā dāsīti āha‘‘ gharadāsiyā putto’’ ti. 1004215,185,957,163,200,1,221,29,"Ettha ca yasmā ambaṭṭho jātiṃ nissāya mānatthaddho, na cassa yāthāvato jātiyā avibhāvitāya mānaniggaho hoti, mānaniggahe ca kate aparabhāge ratanattaye pasīdissati , na‘‘ dāsī’’ ti vācā pharusavācā nāma hoti cittassa saṇhabhāvato. " 1004216,185,957,201,221,1,30,3,Abhayasutta ñcettha( ma. ni.2.83; a. ni.4.184) nidassanaṃ. 1004217,185,957,222,251,1,180,23,"Keci ca sattā agginā viya lohādayo kakkhaḷāya vācāya mudubhāvaṃ gacchanti, tasmā bhagavā ambaṭṭhaṃ nibbisevanaṃ kātukāmo‘‘ ayyaputtā sakyā bhavanti, dāsiputto tvamasi sakyānan’’ ti avoca. " 1004218,185,958,2,13,1,42,5,"{Ṭhapentī}ti paññapenti, tenāha‘‘ okkāko’’ tiādi. " 1004219,185,958,14,19,1,51,5,Pabhā niccharati dantānaṃ ativiya pabhassarabhāvato. 1004220,185,959,2,7,1,56,5,Paṭhamakappikānan ti paṭhamakappassa ādikāle nibbattānaṃ. 1004221,185,959,8,21,1,91,11,"Kira -saddo anussavatthe, tena yo vuccamānāya rājaparamparāya kesañci matibhedo, taṃ ulliṅgeti. " 1004222,185,959,22,42,1,97,12,Mahāsammatassāti‘‘ ayaṃ no rājā’’ ti mahājanena sammannitvā ṭhapitattā‘‘ mahāsammato’’ ti evaṃ sammatassa. 1004223,185,959,43,46,1,20,3,Yaṃ sandhāya vadanti– 1004224,185,960,2,9,1,37,3,"‘ ‘ Ādiccakulasambhūto , suvisuddhaguṇākaro; " 1004225,185,961,2,6,1,36,3,"Mahānubhāvo rājāsi, mahāsammatanāmako. " 1004226,185,962,2,7,1,41,4,"Yo cakkhubhūto lokassa, guṇaraṃsisamujjalo; " 1004227,185,963,2,8,1,39,5,"Tamonudo virocittha, dutiyo viya bhāṇumā. " 1004228,185,964,2,8,1,39,5,"Ṭhapitā yena mariyādā, loke lokahitesinā; " 1004229,185,965,2,8,1,43,5,"Vavatthitā sakkuṇanti, na vilaṅghayituṃ janā. " 1004230,185,966,2,6,1,41,3,"Yasassinaṃ tejassinaṃ, lokasīmānurakkhakaṃ; " 1004231,185,967,2,14,1,45,7,"Ādibhūtaṃ mahāvīraṃ, kathayanti‘ manū’ ti yan’’ ti. " 1004232,185,968,2,6,1,40,4,Tassa ca puttapaputtaparamparaṃ sandhāya– 1004233,185,969,2,11,1,39,7,"‘ ‘ Tassa putto mahātejo, rojo nāma mahīpati; " 1004234,185,970,2,8,1,39,5,"Tassa putto vararojo, pavaro rājamaṇḍale. " 1004235,185,971,2,9,1,39,5,"Tassāsi kalyāṇaguṇo, kalyāṇo nāma atrajo; " 1004236,185,972,2,7,1,37,4,"Rājā tassāsi tanayo, varakalyāṇanāmako. " 1004237,185,973,2,8,1,42,5,"Tassa putto mahāvīro, mandhātā kāmabhoginaṃ; " 1004238,185,974,2,7,1,39,4,"Aggabhūto mahindena, aḍḍharajjena pūjito. " 1004239,185,975,2,7,1,38,4,"Tassa sūnu mahātejo, varamandhātunāmako;" 1004240,185,976,2,11,1,39,7,"‘ Uposatho’ ti nāmena, tassa putto mahāyaso. " 1004241,185,977,2,9,1,39,6,"Varo nāma mahātejo, tassa putto mahāvaro; " 1004242,185,978,2,8,1,37,5,"Tassāsi upavaroti, putto rājā mahābalo. " 1004243,185,979,2,9,1,40,5,"Tassa putto maghadevo, devatulyo mahīpati; " 1004244,185,980,2,6,1,40,3,"Caturāsītisahassāni , tassa puttaparamparā. " 1004245,185,981,2,11,1,40,6,"Tesaṃ pacchimako rājā,‘ okkāko’ iti vissuto; " 1004246,185,982,2,10,1,40,5,"Mahāyaso mahātejo, akhuddo rājamaṇḍale’’ ti. " 1004247,185,983,2,48,1,368,39,"Ādi tesaṃ {pacchato}ti tesaṃ maghadeva paramparabhūtānaṃ kaḷārajanakapariyosānānaṃ anekasatasahassānaṃ rājūnaṃ aparabhāge okkāko nāma rājā ahosi, tassa paramparābhūtānaṃ anekasatasahassānaṃ rājūnaṃ aparabhāge aparo okkāko nāma rājā ahosi, tassa paramparabhūtānaṃ anekasatasahassānaṃ rājūnaṃ aparabhāge punāparo okkāko nāma rājā ahosi, taṃ sandhāyāha‘‘ tayo okkākavaṃsā ahesuṃ. " 1004248,185,983,49,54,1,27,3,Tesu tatiyaokkākassā’’ tiādi. 1004249,185,984,2,25,1,126,17,"Sahasā varaṃ adāsin ti puttadassanena somanassappatto sahasā avīmaṃsitvā tuṭṭhiyā vasena varaṃ adāsiṃ,‘‘ yaṃ icchasi, taṃ gaṇhā’’ ti. " 1004250,185,984,26,42,1,118,15,Rajjaṃ pariṇāmetuṃ {icchatī}ti sā jantukumārassa mātā mama taṃ varadānaṃ antaraṃ katvā imaṃ rajjaṃ pariṇāmetuṃ icchatīti. 1004251,185,985,2,8,1,36,4,{Nappasaheyyā}ti na pariyatto bhaveyya. 1004252,185,986,2,9,1,45,5,"{Nikkhammā}ti gharāvāsato, kāmehi ca nikkhamitvā. " 1004253,185,986,10,23,1,54,8,Heṭṭhā {cā}ti ca -saddena‘‘ asītihatthe’’ ti idaṃ anukaḍḍhati. 1004254,185,986,24,30,1,38,4,"{Tehī}ti migasūkarehi, maṇḍūkamūsikehi ca. " 1004255,185,986,31,37,1,35,4,"{Te}ti sīhabyagghādayo, sappabiḷārā ca. " 1004256,185,987,2,6,1,34,4,Avasesāhi attano attano kaniṭṭhāhi. 1004257,185,988,2,6,1,36,4,Vaḍḍhamānānan ti anādare sāmivacanaṃ. 1004258,185,988,7,23,1,106,12,Kuṭṭharogo nāma sāsamasūrīrogā viya yebhuyyena saṅkamanasabhāvoti vuttaṃ‘‘ ayaṃ rogo saṅkamatīti cintetvā’’ ti. 1004259,185,989,2,8,1,58,6,Migasūkarādīnan ti ādi -saddena vanacarasoṇādike saṅgaṇhāti. 1004260,185,990,2,5,1,26,3,Tasmiṃ nisinneti sambandho. 1004261,185,990,6,10,1,52,4,Khattiyamāyārocanena attano khattiyabhāvaṃ jānāpetvā. 1004262,185,991,2,10,1,51,6,Nagaraṃ {māpehī}ti sāhāraṃ nagaraṃ māpehīti adhippāyo. 1004263,185,992,2,5,1,33,3,Kesaggahaṇan ti kesaveṇibandhanaṃ. 1004264,185,992,6,10,1,39,4,Dussaggahaṇan ti vatthassa nivāsanākāro. 1004265,185,993,2,17,1,109,10,268. Attano {upārambhamocanatthāyā}ti ācariyena ambaṭṭhena ca attano attano upari pāpetabbaupavādassa apanayanatthaṃ. 1004266,185,993,18,46,1,127,18,"Asmiṃ {vacane}ti‘‘ cattārome bho gotama vaṇṇā’’ tiādinā attanā vutte, bhotā ca gotamena vutte‘‘ jātivāde’’ ti imasmiṃ yathādhikate vacane. " 1004267,185,993,47,75,1,128,17,"Tattha pana yasmā vede vuttavidhināva tena paṭimantetabbaṃ hoti , tasmā vuttaṃ‘‘ vedattayavacane’’ ti,‘‘ etasmiṃ vā dāsiputtavacane’’ ti ca. " 1004268,185,994,2,38,1,125,15,"270. Dhammo nāma kāraṇaṃ‘‘ dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu( vibha.718) viya, saha dhammenāti sahadhammo, sahadhammo eva {sahadhammiko}ti āha‘‘ sahetuko’’ ti. " 1004269,185,995,2,9,1,23,3,271. Tasmā tadā paṭiññātattā. 1004270,185,995,10,17,1,64,7,Tāsetvā pañhaṃ vissajjāpessāmīti āgato yathā taṃ saccakasamāgame. 1004271,185,995,18,41,1,98,15,‘‘ Bhagavā ceva passati ambaṭṭho cā’’ ti ettha itaresaṃ adassane kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ yadi hī’’ tiādi vuttaṃ. 1004272,185,995,42,46,1,29,3,{Āvāhetvā}ti mantabalena ānetvā. 1004273,185,995,47,50,1,19,2,{Tassā}ti ambaṭṭhassa. 1004274,185,995,51,54,1,29,2,{Vādasaṅghaṭṭe}ti vācāsaṅghaṭṭe. 1004275,185,996,2,31,1,119,15,"272. Tāṇanti {gavesamāno}ti,‘‘ ayameva samaṇo gotamo ito bhayato mama tāyako’’ ti bhagavantaṃyeva‘‘ tāṇan’’ ti pariyesanto upagacchanto. " 1004276,185,996,32,35,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo. 1004277,185,996,36,52,1,94,9,"{Tāyatī}ti yathāupaṭṭhitabhayato pāleti, tenāha‘‘ rakkhatī’’ ti, etena tāṇa-saddassa kattusādhanatamāha. " 1004278,185,996,53,65,1,109,10,"Yathupaṭṭhitena bhayena upadduto nilīyati etthāti leṇaṃ, upalayanaṃ, etena leṇa-saddassa adhikaraṇasādhanatamāha." 1004279,185,996,66,75,1,49,5,‘‘ Saratī’’ ti etena saraṇa-saddassa kattusādhanatamāha. 1004280,185,997,2,2,1,25,1,Ambaṭṭhavaṃsakathāvaṇṇanā 1004281,185,998,2,12,1,50,5,274. Gaṅgāya {dakkhiṇato}ti gaṅgāya nadiyā dakkhiṇadisāya. 1004282,185,998,13,41,1,179,22,"Āvudhaṃ na {parivattatī}ti saraṃ vāsattiādiṃ vā parassa upari khipitukāmassa hatthaṃ na parivattati, hatthe pana aparivattente kuto āvudhaparivattananti āha‘‘ āvudhaṃ na parivattatī’’ ti. " 1004283,185,998,42,83,1,184,27,"So kira‘‘ kathaṃ nāmāhaṃ disāya dāsiyā kucchimhi nibbatto’’ ti taṃ hīnaṃ jātiṃ jigucchanto‘‘ handāhaṃ yathā tathā imaṃ jātiṃ sodhessāmī’’ ti niggato, tenāha‘‘ idāni me manorathaṃ pūressāmī’’ tiādi. " 1004284,185,998,84,97,1,111,12,Vijjābalena rājānaṃ tāsetvā tassa dhītuyā laddhakālato paṭṭhāya myāyaṃ jātisodhitā bhavissatīti tassa adhippāyo. 1004285,185,998,98,114,1,110,14,"Ambaṭṭhaṃ nāma vijjan ti sattānaṃ sarīre abbhaṅgaṃ ṭhapetīti ambaṭṭhāti evaṃ laddhanāmaṃ vijjaṃ, mantanti attho. " 1004286,185,998,115,134,1,114,14,"Yato ambaṭṭhā etasmiṃ atthīti ambaṭṭhoti kaṇho isi paññāyittha, taṃbaṃsajātatāya ayaṃ māṇavo‘‘ ambaṭṭho’’ ti voharīyati. " 1004287,185,999,2,5,1,33,3,Seṭṭhamante vedamanteti adhippāyo. 1004288,185,999,6,39,1,169,22,"Mantānubhāvena rañño bāhukkhambhamattaṃ jātaṃ tena panassa bāhukkhambhena rājā,‘‘ ko jānāti, kiṃ bhavissatī’’ ti bhīto ussaṅkī utrāso ahosi, tenāha‘‘ bhayena vedhamāno aṭṭhāsī’’ ti. " 1004289,185,999,40,44,1,36,4,Sotthi bhaddanteti ādivacanaṃ avocuṃ. 1004290,185,999,45,54,1,33,5,‘‘ Ayaṃ mahānubhāvo isī’’ ti maññamānā. 1004291,185,1000,2,13,1,53,5,"{Undriyissatī}ti vippakiriyissati, tenāha‘‘ bhijjissatī’’ ti. " 1004292,185,1000,14,27,1,106,9,Mante parivattiteti bāhukkhambhakamantassa paṭippassambhakavijjāsaṅkhāte mante‘‘ saro otaratū’’ ti parivattite. 1004293,185,1000,28,36,1,93,8,Evarūpānañhi mantānaṃ ekaṃseneva paṭippassambhakavijjā hontiyeva yathā taṃ kusumārakavijjānaṃ. 1004294,185,1000,37,42,1,53,5,Attano dhītu apavādamocanatthaṃ tassa bhujissakaraṇaṃ. 1004295,185,1000,43,51,1,60,8,Tassānurūpe issariye ṭhapanatthaṃ uḷāre ca naṃ ṭhāne ṭhapesi. 1004296,185,1001,2,2,1,26,1,Khattiyaseṭṭhabhāvavaṇṇanā 1004297,185,1002,2,21,1,89,9,"275. Samassāsanatthamāha karuṇāyanto, na kulīnabhāvadassanatthaṃ, tenāha‘‘ atha kho bhagavā’’ tiādi. " 1004298,185,1002,22,40,1,105,12,"{Brāhmaṇesū}ti brāhmaṇānaṃ samīpe, tato brāhmaṇehi laddhabbaṃ āsanādiṃ sandhāya‘‘ brāhmaṇānaṃ antare’’ ti vuttaṃ. " 1004299,185,1002,41,65,1,135,17,"Kevalaṃ saddhāya kātabbaṃ saddhaṃ, paralokagate sandhāya na tato kiñci apatthentena kātabbanti attho, tenāha‘‘ matake uddissa katabhatte’’ ti. " 1004300,185,1002,66,72,1,63,5,{Maṅgalādibhatte}ti ādi -saddena ussavadevatārādhanādiṃ saṅgaṇhāti. 1004301,185,1002,73,77,1,44,3,{Yaññabhatte}ti pāpasaññamādivasena katabhatte. 1004302,185,1002,78,81,1,24,3,Pāhunakānan ti atithīnaṃ. 1004303,185,1002,82,95,1,75,8,"Khattiyabhāvaṃ appatto ubhato sujātatābhāvato, tenāha‘‘ aparisuddhoti attho’’ ti. " 1004304,185,1003,2,20,1,79,9,276. Itthiṃ {karitvā}ti ettha karaṇaṃ kiriyāsāmaññavisayanti āha‘‘ itthiṃ pariyesitvā’’ ti. 1004305,185,1003,21,33,1,104,10,"Brāhmaṇakaññaṃ itthiṃ khattiyakumārassa bhariyābhūtaṃ gahetvāpi khattiyāva seṭṭhā, hīnā brāhmaṇāti yojanā. " 1004306,185,1003,34,42,1,48,7,Purisena vā purisaṃ {karitvā}ti etthāpi eseva nayo. 1004307,185,1003,43,58,1,65,8,"{Pakaraṇe}ti rāgādivasena paduṭṭhe pakkhalite kāraṇe, tenāha‘‘ dose’’ ti. " 1004308,185,1003,59,65,1,54,5,"Bhassati niratthakabhāvena khipīyatīti bhassaṃ, chārikā. " 1004309,185,1004,2,10,1,36,4,277. Janitasmin ti kammakilesehi nibbatte. 1004310,185,1004,11,26,1,72,9,"Jane etasminti vā janetasmiṃ, manussesūti attho, tenāha‘‘ gottapaṭisārino’’ ti. " 1004311,185,1004,27,34,1,47,5,"{Saṃsanditvā}ti ghaṭetvā, aviruddhaṃ katvāti attho. " 1004312,185,1005,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1004313,185,1006,2,2,1,23,1,Vijjācaraṇakathāvaṇṇanā 1004314,185,1007,2,13,1,45,6,278. Idaṃ {vaṭṭatī}ti idaṃ ajjhenādi kattuṃ labbhati. 1004315,185,1007,14,18,1,50,3,{Jātivādavinibaddhā}ti jātisannissitavāde vinibaddhā. 1004316,185,1007,19,33,1,134,12,"Brāhmaṇasseva ajjhenajjhāpanayajanayājanādayoti evaṃ ye attukkaṃsanaparavambhanavasena pavattā, tato eva te mānavādapaṭibaddhā ca honti. " 1004317,185,1007,34,58,1,120,18,"Ye pana āvāhavivāhavinibaddhā, te eva sambandhattayavasena‘‘ arahasi vā maṃ tvaṃ, na vā maṃ tvaṃ arahasī’’ ti evaṃ pavattanakā. " 1004318,185,1008,2,6,1,38,3,{Yatthā}ti yassaṃ vijjācaraṇasampattiyaṃ. 1004319,185,1008,7,13,1,53,5,{Laggissāmā}ti olaggā antogadhā bhavissāmāti cintayimha. 1004320,185,1008,14,41,1,166,19,Paramatthato avijjācaraṇāniyeva‘‘ vijjācaraṇānī’’ ti gahetvā ṭhito paramatthato vijjācaraṇesu vibhajiyamānesu so tato dūrato apanīto nāma hotīti āha‘‘ dūrameva avakkhipī’’ ti. 1004321,185,1008,42,46,1,46,3,Samudāgamato {pabhutī}tiādisamuṭṭhānato paṭṭhāya. 1004322,185,1009,2,12,1,49,6,279. Tividhaṃ sīlan ti khuddakādibhedaṃ tividhaṃ sīlaṃ. 1004323,185,1009,13,16,1,31,2,{Sīlavasenevā}ti sīlapariyāyeneva. 1004324,185,1009,17,25,1,67,7,Kiñci {kiñcī}ti ahiṃsanādiyamaniyamalakkhaṇaṃ kiñci kiñci sīlaṃ atthi. 1004325,185,1009,26,41,1,95,10,Tattha tattheva {laggeyyā}ti tasmiṃ tasmiṃyeva brāhmaṇasamayasiddhe sīlamatte‘‘ caraṇan’’ ti laggeyya. 1004326,185,1009,42,52,1,140,10,Aṭṭhapi samāpattiyo caraṇanti niyyātitā honti rūpāvacaracatutthajjhānaniddeseneva arūpajjhānānampi niddiṭṭhabhāvāpattito niyyātitā nidassitā. 1004327,185,1010,2,2,1,26,1,Catuapāyamukhakathāvaṇṇanā 1004328,185,1011,2,13,1,45,4,280. {Asampāpuṇanto}ti ārabhitvā sampattuṃ asakkonto. 1004329,185,1011,14,18,1,36,3,{Avisahamāno}ti ārabhitumeva asakkonto. 1004330,185,1011,19,22,1,21,3,Khārin ti parikkhāraṃ. 1004331,185,1011,23,34,1,48,7,Taṃ pana vibhajitvā dassetuṃ‘‘ araṇī’’ tiādi vuttaṃ. 1004332,185,1011,35,40,1,41,4,Tattha {araṇī}ti aggidhamanakaṃ araṇīdvayaṃ. 1004333,185,1011,41,44,1,12,2,{Sujā}ti dabbi. 1004334,185,1011,45,54,1,74,8,Ādi -saddena tidaṇḍatighaṭikādiṃ saṅgaṇhāti khāribharitan ti khārīhi puṇṇaṃ. 1004335,185,1011,55,79,1,164,19,"Nanu upasampannassa bhikkhuno sāsanikopi yo koci anupasampanno atthato paricārakova, kiṃ aṅgaṃ pana bāhirakapabbajiteti tattha visesaṃ dassetuṃ‘‘ kāmañcā’’ tiādi vuttaṃ. " 1004336,185,1011,80,95,1,71,8,{Vuttanayenā}ti‘‘ kappiyakaraṇa… pe… vattakaraṇavasenā’’ ti evaṃ vuttena nayena. 1004337,185,1011,96,100,1,51,4,Paricārako hoti upasampannabhāvassa visiṭṭhabhāvato. 1004338,185,1011,101,138,1,156,14,‘‘ Navakoṭisahassānī’’ tiādinā( visuddhi.1.20; paṭi. ma. aṭṭha.37) vuttappabhedānaṃ anekasahassānaṃ saṃvaravinayānaṃ samādiyitvā vattanena uparibhūtā aggabhūtā sampadāti hi‘‘ upasampadā’’ ti vuccatīti. 1004339,185,1011,139,143,1,31,3,{Guṇādhikopī}ti guṇehi ukkaṭṭhopi. 1004340,185,1011,144,149,1,32,4,Ayaṃ {panā}ti vuttalakkhaṇo tāpaso. 1004341,185,1012,2,29,1,183,21,"Tāpasā nāma kammavādikiriyāvādino, na sāsanassa paṭāṇībhūtā, yato nesaṃ pabbajituṃ āgatānaṃ titthiyaparivāsena vināva pabbajjā anuññātāti katvā‘‘ kasmā panā’’ ti codanaṃ samuṭṭhapeti codako. " 1004342,185,1012,30,39,1,41,5,Ācariyo‘‘ yasmā’’ tiādinā codanaṃ pariharati. 1004343,185,1012,40,56,1,72,8,‘‘ Osakkissatī’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ‘‘ imasmiñhī’’ tiādi vuttaṃ. 1004344,185,1012,57,63,1,67,6,Khuradhārūpaman ti khuradhārānaṃ matthakeneva akkamitvā gamanūpamaṃ. 1004345,185,1012,64,68,1,19,3,{Aññe}ti aññe bhikkhū. 1004346,185,1012,69,72,1,27,3,Aggisālan ti aggihuttasālaṃ. 1004347,185,1012,73,76,1,48,2,{Nānādārūhī}ti palāsadaṇḍādinānāvidhasamidhādārūhi. 1004348,185,1013,2,13,1,47,7,Idan ti‘‘ catudvāraṃ āgāraṃ katvā’’ tiādinā vuttaṃ. 1004349,185,1013,14,19,1,34,4,{Assā}ti assa catutthassa puggalassa. 1004350,185,1013,20,24,1,49,4,Paṭipattimukhan ti kohaññapaṭipattiyā mukhamattaṃ. 1004351,185,1013,25,46,1,106,16,"So hi nānāvidhena kohaññena lokaṃ vimhāpento tattha acchati, tenāha‘‘ iminā hi mukhena so evaṃ paṭipajjatī’’ ti. " 1004352,185,1014,2,19,1,154,15,"Khalādīsu manussānaṃ santike upatiṭṭhitvā vīhimuggatilamāsādīni bhikkhācariyāniyāmena saṅkaḍḍhitvā uñchanaṃ uñchā, sā eva cariyā vutti etesanti uñchācariyā. " 1004353,185,1014,20,28,1,62,6,"Aggipakkena jīvantīti aggipakkikā, na aggipakkikā anaggipakkikā . " 1004354,185,1014,29,47,1,128,17,"Uñchācariyā hi khalesu gantvā khalaggaṃ nāma manussehi diyyamānaṃ dhaññaṃ gaṇhanti, taṃ ime na gaṇhantīti anaggipakkikā nāma jātā. " 1004355,185,1014,48,51,1,24,2,{Asāmapākā}ti asayaṃpācakā. 1004356,185,1014,52,57,1,51,4,Asmamuṭṭhinā muṭṭhipāsāṇena vattantīti asmamuṭṭhikā. 1004357,185,1014,58,67,1,83,8,"Dantena uppāṭitaṃ vakkalaṃ rukkhattaco dantavakkalaṃ, tena vattantīti dantavakkalikā. " 1004358,185,1014,68,74,1,66,6,Pavattaṃ rukkhādito pātitaṃ phalaṃ bhuñjantīti pavattaphalabhojino. 1004359,185,1014,75,87,1,125,9,"Jiṇṇapakkatāya paṇḍubhūtaṃ palāsaṃ, taṃsadisañca paṇḍupalāsaṃ, tena vattantīti paṇḍupalāsikā, sayaṃpatitapupphaphalapattabhojino. " 1004360,185,1015,2,14,1,60,8,Idāni te aṭṭhavidhepi sarūpato dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. 1004361,185,1015,15,21,1,63,5,{Saṅkaḍḍhitvā}ti bhikkhācariyāvasena laddhadhaññaṃ ekajjhaṃ katvā. 1004362,185,1016,2,14,1,92,11,Pariyeṭṭhi nāma {dukkhā}ti paresaṃ gehato gehaṃ gantvā pariyeṭṭhi nāma dīnavuttibhāvena dukkhā. 1004363,185,1016,15,23,1,73,8,Pāsāṇassa pariggaho dukkho pabbajitassāti vā danteheva uppāṭetvā khādanti. 1004364,185,1017,2,16,1,83,9,Imāhi {catūhiyevā}ti‘‘ khārividhaṃ ādāyā’’ tiādinā vuttāhi catūhi eva tāpasapabbajjāhīti. 1004365,185,1018,2,10,1,28,4,282. Apāye vināse niyutto āpāyiko. 1004366,185,1018,11,31,1,128,13,"Tabbhāvaṃ paripūretuṃ asakkonto tena aparipuṇṇo aparipūramāno , karaṇe cetaṃ paccattavacanaṃ, tenāha‘‘ āpāyikenāpi aparipūramānenā’’ ti. " 1004367,185,1019,2,2,1,28,1,Pubbakaisibhāvānuyogavaṇṇanā 1004368,185,1020,2,19,1,52,8,"283. Dīyatīti datti, dattiyeva dattikan ti āha‘‘ dinnakan’’ ti. " 1004369,185,1020,20,39,1,110,14,"Yadi brāhmaṇassa sammukhībhāvo rañño na dātabbo, kasmāssa upasaṅkamanaṃ na paṭikkhittanti āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi. " 1004370,185,1020,40,43,1,26,2,{Khettavijjāyā}ti nītisatthe. 1004371,185,1020,44,59,1,61,9,"Payātan ti saddhaṃ, sassatikaṃ vā, tenāha‘‘ abhiharitvā dinnan’’ ti. " 1004372,185,1020,60,87,1,157,19,Kasmā bhagavā‘‘ rañño pasenadissa kosalassa dattikaṃ bhuñjatī’’ tiādinā brāhmaṇassa mammavacanaṃ avocāti tattha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ idaṃ pana kāraṇan’’ tiādi vuttaṃ. 1004373,185,1021,2,12,1,46,4,284. {Rathūpatthare}ti rathassa upari attharitapadese. 1004374,185,1021,13,17,1,39,4,Pākaṭamantanan ti pakāsabhūtaṃ mantanaṃ. 1004375,185,1021,18,23,1,43,5,Tañhi suddādīhi ñāyatīti na rahassamantanaṃ. 1004376,185,1021,24,29,1,24,4,{Bhaṇatī}ti api nu bhaṇati. 1004377,185,1022,2,26,1,96,12,"285. {Pavattāro}ti pāvacanabhāvena vattāro, yasmā te tesaṃ mantānaṃ pavattakā, tasmā āha‘‘ pavattayitāro’’ ti. " 1004378,185,1022,27,45,1,174,16,"Sudde bahi katvā raho bhāsitabbaṭṭhena mantā eva, taṃtaṃatthapaṭipattihetutāya padanti mantapadaṃ, anupanītāsādhāraṇatāya vā rahassabhāvena vattabbaṃ hitakiriyāya adhigamupāyaṃ. " 1004379,185,1022,46,64,1,130,13,"Sajjhāyitan ti gāyanavasena sajjhāyitaṃ, taṃ pana udattānudattādīnaṃ sarānaṃ sampādanavaseneva icchitanti āha‘‘ sarasampattivasenā’’ ti. " 1004380,185,1022,65,71,1,48,6,Aññesaṃ vuttan ti pāvacanabhāvena aññesaṃ vuttaṃ. 1004381,185,1022,72,77,1,47,5,Samupabyūḷhan ti saṅgahetvā uparūpari saññūḷhaṃ. 1004382,185,1022,78,90,1,117,9,"Rāsikatan ti iruvedayajuvedasāmavedādivasena , tatthāpi paccekaṃ mantabrahmādivasena, ajjhāyānuvākādivasena ca rāsikataṃ. " 1004383,185,1023,2,6,1,26,4,Tesan ti mantānaṃ kattūnaṃ. 1004384,185,1023,7,23,1,213,15,Dibbena cakkhunā {oloketvā}ti dibbacakkhuparibhaṇḍena yathākammūpagañāṇena sattānaṃ kammassakatādiṃ paccakkhato dassanaṭṭhena dibbacakkhusadisena pubbenivāsañāṇena atītakappe brāhmaṇānaṃ mantajjhenavidhiñca oloketvā. 1004385,185,1023,24,37,1,110,11,"Pāvacanena saha {saṃsanditvā}ti kassapasammāsambuddhassa yaṃ vacanaṃ vaṭṭasannissitaṃ, tena saha aviruddhaṃ katvā. " 1004386,185,1023,38,45,1,50,7,Na hi tesaṃ vivaṭṭasannissito attho paccakkho hoti. 1004387,185,1023,46,55,1,75,8,Aparāpare {panā}ti aṭṭhakādīhi aparā pare pacchimā okkākarājakālādīsu uppannā. 1004388,185,1023,56,66,1,106,9,{Pakkhipitvā}ti aṭṭhakādīhi ganthitamantapadesu kilesasannissitapadānaṃ tattha tattha pade pakkhipanaṃ katvā. 1004389,185,1023,67,75,1,101,7,Viruddhe {akaṃsū}ti brāhmaṇadhammikasuttādīsu āgatanayena saṃkilesikatthadīpanato paccanīkabhūte akaṃsu. 1004390,185,1023,76,88,1,45,7,{Idhā}ti‘‘ tyāhaṃ mante adhīyāmī’’ ti etasmiṃ ṭhāne. 1004391,185,1023,89,103,1,65,9,Paṭiññaṃ {aggahetvā}ti‘‘ taṃ kiṃ maññasī’’ ti evaṃ paṭiññaṃ aggahetvāva. 1004392,185,1024,2,10,1,49,3,286. {Nirāmagandhā}ti kilesāsucivasena vissagandharahitā. 1004393,185,1024,11,17,1,71,5,{Anitthigandhā}ti itthīnaṃ gandhamattassapi avisahanena itthigandharahitā. 1004394,185,1024,18,108,1,603,53,"Ettha ca‘‘ nirāmagandhā’’ ti etena tesaṃ porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ vikkhambhitakilesataṃ dasseti,‘‘ anitthigandhā brahmacārino’’ ti etena ekavihāritaṃ,‘‘ rajojalladharā’’ ti etena maṇḍanavibhūsanānuyogābhāvaṃ,‘‘ araññāyatane pabbatapādesu vasiṃsū’’ ti etena manussūpacāraṃ pahāya vivittavāsaṃ,‘‘ vanamūlaphalāhārā vasiṃsū’’ ti etena sālimaṃsodanādipaṇītāhārapaṭikkhepaṃ,‘‘ yadā’’ tiādinā yānavāhanapaṭikkhepaṃ,‘‘ sabbadisāsū’’ tiādinā rakkhāvaraṇapaṭikkhepaṃ, evañca vadanto micchāpaṭipadāpakkhikaṃ sācariyassa ambaṭṭhassa vuttiṃ upādāya sammāpaṭipadāpakkhikāpi tesaṃ brāhmaṇānaṃ vutti ariyavinaye sammāpaṭipattiṃ upādāya micchāpaṭipadāyeva. " 1004395,185,1024,109,111,1,34,2,Kutassa sallekhapaṭipattiyuttatāti. 1004396,185,1024,112,124,1,69,8,‘‘ Evaṃ sute’’ tiādinā bhagavā ambaṭṭhaṃ santajjento niggaṇhātīti dasseti. 1004397,185,1025,2,6,1,28,2,{Veṭhakehī}ti veṭhakapaṭṭakāhi. 1004398,185,1025,7,11,1,37,4,Samantānagaran ti nagarassa samantato. 1004399,185,1025,12,18,1,62,6,Katasudhākammaṃ pākārassa adhobhāge ṭhānaṃ vuccatīti adhippāyo. 1004400,185,1026,2,2,1,25,1,Dvelakkhaṇadassanavaṇṇanā 1004401,185,1027,2,13,1,64,7,287. Na sakkoti saṅkucite iriyāpathe anavasesato tesaṃ dubbibhāvanato. 1004402,185,1027,14,18,1,32,3,{Gavesī}ti ñāṇena pariyesanamakāsi. 1004403,185,1027,19,26,1,49,6,{Samānayī}ti ñāṇena saṅkalento sammā ānayi samāhari. 1004404,185,1027,27,47,1,90,12,‘‘ Kaṅkhatī’’ ti padassa ākaṅkhatīti ayamatthoti āha‘‘ aho vata passeyyanti patthanaṃ uppādetī’’ ti. 1004405,185,1027,48,51,1,19,2,{Kicchatī}ti kilamati. 1004406,185,1027,52,77,1,141,17,‘‘ Kaṅkhatī’’ ti padassa pubbe āsisanatthataṃ vatvā idānissa saṃsayatthatameva vikappantaravasena dassento‘‘ kaṅkhāya vā dubbalā vimati vuttā’’ ti āha. 1004407,185,1027,78,83,1,43,4,Tīhi {dhammehī}ti tippakārehi saṃsayadhammehi. 1004408,185,1027,84,89,1,50,4,{Kālusiyabhāvo}ti appasannatāya hetubhūto āvilabhāvo. 1004409,185,1028,2,50,1,542,34,"Yasmā bhagavato kosohitaṃ sabbabuddhānaṃ āveṇikaṃ aññehi asādhāraṇaṃ vatthaguyhaṃ suvisuddhakañcanamaṇḍalasannikāsaṃ, attano saṇṭhānasannivesasundaratāya ājāneyyagandhahatthino varaṅgaparamacārubhāvaṃ, vikasamānatapaniyāravindasamujjalakesarāvattavilāsaṃ, sañjhāpabhānurañjitajalavanantarābhilakkhitasampuṇṇacandamaṇḍalasobhañca attano siriyā abhibhuyya virājati, yaṃ bāhirabbhantaramalehi anupakkiliṭṭhatāya, cirakālaṃ suparicitabrahmacariyādhikāratāya, susaṇṭhitasaṇṭhānasampattiyā ca , kopīnampi santaṃ akopīnameva, tasmā vuttaṃ‘‘ bhagavato hī’’ tiādi. " 1004410,185,1028,51,54,1,29,3,Pahūtabhāvan ti puthulabhāvaṃ. 1004411,185,1028,55,66,1,82,10,"Ettheva hi tassa saṃsayo, tanumudusukumāratādīsu panassa guṇesu vicāraṇā eva nāhosi. " 1004412,185,1029,2,9,1,37,3,288. Hirikaraṇokāsan ti hiriyitabbaṭṭhānaṃ. 1004413,185,1029,10,13,1,20,3,Chāyan ti paṭibimbaṃ. 1004414,185,1029,14,23,1,35,5,Kathaṃ kīdisanti āha‘‘ iddhiyā’’ tiādi. 1004415,185,1029,24,28,1,45,4,Chāyārūpakamattan ti bhagavato paṭibimbarūpaṃ. 1004416,185,1029,29,38,1,113,9,Tañca kho buddhasantānato vinimuttattā rūpakamattaṃ bhagavato sarīravaṇṇasaṇṭhānāvayavaṃ iddhimayaṃ bimbakamattaṃ. 1004417,185,1029,39,53,1,94,13,"Taṃ pana rūpakamattaṃ dassento bhagavā yathā attano buddharūpaṃ na dissati, tathā katvā dasseti. " 1004418,185,1029,54,57,1,20,2,{Ninnetvā}ti nīharitvā. 1004419,185,1029,58,64,1,43,5,{Kallosī}ti pucchāvissajjane kusalo cheko asi. 1004420,185,1029,65,70,1,42,4,{Tathākaraṇenā}ti kathinasūciṃ viya karaṇena. 1004421,185,1029,71,74,1,21,2,{Etthā}ti pahūtajivhāya. 1004422,185,1029,75,85,1,107,9,"Mudubhāvo pakāsito amuduno ghanasukhumabhāvāpādanatthaṃ asakkuṇeyyattā dīghabhāvo, tanubhāvo cāti daṭṭhabbaṃ. " 1004423,185,1030,2,17,1,70,6,291.‘‘ Atthacarakenā’’ ti iminā byatirekamukhena anatthacarakataṃyeva vibhāveti. 1004424,185,1030,18,25,1,42,6,Na {aññatrā}ti na aññasmiṃ sugatiyanti attho. 1004425,185,1030,26,44,1,89,11,"Upanetvā {upanetvā}ti taṃ taṃ dosaṃ upanetvā upanetvā, tenāha‘‘ suṭṭhudāsādibhāvaṃ āropetvā’’ ti. " 1004426,185,1030,45,49,1,31,3,{Pātesī}ti pavaṭṭanavasena pātesi. 1004427,185,1031,2,2,1,36,1,Pokkharasātibuddhūpasaṅkamanavaṇṇanā 1004428,185,1032,2,5,1,0,0,293-6. 1004429,185,1032,6,11,1,19,4,Āgamā {nū}ti āgato nu. 1004430,185,1032,12,15,1,18,2,{Kho}ti nipātamattaṃ. 1004431,185,1032,16,23,1,38,5,"{Idhā}ti ettha, tumhākaṃ santikanti attho. " 1004432,185,1032,24,41,1,88,11,"{Adhivāsetū}ti sādiyatu, taṃ pana sādiyanaṃ manasā sampaṭiggaho hotīti āha‘‘ sampaṭicchatū’’ ti. " 1004433,185,1033,2,16,1,59,9,"297. Yāvadatthan ti yāva attho, tāva bhojanena tadā katanti attho. " 1004434,185,1033,17,32,1,74,10,"Oṇittan ti āmisāpanayanena sucikataṃ, tenāha‘‘ hatthe ca pattañca dhovitvā’’ ti. " 1004435,185,1034,2,19,1,74,8,"298. Anupubbiṃ kathan ti anupubbaṃ kathetabbakathaṃ, tenāha‘‘ anupaṭipāṭikathan’’ ti. " 1004436,185,1034,20,23,1,10,3,Kā pana sā? 1004437,185,1034,24,33,1,43,5,Dānādikathāti āha‘‘ dānānantaraṃ sīlan’’ tiādi. 1004438,185,1034,34,50,1,124,13,"Tena dānakathā tāva pacurajanesupi pavattiyā sabbasādhāraṇattā, sukarattā, sīle patiṭṭhānassa upāyabhāvato ca ādito kathetabbā. " 1004439,185,1034,51,64,1,117,12,"Pariccāgasīlo hi puggalo pariggahitavatthūsu nissaṅgabhāvato sukheneva sīlāni samādiyati, tattha ca suppatiṭṭhito hoti. " 1004440,185,1034,65,107,1,497,37,"Sīlena dāyakapaṭiggāhakasuddhito parānuggahaṃ vatvā parapīḷānivattivacanato, kiriyadhammaṃ vatvā akiriyadhammavacanato, bhogasampattihetuṃ vatvā bhavasampattihetuvacanato ca dānakathānantaraṃ sīlakathā kathetabbā, tañce dānasīlaṃ vaṭṭanissitaṃ, ayaṃ bhavasampatti tassa phalanti dassanatthaṃ imehi ca dānasīlamayehi paṇītapaṇītatarādibhedabhinnehi puññakiriyavatthūhi etā cātumahārājikādīsu paṇītapaṇītatarādibhedabhinnā aparimeyyā dibbabhogasampattiyo laddhabbāti dassanatthaṃ tadanantaraṃ saggakathā. " 1004441,185,1034,108,119,1,113,10,"Svāyaṃ saggo rāgādīhi upakkiliṭṭho, sabbathānupakkiliṭṭho ariyamaggoti dassanatthaṃ saggānantaraṃ maggo kathetabbo. " 1004442,185,1034,120,162,1,392,38,"Maggañca kathentena tadadhigamupāyasandassanatthaṃ saggapariyāpannāpi, pageva itare sabbepi kāmā nāma bahvādīnavā aniccā addhuvā vipariṇāmadhammāti kāmānaṃ ādīnavo, hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasañhitāti tesaṃ okāro lāmakabhāvo, sabbepi bhavā kilesānaṃ vatthubhūtāti tattha saṃkileso, sabbasaṃkilesavippamuttaṃ nibbānanti nekkhamme ānisaṃso ca kathetabboti ayamattho bodhitoti veditabbo. " 1004443,185,1034,163,183,1,122,14,{Maggo}ti cettha iti -saddena ādiatthadīpanato‘‘ kāmānaṃ ādīnavo’’ ti evamādīnaṃ saṅgahoti evamayaṃ atthavaṇṇanā katāti veditabbā. 1004444,185,1034,184,208,1,146,14,"‘‘ Tassa uppattiākāradassanatthan’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu maggañāṇaṃ asaṅkhatadhammārammaṇaṃ, na saṅkhatadhammārammaṇanti codanaṃ sandhāyāha‘‘ tañhī’’ tiādi. " 1004445,185,1034,209,222,1,85,8,"Tattha paṭivijjhantan ti asammohapaṭivedhavasena paṭivijjhantaṃ, tenāha‘‘ kiccavasenā’’ ti. " 1004446,185,1035,2,2,1,44,1,Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā 1004447,185,1036,2,29,1,118,14,"299. Ettha ca‘‘ diṭṭhadhammo’’ tiādi pāḷiyaṃ dassanaṃ nāma ñāṇadassanato aññampi atthi, tannivattanatthaṃ‘‘ pattadhammo’’ ti vuttaṃ. " 1004448,185,1036,30,44,1,88,10,Patti ca ñāṇasampattito aññampi vijjatīti tato visesadassanatthaṃ‘‘ viditadhammo’’ ti vuttaṃ. 1004449,185,1036,45,61,1,105,11,Sā panesā viditadhammatā ekadesatopi hotīti nippadesato viditabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ pariyogāḷhadhammo’’ ti vuttaṃ. 1004450,185,1036,62,65,1,36,3,Tenassa saccābhisambodhaṃyeva dīpeti. 1004451,185,1036,66,88,1,169,16,"Maggañāṇañhi ekābhisamayavasena pariññādikiccaṃ sādhentaṃ nippadesena catusaccadhammaṃ samantato ogāḷhaṃ nāma hoti, tenāha‘‘ diṭṭho ariyasaccadhammo etenāti diṭṭhadhammo’’ ti. " 1004452,185,1036,89,100,1,101,9,"Tiṇṇā {vicikicchā}ti sappaṭibhayakantārasadisā soḷasavatthukā, aṭṭhavatthukā ca tiṇṇā vitiṇṇā vicikicchā. " 1004453,185,1036,101,105,1,33,3,Vigatā {kathaṅkathā}ti pavattiādīsu. 1004454,185,1036,106,123,1,70,12,"‘‘ Evaṃ nu kho, na nu kho’’ ti evaṃ pavattikā vigatā samucchinnā kathaṅkathā. " 1004455,185,1036,124,139,1,158,13,"{Vesārajjappatto}ti sārajjakarānaṃ pāpadhammānaṃ pahīnattā, tappaṭipakkhesu ca sīlādiguṇesu suppatiṭṭhitattā vesārajjaṃ visāradabhāvaṃ veyyattiyaṃ patto adhigato. " 1004456,185,1036,140,151,1,68,7,Sāyaṃ vesārajjappatti suppatiṭṭhitabhāvoti katvā āha‘‘ satthusāsane’’ ti. 1004457,185,1036,152,166,1,104,13,"Attanā paccakkhato diṭṭhattā adhigatattā na paraṃ pacceti, na tassa paro paccetabbo atthīti aparappaccayo. " 1004458,185,1036,167,175,1,52,7,"Yaṃ panettha vattabbaṃ avuttaṃ, taṃ parato āgamissati. " 1004459,185,1036,176,178,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva. 1004460,185,1037,2,4,1,40,2,Ambaṭṭhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1004461,185,1038,2,5,1,21,1,4. Soṇadaṇḍasuttavaṇṇanā 1004462,185,1039,2,26,1,103,12,"300. Sundarabhāvena sātisayāni aṅgāni etesaṃ atthīti aṅgā, rājakumārāti āha‘‘ aṅgā nāma aṅgapāsādikatāyā’’ tiādi. " 1004463,185,1039,27,33,1,37,5,"Idhāpi adhippetā, na ambaṭṭhasutte eva. " 1004464,185,1039,34,48,1,113,12,"Āgantuṃ na {dassantī}ti āgamane ādīnavaṃ dassetvā paṭikkhipanavasena āgantuṃ na dassanti, nānujānissantīti adhippāyo. " 1004465,185,1039,49,60,1,120,7,Nīlāsokakaṇikārakoviḷārakundarājarukkhehi sammissatāya taṃ campakavanaṃ‘‘ nīlādipañcavaṇṇakusumapaṭimaṇḍitan’’ ti daṭṭhabbaṃ. 1004466,185,1039,61,65,1,55,4,Na campakarukkhānaṃyeva nīlādipañcakusumatāyāti vadanti. 1004467,185,1039,66,89,1,145,18,"‘‘ Bhagavā kusumagandhasugandhe campakavane viharatī’’ ti iminā na māpanakāle eva tasmiṃ nagare campakarukkhā ussannā, atha kho aparabhāge pīti dasseti. " 1004468,185,1039,90,104,1,67,10,Māpanakāle hi campakānaṃ ussannatāya sā nagarī‘‘ campā’’ ti nāmaṃ labhi. 1004469,185,1039,105,108,1,27,2,{Issarattā}ti adhipatibhāvato. 1004470,185,1039,109,130,1,120,15,"Senā etassa atthīti seniko, seniko eva seniyo, atthitā cettha bahubhāvavisiṭṭhāti vuttaṃ‘‘ mahatiyā senāya samannāgatattā’’ ti. " 1004471,185,1040,2,5,1,0,0,301-2. 1004472,185,1040,6,35,1,125,14,"{Saṃhatā}ti sannipatitā,‘‘ saṅghino’’ ti vattabbe‘‘ saṅghī’’ ti puthutthe ekavacanaṃ brāhmaṇagahapatikānaṃ adhippetattā, tenāha‘‘ etesan’’ ti. " 1004473,185,1040,36,45,1,63,7,"Rājarājaññādīnaṃ bhaṇḍadharā purisā khatā, nesaṃ tāyanato khattā. " 1004474,185,1040,46,68,1,138,16,"So hi yehi yattha pesito, tattha tesaṃ dosaṃ pariharanto yuttapattavasena pucchitamatthaṃ katheti, tenāha‘‘ pucchitapañhe byākaraṇasamattho’’ ti. " 1004475,185,1040,69,74,1,46,5,Kulāpadesādinā mahatī mattā etassāti mahāmatto. 1004476,185,1041,2,2,1,25,1,Soṇadaṇḍaguṇakathāvaṇṇanā 1004477,185,1042,2,30,1,155,17,"303. Visiṭṭhaṃ rajjaṃ virajjaṃ, virajjameva verajjaṃ yathā‘‘ vekataṃ vesayan’’ ti, nānāvidhaṃ verajjaṃ nānāverajjaṃ, tattha jātātiādinā sabbaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ. " 1004478,185,1042,31,42,1,96,8,"{Uttamabrāhmaṇo}ti abhijanasampattiyā vittasampattiyā vijjāsampattiyā uggatataro, uḷāro vā brāhmaṇo. " 1004479,185,1042,43,50,1,69,6,{Asannipāto}ti lābhamaccharena nippīḷitatāya asannipāto viya bhavissati. 1004480,185,1043,2,19,1,59,10,"‘ ‘ Aṅgeti gameti ñāpetīti aṅgaṃ, hetūti āha‘‘ imināpi kāraṇenā’’ ti." 1004481,185,1043,20,35,1,75,11,‘‘ Ubhato sujāto’’ ti ettake vutte yehi kehici dvīhi bhāgehi sujātatā viññāyeyya. 1004482,185,1043,36,64,1,130,15,Sujāta-saddo ca‘‘ sujāto cārudassano’’ tiādīsu( theragā.818) ārohasampattipariyāyoti jātivaseneva sujātataṃ vibhāvetuṃ‘‘ mātito ca pitito cā’’ ti vuttaṃ. 1004483,185,1043,65,82,1,128,12,"Anorasaputtavasenāpi loke mātupitusamaññā dissati, idha panassa orasaputtavaseneva icchitāti dassetuṃ‘‘ saṃsuddhagahaṇiko’’ ti vuttaṃ. " 1004484,185,1043,83,90,1,68,6,"Gabbhaṃ gaṇhāti dhāretīti gahaṇī, gabbhāsayasaññito mātukucchippadeso. " 1004485,185,1043,91,100,1,84,7,"Yathābhuttassa āhārassa vipācanavasena gaṇhanato achaḍḍanato gahaṇī, kammajatejodhātu. " 1004486,185,1044,2,26,1,152,20,"Pitā ca mātā ca pitaro, pitūnaṃ pitaro pitāmahā, tesaṃ yugo dvando pitāmahayugo, tasmā, yāva sattamā pitāmahayugā pitāmahadvandāti evamettha attho daṭṭhabbo. " 1004487,185,1044,27,31,1,46,4,Evañhi pitāmahaggahaṇeneva mātāmahopi gahitoti. 1004488,185,1044,32,37,1,33,5,So aṭṭhakathāyaṃ visuṃ na uddhaṭo. 1004489,185,1044,38,52,1,64,10,Yuga-saddo cettha ekasesanayena daṭṭhabbo‘‘ yugo ca yugo ca yugā’’ ti. 1004490,185,1044,53,72,1,113,14,"Evañhi tattha tattha dvandaṃ gahitameva hoti, tenāha‘‘ tato uddhaṃ sabbepi pubbapurisā pitāmahaggahaṇeneva gahitā’’ ti. " 1004491,185,1044,73,77,1,61,4,Purisaggahaṇañcettha ukkaṭṭhaniddesavasena katanti daṭṭhabbaṃ. 1004492,185,1044,78,88,1,45,6,Evañhi‘‘ mātito’’ ti pāḷivacanaṃ samatthitaṃ hoti. 1004493,185,1044,89,92,1,23,2,{Akkhitto}ti appattakhepo. 1004494,185,1044,93,100,1,60,6,{Anavakkhitto}ti saddhathālipākādīsu na avakkhitto na chaḍḍito. 1004495,185,1044,101,114,1,73,8,{Jātivādenā}ti hetumhi karaṇavacananti dassetuṃ‘‘ kena kāraṇenā’’ tiādi vuttaṃ. 1004496,185,1044,115,141,1,143,15,"Ettha ca‘‘ ubhato… pe… pitāmahayugā’’ ti etena brāhmaṇassa yonidosābhāvo dassito saṃsuddhagahaṇikabhāvakittanato,‘‘ akkhitto’’ ti iminā kiriyāparādhābhāvo. " 1004497,185,1044,142,147,1,41,5,Kiriyāparādhena hi sattā khepaṃ pāpuṇanti. 1004498,185,1044,148,156,1,41,4,‘‘ Anupakkuṭṭho’’ ti iminā ayuttasaṃsaggābhāvo. 1004499,185,1044,157,163,1,51,6,Ayuttasaṃsaggampi hi paṭicca sattā akkosaṃ labhanti. 1004500,185,1045,2,23,1,165,15,"{Issaro}ti ādhipateyyasaṃvattaniyakammabalena īsanasīlo, sā panassa issaratā vibhavasampattipaccayā pākaṭā jātāti aḍḍhatāpariyāyabhāveneva vadanto‘‘ aḍḍhoti issaro’’ ti āha. " 1004501,185,1045,24,30,1,62,6,Mahantaṃ dhanaṃ assa bhūmigatañceva vehāsaṭṭhañcāti mahaddhano. 1004502,185,1045,31,37,1,19,3,{Tassā}ti tassa tassa . 1004503,185,1045,38,50,1,64,7,"Vadanti‘‘ anvayato, byatirekato ca anupasaṅkamanakāraṇaṃ kittemā’’ ti. " 1004504,185,1046,2,7,1,38,3,{Adhikarūpo}ti visiṭṭharūpo uttamasarīro. 1004505,185,1046,8,19,1,51,6,"Dassanaṃ arahatīti dassanīyo, tenāha‘‘ dassanayoggo’’ ti. " 1004506,185,1046,20,31,1,57,6,"Pasādaṃ āvahatīti pāsādiko, tenāha‘‘ cittappasādajananato’’ ti. " 1004507,185,1046,32,35,1,23,2,{Vaṇṇassā}ti vaṇṇadhātuyā. 1004508,185,1046,36,58,1,154,15,"Sarīran ti sannivesavisiṭṭhaṃ karacaraṇagīvāsīsādiavayavasamudāyaṃ, so ca saṇṭhānamukhena gayhatīti‘‘ paramāya vaṇṇapokkharatāyāti… pe… sampattiyā cā’’ ti vuttaṃ. " 1004509,185,1046,59,71,1,82,8,Sabbavaṇṇesu suvaṇṇavaṇṇova uttamoti vuttaṃ‘‘ seṭṭhena suvaṇṇavaṇṇena samannāgato’’ ti. 1004510,185,1046,72,80,1,52,7,"Tathā hi buddhā, cakkavattino ca suvaṇṇavaṇṇāva honti. " 1004511,185,1046,81,88,1,56,5,"{Brahmavacchasī}ti uttamasarīrābho, suvaṇṇābho icceva attho. " 1004512,185,1046,89,106,1,107,12,"Imameva hi atthaṃ sandhāya‘‘ mahābrahmuno sarīrasadiseneva sarīrena samannāgato’’ ti vuttaṃ, na brahmujugattataṃ. " 1004513,185,1046,107,126,1,122,12,"Akhuddāvakāso {dassanāyā}ti ārohapariṇāhasampattiyā, avayavapāripūriyā ca dassanāya okāso na khuddako, tenāha‘‘ sabbānevā’’ tiādi. " 1004514,185,1047,2,6,1,44,4,Yamaniyamalakkhaṇaṃ sīlamassa atthīti sīlavā. 1004515,185,1047,7,14,1,61,7,Taṃ panassa rattaññutāya vuddhaṃ vaḍḍhitaṃ atthīti vuddhasīlī. 1004516,185,1047,15,21,1,52,6,Tena ca sabbadā sammāyogato vuddhasīlena samannāgato. 1004517,185,1047,22,34,1,99,11,"Sabbametaṃ pañcasīlamattameva sandhāya vadanti tato paraṃ sīlassa tattha abhāvato, tesañca ajānanato. " 1004518,185,1048,2,13,1,134,10,"Ṭhānakaraṇasampattiyā , sikkhāsampattiyā ca katthacipi anūnatāya parimaṇḍalapadāni byañjanāni akkharāni etissāti parimaṇḍalapadabyañjanā. " 1004519,185,1048,14,23,1,42,7,"Atha vā pajjati attho etenāti padaṃ, nāmādi. " 1004520,185,1048,24,29,1,48,4,"Yathādhippetamatthaṃ byañjetīti byañjanaṃ, vākyaṃ. " 1004521,185,1048,30,33,1,43,3,Tesaṃ paripuṇṇatāya parimaṇḍalapadabyañjanā. 1004522,185,1048,34,41,1,64,6,"Atthañāpane sādhanatāya vācāva karaṇanti vākkaraṇaṃ, udāhāraghoso. " 1004523,185,1048,42,49,1,65,6,"Guṇaparipuṇṇabhāvena tassa brāhmaṇassa, tena vā bhāsitabbaatthassa. " 1004524,185,1048,50,52,1,15,2,Pūre puṇṇabhāve. 1004525,185,1048,53,63,1,59,8,"{Pūre}ti ca purimasmiṃ atthe ādhāre bhummaṃ, dutiyasmiṃ visaye." 1004526,185,1048,64,74,1,57,6,‘‘ Sukhumālattanenā’’ ti iminā tassā vācāya mudusaṇhabhāvamāha. 1004527,185,1048,75,77,1,28,2,Apalibuddhāya pittasemhādīhi. 1004528,185,1048,78,84,1,49,6,Sandiṭṭhaṃ sabbaṃ dassetvā viya ekadesaṃ kathanaṃ. 1004529,185,1048,85,89,1,37,4,Vilambitaṃ saṇikaṃ cirāyitvā kathanaṃ. 1004530,185,1048,90,98,1,32,4,‘‘ Sandiddhavilambitādī’’ ti vā pāṭho. 1004531,185,1048,99,102,1,32,3,Tattha sandiddhaṃ sandehajanakaṃ. 1004532,185,1048,103,108,1,46,4,Ādi -saddena dukkhalitānukaḍḍhitādiṃ saṅgaṇhāti. 1004533,185,1048,109,122,1,79,9,‘‘ Ādimajjhapariyosānaṃ pākaṭaṃ katvā’’ ti iminā tassā vācāya atthapāripūriṃ vadanti. 1004534,185,1049,2,14,1,56,8,"‘ ‘ Jiṇṇo’’ tiādīni padāni suviññeyyāni, heṭṭhā vuttatthāni ca. " 1004535,185,1049,15,41,1,164,19,"Dutiyanaye pana {jiṇṇo}ti nāyaṃ jiṇṇatā vayomattena, atha kho kulaparivaṭṭena purāṇatāti āha‘‘ jiṇṇoti porāṇo’’ tiādi, tena tassa brāhmaṇassa kulavasena uditoditabhāvamāha. " 1004536,185,1049,42,64,1,121,13,"Jātivuddhiyā‘‘ vayoanuppatto’’ ti vakkhamānattā, guṇavuddhiyā tato sātisayattā ca‘‘ vuddhoti sīlācārādiguṇavuddhiyā yutto’’ ti āha. " 1004537,185,1049,65,79,1,81,8,Tathā jātimahallakatāya vakkhamānattā‘‘ mahallako’’ ti padena vibhavamahattatā yojitā. 1004538,185,1049,80,88,1,75,7,{Maggapaṭipanno}ti brāhmaṇānaṃ paṭipattivīthiṃ upagato taṃ avokkamma caraṇato. 1004539,185,1049,89,92,1,28,3,Antimavayan ti pacchimavayaṃ. 1004540,185,1050,2,2,1,22,1,Buddhaguṇakathāvaṇṇanā 1004541,185,1051,2,34,1,183,23,"304. Tādisehi mahānubhāvehi saddhiṃ yugaggāhavasenapi dahanaṃ na mādisānaṃ anucchavikaṃ, kuto pana ukkaṃsananti idaṃ brāhmaṇassa na yuttarūpanti dassento āha‘‘ na kho pana metaṃ yuttan’’ tiādi. " 1004542,185,1051,35,39,1,25,3,{Sadisā}ti ekadesena sadisā. 1004543,185,1051,40,50,1,67,10,Na hi buddhānaṃ guṇehi sabbathā sadisā kecipi guṇā aññesu labbhanti. 1004544,185,1051,51,56,1,33,4,{Itare}ti attano guṇehi asadisaguṇe. 1004545,185,1051,57,61,1,23,4,Idan ti idaṃ atthajātaṃ. 1004546,185,1051,62,67,1,36,5,Gopadakan ti gāviyā pade ṭhitaudakaṃ. 1004547,185,1052,2,11,1,122,8,Saṭṭhikulasatasahassan ti saṭṭhisahassādhikaṃ kulasatasahassaṃ {kulapariyāyenā}ti suddhodanamahārājassa kulānukkamena āgataṃ. 1004548,185,1052,12,17,1,30,4,{Tesupī}ti tesupi catūsu nidhīsu. 1004549,185,1052,18,27,1,80,9,Gahitagahitan ti gahitaṃ gahitaṃ ṭhānaṃ pūratiyeva dhanena paṭipākatikameva hoti. 1004550,185,1052,28,42,1,84,9,{Aparimāṇoyevā}ti‘‘ ettako eso’’ ti kenaci paricchindituṃ asakkuṇeyyatāya aparicchinno eva. 1004551,185,1053,2,5,1,16,2,{Tatthā}ti mañcake. 1004552,185,1053,6,30,1,190,21,"Sīhaseyyaṃ {kappesī}ti yathā rāhu asurindo āyāmato, vitthārato ubbedhato ca bhagavato rūpakāyassa paricchedaṃ gahetuṃ na sakkoti, tathā rūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharonto sīhaseyyaṃ kappesi. " 1004553,185,1054,2,17,1,78,10,Kilesehi ārakattā parisuddhaṭṭhena ariyan ti āha‘‘ ariyaṃ uttamaṃ parisuddhan’’ ti. 1004554,185,1054,18,23,1,43,4,"Anavajjaṭṭhena kusalaṃ, na sukhavipākaṭṭhena. " 1004555,185,1054,24,49,1,249,21,"Katthaci caturāsītipāṇasahassāni, katthaci aparimāṇāpi devamanussā yasmā catuvīsatiyā ṭhānesu asaṅkhyeyyā aparimeyyā devamanussā maggaphalāmataṃ piviṃsu, koṭisatasahassādiparimāṇenapi bahū eva, tasmā anuttarācārasikkhāpanavasena bhagavā bahūnaṃ ācariyo. " 1004556,185,1054,50,56,1,43,5,{Te}ti kāmarāgato aññe bhagavato pahīnakilese. 1004557,185,1054,57,61,1,27,3,{Keḷanā}ti keḷāyanā dhanāyanā. 1004558,185,1055,2,24,1,143,16,"{Apāpapurekkhāro}ti apāpe pure karoti, na vā pāpaṃ purato karotītipi apāpapurekkhāroti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ apāpe navalokuttaradhamme’’ tiādi vuttaṃ. " 1004559,185,1055,25,32,1,43,5,"Tattha {apāpe}ti pāpapaṭipakkhe, pāparahite ca. " 1004560,185,1055,33,71,1,255,28,"Brahmani seṭṭhe buddhe bhagavati bhavā tassa dhammadesanāvasena ariyāya jātiyā jātattā, brahmuno vā bhagavato hitā garukaraṇādinā, yathānusiṭṭhapaṭipattiyā ca, brahmaṃ vā seṭṭhaṃ ariyamaggaṃ jānātīti brahmaññā, ariyasāvakasaṅkhātā pajā, tenāha‘‘ sāriputtā’’ tiādi. " 1004561,185,1055,72,91,1,103,11,Pakatibrāhmaṇajātivasenāpi‘‘ brahmaññāya pajāyā’’ ti padassa attho veditabboti dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. 1004562,185,1056,2,23,1,151,17,"Tiroraṭṭhā {tirojanapadā}ti ettha rajjaṃ raṭṭhaṃ, rājanti rājāno etenāti, tadekadesabhūtā padesā pana janapado, janā pajjanti ettha sukhajīvikaṃ pāpuṇantīti. " 1004563,185,1056,24,29,1,42,5,Pucchāya vā dosaṃ sallakkhetvāti sambandho. 1004564,185,1056,30,34,1,35,4,Asamatthatan ti attano asamatthataṃ. 1004565,185,1056,35,45,1,89,8,"Bhagavā vissajjeti tesaṃ upanissayasampattiṃ, ñāṇaparipākaṃ, cittācārañca ñatvāti adhippāyo." 1004566,185,1057,2,64,1,309,33,"‘ ‘ Ehi svāgatavādī’’ ti iminā sukhasambhāsapubbakaṃ piyavāditaṃ dasseti,‘‘ sakhilo’’ ti iminā saṇhavācataṃ,‘‘ sammodako’’ ti iminā paṭisandhārakusalataṃ,‘‘ abhākuṭiko’’ ti iminā sabbattheva vippasannamukhataṃ,‘‘ uttānamukho’’ ti iminā sukhālāpataṃ,‘‘ pubbabhāsī’’ ti iminā dhammānuggahassa okāsakaraṇato hitajjhāsayataṃ bhagavato vibhāveti. " 1004567,185,1058,2,21,1,150,16,"Yattha {kirā}ti kira -saddo arucisūcanattho, tena bhagavatā adhivutthapadese na devatānubhāvena manussānaṃ anupaddavatā, atha kho buddhānubhāvenāti dasseti. " 1004568,185,1058,22,29,1,19,3,Tenāha‘‘ apicā’’ tiādi. 1004569,185,1059,2,24,1,141,15,"{Anusāsitabbo}ti vineyyajanasamūho gayhatīti nibbattitaṃ ariyasaṅghameva dassetuṃ‘‘ sayaṃ vā’’ tiādi vuttaṃ, anantarassa vidhi paṭisedho vāti katvā." 1004570,185,1059,25,42,1,66,9,‘‘ Tādisovā’’ ti iminā‘‘ sayaṃ vā’’ tiādinā vuttavikappo eva paccāmaṭṭhoti. 1004571,185,1059,43,51,1,42,4,‘‘ Purimapadasseva vā’’ ti vikappantaraggahaṇaṃ. 1004572,185,1059,52,62,1,88,9,"Bahūnaṃ titthakarānan ti pūraṇādīnaṃ anekesaṃ titthakarānaṃ, niddhāraṇe cetaṃ sāmivacanaṃ. " 1004573,185,1059,63,67,1,61,3,{Kāraṇenā}ti appicchasantuṭṭhatādisamāropanalakkhaṇena kāraṇena. 1004574,185,1059,68,74,1,45,5,Āgantukā {navakā}ti abhinavā āgantukā abbhāgatā. 1004575,185,1059,75,88,1,61,7,"{Pariyāpuṇāmī}ti paricchindituṃ jānāmi sakkomi, tenāha‘‘ jānāmī’’ ti." 1004576,185,1059,89,101,1,87,8,‘‘ Kappampi ce aññamabhāsamāno’’ ti abhūtaparikappanavacanametaṃ tathā bhāsamānassa abhāvato. 1004577,185,1060,2,36,1,88,11,305. Alaṃ-saddo arahattopi hoti‘‘ alameva nibbinditun’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.124) viyāti āha‘‘ alamevāti yuttamevā’’ ti. 1004578,185,1060,37,44,1,67,7,Puṭena netvā asitabbato paribhuñjitabbato puṭosaṃ vuccati pātheyyaṃ. 1004579,185,1060,45,47,1,18,2,Puṭaṃsena purisena. 1004580,185,1061,2,2,1,27,1,Soṇadaṇḍaparivitakkavaṇṇanā 1004581,185,1062,2,11,1,65,4,307. {Ubhatopakkhikā}ti micchādiṭṭhisammādiṭṭhīnaṃ vasena ubhayapakkhikā. 1004582,185,1062,12,15,1,16,2,{Kerāṭikā}ti saṭhā. 1004583,185,1063,2,2,1,23,1,Brāhmaṇapaññattivaṇṇanā 1004584,185,1064,2,9,1,24,3,309. Vighātan ti cittadukkhaṃ. 1004585,185,1065,2,5,1,0,0,311-3. 1004586,185,1065,6,16,1,79,8,"Sujan ti homadabbiṃ {paggaṇhantesū}ti juhanatthaṃ gaṇhanakesu, irubbijjesūti attho. " 1004587,185,1065,17,25,1,65,7,Paṭhamo {vā}ti tattha sannipatitesu yajanakiriyāyaṃ sabbapadhāno vā. 1004588,185,1065,26,31,1,26,4,Dutiyo {vā}ti tadanantaro vā. 1004589,185,1065,32,48,1,51,8,‘‘ Sujan’’ ti karaṇe etaṃ upayogavacananti āha‘‘ sujāyā’’ ti. 1004590,185,1065,49,63,1,92,10,Aggihuttapamukhatāya yaññassa yaññe diyyamānaṃ sujāmukhena dīyatīti āha‘‘ sujāya diyyamānan’’ ti. 1004591,185,1065,64,67,1,25,2,{Porāṇā}ti aṭṭhakathācariyā. 1004592,185,1065,68,75,1,70,5,"{Visesato}ti vijjācaraṇavisesato, na brāhmaṇehi icchitavijjācaraṇamattato. " 1004593,185,1065,76,80,1,63,3,{Uttamabrāhmaṇassā}ti anuttaradakkhiṇeyyatāya ukkaṭṭhabrāhmaṇassa. 1004594,185,1065,81,84,1,37,3,Brāhmaṇasamayan ti brāhmaṇasiddhantaṃ. 1004595,185,1065,85,89,1,21,4,Mā bhindi mā vināsesi. 1004596,185,1066,2,12,1,30,4,316. {Samasamo}ti samoyeva hutvā samo. 1004597,185,1066,13,25,1,84,8,Hīnopamavasenapi samatā vuccatīti taṃ nivattento‘‘ ṭhapetvā ekadesasamattan’’ tiādimāha. 1004598,185,1066,26,38,1,93,10,Kulakoṭiparidīpanan ti kulaādiparidīpanaṃ athāpi {siyā}ti athāpi tumhākaṃ evaṃ parivitakko siyā. 1004599,185,1066,39,42,1,28,3,Brāhmaṇabhāvaṃ sādheti vaṇṇo. 1004600,185,1066,43,47,1,25,4,Mantajātīsu pi eseva nayo. 1004601,185,1066,48,51,1,34,3,Sīlameva sādhessati brāhmaṇabhāvaṃ. 1004602,185,1066,52,54,1,10,2,Kasmāti ce? 1004603,185,1066,55,62,1,22,3,Āha‘‘ tasmiñhissā’’ tiādi. 1004604,185,1066,63,72,1,116,8,Sammohamattaṃ {vaṇṇādayo}ti vaṇṇamantajātiyo hi brāhmaṇabhāvassa aṅganti sammohamattametaṃ asamavekkhitābhimānabhāvato. 1004605,185,1067,2,2,1,21,1,Sīlapaññākathāvaṇṇanā 1004606,185,1068,2,31,1,155,18,317. Kathito brāhmaṇena {pañho}ti‘‘ sīlavā ca hotī’’ tiādinā dvinnameva aṅgānaṃ vasena yathāpucchito pañho yāthāvato vissajjito {etthā}ti etasmiṃ yathāvissajjite atthe. 1004607,185,1068,32,35,1,20,2,{Tassā}ti soṇadaṇḍassa. 1004608,185,1068,36,42,1,61,5,{Sīlaparisuddhā}ti sīlasampattiyā sabbaso suddhā anupakkiliṭṭhā. 1004609,185,1068,43,48,1,37,5,Kuto dussīle paññā asamāhitattā tassa. 1004610,185,1068,49,64,1,110,14,"Jaḷe eḷamūge kuto sīlan ti jaḷe eḷamūge duppaññe kuto sīlaṃ sīlavibhāgassa, sīlaparisodhanūpāyassa ca ajānanato. " 1004611,185,1068,65,94,1,149,19,"Pakaṭṭhaṃ ukkaṭṭhaṃ ñāṇaṃ paññāṇanti, pākatikaṃ ñāṇaṃ nivattetuṃ‘‘ paññāṇan’’ ti vuttanti tayidaṃ pakārehi jānanato {paññāvā}ti āha‘‘ paññāṇanti paññā yevā’’ ti. " 1004612,185,1069,2,18,1,111,10,"{Sīlenadhotā}ti samādhipadaṭṭhānena sīlena sakalasaṃkilesamalavisuddhiyā dhotā visuddhā, tenāha‘‘ kathaṃ panā’’ tiādi. " 1004613,185,1069,19,23,1,25,3,Tattha {dhovatī}ti sujjhati. 1004614,185,1069,24,29,1,54,4,Mahāsaṭṭhivassatthero {viyā}ti saṭṭhivassamahāthero viya. 1004615,185,1069,30,57,1,215,21,"{Vedanāpariggahamattampī}ti ettha vedanāpariggaho nāma yathāuppannaṃ vedanaṃ sabhāvarasato upadhāretvā‘‘ ayaṃ vedanā phassaṃ paṭicca, so phasso anicco dukkho vipariṇāmadhammo’’ ti lakkhaṇattayaṃ āropetvā pavattitavipassanā. " 1004616,185,1069,58,76,1,76,11,Evaṃ vipassantena ‘‘ sukhena sakkā sā vedanā adhivāsetuṃ‘‘ vedanā eva vediyatī’’ ti. 1004617,185,1069,77,91,1,133,13,Vedanaṃ {vikkhambhetvā}ti yathāuppannaṃ dukkhaṃ vedanaṃ ananuvattitvā vipassanaṃ ārabhitvā vīthiṃ paṭipannāya vipassanāya taṃ vinodetvā. 1004618,185,1069,92,100,1,62,6,{Saṃsumārapatitenā}ti kumbhīlena viya bhūmiyaṃ urena nipajjanena. 1004619,185,1069,101,111,1,102,9,Paññāya sīlaṃ {dhovitvā}ti akhaṇḍādibhāvāpādanena sīlaṃ ādimajjhapariyosānesu paññāya suvisodhitaṃ katvā. 1004620,185,1070,2,16,1,43,6,318.‘‘ Kasmā āhā’’ ti uparidesanāya kāraṇaṃ pucchati. 1004621,185,1070,17,34,1,113,13,Lajjā nāma‘‘ sīlassa jātiyā ca guṇadosapakāsanena samaṇena gotamena pucchitapañhaṃ vissajjesī’’ ti parisāya paññātatā. 1004622,185,1070,35,63,1,209,21,"{Ettakaparamā}ti ettakaukkaṃsakoṭikā pañca sīlāni, vedattayavibhāvanaṃ paññañca lakkhaṇādito niddhāretvā jānanaṃ natthi, kevalaṃ tattha vacīparamā mayanti dassetīti āha‘‘ sīlapaññāṇanti vacanameva paramaṃ amhākan’’ ti." 1004623,185,1070,64,84,1,86,11,"‘‘ Ayaṃ pana viseso’’ ti idaṃ niyyātanāpekkhaṃ sīlaniddese, tenāha‘‘ sīlamicceva niyyātitan’’ ti. " 1004624,185,1070,85,111,1,170,16,"Sāmaññaphale pana‘‘ sāmaññaphala’’ micceva niyyātitaṃ, paññāniddese pana jhānapaññaṃ adhiṭṭhānaṃ katvā vipassanāpaññāvaseneva paññāniyyātanaṃ kataṃ, tenāha‘‘ paṭhamajjhānādīnī’’ ti. " 1004625,185,1071,2,2,1,41,1,Soṇadaṇḍaupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā 1004626,185,1072,2,5,1,0,0,321-2. 1004627,185,1072,6,9,1,18,2,{Nattā}ti puttaputto. 1004628,185,1072,10,31,1,112,14,"Agāravaṃ nāma natthi, na cāyaṃ bhagavati agāravena‘‘ ahañceva kho panā’’ tiādimāha, atha kho attalābhaparihānibhayena. " 1004629,185,1072,32,59,1,161,20,"Ayañhi yathā tathā attano mahājanassa sambhāvanaṃ uppādetvā kohaññena pare vimhāpetvā lābhuppādaṃ nijigisanto vicarati, tasmā tathā avoca, tenāha‘‘ iminā kirā’’ tiādi. " 1004630,185,1073,2,11,1,75,7,"{Taṅkhaṇānurūpāyā}ti yādisī tadā tassa ajjhāsayappavatti, tadanurūpāyāti attho. " 1004631,185,1073,12,36,1,198,19,"Tassa tadā tādisassa vivaṭṭasannissitassa ñāṇassa paripākassa abhāvato kevalaṃ abbhudayanissito eva attho dassitoti āha‘‘ diṭṭhadhammikasamparāyikamatthaṃ sandassetvā’’ ti, paccakkhato vibhāvetvāti attho. " 1004632,185,1073,37,63,1,125,15,"Kusale {dhamme}ti tebhūmake kusale dhamme,‘‘ catubhūmake’’ tipi vattuṃ vaṭṭatiyeva, tenevāha‘‘ āyatiṃ nibbānatthāya vāsanābhāgiyā vā’’ ti. " 1004633,185,1073,64,69,1,38,4,{Tatthā}ti kusaladhamme yathā samādapite. 1004634,185,1073,70,81,1,103,10,Nan ti brāhmaṇaṃ {samuttejetvā}ti sammadeva uparūpari nisānetvā puññakiriyāya tikkhavisadabhāvaṃ āpādetvā. 1004635,185,1073,82,97,1,67,10,Taṃ pana atthato tattha ussāhajananaṃ hotīti āha‘‘ saussāhaṃ katvā’’ ti . 1004636,185,1073,98,119,1,199,19,"Evaṃ puññakiriyāya saussāhatā, evarūpaṃ guṇasamaṅgitā ca niyamato diṭṭhadhammikā atthasampādanīti evaṃ saussāhatāya, aññehi ca tasmiṃ vijjamānaguṇehi sampahaṃsetvā sammadeva haṭṭhatuṭṭhabhāvaṃ āpādetvā. " 1004637,185,1074,2,20,1,100,13,"Yadi bhagavā dhammaratanavassaṃ vassi, atha kasmā so visesaṃ nādhigacchatīti āha‘‘ brāhmaṇo panā’’ tiādi. " 1004638,185,1074,21,36,1,85,11,Yadi evaṃ kasmā bhagavā tassa tathā dhammaratanavassaṃ vassīti āha‘‘ kevalamassā’’ tiādi. 1004639,185,1074,37,43,1,40,6,Na hi bhagavato niratthakā desanā hotīti. 1004640,185,1075,2,4,1,41,2,Soṇadaṇḍasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1004641,185,1076,2,5,1,21,1,5. Kūṭadantasuttavaṇṇanā 1004642,185,1077,2,12,1,46,2,323. {Purimasuttadvaye}ti ambaṭṭhasoṇadaṇḍasuttadvaye. 1004643,185,1077,13,27,1,122,12,"{Vuttanayamevā}ti yaṃ tattha āgatasadisaṃ idhāgataṃ taṃ atthavaṇṇanato vuttanayameva, tattha vuttanayeneva veditabbanti attho." 1004644,185,1077,28,58,1,113,11,‘‘ Taruṇo ambarukkho ambalaṭṭhikā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.1.2) brahmajālasuttavaṇṇanāyaṃ vuttanti āha‘‘ ambalaṭṭhikā brahmajāle vuttasadisāvā’’ ti. 1004645,185,1078,2,34,1,206,22,"Yaññāvāṭaṃ sampādetvā mahāyaññaṃ uddissa saviññāṇakāni, aviññāṇakāni ca yaññūpakaraṇāni upaṭṭhapitānīti vuttaṃ pāḷiyaṃ‘‘ mahāyañño upakkhaṭo’’ ti, taṃ upakkharaṇaṃ tesaṃ tathāsajjananti āha‘‘ upakkhaṭoti sajjito’’ ti. " 1004646,185,1078,35,57,1,124,15,"{Vacchatarasatānī}ti yuvabhāvappattāni balavavacchasatāni, te pana vacchā eva honti, na dammā balibaddā cāti āha‘‘ vacchasatānī’’ ti. " 1004647,185,1078,58,62,1,34,3,{Ete}ti usabhādayo urabbhapariyosānā. 1004648,185,1078,63,66,1,26,3,Anekesan ti anekajātikānaṃ. 1004649,185,1078,67,71,1,54,4,Saṅkhyāvasena anekatā sattasataggahaṇeneva paricchinnā. 1004650,185,1078,72,76,1,99,4,Migapakkhīnan ti mahiṃsarurupasadakuruṅgagokaṇṇamigānañceva morakapiñjaratittirakapotādipakkhīnañca. 1004651,185,1079,2,18,1,102,10,"328. Yaññasaṅkhātassa puññassa yo saṃkileso, tassa nivāraṇato nisedhanato vidhā vuccanti vippaṭisāravinodanā. " 1004652,185,1079,19,33,1,72,10,Tato eva tā taṃ puññābhisandaṃ avicchinditvā ṭhapentīti‘‘ ṭhapanā’’ ti vuttā. 1004653,185,1079,34,51,1,113,13,Tāsaṃ pana yaññassa ādimajjhapariyosānavasena tīsu kālesu pavattiyā yañño tiṭṭhapanoti āha‘‘ tiṭṭhapananti attho’’ ti. 1004654,185,1079,52,58,1,60,5,"Parikkharonti abhisaṅkharontīti parikkhārā, parivārāti vuttaṃ." 1004655,185,1079,59,66,1,38,3,‘‘ Soḷasaparikkhāranti soḷasaparivāran’’ ti. 1004656,185,1080,2,2,1,31,1,Mahāvijitarājayaññakathāvaṇṇanā 1004657,185,1081,2,12,1,75,6,336. Pubbacaritan ti attano purimajātisambhūtaṃ bodhisambhārabhūtaṃ puññacariyaṃ. 1004658,185,1081,13,21,1,56,7,Tathā hissa anugāminova nidhissa thāvaro nidhi nidassito. 1004659,185,1081,22,45,1,118,17,"Aḍḍhatā nāma vibhavasampannatā, sā taṃ taṃ upādāyupādāya vuccatīti āha‘‘ yo koci attano santakena vibhavena aḍḍho hotī’’ ti . " 1004660,185,1081,46,61,1,104,11,Tathā mahaddhanatāpīti taṃ ukkaṃsagataṃ dassetuṃ‘‘ mahatā aparimāṇasaṅkhyena dhanena samannāgato’’ ti vuttaṃ. 1004661,185,1081,62,75,1,85,9,Bhuñjitabbato paribhuñjitabbato visesato kāmā bhogo nāmāti āha‘‘ pañcakāmaguṇavasenā’’ ti. 1004662,185,1081,76,82,1,77,5,{Piṇḍapiṇḍavasenā}ti bhājanālaṅkārādivibhāgaṃ ahutvā kevalaṃ khaṇḍakhaṇḍavasena. 1004663,185,1082,2,8,1,44,5,{Māsakādī}ti ādi -saddena thālakādiṃ saṅgaṇhāti. 1004664,185,1082,9,15,1,56,5,{Bhājanādī}ti ādi -saddena vatthaseyyāvasathādiṃ saṅgaṇhāti. 1004665,185,1082,16,24,1,69,4,Suvaṇṇarajatamaṇimuttāveḷuriyavajirapavāḷāni‘‘ sattaratanānī’’ ti vadanti. 1004666,185,1082,25,29,1,52,4,Sālivīhiādi pubbaṇṇaṃ purakkhataṃsassaphalanti katvā. 1004667,185,1082,30,33,1,37,3,Tabbipariyāyato muggamāsādi aparaṇṇaṃ. 1004668,185,1082,34,44,1,109,7,Devasikaṃ… pe… {vasenā}ti divase divase paribhuñjitabbadātabbavaḍḍhetabbādividhinā parivattanakadhanadhaññavasena. 1004669,185,1083,2,22,1,103,13,"Koṭṭhaṃ vuccati dhaññassa āṭhapanaṭṭhānaṃ, koṭṭhabhūtaṃ agāraṃ koṭṭhāgāraṃ tenāha‘‘ dhaññena… pe… gāro cā’’ ti. " 1004670,185,1083,23,55,1,130,18,"Evaṃ sāragabbhaṃ‘‘ koso’’ ti, dhaññassa āṭhapanaṭṭhānañca‘‘ koṭṭhāgāran’’ ti dassetvā idāni tato aññathā taṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ. " 1004671,185,1083,56,92,1,175,23,"Tattha yathā asino tikkhabhāvaparihārato paricchado‘‘ koso’’ ti vuccati, evaṃ rañño tikkhabhāvapariharaṇattā caturaṅginī senā‘‘ koso’’ ti āha‘‘ catubbidho koso hatthī assā rathā pattī’’ ti." 1004672,185,1083,93,102,1,102,7,‘‘ Vatthakoṭṭhāgāraggahaṇeneva sabbassāpi bhaṇḍaṭṭhapanaṭṭhānassa gahitattā tividhaṃ koṭṭhāgāranti vuttaṃ. 1004673,185,1083,103,124,1,151,17,‘‘ Idaṃ evaṃ bahun’’ tiādi rājā tamatthaṃ jānantova bhaṇḍāgārikena kathāpetvā parisāya nissaddabhāvāpādanatthañca āha evaṃ me pakatikkhobho na bhavissatīti. 1004674,185,1084,2,5,1,0,0,337-8. 1004675,185,1084,6,22,1,107,11,"Brāhmaṇo cintesi janapadassa anupaddavatthañceva yaññassa ca cirānupavattanatthañca, tenāha‘‘ ayaṃ rājā’’ tiādi. " 1004676,185,1085,2,17,1,107,14,"Sattānaṃ hitassa sukhassa ca vidūsanato ahitassa dukkhassa ca āvahanato corā eva kaṇṭakā, tehi corakaṇṭakehi. " 1004677,185,1085,18,28,1,80,9,"Yathā gāmavāsīnaṃ ghātā gāmaghātā, evaṃ panthikānaṃ duhanā vibādhanā panthaduhanā. " 1004678,185,1085,29,51,1,158,18,"{Adhammakārī}ti dhammato apetassa ayuttassa karaṇasīlo, attano vijite janapadādīnaṃ tato anatthato tāyanena khattiyo yo khattadhammo, tassa vā akaraṇasīloti attho. " 1004679,185,1085,52,56,1,38,4,Dassavo eva khīlasadisattā dassukhīlaṃ. 1004680,185,1085,57,81,1,188,19,"Yathā hi khette khīlaṃ kasanādīnaṃ sukhappavattiṃ , mūlasantānena sassassa buddhiñca vibandhati, evaṃ dassavo rajje rājāṇāya sukhappavattiṃ, mūlaviruḷhiyā janapadānaṃ paribuddhiñca vibandhanti. " 1004681,185,1085,82,93,1,53,7,Tena vuttaṃ‘‘ dassavo eva khīlasadisattā dassukhīlan’’ ti. 1004682,185,1085,94,108,1,67,10,Vadha -saddo hiṃsanatthopi hotīti vuttaṃ‘‘ māraṇena vā koṭṭanena vā’’ ti. 1004683,185,1085,109,115,1,76,5,{Addubandhanādinā}ti ādi -saddena rajjubandhanasaṅkhalikabandhanādiṃ saṅgaṇhāti. 1004684,185,1085,116,128,1,49,6,"{Jāniyā}ti dhanajāniyā, tenāha‘‘ sataṃ gaṇhathā’’ tiādi. " 1004685,185,1085,129,132,1,43,3,Pañcasikhamuṇḍakaraṇan ti kākapakkhakaraṇaṃ. 1004686,185,1085,133,137,1,43,4,Gomayasiñcanan ti sīse chakaṇodakāvasecanaṃ. 1004687,185,1085,138,141,1,38,3,Kudaṇḍakabandhanan ti gaddulabandhanaṃ. 1004688,185,1085,142,150,1,75,7,{Evamādīnī}ti ādi -saddena khuramuṇḍaṃ karitvā bhasmapuṭapothanādiṃ saṅgaṇhāti. 1004689,185,1085,151,157,1,44,4,"{Ūhanissāmī}ti uddharissāmi, apanessāmīti attho. " 1004690,185,1085,158,166,1,64,7,{Ussahantī}ti pubbe tattha kataparicayatāya ussāhaṃ kātuṃ sakkonti. 1004691,185,1085,167,181,1,57,8,"{Anuppadetū}ti anu anu padetu, tenāha‘‘ dinne appahonte’’ tiādi. " 1004692,185,1085,182,211,1,146,19,"Sakkhikaraṇapaṇṇāropanāni vaḍḍhiyā saha vā vinā vā puna gahetukāmassa, idha pana taṃ natthīti āha‘‘ sakkhiṃ akatvā’’ tiādi, tenāha‘‘ mūlacchejjavasenā’’ ti. " 1004693,185,1085,212,221,1,77,8,"Pakārato bhaṇḍāni ābharati sambharati paricayati etenāti pābhataṃ, bhaṇḍamūlaṃ. " 1004694,185,1086,2,6,1,44,4,Divase divase dātabbabhattaṃ devasikabhattaṃ. 1004695,185,1086,7,18,1,65,6,"‘‘ Anumāsaṃ, anuposathan’’ tiādinā dātabbaṃ vetanaṃ māsikādiparibbayaṃ. " 1004696,185,1086,19,27,1,90,8,Tassa tassa kulānurūpena kammānurūpena sūrabhāvānurūpenāti paccekaṃ anurūpa-saddo yojetabbo. 1004697,185,1086,28,30,1,23,2,Senāpaccādi ṭhānantaraṃ. 1004698,185,1086,31,39,1,71,6,"Sakakammapasutattā , anupaddavattā ca dhanadhaññānaṃ rāsiko rāsikārabhūto. " 1004699,185,1086,40,57,1,82,10,"Khemena {ṭhitā}ti anupaddavena pavattā, tenāha‘‘ abhayā’’ ti, kutocipi bhayarahitāti attho. " 1004700,185,1087,2,2,1,21,1,Catuparikkhāravaṇṇanā 1004701,185,1088,2,25,1,104,14,"339. Tasmiṃ tasmiṃ kicce anuyanti anuvattantīti anuyantā, anuyantā eva ānuyantā yathā‘‘ anubhāvo eva ānubhāvo’’ ti. " 1004702,185,1088,26,29,1,12,2,{Assā}ti rañño. 1004703,185,1088,30,33,1,25,2,{Te}ti ānuyantakhattiyādayo. 1004704,185,1088,34,46,1,49,8,Attamanā na bhavissanti‘‘ amhe ettha bahi karotī’’ ti. 1004705,185,1088,47,55,1,65,6,"Nibandhavipulāgamo gāmo nigamo, vivaḍḍhitamahāāyo mahāgāmoti attho. " 1004706,185,1088,56,61,1,35,5,Janapada -saddo heṭṭhā vuttattho eva. 1004707,185,1088,62,85,1,153,18,"Channaṃ pakatīnaṃ vasena rañño hitasukhābhibuddhi, tadekadesā ca ānuyantādayoti vuttaṃ‘‘ yaṃ tumhākaṃ anujānanaṃ mama bhaveyya dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ ti. " 1004708,185,1089,2,9,1,55,6,"Amā saha bhavanti kiccesūti amaccā, rajjakiccavosāsanakā. " 1004709,185,1089,10,25,1,65,10,"Te pana rañño piyā, sahapavattanakā ca hontīti āha‘‘ piyasahāyakā’’ ti. " 1004710,185,1089,26,50,1,130,17,"Rañño parisati bhavāti pārisajjā , te pana keti āha‘‘ sesā āṇattikarā’’ ti, yathāvuttaānuyantakhattiyādī hi avasesā rañño āṇākarāti attho. " 1004711,185,1089,51,82,1,178,22,"Satipi deyyadhamme ānubhāvasampattiyā, parivārasampattiyā ca abhāve tādisaṃ dātuṃ na sakkā, vuḍḍhakāle ca tādisānampi rājūnaṃ tadubhayaṃ hāyatevāti āha‘‘ mahallakakāle… pe… na sakkā’’ ti. " 1004712,185,1089,83,92,1,60,6,"{Anumatiyā}ti anujānanena, {pakkhā}ti sapakkhā yaññassa aṅgabhūtā. " 1004713,185,1089,93,97,1,35,3,"Parikkharontīti parikkhārā, sambhārā. " 1004714,185,1089,98,113,1,75,11,Ime tassa yaññassa aṅgabhūtā parivārā viya hontīti āha‘‘ parivārā bhavantī’’ ti. 1004715,185,1090,2,2,1,22,1,Aṭṭhaparikkhāravaṇṇanā 1004716,185,1091,2,17,1,52,5,"340. {Yasasā}ti ānubhāvena, tenāha‘‘ āṇāṭhapanasamatthatāyā’’ ti. " 1004717,185,1091,18,30,1,59,7,{Saddahatī}ti‘‘ dātā dānassa phalaṃ paccanubhotī’’ ti pattiyāyati. 1004718,185,1091,31,39,1,65,8,Dāne sūroti dānasūro deyyadhamme īsakampi saṅgaṃ akatvā muttacāgo. 1004719,185,1091,40,53,1,97,8,"Svāyamattho kammassakataññāṇassa tikkhavisadabhāvena veditabbo, tenāha‘‘ na saddhāmattakenevā’’ tiādi. " 1004720,185,1091,54,64,1,62,9,"Yassa hi kammassakatā paccakkhato viya upaṭṭhāti, so evaṃ vutto. " 1004721,185,1091,65,73,1,46,7,Yaṃ dānaṃ {detī}ti yaṃ deyyadhammaṃ parassa deti. 1004722,185,1091,74,87,1,101,12,Tassa pati {hutvā}ti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhu abhibhavanto tassa adhipati hutvā deti anadhibhavanīyattā. 1004723,185,1091,88,113,1,90,15,"‘‘ Na dāso, na sahāyo’’ ti vatvā tadubhayaṃ anvayato, byatirekato ca dassetuṃ‘‘ yo hī’’ tiādi vuttaṃ. " 1004724,185,1091,114,121,1,53,7,Dāso hutvā deti taṇhāya dānassa dāsabyataṃ upagatattā. 1004725,185,1091,122,127,1,45,5,Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvānissajjanato. 1004726,185,1091,128,138,1,76,9,Sāmī hutvā deti tattha taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato. 1004727,185,1091,139,142,1,42,3,Sāmiparibhogasadisā hetassāyaṃ pavattatīti. 1004728,185,1092,2,17,1,141,11,"Samitapāpā samaṇā, bāhitapāpā brāhmaṇā ukkaṭṭhaniddesena, pabbajjāmattasamaṇā jātimattabrāhmaṇā pana kapaṇādiggahaṇenevettha {gahitā}ti adhippāyo. " 1004729,185,1092,18,31,1,71,7,"{Duggatā}ti dukkarajīvikaṃ upagatā kasiravuttikā, tenāha‘‘ daliddamanussā’’ ti. " 1004730,185,1092,32,35,1,28,2,{Addhikā}ti addhānamaggagāmino. 1004731,185,1092,36,55,1,131,12,"{Vaṇibbakā}ti dāyakānaṃ guṇakittanavasena, kammaphalakittanamukhena ca yācanakā seyyathāpi naggacariyādayo, tenāha‘‘ iṭṭhaṃ dinnan’’ tiādi." 1004732,185,1092,56,72,1,77,7,"‘‘ Pasatamattan’’ ti vīhitaṇḍulādivasena vuttaṃ,‘‘ sarāvamattan’’ ti yāgubhattādivasena. " 1004733,185,1092,73,91,1,129,13,"Opānaṃ vuccati ogāhetvā pātabbato naditaḷākādīnaṃ sabbasādhāraṇatitthaṃ opānaṃ viya bhūtoti opānabhūto, tenāha‘‘ udapānabhūto’’ tiādi. " 1004734,185,1092,92,105,1,79,9,Sutameva sutajātan ti jāta -saddassa anatthantaravācakatamāha yathā‘‘ kosajātan’’ ti. 1004735,185,1093,2,25,1,165,16,"Atītādiatthacintanasamatthatā nāmassa rañño anumānavasena, itikattabbatāvasena ca veditabbā , na buddhānaṃ viya tattha paccakkhadassitāyāti dassetuṃ‘‘ atīte’’ tiādi vuttaṃ. " 1004736,185,1093,26,48,1,124,17,"Aḍḍhatādayo tāva yaññassa parikkhārā hontu tehi vinā tassa asijjhanato, sujātatā surūpatā pana kathanti āha‘‘ etehi kirā’’ tiādi. " 1004737,185,1093,49,97,1,323,36,"Ettha ca keci‘‘ yathā aḍḍhatādayo yaññassa ekaṃsato aṅgāni, na evamabhijātatā, abhirūpatā cāti dassetuṃ kira saddaggahaṇan’’ ti vadanti‘‘ ayaṃ dujjāto’’ tiādi vacanassa anekantikataṃ maññamānā, tayidaṃ asāraṃ, sabbasādhāraṇavasena hesa yaññārambho tattha siyā kesañci tathāparivitakkoti tassāpi avakāsābhāvādassanatthaṃ tathā vuttattā. " 1004738,185,1093,98,105,1,63,7,Kira -saddo pana tadā brāhmaṇena cintitākārasūcanattho daṭṭhabbo. 1004739,185,1093,106,128,1,123,16,{Evamādīnī}ti ādi -saddena‘‘ ayaṃ virūpo daliddo appesakkho assaddho appassuto anatthaññū na medhāvī’’ ti etesaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. 1004740,185,1094,2,2,1,23,1,Catuparikkhārādivaṇṇanā 1004741,185,1095,2,25,1,128,13,"341.‘‘ Sujaṃ paggaṇhantānan’’ ti purohitassa sayameva kaṭacchuggahaṇajotanena evaṃ sahatthā, sakkaccañca dāne yuttatā icchitabbāti dasseti . " 1004742,185,1095,26,34,1,62,7,Evaṃ {dujjātassā}ti etthāpi heṭṭhā vuttanayeneva attho veditabbo. 1004743,185,1096,2,16,1,84,9,"342. Tiṇṇaṃ ṭhānānan ti dānassa ādimajjhapariyosānabhūtāsu tīsu bhūmīsu, avatthāsūti attho. " 1004744,185,1096,17,23,1,44,5,{Calantī}ti kampanti purimākārena na tiṭṭhanti. 1004745,185,1096,24,27,1,32,2,{Karaṇatthe}ti tatiyāvibhattiatthe. 1004746,185,1096,28,32,1,47,4,Kattari hetaṃ sāmivacanaṃ karaṇīyasaddāpekkhāya. 1004747,185,1096,33,55,1,109,14,‘‘ Paccānutāpo na kattabbo’’ ti vatvā tassa akaraṇūpāyaṃ dassetuṃ‘‘ pubbacetanā pana acalā patiṭṭhapetabbā’’ ti vuttaṃ. 1004748,185,1096,56,62,1,36,5,Tattha {acalā}ti daḷhā kenaci asaṃhīrā. 1004749,185,1096,63,67,1,38,3,{Patiṭṭhapetabbā}ti supatiṭṭhitā kātabbā. 1004750,185,1096,68,95,1,181,21,"Evaṃ karaṇena hi yathā taṃ dānaṃ sampati yathādhippāyaṃ nippajjati, evaṃ āyatimpi vipulaphalatāyāti āha‘‘ evañhi dānaṃ mahapphalaṃ hotīti dassetī’’ ti, vippaṭisārena anupakkiliṭṭhabhāvato. " 1004751,185,1096,96,99,1,29,2,{Muñcacetanā}ti pariccāgacetanā. 1004752,185,1096,100,125,1,193,20,"Tassā niccalabhāvo nāma muttacāgatā pubbābhisaṅkhāravasena uḷārabhāvo, samanussaraṇacetanāya pana niccalabhāvo‘‘ aho mayā dānaṃ dinnaṃ sādhu suṭṭhū’’ ti tassa sakkaccaṃ paccavekkhaṇāvasena veditabbo. " 1004753,185,1096,126,138,1,126,10,"Tathā {akarontassā}ti muñcacetanaṃ, tattha paccāsamanussaraṇacetanañca vuttanayena niccalaṃ akarontassa vippaṭisāraṃ uppādentassa. " 1004754,185,1096,139,149,1,79,9,Khettavisese pariccāgassa katattā laddhesupi uḷāresu bhogesu cittaṃ nāpi namati. 1004755,185,1096,150,162,1,67,8,Yathā kathanti āha‘‘ mahāroruvaṃ upapannassa seṭṭhigahapatino viyā’’ ti. 1004756,185,1097,2,25,1,153,18,So kira tagarasikhiṃ paccekabuddhaṃ attano gehadvāre piṇḍāya ṭhitaṃ disvā‘‘ imassa samaṇassa piṇḍapātaṃ dehī’’ ti bhariyaṃ āṇāpetvā rājupaṭṭhānatthaṃ pakkāmi. 1004757,185,1097,26,87,1,481,50,"Seṭṭhibhariyā sappaññajātikā, sā cintesi‘‘ mayā ettakena kālena‘ imassa dethā’ ti vacanamattaṃ pissa na sutapubbaṃ, ayañca maññe ahosi paccekasambuddho, yathā tathā adatvā paṇītaṃ piṇḍapātaṃ dassāmī’’ ti upagantvā paccekasambuddhaṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā pattaṃ ādāya antonivesane paññattāsane nisīdāpetvā parisuddhehi sālitaṇḍulehi bhattaṃ sampādetvā tadanurūpaṃ khādanīyaṃ, byañjanaṃ, sūpeyyañca abhisaṅkharitvā bahi gandhehi alaṅkaritvā paccekasambuddhassa hatthesu patiṭṭhapetvā vandi. " 1004758,185,1097,88,103,1,104,10,Paccekabuddho‘‘ aññesampi paccekabuddhānaṃ saṅgahaṃ karissāmī’’ ti aparibhuñjitvāva anumodanaṃ katvā pakkāmi. 1004759,185,1097,104,128,1,142,19,"Sopi kho seṭṭhi rājupaṭṭhānaṃ katvā āgacchanto paccekabuddhaṃ disvā ahaṃ‘‘ tumhākaṃ piṇḍapātaṃ dethā’’ ti vatvā pakkanto, api vo laddho piṇḍapātoti. " 1004760,185,1097,129,132,1,19,3,Āma seṭṭhi laddhoti. 1004761,185,1097,133,142,1,35,5,‘‘ Passāmā’’ ti gīvaṃ ukkhipitvā olokesi. 1004762,185,1097,143,148,1,51,5,Athassa piṇḍapātagandho uṭṭhahitvā nāsapuṭaṃ pūresi. 1004763,185,1097,149,166,1,88,13,So‘‘ mahā vata me dhanabyayo jāto’’ ti cittaṃ sandhāretuṃ asakkonto pacchā vippaṭisārī ahosi. 1004764,185,1097,167,187,1,68,7,Vippaṭisārassa pana uppannākāro‘‘ varametan’’ tiādinā( saṃ. ni.1.131) pāḷiyaṃ āgatoyeva. 1004765,185,1097,188,200,1,85,10,"Bhātu panāyaṃ ekaṃ puttakaṃ sāpateyyakāraṇā jīvitā voropesi, tena mahāroruvaṃ upapanno. " 1004766,185,1097,201,233,1,194,25,"Piṇḍapātadānena panesa sattakkhattuṃ suggatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno, sattakkhattumeva ca seṭṭhikule nibbatto, na cāssa uḷāresu bhogesu cittaṃ nami, tena vuttaṃ‘‘ nāpi uḷāresu bhogesu cittaṃ namatī’’ ti. " 1004767,185,1098,2,26,1,128,15,"343. Ākaroti attano anurūpatāya samariyādaṃ saparicchedaṃ phalaṃ nibbattetīti ākāro, kāraṇanti āha‘‘ dasahi ākārehīti dasahi kāraṇehī’’ ti. " 1004768,185,1098,27,42,1,128,12,"Paṭiggāhakato {vā}ti balavataro hutvā uppajjamāno paṭiggāhakatova uppajjati, itaro pana deyyadhammato, parivārajanatopi uppajjeyyeva. " 1004769,185,1098,43,47,1,35,4,Uppajjituṃ yuttan ti uppajjanārahaṃ. 1004770,185,1098,48,50,1,23,2,Tesaṃyeva pāṇātipātīnaṃ. 1004771,185,1098,51,69,1,87,13,"Yajanaṃ nāmettha dānaṃ adhippetaṃ, na aggijuhananti āha‘‘ yajataṃ bhavan ti detu bhavan’’ ti. " 1004772,185,1098,70,74,1,39,3,{Vissajjatū}ti muttacāgavasena vissajjatu. 1004773,185,1098,75,81,1,44,5,"Abbhantaran ti ajjhattaṃ, sakasantāneti attho. " 1004774,185,1099,2,28,1,135,17,"344. Heṭṭhā soḷasa parikkhārā vuttā yaññassa te vatthuṃ katvā, idha pana sandassanādivasena anumodanāya āraddhattā vuttaṃ‘‘ soḷasahi ākārehī’’ ti. " 1004775,185,1099,29,42,1,108,12,"Dassetvā attano desanānubhāvena paccakkhato viya phalaṃ dassetvā, anekavāraṃ pana kathanato ca āmeḍitavacanaṃ. " 1004776,185,1099,43,48,1,61,5,Tamatthan ti yathāvuttaṃ dānaphalavasena kammaphalasambandhaṃ. 1004777,185,1099,49,69,1,137,16,"{Samādapetvā}ti sutamattameva akatvā yathā rājā tamatthaṃ sammadeva ādiyati citte karonto suggahitaṃ katvā gaṇhāti, tathā sakkaccaṃ ādāpetvā. " 1004778,185,1099,70,73,1,31,3,Āmeḍitakāraṇaṃ heṭṭhā vuttameva. 1004779,185,1100,2,23,1,182,16,"‘ ‘ Vippaṭisāravinodanenā’’ ti idaṃ nidassanamattaṃ lobhadosamohaissāmacchariyamānādayopi hi dānacittassa upakkilesā, tesaṃ vinodanenapi taṃ samuttejitaṃ nāma hoti tikkhavisadabhāvappattito. " 1004780,185,1100,24,35,1,96,10,"Āsannatarabhāvato vā vippaṭisārassa tabbinodanameva gahitaṃ, pavattitepi hi dāne tassa sambhavato. " 1004781,185,1100,36,55,1,114,13,Yāthāvato vijjamānehi guṇehi tuṭṭhapahaṭṭhabhāvāpādanaṃ sampahaṃsananti āha‘‘ sundaraṃ te… pe… thutiṃ katvā kathesī’’ ti. 1004782,185,1100,56,59,1,18,2,{Dhammato}ti saccato. 1004783,185,1100,60,72,1,99,10,"Saccañhi dhammato anapetattā dhammaṃ, upasamacariyābhāvato samaṃ, yuttabhāvena kāraṇanti ca vuccatīti. " 1004784,185,1101,2,49,1,246,29,"345. Tasmiṃ yaññe rukkhatiṇacchedopi nāma nāhosi, kuto pāṇavadhoti pāṇavadhābhāvasseva daḷhīkaraṇatthaṃ sabbaso viparītagāhāvidūsitañcassa dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ neva gāvo haññiṃsū’’ ti ādiṃ vatvāpi‘‘ na rukkhā chijjiṃsū’’ tiādi vuttaṃ, tenāha‘‘ kiṃ pana gāvo’’ tiādi. " 1004785,185,1101,50,53,1,35,2,{Barihisatthāyā}ti paricchedanatthāya. 1004786,185,1101,54,58,1,54,3,{Vanamālāsaṅkhepenā}ti vanapupphehi ganthitamālāniyāmena. 1004787,185,1101,59,67,1,69,7,Bhūmiyaṃ vā {pattharantī}ti vedibhūmiṃ parikkhipantā tattha pantharanti. 1004788,185,1101,68,71,1,58,2,{Antogehadāsādayo}ti antojātadhanakkītakaramarānītasayaṃdāsā. 1004789,185,1101,72,76,1,32,3,{Pubbamevā}ti bhatikaraṇato pageva. 1004790,185,1101,77,84,1,47,6,Gahetvā {karontī}ti divase divase gahetvā karonti. 1004791,185,1101,85,89,1,17,2,{Tajjitā}ti gajjitā. 1004792,185,1101,90,93,1,36,2,{Piyasamudācārenevā}ti iṭṭhavacaneneva. 1004793,185,1101,94,118,1,221,17,"Phāṇitena {cevā}ti ettha ca -saddo avuttasamuccayattho, tena paṇītapaṇītānaṃ nānappakārānaṃ khādanīyabhojanīyādīnañceva vatthamālāgandhavilepanayānaseyyādīnañca saṅgaho daṭṭhabbo, tenāha‘‘ paṇītehi sappitelādisammissehevā’’ tiādi. " 1004794,185,1102,2,15,1,43,7,"346. Saṃ nāma dhanaṃ, tassa patīti sapati, dhanavā. " 1004795,185,1102,16,23,1,75,6,"Diṭṭhadhammikasamparāyikahitāvahattā tassa hitanti sāpateyyaṃ, tadeva dhanaṃ. " 1004796,185,1102,24,36,1,57,8,Tenāha‘‘ pahūtaṃ sāpateyyaṃ ādāyāti bahuṃ dhanaṃ gahetvā’’ ti. 1004797,185,1102,37,43,1,55,5,{Gāmabhāgenā}ti saṅkittanavasena gāme vā gahetabbabhāgena. 1004798,185,1103,2,15,1,47,5,347.‘‘ Yāguṃ pivitvā’’ ti yāgusīsena pātarāsabhojanamāha. 1004799,185,1103,16,44,1,200,21,"Puratthimena {yaññavāṭassā}ti rañño dānasālāya nātidūre puratthimadisābhāgeti attho, yato tattha pātarāsaṃ bhuñjitvā akilantarūpāyeva sāyanhe sālaṃ pāpuṇanti‘‘ dakkhiṇena yaññavāṭassā’’ ti ādīsupi eseva nayo. " 1004800,185,1104,2,13,1,54,5,348. {Parihārenā}ti bhagavantaṃ garuṃ katvā agāravaparihārena. 1004801,185,1105,2,2,1,28,1,Niccadānaanukulayaññavaṇṇanā 1004802,185,1106,2,13,1,56,6,349. Uṭṭhāya {samuṭṭhāyā}ti dāne uṭṭhānavīriyaṃ sakkaccaṃ katvā. 1004803,185,1106,14,18,1,42,3,{Appasambhārataro}ti ativiya parittasambhāro. 1004804,185,1106,19,26,1,80,6,"Samārabhīyati yañño etehīti samārambhā, sambhārasambharaṇavasena pavattasattapīḷā. " 1004805,185,1106,27,33,1,45,5,{Appaṭṭhataro}ti pana ativiya appakiccoti attho. 1004806,185,1106,34,41,1,70,6,Vipākasaññitaṃ atisayena mahantaṃ sadisaphalaṃ etassāti mahapphalataro. 1004807,185,1106,42,48,1,74,6,Udayasaññitaṃ atisayena mahantaṃ nissandādiphalaṃ etassāti mahānisaṃsataro. 1004808,185,1106,49,56,1,60,6,{Dhuvadānānī}ti dhuvāni thirāni acchinnāni katvā dātabbadānāni. 1004809,185,1106,57,71,1,82,8,"{Anukulayaññānī}ti anukulaṃ kulānukkamaṃ upādāya dātabbadānāni, tenāha‘‘ amhākan’’ tiādi. " 1004810,185,1106,72,78,1,67,5,{Nibaddhadānānī}ti nibandhetvā niyametvā paveṇīvasena pavattitadānāni. 1004811,185,1107,2,10,1,70,7,"Hatthidantena pavattitā dantamayasalākā, yattha dāyakānaṃ nāmaṃ aṅkanti. " 1004812,185,1107,11,14,1,23,2,{Rañño}ti setavāhanarañño. 1004813,185,1108,2,19,1,88,12,{Ādīnī}ti ādi -saddena‘‘ seno viya maṃsapesiṃ kasmā okkhanditvā gaṇhāsī’’ ti evamādīnaṃ saṅgaho. 1004814,185,1108,20,33,1,181,12,"Pubbacetanāmuñcacetanāaparacetanāsampattiyā dāyakassa vasena tīṇi aṅgāni, vītarāgatāvītadosatāvītamohatāpaṭipattiyā dakkhiṇeyyassa vasena tīṇīti evaṃ chaḷaṅgasamannāgatāya dakkhiṇāya. " 1004815,185,1108,34,50,1,135,15,"Aparāparaṃ uppajjanakacetanāvasena mahānadī viya, mahogho viya ca ito cito ca abhisanditvā okkhanditvā pavattiyā puññameva puññābhisando. " 1004816,185,1109,2,20,1,84,9,"350. Kiccapariyosānaṃ natthi divase divase dāyakassa byāpārāpajjanato, tenāha‘‘ ekenā’’ tiādi. " 1004817,185,1109,21,37,1,109,10,"Kiccapariyosānaṃ atthi yathāraddhassa āvāsassa katipayenāpi kālena parisamāpetabbato, tenāha ‘‘ paṇṇasālan’’ tiādi. " 1004818,185,1109,38,68,1,110,8,"{Suttantapariyāyenā}ti suttantapāḷinayena.( Ma. ni.1.12,13; a. ni.2.58) nava {ānisaṃsā}ti sītapaṭighātādayo paṭisallānārāmapariyosānā nava udayā. " 1004819,185,1109,69,72,1,24,3,Appamattatāya cete vuttā. 1004820,185,1110,2,10,1,62,8,Yasmā āvāsaṃ dentena nāma sabbampi paccayajātaṃ dinnameva hoti. 1004821,185,1110,11,36,1,190,23,Dve tayo gāme piṇḍāya caritvā kiñci aladdhā āgatassapi chāyūdakasampannaṃ ārāmaṃ pavisitvā nhāyitvā patissaye muhuttaṃ nipajjitvā vuṭṭhāya nisinnassa kāye balaṃ āharitvā pakkhittaṃ viya hoti . 1004822,185,1110,37,62,1,207,22,"Bahi vicarantassa ca kāye vaṇṇadhātu vātātapehi kilamati, patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya muhuttaṃ nipannassa visabhāgasantati vūpasammati, sabhāgasantati patiṭṭhāti, vaṇṇadhātu āharitvā pakkhittā viya hoti. " 1004823,185,1110,63,99,1,294,31,"Bahi vicarantassa ca pāde kaṇṭako vijjhati, khāṇu paharati, sarīsapādiparissayā ceva corabhayañca uppajjati, patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya nipannassa sabbe te parissayā na honti, sajjhāyantassa dhammapītisukhaṃ, kammaṭṭhānaṃ manasi karontassa upasamasukhañca uppajjati bahiddhā vikkhepābhāvato. " 1004824,185,1110,100,128,1,220,24,"Bahi vicarantassa ca kāye sedā muccanti, akkhīni phandanti, senāsanaṃ pavisanakkhaṇe mañcapīṭhādīni na paññāyanti, muhuttaṃ nisinnassa pana akkhīnaṃ pasādo āharitvā pakkhitto viya hoti, dvāravātapānamañcapīṭhādīni paññāyanti. " 1004825,185,1110,129,138,1,78,9,Etasmiñca āvāse vasantaṃ disvā manussā catūhi paccayehi sakkaccaṃ upaṭṭhahanti. 1004826,185,1110,139,160,1,119,16,"Tena vuttaṃ‘‘ āvāsaṃ dentena nāma sabbampi paccayajātaṃ dinnameva hotī’’ ti, tasmā ete yathāvuttā sabbepi ānisaṃsā veditabbā. " 1004827,185,1110,161,171,1,39,6,Tena vuttaṃ‘‘ appamattatāya cete vuttā’’ ti. 1004828,185,1111,2,11,1,89,9,Sītan ti ajjhattaṃ dhātukkhobhavasena vā bahiddhā utuvipariṇāmavasena vā uppajjanakasītaṃ. 1004829,185,1111,12,32,1,59,7,"Uṇhan ti aggisantāpaṃ, tassa vanaḍāhādīsu( vanadāhādīsu vā sārattha. ṭī. cūḷavagga3.295) sambhavo veditabbo. " 1004830,185,1111,33,46,1,86,10,"{Paṭihantī}ti paṭibāhati, yathā tadubhayavasena kāyacittānaṃ bādhanaṃ na hoti, evaṃ karoti. " 1004831,185,1111,47,57,1,76,9,Sītuṇhabbhāhate hi sarīre vikkhittacitto bhikkhu yoniso padahituṃ na sakkoti. 1004832,185,1111,58,61,1,35,2,{Vāḷamigānī}ti sīhabyagghādicaṇḍamige. 1004833,185,1111,62,72,1,88,10,Guttasenāsanañhi āraññakampi pavisitvā dvāraṃ pidhāya nisinnassa te parissayā na hontīti. 1004834,185,1111,73,81,1,58,7,{Sarīsape}ti ye keci sarante gacchante dīghajātike sappādike. 1004835,185,1111,82,102,1,68,6,"{Makase}ti nidassanamattametaṃ, ḍaṃsādīnampi etesveva ( etaneva sārattha. ṭī. cūḷavagga3.295) saṅgaho daṭṭhabbo. " 1004836,185,1111,103,111,1,77,6,"{Sisire}ti sisirakālavasena, sattāhavaddalikādivasena ca uppanne sisirasamphasse. " 1004837,185,1111,112,120,1,62,7,{Vuṭṭhiyo}ti yadā tadā uppannā vassavuṭṭhiyo paṭihanatīti yojanā. 1004838,185,1112,2,17,1,154,14,Vātātapo {ghoro}ti rukkhagacchādīnaṃ ummūlabhañjanādivasena pavattiyā ghoro sarajaarajādibhedo vāto ceva gimhapariḷāhasamayesu uppattiyā ghoro sūriyātapo ca. 1004839,185,1112,18,21,1,26,2,{Paṭihaññatī}ti paṭibāhīyati. 1004840,185,1112,22,28,1,65,6,Leṇatthan ti nānārammaṇato cittaṃ nivattetvā paṭisallānārāmatthaṃ. 1004841,185,1112,29,33,1,52,4,Sukhatthan ti vuttaparissayābhāvena phāsuvihāratthaṃ. 1004842,185,1112,34,43,1,88,9,Jhāyitun ti aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu yattha katthaci cittaṃ upanibandhitvā upanijjhāyituṃ. 1004843,185,1112,44,49,1,44,5,Vipassitun ti aniccādito saṅkhāre sammasituṃ. 1004844,185,1113,2,6,1,18,2,{Vihāre}ti patissaye. 1004845,185,1113,7,10,1,18,2,{Kāraye}ti kārāpeyya. 1004846,185,1113,11,15,1,28,3,{Ramme}ti manorame nivāsasukhe. 1004847,185,1113,16,53,1,317,33,"Vāsayettha {bahussute}ti kāretvā pana ettha vihāresu bahussute sīlavante kalyāṇadhamme nivāseyya, te nivāsento pana tesaṃ bahussutānaṃ yathā paccayehi kilamatho na hoti, evaṃ annañca pānañca vatthasenāsanāni ca dadeyya ujubhūtesu ajjhāsayasampannesu kammakammaphalānaṃ, ratanattayaguṇānañca saddahanena vippasannena cetasā. " 1004848,185,1114,2,15,1,76,8,Idāni gahaṭṭhapabbajitānaṃ aññamaññūpakāritaṃ dassetuṃ ‘‘ te tassā’’ ti gāthamāha. 1004849,185,1114,16,20,1,21,3,Tattha {te}ti bahussutā. 1004850,185,1114,21,24,1,18,2,{Tassā}ti upāsakassa. 1004851,185,1114,25,31,1,63,5,Dhammaṃ {desentī}ti sakalavaṭṭadukkhapanūdanaṃ saddhammaṃ desenti. 1004852,185,1114,32,52,1,173,19,Yaṃ so dhammaṃ {idhaññāyā}ti so upāsako yaṃ saddhammaṃ imasmiṃ sāsane sammāpaṭipajjanena jānitvā aggamaggādhigamena anāsavo hutvā parinibbāti ekādasaggivūpasamena sīti bhavati. 1004853,185,1115,2,15,1,111,9,"Sītapaṭighātādayo vipassanāvasānā terasa, annādilābho, dhammassavanaṃ, dhammāvabodho, parinibbānanti evaṃ sattarasa. " 1004854,185,1116,2,10,1,25,3,351. Attano {santakā}ti attaniyā. 1004855,185,1116,11,15,1,47,4,Duppariccajanaṃ lobhaṃ niggaṇhituṃ asakkontassa. 1004856,185,1116,16,22,1,40,6,Saṅghassa vā gaṇassa vā santiketi yojanā. 1004857,185,1116,23,28,1,27,3,{Tatthā}ti yathāgahite saraṇe. 1004858,185,1116,29,34,1,55,5,Natthi punappunaṃ kattabbatā viññūjātikassāti adhippāyo. 1004859,185,1116,35,88,1,276,37,"‘‘ Jīvitapariccāgamayaṃ puññan’’ ti‘‘ sace tvaṃ na yathāgahitaṃ saraṇaṃ bhindissati, evāhaṃ taṃ māremī’’ ti yadipi koci tiṇhena satthena jīvitā voropeyya, tathāpi‘‘ nevāhaṃ buddhaṃ na buddhoti, dhammaṃ na dhammoti, saṅghaṃ na saṅghoti vadāmī’’ ti daḷhataraṃ katvā gahitasaraṇassa vasena vuttaṃ. " 1004860,185,1117,2,31,1,242,21,"352. Saraṇaṃ upagatena kāyavācācittehi sakkaccaṃ vatthuttayapūjā kātabbā, tattha ca saṃkileso parihanitabbo, sikkhāpadāni pana samādānamattaṃ, sampattavatthuto viramaṇamattañcāti saraṇagamanato sīlassa appaṭṭhataratā, appasamārambhataratā ca veditabbā. " 1004861,185,1117,32,41,1,128,8,"Sabbesaṃ sattānaṃ jīvitadānādinā daṇḍanidhānato, sakalalokiyalokuttaraguṇādhiṭṭhānato cassa mahapphalamahānisaṃsataratā daṭṭhabbā. " 1004862,185,1118,2,51,1,265,33,"Vakkhamānanayena ca verahetutāya veraṃ vuccati pāṇātipātādipāpadhammo, taṃ maṇati‘‘ mayi idha ṭhitāya kathaṃ āgacchasī’’ ti tajjentī viya nīharatīti veramaṇī, tato vā pāpadhammato viramati etāyāti‘‘ viramaṇī’’ ti vattabbe niruttinayena ikārassa ekāraṃ katvā‘‘ veramaṇī’’ ti vuttā. " 1004863,185,1118,52,57,1,87,5,Asamādinnasīlassa sampattato yathāupaṭṭhitavītikkamitabbavatthuto virati sampattavirati. 1004864,185,1118,58,62,1,44,4,Samādānavasena uppannā virati samādānavirati. 1004865,185,1118,63,73,1,105,9,"Setu vuccati ariyamaggo, tappariyāpannā hutvā pāpadhammānaṃ samucchedavasena ghātanavirati setughātavirati. " 1004866,185,1118,74,86,1,59,8,Idāni tisso viratiyo sarūpato dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. 1004867,185,1118,87,91,1,41,3,{Pariharatī}ti avītikkamavasena parivajjeti. 1004868,185,1118,92,124,1,130,20,"Na {hanāmī}ti ettha iti -saddo ādiattho, tena‘‘ adinnaṃ nādiyāmī’’ ti evaṃ ādīnaṃ saṅgaho, vā -saddena vā, tenāha‘‘ sikkhāpadāni gaṇhantassā’’ ti. " 1004869,185,1119,2,5,1,48,2,{Maggasampayuttā}ti sammādiṭṭhiyādimaggasampayuttā. 1004870,185,1119,6,19,1,71,9,Idāni tāsaṃ viratīnaṃ ārammaṇato vibhāgaṃ dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. 1004871,185,1119,20,24,1,37,3,Purimā {dve}ti sampattasamādānaviratiyo. 1004872,185,1119,25,28,1,26,2,{Pacchimā}ti setughātavirati. 1004873,185,1119,29,34,1,46,5,Sabbānipi bhinnāni honti ekajjhaṃ samādinnattā. 1004874,185,1119,35,41,1,40,5,Tadeva bhijjati visuṃ visuṃ samādinnattā . 1004875,185,1119,42,45,1,27,3,Gahaṭṭhavasena cetaṃ vuttaṃ. 1004876,185,1119,46,59,1,83,8,"Bhedo nāma natthi paṭipakkhasamucchindanena akuppasabhāvattā, tenāha‘‘ bhavantarepī’’ ti. " 1004877,185,1119,60,69,1,86,9,Yonisiddhan ti manussatiracchānānaṃ uddhaṃ tiriyameva dīghatā viya jātisiddhanti attho. 1004878,185,1119,70,84,1,156,13,"Bodhisatte kucchigate bodhisattamātusīlaṃ viya dhammatāya sabhāveneva siddhaṃ dhammatāsiddhaṃ, maggadhammatāya vā ariyamaggānubhāvena siddhaṃ dhammatāsiddhaṃ. " 1004879,185,1119,85,99,1,125,11,"Diṭṭhiujukaraṇaṃ nāma bhāriyaṃ dukkhaṃ, tasmā saraṇagamanaṃ sikkhāpadasamādānato mahaṭṭhatarameva, na appaṭṭhataranti adhippāyo. " 1004880,185,1119,100,108,1,67,7,Yathā tathā vā {gaṇhantassāpī}ti ādaragāravaṃ akatvā samādiyantassāpi. 1004881,185,1119,109,123,1,96,11,"Sādhukaṃ {gaṇhantassāpī}ti sakkaccaṃ sīlāni samādiyantassāpi, na diguṇaṃ, tiguṇaṃ vā ussāho karaṇīyo. " 1004882,185,1120,2,15,1,94,11,"Abhayadānatāya sīlassa dānabhāvo, anavasesaṃ vā sattanikāyaṃ dayati tena rakkhatīti dānaṃ, sīlaṃ." 1004883,185,1120,16,24,1,27,4,‘‘ Aggānī’’ ti ñātattā aggaññāni. 1004884,185,1120,25,28,1,32,3,Cirarattatāya ñātattā rattaññāni. 1004885,185,1120,29,39,1,47,6,‘‘ Ariyānaṃ sādhūnaṃ vaṃsānī’’ ti ñātattā vaṃsaññāni. 1004886,185,1120,40,49,1,42,5,‘‘ Porāṇānī’’ tiādīsu purimānaṃ etāni porāṇāni. 1004887,185,1120,50,61,1,84,11,Sabbaso kenacipi pakārena sādhūhi na kiṇṇāni na khittāni na chaḍḍitānīti asaṅkiṇṇāni. 1004888,185,1120,62,84,1,110,16,"Ayañca nayo nesaṃ yathā atīte, evaṃ etarahi, anāgate cāti āha‘‘ asaṅkiṇṇapubbāni na saṅkiyanti na saṅkiyissantī’’ ti. " 1004889,185,1120,85,90,1,40,5,Tato eva appapikuṭṭhāni na paṭikkhittāni. 1004890,185,1120,91,98,1,65,7,Na hi kadācipi viññū samaṇabrāhmaṇā hiṃsādipāpadhammaṃ anujānanti. 1004891,185,1120,99,111,1,111,11,Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ {detī}ti sabbesu bhūtesu nihitadaṇḍattā sakalassapi sattanikāyassa bhayābhāvaṃ deti. 1004892,185,1120,112,118,1,39,6,Na hi ariyasāvakato kassaci bhayaṃ hoti. 1004893,185,1120,119,122,1,20,3,Averan ti verābhāvaṃ. 1004894,185,1120,123,126,1,27,3,Abyāpajjhan ti niddukkhataṃ. 1004895,185,1121,2,31,1,198,20,"Nanu ca pañcasīlaṃ sabbakālikaṃ, na ca ekantato vimuttāyatanaṃ, saraṇagamanaṃ pana buddhuppādahetukaṃ, ekantavimuttāyatanañca, tattha kathaṃ saraṇāgamanato pañcasīlassa mahapphalatāti āha‘‘ kiñcāpī’’ tiādi. " 1004896,185,1121,32,35,1,20,3,Jeṭṭhakan ti uttamaṃ. 1004897,185,1121,36,49,1,84,8,‘‘ Saraṇagamaneyeva patiṭṭhāyā’’ ti iminā tassa sīlassa saraṇagamanena abhisaṅkhatatamāha. 1004898,185,1122,2,12,1,48,5,353. {Īdisamevā}ti evaṃ saṃkilesaṃ paṭipakkhameva hutvā. 1004899,185,1122,13,29,1,113,13,"Heṭṭhā vuttehi {guṇehī}ti ettha heṭṭhā vuttaguṇā nāma saraṇagamanaṃ, sīlasampadā, indriyesu guttadvāratāti evaṃ ādayo. " 1004900,185,1122,30,36,1,47,5,Paṭhamajjhānaṃ nibbattento na kilamatīti yojanā. 1004901,185,1122,37,40,1,24,2,{Tānī}ti paṭhamajjhānādīni. 1004902,185,1122,41,61,1,83,11,"‘‘ Paṭhamajjhānan’’ ti ukkaṭṭhaniddeso ayanti āha‘‘ ekaṃ kappan’’ ti, ekaṃ mahākappanti attho. " 1004903,185,1122,62,74,1,98,10,"Hīnaṃ pana paṭhamajjhānaṃ, majjhimañca asaṅkhyeyyakappassa tatiyaṃ bhāgaṃ, upaḍḍhakappañca āyuṃ deti." 1004904,185,1122,75,91,1,90,11,"‘‘ Dutiyaṃ aṭṭhakappe’’ ti ādīsupi iminā nayena attho veditabbo, mahākappavaseneva ca gahetabbaṃ. " 1004905,185,1122,92,110,1,135,13,"Yasmā vā paṇītāniyevettha jhānāni adhippetāni mahapphalatarabhāvadassanaparattā desanāya, tasmā‘‘ paṭhamajjhānaṃ ekaṃ kappan’’ tiādi vuttaṃ. " 1004906,185,1122,111,114,1,27,2,{Tadevā}ti catutthajjhānameva. 1004907,185,1122,115,126,1,57,7,Yadi evaṃ kathaṃ āruppatāti āha‘‘ ākāsānañcāyatanādī’’ tiādi. 1004908,185,1123,2,25,1,195,17,Sammadeva niccasaññādipaṭipakkhavidhamanavasena pavattamānā pubbabhāgiye eva bodhipakkhiyadhamme sammānentī vipassanā vipassakassa anappakaṃ pītisomanassaṃ samāvahatīti āha‘‘ vipassanā… pe… abhāvā’’ ti. 1004909,185,1123,26,28,1,14,2,Tenāha bhagavā– 1004910,185,1124,2,10,1,42,6,"‘ ‘ Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ; " 1004911,185,1125,2,19,1,44,6,"Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānatan’’ ti.( dha. pa.374); " 1004912,185,1126,2,30,1,195,22,"Yasmā ayaṃ desanā iminā anukkamena imāni ñāṇāni nibbattentassa vasena pavattitā, tasmā‘‘ vipassanāñāṇe patiṭṭhāya nibbattento’’ ti heṭṭhimaṃ heṭṭhimaṃ uparimassa uparimassa patiṭṭhābhūtaṃ katvā vuttaṃ. " 1004913,185,1126,31,47,1,92,10,Samānarūpanimmānaṃ nāma manomayiddhiyā aññehi asādhāraṇakiccanti āha‘‘ attano… pe… mahapphalā’’ ti. 1004914,185,1126,48,55,1,101,5,"{Vikubbanadassanasamatthatāyā}ti hatthiassādivividharūpakaraṇaṃ vikubbanaṃ, tassa dassanasamatthabhāvena. " 1004915,185,1126,56,61,1,67,5,Icchiticchitaṭṭhānaṃ nāma purimajātīsu icchiticchito khandhappadeso. 1004916,185,1126,62,65,1,25,2,{Samāpento}ti pariyosāpento. 1004917,185,1127,2,2,1,41,1,Kūṭadantaupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā 1004918,185,1128,2,5,1,0,0,354-8. 1004919,185,1128,6,22,1,67,10,Sabbe te {pāṇayo}ti‘‘ satta ca usabhasatānī’’ tiādinā vutte sabbe pāṇino. 1004920,185,1128,23,50,1,181,21,{Ākulabhāvo}ti bhagavato santike dhammassa sutattā pāṇīsu anuddayaṃ upaṭṭhapetvā ṭhitassa‘‘ kathañhi nāma mayā tāva bahū pāṇino māraṇatthāya bandhāpitā’’ ti citte paribyākulabhāvo udapādi. 1004921,185,1128,51,61,1,34,5,{Sutvā}ti‘‘ bandhanato mocitā’’ ti sutvā. 1004922,185,1128,62,100,1,415,30,"Kāmacchandavigamena kallacittatā arogacittatā, byāpādavigamena mettāvasena muducittatā akathinacittatā, uddhaccakukkuccappahānena vikkhepavigamanato vinīvaraṇacittatā tehi na pihitacittatā, thinamiddhavigamena udaggacittatā saṃpaggaṇhanavasena alīnacittatā, vicikicchāvigamena sammāpaṭipattiyā adhimuttatāya pasannacittatā ca hotīti āha‘‘ kallacittantiādi anupubbikathānubhāvena vikkhambhitanīvaraṇataṃ sandhāya vuttan’’ ti. " 1004923,185,1128,101,108,1,50,6,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1004924,185,1129,2,4,1,41,2,Kūṭadantasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1004925,185,1130,2,5,1,18,1,6. Mahālisuttavaṇṇanā 1004926,185,1131,2,2,1,25,1,Brāhmaṇadūtavatthuvaṇṇanā 1004927,185,1132,2,58,1,433,38,"359. Punappunaṃ {visālībhāvūpagamanato}ti pubbe kira puttadhītuvasena dve dve hutvā soḷasakkhattuṃ jātānaṃ licchavīrājakumārānaṃ saparivārānaṃ anukkameneva vaḍḍhantānaṃ nivāsanaṭṭhānārāmuyyānapokkharaṇīādīnaṃ patiṭṭhānassa appahonakatāya nagaraṃ tikkhattuṃ gāvutantarena gāvutantarena parikkhipiṃsu, tenassa punappunaṃ visālībhāvaṃ gatattā‘‘ vesālī’’ tveva nāmaṃ jātaṃ, tena vuttaṃ‘‘ punappunaṃ visālībhāvūpagamanato vesālīti laddhanāmake nagare’’ ti. " 1004928,185,1132,59,64,1,37,5,Sayaṃjātan ti sayameva jātaṃ aropimaṃ. 1004929,185,1132,65,83,1,112,11,"{Mahantabhāvenevā}ti rukkhagacchānaṃ, ṭhitokāsassa ca mahantabhāvena, tenāha‘‘ himavantena saddhiṃ ekābaddhaṃ hutvā’’ ti. " 1004930,185,1132,84,88,1,67,3,{Kūṭāgārasālāsaṅkhepenā}ti haṃsavaṭṭakacchannena kūṭāgārasālāniyāmena. 1004931,185,1132,89,101,1,62,10,"Kosalesu jātā, bhavā vā, taṃ vā raṭṭhaṃ nivāso etesanti kosalakā. " 1004932,185,1132,102,105,1,24,3,Evaṃ māgadhakā veditabbā. 1004933,185,1132,106,127,1,119,15,"Yassa akaraṇe puggalo mahājāniyo hoti, taṃ karaṇaṃ arahatīti karaṇīyaṃ tena karaṇīyena, tenāha‘‘ avassaṃ kattabbakammenā’’ ti. " 1004934,185,1132,128,134,1,44,6,Taṃ kiccanti vuccati sati samavāye kātabbato. 1004935,185,1133,2,15,1,70,7,"360. Yā buddhānaṃ uppajjanārahā nānattasaññā, tāsaṃ vasena nānārammaṇācārato. " 1004936,185,1133,16,18,1,26,2,Sambhavantasseva paṭisedho. 1004937,185,1133,19,25,1,48,5,{Paṭikkammā}ti nivattitvā tathā cittaṃ anuppādetvā. 1004938,185,1133,26,31,1,48,4,{Sallīno}ti jhānasamāpattiyā ekattārammaṇaṃ allīno. 1004939,185,1134,2,2,1,30,1,Oṭṭhaddhalicchavīvatthuvaṇṇanā 1004940,185,1135,2,35,1,162,22,"361. {Addhoṭṭhatāyā}ti tassa kira uttaroṭṭhaṃ appakatāya tiriyaṃ phāletvā apanītaddhaṃ viya khāyati cattāro dante, dve ca dāṭhā na chādeti, tena naṃ‘‘ oṭṭhaddho’’ ti voharanti. " 1004941,185,1135,36,51,1,113,13,"Ayaṃ kira upāsako saddho pasanno dāyako dānapati buddhamāmako dhammamāmako saṅghamāmako, tenāha purebhattan tiādi. " 1004942,185,1136,2,12,1,39,4,362. Sāsane {yuttapayutto}ti bhāvanaṃ anuyutto. 1004943,185,1136,13,34,1,170,17,Sabbattha sīhasamānavuttinopi bhagavato parisāya mahante sati tadajjhāsayānurūpaṃ pavattiyamānāya dhammadesanāya viseso hotīti āha‘‘ mahantena ussāhena dhammaṃ desessatī’’ ti. 1004944,185,1137,2,19,1,74,10,‘ ‘ Vissāsiko’’ ti vatvā tamassa vissāsikabhāvaṃ vibhāvetuṃ‘‘ ayañhī’’ tiādi vuttaṃ. 1004945,185,1137,20,45,1,119,16,"Therassa khīṇā savassasato ālasiyabhāvo‘‘ appahīno’’ ti na vattabbo, vāsanālesaṃ pana upādāyāha‘‘ īsakaṃ appahīno viya hotī’’ ti. " 1004946,185,1137,46,52,1,41,6,Na hi sāvakānaṃ savāsanā kilesā pahīyanti. 1004947,185,1138,2,27,1,122,12,"363. Vineyyajanānurodhena buddhānaṃ pāṭihāriyavijambhanaṃ hotīti vuttaṃ‘‘ atha kho bhagavā’’ tiādi, tenevāha‘‘ saṃsūcitanikkhamano’’ ti. " 1004948,185,1138,28,37,1,118,9,Gandhakuṭito nikkhamanavelāyañhi chabbaṇṇā buddharasmiyo āveḷāveḷāyamalāyamalā hutvā savisesā pabhassarā vinicchariṃsu. 1004949,185,1139,2,21,1,84,11,364. Tato paran ti‘‘ hiyyo’’ ti vuttadivasato anantaraṃ paraṃ purimataraṃ atisayena purimattā. 1004950,185,1139,22,28,1,60,6,Iti imesu dvīsu vavatthito yathākkamaṃ purimapurimatarabhāvo. 1004951,185,1139,29,73,1,212,29,"Evaṃ santepi yadettha‘‘ purimataran’’ ti vuttaṃ, tato pabhuti yaṃ yaṃ oraṃ, taṃ taṃ purimaṃ, yaṃ yaṃ paraṃ, taṃ taṃ purimataraṃ, orapārabhāvassa viya purimapurimatarabhāvassa ca apekkhāsiddhito, tenāha‘‘ tato paṭṭhāyā’’ tiādi. " 1004952,185,1139,74,78,1,43,3,Mūladivasato {paṭṭhāyā}tiādidivasato paṭṭhāya. 1004953,185,1139,79,82,1,17,3,Aggan ti paṭhamaṃ. 1004954,185,1139,83,97,1,58,10,Taṃ panettha parā atītā koṭi hotīti āha‘‘ parakoṭiṃ katvā’’ ti. 1004955,185,1139,98,123,1,121,15,"Yaṃ -saddayogena cāyaṃ‘‘ viharāmī’’ ti vattamānappayogo, attho pana atītakālavaseneva veditabbo, tenāha‘‘ vihāsinti vuttaṃ hotī’’ ti. " 1004956,185,1139,124,153,1,119,16,"Paṭhamavikappe‘‘ viharāmī’’ ti padassa‘‘ yadagge’’ ti iminā ujukaṃ sambandho dassito, dutiyavikappe pana‘‘ tīṇi vassānī’’ ti imināpi. " 1004957,185,1140,2,5,1,29,2,{Piyajātikānī}ti iṭṭhasabhāvāni. 1004958,185,1140,6,9,1,31,2,{Sātajātikānī}ti madhurasabhāvāni. 1004959,185,1140,10,23,1,58,9,Madhuraṃ viyāti hi‘‘ madhuran’’ ti vuccati manoramaṃ yaṃ kiñci. 1004960,185,1140,24,46,1,140,14,"{Kāmūpasañhitānī}ti ārammaṇaṃ karontena kāmena upasaṃhitāni, kāmanīyānīti attho, tenāha‘‘ kāmassādayuttānī’’ ti, kāmassādassa yuttāni yogyānīti attho. " 1004961,185,1140,47,54,1,49,5,"{Sarīrasaṇṭhāne}ti sarīrabimbe, ādhāre cetaṃ bhummaṃ. " 1004962,185,1140,55,66,1,58,8,Tasmā {saddenā}ti taṃ nissāya tato uppannena saddenāti attho. 1004963,185,1140,67,70,1,19,2,{Madhurenā}ti iṭṭhena. 1004964,185,1140,71,75,1,51,3,{Ettāvatā}ti dibbasotañāṇassa parikammākathanamattena. 1004965,185,1140,76,96,1,125,15,"‘‘ Attanā ñātampi na katheti, kimassa sāsane adhiṭṭhānenā’’ ti kujjhanto āghātaṃ bandhitvā saha kujjhaneneva jhānābhiññāhi parihāyi. " 1004966,185,1140,97,116,1,105,14,{Cintesī}ti‘‘ kasmā nu kho mayhaṃ taṃ parikammaṃ na kathesī’’ ti parivitakkento ayoniso ummujjanavasena cintesi. 1004967,185,1140,117,132,1,96,11,"{Anukkamenā}ti pāthikasutte āgatanayena taṃ taṃ ayuttameva cintento, bhāsanto, karonto ca anukkamena. " 1004968,185,1140,133,140,1,69,7,Bhagavati baddhāghātatāya sāsane patiṭṭhaṃ alabhanto gihibhāvaṃ patvā. 1004969,185,1141,2,2,1,27,1,Ekaṃsabhāvitasamādhivaṇṇanā 1004970,185,1142,2,5,1,0,0,366-371. 1004971,185,1142,6,14,1,58,6,"{Ekaṃsāyā}ti tadattheyeva catutthī, tasmā ekaṃsatthanti attho. " 1004972,185,1142,15,32,1,128,12,"Aṃsa -saddo cettha koṭṭhāsapariyāyo, so ca adhikārato dibbarūpadassanadibbasaddassavanavasena veditabboti āha‘‘ ekakoṭṭhāsāyā’’ tiādi. " 1004973,185,1142,33,38,1,62,4,{Anudisāyā}ti puratthimadakkhiṇādibhedāya catubbidhāya anudisāya. 1004974,185,1142,39,45,1,68,4,"{Ubhayakoṭṭhāsāyā}ti dibbarūpadassanatthāya, dibbasaddassavanatthāya ca. " 1004975,185,1142,46,57,1,80,8,"{Bhāvito}ti yathā dibbacakkhuñāṇaṃ, dibbasotañāṇañca samadhigataṃ hoti, evaṃ bhāvito. " 1004976,185,1142,58,73,1,143,14,"Tayidaṃ visuṃ visuṃ parikammakaraṇena ijjhantīsu vattabbaṃ natthi, ekajjhaṃ ijjhantīsupi kameneva kiccasiddhi ekajjhaṃ kiccasiddhiyā asambhavato. " 1004977,185,1142,74,94,1,153,14,"Pāḷiyampi ekassa ubhayasamatthatāsandassanatthameva‘‘ dibbānañca rūpānaṃ dassanāya, dibbānañca saddānaṃ savanāyā’’ ti vuttaṃ, na ekajjhaṃ kiccasiddhisambhavato." 1004978,185,1142,95,112,1,133,13,‘‘ Ekaṃsabhāvito samādhihetū’’ ti iminā sunakkhatto dibbacakkhuñāṇāya eva parikammassa katattā vijjamānampi dibbasaddaṃ nāssossīti dasseti. 1004979,185,1142,113,120,1,48,6,"Apaṇṇakan ti avirajjhanakaṃ, anavajjanti vā attho. " 1004980,185,1143,2,14,1,43,4,372.‘‘ Samādhi eva’’ bhāvetabbaṭṭhena samādhibhāvanā. 1004981,185,1143,15,46,1,174,19,‘‘ Dibbasotañāṇaṃ seṭṭhan’’ ti maññamānenāpi mahālinā dibbacakkhuñāṇampi tena saha gahetvā‘‘ etāsaṃ nūna bhante’’ tiādinā pucchitanti‘‘ ubhayaṃsabhāvitānaṃ samādhīnanti attho’’ ti vuttaṃ. 1004982,185,1143,47,52,1,39,4,Bāhirā etā samādhibhāvanā aniyyānikattā. 1004983,185,1143,53,58,1,32,5,Tā hi ito bāhirakānampi ijjhanti. 1004984,185,1143,59,65,1,57,5,Na ajjhattikā bhagavato sāmukkaṃsikabhāvena appaveditattā. 1004985,185,1143,66,70,1,26,4,Yadatthan ti yesaṃ atthāya. 1004986,185,1143,71,75,1,24,3,{Te}ti te ariyaphaladhamme. 1004987,185,1143,76,79,1,21,3,Te hi sacchikātabbāti. 1004988,185,1144,2,2,1,21,1,Catuariyaphalavaṇṇanā 1004989,185,1145,2,11,1,31,3,373. {Tasmā}ti vaṭṭadukkhe saṃyojanato. 1004990,185,1145,12,22,1,47,6,‘‘ Maggasotaṃ āpanno’’ ti phalaṭṭhassa vasena vuttaṃ. 1004991,185,1145,23,27,1,32,4,Maggaṭṭho hi maggasotaṃ āpajjati. 1004992,185,1145,28,53,1,66,7,"Tenevāha‘‘ sotāpanne’’ ti,‘‘ sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanne’’ ti( ma. ni.3.379) ca. " 1004993,185,1145,54,67,1,35,3,{Apatanadhammo}ti anuppajjana-( ma. ni.3.379) sabhāvo. 1004994,185,1145,68,71,1,36,2,{Dhammaniyāmenā}ti maggadhammaniyāmena. 1004995,185,1145,72,78,1,66,6,Heṭṭhimantato sattamabhavato upari anuppajjanadhammatāya vā niyato. 1004996,185,1145,79,82,1,21,3,Paraṃ ayanaṃ parāgati. 1004997,185,1146,2,16,1,64,9,"Tanuttaṃ nāma pavattiyā mandatā, viraḷatā cāti āha‘‘ tanuttā’’ tiādi. " 1004998,185,1146,17,22,1,69,5,Heṭṭhābhāgiyānan ti heṭṭhābhāgassa kāmabhavassapaccayabhāvena hitānaṃ. 1004999,185,1146,23,29,1,49,5,{Opapātiko}ti upapātiko upapatane sādhukārīti katvā. 1005000,185,1146,30,48,1,85,10,"Vimuccatīti vimutti, cittameva vimutti {cetovimuttī}ti āha‘‘ sabbakilesa… pe… adhivacanan’’ ti. " 1005001,185,1146,49,62,1,61,8,Cittasīsena cettha samādhi gahito‘‘ cittaṃ paññañca bhāvayan’’ ti. 1005002,185,1146,63,86,1,10,2,Ādīsu( saṃ. ni.1.23; peṭako.22; mi. pa.2.9) viya. 1005003,185,1146,87,101,1,64,8,"{Paññāvimuttī}ti etthāpi eseva nayo, tenāha‘‘ paññāva paññāvimuttī’’ ti. " 1005004,185,1146,102,108,1,41,5,"Sāman ti attanāva, aparappaccayenāti attho. " 1005005,185,1146,109,120,1,51,6,{Abhiññā}ti ya-kāralopena niddesoti āha‘‘ abhijānitvā’’ ti. 1005006,185,1147,2,2,1,27,1,Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā 1005007,185,1148,2,5,1,0,0,374-5. 1005008,185,1148,6,27,1,136,15,"Ariyasāvako nibbānaṃ, ariyaphalañca paṭipajjati etāyāti paṭipadā, sā ca tassa pubbabhāgo evāti idha‘‘ pubbabhāgapaṭipadāyā’’ ti ariyamaggamāha." 1005009,185,1148,28,45,1,105,12,‘‘ Aṭṭha aṅgāni assā’’ ti aññapadatthasamāsaṃ akatvā aṭṭhaṅgāni assa santīti {aṭṭhaṅgiko}ti padasiddhi daṭṭhabbā. 1005010,185,1149,2,11,1,98,9,Sammā aviparītaṃ yāthāvato catunnaṃ ariyasaccānaṃ paccakkhato dassanasabhāvā sammā dassanalakkhaṇā. 1005011,185,1149,12,18,1,80,6,Sammadeva nibbānārammaṇe cittassa abhiniropanasabhāvo sammā abhiniropanalakkhaṇo. 1005012,185,1149,19,34,1,181,14,Caturaṅgasamannāgatā vācā janaṃ saṅgaṇhātīti tabbipakkhaviratisabhāvā sammāvācā bhedakaramicchāvācāpahānena jane sampayutte ca pariggaṇhanakiccavatī hotīti sammā pariggahaṇalakkhaṇā. 1005013,185,1149,35,68,1,347,28,"Yathā cīvarakammādiko kammanto ekaṃ kātabbaṃ samuṭṭhāpeti, taṃ taṃ kiriyānipphādako vā cetanāsaṅkhāto kammanto hatthapādacalanādikaṃ kiriyaṃ samuṭṭhāpeti, evaṃ sāvajjakattabbakiriyāsamuṭṭhāpakamicchākammantappahānena sammākammanto niravajjasamuṭṭhāpanakiccavā hoti, sampayutte ca samuṭṭhāpento eva pavattatīti sammā samuṭṭhāpanalakkhaṇo sammākammanto. " 1005014,185,1149,69,77,1,100,7,"Kāyavācānaṃ, khandhasantānassa ca saṃkilesabhūtamicchājīvappahānena sammā vodāpanalakkhaṇo sammāājīvo. " 1005015,185,1149,78,86,1,104,8,Kosajjapakkhato patituṃ adatvā sampayuttadhammānaṃ paggaṇhanasabhāvoti sammā paggāhalakkhaṇo sammāvāyāmo. 1005016,185,1149,87,92,1,62,5,Sammadeva upaṭṭhānasabhāvāti sammā upaṭṭhānalakkhaṇā sammāsati. 1005017,185,1149,93,100,1,97,7,Vikkhepaviddhaṃsanena sammadeva cittassa samādahanasabhāvoti sammā samādhānalakkhaṇo sammāsamādhi. 1005018,185,1150,2,6,1,46,4,Attano paccanīkakilesā diṭṭhekaṭṭhā avijjādayo. 1005019,185,1150,7,24,1,88,9,"{Passatī}ti pakāseti kiccapaṭivedhena paṭivijjhati, tenāha‘‘ tappaṭicchādaka… pe… asammohato’’ ti. " 1005020,185,1150,25,38,1,122,12,Teneva hi sammādiṭṭhisaṅkhātena aṅgena tattha paccavekkhaṇā pavattatīti {tathevā}ti attano paccanīkakilesehi saddhinti attho. 1005021,185,1151,2,15,1,129,12,{Kiccato}ti pubbabhāgehi dukkhādiñāṇehi kātabbassa kiccassa idha sātisayaṃ nipphattito imasseva vā ñāṇassa dukkhādippakāsanakiccato. 1005022,185,1151,16,22,1,61,6,Cattāri nāmāni labhati catūsu saccesu kātabbakiccanipphattito. 1005023,185,1151,23,27,1,57,4,Tīṇi nāmāni labhati kāmasaṅkappādippahānakiccanipphattito. 1005024,185,1151,28,60,1,160,17,"Sikkhāpadavibhaṅge( vibha.703)‘‘ viraticetanā, sabbe sampayuttadhammā ca sikkhāpadānī’’ ti vuccantīti tattha padhānānaṃ viraticetanānaṃ vasena‘‘ viratiyopi honti cetanāyopī’’ ti āha. " 1005025,185,1151,61,70,1,88,8,"Musāvādādīhi viramaṇakāle vā viratiyo, subhāsitādivācābhāsanādikāle ca cetanāyo yojetabbā. " 1005026,185,1151,71,93,1,245,20,"Maggakkhaṇe viratiyova cetanānaṃ amaggaṅgattā ekassa ñāṇassa dukkhādiñāṇatā viya, ekāya viratiyā musāvādādiviratibhāvo viya ca ekāya cetanāya sammāvācādikiccattayasādhanasabhāvābhāvā sammāvācādibhāvāsiddhito, taṃsiddhiyañca aṅgattayattāsiddhito ca. " 1005027,185,1151,94,98,1,78,2,{Sammappadhānasatipaṭṭhānavasenā}ti catusammappadhānacatusatipaṭṭhānabhāvavasena. 1005028,185,1152,2,6,1,45,3,Pubbabhāgepi maggakkhaṇepi {sammāsamādhiyevā}ti. 1005029,185,1152,7,46,1,492,36,"Yadipi samādhiupakārakānaṃ abhiniropanānumajjanasampiyāyanabrūhanasantasukhānaṃ vitakkādīnaṃ vasena catūhi jhānehi sammāsamādhi vibhatto, tathāpi vāyāmo viya anuppannākusalānuppādanādicatuvāyāmakiccaṃ, sati viya ca asubhāsukhāniccānattesu kāyādīsu subhādisaññāpahānacatusatikiccaṃ eko samādhi catukkajjhānasamādhikiccaṃ na sādhetīti pubbabhāgepi paṭhamajjhānasamādhi paṭhamajjhānasamādhi eva maggakkhaṇepi, tathā pubbabhāgepi catutthajjhānasamādhi catutthajjhānasamādhi eva maggakkhaṇepīti attho. " 1005030,185,1153,2,11,1,85,7,{Tasmā}ti paññāpajjotattā avijjandhakāraṃ vidhamitvā paññāsatthattā kilesacore ghātento. 1005031,185,1153,12,25,1,113,11,{Bahukārattā}ti yvāyaṃ anādimati saṃsāre iminā kadācipi asamugghāṭitapubbo kilesagaṇo tassa samugghāṭako ariyamaggo . 1005032,185,1153,26,37,1,104,10,"Tattha cāyaṃ sammādiṭṭhi pariññābhisamayādivasena pavattiyā pubbaṅgamā hotīti bahukārā, tasmā bahukārattā. " 1005033,185,1154,2,5,1,21,2,{Tassā}ti sammādiṭṭhiyā. 1005034,185,1154,6,25,1,75,11,‘‘ Bahukāro’’ ti vatvā taṃ bahukārataṃ upamāya vibhāvetuṃ‘‘ yathā hī’’ tiādi vuttaṃ. 1005035,185,1154,26,33,1,29,3,‘‘ Ayaṃ’’ tambakaṃsādimayattā kūṭo. 1005036,185,1154,34,38,1,36,4,Ayaṃ samasāratāya mahāsāratāya cheko. 1005037,185,1154,39,68,1,276,27,"Evan ti yathā heraññikassa cakkhunā disvā kahāpaṇavibhāgajānane karaṇantaraṃ bahukāraṃ yadidaṃ hattho, evaṃ yogāvacarassa paññāya oloketvā dhammavibhāgajānane dhammantaraṃ bahukāraṃ yadidaṃ vitakko vitakketvā tadavabodhato, tasmā sammāsaṅkappo sammādiṭṭhiyā bahukāroti adhippāyo. " 1005038,185,1154,69,95,1,261,25,"Dutiyaupamāyaṃ evan ti yathā tacchako parena parivattetvā parivattetvā dinnaṃ dabbasambhāraṃ vāsiyā tacchetvā gehakaraṇakamme upaneti, evaṃ yogāvacaro vitakkena lakkhaṇādito vitakketvā dinnadhamme yāthāvato paricchinditvā pariññābhisamayādikamme upanetīti yojanā. " 1005039,185,1154,96,110,1,129,10,Vacībhedassa upakārako vitakko sāvajjānavajjavacībhedanivattanapavattanakarāya sammāvācāyapi upakārako evāti‘‘ svāyan’’ tiādi vuttaṃ. 1005040,185,1155,2,9,1,72,6,Vacībhedassa niyāmikā vācā kāyikakiriyāniyāmakassa kammantassa upakārikā. 1005041,185,1155,10,16,1,121,6,Tadubhayānantaran ti duccaritadvayapahāyakassa sucaritadvayapāripūrihetubhūtassa sammāvācāsammākammantadvayassa anantaraṃ. 1005042,185,1155,17,22,1,48,5,Idaṃ vīriyan ti catubbidhaṃ sammappadhānavīriyaṃ. 1005043,185,1155,23,26,1,42,3,Indriyasamatādayo samādhissa upakāradhammā. 1005044,185,1155,27,31,1,39,3,Tabbipariyāyato apakāradhammā veditabbā. 1005045,185,1155,32,38,1,38,4,"{Gatiyo}ti nipphattiyo, kiccādisabhāve vā. " 1005046,185,1155,39,42,1,26,2,{Samannesitvā}ti upadhāretvā. 1005047,185,1156,2,2,1,25,1,Dvepabbajitavatthuvaṇṇanā 1005048,185,1157,2,5,1,0,0,376-7. 1005049,185,1157,6,32,1,143,17,"‘‘ Kasmā āraddhan’’ ti anusandhikāraṇaṃ pucchitvā taṃ vibhāvetuṃ‘‘ ayaṃ kirā’’ tiādi vuttaṃ, tena ajjhāsayānusandhivasena upari desanā pavattāti dasseti. " 1005050,185,1157,33,36,1,23,2,{Tenā}ti tathāladdhikattā. 1005051,185,1157,37,40,1,20,2,{Assā}ti licchavīrañño. 1005052,185,1157,41,46,1,70,4,{Desanāyā}ti saṇhasukhumāyaṃ suññatapaṭisaṃyuttāyaṃ yathādesitadesanāyaṃ. 1005053,185,1157,47,53,1,39,5,{Nādhimuccatī}ti na saddahati na pasīdati. 1005054,185,1157,54,72,1,138,16,"Tantidhammaṃ nāma {kathento}ti yesaṃ atthāya dhammo kathīyati, tasmiṃ tesaṃ asatipi maggapaṭivedhe kevalaṃ sāsane tantidhammaṃ katvā kathento. " 1005055,185,1157,73,79,1,87,5,{Evarūpassā}ti sammāsambuddhattā aviparītadhammadesanatāya evaṃpākaṭadhammakāyassa satthu. 1005056,185,1157,80,104,1,159,18,Yuttaṃ nu kho etaṃ {assā}ti assa paṭhamajjhānādisamadhigamena samāhitacittassa kulaputtassa etaṃ‘‘ taṃ jīvan’’ tiādinā ucchedādigāhagahaṇaṃ api nu yuttanti pucchati. 1005057,185,1157,105,137,1,189,23,Laddhiyā pana jhānādhigamamattena na tāva vivecitattā‘‘ tehi yuttan’’ ti vuttaṃ taṃ vādaṃ {paṭikkhipitvā}ti jhānalābhinopi taṃ gahaṇaṃ‘‘ ayuttamevā’’ ti taṃ ucchedavādaṃ sassatavādaṃ vā paṭikkhipitvā. 1005058,185,1157,138,165,1,169,22,"Attamanā ahesun ti yasmā khīṇāsavo vigatasammoho tiṇṇavicikiccho,‘‘ tasmā tassa tathā vattuṃ na yuttan’’ ti uppannanicchayatāya taṃ mama vacanaṃ sutvā attamanā ahesunti attho. " 1005059,185,1157,166,174,1,60,8,Sopi licchavī rājā te viya sañjātanicchayattā attamano ahosi. 1005060,185,1157,175,182,1,50,6,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1005061,185,1158,2,4,1,38,2,Mahālisuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1005062,185,1159,2,5,1,18,1,7. Jāliyasuttavaṇṇanā 1005063,185,1160,2,2,1,25,1,Dvepabbajitavatthuvaṇṇanā 1005064,185,1161,2,47,1,210,28,"378.‘‘ Ghositena seṭṭhinā kate ārāme’’ ti vatvā tattha koyaṃ ghositaseṭṭhi nāma, kathañcānena ārāmo kārito, kathaṃ vā tattha bhagavā vihāsīti taṃ sabbaṃ samudāgamato paṭṭhāya saṅkhepatova dassetuṃ‘‘ pubbe kirā’’ tiādi vuttaṃ. " 1005065,185,1161,48,51,1,24,2,{Tato}ti allakapparaṭṭhato. 1005066,185,1161,52,58,1,37,5,{Tadā}ti tesaṃ taṃ gāmaṃ paviṭṭhadivase. 1005067,185,1161,59,63,1,38,4,Balavapāyāsan ti garutaraṃ bahupāyāsaṃ. 1005068,185,1161,64,69,1,29,4,{Asannihite}ti gehato bahi gate. 1005069,185,1161,70,73,1,17,2,{Bhussatī}ti ravati. 1005070,185,1161,74,78,1,53,4,Ghosakadevaputtotveva nāmaṃ ahosi saraghosasampattiyā. 1005071,185,1161,79,82,1,32,2,{Veyyattiyenā}ti paññāveyyattiyena. 1005072,185,1161,83,91,1,67,8,Ghositaseṭṭhi nāma jāto tāya eva cassa sarasampattiyā ghositanāmatā. 1005073,185,1162,2,11,1,118,9,Sarīrasantappanatthan ti himavante phalamūlāhāratāya kilantasarīrā loṇambilasevanena tassa santappanatthaṃ pīnanatthaṃ. 1005074,185,1162,12,15,1,17,2,{Tasitā}ti pipāsitā. 1005075,185,1162,16,19,1,24,2,{Kilantā}ti parissantakāyā. 1005076,185,1162,20,60,1,213,28,"Te kira taṃ vaṭarukkhaṃ patvā tassa sobhāsampattiṃ disvā mahānubhāvā maññe ettha adhivatthā devatā,‘‘ sādhu vatāyaṃ devatā amhākaṃ addhānaparissamaṃ vinodeyyā’’ ti cintesuṃ, tena vuttaṃ‘‘ tattha adhivatthā… pe… nisīdiṃsū’’ ti. " 1005077,185,1162,61,65,1,27,3,{So}ti anāthapiṇḍiko gahapati. 1005078,185,1162,66,72,1,65,6,Bhatakānan ti bhatiyā veyyāvaccaṃ karontānaṃ dāsapesakammakarānaṃ. 1005079,185,1162,73,86,1,144,11,"Pakatibhattavetanan ti pakatiyā dātabbabhattavetanaṃ, tadā uposathikattā kammaṃ akarontānampi kammakaraṇadivasena dātabbabhattavetanamevāti attho. " 1005080,185,1162,87,91,1,24,3,{Kañcī}ti kañcipi bhatakaṃ. 1005081,185,1163,2,23,1,141,15,"Upecca parassa vācāya ārambhanaṃ bādhanaṃ upārambho, dosadassanavasena ghaṭṭananti attho, tenāha‘‘ upārambhādhippāyena vādaṃ āropetukāmā hutvā’’ ti. " 1005082,185,1163,24,32,1,51,7,"Vadanti nindanavasena kathenti etenāti hi vādo, doso. " 1005083,185,1163,33,39,1,46,5,"Taṃ āropetukāmā, patiṭṭhāpetukāmā hutvāti attho." 1005084,185,1163,40,69,1,130,18,"‘‘ Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’’ ti, idha yaṃ vatthuṃ jīvasaññitaṃ, tadeva sarīrasaññitanti‘‘ rūpaṃ attato samanupassatī’’ ti vādaṃ gahetvā vadanti. " 1005085,185,1163,70,87,1,109,12,Rūpañca attānañca advayaṃ katvā samanupassanavasena‘‘ satto’’ ti vā bāhirakaparikappitaṃ attānaṃ sandhāya vadanti. 1005086,185,1163,88,92,1,41,3,{Bhijjatī}ti nirudayavināsavasena vinassati. 1005087,185,1163,93,100,1,66,6,"Tena jīvasarīrānaṃ anaññattānujānanato, sarīrassa ca bhedadassanato. " 1005088,185,1163,101,135,1,250,28,"Na hettha yathā bhedavatā sarīrato anaññattā adiṭṭhopi jīvassa bhedo vutto, evaṃ adiṭṭhabhedato anaññattā sarīrassāpi abhedoti sakkā viññātuṃ tassa bhedassa paccakkhasiddhattā, bhūtupādāyarūpavinimuttassa ca sarīrassa abhāvatoti āha‘‘ ucchedavādo hotī’’ ti." 1005089,185,1164,2,30,1,164,19,"‘ ‘ Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’’ ti aññadeva vatthuṃ jīvasaññitaṃ, aññaṃ vatthuṃ sarīrasaññitanti‘‘ rūpavantaṃ attānaṃ samanupassatī’’ tiādinayappavattaṃ vādaṃ gahetvā vadanti. " 1005090,185,1164,31,52,1,99,14,"Rūpe bhedassa diṭṭhattā, attani ca tadabhāvato attā niccoti āpannamevāti āha‘‘ tumhākaṃ… pe… āpajjatī’’ ti. " 1005091,185,1165,2,5,1,0,0,379-380. 1005092,185,1165,6,37,1,209,23,Tayidaṃ nesaṃ vañjhāsutassa dīgharassatāparikappanasadisanti katvā ṭhapanīyoyaṃ pañhoti tattha rājanimīlanaṃ katvā satthā upari nesaṃ‘‘ tena hāvuso suṇāthā’’ tiādinā dhammadesanaṃ ārabhīti āha‘‘ atha bhagavā’’ tiādi. 1005093,185,1165,38,43,1,34,4,Tassā {yevā}ti majjhimāya paṭipadāya. 1005094,185,1166,2,23,1,172,16,{Saddhāpabbajitassā}ti saddhāya pabbajitassa‘‘ evamahaṃ ito vaṭṭadukkhato nissarissāmī’’ ti evaṃ pabbajjaṃ upagatassa tadanurūpañca sīlaṃ pūretvā paṭhamajjhānena samāhitacittassa. 1005095,185,1166,24,42,1,127,14,Etaṃ vattun ti etaṃ kilesavaṭṭaparibuddhidīpanaṃ‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’’ tiādikaṃ diṭṭhisaṃkilesanissitaṃ vacanaṃ vattunti attho. 1005096,185,1166,43,57,1,114,12,"Nibbicikiccho na {hotī}ti dhammesu tiṇṇavicikiccho na hoti, tattha tattha āsappanaparisappanavasena pavattatīti attho. " 1005097,185,1167,2,18,1,116,14,"Etamevaṃ {jānāmī}ti yena so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, etaṃ sasampayuttadhammaṃ cittanti evaṃ jānāmi. " 1005098,185,1167,19,76,1,279,41,"No ca evaṃ {vadāmī}ti yathā diṭṭhigatikā taṃ dhammajātaṃ sanissayaṃ abhedato gaṇhantā‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’’ ti vā tadubhayaṃ bhedato gaṇhantā‘‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’’ ti vā attano micchāgāhaṃ pavedenti, ahaṃ pana na evaṃ vadāmi tassa dhammassa supariññātattā, tenāha‘‘ atha kho’’ tiādi . " 1005099,185,1167,77,91,1,88,9,Bāhirakā yebhuyyena kasiṇajjhānāni eva nibbattentīti āha‘‘ kasiṇaparikammaṃ bhāvantessā’’ ti. 1005100,185,1167,92,113,1,143,14,"Yasmā bhāvanānubhāvena jhānādhigamo, bhāvanā ca pathavīkasiṇādisañjānanamukhena hotīti saññāsīsena niddisīyati, tasmā āha‘‘ saññābalena uppannan’’ ti. " 1005101,185,1167,114,115,1,6,1,Tenāha– 1005102,185,1167,116,123,1,34,3,‘‘ pathavīkasiṇameko sañjānātī’’ tiādi. 1005103,185,1167,124,166,1,192,28,"‘‘ Na kallaṃ tassetan’’ ti idaṃ yasmā bhagavatā tattha tattha‘‘ atha ca panāhaṃ na vadāmī’’ ti vuttaṃ, tasmā na vattabbaṃ kiretaṃ kevalinā uttamapurisenāti adhippāyenāha, tena vuttaṃ‘‘ maññamānā vadantī’’ ti. " 1005104,185,1167,167,170,1,30,3,Sesaṃ sabbattha suviññeyyameva. 1005105,185,1168,2,4,1,38,2,Jāliyasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1005106,185,1169,2,5,1,24,1,8. Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā 1005107,185,1170,2,2,1,25,1,Acelakassapavatthuvaṇṇanā 1005108,185,1171,2,34,1,173,22,"381. Yasmiṃ raṭṭhe taṃ nagaraṃ, tassa raṭṭhassapi yasmiṃ nagare tadā bhagavā vihāsi, tassa nagarassapi etadeva nāmaṃ, tasmā uruññāyan ti uruññājanapade uruññāsaṅkhāte nagareti attho. " 1005109,185,1171,35,43,1,81,6,"{Ramaṇīyo}ti manoharabhūmibhāgatāya chāyūdakasampattiyā, janavivittatāya ca manoramo. " 1005110,185,1171,44,47,1,19,3,Nāman ti gottanāmaṃ. 1005111,185,1171,48,61,1,79,11,"Tapanaṃ santapanaṃ kāyassa khedanaṃ tapo, so etassa atthīti tapassī, taṃ tapassiṃ. " 1005112,185,1171,62,80,1,78,12,"Yasmā tathābhūto tapaṃ nissito, tapo vā taṃ nissito, tasmā āha‘‘ tapanissitakan’’ ti. " 1005113,185,1171,81,92,1,100,10,"Lūkhaṃ vā pharusaṃ sādhusammatācāravirahato napasādanīyaṃ ājīvati vattatīti lūkhājīvī, taṃ lūkhājīviṃ. " 1005114,185,1171,93,111,1,76,8,{Muttācārādī}ti ādi -saddena parato pāḷiyaṃ( dī. ni.1.397) āgatā hatthāpalekhanādayo saṅgahitā. 1005115,185,1171,112,116,1,37,3,{Uppaṇḍetī}ti uhasanavasena paribhāsati. 1005116,185,1171,117,130,1,62,7,"{Upavadatī}ti avaññāpubbakaṃ apavadati, tenāha‘‘ hīḷeti vambhetī’’ ti. " 1005117,185,1171,131,161,1,125,16,Dhammassa ca {anudhammaṃ}ti ettha dhammo nāma hetu‘‘ hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu( vibha.720) viyāti āha‘‘ kāraṇassa anukāraṇan’’ ti. 1005118,185,1171,162,171,1,83,9,Kāraṇan ti cettha tathāpavattassa saddassa attho adhippeto tassa pavattihetubhāvato. 1005119,185,1171,172,175,1,29,3,Atthappayutto hi saddappayogo. 1005120,185,1171,176,183,1,45,7,Anukāraṇanti ca so eva parehi tathā vuccamāno. 1005121,185,1171,184,196,1,37,6,{Parehī}ti ‘‘ ye te’’ ti vuttasattehi parehi. 1005122,185,1171,197,233,1,241,32,"{Vuttakāraṇenā}ti yathā tehi vuttaṃ, tathā ce tumhehi na vuttaṃ, evaṃ sati tehi vuttakāraṇena sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo vā tato paraṃ tassa anuvādo koci appamattakopi viññūhi garahitabbaṃ ṭhānaṃ kāraṇaṃ nāgaccheyya, kimevaṃ nāgacchatīti yojanā." 1005123,185,1171,234,245,1,56,7,‘‘ Idaṃ vuttaṃ hotī’’ tiādinā tamevatthaṃ saṅkhepato dasseti. 1005124,185,1172,2,44,1,181,24,"382. Idāni yaṃ vibhajjavādaṃ sandhāya bhagavatā‘‘ na me te vuttavādino’’ ti saṅkhepato vatvā taṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ idhāhaṃ kassapā’’ tiādi vuttaṃ, taṃ vibhāgena dassento‘‘ idhekacco’’ tiādimāha . " 1005125,185,1172,45,82,1,128,11,Bhagavā hi niratthakaṃ anupasamasaṃvattanikaṃ kāyakilamathaṃ‘‘ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṃhito’’ tiādinā( saṃ. ni.3.1081; mahāva.13; paṭi. ma.2.30) garahati. 1005126,185,1172,83,97,1,83,9,"Sātthakaṃ pana upasamasaṃvattanikaṃ‘‘ āraññiko hoti, paṃsukūliko hotī’’ tiādinā vaṇṇeti. " 1005127,185,1172,98,101,1,26,2,{Appapuññatāyā}ti apuññatāya. 1005128,185,1172,102,172,1,158,16,"Tīṇi duccaritāni {pūretvā}ti micchādiṭṭhibhāvato kammaphalaṃ paṭikkhipanto‘‘ natthi dinnan’’ tiādinā( dī. ni.1.171; ma. ni.1.445;2.94,95,225;3.91,115; saṃ. ni.3.210; dha. sa.1221; vibha.938) micchādiṭṭhiṃ purakkhatvā tathā tathā tīṇi duccaritāni pūretvā. " 1005129,185,1172,173,179,1,74,5,{Anesanavasenā}ti kohaññe ṭhatvā asantaguṇasambhāvanicchāya micchājīvavasena. 1005130,185,1172,180,196,1,76,11,Ime {dve}ti‘‘ appapuñño puññavā’’ ti ca vutte duccaritakārino dve puggale sandhāya. 1005131,185,1173,2,27,1,105,16,"‘ ‘ Ime dve sandhāyā’’ ti ettha pana dutiyanaye‘‘ appapuñño, puññavā’’ ti ca vutte sucaritakārinoti ādinā yojetabbaṃ. " 1005132,185,1173,28,33,1,36,5,Kammakiriyavādino hi ime dve puggalā. 1005133,185,1173,34,40,1,75,6,Iti paṭhamadutiyanayesu vuttanayeneva tatiyacatutthanayesu yojanā veditabbā. 1005134,185,1174,2,7,1,50,4,"Bāhirakācārayutto titthiyācārayutto, na vimuttācāro. " 1005135,185,1174,8,24,1,85,10,"Attānaṃ {sukhetvā}ti adhammikena sukhena attānaṃ sukhetvā, tenāha‘‘ duccaritāni pūretvā’’ ti." 1005136,185,1174,25,39,1,82,10,‘‘ Na dāni mayā sadiso atthī’’ tiādinā tissannaṃ maññanānaṃ vasena duccaritapūraṇamāha. 1005137,185,1174,40,52,1,73,7,{Micchādiṭṭhivasenā}ti‘‘ natthi kāmesu doso’’ ti evaṃ pavattamicchādiṭṭhivasena. 1005138,185,1174,53,58,1,50,4,{Paribbājikāyā}ti pabbajjaṃ upagatāya tāpasadārikāya. 1005139,185,1174,59,62,1,19,2,{Daharāyā}ti taruṇāya. 1005140,185,1174,63,66,1,22,2,{Mudukāyā}ti sukhumālāya. 1005141,185,1174,67,71,1,39,3,{Lomasāyā}ti tanutambalomatāya appalomāya. 1005142,185,1174,72,75,1,21,2,{Kāmesū}ti vatthukāmesu. 1005143,185,1174,76,84,1,65,7,"Pātabyatan ti paribhuñjitabbaṃ, pātabyatan ti vā paribhuñjanakataṃ. " 1005144,185,1174,85,88,1,24,2,{Āpajjanto}ti upagacchanto. 1005145,185,1174,89,103,1,90,12,"Paribhogattho hi ayaṃ pā -saddo, kattusādhano ca tabba -saddo, yathāruci paribhuñjantoti attho. " 1005146,185,1174,104,108,1,51,4,Kilesakāmopi hi assādiyamāno vatthukāmantogadhoyeva. 1005147,185,1175,2,7,1,46,5,Idan ti yathāvuttaṃ atthappabhedaṃ vibhajjanaṃ. 1005148,185,1175,8,13,1,53,5,Titthiyavasena āgataṃ aṭṭhakathāyaṃ tathā vibhattattā. 1005149,185,1175,14,18,1,27,3,{Sāsanepī}ti imasmiṃ sāsanepi. 1005150,185,1176,2,14,1,51,7,Arahattaṃ vā attani asantaṃ‘‘ atthī’’ ti vippaṭijānitvā. 1005151,185,1176,15,24,1,84,7,"Sāmantajappanaṃ, paccayapaṭisevanaṃ, iriyāpathanissitanti imāni tīṇi vā kuhanavatthūni. " 1005152,185,1176,25,49,1,49,6,Tādiso {vā}ti dhutaṅga-( mi. pa.4.2; visuddhi.1.22) samādānavasena lūkhājīvī eva. 1005153,185,1176,50,55,1,57,5,Dullabhasukho bhavissāmi duggatīsu upapattiyāti adhippāyo. 1005154,185,1177,2,9,1,28,2,383. {Asukaṭṭhānato}ti asukabhavato. 1005155,185,1177,10,14,1,33,3,{Āgatā}ti nibbattanavasena idhāgatā. 1005156,185,1177,15,20,1,49,5,Idāni gantabbaṭṭhānan ti āyatiṃ nibbattanaṭṭhānaṃ. 1005157,185,1177,21,34,1,94,11,"Puna upapattin ti āyatiṃ anantarabhavato tatiyaṃ upapattiṃ, puna {upapattī}ti punappunaṃ nibbatti. " 1005158,185,1177,35,68,1,203,25,"Kena {kāraṇenā}ti yathābhūtaṃ ajānanto hi icchādosavasena yaṃ kiñci garaheyya, ahaṃ pana yathābhūtaṃ jānanto sabbaṃ taṃ kena kāraṇena garahissāmi, taṃ kāraṇaṃ natthīti adhippāyo, tenāha‘‘ garahitabbamevā’’ tiādi. " 1005159,185,1177,69,77,1,69,7,"Tamatthan ti garahitabbasseva garahaṇaṃ, pasaṃsitabbassa ca pasaṃsanaṃ. " 1005160,185,1178,2,20,1,109,13,"Na koci‘‘ na sādhū’’ ti vadati diṭṭhadhammikassa, samparāyikassa ca atthassa sādhanavaseneva pavattiyā bhaddakattā. " 1005161,185,1178,21,26,1,50,5,Pañcavidhaṃ veran ti pāṇātipātādipañcavidhaṃ veraṃ. 1005162,185,1178,27,42,1,86,10,"Tañhi pañcavidhassa sīlassa paṭisattubhāvato, sattānaṃ verahetutāya ca‘‘ veran’’ ti vuccati. " 1005163,185,1178,43,64,1,113,15,"Tato eva taṃ na koci‘‘ sādhū’’ ti vadati, tathā diṭṭhadhammikādiatthānaṃ asādhanato, sattānaṃ sādhubhāvassa ca dūsanato. " 1005164,185,1178,65,71,1,48,6,Na nirundhitabban ti rūpaggahaṇe na nivāretabbaṃ. 1005165,185,1178,72,77,1,57,5,Dassanīyadassanattho hi cakkhupaṭilābhoti tesaṃ adhippāyo. 1005166,185,1178,78,102,1,126,18,"Yadaggena tesaṃ pañcadvāre asaṃvaro sādhu , tadaggena tattha saṃvaro na sādhūti āha‘‘ puna yaṃ te ekaccanti pañcadvāre saṃvaran’’ ti. " 1005167,185,1179,2,44,1,152,25,"Atha vā yaṃ te ekaccaṃ vadanti‘‘ sādhū’’ ti te‘‘ eke samaṇabrāhmaṇā’’ ti vuttā titthiyā yaṃ attakilamathānuyogādiṃ‘‘ sādhū’’ ti vadanti, mayaṃ taṃ na‘‘ sādhū’’ ti vadāma. " 1005168,185,1179,45,84,1,188,25,"Yaṃ te ekaccaṃ vadanti‘‘ na sādhū’’ ti yaṃ pana te anavajjapaccayaparibhogaṃ, sunivatthasupārupanādisammāpaṭipattiñca‘‘ na sādhū’’ ti vadanti, taṃ mayaṃ‘‘ sādhū’’ ti vadāmāti evaṃ pettha attho veditabbo. " 1005169,185,1180,2,21,1,113,13,"Evaṃ yaṃ paravādamūlakaṃ catukkaṃ dassitaṃ, tadeva puna sakavādamūlakaṃ katvā dassitanti pakāsento‘‘ evan’’ tiādimāha. " 1005170,185,1180,22,34,1,68,10,"Yañhi kiñci kenaci samānaṃ, tenapi taṃ samānameva, tathā asamānaṃ pīti. " 1005171,185,1180,35,38,1,39,3,Samānāsamānatan ti samānāsamānatāmattaṃ. 1005172,185,1180,39,49,1,74,9,"Anavasesato hi pahātabbānaṃ dhammānaṃ pahānaṃ sakavāde dissati, na paravāde. " 1005173,185,1180,50,59,1,82,8,"Tathā paripuṇṇameva ca upasampādetabbadhammānaṃ upasampādanaṃ sakavāde, na paravāde. " 1005174,185,1180,60,68,1,25,4,Tena vuttaṃ‘‘ tyāhan’’ tiādi. 1005175,185,1181,2,2,1,27,1,Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā 1005176,185,1182,2,23,1,101,12,"385. Laddhiṃ {pucchanto}ti‘‘ kiṃ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattati, udāhu pare gaṇācariyā. " 1005177,185,1182,24,34,1,51,8,Ettha tāva attano laddhiṃ vadā’’ ti laddhiṃ pucchanto. 1005178,185,1182,35,61,1,137,17,Kāraṇaṃ {pucchanto}ti‘‘ samaṇo gotamo saṃkilesadhamme anavasesaṃ pahāya vattatī’’ ti vutte‘‘ kena kāraṇena evamatthaṃ gāhayā’’ ti kāraṇaṃ pucchanto. 1005179,185,1182,62,103,1,318,33,"Ubhayaṃ {pucchanto}ti‘‘ idaṃ nāmettha kāraṇan’’ ti kāraṇaṃ vatvā paṭiññāte atthe sādhiyamāne anvayato, byatirekato ca kāraṇaṃ samatthetuṃ sadisāsadisabhedaṃ upamodāharaṇadvayaṃ pucchanto, ubhayaṃ pucchanto kāraṇassa ca tilakkhaṇasampattiyā yathāpaṭiññāte atthe sādhite sammadeva anupacchā bhāsanto nigamento samanubhāsati nāma. " 1005180,185,1182,104,107,1,24,2,{Upasaṃharitvā}ti upanetvā. 1005181,185,1182,108,116,1,38,4,‘‘ Kiṃ te’’ tiādi upasaṃharaṇākāradassanaṃ. 1005182,185,1182,117,129,1,48,7,{Dutiyapade}ti‘‘ saṅghena vā saṅghan’’ ti imasmiṃ pade. 1005183,185,1183,2,14,1,139,12,Tamatthan ti taṃ pahātabbadhammānaṃ anavasesaṃ pahāya vattanasaṅkhātañca samādātabbadhammānaṃ anavasesaṃ samādāya vattanasaṅkhātañca atthaṃ. 1005184,185,1183,15,19,1,33,3,{Yojetvā}ti akusalādipadehi yojetvā. 1005185,185,1183,20,54,1,242,26,"Akosallasambhūtaṭṭhena akusalā ceva tatoyeva akusalāti ca saṅkhaṃ gatāti saṅkhātā tattha purimapadena ekantākusale vadati, dutiyapadena taṃsahagate, taṃpakkhiye ca, tenāha‘‘ koṭṭhāsaṃ vā katvā ṭhapitā’’ ti, akusalapakkhiyabhāvena vavatthāpitāti attho. " 1005186,185,1183,55,66,1,64,7,Avajjaṭṭho dosaṭṭho gārayhapariyāyattāti āha‘‘ sāvajjāti sadosā’’ ti. 1005187,185,1183,67,82,1,102,14,"Ariyā nāma niddosā, ime pana katthacipi niddosā na hontīti niddosaṭṭhena ariyā bhavituṃ nālaṃ asamatthā. " 1005188,185,1184,2,5,1,0,0,386-392. 1005189,185,1184,6,20,1,54,9,Yan ti kāraṇe etaṃ paccattavacananti āha‘‘ yena viññū’’ ti. 1005190,185,1184,21,45,1,90,15,Yaṃ vā {panā}ti‘‘ yaṃ pana kiñcī’’ ti asambhāvanavacanametanti āha‘‘ yaṃ vā taṃ vā appamattakan’’ ti. 1005191,185,1184,46,48,1,21,2,Gaṇācariyā pūraṇādayo. 1005192,185,1184,49,63,1,127,10,Satthuppabhavattā saṅghassa saṅghasampattiyāpi satthusampatti vibhāvīyatīti āha‘‘ saṅghapasaṃsāyapi satthuyeva pasaṃsāsiddhito’’ ti. 1005193,185,1184,64,79,1,87,11,Sā pana pasaṃsā pasādahetukāti pasādamukhena taṃ dassetuṃ‘‘ pasīdamānāpi hī’’ tiādi vuttaṃ. 1005194,185,1184,80,98,1,154,16,"Tattha pi -saddena yathā anvayato pasaṃsā samuccīyati, evaṃ satthuvippaṭipattiyā sāvakesu, sāvakavippaṭipattiyā ca satthari appasādo samuccīyatīti daṭṭhabbaṃ. " 1005195,185,1184,99,105,1,58,5,"Sarīrasampattin ti rūpasampattiṃ, rūpakāyapāripūrinti attho. " 1005196,185,1184,106,113,1,50,5,"Bhavanti vattāro rūpappamāṇā , ghosadhammappamāṇā ca. " 1005197,185,1184,114,120,1,56,5,Puna bhavanti {vattāro}ti dhammappamāṇavaseneva yojetabbaṃ. 1005198,185,1184,121,126,1,39,5,Yā saṅghassa pasaṃsāti ānetvā sambandho. 1005199,185,1185,2,26,1,162,16,"Tattha yā buddhānaṃ, buddhasāvakānaṃyeva ca pāsaṃsatā, aññesañca tadabhāvo jotito, taṃ viratippahānasaṃvaruddesavasena nīharitvā dassetuṃ‘‘ ayamadhippāyo’’ tiādi vuttaṃ. " 1005200,185,1185,27,31,1,44,4,Tattha setughātavirati nāma ariyamaggavirati. 1005201,185,1185,32,58,1,184,16,"{Vipassanāmattavasenā}ti‘‘ aniccan’’ ti vā‘‘ dukkhan’’ ti vā vividhaṃ dassanamattavasena, na pana nāmarūpavavatthānapaccayapariggaṇhanapubbakaṃ lakkhaṇattayaṃ āropetvā saṅkhārānaṃ sammasanavasena. " 1005202,185,1185,59,62,1,52,2,{Itarānī}ti samucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānāni. 1005203,185,1185,63,183,1,400,39,"‘‘ Sesan’’ ti pañcasīlato añño sabbo sīlasaṃvaro,‘‘ khamo hotī’’ tiādinā( ma. ni.1.24;3.159; a. ni.4.114) vutto suparisuddho khantisaṃvaro,‘‘ paññāyete pidhiyyare’’ ti( su. ni.1041; cūḷani.60) evaṃ vutto kilesānaṃ samucchedako maggañāṇasaṅkhāto ñāṇasaṃvaro, manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ pidahanavasena pavatto parisuddho indriyasaṃvaro,‘‘ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāyā’’ tiādinā( dī. ni.2.402; ma. ni.1.135; saṃ. ni.5.8; vibha.205) vutto sammappadhānasaṅkhāto vīriyasaṃvaroti imaṃ saṃvarapañcakaṃ sandhāyāha. " 1005204,185,1185,184,201,1,157,15,Pañca kho panime {pātimokkhuddesā}tiādi sāsane sīlassa bahubhāvaṃ dassetvā tadekadese eva paresaṃ avaṭṭhānadassanatthaṃ yathāvuttasīlasaṃvarasseva puna gahaṇaṃ. 1005205,185,1186,2,2,1,27,1,Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā 1005206,185,1187,2,15,1,70,7,"393. Sīhanādan ti seṭṭhanādaṃ, abhītanādaṃ kenaci appaṭivattiyanādanti attho." 1005207,185,1187,16,36,1,144,15,"‘‘ Ayaṃ yathāvutto mama vādo aviparīto, tassa aviparītabhāvo imaṃ maggaṃ paṭipajjitvā aparappaccayato jānitabbo’’ ti evaṃ aviparītabhāvāvabodhanatthaṃ." 1005208,185,1187,37,90,1,410,43,"‘‘ Atthi kassapā’’ tiādīsu yaṃ maggaṃ paṭipanno samaṇo gotamo vadanto yuttapattakāle, tathabhāvato bhūtaṃ, ekaṃsato hitāvihabhāvena atthaṃ, dhammato anapetattā dhammaṃ, vinayayogato paresaṃ vinayanato ca vinayaṃ vadatīti sāmaṃyeva attapaccakkhatova jānissati, so mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedito sakalavaṭṭadukkhanissaraṇabhūto atthi kassapa maggo, tassa ca adhigamūpāyabhūtā pubbabhāgapaṭipadāti ayamettha yojanā. " 1005209,185,1187,91,106,1,101,11,Tena‘‘ samaṇo gotamo ime dhamme’’ tiādinayappavatto vādo kenaci asaṃkampiyo yathābhūtasīhanādoti dasseti. 1005210,185,1188,2,26,1,98,12,‘ ‘ Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passatī’’ tiādīsu( a. ni.3.134) viya maggañca paṭipadañca ekato katvā dassento. 1005211,185,1188,27,41,1,125,8,"‘‘ Ayamevā’’ ti vacanaṃ maggassa puthubhāvapaṭikkhepanatthaṃ, sabbaariyasādhāraṇabhāvadassanatthaṃ, sāsane pākaṭabhāvadassanatthañca. " 1005212,185,1188,42,100,1,85,12,"Tenāha‘‘ ekāyano ayaṃ bhikkhave maggo’’ ti,( dī. ni.2.373; ma. ni.1.106; saṃ. ni.5.367,384,409)‘‘ eseva maggo natthañño dassanassa visuddhiyā’’ ti( dha. pa.274)," 1005213,185,1189,2,6,1,26,3,"‘ ‘ Ekāyanaṃ jātikhayantadassī, " 1005214,185,1190,2,5,1,27,3,Maggaṃ pajānāti hitānukampī; 1005215,185,1191,2,6,1,27,4,"Etena maggena tariṃsu pubbe, " 1005216,185,1192,2,36,1,33,6,"Tarissanti ye ca taranti oghan’’ ti.( saṃ. ni.5.384,409; mahāni.191; cūḷani.107,121; netti.170); " 1005217,185,1193,2,13,1,84,10,Sabbesu suttapadesesu abhidhammapadesesu ca ekovāyaṃ maggo pākaṭo paññāto āgato cāti. 1005218,185,1194,2,2,1,23,1,Tapopakkamakathāvaṇṇanā 1005219,185,1195,2,17,1,70,7,394. Tapoyeva upakkamitabbato ārabhitabbato tapopakkamoti āha‘‘ tapārambhā’’ ti. 1005220,185,1195,18,29,1,56,6,Ārambhanañcettha karaṇamevāti āha‘‘ tapokammānīti attho’’ ti. 1005221,185,1195,30,34,1,51,3,{Samaṇakammasaṅkhātā}ti samaṇehi kattabbakammasaññitā. 1005222,185,1195,35,41,1,54,5,{Niccolo}ti nissaṭṭhacelo sabbena sabbaṃ paṭikkhittacelo. 1005223,185,1195,42,44,1,27,2,Naggiyavatasamādānena naggo. 1005224,185,1195,45,59,1,101,9,"‘‘ Ṭhitakova uccāraṃ karotī’’ tiādi nidassanamattaṃ, vamitvā mukhavikkhālanādiācārassapi tena vissaṭṭhattā. " 1005225,185,1195,60,66,1,55,6,Jivhāya hatthaṃ apalikhati apalihati udakena adhovanato. 1005226,185,1195,67,70,1,26,3,Dutiyavikappepi eseva nayo. 1005227,185,1195,71,90,1,121,13,"‘‘ Ehi bhaddante’’ ti vutte upagamanasaṅkhāto vidhi ehibhaddanto, taṃ caratīti ehibhaddantiko, tappaṭikkhepena na ehibhaddantiko. " 1005228,185,1195,91,100,1,73,9,Na karoti samaṇena nāma parassa vacanakarena na bhavitabbanti adhippāyena. 1005229,185,1195,101,108,1,52,7,Puretaran ti taṃ ṭhānaṃ attano upagamanato puretaraṃ. 1005230,185,1195,109,126,1,85,13,Taṃ kira so‘‘ bhikkhunā nāma yādicchakī eva bhikkhā gahetabbā’’ ti adhippāyena na gaṇhāti. 1005231,185,1195,127,142,1,83,11,Uddissakataṃ‘‘ mama nimittabhāvena bahū khuddakā pāṇā saṅghātaṃ āpāditā’’ ti na gaṇhāti. 1005232,185,1195,143,156,1,61,9,Nimantanaṃ na sādiyati‘‘ evaṃ tesaṃ vacanaṃ kataṃ bhavissatī’’ ti. 1005233,185,1195,157,167,1,55,6,Kumbhīādīsupi so sattasaññīti āha‘‘ kumbhīkaḷopiyo’’ tiādi. 1005234,185,1196,2,7,1,41,4,{Kabaḷantarāyo}ti kabaḷassa antarāyo hotīti. 1005235,185,1196,8,16,1,85,7,"Gāmasabhāgādivasena saṅgamma kittenti etissāti saṅkitti, tathā saṃhaṭataṇḍulādisañcayo. " 1005236,185,1196,17,20,1,31,2,{Manussā}ti veyyāvaccakaramanussā. 1005237,185,1197,2,12,1,94,8,{Surāpānamevā}ti majjalakkhaṇappattāya surāya pānameva surāggahaṇena cettha merayampi saṅgahitaṃ. 1005238,185,1197,13,17,1,31,3,Ekāgārameva uñchatīti ekāgāriko. 1005239,185,1197,18,21,1,31,3,Ekālopeneva vattatīti ekālopiko. 1005240,185,1197,22,37,1,94,9,"Dīyati etāyāti datti, dvattiālopamattagāhi khuddakaṃ bhikkhādānabhājanaṃ, tenāha‘‘ khuddakapātī’’ ti. " 1005241,185,1197,38,46,1,52,7,"Abhuñjanavasena eko aho etassa atthīti ekāhiko, āhāro. " 1005242,185,1197,47,61,1,73,9,"Taṃ ekāhikaṃ, so pana atthato ekadivasalaṅghakoti āha‘‘ ekadivasantarikan’’ ti." 1005243,185,1197,62,70,1,30,4,‘‘ Dvīhikan’’ tiādīsupi eseva nayo. 1005244,185,1197,71,80,1,68,8,"Ekāhaṃ abhuñjitvā ekāhaṃ bhuñjanaṃ ekāhavāro, taṃ ekāhikameva atthato. " 1005245,185,1197,81,86,1,44,5,Dvīhaṃ abhuñjitvā dvīhaṃ bhuñjanaṃ dvīhavāro. 1005246,185,1197,87,90,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo. 1005247,185,1197,91,98,1,74,7,Ukkaṭṭho pana pariyāyabhattabhojaniko dvīhaṃ abhuñjitvā ekāhameva bhuñjati. 1005248,185,1197,99,102,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo. 1005249,185,1198,2,10,1,36,4,395. Kuṇḍakan ti tanutaraṃ taṇḍulasakalaṃ. 1005250,185,1199,2,11,1,41,4,396. Saṇehi saṇavākehi nibbattavatthāni sāṇāni. 1005251,185,1199,12,17,1,32,4,"Missasāṇāni masāṇāni, na bhaṅgāni. " 1005252,185,1199,18,24,1,61,5,{Erakatiṇādīnī}ti ādi -saddena akkamakacikadalīvākādīnaṃ saṅgaho. 1005253,185,1199,25,33,1,67,8,Erakādīhi katāni hi chavāni lāmakāni dussānīti vattabbataṃ labhanti. 1005254,185,1200,2,12,1,73,6,Micchāvāyāmavaseneva ukkuṭikavatānuyogoti āha‘‘ ukkuṭikavīriyaṃ anuyutto’’ ti. 1005255,185,1200,13,44,1,151,17,"Thaṇḍilanti vā samā pakatibhūmi vuccati‘‘ patthaṇḍile pāturahosī’’ tiādīsu( ma. ni.4.10) viya, tasmā thaṇḍilaseyyan ti anantarahitāya pakatibhūmiyaṃ seyyanti vuttaṃ hoti. " 1005256,185,1200,45,51,1,47,6,Laddhaṃ āsanan ti nisīdituṃ yathāladdhaṃ āsanaṃ. 1005257,185,1200,52,65,1,63,7,"{Akopetvā}ti aññattha anupagantvā, tenāha‘‘ tattheva nisīdanasīlo’’ ti. " 1005258,185,1200,66,74,1,53,8,So hi taṃ achaḍḍento apariccajanto akopento nāma hoti. 1005259,185,1200,75,82,1,58,7,Vikaṭanti gūthaṃ vuccati āsayavasena virūpaṃ jātanti katvā. 1005260,185,1201,2,24,1,86,13,Ettha ca‘‘ acelako hotī’’ tiādīni vatapadāni yāva‘‘ na thusodakaṃ pivatī’’ ti etāni ekavārāni. 1005261,185,1201,25,36,1,48,6,"‘‘ Ekāgāriko vā’’ tiādīni nānāvārāni, nānākālikāni vā. " 1005262,185,1201,37,54,1,58,8,"Tathā‘‘ sākabhakkho vā’’ tiādīni,‘‘ sāṇānipi dhāretī’’ tiādīni ca. " 1005263,185,1201,55,61,1,52,5,"Tathā hettha vā-saddaggahaṇaṃ, pi-saddaggahaṇañca kataṃ. " 1005264,185,1201,62,66,1,35,4,Pi-saddopi vikappattho eva daṭṭhabbo. 1005265,185,1201,67,71,1,22,4,Purimesu pana na kataṃ. 1005266,185,1201,72,111,1,162,22,"Evañca katvā‘‘ acelako hotī’’ ti vatvā‘‘ sāṇānipi dhāretī’’ tiādi vacanassa,‘‘ rajojalladharo hotī’’ ti vatvā‘‘ udakorohanānuyogaṃ anuyutto’’ ti vacanassa ca avirodho siddho hoti. " 1005267,185,1201,112,116,1,32,4,Atha vā kimettha avirodhacintāya. 1005268,185,1201,117,120,1,37,3,Ummattakapacchisadiso hi titthiyavādo. 1005269,185,1201,121,145,1,131,15,Atha vā‘‘ acelako hotī’’ ti ārabhitvā tappasaṅgena sabbampi attakilamathānuyogaṃ dassentena‘‘ sāṇānipi dhāretī’’ tiādi vuttanti daṭṭhabbaṃ. 1005270,185,1202,2,2,1,31,1,Tapopakkamaniratthakathāvaṇṇanā 1005271,185,1203,2,36,1,220,25,"397. Sīlasampadādīhi {vinā}ti sīlasampadā, samādhisampadā, paññāsampadāti imāhi lokuttarāhi sampadāhi vinā na kadāci sāmaññaṃ vā brahmaññaṃ vā sambhavati, yasmā ca tadevaṃ, tasmā tesaṃ tapopakkamānaṃ niratthakataṃ dassentoti yojanā." 1005272,185,1203,37,49,1,66,7,‘‘ Dosaveravirahitan’’ ti idaṃ dosassa mettāya ujupaṭipakkhatāya vuttaṃ. 1005273,185,1203,50,62,1,102,11,"Dosa -ggahaṇena vā sabbepi jhānapaṭipakkhā saṃkilesadhammā gahitā, vera -ggahaṇena paccatthikabhūtā sattā. " 1005274,185,1203,63,69,1,48,5,"Yadaggena hi dosarahitaṃ, tadaggena verarahitanti. " 1005275,185,1204,2,24,1,94,12,"398. Pākaṭabhāvena kāyati gametīti pakati, lokasiddhavādo, tenāha‘‘ pakati kho esāti pakatikathā esā’’ ti. " 1005276,185,1204,25,59,1,136,17,{Mattāyā}ti mattā -saddo‘‘ mattā sukhapariccāgā’’ tiādīsu ( dha. pa.290) viya appatthaṃ antonītaṃ katvā pamāṇavācakoti āha‘‘ iminā pamāṇena evaṃ parittakenā’’ ti. 1005277,185,1204,60,73,1,84,9,Tena pana pamāṇena pahātabbo pakaraṇappatto paṭipattikkamoti āha‘‘ paṭipattikkamenā’’ ti. 1005278,185,1204,74,77,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu. 1005279,185,1205,2,21,1,111,13,"399. Aññathā {vadathā}ti yadi acelakabhāvādinā sāmaññaṃ vā brahmaññaṃ vā abhavissa, suvijānova samaṇo suvijāno brāhmaṇo. " 1005280,185,1205,22,45,1,126,17,"Yasmā pana tumhe ito aññathāva sāmaññaṃ brahmaññañca vadatha, tasmā dujjānova samaṇo dujjāno brāhmaṇo, tenāha‘‘ idaṃ sandhāyāhā’’ ti. " 1005281,185,1205,46,78,1,174,22,"Taṃ pakativādaṃ {paṭikkhipitvā}ti pubbe yaṃ pākatikaṃ sāmaññaṃ brahmaññañca hadaye ṭhapetvā tena‘‘ dukkaran’’ tiādi vuttaṃ, tameva sandhāya bhagavatāpi‘‘ pakati kho esā’’ tiādi vuttaṃ. " 1005282,185,1205,79,95,1,178,16,Idha pana taṃ pakativādaṃ pākatikasamaṇabrāhmaṇavisayaṃ kathaṃ paṭikkhipitvā paṭisaṃharitvā sabhāvatova paramatthatova samaṇassa brāhmaṇassa ca dujjānabhāvaṃ āvikaronto pakāsento. 1005283,185,1205,96,100,1,44,3,{Tatrāpī}ti samaṇabrāhmaṇavādepi vuttanayeneva. 1005284,185,1206,2,2,1,30,1,Sīlasamādhipaññāsampadāvaṇṇanā 1005285,185,1207,2,5,1,0,0,400-1. 1005286,185,1207,6,30,1,227,21,"{Paṇḍito}ti hetusampattisiddhena paṇḍiccena samannāgato, kathaṃ uggahesi paripakkañāṇattā ghaṭe padīpena viya abbhantare samujjalantena paññāveyyattiyena tattha tattha bhagavatā desitamatthaṃ pariggaṇhanto tampi desanaṃ upadhāresi. " 1005287,185,1207,31,44,1,77,11,"Tassa {cā}ti yo acelako hoti yāva udakorohanānuyogaṃ anuyutto viharati, tassa ca. " 1005288,185,1207,45,54,1,54,8,"Tā sampattiyo pucchāmi, yāhi samaṇo ca hotīti adhippāyo. " 1005289,185,1207,55,84,1,190,17,"{Sīlasampadāyā}ti iti -saddo ādiattho, tena‘‘ cittasampadāya paññāsampadāyā’’ ti padadvayaṃ saṅgaṇhāti asekkhasīlādikhandhattayasaṅgahitañhi arahattaṃ, tenāha‘‘ arahattaphalameva sandhāya vuttan’’ tiādi. " 1005290,185,1207,85,90,1,27,5,Tattha idan ti idaṃ vacanaṃ. 1005291,185,1208,2,2,1,20,1,Sīhanādakathāvaṇṇanā 1005292,185,1209,2,14,1,86,6,"402. Anaññasādhāraṇatāya , anaññasādhāraṇatthavisayatāya ca anuttaraṃ buddhasīhanādaṃ nadanto. " 1005293,185,1209,15,18,1,43,3,Ativiya accantavisuddhatāya paramavisuddhaṃ. 1005294,185,1209,19,30,1,38,6,"Paraman ti ukkaṭṭhaṃ, tenāha‘‘ uttaman’’ ti. " 1005295,185,1209,31,33,1,22,2,Sīlameva lokiyasīlattā. 1005296,185,1209,34,64,1,224,24,"Yathā anaññasādhāraṇaṃ bhagavato lokuttarasīlaṃ savāsanaṃ paṭipakkhaviddhaṃsanato, evaṃ lokiyasīlampi tassa anucchavikabhāvena sambhūtattā, samena samanti samasaman ti ayamettha atthoti āha‘‘ mama sīlasamena sīlena mayā saman’’ ti." 1005297,185,1209,65,80,1,88,10,"‘‘ Yadidaṃ adhisīlan’’ ti lokiyaṃ, lokuttarañcāti duvidhampi buddhasīlaṃ ekajjhaṃ katvā vuttaṃ. " 1005298,185,1209,81,88,1,16,3,Tenāha‘‘ sīlepī’’ ti. 1005299,185,1209,89,95,1,33,6,Iti iman ti evaṃ imaṃ sīlavisayaṃ. 1005300,185,1209,96,99,1,28,3,Paṭhamaṃ pavattattā paṭhamaṃ. 1005301,185,1210,2,8,1,37,4,"{Tapatī}ti santappati, vidhamatīti attho. " 1005302,185,1210,9,14,1,36,4,{Jigucchatī}ti hīḷeti lāmakato ṭhapeti. 1005303,185,1210,15,19,1,33,4,Niddosattā ariyā ārakā kilesehīti. 1005304,185,1210,20,25,1,67,5,Maggaphalasampayuttā vīriyasaṅkhātā tapojigucchāti ānetvā sambandho. 1005305,185,1210,26,29,1,31,3,Paramā nāma sabbukkaṭṭhabhāvato. 1005306,185,1210,30,39,1,59,8,"Yathā yuvino bhāvo yobbanaṃ, evaṃ jigucchino bhāvo jegucchaṃ. " 1005307,185,1210,40,43,1,74,3,Kilesānaṃ samucchindanapaṭippassambhanāni samucchedapaṭipassaddhivimuttiyo. 1005308,185,1210,44,46,1,25,2,Nissaraṇavimutti nibbānaṃ. 1005309,185,1210,47,63,1,230,14,"Atha vā sammāvācādīnaṃ adhisīlaggahaṇena, sammāvāyāmassa adhijegucchaggahaṇena, sammādiṭṭhiyā adhipaññāggahaṇena gahitattā aggahitaggahaṇena sammāsaṅkappasatisamādhayo maggaphalapariyāpannā samucchedapaṭipassaddhivimuttiyo daṭṭhabbā. " 1005310,185,1210,64,67,1,33,3,Nissaraṇavimutti pana nibbānameva. 1005311,185,1211,2,18,1,59,8,403. Yaṃ kiñci janavivittaṃ ṭhānaṃ idha‘‘ suññāgāran’’ ti adhippetaṃ. 1005312,185,1211,19,32,1,60,9,Tattha nadantena vinā nādo natthīti āha‘‘ ekatova nisīditvā’’ ti. 1005313,185,1211,33,55,1,162,13,"Aṭṭhasu {parisāsū}ti khattiyaparisā, brāhmaṇaparisā, gahapatiparisā, samaṇaparisā, cātumahārājikaparisā, tāvatiṃsaparisā, māraparisā, brahmaparisāti imāsu aṭṭhasu parisāsu. " 1005314,185,1212,2,12,1,100,7,{Vesārajjānī}ti visāradabhāvā ñāṇappahānasampadānimittaṃ kutoci asantassanabhāvā nibbhayabhāvāti attho. 1005315,185,1212,13,22,1,55,8,"Āsabhaṃ ṭhānan ti seṭṭhaṃ ṭhānaṃ, uttamaṃ ṭhānanti attho. " 1005316,185,1212,23,30,1,42,6,"Āsabhā vā pubbabuddhā, tesaṃ ṭhānanti attho. " 1005317,185,1213,2,10,1,53,7,"Apica usabhassa idanti āsabhaṃ, āsabhaṃ viyāti āsabhaṃ. " 1005318,185,1213,11,41,1,281,29,"Yathā hi nisabhasaṅkhāto usabho attano usabhabalena catūhi pādehi pathaviṃ uppīḷetvā acalaṭṭhānena tiṭṭhati, evaṃ tathāgatopi dasahi tathāgatabalehi samannāgato catūhi vesārajjapādehi aṭṭhaparisāpathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena akampiyo acalena ṭhānena tiṭṭhati. " 1005319,185,1213,42,53,1,89,11,Evaṃ tiṭṭhamānova taṃ āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti upagacchati na paccakkhāti attani āropeti. 1005320,185,1213,54,64,1,40,6,Tena vuttaṃ‘‘ āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānātī’’ ti. 1005321,185,1214,2,36,1,192,22,"Sīhanādaṃ {nadatī}ti yathā migarājā parissayānaṃ sahanato, vanamahiṃsamattavāraṇādīnaṃ hananato ca‘‘ sīho’’ ti vuccati, evaṃ tathāgato lokadhammānaṃ sahanato, parappavādānaṃ hananato ca‘‘ sīho’’ ti vuccati. " 1005322,185,1214,37,42,1,37,5,Evaṃ vuttassa sīhassa nādaṃ sīhanādaṃ. 1005323,185,1214,43,91,1,253,26,"Tattha yathā sīho sīhabalena samannāgato sabbattha visārado vigatalomahaṃso sīhanādaṃ nadati, evaṃ tathāgatasīhopi dasahi tathāgatabalehi samannāgato aṭṭhasu parisāsu visārado vigatalomahaṃso‘‘ iti rūpan’’ tiādinā( saṃ. ni.3.78; a. ni.8.2) nayena nānāvilāsasampannaṃ sīhanādaṃ nadati. " 1005324,185,1215,2,16,1,151,11,Pañhaṃ {abhisaṅkharitvā}ti ñātuṃ icchitamatthaṃ attano ñāṇabalānurūpaṃ abhiracitvā {taṅkhaṇaṃyevā}ti pucchitakkhaṇeyeva ṭhānuppattikapaṭibhānena vissajjeti. 1005325,185,1215,17,21,1,51,4,Cittaṃ paritosetiyeva ajjhāsayānurūpaṃ vissajjanato. 1005326,185,1215,22,28,1,74,6,Sotabbañcassa maññanti aṭṭhakkhaṇavajjitena navamena khaṇena labbhamānattā. 1005327,185,1215,29,48,1,110,14,"‘‘ Yaṃ no satthā bhāsati, taṃ no sossāmā’’ ti ādaragāravajātā mahantena ussāhena sotabbaṃ sampaṭicchitabbaṃ maññanti. " 1005328,185,1215,49,55,1,75,6,Suppasannā pasādābhibuddhiyā vigatupakkilesatāya kallacittā muducittā honti. 1005329,185,1215,56,63,1,65,6,"Pasannakāran ti pasannehi kātabbasakkāraṃ, dhammāmisapūjanti attho. " 1005330,185,1215,64,73,1,46,5,Tattha āmisapūjaṃ dassento‘‘ paṇītānī’’ tiādimāha. 1005331,185,1215,74,84,1,43,6,Dhammapūjā pana‘‘ tathattāyā’’ ti iminā dassitā. 1005332,185,1215,85,103,1,131,10,"{Tathābhāvāyā}ti yathattāya yassa vaṭṭadukkhanissaraṇatthāya dhammo desito, tathābhāvāya, tenāha‘‘ dhammānudhammapaṭipattipūraṇatthāyā’’ ti. " 1005333,185,1215,104,128,1,182,19,"Sā ca dhammānudhammapaṭipatti yāya anupubbiyā paṭipajjitabbā, paṭipajjantānañca sati ajjhattikaṅgasamavāye ekaṃsikā tassā pāripūrīti taṃ anupubbiṃ dassetuṃ‘‘ keci saraṇesū’’ tiādi vuttaṃ. " 1005334,185,1216,2,19,1,105,11,Imasmiṃ panokāse {ṭhatvā}ti‘‘ paṭipannā ca ārādhentī’’ ti etasmiṃ sīhanādakiccapāripūridīpane pāḷipadese ṭhatvā. 1005335,185,1216,20,23,1,29,2,{Samodhānetabbā}ti saṅkalitabbā. 1005336,185,1216,24,32,1,74,8,Eko sīhanādo asādhāraṇo aññehi appaṭivattiyo seṭṭhanādo abhītanādoti katvā. 1005337,185,1216,33,36,1,17,3,Esa nayo sesesupi. 1005338,185,1216,37,67,1,162,20,"Purimānaṃ dasannan tiādito paṭṭhāya yāva‘‘ vimuttiyā mayhaṃ sadiso natthī’’ ti etesaṃ purimānaṃ dasannaṃ sīhanādānaṃ, niddhāraṇe cettha sāmivacanaṃ, tenāha‘‘ ekekassā’’ ti." 1005339,185,1216,68,106,1,193,25,‘‘ Parisāsu ca nadatī’’ ti ādayo parivārā‘‘ ekaccaṃ tapassiṃ niraye nibbattaṃ passāmī’’ ti sīhanādaṃ nadanto bhagavā parisāyaṃ nadati visārado nadati yāva‘‘ paṭipannā ārādhentī’’ ti atthayojanāya sambhavato . 1005340,185,1216,107,110,1,21,3,Tathā sesesupi navasu. 1005341,185,1217,2,12,1,51,7,‘ ‘ Evan’’ tiādi yathāvuttānaṃ tesaṃ saṅkaletvā dassanaṃ. 1005342,185,1217,13,27,1,49,9,Te {dasā}ti te‘‘ parisāsu ca nadatī’’ ti ādayo sīhanādā. 1005343,185,1217,28,34,1,54,6,Purimānaṃ dasannan ti yathāvuttānaṃ purimānaṃ dasannaṃ. 1005344,185,1217,35,42,1,66,6,{Parivāravasenā}ti paccekaṃ parivāravasena yojiyamānā sataṃ sīhanādā. 1005345,185,1217,43,56,1,86,12,Purimā ca {dasā}ti tathā ayojiyamānā purimā ca dasāti evaṃ dasādhikaṃ sīhanādasataṃ hoti. 1005346,185,1217,57,65,1,59,8,Evaṃ vādīnaṃ vādan ti evaṃ pavattavādānaṃ titthiyānaṃ vādaṃ. 1005347,185,1217,66,70,1,53,3,{Paṭisedhetvā}ti tathābhāvābhāvadassanena paṭikkhipitvā. 1005348,185,1217,71,115,1,242,25,"Yaṃ bhagavā udumbarikasutte‘‘ idha nigrodha tapassī’’ tiādinā( dī. ni.3.33) upakkilesavibhāgaṃ, pārisuddhivibhāgañca dassento saparisassa nigrodhassa paribbājakassa purato sīhanādaṃ nadi, taṃ dassetuṃ‘‘ idāni parisati naditapubbaṃ sīhanādaṃ dassento’’ tiādi vuttaṃ. " 1005349,185,1218,2,2,1,28,1,Titthiyaparivāsakathāvaṇṇanā 1005350,185,1219,2,25,1,83,13,404. Idan ti‘‘ rājagahe gijjhakūṭe pabbate viharantaṃ maṃ… pe… pañhaṃ pucchī’’ ti idaṃ vacanaṃ. 1005351,185,1219,26,73,1,259,33,"Kāmaṃ yadā nigrodho pañhaṃ pucchi, bhagavā cassa vissajjesi, na tadā gijjhakūṭe pabbate viharati, rājagahasamīpe pana viharatīti katvā‘‘ rājagahe gijjhakūṭe pabbate viharantaṃ man’’ ti vuttaṃ, gijjhakūṭe viharaṇañcassa tadā avicchinnanti, tenāha‘‘ yaṃ taṃ bhagavā’’ tiādi. " 1005352,185,1219,74,80,1,39,4,"{Yoge}ti naye, dukkhanissaraṇūpāyeti attho. " 1005353,185,1220,2,12,1,56,6,405. Yaṃ parivāsaṃ sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhito parivasatīti yojanā. 1005354,185,1220,13,25,1,101,10,"Yasmā sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhitena parivasitabbaṃ, na gihibhūtena, tasmā aparivasitvāyeva pabbajjaṃ labhati. " 1005355,185,1220,26,54,1,155,16,"Ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadan ti ettha pana pabbajjā -ggahaṇaṃ vacanasiliṭṭhatāvaseneva‘‘ dirattatirattaṃ sahaseyyan’’ ti( pāci.50) ettha dirattaggahaṇaṃ viya. " 1005356,185,1220,55,101,1,368,34,"{Gāmappavesanādīnī}ti ādi -saddena vesiyāvidhavāthullakumāripaṇḍakabhikkhunigocaratā, sabrahmacārīnaṃ uccāvacesu kiṃkaraṇīyesu dakkhānalasāditā, uddesaparipucchādīsu tibbachandatā, yassa titthāyatanato idhāgato, tassa avaṇṇe, ratanattayassa ca vaṇṇe anattamanatā, tadubhayaṃ yathākkamaṃ vaṇṇe ca avaṇṇe ca attamanatāti imesaṃ saṅgaho veditabbo, tenāha‘‘ aṭṭha vattāni pūrentenā’’ ti. " 1005357,185,1220,102,111,1,82,8,Ghaṃsitvā {koṭṭetvā}ti ajjhāsayassa vīmaṃsanavasena suvaṇṇaṃ viya ghaṃsitvā koṭṭetvā. 1005358,185,1221,2,14,1,124,11,Gaṇamajjhe {nisīditvā}ti upasampadākammassa gaṇappahonakānaṃ bhikkhūnaṃ majjhe saṅghatthero viya tassa anuggahatthaṃ nisīditvā. 1005359,185,1221,15,18,1,20,2,{Vūpakaṭṭho}ti vivitto. 1005360,185,1221,19,32,1,83,9,Tādisassa sīlavisodhane appamādo avuttasiddhoti āha‘‘ kammaṭṭhāne satiṃ avijahanto’’ ti. 1005361,185,1221,33,41,1,68,7,{Pesitacitto}ti nibbānaṃ pati pesitacitto taṃninno tappoṇo tappabbhāro. 1005362,185,1221,42,70,1,179,19,"Jātikulaputtāpi ācārasampannā eva arahattādhigamāya pabbajjāpekkhā hontīti tepi tehi ekasaṅgahe karonto āha‘‘ kulaputtāti ācārakulaputtā’’ ti, tenāha‘‘ sammadevāti hetunāva kāraṇenevā’’ ti." 1005363,185,1221,71,92,1,110,13,‘‘ Otiṇṇomhi jātiyā’’ tiādinā nayena hi saṃvegapubbikaṃ yathānusiṭṭhaṃ pabbajjaṃ sandhāya idha‘‘ sammadevā’’ ti vuttaṃ. 1005364,185,1221,93,96,1,15,2,{Hetunā}ti ñāyena. 1005365,185,1221,97,101,1,28,3,{Pāpuṇitvā}ti patvā adhigantvā. 1005366,185,1221,102,111,1,72,7,"{Sampādetvā}ti asekkhā sīlasamādhipaññā nipphādetvā, paripūretvā vāti attho. " 1005367,185,1222,2,8,1,43,4,Niṭṭhāpetun ti nigamanavasena pariyosāpetuṃ. 1005368,185,1222,9,25,1,86,10,‘‘ Brahmacariyapariyosānaṃ… pe… vihāsī’’ ti iminā eva hi arahattanikūṭena desanā pariyosāpitā. 1005369,185,1222,26,43,1,73,11,Taṃ pana nigamento‘‘ aññataro kho panā… pe… ahosī’’ ti vuttaṃ dhammasaṅgāhakehi. 1005370,185,1222,44,52,1,52,7,"Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1005371,185,1223,2,4,1,44,2,Mahāsīhanādasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1005372,185,1224,2,5,1,22,1,9. Poṭṭhapādasuttavaṇṇanā 1005373,185,1225,2,2,1,34,1,Poṭṭhapādaparibbājakavatthuvaṇṇanā 1005374,185,1226,2,21,1,63,8,406. Sāvatthiyan ti samīpatthe bhummanti āha‘‘ sāvatthiṃ upanissāyā’’ ti. 1005375,185,1226,22,31,1,64,8,Jetassa kumārassa {vane}ti jetena nāma rājakumārena ropite upavane. 1005376,185,1226,32,39,1,57,6,"Nivāsaphāsutādinā pabbajitā āramanti etthāti ārāmo, vihāro. " 1005377,185,1226,40,44,1,30,4,Phoṭo pādesu jātoti poṭṭhapādo. 1005378,185,1226,45,47,1,53,2,Vatthacchāyāchādanapabbajūpagatattā channaparibbājako. 1005379,185,1226,48,53,1,59,4,{Brāhmaṇamahāsālo}ti mahāvibhavatāya mahāsāratāpatto brāhmaṇo. 1005380,185,1226,54,62,1,49,7,"Samayan ti sāmaññaniddeso, taṃ taṃ samayanti attho. " 1005381,185,1226,63,76,1,95,11,"{Pavadantī}ti pakārato vadanti, attanā attanā uggahitaniyāmena yathā tathā samayaṃ vadantīti attho." 1005382,185,1226,77,92,1,110,9,"‘‘ Pabhutayo’’ ti iminā todeyyajāṇusoṇīsoṇadaṇḍādike saṅgaṇhāti, {paribbājakādayo}ti ādi -saddena channaparibbājakādike. " 1005383,185,1226,93,98,1,43,4,"Tindukācīramettha atthīti tindukācīro, ārāmo. " 1005384,185,1226,99,108,1,61,8,"Tathā ekā sālā etthāti ekasālako, tasmiṃ tindukācīre ekasālake. " 1005385,185,1227,2,30,1,215,21,"Anekākārānavasesañeyyatthavibhāvanato , aparāparuppattito ca bhagavato ñāṇaṃ tattha patthaṭaṃ viya hotīti vuttaṃ‘‘ sabbaññutaññāṇaṃ pattharitvā’’ ti, yato tassa ñāṇajālatā vuccati, veneyyānaṃ tadantogadhatā heṭṭhā vuttāyeva. " 1005386,185,1227,31,56,1,195,19,"Veneyyasattapariggaṇhanatthaṃ samannāhāre kate paṭhamaṃ nesaṃ veneyyabhāveneva upaṭṭhānaṃ hoti, atha saraṇagamanādivasena kiccanipphatti vīmaṃsīyatīti āha‘‘ kiṃ nu kho bhavissatīti upaparikkhanto’’ ti . " 1005387,185,1227,57,60,1,25,3,Nirodhan ti saññānirodhaṃ. 1005388,185,1227,61,68,1,58,7,Nirodhā vuṭṭhānan ti tato nirodhato vuṭṭhānaṃ saññuppattiṃ. 1005389,185,1227,69,87,1,137,14,"Sabbabuddhānaṃ ñāṇena {saṃsanditvā}ti yathā te nirodhaṃ, nirodhato vuṭṭhānañca byākariṃsu, byākarissanti ca, tathā byākaraṇavasena saṃsanditvā. " 1005390,185,1227,88,92,1,36,3,{Hatthisāriputto}ti hatthisārino putto. 1005391,185,1227,93,113,1,86,11,"‘‘ Yugandharapabbataṃ parikkhipitvā’’ ti idaṃ parikappavacanaṃ‘‘ tādisaṃ atthi ce, taṃ viyā’’ ti. " 1005392,185,1227,114,120,1,74,5,"Meghavaṇṇan ti rattameghavaṇṇaṃ, sañjhāppabhānurañjitameghasaṅkāsanti attho. " 1005393,185,1227,121,157,1,212,23,"Paccagghan ti abhinavaṃ ādito tathāladdhavohārena , anaññaparibhogatāya , tathā vā satthu adhiṭṭhānena so patto sabbakālaṃ‘‘ paccagghaṃ’’ tveva vuccati, silādivuttaratanalakkhaṇūpapattiyā vā so patto‘‘ paccagghan’’ ti vuccati. " 1005394,185,1228,2,14,1,78,7,"407. Attano rucivasena saddhammaṭṭhitijjhāsayavasena, na parena ussāhitoti adhippāyo." 1005395,185,1228,15,29,1,93,10,‘‘ Atippagabhāvameva disvā’’ ti idaṃ bhūtakathanaṃ na tāva bhikkhācāravelā sampattāti dassanatthaṃ. 1005396,185,1228,30,45,1,105,11,Bhagavā hi tadā kālasseva vihārato nikkhanto‘‘ vāsanābhāgiyāya dhammadesanāya poṭṭhapādaṃ anuggaṇhissāmī’’ ti. 1005397,185,1228,46,55,1,73,8,"Yannūnāhan ti aññattha saṃsayaparidīpano, idha pana saṃsayaparidīpano viya. " 1005398,185,1228,56,64,1,28,4,Kasmāti āha‘‘ buddhānan’’ tiādi. 1005399,185,1228,65,71,1,49,6,Saṃsayo nāma natthi bodhimūle eva samugghāṭitattā. 1005400,185,1228,72,77,1,67,4,{Parivitakkapubbabhāgo}ti adhippetakiccassa pubbabhāgaparivitakko eva. 1005401,185,1228,78,101,1,145,16,"Buddhānaṃ {labbhatī}ti‘‘ karissāma, na karissāmā’’ tiādiko esa cittacāro buddhānaṃ labbhati sambhavati vicāraṇavasena pavattanato, na pana saṃsayavasena. " 1005402,185,1228,102,116,1,65,8,"{Tenāhā}ti yena buddhānampi labbhati, tenevāha bhagavā‘‘ yannūnāhan’’ ti. " 1005403,185,1228,117,120,1,24,3,Parikappane vāyaṃ nipāto. 1005404,185,1228,121,141,1,86,11,‘‘ Upasaṅkameyyan’’ ti kiriyāpadena vuccamāno eva hi attho‘‘ yannūnā’’ ti nipātapadena jotīyati. 1005405,185,1228,142,146,1,36,4,Ahaṃ yannūna upasaṅkameyyanti yojanā. 1005406,185,1228,147,162,1,65,10,Yadi {panā}ti idampi tena samānatthanti āha‘‘ yadi panāhanti attho’’ ti. 1005407,185,1229,2,46,1,237,27,"408. Yathā unnatappāyo saddo unnādo, evaṃ vipulabhāvena uparūpari pavattopi unnādoti tadubhayaṃ ekajjhaṃ katvā pāḷiyaṃ‘‘ unnādiniyā’’ ti vatvā puna vibhāgena dassetuṃ‘‘ uccāsaddamahāsaddāyā’’ ti vuttanti tamatthaṃ vivaranto‘‘ uccaṃ nadamānāyā’’ tiādimāha. " 1005408,185,1229,47,50,1,15,2,{Assā}ti parisāya. 1005409,185,1229,51,57,1,71,5,{Uddhaṃgamanavasenā}ti unnatabahulatāya uggantvā uggantvā pavattanavasena. 1005410,185,1229,58,65,1,83,6,Disāsu {patthaṭavasenā}ti vipulabhāvena bhūtaparamparāya sabbadisāsu pattharaṇavasena. 1005411,185,1229,66,81,1,107,10,"Idāni paribbājakaparisāya uccāsaddamahāsaddatāya kāraṇaṃ, tassa ca pavattiākāraṃ dassento‘‘ tesañhī’’ tiādimāha. " 1005412,185,1229,82,85,1,28,3,Kāmassādo nāma kāmaguṇassādo. 1005413,185,1229,86,89,1,33,3,Kāmabhavādigato assādo bhavassādo. 1005414,185,1230,2,31,1,202,17,"409. {Saṇṭhapesī}ti saṃyamanavasena sammadeva ṭhapesi, saṇṭhapanañcettha tiracchānakathāya aññamaññasmiṃ agāravassa jahāpanavasena ācārassa sikkhāpanaṃ, yathāvuttadosassa nigūhanañca hotīti āha‘‘ sikkhāpesī’’ tiādi. " 1005415,185,1230,32,38,1,60,5,"Appasaddan ti nissaddaṃ, uccāsaddamahāsaddābhāvanti adhippāyo. " 1005416,185,1230,39,44,1,35,4,{Nappamajjantī}ti na agāravaṃ karonti. 1005417,185,1231,2,18,1,61,10,410. No āgate {ānando}ti bhagavati āgate no amhākaṃ ānando pīti hoti. 1005418,185,1231,19,22,1,25,2,{Piyasamudācārā}ti piyālāpā. 1005419,185,1231,23,69,1,264,31,"‘‘ Paccuggamanaṃ akāsī’’ ti vatvā na kevalamayameva, atha kho aññepi pabbajitā yebhuyyena bhagavato apacitiṃ karontevāti dassetuṃ‘‘ bhagavantañhī’’ tiādiṃ vatvā, tattha kāraṇamāha‘‘ uccākulīnatāyā’’ ti, tena sāsane appasannāpi kulagāravena bhagavati apacitiṃ karonte vāti dasseti. " 1005420,185,1231,70,82,1,82,10,Etasmiṃ antare kā nāma {kathā}ti etasmiṃ yathāvuttaparicchedabbhantare kathā kā nāma. 1005421,185,1231,83,87,1,35,4,Vippakatā āraddhā hutvā apariyositā. 1005422,185,1231,88,102,1,73,10,‘‘ Kā kathā vippakatā’’ ti vadanto atthato tassā pariyosāpanaṃ paṭijānāti nāma. 1005423,185,1231,103,135,1,189,23,"‘‘ Kā kathā’’ ti ca avisesacodanāti yassā tassā sabbassāpi kathāya pariyosāpanaṃ paṭiññātañca hoti, tañca paresaṃ asabbaññūnaṃ avisayanti āha‘‘ pariyantaṃ netvā demīti sabbaññupavāraṇaṃ pavāresī’’ ti. " 1005424,185,1232,2,2,1,28,1,Abhisaññānirodhakathāvaṇṇanā 1005425,185,1233,2,12,1,50,6,411. Sukāraṇan ti sundaraṃ atthāvahaṃ hitāvahaṃ kāraṇaṃ. 1005426,185,1233,13,24,1,92,10,"Nānātitthesu nānāladdhīsu niyuttāti nānātitthikā, te eva nānātitthiyā ka-kārassa ya-kāraṃ katvā. " 1005427,185,1233,25,41,1,91,10,"Kutūhalamettha atthīti kotūhalā, sā eva sālāti kotūhalasālā, tenāha‘‘ kotūhaluppattiṭṭhānato’’ ti. " 1005428,185,1233,42,64,1,133,15,"{Saññānirodhe}ti saññāsīsenāyaṃ desanā, tasmā saññāsahagatā sabbepi dhammā saṅgayhanti, tattha pana cittaṃ padhānanti āha‘‘ cittanirodhe’’ ti. " 1005429,185,1233,65,79,1,78,9,"Accantanirodhassa pana tehi anadhippetattā, avisayattā ca‘‘ khaṇikanirodhe’’ ti āha. " 1005430,185,1233,80,93,1,95,12,"Kāmaṃ sopi tesaṃ avisayova, atthato pana nirodhakathā vuccamānā tattheva tiṭṭhatīti tathā vuttaṃ. " 1005431,185,1233,94,121,1,189,20,"{Kittighoso}ti‘‘ aho buddhānubhāvo bhavantarapaṭicchannaṃ kāraṇaṃ evaṃ hatthāmalakaṃ viya paccakkhato dasseti, sāvake ca edise saṃvarasamādāne patiṭṭhāpetī’’ ti thutighoso yāva bhavaggā pattharati. " 1005432,185,1233,122,128,1,64,6,Paṭibhāgakiriyan ti paḷāsavasena paṭibhāgabhūtaṃ payogaṃ karonto. 1005433,185,1233,129,141,1,112,12,Bhavantarasamayan ti tatra tatra vuṭṭhanasamayaṃ abhūtaparikappitaṃ kiñci uppādiyaṃ vatthuṃ attano samayaṃ katvā. 1005434,185,1233,142,166,1,156,17,"Kiñcideva sikkhāpadan ti‘‘ elamūgena bhavitabbaṃ , ettakaṃ, velaṃ ekasmiṃyeva ṭhāne nisīditabban’’ ti evamādikaṃ kiñcideva kāraṇaṃ sikkhākoṭṭhāsaṃ katvā paññapenti. " 1005435,185,1233,167,170,1,39,3,Nirodhakathan ti nirodhasamāpattikathaṃ. 1005436,185,1234,2,7,1,61,4,{Tesū}ti kotūhalasālāyaṃ sannipatitesu titthiyasamaṇabrāhmaṇesu. 1005437,185,1234,8,11,1,12,2,{Ekacce}ti eke. 1005438,185,1234,12,22,1,36,5,{Purimo}ti‘‘ ahetū appaccayā’’ ti evaṃvādī. 1005439,185,1234,23,27,1,30,4,Yvāyaṃ idha uppajjatīti yojanā. 1005440,185,1234,28,32,1,41,4,Samāpattin ti asaññabhāvāvahaṃ samāpattiṃ. 1005441,185,1234,33,36,1,22,2,{Nirodhe}ti saññānirodhe. 1005442,185,1234,37,61,1,156,20,"Hetuṃ {apassanto}ti yena hetunā asaññabhave saññāya nirodho sabbaso anuppādo, yena ca tato cutassa idha pañcavokārabhave tassā uppādo, taṃ avisayatāya apassanto. " 1005443,185,1235,2,5,1,19,3,Nan ti paṭhamavādiṃ. 1005444,185,1235,6,21,1,69,10,{Nisedhetvā}ti‘‘ na kho nāmetaṃ bho evaṃ bhavissatī’’ ti evaṃ paṭikkhipitvā. 1005445,185,1235,22,27,1,71,5,Asaññikabhāvan ti muñchāpattiyā kiriyamayasaññāvasena vigatasaññibhāvaṃ. 1005446,185,1235,28,37,1,28,5,Vakkhati hi‘‘ visaññī hutvā’’ ti. 1005447,185,1235,38,42,1,50,4,Vikkhambhanavasena kilesānaṃ santāpanena attantapo. 1005448,185,1235,43,47,1,33,3,{Ghoratapo}ti dukkaratāya bhīmatapo. 1005449,185,1235,48,53,1,74,4,{Parimāritindriyo}ti nibbisevanabhāvāpādanena sabbaso milāpitacakkhādindriyo. 1005450,185,1235,54,57,1,31,2,{Bhaggo}ti bhañjitakusalajjhāsayo. 1005451,185,1235,58,72,1,73,9,{Evamāhā}ti‘‘ evaṃ saññā hi bho purisassa attā’’ tiādiākārena saññānirodhamāha. 1005452,185,1235,73,82,1,65,9,Iminā nayena ito paresu dvīsu ṭhānesu yathārahaṃ yojanā veditabbā. 1005453,185,1236,2,7,1,81,5,Āthabbaṇapayogan ti āthabbaṇavedavihitaṃ āthabbaṇikānaṃ visaññibhāvāpādanapayogaṃ. 1005454,185,1236,8,18,1,126,8,Āthabbaṇaṃ {payojetvā}ti āthabbaṇavede āgataaggijuhanapubbakaṃ mantajappanaṃ payojetvā sīsacchinnatādidassanena saññānirodhamāha. 1005455,185,1236,19,26,1,44,5,"{Tassā}ti yassa sīsacchinnatādi dassitaṃ, tassa. " 1005456,185,1237,2,14,1,58,6,"Yakkhadāsīnan ti devadāsīnaṃ, yā‘‘ devatābhatiyotipi’’ vuccanti. " 1005457,185,1237,15,24,1,91,9,Madaniddan ti surāmadanimittakaṃ supanaṃ devatūpahāran ti naccanagāyanādinā devatānaṃ pūjaṃ. 1005458,185,1237,25,29,1,29,4,Surāpātin ti pātipuṇṇaṃ suraṃ. 1005459,185,1237,30,34,1,21,3,{Divā}ti atidivā ussūre. 1005460,185,1238,2,9,1,68,6,Elamūgakathā {viyā}ti imesaṃ paṇḍitamānīnaṃ kathā andhabālakathāsadisī. 1005461,185,1238,10,18,1,65,7,Cattāro {nirodhe}ti aññamaññavidhure cattāro nirodhe ete paññapenti. 1005462,185,1238,19,37,1,98,12,"Na ca aññamaññaviruddhanānāsabhāvena tena bhavitabbaṃ, atha kho ekasabhāvena, tenāha‘‘ iminā cā’’ tiādi. " 1005463,185,1238,38,44,1,53,5,{Aññenevā}ti imehi vuttākārato aññākāreneva bhavitabbaṃ. 1005464,185,1238,45,76,1,190,22,"‘‘ Ayaṃ nirodho, ayaṃ nirodho’’ ti āmeḍitavacanaṃ satthā attano desanāvilāsena anekākāravokāraṃ nirodhaṃ vibhāvessatīti dassanatthaṃ kataṃ aho {nūnā}ti ettha {aho}ti acchariye, {nūnā}ti anussaraṇe nipāto. " 1005465,185,1238,77,89,1,106,12,Tasmā aho nūna bhagavā anaññasādhāraṇadesanattā nirodhampi aho acchariyaṃ katvā katheyya maññeti adhippāyo. 1005466,185,1238,90,101,1,37,7,‘‘ Aho nūna sugato’’ ti etthāpi eseva nayo. 1005467,185,1238,102,112,1,84,9,"Acchariyavibhāvanato eva cettha dvikkhattuṃ vacanaṃ, acchariyatthopi cettha aho -saddo. " 1005468,185,1238,113,129,1,82,11,"So yasmā anussaraṇamukheneva tena gahito, tasmā vuttaṃ‘‘ aho nūnāti anussaraṇatthe’’ ti. " 1005469,185,1238,130,141,1,126,10,"Kālapuggalādivibhāgena bahubhedattā imesaṃ nirodhadhammānan ti bahuvacanaṃ, kusala-saddayogena sāmivacanaṃ bhummatthe daṭṭhabbaṃ. " 1005470,185,1238,142,148,1,57,4,{Ciṇṇavasitāyā}ti nirodhasamāpattiyaṃ vasībhāvassa ciṇṇattā. 1005471,185,1238,149,156,1,54,6,Sabhāvaṃ {jānātī}ti nirodhassa sabhāvaṃ yāthāvato jānāti. 1005472,185,1239,2,2,1,36,1,Ahetukasaññuppādanirodhakathāvaṇṇanā 1005473,185,1240,2,26,1,157,17,"412. Gharamajjheyeva {pakkhalitā}ti gharato bahi gantukāmā purisā maggaṃ anotaritvā gharājirena samatale vivaṭaṅgaṇe eva pakkhalanaṃ pattā, evaṃ sampadamidanti attho. " 1005474,185,1240,27,49,1,148,16,"Asādhāraṇo hetu, sādhāraṇo {paccayo}ti evamādi vibhāgena idha payojanaṃ natthi saññāya akāraṇabhāvapaṭikkhepattā codanāyāti vuttaṃ‘‘ kāraṇasseva nāman’’ ti. " 1005475,185,1241,2,41,1,215,23,"Pāḷiyaṃ ‘‘ uppajjantipi nirujjhantipī’’ ti vuttaṃ, tattha‘‘ sahetū sappaccayā saññā uppajjanti, uppannā pana nirujjhantiyeva, na tiṭṭhantī’’ ti dassanatthaṃ‘‘ nirujjhantī’’ ti vacanaṃ, na nirodhassa sahetusappaccayabhāvadassanatthaṃ. " 1005476,185,1241,42,49,1,29,5,"Uppādo hi sahetuko , na nirodho. " 1005477,185,1241,50,67,1,104,15,"Yadi hi nirodhopi sahetuko siyā, tassa nirodhenāpi bhavitabbaṃ aṅkurādīnaṃ viya, na ca tassa nirodho atthi. " 1005478,185,1241,68,73,1,42,5,Tasmā vuttanayeneva pāḷiyā attho veditabbo. 1005479,185,1241,74,78,1,36,4,Ayañca nayo khaṇanirodhavasena vutto. 1005480,185,1241,79,97,1,123,13,"Yo pana yathāparicchinnakālavasena sabbasova anuppādanirodho, so‘‘ sahetuko’’ ti veditabbo tathārūpāya paṭipattiyā vinā abhāvato. " 1005481,185,1241,98,133,1,115,17,Tenāha bhagavā‘‘ sikkhā ekā saññā nirujjhatī’’ ti.( Dī. ni.1.412) tato eva ca idhāpi vuttaṃ‘‘ saññāya sahetukaṃ uppādanirodhaṃ dīpetun’’ ti. 1005482,185,1242,2,61,1,212,28,"Sikkhā {ekā}ti ettha {sikkhā}ti karaṇe paccattavacanaṃ, eka-saddo aññapariyāyo‘‘ ittheke abhivadanti sato vā pana sattassā’’ tiādīsu( dī. ni.1.85 ādayo; ma. ni.3.21) viya, na saṅkhyāvācīti āha‘‘ sikkhā ekā saññā {uppajjantī}ti sikkhāya ekaccā saññā jāyantī’’ ti. " 1005483,185,1242,62,65,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo. 1005484,185,1243,2,10,1,30,3,413. {Tatthā}ti tassaṃ uparidesanāyaṃ. 1005485,185,1243,11,26,1,178,13,Sammādiṭṭhisammāsaṅkappavasena pariyāpannattā {āgatā}ti sabhāvato upakārato ca paññākkhandhe pariyāpannattā saṅgahitattā tatiyā adhipaññāsikkhā sammādiṭṭhisammāsaṅkappavasena āgatā. 1005486,185,1243,27,75,1,241,30,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ yā cāvuso visākha sammādiṭṭhi, yo ca sammāsaṅkappo, ime dhammā paññākkhandhe saṅgahitā’’ ti( ma. ni.1.462) kāmañcettha vuttanayena tissopi sikkhā āgatā eva, tathāpi adhicittasikkhāya eva abhisaññānirodho dassito, itarā tassa sambhārabhāvena ānītā. " 1005487,185,1244,2,7,1,63,4,{Pañcakāmaguṇikarāgo}ti pañcakāmakoṭṭhāse ārabbha uppajjanakarāgo. 1005488,185,1244,8,18,1,94,9,{Asamuppannakāmacāro}ti vattamānuppannatāvasena asamuppanno yo koci kāmacāro yā kāci lobhuppatti. 1005489,185,1244,19,34,1,158,14,"Purimo visayavasena niyamitattā kāmaguṇārammaṇova lobho daṭṭhabbo, itaro pana jhānanikantibhavarāgādippabhedo sabbopi lobhacāro kāmanaṭṭhena kāmesu pavattanato. " 1005490,185,1244,35,41,1,49,6,Sabbepi hi tebhūmakā dhammā kāmanīyaṭṭhena kāmāti. 1005491,185,1244,42,55,1,101,9,Ubhayesampi kāmasaññātināmatā sahacaraṇañāyenāti‘‘ kāmasaññā’’ ti paduddhāraṃ katvā tadubhayaṃ niddiṭṭhaṃ. 1005492,185,1245,2,12,1,73,6,‘ ‘ Tatthā’’ tiādi asamuppannakāmacārato pañcakāmaguṇikarāgassa visesadassanaṃ. 1005493,185,1245,13,63,1,418,43,"Kāmaṃ pañcakāmaguṇikarāgopi asamuppanno eva maggena samugghāṭīyati, tasmiṃ pana samugghāṭitepi na sabbo rāgo samugghāṭaṃ gacchati, tasmā pañcakāmaguṇikarāgaggahaṇena na itarassa sabbassa rāgassa gahaṇaṃ hotīti ubhayasādhāraṇena pariyāyena ubhayaṃ saṅgahetvā dassetuṃ pāḷiyaṃ kāmasaññāggahaṇaṃ katanti tadubhayaṃ sarūpato visesato ca dassetvā sabbasaṅgāhikabhāvato‘‘ asamuppannakāmacāro pana imasmiṃ ṭhāne vaṭṭatī’’ ti vuttaṃ. " 1005494,185,1246,2,18,1,101,10,"{Sadisattā}ti kāmasaññādibhāvena samānattā, etena pāḷiyaṃ‘‘ purimā’’ ti sadisakappanāvasena vuttanti dasseti. " 1005495,185,1246,19,40,1,93,12,"Anāgatā hi idha‘‘ nirujjhatī’’ ti vuttā anuppādassa adhippetattā, tenāha‘‘ anuppannāva nuppajjatī’’ ti. " 1005496,185,1247,2,13,1,123,10,"Nīvaraṇavivekato jātattā vivekajehi paṭhamajjhānapītisukhehi saha akkhātabbā, taṃkoṭṭhāsikā vāti vivekajaṃ pītisukhasaṅkhātā. " 1005497,185,1247,14,23,1,123,8,"Nānattasaññāpaṭighasaññāhi nipuṇatāya sukhumabhūtatāya sukhumasaññā bhūtā sukhumabhāvena, paramatthabhāvena aviparītasabhāvā. " 1005498,185,1247,24,38,1,149,10,Jhānaṃ taṃsampayuttadhammānaṃ bhāvanāsiddhā saṇhasukhumatā nīvaraṇavikkhambhanavasena viññāyatīti āha‘‘ kāmacchandādioḷārikaṅgappahānavasena sukhumā’’ ti. 1005499,185,1247,39,42,1,25,2,{Bhūtatāyā}ti vijjamānatāya. 1005500,185,1247,43,46,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu. 1005501,185,1248,2,38,1,241,25,"Samāpajjanādhiṭṭhānāni viya vuṭṭhānaṃ jhāne pariyāpannampi hoti yathā taṃ dhammānaṃ bhaṅgakkhaṇo dhammesu, na āvajjanapaccavekkhaṇānīti‘‘ paṭhamajjhānaṃ samāpajjanto adhiṭṭhahanto vuṭṭhahanto ca sikkhatī’’ ti vuttaṃ, na‘‘ āvajjanto paccavekkhanto’’ ti. " 1005502,185,1248,39,42,1,21,3,Tan ti paṭhamajjhānaṃ. 1005503,185,1248,43,52,1,70,7,"{Tenā}ti hetumhi karaṇavacanaṃ, tasmā paṭhamajjhānena hetubhūtenāti attho. " 1005504,185,1248,53,66,1,143,12,"Hetubhāvo cettha jhānassa yathāvuttasaññāya uppattiyā sahajātādipaccayabhāvo kāmasaññāya nirodhassa upanissayatāva, tañca kho suttantapariyāyena. " 1005505,185,1248,67,79,1,63,8,Tathā ceva saṃvaṇṇitaṃ‘‘ tathārūpāya paṭipattiyā vinā abhāvato’’ ti. 1005506,185,1248,80,105,1,147,17,"{Etenupāyenā}ti yvāyaṃ paṭhamajjhānatappaṭipakkhasaññāvasena‘‘ sikkhā ekā saññā uppajjati, sikkhā ekā saññā nirujjhatī’’ ti ettha attho vutto, etena nayena. " 1005507,185,1248,106,109,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu. 1005508,185,1249,2,24,1,113,13,414. Yasmā panettha samāpattivasena taṃtaṃsaññānaṃ uppādanirodhe vuccamāne aṅgavasena so vuttoti āha‘‘ yasmā panā’’ tiādi. 1005509,185,1249,25,34,1,61,5,‘‘ Aṅgato sammasanan’’ ti anupadadhammavipassanāya lakkhaṇavacanaṃ. 1005510,185,1249,35,50,1,116,14,"Anupadadhammavipassanañhi karonto samāpattiṃ patvā aṅgato sammasanaṃ karoti, na ca saññā samāpattiyā kiñci aṅgaṃ hoti. " 1005511,185,1249,51,64,1,64,9,Vuttañca‘‘ idañca saññā saññāti evaṃ aṅgato sammasanaṃ uddhaṭan’’ ti. 1005512,185,1249,65,74,1,59,7,"{Aṅgato}ti vā avayavatoti attho, anupadadhammatoti vuttaṃ hoti. " 1005513,185,1249,75,78,1,28,2,{Tadevā}ti ākiñcaññāyatanameva. 1005514,185,1250,2,34,1,139,19,Yato {kho}ti paccatte nissakkavacananti āha‘‘ yo nāmā’’ ti yathā‘‘ ādimhī’’ ti etasmiṃ atthe‘‘ ādito’’ ti vuccati itaravibhattitopi to-saddassa labbhanato. 1005515,185,1250,35,55,1,114,14,"Sakasmiṃ attanā adhigate saññā sakasaññā, sā etassa atthīti sakasaññī, tenāha‘‘ attano paṭhamajjhānasaññāya saññavā’’ ti. " 1005516,185,1250,56,77,1,154,15,"{Sakasaññī}ti cettha upari vuccamānanirodhapādakatāya sātisayāya jhānasaññāya atthibhāvajotako ī -kāro daṭṭhabbo, tenevāha‘‘ anupubbena saññaggaṃ phusatī’’ tiādi. " 1005517,185,1250,78,89,1,105,11,Tasmā tattha tattha sakasaññitāggahaṇena tasmiṃ tasmiṃ jhāne sabbaso suciṇṇavasībhāvo dīpitoti veditabbaṃ. 1005518,185,1251,2,10,1,52,7,"Lokiyānan ti niddhāraṇe sāmivacanaṃ, sāmiatthe eva vā. " 1005519,185,1251,11,20,1,57,8,"Yadaggena hi taṃ tesu seṭṭhaṃ, tadaggena tesampi seṭṭhanti." 1005520,185,1251,21,31,1,64,6,‘‘ Lokiyānan’’ ti visesanaṃ lokuttarasamāpattīhi tassa aseṭṭhabhāvato. 1005521,185,1251,32,42,1,81,6,‘‘ Kiccakārakasamāpattīnan’’ ti visesanaṃ akiccakārakasamāpattito tassa aseṭṭhabhāvato. 1005522,185,1251,43,47,1,58,4,Akiccakārakatā cassā paṭusaññākiccābhāvavacanato viññāyati. 1005523,185,1251,48,56,1,44,7,"Yatheva hi tattha saññā, evaṃ phassādayo pīti. " 1005524,185,1251,57,72,1,184,14,"Yadaggena hi tattha saṅkhārāvasesasukhumabhāvappattiyā pakativipassakānaṃ sammasituṃ asakkuṇeyyarūpena ṭhitā, tadaggena heṭṭhimasamāpattidhammā viya paṭukiccakaraṇasamatthāpi na hontīti. " 1005525,185,1251,73,96,1,125,10,"Svāyamattho paramatthamañjusāyaṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ āruppakathāyaṃ ( visuddhi. ṭī.1.286) savisesaṃ vutto, tasmā tattha vuttanayena veditabbo. " 1005526,185,1251,97,133,1,299,28,"Keci pana‘‘ yathā heṭṭhimā heṭṭhimā samāpattiyo uparimānaṃ uparimānaṃ adhiṭṭhānakiccaṃ sādhenti, na evaṃ nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti kassacipi adhiṭṭhānakiccaṃ sādheti, tasmā sā akiccakārikā, itarā kiccakārikā vuttā’’ ti vadanti, tadayuttaṃ tassāpi vipassanācittaparidamanādīnaṃ adhiṭṭhānakiccasādhanato. " 1005527,185,1251,134,138,1,28,4,Tasmā purimoyeva attho yutto. 1005528,185,1252,2,5,1,23,2,{Pakappetī}ti saṃvidahati. 1005529,185,1252,6,13,1,58,7,Jhānaṃ samāpajjanto hi jhānasukhaṃ attani saṃvidahati nāma. 1005530,185,1252,14,20,1,43,4,"{Abhisaṅkharotī}ti āyūhati, sampiṇḍetīti attho. " 1005531,185,1252,21,24,1,30,3,Sampiṇḍanattho hi samudayaṭṭho. 1005532,185,1252,25,44,1,134,14,"Yasmā nikantivasena cetanākiccassa matthakappatti, tasmā phalūpacārena kāraṇaṃ dassento‘‘ nikantiṃ kurumāno abhisaṅkharoti nāmā’’ ti vuttaṃ. " 1005533,185,1252,45,54,1,123,9,Imā idāni me labbhamānā ākiñcaññāyatanasaññā nirujjheyyuṃ taṃsamatikkameneva uparijhānatthāya cetanābhisaṅkharaṇasambhavato. 1005534,185,1252,55,59,1,34,3,{Aññā}ti ākiñcaññāyatanasaññāhi aññā. 1005535,185,1252,60,63,1,29,3,Tato thūlatarabhāvato oḷārikā. 1005536,185,1252,64,74,1,33,6,Kā pana tāti āha‘‘ bhavaṅgasaññā’’ ti. 1005537,185,1252,75,86,1,114,10,"Ākiñcaññāyatanato vuṭṭhāya eva hi uparijhānatthāya cetanābhisaṅkharaṇāni bhaveyyuṃ, vuṭṭhānañca bhavaṅgavasena hoti. " 1005538,185,1252,87,103,1,100,11,"Yāva ca upari jhānasamāpajjanaṃ, tāva antarantarā bhavaṅgappavattīti āha‘‘ bhavaṅgasaññā uppajjeyyun’’ ti. " 1005539,185,1253,2,10,1,77,7,{Cetentovā}ti nevasaññānāsaññāyatanajjhānaṃ ekaṃ dve cittavāre samāpajjanto eva. 1005540,185,1253,11,31,1,117,15,Na {cete}ti tathā heṭṭhimajjhānesu viya vā pubbābhogābhāvato pubbābhogavasena hi jhānaṃ pakappento idha‘‘ cetetī’’ ti vutto. 1005541,185,1253,32,64,1,222,24,"Yasmā‘‘ ahametaṃ jhānaṃ nibbattemi upasampādemi samāpajjāmī’’ ti evaṃ abhisaṅkharaṇaṃ tattha sālayasseva hoti, na anālayassa, tasmā ekaṃ cittakkhaṇikampi jhānaṃ pavattento tattha appahīnanikantikatāya abhisaṅkharonto {evā}ti attho. " 1005542,185,1253,65,84,1,103,14,"Yasmā panassa tathā heṭṭhimajjhānesu viya vā tattha pubbābhogo natthi, tasmā‘‘ na abhisaṅkharotī’’ ti vuttaṃ." 1005543,185,1253,85,94,1,51,5,‘‘ Imassa bhikkhuno’’ tiādi vuttassevatthassa vivaraṇaṃ. 1005544,185,1253,95,104,1,51,5,‘‘ Svāyamattho’’ tiādinā tamevatthaṃ upamāya paṭipādeti. 1005545,185,1254,2,7,1,38,3,{Pacchābhāge}ti pitugharassa pacchābhāge. 1005546,185,1254,8,10,1,17,2,Tato puttagharato. 1005547,185,1254,11,21,1,71,8,"{Laddhagharamevā}ti yato anena bhikkhā laddhā, tameva gharaṃ puttagehameva. " 1005548,185,1254,22,29,1,131,7,Āsanasālā viya ākiñcaññāyatanasamāpatti tato pitugharaputtagharaṭṭhāniyānaṃ nevasaññānāsaññāyatananirodhasamāpattīnaṃ upagantabbato. 1005549,185,1254,30,39,1,80,8,Pitugharaṃ {amanasikaritvā}ti pavisitvā samatikkantampi pitugharaṃ na manasi katvā. 1005550,185,1254,40,56,1,154,15,Puttagharasseva ācikkhanaṃ viya ekaṃ dve cittavāre samāpajjitabbampi nevasaññānāsaññāyatanaṃ na manasi katvā parato nirodhasamāpattiatthāya eva manasikāro. 1005551,185,1254,57,67,1,113,9,"Evaṃ amanasikārasāmaññena, manasikārasāmaññena ca upamupameyyatā veditabbā ācikkhanenapi manasikārasseva jotitattā. " 1005552,185,1254,68,74,1,45,6,Na hi manasikārena vinā ācikkhanaṃ sambhavati. 1005553,185,1255,2,11,1,73,8,Tā {jhānasaññā}ti tā ekaṃ dve cittavāre pavattā nevasaññānāsaññāyatanasaññā. 1005554,185,1255,12,21,1,79,7,"{Nirujjhantī}ti padeseneva nirujjhanti, pubbābhisaṅkhāravasena pana upari anuppādo. " 1005555,185,1255,22,43,1,129,15,"Yathā ca jhānasaññānaṃ, evaṃ itarasaññānaṃ pīti āha‘‘ aññā ca oḷārikā bhavaṅgasaññā nuppajjantī’’ ti, yathāparicchinnakālanti adhippāyo. " 1005556,185,1255,44,78,1,266,28,"So evaṃ paṭipanno {bhikkhū}ti so evaṃ yathāvutte saññāgge ṭhito arahatte, anāgāmiphale vā patiṭṭhito bhikkhu dvīhi phalehi samannāgamo, tiṇṇaṃ saṅkhārānaṃ paṭippassaddhi, soḷasavidhā ñāṇacariyā, navavidhā samādhicariyāti imesaṃ vasena nirodhapaṭipādanapaṭipattiṃ paṭipanno. " 1005557,185,1255,79,94,1,78,10,{Phusatī}ti ettha phusanaṃ nāma vindanaṃ paṭiladdhīti āha‘‘ vindati paṭilabhatī’’ ti. 1005558,185,1255,95,102,1,73,7,Atthato pana yathāparicchinnakālaṃ cittacetasikānaṃ sabbaso appavatti eva. 1005559,185,1256,2,15,1,58,7,"{Abhī}ti upasaggamattaṃ niratthakaṃ, tasmā‘‘ saññā’’ icceva attho. " 1005560,185,1256,16,48,1,174,21,"Nirodhapadena anantarikaṃ katvā samāpattipade vattabbe tesaṃ dvinnaṃ antare sampajānapadaṃ ṭhapitanti āha‘‘ nirodhapadena anantarikaṃ katvā vuttan’’ ti, tenāha‘‘ anupaṭi… pe… attho’’ ti. " 1005561,185,1256,49,57,1,70,7,{Tatrāpī}ti tasmimpi tathā padānupubbiṭhapanepi ayaṃ visesatthoti yojanā. 1005562,185,1256,58,70,1,113,11,{Sampajānantassā}ti taṃ taṃ samāpattiṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya tattha tattha saṅkhārānaṃ sammasanavasena pajānantassa. 1005563,185,1256,71,76,1,49,4,{Ante}ti yathāvuttāya nirodhapaṭipattiyā pariyosāne. 1005564,185,1256,77,105,1,211,20,"Dutiyavikappe {sampajānantassā}ti sampajānakārinoti attho, tena nirodhasamāpajjanakassa bhikkhuno ādito paṭṭhāya sabbapāṭihārikapaññāya saddhiṃ atthasādhikā paññā kiccato dassitā hoti, tenāha‘‘ paṇḍitassa bhikkhuno’’ ti. " 1005565,185,1257,2,22,1,124,11,"{Sabbākārenā}ti ‘‘ samāpattiyā sarūpaviseso, samāpajjanako, samāpajjanassa ṭhānaṃ, kāraṇaṃ, samāpajjanākāro’’ ti evamādi sabbappakārena. " 1005566,185,1257,23,46,1,114,12,"{Tatthā}ti visuddhimagge.( Visuddhī.2.867) {kathitatovā}ti kathitaṭṭhānato eva gahetabbā, na idha taṃ vadāma punaruttibhāvatoti adhippāyo. " 1005567,185,1258,2,12,1,72,10,Evaṃ kho ahan ti ettha ākārattho evaṃ -saddo uggahitākāradassananti katvā. 1005568,185,1258,13,29,1,86,10,"Evaṃ {poṭṭhapādā}ti ettha pana sampaṭicchanattho, tenāha‘‘ suuggahitaṃ tayāti anujānanto’’ ti. " 1005569,185,1259,2,14,1,45,5,"415. Saññā aggā etthāti saññāggaṃ, ākiñcaññāyatanaṃ. " 1005570,185,1259,15,21,1,60,6,Aṭṭhasu samāpattīsupi saññāggaṃ atthi upalabbhatīti cintetvā. 1005571,185,1259,22,38,1,57,8,‘‘ Puthū’’ ti pāḷiyaṃ liṅgavipallāsaṃ dassento āha‘‘ bahūnipī’’ ti. 1005572,185,1259,39,68,1,130,17,"‘‘ Yathā’’ ti iminā pakāraviseso karaṇappakāro gahito, na pakārasāmaññanti āha‘‘ yena yena kasiṇenā’’ ti, pathavīkasiṇena karaṇabhūtenā’’ ti ca. " 1005573,185,1259,69,78,1,90,8,"Jhānaṃ tāva yutto karaṇabhāvo saññānirodhaphusanassa sādhakatamabhāvato, kathaṃ kasiṇānanti? " 1005574,185,1259,79,83,1,20,4,Tesampi so yutto eva. 1005575,185,1259,84,94,1,95,9,"Yadaggena hi jhānānaṃ nirodhaphusanassa sādhakataṃ abhāvo, tadaggena kasiṇānampi tadavinābhāvato. " 1005576,185,1259,95,108,1,70,9,Anekakaraṇāpi kiriyā hotiyeva yathā‘‘ assena yānena dīpikāya gacchatī’’ ti. 1005577,185,1260,2,5,1,17,3,Ekavāran ti sakiṃ. 1005578,185,1260,6,14,1,98,7,"Purimasaññānirodhan ti kāmasaññādipurimasaññāya nirodhaṃ, na nirodhasamāpattisaññitaṃ saññānirodhaṃ. " 1005579,185,1260,15,25,1,88,10,Ekaṃ saññāggan ti ekaṃ saññābhūtaṃ aggaṃ seṭṭhanti attho heṭṭhimasaññāya ukkaṭṭhabhāvato. 1005580,185,1260,26,35,1,50,8,"Saññā ca sā aggañcāti saññāggaṃ, na saññāsu agganti. " 1005581,185,1260,36,40,1,22,3,Dve {vāre}ti dvikkhattuṃ. 1005582,185,1260,41,47,1,63,5,{Sesakasiṇesū}ti kasiṇānaṃyeva gahaṇaṃ nirodhakathāya adhikatattā. 1005583,185,1260,48,56,1,71,8,Tato eva cettha jhānaggahaṇena kasiṇajjhānāni eva gahitānīti veditabbaṃ. 1005584,185,1260,57,81,1,119,15,‘‘ Paṭhamajjhānena karaṇabhūtenā’’ ti ārammaṇaṃ anāmasitvā vadati yathā‘‘ yena yena kasiṇenā’’ ti ettha jhānaṃ anāmasitvā vuttaṃ. 1005585,185,1260,82,92,1,60,6,‘‘ Itī’’ tiādinā vuttamevatthaṃ saṅgahetvā nigamanavasena vadati. 1005586,185,1260,93,98,1,42,4,{Sabbampī}ti sabbaṃ ekavāraṃ samāpannajhānaṃ. 1005587,185,1260,99,105,1,71,5,{Saṅgahetvā}ti sañjānanalakkhaṇena taṃsabhāvāvisesato ekajjhaṃ saṅgahetvā. 1005588,185,1260,106,109,1,24,3,Aparāparan ti punappunaṃ. 1005589,185,1261,2,15,1,92,8,416. Jhānapadaṭṭhānaṃ vipassanaṃ vaḍḍhentassa puggalassa vasena saññāñāṇāni dassitāni paṭhamanaye . 1005590,185,1261,16,30,1,135,13,"Dutiyanaye pana yasmā vipassanaṃ ussukkāpetvā maggena ghaṭentassa maggañāṇaṃ uppajjati, tasmā vipassanāmaggavasena saññāñāṇāni dassitāni. " 1005591,185,1261,31,51,1,202,19,"Yasmā pana paṭhamanayo lokiyattā oḷāriko, dutiyanayo missako tasmā tadubhayaṃ asambhāvetvā accantasukhumaṃ subhaṃ thiraṃ nibbattitalokuttarameva dassetuṃ maggaphalavasena saññāñāṇāni dassitāni tatiyanaye. " 1005592,185,1261,52,56,1,40,4,Tayopete nayā maggasodhanavasena dassitā. 1005593,185,1262,2,13,1,66,8,‘ ‘ Ayaṃ panettha sāro’’ ti vibhāvetuṃ tipiṭakamahāsivattheravādo ābhato. 1005594,185,1262,14,55,1,314,33,"Nirodhaṃ pucchitvā tasmiṃ kathite tadanantaraṃ saññāñāṇuppattiṃ pucchanto atthato nirodhato vuṭṭhānaṃ pucchati nāma, nirodhato ca vuṭṭhānaṃ arahattaphaluppattiyā vā siyā anāgāmiphaluppattiyā vā, tattha saññā padhānā, tadanantarañca paccavekkhaṇañāṇanti tadubhayaṃ niddhārento thero‘‘ kiṃ ime bhikkhū bhaṇantī’’ tiādimāha . " 1005595,185,1262,56,80,1,155,20,Tattha‘‘ kiṃ ime bhikkhū bhaṇantī’’ ti tadā dīghanikāyatantiṃ parivattante imaṃ ṭhānaṃ patvā yathāvuttena paṭipāṭiyā tayo naye kathente bhikkhū sandhāya vadati. 1005596,185,1263,2,22,1,179,15,"Yassa yathā maggavīthiyaṃ maggaphalañāṇesu uppannesu niyamato maggaphalapaccavekkhaṇañāṇāni honti, evaṃ phalasamāpattiyaṃ phalapaccavekkhaṇañāṇanti āha‘‘ pacchā paccavekkhaṇañāṇan’’ ti." 1005597,185,1263,23,33,1,69,6,‘‘ Idaṃ arahattaphalan’’ ti idaṃ paccavekkhaṇañāṇassa pavattiākāradassanaṃ. 1005598,185,1263,34,37,1,59,2,{Phalasamādhisaññāpaccayā}ti phalasamādhisahagatasaññāpaccayā. 1005599,185,1263,38,41,1,25,3,Kira -saddo anussaraṇattho. 1005600,185,1263,42,45,1,52,3,Yathādhigatadhammānussaraṇapakkhiyā hi paccavekkhaṇā. 1005601,185,1263,46,65,1,131,14,"Samādhisīsena cettha sabbaṃ arahattaphalaṃ gahitaṃ sahacaraṇañāyena, tasmiṃ asati paccavekkhaṇāya asambhavo evāti āha‘‘ idappaccayā’’ ti. " 1005602,185,1264,2,2,1,21,1,Saññāattakathāvaṇṇanā 1005603,185,1265,2,47,1,356,29,"417. Desanāya saṇhabhāvena sārambhamakkhissādimalavisodhanato sutamayañāṇaṃ nhāpitaṃ viya, sukhumabhāvena tanulepanavilittaṃ viya, tilakkhaṇabbhāhatatāya kuṇḍalādialaṅkāravibhūsitaṃ viya ca hoti, tadanupasevato ñāṇassa ca tathābhāvo taṃsamaṅgino puggalassa tathābhāvāpatti, nirodhakathāya nivesanañcassa sirisayanappavesanasadisanti āha‘‘ saṇhasukhuma… pe… āropitopī’’ ti. " 1005604,185,1265,48,52,1,31,3,{Tatthā}ti tassaṃ nirodhakathāyaṃ. 1005605,185,1265,53,57,1,42,4,Sukhaṃ avindanto mandabuddhitāya alabhanto. 1005606,185,1265,58,60,1,35,2,Malavidūsitatāya gūthaṭṭhānasadisaṃ. 1005607,185,1265,61,64,1,26,3,Attano laddhiṃ attadiṭṭhiṃ. 1005608,185,1265,65,84,1,103,13,"Anumatiṃ {gahetvā}ti anuññaṃ gahetvā‘‘ ediso me attā’’ ti anujānāpetvā, attano laddhiyaṃ patiṭṭhapetvāti attho. " 1005609,185,1265,85,99,1,87,11,"Kaṃ {panā}ti oḷāriko, manomayo, arūpīti tiṇṇaṃ attavādānaṃ vasena tividhesu katamanti attho. " 1005610,185,1265,100,107,1,61,5,"{Pariharanto}ti viddhaṃsanato pariharanto, nigūhantoti adhippāyo. " 1005611,185,1265,108,166,1,309,37,"Yasmā catusantatirūpappabandhaṃ ekattavasena gahetvā rūpībhāvato‘‘ oḷāriko attā’’ ti pacceti attavādī, annapānopadhānatañcassa parikappetvā‘‘ sassato’’ ti maññati, rūpībhāvato eva ca saññāya aññattaṃ ñāyāgatameva, yaṃ vedavādino‘‘ annamayo, pānamayo’’ ti ca dvidhā voharanti, tasmā paribbājako taṃ sandhāyā‘‘ oḷārikaṃ kho’’ ti āha. " 1005612,185,1266,2,68,1,352,48,"Tattha yadi attā rūpī, na saññī, saññāya arūpabhāvattā, rūpadhammānañca asañjānanasabhāvattā, rūpī ca samāno yadi tava matena nicco, saññā aparāparaṃ pavattanato tattha tattha bhijjatīti bhedasabbhāvato aniccā, evampi‘‘ aññā saññā, añño attā’’ ti saññāya abhāvato acetanoti na kammassa kārako, phalassa ca na upabhuñjakoti āpannameva, tenāha‘‘ oḷāriko ca hi te’’ tiādi. " 1005613,185,1266,69,76,1,48,4,"{Paccāgacchato}ti paccāgacchantassa , jānatoti attho." 1005614,185,1266,77,113,1,182,25,"‘‘ Aññā ca saññā uppajjanti, aññā ca saññā nirujjhantī’’ ti kasmā vuttaṃ, nanu uppādapubbako nirodho, na ca uppannaṃ anirujjhakaṃ nāma atthīti codanaṃ sandhāyāha‘‘ catunnañca khandhānan’’ tiādi. " 1005615,185,1267,2,5,1,0,0,418-420. 1005616,185,1267,6,12,1,41,5,Manomayan ti jhānamanaso vasena manomayaṃ. 1005617,185,1267,13,21,1,61,7,"Yo hi bāhirapaccayanirapekkho, so manasāva nibbattoti manomayo. " 1005618,185,1267,22,35,1,100,11,"Rūpaloke nibbattasarīraṃ sandhāya vadati, yaṃ vedavādino ānandamayo, viññāṇamayoti ca dvidhā voharanti. " 1005619,185,1267,36,47,1,43,6,{Tatrāpī}ti‘‘ manomayo attā’’ ti imasmimpi pakkhe. 1005620,185,1267,48,61,1,56,8,Dose {dinne}ti‘‘ aññāva saññā bhavissatī’’ tiādinā dose dinne. 1005621,185,1267,62,67,1,55,5,Idhāpi purimavāde vuttanayeneva dosadassanaṃ veditabbaṃ. 1005622,185,1267,68,99,1,138,22,"Ayaṃ pana viseso– yadi attā manomayo, sabbaṅgapaccaṅgī, ahīnindriyo ca bhaveyya, evaṃ sati‘‘ rūpaṃ attā siyā, na ca saññī’’ ti pubbe viya vattabbaṃ. " 1005623,185,1267,100,101,1,6,1,Tenāha– 1005624,185,1267,102,111,1,24,5,‘‘ manomayo ca hi te’’ tiādi. 1005625,185,1267,112,132,1,167,19,"Kasmā panāyaṃ paribbājako paṭhamaṃ oḷārikaṃ attānaṃ paṭijānitvā taṃ laddhiṃ vissajjetvā puna manomayaṃ attānaṃ paṭijānāti, tañca vissajjetvā arūpiṃ attānaṃ paṭijānātīti? " 1005626,185,1267,133,157,1,166,19,"Kāmañcettha kāraṇaṃ heṭṭhā vuttameva, tathāpi ime titthiyā nāma anavaṭṭhitacittā thusarāsimhi nikhātakhāṇuko viya cañcalāti dassetuṃ‘‘ yathā nāma ummattako’’ tiādi vuttaṃ. " 1005627,185,1267,158,162,1,30,3,Tattha {saññāyā}ti pakatisaññāya. 1005628,185,1267,163,169,1,70,6,Uppādanirodhaṃ icchati aparāparaṃ pavattāya saññāya udayavayadassanato. 1005629,185,1267,170,203,1,144,20,"Tathāpi‘‘ saññā saññā’’ ti pavattasamaññaṃ‘‘ attā’’ ti gahetvā tassa ca avicchedaṃ parikappento sassataṃ maññati, tenāha‘‘ attānaṃ pana sassataṃ maññatī’’ ti. " 1005630,185,1268,2,36,1,152,21,"{Tathevā}ti yathā‘‘ rūpī attā’’ ti,‘‘ manomayo attā’’ ti ca vādadvaye saññāya attato aññatā, tathā cassa acetanatādidosappasaṅgo dunnivāro , tatheva imasmiṃ vāde doso. " 1005631,185,1268,37,46,1,35,5,Tenāha‘‘ tathevassa dosaṃ dassento’’ ti. 1005632,185,1268,47,51,1,56,3,{Micchādassanenā}ti attadiṭṭhisaṅkhātena micchābhinivesena. 1005633,185,1268,52,57,1,73,4,{Abhibhūtattā}ti anādikālabhāvitabhāvena ajjhotthaṭattā nivāritañāṇacārattā. 1005634,185,1268,58,112,1,369,40,"Taṃ nānattaṃ {ajānanto}ti yena santatighanena, samūhaghanena ca vañcito bālo pabandhavasena pavattamānaṃ dhammasamūhaṃ micchāgāhavasena‘‘ attā’’ ti,‘‘ nicco’’ ti ca abhinivissa voharati, taṃ ekattasaññitaṃ ghanaggahaṇaṃ vinibhujja yāthāvato jānanaṃ ghanavinibbhogo, sabbena sabbaṃ titthiyānaṃ so natthīti ayampi paribbājako tādisassa ñāṇassa paripākassa abhāvato vuccamānampi nāññāsi. " 1005635,185,1268,113,125,1,59,8,Tena vuttaṃ‘‘ bhagavatā vuccamānampi taṃ nānattaṃ ajānanto’’ ti. 1005636,185,1268,126,147,1,207,19,"Saññā nāmāyaṃ nānārammaṇā nānākkhaṇe uppajjati, veti cāti saññāya uppādanirodhaṃ passantopi saññāmayaṃ saññābhūtaṃ attānaṃ parikappetvā yathāvuttaghanavinibbhogābhāvato niccameva katvā maññati diṭṭhimaññanāya. " 1005637,185,1268,148,162,1,98,10,Tathābhūtassa ca tassa saṇhasukhumaparamagambhīradhammatā na ñāyatevāti vuttaṃ‘‘ dujjānaṃ kho’’ tiādi. 1005638,185,1269,2,12,1,53,6,Diṭṭhiādīsu ‘‘ evametan’’ ti dassanaṃ abhinivisanaṃ diṭṭhi. 1005639,185,1269,13,25,1,69,8,Tassā eva pubbabhāgabhūtaṃ‘‘ evametan’’ ti nijjhānavasena khamanaṃ khanti. 1005640,185,1269,26,29,1,18,3,Tathā rocanaṃ ruci. 1005641,185,1269,30,40,1,53,6,‘‘ Aññathā’’ tiādi tesaṃ diṭṭhiādīnaṃ vibhajitvā dassanaṃ. 1005642,185,1269,41,55,1,112,12,"Tattha {aññathā}ti yathā ariyavinaye antadvayaṃ anupaggamma majjhimā paṭipadāvasena dassanaṃ hoti, tato aññathāyeva. " 1005643,185,1269,56,78,1,155,19,"{Aññadevā}ti yaṃ paramatthato vijjati khandhāyatanādi, tassa ca aniccatādi, tato aññadeva paramatthato avijjamānaṃ attānaṃ sassatādi te khamati ceva ruccati ca. " 1005644,185,1269,79,90,1,52,6,"Āyuñjanaṃ anuyuñjanaṃ āyogo, tenāha‘‘ yuttapayuttatā’’ ti. " 1005645,185,1269,91,95,1,54,2,{Paṭipattiyā}ti paramattacintanādiparibbājakapaṭipattiyā . 1005646,185,1269,96,112,1,91,11,"Dujjānametaṃ dhammataṃ tvaṃ‘‘ ayaṃ paramattho, ayaṃ sammutī’’ ti imassa vibhāgassa dubbibhāgattā." 1005647,185,1269,113,144,1,147,20,"‘‘ Yadi etaṃ dujjānaṃ, taṃ tāva tiṭṭhatu, imaṃ panatthaṃ bhagavantaṃ pucchissāmī’’ ti cintetvā yathā paṭipajji, taṃ dassetuṃ‘‘ atha paribbājako’’ tiādi vuttaṃ. " 1005648,185,1269,145,156,1,66,10,Añño vā {saññato}ti saññāsabhāvato añño sabhāvo vā attā hotūti attho. 1005649,185,1269,157,160,1,13,2,{Assā}ti attano. 1005650,185,1270,2,12,1,58,8,"Lokīyati dissati ettha puññapāpaṃ, tabbipāko cāti loko, attā. " 1005651,185,1270,13,20,1,35,6,"So hissa kārako, vedako cāti icchito. " 1005652,185,1270,21,48,1,71,10,Diṭṭhigatan ti‘‘ sassato attā ca loko cā’’ tiādi( dī. ni.1.31; udā.55) nayappavattaṃ diṭṭhigataṃ. 1005653,185,1270,49,54,1,69,5,Na hesa diṭṭhābhiniveso diṭṭhadhammikādiatthanissito tadasaṃvattanato. 1005654,185,1270,55,66,1,79,10,"Yo hi tadāvaho, so taṃnissitoti vattabbataṃ labheyya yathā taṃ puññañāṇasambhāro. " 1005655,185,1270,67,73,1,55,6,Eteneva tassa na dhammanissitatāpi saṃvaṇṇitā daṭṭhabbā. 1005656,185,1270,74,103,1,129,12,"Ādibrahmacariyassāti ādibrahmacariyaṃ, tadeva ādibrahmacariyakaṃ yathā‘‘ vinayo eva venayiko’’ ti,( pārā. aṭṭha.21) tenāha‘‘ sikkhattayasaṅkhātassā’’ tiādi. " 1005657,185,1270,104,112,1,114,7,"Diṭṭhābhinivesassa saṃsāravaṭṭe nibbidāvirāganirodhupasamāsaṃvattanaṃ vaṭṭantogadhattā, tassa vaṭṭasambandhanato ca. " 1005658,185,1270,113,117,1,52,3,Tathā abhiññāsambodhanibbānāsaṃvattanañca daṭṭhabbaṃ. 1005659,185,1270,118,122,1,49,3,{Abhijānanāyā}ti ñātapariññāvasena abhijānanatthāya. 1005660,185,1270,123,128,1,72,4,{Sambujjhanatthāyā}ti tīraṇapahānapariññāvasena sambodhanatthāyāti vadanti. 1005661,185,1270,129,148,1,112,11,"{Abhijānanāyā}ti abhiññāpaññāvasena jānanāya, taṃ pana vaṭṭassa paccakkhakaraṇameva hotīti āha‘‘ paccakkhakiriyāyā’’ ti. " 1005662,185,1270,149,153,1,54,3,{Sambujjhanatthāyā}ti pariññābhisamayavasena paṭivedhāya. 1005663,185,1271,2,19,1,96,12,"Kāmaṃ taṇhāpi dukkhasabhāvā, tassā pana samudayabhāvena visuṃ gahitattā‘‘ taṇhaṃ ṭhapetvā’’ ti vuttaṃ. " 1005664,185,1271,20,22,1,22,2,Pabhāvanato uppādanato. 1005665,185,1271,23,39,1,97,11,"Dukkhaṃ pabhāventīpi taṇhā avijjādipaccayantarasahitā eva pabhāveti, na kevalāti āha‘‘ sappaccayā’’ ti. " 1005666,185,1271,40,53,1,114,11,"Ubhinnaṃ {appavattī}ti ubhinnaṃ appavattinimittaṃ, nappavattanti ettha dukkhasamudayā etasmiṃ vā adhigateti appavatti. " 1005667,185,1271,54,63,1,97,8,"Dukkhanirodhaṃ nibbānaṃ gacchati adhigacchati, tadatthaṃ paṭipadā cāti dukkhanirodhagāminīpaṭipadā. " 1005668,185,1271,64,67,1,35,2,{Maggapātubhāvo}ti aggamaggasamuppādo. 1005669,185,1271,68,71,1,39,2,{Phalasacchikiriyā}ti asekkhaphalādhigamo. 1005670,185,1271,72,76,1,26,4,Ākāran ti taṃ gamanaliṅgaṃ. 1005671,185,1272,2,24,1,116,12,"421. Samantato niggaṇhanavasena todanaṃ vijjhanaṃ sannitodakaṃ, {vācāyā}ti ca paccatte karaṇavacananti āha‘‘ vacanapatodenā’’ ti. " 1005672,185,1272,25,48,1,221,21,"Sajjhabbharitan ti samantato bhusaṃ aritaṃ {akaṃsū}ti satamattehi tuttakehi viya tiṃsasatamattā paribbājakā vācāpatodanehi tudiṃsu sabhāvato vijjamānan ti paramatthasabhāvato upalabbhamānaṃ, napakatiādi viya anupalabbhamānaṃ. " 1005673,185,1272,49,52,1,17,3,Tacchan ti saccaṃ. 1005674,185,1272,53,64,1,79,10,Tathan ti aviparītaṃ {lokuttaradhammesū}ti visaye bhummaṃ te dhamme visayaṃ katvā. 1005675,185,1272,65,71,1,55,5,"Ṭhitasabhāvan ti avaṭṭhitasabhāvaṃ, taduppādakanti attho. " 1005676,185,1272,72,84,1,94,7,"Lokuttaradhammaniyāmatan ti lokuttaradhammasampāpananiyāmena niyataṃ, tenāha‘‘ buddhānañhī’’ tiādi. " 1005677,185,1272,85,94,1,45,4,{Edisā}ti‘‘ dhammaṭṭhitatan’’ tiādinā vuttappakārā. 1005678,185,1273,2,2,1,43,1,Cittahatthisāriputtapoṭṭhapādavatthuvaṇṇanā 1005679,185,1274,2,13,1,71,5,422. Sukhumesu {atthantaresū}ti khandhāyatanādīsu sukhumañāṇagocaresu dhammesu. 1005680,185,1274,14,21,1,56,6,{Kusalo}ti pubbe buddhasāsane kataparicayatāya cheko ahosi. 1005681,185,1274,22,59,1,147,17,Gihibhāve ānisaṃsakathāya kathitattā sīlavantassa bhikkhuno tathā kathanena vibbhamane niyojitattā idāni sayampi sīlavā eva hutvā cha vāre( dha. pa. aṭṭha.37; jā. aṭṭha.1.1.69) vibbhami. 1005682,185,1274,60,64,1,40,4,Kammasarikkhakena hi phalena bhavitabbaṃ. 1005683,185,1274,65,71,1,84,5,Mahāsāvakassa {kathite}ti mahāsāvakassa mahākoṭṭhikattherassa apasādanakathitanimittaṃ. 1005684,185,1274,72,79,1,58,6,Patiṭṭhātuṃ {asakkonto}ti sāsane patiṭṭhaṃ laddhuṃ asakkonto. 1005685,185,1275,2,12,1,88,4,423. Paññācakkhuno {natthitāyā}ti suvuttaduruttasamavisamadassanasamatthapaññācakkhuno abhāvena . 1005686,185,1275,13,36,1,96,13,"{Cakkhumā}ti ettha yādisena cakkhunā puriso‘‘ cakkhumā’’ ti vutto, taṃ dassetuṃ‘‘ subhāsitā’’ tiādi vuttaṃ. " 1005687,185,1275,37,44,1,62,5,"{Ekakoṭṭhāsā}ti ekantikā, nibbānāvahabhāvena nicchitāti adhippāyo. " 1005688,185,1275,45,48,1,22,2,{Ṭhapitā}ti vavatthāpitā. 1005689,185,1275,49,59,1,90,9,"Na ekakoṭṭhāsā na ekantikā, na nibbānāvahabhāvena nicchitā vaṭṭantogadhabhāvatoti adhippāyo. " 1005690,185,1276,2,2,1,21,1,Ekaṃsikadhammavaṇṇanā 1005691,185,1277,2,23,1,86,9,425.‘‘ Kasmā ārabhī’’ ti kāraṇaṃ pucchitvā‘‘ aniyyānikabhāvadassanatthan’’ ti payojanaṃ vissajjitaṃ. 1005692,185,1277,24,29,1,44,5,Sati hi phalasiddhiyaṃ hetusiddhoyeva hotīti. 1005693,185,1277,30,45,1,107,9,"{Paññāpitaniṭṭhāyā}ti paveditavimuttimaggassa, vaṭṭadukkhapariyosānaṃ gacchati etāyāti‘‘ niṭṭhā’’ ti vimutti vuttā. " 1005694,185,1277,46,57,1,52,7,Niṭṭhāmaggo hi idha uttarapadalopena‘‘ niṭṭhā’’ ti vutto. 1005695,185,1277,58,68,1,56,8,"Tassa hi aniyyānikatā, niyyānikatā ca vuccati, na niṭṭhāya. " 1005696,185,1277,69,77,1,65,7,"Niyyānaṃ vā niggamanaṃ nissaraṇaṃ, vaṭṭadukkhassa vupasamoti attho. " 1005697,185,1277,78,93,1,109,12,"Niyyānameva niyyānikaṃ, na niyyānikaṃ aniyyānikaṃ, so eva bhāvo aniyyānikabhāvo, tassa dassanatthanti yojetabbaṃ." 1005698,185,1277,94,130,1,166,22,"‘‘ Evan’’ ti‘‘ nibbānaṃ nibbānan’’ ti vacanamattasāmaññaṃ gahetvā vadati, na pana paramatthato tesaṃ samaye nibbānapaññāpanassa labbhanato, tena vuttaṃ‘‘ sā ca na niyyānikā’’ tiādi. " 1005699,185,1277,131,176,1,333,33,"{Lokathūpikādivasenā}ti ettha ādi -saddena‘‘ añño puriso, aññā pakatī’’ ti pakatipurisantarāvabodho mokkho, buddhiādiguṇavinimuttassa attano sakattani avaṭṭhānaṃ mokkho, kāyapavattigatijātibandhānaṃ appamajjanavasena appavatto mokkho, yaññehi jutena parena purisena salokatā mokkho, samīpatā mokkho, sahayogo mokkhoti evamādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. " 1005700,185,1277,177,201,1,135,16,"{Yathāpaññattā}ti paññattappakārā hutvā na niyyāti, yenākārena ‘‘ niṭṭhā pāpuṇīyatī’’ ti tehi paveditā, tenākārena tassā appattabbato na niyyāti. " 1005701,185,1277,202,218,1,105,11,Paṇḍitehi {paṭikkhittā}ti‘‘ nāyaṃ niṭṭhā paṭipadā vaṭṭassa anatikkamanato’’ ti buddhādīhi paṇḍitehi paṭikkhittā. 1005702,185,1277,219,239,1,158,17,"{Nivattatī}ti paṭikkhepassa kāraṇavacanaṃ, tasmā tehi paññattā niṭṭhā paṭipadā na niyyāti, aññadatthu taṃsamaṅginaṃ puggalaṃ saṃsāre eva paribbhamāpentī nivattati. " 1005703,185,1278,2,20,1,120,13,"Padhānaṃ jānanaṃ nāma paccakkhato jānanaṃ tassa pamāṇajeṭṭhabhāvato, itarassa saṃsayānubaddhattāti vuttaṃ‘‘ jānaṃ passan’’ ti. " 1005704,185,1278,21,25,1,35,4,Tenettha dassanena jānanaṃ viseseti. 1005705,185,1278,26,36,1,75,9,Idaṃ vuttaṃ hoti– tumhākaṃ ekantasukhe loke paccakkhato ñāṇadassanaṃ atthīti. 1005706,185,1278,37,50,1,83,11,"Jānan ti vā tassa lokassa anumānavisayataṃ pucchati, passan ti paccakkhato gocarataṃ. " 1005707,185,1278,51,62,1,69,9,"Ayañhettha attho– api tumhākaṃ loko paccakkhato ñāto, udāhu anumānatoti. " 1005708,185,1279,2,17,1,93,10,"Yasmā loke paccakkhabhūto attho indriyagocarabhāvena pākaṭo, tasmā vuttaṃ‘‘ diṭṭhapubbānī’’ tiādi. " 1005709,185,1279,18,29,1,84,8,"{Diṭṭhapubbānī}ti diṭṭhavā, dassanabhūtena, tadanugatena ca ñāṇena gahitapubbānīti attho. " 1005710,185,1279,30,41,1,59,7,Evañca katvā‘‘ sarīrasaṇṭhānādīnī’’ ti vacanaṃ samatthitaṃ hoti. 1005711,185,1279,42,70,1,115,15,‘‘ Appāṭihīraka tan’’ ti anunāsikalopaṃ katvā niddesoti āha‘‘ appāṭihīrakaṃ tan’’ ti‘‘ appāṭihīraṃ katan’’ ti evamettha vaṇṇenti. 1005712,185,1279,71,79,1,73,6,"Paṭipakkhaharaṇato paṭihāriyaṃ, tadeva pāṭihāriyaṃ, uttaravirahitaṃ vacanaṃ. " 1005713,185,1279,80,89,1,43,5,Pāṭihāriyamevettha‘‘ pāṭihīrakan’’ ti vā vuttaṃ. 1005714,185,1279,90,104,1,95,9,"Na pāṭihīrakaṃ appāṭihīrakaṃ parehi vuccamānauttarehi sauttarattā, tenāha‘‘ paṭiharaṇavirahitan’’ ti. " 1005715,185,1279,105,111,1,65,6,Sauttarañhi vacanaṃ tena uttarena paṭihārīyati ativiparivattīyati. 1005716,185,1279,112,125,1,82,9,Tato eva niyyānassa paṭiharaṇamaggassa abhāvato‘‘ aniyyānikan’’ ti vattabbataṃ labhati. 1005717,185,1280,2,8,1,11,2,426. Vilāso līḷā. 1005718,185,1280,9,15,1,65,5,"Ākappo kesabandhavatthaggahaṇaṃ ādiākāraviseso, vesasaṃvidhānaṃ vā. " 1005719,185,1280,16,21,1,40,5,Ādi -saddena bhāvādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. 1005720,185,1280,22,31,1,32,5,‘‘ Bhāvo’’ ti ca cāturiyaṃ veditabbaṃ. 1005721,185,1281,2,2,1,24,1,Tayoattapaṭilābhavaṇṇanā 1005722,185,1282,2,21,1,82,10,"428. Āhito ahaṃ māno etthāti attā, attabhāvoti āha‘‘ attapaṭilābhoti attabhāvapaṭilābho’’ ti. " 1005723,185,1282,22,27,1,56,5,Kāmabhavaṃ dasseti tassa itaradvayattabhāvato oḷārikattā. 1005724,185,1282,28,36,1,72,7,Rūpabhavaṃ dasseti jhānamanena nibbattaṃ hutvā rūpībhāvena upalabbhanato. 1005725,185,1282,37,46,1,94,9,Saṃkilesikā dhammā nāma dvādasa akusalacittuppādā tadabhāve kassaci saṃkilesassāpi asambhavato. 1005726,185,1282,47,56,1,84,9,Vodāniyā dhammā nāma samathavipassanā tāsaṃ vasena sabbaso cittavodānassa sijjhanato. 1005727,185,1283,2,25,1,166,17,"429. Paṭipakkhadhammānaṃ asamucchede pana na kadācipi anavajjadhammānaṃ pāripūrī, vepullaṃ vā sambhavati, samucchede pana sati eva sambhavatīti maggapaññāphalapaññā -ggahaṇaṃ. " 1005728,185,1283,26,33,1,54,7,Tā hi sakiṃ paripuṇṇā paripuṇṇā eva aparihānadhammattā. 1005729,185,1283,34,40,1,52,5,{Taruṇapītī}ti uppannamattā aladdhāsevanā dubbalā pīti. 1005730,185,1283,41,51,1,98,8,{Balavatuṭṭhī}ti punappunaṃ uppattiyā laddhāsevanā uparivisesādhigamassa paccayabhūtā thiratarā pīti. 1005731,185,1283,52,82,1,227,20,‘‘ Yaṃ avocumhā’’ tiādīsu ayaṃ saṅkhepattho – yaṃ vohāraṃ‘‘ saṃkilesikavodāniyadhammānaṃ pahānābhivuddhiniṭṭhaṃ paññāya pāripūrivepullabhūtaṃ imasmiṃyeva attabhāve aparappaccayena ñāṇena paccakkhato sampādetvā viharissatī’’ ti kathayimha. 1005732,185,1283,83,112,1,239,28,"Tattha tasmiṃ vihāre tassa mama ovādakarassa bhikkhuno evaṃ vuttappakārena viharaṇanimittaṃ pamodappabhāvitā pīti ca bhavissati, tassā ca paccayabhūtaṃ passaddhidvayaṃ sammadeva upaṭṭhitā sati ca ukkaṃsagataṃ ñāṇañca tathābhūto ca so vihāro. " 1005733,185,1283,113,119,1,76,6,Santapaṇītatāya atappako anaññasādhāraṇo sukhavihāroti vattabbataṃ arahatīti. 1005734,185,1284,2,29,1,206,22,"Paṭhamajjhāne paṭiladdhamatte hīnabhāvato pīti dubbalā pāmojjapakkhikā, suvibhāvite pana tasmiṃ paguṇe sā paṇītā balavabhāvato paripuṇṇakiccā pītīti vuttaṃ‘‘ paṭhamajjhāne pāmojjādayo chapi dhammā labbhantī’’ ti." 1005735,185,1284,30,40,1,36,6,‘‘ Sukho vihāro’’ ti iminā samādhi gahito. 1005736,185,1284,41,66,1,120,15,"Sukhaṃ gahitanti apare, tesaṃ matena santasukhatāya upekkhā catutthajjhāne‘‘ sukhan’’ ti icchitā, tenāha‘‘ tathā catutthe’’ tiādi. " 1005737,185,1284,67,76,1,82,8,Pāmojjaṃ {nivattatī}ti dubbalapītisaṅkhātaṃ pāmojjaṃ chasu dhammesu nivattati hāyati. 1005738,185,1284,77,90,1,109,12,"Vitakkavicārakkhobhavirahena dutiyajjhāne sabbadā pīti balavatī eva hoti, na paṭhamajjhāne viya kadāci dubbalā. " 1005739,185,1284,91,100,1,97,8,Suddhavipassanā {pādakajjhānamevā}ti upari maggaṃ akathetvā kevalaṃ vipassanāpādakajjhānaṃ kathitaṃ. 1005740,185,1284,101,119,1,145,16,Catūhi maggehi saddhiṃ vipassanā {kathitā}ti vipassanāya pādakabhāvena jhānāni kathetvā tato paraṃ vipassanāpubbakā cattāropi maggā kathitāti attho. 1005741,185,1284,120,131,1,131,9,Catutthajjhānikaphalasamāpatti {kathitā}ti paṭhamajjhānikādikā phalasamāpattiyo akathetvā catutthajjhānikā eva phalasamāpatti kathitā. 1005742,185,1284,132,143,1,105,10,Pītivevacanameva {katvā}ti dvinnaṃ pītīnaṃ ekasmiṃ cittuppāde anuppajjanato pāmojjaṃ pītivevacanameva katvā. 1005743,185,1284,144,162,1,128,13,"Pītisukhānaṃ apariccattattā,‘‘ sukho ca vihāro’’ ti sātisayassa sukhavihārassa gahitattā ca dutiyajjhānikaphalasamāpatti nāma kathitā. " 1005744,185,1284,163,177,1,125,12,"Kāmaṃ paṭhamajjhānepi pītisukhāni labbhanti, tāni pana vitakkavicārakkhobhena na santapaṇītāni, santapaṇītāni ca idhādhippetāni. " 1005745,185,1285,2,5,1,0,0,432-437. 1005746,185,1285,6,20,1,72,8,"{Vibhāvanattho}ti pakāsanattho sarūpato nirūpanattho, tenāha‘‘ ayaṃ so’’ tiādi. " 1005747,185,1285,21,25,1,30,4,Nan ti oḷārikaṃ attapaṭilābhaṃ. 1005748,185,1285,26,32,1,61,6,Sappaṭiharaṇan ti parena coditavacanena saparihāraṃ sauttaraṃ. 1005749,185,1285,33,37,1,20,3,{Tuccho}ti musā abhūto. 1005750,185,1285,38,43,1,28,4,{Svevā}ti so eva attapaṭilābho. 1005751,185,1285,44,52,1,60,7,Tasmiṃ samaye {hotī}ti tasmiṃ paccuppannasamaye vijjamāno hoti. 1005752,185,1285,53,61,1,62,7,"Attapaṭilābhotveva niyyātesi, na naṃ sarūpato nīharitvā dassesi. " 1005753,185,1285,62,71,1,68,8,Rūpādayo cettha {dhammā}ti rūpavedanādayo eva ettha loke sabhāvadhammā. 1005754,185,1285,72,88,1,88,10,"{Attapaṭilābho}ti pana te rūpādike pañcakkhandhe upādāya paññatti, tenāha‘‘ nāmamattametan’’ ti. " 1005755,185,1285,89,92,1,51,2,{Nāmapaṇṇattivasenā}ti nāmabhūtapaññattimattatāvasena. 1005756,185,1286,2,30,1,116,14,438. Evañca pana {vatvā}ti‘‘ attapaṭilābhoti rūpādike upādāya paññattimattan’’ ti imamatthaṃ‘‘ yasmiṃ citta samaye’’ tiādinā vatvā. 1005757,185,1286,31,47,1,140,14,"Paṭipucchitvā vinayanatthan ti yathā pare puccheyyuṃ, tenākārena kālavibhāgato paṭipadāni pucchitvā tassa atthassa ñāpanavasena vinayanatthaṃ. " 1005758,185,1286,48,73,1,196,23,"Tasmiṃ samaye sacco {ahosī}ti tasmiṃ atītasamaye upādānassa vijjamānatāya saccabhūto vijjamāno viya vattabbo ahosi, na pana anāgato idāni paccuppanno vā attapaṭilābho tadupādānassa tadā avijjamānattā. " 1005759,185,1286,74,82,1,73,8,Ye te atītā dhammā atītasamaye atītattapaṭilābhassa upādānabhūtā rūpādayo. 1005760,185,1286,83,87,1,29,4,Te etarahi natthi niruddhattā. 1005761,185,1286,88,93,1,31,5,Tato eva ahesunti saṅkhyaṃ gatā. 1005762,185,1286,94,99,1,36,4,{Tasmā}ti tasmiṃyeva samaye labbhanato. 1005763,185,1286,100,113,1,89,12,Sopi tadupādāno me attapaṭilābho tasmiṃyeva atīta samaye sacco bhūto vijjamāno viya ahosi. 1005764,185,1286,114,137,1,218,23,Anāgatapaccuppannānan ti anāgatānañceva paccuppannānañca rūpadhammānaṃ upādānabhūtānaṃ tadā tasmiṃ atītasamaye abhāvā tadupādāno anāgato paccuppanno ca attapaṭilābho tasmiṃ atīta samaye mogho tuccho musā natthīti attho. 1005765,185,1286,138,141,1,32,2,{Nāmamattamevā}ti samaññāmattameva. 1005766,185,1286,142,146,1,57,4,Attapaṭilābhaṃ paṭijānāti paramatthato anupalabbhamānattā. 1005767,185,1287,2,37,1,161,25,"‘ ‘ Eseva nayo’’ ti iminā ye te anāgatā dhammā, te etarahi natthi,‘‘ bhavissantī’’ ti pana saṅkhyaṃ gamissanti, tasmā sopi me attapaṭilābho tasmiṃyeva samaye sacco bhavissati. " 1005768,185,1287,38,49,1,90,11,Atītapaccuppannānaṃ pana dhammānaṃ tadā abhāvā tasmiṃ samaye mogho atīto mogho paccuppanno. 1005769,185,1287,50,67,1,86,14,"Ye ime paccuppannā dhammā, te etarahi atthi, tasmā yoyaṃ me attapaṭilābho, so idāni sacco. " 1005770,185,1287,68,86,1,160,18,Atītānāgatānaṃ pana dhammānaṃ idāni abhāvā tasmiṃ samaye mogho atīto mogho anāgatoti evaṃ atthato nāmamattameva attapaṭilābhaṃ paṭijānātīti imamatthaṃ atidisati. 1005771,185,1288,2,5,1,0,0,439-443. 1005772,185,1288,6,9,1,24,3,Saṃsanditun ti samānetuṃ. 1005773,185,1288,10,23,1,101,11,Yasmiṃ samaye khīraṃ {hotī}ti yasmiṃ kāle bhūtupādāyasaññitaṃ upādānavisesaṃ upādāya khīrapaññatti hoti. 1005774,185,1288,24,33,1,76,7,Na tasmiṃ… pe… gacchati khīrapaññattiupādānassa dadhiādipaññattiyā anupādānato. 1005775,185,1288,34,48,1,69,9,"Paṭiniyatavatthukā hi ekā lokasamaññā, tenāha‘‘ ye dhamme upādāyā’’ tiādi. " 1005776,185,1288,49,55,1,41,5,"Tattha saṅkhāyati etāyāti saṅkhā, paññatti. " 1005777,185,1288,56,61,1,43,5,Niddhāretvā vacanti vadanti etāyāti nirutti. 1005778,185,1288,62,65,1,21,3,Namanti etenāti nāmaṃ. 1005779,185,1288,66,71,1,37,4,"Voharanti etenāti vohāro, paññattiyeva. " 1005780,185,1288,72,87,1,81,10,Esa nayo {sabbatthā}ti‘‘ yasmiṃ samaye’’ tiādinā khīre vuttanayaṃ dadhiādīsu atidisati. 1005781,185,1289,2,64,1,378,41,"{Samanujānanamattakānī}ti ‘‘ idaṃ khīraṃ, idaṃ dadhī’’ tiādinā tādise bhūtupādāyarūpavisese loke paramparābhataṃ paññattiṃ appaṭikkhipitvā samanujānanaṃ viya paccayavisesavisiṭṭhaṃ rūpādikhandhasamūhaṃ upādāya‘‘ oḷāriko attapaṭilābho’’ ti ca‘‘ manomayo attapaṭilābho’’ ti ca‘‘ arūpo attapaṭilābho’’ ti ca tathā tathā samanujānanamattakāni, na ca tabbinimutto upādānato añño koci attho atthīti attho. " 1005782,185,1289,65,69,1,53,3,{Niruttimattakānī}ti saddaniruttiyā gahaṇūpāyamattakāni. 1005783,185,1289,70,78,1,93,6,‘‘ Satto phassoti hi saddaggahaṇuttarakālaṃ tadanuviddhapaṇṇattiggahaṇamukheneva tadatthāvabodho. 1005784,185,1289,79,83,1,40,3,{Vacanapathamattakānī}ti tasseva vevacanaṃ. 1005785,185,1289,84,89,1,45,4,{Vohāramattakānī}ti tathā tathā vohāramattakāni. 1005786,185,1289,90,96,1,70,4,"{Nāmapaṇṇattimattakānī}ti tasseva vevacanaṃ, taṃtaṃnāmapaññāpanamattakāni. " 1005787,185,1289,97,136,1,162,22,"Sabbametan ti‘‘ attapaṭilābho’’ ti vā‘‘ satto’’ ti vā‘‘ poso’’ ti vā sabbametaṃ vohāramattakaṃ paramatthato anupalabbhanato, tenāha‘‘ yasmā paramatthato satto nāma natthī’’ tiādi. " 1005788,185,1290,2,18,1,76,12,Yadi evaṃ kasmā taṃ buddhehipi vuccatīti āha‘‘ buddhānaṃ pana dve kathā’’ tiādi. 1005789,185,1290,19,23,1,41,4,Sammutiyā vohārassa kathanaṃ sammutikathā. 1005790,185,1290,24,28,1,55,4,Paramatthassa sabhāvadhammassa kathanaṃ paramatthakathā. 1005791,185,1290,29,34,1,81,5,Aniccādikathāpi paramatthasannissitakathā paramatthakathāti katvā paramatthakathā. 1005792,185,1290,35,53,1,71,10,"Paramatthadhammo hi‘‘ anicco, dukkho, anattā’’ ti ca vuccati , na sammutidhammo. " 1005793,185,1290,54,68,1,83,10,Kasmā panevaṃ duvidhā buddhānaṃ kathāpavattīti tattha kāraṇamāha‘‘ tattha yo’’ tiādinā. 1005794,185,1290,69,117,1,355,33,"Yasmā paramatthakathāya saccasampaṭivedho, ariyasaccakathā ca sikhāppattā desanā, tasmā vineyyapuggalavasena sammutikathaṃ kathentopi bhagavā paramatthakathaṃyeva kathetīti āha‘‘ tassa bhagavā āditova… pe… kathetī’’ ti, tenāha‘‘ tathā’’ tiādi, tenassa katthaci sammutikathāpubbikā paramatthakathā hoti puggalajjhāsayavasena, katthaci paramatthakathāpubbikā sammutikathā. " 1005795,185,1290,118,126,1,91,8,Iti vineyyadamanakusalassa satthu vineyyajjhāsayavasena tathā tathā desanāpavattīti dasseti. 1005796,185,1290,127,144,1,146,15,"Sabbattha pana bhagavā dhammataṃ avijahanto eva sammutiṃ anuvattati, sammutiṃ apariccajantoyeva dhammataṃ vibhāveti, na tattha abhinivesātidhāvanāni. " 1005797,185,1290,145,156,1,68,6,"Vuttañhetaṃ‘‘ janapadaniruttiṃ nābhiniviseyya, samaññaṃ nātidhāveyyā’’ ti. " 1005798,185,1291,2,22,1,137,16,Paṭhamaṃ sammutiṃ katvā kathanaṃ pana veneyyavasena yebhuyyena buddhānaṃ āciṇṇanti taṃ kāraṇena saddhiṃ dassento‘‘ pakatiyā panā’’ tiādimāha. 1005799,185,1291,23,43,1,119,15,"Nanu ca sammuti nāma paramatthato avijjamānattā abhūtā, taṃ kathaṃ buddhā kathentīti āha‘‘ sammutikathaṃ kathentāpī’’ tiādi. " 1005800,185,1291,44,48,1,21,2,{Saccamevā}ti tathameva. 1005801,185,1291,49,61,1,61,6,"{Sabhāvamevā}ti sammutibhāvena taṃsabhāvameva, tenāha‘‘ amusāvā’’ ti. " 1005802,185,1291,62,67,1,51,5,Paramatthassa pana saccādibhāve vattabbameva natthi. 1005803,185,1292,2,8,1,42,5,Imesaṃ pana sammutiparamatthānaṃ ko viseso? 1005804,185,1292,9,25,1,118,13,"Yasmiṃ bhinne, buddhiyā vā avayavavinibbhoge kate na taṃsaññā, so ghaṭapaṭādippabhedo sammuti, tabbipariyāyato paramattho. " 1005805,185,1292,26,32,1,49,6,Na hi kakkhaḷaphusanādisabhāve ayaṃ nayo labbhati. 1005806,185,1292,33,49,1,85,11,Evaṃ santepi vuttanayena sammutipi saccasabhāvā evāti āha‘‘ duve saccāni akkhāsī’’ tiādi. 1005807,185,1293,2,13,1,78,9,Idāni nesaṃ saccasabhāvaṃ kāraṇena dassento‘‘ saṅketavacanaṃ saccan ti gāthamāha. 1005808,185,1293,14,18,1,47,4,Tattha saṅketavacanaṃ saccaṃ visaṃvādanābhāvato. 1005809,185,1293,19,27,1,37,4,Tattha hetumāha‘‘ lokasammutikāraṇan’’ ti. 1005810,185,1293,28,34,1,63,6,Lokasiddhā hi sammuti saṅketavacanassa avisaṃvādanatāya kāraṇaṃ. 1005811,185,1293,35,42,1,58,6,"Paramo uttamo attho paramattho, dhammānaṃ yathābhūtasabhāvo. " 1005812,185,1293,43,50,1,64,7,Tassa vacanaṃ saccaṃ yāthāvato avisaṃvādanavasena ca pavattanato. 1005813,185,1293,51,72,1,129,15,"Tattha kāraṇamāha‘‘ dhammānaṃ bhūtalakkhaṇan’’ ti, sabhāvadhammānaṃ yo bhūto aviparīto sabhāvo, tassa lakkhaṇaṃ aṅganaṃ ñāpananti katvā. " 1005814,185,1294,2,17,1,135,14,"Yadi tathāgato paramatthasaccaṃ sammadeva abhisambujjhitvā ṭhitopi lokasamaññaṃ gahetvāva vadati, ko ettha lokiyamahājanehi visesoti āha." 1005815,185,1294,18,27,1,41,5,‘‘ Yāhi tathāgato voharati aparāmāsan’’ tiādi. 1005816,185,1294,28,58,1,213,24,"Lokiyamahājano appahīnaparāmāsattā‘‘ etaṃ mamā’’ tiādinā parāmasanto voharati, tathāgato pana sabbaso pahīnaparāmāsattā aparāmasanto yasmā lokasamaññāhi vinā lokiyo attho loke kenaci duviññeyyo, tasmā tāhi taṃ voharati. " 1005817,185,1294,59,68,1,86,9,Tathā voharanto eva ca attano desanāvilāsena veneyyasatte paramatthasacce patiṭṭhapeti. 1005818,185,1294,69,86,1,153,12,Desanaṃ {vinivaṭṭetvā}ti heṭṭhā pavattitakathāya vinivaṭṭetvā vivecetvā desanaṃ‘‘ aparāmāsan’’ ti taṇhāmānaparāmāsappahānakittanena arahattanikūṭena niṭṭhāpesi. 1005819,185,1294,87,96,1,56,8,"Yaṃ yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1005820,185,1295,2,4,1,42,2,Poṭṭhapādasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1005821,185,1296,2,5,1,17,1,10. Subhasuttavaṇṇanā 1005822,185,1297,2,2,1,26,1,Subhamāṇavakavatthuvaṇṇanā 1005823,185,1298,2,37,1,186,19,"444.‘‘ Aciraparinibbute’’ ti satthu parinibbutabhāvassa cirakālatāpaṭikkhepena āsannatā dassitā, kālaparicchedo na dassitoti taṃ paricchedato dassetuṃ‘‘ parinibbānato uddhaṃ māsamatte kāle’’ ti vuttaṃ. " 1005824,185,1298,38,44,1,50,6,Tattha matta -ggahaṇena kālassa asampuṇṇataṃ joteti. 1005825,185,1298,45,50,1,40,5,Tudisaññito gāmo nivāso etassāti todeyyo. 1005826,185,1298,51,75,1,135,18,"Taṃ panesa yasmā soṇadaṇḍo viya campaṃ, kūṭadanto viya ca khāṇumataṃ ajjhāvasati, tasmā vuttaṃ‘‘ tassa adhipatittā’’ ti issarabhāvatoti attho. " 1005827,185,1298,76,79,1,23,3,Samāhāran ti sannicayaṃ. 1005828,185,1298,80,105,1,224,22,"Paṇḍito {gharamāvase}ti yasmā appatarappatarepi vayamāne bhogā khiyanti, appatarappatarepi sañciyamāne vaḍḍhanti, tasmā viññujātiko kiñci vayaṃ akatvā āyameva uppādento gharāvāsaṃ anutiṭṭheyyāti lobhādesitaṃ paṭipattiṃ upadisati. " 1005829,185,1299,2,10,1,79,8,Adānameva sikkhāpetvā lobhābhibhūtatāya tasmiṃyeva ghare sunakho hutvā nibbatti. 1005830,185,1299,11,15,1,36,4,Lobhavasikassa hi duggati pāṭikaṅkhā. 1005831,185,1299,16,19,1,32,3,Ativiya piyāyati pubbaparicayena. 1005832,185,1299,20,25,1,45,5,Piṇḍāya pāvisi subhaṃ māṇavaṃ anuggaṇhitukāmo. 1005833,185,1299,26,32,1,72,6,Niraye nibbattissasi katokāsassa kammassa paṭibāhituṃ asakkuṇeyyabhāvato. 1005834,185,1300,2,18,1,93,11,"Brāhmaṇacārittassa bhāvitataṃ sandhāya, tathā pitaraṃ ukkaṃsento ca‘‘ brahmaloke nibbatto’’ ti āha. " 1005835,185,1300,19,41,1,113,16,"Taṃ pavattiṃ {pucchī}ti sutametaṃ mayā‘‘ mayhaṃ pitā sunakho hutvā nibbatto’’ ti tumhehi vuttaṃ, kimidaṃ saccanti pucchi. " 1005836,185,1300,42,53,1,59,8,"Tatheva {vatvā}ti yathā pubbe sunakhassa vuttaṃ, tatheva vatvā. " 1005837,185,1300,54,72,1,152,14,Avisaṃvādanatthan ti saccāpanatthaṃ‘‘ todeyyabrāhmaṇo sunakho hutvā nibbatto’’ ti attano vacanassa avisaṃvādanatthaṃ avisaṃvādabhāvassa dassanatthanti attho. 1005838,185,1300,73,87,1,85,11,"Sabbaṃ {dassesī}ti buddhānubhāvena so sunakho taṃ sabbaṃ netvā dassesi, na jātissaratāya. " 1005839,185,1300,88,93,1,63,5,Bhagavantaṃ disvā bhukkaraṇaṃ pana purimajātisiddhavāsanāvasena. 1005840,185,1300,94,110,1,84,11,"Cuddasa pañhe {pucchitvā}ti‘‘ dissanti hi bho gotama manussā appāyukā, dissanti dīghāyukā. " 1005841,185,1300,111,116,1,38,4,"Dissanti bavhābādhā, dissanti appābādhā. " 1005842,185,1300,117,122,1,37,4,"Dissanti dubbaṇṇā, dissanti vaṇṇavanto. " 1005843,185,1300,123,128,1,39,4,"Dissanti appesakkhā, dissanti mahesakkhā. " 1005844,185,1300,129,134,1,37,4,"Dissanti appabhogā, dissanti mahābhogā. " 1005845,185,1300,135,140,1,39,4,"Dissanti nīcakulīnā, dissanti uccākulīnā. " 1005846,185,1300,141,158,1,40,5,"Dissanti duppaññā, dissanti paññāvanto’’ ti( ma. ni.3.289). " 1005847,185,1300,159,174,1,69,10,"Ime cuddasa pañhe pucchitvā, aṅgasubhatāya kiresa‘‘ subho’’ ti nāmaṃ labhi. " 1005848,185,1301,2,24,1,101,14,445.‘‘ Ekā ca me kaṅkhā atthī’’ ti iminā upari pucchiyamānassa pañhassa pageva tena abhisaṅkhatabhāvaṃ dasseti. 1005849,185,1301,25,28,1,30,2,{Visabhāgavedanā}ti dukkhavedanā. 1005850,185,1301,29,40,1,94,7,Sā hi kusalakammanibbatte attabhāve uppajjanakasukhavedanāpaṭipakkhabhāvato‘‘ visabhāgavedanā’’ ti. 1005851,185,1301,41,54,1,55,9,Kāyaṃ gāḷhā hutvā bādhati pīḷetīti‘‘ ābādho’’ ti ca vuccati. 1005852,185,1301,55,72,1,146,15,"Ekadese {uppajjitvā}ti sarīrassa ekadese uṭṭhitāpi ayapaṭṭena ābandhitvā viya gaṇhāti aparivattabhāvakaraṇato, etena balavarogo ābādho nāmāti dasseti. " 1005853,185,1301,73,83,1,83,8,"{Kicchajīvitakaro}ti asukhajīvitāvaho, etena dubbalo appamattako rogo ātaṅkoti dasseti. " 1005854,185,1301,84,96,1,98,11,"Uṭṭhānan ti sayananisajjādito uṭṭhahanaṃ, tena yathā tathā aparāparaṃ sarīrassa parivattanaṃ vadati. " 1005855,185,1301,97,102,1,35,4,Garukan ti bhāriyaṃ kicchasiddhikaṃ . 1005856,185,1301,103,118,1,72,10,Kāye balaṃ na {hotī}ti etthāpi‘‘ gilānassevā’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ. 1005857,185,1301,119,148,1,226,23,"Heṭṭhā catūhi padehi aphāsuvihārābhāvaṃ pucchitvā idāni phāsuvihārasabbhāvaṃ pucchati, tena saviseso phāsuvihāro pucchitoti daṭṭhabbo, asatipi atisayatthajotane sadde atisayatthassa labbhanato yathā‘‘ abhirūpāya deyyaṃ dātabban’’ ti. " 1005858,185,1302,2,10,1,27,3,447. Kālañca samayañca {upādāyā}ti. 1005859,185,1302,11,16,1,46,5,Ettha kālo nāma upasaṅkamanassa yuttapattakālo. 1005860,185,1302,17,27,1,93,9,"Samayo nāma tasseva paccayasāmaggī, atthato tajjaṃ sarīrabalañceva tappaccayaparissayābhāvo ca. " 1005861,185,1302,28,42,1,80,10,Upādānaṃ nāma ñāṇena tesaṃ gahaṇaṃ sallakkhaṇanti dassetuṃ‘‘ kālañcā’’ tiādi vuttaṃ. 1005862,185,1302,43,46,1,24,2,{Pharissatī}ti vaḍḍhissati. 1005863,185,1303,2,9,1,25,2,448. {Cetiyaraṭṭhe}ti cetiraṭṭhe. 1005864,185,1303,10,15,1,34,5,Ya-kārena hi padaṃ vaḍḍhetvā vuttaṃ. 1005865,185,1303,16,22,1,52,6,Cetiraṭṭhato aññaṃ visuṃyevekaṃ raṭṭhanti ca vadanti. 1005866,185,1303,23,69,1,321,35,"Maraṇapaṭisaṃyuttan ti maraṇaṃ nāma tādisānaṃ roga vaseneva hotīti yena rogena taṃ jātaṃ, tassa sarūpapucchā, kāraṇapucchā, maraṇahetukacittasantāpapucchā, tassa ca santāpassa sabbalokasādhāraṇatā, tathā maraṇassa ca appatikāratāti evaṃ ādinā maraṇapaṭisaṃyuttaṃ sammodanīyaṃ kathaṃ kathesīti dassetuṃ‘‘ bho ānandā’’ tiādi vuttaṃ. " 1005867,185,1303,70,80,1,76,9,"Na randhagavesī māro viya, na vīmaṃsanādhippāyo uttaramāṇavo viyāti adhippāyo. " 1005868,185,1303,81,86,1,46,4,Yesu {dhammesū}ti vimokkhupāyesu niyyānadhammesu. 1005869,185,1303,87,93,1,39,4,"{Dharantī}ti tiṭṭhanti, pavattantīti attho. " 1005870,185,1304,2,26,1,177,16,449. Atthappayuttatāya saddapayogassa saddappabandhalakkhaṇāni tīṇi piṭakāni tadatthabhūtehi sīlādīhi dhammakkhandhehi saṅgayhantīti vuttaṃ‘‘ tīṇi piṭakāni tīhi khandhehi saṅgahetvā’’ ti. 1005871,185,1304,27,43,1,95,12,Saṅkhittena kathitan ti‘‘ tiṇṇaṃ khandhānan’’ ti evaṃ gahaṇato sāmaññato cāti saṅkhepeneva kathitaṃ. 1005872,185,1304,44,76,1,141,19,"‘‘ Katamesaṃ tiṇṇan’’ ti ayaṃ adiṭṭhajotanā pucchā, na kathetukamyatā pucchāti vuttaṃ‘‘ vitthārato pucchissāmī‘ ti cintetvā‘ katamesaṃ tiṇṇan’ ti āhā’’ ti. " 1005873,185,1304,77,82,1,50,5,Kathetukamyatābhāve panassa therassa vacanatā siyā. 1005874,185,1305,2,2,1,19,1,Sīlakkhandhavaṇṇanā 1005875,185,1306,2,5,1,0,0,450-453. 1005876,185,1306,6,44,1,197,24,"{Sīlakkhandhassā}ti ettha iti -saddo ādiattho, pakārattho vā, tena‘‘ ariyassa samādhikkhandhassa… pe… patiṭṭhāpesī’’ ti ayaṃ ettako pāṭho dassitoti daṭṭhabbaṃ tenāha‘‘ tesu dassitesū’’ ti, uddesavasenāti adhippāyo. " 1005877,185,1306,45,57,1,135,10,"Bhagavatā {vuttanayenevā}ti sāmaññaphaladesanādīsu bhagavatā desitanayeneva, tenassa suttassa satthubhāsitabhāvaṃ jinavacanabhāvaṃ dasseti. " 1005878,185,1306,58,77,1,141,18,Sāsane na sīlameva {sāro}ti ariyamaggasāre bhagavato sāsane yathā dassitaṃ sīlaṃ sāro eva na hoti sāravato mahato rukkhassa papaṭikaṭṭhāniyattā. 1005879,185,1306,78,91,1,70,9,Yadi evaṃ kasmā idha gahitanti āha‘‘ kevalañhetaṃ patiṭṭhāmattakamevā’’ ti. 1005880,185,1306,92,99,1,101,7,Jhānādiuttarimanussadhamme adhigantukāmassa adhiṭṭhānamattaṃ tattha appatiṭṭhitassa tesaṃ asambhavato. 1005881,185,1306,100,135,1,214,27,"Atha vā na sīlameva {sāro}ti kāmañcettha sāsane‘‘ maggasīlaṃ, phalasīlan’’ ti idaṃ lokuttarasīlampi sārameva, tathāpi na sīlakkhandho eva sāro atha kho samādhikkhandhopi paññākkhandhopi sāro evāti evamettha attho daṭṭhabbo. " 1005882,185,1306,136,148,1,40,7,"Purimo eva sāro, tenāha‘‘ ito uttarī’’ tiādi. " 1005883,185,1307,2,2,1,22,1,Samādhikkhandhavaṇṇanā 1005884,185,1308,2,65,1,485,49,"454. Kasmā panettha thero samādhikkhandhaṃ puṭṭho indriyasaṃvarādike vissajjesi, nanu evaṃ sante aññaṃ puṭṭho aññaṃ byākaronto ambaṃ puṭṭho labujaṃ byākaronto viya hotīti īdisī codanā idha anokāsāti dassento‘‘ kathañca māṇava bhikkhu… pe… samādhikkhandhaṃ dassetukāmo ārabhī’’ ti āha, tenettha indriyasaṃvarādayopi samādhiupakārataṃ upādāya samādhikkhandhapakkhikāni uddiṭṭhānīti dasseti rūpajjhānāneva āgatāni, na arūpajjhānāni rūpāvacaracatutthajjhānadesanānantaraṃ abhiññādesanāya avasaroti katvā. " 1005885,185,1308,66,71,1,62,5,Rūpāvacaracatutthajjhānapādikā hi saparibhaṇḍā chapi abhiññāyo. 1005886,185,1308,72,103,1,221,24,"Lokiyā abhiññā pana sijjhamānā yasmā aṭṭhasu samāpattīsu cuddasavidhena cittaparidamanena vinā na ijjhanti, tasmā abhiññāsu desiyamānāsu arūpajjhānānipi desitāneva honti nānantariyabhāvato, tenāha‘‘ ānetvā pana dīpetabbānī’’ ti. " 1005887,185,1308,104,110,1,63,6,Vuttanayena desitāneva katvā saṃvaṇṇakehi pakāsetabbānīti attho. 1005888,185,1308,111,133,1,137,14,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ catutthajjhānaṃ upasampajja viharatī’’ ti imināva arūpajjhānampi saṅgahitanti dassetuṃ‘‘ catutthajjhānena hī’’ tiādi vuttaṃ. 1005889,185,1308,134,144,1,76,6,Catutthajjhānañhi rūpavirāgabhāvanāvasena pavattaṃ‘‘ arūpajjhānan’’ ti vuccatīti. 1005890,185,1309,2,5,1,0,0,471-480. 1005891,185,1309,6,14,1,75,7,Na {cittekaggatāmattakenevā}ti ettha heṭṭhā vuttanayānusārena attho veditabbo. 1005892,185,1309,15,30,1,69,9,Lokiyassa samādhikkhandhassa adhippetattā‘‘ na citte… pe… atthī’’ ti vuttaṃ. 1005893,185,1309,31,37,1,53,5,"Ariya-saddo cettha suddhapariyāyo, na lokuttarapariyāyo. " 1005894,185,1309,38,55,1,165,16,"Tathā heṭṭhāpi lokiyābhiññāpaṭisambhidāhi vināva arahatte adhigate nattheva uttariṃkaraṇīyanti sakkā vattuṃ yadatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussati, tassa siddhattā. " 1005895,185,1309,56,61,1,34,5,Idha pana lokiyābhiññāpi āgatā eva. 1005896,185,1309,62,64,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva. 1005897,185,1310,2,4,1,37,2,Subhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1005898,185,1311,2,5,1,19,1,11. Kevaṭṭasuttavaṇṇanā 1005899,185,1312,2,2,1,33,1,Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā 1005900,185,1313,2,14,1,53,4,481. {Pāvārikambavane}ti pāvārikaseṭṭhino ambabahule upavane. 1005901,185,1313,15,46,1,278,24,"Taṃ kira so seṭṭhī bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ, bhikkhusaṅghassa ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā pākāraparikkhittaṃ dvārakoṭṭhakasampannaṃ katvā buddhappamukhassa saṅghassa niyyātesi, purimavohārena pana‘‘ pāvārikambavanan’’ ti vuccati, tasmiṃ pāvārikambavane. " 1005902,185,1313,47,59,1,90,11,"Kevaṭṭoti idaṃ tassa nāmaṃ kevaṭṭehi saṃrakkhitattā, tesaṃ vā santike saṃvaḍḍhitattāti keci." 1005903,185,1313,60,93,1,167,19,"‘‘ Gahapatiputtassā’’ ti ettha kāmaṃ tadā so gahapatiṭṭhāne ṭhito, pitu panassa acirakālaṃkatatāya purimasamaññāya‘‘ gahapatiputto’’ tveva voharīyati, tenāha‘‘ gahapati mahāsālo’’ ti. " 1005904,185,1313,94,120,1,103,12,"Mahāvibhavatāya mahāsāro, gahapatīti attho ra-kārassa la-kāraṃ katvā‘‘ mahāsālo sukhumālo ahan’’ tiādīsu( a. ni.3.39) viya. " 1005905,185,1313,121,128,1,66,6,{Saddhāsampanno}ti pothujjanikāya saddhāya vasena saddhā samannāgato. 1005906,185,1314,2,11,1,74,7,"{Samiddhā}ti sammadeva iddhā, iddhiyā vibhavasampattiyā vepullappattāti attho." 1005907,185,1314,12,47,1,197,25,"‘‘ Ehi tvaṃ bhikkhu anvaddhamāsaṃ, anumāsaṃ, anusaṃvaccharaṃ vā manussānaṃ pasādāya iddhipāṭihāriyaṃ karohī’’ ti ekassa bhikkhuno āṇāpanaṃ tasmiṃ ṭhāne tassa ṭhapanaṃ nāma hotīti āha‘‘ ṭhānantare ṭhapetū’’ ti. " 1005908,185,1314,48,55,1,73,5,Uttarimanussānaṃ {dhammato}ti uttarimanussānaṃ buddhādīnaṃ adhigamadhammato. 1005909,185,1314,56,59,1,26,3,Niddhāraṇe cetaṃ nissakkaṃ. 1005910,185,1314,60,63,1,34,3,Iddhipāṭihāriyañhi tato niddhāreti. 1005911,185,1314,64,69,1,52,4,Manussadhammato {uttarī}ti pakatimanussadhammato upari. 1005912,185,1314,70,74,1,35,3,{Pajjalitapadīpo}ti pajjalanto padīpo. 1005913,185,1315,2,20,1,63,8,"482. Na {dhaṃsemī}ti guṇasampattito na cāvemi, tenāha‘‘ sīlabhedan’’ tiādi. " 1005914,185,1315,21,30,1,83,9,Vissāsaṃ vaḍḍhetvā bhagavati attano vissatthabhāvaṃ brūhetvā vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvā. 1005915,185,1316,2,2,1,22,1,Iddhipāṭihāriyavaṇṇanā 1005916,185,1317,2,5,1,0,0,483-4. 1005917,185,1317,6,11,1,17,3,Ādīnavan ti dosaṃ. 1005918,185,1317,12,19,1,56,5,"{Gandhārī}ti cūḷagandhārī, mahāgandhārīti dve gandhārīvijjā. " 1005919,185,1317,20,28,1,82,8,Tattha cūḷagandhārī nāma tivassato oraṃ matānaṃ sattānaṃ upapannaṭṭhānajānanavijjā. 1005920,185,1317,29,38,1,96,9,Mahāgandhārī tampi jānāti tato uttaripi iddhividhañāṇakappaṃ yebhuyyena iddhividhakiccaṃ sādheti. 1005921,185,1317,39,67,1,203,23,"Tassā kira vijjāya sādhako puggalo tādise desakāle mantaṃ parijappitvā bahudhāpi attānaṃ dasseti, hatthiādīnipi dasseti, dassanīyopi hoti, aggithambhampi karoti, jalathambhampi karoti, ākāsepi attānaṃ dasseti. " 1005922,185,1317,68,71,1,33,3,Sabbaṃ indajālasadisaṃ daṭṭhabbaṃ. 1005923,185,1317,72,84,1,40,6,"{Aṭṭo}ti dukkhito bādhito, tenāha‘‘ pīḷito’’ ti. " 1005924,185,1318,2,2,1,24,1,Ādesanāpāṭihāriyavaṇṇanā 1005925,185,1319,2,45,1,248,28,"485. Kāmaṃ‘‘ cetasikan’’ ti padaṃ ye cetasi niyuttā cittena sampayuttā, tesaṃ sādhāraṇavacanaṃ, sādhāraṇe pana gahite cittaviseso gahitova hoti, sāmaññajotanā ca visese avatiṭṭhatīti cetasikaggahaṇassa adhippāyaṃ vivaranto‘‘ somanassadomanassaṃ adhippetan’’ ti āha. " 1005926,185,1319,46,58,1,101,10,"Somanassaggahaṇena cettha tadekaṭṭhā rāgādayo, saddhādayo ca dassitā honti, domanassaggahaṇena dosādayo. " 1005927,185,1319,59,63,1,37,4,Vitakkavicārā pana sarūpeneva dassitā. 1005928,185,1319,64,75,1,56,9,Evaṃ tava {mano}ti iminā ākārena tava mano pavattoti attho . 1005929,185,1319,76,87,1,49,7,Kena pakārena pavattoti āha‘‘ somanassito vā’’ tiādi. 1005930,185,1319,88,112,1,121,18,"‘‘ Evaṃ tava mano’’ ti idaṃ pana somanassitatādimattadassanaṃ, na pana yena yena somanassito vā domanassito vā, taṃ taṃ dassanaṃ. " 1005931,185,1319,113,124,1,35,7,Dutiyan ti‘‘ itthampi te mano’’ ti idaṃ. 1005932,185,1319,125,171,1,161,21,"{Itipī}ti ettha iti -saddo nidassanattho‘‘ atthīti kho, kaccāna, ayameko anto’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.15;3.90) viya, tenāha‘‘ imañca imañca atthaṃ cintayamānan’’ ti pi -saddo vuttatthasampiṇḍanattho. " 1005933,185,1319,172,178,1,46,6,Parassa cintaṃ manati jānāti etenāti cintāmaṇi. 1005934,185,1319,179,199,1,172,18,"Tassā kira vijjāya sādhako puggalo tādise desakāle mantaṃ parijappitvā yassa cittaṃ jānitukāmo, tassa diṭṭhasutādivisesasañjānanamukhena cittācāraṃ anuminanto kathetīti keci. " 1005935,185,1319,200,211,1,68,7,Apare‘‘ vācaṃ niccharāpetvā tattha akkharasallakkhaṇavasenā’’ ti vadanti. 1005936,185,1320,2,2,1,26,1,Anusāsanīpāṭihāriyavaṇṇanā 1005937,185,1321,2,13,1,54,5,"486. {Pavattentā}ti pavattanakā hutvā, pavattanavasenāti attho." 1005938,185,1321,14,42,1,224,21,"‘‘ Evan’’ ti hi padaṃ yathānusiṭṭhāya anusāsaniyā vidhivasena, paṭisedhavasena ca pavattiākāraparāmasanaṃ, sā ca sammāvitakkānaṃ micchāvitakkānañca pavattiākāradassanavasena pavattati tattha ānisaṃsassa ādīnavassa ca vibhāvanatthaṃ. " 1005939,185,1321,43,47,1,38,4,Aniccasaññameva na niccasaññanti attho. 1005940,185,1321,48,51,1,41,3,Paṭiyogīnivattanatthañhi eva -kāraggahaṇaṃ. 1005941,185,1321,52,60,1,70,7,"Idhāpi evaṃ saddaggahaṇassa attho, payojanañca vuttanayeneva veditabbaṃ. " 1005942,185,1321,61,65,1,24,4,Idaṃ gahaṇepi eseva nayo. 1005943,185,1321,66,87,1,223,17,"Pañcakāmaguṇikarāgan ti nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ, tadaññarāgassa, dosādīnañca pahānassa icchitattā, tappahānassa ca tadaññarāgādikhepanassa upāyabhāvato tathā vuttaṃ duṭṭhalohitavimocanassa pubbaduṭṭhamaṃsakhepanūpāyatā viya. " 1005944,185,1321,88,98,1,170,9,{Lokuttaradhammamevā}ti avadhāraṇaṃ paṭipakkhabhāvato sāvajjadhammanivattanaparaṃ daṭṭhabbaṃ tassādhigamūpāyānisaṃsabhūtānaṃ tadaññesaṃ anavajjadhammānaṃ nānantariyabhāvato. 1005945,185,1321,99,107,1,100,8,Iddhividhaṃ iddhipāṭihāriyanti dasseti iddhidassanena parasantāne pasādādīnaṃ paṭipakkhassa haraṇato. 1005946,185,1321,108,113,1,44,5,Iminā nayena sesapadadvayepi attho veditabbo. 1005947,185,1321,114,119,1,55,4,Satataṃ {dhammadesanā}ti sabbakālaṃ desetabbadhammadesanā. 1005948,185,1322,2,10,1,76,6,"{Iddhipāṭihāriyenā}ti sahayoge karaṇavacanaṃ, iddhipāṭihāriyena saddhinti attho. " 1005949,185,1322,11,16,1,40,4,{Ādesanāpāṭihāriyenā}ti etthāpi eseva nayo. 1005950,185,1322,17,20,1,34,3,Dhammasenāpatissa āciṇṇanti yojanā. 1005951,185,1322,21,31,1,52,6,‘‘ Cittācāraṃ ñatvā’’ ti iminā ādesanāpāṭihāriyaṃ dasseti. 1005952,185,1322,32,53,1,128,13,‘‘ Dhammaṃ desesī’’ ti iminā anusāsanīpāṭihāriyaṃ‘‘ buddhānaṃ satataṃ dhammadesanā’’ ti anusāsanīpāṭihāriyassa tattha sātisayatāya vuttaṃ. 1005953,185,1322,54,57,1,41,3,Saupārambhāni patirūpena upārambhitabbato. 1005954,185,1322,58,61,1,44,3,Sadosāni dosasamucchindanassa anupāyabhāvato. 1005955,185,1322,62,70,1,61,8,Sadosattā eva addhānaṃ na tiṭṭhanti cirakālaṭṭhāyīni na honti. 1005956,185,1322,71,79,1,58,7,Addhānaṃ atiṭṭhanato na {niyyantī}ti phalena hetuno anumānaṃ. 1005957,185,1322,80,84,1,36,4,Aniyyānikatāya hi tāni anaddhaniyāni. 1005958,185,1322,85,92,1,73,5,"Anusāsanīpāṭihāriyaṃ anupārambhaṃ visuddhippabhavato, visuddhinissayato ca. " 1005959,185,1322,93,96,1,17,3,Tato eva niddosaṃ. 1005960,185,1322,97,101,1,43,4,Na hi tattha pubbāparavirodhādidosasambhavo. 1005961,185,1322,102,111,1,79,8,"Niddosattā eva addhānaṃ tiṭṭhati paravādavātehi, kilesavātehi ca anupahantabbato. " 1005962,185,1322,112,127,1,144,12,"{Tasmā}ti yathāvuttakāraṇato, tena saupārambhādiṃ, anupārambhādiṃ cāti ubhayaṃ ubhayattha yathākkamaṃ gārayhapāsaṃsabhāvānaṃ hetubhāvena paccāmasati. " 1005963,185,1323,2,2,1,29,1,Bhūtanirodhesakavatthuvaṇṇanā 1005964,185,1324,2,30,1,259,21,"487. Aniyyānikabhāvadassanatthan ti yasmā mahābhūtapariyesako bhikkhu purimesu dvīsu pāṭihāriyesu vasippatto kusalopi samāno mahābhūtānaṃ aparisesanirodhasaṅkhātaṃ nibbānaṃ nāvabujjhi , tasmā tāni niyyānāvahatābhāvato aniyyānikānīti tesaṃ aniyyānikabhāvadassanatthaṃ. " 1005965,185,1324,31,38,1,82,7,Tatiyaṃ pana takkarassa ekantato niyyānāvahanti tasseva niyyānikabhāvadassanatthaṃ. 1005966,185,1325,2,16,1,95,10,Evametissā desanāya mukhyapayojanaṃ dassetvā idāni anusaṅgikampi dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi āraddhaṃ. 1005967,185,1325,17,29,1,114,10,"Mahābhūte {pariyesanto}ti aparisesaṃ nirujjhanavasena mahābhūte gavesanto, tesaṃ anavasesanirodhaṃ vīmaṃsantoti attho. " 1005968,185,1325,30,35,1,43,4,{Vicaritvā}ti dhammatāya codiyamāno vicaritvā. 1005969,185,1325,36,48,1,100,10,"Dhammatāsiddhaṃ kiretaṃ, yadidaṃ tassa bhikkhuno tathā vicaraṇaṃ, yathā abhijātiyaṃ mahāpathavikampādi. " 1005970,185,1325,49,58,1,116,9,Mahantabhāvappakāsanatthan ti sadevake loke anaññasādhāraṇassa buddhānaṃ mahantabhāvassa mahānubhāvatāya dīpanatthaṃ. 1005971,185,1325,59,73,1,115,14,Idañca kāraṇan ti sabbesampi buddhānaṃ sāsane īdiso eko bhikkhu tadānubhāvappakāsano hotīti idampi kāraṇaṃ dassento. 1005972,185,1326,2,13,1,64,8,"{Katthā}ti nimitte bhummaṃ, tasmā {katthā}ti kismiṃ ṭhāne kāraṇabhūte. " 1005973,185,1326,14,30,1,74,10,"Kiṃ {āgammā}ti kiṃ ārammaṇaṃ paccayabhūtaṃ adhigantvā, tenāha‘‘ kiṃ pattassā’’ ti. " 1005974,185,1326,31,34,1,14,2,{Te}ti mahābhūtā. 1005975,185,1326,35,38,1,35,2,{Appavattivasenā}ti anuppajjanavasena. 1005976,185,1326,39,48,1,266,7,"{Sabbākārenā}ti vacanatthalakkhaṇādisamuṭṭhānakalāpacuṇṇanānattekattavinibbhogāvinibbhoga- sabhāgavisabhāgaajjhattikabāhirasaṅgahapaccayasamannāhārapaccayavibhāgākārato, sasambhārasaṅkhepasasambhāravibhattisalakkhaṇasaṅkhepasalakkhaṇavibhattiākārato cāti sabbena ākārena. " 1005977,185,1327,2,22,1,97,12,"488. Dibbanti ettha pañcahi kāmaguṇehi samaṅgībhūtā hutvā vicaranti, kīḷanti, jotanti cāti devo, devaloko. " 1005978,185,1327,23,28,1,41,5,Taṃ yanti upagacchanti etenāti devayāniyo. 1005979,185,1327,29,37,1,65,6,Vasaṃ {vattento}ti ettha vasavattanaṃ nāma yathicchitaṭṭhānagamanaṃ. 1005980,185,1327,38,70,1,194,23,"Cattāro mahārājāno etesaṃ issarāti cātumahārājikā yā devatā maggaphalalābhino tā tamatthaṃ ekadesena jāneyyuṃ buddhavisayo panāyaṃ pañhoti cintetvā‘‘ na jānāmā’’ ti āhaṃsu, tenāha‘‘ buddhavisaye’’ tiādi. " 1005981,185,1327,71,82,1,63,7,Ajjhottharaṇaṃ nāmettha nippīḷananti āha‘‘ punappunaṃ pucchatī’’ ti. 1005982,185,1327,83,93,1,99,9,{Abhikkantatarā}ti rūpasampattiyā ceva paññāpaṭibhānādiguṇehi ca amhe abhibhuyya paresaṃ kāmanīyatarā. 1005983,185,1327,94,105,1,43,5,"{Paṇītatarā}ti uḷāratarā, tenāha‘‘ uttamatarā’’ ti. " 1005984,185,1328,2,5,1,0,0,491-3. 1005985,185,1328,6,9,1,49,3,Devayāniyasadiso iddhividhañāṇasseva adhippetattā. 1005986,185,1328,10,32,1,130,15,‘‘ Devayāniyamaggoti vā … pe… sabbametaṃ iddhividhañāṇasseva nāman’’ ti idaṃ pāḷiyaṃ aṭṭhakathāsu ca tattha tattha āgataruḷhivasena vuttaṃ. 1005987,185,1329,2,13,1,78,7,494. Āgamanapubbabhāge nimittan ti brahmuno āgamanassa pubbabhāge uppajjananimittaṃ. 1005988,185,1329,14,18,1,22,3,{Pāturahosī}ti āvi bhavi. 1005989,185,1329,19,24,1,27,4,Pākaṭo {ahosī}ti pakāso ahosi. 1005990,185,1330,2,14,1,71,5,"497. {Padesenā}ti ekadesena, upādinnakavasena, sattasantānapariyāpannenāti attho. " 1005991,185,1330,15,18,1,34,2,{Anupādinnakepī}ti anindriyabaddhepi. 1005992,185,1330,19,21,1,23,2,Nippadesato anavasesato. 1005993,185,1330,22,26,1,38,3,{Pucchāmūḷhassā}ti pucchituṃ ajānantassa. 1005994,185,1330,27,36,1,73,8,Pucchāya dosaṃ {dassetvā}ti tena katapucchāya pucchitākāre dosaṃ vibhāvetvā. 1005995,185,1330,37,72,1,280,27,"Yasmā vissajjanaṃ nāma pucchānurūpaṃ pucchāsabhāgena vissajjetabbato, na ca tathāgatā virajjhitvā katapucchānurūpaṃ vissajjenti, atthasabhāgatāya ca vissajjanassa pucchakā tadatthaṃ anavabujjhantā sammuyhanti, tasmā pucchāya sikkhāpanaṃ buddhāciṇṇaṃ, tenāha‘‘ pucchaṃ sikkhāpetvā’’ tiādi. " 1005996,185,1331,2,13,1,56,5,"498. {Appatiṭṭhā}ti appaccayā, sabbaso samucchinnakāraṇāti attho. " 1005997,185,1331,14,18,1,34,3,Upādinnaṃ {yevā}ti indriyabaddhameva. 1005998,185,1331,19,49,1,224,23,"Yasmā ekadisābhimukhaṃ santānavasena saṇṭhite rūpappabandhe dīghasamaññā taṃ upādāya tato appake rassasamaññā tadubhayañca visesato rūpaggahaṇamukhena gayhati, tasmā āha ‘‘ dīghañca rassañcāti saṇṭhānavasena upādārūpaṃ vuttan’’ ti. " 1005999,185,1331,50,59,1,73,8,"Appaparimāṇe rūpasaṅghāte aṇusamaññā, taṃ upādāya tato mahati thūlasamaññā. " 1006000,185,1331,60,73,1,71,8,"Idampi dvayaṃ visesato rūpaggahaṇamukhena gayhati, tenāha‘‘ imināpī’’ tiādi. " 1006001,185,1331,74,91,1,120,13,Pi -saddena cettha‘‘ saṇṭhānavasena upādārūpaṃ vuttan’’ ti etthāpi vaṇṇamattameva kathitanti imamatthaṃ samuccinatīti vadanti. 1006002,185,1331,92,98,1,33,5,"Subhan ti sundaraṃ, iṭṭhanti attho. " 1006003,185,1331,99,106,1,43,6,"Asubhan ti asundaraṃ, aniṭṭhanti vuttaṃ hoti. " 1006004,185,1331,107,116,1,48,5,Tenevāha‘‘ iṭṭhāniṭṭhārammaṇaṃ panevaṃ kathitan’’ ti. 1006005,185,1331,117,132,1,104,12,"Dīghaṃ rassaṃ, aṇuṃ thūlaṃ, subhāsubhanti tīsu ṭhānesu upādārūpasseva gahaṇaṃ, bhūtarūpānaṃ visuṃ gahitattā. " 1006006,185,1331,133,149,1,99,11,"Nāman ti vedanādikkhandhacatukkaṃ tañhi ārammaṇābhimukhaṃ namanato, nāmakaraṇato ca‘‘ nāman’’ ti vuccati. " 1006007,185,1331,150,176,1,106,14,Heṭṭhā‘‘ dīghaṃ rassan’’ tiādinā vuttameva idha ruppanaṭṭhena‘‘ rūpan’’ ti gahitanti āha‘‘ dīghādibhedaṃ rūpañcā’’ ti. 1006008,185,1331,177,185,1,53,7,{Dīghādī}ti ca ādi -saddena āpādīnañca saṅgaho daṭṭhabbo. 1006009,185,1331,186,195,1,76,8,"Yasmā vā dīghādisamaññā na rūpāyatanavatthukāva, atha kho bhūtarūpavatthukāpi. " 1006010,185,1331,196,214,1,130,13,"Tathā hi saṇṭhānaṃ phusanamukhenapi gayhati, tasmā dīgharassādiggahaṇena bhūtarūpampi gayhatevāti‘‘ dīghādibhedaṃ rūpa’’ micceva vuttaṃ. " 1006011,185,1331,215,223,1,46,6,Kiṃ {āgammā}ti kiṃ adhigantvā kissa adhigamahetu. 1006012,185,1331,224,245,1,102,12,"‘‘ Uparujjhatī’’ ti idaṃ anuppādanirodhaṃ sandhāya vuttaṃ, na khaṇanirodhanti āha‘‘ asesametaṃ nappavattatī’’ ti. " 1006013,185,1332,2,25,1,124,13,"499. Viññātabban ti visiṭṭhena ñātabbaṃ, ñāṇuttamena ariyamaggañāṇena paccakkhato jānitabbanti attho, tenāha‘‘ nibbānassetaṃ nāman’’ ti. " 1006014,185,1332,26,30,1,38,3,"Nidissatīti nidassanaṃ, cakkhuviññeyyaṃ. " 1006015,185,1332,31,38,1,63,6,"Na nidassanaṃ anidassanaṃ, acakkhuviññeyyanti etamatthaṃ vadanti. " 1006016,185,1332,39,48,1,51,7,"Nidassanaṃ vā upamā, taṃ etassa natthīti anidassanaṃ. " 1006017,185,1332,49,59,1,98,10,Na hi nibbānassa niccassa ekassa accantasantapaṇītasabhāvassa sadisaṃ nidassanaṃ kutoci labbhatīti. 1006018,185,1332,60,98,1,219,29,"Yaṃ ahutvā sambhoti, hutvā paṭiveti taṃ saṅkhataṃ udayavayantehi saantaṃ, asaṅkhatassa pana nibbānassa niccassa te ubhopi antā na santi, tato eva navabhāvāpagamasaṅkhāto jarantopi tassa natthīti āha‘‘ uppādanto… pe… anantan’’ ti." 1006019,185,1332,99,119,1,83,12,‘‘ Titthassa nāman’’ ti vatvā tattha nibbacanaṃ dassetuṃ‘‘ papanti etthāti papan’’ ti vuttaṃ. 1006020,185,1332,120,124,1,28,4,Ettha hi papanti pānatitthaṃ. 1006021,185,1332,125,128,1,26,3,Bha-kāro kato niruttinayena. 1006022,185,1332,129,139,1,87,8,"Visuddhaṭṭhena vā sabbatopabhaṃ, kenaci anupakkiliṭṭhatāya samantato pabhassaranti attho . " 1006023,185,1332,140,159,1,145,14,"Yena nibbānaṃ adhigataṃ, taṃ santatipariyāpannānaṃyeva idha anuppādanirodho adhippetoti vuttaṃ‘‘ upādinnakadhammajātaṃ nirujjhati appavattaṃ hotī’’ ti. " 1006024,185,1333,2,16,1,56,8,"{Tatthā}ti ‘‘ viññāṇassa nirodhenā’’ ti yaṃ padaṃ vuttaṃ, tasmiṃ." 1006025,185,1333,17,49,1,235,22,"‘‘ Viññāṇan’’ ti viññāṇaṃ uddharati vibhattabbattā etthetaṃ {uparujjhatī}ti etasmiṃ nibbāne etaṃ nāmarūpaṃ carimakaviññāṇanirodhena anuppādavasena nirujjhati anupādisesāya nibbānadhātuyā, tenāha‘‘ vijjhātadīpasikhā viya apaṇṇattikabhāvaṃ yātī’’ ti." 1006026,185,1333,50,60,1,52,6,‘‘ Carimakaviññāṇan’’ ti hi arahato cuticittaṃ adhippetaṃ. 1006027,185,1333,61,83,1,180,13,"‘‘ Abhisaṅkhāraviññāṇassāpī’’ tiādināpi saupādisesanibbānamukhena anupādisesanibbānameva vadati nāmarūpassa anavasesato uparujjhanassa adhippetattā, tenāha‘‘ anuppādavasena uparujjhatī’’ ti. " 1006028,185,1333,84,91,1,54,5,"{Sotāpattimaggañāṇenā}ti kattari, karaṇe vā karaṇavacanaṃ. " 1006029,185,1333,92,96,1,24,3,{Nirodhenā}ti pana hetumhi. 1006030,185,1333,97,101,1,23,3,{Etthā}ti etasmiṃ nibbāne. 1006031,185,1333,102,110,1,54,7,"Sesamettha yaṃ atthato na vibhattaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1006032,185,1334,2,4,1,39,2,Kevaṭṭasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1006033,185,1335,2,5,1,19,1,12. Lohiccasuttavaṇṇanā 1006034,185,1336,2,2,1,28,1,Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā 1006035,185,1337,2,14,1,49,5,501. Sālavatikāti itthiliṅgavasena tassa gāmassa nāmaṃ. 1006036,185,1337,15,17,1,22,2,Gāmaṇikābhāvenāti keci. 1006037,185,1337,18,32,1,96,13,"Lohito nāma tassa kule pubbapuriso, tassa vasena lohiccoti tassa brāhmaṇassa gottato āgataṃ nāmaṃ. " 1006038,185,1338,2,24,1,83,10,502.‘‘ Diṭṭhigatan’’ ti laddhimattaṃ adhippetanti āha‘‘ na pana ucchedasassatānaṃ aññataran’’ ti. 1006039,185,1338,25,31,1,55,6,Na hi ucchedasassatagāhavinimutto koci diṭṭhigāho atthi. 1006040,185,1338,32,44,1,56,8,‘‘ Bhāsati yevā’’ ti tassā laddhiyā loke pākaṭabhāvaṃ dasseti. 1006041,185,1338,45,67,1,130,17,"Attato añño paroti yathā anusāsakato anusāsitabbo paro, evaṃ anusāsitabbatopi anusāsako paroti vuttaṃ‘‘ paro parassāti paro yo’’ tiādi. " 1006042,185,1338,68,86,1,111,13,"Kiṃ -saddāpekkhāya cettha‘‘ karissatī’’ ti anāgatakālavacanaṃ, anāgatepi vā tena tassa kātabbaṃ natthīti dassanatthaṃ. " 1006043,185,1338,87,94,1,75,7,Kusalaṃ dhamman ti anavajjadhammaṃ nikkilesadhammaṃ vimokkhadhammanti attho. 1006044,185,1338,95,123,1,174,22,‘‘ Paresaṃ dhammaṃ kathessāmī’’ ti tehi attānaṃ parivārāpetvā vicaraṇaṃ kiṃ atthiyaṃ āsayabuddhassāpi anurodhena vinā taṃ na hotīti tasmā attanā paṭiladdhaṃ… pe… vihātabbanti vadati. 1006045,185,1338,124,135,1,55,7,Tenāha‘‘ evaṃ sampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmī’’ ti. 1006046,185,1339,2,10,1,21,3,504. {So}ti lohicco brāhmaṇo. 1006047,185,1340,2,15,1,80,8,"508. Kathāphāsukatthan ti kathāsukhatthaṃ, sukhena kathaṃ kathetuñceva sotuñcāti attho. " 1006048,185,1340,16,24,1,55,7,Appeva nāma {siyā}ti ettha pītivasena āmeḍitaṃ daṭṭhabbaṃ. 1006049,185,1340,25,36,1,38,6,Tathā hi taṃ‘‘ buddhagajjitan’’ ti vuccati . 1006050,185,1340,37,45,1,58,7,Bhagavā hi īdisesu ṭhānesu visesato pītisomanassajāto hoti. 1006051,185,1340,46,55,1,37,5,Tenāha‘‘ ayaṃ kirettha adhippāyo’’ tiādi. 1006052,185,1341,2,2,1,28,1,Lohiccabrāhmaṇānuyogavaṇṇanā 1006053,185,1342,2,9,1,26,2,509. {Samudayasañjātī}ti āyuppādo. 1006054,185,1342,10,22,1,66,8,Anupubbo kampī-saddo ākaṅkhanattho hotīti‘‘ icchatīti attho’’ ti vuttaṃ. 1006055,185,1342,23,30,1,57,6,Sātisayena vā hitena anukampako anuggaṇhanako hitānukampī. 1006056,185,1342,31,49,1,91,11,"{Sampajjatī}ti āsevanalābhena nippajjati balavatī hoti, avaggahāti attho, tenāha‘‘ niyatā hotī’’ ti. " 1006057,185,1342,50,53,1,32,3,Niraye nibbattati micchādiṭṭhiko. 1006058,185,1343,2,5,1,0,0,510-11. 1006059,185,1343,6,21,1,87,11,Dutiyaṃ upapattin ti‘‘ nanu rājā pasenadī kosalo’’ tiādinā dutiyaṃ upapattiṃ sādhanayuttiṃ. 1006060,185,1343,22,26,1,38,4,Kāraṇañhi bhagavā upamāmukhena dasseti. 1006061,185,1343,27,38,1,63,10,Ye {cime}ti ye ca ime kulaputtā dibbā gabbhā paripācentīti yojanā. 1006062,185,1343,39,45,1,60,5,"Asakkuṇantā upanissayasampattiyā, ñāṇaparipākassa vā abhāvena. " 1006063,185,1343,46,67,1,89,12,"Ye pana‘‘ paripaccantī’’ ti paṭhanti, tesaṃ‘‘ dibbe gabbhe’’ ti vacanavipallāsena payojanaṃ natthi. " 1006064,185,1343,68,73,1,44,5,Attho ca dutiyavikappe vuttanayena veditabbo. 1006065,185,1343,74,77,1,39,3,Ahitānukampitā ca taṃsamaṅgisattavasena. 1006066,185,1343,78,81,1,18,3,Divi bhavāti dibbā. 1006067,185,1343,82,87,1,57,5,Gabbhenti paripaccanavasena santānaṃ pabandhentīti gabbhā. 1006068,185,1343,88,96,1,43,4,‘‘ Channaṃ devalokānan’’ ti nidassanavacanametaṃ. 1006069,185,1343,97,102,1,67,5,Brahmalokassāpi hi dibbagabbhabhāvo labbhateva dibbavihārahetukattā. 1006070,185,1343,103,116,1,68,9,Evañca katvā‘‘ bhāvanaṃ bhāvayamānā’’ ti idampi vacanaṃ samatthitaṃ hoti. 1006071,185,1343,117,124,1,56,6,"Bhavanti ettha yathāruci sukhasamappitāti bhavā, vimānāni. " 1006072,185,1343,125,127,1,22,2,Devabhāvāvahattā dibbā. 1006073,185,1343,128,130,1,20,2,Vuttanayeneva gabbhā. 1006074,185,1343,131,134,1,41,3,Dānādayo devalokasaṃvattaniya puññavisesā. 1006075,185,1343,135,140,1,47,4,Dibbā {bhavā}ti devalokapariyāpannā upapattibhavā. 1006076,185,1343,141,146,1,35,5,Tadāvaho hi kammabhavo pubbe gahito. 1006077,185,1344,2,2,1,21,1,Tayocodanārahavaṇṇanā 1006078,185,1345,2,23,1,100,11,513. {Aniyamitenevā}ti aniyameneva‘‘ tvaṃ evaṃdiṭṭhiko evaṃ sattānaṃ anatthassa kārako’’ ti evaṃ anuddesikeneva . 1006079,185,1345,24,38,1,62,9,"Mānan ti‘‘ ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmī’’ ti evaṃ paṇḍitamānaṃ. " 1006080,185,1345,39,45,1,40,4,"{Bhinditvā}ti vidhametvā, jahāpetvāti attho. " 1006081,185,1345,46,60,1,143,11,"Tayo {satthāre}ti asampāditaattahito anovādakarasāvako, asampāditaattahito ovādakarasāvako, sampāditaattahito anovādakarasāvakoti ime tayo satthāre. " 1006082,185,1345,61,85,1,149,18,"Catuttho pana sammāsambuddho na codanāraho hotīti‘‘ tena pucchite eva kathessāmī’’ ti codanārahe tayo satthāre paṭhamaṃ dassesi , pacchā catutthaṃsatthāraṃ. " 1006083,185,1345,86,128,1,239,29,"Kāmañcettha catuttho satthā eko adutiyo anaññasādhāraṇo, tathāpi so yesaṃ uttarimanussadhammānaṃ vasena‘‘ dhammamayo kāyo’’ ti vuccati, tesaṃ samudāyabhūtopi te guṇāvayave satthuṭṭhāniye katvā dassento bhagavā‘‘ ayampi kho, lohicca, satthā’’ ti abhāsi. " 1006084,185,1346,2,66,1,55,8,"{Aññā}ti ya-kāralopena niddeso‘‘ sayaṃ abhiññā’’ ti ādīsu( dī. ni.1.28,37,52; ma. ni.1.284;2.341; a. ni.2.5;10.11; mahāva.11; dha. pa.353; kathā.405) viya. " 1006085,185,1346,67,79,1,62,7,{Aññāyā}ti ca tadatthiye sampadānavacananti āha‘‘ ājānanatthāyā’’ ti. 1006086,185,1346,80,96,1,101,12,Sāvakattaṃ paṭijānitvā ṭhitattā ekadesenassa sāsanaṃ karontīti āha‘‘ nirantaraṃ tassa sāsanaṃ akatvā’’ ti. 1006087,185,1346,97,103,1,49,5,Ukkamitvā {vattantī}ti yathicchitaṃ karontīti attho. 1006088,185,1346,104,117,1,81,7,"{Paṭikkamantiyā}ti anabhiratiyā agāravena apagacchantiyā, tenāha‘‘ anicchantiyā’’ tiādi. " 1006089,185,1346,118,122,1,21,3,{Ekāyā}ti ekāya itthiyā. 1006090,185,1346,123,132,1,62,8,Eko {iccheyyā}ti eko puriso tāya anicchantiyā sampayogaṃ kāmeyya. 1006091,185,1346,133,142,1,114,8,Osakkanādimukhena itthipurisasambandhanidassanaṃ gehasitaapekkhāvasena tassa satthuno sāvakesu paṭipattīti dasseti. 1006092,185,1346,143,147,1,45,4,Ativiya virattabhāvato daṭṭhumpi anicchamānaṃ. 1006093,185,1346,148,152,1,55,3,{Lobhenā}ti parivāravasena uppajjanakalābhasakkāralobhena. 1006094,185,1346,153,161,1,69,7,Tattha {sampādehī}ti tasmiṃ paṭipattidhamme patiṭṭhitaṃ katvā sampādehi. 1006095,185,1346,162,165,1,31,3,Ujuṃ karohi kāyavaṅkādivigamena. 1006096,185,1347,2,43,1,211,26,"515. Evaṃ codanaṃ {arahatī}ti evaṃ vuttanayena sāvakesu appossukkabhāvāpādane niyojanavasena codanaṃ arahati, na paṭhamo viya‘‘ evarūpo tava lobhadhammo’’ tiādinā, na ca dutiyo viya‘‘ attānameva tāva tattha sampādehī’’ tiādinā. " 1006097,185,1347,44,45,1,5,1,Kasmā? 1006098,185,1347,46,48,1,31,2,Sampāditaattahitatāya tatiyassa. 1006099,185,1348,2,2,1,25,1,Nacodanārahasatthuvaṇṇanā 1006100,185,1349,2,42,1,222,26,"516.‘‘ Na codanāraho’’ ti ettha yasmā codanārahatā nāma satthuvippaṭipattiyā vā sāvakavippaṭipattiyā vā ubhayavippaṭipattiyā vā, tayidaṃ sabbampi imasmiṃ satthari natthi, tasmā na codanārahoti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ ayañhī’’ tiādi vuttaṃ. " 1006101,185,1350,2,24,1,174,15,517. Mayā gahitāya {diṭṭhiyā}ti sabbaso anavajje sammāpaṭipanne paresaṃ sammadeva sammāpaṭipattiṃ dessente satthari abhūtadosāropanavasena micchāgahitāya nirayagāminiyā pāpadiṭṭhiyā . 1006102,185,1350,25,29,1,44,4,Narakapapātan ti narakasaṅkhātaṃ mahāpapātaṃ. 1006103,185,1350,30,34,1,28,4,Papatanti tatthāti hi papāto. 1006104,185,1350,35,39,1,54,3,{Saggamaggathale}ti saggagāmimaggabhūte puññadhammathale. 1006105,185,1350,40,42,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva. 1006106,185,1351,2,4,1,39,2,Lohiccasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1006107,185,1352,2,5,1,19,1,13. Tevijjasuttavaṇṇanā 1006108,185,1353,2,31,1,147,16,"518. {Uttarenā}ti ettha ena -saddo disāvācīsaddato pañcamīantato adūrattho icchito, tasmā uttarena-saddena adūratthajotanaṃ dassento‘‘ adūre uttarapasse’’ ti āha. " 1006109,185,1353,32,39,1,74,7,Akkharacintakā pana ena-saddayoge avadhivācini pade upayogavacanaṃ icchanti. 1006110,185,1353,40,47,1,64,7,Attho pana sāmivaseneva icchitoti idha sāmivacanavaseneva vuttaṃ. 1006111,185,1354,2,12,1,70,5,519. {Kulacārittādī}ti ādi -saddena mantajjhenābhirūpatādisampattiṃ saṅgaṇhāti. 1006112,185,1354,13,28,1,111,10,"Mantasajjhāyakaraṇatthan ti āthabbaṇamantānaṃ sajjhāyakaraṇatthaṃ, tenāha‘‘ aññesaṃ bahūnaṃ pavesanaṃ nivāretvā’’ ti. " 1006113,185,1355,2,2,1,22,1,Maggāmaggakathāvaṇṇanā 1006114,185,1356,2,17,1,47,7,520.‘‘ Jaṅghacāran’’ ti caṅkamato ito cito ca caraṇamāha. 1006115,185,1356,18,25,1,55,7,So hi jaṅghāsu kilamathavinodanattho cāroti tathā vutto. 1006116,185,1356,26,34,1,42,4,Tenāha‘‘ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānan’’ ti. 1006117,185,1356,35,40,1,52,4,{Tenā}ti ubhosupi anucaṅkamanānuvicāraṇānaṃ labbhanato. 1006118,185,1356,41,46,1,37,5,Sahāyā hi te aññamañña sabhāgavuttikā. 1006119,185,1356,47,61,1,73,9,"‘‘ Maggo’’ ti icchitaṭṭhānaṃ ujukaṃ maggati upagacchati etenāti maggo, ujumaggo. " 1006120,185,1356,62,70,1,40,7,"Tadañño amaggo, tasmiṃ magge ca amagge ca. " 1006121,185,1356,71,75,1,55,4,Paṭipadan ti brahmalokagāmimaggassa pubbabhāgapaṭipadaṃ. 1006122,185,1357,2,21,1,65,10,"Niyyātīti niyyānīyo, so eva‘‘ niyyāniko’’ ti vuttoti āha‘‘ niyyāyanto’’ ti. " 1006123,185,1357,22,46,1,134,14,"Yasmā niyyātapuggalavasenassa niyyānikabhāvo , tasmā‘‘ niyyāyanto’’ ti puggalassa yoniso paṭipajjanavasena niyyāyanto maggo‘‘ niyyātī’’ ti vutto. " 1006124,185,1357,47,52,1,32,4,{Karotī}ti attano santāne uppādeti. 1006125,185,1357,53,58,1,40,5,Uppādentoyeva hi tattha paṭipajjati nāma. 1006126,185,1357,59,66,1,42,5,"Saha byeti vattatīti sahabyo, sahavattanako . " 1006127,185,1357,67,78,1,46,6,Tassa bhāvo {sahabyatā}ti āha‘‘ sahabhāvāyā’’ tiādi. 1006128,185,1357,79,95,1,77,10,"Sahabhāvoti ca salokatā, samīpatā vā veditabbā, tenāha‘‘ ekaṭṭhāne pātubhāvāyā’’ ti. " 1006129,185,1357,96,104,1,81,8,Sakameva ācariyavādan ti attano ācariyena pokkharasātinā kathitameva ācariyavādaṃ. 1006130,185,1357,105,117,1,77,8,Thometvā paggaṇhitvā‘‘ ayameva ujumaggo ayamañjasāyano’’ ti pasaṃsitvā ukkaṃsitvā. 1006131,185,1357,118,133,1,135,13,Bhāradvājopi {sakamevā}ti bhāradvājopi māṇavo attano ācariyena tārukkhena kathitameva ācariyavādaṃ thometvā paggaṇhitvā vicaratīti yojanā. 1006132,185,1357,134,144,1,69,10,Tena vuttan ti tena yathā tathā vā abhiniviṭṭhabhāvena vuttaṃ pāḷiyaṃ. 1006133,185,1358,2,5,1,0,0,521-2. 1006134,185,1358,6,17,1,106,10,Aniyyānikā {vā}ti appāṭihāriyāva aññamaññassa vāde dosaṃ dassetvā aviparītatthadassanatthaṃ uttararahitā eva. 1006135,185,1358,18,40,1,147,16,"Aññamaññassa vādassa ādito viruddhaggahaṇaṃ viggaho, sveva vivadanavasena aparāparaṃ uppanno {vivādo}ti āha‘‘ pubbuppattiko viggaho aparabhāge vivādo’’ ti. " 1006136,185,1358,41,49,1,53,7,"Duvidhopi eso viggaho, vivādoti dvidhā vuttopi virodho. " 1006137,185,1358,50,56,1,60,5,Nānāācariyānaṃ {vādato}ti nānārucikānaṃ ācariyānaṃ vādabhāvato. 1006138,185,1358,57,61,1,31,4,Nānāvādo nānāvidho vādoti katvā. 1006139,185,1359,2,11,1,33,4,523. {Ekassāpī}ti tumhesu dvīsu ekassāpi. 1006140,185,1359,12,16,1,39,4,Ekasmin ti sakavādaparavādesu ekasmimpi. 1006141,185,1359,17,36,1,74,13,"Saṃsayo {natthī}ti‘‘ maggo nu kho, na maggo nu kho’’ ti saṃsayo vicikicchā natthi. " 1006142,185,1359,37,40,1,28,3,Añjasāyanabhāve pana saṃsayo. 1006143,185,1359,41,50,1,22,4,Tenāha‘‘ esa kirā’’ tiādi. 1006144,185,1359,51,68,1,80,12,"Bhagavā pana yadi sabbattha maggasaññino, evaṃ sati‘‘ kismiṃ vo viggaho’’ ti pucchati. " 1006145,185,1360,2,16,1,64,7,"524.‘‘ Icchitaṭṭhānaṃ ujukaṃ maggati upagacchati etenāti maggo, ujumaggo. " 1006146,185,1360,17,24,1,34,5,Tadañño amaggo’’ ti vutto vāyamattho. 1006147,185,1360,25,32,1,46,6,Sabbe {te}ti sabbepi te nānāācariyehi vuttamaggā. 1006148,185,1361,2,12,1,44,6,Ye pāḷiyaṃ‘‘ addhariyā brāhmaṇā’’ tiādinā vuttā. 1006149,185,1361,13,32,1,115,12,"Addharo nāma yaññaviseso, tadupayogibhāvato‘‘ addhariyā’’ tveva vuccanti yajūni, tāni sajjhāyantīti addhariyā, yajubbedino. " 1006150,185,1361,33,45,1,70,10,"Ye ca tittiriisinā kate mante sajjhāyanti, te tittiriyā, yajubbedino eva. " 1006151,185,1361,46,51,1,36,4,"Yajubbedasākhā hesā, yadidaṃ tittiraṃ. " 1006152,185,1361,52,63,1,73,9,"Chando vuccati visesato sāmavedo, taṃ sarena kāyantīti chandokā, sāmavedino." 1006153,185,1361,64,74,1,33,5,"‘‘ Chandogā’’ tipi paṭhanti, so evattho. " 1006154,185,1361,75,81,1,37,5,"Bahavo irayo etthāti bavhāri, irubbedo. " 1006155,185,1361,82,85,1,27,3,Taṃ adhīyantīti bavhārijjhā. 1006156,185,1362,2,34,1,210,25,"‘ ‘ Bahūnī’’ ti etthāyaṃ upamāsaṃsandanā– yathā te nānāmaggā ekaṃsato tassa gāmassa vā nigamassa vā pavesāya honti, evaṃ brāhmaṇehi paññāpiyamānāpi nānāmaggā brahmalokūpagamanāya brahmunā sahabyatāya ekaṃseneva hontīti. " 1006157,185,1363,2,5,1,0,0,527-529. 1006158,185,1363,6,17,1,97,10,"Va-kāro āgamasandhimattan ti anatthako va-kāro, tena vaṇṇāgamena padantarasandhimattaṃ katanti attho. " 1006159,185,1363,18,21,1,24,2,{Andhapaveṇī}ti andhapanti. 1006160,185,1363,22,35,1,98,9,‘‘ Paññāsasaṭṭhi andhā’’ ti idaṃ tassā andhapaveṇiyā mahato gacchagumbassa anuparigamanayogyatādassanaṃ. 1006161,185,1363,36,50,1,61,10,Evañhi te‘‘ suciraṃ velaṃ maggaṃ gacchāmā’’ ti evaṃ saññino honti. 1006162,185,1363,51,72,1,138,14,"{Nāmakaṃyevā}ti atthābhāvato nāmamattaṃyeva, taṃ pana bhāsitaṃ tehi sārasaññitampi nāmamattatāya asārabhāvato nihīnamevāti āha‘‘ lāmakaṃyevā’’ ti. " 1006163,185,1364,2,23,1,90,11,"530. {Yato}ti bhummatthe nissakkavacanaṃ, sāmaññajotanā ca visese avatiṭṭhatīti āha‘‘ yasmiṃ kāle’’ ti. " 1006164,185,1364,24,27,1,20,2,{Āyācantī}ti patthenti. 1006165,185,1364,28,33,1,49,5,Uggamanaṃ lokassa bahukārabhāvato tathā thomanāti. 1006166,185,1364,34,50,1,95,12,Ayaṃ kira brāhmaṇānaṃ laddhi‘‘ brāhmaṇānaṃ āyācanāya candimasūriyā gantvā loke obhāsaṃ karontī’’ ti. 1006167,185,1365,2,31,1,214,24,"532. Idha pana kiṃ vattabban ti imasmiṃ pana appaccakkhabhūtassa brahmuno sahabyatāya maggadesane tevijjānaṃ kiṃ vattabbaṃ atthi, ye paccakkhabhūtānampi candimasūriyānaṃ sahabyatāya maggaṃ desetuṃ na sakkontīti adhippāyo." 1006168,185,1365,32,47,1,49,7,‘‘ Yatthā’’ ti‘‘ idha panā’’ ti vuttamevatthaṃ paccāmasati. 1006169,185,1366,2,2,1,30,1,Aciravatīnadīupamākathāvaṇṇanā 1006170,185,1367,2,9,1,22,2,542. {Samabharitā}ti sampuṇṇā. 1006171,185,1367,10,13,1,18,3,Tato eva kākapeyyā. 1006172,185,1367,14,17,1,16,2,{Pārā}ti paratīraṃ. 1006173,185,1367,18,21,1,20,3,Apāran ti orimatīraṃ. 1006174,185,1367,22,25,1,13,2,{Ehī}ti āgaccha. 1006175,185,1368,2,13,1,72,5,544. Pañcasīla… pe… veditabbā yamaniyamādibrāhmaṇadhammānaṃ tadantogadhabhāvato. 1006176,185,1368,14,19,1,48,4,{Tabbiparītā}ti pañcasīlādiviparītā pañca verādayo. 1006177,185,1368,20,38,1,74,10,‘‘ Punapī’’ ti vatvā‘‘ aparampī’’ ti vacanaṃ itarāyapi nadi upamāya saṅgaṇhanatthaṃ. 1006178,185,1369,2,10,1,35,2,546. {Kāmayitabbaṭṭhenā}ti kāmanīyabhāvena. 1006179,185,1369,11,18,1,75,6,{Bandhanaṭṭhenā}ti teneva kāmetabbabhāvena sattānaṃ cittassa ābandhanabhāvena. 1006180,185,1369,19,46,1,190,19,"Kāmañcāyaṃ guṇa -saddo atthantaresupi diṭṭhappayogo, tesaṃ panettha asambhavato pārisesañāyena bandhanaṭṭheyeva yuttoti dassetuṃ‘‘ anujānāmī’’ tiādinā atthuddhāro āraddho, {esevā}ti bandhanaṭṭho eva. " 1006181,185,1369,47,57,1,94,10,Na hi rūpādīnaṃ kāmetabbabhāve vuccamāne paṭalaṭṭho yujjati tathā kāmetabbatāya anadhippetattā. 1006182,185,1369,58,65,1,72,6,Rāsaṭṭhaānisaṃsaṭṭhesupi eseva nayo tathāpi kāmetabbatāya anadhippetattā. 1006183,185,1369,66,70,1,35,4,Pārisesato pana bandhanaṭṭho gahito. 1006184,185,1369,71,79,1,59,7,"Yadaggena hi nesaṃ kāmetabbatā, tadaggena bandhanabhāvo cāti. " 1006185,185,1370,2,8,1,79,6,Koṭṭhāsaṭṭhopi tesu yujjateva cakkhuviññeyyādikoṭṭhāsabhāvena nesaṃ kāmetabbato. 1006186,185,1370,9,22,1,73,8,"Koṭṭhāse ca guṇa-saddo dissati‘‘ diguṇaṃ vaḍḍhetabban’’ tiādīsu, sampadāṭṭhopi–" 1006187,185,1371,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Asaṅkhyeyyāni nāmāni, saguṇena mahesino; " 1006188,185,1372,2,34,1,42,5,"Guṇena nāmamuddheyyaṃ, api nāmasahassato’’ ti.( dha. sa. aṭṭha.1313; udā. aṭṭha.53; paṭi. ma. aṭṭha.76); " 1006189,185,1373,2,8,1,38,6,Ādīsu sopi idha na yujjatīti anuddhaṭo. 1006190,185,1374,2,18,1,96,10,"{Cakkhuviññeyyā}ti cakkhuviññāṇena vijānitabbā, tena pana vijānanaṃ dassanamevāti āha‘‘ passitabbā’’ ti." 1006191,185,1374,19,30,1,56,6,‘‘ Sotaviññāṇena sotabbā’’ ti evamādi {etenupāyenā}ti atidisati. 1006192,185,1374,31,54,1,85,14,"Gavesitampi‘‘ iṭṭhan’’ ti vuccati, taṃ idha nādhippetanti āha‘‘ pariyiṭṭhā vā hontu mā vā’’ ti. " 1006193,185,1374,55,58,1,37,2,{Iṭṭhārammaṇabhūtā}ti sukhārammaṇabhūtā. 1006194,185,1374,59,62,1,20,2,{Kāmanīyā}ti kāmetabbā. 1006195,185,1374,63,67,1,37,4,Iṭṭhabhāvena manaṃ appāyantīti manāpā. 1006196,185,1374,68,71,1,24,2,{Piyajātikā}ti piyasabhāvā. 1006197,185,1375,2,10,1,70,7,{Gedhenā}ti lobhena abhibhūtā hutvā pañcakāmaguṇe paribhuñjantīti yojanā. 1006198,185,1375,11,14,1,26,3,Mucchākāran ti mohanākāraṃ. 1006199,185,1375,15,28,1,59,7,"{Adhiosannā}ti adhiggayha ajjhosāya avasannā, tenāha‘‘ ogāḷhā’’ ti. " 1006200,185,1375,29,35,1,71,5,{Pariniṭṭhānappattā}ti gilitvā pariniṭṭhāpanavasena pariniṭṭhānaṃ upagatā. 1006201,185,1375,36,44,1,58,7,"Ādīnavan ti kāmaparibhoge sampati, āyatiñca dosaṃ apassantā. " 1006202,185,1375,45,55,1,127,9,"Ghāsacchādanādisambhoganimittasaṃkilesato nissaranti apagacchanti etenāti nissaraṇaṃ, yoniso paccavekkhitvā tesaṃ paribhogapaññā. " 1006203,185,1375,56,67,1,70,6,Tadabhāvato {anissaraṇapaññā}ti imamatthaṃ dassento‘‘ idametthā’’ tiādimāha. 1006204,185,1376,2,5,1,0,0,548-9. 1006205,185,1376,6,14,1,44,4,{Āvarantī}ti kusalappavattiṃ āditova nivārenti. 1006206,185,1376,15,19,1,34,3,{Nivārentī}ti niravasesato vārayanti. 1006207,185,1376,20,25,1,35,4,{Onandhantī}ti ogāhantā viya chādenti. 1006208,185,1376,26,30,1,34,3,{Pariyonandhantī}ti sabbaso chādenti. 1006209,185,1376,31,36,1,46,4,Āvaraṇādīnaṃ {vasenā}ti āvaraṇādiatthānaṃ vasena. 1006210,185,1376,37,44,1,88,7,Te hi āsevanabalavatāya purimapurimehi pacchimapacchimā daḷhataratamādibhāvappattā vuttā. 1006211,185,1377,2,2,1,22,1,Saṃsandanakathāvaṇṇanā 1006212,185,1378,2,22,1,126,12,550. Itthipariggahe sati purisassa pañcakāmaguṇapariggaho paripuṇṇo eva hotīti vuttaṃ‘‘ sapariggahoti itthipariggahena sapariggaho’’ ti. 1006213,185,1378,23,35,1,114,8,‘‘ Itthipariggahena apariggaho’’ ti ca idaṃ tevijjabrāhmaṇesu dissamānapariggahānaṃ duṭṭhullatamapariggahābhāvadassanaṃ. 1006214,185,1378,36,48,1,98,11,"Evaṃbhūtānaṃ tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ kā brahmunā saṃsandanā, brahmā pana sabbena sabbaṃ apariggahoti. " 1006215,185,1378,49,56,1,53,6,"Veracittena avero, kuto etassa verappayogoti adhippāyo. " 1006216,185,1378,57,65,1,96,6,"{Cittagelaññasaṅkhātenā}ti cittuppādagelaññasaññitena, tenassa sabbarūpakāyagelaññabhāvo vutto hoti. " 1006217,185,1378,66,69,1,22,2,{Byāpajjhenā}ti dukkhena. 1006218,185,1378,70,77,1,73,6,{Uddhaccakukkuccādīhī}ti ādi -saddena tadekaṭṭhā saṃkilesadhammā saṅgayhanti. 1006219,185,1378,78,103,1,163,20,"Appaṭipattihetubhūtāya vicikicchāya sati na kadāci cittaṃ purisassa vase vattati, pahīnāya pana siyā vasavattananti āha‘‘ vicikicchāya abhāvato cittaṃ vase vattetī’’ ti. " 1006220,185,1378,104,115,1,58,7,"{Cittagatikā}ti cittavasikā, tenāha cittassa vase vattantī’’ ti. " 1006221,185,1378,116,133,1,119,15,"Na {tādiso}ti brāhmaṇā viya cittavasiko na hoti, atha kho vasībhūtajjhānābhiññatāya cittaṃ attano vase vattetīti vasavattī. " 1006222,185,1379,2,17,1,95,8,"552. {Brahmalokamagge}ti brahmalokagāmimagge paṭipajjitabbe, paññapetabbe vā, taṃ paññapentāti adhippāyo. " 1006223,185,1379,18,32,1,76,8,"{Upagantvā}ti amaggameva‘‘ maggo’’ ti micchāpaṭipajjanena upagantvā, paṭijānitvā vā. " 1006224,185,1379,33,55,1,127,16,Paṅkaṃ otiṇṇā {viyā}ti matthake ekaṅgulaṃ vā upaḍḍhaṅgulaṃ vā sukkhatāya‘‘ samatalan’’ ti saññāya anekaporisaṃ mahāpaṅkaṃ otiṇṇā viya. 1006225,185,1379,56,61,1,61,4,{Anuppavisantī}ti apāyamaggaṃ brahmalokamaggasaññāya ogāhayanti. 1006226,185,1379,62,67,1,37,5,Tato eva saṃsīditvā visādaṃ pāpuṇanti. 1006227,185,1379,68,77,1,38,5,Evan ti‘‘ samatalan’’ tiādinā vuttanayena. 1006228,185,1379,78,81,1,24,2,{Saṃsīditvā}ti nimmujjitvā. 1006229,185,1379,82,89,1,61,6,Sukkhataraṇaṃ maññe {tarantī}ti sukkhanaditaraṇaṃ taranti maññe. 1006230,185,1379,90,105,1,68,9,"{Tasmā}ti yasmā tevijjā amaggameva‘‘ maggo’’ ti upagantvā saṃsīdanti, tasmā. " 1006231,185,1379,106,121,1,54,9,Yathā {te}ti yathā te‘‘ samatalan’’ ti saññāya paṅkaṃ otiṇṇā. 1006232,185,1379,122,127,1,31,4,Idheva {cā}ti imasmiñca attabhāve. 1006233,185,1379,128,148,1,125,18,"Sukhaṃ vā sātaṃ vā na {labhantī}ti jhānasukhaṃ vā vipassanāsātaṃ vā na labhanti, kuto maggasukhaṃ vā nibbānasātaṃ vāti adhippāyo. " 1006234,185,1379,149,152,1,35,3,Maggadīpakan ti maggadīpakābhimataṃ. 1006235,185,1379,153,171,1,66,9,‘‘ Iriṇan’’ ti araññāniyā idaṃ adhivacananti āha‘‘ agāmakaṃ mahāraññan’’ ti . 1006236,185,1379,172,174,1,35,2,Migaruruādīnampi anupabhogarukkhehi. 1006237,185,1379,175,180,1,45,5,Parivattitumpi na sakkā honti mahākaṇṭakatāya. 1006238,185,1379,181,185,1,36,4,Ñātīnaṃ byasanaṃ vināso ñātibyasanaṃ. 1006239,185,1379,186,189,1,35,3,Evaṃ bhogasīlabyasanāni veditabbāni. 1006240,185,1379,190,195,1,41,5,Rogo eva byasati vibādhatīti rogabyasanaṃ. 1006241,185,1379,196,200,1,33,4,Evaṃ diṭṭhibyasana mpi daṭṭhabbaṃ. 1006242,185,1380,2,11,1,38,4,554. {Jātasaṃvaḍḍho}ti jāto hutvā saṃvaḍḍhito. 1006243,185,1380,12,17,1,42,5,Na sabbaso paccakkhā honti paricayābhāvato. 1006244,185,1380,18,23,1,40,4,{Ciranikkhanto}ti nikkhanto hutvā cirakālo. 1006245,185,1380,24,45,1,128,15,"Dandhāyitattan ti vissajjane mandattaṃ saṇikavutti, taṃ pana saṃsayavasena cirāyanaṃ nāma hotīti āha‘‘ kaṅkhāvasena cirāyitattan’’ ti. " 1006246,185,1380,46,49,1,31,3,Vitthāyitattan ti sārajjitattaṃ. 1006247,185,1380,50,63,1,97,9,Aṭṭhakathāyaṃ pana vitthāyitattaṃ nāma chambhitattanti adhippāyena‘‘ thaddhabhāvaggahaṇan’’ ti vuttaṃ. 1006248,185,1381,2,23,1,95,12,555. U -iti upasaggayoge lumpa -saddo uddharaṇattho hotīti‘‘ ullumpatū’’ ti padassa {uddharatū}ti atthamāha. 1006249,185,1381,24,36,1,72,8,Upasaggavasena hi dhātu-saddā atthavisesavuttino honti yathā‘‘ uddharatū’’ ti. 1006250,185,1382,2,2,1,28,1,Brahmalokamaggadesanāvaṇṇanā 1006251,185,1383,2,26,1,68,11,"556. Yassa atisayena balaṃ atthi, so‘‘ balavā’’ ti vuttoti āha‘‘ balasampanno’’ ti. " 1006252,185,1383,27,35,1,68,7,"Saṅkhaṃ dhamayatīti saṅkhadhamako, taṃ dhamayitvā tato saddapavattako. " 1006253,185,1383,36,42,1,61,6,Appanāva vaṭṭati paṭipakkhato sammadeva cetaso vimuttibhāvato. 1006254,185,1384,2,9,1,84,7,Pamāṇakataṃ kammaṃ nāma kāmāvacaraṃ pamāṇakarānaṃ saṃkilesadhammānaṃ avikkhambhanato. 1006255,185,1384,10,20,1,116,10,Tathā hi taṃ brahmavihārapubbabhāgabhūtaṃ pamāṇaṃ atikkamitvā odissakaanodissakadisāpharaṇavasena vaḍḍhetuṃ na sakkā. 1006256,185,1384,21,35,1,84,9,"Vuttavipariyāyato pana appamāṇakataṃ kammaṃ nāma rūpārūpāvacaraṃ, tenāha‘‘ tañhī’’ tiādi. " 1006257,185,1384,36,45,1,82,8,"Tattha arūpāvacare odissakānodissakavasena pharaṇaṃ na labbhati, tathā disāpharaṇaṃ. " 1006258,185,1385,2,11,1,57,7,"Keci pana taṃ āgamanavasena labbhatīti vadanti, tadayuttaṃ. " 1006259,185,1385,12,37,1,149,18,"Na hi brahmavihāranissando āruppaṃ, atha kho kasiṇanissando, tasmā yaṃ suvibhāvitaṃ vasībhāvaṃ pāpitaṃ āruppaṃ, taṃ‘‘ appamāṇakatan’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1006260,185,1385,38,63,1,226,21,"Yaṃ vā sātisayaṃ brahmavihārabhāvanāya abhisaṅkhatena santānena nibbattitaṃ, yañca brahmavihārasamāpattito vuṭṭhāya samāpannaṃ arūpāvacarajjhānaṃ, taṃ iminā pariyāyena pharaṇappamāṇavasena appamāṇakatan ti vattuṃ vaṭṭatīti apare. " 1006261,185,1385,64,66,1,21,2,Vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. 1006262,185,1386,2,9,1,68,5,"{Rūpāvacarārūpāvacarakamme}ti rūpāvacarakamme, arūpāvacarakamme ca sati. " 1006263,185,1386,10,31,1,188,20,Na ohīyati na {tiṭṭhatī}ti katūpacitampi kāmāvacarakammaṃ yathādhigate mahaggatajjhāne aparihīne taṃ abhibhavitvā paṭibāhitvā sayaṃ ohīyakaṃ hutvā paṭisandhiṃ dātuṃ samatthabhāve na tiṭṭhati. 1006264,185,1386,32,36,1,31,4,Laggitun ti āvarituṃ nisedhetuṃ. 1006265,185,1386,37,42,1,31,5,Ṭhātun ti paṭibalo hutvā ṭhātuṃ. 1006266,185,1386,43,46,1,24,2,{Pharitvā}ti paṭippharitvā. 1006267,185,1386,47,52,1,42,4,{Pariyādiyitvā}ti tassa sāmatthiyaṃ khepetvā. 1006268,185,1386,53,70,1,120,13,Kammassa pariyādiyanaṃ nāma tassa vipākuppādanaṃ nisedhetvā attano vipākuppādananti āha‘‘ tassa vipākaṃ paṭibāhitvā’’ tiādi. 1006269,185,1386,71,80,1,82,8,Evaṃ {mettādivihārī}ti evaṃ vuttānaṃ mettādīnaṃ brahmavihārānaṃ vasena mettādivihārī. 1006270,185,1387,2,18,1,102,10,559. Aggaññasutte… pe… alatthun ti aggaññasutte āgatanayena upasampadañceva arahattañca alatthuṃ paṭilabhiṃsu. 1006271,185,1387,19,21,1,20,2,Sesaṃ suviññeyyameva. 1006272,185,1388,2,4,1,39,2,Tevijjasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1006273,185,1389,2,6,1,73,5,Niṭṭhitā ca terasasuttapaṭimaṇḍitassa sīlakkhandhavaggassa atthavaṇṇanāya 1006274,185,1390,2,3,1,19,1,Līnatthappakāsanāti . 1006275,185,1391,2,4,1,30,2,Sīlakkhandhavaggaṭīkā niṭṭhitāniṭṭhitā 1006276,186,1,1,6,1,51,5,Namo Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa 1006277,186,2,2,2,1,11,1,Dīghanikāye 1006278,186,3,2,3,1,13,1,Mahāvaggaṭīkā 1006279,186,4,2,5,1,22,1,1. Mahāpadānasuttavaṇṇanā 1006280,186,5,2,2,1,35,1,Pubbenivāsapaṭisaṃyuttakathāvaṇṇanā 1006281,186,6,2,22,1,114,9,1. Yathājātānaṃ karerirukkhānaṃ ghanapattasākhāviṭapehi maṇḍapasaṅkhepehi sañchanno padeso‘‘ karerimaṇḍapo’’ ti adhippeto. 1006282,186,6,23,26,1,19,2,{Dvāre}ti dvārasamīpe. 1006283,186,6,27,40,1,79,9,Dvāre ṭhitarukkhavasena aññatthāpi samaññā atthīti dassetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ. 1006284,186,6,41,49,1,76,8,Kathaṃ pana bhagavā mahāgandhakuṭiyaṃ avasitvā tadā karerikuṭikāyaṃ vihāsīti? 1006285,186,6,50,62,1,80,8,Sāpi buddhassa bhagavato vasanagandhakuṭi evāti dassento‘‘ antojetavane’’ tiādimāha. 1006286,186,6,63,67,1,41,4,Salaḷāgāran ti devadārurukkhehi katagehaṃ. 1006287,186,6,68,78,1,98,8,"Pakatibhattassa {pacchato}ti bhikkhūnaṃ pākatikabhattakālato pacchā, ṭhitamajjhanhikato uparīti attho. " 1006288,186,6,79,84,1,56,5,Piṇḍapātato paṭikkantānan ti piṇḍapātabhojanato apetānaṃ. 1006289,186,6,85,92,1,26,3,Tenāha‘‘ bhattakiccan’’ tiādi. 1006290,186,7,2,21,1,98,10,Maṇḍalasaṇṭhānā māḷasaṅkhepena katā nisīdanasālā‘‘ maṇḍalamāḷan’’ ti adhippetāti āha‘‘ nisīdanasālāyā’’ ti. 1006291,186,7,22,48,1,221,18,"{Pubbenivāsapaṭisaṃyuttā}ti ettha pubba-saddo atītavisayo, nivāsa-saddo kammasādhano, khandhavinimutto ca nivasitadhammo natthi, khandhā ca santānavaseneva pavattantīti āha‘‘ pubbenivutthakkhandhasantānasaṅkhātena pubbenivāsenā’’ ti. " 1006292,186,7,49,54,1,31,3,{Yojetvā}ti visayabhāvena yojetvā. 1006293,186,7,55,58,1,19,2,{Pavattitā}ti kathitā. 1006294,186,7,59,63,1,44,4,Dhammūpasaṃhitattā dhammato anapetāti dhammī. 1006295,186,7,64,71,1,24,3,Tenāha‘‘ dhammasaṃyuttā’’ ti. 1006296,186,8,2,12,1,57,7,"{Udapādī}ti paduddhāro, tassa uppannā jātāti iminā sambandho. " 1006297,186,8,13,30,1,105,12,"Taṃ panassā uppannākāraṃ pāḷiyaṃ saṅkhepatova dassitaṃ, vitthārato dassetuṃ‘‘ aho acchariyan’’ tiādi āraddhaṃ. " 1006298,186,8,31,61,1,198,20,"Tattha ke anussaranti, ke {nānussarantī}ti padadvaye paṭhamaṃyeva sappapañcanaṃ, na itaranti tadeva puggalabhedato, kālavibhāgato, anussaraṇākārato, opammato niddisantena‘‘ titthiyā anussarantī’’ tiādi vuttaṃ. " 1006299,186,8,62,87,1,126,11,{Aggappattakammavādino}ti sikhāppattakammavādino‘‘ atthi kammaṃ atthi kammavipāko’’ ti( paṭi. ma.1.234) evaṃ kammassakatāñāṇe ṭhitā tāpasaparibbājakā. 1006300,186,8,88,106,1,86,8,Cattālīsaṃyeva kappe {anussarantī}ti brahmajālādīsu( dī. ni.1.33) bhagavatā tathā paricchijja vuttattā. 1006301,186,8,107,117,1,97,9,Tato paraṃ na {anussarantī}ti tathāvacanañca diṭṭhigatopaṭṭhakassa tesaṃ ñāṇassa paridubbalabhāvato. 1006302,186,9,2,8,1,60,5,{Sāvakā}ti mahāsāvakā tesañhi kappasatasahassaṃ pubbābhinīhāro. 1006303,186,9,9,14,1,44,5,Pakatisāvakā pana tato ūnakameva anussaranti. 1006304,186,9,15,50,1,238,22,"Yasmā‘‘ kappānaṃ lakkhādhikaṃ ekaṃ, dve ca asaṅkhyeyyānī’’ ti kālavasena evaṃ parimāṇo yathākkamaṃ aggasāvakapaccekabuddhānaṃ puññañāṇābhinīhāro, sāvakabodhipaccekabodhipāramitāsambharaṇañca, tasmā vuttaṃ‘‘ dve aggasāvakā… pe… kappasatasahassañcā’’ ti. " 1006305,186,9,51,109,1,286,29,"Yadi bodhisambhārasambharaṇakālaparicchinno tesaṃ tesaṃ ariyānaṃ abhiññāñāṇavibhavo, evaṃ sante buddhānampissa saparicchedatā āpannāti codanaṃ sandhāyāha‘‘ buddhānaṃ pana ettakanti paricchedo natthi, yāvatakaṃ ākaṅkhanti, tāvatakaṃ anussarantī’’ ti‘‘ yāvatakaṃ neyyaṃ, tāvatakaṃ ñāṇan’’ ti( mahāni.156; cūḷani.85; paṭi. ma.3,5) vacanato. " 1006306,186,9,110,132,1,137,19,"Sabbaññutaññāṇassa viya hi buddhānaṃ abhiññāñāṇānampi savisaye paricchedo nāma natthi, tasmā yaṃ yaṃ ñātuṃ icchanti, te taṃ taṃ jānanti eva. " 1006307,186,9,133,160,1,219,20,"Atha vā satipi kālaparicchede karuṇūpāyakosallapariggahādinā sātisayattā mahābodhisambhārānaṃ paññāpāramitāya pavattiānubhāvassa paricchedo nāma natthi, kuto tannimittakānaṃ abhiññāñāṇānanti vuttaṃ‘‘ buddhānaṃ… pe… natthī’’ ti. " 1006308,186,10,2,10,1,78,5,{Khandhapaṭipāṭiyā}ti yathāpaccayaṃ anupubbapavattamānānaṃ khandhānaṃ anupubbiyā. 1006309,186,10,11,14,1,45,3,Khandhappavattin ti vedanādikkhandhappavattiṃ. 1006310,186,10,15,46,1,208,24,"Tesañhi anubhavanādiākāraggahaṇamassa sātisayaṃ, taṃ saññābhave tattha tattha anussaraṇavasena gahetvā gacchantā ekavokārabhave alabhantā‘‘ na passantī’’ ti vuttā, jāle patitā viya sakuṇā, macchā viya cāti adhippāyo. " 1006311,186,10,47,52,1,25,4,Kuṇṭhā {viyā}ti dandhā viya. 1006312,186,10,53,58,1,32,4,Paṅguḷā {viyā}ti pīṭhasappino viya. 1006313,186,10,59,64,1,54,4,Diṭṭhiṃ {gaṇhantī}ti adhiccasamuppannikadiṭṭhiṃ gaṇhanti. 1006314,186,10,65,70,1,72,5,Yaṭṭhikoṭihetukaṃ gamanaṃ yaṭṭhikoṭigamanaṃ khandhapaṭipāṭiyā amuñcanato. 1006315,186,11,2,20,1,147,16,"Evaṃ {santepī}ti kāmaṃ buddhasāvakāpi asaññabhave khandhappavattiṃ na passanti, evaṃ santepi te buddhasāvakā asaññabhavaṃ laṅghitvā parato anussaranti." 1006316,186,11,21,30,1,47,5,‘‘ Vaṭṭe’’ tiādi tathā tesaṃ anussaraṇākāradassanaṃ. 1006317,186,11,31,54,1,157,16,"Buddhehi dinnanaye {ṭhatvā}ti‘‘ yattha pañcakappasatāni rūpappavattiyeva, na arūpappavatti, so asaññabhavo’’ ti evaṃ sammāsambuddhehi desitāyaṃ dhammanettiyaṃ ṭhatvā. " 1006318,186,11,55,77,1,87,9,Evañhi antarā cutipaṭisandhiyo apassantā parato anussaranti seyyathāpi āyasmā {sobhito}ti( theragā. aṭṭha.1.2.164 sobhitattheragāthāvaṇṇanā). 1006319,186,11,78,122,1,303,34,"So kira pubbenivāse ciṇṇavasī hutvā anupaṭipāṭiyā attano nibbattaṭṭhānaṃ anussaranto yāva asaññabhave attano acittakapaṭisandhi tāva addasa, tato paraṃ pañcakappasataparimāṇe kāle cutipaṭisandhiyo adisvā avasāne cutiṃ disvā‘‘ kiṃ nāmetan’’ ti āvajjayamāno nayavasena‘‘ asaññabhavo bhavissatī’’ ti niṭṭhaṃ agamāsi. " 1006320,186,11,123,134,1,94,11,Atha naṃ bhagavā taṃ kāraṇaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā pubbenivāsaṃ anussarantānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. 1006321,186,11,135,156,1,144,16,"‘‘ Cutipaṭisandhiṃ oloketvā’’ ti idaṃ cutipaṭisandhivasena tesaṃ ñāṇassa saṅkamanadassanaṃ, tena sabbaso bhave anāmasitvā gantuṃ na sakkontīti dasseti. " 1006322,186,12,2,25,1,221,21,"Taṃ tadeva {passantī}ti yathā nāma saradasamaye ṭhitamajjhanhikavelāya caturatanike gehe cakkhumato purisassa rūpagataṃ supākaṭameva hotīti lokasiddhametaṃ, siyā pana tassa sukhumataratirohitādibhedassa rūpagatassa agocaratā. " 1006323,186,12,26,49,1,176,21,"Na tveva buddhānaṃ ñātuṃ icchitassa ñeyyassa agocaratā, atha kho taṃ ñāṇālokena obhāsitaṃ hatthatale āmalakaṃ viya supākaṭaṃ suvibhūtameva hoti tathā ñeyyāvaraṇassa suppahīnattā. " 1006324,186,12,50,67,1,90,12,"Tenāha‘‘ buddhā pana attanā vā parehi vā diṭṭhakatasutaṃ, sūriyamaṇḍalobhāsasadisan’’ ti ca ādi. " 1006325,186,13,2,8,1,34,5,Tathā sāvakā ca paccekabuddhā {cā}ti. 1006326,186,13,9,32,1,141,16,"Ettha tathā -saddena‘‘ attanā diṭṭhakatasutameva anussarantī’’ ti idaṃ upasaṃharati, tena sappadesameva nesaṃ anussaraṇaṃ, na nippadesanti nidasseti. " 1006327,186,14,2,6,1,57,4,Khajjopanakaobhāsasadisaṃ ñāṇassa ativiya appānubhāvatāya. 1006328,186,14,7,13,1,62,6,Sāvakānan ti ettha pakatisāvakānaṃ pākatika padīpobhāsasadisaṃ. 1006329,186,14,14,28,1,37,3,Mahāsāvakānaṃ( theragā. aṭṭha.2.21 vaṅgīsettharagāthāvaṇṇanāya vitthāro) mahā padīpobhāsasadisaṃ. 1006330,186,14,29,44,1,40,4,Tenāha visuddhimagge( visuddhi.2.402)‘‘ ukkāpabhāsadisan’’ ti. 1006331,186,14,45,66,1,138,15,"Osadhitārakobhāsasadisan ti ussannā pabhā etāya dhīyati, osadhīnaṃ vā anubalappadāyakattā‘‘ osadhī’’ ti evaṃ laddhanāmāya tārakāya pabhāsadisaṃ. " 1006332,186,14,67,70,1,60,3,Saradasūriyamaṇḍalobhāsasadisaṃ sabbaso andhakāravidhamanato. 1006333,186,14,71,80,1,103,8,"Apaṭubhāvahetuko visayaggahaṇe cañcalabhāvo khalitaṃ, kuṇṭhibhāvahetuko visayassa anabhisamayo paṭighāto. " 1006334,186,14,81,90,1,101,7,"{Āvajjanapaṭibaddhamevā}ti āvajjanamattādhīnaṃ, āvajjitamatte eva yathicchitassa paṭivijjhanakanti attho. " 1006335,186,14,91,94,1,26,3,Sesapadadvayepi eseva nayo. 1006336,186,15,2,21,1,146,14,"Asaṅgaappaṭihataṃ pavattamānaṃ bhagavato ñāṇaṃ lahutarepi visaye, garutare ca ekasadisamevāti dassetuṃ‘‘ dubbalapattapuṭe’’ tiādinā upamādvayaṃ vuttaṃ. " 1006337,186,15,22,36,1,87,10,Dhammakāyattā bhagavato guṇaṃ ārabbha pavattā‘‘ bhagavantaṃyeva ārabbha uppannā’’ ti vuttaṃ. 1006338,186,15,37,45,1,71,7,Taṃ {sabbampī}ti taṃ yathāvuttaṃ sabbampi pubbenivāsapaṭisaṃyuttaṃ kathaṃ. 1006339,186,15,46,54,1,118,7,"Titthiyānaṃ, sāvakānañca pubbenivāsānussaraṇaṃ bhagavato pubbenivāsānussaraṇassa hīnudāharaṇadassanavasenettha kathitaṃ. " 1006340,186,15,55,61,1,54,6,Evañhi bhagavato mahantabhāvo visesato pakāsito hotīti. 1006341,186,15,62,65,1,21,2,{Saṅkhepato}ti samāsato. 1006342,186,15,66,87,1,144,16,"Yattakopi pubbenivāsānussatiñāṇassa pavattibhedo attano ñāṇassa visayabhūto, taṃ sabbaṃ tadā yathākathitaṃ te bhikkhū saṅkhipitvā‘‘ itipī’’ ti āhaṃsu. " 1006343,186,15,88,136,1,165,21,"Tassa ca anekākāratāya āmeḍitavacanaṃ, pi -saddo sampiṇḍanattho,‘‘ iti kho bhikkhave sappaṭibhayo bālo’’ tiādīsu( ma. ni.3.124; a. ni.3.1) viya ākārattho iti -saddoti dassento‘‘ evampī’’ ti tadatthamāha. " 1006344,186,16,2,5,1,0,0,2-3. 1006345,186,16,6,38,1,187,23,"{Vuttamevā}ti ettha ca idha pāṭhe yaṃ vattabbaṃ tena pāṭhena sādhāraṇaṃ, taṃ vuttamevāti adhippetaṃ, na asādhāraṇaṃ apubbapadavaṇṇanāya adhikatattāti taṃ dassento ‘‘ ayameva hi viseso’’ tiādimāha." 1006346,186,16,39,51,1,93,8,‘‘ Assosī’’ ti idaṃ savanakiccanipphattiyā vuttaṃ saddaggahaṇamukhena tadatthāvabodhassa siddhattā. 1006347,186,16,52,73,1,62,8,Tattha pana pāḷiyaṃ‘‘ imaṃ saṃkhiyadhammaṃ viditvā’’ icceva( dī. ni.1.2) vuttaṃ. 1006348,186,16,74,81,1,37,6,"Ime bhikkhū mama guṇe thomenti, kathaṃ? " 1006349,186,16,82,86,1,38,4,Mama pubbenivāsañāṇaṃ ārabbhāti yojanā. 1006350,186,16,87,94,1,62,6,"Nipphattin ti kiccanipphattiṃ, tena kātabbakiccasiddhanti attho. " 1006351,186,16,95,112,1,74,11,{No}ti pucchāvācī nu -iti iminā samānattho nipātoti vuttaṃ‘‘ iccheyyātha nū’’ ti. 1006352,186,16,113,116,1,18,3,Nan ti bhagavantaṃ. 1006353,186,16,117,137,1,94,12,‘‘ Yaṃ bhagavā’’ ti ettha yaṃ-saddena kiriyāparāmasanabhūtena‘‘ dhammiṃ kathaṃ katheyyā’’ ti evaṃ vuttaṃ. 1006354,186,16,138,162,1,131,15,"Dhammikathākaraṇaṃ parāmaṭṭhaṃ‘‘ etassā’’ ti padassa atthoti āha‘‘ etassa dhammikathākaraṇassā’’ ti, ādaravasena pana taṃ dvikkhattuṃ vuttaṃ. " 1006355,186,17,2,26,1,89,13,"4. {Suṇāthā}ti ettha iti -saddo ādiattho, pakārattho vā, etena‘‘ manasi karothā’’ ti padaṃ saṅgaṇhāti. " 1006356,186,17,27,33,1,45,5,"Sotāvadhānaṃ sotassa odahanaṃ, sussūsāti attho. " 1006357,186,17,34,51,1,133,14,"Chinnaṃ upacchinnaṃ vaṭumaṃ saṃsāravaṭṭaṃ etesanti chinnavaṭumakā, sammāsambuddhā, aññe ca khīṇāsavā, idha pana sammāsambuddhā adhippetā. " 1006358,186,17,52,57,1,44,5,Tesañhi sabbaso anussaraṇaṃ itaresaṃ avisayo. 1006359,186,17,58,66,1,29,4,Tenāha‘‘ aññesaṃ asādhāraṇan’’ ti. 1006360,186,17,67,71,1,49,4,Paccattavacane dissati yaṃ-saddo kammatthadīpanato. 1006361,186,17,72,77,1,65,5,Upayogavacane dissati yaṃ-saddo pucchanakiriyāya kammatthadīpanato. 1006362,186,17,78,84,1,62,6,Tan ti ca upayogavacanameva pucchati-saddassa dvikammakabhāvato. 1006363,186,17,85,99,1,68,10,Yan ti yena kāraṇenāti ayamettha atthoti āha‘‘ karaṇavacane dissatī’’ ti. 1006364,186,17,100,119,1,123,16,"Bhummeti {daṭṭhabbo}ti yathā yaṃ-saddo na kevalaṃ paccattaupayogesu eva, atha kho karaṇepi dissati, evaṃ idha bhummeti daṭṭhabbo. " 1006365,186,17,120,124,1,64,4,Dasasahassilokadhātun ti jātikkhettabhūtaṃ dasasahassacakkavāḷaṃ. 1006366,186,17,125,130,1,69,4,Unnādento uppajji anekacchariyapātubhāvapaṭimaṇḍitattā buddhuppādassa. 1006367,186,18,2,34,1,214,21,"Kālassa bhaddatā nāma tattha sattānaṃ guṇavibhūtiyā, buddhuppādaparamā ca guṇavibhūtīti tabbahulatā yassa kappassa bhaddatāti āha‘‘ pañcabuddhuppādapaṭimaṇḍitattā sundarakappe’’ ti, tathā sārabhūtaguṇavasena‘‘ sārakappe’’ ti ." 1006368,186,18,35,59,1,127,16,‘‘ Imaṃ kappaṃ thomento evamāhā’’ ti vatvā imassa kappassa tathā thometabbatā anaññasādhāraṇāti dassetuṃ‘‘ yato paṭṭhāyā’’ tiādi vuttaṃ. 1006369,186,18,60,72,1,106,10,Tattha yato {paṭṭhāyā}ti yato pabhuti abhinīhāro {kato}ti manussattādiaṭṭhaṅgasamannāgato abhinīhāro pavattito. 1006370,186,18,73,94,1,157,17,Saṃsārassa anādibhāvato imassa bhagavato abhinīhārato puretaraṃ uppannā sammāsambuddhā anantā aparimeyyāti tehi uppannakappe nivattento‘‘ etasmiṃ antare’’ ti āha. 1006371,186,18,95,119,1,152,17,"Kāmaṃ dīpaṅkarabuddhuppāde ayaṃ bhagavā abhinīhāramakāsi, tassa pana bhagavato nibbatti imassa abhinīhārato purimatarāti vuttaṃ‘‘ amhākaṃ… pe… nibbattiṃsū’’ ti. " 1006372,186,19,2,6,1,63,3,{Asaṅkhyeyyakappapariyosāne}ti mahākappānaṃ asaṅkhyeyyapariyosāne. 1006373,186,19,7,11,1,21,4,Esa nayo ito paresupi. 1006374,186,19,12,32,1,153,15,"‘‘ Ito tiṃsakappasahassānaṃ uparī’’ ti etena padumuttarassa bhagavato, sumedhassa ca bhagavato antare ekūnasattatikappasahassāni buddhasuññāni ahesunti dasseti." 1006375,186,19,33,56,1,165,17,"‘‘ Ito aṭṭhārasannaṃ kappasahassānaṃ uparī’’ ti iminā sujātassa bhagavato, atthadassissa ca bhagavato antare ekenūnāni dvādasakappasahassāni buddhasuññāni ahesunti dasseti." 1006376,186,19,57,78,1,167,16,"‘‘ Ito catunavute kappe’’ ti iminā dhammadassissa bhagavato, siddhatthassa ca bhagavato antare chādhikanavasatuttarāni sattarasakappasahassāni buddhasuññāni ahesunti dasseti." 1006377,186,19,79,99,1,119,15,"‘‘ Ekatiṃse kappe’’ ti iminā vipassissa bhagavato, sikhissa ca bhagavato antare saṭṭhi kappāni buddhasuññāni ahesunti dasseti. " 1006378,186,19,100,130,1,178,18,"Te sabbepi padumuttarassa bhagavato oraṃ sumedhādīhi uppannakappehi saddhiṃ samodhāniyamānā satasahassā kappā honti, yattha mahāsāvakādayo( theragā. aṭṭha.2.21 vaṅgīsattheragāthāvaṇṇanā) vivaṭṭū panissayāni kusalāni sambhariṃsu. " 1006379,186,19,131,140,1,104,9,Buddhasuññepi loke paccekabuddhā uppajjitvā tesaṃ purisavisesānaṃ puññābhisandābhibuddhiyā paccayā honti. 1006380,186,19,141,150,1,52,5,‘‘ Evamayan’’ tiādi vuttamevatthaṃ nigamanavasena vadati. 1006381,186,20,2,11,1,55,6,‘ ‘ Kiṃ panetan’’ tiādi pubbanimittavibhāvanatthāya āraddhaṃ. 1006382,186,20,12,17,1,35,5,Tattha etan ti buddhānaṃ uppajjanaṃ. 1006383,186,20,18,22,1,55,4,Kappasaṇṭhānakālasmin ti vivaṭṭakappassa saṇṭhahanakāle. 1006384,186,20,23,27,1,46,4,Ekamasaṅkhyeyyan ti saṃvaṭṭaṭṭhāyiṃ sandhāyāha. 1006385,186,20,28,39,1,97,9,"Ekaṅgaṇaṃ hutvā {ṭhite}ti pabbatarukkhagacchādīnaṃ, meghādīnañca abhāvena vivaṭaṃaṅgaṇaṃ hutvā ṭhite. " 1006386,186,20,40,45,1,50,3,{Lokasannivāse}ti bhājanalokena sannivisitabbaṭṭhāne. 1006387,186,20,46,49,1,23,3,Vīsati yaṭṭhiyo usabhaṃ. 1006388,186,20,50,62,1,66,7,"‘‘ Usabhamattā, dve usabhamattā’’ tiādinā paccekaṃ mattā-saddo yojetabbo. " 1006389,186,20,63,74,1,125,10,Yojanasahassamattā {hutvā}ti patamānāva udakadhārā yojanasahassamattaṃ ākāsaṭṭhānaṃ pharitvā pavattiyā yojanasahassamattā hutvā. 1006390,186,20,75,87,1,111,9,"Yāva {avinaṭṭhabrahmalokā}ti yāva ābhassarabrahmalokā, yāva subhakiṇhabrahmalokā, yāva vehapphalabrahmalokāti attho. " 1006391,186,21,2,7,1,93,4,{Vātavasenā}ti saṭṭhisahassādhikanavayojanasatasahassubbedhassa sandhārakavātamaṇḍalassa vasena. 1006392,186,21,8,11,1,48,2,{Mahābodhipallaṅko}ti mahābodhipallaṅkappadesamāha. 1006393,186,21,12,20,1,68,7,"Tassa pacchā vināso, paṭhamaṃ saṇṭhahanañca dhammatāvasena veditabbaṃ. " 1006394,186,21,21,25,1,22,3,{Tatthā}ti tasmiṃ padese. 1006395,186,21,26,32,1,56,5,Pubbanimittaṃ {hutvā}ti buddhappādassa pubbanimittaṃ hutvā. 1006396,186,21,33,39,1,60,6,Pubbanimittasannissayo hi gaccho nissitavohārena tathā vutto. 1006397,186,21,40,47,1,19,3,Tenāha‘‘ tassā’’ tiādi. 1006398,186,21,48,54,1,49,5,Kaṇṇikābaddhāni {hutvā}ti ābaddhakaṇṇikā viya hutvā. 1006399,186,21,55,62,1,49,5,Suddhāvāsabrahmāno attamanā… pe… gacchantīti yojanā. 1006400,186,21,63,74,1,60,7,Vehapphalepi subhakiṇhe saṅgahetvā‘‘ nava brahmalokā’’ ti vuttaṃ. 1006401,186,21,75,82,1,49,6,Tathā hi te catutthiṃyeva viññāṇaṭṭhitiṃ bhajanti. 1006402,186,21,83,87,1,52,3,{Nikkhamantesū}ti mahābhinikkhamanaṃ abhinikkhamantesu. 1006403,186,21,88,93,1,63,5,Abhijāti panettha jātibhāvasāmaññena gabbhokkantiyāva saṅgahitā. 1006404,186,21,94,101,1,50,6,"Nimīyati anumīyati phalaṃ etenāti nimittaṃ, kāraṇaṃ. " 1006405,186,21,102,141,1,300,36,"Ñāpakampi hi kāraṇaṃ disvā tassa abyabhicārībhāvena phalaṃ siddhameva katvā gaṇhi, yathā taṃ asito isi abhijātiyaṃ mahāpurisassa lakkhaṇāni disvā tesaṃ abyabhicārībhāvena buddhaguṇe siddhe eva katvā gaṇhi, evaṃ pana gayhamānaṃ tannimittakaṃ phalaṃ tadānubhāvena siddhaṃ viya voharīyati tabbhāve bhāvato. " 1006406,186,21,142,151,1,41,5,Tenāha‘‘ tesaṃ nimittānaṃ ānubhāvenā’’ tiādi. 1006407,186,21,152,189,1,116,19,"Tathā cāha bhagavā‘‘ so tena lakkhaṇena samannāgato… pe… rājā samāno kiṃ labhati, buddho samāno kiṃ labhatī’’ ti( dī. ni.3.202,204) ca evamādi. " 1006408,186,21,190,200,1,85,10,Imamatthan ti pañca buddhā imasmiṃ kappe uppajjissantīti imamatthaṃ yāthāvato jāniṃsu. 1006409,186,22,2,2,1,23,1,Jātiparicchedādivaṇṇanā 1006410,186,23,2,5,1,0,0,5-7. 1006411,186,23,6,31,1,154,18,"{Kappaparicchedavasenā}ti ‘‘ ito so ekanavute kappe’’ tiādinā yattha yattha kappe te te buddhā uppannā, tassa tassa kappassa paricchindanavasena parijānanavasena." 1006412,186,23,32,45,1,70,9,‘‘ Idaṃ tan’’ ti hi niyametvā paricchijja jānanaṃ paricchindanaṃ paricchedo. 1006413,186,23,46,49,1,19,3,Parittan ti ittaraṃ. 1006414,186,23,50,59,1,61,8,"Lahukan ti sallahukaṃ, āyuno adhippetattā rassanti vuttaṃ hoti. " 1006415,186,23,60,69,1,43,5,Tenāha‘‘ ubhayametaṃ appakasseva vevacanan’’ ti. 1006416,186,24,2,38,1,176,24,‘ ‘ Appaṃ vā bhiyyo’’ ti avisesajotanaṃ‘‘ vīsaṃ vā tiṃsaṃ vā’’ tiādinā aniyamitavaseneva yathālābhato vavatthapetvā ayañca nayo apacuroti dassento‘‘ evaṃ dīghāyuko pana atidullabho’’ ti āha. 1006417,186,24,39,52,1,85,9,Idaṃ taṃ visesavavatthāpanaṃ puggalesu pakkhipitvā dassento‘‘ tattha visākhā’’ tiādimāha. 1006418,186,25,2,19,1,149,16,"Yadi evaṃ kasmā amhākaṃ bhagavā tattakampi kālaṃ na jīvi, nanu mahābodhisattā carimabhave ativiyauḷāratamena puññābhisaṅkhārena paṭisandhiṃ gaṇhantīti? " 1006419,186,25,20,21,1,12,1,Saccametanti. 1006420,186,25,22,33,1,55,7,Tattha kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ vipassīādayo panā’’ tiādi vuttaṃ. 1006421,186,25,34,39,1,73,5,Tattha abhijātiyā mettāṭhānatāya abhisaṅkhāraviññāṇassa mettāpubbabhāgatā. 1006422,186,25,40,44,1,47,4,Tadanuguṇañhi tesaṃ visesato paṭisandhiviññāṇaṃ. 1006423,186,25,45,70,1,293,19,"Tassa visesato bahulaṃ khemavitakkūpanissayatāya somanassasahagatatā, anaññasādhāraṇaparopadesarahitañāṇavisesūpanissayatāya ñāṇasampayuttatā, asaṅkhārikatā ca veditabbā, asaṅkhyeyyaṃ āyu ādhāravisesato, nissayavisesato, paṭipakkhadūrībhāvato, pavattiākāravisesato ca aparimeyyānubhāvatāya kāraṇassa. " 1006424,186,25,71,77,1,70,6,Tattha cirataraṃ kālaṃ santānassa pāramitāparibhāvitatā ādhāravisesatā. 1006425,186,25,78,80,1,44,2,Alobhajjhāsayādiāsayasampadā nissayavisesatā. 1006426,186,25,81,83,1,60,2,Lābhamacchariyādipāpadhammavikkhambhanaṃ paṭipakkhadūrībhāvo. 1006427,186,25,84,89,1,83,5,Sabbasattānaṃ sakalavaṭṭadukkhanissaraṇatthāya āyūhanā pavattiākāraviseso veditabbo. 1006428,186,26,2,27,1,206,18,"Ayañca nayo sabbesaṃ mahābodhisattānaṃ carimabhavābhinibbattakakammāyūhane sādhāraṇoti tassa phalenāpi ekasadiseneva bhavitabbanti āha‘‘ iti sabbe buddhā asaṅkhyeyyāyukā’’ ti, asaṅkhyeyyakālāvatthānāyukāti attho. " 1006429,186,26,28,50,1,210,19,"Asaṅkhyeyyāyukasaṃvattanasamatthaṃ paricitaṃ kammaṃ hoti, buddhā pana tadā manussānaṃ paramāyuppamāṇānurūpameva kālaṃ ṭhatvā parinibbāyanti tato paraṃ ṭhatvā sādhetabbapayojanābhāvato, dhammatāvesāti vā veditabbā. " 1006430,186,26,51,92,1,164,21,"Aṭṭhakathāyaṃ pana tato paraṃ pana aṭṭhānassa‘‘ utubhojanavipattiyā’’ ti( dī. ni. aṭṭha.2.5) kāraṇaṃ vuttaṃ,‘‘ taṃ lokasādhāraṇaṃ loke jātasaṃvuddhānaṃ tathāgatānaṃ na hotī’’ ti na sakkā vattuṃ. " 1006431,186,26,93,98,1,42,5,Tathā hi nesaṃ rogakilamathādayo hontiyeva. 1006432,186,26,99,114,1,109,12,"{Utubhojanavasenā}ti asampannassa, sampannassa ca utuno, bhojanassa ca vasena yathākkamaṃ āyu hāyatipi vaḍḍhatipi. " 1006433,186,26,115,120,1,28,4,{Āyū}ti ca paramāyu adhippetaṃ. 1006434,186,26,121,139,1,54,6,"Tattha yaṃ vattabbaṃ, taṃ brahmajālādiṭīkāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.40) vuttameva. " 1006435,186,27,2,15,1,72,9,Idāni tamatthaṃ samudāgamato paṭṭhāya dassetuṃ‘‘ tattha yadā’’ tiādi vuttaṃ. 1006436,186,27,16,25,1,66,7,"Dhamme niyuttā dhammikā, na dhammikā adhammikā, hiṃsādiadhammapasutā. " 1006437,186,27,26,34,1,79,7,"Adhammikameva hoti issarajanānaṃ anuvattanena, paresaṃ diṭṭhānugatiāpajjanena ca. " 1006438,186,27,35,41,1,75,5,Uṇhavalāhakā {devatā}ti uṇhautuno paccayabhūtameghamālāsamuṭṭhāpakā devaputtā. 1006439,186,27,42,56,1,132,14,Tesaṃ kira tathā cittuppādasamakālameva yathicchitaṭṭhānaṃ uṇhaṃ pharamānā valāhakamālā nātibahalā ito cito nabhaṃ chādentī vitanoti. 1006440,186,27,57,61,1,37,4,Esa nayo sītavalāhakavassavalāhakā su. 1006441,186,27,62,71,1,93,9,Abbhavalāhakā pana devatā sītuṇhavassehi vinā kevalaṃ abbhapaṭalasseva samuṭṭhāpakā veditabbā. 1006442,186,27,72,84,1,43,8,Tāsan ti ettha‘‘ mittā’’ ti padaṃ ānetvā yojanā. 1006443,186,27,85,110,1,173,21,Kāmaṃ heṭṭhā vuttā sattavidhāpi devatā cātumahārājikāva tā pana tena tena visesena vatvā idāni tadaññe paṭhamabhūmike kāmāvacaradeve sāmaññato gaṇhanto‘‘ cātumahārājikā’’ ti āha. 1006444,186,27,111,120,1,125,8,Tāsaṃ {adhammikatāyā}ti rājūnaṃ adhammikabhāvamūlakena uparājādiadhammikabhāvaparamparābhatena tāsaṃ devatānaṃ adhammikabhāvena. 1006445,186,27,121,144,1,267,20,Visamaṃ candimasūriyā {pariharantī}ti bahvābādhatādi aniṭṭhaphalūpanissayabhūtassa yathāvuttaadhammikatāsaññitassa sādhāraṇassa pāpakammassa balena visamaṃ vāyantena vāyunā pīḷiyamānā candimasūriyā sineruṃ parikkhipantā visamaṃ parivattanti yathāmaggena nappavattantīti . 1006446,186,27,145,164,1,159,14,"Assidaṃ yathā candimasūriyānaṃ visamaparivattanaṃ visamavātasaṅkhobhahetukaṃ, evaṃ utuvassādivisamappavattīti dassetuṃ‘‘ vāto yathāmaggena na vāyatī’’ tiādi vuttaṃ. " 1006447,186,27,165,168,1,42,3,Devatānan ti sītavalāhakadevatādidevatānaṃ. 1006448,186,27,169,177,1,30,4,Tenāha‘‘ sītuṇhabhedo utū’’ tiādi. 1006449,186,27,178,188,1,97,9,Tasmiṃ {asampajjante}ti tasmiṃ yathāvutte vassabījabhūte utumhi yathākālaṃ sampattiṃ anupagacchante. 1006450,186,28,2,21,1,76,11,‘ ‘ Na sammā devo vassatī’’ ti saṅkhepato vuttamatthaṃ vivaranto‘‘ kadācī’’ tiādimāha. 1006451,186,28,22,29,1,51,6,Tattha kadāci {vassatī}ti kadāci avassanakāle vassati. 1006452,186,28,30,38,1,52,7,Kadāci na {vassatī}ti kadāci vassitabbakāle na vassati. 1006453,186,28,39,47,1,49,6,"Katthaci vassati, katthaci na {vassatī}ti padesamāha." 1006454,186,28,48,67,1,83,10,"‘‘ Vassantopī’’ tiādi‘‘ kadāci vassati, kadāci na vassatī’’ ti padadvayasseva atthavivaraṇaṃ. " 1006455,186,28,68,74,1,58,5,{Vigatagandhavaṇṇarasādī}ti ādi -saddena nirojataṃ saṅgaṇhāti. 1006456,186,28,75,80,1,48,4,Ekasmiṃ {padese}ti bhattapacanabhājanassa ekapasse. 1006457,186,28,81,85,1,36,4,Uttaṇḍulan ti pākato ukkantataṇḍulaṃ. 1006458,186,28,86,97,1,83,8,"{Tīhākārehī}ti sabbaso apariṇataṃ, ekadesena pariṇataṃ, dupariṇatañcāti evaṃ tīhākārehi. " 1006459,186,28,98,101,1,30,3,Paccati pakkāsayaṃ upagacchati. 1006460,186,28,102,113,1,43,6,{Appāyukā}ti ettha‘‘ dubbaṇṇā cā’’ tipi vattabbaṃ. 1006461,186,28,114,122,1,80,8,Evaṃ utubhojanavasena āyu hāyati hetumhi aparikkhīṇepi paccayassa paridubbalattā. 1006462,186,29,2,13,1,65,8,‘ ‘ Yadā panā’’ tiādi sukkapakkhassa attho vuttavipariyāyena veditabbo. 1006463,186,30,2,7,1,42,4,Vaḍḍhitvā vaḍḍhitvā parihīnanti veditabbaṃ. 1006464,186,30,8,9,1,5,1,Kasmā? 1006465,186,30,10,22,1,74,11,"Na hi ekasmiṃ antarakappe aneke buddhā uppajjanti, eko eva pana uppajjatīti. " 1006466,186,30,23,34,1,56,7,Idāni tamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ kathan’’ tiādi vuttaṃ. 1006467,186,30,35,40,1,46,4,Cattāri {ṭhatvā}ti accantasaṃyoge upayogavacanaṃ. 1006468,186,30,41,44,1,53,2,{Yaṃyaṃāyuparimāṇesū}ti yattakayattakaparamāyuppamāṇesu. 1006469,186,30,45,48,1,19,2,{Tesampī}ti buddhānaṃ. 1006470,186,30,49,58,1,60,8,"Taṃ tadeva āyuparimāṇaṃ hoti, tattha kāraṇaṃ heṭṭhā vuttameva. " 1006471,186,31,2,3,1,32,2,Jātiparicchedādivaṇṇanā niṭṭhitā 1006472,186,32,2,2,1,22,1,Bodhiparicchedavaṇṇanā 1006473,186,33,2,11,1,27,3,8. {Mūle}ti mūlāvayavassa samīpe. 1006474,186,33,12,25,1,64,9,Taṃ pana tassā heṭṭhāpadeso hotīti āha‘‘ pāṭalirukkhassa heṭṭhā’’ ti. 1006475,186,33,26,37,1,81,10,"Taṃdivasan ti attanā jātadivase, taṃdivasan ti vā taṃ bhagavato abhisambodhidivase. " 1006476,186,33,38,62,1,196,23,"So kira bodhirukkho sālakalyāṇī viya pathaviyā abbhantare eva puretaraṃ vaḍḍhento abhisambodhidivase pathaviṃ ubbhijjitvā uṭṭhito ratanasataṃ ucco, tāvadeva ca vitthato hutvā nabhaṃ pūrento aṭṭhāsi. " 1006477,186,33,63,69,1,52,6,Ayampi kiretassa rukkhabhāvena viya aññehi vemattatā. 1006478,186,33,70,74,1,55,4,Ghanasaṃhatanāḷavaṇṭatāya kaṇṇikabaddhehi viya pupphehi. 1006479,186,33,75,105,1,234,25,"{Ekasañchannā}ti pupphānaṃ nirantaratāya ekajjhaṃ sañchannā, tattha tattha nibaddha… pe… samujjalan ti tahaṃ tahaṃ olambitakusumadāmehi ceva tahaṃ tahaṃ khittamālāpiṇḍīhi ca ito cito vippakiṇṇavividhavaṇṭamuttapupphehi ca sammadeva ujjalaṃ. " 1006480,186,33,106,113,1,66,6,Aññamaññaṃ {sirīsampattānī}ti aññamaññassa siriyā sobhāya sampannāni. 1006481,186,33,114,118,1,72,4,Buddhaguṇavibhavasirin ti sammāsambuddhehi abhigantabbaguṇavibhūtisobhaṃ. 1006482,186,33,119,122,1,30,2,{Paṭivijjhamāno}ti adhigacchanto. 1006483,186,34,2,6,1,41,3,{Setambarukkho}ti setavaṇṇaphalo ambarukkho. 1006484,186,34,7,12,1,34,3,{Tadevā}ti pāṭaliyā vuttappamāṇameva. 1006485,186,34,13,16,1,16,2,{Ekato}ti ekapasse. 1006486,186,34,17,20,1,26,2,{Surasānī}ti sumadhurarasāni. 1006487,186,35,2,7,1,38,4,Ekova {pallaṅko}ti ekova pallaṅkappadeso. 1006488,186,35,8,21,1,53,9,So so rukkho‘‘ bodhī’’ ti vuccati bujjhanti etthāti katvā. 1006489,186,36,2,2,1,27,1,Sāvakayugaparicchedavaṇṇanā 1006490,186,37,2,9,1,39,2,9. {Sāvakaparicchede}ti sāvakayugaparicchede. 1006491,186,37,10,48,1,175,24,"‘‘ Khaṇḍatissan’’ ti dvepi ekajjhaṃ gahetvā ekattavasena vuttanti āha‘‘ khaṇḍo ca tisso cā’’ ti, buddhānaṃ sahodaro, vemātikopi vā jeṭṭhabhātā na hotīti‘‘ ekapitiko kaniṭṭhabhātā’’ ti vuttaṃ. " 1006492,186,37,49,51,1,17,2,Avasesehi puttehi. 1006493,186,37,52,73,1,113,13,‘‘ Paññāpāramiyā matthakaṃ patto’’ ti vatvā tassa matthakappattaṃ guṇavisesaṃ dassetuṃ‘‘ sikhinā bhagavatā’’ tiādi vuttaṃ. 1006494,186,38,2,5,1,15,2,{Uttaro}ti uttamo. 1006495,186,38,6,12,1,34,5,Puna {uttaro}ti theraṃ nāmena vadati. 1006496,186,38,13,16,1,26,3,Pāran ti parakoṭimatthakaṃ. 1006497,186,38,17,20,1,26,2,{Paññāvisaye}ti paññādhikāre. 1006498,186,38,21,25,1,38,4,Pavattiṭṭhānavasena hi pavattiṃ vadati. 1006499,186,39,2,2,1,32,1,Sāvakasannipātaparicchedavaṇṇanā 1006500,186,40,2,10,1,27,3,10. Uposathan ti āṇāpātimokkhaṃ. 1006501,186,40,11,18,1,49,5,"{Dutiyatatiyesū}ti dutiye, tatiye ca sāvakasannipāte. " 1006502,186,40,19,24,1,37,4,Eseva {nayo}ti caturaṅgikataṃ atidisati. 1006503,186,40,25,57,1,168,17,"Abhinīhārato paṭṭhāya vatthuṃ kathetvā pabbajjā dīpetabbā, sā pana yasmā manorathapūraṇiyaṃ aṅguttaraṭṭhakathāyaṃ( a. ni. aṭṭha.1.1.211) vitthārato āgatā, tasmā tattha vuttanayeneva veditabbāti. " 1006504,186,41,2,2,1,26,1,Upaṭṭhākaparicchedavaṇṇanā 1006505,186,42,2,14,1,83,7,11. Nibaddhupaṭṭhākabhāvan ti ārambhato paṭṭhāya yāva parinibbānā niyataupaṭṭhākabhāvaṃ. 1006506,186,42,15,21,1,59,6,Aniyatuupaṭṭhākā pana bhagavato paṭhamabodhiyaṃ bahū ahesuṃ. 1006507,186,42,22,30,1,26,4,Tenāha‘‘ bhagavato hī’’ tiādi. 1006508,186,42,31,53,1,127,16,"Idāni ānandatthero yena kāraṇena satthu nibaddhupaṭṭhākabhāvaṃ upagato, yathā ca upagato, taṃ dassetuṃ‘‘ tattha ekadā’’ tiādi vuttaṃ." 1006509,186,42,54,68,1,74,9,‘‘ Ahaṃ iminā maggena gacchāmī’’ ti āha anayabyasanāpādakena kammunā codiyamāno . 1006510,186,42,69,87,1,96,14,Atha naṃ bhagavā tamatthaṃ anārocetvāva khemaṃ maggaṃ sandhāya‘‘ ehi bhikkhu iminā gacchāmā’’ ti āha. 1006511,186,42,88,93,1,42,5,Kasmā panassa bhagavā tamatthaṃ nārocesīti? 1006512,186,42,94,97,1,33,3,Ārocitepi asaddahanto nādiyissati. 1006513,186,42,98,104,1,49,6,Tañhi tassa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyātiti. 1006514,186,42,105,118,1,31,7,"{Te}ti te gamanaṃ,‘‘ tan’’ ti vā pāṭho. " 1006515,186,43,2,8,1,33,4,"{Anvāsatto}ti anubaddho, upadduto vā. " 1006516,186,43,9,23,1,93,10,Dhammagāravanissito saṃvego dhammasaṃvego‘‘ amhesu nāma tiṭṭhantesu bhagavatopi īdisaṃ jātan’’ ti. 1006517,186,43,24,47,1,110,15,‘‘ Ahaṃ upaṭṭhahissāmī’’ ti vadanto dhammasenāpati atthato evaṃ vadanto nāma hotīti‘‘ ahaṃ bhante tumhe’’ tiādi vuttaṃ. 1006518,186,43,48,57,1,47,8,Asuññāyeva me sā {disā}ti asuññāyeva mama sā disā. 1006519,186,43,58,69,1,53,7,Tattha kāraṇamāha‘‘ tava ovādo buddhānaṃ ovādasadiso’’ ti. 1006520,186,44,2,11,1,69,8,Vasituṃ na {dassatī}ti ekagandhakuṭiyaṃ vāsaṃ na labhissatīti adhippāyo. 1006521,186,44,12,19,1,66,6,Parammukhā desitassāpi {dhammassā}ti suttantadesanaṃ sandhāya vuttaṃ. 1006522,186,44,20,26,1,61,6,Abhidhammadesanā panassa parammukhāva pavattā pageva yācanāya. 1006523,186,44,27,30,1,43,3,Tassā vācanāmaggopi sāriputtattherappabhavo. 1006524,186,44,31,32,1,5,1,Kasmā? 1006525,186,44,33,40,1,75,6,So niddesapaṭisambhidā viya therassa bhikkhuto gahitadhammakkhandhapakkhiyo. 1006526,186,44,41,58,1,153,14,"Apare pana‘‘ dhammabhaṇḍāgāriko paṭipāṭiyā tikadukesu devasikaṃ katokāso bhagavantaṃ pañhaṃ pucchi, bhagavāpissa pucchitapucchitaṃ nayadānavasena vissajjesi. " 1006527,186,44,59,72,1,94,11,Evaṃ abhidhammopi satthārā parammukhā desitopi therena sammukhā paṭiggahitova ahosī’’ ti vadanti. 1006528,186,44,73,76,1,28,3,Sabbaṃ vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. 1006529,186,45,2,8,1,61,5,{Aggupaṭṭhāko}ti upaṭṭhāne sakkaccakāritāya aggabhūto upaṭṭhāko. 1006530,186,45,9,58,1,371,40,"Thero hi upaṭṭhākaṭṭhānaṃ laddhakālato paṭṭhāya bhagavantaṃ duvidhena udakena, tividhena dantakaṭṭhena, pādaparikammena, gandhakuṭipariveṇasammajjanenāti evamādīhi kiccehi upaṭṭhahanto‘‘ imāya nāma velāya satthu idaṃ nāma laddhuṃ vaṭṭati, idaṃ nāma kātuṃ vaṭṭatī’’ ti cintetvā taṃ taṃ nipphādento mahatiṃ daṇḍadīpikaṃ gahetvā ekarattiṃ gandhakuṭipariveṇaṃ nava vāre anupariyāyati. " 1006531,186,45,59,86,1,158,20,"Evaṃ hissa ahosi ‘‘ sace me thinamiddhaṃ okkameyya, bhagavati pakkosante paṭivacanaṃ dātuṃ nāhaṃ sakkuṇeyyan’’ ti, tasmā sabbarattiṃ daṇḍadīpikaṃ hatthena na muñcati. " 1006532,186,45,87,95,1,27,4,Tena vuttaṃ‘‘ aggupaṭṭhāko’’ ti. 1006533,186,46,2,16,1,73,6,12. Pitumātujātanagaraparicchedo pitumukhena āgatattā‘‘ pitiparicchedo’’ ti vutto. 1006534,186,47,2,7,1,35,4,Vihāraṃ {pāvisī}ti gandhakuṭiṃ pāvisi. 1006535,186,47,8,19,1,140,10,Ettakaṃ {kathetvā}ti kappaparicchedādinavavārapaṭimaṇḍitaṃ vipassīādīnaṃ sattannaṃ buddhānaṃ pubbenivāsapaṭisaṃyuttaṃ ettāvatā desanaṃ desetvā. 1006536,186,47,20,48,1,157,18,"Kasmā panettha bhagavā vipassīādīnaṃ sattannaṃyeva buddhānaṃ pubbenivāsaṃ kathesi, na buddhavaṃsa desanāyaṃ( bu. vaṃ.64 gāthādayo) viya pañcavīsatiyā buddhānaṃ, tato vā pana bhiyyoti? " 1006537,186,47,49,53,1,31,3,"Anadhikārato, payojanābhāvato ca. " 1006538,186,47,54,62,1,22,1,Buddhavaṃsadesanāyañhi( bu. vaṃ.75)– 1006539,186,48,2,10,1,39,6,"‘ ‘ Kīdiso te mahāvīra, abhinīhāro naruttama; " 1006540,186,49,2,12,1,45,7,"Kamhi kāle tayā vīra, patthitā bodhimuttamā’’ ti. " 1006541,186,49,13,14,1,5,1,ādinā– 1006542,186,50,2,60,1,423,51,"Pavattaṃ taṃ pucchaṃ adhikāraṃ aṭṭhuppattiṃ katvā yassa sammāsambuddhassa pādamūle attanā mahābhinīhāro kato, taṃ dīpaṅkaraṃ bhagavantaṃ ādiṃ katvā yesaṃ catuvīsatiyā buddhānaṃ santikā bodhiyā laddhabyākaraṇo hutvā tattha tattha pāramiyo pūresi, tesaṃ paṭipattisaṅkhāto pubbenivāso, attano ca paṭipatti kathitā, idha pana tādiso adhikāro natthi , yena dīpaṅkarato paṭṭhāya, tato vā pana purato buddhe ārabbha pubbenivāsaṃ katheyya. " 1006543,186,50,61,68,1,63,7,Tasmā na ettha buddhavaṃsadesanāyaṃ viya pubbenivāso vitthārito. 1006544,186,50,69,105,1,198,21,"Yasmā ca buddhānaṃ desanā nāma desanāya bhājanabhūtānaṃ puggalānaṃ ñāṇabalānurūpā, na attano ñāṇabalānurūpā, tasmā tattha aggasāvakānaṃ, mahāsāvakānaṃ,( theragā. aṭṭha.2.21 vaṅgīsattheragāthāvaṇṇanā) tādisānañca devabrahmānaṃ vasena desanā vitthāritā. " 1006545,186,50,106,119,1,120,12,"Idha pana pakatisāvakānaṃ, tādisānañca devatānaṃ vasena pubbenivāsaṃ kathento sattannameva buddhānaṃ pubbenivāsaṃ kathesi. " 1006546,186,50,120,133,1,119,13,Tathā hi ne bhagavā palobhanavasena samuttejetuṃ sappapañcatāya kathāya desanaṃ matthakaṃ apāpetvāva gandhakuṭiṃ pāvisi. 1006547,186,50,134,153,1,75,10,Tathā ca imissā eva desanāya anusārato āṭānāṭiya paritta-( dī. ni.3.275) desanādayo pavattā. 1006548,186,51,2,15,1,146,12,Apicettha bhagavā attano suddhāvāsacārikāvibhāviniyā uparidesanāya saṅgahatthaṃ vipassīādīnaṃ eva sattannaṃ sammāsambuddhānaṃ pubbenivāsaṃ kathesi. 1006549,186,51,16,29,1,91,12,"Tesaṃyeva hi sāvakā tadā ceva etarahi ca suddhāvāsabhūmiyaṃ ṭhitā, na aññesaṃ parinibbutattā." 1006550,186,51,30,57,1,219,22,"‘‘ Siddhatthatissaphussānaṃ kira buddhānaṃ sāvakā suddhāvāsesu upapannā upapattisamanantarameva imasmiṃ sāsane upakādayo viya arahattaṃ adhigantvā nacirasseva parinibbāyiṃsu, na tattha tattha yāvatāyukaṃ aṭṭhaṃsū’’ ti vadanti. " 1006551,186,51,58,81,1,202,21,"Tathā yesaṃ sammāsambuddhānaṃ paṭivedhasāsanaṃ ekaṃsato nicchaye na ajjāpi dharati, na antarahitaṃ, te eva kittento vipassīādīnaṃyeva bhagavantānaṃ pubbenivāsaṃ imasmiṃ sutte kathesi veneyyajjhāsayavasena. " 1006552,186,51,82,93,1,125,11,Apubbācarimaniyamo pana aparāparaṃ saṃsaraṇakasattavāsavasena ekissā lokadhātuyā icchitoti na tenetaṃ virujjhatīti daṭṭhabbaṃ. 1006553,186,51,94,110,1,127,14,"Nirantaraṃ matthakaṃ {pāpetvā}ti abhijātito paṭṭhāya yāva pātimokkhuddeso yāva tā buddhakiccasiddhi, tāva matthakaṃ sikhaṃ pāpetvā. " 1006554,186,51,111,115,1,24,4,Na tāva kathitoti yojanā. 1006555,186,52,2,8,1,41,5,"Tantin ti dhammatantiṃ, pariyattinti attho. " 1006556,186,52,9,15,1,110,6,Puttaputtamātuyānavihāradhanavihāradāyakādīnaṃ sambahulānaṃ atthānaṃ vibhāvanavasena pavattavāro sambahulavāro. 1006557,186,53,2,2,1,20,1,Sambahulavāravaṇṇanā 1006558,186,54,2,21,1,116,12,"Kāmañcāyaṃ pāḷiyaṃ anāgato, aṭṭhakathāsu āgatattā pana ānetvā dīpetabboti taṃ dīpento‘‘ sabbabodhisattānañhī’’ tiādimāha. " 1006559,186,54,22,24,1,21,2,Kulavaṃso kulānukkamo. 1006560,186,54,25,28,1,18,2,{Paveṇī}ti paramparā. 1006561,186,54,29,71,1,305,30,"‘‘ Kasmā’’ ti puttuppattiyā kāraṇaṃ pucchitvā taṃ vissajjento‘‘ sabbaññubodhisattānañhī’’ tiādimāha, tena tesaṃ jātanagarādi paññāyamānaṃ ekaṃsato manussabhāvasañjānanatthaṃ icchitabbaṃ, aññathā yathādhippetabuddhakiccasiddhi eva na siyāti dasseti, yato mahāsattānaṃ carimabhave manussaloke eva pātubhāvo, na aññattha. " 1006562,186,55,2,2,1,26,1,Sambahulaparicchedavaṇṇanā 1006563,186,56,2,15,1,83,11,"Candādīnaṃ sobhāvisesaṃ raheti cajāpetīti rāhu, rāhuggaho, idha pana rāhu viyāti rāhu. " 1006564,186,56,16,22,1,54,6,Bandhanan ti ca anatthuppattiṭṭhānataṃ sandhāya vuttaṃ. 1006565,186,56,23,36,1,74,9,Tathā mahāsattena vuttavacanameva gahetvā kumārassa‘‘ rāhulo’’ ti nāmaṃ akaṃsu. 1006566,186,56,37,40,1,19,2,{Athā}ti nipātamattaṃ. 1006567,186,56,41,48,1,38,4,"{Rocinī}ti rocanasīlā, ujjalarūpāti attho. " 1006568,186,56,49,58,1,62,7,"{Rucaggatī}ti rucaṃ pabhātaṃ āgatibhūtā, ga-kārāgamaṃ katvā vuttaṃ. " 1006569,186,56,59,65,1,78,6,Itthiratanabhāvato manussaloke sabbāsaṃ itthīnaṃ bimbapaṭicchannabhūtāti bimbā. 1006570,186,57,2,7,1,39,4,Jhānā {vuṭṭhāyā}ti pādakajjhānato uṭṭhāya. 1006571,186,58,2,5,1,47,2,{Aṭṭhaṅgulubbedhā}ti aṭṭhaṅgulappamāṇabahalabhāvā. 1006572,186,58,6,14,1,78,7,Cūḷaṃsena {chādetvā}ti tiriyabhāgena ṭhapanavasena sabbaṃ vihāraṭṭhānaṃ chādetvā. 1006573,186,58,15,19,1,53,3,{Suvaṇṇayaṭṭhiphālehī}ti phālappamāṇāhi suvaṇṇayaṭṭhīhi. 1006574,186,58,20,24,1,64,3,{Suvaṇṇahatthipādānī}ti pakatihatthipādaparimāṇāni suvaṇṇakhaṇḍāni. 1006575,186,58,25,28,1,27,2,{Vuttanayenevā}ti cūḷaṃseneva. 1006576,186,58,29,32,1,32,2,{Suvaṇṇakaṭṭīhī}ti suvaṇṇakhaṇḍehi. 1006577,186,58,33,37,1,49,4,Salakkhaṇānan ti lakkhaṇasampannānaṃ sahassārānaṃ. 1006578,186,59,2,6,1,50,3,{Bodhipallaṅko}ti abhisambujjhanakāle nisajjaṭṭhānaṃ. 1006579,186,59,7,14,1,71,5,{Avijahito}ti buddhānaṃ tathānisajjāya anaññatthabhāvībhāvato apariccatto. 1006580,186,59,15,24,1,32,5,Tenāha‘‘ ekasmiṃyeva ṭhāne hotī’’ ti. 1006581,186,59,25,33,1,102,7,{Paṭhamapadagaṇṭhikā}ti pacchime sopānaphalake ṭhatvā ṭhapiyamānassa dakkhiṇapādassa patiṭṭhahanaṭṭhānaṃ. 1006582,186,59,34,51,1,76,12,"Taṃ pana yasmā daḷhaṃ thiraṃ kenaci abhejjaṃ hoti, tasmā‘‘ padagaṇṭhī’’ ti vuttaṃ. " 1006583,186,59,52,83,1,219,24,"Yasmiṃ bhūmibhāge idāni jetavanamahāvihāro, tattha yasmiṃ ṭhāne purimānaṃ sabbabuddhānaṃ mañcā paññattā, tasmiṃyeva padese amhākampi bhagavato mañco paññattoti katvā‘‘ cattāri mañcapādaṭṭhānāni avijahitāneva hontī’’ ti vuttaṃ. " 1006584,186,59,84,109,1,217,20,"Mañcānaṃ pana mahantakhuddakabhāvena mañcapaññāpanapadesassa mahantāmahantatā appamāṇaṃ, buddhānubhāvena pana so padeso sabbadā ekappamāṇoyeva hotīti‘‘ cattāri mañcapādaṭṭhānāni avijahitāneva hontī’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1006585,186,59,110,118,1,46,7,Vihāropi na vijahito {yevā}ti etthāpi eseva nayo. 1006586,186,59,119,125,1,47,6,Purimaṃ vihāraṭṭhānaṃ na pariccajatīti hi attho. 1006587,186,60,2,11,1,60,7,"Visiṭṭhā mattā vimattā, vimattāva vemattaṃ, visadisatāti attho. " 1006588,186,60,12,14,1,13,2,Pamāṇaṃ āroho. 1006589,186,60,15,17,1,22,2,Padhānaṃ dukkarakiriyā. 1006590,186,60,18,21,1,20,2,{Rasmī}ti sarīrappabhā. 1006591,186,61,2,19,1,125,13,"‘ ‘ Sattānaṃ pākatikahatthena chahattho majjhimapuriso, tato tiguṇaṃ bhagavato sarīrappamāṇanti bhagavā aṭṭhārasahattho’’ ti vadanti. " 1006592,186,61,20,55,1,295,28,"Apare pana bhaṇanti‘‘ manussānaṃ pākatikahatthena catuhattho majjhimapuriso, tato tiguṇaṃ bhagavato sarīrappamāṇanti bhagavā dvādasahattho upādinnakarūpadhammavasena, samantato pana byāmamattaṃ byāmappabhā pharatīti upari chahatthaṃ abbhuggato, bahalatarappabhā rūpena saddhiṃ aṭṭhārasahattho hotī’’ ti. " 1006593,186,62,2,6,1,24,3,Addhaniyan ti dīghakālaṃ. 1006594,186,63,2,14,1,141,9,"Ajjhāsayapaṭibaddhan ti bodhisambhārasambharaṇakāle tathāpavattajjhāsayādhīnaṃ, tathāpavattapatthanānurūpaṃ vipulaṃ, vipulatarañca hotīti attho. " 1006595,186,63,15,19,1,58,4,Svāyamattho cariyāpiṭakavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbo. 1006596,186,63,20,43,1,169,20,"Ettha ca yasmā sarīrappamāṇaṃ, padhānaṃ, sarīrappabhā ca buddhānaṃ visadisāti idha pāḷiyaṃ anāgatā, tasmā tehi saddhiṃ vemattatāsāmaññena āyukulānipi idha āharitvā dīpitāni. " 1006597,186,63,44,47,1,41,2,{Paṭividdhaguṇesū}ti adhigatasabbaññuguṇesu. 1006598,186,63,48,56,1,67,7,"Nanu ca bodhisambhāresu, veneyyapuggalaparimāṇe ca vemattaṃ natthīti? " 1006599,186,63,57,67,1,79,9,"Saccaṃ natthi, tadubhayaṃ pana buddhaguṇaggahaṇena gahitameva hotīti na uddhaṭaṃ. " 1006600,186,63,68,80,1,111,11,"Yadaggena hi sabbabuddhānaṃ buddhaguṇesu vemattaṃ natthi, tadaggena nesaṃ sambodhisambhāresupi vemattaṃ natthīti. " 1006601,186,63,81,82,1,5,1,Kasmā? 1006602,186,63,83,91,1,81,6,"Hetuanurūpatāya phalassa , ekanteneva veneyyapuggalaparimāṇe vemattabhāvo vibhāvito. " 1006603,186,63,92,107,1,247,15,Mahābodhisattānañhi hetuavatthāyaṃ sambhatūpanissayindriyaparipākā veneyyapuggalā carimabhave arahattasampattiyā paripositāni kamalavanāni sūriyarasmisamphassena viya tathāgataguṇānubhāvasamphassena vibodhaṃ upagacchantīti dīpesuṃ aṭṭhakathācariyā. 1006604,186,64,2,8,1,49,5,{Nidhikumbho}ti cattāro mahānidhayo sandhāya vadati. 1006605,186,64,9,12,1,9,2,Jāto {cā}ti. 1006606,186,64,13,21,1,68,8,Ca -saddena katamahābhinīhāro cāti ayampi attho saṅgahitoti daṭṭhabbo. 1006607,186,64,22,25,1,24,3,Vuttaṃ hetaṃ buddhavaṃse– 1006608,186,65,2,9,1,42,5,"‘ ‘ Tārāgaṇā virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale; " 1006609,186,66,2,19,1,48,6,"Visākhā candimāyuttā, dhuvaṃ buddho bhavissatī’’ ti.( bu. vaṃ.65);" 1006610,186,67,2,15,1,79,10,‘ ‘ Eteneva ca sabbabuddhānaṃ visākhānakkhatteneva mahābhinīhāro hotī’’ ti ca vadanti. 1006611,186,68,2,37,1,257,26,"13. Ayaṃ {gatī}ti ayaṃ pavatti pavattanākāro, aññe pubbenivāsaṃ anussarantā iminā ākārena anussarantīti attho, yasmā cutito paṭṭhāya yāva paṭisandhi, tāva anussaraṇaṃ ārohanaṃ atītaatītataraatītatamādijātisaṅkhāte pubbenivāse ñāṇassa abhimukhabhāvena pavattīti katvā. " 1006612,186,68,38,60,1,144,17,"Tasmā paṭisandhito paṭṭhāya yāva cuti, tāva anussaraṇaṃ orohanaṃ pubbenivāse paṭimukhabhāvena ñāṇassa pavattīti āha‘‘ pacchāmukhaṃ ñāṇaṃ pesetvā’’ ti. " 1006613,186,68,61,73,1,86,11,"Cutigantabban ti yaṃ panidaṃ cutiyā ñāṇagatiyā gantabbaṃ, taṃ gamanaṃ bujjhananti attho. " 1006614,186,68,74,78,1,28,4,Garukan ti bhāriyaṃ dukkaraṃ. 1006615,186,68,79,89,1,35,6,Tenāha‘‘ ākāse padaṃ dassento viyā’’ ti. 1006616,186,68,90,100,1,100,9,Aparampi kāraṇan ti chinnavaṭumānussaraṇaṃ pacchāmukhaṃ ñāṇaṃ pesanato aparaṃ acchariyabbhutakāraṇaṃ. 1006617,186,68,101,113,1,67,8,"{Yatrā}ti paccattatthe, {nāmā}ti acchariyatthe nipāto, hi -saddo anatthako. " 1006618,186,68,114,123,1,27,5,Tenāha‘‘ yo nāma tathāgato’’ ti. 1006619,186,68,124,137,1,76,9,Evañca katvā‘‘ yatrā’’ ti nipātavasena visuṃ yatra-saddaggahaṇaṃ samatthitaṃ hoti. 1006620,186,68,138,143,1,55,5,Papañcenti sattasantānaṃ saṃsāre vitthārentīti papañcaṃ. 1006621,186,68,144,153,1,94,7,"Kammavaṭṭaṃ {vuccatī}ti kilesavaṭṭassa papañcaggahaṇena, vipākavaṭṭassa dukkhaggahaṇena gahitattā. " 1006622,186,68,154,158,1,39,3,{Pariyādinnavaṭṭe}ti sabbaso khepitavaṭṭe. 1006623,186,68,159,186,1,185,17,"‘‘ Maggasīlena phalasīlenā’’ ti vatvā tayidaṃ maggaphalasīlaṃ lokiyasīlapubbakaṃ, buddhānañca lokiyasīlampi lokuttarasīlaṃ viya anaññasādhāraṇaṃ evāti dassetuṃ‘‘ lokiyalokuttarasīlenā’’ ti vuttaṃ. " 1006624,186,68,187,191,1,28,4,Samādhipaññāsu pi eseva nayo. 1006625,186,68,192,202,1,87,8,"{Samādhipakkhā}ti samādhi ca samādhipakkhā ca samādhipakkhā, ekadesasarūpekaseso daṭṭhabbo. " 1006626,186,68,203,220,1,51,8,"Tenāha‘‘ maggasamādhinā’’ tiādi,‘‘ vihāro gahito vā’’ ti ca. " 1006627,186,68,221,224,1,34,3,Samādhipakkhā nāma vīriyasatiādayo. 1006628,186,69,2,5,1,15,3,Sayan ti attanā. 1006629,186,69,6,16,1,80,8,"{Nīvaraṇādīhī}ti nīvaraṇehi ceva tadekaṭṭhehi ca pāpadhammehi, vitakkavicārādīhi ca." 1006630,186,69,17,33,1,117,11,‘‘ Vimuttattā vimuttīti saṅkhyaṃ gacchantī’’ ti iminā vimutti-saddassa kammasādhanataṃ āha aṭṭhasamāpattiādivisayattā tassa. 1006631,186,69,34,44,1,65,6,Vimuttattāti ca‘‘ vikkhambhanavasena vimuttattā’’ tiādinā yojetabbaṃ. 1006632,186,69,45,49,1,36,3,Tassa {tassā}ti aniccānupassanādikassa. 1006633,186,69,50,53,1,50,2,{Paccanīkaṅgavasenā}ti pahātabbapaṭipakkhaaṅgavasena. 1006634,186,69,54,74,1,203,16,"Paṭippassaddhante {uppannattā}ti kilesānaṃ paṭippassambhanaṃ paṭippassaddhaṃ, so eva anto pariyosānabhāvato, tasmiṃ sādhetabbe nibbattattā, taṃtaṃmaggavajjhakilesānaṃ paṭippassambhanavasena pavattattāti attho. " 1006635,186,69,75,92,1,83,12,"Kilesehi nissaṭatā, apagamo ca nibbānassa tehi vivittattā evāti āha‘‘ dūre ṭhitattā’’ ti. " 1006636,186,70,2,14,1,60,6,"16. {Dhammadhātū}ti dhammānaṃ sabhāvo, atthato cattāri ariyasaccāni. " 1006637,186,70,15,23,1,75,7,{Suppaṭividdhā}ti suṭṭhu paṭividdhā savāsanānaṃ sabbesaṃ kilesānaṃ pajahanato. 1006638,186,70,24,34,1,82,9,"Evañhi sabbaññutā, dasabalañāṇādayo cāti sabbe buddhaguṇā bhagavatā adhigatā ahesuṃ. " 1006639,186,70,35,39,1,28,3,Arahattaṃ {dhammadhātū}ti keci. 1006640,186,70,40,42,1,23,2,Sabbaññutañāṇanti apare. 1006641,186,70,43,48,1,28,4,Dvīhi {padehī}ti dvīhi vākyehi. 1006642,186,70,49,54,1,50,5,Ābaddhan ti paṭibaddhaṃ taṃmūlakattā uparidesanāya. 1006643,186,70,55,80,1,154,13,"Devacārikakolāhalan ti attano devaloke cārikāyaṃ suddhāvāsadevānaṃ kutūhalappavattiṃ dassento suttantapariyosāne( dī. ni. aṭṭha.2.91) vicāressati, atthato vibhāvessatīti yojanā. " 1006644,186,70,81,103,1,70,8,Ayaṃ {desanā}ti‘‘ ito so bhikkhave’’ tiādinā( dī. ni.2.4) vitthārato pavattitadesanamāha. 1006645,186,70,104,108,1,43,3,{Nidānakaṇḍe}tiādito desitaṃ uddesadesanamāha. 1006646,186,70,109,116,1,51,7,Sā hi imissā desanāya nidānaṭṭhāniyattā tathā vuttā. 1006647,186,71,2,2,1,25,1,Bodhisattadhammatāvaṇṇanā 1006648,186,72,2,27,1,81,12,17.‘‘ Vipassīti tassa nāman’’ ti vatvā tassa anvatthataṃ dassetuṃ‘‘ tañca kho’’ tiādi vuttaṃ. 1006649,186,72,28,47,1,151,15,"Vividhe {atthe}ti tirohitavidūradesagatādike nīlādivasena nānāvidhe, tadaññe ca indriyagocarabhūte te ca yathūpagate, vohāravinicchaye cāti nānāvidhe atthe. " 1006650,186,72,48,52,1,41,3,{Passanakusalatāyā}ti dassane nipuṇabhāvena. 1006651,186,72,53,72,1,101,12,"Yāthāvato ñeyyaṃ bujjhatīti bodhi, so eva sattayogato {bodhisatto}ti āha‘‘ paṇḍitasatto bujjhanakasatto’’ ti. " 1006652,186,72,73,78,1,58,5,Sucintitacintitādinā pana paṇḍitabhāve vattabbameva natthi. 1006653,186,72,79,100,1,132,15,"Yadā ca panānena mahābhinīhāro kato, tato paṭṭhāya mahābodhiyaṃ ekantaninnattā bodhimhi satto {bodhisatto}ti āha‘‘ bodhisaṅkhātesū’’ tiādi. " 1006654,186,72,101,113,1,94,7,"Maggañāṇapadaṭṭhānañhi sabbaññutañāṇaṃ, sabbaññutañāṇapadaṭṭhānañca maggañāṇaṃ‘‘ bodhī’’ ti vuccati." 1006655,186,72,114,126,1,68,8,‘‘ Sato sampajāno’’ ti iminā catutthāya gabbhāvakkantiyā okkamīti dasseti. 1006656,186,72,127,167,1,245,32,"Catasso hi gabbhāvakkantiyo idhekacco gabbho mātukucchiyaṃ okkamane, ṭhāne, nikkhamaneti tīsu ṭhānesu asampajāno hoti, ekacco paṭhame ṭhāne sampajāno, na itaresu, ekacco paṭhame, dutiye ca ṭhāne sampajāno, na tatiye, ekacco tīsupi ṭhānesu sampajāno hoti. " 1006657,186,72,168,196,1,148,14,"Tattha paṭhamā gabbhāvakkanti lokiyamahājanassa vasena vuttā, dutiyā asītimahāsāvakānaṃ( theragā. aṭṭha.2.21 vaṅgīsattheragāthāvaṇṇanāya vitthāro) vasena, tatiyā dvinnaṃ aggasāvakānaṃ, paccekabuddhānañca vasena. " 1006658,186,72,197,229,1,227,27,"Te kira kammajavātehi uddhaṃpādā adhosirā anekasataporise papāte viya yonimukhe khittā tāḷacchiggaḷena hatthī viya sambādhena yonimukhena nikkhamantā mahantaṃ dukkhaṃ pāpuṇanti, tena nesaṃ‘‘ mayaṃ nikkhamāmā’’ ti sampajaññaṃ na hoti. " 1006659,186,72,230,233,1,37,3,Catutthā sabbaññubodhisattānaṃ vasena. 1006660,186,72,234,247,1,106,11,"Te hi mātukucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhantāpi pajānanti, tattha vasantāpi pajānanti, nikkhamanakālepi pajānanti. " 1006661,186,72,248,265,1,127,16,"Na hi te kammajavātā uddhaṃpāde adhosire katvā khipituṃ sakkonti, dve hatthe pasāritvā akkhīni ummīletvā ṭhitakāva nikkhamantīti. " 1006662,186,72,266,295,1,201,20,Ñāṇena {paricchinditvā}ti pubbabhāge pañcamahāvilokanañāṇehi ceva‘‘ idāni cavāmī’’ ti cutiparicchindanañāṇena ca aparabhāge‘‘ idha mayā paṭisandhi gahitā’’ ti paṭisandhiparicchindanañāṇena ca paricchijja jānitvā. 1006663,186,73,2,13,1,127,9,"Pañcannaṃ mahāpariccāgānaṃ, ñātatthacariyādīnañca satipi pāramiyā pariyāpannabhāve sambhāravisesabhāvadassanatthaṃ visuṃ gahaṇaṃ. " 1006664,186,73,14,28,1,110,9,"Tattha aṅgapariccāgo, nayanapariccāgo, attapariccāgo, rajjapariccāgo, puttadārapariccāgoti ime pañca mahāpariccāgā. " 1006665,186,73,29,41,1,154,10,"Tatthāpi kāmaṃ aṅgapariccāgādayopi dānapāramīyeva, tathāpi pariccāgavisesabhāvadassanatthañceva sudukkarabhāvadassanatthañca mahāpariccāgānaṃ visuṃ gahaṇaṃ. " 1006666,186,73,42,52,1,132,9,"Tato eva ca aṅgapariccāgatopi visuṃ nayanapariccāgaggahaṇaṃ, pariccāgabhāvasāmaññepi rajjapariccāgaputtadārapariccāgaggahaṇañca kataṃ. " 1006667,186,73,53,61,1,61,7,"Ñātīnaṃ atthacariyā ñātatthacariyā, sā ca kho karuṇāyanavasena. " 1006668,186,73,62,68,1,90,6,Tathā sattalokassa diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthānaṃ vasena hitacariyā lokatthacariyā. 1006669,186,73,69,93,1,265,18,"Kammassakatāñāṇavasena, anavajjakammāyatanasippāyatanavijjāṭhānavasena, khandhāyatanādivasena, lakkhaṇattayāditīraṇavasena ca attano, paresañca tattha satipaṭṭhānena ñāṇacāro buddhacariyā, sā panatthato paññāpāramīyeva, ñāṇasambhāravisesatādassanatthaṃ pana visuṃ gahaṇaṃ. " 1006670,186,73,94,100,1,94,6,Buddhacariyānan ti bahuvacananiddesena pubbayogapubbacariyādhammakkhānādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. 1006671,186,73,101,107,1,102,6,Tattha gatapaccāgatavattasaṅkhātāya pubbabhāgapaṭipadāya saddhiṃ abhiññāsamāpattinipphādanaṃ pubbayogo. 1006672,186,73,108,111,1,42,3,Dānādīsuyeva sātisayapaṭipatti pubbacariyā. 1006673,186,73,112,127,1,97,10,"‘‘ Yāva cariyāpiṭake saṅgahitā abhinīhāro pubbayogo, kāyādivivekavasena ekacariyā pubbacariyā’’ ti keci. " 1006674,186,73,128,141,1,163,11,"Dānādīnañceva appicchatādīnañca saṃsāranibbānesu ādīnavānisaṃsānañca vibhāvanavasena, sattānaṃ bodhittaye patiṭṭhāpanaparipācanavasena ca pavattakathā dhammakkhānaṃ. " 1006675,186,73,142,149,1,54,6,Koṭiṃ {patvā}ti paraṃ pariyantaṃ paramukkaṃsaṃ pāpuṇitvā. 1006676,186,73,150,190,1,267,24,"{Sattamahādānānī}ti aṭṭhavassikakāle‘‘ hadayamaṃsādīnipi yācakānaṃ dadeyyan’’ ti ajjhāsayaṃ uppādetvā dinnadānaṃ, maṅgalahatthidānaṃ, gamanakāle dinnaṃ sattasattakamahādānaṃ, maggaṃ gacchantena dinnaṃ assadānaṃ, rathadānaṃ, puttadānaṃ, bhariyādānanti imāni satta mahādānāni( cariyā.79) datvā." 1006677,186,74,2,20,1,104,13,"‘ ‘ Idāneva me maraṇaṃ hotū’’ ti adhimuccitvā kālakaraṇaṃ adhimuttikālakiriyā, taṃ bodhisattānaṃyeva, na aññesaṃ. " 1006678,186,74,21,64,1,289,33,"Bodhisattā kira dīghāyukadevaloke ṭhitā‘‘ idha ṭhitassa me bodhisambhārasambharaṇaṃ na sambhavatī’’ ti katvā tattha vāsato nibbindamānasā honti, tadā vimānaṃ pavisitvā akkhīni nimīletvā‘‘ ito uddhaṃ me jīvitaṃ nappavattatū’’ ti cittaṃ adhiṭṭhāya nisīdanti, cittādhiṭṭhānasamanantarameva maraṇaṃ hoti. " 1006679,186,74,65,86,1,239,19,"Pāramīdhammānañhi ukkaṃsappavattiyā tasmiṃ tasmiṃ attabhāve abhiññāsamāpattīhi santānassa visesitattā attasinehassa tanubhāvena, sattesu ca mahākaruṇāya uḷārabhāvena adhiṭṭhānassa tikkhavisadabhāvāpattiyā bodhisattānaṃ adhippāyā samijjhanti. " 1006680,186,74,87,101,1,94,12,"Citte, viya kammesu ca nesaṃ vasībhāvo, tasmā yattha upapannānaṃ pāramiyo sammadeva paribrūhanti. " 1006681,186,74,102,107,1,42,5,Vuttanayena kālaṃ katvā tattha upapajjanti. 1006682,186,74,108,132,1,197,22,"Tathā hi amhākaṃ mahāsatto imasmiṃyeva kappe nānājātīsu aparihīnajjhāno kālaṃ katvā brahmaloke nibbatto, appakameva kālaṃ tattha ṭhatvā tato cavitvā manussaloke nibbatto, pāramīsambharaṇapasuto ahosi. " 1006683,186,74,133,145,1,43,6,"Tena vuttaṃ‘‘ bodhisattānaṃyeva, na aññesan’’ ti." 1006684,186,74,146,165,1,134,14,‘‘ Ekenaattabhāvena antarena pāramīnaṃ sabbaso pūritattā’’ ti iminā payojanābhāvato tattha ṭhatvā adhimuttikālakiriyā nāma nāhosīti dasseti. 1006685,186,74,166,197,1,313,26,"Api ca tattha yāvatāyukaṭṭhānaṃ carimabhave anekamahānidhisamuṭṭhānapubbikāya dibbasampattisadisāya mahāsampattiyā nibbatti viya, buddhabhūtassa asadisadānādivasena anaññasādhāraṇalābhuppatti viya ca‘‘ ito paraṃ mahāpurisassa dibbasampattianubhavanaṃ nāma natthī’’ ti ussāhajātassa puññasambhārassa vasenāti daṭṭhabbaṃ. " 1006686,186,74,198,200,1,19,2,Ayañhettha dhammatā. 1006687,186,75,2,6,1,39,3,"Manussagaṇanāvasena , na devagaṇanāvasena. " 1006688,186,75,7,11,1,38,3,{Pubbanimittānī}ti cutiyā pubbanimittāni. 1006689,186,75,12,24,1,132,11,{Amilāyitvā}ti ettha amilātaggahaṇeneva tāsaṃ mālānaṃ vaṇṇasampadāyapi gandhasampadāyapi sobhāsampadāyapi avināso dassitoti daṭṭhabbaṃ. 1006690,186,75,25,45,1,164,16,Bāhirabbhantarānaṃ rajojallānaṃ lepassapi abhāvato devānaṃ sarīragatāni vatthāni sabbakālaṃ parisuddhappabhassarāneva hutvā tiṭṭhantīti āha‘‘ vatthesupi eseva nayo’’ ti. 1006691,186,75,46,74,1,176,25,"Neva sītaṃ na uṇhan ti yassa sītassa paṭikāravasena adhikaṃ seviyamānaṃ uṇhaṃ, sayameva vā kharataraṃ hutvā abhibhavantaṃ sarīre sedaṃ uppādeyya, tādisaṃ neva sītaṃ, na uṇhaṃ hoti. " 1006692,186,75,75,79,1,39,3,Tasmiṃ {kāle}ti yathāvuttamaraṇāsannakāle. 1006693,186,75,80,90,1,95,9,{Bindubinduvasenā}ti chinnasuttāya āmuttamuttāvaliyā nipatantā muttaguḷikā viya bindu bindu hutvā. 1006694,186,75,91,95,1,25,3,{Sedā}ti sedadhārā muccanti. 1006695,186,75,96,99,1,33,3,Dantānaṃ khaṇḍitabhāvo khaṇḍiccaṃ. 1006696,186,75,100,103,1,28,3,Kesānaṃ palitabhāvo pāliccaṃ. 1006697,186,75,104,108,1,35,4,Ādi -saddena valittacataṃ saṅgaṇhāti. 1006698,186,75,109,118,1,65,7,"Kilantarūpo attabhāvo hoti, na pana khaṇḍiccapāliccādīti adhippāyo. " 1006699,186,75,119,122,1,23,2,{Ukkaṇṭhitā}ti anabhirati. 1006700,186,75,123,132,1,84,8,Sā natthi uparūpari uḷārauḷārānameva bhogānaṃ visesato duvijānanānaṃ upatiṭṭhahanato. 1006701,186,75,133,137,1,29,3,{Nissasantī}ti uṇhaṃ nissasanti. 1006702,186,75,138,143,1,50,4,{Vijambhantī}ti anabhirativasena vijambhanaṃ karonti. 1006703,186,76,2,8,1,39,5,Paṇḍitā {evā}ti buddhisampannā eva devatā. 1006704,186,76,9,53,1,230,30,"Yathā devatā sampatijātā‘‘ kīdisena puññakammena idha nibbattā’’ ti cintetvā‘‘ iminā nāma puññakammena idha nibbattā’’ ti jānanti, evaṃ atītabhave attanā kataṃ, aññadāpi vā ekaccaṃ puññakammaṃ jānantiyeva mahāpuññāti āha‘‘ ye mahāpuññā’’ tiādi. " 1006705,186,77,2,7,1,41,5,Na paññāyan ti ciratarakālattā paramāyuno. 1006706,186,77,8,14,1,55,6,Aniyyānikan ti na niyyānāvahaṃ sattānaṃ abhājanabhāvato. 1006707,186,77,15,32,1,88,13,Sattā na paramāyuno honti nāma pāpussannatāyāti āha‘‘ tadā hi sattā ussannakilesā hontī’’ ti. 1006708,186,77,33,43,1,77,8,"Etthāha– kasmā sammāsambuddhā manussaloke eva uppajjanti, na devabrahmalokesūti? " 1006709,186,77,44,53,1,85,7,"Devaloke tāva nuppajjanti brahmacariyavāsassa anokāsabhāvato, tathā anacchariyabhāvato . " 1006710,186,77,54,104,1,384,40,"Acchariyadhammā hi buddhā bhagavanto, tesaṃ sā acchariyadhammatā devattabhāve ṭhitānaṃ na pākaṭā hoti yathā manussabhūtānaṃ, devabhūte hi sammāsambuddhe dissamānaṃ buddhānubhāvaṃ devānubhāvato loko dahati, na buddhānubhāvato, tathā sati‘‘ sammāsambuddho’’ ti nādhimuccati na sampasīdati, issaraguttaggāhaṃ na vissajjeti, devattabhāvassa ca cirakālādhiṭṭhānato ekaccasassatavādato na parimuccati. " 1006711,186,77,105,111,1,43,5,Brahmaloke {nuppajjantī}ti etthāpi eseva nayo. 1006712,186,77,112,121,1,104,8,"Sattānaṃ tādisaggāhavinimocanatthañhi buddhā bhagavanto manussasugatiyaṃyeva uppajjanti, na devasugatiyaṃ. " 1006713,186,77,122,143,1,199,18,"Manussasugatiyaṃ uppajjantāpi opapātikā na honti, sati ca opapātikūpapattiyaṃ vuttadosānativattanato, dhammaveneyyānaṃ dhammatantiyā ṭhapanassa viya dhātuveneyyānaṃ dhātūnaṃ ṭhapanassa icchitabbattā ca. " 1006714,186,77,144,151,1,63,7,Na hi opapātikānaṃ parinibbānato uddhaṃ sarīradhātuyo tiṭṭhanti. 1006715,186,77,152,169,1,226,16,"Manussaloke uppajjantāpi mahābodhisattā carimabhave manussabhāvassa pākaṭabhāvakaraṇāya pana dārapariggahampi karontā yāva puttamukhadassanā agāramajjhe tiṭṭhanti, paripākagatasīlanekkhammapaññādipāramikāpi na abhinikkhamantīti. " 1006716,186,77,170,189,1,119,12,"Kiṃ vā etāya kāraṇacintāya‘‘ sabbabuddhehi āciṇṇasamāciṇṇā, yadidaṃ manussabhūtānaṃyeva abhisambujjhanā, na devabhūtānan’’ ti. " 1006717,186,77,190,192,1,18,2,Ayamettha dhammatā. 1006718,186,77,193,202,1,77,8,"Tathā hi tadattho mahābhinīhāropi manussabhūtānaṃyeva ijjhati, na devabhūtānaṃ. " 1006719,186,78,2,11,1,64,8,"Kasmā pana sammāsambuddhā jambudīpe eva uppajjanti, na sesadīpesu? " 1006720,186,78,12,45,1,200,22,"Keci tāva āhu‘‘ yasmā pathaviyā nābhibhūtā, buddhānubhāvasahitā acalaṭṭhānabhūtā bodhimaṇḍabhūmi jambudīpe eva, tasmā jambudīpe eva uppajjantī’’ ti, tathā‘‘ itaresampi avijahitaṭṭhānānaṃ tattheva labbhanato’’ ti. " 1006721,186,78,46,75,1,254,23,"Ayaṃ panettha amhākaṃ khanti– yasmā purimabuddhānaṃ, mahābodhisattānaṃ, paccekabuddhānañca nibbattiyā sāvakabodhisattānaṃ sāvakabodhiyā abhinīhāro, sāvakapāramiyā sambharaṇaṃ, paripācanañca buddhakhettabhūte imasmiṃ cakkavāḷe jambudīpe eva ijjhati, na aññattha. " 1006722,186,78,76,90,1,140,13,"Veneyyānaṃ vinayanattho ca buddhuppādoti aggasāvakamahāsāvakādi veneyyavisesāpekkhāya etasmiṃ jambudīpe eva buddhā nibbattanti, na sesadīpesu. " 1006723,186,78,91,95,1,44,4,Ayañca nayo sabbabuddhānaṃ āciṇṇasamāciṇṇoti. 1006724,186,78,96,126,1,290,28,"Tesaṃ uttamapurisānaṃ tattheva uppatti sampatticakkānaṃ viya aññamaññūpanissayato aparāparaṃ vattatīti daṭṭhabbaṃ, eteneva imaṃ cakkavāḷaṃ majjhe katvā iminā saddhiṃ cakkavāḷānaṃ dasasahassasseva khettabhāvo dīpito ito aññassa buddhānaṃ uppattiṭṭhānassa tepiṭake buddhavacane anupalabbhanato. " 1006725,186,78,127,143,1,83,11,"Tenāha‘‘ tīsu dīpesu buddhā na nibbattanti, jambudīpeyeva nibbattantīti dīpaṃ passī’’ ti. " 1006726,186,78,144,150,1,53,6,Iminā nayena desaniyāmepi kāraṇaṃ nīharitvā vattabbaṃ. 1006727,186,79,2,9,1,65,6,Idāni ca khattiyakulaṃ lokasammataṃ brāhmaṇānampi pūjanīyabhāvato. 1006728,186,79,10,23,1,69,9,‘‘ Rājā pitā bhavissatī’’ ti kulaṃ passi pituvasena kulassa niddisitabbato. 1006729,186,80,2,23,1,130,16,"‘ ‘ Dasannaṃ māsānaṃ upari satta divasānī’’ ti passi, tena attano antarāyābhāvaṃ aññāsi, tassā ca tusitabhave dibbasampattipaccanubhavanaṃ. " 1006730,186,81,2,6,1,38,3,Tā {devatā}ti dasasahassicakkavāḷadevatā. 1006731,186,81,7,19,1,95,11,"Kathaṃ pana tā devatā tadā bodhisattassa pūritapāramibhāvaṃ, kathaṃ cassa buddhabhāvaṃ jānantīti? " 1006732,186,81,20,30,1,72,8,"Mahesakkhānaṃ devatānaṃ vasena, yebhuyyena ca tā devatā abhisamayabhāgino. " 1006733,186,81,31,38,1,92,7,Tathā hi bhagavato dhammadānasaṃvibhāge anekavāraṃ dasasahassacakkavāḷadevatāsannipāto ahosi. 1006734,186,82,2,14,1,90,9,‘ ‘ Cavāmī’’ ti jānāti cutiāsannajavanehi ñāṇasahitehi cutiyā upaṭṭhitabhāvassa paṭisaṃviditattā. 1006735,186,82,15,20,1,53,5,Cuticittaṃ na jānāti cuticittakkhaṇassa ittarabhāvato. 1006736,186,82,21,26,1,42,5,Tathā hi taṃ cutūpapātañāṇassapi avisayova. 1006737,186,82,27,31,1,29,4,Paṭisandhicitte pi eseva nayo. 1006738,186,82,32,35,1,32,2,{Āvajjanapariyāyo}ti āvajjanakkamo. 1006739,186,82,36,52,1,122,14,"Yasmā ekavāraṃ āvajjitamattena ārammaṇaṃ nicchinituṃ na sakkā, tasmā taṃ evārammaṇaṃ dutiyaṃ, tatiyañca āvajjitvā nicchayati. " 1006740,186,82,53,57,1,39,4,Āvajjanasīsena cettha javanavāro gahito. 1006741,186,82,58,67,1,45,5,Tenāha‘‘ dutiyatatiyacittavāre eva jānissatī’’ ti. 1006742,186,82,68,91,1,115,14,Cutiyā puretaraṃ katipayacittavārato paṭṭhāya‘‘ maraṇaṃ me āsannan’’ ti jānanato‘‘ cutikkhaṇepi cavāmīti jānātī’’ ti vuttaṃ. 1006743,186,82,92,98,1,58,6,Paṭisandhiyā pana apubbabhāvato paṭisandhicittaṃ na jānāti. 1006744,186,82,99,113,1,73,10,Nikantiyā uppattito parato‘‘ asukasmiṃ me ṭhāne paṭisandhi gahitā’’ ti jānāti. 1006745,186,82,114,118,1,35,3,Tasmiṃ {kāle}ti paṭisandhiggahaṇakāle. 1006746,186,82,119,138,1,89,7,Dasasahassilokadhātu {kampatī}ti ettha kampanakāraṇaṃ heṭṭhā brahmajālavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. ṭī.1.149) vuttameva. 1006747,186,82,139,159,1,78,8,"Atthato panettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ parato mahāparinibbānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.171) āgamissati. " 1006748,186,82,160,202,1,168,13,Mahākāruṇikā buddhā bhagavanto sattānaṃ hitasukhavidhānatapparatāya bahulaṃ somanassikāva hontīti tesaṃ paṭhamamahāvipākacittena paṭisandhiggahaṇaṃ aṭṭhakathāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.17; dha. sa. aṭṭha.498; ma. ni. aṭṭha.4.200) vuttaṃ. 1006749,186,82,203,219,1,213,15,"Mahāsivatthero pana yadipi mahākāruṇikā buddhā bhagavanto sattānaṃ hitasukhavidhānatapparāva, vivekajjhāsayā pana visaṅkhāraninnā sabbasaṅkhāresu ajjhupekkhanabahulāti pañcamamahāvipākacittena paṭisandhiggahaṇamāha. " 1006750,186,83,2,17,1,119,12,"Pure puṇṇamāya sattamadivasato {paṭṭhāyā}ti puṇṇamāya pure sattamadivasato paṭṭhāya, sukkapakkhe navamito paṭṭhāyāti attho. " 1006751,186,83,18,25,1,57,6,Sattame {divase}ti navamito sattame divase āsaḷhipuṇṇamāyaṃ. 1006752,186,83,26,31,1,36,5,Idaṃ supinan ti idāni vuccamānākāraṃ. 1006753,186,83,32,40,1,64,6,Majjhimaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ anotattadahaṃ netvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. 1006754,186,83,41,63,1,67,8,Atha nesaṃ deviyo āgantvā manussamalaharaṇatthaṃ nhāpetvā’’ ti ( ma. ni. aṭṭha.4.200) vuttaṃ. 1006755,186,83,64,70,1,40,5,Tattha nesaṃ {deviyo}ti mahārājūnaṃ deviyo. 1006756,186,83,71,75,1,25,3,{Caritvā}ti gocaraṃ caritvā. 1006757,186,84,2,7,1,52,4,{Haritūpalittāyā}ti haritena gomayena kataparibhaṇḍāya. 1006758,186,84,8,31,1,118,16,"‘‘ So ca kho purisagabbho, na itthigabbho, putto te bhavissatī’’ ti ettakameva te brāhmaṇā attano supinasatthanayena kathesuṃ." 1006759,186,84,32,45,1,84,9,‘‘ Sace agāraṃ ajjhāvasissatī’’ tiādi pana devatāviggahena tamatthaṃ yāthāvato pavedesuṃ. 1006760,186,85,2,58,1,175,24,"{Dhammatā}ti ettha dhamma -saddo‘‘ jātidhammānaṃ bhikkhave sattānan’’ tiādīsu( ma. ni.1.131;3.373; paṭi. ma.1.33) viya pakatipariyāyo, dhammo eva dhammatā yathā devo eva devatāti āha‘‘ ayaṃ sabhāvo’’ ti, ayaṃ pakatīti attho. " 1006761,186,85,59,74,1,75,11,Svāyaṃ sabhāvo atthato tathā niyatabhāvoti āha‘‘ ayaṃ niyāmoti vuttaṃ hotī’’ ti. 1006762,186,85,75,93,1,122,14,Niyāmo pana bahuvidhoti te sabbe atthuddhāranayena uddharitvā idhādhippetaniyāmameva dassetuṃ‘‘ niyāmo ca nāmā’’ tiādi vuttaṃ. 1006763,186,85,94,98,1,34,4,Tattha kammānaṃ niyāmo kammaniyāmo. 1006764,186,85,99,103,1,27,4,Esa nayo utuniyāmādīsu tīsu. 1006765,186,85,104,112,1,50,7,"Itaro pana dhammo eva niyāmo dhammaniyāmo, dhammatā. " 1006766,186,86,2,4,1,18,2,Kusalassa kammassa. 1006767,186,86,5,8,1,24,3,Nisento tikhiṇaṃ karonto. 1006768,186,87,2,18,1,149,12,Arūpādibhūmibhāgavisesavasena utuvisesadassanato utuvisesena sijjhamānānaṃ rukkhādīnaṃ pupphaphalādiggahaṇaṃ‘‘ tesu tesu janapadesū’’ ti visesetvā vuttaṃ. 1006769,186,87,19,26,1,48,6,Tasmiṃ tasmiṃ {kāle}ti tasmiṃ tasmiṃ vasantādikāle. 1006770,186,88,2,7,1,40,5,Madhurato bījato tittato bījatoti yojanā. 1006771,186,89,2,26,1,100,12,18. Vattamānasamīpe vattamāne viya voharitabbanti‘‘ okkamatī’’ ti vuttanti āha‘‘ okkanto hotīti ayamevattho’’ ti. 1006772,186,89,27,34,1,51,6,Evaṃ {hotī}ti evaṃ vuttappakārenassa sampajānanā hoti. 1006773,186,89,35,39,1,48,4,Na okkamamāne paṭisandhikkhaṇassa duviññeyyatāya. 1006774,186,89,40,51,1,45,7,Yathā ca vuttaṃ‘‘ paṭisandhicittaṃ na jānātī’’ ti. 1006775,186,89,52,56,1,44,3,Dasasahassacakkavāḷapattharaṇena vā appamāṇo. 1006776,186,89,57,61,1,32,3,Ativiya samujjalanabhāvena uḷāro . 1006777,186,89,62,66,1,37,4,Devānubhāvan ti devānaṃ pabhānubhāvaṃ. 1006778,186,89,67,77,1,58,8,"Devānañhi pabhaṃ so obhāso abhibhavati, na tesaṃ ādhipaccaṃ. " 1006779,186,89,78,85,1,31,3,Tenāha‘‘ nivatthavatthassā’’ tiādi. 1006780,186,90,2,18,1,89,11,"Lokānaṃ lokadhātūnaṃ antaro vivaro lokantaro, so eva itthiliṅgavasena‘‘ lokantarikā’’ ti vutto. " 1006781,186,90,19,26,1,52,6,"Rukkhagacchādinā kenaci na haññantīti aghā, asambādhā. " 1006782,186,90,27,34,1,21,3,Tenāha‘‘ niccavivaṭā’’ ti. 1006783,186,90,35,44,1,43,7,"{Asaṃvutā}ti heṭṭhā, upari ca kenaci na pihitā. " 1006784,186,90,45,54,1,34,5,Tena vuttaṃ‘‘ heṭṭhāpi appatiṭṭhā’’ ti. 1006785,186,90,55,76,1,170,20,"Tattha pi -saddena yathā heṭṭhā udakassa pidhāyikā pathavī natthīti asaṃvutā lokantarikā, evaṃ uparipi cakkavāḷesu viya devavimānānaṃ abhāvato asaṃvutā appatiṭṭhāti dasseti. " 1006786,186,90,77,81,1,33,4,Andhakāro ettha atthīti andhakārā. 1006787,186,90,82,90,1,54,7,"Cakkhuviññāṇaṃ na jāyati ālokassa abhāvato, na cakkhuno. " 1006788,186,90,91,103,1,54,8,Tathā hi‘‘ tena obhāsena aññamaññaṃ sañjānantī’’ ti vuttaṃ. 1006789,186,90,104,128,1,205,18,"Jambudīpe ṭhitamajjhanhikavelāyaṃ pubbavidehavāsīnaṃ atthaṅgamanavasena upaḍḍhaṃ sūriyamaṇḍalaṃ paññāyati, aparagoyānavāsīnaṃ uggamanavasena, evaṃ sesadīpesu pīti āha‘‘ ekappahāreneva tīsu dīpesu paññāyantī’’ ti. " 1006790,186,90,129,137,1,59,8,Ito aññathā pana dvīsu eva dīpesu ekappahārena paññāyantīti. 1006791,186,90,138,147,1,92,9,Ekekāya disāya nava nava yojanasatasahassāni andhakāravidhamanampi imināva nayena daṭṭhabbaṃ. 1006792,186,90,148,155,1,63,6,Pabhāya {nappahontī}ti attano pabhāya obhāsituṃ anabhisambhunanti. 1006793,186,90,156,168,1,92,8,Yugandharapabbatappamāṇe ākāse vicaraṇato‘‘ cakkavāḷapabbatassa vemajjhena vicarantī’’ ti vuttaṃ. 1006794,186,91,2,8,1,42,4,{Vāvaṭā}ti khādanatthaṃ gaṇhituṃ upakkamantā. 1006795,186,91,9,12,1,27,2,{Viparivattitvā}ti vivattitvā. 1006796,186,91,13,22,1,83,7,"{Chijjitvā}ti mucchāpattiyā ṭhitaṭṭhānato muccitvā, aṅgapaccaṅgachedanena vā chijjitvā. " 1006797,186,91,23,31,1,86,7,{Accantakhāre}ti ātapasantāpābhāvena atisītabhāvameva sandhāya accantakhāratā vuttā siyā. 1006798,186,91,32,44,1,130,12,Na hi taṃ kappasaṇṭhahanaudakaṃ sampattikaramahāmeghavuṭṭhaṃ pathavisandhārakaṃ kappavināsakaṃ udakaṃ viya khāraṃ bhavituṃ arahati. 1006799,186,91,45,71,1,173,21,"Tathā hi sati pathavīpi vilīyeyya, tesaṃ vā pāpakammabalena petānaṃ udakassa pubbakheḷabhāvāpatti viya tassa udakassa tadā khārabhāvāpatti hotīti vuttaṃ‘‘ accantakhāre udake’’ ti. " 1006800,186,92,2,10,1,97,7,{Ekayāgupānamattampī}ti pattādibhājanagataṃ yāguṃ gaḷociādiuddharaṇiyā gahetvā pivanamattampi kālaṃ. 1006801,186,92,11,15,1,38,3,{Samantato}ti sabbabhāgato chappakārampi. 1006802,186,93,2,12,1,67,4,19. Catunnaṃ mahārājānaṃ {vasenā}ti vessavaṇādicatumahārājabhāvasāmaññena. 1006803,186,94,2,7,1,34,4,Yathāvihāran ti yathāsakaṃ vihāraṃ. 1006804,186,95,2,11,1,30,4,20. {Pakatiyā}ti attano pakatiyā eva. 1006805,186,95,12,19,1,21,3,Tenāha‘‘ sabhāvenevā’’ ti. 1006806,186,95,20,29,1,84,9,Parassa santike gahaṇena vinā attano sabhāveneva sayameva adhiṭṭhahitvā sīlasampannā. 1006807,186,95,30,34,1,43,3,{Bodhisattamātāpī}ti amhākaṃ bodhisattamātāpi. 1006808,186,95,35,55,1,143,15,"{Kāladevilassā}ti yathā kāladevilassa santike aññadā gaṇhāti, bodhisatte pana… pe… sayameva sīlaṃ aggahesi, tathā vipassībodhisattamātāpīti adhippāyo. " 1006809,186,96,2,26,1,114,11,"21.‘‘ Manussesū’’ ti idaṃ pakaticārittavasena vuttaṃ,‘‘ manussitthiyā nāma manussapurisesu purisādhippāyacittaṃ uppajjeyyā’’ ti. " 1006810,186,96,27,34,1,62,7,Bodhisattassa mātuyā pana devesupi tādisaṃ cittaṃ nuppajjateva. 1006811,186,96,35,61,1,192,21,"Yathā bodhisattassa ānubhāvena bodhisattamātu purisādhippāyacittaṃ nuppajjati, evaṃ tassa ānubhāveneva sā kenaci purisena anabhibhavanīyāti āha‘‘ pādā na vahanti dibbasaṅkhalikā viya bajjhantī’’ ti. " 1006812,186,97,2,31,1,123,15,"22. Pubbe ‘‘ kāmaguṇūpasaṃhitaṃ cittaṃ nuppajjatī’’ ti vuttaṃ, puna‘‘ pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricāretī’’ ti ca vuttaṃ. " 1006813,186,97,32,43,1,54,7,Kathamidaṃ aññamaññaṃ na virujjhatīti āha‘‘ pubbe’’ tiādi. 1006814,186,97,44,47,1,47,2,{Vatthupaṭikkhepo}ti abrahmacariyavatthupaṭisedho. 1006815,186,97,48,55,1,30,3,Tenāha‘‘ purisādhippāyavasenā’’ ti. 1006816,186,97,56,60,1,61,3,{Ārammaṇapaṭilābho}ti rūpādipañcakāmaguṇārammaṇasseva paṭilābho. 1006817,186,98,2,17,1,77,9,"23. {Kilamatho}ti khedo, kāyassa garubhāvakathinabhāvādayopi tassā tadā na honti eva." 1006818,186,98,18,26,1,33,4,‘‘ Tirokucchigataṃ passatī’’ ti vuttaṃ. 1006819,186,98,27,38,1,60,7,Kadā paṭṭhāya passatīti āha‘‘ kalalādikālaṃ atikkamitvā’’ tiādi. 1006820,186,98,39,43,1,33,4,Dassane payojanaṃ sayameva vadati. 1006821,186,98,44,49,1,38,5,Tassa abhāvato kalalādikāle na passati. 1006822,186,98,50,55,1,48,5,Puttena daharena mandena uttānaseyyakena saddhiṃ. 1006823,186,98,56,66,1,46,6,‘‘ Yaṃ taṃ mātū’’ tiādi pakaticārittavasena vuttaṃ. 1006824,186,98,67,84,1,172,16,"Cakkavattigabbhatopi hi savisesaṃ bodhisattagabbho parihāraṃ labhati puññasambhārassa sātisayattā, tasmā bodhisattamātā ativiya sappāyāhārācārā ca hutvā sakkaccaṃ pariharati. " 1006825,186,98,85,89,1,46,4,Sukhavāsatthan ti bodhisattassa sukhavāsatthaṃ. 1006826,186,98,90,95,1,43,3,{Puratthābhimukho}ti mātu purimabhāgābhimukho. 1006827,186,98,96,112,1,107,11,"Idāni tirokucchigatassa dissamānatāya abbhantaraṃ, bāhirañca kāraṇaṃ dassetuṃ‘‘ pubbe katakamman’’ tiādi vuttaṃ. " 1006828,186,98,113,116,1,13,2,{Assā}ti deviyā. 1006829,186,98,117,120,1,18,3,Vatthun ti kucchiṃ. 1006830,186,98,121,153,1,249,25,"Phalikaabbhapaṭalādino viya bodhisattamātukucchitacassa patanubhāvena ālokassa vibandhābhāvato yathā bodhisattamātā kucchigataṃ bodhisattaṃ passati, kiṃ evaṃ bodhisattopi mātaraṃ, aññañca purato ṭhitaṃ rūpagataṃ passati, noti āha‘‘ bodhisatto panā’’ tiādi. " 1006831,186,98,154,175,1,99,15,"Kasmā pana sati cakkhumhi, āloke ca na passatīti āha‘‘ na hi antokucchiyaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppajjatī’’ ti. " 1006832,186,98,176,186,1,91,10,Assāsapassāsā viya hi tattha cakkhuviññāṇampi na uppajjati tajjassa samannāhārassa abhāvato. 1006833,186,99,2,38,1,231,27,"24. Yathā aññā itthiyo vijātappaccayā tādisena rogena abhibhūtāpi hutvā maranti, bodhisattamātu pana bodhisatte kucchigate tassa vijāyananimittaṃ, na koci rogo uppajjati, kevalaṃ āyuparikkhayeneva kālaṃ karoti, svāyamattho heṭṭhā vutto eva." 1006834,186,99,39,48,1,55,5,‘‘ Bodhisattena vasitaṭṭhānañhī’’ tiādi tassa kāraṇavacanaṃ. 1006835,186,99,49,59,1,76,9,"Aññesaṃ aparibhogan ti aññehi na paribhuñjitabbaṃ, na paribhogayogyanti attho. " 1006836,186,99,60,80,1,132,15,"Tathā sati bodhisattapitu aññāya aggamahesiyā bhavitabbaṃ, tathāpi bodhisattamātari dharantiyā ayujjamānakanti āha‘‘ na ca sakkā’’ tiādi. " 1006837,186,99,81,85,1,38,3,{Apanetvā}ti aggamahesiṭhānato nīharitvā. 1006838,186,99,86,107,1,172,17,Attani chandarāgavaseneva bahiddhā ārammaṇapariyesanāti visayinisārāgo sattānaṃ visayesu sārāgassa balavakāraṇanti dassento āha‘‘ sattānaṃ attabhāve chandarāgo balavā hotī’’ ti. 1006839,186,99,108,115,1,59,6,Anurakkhituṃ na {sakkotī}ti sammā gabbhaparihāraṃ nānuyuñjati. 1006840,186,99,116,120,1,27,4,Tena gabbho bahvābādho hoti. 1006841,186,99,121,128,1,46,6,Vatthu visadaṃ {hotī}ti gabbhāsayo visuddho hoti. 1006842,186,99,129,139,1,149,10,Mātu majjhimavayassa tatiyakoṭṭhāse bodhisattagabbhokkamanampi tassā āyuparimāṇavilokaneneva saṅgahitaṃ vayovasena uppajjanakavikārassa parivajjanato. 1006843,186,99,140,146,1,75,6,Itthisabhāvena uppajjanakavikāro pana bodhisattassa ānubhāveneva vūpasamati. 1006844,186,100,2,12,1,53,5,25. {Sattamāsajāto}ti paṭisandhiggahaṇato sattame māse jāto. 1006845,186,100,13,19,1,46,6,So sītuṇhakkhamo na hoti ativiya sukhumālatāya. 1006846,186,100,20,39,1,129,16,"Aṭṭhamāsajāto kāmaṃ sattamāsajātato buddhivayavā, ekacce pana cammapadesā vuddhiṃ pāpuṇantā ghaṭṭanaṃ na sahanti, tena so na jīvati." 1006847,186,100,40,52,1,48,8,‘‘ Sattamāsajātassa pana na tāva te jātā’’ ti vadanti. 1006848,186,101,2,29,1,180,17,27. Devā paṭhamaṃ {paṭiggaṇhantī}ti‘‘ lokanāthaṃ mahāpurisaṃ sayameva paṭhamaṃ paṭiggaṇhāmā’’ ti sañjātagāravabahumānā attano pītiṃ pavedentā khīṇāsavā suddhāvāsabrahmāno ādito paṭiggaṇhanti. 1006849,186,101,30,33,1,34,3,Sūtivesan ti sūtijagganadhātivesaṃ. 1006850,186,101,34,37,1,22,2,{Eke}ti abhayagirivāsino. 1006851,186,101,38,40,1,29,2,Macchakkhisadisaṃ chavivasena. 1006852,186,101,41,48,1,31,6,"Aṭṭhāsi na nisīdi, na nipajji vā. " 1006853,186,101,49,60,1,58,7,Tena vuttaṃ‘‘ ṭhitāva bodhisattaṃ bodhisattamātā vijāyatī’’ ti. 1006854,186,101,61,66,1,38,5,Niddukkhatāya ṭhitā eva hutvā vijāyati. 1006855,186,101,67,80,1,93,13,Dukkhassa hi balavabhāvato taṃ dukkhaṃ asahamānā aññā itthiyo nisinnā vā nipannā vā vijāyanti. 1006856,186,102,2,12,1,51,4,28. {Ajinappaveṇiyā}ti ajinacammehi sibbitvā katapaveṇiyā. 1006857,186,102,13,16,1,22,2,{Mahātejo}ti mahānubhāvo. 1006858,186,102,17,23,1,43,4,"{Mahāyaso}ti mahāparivāro, vipulakittighoso ca. " 1006859,186,103,2,22,1,125,13,"29. {Bhaggavibhaggā}ti sambādhaṭṭhānato nikkhamanena vibhāvitattā bhaggā, vibhaggā viya ca hutvā, tena nesaṃ avisadabhāvameva dasseti. " 1006860,186,103,23,44,1,120,14,"Alaggo {hutvā}ti gabbhāsaye, yonipadese ca katthaci alaggo asatto hutvā, yato‘‘ dhamakaraṇato udakanikkhamanasadisan’’ ti vuttaṃ. " 1006861,186,103,45,49,1,34,3,{Udakenā}ti gabbhāsayagatena udakena. 1006862,186,103,50,57,1,83,7,Amakkhitova nikkhamati sammakkhitassa tādisassa udakasemhādikasseva tattha abhāvato. 1006863,186,103,58,73,1,161,15,Bodhisattassa hi puññānubhāvato paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya taṃ ṭhānaṃ pubbepi visuddhaṃ visesato paramasugandhagandhakuṭi viya candanagandhaṃ vāyantaṃ tiṭṭhati. 1006864,186,104,2,5,1,28,2,{Udakavaṭṭiyo}ti udakakkhandhā. 1006865,186,105,2,12,1,49,5,31. {Muhuttajāto}ti muhuttena jāto hutvā muhuttamattova. 1006866,186,105,13,18,1,39,3,{Anudhāriyamāne}ti anukūlavasena nīyamāne. 1006867,186,105,19,25,1,36,5,{Āgatānevā}ti taṃ ṭhānaṃ upagatāni eva. 1006868,186,105,26,29,1,50,3,Anekasākhan ti ratanamayānekasatapatiṭṭhānahīrakaṃ. 1006869,186,105,30,35,1,64,5,Sahassamaṇḍalan ti tesaṃ upariṭṭhitaṃ anekasahassamaṇḍalahīrakaṃ. 1006870,186,105,36,39,1,11,2,{Marū}ti devā. 1006871,186,105,40,50,1,73,9,Na kho pana evaṃ daṭṭhabbaṃ padavītihārato pageva disāvilokanassa katattā. 1006872,186,105,51,59,1,26,4,Tenāha‘‘ mahāsatto hī’’ tiādi. 1006873,186,105,60,67,1,82,6,{Ekaṅgaṇānī}ti vivaṭabhāvena vihāraṅgaṇapariveṇaṅgaṇāni viya ekaṅgaṇasadisāni ahesuṃ. 1006874,186,105,68,89,1,114,15,"Sadisopi {natthī}ti tumhākaṃ idaṃ vilokanaṃ visiṭṭhe passituṃ‘‘ idha tumhehi sadisopi natthi, kuto uttaritaro’’ ti āhaṃsu. " 1006875,186,105,90,104,1,53,8,"{Aggo}ti padhāno, kena panassa padhānatāti āha‘‘ guṇehī’’ ti. " 1006876,186,105,105,109,1,36,4,Paṭhama -saddo cettha padhānapariyāyo. 1006877,186,105,110,124,1,87,9,"Bodhisattassa pana padhānatā anaññasādhāraṇāti āha‘‘ sabbapaṭhamo’’ ti, sabbapadhānoti attho. " 1006878,186,105,125,128,1,25,2,{Etassevā}ti aggasaddasseva. 1006879,186,105,129,141,1,66,11,"Ettha ca mahesakkhā tāva devā tathā ca vadanti, itare pana kathanti? " 1006880,186,105,142,144,1,32,2,Mahāsattassa ānubhāvadassanādinā. 1006881,186,105,145,165,1,160,19,"Mahesakkhānañhi devānaṃ mahāsattassa ānubhāvo viya tena sadisānampi ānubhāvo paccakkho ahosīti, itare pana tesaṃ vacanaṃ sutvā saddahantā anuminantā tathā āhaṃsu. " 1006882,186,105,166,174,1,73,6,Paripākagatapubbahetusaṃsiddhāya dhammatāya codiyamāno imasmiṃ… pe… byākāsi. 1006883,186,106,2,18,1,127,12,Jātamattasseva bodhisattassa ṭhānādīni yesaṃ visesādhigamānaṃ pubbanimittabhūtānīti te niddhāretvā dassento‘‘ ettha cā’’ tiādimāha. 1006884,186,106,19,26,1,124,7,Tattha patiṭṭhānaṃ caturiddhipādapaṭilābhassa pubbanimittaṃ iddhipādavasena lokuttaradhammesu suppatiṭṭhitabhāvasamijjhanato. 1006885,186,106,27,34,1,66,5,Uttarābhimukhabhāvo lokassa uttaraṇavasena gamanassa pubbanimittaṃ. 1006886,186,106,35,45,1,70,9,"Tena hi bhagavā sadevakassa lokassa abhibhūto, kenaci anabhibhūto ahosi. " 1006887,186,106,46,57,1,71,7,Tenāha‘‘ mahājanaṃ ajjhottharitvā abhibhavitvā gamanassa pubbanimittan’’ ti. 1006888,186,106,58,61,1,68,3,Tathā sattapadagamanaṃ sattapadabojjhaṅgasampannaariyamaggagamanassa. 1006889,186,106,62,64,1,63,2,Suvisuddhasetacchattadhāraṇaṃ suvisuddhavimuttichattadhāraṇassa. 1006890,186,106,65,67,1,63,2,Pañcarājakakudhabhaṇḍasamāyogo pañcavidhavimuttiguṇasamāyogassa. 1006891,186,106,68,70,1,38,2,Anāvaṭadisānuvilokanaṃ anāvaṭañāṇatāya. 1006892,186,106,71,82,1,111,7,‘‘ Aggohamasmī’’ tiādinā achambhitavācābhāsanaṃ kenaci avibandhanīyatāya appavattiyassa saddhammacakkappavattanassa. 1006893,186,106,83,108,1,160,19,‘‘ Ayamantimā jātī’’ ti āyatiṃ jātiyā abhāvakittanā anupādi… pe… pubbanimittanti veditabbaṃ tassa tassa anāgate laddhabbavisesassa taṃ taṃ nimittaṃ abyabhicārīti katvā. 1006894,186,106,109,121,1,69,10,"Na {āgato}ti imasmiṃ sutte, aññattha ca vakkhamānāya anupubbiyā na āgato. " 1006895,186,106,122,133,1,77,9,"{Āharitvā}ti tasmiṃ tasmiṃ sutte, aṭṭhakathāsu ca āgatanayena āharitvā dīpetabbo." 1006896,186,107,2,25,1,150,18,"‘ ‘ Dasasahassilokadhātu kampī’’ ti idaṃ satipi idha pāḷiyaṃ āgatatte vakkhamānānaṃ acchariyānaṃ mūlabhūtaṃ dassetuṃ vuttaṃ, evaṃ aññampi evarūpaṃ daṭṭhabbaṃ. " 1006897,186,107,26,39,1,116,11,"Tantibaddhā vīṇā cammabaddhā {bheriyo}ti pañcaṅgikatūriyassa nidassanamattaṃ, ca-saddena vā itaresampi saṅgaho daṭṭhabbo." 1006898,186,107,40,63,1,181,18,"‘‘ Andubandhanādīni taṅkhaṇe eva chajjitvā puna pākatikāneva honti, tathā jaccandhādīnaṃ cakkhusotādīni tathārūpakammapaccayā tasmiṃyeva khaṇe uppajjitvā tāvadeva vigacchantī’’ ti vadanti. " 1006899,186,107,64,70,1,46,5,{Chijjiṃsū}ti ca pādesu bandhaṭṭhānesu chijjiṃsu. 1006900,186,107,71,74,1,25,2,{Vigacchiṃsū}ti vūpasamiṃsu. 1006901,186,107,75,78,1,55,3,Ākāsaṭṭhakaratanāni nāma taṃtaṃvimānagatamaṇiratanādīni. 1006902,186,107,79,88,1,72,7,{Sakatejobhāsitānī}ti ativiya samujjalāya attano pabhāya obhāsitāni ahesuṃ. 1006903,186,107,89,93,1,25,3,{Nappavattī}ti na sannipāto. 1006904,186,107,94,101,1,28,6,Na {vāyī}ti kharo vāto na vāyi. 1006905,186,107,102,107,1,38,5,Mudusukho pana sattānaṃ sukhāvaho vāyi. 1006906,186,107,108,113,1,47,5,Pathavigatā ahesuṃ uccaṭṭhāne ṭhātuṃ avisahantā. 1006907,186,107,114,119,1,51,4,{Utusampanno}ti anuṇhāsītatāsaṅkhātena utunā sampanno. 1006908,186,107,120,133,1,135,12,"Apphoṭanaṃ vuccati bhujahatthasaṅghaṭṭanasaddo, atthato pana vāmahatthaṃ ure ṭhapetvā dakkhiṇena puthupāṇinā hatthatāḷanena saddakaraṇaṃ. " 1006909,186,107,134,139,1,43,5,Mukhena usseḷanaṃ saddassa muñcanaṃ seḷanaṃ. 1006910,186,107,140,144,1,55,4,Ekaddhajamālā ahosi nirantaraṃ dhajamālāsamodhānagatāya. 1006911,186,107,145,212,1,486,52,"Na kevalañca etāni eva, atha kho aññānipi‘‘ vicittapupphasugandhapupphavassadevopavassi sūriye dissamāne eva tārakā obhāsiṃsu, acchaṃ vippasannaṃ udakaṃ pathavito ubbhijji, bilāsayā ca tiracchānā āsayato nikkhamiṃsu, rāgadosamohāpi tanu bhaviṃsu, pathaviyaṃ rajo vūpasami, aniṭṭhagandho vigacchi, dibbagandho vāyi, rūpino devā sarūpeneva manussānaṃ āpāthaṃ agamaṃsu, sattānaṃ cutūpapātā nāhesun’’ ti evamādīni yāni mahābhinīhārasamaye uppannāni dvattiṃsapubbanimittāni, tāni anavasesato tadā ahesunti. " 1006912,186,108,2,9,1,66,6,{Tatrāpī}ti tesupi pathavikampādīsu evaṃ pubbanimittabhāvo veditabbo. 1006913,186,108,10,16,1,51,6,Na kevalaṃ sampatijātassa ṭhānādīsu evāti adhippāyo. 1006914,186,108,17,25,1,89,7,"Sabbaññutaññāṇapaṭilābhassa pubbanimittaṃ sabbassa ñeyyassa, titthakaramatassa ca cālanato. " 1006915,186,108,26,38,1,148,11,Kenaci anussāhitānaṃyeva imasmiṃyeva ekacakkavāḷe sannipāto kenaci anussāhitānaṃyeva ekappahāreneva sannipatitvā dhammapaṭiggaṇhanassa pubbanimittaṃ. 1006916,186,108,39,53,1,160,12,"Paṭhamaṃ devatānaṃ paṭiggahaṇaṃ dibbavihārapaṭilābhassa, pacchā manussānaṃ paṭiggahaṇaṃ tattheva ṭhānassa niccalasabhāvato āneñjavihārapaṭilābhassa pubbanimittaṃ. " 1006917,186,108,54,62,1,90,8,Vīṇānaṃ sayaṃ vajjanaṃ parūpadesena vinā sayameva anupubbavihārapaṭilābhassa pubbanimittaṃ. 1006918,186,108,63,72,1,132,9,Bherīnaṃ vajjanaṃ cakkavāḷapariyantāya parisāya pavedanasamatthassa dhammabheriyā anusāvanassa amatadundubhighosanassa pubbanimittaṃ. 1006919,186,108,73,77,1,62,4,Andubandhanādīnaṃ chedo mānavinibandhabhedanassa pubbanimittaṃ. 1006920,186,108,78,84,1,98,6,Mahājanassa rogavigamo tasseva sakalavaṭṭadukkharogavigamabhūtassa saccapaṭilābhassa pubbanimittaṃ. 1006921,186,108,85,106,1,141,12,"‘‘ Mahājanassā’’ ti padaṃ‘‘ mahājanassa dibbacakkhupaṭilābhassa, mahājanassa dibbasotadhātupaṭilābhassā’’ tiādinā tattha tattha ānetvā sambandhitabbaṃ. " 1006922,186,108,107,119,1,129,8,Iddhipādabhāvanāvasena sātisayañāṇajavasampattisiddhīti āha‘‘ pīṭhasappīnaṃ javasampadā caturiddhipādapaṭilābhassa pubbanimittan’’ ti. 1006923,186,108,120,123,1,62,3,Supaṭṭanasampāpuṇanaṃ catupaṭisambhidādhigamassa pubbanimittaṃ. 1006924,186,108,124,127,1,45,3,Atthādianurūpaṃ atthādīsu sampaṭipattibhāvato. 1006925,186,108,128,139,1,112,10,"Ratanānaṃ sakatejobhāsitattaṃ yaṃ lokassa dhammobhāsaṃ dassessati, tena tassa sakatejobhāsitattassa pubbanimittaṃ. " 1006926,186,109,2,7,1,73,5,Catubrahmavihārapaṭilābhassa pubbanimittaṃ tassa sabbaso veravūpasamanato. 1006927,186,109,8,11,1,64,3,Ekādasaagginibbāpanassa pubbanimittaṃ dunnibbāpananibbānabhāvato. 1006928,186,109,12,16,1,60,4,Ñāṇālokādassanassa pubbanimittaṃ anāloke ālokadassanabhāvato. 1006929,186,109,17,21,1,41,3,{Nibbānarasenā}ti kilesānaṃ nibbāyanarasena. 1006930,186,109,22,35,1,112,10,"{Ekarasabhāvassā}ti sāsanassa sabbattha ekarasabhāvassa, tañca kho amadhurassa lokassa sabbaso madhurabhāvāpādanena. " 1006931,186,109,36,40,1,81,4,Dvāsaṭṭhidiṭṭhigatabhindanassa pubbanimittaṃ sabbaso diṭṭhigatavātāpanayanavasena. 1006932,186,109,41,53,1,152,12,Ākāsādiappatiṭṭhavisamacañcalaṭṭhānaṃ pahāya sakuṇānaṃ pathavigamanaṃ tādisaṃ micchāgāhaṃ pahāya sattānaṃ pāṇehi ratanattaya saraṇagamanassa pubbanittaṃ. 1006933,186,109,54,60,1,55,5,{Bahujanakantatāyā}ti candassa viya bahujanassa kantatāya. 1006934,186,109,61,66,1,97,5,Sūriyassa uṇhasītavivajjitautusukhatā pariḷāhavivajjita kāyikacetasikasukhappattiyā pubbanimittaṃ. 1006935,186,109,67,78,1,132,10,"Devatānaṃ apphoṭanādīhi kīḷanaṃ pamoduppatti bhavantagamanena, dhammasabhāvabodhanena ca udānavasena pamodavibhāvanassa pubbanimittaṃ. " 1006936,186,109,79,86,1,78,5,{Dhammavegavassanassā}ti desanāñāṇavegena dhammāmatassa vassanassa pubbanimittaṃ. 1006937,186,109,87,103,1,190,14,"Kāyagatāsativasena laddhaṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā uppāditamaggaphalasukhānubhavo kāyagatāsatiamatapaṭilābho, tassa pana kāyassāpi atappakasukhāvahattā khudāpipāsāpīḷanābhāvo pubbanimittaṃ vutto . " 1006938,186,109,104,111,1,52,6,"Aṭṭhakathāyaṃ pana khudaṃ, pipāsañca bhinditvā vuttaṃ. " 1006939,186,109,112,120,1,82,7,"Tattha pubbanimittānaṃ bhedo visesasāmaññavibhāgena, gobalībaddañāyena ca gahetabbo." 1006940,186,109,121,137,1,83,8,‘‘ Sayamevā’’ ti padaṃ‘‘ aṭṭhaṅgikamaggadvāravivaraṇassā’’ ti etthāpi ānetvā sambandhitabbaṃ. 1006941,186,109,138,141,1,35,2,{Bharitabhāvassā}ti paripuṇṇabhāvassa. 1006942,186,109,142,158,1,143,10,"‘‘ {Ariyaddhajamālāmālitāyā}ti kāsāyaddhajamālāvantatāyā’’ ti keci, sadevakassa lokassa pana ariyamaggabojjhaṅgaddhajamālāhi mālibhāvassa pubbanimittaṃ. " 1006943,186,109,159,165,1,42,5,"Yaṃ panettha anuddhaṭaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1006944,186,110,2,13,1,47,6,{Etthā}ti ‘‘ sampatijāto’’ tiādinā āgate imasmiṃ vāre. 1006945,186,110,14,23,1,67,8,"Vissajjitova, tasmā amhehi idha apubbaṃ vattabbaṃ natthīti adhippāyo. " 1006946,186,110,24,44,1,176,18,Tadā pathaviyaṃ gacchantopi mahāsatto ākāsena gacchanto viya mahājanassa tathā upaṭṭhāsīti ayamettha niyati dhammaniyāmo bodhisattānaṃ {dhammatā}ti idaṃ niyativādavasena kathanaṃ. 1006947,186,110,45,57,1,138,12,Pubbe purimajātīsu tādisassa puññasambhārakammassa katattā upacitattā mahājanassa tathā upaṭṭhāsīti idaṃ pubbekatakammavādavasena kathanaṃ. 1006948,186,110,58,100,1,340,37,"Imesaṃ sattānaṃ upari īsanasīlatāya yathāsakaṃ kammameva issaro nāma, tassa nimmānaṃ attano phalassa nibbattanaṃ mahāpurisopi sadevakaṃ lokaṃ abhibhavituṃ samatthena uḷārena puññakammena nibbattito, tena issarena nimmito nāma, tassa cāyaṃ nimmānaviseso, yadidaṃ mahānubhāvatā, yāya mahājanassa tathā upaṭṭhāsīti idaṃ issaranimmānavasena kathanaṃ. " 1006949,186,110,101,112,1,80,11,Evaṃ taṃ taṃ bahulaṃ vatvā kiṃ imāya pariyāyakathāyāti avasāne ujukameva byākari. 1006950,186,110,113,129,1,134,15,"Sampatijāto pathaviyaṃ kathaṃ padasā gacchati, evaṃ mahānubhāvo ākāsena maññe gacchatīti parikappanavasena ākāsena gacchanto viya ahosi. " 1006951,186,110,130,139,1,93,9,Sīghataraṃ pana sattapadavītihārena gatattā dissamānarūpopi mahājanassa adissamāno viya ahosi. 1006952,186,110,140,158,1,196,16,"Acelakabhāvo, khuddakasarīratā ca tādisassa iriyāpathassa na anucchavikāti kammānubhāvasañjanitapāṭihāriyavasena alaṅkatapaṭiyatto viya, soḷasavassuddesiko viya ca mahājanassa upaṭṭhāsīti veditabbaṃ. " 1006953,186,110,159,164,1,62,5,Mahāsattassa puññānubhāvena tadā tathā upaṭṭhānamattamevetanti. 1006954,186,110,165,172,1,37,5,"Pacchā bāladārakova ahosi, na {tādiso}ti. " 1006955,186,110,173,187,1,124,12,Buddhabhāvānucchavikassa bodhisattānubhāvassa yāthāvato paveditattā parisā cassa byākaraṇena buddhena viya… pe… attamanā ahosi. 1006956,186,111,2,17,1,138,11,{Sabbadhammatā}ti sabbā soḷasavidhāpi yathāvuttā dhammatā sabbabodhisattānaṃ hontīti veditabbā puññañāṇasambhāradassanena nesaṃ ekasadisattā. 1006957,186,112,2,2,1,34,1,Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavaṇṇanā 1006958,186,113,2,11,1,75,4,33. {Dukūlacumbaṭake}ti daharassa nipajjanayogyatāvasena paṭisaṃhaṭadukūlasukhume. 1006959,186,113,12,21,1,33,5,‘‘ Khattiyo brāhmaṇo’’ ti evamādi jāti. 1006960,186,113,22,31,1,33,5,‘‘ Koṇḍañño gotamo’’ ti evamādi gottaṃ. 1006961,186,113,32,43,1,54,7,‘‘ Poṇikā cikkhallikā sākiyā koḷiyā’’ ti evamādi kulapadeso. 1006962,186,113,44,48,1,59,4,Ādi -saddena rūpissariyaparivārādisabbasampattiyo saṅgaṇhāti. 1006963,186,113,49,55,1,39,4,"{Mahantassā}ti vipulassa, uḷārassāti attho. " 1006964,186,113,56,59,1,22,2,{Nipphattiyo}ti siddhiyo. 1006965,186,113,60,64,1,48,3,{Gantabbagatiyā}ti gati-saddassa kammasādhanatamāha. 1006966,186,113,65,72,1,77,6,"Upapajjanavasena hi sucaritaduccaritehi gantabbāti gatiyo, upapattibhavaviseso. " 1006967,186,113,73,79,1,45,5,"Gacchati yathāruci pavattatīti gati, ajjhāsayo. " 1006968,186,113,80,84,1,30,3,{Paṭisaraṇe}ti parāyaṇe avassaye. 1006969,186,113,85,90,1,64,5,Sabbasaṅkhatavisaṃyuttassa hi arahato nibbānameva taṃpaṭisaraṇaṃ. 1006970,186,113,91,95,1,17,4,Tyāhan ti te ahaṃ. 1006971,186,114,2,17,1,65,7,"Dasavidhe kusaladhamme, agarahite ca rājadhamme( jā.2 mahāmaṃsajātake vitthāro) niyuttoti dhammiko. " 1006972,186,114,18,25,1,51,7,Tena ca dhammena sakalaṃ lokaṃ rañjetīti dhammarājā. 1006973,186,114,26,46,1,116,14,"Yasmā cakkavattī dhammena ñāyena rajjaṃ adhigacchati, na adhammena, tasmā vuttaṃ‘‘ dhammena laddharajjattā dhammarājā’’ ti. " 1006974,186,114,47,67,1,111,14,Catūsu disāsu samuddapariyosānatāya caturantā nāma tattha tattha dīpe mahāpathavīti āha‘‘ puratthima… pe… issaro’’ ti. 1006975,186,114,68,85,1,133,13,"{Vijitāvī}ti vijetabbassa vijitavā, kāmakodhādikassa abbhantarassa, paṭirājabhūtassa bāhirassa ca arigaṇassa vijayi, vijetvā ṭhitoti attho. " 1006976,186,114,86,105,1,116,14,"Kāmaṃ cakkavattino kenaci yuddhaṃ nāma natthi, yuddhena pana sādhetabbassa vijayassa siddhiyā‘‘ vijitasaṅgāmo’’ ti vuttaṃ. " 1006977,186,114,106,127,1,216,19,"Janapadova catubbidhaacchariyadhammādisamannāgate asmiṃ rājini thāvariyaṃ kenaci asaṃhāriyaṃ daḷhaṃ bhattabhāvaṃ patto, janapade vā attano dhammikāya paṭipattiyā thāvariyaṃ thirabhāvaṃ pattoti janapadatthāvariyappatto. " 1006978,186,114,128,135,1,82,7,Manussānaṃ ure satthaṃ ṭhapetvā icchitadhanaharaṇādinā parasāhasakāritāya sāhasikā. 1006979,186,115,2,5,1,49,2,{Ratijananaṭṭhenā}ti atappakapītisomanassuppādanena. 1006980,186,115,6,10,1,33,4,Saddatthato pana rametīti ratanaṃ. 1006981,186,115,11,22,1,46,6,‘‘ Aho manoharan’’ ti citte kattabbatāya cittīkataṃ . 1006982,186,115,23,36,1,78,9,‘‘ Svāyaṃ cittīkāro tassa pūjanīyatāyā’’ ti cittīkatanti pūjanīyanti atthaṃ vadanti. 1006983,186,115,37,43,1,53,6,Mahantaṃ vipulaṃ aparimitaṃ mūlaṃ agghatīti mahagghaṃ. 1006984,186,115,44,51,1,42,6,"Natthi etassa tulā upamāti atulaṃ, asadisaṃ. " 1006985,186,115,52,59,1,61,6,Kadāci eva uppajjanato dukkhena laddhabbattā dullabhadassanaṃ. 1006986,186,115,60,65,1,68,5,Anomehi uḷāraguṇeheva sattehi paribhuñjitabbato anomasattaparibhogaṃ. 1006987,186,115,66,84,1,134,14,Idāni nesaṃ cittīkatādiatthānaṃ savisesaṃ cakkaratane labbhamānataṃ dassetvā itaresupi te atidisituṃ‘‘ cakkaratanassa cā’’ tiādi āraddhaṃ. 1006988,186,115,85,95,1,126,9,"Aññaṃ devaṭṭhānaṃ nāma na hoti rañño anaññasādhāraṇissariyādisampattipaṭilābhahetuto, sattānañca yathicchitatthapaṭilābhahetuto. " 1006989,186,115,96,103,1,87,6,"Aggho natthi ativiya uḷārasamujjalasattaratanamayattā, acchariyabbhutamahānubhāvatāya ca. " 1006990,186,115,104,109,1,36,4,"Yadaggena mahagghaṃ, tadaggena atulaṃ. " 1006991,186,115,110,132,1,156,17,"Sattānaṃ pāpajigucchanena vigatakāḷako puññapasutatāya maṇḍabhūto yādiso kālo buddhuppādāraho, tādise eva cakkavattīnampi sambhavoti āha‘‘ yasmā ca panā’’ tiādi. " 1006992,186,115,133,141,1,66,7,"Upamāvasena cetaṃ vuttaṃ, upamopameyyānañca na accantameva sadisatā. " 1006993,186,115,142,166,1,222,20,"Tasmā yathā buddhā kadāci karahaci uppajjanti, na tathā cakkavattino, evaṃ santepi cakkavattivattaparipūraṇassāpi dukkarabhāvatopi dullabhuppādāyevāti , iminā dullabhuppādatāsāmaññena tesaṃ dullabhadassanatā vuttāti veditabbaṃ. " 1006994,186,115,167,196,1,208,20,"Kāmaṃ cakkaratanānubhāvena sijjhamāno guṇo cakkavattiparivārasādhāraṇo, tathāpi‘‘ cakkavattī eva naṃ sāmibhāvena visavitāya paribhuñjatī’’ ti vattabbataṃ arahati tadatthaṃ uppajjanatoti dassento‘‘ tadetan’’ tiādimāha. " 1006995,186,115,197,213,1,96,11,"Yathāvuttānaṃ pañcannaṃ, channampi vā atthānaṃ itararatanesupi labbhanato‘‘ evaṃ sesānipī’’ ti vuttaṃ. " 1006996,186,115,214,224,1,119,8,"Hatthiassa-pariṇāyakaratanehi ajitavijayato, cakkaratanena ca parivārabhāvena, sesehi paribhogūpakaraṇabhāvena samannāgato. " 1006997,186,115,225,230,1,84,5,Hatthiassamaṇiitthiratanehi paribhogūpakaraṇabhāvena sesehi parivārabhāvenāti yojanā. 1006998,186,116,2,10,1,86,8,Catunnaṃ mahādīpānaṃ sirivibhavan ti tattha laddhaṃ sirisampattiñceva bhogasampattiñca. 1006999,186,116,11,20,1,53,4,{Tādisamevā}ti‘‘ purebhattamevā’’ tiādinā vuttānubhāvameva. 1007000,186,116,21,26,1,58,5,Yojanappamāṇaṃ padesaṃ byāpanena yojanappamāṇaṃ andhakāraṃ. 1007001,186,116,27,29,1,38,2,Atidīghatādi chabbidhadosaparivajjitaṃ. 1007002,186,117,2,15,1,52,7,"{Sūrā}ti sattivanto, nibbhayāti atthoti āha‘‘ abhīrukā’’ ti. " 1007003,186,117,16,19,1,16,3,Aṅgan ti kāraṇaṃ. 1007004,186,117,20,32,1,44,7,"Yena kāraṇena‘‘ vīrā’’ ti vucceyyuṃ, taṃ vīraṅgaṃ. " 1007005,186,117,33,42,1,28,4,Tenāha‘‘ vīriyassetaṃ nāman’’ ti. 1007006,186,117,43,57,1,103,10,Yāva cakkavāḷapabbatā cakkassa vattanato‘‘ cakkavāḷapabbataṃ sīmaṃ katvā ṭhitasamuddapariyantan’’ ti vuttaṃ. 1007007,186,117,58,71,1,67,8,"‘‘ Adaṇḍenā’’ ti imināva dhanadaṇḍassa, sarīradaṇḍassa ca akaraṇaṃ vuttaṃ." 1007008,186,117,72,92,1,93,12,‘‘ Asatthenā’’ ti iminā pana senāya yujjhanassāti tadubhayaṃ dassetuṃ‘‘ ye katāparādhe’’ tiādi vuttaṃ. 1007009,186,117,93,96,1,33,3,Vuttappakāran ti sāgarapariyantaṃ. 1007010,186,118,2,19,1,86,11,"‘ ‘ Rañjanaṭṭhena rāgo, taṇhāyanaṭṭhena taṇhā’’ ti pavattiākārabhedena lobho eva dvidhā vutto . " 1007011,186,118,20,25,1,41,5,Tathā hissa dvidhāpi chadanaṭṭho ekantiko. 1007012,186,118,26,60,1,79,12,"Yathāha‘‘ andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ rāgo sahate naran’’ ti,( netti.11,27)‘‘ taṇhāchadanachāditā’’ ti( udā.64) ca. " 1007013,186,118,61,66,1,45,5,Iminā nayena dosādīnampi chadanaṭṭho vattabbo. 1007014,186,118,67,72,1,48,5,Kilesa ggahaṇena vicikicchādayo sesakilesā vuttā. 1007015,186,118,73,97,1,147,18,"Yasmā te sabbe pāpadhammā uppajjamānā sattasantānaṃ chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhanti kusalappavattiṃ nivārenti, tasmā te‘‘ chadanā, chadā’’ ti ca vuttā. " 1007016,186,118,98,105,1,48,6,{Vivaṭṭacchadā}ti ca o-kārassa ā-kāraṃ katvā niddeso. 1007017,186,119,2,10,1,31,4,35. Tāsan ti dvinnampi nipphattīnaṃ. 1007018,186,119,11,14,1,36,2,{Nimittabhūtānī}ti ñāpakakāraṇabhūtāni. 1007019,186,119,15,21,1,54,6,Tathā hi lakkhīyati mahāpurisabhāvo etehīti lakkhaṇāni. 1007020,186,119,22,30,1,80,8,Ṭhānagamanādīsu bhūmiyaṃ suṭṭhu samaṃ patiṭṭhitā pādā etassāti suppatiṭṭhitapādo. 1007021,186,119,31,43,1,80,8,Taṃ panassa suppatiṭṭhitapādataṃ byatirekamukhena vibhāvetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ. 1007022,186,119,44,48,1,33,4,Tattha aggatalan ti aggapādatalaṃ. 1007023,186,119,49,52,1,18,2,{Paṇhī}ti paṇhitalaṃ. 1007024,186,119,53,64,1,74,10,"Passan ti pādatalassa dvīsu passesu ekekaṃ, ubhayameva vā pariyantaṃ passaṃ." 1007025,186,119,65,74,1,41,5,‘‘ Assa panā’’ tiādi anvayato atthavibhāvanaṃ. 1007026,186,119,75,78,1,44,3,Suvaṇṇapādukatalamiva ujukaṃ nikkhipiyamānaṃ. 1007027,186,119,79,82,1,30,2,{Ekappahārenevā}ti ekakkhaṇeyeva. 1007028,186,119,83,88,1,43,5,Sakalaṃ pādatalaṃ bhūmiṃ phusati nikkhipane. 1007029,186,119,89,95,1,59,6,Ekappahāreneva sakalaṃ pādatalaṃ bhūmito uṭṭhahatīti yojanā. 1007030,186,119,96,101,1,40,4,Tasmā ayaṃ {suppatiṭṭhitapādo}ti nigamanaṃ. 1007031,186,119,102,124,1,120,9,"Yaṃ panettha vattabbaṃ anupubbaninnādiacchariyabbhutaṃ nissandaphalaṃ, taṃ parato lakkhaṇasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.201) āvibhavissatīti. " 1007032,186,120,2,14,1,106,10,"Nābhi {dissatī}ti lakkhaṇacakkassa nābhi parimaṇḍalasaṇṭhānā suparibyattā hutvā dissati, labbhatīti adhippāyo. " 1007033,186,120,15,22,1,69,6,{Nābhiparicchinnā}ti tassaṃ nābhiyaṃ paricchinnā paricchedavasena ṭhitā. 1007034,186,120,23,35,1,140,9,"{Nābhimukhaparikkhepapaṭṭo}ti pakaticakkassa akkhabbhāhatapariharaṇatthaṃ nābhimukhe ṭhapetabbaṃ parikkhepapaṭṭo, tappaṭicchanno idha adhippeto. " 1007035,186,120,36,41,1,50,4,{Nemimaṇikā}ti nemiyaṃ āvalibhāvena ṭhitamaṇikālekhā. 1007036,186,120,42,45,1,46,2,{Sambahulavāro}ti bahuvidhalekhaṅgavibhāvanavāro. 1007037,186,120,46,49,1,19,2,{Sattī}ti āvudhasatti. 1007038,186,120,50,53,1,21,2,{Sirivaccho}ti siriaṅgā. 1007039,186,120,54,57,1,22,2,{Nandī}ti dakkhiṇāvattaṃ. 1007040,186,120,58,61,1,23,2,{Sovattiko}ti sovattiaṅgo. 1007041,186,120,62,65,1,18,2,{Vaṭaṃsako}ti āveḷaṃ. 1007042,186,120,66,70,1,38,4,Vaḍḍhamānakan ti purimahādīsu dīpaṅkaṃ. 1007043,186,120,71,78,1,69,5,"{Morahatthako}ti morapiñchakalāpo, morapiñchapaṭisibbito vā bījanīviseso. " 1007044,186,120,79,82,1,24,2,{Vāḷabījanī}ti cāmarivālaṃ. 1007045,186,120,83,85,1,34,2,Siddhatthādi puṇṇaghaṭapuṇṇapātiyo. 1007046,186,120,86,108,1,84,12,‘‘ Cakkavāḷo’’ ti vatvā tassa padhānāvayave dassetuṃ‘‘ himavā sineru… pe… sahassānī’’ ti vuttaṃ. 1007047,186,120,109,121,1,90,8,‘‘ Cakkavattirañño parisaṃ upādāyā’’ ti idaṃ hatthiratanādīnampi tattha labbhamānabhāvadassanaṃ. 1007048,186,120,122,130,1,80,7,Sabbo tisattiādiko yathāvutto aṅgaviseso cakkalakkhaṇasseva {parivāro}ti veditabbo. 1007049,186,121,2,27,1,103,15,"‘ ‘ Āyatapaṇhī’’ ti idaṃ aññesaṃ paṇhito dīghataṃ sandhāya vuttaṃ, na pana atidīghatanti āha‘‘ paripuṇṇapaṇhī’’ ti. " 1007050,186,121,28,46,1,99,13,"Yathā pana paṇhilakkhaṇaṃ paripuṇṇaṃ nāma hoti, taṃ byatirekamukhena dassetuṃ‘‘ yathā hī’’ tiādi vuttaṃ. " 1007051,186,121,47,51,1,28,3,{Āraggenā}ti maṇḍalāya sikhāya. 1007052,186,121,52,60,1,44,6,"{Vaṭṭetvā}ti yathā suvaṭṭaṃ hoti, evaṃ vaṭṭetvā. " 1007053,186,121,61,64,1,57,2,{Rattakambalageṇḍukasadisā}ti rattakambalamayageṇḍukasadisā. 1007054,186,122,2,13,1,56,7,"‘ ‘ Makkaṭassevā’’ ti dīghabhāvaṃ, samatañca sandhāyetaṃ vuttaṃ. " 1007055,186,122,14,27,1,93,7,"{Niyyāsatelenā}ti chattiritaniyyāsādiniyyāsasammissena telena, yaṃ‘‘ surabhiniyyāsan’’ tipi vadanti. " 1007056,186,122,28,32,1,73,4,Niyyāsatela ggahaṇañcettha haritālavaṭṭiyā ghanasiniddhabhāvadassanatthaṃ. 1007057,186,123,2,22,1,142,15,"Yathā satakkhattuṃ vihataṃ kappāsapaṭalaṃ sappimaṇḍe osāritaṃ ativiya mudu hoti, evaṃ mahāpurisassa hatthapādāti dassento‘‘ sappimaṇḍe’’ tiādimāha. " 1007058,186,123,23,26,1,18,2,{Talunā}ti sukhumālā. 1007059,186,124,2,5,1,35,2,{Cammenā}ti aṅgulantaraveṭhitacammena. 1007060,186,124,6,12,1,58,5,{Paṭibaddhaaṅgulantaro}ti ekato sambaddhaaṅgulantaro na hoti. 1007061,186,124,13,17,1,34,3,{Ekappamāṇā}ti dīghato samānappamāṇā. 1007062,186,124,18,24,1,62,6,Yavalakkhaṇan ti abbhantarato aṅgulipabbe ṭhitaṃ yavalakkhaṇaṃ. 1007063,186,124,25,36,1,116,10,{Paṭivijjhitvā}ti taṃtaṃpabbānaṃ samānadesatāya aṅgulīnaṃ pasāritakālepi aññamaññaṃ vijjhitāni viya phusitvā tiṭṭhanti. 1007064,186,125,2,13,1,61,8,"Saṅkhā vuccanti gopphakā, uddhaṃ saṅkhā etesanti ussaṅkhā, pādā. " 1007065,186,125,14,17,1,29,2,{Piṭṭhipāde}ti piṭṭhipādasamīpe. 1007066,186,125,18,25,1,60,6,{Tenā}ti piṭṭhipāde ṭhitagopphakabhāvena baddhā hontīti yojanā. 1007067,186,125,26,55,1,170,19,"Tayidaṃ‘‘ tenā’’ ti padaṃ uparipadadvayepi yojetabbaṃ ‘‘ tena baddhabhāvena na yathāsukhaṃ parivaṭṭanti, tena yathāsukhaṃ naparivaṭṭanena gacchantānaṃ pādatalānipi na dissantī’’ ti. " 1007068,186,125,56,70,1,77,8,"{Uparī}ti piṭṭhipādato dvitiaṅgulimattaṃ uddhaṃ,‘‘ caturaṅgulamattan’’ ti ca vadanti. " 1007069,186,125,71,79,1,48,7,"Nigūḷhāni ca honti, na aññesaṃ viya paññāyamānāni. " 1007070,186,125,80,85,1,42,4,{Tenā}ti gopphakānaṃ upari patiṭṭhitabhāvena. 1007071,186,125,86,89,1,20,2,{Assā}ti mahāpurisassa. 1007072,186,125,90,96,1,65,6,Satipi desantarappavattiyaṃ niccaloti dassanatthaṃ nābhi ggahaṇaṃ. 1007073,186,125,97,107,1,53,6,‘‘ Adhokāyova iñjatī’’ ti idaṃ purimapadassa kāraṇavacanaṃ. 1007074,186,125,108,119,1,53,8,"Yasmā adhokāyova iñjati, tasmā nābhito… pe… niccalo hoti." 1007075,186,125,120,135,1,77,10,"‘‘ Sukhena pādā parivaṭṭantī’’ ti idaṃ pana purimassa, pacchimassa ca kāraṇavacanaṃ. " 1007076,186,125,136,156,1,120,15,"Yasmā sukhena pādā parivaṭṭanti, tasmā adhokāyova iñjati, yasmā sukhena pādā parivaṭṭanti, tasmā puratopi… pe… pacchatoyevāti. " 1007077,186,126,2,24,1,136,15,"Yasmā eṇimigassa samantato ekasadisamaṃsā anukkamena uddhaṃ thūlā jaṅghā honti, tathā mahāpurisassāpi, tasmā vuttaṃ‘‘ eṇimigasadisajaṅgho’’ ti. " 1007078,186,126,25,30,1,57,4,{Paripuṇṇajaṅgho}ti samantato maṃsūpacayena paripuṇṇajaṅgho. 1007079,186,126,31,39,1,22,4,Tenāha‘‘ na ekato’’ tiādi. 1007080,186,127,2,13,1,64,5,"{Etenā}ti ‘‘ anonamanto’’ tiādivacanena, jāṇuphāsubhāvadīpanenāti attho. " 1007081,186,127,14,19,1,41,4,{Avasesajanā}ti iminā lakkhaṇena rahitajanā. 1007082,186,127,20,45,1,207,21,"Khujjā vā honti heṭṭhimakāyato uparimakāyassa rassatāya, vāmanā vā uparimakāyato heṭṭhimakāyassa rassatāya, etena ṭhapetvā sammāsambuddhaṃ, cakkavattinañca itare sattā khujjapakkhikā, vāmanapakkhikā cāti dasseti. " 1007083,186,128,2,20,1,138,12,"Kāmaṃ sabbāpi padumakaṇṇikā suvaṇṇavaṇṇāva, kañcanapadumakaṇṇikā pana pabhassarabhāvena tato sātisayāti āha‘‘ suvaṇṇapadumakaṇṇikasadisehī’’ ti. " 1007084,186,128,21,25,1,30,4,Ohitan ti samohitaṃ antogadhaṃ. 1007085,186,128,26,39,1,60,9,Tathābhūtaṃ pana taṃ tena channaṃ hotīti āha‘‘ paṭicchannan’’ ti. 1007086,186,129,2,19,1,117,11,"{Suvaṇṇavaṇṇo}ti suvaṇṇavaṇṇavaṇṇoti ayamettha atthoti āha‘‘ jātihiṅgulakenā’’ tiādi, svāyamattho āvuttiñāyena ca veditabbo. " 1007087,186,129,20,24,1,42,4,Sarīrapariyāyo idha vaṇṇa-saddoti adhippāyo. 1007088,186,129,25,39,1,130,13,Paṭhamavikappaṃ vatvā tathārūpāya pana ruḷhiyā abhāvaṃ manasi katvā vaṇṇadhātupariyāyameva vaṇṇa-saddaṃ gahetvā dutiyavikappo vutto. 1007089,186,129,40,45,1,68,5,Tasmā padadvayenāpi suniddhantasuvaṇṇasadisachavivaṇṇoti vuttaṃ hoti. 1007090,186,130,2,5,1,18,2,{Rajo}ti sukhumarajo. 1007091,186,130,6,10,1,37,4,Jallan ti malīnabhāvāvaho reṇusañcayo. 1007092,186,130,11,19,1,18,4,Tenāha‘‘ malaṃ vā’’ ti. 1007093,186,130,20,32,1,62,7,"Yadi vivattati, kathaṃ nhānādīnīti āha‘‘ hatthadhovanādīnī’’ tiādi. " 1007094,186,131,2,8,1,68,5,{Āvaṭṭapariyosāne}ti padakkhiṇāvaṭṭanavasena pavattassa āvaṭṭassa ante. 1007095,186,132,2,20,1,97,14,Brahmuno sarīraṃ purato vā pacchato vā anonamitvā ujukameva uggatanti āha‘‘ brahmā viya ujugatto’’ ti. 1007096,186,132,21,38,1,111,12,"Sā panāyaṃ ujugattatā avayavesu buddhippattesu daṭṭhabbā, na daharakāleti vuttaṃ‘‘ uggatadīghasarīro bhavissatī’’ ti. " 1007097,186,132,39,55,1,88,11,{Itaresū}ti‘‘ khandhajāṇūsū’’ ti imesu dvīsu ṭhānesu namantā purato namantīti ānetvā sambandho. 1007098,186,132,56,63,1,52,6,{Passavaṅkā}ti dakkhiṇapassena vā vāmapassena vā vaṅkā. 1007099,186,132,64,68,1,53,3,{Sūlasadisā}ti potthakarūpakaraṇe ṭhapitasūlapādasadisā. 1007100,186,133,2,9,1,80,7,Hatthapiṭṭhiādivasena satta sarīrāvayavā ussadā upacitamaṃsā etassāti sattussado. 1007101,186,133,10,14,1,31,3,Aṭṭhikoṭiyo paññāyantīti yojanā. 1007102,186,133,15,22,1,86,6,{Nigūḷhasirājālehī}ti lakkhaṇavacanametanti tena nigūḷhaaṭṭhikoṭīhītipi vuttameva hotīti. 1007103,186,133,23,46,1,126,15,{Hatthapiṭṭhādīhī}ti ettha ādi -saddena aṃsakūṭakhandhakūṭānaṃ saṅgahe siddhe taṃ ekadesena dassento‘‘ vaṭṭetvā… pe… khandhenā’’ ti āha. 1007104,186,133,47,59,1,76,8,‘‘ Silārūpakaṃ viyā’’ tiādinā vā nigūḷhaaṃsakūṭatāpi vibhāvitā yevāti daṭṭhabbaṃ. 1007105,186,134,2,13,1,110,10,"Sīhassa pubbaddhaṃ sīhapubbaddhaṃ, paripuṇṇāvayavatāya sīhapubbaddhaṃ viya sakalo kāyo assāti sīhapubbaddhakāyo. " 1007106,186,134,14,26,1,57,8,Tenāha‘‘ sīhassa pubbaddhakāyo viya sabbo kāyo paripuṇṇo’’ ti. 1007107,186,134,27,31,1,24,3,{Sīhassevā}ti sīhassa viya. 1007108,186,134,32,56,1,160,20,"Dussaṇṭhitavisaṇṭhito na {hotī}ti duṭṭhu saṇṭhito, virūpasaṇṭhito ca na hoti, tesaṃ tesaṃ avayavānaṃ ayuttabhāvena, virūpabhāvena ca saṇṭhiti upagato na hotīti attho. " 1007109,186,134,57,60,1,23,2,{Saṇṭhantī}ti saṇṭhahanti. 1007110,186,134,61,64,1,24,2,{Dīghehī}ti aṅgulināsādīhi. 1007111,186,134,65,68,1,18,2,{Rassehī}ti gīvādīhi. 1007112,186,134,69,73,1,22,2,{Thūlehī}ti ūrubāhuādīhi . 1007113,186,134,74,77,1,27,2,{Kisehī}ti kesalomamajjhādīhi. 1007114,186,134,78,81,1,31,2,{Puthulehī}ti akkhihatthatalādīhi. 1007115,186,134,82,85,1,26,2,{Vaṭṭehī}ti jaṅghahatthādīhi. 1007116,186,135,2,39,1,262,26,"Satapuññalakkhaṇatāya nānācittena puññacittena cittito sañjātacittabhāvo‘‘ īdiso eva buddhānaṃ dhammakāyassa adhiṭṭhānaṃ bhavituṃ yutto’’ ti dasapāramīhi sajjito abhisaṅkhato,‘‘ dānacittena puññacittenā’’ ti vā pāṭho, dānavasena, sīlādivasena ca pavattapuññacittenāti attho. " 1007117,186,136,2,11,1,86,9,Dvinnaṃ koṭṭānaṃ antaran ti dvinnaṃ piṭṭhibāhānaṃ vemajjhaṃ piṭṭhimajjhassa uparibhāgo. 1007118,186,136,12,22,1,77,9,"Citaṃ paripuṇṇan ti aninnabhāvena citaṃ, dvīhi koṭṭehi samatalatāya paripuṇṇaṃ. " 1007119,186,136,23,31,1,54,6,"{Uggammā}ti uggantvā, aninnaṃ samatalaṃ hutvāti adhippāyo. " 1007120,186,136,32,40,1,30,4,Tenāha‘‘ suvaṇṇaphalakaṃ viyā’’ ti. 1007121,186,137,2,29,1,175,16,"Nigrodho viya {parimaṇḍalo}ti parimaṇḍalanigrodho viya parimaṇḍalo,‘‘ nigrodhaparimaṇḍalaparimaṇḍalo’’ ti vattabbe ekassa parimaṇḍala-saddassa lopaṃ katvā‘‘ nigrodhaparimaṇḍalo’’ ti vutto. " 1007122,186,137,30,38,1,40,4,Tenāha‘‘ samakkhandhasākho nigrodho’’ tiādi. 1007123,186,137,39,65,1,194,21,"Na hi sabbo nigrodho parimaṇḍaloti, parimaṇḍalasaddasannidhānena vā parimaṇḍalova nigrodho gayhatīti ekassa parimaṇḍalasaddassa lopena vināpi ayamattho labbhatīti āha‘‘ nigrodho viya parimaṇḍalo’’ ti. " 1007124,186,137,66,72,1,55,6,Yāvatako assāti yāvatakvassa o-kārassa va-kārādesaṃ katvā. 1007125,186,138,2,6,1,45,3,{Samavaṭṭitakkhandho}ti samaṃ suvaṭṭitakkhandho. 1007126,186,138,7,20,1,73,10,"Koñcā viya dīghagalā, bakā viya vaṅkagalā , varāhā viya puthulagalāti yojanā. " 1007127,186,138,21,24,1,53,2,{Suvaṇṇāḷiṅgasadiso}ti suvaṇṇamayakhuddakamudiṅgasadiso. 1007128,186,139,2,18,1,133,14,"{Rasaggasaggī}ti madhurādibhedaṃ rasaṃ gasanti anto pavesantīti rasaggasā rasaggasānaṃ aggā rasaggasaggā, tā etassa santīti rasaggasaggī. " 1007129,186,139,19,27,1,58,7,{Tenā}ti ojāya apharaṇena hīnadhātukattā te bahvābādhā honti. 1007130,186,140,2,16,1,93,11,"{Hanū}ti sannissayadantādhārassa samaññā, taṃ bhagavato sīhassa hanu viya, tasmā bhagavā sīhahanu. " 1007131,186,140,17,45,1,161,20,"Tattha yasmā buddhānaṃ rūpakāyassa, dhammakāyassa ca upamā nāma hīnūpamāva, natthi samānūpamā, kuto adhikūpamā, tasmā ayampi hīnūpamāti dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. " 1007132,186,140,46,81,1,211,23,"Yasmā mahāpurisassa heṭṭhimānurūpavaseneva uparimampi saṇṭhitaṃ, tasmā vuttaṃ ‘‘ dvepi paripuṇṇānī’’ ti, tañca kho na sabbaso parimaṇḍalatāya, atha kho tibhāgāvasesamaṇḍalatāyāti āha‘‘ dvādasiyā pakkhassa candasadisānī’’ ti. " 1007133,186,140,82,88,1,56,4,{Sallakkhetvā}ti attano lakkhaṇasatthānusārena upadhāretvā. 1007134,186,140,89,96,1,75,6,"Dantānaṃ uccanīcatā abbhantarabāhirapassavasenapi veditabbā, na aggavaseneva. " 1007135,186,140,97,106,1,47,5,Tenāha‘‘ ayapaṭṭakena chinnasaṅkhapaṭalaṃ viyā’’ ti. 1007136,186,140,107,111,1,33,4,Ayapaṭṭakan ti kakacaṃ adhippetaṃ. 1007137,186,140,112,120,1,47,6,"Samā bhavissanti, na visamā, samasaṇṭhānāti attho. " 1007138,186,141,2,16,1,127,13,"Sātisayaṃ mududīghaputhulatādippakāraguṇā hutvā bhūtā jātāti pabhūtā, bha-kārassa ha-kāraṃ katvā pahūtā jivhā etassāti pahūtajivho. " 1007139,186,142,2,6,1,55,4,Vicchinditvā vicchinditvā pavattasaratāya chinnassarāpi. 1007140,186,142,7,9,1,27,2,Anekākāratāya bhinnassarāpi. 1007141,186,142,10,14,1,41,4,Kākassa viya amanuññasaratāya kākassarāpi. 1007142,186,142,15,23,1,82,6,"{Apalibuddhattā}ti anupaddutavatthukattā, vatthūti ca akkharuppattiṭṭhānaṃ veditabbaṃ. " 1007143,186,142,24,30,1,53,5,{Aṭṭhaṅgasamannāgato}ti ettha aṅgāni parato āgamissanti. 1007144,186,142,31,34,1,25,2,{Mañjughoso}ti madhurassaro. 1007145,186,143,2,23,1,144,14,"{Abhinīlanetto}ti adhikanīlanetto, adhikatā ca sātisayaṃ nīlabhāvena veditabbā, na nettanīlabhāvasseva adhikabhāvatoti āha‘‘ na sakalanīlanetto’’ tiādi. " 1007146,186,143,24,26,1,41,2,Pītalohitavaṇṇā setamaṇḍalagatarājivasena. 1007147,186,143,27,31,1,54,4,Nīlasetakāḷavaṇṇā pana taṃtaṃmaṇḍalavaseneva veditabbā. 1007148,186,144,2,11,1,35,6,‘ ‘ Cakkhubhaṇḍan ti akkhidalan’’ ti keci. 1007149,186,144,12,19,1,24,3,‘‘ Akkhidalavaṭuman’’ ti aññe. 1007150,186,144,20,26,1,49,5,Akkhidalehi pana saddhiṃ akkhibimbanti veditabbaṃ. 1007151,186,144,27,31,1,43,4,Evañhi viniggatagambhīrajotanāpi yuttā hoti. 1007152,186,144,32,44,1,84,8,‘‘ Adhippetan’’ ti iminā ayamettha adhippāyo ekadesena samudāyupalakkhaṇañāyenāti dasseti. 1007153,186,144,45,59,1,104,9,"Yasmā pakhuma-saddo loke akkhidalalomesu niruḷho, tenevāha‘‘ mudusiniddhanīlasukhumapakhumācitāni akkhīnī’’ ti. " 1007154,186,145,2,19,1,92,12,"Kiñcāpi uṇṇā-saddo loke avisesato lomapariyāyo, idha pana lomavisesavācakoti āha‘‘ uṇṇā loman’’ ti. " 1007155,186,145,20,26,1,43,4,Nalāṭavemajjhe {jātā}ti nalāṭamajjhagatā jātā. 1007156,186,145,27,33,1,27,4,"Odātatāya upamā, na mudutāya . " 1007157,186,145,34,39,1,33,5,Uṇṇā hi tatopi sātisayaṃ mudutarā. 1007158,186,145,40,48,1,25,4,Tenāha‘‘ sappi maṇḍe’’ tiādi. 1007159,186,145,49,52,1,40,3,Rajatapubbuḷakan ti rajatamayatārakamāha. 1007160,186,146,2,37,1,186,24,"Dve atthavase paṭicca vuttan ti yasmā buddhā, cakkavattino ca paripuṇṇanalāṭatāya, paripuṇṇasīsabimbatāya ca‘‘ uṇhīsasīsā’’ ti vuccanti, tasmā te dve atthavase paṭicca‘‘ uṇhīsasīso’’ ti idaṃ vuttaṃ. " 1007161,186,146,38,51,1,80,9,Idāni taṃ atthadvayaṃ mahāpurise suppatiṭṭhitanti‘‘ mahāpurisassa hī’’ tiādi vuttaṃ. 1007162,186,146,52,64,1,100,9,"Saṇhatamatāya, suvaṇṇavaṇṇatāya, pabhassaratāya, paripuṇṇatāya ca rañño bandhauṇhīsapaṭṭo viya virocati. " 1007163,186,146,65,68,1,26,2,{Kapisīsā}ti dvidhābhūtasīsā. 1007164,186,146,69,72,1,23,2,{Phalasīsā}ti phalitasīsā. 1007165,186,146,73,83,1,89,8,"{Aṭṭhisīsā}ti maṃsassa abhāvato ativiya aṭṭhitāya, patanubhāvato vā taconaddhaaṭṭhimattasīsā. " 1007166,186,146,84,87,1,26,2,{Tumbasīsā}ti lābusadisasīsā. 1007167,186,146,88,92,1,43,3,{Pabbhārasīsā}ti piṭṭhibhāgena olambamānasīsā. 1007168,186,146,93,96,1,40,2,{Purimanayenā}ti paripuṇṇanalāṭatāpakkhena. 1007169,186,146,97,103,1,61,5,Uṇhīsaveṭhitasīso {viyā}ti uṇhīsapaṭṭena veṭhitasīsapadeso viya. 1007170,186,146,104,111,1,58,6,Uṇhīsaṃ {viyā}ti chekena sippinā viracitauṇhīsamaṇḍalaṃ viya. 1007171,186,147,2,2,1,21,1,Vipassīsamaññāvaṇṇanā 1007172,186,148,2,15,1,93,8,37. Tassa {vitthāro}ti tassa lakkhaṇapariggaṇhane nemittakānaṃ santappanassa vitthāro vitthārakathā. 1007173,186,148,16,20,1,66,4,Gabbhokkantiyaṃ nimittabhūta supinapaṭiggāhakasantappane vuttoyeva. 1007174,186,148,21,24,1,39,2,{Niddosenā}ti khārikaloṇikādidosarahitena. 1007175,186,148,25,29,1,30,3,{Dhātiyo}ti thaññapāyikā dhātiyo. 1007176,186,148,30,36,1,40,6,Tā hi dhāpenti thaññaṃ pāyentīti dhātiyo. 1007177,186,148,37,63,1,94,13,"‘‘ Tathā’’ ti iminā‘‘ saṭṭhin’’ ti padaṃ upasaṃharati , {sesāpī}ti nhāpikā, dhārikā, parihārikāti imā tividhā. " 1007178,186,148,64,77,1,71,9,Tāpi dahanti vidahanti nhānaṃ dahanti dhārentīti‘‘ dhātiyo’’ tveva vuccanti. 1007179,186,148,78,89,1,65,9,"Tattha dhāraṇaṃ urasā, ūrunā, hatthehi vā suciraṃ velaṃ sandhāraṇaṃ. " 1007180,186,148,90,104,1,102,12,"Pariharaṇaṃ aññassa aṅkato attano aṅkaṃ, aññassa bāhuto attano bāhuṃ upasaṃharantehi haraṇaṃ sampāpanaṃ. " 1007181,186,149,2,9,1,23,2,38. {Mañjussaro}ti saṇhassaro. 1007182,186,149,10,25,1,49,10,"Yo hi saṇho, so kharo na hotīti āha‘‘ akharassaro’’ ti. " 1007183,186,149,26,41,1,94,9,"{Vaggussaro}ti manorammassaro, manorammatā cassa cāturiyane puññayogatoti āha‘‘ chekanipuṇassaro’’ ti. " 1007184,186,149,42,57,1,87,9,"{Madhurassaro}ti sotasukhassaro, sotasukhatā cassa ativiya iṭṭhabhāvenāti āha‘‘ sātassaro’’ ti. " 1007185,186,149,58,75,1,115,10,"{Pemanīyassaro}ti piyāyitabbassaro, piyāyitabbatā cassa suṇantānaṃ attani bhattisamuppādanenāti āha‘‘ pemajanakassaro’’ ti. " 1007186,186,149,76,78,1,15,1,{Karavīkassaro}ti. 1007187,186,149,79,105,1,172,20,"Karavīkasaddo yesaṃ sattānaṃ sotapathaṃ upagacchati, te attano sarasampattiyā pakatiṃ jahāpetvā avase karonto attano vase vatteti, evaṃ madhuroti dassento‘‘ tatridan’’ tiādimāha. " 1007188,186,149,106,115,1,50,5,Tattha‘‘ karavīkasakuṇe’’ tiādi tassa sabhāvakathanaṃ. 1007189,186,149,116,120,1,36,4,Laḷitan ti pītivegasamuṭṭhitaṃ līḷaṃ. 1007190,186,149,121,132,1,75,6,{Chaḍḍetvā}ti‘‘ saṅkharaṇampi madhurasaddasavanantarāyakaran’’ ti tiṇāni apanetvā. 1007191,186,149,133,139,1,56,5,{Anikkhipitvā}ti bhūmiyaṃ anikkhipitvā ākāsagatameva katvā. 1007192,186,149,140,142,1,24,2,Anubaddhamigā vāḷamigehi. 1007193,186,149,143,146,1,23,3,Tato maraṇabhayaṃ hitvā. 1007194,186,149,147,155,1,64,7,Pakkhe {pasāretvā}ti pakkhe yathāpasārite katvā apatantā tiṭṭhanti. 1007195,186,150,2,9,1,71,7,Suvaṇṇapañjaraṃ vissajjesi yojanappamāṇe ākāse attano āṇāya pavattanato. 1007196,186,150,10,18,1,25,4,Tenāha‘‘ so rājāṇāyā’’ tiādi. 1007197,186,150,19,24,1,33,4,{Laḷiṃsū}ti laḷitaṃ kātuṃ ārabhiṃsu. 1007198,186,150,25,49,1,218,21,Taṃ pītin ti taṃ buddhaguṇārammaṇaṃ pītiṃ teneva nīhārena punappunaṃ pavattaṃ pītiṃ avijahitvā vikkhambhitakilesā therānaṃ santike laddhadhammassavanasappāyā upanissayasampattiyā paripakkañāṇatāya sattahi… pe… patiṭṭhāsi. 1007199,186,150,50,66,1,114,12,Sattasatamattena orodhajanena saddhiṃ padasāva therānaṃ santikaṃ upagatattā‘‘ sattahi jaṅghasatehi saddhin’’ ti vuttaṃ. 1007200,186,150,67,70,1,22,2,{Tato}ti karavīkasaddato. 1007201,186,150,71,77,1,95,4,Satabhāgena… pe… veditabbo anekakappakoṭisatasambhūtapuññasambhārasamudāgatavatthusampattibhāvato. 1007202,186,151,2,22,1,191,15,"39. Kammavipākajan ti sātisayasucaritakammanibbattaṃ pittasemharuhirādīhi apalibuddhaṃ dūrepi ārammaṇaṃ sampaṭicchanasamatthaṃ kammavipākena sahajātaṃ, kammassa vā vipākabhāvena jātaṃ pasādacakkhu. " 1007203,186,151,23,28,1,49,4,"Duvidhañhi dibbacakkhuṃ kammamayaṃ, bhāvanāmayanti. " 1007204,186,151,29,39,1,44,6,Tatridaṃ kammamayanti āha‘‘ na bhāvanāmayan’’ ti. 1007205,186,151,40,44,1,40,4,Bhāvanāmayaṃ pana bodhimūle uppajjissati. 1007206,186,151,45,77,1,163,21,"Ayaṃ‘‘ so’’ ti sallakkhaṇaṃ kāmaṃ manoviññāṇena hoti, cakkhuviññāṇena pana tassa tathā vibhāvitattā manoviññāṇassa tattha tathāpavattīti āha‘‘ yena nimittaṃ… pe… sakkotī’’ ti. " 1007207,186,152,2,11,1,22,2,40. {Vacanattho}ti saddattho. 1007208,186,152,12,24,1,104,11,"Nimīlanan ti nimīlanadassanaṃ navisuddhaṃ, tathā ca akkhīni avivaṭāni nimīladassanassa na visuddhibhāvato. " 1007209,186,152,25,38,1,74,8,"Tabbipariyāyato pana dassanaṃ visuddhaṃ, vivaṭañcāti āha‘‘ antarantarā’’ tiādi. " 1007210,186,153,2,19,1,55,8,41. Nī-iti– jānanatthaṃ dhātuṃ gahetvā āha‘‘ panayati jānātī’’ ti. 1007211,186,153,20,65,1,66,11,"Yato vuttaṃ‘‘ animittā na nāyare’’ ti( visuddhi.1.174; saṃ. ni. aṭṭha.1.1.20),‘‘ vidūbhi neyyaṃ naravarassā’’ ti( netti. saṅgahavāra) ca. " 1007212,186,153,66,78,1,60,8,Nī-iti pana pavattanatthaṃ dhātuṃ gahetvā‘‘ nayati pavattetī’’ ti. 1007213,186,153,79,84,1,41,5,Appamatto ahosi tesu tesu kiccakaraṇīyesu. 1007214,186,154,2,21,1,99,11,"42. Vassāvāso vassaṃ uttarapadalopena, tasmā vassaṃ, vasse vā, sannivāsaphāsutāya arahatīti vassiko, pāsādo. " 1007215,186,154,22,28,1,38,6,Māsā pana vasse utumhi bhavāti vassikā. 1007216,186,154,29,34,1,37,4,{Itaresū}ti hemantikaṃ gimhikanti imesu. 1007217,186,154,35,41,1,48,5,Eseva {nayo}ti uttarapadalopena niddesaṃ atidisati. 1007218,186,155,2,23,1,132,17,"Nātiucco hoti {nātinīco}ti gimhiko viya ucco, hemantiko viya nīco na hoti, atha kho tadubhayavemajjhalakkhaṇatāya nātiucco hoti, nātinīco. " 1007219,186,155,24,27,1,16,2,{Assā}ti pāsādassa. 1007220,186,155,28,34,1,41,5,{Nātibahūnī}ti gimhikassa viya na atibahūni. 1007221,186,155,35,44,1,62,7,"{Nātitanūnī}ti hemantikassa viya na khuddakāni, tanutarajālāni ca. " 1007222,186,155,45,61,1,103,13,"{Missakānevā}ti hemantike viya na uṇhaniyāneva, gimhike viya ca na sītaniyāneva, atha kho ubhayamissakāneva. " 1007223,186,155,62,66,1,23,3,{Tanukānī}ti na puthulāni. 1007224,186,155,67,70,1,46,2,{Uṇhappavesanatthāyā}ti sūriyasantāpānuppavesāya. 1007225,186,155,71,76,1,48,4,{Bhittiniyūhānī}ti dakkhiṇapasse bhittīsu niyūhāni. 1007226,186,155,77,86,1,72,8,"Siniddhan ti sinehavantaṃ, siniddhaggahaṇeneva cassa garukatāpi vuttā eva. " 1007227,186,155,87,90,1,53,3,Kaṭukasannissitan ti tikaṭukādikaṭukadrabbūpasañhitaṃ. 1007228,186,155,91,94,1,40,2,{Udakayantānī}ti udakadhārāvissandayantāni. 1007229,186,155,95,103,1,55,7,"Yathā jalayantāni, evaṃ himayantānipi tattha karonti eva. " 1007230,186,155,104,112,1,61,8,Tasmā hemante viya himāni patantāniyeva hontīti ca veditabbaṃ. 1007231,186,156,2,10,1,95,5,"{Sabbaṭṭhānānipī}ti sabbāni paṭikiriyānhānabhojanakīḷāsañcaraṇādiṭṭhānānipi, na nivāsaṭṭhānāniyeva. " 1007232,186,156,11,18,1,24,3,Tenāha‘‘ dovārikāpī’’ tiādi. 1007233,186,156,19,28,1,34,5,Tattha kāraṇamāha‘‘ rājā kirā’’ tiādi. 1007234,186,157,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1007235,186,158,2,2,1,18,1,Jiṇṇapurisavaṇṇanā 1007236,186,159,2,12,1,36,4,44. Gopānasivaṅkan ti vaṅkagopānasī viya. 1007237,186,159,13,18,1,64,5,Vaṅkānañhi vaṅkabhāvassa nidassanatthaṃ avaṅkagopānasīpi gayhati. 1007238,186,159,19,26,1,68,7,Ābhoggavaṅkan ti ādito paṭṭhāya abbhuggatāya kuṭilasarīratāya vaṅkaṃ. 1007239,186,159,27,34,1,21,3,Tenāha‘‘ khandhe’’ tiādi. 1007240,186,159,35,49,1,127,13,"Daṇḍaparaṃ daṇḍaggahaṇaparaṃ ayanaṃ gamanaṃ etassāti daṇḍaparāyanaṃ, daṇḍo vā paraṃ āyanaṃ gamanakāraṇaṃ etassāti daṇḍaparāyanaṃ. " 1007241,186,159,50,70,1,147,18,"Ṭhānādīsu daṇḍo gati avassayo etassa tena vinā appavattanatoti daṇḍagatikaṃ, gacchati etenāti vā gati, daṇḍo gati gamanakāraṇaṃ etassāti daṇḍagatikaṃ. " 1007242,186,159,71,76,1,38,5,Daṇḍapaṭisaraṇan ti etthāpi eseva nayo. 1007243,186,159,77,82,1,38,5,Jarāturan ti jarāya kilantaṃ assavasaṃ. 1007244,186,159,83,108,1,187,24,Yadā ratho purato {hotī}ti dvedhāpathe sampatte purato gacchante balakāye tattha ekaṃ saṇṭhānaṃ āruḷho majjhe gacchanto bodhisattena āruḷho ratho itaraṃ saṇṭhānaṃ gacchanto yadā purato hoti. 1007245,186,159,109,117,1,49,7,Pacchā {balakāyo}ti tadā pacchā hoti sabbo balakāyo. 1007246,186,159,118,124,1,47,5,Tādise {okāse}ti tādise vuttappakāre maggappadese. 1007247,186,159,125,130,1,31,5,Taṃ purisan ti taṃ jiṇṇapurisaṃ. 1007248,186,159,131,141,1,118,9,{Suddhāvāsā}ti siddhatthādīnaṃ tiṇṇaṃ sammāsambuddhānaṃ sāsane brahmacariyaṃ caritvā suddhāvāsabhūmiyaṃ nibbattabrahmāno. 1007249,186,159,142,147,1,27,5,Te hi tadā tattha tiṭṭhanti. 1007250,186,159,148,169,1,92,15,"‘‘ Kiṃ paneso jiṇṇo nāmā’’ ti eso tayā vuccamāno kiṃ atthato, taṃ me niddhāretvā kathehīti dasseti. " 1007251,186,159,170,185,1,87,11,Aniddhāritasarūpattā hi tassa attano bodhisatto liṅgasabbanāmena taṃ vadanto‘‘ kin’’ ti āha. 1007252,186,159,186,213,1,142,21,"‘‘ Yathā kiṃ te jātan’’ ti dvayameva hi loke yebhuyyato jāyati itthī vā puriso vā, tathāpi taṃ liṅgasabbanāmena vuccati, evaṃ sampadamidaṃ veditabbaṃ." 1007253,186,159,214,225,1,63,7,‘‘ Kiṃ vuttaṃ hotī’’ tiādi tassa aniddhāritasarūpataṃyeva vibhāveti. 1007254,186,160,2,23,1,119,14,‘ ‘ Tena hī’’ tiādi‘‘ ayañca jiṇṇabhāvo sabbasādhāraṇattā mayhampi upari āpattito evā’’ ti mahāsattassa saṃvijjanākāravibhāvanaṃ. 1007255,186,160,24,27,1,23,3,Rathaṃ sāretīti sārathi. 1007256,186,160,28,34,1,57,6,Kīḷāvihāratthaṃ uyyuttā yanti upagacchanti etanti uyyānaṃ. 1007257,186,160,35,38,1,25,3,Alan ti paṭikkhepavacanaṃ. 1007258,186,160,39,75,1,49,6,"{Nāmā}ti garahaṇe nipāto‘‘ kathañhināmā’’ tiādīsu( pārā.39,42,87,88,90,166,170; pāci.1,13,36) viya. " 1007259,186,160,76,97,1,120,15,"Jātiyā ādīnavadassanatthaṃ taṃmūlassa ummūlanaṃ viya hotīti, tassa ca avassitabhāvato‘‘ jātiyā mūlaṃ khaṇanto nisīdī’’ ti āha. " 1007260,186,160,98,104,1,41,6,Siddhe hi kāraṇe phalaṃ siddhameva hotīti. 1007261,186,160,105,120,1,125,14,Pīḷaṃ janetvā antotudanavasena sabbapaṭhamaṃ hadayaṃ anupavissa ṭhitattā paṭhamena sallena hadaye viddho viya {nisīdī}ti yojanā. 1007262,186,161,2,2,1,19,1,Byādhipurisavaṇṇanā 1007263,186,162,2,20,1,69,8,47. Pubbe {vuttanayenevā}ti‘‘ suddhāvāsā kirā’’ tiādinā pubbe vutteneva nayena. 1007264,186,162,21,24,1,25,3,Ābādhikan ti ābādhavantaṃ. 1007265,186,162,25,28,1,27,3,Dukkhitan ti sañjātadukkhaṃ. 1007266,186,162,29,35,1,32,5,"Ajātan ti ajātabhāvo, nibbānaṃ vā. " 1007267,186,163,2,2,1,21,1,Kālakatapurisavaṇṇanā 1007268,186,164,2,24,1,96,12,"50. Bhantanettakuppalādi vividhaṃ katvā lātabbato vilāto, vayhaṃ, sivikā cāti āha‘‘ vilātanti sivikan’’ ti. " 1007269,186,164,25,36,1,63,7,Sivikāya diṭṭhapubbattā mahāsatto citakapañjaraṃ‘‘ sivikan’’ ti āha. 1007270,186,164,37,44,1,37,6,Ito paṭigatan ti ito bhavato apagataṃ . 1007271,186,164,45,48,1,36,3,Katakālan ti pariyosāpitajīvanakālaṃ. 1007272,186,164,49,56,1,22,3,Tenāha‘‘ yattakan’’ tiādi. 1007273,186,165,2,2,1,16,1,Pabbajitavaṇṇanā 1007274,186,166,2,16,1,85,8,"53. Dhammaṃ caratīti dhammacaraṇo, tassa bhāvo {dhammacaraṇabhāvo}ti dhammacariyameva vadati. " 1007275,186,166,17,43,1,145,16,"Evaṃ ekekassa {padassā}ti yathā‘‘ sādhudhammacariyāti pabbajito’’ ti yojanā, evaṃ‘‘ sādhusamacariyāti pabbajito’’ tiādinā ekekassa padassa yojanā veditabbā. " 1007276,186,166,44,55,1,80,6,{Sabbānī}ti‘‘ sādhudhammacariyā’’ tiādīsu āgatāni sabbāni dhammasamakusalapuññapadāni. 1007277,186,166,56,60,1,72,3,{Dasakusalakammapathavevacanānī}ti dānādīni dasakusaladhammapariyāyapadāni. 1007278,186,167,2,2,1,25,1,Bodhisattapabbajjāvaṇṇanā 1007279,186,168,2,11,1,45,5,54. Pabbajitassa dhammiṃ kathaṃ sutvāti sambandho. 1007280,186,168,12,20,1,65,8,Aññañca saṅgītianāruḷhaṃ tena tadā vuttaṃ dhammiṃ kathanti yojanā. 1007281,186,168,21,31,1,45,6,‘‘ Vaṃsovā’’ ti padattayena dhammatā esāti dasseti. 1007282,186,168,32,36,1,43,4,Cirassaṃ cirassaṃ passanti dīghāyukabhāvato. 1007283,186,168,37,51,1,47,8,Tathā hi vuttaṃ‘‘ bahūnaṃ vassānaṃ… pe… accayenā’’ ti. 1007284,186,168,52,57,1,36,4,{Tenevā}ti na cirassaṃ diṭṭhabhāveneva. 1007285,186,168,58,94,1,199,24,"Acirakālantarikameva pubbakālakiriyaṃ dassento‘‘ jiṇṇañca disvā… pe… pabbajitañca disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rājā’’ ti āha yathā‘‘ nhatvā vatthaṃ paridahitvā gandhaṃ vilimpitvā mālaṃ piḷandhitvā bhutto’’ ti. " 1007286,186,169,2,2,1,30,1,Mahājanakāyaanupabbajjāvaṇṇanā 1007287,186,170,2,36,1,252,23,"55.‘‘ Kasmā panetthā’’ tiādinā tesaṃ caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ mahāsatte saṃbhattataṃ, saṃvegabahulatañca dasseti, yato sutaṭṭhāneyeva ṭhatvā ñātimittādīsu kiñci anāmantetvā mattavaravāraṇo viya ayomayabandhanaṃ ghanabandhanaṃ chinditvā pabbajjaṃ upagacchiṃsu. " 1007288,186,171,2,11,1,59,9,Cattāro māse cārikaṃ cari na tāva ñāṇassa paripākaṃ gatattā. 1007289,186,172,2,17,1,65,10,"Yadā pana ñāṇaṃ paripākaṃ gataṃ, taṃ dassento‘‘ ayaṃ panā’’ tiādimāha. " 1007290,186,172,18,31,1,88,11,"Sabbeva ime pabbajitā mama gamanaṃ jānissanti, jānantā ca maṃ anubandhissantīti adhippāyo. " 1007291,186,172,32,35,1,26,2,{Sannisīvesū}ti sannisinnesu. 1007292,186,172,36,43,1,41,6,{Saṇatevā}ti saṇati viya saddaṃ karoti viya. 1007293,186,173,2,5,1,37,3,Avivekārāmānan ti anabhirativivekānaṃ. 1007294,186,173,6,15,1,62,8,Ayaṃ {kālo}ti ayaṃ tesaṃ pabbajitānaṃ mama gamanassa ajānanakālo. 1007295,186,173,16,25,1,76,7,"{Nikkhamitvā}ti paṇṇasālāya niggantvā, mahābhinikkhamanaṃ pana pageva nikkhanto. " 1007296,186,173,26,47,1,172,17,Pāramitānubhāvena uṭṭhitaṃ upari devatāhi dibbapaccattharaṇehi supaññattampi mahāsattassa puññānubhāvena siddhattā tena paññattaṃ viya hotīti vuttaṃ‘‘ pallaṅkaṃ paññapetvā’’ ti. 1007297,186,173,48,102,1,94,12,"‘‘ Kāmaṃ taco ca nhāru ca, aṭṭhi ca avasissatū’’ tiādi( ma. ni.2.184; saṃ. ni.2.22,237; a. ni.2.5;8.13; mahāni.17,196) nayappavattaṃ caturaṅgavīriyaṃ adhiṭṭhahitvā. " 1007298,186,173,103,106,1,24,3,Vūpakāsan ti vivekavāsaṃ. 1007299,186,174,2,12,1,68,8,"{Aññenevā}ti yattha mahāpuriso tadā viharati, tato aññeneva disābhāgena. " 1007300,186,174,13,37,1,203,22,"Kāmaṃ bodhimaṇḍo jambudīpassa majjhe nābhiṭṭhāniyo, tadā pana brahāraññe vivitte yogīnaṃ paṭisallānasāruppo hutvā tiṭṭhati, tadañño pana jambudīpappadeso yebhuyyena bahujano ākiṇṇamanusso iddho phīto ahosi. " 1007301,186,174,38,61,1,152,18,"Tena te taṃ taṃ janapadadesaṃ uddissa gatā‘‘ anto jambudīpābhimukhā cārikaṃ pakkantā’’ ti vuttā anto jambudīpābhimukhā, na himavantādipabbatābhimukhāti attho. " 1007302,186,175,2,2,1,27,1,Bodhisattaabhinivesavaṇṇanā 1007303,186,176,2,28,1,134,15,"57. Kāmaṃ bhagavā buddho hutvā sattasattāhāni tattheva vasi, sabbapaṭhamaṃ pana visākhapuṇṇamaṃ sandhāya‘‘ ekarattivāsaṃ upagatassā’’ ti vuttaṃ. " 1007304,186,176,29,40,1,103,9,"{Rahogatassā}ti raho janavivittaṃ ṭhānaṃ upagatassa, tena gaṇasaṅgaṇikābhāvena mahāsattassa kāyavivekamāha. " 1007305,186,176,41,57,1,161,13,"{Paṭisallīnassā}ti nānārammaṇacārato cittassa nivattiyā pati sammadeva nilīnassa tattha avisaṭacittassa, tena cittasaṅgaṇikābhāvenassa pubbabhāgiyaṃ cittavivekamāha. " 1007306,186,176,58,62,1,33,4,Dukkhan ti jātiādimūlakaṃ dukkhaṃ. 1007307,186,176,63,109,1,237,30,"Kāmaṃ cutūpapātāpi jātimaraṇāni eva, maraṇajātiyova‘‘ jāyati mīyatī’’ ti pana vatvā‘‘ cavati upapajjatī’’ ti vacanaṃ na ekabhavapariyāpannānaṃ nesaṃ gahaṇaṃ, atha kho nānābhavapariyāpannānaṃ ekajjhaṃ gahaṇanti dassento āha‘‘ idaṃ dvayaṃ… pe… vuttan’’ ti. " 1007308,186,176,110,130,1,112,12,Kasmā pana lokassa kicchāpattiparivitakkane‘‘ jarāmaraṇassā’’ ti jarāmaraṇavasena niyamanaṃ katanti āha‘‘ yasmā’’ tiādi. 1007309,186,176,131,135,1,42,4,Jarāmaraṇameva upaṭṭhāti āditoti adhippāyo. 1007310,186,176,136,139,1,28,2,{Abhiniviṭṭhassā}ti āraddhassa. 1007311,186,176,140,160,1,147,16,Paṭiccasamuppādamukhena vipassanārambhe tassa jarāmaraṇato paṭṭhāya abhiniveso aggato yāva mūlaṃ otaraṇaṃ viyāti āha‘‘ bhavaggato otarantassa viyā’’ ti. 1007312,186,177,2,8,1,66,5,{Upāyamanasikārā}ti upāyena manasikaraṇato manasikārassa pavattanato. 1007313,186,177,9,26,1,116,12,"Idāni taṃ upāyamanasikārapariyāyaṃ yonisomanasikāraṃ sarūpato, pavattiākārato ca dassetuṃ‘‘ aniccādīni hī’’ tiādi vuttaṃ. " 1007314,186,177,27,33,1,56,5,Yonisomanasikāro nāma {hotī}ti yāthāvato manasikārabhāvato. 1007315,186,177,34,40,1,55,5,{Aniccādīnī}ti ādi -saddena dukkhānattaasubhādīnaṃ gahaṇaṃ. 1007316,186,177,41,61,1,79,12,Ayan ti‘‘ etadahosī’’ ti evaṃ vutto‘‘ kimhi nu kho satī’’ tiādinayappavatto manasikāro. 1007317,186,177,62,69,1,55,6,Tesaṃ {aññataro}ti tesu aniccādimanasikāresu aññataro eko. 1007318,186,177,70,73,1,12,3,Ko pana soti? 1007319,186,177,74,85,1,76,6,"Aniccamanasikārova, tattha kāraṇamāha‘‘ udayabbayānupassanāvasena pavattattā’’ ti. " 1007320,186,177,86,97,1,83,10,"Yañhi uppajjati ceva cavati ca, taṃ aniccaṃ udayavayaparicchinnattā addhuvanti katvā. " 1007321,186,177,98,104,1,66,5,Tassa pana tabbhāvadassanaṃ yāthāvamanasikāratāya yonisomanasikāro . 1007322,186,177,105,121,1,114,11,Ito {yonisomanasikārā}ti hetumhi nissakkavacananti tassa iminā‘‘ upāyamanasikārenā’’ ti hetumhi karaṇavacanena atthamāha. 1007323,186,177,122,130,1,59,6,Samāgamo {ahosī}ti yāthāvato paṭivijjhanavasena saṅgamo ahosi. 1007324,186,177,131,146,1,60,11,Kiṃ pana tan ti kiṃ pana taṃ jarāmaraṇakāraṇanti āha‘‘ jātī’’ ti. 1007325,186,177,147,216,1,388,49,"‘‘ Jātiyā kho’’ tiādīsu ayaṃ saṅkhepattho– kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃ paccayā jarāmaraṇan’’ ti jarāmaraṇakāraṇaṃ pariggaṇhantassa bodhisattassa‘‘ yasmiṃ sati yaṃ hoti, asati ca na hoti, taṃ tassa kāraṇan’’ ti evaṃ abyabhicārikāraṇapariggaṇhane‘‘ jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇan’’ ti yā jarāmaraṇassa kāraṇapariggāhikā paññā uppajjati, tāya uppajjantiyā samāgamo ahosīti. " 1007326,186,177,217,235,1,100,13,{Sabbapadānī}ti‘‘ kimhi nu kho sati jāti hotī’’ tiādinā āgatāni jātiādīni viññāṇapariyosānāni nava padāni. 1007327,186,178,2,27,1,167,19,"Dvādasapadike paṭiccasamuppāde idha yāni dve padāni aggahitāni, tesaṃ aggahaṇe kāraṇaṃ pucchitvā vissajjetukāmo tesaṃ gahetabbākāraṃ tāva dassento‘‘ ettha panā’’ tiādimāha. " 1007328,186,178,28,55,1,148,19,Paccakkhabhūtaṃ paccuppannabhavaṃ paṭhamaṃ gahetvā tadanantaraṃ anāgataṃ‘‘ dutiyan’’ ti gahaṇe atīto tatiyo hotīti āha‘‘ avijjā saṅkhārā hi atīto bhavo’’ ti. 1007329,186,178,56,66,1,99,10,Nanu cettha anāgatassāpi bhavassa gahaṇaṃ na sambhavati paccuppannavasena abhinivesassa jotitattāti? 1007330,186,178,67,78,1,80,10,"Saccametaṃ, kāraṇe pana gahite phalaṃ gahitameva hotīti tathā vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1007331,186,178,79,99,1,133,15,"Api cettha anāgatopi addhā atthato saṅgahito eva, yato parato‘‘ nāmarūpapaccayā saḷāyatanan’’ tiādinā anāgataddhasaṅgahikā desanā pavattā. " 1007332,186,178,100,104,1,39,3,{Tehī}ti avijjāsaṅkhārehi ārammaṇabhūtehi. 1007333,186,178,105,109,1,27,4,Na ghaṭiyati na sambajjhati. 1007334,186,178,110,117,1,66,6,Mahāpuriso hi paccuppannavasena {abhiniviṭṭho}ti aghaṭane kāraṇamāha. 1007335,186,178,118,125,1,65,5,"{Adiṭṭhehī}ti anavabuddhehi, itthambhūtalakkhaṇe cetaṃ karaṇavacanaṃ. " 1007336,186,178,126,141,1,73,10,Sati anubodhe paṭivedhena bhavitabbanti āha‘‘ na sakkā buddhena bhavitun’’ ti. 1007337,186,178,142,145,1,19,2,{Iminā}ti mahāsattena. 1007338,186,178,146,149,1,19,2,{Te}ti avijjāsaṅkhārā. 1007339,186,178,150,153,1,60,2,{Bhavaupādānataṇhāvasenevā}ti bhavaupādānataṇhādassanavaseneva. 1007340,186,178,154,158,1,55,4,Diṭṭhā taṃsabhāvataṃsahagatehi tehi samānayogakkhamattā. 1007341,186,178,159,174,1,60,7,"Visuddhimagge( visuddhi.2.570) kathitāva, tasmā na idha kathetabbāti adhippāyo. " 1007342,186,179,2,12,1,37,4,"58. {Paccayato}ti hetuto, saṅkhāratoti attho." 1007343,186,179,13,62,1,274,35,"‘‘ Kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hotī’’ tiādinā hi hetuparamparāvasena phalaparamparāya vuccamānāya ‘‘ kimhi nu kho sati viññāṇaṃ hotī’’ ti vicāraṇāya‘‘ saṅkhāre kho sati viññāṇaṃ hotī’’ ti viññāṇassa visesakāraṇabhūte saṅkhāre aggahite tato viññāṇaṃ paṭinivattati nāma, na sabbapaccayato. " 1007344,186,179,63,95,1,168,17,"Tenevāha‘‘ nāmarūpe kho sati viññāṇaṃ hotī’’ ti( dī. ni.2.58), nāmampi cettha sahajātādivaseneva paccayabhūtaṃ adhippetaṃ, na kammūpanissayavasena paccuppannavasena abhinivisassa jotitattā. " 1007345,186,179,96,102,1,77,4,"{Ārammaṇato}ti avijjāsaṅkhārasaṅkhātaārammaṇato, atītabhavasaṅkhātaārammaṇato vā. " 1007346,186,179,103,106,1,38,3,Atītaddhapariyāpannā hi avijjāsaṅkhārā. 1007347,186,179,107,113,1,64,6,Yato paṭinivattamānaṃ viññāṇaṃ atītabhavatopi paṭinivattati nāma. 1007348,186,179,114,118,1,52,3,{Ubhayampī}ti paṭisandhiviññāṇampi vipassanāviññāṇampi. 1007349,186,179,119,130,1,97,9,"Nāmarūpaṃ {nātikkamatī}ti paccayabhūtaṃ, ārammaṇabhūtañca nāmarūpaṃ nātikkamati tena vinā avattanato. " 1007350,186,179,131,141,1,38,6,Tenāha‘‘ nāmarūpato paraṃ na gacchatī’’ ti. 1007351,186,180,2,16,1,88,11,"Viññāṇe nāmarūpassa paccaye {honte}ti viññāṇe nāmassa, rūpassa, nāmarūpassa ca paccaye honte. " 1007352,186,180,17,45,1,230,22,"Nāmarūpe ca viññāṇassa paccaye {honte}ti tathā nāme, rūpe, nāmarūpe ca viññāṇassa paccaye honteti catuvokāraekavokārapañcavokārabhavavasena yathārahaṃ yojanā veditabbā, dvīsupi aññamaññapaccayesu {hontesū}ti pana pañcavokārabhavavaseneva. " 1007353,186,180,46,55,1,76,7,{Ettakenā}ti evaṃ viññāṇa nāmarūpānaṃ aññamaññaṃ upatthambhanavasena pavattiyā. 1007354,186,180,56,83,1,155,18,Jāyetha vā… pe… upapajjetha {vā}ti‘‘ satto jāyati… pe… upapajjati vā’’ ti samaññā hoti viññāṇanāmarūpavinimuttassa sattapaññattiyā upādānabhūtassa dhammassa abhāvato. 1007355,186,180,84,92,1,20,4,Tenāha‘‘ ito hī’’ tiādi. 1007356,186,180,93,100,1,45,5,"{Etadevā}ti viññāṇaṃ, nāmarūpanti etaṃ dvayameva. " 1007357,186,181,2,14,1,47,7,Pañca {padānī}ti‘‘ jāyetha vā’’ tiādīni pañca padāni. 1007358,186,181,15,30,1,108,11,Nanu tattha paṭhamatatiyehi catutthapañcamāni atthato abhinnānīti āha‘‘ saddhiṃ aparāparaṃ cutipaṭisandhīhī’’ ti. 1007359,186,181,31,59,1,144,19,"Puna taṃ ettāvatāti vuttamatthan ti yo‘‘ ettāvatā’’ ti padena pubbe vutto, tameva yathāvuttamatthaṃ‘‘ yadidan’’ tiādinā niyyātento nidassento puna vatvā. " 1007360,186,181,60,64,1,88,3,{Anulomapaccayākāravasenā}ti paccayadhammadassanapubbakaṃ paccayuppannadhammadassanavasena. 1007361,186,181,65,83,1,125,12,"Paccayadhammānañhi attano paccayuppannassa paccayabhāvo idappaccayatā paccayākāro, so ca‘‘ avijjāpaccayā saṅkhārā’’ tiādinā vutto. " 1007362,186,181,84,87,1,48,3,Saṃsārappavattiyā anulomanato anulomapaccayākāro. 1007363,186,181,88,115,1,143,17,Jātiādikaṃ sabbaṃ vaṭṭadukkhaṃ cittena samihitena kataṃ samūhavasena gahetvā pāḷiyaṃ‘‘ dukkhakkhandhassā’’ ti vuttanti āha‘‘ jāti… pe… dukkharāsissā’’ ti. 1007364,186,182,2,20,1,114,10,59. Dukkhakkhandhassa anekavāraṃ samudayadassanavasena viññāṇassa pavattattā‘‘ samudayo samudayo’’ ti āmeḍitavacanaṃ avoca. 1007365,186,182,21,46,1,175,20,"Atha vā‘‘ evaṃ samudayo hotī’’ ti idaṃ na kevalaṃ nibbattinidassanapadaṃ, atha kho paṭiccasamuppāda-saddo viya samuppādamukhena idha samudaya-saddo nibbattimukhena paccayattaṃ vadati. " 1007366,186,182,47,97,1,225,27,"Viññāṇādayo bhavantā idha paccayadhammā niddiṭṭhā, te sāmaññarūpena byāpanicchāvasena gaṇhanto‘‘ samudayo samudayo’’ ti āha, evañca katvā yaṃ vakkhati‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hotīti paccayasañjānanamattaṃ kathitan’’ ti,( dī. ni. aṭṭha.2.59) taṃ samatthitaṃ hoti. " 1007367,186,182,98,109,1,49,7,Yadi evaṃ‘‘ udayadassanapaññā vesā’’ ti idaṃ kathanti? 1007368,186,182,110,116,1,78,6,Nāyaṃ doso paccayato udayadassanamukhena nibbattilakkhaṇadassanassa sambhavato. 1007369,186,182,117,126,1,82,8,Dassanaṭṭhena {cakkhū}ti samudayassa paccakkhato dassanabhāvena cakkhu viyāti cakkhu. 1007370,186,182,127,138,1,81,9,"{Ñātakaraṇaṭṭhenā}ti yathā samudayo sammadeva ñāto hoti avabuddho, evaṃ karaṇaṭṭhena. " 1007371,186,182,139,153,1,111,9,{Pajānanaṭṭhenā}ti‘‘ viññāṇāditaṃtaṃpaccayuppattiyā etassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ ti pakārato jānanaṭṭhena. 1007372,186,182,154,185,1,245,22,"Nibbijjhitvā paṭivijjhitvā {uppannaṭṭhenā}ti anibbijjhitvā pubbe udayadassanapaññāya paṭipakkhadhamme nibbijjhitvā‘‘ ayaṃ samudayo’’ ti paccayato, khaṇato ca, sarūpato paṭivijjhitvā uppannabhāvena, nibbijjhanaṭṭhena paṭivijjhanaṭṭhena vijjāti vuttaṃ hoti. " 1007373,186,182,186,195,1,121,8,{Obhāsaṭṭhenā}ti samudayasabhāvapaṭicchādanakassa mohandhakārassa ca kilesandhakārassa ca vidhamanavasena avabhāsakabhāvena. 1007374,186,183,2,13,1,67,7,Idāni yathāvuttamatthaṃ paṭipāṭiyā vibhāvetuṃ‘‘ yathāhā’’ tiādi vuttaṃ. 1007375,186,183,14,20,1,43,5,Tattha cakkhuṃ {udapādī}ti pāḷiyaṃ paduddhāro. 1007376,186,183,21,31,1,42,6,Kathaṃ udapādīti ceti āha‘‘ dassanaṭṭhenā’’ ti. 1007377,186,183,32,39,1,57,5,‘‘ Samudayassa paccakkhato dassanabhāvenāti vutto vāyamattho. 1007378,186,183,40,45,1,41,5,Iminā nayena sesapadesupi attho veditabbo. 1007379,186,183,46,50,1,34,3,{Cakkhudhammo}ti cakkhūti pāḷidhammo. 1007380,186,183,51,59,1,57,6,Dassanaṭṭho {attho}ti dassanasabhāvo tena pakāsetabbo attho. 1007381,186,183,60,63,1,19,3,Sesesupi eseva nayo. 1007382,186,183,64,70,1,38,5,Ettakehi {padehī}ti imehi pañcahi padehi. 1007383,186,183,71,80,1,35,5,‘‘ Kiṃ kathitan’’ ti piṇḍatthaṃ pucchati. 1007384,186,183,81,91,1,170,10,Paccayasañjānanamattan ti viññāṇādīnaṃ paccayadhammānaṃ nāmarūpādipaccayuppannassa paccayasabhāvasañjānanamattaṃ kathitaṃ avisesato paccayasabhāvasallakkhaṇassa jotitattā. 1007385,186,183,92,107,1,99,10,Saṅkhārānaṃ sammadeva udayadassanassa jotitattā‘‘ vīthipaṭipannā taruṇavipassanā kathitā’’ ti ca vuttaṃ. 1007386,186,184,2,21,1,91,9,"61. Attanā adhigatattā āsannapaccakkhatāya‘‘ ayan’’ ti vuttaṃ, ariyamaggādīnaṃ magganaṭṭhena {maggo}ti. " 1007387,186,184,22,24,1,24,2,Pubbabhāgavipassanā hesā. 1007388,186,184,25,32,1,17,3,Tenāha‘‘ bodhāyā’’ ti. 1007389,186,184,33,42,1,66,5,Bodhapadassa bhāvasādhanataṃ sandhāyāha‘‘ catusaccabujjhanatthāyā’’ ti. 1007390,186,184,43,57,1,147,10,Pariññāpahānabhāvanābhisamayā yāvadeva sacchikiriyābhisamayatthā nibbānādhigamatthattā brahmacariyavāsassāti vuttaṃ‘‘ nibbānabujjhanatthāya eva vā’’ ti. 1007391,186,184,58,85,1,36,6,"‘‘ Nibbānaṃ paramaṃ sukhan’’ ti( ma. ni.2.215,217; dha. pa.204) hi vuttaṃ. " 1007392,186,184,86,96,1,98,8,"{Bujjhatī}ti cattāri ariyasaccāni ekapaṭivedhena paṭivijjhati, tena bodha-saddassa kattusādhanattamāha. " 1007393,186,184,97,101,1,47,3,{Paccattapadehī}ti paṭhamāvibhattidīpakehi padehi. 1007394,186,184,102,108,1,55,6,Nibbānameva kathitaṃ viññāṇādi nirujjhati etthāti katvā. 1007395,186,184,109,115,1,78,6,Anibbattinirodhan ti sabbaso paccayanirodhena anuppādanirodhaṃ accantanirodhaṃ. 1007396,186,185,2,18,1,55,7,62. Sabbeheva etehi {padehī}ti‘‘ cakkhū’’ tiādīhi pañcahi padehi. 1007397,186,185,19,41,1,193,16,"{Nirodhasañjānanamattamevā}ti‘‘ nirodho nirodhoti kho’’ tiādinā nirodhassa sañjānanamattameva kathitaṃ pubbārambhabhāvato, na tassa paṭivijjhanavasena paccakkhato dassanaṃ ariyamaggassa anadhigatattā. " 1007398,186,185,42,60,1,141,14,Saṅkhārānaṃ sammadeva nirodhadassanaṃ nāma sikhāppattāya vipassanāya vasena icchitabbanti‘‘ vuṭṭhānagāminī balavavipassanā kathitā’’ ti ca vuttaṃ. 1007399,186,186,2,12,1,39,4,63. {Viditvā}ti pubbabhāgiyena ñāṇena jānitvā. 1007400,186,186,13,19,1,64,5,Tato {aparabhāge}ti vuttanayena paccayanirodhajānanato pacchābhāge. 1007401,186,186,20,31,1,109,8,"Upādānassa {paccayabhūtesū}ti catubbidhassapi upādānassa ārammaṇapaccayādinā paccayabhūtesu, upādāniyesūti attho . " 1007402,186,186,32,35,1,20,2,{Vahanto}ti pavattento. 1007403,186,186,36,46,1,39,6,Idan ti‘‘ aparena samayenā’’ tiādi vacanaṃ. 1007404,186,186,47,69,1,174,17,"Kasmā vuttan ti‘‘ yāya paṭipattiyā sabbepi mahābodhisattā carimabhave bodhāya paṭipajjanti, vipassanāya mahābodhisattena tatheva paṭipannan’’ ti kathetukamyatāvasena pucchāvacanaṃ. " 1007405,186,186,70,79,1,26,4,Tenāha ‘‘ sabbeyeva hī’’ tiādi. 1007406,186,186,80,92,1,114,10,"Tattha puttassa jātadivase mahābhinikkhamanaṃ, padhānānuyogo ca dhammatāvasena veditabbo, itaraṃ itikattabbatāvasena. " 1007407,186,186,93,135,1,245,19,"Tatthāpi cirakālaparibhāvanāya laddhāsevanāya mahākaruṇāya sañcoditamānasattā‘‘ kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno’’ tiādinā( dī. ni.2.57; saṃ. ni.2.4,10) saṃsāradukkhato mocetuṃ icchitassa sattalokassa kicchāpattidassanamukhena jarāmaraṇato paṭṭhāya paccayākārasammasanampi dhammatāva. " 1007408,186,186,136,147,1,114,8,"Tathā attādhīnatāya, kenaci anupakhatattā, asecanakasukhavihāratāya, catutthajjhānikatāya ca ānāpānakammaṭṭhānānuyogo. " 1007409,186,186,148,160,1,156,11,Pañcasu khandhesu {abhinivisitvā}ti viññāṇanāmarūpādipariyāyena gahitesu pañcasu upādānakkhandhesu vipassanābhinivesavasena abhinivisitvā paṭipattiṃ ārabhitvā. 1007410,186,186,161,175,1,93,10,Anukkaman ti anu anu gāmitabbato paṭipajjitabbato‘‘ anukkaman’’ ti laddhanāmaṃ anupubbapaṭipattiṃ. 1007411,186,186,176,179,1,20,2,{Katvā}ti paṭipajjitvā. 1007412,186,187,2,26,1,165,21,"Iti rūpan ti ettha dutiyo iti -saddo nidassanattho, tena paṭhamo iti -saddo sarūpassa, parimāṇassa ca bodhako anekatthattā nipātānaṃ, āvuttiādivasena vāyamattho veditabbo. " 1007413,186,187,27,46,1,97,12,"Antogadhāvadhāraṇañca vākyaṃ dassento‘‘ idaṃ rūpaṃ, ettakaṃ rūpaṃ, ito uddhaṃ rūpaṃ natthī’’ tiādimāha . " 1007414,186,187,47,79,1,153,18,"Tattha‘‘ ruppanasabhāvan’’ ti iminā sāmaññato rūpassa sabhāvo dassito,‘‘ bhūtupādāyabhedan’’ tiādinā visesato, tadubhayenapi‘‘ idaṃ rūpan’’ ti padassa attho niddiṭṭho. " 1007415,186,187,80,88,1,71,8,Tattha lakkhaṇaṃ nāma tassa tassa rūpavisesassa anaññasādhāraṇo sabhāvo. 1007416,186,187,89,95,1,44,6,Raso tasseva attano phalaṃ pati paccayabhāvo. 1007417,186,187,96,103,1,76,7,Paccupaṭṭhānaṃ tassa paramatthato vijjamānattā yāthāvato ñāṇassa gocarabhāvo. 1007418,186,187,104,110,1,61,5,"Padaṭṭhānaṃ āsannakāraṇaṃ, tenassa paccayāyattavuttitā dassitā." 1007419,186,187,111,137,1,151,17,"‘‘ Anavasesarūpapariggaho’’ ti iminā pana‘‘ ettakaṃ rūpaṃ, ito uddhaṃ’’ rūpaṃ natthīti padadvayassāpi attho niddiṭṭho rūpassa sabbaso pariyādānavasena niyāmanato." 1007420,186,187,138,187,1,125,20,‘‘ Iti rūpassa samudayo’’ ti ettha pana iti -saddo‘‘ iti kho bhikkhave sappaṭibhayo bālo’’ tiādīsu( ma. ni.3.124; a. ni.3.1) viya pakāratthoti āha‘‘ itīti evan’’ ti. 1007421,186,188,2,10,1,51,5,"{Avijjāsamudayā}ti avijjāya uppādā, atthibhāvāti attho. " 1007422,186,188,11,30,1,143,16,"Nirodhanirodhī hi uppādo atthibhāvavācakopi hoti, tasmā purimabhavasiddhāya avijjāya sati imasmiṃ bhave rūpasamudayo, rūpassa uppādo hotīti attho." 1007423,186,188,31,39,1,35,4,‘‘ Taṇhāsamudayā’’ tiādīsupi eseva nayo. 1007424,186,188,40,50,1,86,9,{Āhārasamudayā}ti ettha pana pavattipaccayesu kabaḷīkārāhārassa balavatāya so eva gahito. 1007425,186,188,51,63,1,149,12,Tasmiṃ pana gahite pavattipaccayatāsāmaññena utucittāni gahitāneva hontīti catusamuṭṭhānikarūpassa paccayato udayadassanaṃ vibhāvitamevāti daṭṭhabbaṃ. 1007426,186,188,64,72,1,54,4,‘‘ Nibbattilakkhaṇan’’ tiādinā kālavasena udayadassanamāha. 1007427,186,188,73,79,1,69,6,Tattha nibbattilakkhaṇan ti rūpassa uppādasaṅkhātaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ. 1007428,186,188,80,91,1,78,9,"{Passantopī}ti na kevalaṃ paccayasamudayameva, atha kho khaṇato udayaṃ passantopi. " 1007429,186,188,92,104,1,101,12,Addhāvasena hi paṭhamaṃ udayaṃ passitvā ṭhito puna santativasena disvā anukkamena khaṇavasena passati. 1007430,186,188,105,118,1,128,11,Avijjānirodhā {rūpanirodho}ti aggamaggena avijjāya anuppādanirodhato anāgatassa rūpassa anuppādanirodho hoti paccayābhāve abhāvato. 1007431,186,188,119,125,1,46,5,Taṇhānirodhā {kammanirodho}ti etthāpi eseva nayo. 1007432,186,188,126,131,1,59,4,{Āhāranirodhā}ti pavattipaccayassa kabaḷīkārāhārassa abhāvena. 1007433,186,188,132,137,1,46,4,{Rūpanirodho}ti taṃsamuṭṭhānarūpassa abhāvo hoti. 1007434,186,188,138,140,1,19,2,Sesaṃ vuttanayameva. 1007435,186,188,141,162,1,154,16,"‘‘ Vipariṇāmalakkhaṇan’’ ti bhaṅgakālavasena hetaṃ vayadassanaṃ, tasmā taṃ addhāvasena paṭhamaṃ passitvā puna santativasena disvā anukkamena khaṇavasena passati. " 1007436,186,188,163,171,1,70,7,"Ayañca nayo pākatikavipassakavasena vutto, bodhisattānaṃ panetaṃ natthi. " 1007437,186,188,172,175,1,23,3,Esa nayo udayadassanepi. 1007438,186,189,2,14,1,67,9,‘ ‘ Iti vedanā’’ tiādīsupi heṭṭhā rūpe vuttanayānusārena attho veditabbo. 1007439,186,189,15,26,1,39,6,"Tenāha‘‘ ayaṃ vedanā, ettakā vedanā’’ tiādi. " 1007440,186,189,27,50,1,109,14,Tattha vedayita… pe… sabhāvan ti ettha‘‘ vedayitasabhāvaṃ… pe… vijānanasabhāvan’’ ti paccekaṃ sabhāva- saddo yojetabbo. 1007441,186,189,51,54,1,38,3,Vedayitasabhāvan ti anubhavanasabhāvaṃ. 1007442,186,189,55,66,1,73,7,Sañjānanasabhāvan ti‘‘ nīlaṃ pītan’’ tiādinā ārammaṇassa sallakkhaṇasabhāvaṃ. 1007443,186,189,67,70,1,41,3,Abhisaṅkharaṇasabhāvan ti āyūhanasabhāvaṃ. 1007444,186,189,71,75,1,49,4,Vijānanasabhāvan ti ārammaṇassa upaladdhisabhāvaṃ. 1007445,186,189,76,101,1,222,21,"{Sukhādī}ti ādi -saddena dukkhasomanassadomanassupekkhāvedanānaṃ saṅgaho {rūpasaññādī}ti ādi -saddena saddasaññādīnaṃ, {phassādī}ti ādi -saddena cetanā vitakkādīnaṃ cakkhuviññāṇādīnan ti ādi -saddena sabbesaṃ lokiyaviññāṇānaṃ saṅgaho. " 1007446,186,189,102,109,1,38,6,"Yathā ca viññāṇe, esa nayo vedanādīsupi. " 1007447,186,189,110,120,1,35,5,Tesan ti ‘‘ samudayo’’ ti vuttadhammānaṃ. 1007448,186,189,121,125,1,46,3,Tīsu {khandhesū}ti vedanāsaññāsaṅkhārakkhandhesu. 1007449,186,189,126,157,1,87,11,"‘‘ Phuṭṭho vedeti, phuṭṭho sañjānāti, phuṭṭho cetetī’’ ti( saṃ. ni.4.93) vacanato ‘‘ phassasamudayā’’ ti vattabbaṃ." 1007450,186,189,158,187,1,84,8,‘‘ Nāmarūpapaccayāpi viññāṇan’’ ti( vibha.246; dī. ni.2.97) vacanato viññāṇakkhandhe‘‘ nāmarūpasamudayā’’ ti vattabbaṃ. 1007451,186,189,188,213,1,175,18,"Tesaṃ {yevā}ti tīsu khandhesu‘‘ phassassa viññāṇakkhandhe nāmarūpassā’’ ti phassanāmarūpānaṃyeva vasena atthaṅgamapadampi yojetabbaṃ, avijjādayo pana rūpe vuttasadisā evāti adhippāyo. " 1007452,186,190,2,22,1,205,18,"{Samapaññāsalakkhaṇavasenā}ti paccayato vīsati khaṇato pañcāti pañcavīsatiyā udayalakkhaṇānaṃ, paccayato vīsati khaṇato pañcāti pañcavīsatiyā eva vayalakkhaṇānaṃ cāti samapaññāsāya udayavayalakkhaṇānaṃ vasena. " 1007453,186,190,23,44,1,189,18,"Tattha pañcannaṃ khandhānaṃ udayo lakkhīyati etehīti {lakkhaṇānī}ti vuccanti avijjādisamudayoti, tathā tesaṃ anuppādanirodho lakkhīyati etehīti {lakkhaṇānī}ti vuccanti avijjādīnaṃ accantanirodho. " 1007454,186,190,45,48,1,56,3,Nibbattivipariṇāmalakkhaṇāni pana saṅkhatalakkhaṇamevāti. 1007455,186,190,49,54,1,53,5,Evaṃ etāni samapaññāsalakkhaṇāni sarūpato veditabbāni. 1007456,186,190,55,72,1,185,16,Yathānukkamena {vaḍḍhite}ti yathāvuttaudayabbayañāṇe tikkhe sūre pasanne hutvā vahante tato paraṃ vattabbānaṃ bhaṅgañāṇādīnaṃ uppattipaṭipāṭiyā buddhippatte paramukkaṃsagate vipassanāñāṇe. 1007457,186,190,73,112,1,465,35,"Pageva hi chattiṃsakoṭisatasahassamukhena pavattena sabbaññutaññāṇānucchavikena mahāvajirañāṇasaṅkhātena sammasanañāṇena sambhatānubhāvaṃ gabbhaṃ gaṇhantaṃ paripākaṃ gacchantaṃ paṭipadāvisuddhiñāṇaṃ aparimitakāle sambhatāya paññāpāramiyā ānubhāvena ukkaṃsapāramippattaṃ anukkamena vuṭṭhānagāminibhāvaṃ upagantvā yadā ariyamaggena ghaṭeti, tadā ariyamaggacittaṃ sabbakilesehi maggapaṭipāṭiyā vimuccati , vimuccantañca tathā vimuccati, yathā sabbañeyyāvaraṇappahānaṃ hoti. " 1007458,186,190,113,134,1,109,12,"Yaṃ kilesānaṃ‘‘ savāsanappahānan’’ ti vuccati, tayidaṃ pahānaṃ atthato anuppattinirodhoti āha‘‘ anuppādanirodhenā’’ ti. " 1007459,186,190,135,153,1,135,14,"Āsavasaṅkhātehi {kilesehī}ti bhavato ābhavaggaṃ, dhammato āgotrabhuṃ savanato pavattanato āsavasaññitehi rāgo, diṭṭhi, mohoti imehi kilesehi. " 1007460,186,190,154,174,1,126,13,"Lakkhaṇavacanañcetaṃ, pāḷiyaṃ yadidaṃ‘‘ āsavehī’’ ti, tadekaṭṭhatāya pana sabbehipi kilesehi sabbehipi pāpadhammehi cittaṃ vimuccati. " 1007461,186,190,175,181,1,50,5,{Aggahetvā}ti tesaṃ kilesānaṃ lesamattampi aggahetvā. 1007462,186,191,2,9,1,78,7,Maggakkhaṇe vimuccati nāma taṃtaṃmaggavajjhakilesehi phalakkhaṇe vimuttaṃ nāma. 1007463,186,191,10,23,1,130,12,Maggakkhaṇe vā vimuttañceva vimuccati {cā}ti uparimaggakkhaṇe heṭṭhimamaggavajjhehi vimuttañceva yathāsakaṃ pahātabbehi vimuccati ca. 1007464,186,191,24,34,1,79,8,"Phalakkhaṇe {vimuttamevā}ti sabbasmimpi phalakkhaṇe vimuttameva, na vimuccati nāma. " 1007465,186,192,2,12,1,109,8,"{Sabbabandhanā}ti orambhāgiyuddhambhāgiyasaṅgahitā sabbasmāpi bhavasaññojanā, vippamutto visesato pakārehi mutto. " 1007466,186,192,13,21,1,94,6,{Suvikasitacittasantāno}ti sātisayaṃ ñāṇarasmisamphassena suṭṭhu sammadeva samphullacittasantāno. 1007467,186,192,22,36,1,86,9,"‘‘ Cattāri maggañāṇānī’’ tiādi yehi ñāṇehi suvikasitacittasantāno, tesaṃ ekadesena dassanaṃ. " 1007468,186,192,37,47,1,76,9,"Nippadesato dassanaṃ pana parato āgamissati, tasmā tattheva tāni vibhajissāma. " 1007469,186,192,48,56,1,69,7,Sakale ca {buddhaguṇe}ti atītaṃse appaṭihatañāṇādike sabbepi buddhaguṇe. 1007470,186,192,57,69,1,80,11,"Yadā hi lokanātho aggamaggaṃ adhigacchati, tadā sabbe guṇe hatthagate karoti nāma. " 1007471,186,192,70,81,1,44,7,Tato paraṃ‘‘ hatthagate katvā ṭhito’’ ti vuccati. 1007472,186,193,2,19,1,105,10,‘ ‘ Paripuṇṇasaṅkappo’’ ti vatvā paripuṇṇasaṅkappatāparidīpanaṃ udānaṃ dassetuṃ‘‘ anekajātisaṃsāran’’ tiādi vuttaṃ. 1007473,186,193,20,39,1,78,8,Tattha ādito dvinnaṃ gāthānamattho heṭṭhā brahmajālanidānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. ṭī.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā) vutto eva. 1007474,186,193,40,60,1,126,15,"Parato pana {ayoghanahatassā}ti ayo haññati etenāti ayoghanaṃ, kammārānaṃ ayokūṭaṃ, ayomuṭṭhi ca, tena ayoghanena hatassa pahatassa. " 1007475,186,193,61,65,1,29,4,Eva -saddo cettha nipātamattaṃ. 1007476,186,193,66,76,1,69,8,"Jalato {jātavedaso}ti jalayamānassa aggissa, anādare vā etaṃ sāmivacanaṃ. " 1007477,186,193,77,83,1,72,5,{Anupubbūpasantassā}ti anukkamena upasantassa vikkhambhantassa niruddhassa. 1007478,186,193,84,94,1,49,9,Yathā na ñāyate {gatī}ti yathā tassa gati na ñāyati. 1007479,186,193,95,120,1,238,23,"Idaṃ vuttaṃ hoti– ayomuṭṭhikūṭādinā pahatattā ayoghanena hatassa pahatassa ayogatassa, kaṃsabhājanādigatassa vā jalamānassa aggissa anukkamena upasantassa dasasu disāsu na katthaci gati paññāyati paccayanirodhena appaṭisandhikaniruddhattāti. " 1007480,186,193,121,182,1,620,53,"Evaṃ sammāvimuttānan ti sammā hetunā ñāyena tadaṅgavikkhambhanavimuttipubbaṅgamāya samucchedavimuttiyā ariyamaggena catūhipi upādānehi, āsavehi ca muttattā sammā vimuttānaṃ, tato eva kāmabandhanasaṅkhātaṃ kāmoghabhavoghādibhedaṃ avasiṭṭhaoghañca taritvā ṭhitattā kāmabandhoghatārīnaṃ suṭṭhu paṭipassambhitasabbakilesavipphanditattā kilesābhisaṅkhāravātehi akampanīyatāya acalaṃ nibbānasaṅkhātaṃ saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ pattānaṃ adhigatānaṃ khīṇāsavānaṃ gati devamanussādibhedāsu gatīsu‘‘ ayaṃ nāmā’’ ti paññāpetabbatāya abhāvato paññāpetuṃ natthi na upalabbhati, yathāvuttajātavedo viya apaññattikabhāvameva te gacchantīti attho. " 1007481,186,193,183,209,1,133,14,Evaṃ manasi {karonto}ti‘‘ evaṃ anekajātisaṃsāran’’ tiādinā( dha. pa.153) attano katakiccattaṃ manasi karonto bodhipallaṅke nisinnova virocitthāti yojanā. 1007482,186,194,2,4,1,31,2,Dutiyabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1007483,186,195,2,2,1,24,1,Brahmayācanakathāvaṇṇanā 1007484,186,196,2,26,1,90,12,"64. {Yannūnā}ti parivitakkanatthe nipāto, ahan ti bhagavā attānaṃ niddisatīti āha‘‘ yadi panāhan’’ ti." 1007485,186,196,27,63,1,318,29,"‘‘ Aṭṭhame sattāhe’’ tiādi yathā amhākaṃ bhagavā abhisambuddho hutvā vimuttisukhapaṭisaṃvedanādivasena sattasu sattāhesu paṭipajji, tato parañca dhammagambhīratāpaccavekkhaṇādivasena, evameva sabbepi sammāsambuddhā abhisambuddhakāle paṭipajjiṃsu, te ca sattāhādayo tatheva vavatthapīyantīti ayaṃ sabbesampi buddhānaṃ dhammatā. " 1007486,186,196,64,72,1,75,8,Tasmā vipassī bhagavā abhisambuddhakāle tathā paṭipajjīti dassetuṃ āraddhaṃ. 1007487,186,196,73,101,1,190,22,"Tattha‘‘ aṭṭhame sattāhe’’ ti idaṃ sattamasattāhato paraṃ, sattāhato orime ca pavattāya paṭipattiyā vasena vuttaṃ, na pallaṅkasattāhassa viya aṭṭhamassa nāma sattāhassa vavatthitassa labbhamānattā. " 1007488,186,196,102,149,1,54,7,"{Anantaro}ti‘‘ adhigato kho myāyaṃ dhammo’’ tiādiko vitakko( dī. ni.2.67; ma. ni.1.281;2.337; saṃ. ni.1.172; mahāva.7,8). " 1007489,186,197,2,19,1,117,11,"{Paṭividdho}ti sayambhuñāṇena‘‘ idaṃ dukkhan’’ tiādinā paṭimukhaṃ paṭivijjhanavasena pavatto, yathābhūtaṃ avabuddhoti attho. " 1007490,186,197,20,27,1,74,5,{Dhammo}ti catusaccadhammo tabbinimuttassa paṭivijjhitabbadhammassa abhāvato. 1007491,186,197,28,38,1,124,9,{Gambhīro}ti mahāsamuddo viya makasatuṇḍasūciyā aññatra samupacitaparipakkañāṇasambhārehi aññesaṃ ñāṇena alabbhaneyyappatiṭṭho. 1007492,186,197,39,46,1,42,3,Tenāha‘‘ uttānabhāvapaṭikkhepavacanametan’’ ti. 1007493,186,197,47,64,1,116,13,Alabbhaneyyappatiṭṭho ogāhituṃ asakkuṇeyyatāya sarūpato visesato ca passituṃ na sakkāti āha‘‘ gambhīrattāva duddaso’’ ti. 1007494,186,197,65,72,1,57,6,Dukkhena {daṭṭhabbo}ti kicchena kenaci kadācideva daṭṭhabbo. 1007495,186,197,73,95,1,111,17,"Yaṃ pana daṭṭhumeva na sakkā, tassa ogāhetvā anu anu bujjhane kathā eva natthīti āha‘‘ duddasattāva duranubodho’’ ti. " 1007496,186,197,96,100,1,50,4,Dukkhena avabujjhitabbo avabodhassa dukkarabhāvato. 1007497,186,197,101,128,1,104,13,Imasmiṃ ṭhāne‘‘ taṃ kiṃ maññatha bhikkhave dukkarataraṃ vā durabhisambhavataraṃ vā’’ ti( saṃ. ni.5.1115) suttapadaṃ vattabbaṃ. 1007498,186,197,129,132,1,25,3,Santārammaṇatāya vā santo. 1007499,186,197,133,135,1,32,2,Nibbutasabbapariḷāhatāya nibbuto. 1007500,186,197,136,140,1,30,4,Padhānabhāvaṃ nītoti vā paṇīto. 1007501,186,197,141,145,1,47,4,Atittikaraṭṭhena atappako sādurasabhojanaṃ viya. 1007502,186,197,146,172,1,265,22,"Ettha ca nirodhasaccaṃ santaṃ ārammaṇanti santārammaṇaṃ, maggasaccaṃ santaṃ, santārammaṇañcāti santārammaṇaṃ anupasantasabhāvānaṃ kilesānaṃ, saṅkhārānañca abhāvato santo nibbutasabbapariḷāhattā nibbuto, santapaṇītabhāveneva tadatthāya asecanakatāya atappakatā daṭṭhabbā. " 1007503,186,197,173,184,1,51,7,Tenāha‘‘ idaṃ dvayaṃ lokuttarameva sandhāya vuttan’’ ti. 1007504,186,197,185,198,1,110,11,"Uttamañāṇassa visayattā na takkena avacaritabbo, tato eva nipuṇañāṇagocaratāya, saṇhasukhumasabhāvattā ca nipuṇo. " 1007505,186,197,199,205,1,60,6,Bālānaṃ avisayattā paṇḍitehi eva veditabboti paṇḍitavedanīyo. 1007506,186,197,206,214,1,61,6,"Ālīyanti abhiramitabbaṭṭhena sevīyantīti ālayā, pañca kāmaguṇā. " 1007507,186,197,215,221,1,57,5,"Ālayanti abhiramaṇavasena sevantīti ālayā, taṇhāvicaritāni. " 1007508,186,197,222,225,1,23,2,{Ālayaratā}ti ālayaniratā. 1007509,186,197,226,231,1,43,5,Suṭṭhu muditā ativiya muditā anukkaṇṭhanato. 1007510,186,197,232,238,1,36,5,{Ramatī}ti ratiṃ vindati kīḷati laḷati. 1007511,186,197,239,256,1,92,12,"Ime sattā yathā kāmaguṇe, evaṃ rāgampi assādenti abhinandanti yevāti vuttaṃ‘‘ duvidhampī’’ tiādi. " 1007512,186,198,2,7,1,38,4,Ṭhānaṃ {sandhāyā}ti ṭhāna-saddaṃ sandhāya. 1007513,186,198,8,20,1,56,8,Atthato pana‘‘ ṭhānan’’ ti ca paṭiccasamuppādo eva adhippeto. 1007514,186,198,21,30,1,87,8,"Tiṭṭhati ettha phalaṃ tadāyattavuttitāyāti ṭhānaṃ, saṅkhārādīnaṃ paccayabhūtā avijjādayo. " 1007515,186,198,31,38,1,55,5,"Imesaṃ saṅkhārādīnaṃ {paccayā}ti idappaccayā, avijjādayova. " 1007516,186,198,39,64,1,210,21,"Idappaccayā eva idappaccayatā yathā devo eva devatā , idappaccayānaṃ vā avijjādīnaṃ attano phalaṃ paṭicca paccayabhāvo uppādanasamatthatā idappaccayatā, tena paramatthapaccayalakkhaṇo paṭiccasamuppādo dassito hoti. " 1007517,186,198,65,70,1,53,5,Paṭicca samuppajjati phalaṃ etasmāti paṭiccasamuppādo. 1007518,186,198,71,76,1,49,5,Padadvayenāpi dhammānaṃ paccayaṭṭho eva vibhāvito. 1007519,186,198,77,86,1,58,5,Tenāha‘‘ saṅkhārādipaccayānaṃ avijjādīnametaṃ adhivacanan’’ ti. 1007520,186,198,87,102,1,80,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana visuddhimaggasaṃvaṇṇanāsu( visuddhi.2.570) vuttanayena veditabbo. " 1007521,186,199,2,10,1,99,7,"Sabbasaṅkhārasamathotiādi sabban ti sabbasaṅkhārasamathādipadābhidheyyaṃ sabbaṃ, atthato nibbānameva. " 1007522,186,199,11,23,1,57,8,Idāni tassa nibbānabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ yasmā hī’’ tiādi vuttaṃ. 1007523,186,199,24,27,1,15,3,Tan ti nibbānaṃ. 1007524,186,199,28,33,1,50,4,{Āgammā}ti paṭicca ariyamaggassa ārammaṇapaccayahetu. 1007525,186,199,34,38,1,46,3,{Sammantī}ti appaṭisandhikūpasamavasena sammanti. 1007526,186,199,39,63,1,144,18,"Tathā santā ca savisesaṃ upasantā nāma hontīti āha‘‘ vūpasammantī’’ ti, etena sabbe saṅkhārā sammanti etthāti sabbasaṅkhārasamatho, nibbānanti dasseti. " 1007527,186,199,64,70,1,80,6,Sabbasaṅkhāravisaṃyutte hi nibbāne sabbasaṅkhāravūpasamapariyāyo ñāyāgato yevāti. 1007528,186,199,71,74,1,23,3,Sesepadesupi eseva nayo. 1007529,186,199,75,81,1,45,5,"Upadhīyati ettha dukkhanti upadhi, khandhādayo. " 1007530,186,199,82,87,1,49,4,{Paṭinissaṭṭhā}ti samucchedavasena pariccattā honti. 1007531,186,199,88,94,1,45,5,Sabbā {taṇhā}ti aṭṭhasatappabhedā sabbāpi taṇhā. 1007532,186,199,95,115,1,163,17,"Sabbe {kilesarāgā}ti kāmarāgarūparāgādibhedā sabbepi kilesabhūtā rāgā, sabbepi vā kilesā idha kilesarāgāti veditabbā, na lobhavisesā eva cittassa viparītabhāvāpādanato. " 1007533,186,199,116,144,1,134,15,"Yathāha‘‘ rattampi cittaṃ vipariṇataṃ, duṭṭhampi cittaṃ vipariṇataṃ, mūḷhampi cittaṃ vipariṇatan’’ ti( pārā.271) {virajjantī}ti attano sabhāvaṃ vijahanti. " 1007534,186,199,145,151,1,56,6,Sabbaṃ dukkhan ti jarāmaraṇādibhedaṃ sabbaṃ vaṭṭadukkhaṃ. 1007535,186,199,152,159,1,47,7,Bhavena bhavan ti tena tena bhavena bhavantaraṃ. 1007536,186,199,160,170,1,94,9,"Bhavanikantibhāvena saṃsibbati, phalena vā saddhiṃ kammaṃ sataṇhasseva āyatiṃ punabbhavabhāvato. " 1007537,186,199,171,178,1,52,7,Tato vānato nikkhantaṃ tattha tassa sabbaso abhāvato. 1007538,186,199,179,187,1,103,7,Ciranisajjācirabhāsanehi piṭṭhiāgilāyanatālugalasosādivasena kāyakilamatho ceva kāyavihesā ca veditabbā. 1007539,186,199,188,206,1,143,15,"Sā ca kho desanāya atthaṃ ajānantānaṃ, appaṭipajjantānañca vasena, jānantānaṃ, pana paṭipajjantānañca desanāya kāyaparissamopi satthu aparissamova. " 1007540,186,199,207,224,1,53,8,Tenāha bhagavā‘‘ na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ vihesesī’’ ti( udā.10). 1007541,186,199,225,242,1,68,12,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ yā ajānantānaṃ desanā nāma, so mama kilamatho assā’’ ti. " 1007542,186,199,243,257,1,102,11,"Ubhayan ti cittakilamatho, cittavihesā cāti ubhayaṃ petaṃ buddhānaṃ natthi, bodhimūleyeva samucchinnattā. " 1007543,186,200,2,8,1,23,2,65. Anubrūhanaṃ sampiṇḍanaṃ. 1007544,186,200,9,18,1,21,4,{So}ti‘‘ apissū’’ ti nipāto. 1007545,186,200,19,31,1,72,8,Vipassin ti paṭi-saddayogena sāmiatthe upayogavacananti āha‘‘ vipassissā’’ ti. 1007546,186,200,32,36,1,37,4,Vuddhippattā acchariyā vā anacchariyā. 1007547,186,200,37,57,1,51,8,Vuddhiatthopi hi akāro hoti yathā‘‘ asekkhā dhammā’’ ti( dha. sa. tikamātikāya11). 1007548,186,200,58,80,1,236,19,"Kappānaṃ cattāri asaṅkhyeyyāni satasahassañca sadevakassa lokassa dhammasaṃvibhāgakaraṇatthameva pāramiyo pūretvā idāni samadhigatadhammarājassa tattha appossukkatāpattidīpanatā, gāthātthassa acchariyatā, tassa vuddhippatti cāti veditabbā. " 1007549,186,200,81,85,1,38,4,Atthadvārena hi gāthānaṃ anacchariyatā. 1007550,186,200,86,90,1,29,4,Gocarā ahesun ti upaṭṭhahiṃsu. 1007551,186,200,91,101,1,70,6,Upaṭṭhānañca vitakketabbatāvāti āha‘‘ parivitakkayitabbataṃ pāpuṇiṃsū’’ ti. 1007552,186,201,2,13,1,66,7,Yadi sukhāpaṭipadāva kathaṃ kicchatāti āha‘‘ pāramīpūraṇakāle’’ tiādi. 1007553,186,201,14,17,1,33,3,Evamādīni duppariccajāni dentassa. 1007554,186,201,18,33,1,60,10,"Ha -iti vā byattanti etasmiṃ atthe nipāto,‘‘ ekaṃsatthe’’ ti keci. " 1007555,186,201,34,47,1,93,12,"Ha byattaṃ, ekaṃsena vā alaṃ nippayojanaṃ evaṃ kicchena adhigatassa dhammassa desetunti yojanā. " 1007556,186,201,48,78,1,69,11,Halan ti‘‘ alan’’ ti iminā samānatthaṃ padaṃ‘‘ halanti vadāmī’’ tiādīsu( saṃ. ni. ṭī.1.172) viya. 1007557,186,201,79,90,1,88,9,"{Rāgadosaphuṭṭhehī}ti phuṭṭhavisena viya sappena rāgena, dosena ca samphuṭṭhehi abhibhūtehi. " 1007558,186,201,91,95,1,41,3,{Rāgadosānugatehī}ti rāgadosehi anubandhehi. 1007559,186,202,2,5,1,29,3,Niccādīnan ti niccaggāhādīnaṃ. 1007560,186,202,6,13,1,52,7,Evaṃ gatan ti evaṃ pavattaṃ aniccādiākārena pavattaṃ. 1007561,186,202,14,27,1,74,8,"‘‘ Catusaccadhamman’’ ti idaṃ aniccādīsu, saccesu ca yathālābhavasena gahetabbaṃ. " 1007562,186,202,28,49,1,115,15,"Evaṃ gatanti vā evaṃ‘‘ aniccan’’ tiādinā abhinivisitvā mayā, aññehi ca sammāsambuddhehi gataṃ, ñātaṃ paṭividdhanti attho. " 1007563,186,202,50,67,1,153,15,"Kāmarāgena, bhavarāgena ca rattā nīvaraṇehi nivutacittatāya, diṭṭhirāgena rattā viparītābhinivesena na dakkhanti yāthāvato imaṃ dhammaṃ nappaṭivijjhissanti. " 1007564,186,202,68,82,1,71,9,Evaṃ gāhāpetun ti‘‘ aniccan’’ tiādinā sabhāvena yāthāvato dhamme jānāpetuṃ. 1007565,186,202,83,94,1,71,7,Rāgadosaparetatāpi nesaṃ sammūḷhabhāvenevāti āha‘‘ tamokhandhena āvuṭā’’ ti. 1007566,186,203,2,17,1,103,10,Dhammadesanāya appossukkatāpattiyā kāraṇaṃ vibhāvetuṃ‘‘ kasmā panā’’ tiādinā sayameva codanaṃ samuṭṭhāpeti. 1007567,186,203,18,60,1,243,23,"Tattha yathāyaṃ idāni dhammadesanāya appossukkatāpatti sabbabuddhānaṃ āciṇṇasamāciṇṇadhammatāvasena, sabbabodhisattānaṃ ādito‘‘ kiṃ me aññātavesenā’’ tiādinā( bu. vaṃ.2.99) mahābhinīhāre attano cittassa samussāhanaṃ āciṇṇasamāciṇṇadhammatā vāti āha‘‘ kiṃ me’’ tiādi. " 1007568,186,203,61,73,1,118,11,Tattha {aññātavesenā}ti sadevakaṃ lokaṃ unnādento buddho ahutvā kevalaṃ buddhānaṃ sāvakabhāvūpagamanavasena aññātarūpena. 1007569,186,203,74,98,1,167,18,"Tividhaṃ kāraṇaṃ appossukkatāpattiyā paṭipakkhassa balavabhāvo, dhammassa paramagambhīratā, tattha ca bhagavato sātisayaṃ gāravanti taṃ dassetuṃ‘‘ tassa hī’’ tiādi āraddhaṃ. " 1007570,186,203,99,106,1,71,7,Tattha paṭipakkhā nāma rāgādayo kilesā sammāpaṭipattiyā antarāyakarattā. 1007571,186,203,107,126,1,233,19,Tesaṃ balavabhāvato ciraparibhāvanāya sattasantānato dubbisodhiyatāya te satte mattahatthino viya dubbalaṃ purisaṃ ajjhottharitvā anayabyasanaṃ āpādentā anekasatayojanāyāmavitthāraṃ sunicitaṃ ghanasannivesaṃ kaṇṭakaduggampi adhisenti. 1007572,186,203,127,139,1,78,8,Dūrappabheda ducchejjatāhi dubbisodhiyataṃ pana dassetuṃ‘‘ athassā’’ tiādi vuttaṃ. 1007573,186,203,140,149,1,125,9,Tattha ca anto āmaṭṭhatāya kañjikapuṇṇalābu ciraparivāsikatāya takkabharitacāṭi snehatintadubbalabhāvena vasātelapītapilotikā; 1007574,186,203,150,154,1,57,4,telamissitatāya añjanamakkhitahatthā dubbisodhanīyā vuttā. 1007575,186,203,155,172,1,138,13,"Hīnūpamā cetā rūpappabandhabhāvato, acirakālikattā ca malīnatāya, kilesasaṃkileso eva pana dubbisodhanīyataro anādikālikattā, anusayitattā ca. " 1007576,186,203,173,180,1,24,3,Tenāha‘‘ atisaṃkiliṭṭhā’’ ti. 1007577,186,203,181,188,1,86,7,Yathā ca dubbisodhanīyatāya evaṃ gambhīraduddasaduranubodhānampi vuttaupamā hīnūpamāva. 1007578,186,204,2,21,1,169,15,"Gambhīropi dhammo paṭipakkhavidhamanena supākaṭo bhaveyya, paṭipakkhavidhamanaṃ pana sammāpaṭipattipaṭibaddhaṃ, sā saddhammasavanādhīnā, taṃ satthari, dhamme ca pasādāyattaṃ. " 1007579,186,204,22,40,1,164,14,So visesato loke sambhāvanīyassa garukātabbassa abhipatthanāhetukoti panāḷikāya sattānaṃ dhammasampaṭipattiyā brahmayācanādinimittanti taṃ dassento‘‘ apicā’’ tiādimāha. 1007580,186,205,2,31,1,123,16,"66.‘‘ Aññataro’’ ti appaññāto viya kiñcāpi vuttaṃ, atha kho pākaṭo paññātoti dassetuṃ‘‘ imasmiṃ cakkavāḷe jeṭṭhakamahābrahmā’’ ti vuttaṃ. " 1007581,186,205,32,34,1,36,2,Mahābrahmabhavane jeṭṭhakamahābrahmā. 1007582,186,205,35,46,1,58,9,"So hi sakko viya kāmadevaloke, brahmaloke ca pākaṭo paññāto. " 1007583,186,205,47,70,1,171,17,"Upakkilesabhūtaṃ appaṃ rāgādirajaṃ etassāti apparajaṃ, apparajaṃ akkhi paññācakkhu yesaṃ te taṃsabhāvāti katvā {apparajakkhajātikā}ti imamatthaṃ dassetuṃ‘‘ paññāmaye’’ tiādimāha. " 1007584,186,205,71,81,1,84,9,Appaṃ rāgādirajaṃ yesaṃ te taṃsabhāvā {apparajakkhajātikā}ti evamettha attho veditabbo. 1007585,186,205,82,123,1,85,10,"{Assavanatā}ti‘‘ sayaṃ abhiññā’’ tiādīsu( dī. ni.1.28,405; ma. ni.1.154,444) viya karaṇe paccattavacananti āha‘‘ assavanatāyā’’ ti. " 1007586,186,205,124,128,1,91,3,{Dasapuññakiriyavatthuvasenā}ti dānādidasavidhavimuttiparipācanīyapuññakiriyavatthūnaṃ vasena. 1007587,186,205,129,136,1,25,3,Tenāha‘‘ katādhikārā’’ tiādi. 1007588,186,205,137,164,1,129,10,"Papañcasūdaniyaṃ pana‘‘ dvādasapuññakiriyavasenā’’ ti ( ma. ni. aṭṭha.2.282) vuttaṃ, taṃ dānādīsu saraṇagamanaparahitapariṇāmanadvaya pakkhipanavasena vuttaṃ. " 1007589,186,206,2,22,1,100,11,"69. Garuṭṭhāniyesu gāravavasena garukarapatthanā ajjhesanā, sāpi atthato patthanā evāti vuttaṃ‘‘ yācanan’’ ti. " 1007590,186,206,23,47,1,154,16,Padesavisayañāṇadassanaṃ hutvā buddhānaṃyeva āveṇikabhāvato idaṃ ñāṇadvayaṃ‘‘ buddhacakkhū’’ ti vuccatīti āha‘‘ imesañhi dvinnaṃ ñāṇānaṃ buddhacakkhūti nāman’’ ti. 1007591,186,206,48,65,1,128,12,"Tiṇṇaṃ maggañāṇānan ti heṭṭhimānaṃ tiṇṇaṃ maggañāṇānaṃ‘‘ dhammacakkhū’’ ti nāmaṃ, catusaccadhammadassananti katvā dassanamattabhāvato. " 1007592,186,206,66,87,1,141,16,"Yato tāni ñāṇāni vijjūpamābhāvena vuttāni, aggamaggañāṇaṃ pana ñāṇakiccassa sikhāppattiyā dassanamattaṃ na hotīti‘‘ dhammacakkhū’’ ti na vuccatīti. " 1007593,186,206,88,92,1,33,4,Yato taṃ vajirūpamābhāvena vuttaṃ. 1007594,186,206,93,103,1,57,5,{Vuttanayenevā}ti‘‘ apparajakkhajātikā’’ ti ettha vuttanayeneva. 1007595,186,206,104,123,1,84,10,"Yasmā mandakilesā‘‘ apparajakkhā’’ ti vuttā, tasmā bahalakilesā‘‘ mahārajakkhā’’ ti veditabbā. " 1007596,186,206,124,131,1,81,6,"Paṭipakkhavidhamanasamatthatāya tikkhāni sūrāni visadāni, vuttavipariyāyena mudūni. " 1007597,186,206,132,137,1,44,4,Saddhādayo {ākārā}ti saddahanādippakāre vadati. 1007598,186,206,138,141,1,17,2,{Sundarā}ti kalyāṇā. 1007599,186,206,142,173,1,144,17,"Sammohavinodaniyaṃ pana‘‘ yesaṃ āsayādayo koṭṭhāsā sundarā, te svākārā’’ ti( vibha. aṭṭha.814) vuttaṃ, taṃ imāya atthavaṇṇanāya aññadatthu saṃsandati sametīti daṭṭhabbaṃ. " 1007600,186,206,174,181,1,80,6,"Yato saddhāsampadādivasena ajjhāsayassa sundaratāti, tabbipariyāyato asundaratāti. " 1007601,186,206,182,188,1,35,5,"Kāraṇaṃ nāma paccayākāro, saccāni vā. " 1007602,186,206,189,192,1,23,3,Paralokan ti samparāyaṃ. 1007603,186,206,193,209,1,99,12,Taṃ dukkhāvahaṃ vajjaṃ viya bhayato passitabbanti vuttaṃ‘‘ paralokañceva vajjañca bhayato passantī’’ ti. 1007604,186,206,210,231,1,78,11,Sampattibhavato vā aññattā vipattibhavo‘‘ paraloko’’ ti vuttaṃ‘‘ para… pe… passantī’’ ti. 1007605,186,207,2,18,1,97,10,Ayaṃ panettha {pāḷī}ti ettha‘‘ apparajakkhā’’ dipadānaṃ atthavibhāvane ayaṃ tassa tathābhāvasādhakapāḷi. 1007606,186,207,19,54,1,275,21,"Saddhādīnañhi vimuttiparipācakadhammānaṃ balavabhāvo tappaṭipakkhānaṃ pāpadhammānaṃ dubbalabhāveneva hoti, tesañca balavabhāvo saddhādīnaṃ dubbalabhāvenāti vimuttiparipācakadhammānaṃ savisesaṃ atthitānatthitāvasena‘‘ apparajakkhā mahārajakkhā’’ ti ādayo pāḷiyaṃ( paṭi. ma.1.111) vibhajitvā dassitā. " 1007607,186,207,55,65,1,82,9,"Iti saddhādīnaṃ vasena pañca apparajakkhā, asaddhiyādīnaṃ vasena pañca mahārajakkhā. " 1007608,186,207,66,71,1,59,5,Evaṃ tikkhindriyamudindriyādayoti vibhāvitā paññāsa puggalā. 1007609,186,207,72,77,1,51,5,Saddhādīnaṃ pana antarabhedena anekabhedā veditabbā. 1007610,186,207,78,97,1,193,15,"Khandhādayo eva lujjanapalujjanaṭṭhena loko, sampattibhavabhūto loko sampattibhavaloko, sugatisaṅkhāto upapattibhavo, sampatti sambhavati etenāti sampattisambhavaloko sugatisaṃvattaniyo kammabhavo. " 1007611,186,207,98,100,1,93,2,Duggatisaṅkhātaupapattibhavaduggatisaṃvattaniyakammabhavā vipattibhavalokavipattisambhavalokā. 1007612,186,208,2,15,1,71,9,Puna ekakadukādivasena lokaṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ eko loko’’ tiādi vuttaṃ. 1007613,186,208,16,21,1,42,4,Āhārādayo hi lujjanapalujjanaṭṭhena {loko}ti. 1007614,186,208,22,77,1,179,19,"Tattha‘‘ eko loko sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’’ ti( dī. ni.3.303; a. ni.10.27,28; paṭi. ma.1.2,112,208) yāyaṃ puggalādhiṭṭhānāya kathāya sabbasaṅkhārānaṃ paccayāyattavuttitā vuttā, tāya sabbo saṅkhāraloko eko ekavidho pakārantarassābhāvato." 1007615,186,208,78,90,1,48,7,‘‘ Dve lokā’’ tiādīsupi iminā nayena attho veditabbo. 1007616,186,208,91,97,1,63,6,Nāmaggahaṇena cettha nibbānassa aggahaṇaṃ tassa alokasabhāvattā. 1007617,186,208,98,111,1,86,9,Nanu ca‘‘ āhāraṭṭhitikā’’ ti ettha paccayāyattavuttitāya maggaphalānampi lokatā āpajjatīti? 1007618,186,208,112,123,1,70,7,Nāpajjati pariññeyyānaṃ dukkhasaccadhammānaṃ‘‘ idha loko’’ ti adhippetattā. 1007619,186,208,124,143,1,113,17,"Atha vā na lujjati na palujjatīti yo gahito, tathā na hoti, so lokoti taṃgahaṇarahitānaṃ lokuttarānaṃ natthi lokatā. " 1007620,186,208,144,148,1,48,4,Upādānānaṃ ārammaṇabhūtā khandhā upādānakkhandhā. 1007621,186,208,149,153,1,48,4,Anurodhādivatthubhūtā lābhādayo aṭṭha lokadhammā. 1007622,186,208,154,160,1,64,5,{Dasāyatanānī}ti dasa rūpāyatanāni vivaṭṭajjhāsayassa adhippetattā. 1007623,186,208,161,183,1,140,16,"Tassa ca sabbaṃ tebhūmakakammaṃ garahitabbaṃ, vajjitabbañca hutvā upaṭṭhātīti vuttaṃ‘‘ sabbe abhisaṅkhārā vajjaṃ, sabbe bhavagāmikammā vajjan’’ ti. " 1007624,186,208,184,199,1,65,9,"Yesaṃ puggalānaṃ saddhādayo mandā, te idha‘‘ assaddhā’’ tiādinā vuttā. " 1007625,186,208,200,224,1,162,20,Na pana sabbena sabbaṃ saddhādīnaṃ abhāvatoti apparajakkhadukādīsu pañcasu dukesu ekekasmiṃ dasa dasa katvā‘‘ paññāsāya ākārehi imāni pañcindriyāni jānātī’’ ti vuttaṃ. 1007626,186,208,225,238,1,97,12,"Atha vā anvayato, byatirekato ca saddhādīnaṃ indriyānaṃ paropariyattaṃ jānātīti katvā tathā vuttaṃ. " 1007627,186,208,239,252,1,102,12,"Ettha ca apparajakkhādivasena āvajjantassa bhagavato te sattā puñjapuñjāva hutvā upaṭṭhahanti, na ekekā. " 1007628,186,209,2,21,1,100,13,"Uppalāni ettha santīti uppalinī, gacchopi jalāsayopi, idha pana jalāsayo adhippetoti āha‘‘ uppalavane’’ ti. " 1007629,186,209,22,32,1,77,9,"Yāni udakassa anto nimuggāneva hutvā pusanti vaḍḍhanti, tāni antonimuggaposīnī. " 1007630,186,209,33,47,1,72,8,"{Dīpitānī}ti aṭṭhakathāyaṃ pakāsitāni, idheva vā‘‘ aññānipī’’ tiādinā dīpitāni. " 1007631,186,209,48,59,1,83,9,"{Ugghaṭitaññū}ti ugghaṭanaṃ nāma ñāṇugghaṭanaṃ, ñāṇe ugghaṭitamatte eva jānātīti attho. " 1007632,186,209,60,65,1,52,4,Vipañcitaṃ vitthāramevamatthaṃ jānātīti vipañcitaññū. 1007633,186,209,66,69,1,26,3,Uddesādīhi netabboti neyyo. 1007634,186,209,70,78,1,62,7,Saha {udāhaṭavelāyā}ti udāhāre dhammassa uddese udāhaṭamatte eva. 1007635,186,209,79,85,1,62,5,{Dhammābhisamayo}ti catusaccadhammassa ñāṇena saddhiṃ abhisamayo. 1007636,186,209,86,116,1,179,20,Ayaṃ {vuccatī}ti ayaṃ‘‘ cattāro satipaṭṭhānā’’ tiādinā nayena saṅkhittena mātikāya dīpiyamānāya desanānusārena ñāṇaṃ pesetvā arahattaṃ gaṇhituṃ samattho‘‘ puggalo ugghaṭitaññū’’ ti vuccati. 1007637,186,209,117,138,1,140,16,Ayaṃ {vuccatī}ti ayaṃ saṅkhittena mātikaṃ ṭhapetvā vitthārena atthe vibhajiyamāne arahattaṃ pāpuṇituṃ samattho‘‘ puggalo vipañcitaññū’’ ti vuccati. 1007638,186,209,139,148,1,60,6,"{Uddesato}ti uddesahetu, uddisantassa, uddisāpentassa vāti attho. " 1007639,186,209,149,153,1,38,3,{Paripucchato}ti atthaṃ paripucchantassa. 1007640,186,209,154,161,1,64,6,Anupubbena dhammābhisamayo {hotī}ti anukkamena arahattappatto hoti. 1007641,186,209,162,182,1,130,19,Na tāya jātiyā dhammābhisamayo {hotī}ti tena attabhāvena maggaṃ vā phalaṃ vā antamaso jhānaṃ vā vipassanaṃ vā nibbattetuṃ na sakkoti. 1007642,186,209,183,200,1,100,12,Ayaṃ vuccati puggalo {padaparamo}ti ayaṃ puggalo byañjanapadameva paramaṃ assāti‘‘ padaparamo’’ ti vuccati. 1007643,186,210,2,14,1,95,10,{Ye}ti ye duvidhe puggale sandhāya vuttaṃ vibhaṅge {kammāvaraṇenā}ti pañcavidhena ānantariyakammena. 1007644,186,210,15,18,1,36,2,{Vipākāvaraṇenā}ti ahetukapaṭisandhiyā. 1007645,186,210,19,34,1,103,9,"Yasmā duhetukānampi ariyamaggapaṭivedho natthi, tasmā duhetukapaṭisandhipi ‘‘ vipākāvaraṇamevā’’ ti veditabbā. " 1007646,186,210,35,38,1,37,2,{Kilesāvaraṇenā}ti niyatamicchādiṭṭhiyā. 1007647,186,210,39,44,1,35,4,{Assaddhā}ti buddhādīsu saddhā rahitā. 1007648,186,210,45,53,1,92,6,"{Acchandikā}ti kattukamyatākusalacchandarahitā, uttarakurukā manussā acchandikaṭṭhānaṃ paviṭṭhā. " 1007649,186,210,54,73,1,138,16,"{Duppaññā}ti bhavaṅgapaññāya parihīnā, bhavaṅgapaññāya pana paripuṇṇāyapi yassa bhavaṅgaṃ lokuttarassa paccayo na hoti, sopi duppañño eva nāma. " 1007650,186,210,74,89,1,139,14,Abhabbā niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattan ti kusalesu dhammesu sammattaniyāmasaṅkhātaṃ ariyamaggaṃ okkamituṃ adhigantuṃ abhabbā. 1007651,186,210,90,99,1,55,5,‘‘ Na kammāvaraṇenā’’ tiādīni vuttavipariyāyena veditabbāni. 1007652,186,211,2,17,1,57,7,"‘ ‘ Rāgacaritā’’ tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ paramatthadīpaniyaṃ[ paramatthamañjūsāyaṃ visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyanti bhavitabbaṃ–" 1007653,186,212,2,11,1,45,7,"‘ ‘ Sā esā paramatthānaṃ, tattha tattha yathārahaṃ; " 1007654,186,213,2,20,1,92,8,Nidhānato paramattha-mañjūsā nāma nāmato’’ ti.( visuddhimaggamahāṭīkāya nigamane sayameva vuttattā)] visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ vuttanayena veditabbaṃ; 1007655,186,214,2,15,1,74,8,70. {Ārabbhā}ti attano adhippetassa atthassa bhagavato jānāpanaṃ uddissāti attho. 1007656,186,214,16,37,1,101,15,"Selo pabbato ucco hoti thiro ca, na paṃsupabbato, missakapabbato vāti āha‘‘ sele yathā pabbatamuddhanī’’ ti. " 1007657,186,214,38,42,1,42,4,Dhammamayaṃ pāsādan ti lokuttaradhammamāha. 1007658,186,214,43,59,1,116,14,"So hi pabbatasadiso ca hoti sabbadhamme atikkamma abbhuggataṭṭhena pāsādasadiso ca, paññāpariyāyo vā idha dhamma-saddo . " 1007659,186,214,60,75,1,52,6,Sā hi abbhuggataṭṭhena pāsādoti abhidhamme( dha. sa. aṭṭha.16) niddiṭṭhā. 1007660,186,214,76,78,1,10,2,Tathā cāha– 1007661,186,215,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Paññāpāsādamāruyha, asoko sokiniṃ pajaṃ; " 1007662,186,216,2,19,1,47,6,"Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe, dhīro bāle avekkhatī’’ ti.( dha. pa.28);" 1007663,186,217,2,25,1,159,19,"‘ ‘ Yathā hī’’ tiādīsu yathā pabbate ṭhatvā rattandhakāre heṭṭhā olokentassa purisassa khette kedārapāḷikuṭiyo, tattha sayitamanussā ca na paññāyanti anujjalabhāvato. " 1007664,186,217,26,52,1,223,24,"Kuṭikāsu pana aggijālā paññāyati ujjalabhāvato evaṃ dhammapāsādamāruyha sattalokaṃ olokayato bhagavato ñāṇassa āpāthaṃ nāgacchanti akatakalyāṇā sattā ñāṇagginā anujjalabhāvato, anuḷārabhāvato ca rattiṃ khittā sarā viya honti. " 1007665,186,217,53,73,1,184,18,"Katakalyāṇā pana bhabbapuggalā dūre ṭhitāpi bhagavato ñāṇassa āpāthaṃ āgacchanti paripakkañāṇaggitāya samujjalabhāvato, uḷārasantānatāya himavantapabbato viya cāti evaṃ yojanā veditabbā. " 1007666,186,218,2,9,1,86,6,{Uṭṭhehī}ti tvaṃ dhammadesanāya appossukkatāsaṅkhātasaṅkocāpattito kilāsubhāvato uṭṭhaha. 1007667,186,218,10,14,1,65,3,{Vīriyavantatāyā}ti sātisaya catubbidhasammappadhānavīriyavantatāya. 1007668,186,218,15,22,1,34,6,"Vīrassa hi bhāvo, kammaṃ vā vīriyaṃ. " 1007669,186,218,23,35,1,81,8,Kilesamārassa viya maccumārassapi āyatiṃ asambhavato‘‘ maccukilesamārānan’’ ti vuttaṃ. 1007670,186,218,36,41,1,83,5,Abhisaṅkhāramāravijayassa aggahaṇaṃ kilesamāravijayeneva tabbijayassa jotitabhāvato. 1007671,186,218,42,48,1,94,5,{Vāhanasamatthatāyā}ti saṃsāramahākantārato nibbānasaṅkhātaṃ khemappadesaṃ sampāpanasamatthatāya. 1007672,186,219,2,17,1,47,7,71.‘‘ Apārutaṃ tesaṃ amatassa dvāran’’ ti keci paṭhanti. 1007673,186,219,18,26,1,98,8,Nibbānassa dvāraṃ pavisanamaggo vivaritvā ṭhapito mahākaruṇūpanissayena sayambhuñāṇena adhigatattā. 1007674,186,219,27,37,1,81,8,"Saddhaṃ {pamuñcantū}ti saddhaṃ pavedentu, attano saddahanākāraṃ upaṭṭhāpentūti attho. " 1007675,186,219,38,42,1,47,4,Sukhena akicchena pavattanīyatāya suppavattitaṃ. 1007676,186,219,43,48,1,33,5,Na bhāsiṃ na bhāsissāmīti cintesi. 1007677,186,220,2,2,1,21,1,Aggasāvakayugavaṇṇanā 1007678,186,221,2,25,1,77,9,73. {Sallapitvā}ti‘‘ vippasannāni kho te āvuso indriyānī’’ tiādinā( mahāva.60) ālāpasallāpaṃ katvā. 1007679,186,221,26,33,1,65,7,Tañhissa aparabhāge satthu santikaṃ upasaṅkamanassa paccayo ahosi. 1007680,186,222,2,5,1,0,0,75-6. 1007681,186,222,6,14,1,59,7,Anupubbiṃ kathan ti anupubbiyā anupubbaṃ kathetabbaṃ kathaṃ. 1007682,186,222,15,18,1,12,3,Kā pana sāti? 1007683,186,222,19,20,1,11,1,Dānādikathā. 1007684,186,222,21,36,1,121,13,"Tattha dānakathā tāva pacurajanesu pavattiyā sabbasādhāraṇattā, sukarattā, sīle patiṭṭhānassa upāyabhāvato ca ādito kathitā. " 1007685,186,222,37,51,1,115,12,"Pariccāgasīlo hi puggalo pariggahavatthūsu nissaṅgabhāvato sukheneva sīlāni samādiyati, tattha ca suppatiṭṭhito hoti. " 1007686,186,222,52,95,1,498,37,"Sīlena dāyakapaṭiggāhakavisuddhito parānuggahaṃ vatvā parapīḷānivattivacanato, kiriyadhammaṃ vatvā akiriyadhammavacanato, bhogasampattihetuṃ vatvā bhavasampattihetuvacanato ca dānakathānantaraṃ sīlakathā kathitā, tañce dānasīlaṃ vaṭṭanissitaṃ, ayaṃ bhavasampatti tassa phalanti dassanatthaṃ, imehi ca dānasīlamayehi paṇītapaṇītatarādibhedabhinnehi puññakiriyavatthūhi etā cātumahārājikādīsu paṇītapaṇītatarādibhedabhinnā aparimeyyā dibbabhogabhavasampattiyo hontīti dassanatthaṃ tadanantaraṃ saggakathaṃ. " 1007687,186,222,96,109,1,123,12,"Vatvā ayaṃ saggo rāgādīhi upakkiliṭṭho, sabbadā anupakkiliṭṭho ariyamaggoti dassanatthaṃ saggānantaraṃ maggakathā kathetabbā. " 1007688,186,222,110,165,1,435,44,"Maggañca kathentena tadadhigamupāyadassanatthaṃ saggapariyāpannāpi, pageva itare sabbepi kāmā nāma bahvādīnavā, aniccā adhuvā, vipariṇāmadhammāti kāmānaṃ ādīnavo, hīnā, gammā, pothujjanikā, anariyā, anatthasañhitāti tesaṃ okāro lāmakabhāvo, sabbepi bhavā kilesānaṃ vatthubhūtāti tattha saṃkileso, sabbaso kilesavippamuttaṃ nibbānanti nekkhamme ānisaṃso ca kathetabboti ayamattho {maggantī}ti ettha iti -saddena ādiatthajotakena bodhitoti veditabbaṃ. " 1007689,186,223,2,13,1,107,9,"Sukhānaṃ nidānan ti diṭṭhadhammikānaṃ, samparāyikānaṃ, nibbānapaṭisaṃyuttānañcāti sabbesampi sukhānaṃ kāraṇaṃ. " 1007690,186,223,14,25,1,74,10,"Yañhi kiñci loke bhogasukhaṃ nāma, taṃ sabbaṃ dānanidānanti pākaṭo yamattho. " 1007691,186,223,26,37,1,105,9,"Yaṃ pana taṃ jhānavipassanāmaggaphalanibbānapaṭisaṃyuttaṃ sukhaṃ, tassāpi dānaṃ upanissayapaccayo hotiyeva. " 1007692,186,223,38,68,1,258,27,"Sampattīnaṃ mūlan ti yā imā loke padesarajjaṃ sirissariyaṃ sattaratanasamujjalacakkavattisampadāti evaṃpabhedā mānusikā sampattiyo, yā ca cātumahārājikacātumahārājādibhedā dibbasampattiyo, yā vā panaññāpi sampattiyo, tāsaṃ sabbāsaṃ idaṃ dānaṃ nāma mūlaṃ kāraṇaṃ. " 1007693,186,223,69,83,1,103,9,"Bhogānan ti bhuñjitabbaṭṭhena‘‘ bhogo’’ ti laddhanāmānaṃ manāpiyarūpādīnaṃ, tannissayānañca upabhogasukhānaṃ. " 1007694,186,223,84,86,1,23,2,Avassayaṭṭhena patiṭṭhā. 1007695,186,223,87,90,1,32,2,{Visamagatassā}ti byasanappattassa. 1007696,186,223,91,96,1,33,5,Tāṇan ti rakkhā tato paripālanato. 1007697,186,223,97,102,1,50,5,Leṇan ti byasanehi paripāciyamānassa olīyanapadeso. 1007698,186,223,103,106,1,22,2,{Gatī}ti gantabbaṭṭhānaṃ. 1007699,186,223,107,110,1,24,3,Parāyaṇan ti paṭisaraṇaṃ. 1007700,186,223,111,116,1,37,4,{Avassayo}ti vinipatituṃ adento nissayo. 1007701,186,223,117,120,1,28,3,Ārammaṇan ti olubbhārammaṇaṃ. 1007702,186,224,2,11,1,118,8,Ratanamayasīhāsanasadisan ti sabbaratanamayasattaṅgamahāsīhāsanasadisaṃ mahagghaṃ hutvā sabbaso vinipatituṃ appadānato. 1007703,186,224,12,17,1,56,4,Mahāpathavisadisaṃ gatagataṭṭhāne patiṭṭhāya labhāpanato. 1007704,186,224,18,39,1,169,18,"Ālambanarajjusadisan ti yathā dubbalassa purisassa ālambanarajju uttiṭṭhato, tiṭṭhato ca upatthambho, evaṃ dānaṃ sattānaṃ sampattibhave uppattiyā, ṭhitiyā ca paccayabhāvato. " 1007705,186,224,40,43,1,54,2,{Dukkhanittharaṇaṭṭhenā}ti duggatidukkhanittharaṇaṭṭhena. 1007706,186,224,44,50,1,80,4,{Samassāsanaṭṭhenā}ti lobhamacchariyādipaṭisattupaddavato sammadeva assāsanaṭṭhena. 1007707,186,224,51,55,1,56,3,{Bhayaparittāṇaṭṭhenā}ti dāliddiyabhayato paripālanaṭṭhena. 1007708,186,224,56,60,1,71,3,{Maccheramalādīhī}ti maccheralobhadosaissāvicikicchādiṭṭhi ādicittamalehi. 1007709,186,224,61,64,1,37,2,{Anupalittaṭṭhenā}ti anupakkiliṭṭhatāya. 1007710,186,224,65,68,1,34,3,Tesan ti maccheramalādikacavarānaṃ. 1007711,186,224,69,72,1,24,3,Etehi eva durāsadaṭṭhena. 1007712,186,224,73,77,1,53,3,{Asantāsanaṭṭhenā}ti anabhibhavanīyatāya santāsābhāvena. 1007713,186,224,78,91,1,66,11,"Yo hi dāyako dānapati, so sampatipi kutoci na bhāyati, pageva āyatiṃ. " 1007714,186,224,92,95,1,26,3,Dhammasīsena puggalo vutto. 1007715,186,224,96,99,1,32,2,{Balavantaṭṭhenā}ti mahābalavatāya. 1007716,186,224,100,111,1,78,10,"Dāyako hi dānapati sampati pakkhabalena balavā hoti, āyatiṃ pana kāyabalādīhipi. " 1007717,186,224,112,121,1,62,4,{Abhimaṅgalasammataṭṭhenā}ti‘‘ vaḍḍhikāraṇan’’ ti abhisammatabhāvena. 1007718,186,224,122,129,1,126,6,"Vipattibhavato sampattibhavūpanayanaṃ khemantabhūmisampāpanaṃ, bhavasaṅgāmato yogakkhemasampāpanañca khemantabhūmisampāpanaṭṭho. " 1007719,186,225,2,21,1,141,15,Idāni dānaṃ vaṭṭagatā ukkaṃsappattā sampattiyo viya vivaṭṭagatāpi tā sampādetīti bodhicariyabhāvenapi dānaguṇe dassetuṃ‘‘ dānañhī’’ tiādi vuttaṃ. 1007720,186,225,22,55,1,213,25,"Tattha sakkamārabrahmasampattiyo attahitāya eva, cakkavattisampatti pana attahitāya, parahitāya cāti dassetuṃ sā tāsaṃ parato vuttā, etā lokiyā, imā pana lokuttarāti dassetuṃ tato paraṃ‘‘ sāvakapāramīñāṇan’’ tiādi vuttaṃ. " 1007721,186,225,56,62,1,75,6,Tatthāpi ukkaṭṭhukkaṭṭhatarukkaṭṭhatamāti dassetuṃ kamena ñāṇattayaṃ vuttaṃ. 1007722,186,225,63,70,1,48,7,Tesaṃ pana dānassa paccayabhāvo heṭṭhā vutto eva. 1007723,186,225,71,76,1,61,5,Etenevassa brahmasampattiyāpi paccayabhāvo dīpitoti veditabbo. 1007724,186,226,2,45,1,266,32,"Dānañca nāma dakkhiṇeyyesu hitajjhāsayena vā pūjanajjhāsayena vā attano santakassa paresaṃ pariccajanaṃ, tasmā dāyako sattesu ekantahitajjhāsayo purisapuggalo, so‘‘ paresaṃ hiṃsati, paresaṃ vā santakaṃ haratī’’ ti aṭṭhānametanti āha‘‘ dānaṃ dadanto sīlaṃ samādātuṃ sakkotī’’ ti. " 1007725,186,226,46,54,1,74,7,Sīlasadiso alaṅkāro {natthī}ti akittimaṃ hutvā sabbakālaṃ sobhāvisesāvahattā. 1007726,186,226,55,63,1,53,6,Sīlapupphasadisaṃ pupphaṃ {natthī}ti etthāpi eseva nayo. 1007727,186,226,64,112,1,154,19,"Sīlagandhasadiso gandho {natthī}ti ettha‘‘ candanaṃ tagaraṃ vāpī’’ tiādikā( dha. pa.55) gāthā,‘‘ gandho isīnaṃ ciradikkhitānaṃ, kāyā cuto gacchati mālutenā’’ tiādikā( jā.2.17.55) ca vattabbā . " 1007728,186,226,113,121,1,90,8,Sīlañhi sattānaṃ ābharaṇañceva alaṅkāro ca gandhavilepanañca parassa dassanīyabhāvāvahañca. 1007729,186,226,122,130,1,30,4,Tenāha‘‘ sīlālaṅkārena hī’’ tiādi. 1007730,186,227,2,16,1,75,11,‘ ‘ Ayaṃ saggo labbhatī’’ ti idaṃ majjhimehi chandādīhi āraddhaṃ sīlaṃ sandhāyāha. 1007731,186,227,17,20,1,21,3,Tenāha sakko devarājā– 1007732,186,228,2,9,1,41,5,"‘ ‘ Hīnena brahmacariyena, khattiye upapajjati; " 1007733,186,229,2,21,1,45,6,"Majjhimena ca devattaṃ, uttamena visujjhatī’’ ti.( jā.2.22.429); " 1007734,186,230,2,26,1,120,14,"{Iṭṭho}ti sukho, {kanto}ti kamanīyo, {manāpo}ti manavaḍḍhanako, taṃ panassa iṭṭhādibhāvaṃ dassetuṃ‘‘ niccamettha kīḷā’’ tiādi vuttaṃ. " 1007735,186,230,27,34,1,53,6,Niccan ti sabbakālaṃ {kīḷā}ti kāmūpasaṃhitā sukhavihārā. 1007736,186,230,35,38,1,28,2,{Sampattiyo}ti bhogasampattiyo. 1007737,186,230,39,43,1,42,4,Dibban ti dibbabhavaṃ devalokapariyāpannaṃ. 1007738,186,230,44,50,1,36,5,"Sukhan ti kāyikaṃ, cetasikañca sukhaṃ. " 1007739,186,230,51,59,1,87,6,"Dibbasampattin ti dibbabhavaṃ āyusampattiṃ, vaṇṇayasaissariyasampattiṃ, rūpādisampattiñca. " 1007740,186,230,60,68,1,67,7,{Evamādī}ti ādi -saddena yāmādīhi anubhavitabbaṃ dibbasampattiṃ vadati. 1007741,186,231,2,10,1,82,7,{Appassādā}ti nirassādā paṇḍitehi yathābhūtaṃ passantehi tattha assādetabbatābhāvato. 1007742,186,231,11,18,1,64,5,"{Bahudukkhā}ti mahādukkhā sampati, āyatiñca vipuladukkhānubandhattā. " 1007743,186,231,19,22,1,32,2,{Bahupāyāsā}ti anekavidhaparissayā. 1007744,186,231,23,26,1,14,2,{Etthā}ti kāmesu. 1007745,186,231,27,30,1,14,2,{Bhiyyo}ti bahuṃ. 1007746,186,231,31,44,1,85,10,"{Doso}ti aniccatādinā, appassādatādinā ca dūsitabhāvo, yato te viññūnaṃ cittaṃ nārādhenti. " 1007747,186,231,45,61,1,115,13,"Atha vā ādīnaṃ vāti pavattatīti ādīnavo, paramakapaṇatā, tathā ca kāmā yathābhūtaṃ paccavekkhantānaṃ paccupatiṭṭhanti. " 1007748,186,231,62,72,1,76,8,"{Lāmakabhāvo}ti nihīnabhāvo aseṭṭhehi sevitabbattā, seṭṭhehi na sevitabbattā ca. " 1007749,186,231,73,77,1,46,4,Saṃkilissanan ti vibādhetabbatā upatāpetabbatā. 1007750,186,231,78,90,1,94,11,"Nekkhamme ānisaṃsan ti ettha yattakā kāmesu ādīnavā, tappaṭipakkhato tattakā nekkhamme ānisaṃsā. " 1007751,186,231,91,140,1,254,27,"Api ca‘‘ nekkhammaṃ nāmetaṃ asambādhaṃ asaṃkiliṭṭhaṃ, nikkhantaṃ kāmehi, nikkhantaṃ kāmasaññāya, nikkhantaṃ kāmavitakkehi, nikkhantaṃ kāmapariḷāhehi, nikkhantaṃ byāpādato’’ tiādinā ( sārattha. ṭī.3.26 mahāvagge) nayena nekkhamme ānisaṃse pakāsesi, pabbajjāya, jhānādīsu ca guṇe vibhāvesi vaṇṇesi. " 1007752,186,232,2,29,1,214,19,"Vuttanayan ti ettha yaṃ avuttanayaṃ‘‘ kallacitte’’ tiādi, tattha {kallacitte}ti kammaniyacitte, heṭṭhā pavattitadesanāya assaddhiyādīnaṃ cittadosānaṃ vigatattā uparidesanāya bhājanabhāvūpagamanena kammakkhamacitteti attho. " 1007753,186,232,30,42,1,82,11,"Assaddhiyādayo hi yasmā cittassa rogabhūtā tadā te vigatā, tasmā arogacitteti attho. " 1007754,186,232,43,45,1,38,2,Diṭṭhimānādikilesavigamanena muducitte. 1007755,186,232,46,48,1,37,2,Kāmacchandādivigamena vinīvaraṇacitte. 1007756,186,232,49,52,1,52,3,Sammāpaṭipattiyaṃ uḷārapītipāmojjayogena udaggacitte. 1007757,186,232,53,56,1,36,3,Tattha saddhāsampattiyā pasannacitte. 1007758,186,232,57,62,1,34,5,Yadā ca bhagavā aññāsīti sambandho. 1007759,186,232,63,69,1,51,5,Atha vā {kallacitte}ti kāmacchandavigamena arogacitte. 1007760,186,232,70,75,1,53,4,{Muducitte}ti byāpādavigamena mettāvasena akathinacitte. 1007761,186,232,76,83,1,82,6,{Vinīvaraṇacitte}ti uddhaccakukkuccavigamena vikkhepassa vigatattā tena apihitacitte. 1007762,186,232,84,90,1,63,4,{Udaggacitte}ti thinamiddhavigamena sampaggahitavasena alīnacitte. 1007763,186,232,91,100,1,93,7,"{Pasannacitte}ti vicikicchāvigamena sammāpaṭipattiyaṃ adhimuttacitte, evampettha attho veditabbo." 1007764,186,233,2,14,1,82,8,"‘ ‘ Seyyathāpī’’ tiādinā upamāvasena nesaṃ saṃkilesappahānaṃ, ariyamagguppādañca dasseti. " 1007765,186,233,15,18,1,31,3,Apagatakāḷakan ti vigatakāḷakaṃ. 1007766,186,233,19,23,1,22,3,{Sammadevā}ti suṭṭhu eva. 1007767,186,233,24,27,1,31,3,Rajanan ti nīlapītādiraṅgajātaṃ. 1007768,186,233,28,33,1,45,4,{Paṭiggaṇheyyā}ti gaṇheyya pabhassaraṃ bhaveyya. 1007769,186,233,34,50,1,125,12,"Tasmiṃyeva {āsane}ti tissameva nisajjāyaṃ, etena nesaṃ lahuvipassakatā, tikkhapaññatā, sukhapaṭipadākhippābhiññatā ca dassitā hoti. " 1007770,186,233,51,56,1,54,5,Virajan ti apāyagamanīyarāgarajādīnaṃ vigamena virajaṃ. 1007771,186,233,57,59,1,49,2,Anavasesadiṭṭhivicikicchāmalāpagamanena vītamalaṃ. 1007772,186,233,60,63,1,46,3,Paṭhamamaggavajjhakilesarajābhāvena vā virajaṃ. 1007773,186,233,64,66,1,42,2,Pañcavidhadussīlyamalāpagamanena vītamalaṃ. 1007774,186,233,67,100,1,118,13,"Dhammacakkhun ti brahmāyusutte( ma. ni.2.383) heṭṭhimā tayo maggā vuttā, cūḷarāhulovāde( ma. ni.3.416) āsavakkhayo, idha pana sotāpattimaggo adhippeto." 1007775,186,233,101,115,1,83,9,"‘‘ Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’’ ti tassa uppattiākāradassananti. " 1007776,186,233,116,123,1,70,6,"Nanu ca maggañāṇaṃ asaṅkhatadhammārammaṇaṃ, na saṅkhatadhammārammaṇanti? " 1007777,186,233,124,125,1,10,1,Saccametaṃ. 1007778,186,233,126,139,1,105,12,"Yasmā taṃ nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā kiccavasena sabbasaṅkhataṃ paṭivijjhantaṃ uppajjati, tasmā tathā vuttaṃ." 1007779,186,234,2,75,1,625,61,"‘ ‘ Suddhaṃ vatthan’’ ti nidassitaupamāyaṃ idaṃ upamāsaṃsandanaṃ vatthaṃ viya cittaṃ, vatthassa āgantukamalehi kiliṭṭhabhāvo viya cittassa rāgādimalehi saṃkiliṭṭhabhāvo , dhovanasilā viya anupubbikathā, udakaṃ viya saddhā, udake temetvā ūsagomayachārikābharehi kāḷakapadese samucchinditvā vatthassa dhovanapayogo viya saddhāsinehena temetvā temetvā satisamādhipaññāhi dose sithilī katvā sutādividhinā cittassa sodhane vīriyārambho, tena payogena vatthe nānākāḷakāpagamo viya vīriyārambhena kilesavikkhambhanaṃ, raṅgajātaṃ viya ariyamaggo, tena suddhassa vatthassa pabhassarabhāvo viya vikkhambhitakilesassa cittassa maggena pariyodapananti." 1007780,186,234,76,98,1,106,13,‘‘ Diṭṭhadhammā’’ ti vatvā dassanaṃ nāma ñāṇadassanato aññampi atthīti taṃ nivattanatthaṃ‘‘ pattadhammā’’ ti vuttaṃ. 1007781,186,234,99,113,1,88,10,Patti ca ñāṇasampattito aññampi vijjatīti tato visesadassanatthaṃ‘‘ viditadhammā’’ ti vuttaṃ. 1007782,186,234,114,135,1,155,16,"Sā pana viditadhammatā dhammesu ekadesenāpi hotīti nippadesato viditabhāvaṃ dassetuṃ‘‘ pariyogāḷhadhammā’’ ti vuttaṃ, tena nesaṃ saccābhisambodhiṃyeva vibhāveti. " 1007783,186,234,136,145,1,123,9,Maggañāṇañhi ekābhisamayavasena pariññādikiccaṃ sādhentaṃ nippadesatova catusaccadhammaṃ samantato ogāhantaṃ paṭivijjhatīti. 1007784,186,234,146,149,1,26,3,Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva. 1007785,186,235,2,10,1,51,3,77. {Cīvaradānādīnī}ti cīvarādiparikkhāradānaṃ sandhāyāha. 1007786,186,235,11,48,1,306,30,"Yo hi cīvarādike aṭṭha parikkhāre, pattacīvarameva vā sotāpannādiariyassa, puthujjanasseva vā sīlasampannassa datvā‘‘ idaṃ parikkhāradānaṃ anāgate ehibhikkhubhāvāya paccayo hotū’’ ti patthanaṃ paṭṭhapesi, tassa ca sati adhikārasampattiyaṃ buddhānaṃ sammukhībhāve iddhimayaparikkhāralābhāya saṃvattatīti veditabbaṃ. " 1007787,186,235,49,53,1,49,4,Vassasatikattherā viya ākappasampannāti adhippāyo. 1007788,186,236,2,8,1,44,5,{Sandassesī}ti suṭṭhu paccakkhaṃ katvā dassesi. 1007789,186,236,9,13,1,61,4,Idhalokatthan ti idhalokabhūtaṃ khandhapañcakasaṅkhātamatthaṃ. 1007790,186,236,14,19,1,35,5,Paralokatthan ti etthāpi eseva nayo. 1007791,186,236,20,27,1,51,5,"{Dassesī}ti sāmaññalakkhaṇato, salakkhaṇato ca dassesi. " 1007792,186,236,28,35,1,21,3,Tenāha‘‘ aniccan’’ tiādi. 1007793,186,236,36,41,1,39,5,Tattha hutvā abhāvato aniccanti dassesi. 1007794,186,236,42,45,1,40,3,Udayabbayapaṭipīḷanato dukkhanti dassesi. 1007795,186,236,46,49,1,31,3,Avasavattanato anattāti dassesi. 1007796,186,236,50,56,1,64,6,Ime ruppanādilakkhaṇā pañcakkhandhāti rāsaṭṭhena khandhe dassesi. 1007797,186,236,57,64,1,69,6,Ime cakkhādisabhāvā nissattanijjīvaṭṭhena aṭṭhārasa dhātuyoti dassesi. 1007798,186,236,65,71,1,73,6,Imāni cakkhādisabhāvāneva dvārārammaṇabhūtāni dvādasa āyatanānīti dassesi. 1007799,186,236,72,80,1,84,7,Ime avijjādayo jarāmaraṇapariyosānā dvādasa paccayadhammā paṭiccasamuppādoti dassesi. 1007800,186,236,81,93,1,98,11,"Rūpakkhandhassa heṭṭhā vuttanayena paccayato cattāri, khaṇato ekanti imāni pañca lakkhaṇāni dassesi. " 1007801,186,236,94,106,1,49,7,{Tathā}ti iminā‘‘ pañca lakkhaṇānī’’ ti padaṃ ākaḍḍhati. 1007802,186,236,107,115,1,47,6,"{Dassento}ti iti -saddo nidassanattho, evanti attho. " 1007803,186,236,116,122,1,77,6,Nirayan ti aṭṭhamahānirayasoḷasaussadanirayappabhedaṃ sabbaso nirayaṃ dassesi. 1007804,186,236,123,129,1,117,6,Tiracchānayonin ti apadadvipadacatuppadabahuppadādibhedaṃ migapasupakkhisarīsapādivibhāgaṃ nānāvidhaṃ tiracchānalokaṃ. 1007805,186,236,130,135,1,107,5,Pettivisayan ti khuppipāsikavantāsikaparadattūpajīvinijjhāmataṇhikādibhedabhinnaṃ nānāvidhaṃ petasattalokaṃ. 1007806,186,236,136,139,1,36,3,Asurakāyan ti kālakañcikāsuranikāyaṃ. 1007807,186,236,140,157,1,108,13,Evaṃ tāva duggatibhūtaṃ paralokatthaṃ vatvā idāni sugatibhūtaṃ vattuṃ‘‘ tiṇṇaṃ kusalānaṃ vipākan’’ tiādi vuttaṃ. 1007808,186,236,158,177,1,141,14,"Vehapphale subhakiṇṇeyeva saṅgahetvā asaññīsu, arūpīsu ca sampattiyā dassetabbāya abhāvato duviññeyyatāya‘‘ navannaṃ brahmalokānan’’ tveva vuttaṃ. " 1007809,186,237,2,9,1,40,5,{Gaṇhāpesī}ti te dhamme samādinne kārāpesi. 1007810,186,238,2,30,1,181,20,"Samuttejanaṃ nāma samādinnadhammānaṃ yathā anupakārakā dhammā parihāyanti, pahīyanti ca, upakārakā dhammā parivaḍḍhanti, visujjhanti ca, tathā nesaṃ ussāhuppādananti āha‘‘ abbhussāhesī’’ ti. " 1007811,186,238,31,46,1,79,10,"Yathā pana taṃ ussāhuppādanaṃ hoti, taṃ dassetuṃ‘‘ idhalokatthañcevā’’ tiādi vuttaṃ. " 1007812,186,238,47,53,1,57,5,Tāsetvā {tāsetvā}ti paribyattabhāvāpādanena tejetvā tejetvā. 1007813,186,238,54,67,1,89,11,"Adhigataṃ viya {katvā}ti yesaṃ katheti, tehi tamatthaṃ paccakkhato anubhuyyamānaṃ viya katvā. " 1007814,186,238,68,77,1,81,8,Veneyyānañhi buddhehi pakāsiyamāno attho paccakkhatopi pākaṭataro hutvā upaṭṭhāti. 1007815,186,238,78,83,1,31,5,Tathā hi bhagavā evaṃ thomīyati– 1007816,186,239,2,10,1,36,6,"‘ ‘ Ādittopi ayaṃ loko, ekādasahi aggibhi; " 1007817,186,240,2,8,1,42,5,"Na tathā yāti saṃvegaṃ, sammohapaliguṇṭhito. " 1007818,186,241,2,7,1,41,4,"Sutvādīnavasaññuttaṃ , yathā vācaṃ mahesino; " 1007819,186,242,2,11,1,49,6,"Paccakkhatopi buddhānaṃ, vacanaṃ suṭṭhu pākaṭan’’ ti. " 1007820,186,243,2,9,1,65,3,Tenāha ‘‘ dvattiṃsakammakāraṇapañcavīsatimahābhayappabhedañhī’’ tiādi. 1007821,186,243,10,31,1,95,7,Dvattiṃsakammakāraṇāni‘‘ hatthampi chindantī’’ tiādinā( ma. ni.1.178) dukkhakkhandhasutte āgatanayena veditabbāni. 1007822,186,243,32,52,1,123,11,Pañcavīsatimahābhayāni‘‘ jātibhayaṃ jarābhayaṃ byādhibhayaṃ maraṇabhayan’’ tiādinā( cūḷani.123) tattha tattha sutte āgatanayena veditabbāni. 1007823,186,243,53,64,1,67,6,"Āghātanabhaṇḍikā adhikuṭṭanakaḷiṅgaraṃ, yaṃ‘‘ accādhānan’’ tipi vuccati. " 1007824,186,244,2,32,1,162,20,"Paṭiladdhaguṇena {codesī}ti‘‘ taṃtaṃguṇādhigamena ayampi tumhehi paṭiladdho, ānisaṃso ayampī’’ ti paccakkhato dassento‘‘ kiṃ ito pubbe evarūpaṃ atthī’’ ti codento viya ahosi. " 1007825,186,244,33,42,1,36,5,Tenāha‘‘ mahānisaṃsaṃ katvā kathesī’’ ti. 1007826,186,245,2,12,1,119,10,Tappaccayañca kilamathan ti saṅkhārapavattihetukaṃ tasmiṃ tasmiṃ sattasantāne uppajjanakaparissamaṃ saṃvighātaṃ vihesaṃ. 1007827,186,245,13,18,1,47,4,{Idhā}ti heṭṭhā paṭhamamaggādhigamatthāya kathāya. 1007828,186,245,19,21,1,33,2,Sabbasaṅkhārūpasamabhāvato santaṃ. 1007829,186,245,22,24,1,33,2,Atittikaraparamasukhatāya paṇītaṃ. 1007830,186,245,25,29,1,41,3,Sakalasaṃsārabyasanato tāyanatthena tāṇaṃ. 1007831,186,245,30,34,1,47,4,Tato nibbindahadayānaṃ nilīyanaṭṭhānatāya leṇaṃ. 1007832,186,245,35,41,1,60,6,Ādi -saddena gatipaṭisaraṇaṃ paramassāsoti evamādīnaṃ saṅgaho. 1007833,186,246,2,2,1,27,1,Mahājanakāyapabbajjāvaṇṇanā 1007834,186,247,2,17,1,70,7,80. Saṅghappahonakānaṃ bhikkhūnaṃ abhāvā‘‘ saṅghassa aparipuṇṇattā’’ ti vuttaṃ. 1007835,186,247,18,24,1,33,6,Dve aggasāvakā eva hi tadā ahesuṃ. 1007836,186,248,2,2,1,22,1,Cārikāanujānanavaṇṇanā 1007837,186,249,2,35,1,122,16,86.‘‘ Kadā udapādī’’ ti pucchaṃ‘‘ sambodhito’’ tiādinā saṅkhepato vissajjetvā puna taṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ bhagavā kirā’’ tiādi vuttaṃ. 1007838,186,249,36,60,1,138,19,"Pitu saṅgahaṃ karonto vihāsi sambodhito‘‘ satta saṃvaccharāni satta māse satta divase’’ ti ānetvā sambandho, tañca kho veneyyānaṃ tadā abhāvato. " 1007839,186,249,61,82,1,126,16,"Kilañjehi bahi chādāpetvā, vatthehi anto paṭicchādāpetvā, upari ca vatthehi chādāpetvā, tassa heṭṭhā suvaṇṇa… pe… vitānaṃ kārāpetvā. " 1007840,186,249,83,88,1,48,4,{Mālāvacchake}ti pupphamālāhi vacchākārena veṭhite. 1007841,186,249,89,93,1,41,3,{Gandhantare}ti cāṭibharitagandhassa antare. 1007842,186,249,94,102,1,87,7,{Pupphānī}ti cāṭiādibharitāni jalajapupphāni ceva caṅkotakādibharitāni thalajapupphāni ca. 1007843,186,250,2,38,1,172,27,"Kāmañcāyaṃ rājā buddhapitā, tathāpi buddhā nāma lokagaruno, na te kenaci vase vattetabbā, atha kho te eva pare attano vase vattenti, tasmā rājā‘‘ nāhaṃ bhikkhusaṅghaṃ demī’’ ti āha. " 1007844,186,251,2,8,1,48,5,"Dānamukhan ti dānakaraṇūpāyaṃ, dānavattanti attho. " 1007845,186,251,9,24,1,73,13,"Na dāni me {anuññātā}ti idāni me dānaṃ na anuññātā, no na anujānantīti attho. " 1007846,186,252,2,7,1,53,5,Paritassanajīvitan ti dukkhajīvikā dāliddiyanti attho. 1007847,186,253,2,17,1,125,13,"Sabbesaṃ bhikkhūnaṃ {pahosī}ti bhagavato aṭṭhasaṭṭhi ca bhikkhusatasahassānaṃ bhāgato dātuṃ pahosi, na sabbesaṃ pariyattabhāvena. " 1007848,186,253,18,28,1,46,6,Tenāha‘‘ senāpatipi attano deyyadhammaṃ adāsī’’ ti. 1007849,186,253,29,32,1,35,2,{Jeṭṭhikaṭṭhāne}ti jeṭṭhikadeviṭṭhāne. 1007850,186,254,2,8,1,35,4,Tatheva {katvā}ti carapurise ṭhapetvā. 1007851,186,254,9,12,1,16,3,Sucin ti suddhaṃ. 1007852,186,254,13,30,1,62,7,"Paṇītan ti uḷāraṃ, bhāvanapuṃsakañcetaṃ‘‘ ekamantan’’ tiādīsu( pārā.2) viya. " 1007853,186,254,31,38,1,36,4,"{Bhañjitvā}ti madditvā, pīḷetvāti attho. " 1007854,186,254,39,47,1,101,6,"{Jātisappikhīrādīhiyevā}ti antojātasappikhīrādīhiyeva, amhākameva gāviādito gahitasappiādīhiyevāti attho. " 1007855,186,255,2,16,1,89,8,"90. Parāpavādaṃ, parāpakāraṃ, sītuṇhādibhedañca guṇāparādhaṃ khamati sahati adhivāsetīti khanti. " 1007856,186,255,17,29,1,100,12,Sā pana yasmā sīlādīnaṃ paṭipakkhadhamme savisesaṃ tapati santapati vidhamatīti paramaṃ uttamaṃ tapo. 1007857,186,255,30,40,1,44,6,Tenāha‘‘ adhivāsanakhanti nāma paramaṃ tapo’’ ti. 1007858,186,255,41,50,1,58,5,‘‘ Adhivāsanakhantī’’ ti iminā dhammanijjhānakkhantito viseseti. 1007859,186,255,51,54,1,29,3,Titikkhanaṃ khamanaṃ titikkhā. 1007860,186,255,55,60,1,50,5,Akkharacintakā hi khamāyaṃ titikkhā-saddaṃ vaṇṇenti. 1007861,186,255,61,70,1,38,5,Tenevāha‘‘ khantiyā eva vevacanan’’ tiādi. 1007862,186,255,71,75,1,59,3,{Sabbākārenā}ti santapaṇītanipuṇasivakhemādinā sabbappakārena. 1007863,186,255,76,83,1,60,7,So pabbajito nāma na hoti pabbājitabbadhammassa apabbājanato. 1007864,186,255,84,88,1,47,4,Tasseva tatiyapadassa vevacanaṃ anatthantarattā. 1007865,186,256,2,12,1,36,7,‘ ‘ Na hī’’ tiādinā taṃ evatthaṃ vivarati. 1007866,186,256,13,39,1,92,8,"Uttamatthena paramanti vuccati para-saddassa seṭṭhavācakattā,‘‘ puggalaparoparaññū’’ tiādīsu( a. ni.7.68; netti.118) viya. " 1007867,186,256,40,43,1,14,3,Paran ti aññaṃ. 1007868,186,256,44,58,1,79,10,Idāni para-saddaṃ aññapariyāyameva gahetvā atthaṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ. 1007869,186,256,59,62,1,21,2,{Malassā}ti pāpamalassa. 1007870,186,256,63,68,1,39,3,{Apabbājitattā}ti anīhaṭattā anirākatattā . 1007871,186,256,69,74,1,44,4,{Samitattā}ti nirodhitattā tesaṃ pāpadhammānaṃ. 1007872,186,256,75,87,1,52,8,‘‘ Samitattā hi pāpānaṃ samaṇoti pavuccatī’’ ti hi vuttaṃ. 1007873,186,257,2,46,1,324,36,"Apica bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhaṃ uddisanto pātimokkhakathāya ca sīlapadhānattā sīlassa ca visesato doso paṭipakkhoti tassa niggaṇhanavidhiṃ dassetuṃ ādito‘‘ khantī paramaṃ tapo’’ ti āha, tena aniṭṭhassa paṭihananūpāyo vutto, titikkhāgahaṇena pana iṭṭhassa, tadubhayenapi uppannaṃ ratiṃ abhibhuyya viharatīti ayamattho dassitoti. " 1007874,186,257,47,53,1,57,6,Taṇhāvānassa vūpasamanato nibbānaṃ paramaṃ vadanti buddhā. 1007875,186,257,54,63,1,92,8,"Tattha khantiggahaṇena payogavipattiyā abhāvo dassito, titikkhāgahaṇena āsayavipattiyā abhāvo. " 1007876,186,257,64,72,1,85,7,"Tathā khantiggahaṇena parāparādhasahatā, titikkhāgahaṇena paresu anaparajjhanā dassitā. " 1007877,186,257,73,148,1,522,51,"Evaṃ kāraṇamukhena anvayato pātimokkhaṃ dassetvā idāni byatirekato taṃ dassetuṃ‘‘ na hī’’ tiādi vuttaṃ, tena yathā sattānaṃ jīvitā voropanaṃ, pāṇileḍḍudaṇḍādīhi vibādhanañca‘‘ parūpaghāto, paraviheṭhanan’’ ti vuccati, evaṃ tesaṃ mūlasāpateyyāvaharaṇaṃ, dāraparāmasanaṃ, visaṃvādanaṃ, aññamaññabhedanaṃ, pharusavacanena mammaghaṭṭanaṃ, niratthakavippalāpo , parasantakagijjhanaṃ, ucchedavindanaṃ, micchābhinivesanañcaupaghāto, viheṭhanañca hotīti yassa kassaci akusalassa kammapathassa, kammassa ca karaṇena pabbajito, samaṇo ca na hotīti dasseti. " 1007878,186,258,2,7,1,80,4,{Sabbākusalassā}ti sabbassāpi dvādasākusalacittuppādasaṅgahitassa sāvajjadhammassa. 1007879,186,258,8,23,1,92,11,Karaṇaṃ nāma tassa attano santāne uppādananti tappaṭikkhepato akaraṇaṃ‘‘ anuppādanan’’ ti vuttaṃ. 1007880,186,258,24,53,1,158,16,"‘‘ Kusalassā’’ ti idaṃ‘‘ etaṃ buddhāna sāsanan’’ ti vakkhamānattā ariyamaggadhamme, tesañca sambhārabhūte tebhūmakakusaladhamme sambodhetīti āha‘‘ catubhūmakakusalassā’’ ti. " 1007881,186,258,54,69,1,72,9,"{Upasampadā}ti upasampādanaṃ, taṃ pana tassa samadhigamoti āha‘‘ paṭilābho’’ ti. " 1007882,186,258,70,76,1,68,6,Cittajotanan ti cittassa pabhassarabhāvakaraṇaṃ sabbaso parisodhanaṃ. 1007883,186,258,77,105,1,204,21,"Yasmā aggamaggasamaṅgino cittaṃ sabbaso pariyodapīyati nāma, aggaphalakkhaṇe pana pariyodapitaṃ hoti puna pariyodapetabbatāya abhāvato, iti pariniṭṭhitapariyodapanataṃ sandhāyāha‘‘ taṃ pana arahattena hotī’’ ti. " 1007884,186,258,106,110,1,47,4,Sabbapāpaṃ pahāya tadaṅgādivasenevāti adhippāyo. 1007885,186,258,111,131,1,125,14,"‘‘ Sīlasaṃvarenā’’ ti hi iminā tebhūmakassāpi saṅgahe itarappahānānampi saṅgaho hotīti, evañca katvā sabbaggahaṇaṃ samatthitaṃ hoti . " 1007886,186,258,132,136,1,57,3,{Samathavipassanāhī}ti lokiyalokuttarāhi samathavipassanāhi. 1007887,186,258,137,140,1,24,2,{Sampādetvā}ti nipphādetvā. 1007888,186,258,141,149,1,90,7,"Sampādanañcettha hetubhūtāhi phalabhūtassa sahajātāhipi, pageva purimasiddhāhīti daṭṭhabbaṃ. " 1007889,186,259,2,14,1,99,10,"{Kassacī}ti hīnādīsu kassaci sattassa kassaci upavādassa, tena davakamyatāyapi upavadanaṃ paṭikkhipati. " 1007890,186,259,15,27,1,59,8,Upaghātassa akaraṇan ti etthāpi‘‘ kassacī’’ ti ānetvā sambandho. 1007891,186,259,28,37,1,103,8,{Kāyenā}ti ca nidassanamattametaṃ manasāpi paresaṃ anatthacintanādivasena upaghātakaraṇassa vajjetabbattā. 1007892,186,259,38,48,1,80,8,"{Kāyenā}ti vā ettha arūpakāyassāpi saṅgaho daṭṭhabbo, na copanakāyakarajakāyānameva. " 1007893,186,259,49,56,1,53,7,Pa atimokkhan ti pakārato ativiya sīlesu mukhyabhūtaṃ. 1007894,186,259,57,67,1,54,6,‘‘ Atipamokkhan’’ ti tameva padaṃ upasaggabyattayena vadati. 1007895,186,259,68,80,1,61,8,Evaṃ bhedato padavaṇṇanaṃ katvā tatvato vadati‘‘ uttamasīlan’’ ti. 1007896,186,259,81,97,1,95,12,‘‘ Pāti vā’’ tiādinā pālanato rakkhaṇato ativiya mokkhanato ativiya mocanato pātimokkhan ti dasseti. 1007897,186,259,98,110,1,71,8,‘‘ Pāpā ati mokkhetīti atimokkho’’ ti nimittassa kattubhāvena upacaritabbato. 1007898,186,259,111,158,1,277,31,"Yo vā nan ti yo vā puggalo naṃ pātimokkhasaṃvarasīlaṃ pāti samādiyitvā avikopento rakkhati, taṃ‘‘ pātī’’ ti laddhanāmaṃ pātimokkhasaṃvarasīle ṭhitaṃ mokkhetīti pātimokkhan ti ayamettha saṅkhepo, vitthārato pana pātimokkhapadassa attho visuddhimaggasaṃvaṇṇanāyaṃ( visuddhi. ṭī.1.14) vuttanayena veditabbo. " 1007899,186,260,2,21,1,134,12,"{Mattaññutā}ti bhojane mattaññutā, sā pana visesato paccayasannissitasīlavasena gahetabbāti āha‘‘ paṭiggahaṇaparibhogavasena pamāṇaññutā’’ ti. " 1007900,186,260,22,31,1,79,5,Ājīvapārisuddhisīlavasenāpi gayhamāne‘‘ pariyesanavissajjanavasenā’’ tipi vattabbaṃ. 1007901,186,260,32,39,1,83,6,"Saṅghaṭṭanavirahitan ti janasaṅghaṭṭanavirahitaṃ, nirajanasambādhaṃ vivittanti attho. " 1007902,186,260,40,46,1,100,6,Catupaccayasantoso dīpito paccayasantosatāsāmaññena itaradvayassāpi lakkhaṇahāranayena jotitabhāvato. 1007903,186,260,47,62,1,123,10,"‘‘ Aṭṭhasamāpattivasibhāvāyā’’ ti iminā payojanadassanavasena yadatthaṃ vivittasenāsanasevanaṃ icchitaṃ, so adhicittānuyogo vutto. " 1007904,186,260,63,77,1,124,13,"Aṭṭha samāpattiyo cettha vipassanāya pādakabhūtā adhippetā, na yā kācīti sakalassāpi adhicittānuyogassa jotitabhāvo veditabbo. " 1007905,186,261,2,2,1,19,1,Devatārocanavaṇṇanā 1007906,186,262,2,11,1,33,3,91. {Ettāvatā}ti ettakena suttapadesena. 1007907,186,262,12,22,1,69,8,Tatthāpi ca iminā… pe… kathanena suppaṭividdhabhāvaṃ pakāsetvāti yojanā. 1007908,186,262,23,31,1,58,7,"Ca -saddo byatirekattho, tena idāni vuccamānatthaṃ ullaṅgeti. " 1007909,186,262,32,36,1,23,4,Ekamidāhan ti ekaṃ ahaṃ. 1007910,186,262,37,40,1,23,3,Idaṃ -saddo nipātamattaṃ. 1007911,186,262,41,53,1,56,8,Ādi -saddena‘‘ bhikkhave samayan’’ ti evamādi pāṭho saṅgahito. 1007912,186,262,54,61,1,52,7,Ahaṃ bhikkhave ekaṃ samayanti evaṃ pettha padayojanā. 1007913,186,263,2,13,1,76,7,"{Subhagavane}ti subhagattā subhagaṃ, sundarasirikattā , sundarakāmattā vāti attho. " 1007914,186,263,14,23,1,67,8,"Subhagañhi taṃ sirisampattiyā, sundare cettha kāme manussā patthenti. " 1007915,186,263,24,27,1,32,3,Bahujanakantatāyapi taṃ subhagaṃ. 1007916,186,263,28,36,1,63,7,"Vanayatīti vanaṃ, attasampattiyā attani sinehaṃ uppādetīti attho. " 1007917,186,263,37,55,1,85,13,"Vanute iti vā vanaṃ, attasampattiyā eva‘‘ maṃ paribhuñjathā’’ ti satte yācati viyāti attho. " 1007918,186,263,56,63,1,56,6,"Subhagañca taṃ vanañcāti subhagavanaṃ, tasmiṃ subhagavane. " 1007919,186,263,64,78,1,67,10,Aṭṭhakathāyaṃ pana kiṃ iminā papañcenāti‘‘ evaṃ nāmake vane’’ ti vuttaṃ. 1007920,186,263,79,94,1,78,10,"Kāmaṃ sālarukkhopi‘‘ sālo’’ ti vuccati, yo koci rukkhopi vanappati jeṭṭhakarukkhopi. " 1007921,186,263,95,108,1,67,9,Idha pana pacchimo eva adhippetoti āha‘‘ vanappatijeṭṭhakassa mūle’’ ti. 1007922,186,263,109,112,1,49,2,{Mūlasamugghātavasenā}ti anusayasamucchindanavasena. 1007923,186,264,2,8,1,44,5,Na {vihāyantī}ti akuppadhammatāya na vijahanti. 1007924,186,264,9,36,1,151,22,"‘‘ Na kañci sattaṃ tapantīti atappā’’ ti idaṃ tesu tassā samaññāya niruḷhatāya vuttaṃ, aññathā sabbepi suddhāvāsā na kañci sattaṃ tapantīti atappā nāma siyuṃ." 1007925,186,264,37,46,1,43,5,‘‘ Na vihāyantī’’ tiādinibbacanesupi eseva nayo. 1007926,186,264,47,58,1,60,6,{Sundaradassanā}ti dassanīyāti ayamatthoti āha‘‘ abhirūpā’’ tiādi. 1007927,186,264,59,71,1,89,10,"Sundarametesaṃ dassanan ti sobhanametesaṃ cakkhunā dassanaṃ, viññāṇena dassanaṃ pīti attho. " 1007928,186,264,72,82,1,63,8,Sabbe heva… pe… jeṭṭhā pañcavokārabhave tato visiṭṭhānaṃ abhāvato. 1007929,186,265,2,9,1,70,6,Sattannaṃ buddhānaṃ {vasenā}ti sattannaṃ sammāsambuddhānaṃ apadānavasena. 1007930,186,265,10,28,1,105,14,Avihehi ajjhiṭṭhena ekena avihābrahmunā kathitā tehi sabbehi kathitā nāma hontīti vuttaṃ‘‘ tathā avihehī’’ ti. 1007931,186,265,29,32,1,19,3,Eseva nayo sesesupi. 1007932,186,265,33,43,1,39,6,Tenāha bhagavā‘‘ devatā maṃ etadavocun’’ ti. 1007933,186,265,44,69,1,130,18,"Yaṃ pana pāḷiyaṃ‘‘ anekāni devatāsatānī’’ ti vuttaṃ, taṃ sabbaṃ pacchā attano sāsane visesaṃ adhigantvā tattha uppannānaṃ vasena vuttaṃ. " 1007934,186,265,70,77,1,90,5,"{Anusandhidvayampī}ti dhammadhātupadānusandhi, devatārocanapadānusandhīti duvidhaṃ anusandhiṃ. " 1007935,186,265,78,81,1,22,2,{Niyyātento}ti nigamento. 1007936,186,265,82,89,1,52,6,"Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ suviññeyyamevāti. " 1007937,186,266,2,4,1,42,2,Mahāpadānasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1007938,186,267,2,5,1,22,1,2. Mahānidānasuttavaṇṇanā 1007939,186,268,2,2,1,13,1,Nidānavaṇṇanā 1007940,186,269,2,20,1,87,9,"95. {Janapadino}ti janapadavanto, janapadassa vā issarasāmino rājakumārā gottavasena kurū nāma. " 1007941,186,269,21,36,1,71,10,"Tesaṃ nivāso yadi eko janapado, kathaṃ bahuvacananti āha‘‘ ruḷhisaddenā’’ ti. " 1007942,186,269,37,45,1,72,8,Akkharacintakā hi īdisesu ṭhānesu yutte viya īdisaliṅgavacanāni icchanti. 1007943,186,269,46,61,1,71,10,"Ayamettha ruḷhi yathā aññatthāpi‘‘ aṅgesu viharati, mallesu viharatī’’ ti ca. " 1007944,186,269,62,66,1,51,4,Tabbisesanepi janapadasadde jātisadde ekavacanameva. 1007945,186,269,67,93,1,148,16,"Aṭṭhakathācariyā {panā}ti pana -saddo visesatthajotano, tena‘‘ puthuatthavisayatāya evetaṃ puthuvacanan’’ ti‘‘ bahuke panā’’ tiādinā vakkhamānaṃ visesaṃ joteti. " 1007946,186,269,94,101,1,81,6,{Sutvā}ti mandhātumahārājassa ānubhāvadassanānusārena paramparānugataṃ kathaṃ sutvā. 1007947,186,269,102,105,1,32,2,{Anusaṃyāyantenā}ti anuvicarantena. 1007948,186,269,106,111,1,63,5,Etesaṃ ṭhānan ti candimasūriyamukhena cātumahārājikabhavanamāha. 1007949,186,269,112,120,1,28,4,Tenāha‘‘ tattha agamāsī’’ tiādi. 1007950,186,269,121,124,1,21,2,{So}ti mandhātumahārājā. 1007951,186,269,125,128,1,27,3,Tan ti cātumahārājikarajjaṃ. 1007952,186,269,129,132,1,24,2,{Gahetvā}ti sampaṭicchitvā. 1007953,186,269,133,136,1,29,3,Puna pucchi pariṇāyakaratanaṃ. 1007954,186,270,2,13,1,101,10,"Dovārikabhūmiyaṃ tiṭṭhanti sudhammāya devasabhāya, devapurassa ca catūsu dvāresu ārakkhāya adhigatattā." 1007955,186,270,14,29,1,75,6,‘‘ Dibbarukkhasahassapaṭimaṇḍitan’’ ti idaṃ‘‘ cittalatāvanan’’ tiādīsupi yojetabbaṃ. 1007956,186,271,2,9,1,64,6,Pathaviyaṃ {patiṭṭhāsī}ti bhassitvā pathaviyā āsannaṭṭhāne aṭṭhāsi. 1007957,186,271,10,22,1,118,11,"Na hi cakkaratanaṃ bhūmiyaṃ patati, tathāṭhitañca nacirasseva antaradhāyi tenattabhāvena cakkavattiissariyassa abhāvato." 1007958,186,271,23,32,1,31,5,‘‘ Cirataraṃ kālaṃ ṭhatvā’’ ti apare. 1007959,186,271,33,38,1,38,5,Rājā ekakova agamāsi attano ānubhāvena. 1007960,186,271,39,42,1,56,2,{Manussabhāvo}ti manussagandhasarīranissandādimanussabhāvo. 1007961,186,271,43,56,1,154,12,{Pāturahosī}ti devaloke pavattivipākadāyino aparāpariyāya vedanīyassa kammassa katokāsattā sabbadā soḷasavassuddesikatā mālāmilāyanādi dibbabhāvo pāturahosi. 1007962,186,271,57,63,1,54,5,Tadā manussānaṃ asaṅkheyyāyukatāya sakkarajjaṃ kāretvā. 1007963,186,271,64,75,1,52,7,‘‘ Kiṃ me iminā upaddharajjenā’’ ti atricchatāya atittova. 1007964,186,271,76,82,1,65,6,Manussaloke utuno kakkhaḷatāya vātātapena phuṭṭhagatto kālamakāsi. 1007965,186,272,2,13,1,90,10,Avayavesu siddho viseso samudāyassa visesako hotīti ekampi raṭṭhaṃ bahuvacanena vohariyati. 1007966,186,273,2,6,1,40,4,Da-kārena atthaṃ vaṇṇayanti niruttinayena. 1007967,186,273,7,19,1,71,8,Kammāsoti kammāsapādo vuccati uttarapadalopena yathā‘‘ rūpabhavo rūpan’’ ti. 1007968,186,273,20,38,1,61,10,Kathaṃ pana so‘‘ kammāsapādo’’ ti vuccatīti āha‘‘ tassa kirā’’ tiādi. 1007969,186,273,39,52,1,78,9,Damitoti ettha kīdisaṃ damanaṃ adhippetanti āha‘‘ porisādabhāvato paṭisedhito’’ ti. 1007970,186,273,53,64,1,40,6,‘‘ Ime pana {therā}ti majjhimabhāṇakā’’ ti keci. 1007971,186,273,65,81,1,54,7,"Apare pana‘‘ aṭṭhakathācariyā’’ ti,‘‘ dīghabhāṇakā’’ ti vadanti. " 1007972,186,273,82,87,1,52,5,Ubhayathāpi cūḷakammāsadammaṃ sandhāya tathā vadanti. 1007973,186,273,88,102,1,76,7,Yakkhiniputto hi kammāsapādo alīnasattukumārakāle( cariyā.2.75) bodhisattena tattha damito. 1007974,186,273,103,122,1,98,9,"Sutasomakāle( jā.2.21.371) pana bārāṇasirājā porisādabhāvapaṭisedhanena yattha damito, taṃ mahākammāsadammaṃ nāma." 1007975,186,273,123,138,1,60,7,‘‘ Putto’’ ti vatvā‘‘ atrajo’’ ti vacanaṃ orasaputtabhāvadassanatthaṃ. 1007976,186,274,2,21,1,124,14,"Yehi āvasitappadeso‘‘ kururaṭṭhan’’ ti nāmaṃ labhi, te uttarakuruto āgatamanussā tattha rakkhitaniyāmeneva pañca sīlāni rakkhiṃsu. " 1007977,186,274,22,33,1,111,9,Tesaṃ diṭṭhānugatiyā pacchimajanatāti so desadhammavasena avicchedato pavattamāno {kuruvattadhammo}ti paññāyittha. 1007978,186,274,34,38,1,41,4,Ayañca attho kurudhammajātakena dīpetabbo. 1007979,186,274,39,55,1,91,11,"So aparabhāge paṭhamaṃ yattha saṃkiliṭṭho jāto, taṃ dassetuṃ‘‘ kururaṭṭhavāsīnan’’ tiādi vuttaṃ. " 1007980,186,274,56,85,1,212,24,"Yattha bhagavato vasanokāsabhūto koci vihāro na hoti, tattha kevalaṃ gocaragāmakittanaṃ nidānakathāya pakati yathā taṃ sakkesu viharati devadahaṃ nāma sakyānaṃ nigamoti imamatthaṃ dassento‘‘ avasanokāsato’’ tiādimāha." 1007981,186,275,2,35,1,103,18,‘ ‘ Āyasmā’’ ti vā‘‘ devānaṃ piyā’’ ti vā‘‘ tatra bhavan’’ ti vā piyasamudāhāro esoti āha‘‘ āyasmāti piyavacanametan’’ ti. 1007982,186,275,36,47,1,71,7,Tayidaṃ piyavacanaṃ garugāravavasena vuccatīti āha‘‘ gāravavacanametan’’ ti. 1007983,186,276,2,15,1,130,11,"Atidūraaccāsannavajjanena nātidūranāccāsannaṃ nāma gahitaṃ, taṃ pana avakaṃsato ubhinnaṃ pasāritahatthānaṃ saṅghaṭṭanena veditabbaṃ. " 1007984,186,276,16,26,1,69,9,"Cakkhunā cakkhuṃ āhacca daṭṭhabbaṃ hoti, tenāpi agāravameva kataṃ hoti. " 1007985,186,276,27,33,1,54,5,Gīvaṃ {parivattetvā}ti parivattanavasena gīvaṃ pasāretvā. 1007986,186,277,2,16,1,160,12,{Kulasaṅgahatthāyā}ti kulānuddayatāvasena kulānaṃ anuggaṇhanatthāya sahassabhaṇḍikaṃ nikkhipanto viya bhikkhapaṭiggaṇhanena tesaṃ mahato puññābhisandassa jananena. 1007987,186,277,17,24,1,82,6,{Paṭisammajjitvā}ti antevāsikehi sammajjanaṭṭhānaṃ sakkaccakāritāya puna sammajjitvā. 1007988,186,277,25,42,1,121,12,"Tikkhattun ti‘‘ ādito paṭṭhāya antan’’ tiādinā vuttacaturākārūpasañhite tayo vāre, tenassa dvādasakkhattuṃ sammasitabhāvamāha. " 1007989,186,278,2,22,1,133,14,Amhākaṃ bhagavato gambhīrabhāveneva kathitattā sesabuddhehipi evameva kathitoti dhammanvaye ṭhatvā vuttaṃ‘‘ sabbabuddhehi… pe… kathito’’ ti. 1007990,186,278,23,26,1,25,3,Sālindan ti saparibhaṇḍaṃ. 1007991,186,278,27,40,1,69,8,‘‘ Sineruṃ ukkhipanto viyā’’ ti iminā tādisāya desanāya sudukkarabhāvamāha. 1007992,186,278,41,50,1,53,5,Suttameva‘‘ suttantakathan’’ ti āha dhammakkhandhabhāvato. 1007993,186,278,51,72,1,215,16,"Yathā vinayapaṇṇattibhūmantarasamayantarānaṃ vijānanaṃ anaññasādhāraṇaṃ sabbaññutañāṇasseva visayo, evaṃ antadvayavinimuttassa kārakavedakarahitassa paccayākārassa vibhajanaṃ pīti dassetuṃ‘‘ buddhānañhī’’ tiādi āraddhaṃ. " 1007994,186,278,73,77,1,25,3,Tattha {ṭhānānī}ti kāraṇāni. 1007995,186,278,78,96,1,150,15,"Gajjitaṃ mahantaṃ {hotī}ti taṃ desetabbasseva anekavidhatāya, duviññeyyatāya ca nānānayehi pavattamānaṃ desanāgajjitaṃ mahantaṃ vipulaṃ, bahubhedañca hoti. " 1007996,186,278,97,116,1,134,17,"Ñāṇaṃ {anupavisatī}ti tato eva desanāñāṇaṃ desetabbadhamme vibhāgaso kurumānaṃ anu anu pavisati, tena anupavissa ṭhitaṃ viya hotīti attho. " 1007997,186,278,117,135,1,158,15,"Buddhañāṇassa mahantabhāvo {paññāyatī}ti evaṃvidhassa nāma dhammassa desakaṃ, paṭivedhakañcāti buddhānaṃ desanāñāṇassa, paṭivedhañāṇassa ca uḷārabhāvo pākaṭo hoti. " 1007998,186,278,136,183,1,187,19,"Ettha ca kiñcāpi‘‘ sabbaṃ vacīkammaṃ buddhassa bhagavato ñāṇapubbaṅgamaṃ ñāṇānuparivattan’’ ti( mahāni.69,169; cūḷani.85; paṭi. ma.3.5; netti.14) vacanato sabbāpi bhagavato desanā ñāṇarahitā natthi, sīhasamānavuttitāya sabbattha samānappavatti. " 1007999,186,278,184,195,1,89,10,"Desetabbavasena pana desanā visesato ñāṇena anupaviṭṭhā, gambhīratarā ca hotīti daṭṭhabbaṃ. " 1008000,186,278,196,204,1,86,8,Kathaṃ pana vinayapaññattiṃ patvā desanā tilakkhaṇabbhāhatā suññatapaṭisaṃyuttā hotīti? 1008001,186,278,205,216,1,147,10,"Tatthāpi sannisinnaparisāya ajjhāsayānurūpaṃ pavattamānā desanā saṅkhārānaṃ aniccatādivibhāvanaṃ, sabbadhammānaṃ attattaniyatābhāvappakāsanañca hoti. " 1008002,186,278,217,228,1,52,6,Tenevāha‘‘ anekapariyāyena dhammiṃ kathaṃ katvā’’ tiādi. 1008003,186,279,2,12,1,61,7,"{Āpajjā}ti patvā yathā ñāṇakoñcanādaṃ vissajjeti, evaṃ pāpuṇitvā. " 1008004,186,280,2,24,1,69,7,{Pamāṇātikkame}ti aparimāṇatthe‘‘ yāvañcidaṃ tena bhagavatā’’ tiādīsu( dī. ni.1.4) viya. 1008005,186,280,25,29,1,39,4,Aparimeyyabhāvajotano hi ayaṃ yāva-saddo. 1008006,186,280,30,38,1,27,4,Tenāha‘‘ atigambhīro attho’’ ti. 1008007,186,280,39,43,1,29,3,{Avabhāsatī}ti ñāyati upaṭṭhāti. 1008008,186,280,44,55,1,53,7,Ñāṇassa tathā upaṭṭhānañhi sandhāya‘‘ dissatī’’ ti vuttaṃ. 1008009,186,280,56,65,1,82,8,"Nanu esa paṭiccasamuppādo ekantagambhīrova, tattha kasmā gambhīrāvabhāsatā jotitāti? " 1008010,186,280,66,71,1,74,4,"Saccametaṃ, ekantagambhīratādassanatthameva panassa gambhīrāvabhāsaggahaṇaṃ. " 1008011,186,280,72,89,1,127,13,Tasmā aññattha labbhamānaṃ catukoṭikaṃ byatirekamukhena nidassetvā taṃ evassa ekantagambhīrataṃ vibhāvetuṃ‘‘ ekañhī’’ tiādi vuttaṃ. 1008012,186,280,90,109,1,130,16,"Etaṃ {natthī}ti agambhīro, agambhīrāvabhāso cāti etaṃ dvayaṃ natthi, tena yathādassite catukoṭike pacchimā eka koṭi labbhatīti dasseti. " 1008013,186,280,110,117,1,20,3,Tenāha‘‘ ayañhī’’ tiādi. 1008014,186,281,2,23,1,115,12,"Yehi gambhīrabhāvehi paṭiccasamuppādo‘‘ gambhīro’’ ti vuccati, te catūhi upamāhi ulliṅgento‘‘ bhavaggaggahaṇāyā’’ tiādimāha. " 1008015,186,281,24,40,1,151,15,"Yathā bhavaggaṃ hatthaṃ pasāretvā gahetuṃ na sakkā dūrabhāvato, evaṃ saṅkhārādīnaṃ avijjādipaccayasambhūtasamudāgataṭṭho pākatikañāṇena gahetuṃ na sakkā. " 1008016,186,281,41,61,1,190,19,"Yathā sineruṃ bhinditvā miñjaṃ pabbatarasaṃ pākatikapurisena nīharituṃ na sakkā, evaṃ paṭiccasamuppādagate dhammatthādike pākatikañāṇena bhinditvā vibhajja paṭivijjhanavasena jānituṃ na sakkā. " 1008017,186,281,62,79,1,172,16,"Yathā mahāsamuddaṃ pākatikapurisassa bāhudvayena padhārituṃ na sakkā, evaṃ vepullaṭṭhena mahāsamuddasadisaṃ paṭiccasamuppādaṃ pākatikañāṇena desanāvasena padhārituṃ na sakkā. " 1008018,186,281,80,108,1,194,22,"Yathā mahāpathaviṃ parivattetvā pākatikapurisassa pathavojaṃ gahetuṃ na sakkā, evaṃ‘‘ itthaṃ avijjādayo saṅkhārādīnaṃ paccayā hontī’’ ti tesaṃ paccayabhāvo pākatikañāṇena nīharitvā gahetuṃ na sakkāti. " 1008019,186,281,109,114,1,55,5,Evaṃ catubbidhagambhīratāvasena catasso upamā yojetabbā. 1008020,186,281,115,143,1,217,20,"Pākatikañāṇavasena cāyamatthayojanā katā diṭṭhasaccānaṃ tattha paṭivedhasabhāvato, tathāpi yasmā sāvakānaṃ, paccekabuddhānañca tattha sappadesameva ñāṇaṃ, buddhānaṃyeva nippadesaṃ, tasmā vuttaṃ‘‘ buddhavisayaṃ pañhan’’ tiādi. " 1008021,186,282,2,10,1,49,5,"{Ussādento}ti paññāya ukkaṃsento, uggaṇhantoti attho. " 1008022,186,282,11,17,1,46,4,"{Apasādento}ti nibbhacchanto, niggaṇhantoti attho. " 1008023,186,283,2,2,1,15,1,Ussādanāvaṇṇanā 1008024,186,284,2,5,1,23,2,{Tenā}ti mahāpaññābhāvena. 1008025,186,284,6,15,1,77,6,"{Tatthā}ti therassa satipi uttānabhāve, paṭiccasamuppādassaaññesaṃ gambhīrabhāve. " 1008026,186,284,16,21,1,58,4,{Subhojanarasapuṭṭhassā}ti sundarena bhojanarasena positassa. 1008027,186,284,22,26,1,46,3,{Katayogassā}ti nibaddhapayogena kataparicayassa. 1008028,186,284,27,32,1,57,5,Mallapāsāṇan ti mallehi mahabbaleheva ukkhipitabbapāsāṇaṃ. 1008029,186,284,33,46,1,115,13,Kuhiṃ imassa bhāriyaṭṭhānan ti kasmiṃ passe imassa pāsāṇassa garutarappadesoti tassa sallahukabhāvaṃ dīpento vadati. 1008030,186,285,2,6,1,51,4,Timirapiṅgaleneva dīpenti tassa mahāvipphārabhāvato. 1008031,186,285,7,15,1,24,4,Tenāha‘‘ tassa kirā’’ tiādi. 1008032,186,285,16,23,1,59,6,{Pakkuthatī}ti pakkuthantaṃ viya parivattati parito vivattati. 1008033,186,285,24,25,1,20,1,Lakkhaṇavacanañhetaṃ. 1008034,186,285,26,28,1,31,2,Piṭṭhiyaṃ sakalinapadakāpiṭṭhaṃ. 1008035,186,285,29,37,1,59,6,"{Kāyūpapannassā}ti mahatā kāyena upetassa, mahākāyassāti attho. " 1008036,186,286,2,5,1,26,2,{Piñchavaṭṭī}ti piñchakalāpo. 1008037,186,286,6,11,1,71,5,Supaṇṇavātan ti nāgaggahaṇādīsu pakkhapapphoṭanavasena uppajjanakavātaṃ. 1008038,186,287,2,2,1,34,1,Pubbūpanissayasampattikathāvaṇṇanā 1008039,186,288,2,19,1,94,10,‘ ‘ Pubbūpanissayasampattiyā’’ tiādinā uddiṭṭhakāraṇāni vitthārato vivarituṃ‘‘ ito kirā’’ tiādi vuttaṃ. 1008040,186,288,20,26,1,24,4,Tattha {ito}ti ito kappato . 1008041,186,288,27,30,1,29,2,{Satasahassime}ti satasahassame. 1008042,186,288,31,36,1,40,5,Haṃsāvatī nāma nagaraṃ ahosi jātanagaraṃ. 1008043,186,288,37,43,1,45,4,"{Dhurapattānī}ti bāhirapattāni, yāni dīghatamāni. " 1008044,186,289,2,10,1,74,7,{Kaniṭṭhabhātā}ti vemātikabhātā kaniṭṭho yathā amhākaṃ bhagavato nandatthero. 1008045,186,289,11,17,1,42,6,Buddhānañhi sahodarā bhātaro nāma na honti. 1008046,186,289,18,28,1,63,9,"Kathaṃ jeṭṭhā tāva na uppajjanti, kaniṭṭhānaṃ pana asambhavo eva. " 1008047,186,289,29,32,1,18,3,Bhogan ti vibhavaṃ. 1008048,186,289,33,38,1,58,4,{Upasanto}ti corajanitasaṅkhobhavūpasamena upasanto janapado. 1008049,186,290,2,14,1,104,11,Dve sāṭake {nivāsetvā}ti sāṭakadvayameva attano kāyaparihārikaṃ katvā itaraṃ sabbasambhāraṃ attato mocetvā. 1008050,186,291,2,9,1,100,7,Pattaggahaṇatthan ti antopakkhittauṇhabhojanattā aparāparaṃ hatthe parivattentassa pattaggahaṇatthaṃ. 1008051,186,291,10,14,1,37,4,Uttarisāṭakan ti attano uttarisāṭakaṃ. 1008052,186,291,15,26,1,98,9,Etāni {pākaṭaṭṭhānānī}ti etāni yathāvuttāni bhagavato desanāya pākaṭāni therassa puññakaraṇaṭṭhānāni. 1008053,186,292,2,12,1,95,8,Paṭisandhiṃ {gahetvā}ti amhākaṃ mahābodhisattassa paṭisandhiggahaṇadivase eva paṭisandhiṃ gahetvā. 1008054,186,293,2,2,1,19,1,Titthavāsādivaṇṇanā 1008055,186,294,2,5,1,27,3,Uggahaṇaṃ pāḷiyā uggaṇhanaṃ. 1008056,186,294,6,8,1,20,2,Savanaṃ atthasavanaṃ. 1008057,186,294,9,12,1,47,3,Paripucchanaṃ gaṇṭhiṭṭhānesu atthaparipucchanaṃ. 1008058,186,294,13,18,1,47,5,Dhāraṇaṃ pāḷiyāpi pāḷiatthassapi citte ṭhapanaṃ. 1008059,186,294,19,23,1,50,4,Sabbañcetaṃ idha paṭiccasamuppādavasena veditabbaṃ. 1008060,186,295,2,5,1,17,2,Sotāpannānañca … pe. 1008061,186,295,6,6,1,0,0,. 1008062,186,295,7,7,1,0,0,. 1008063,186,295,8,54,1,124,12,"upaṭṭhāti tattha sammohaviddhaṃsanena‘‘ yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’’ ti( dī. ni.1.298; saṃ. ni.5.1081; mahāva.16; cūḷani.4,7,8) attapaccakkhavasena upaṭṭhānato. " 1008064,186,295,55,62,1,68,6,{Nāmarūpaparicchedo}ti saha paccayena nāmarūpassa paricchijja avabodho. 1008065,186,296,2,2,1,33,1,Paṭiccasamuppādagambhīratāvaṇṇanā 1008066,186,297,2,19,1,83,9,‘ ‘ Atthagambhīratāyā’’ tiādinā saṅkhepato vuttamatthaṃ vivarituṃ ‘‘ tatthā’’ tiādi āraddhaṃ. 1008067,186,297,20,35,1,161,13,"{Jātipaccayasambhūtasamudāgataṭṭho}ti jātipaccayato sambhūtaṃ hutvā sahitassa attano paccayānurūpassa jarāmaraṇassa uddhaṃ uddhaṃ āgatabhāvo, anupavattatthoti attho. " 1008068,186,297,36,43,1,64,7,Atha vā sambhūtaṭṭho ca samudāgataṭṭho ca sambhūtasamudāgataṭṭho. 1008069,186,297,44,84,1,217,28,"‘‘ Na jātito jarāmaraṇaṃ na hoti,’’ na ca jātiṃ vinā‘‘ aññato hotī’’ ti hi jātipaccayasambhūtaṭṭho vutto, itthañca jātito samudāgacchatīti jātipaccayasamudāgataṭṭho, yā yā jāti yathā yathā paccayo hoti, tadanurūpapātubhāvoti attho. " 1008070,186,297,85,92,1,81,7,So anupacitakusalasambhārānaṃ ñāṇassa tattha appatiṭṭhatāya agādhaṭṭhena gambhīro. 1008071,186,297,93,96,1,23,3,Sesapadesupi eseva nayo. 1008072,186,298,2,12,1,88,9,Avijjāya saṅkhārānaṃ {paccayaṭṭho}ti yenākārena yadavatthā avijjā saṅkhārānaṃ paccayo hoti. 1008073,186,298,13,42,1,252,26,"Yena hi pavattiākārena, yāya ca avatthāya avatthitā avijjā tesaṃ tesaṃ saṅkhārānaṃ paccayo hoti, tadubhayassapi duravabodhanīyato avijjā saṅkhārānaṃ navahi ākārehi paccayaṭṭho anupacitakusalasambhārānaṃ ñāṇassa tattha appatiṭṭhatāya agādhaṭṭhena gambhīro. " 1008074,186,298,43,46,1,21,3,Esa nayo sesapadesupi. 1008075,186,299,2,21,1,173,15,"Katthaci anulomato desīyati, katthaci {paṭilomato}ti idha pana paccayuppādā paccayuppannuppādasaṅkhāto anulomo, paccayanirodhā paccayuppannanirodhasaṅkhāto ca paṭilomo adhippeto. " 1008076,186,299,22,34,1,81,10,"Ādito pana paṭṭhāya antagamanaṃ anulomo, antato ca ādigamanaṃ {paṭilomo}ti adhippeto. " 1008077,186,299,35,45,1,88,9,"Ādito paṭṭhāya anulomadesanāya, antato paṭṭhāya paṭilomadesanāya ca tisandhi catusaṅkhepo." 1008078,186,299,46,104,1,234,27,"‘‘ Ime bhikkhave cattāro āhārā kiṃ nidānā’’ tiādikāya( saṃ. ni.2.11) ca vemajjhato paṭṭhāya paṭilomadesanāya,‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā’’ tiādikāya( saṃ. ni.2.43,45) anulomadesanāya ca dvisandhi tisaṅkhepo." 1008079,186,299,105,134,1,127,12,"‘‘ Saṃyojaniyesu bhikkhave dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati, taṇhāpaccayā upādānan’’ tiādīsu( saṃ. ni.2.53,57) ekasandhi dvisaṅkhepo. " 1008080,186,299,135,139,1,33,4,Ekaṅgo hi paṭiccasamuppādo desito. 1008081,186,299,140,166,1,147,20,Labbhateva hi so‘‘ tatra bhikkhave sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṃyeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti‘ iti imasmiṃ sati idaṃ hoti… pe… nirujjhatī’ ti. 1008082,186,299,167,189,1,98,11,Sukhavedaniyaṃ bhikkhave phassaṃ paṭicca uppajjati sukhavedanā’’ ti( saṃ. ni.2.62) imassa suttassa vasena veditabbo. 1008083,186,299,190,200,1,85,10,Iti tena tena kāraṇena tathā tathā pavattetabbattā paṭiccasamuppādo desanāya gambhīro. 1008084,186,299,201,209,1,31,4,Tenāha‘‘ ayaṃ desanāgambhīratā’’ ti. 1008085,186,299,210,218,1,59,8,Na hi tattha sabbaññutañāṇato aññaṃ ñāṇaṃ patiṭṭhaṃ labhati. 1008086,186,300,2,14,1,84,9,‘ ‘ Avijjāya panā’’ tiādīsu jānanalakkhaṇassa ñāṇassa paṭipakkhabhūto avijjāya aññāṇaṭṭho. 1008087,186,300,15,20,1,74,5,Ārammaṇassa paccakkhakaraṇena dassanabhūtassa paṭipakkhabhūto adassanaṭṭho. 1008088,186,300,21,36,1,137,14,"Yenesā attano sabhāvena dukkhādīnaṃ yāthāvasarasaṃ paṭivijjhituṃ na deti chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhati, so tassā saccāsampaṭivedhaṭṭho. " 1008089,186,300,37,42,1,46,4,"Abhisaṅkharaṇaṃ saṃvidhānaṃ, pakappananti attho. " 1008090,186,300,43,51,1,83,7,"Āyūhanaṃ sampiṇḍanaṃ, sampayuttadhammānaṃ attano kiccānurūpatāya rāsīkaraṇanti attho. " 1008091,186,300,52,54,1,30,2,Apuññābhisaṅkhārekadeso sarāgo. 1008092,186,300,55,57,1,11,2,Añño virāgo. 1008093,186,300,58,69,1,100,9,"Rāgassa vā appaṭipakkhabhāvato rāgappavaḍḍhako, rāguppattipaccayo ca sabbopi apuññābhisaṅkhāro sarāgo. " 1008094,186,300,70,73,1,29,3,Itaro tabbidūrabhāvato virāgo. 1008095,186,300,74,115,1,203,23,"‘‘ Dīgharattaṃ hetaṃ bhikkhave assutavato puthujjanassa ajjhositaṃ mamāyitaṃ parāmaṭṭhaṃ‘ etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ ti’’( saṃ. ni.2.61) attaparāmāsassa viññāṇaṃ visesato vatthu vuttanti viññāṇassa suññataṭṭho gambhīro. " 1008096,186,300,116,123,1,118,7,Attā vijānāti saṃsaratīti sabyāpāratāsaṅkantiabhinivesabalavatāya abyāpāraasaṅkantipaṭisandhipātubhāvaṭṭhā ca gambhīrā. 1008097,186,300,124,135,1,95,10,"Nāmarūpassa paṭisandhikkhaṇe ekatova uppādo ekuppādo, pavattiyaṃ visuṃ visuṃ yathārahaṃ ekuppādo. " 1008098,186,300,136,165,1,130,16,"Nāmassa rūpena, rūpassa ca nāmena asampayogato vinibbhogo nāmassa nāmena , rūpassa ca rūpena ekaccassa ekaccena avinibbhogo( nāmassa nāmena avinibbhogo vibha. mūlaṭī.242) yojetabbo. " 1008099,186,300,166,175,1,92,9,Ekuppādekanirodhehi avinibbhoge adhippete so rūpassa ca ekakalāpapavattino rūpena labbhatīti. 1008100,186,300,176,189,1,133,12,"Atha vā ekacatuvokārabhavesu nāmarūpānaṃ asahavattanato aññamaññaṃ vinibbhogo, pañcavokārabhave sahavattanato avinibbhogo ca veditabbo. " 1008101,186,301,2,6,1,44,4,Nāmassa ārammaṇābhimukhaṃ namanaṃ namanaṭṭho. 1008102,186,301,7,11,1,57,4,Rūpassa virodhipaccayasamavāye visadisuppatti ruppanaṭṭho. 1008103,186,301,12,14,1,34,2,Indriyapaccayabhāvo adhipatiyaṭṭho. 1008104,186,301,15,30,1,81,9,"‘‘ Lokopeso, dvārāpesā, khettaṃ petan’’ ti vuttalokādiattho cakkhādīsu pañcasu yojetabbo. " 1008105,186,301,31,41,1,89,9,"Manāyatanassa pana lujjanato, manosamphassādīnaṃ dvārakhettabhāvato ca ete atthā veditabbā. " 1008106,186,301,42,51,1,106,8,"Āpāthagatānaṃ rūpādīnaṃ pakāsanayogyatālakkhaṇaṃ obhāsanaṃ cakkhādīnaṃ visayibhāvo, manāyatanassa vijānanaṃ. " 1008107,186,301,52,60,1,81,7,"Saṅghaṭṭanaṭṭho visesato cakkhusamphassādīnaṃ pañcannaṃ, itare channampi yojetabbā. " 1008108,186,301,61,64,1,28,3,Phusanañca phassassa sabhāvo. 1008109,186,301,65,70,1,37,4,"Saṅghaṭṭanaṃ raso, itare upaṭṭhānākārā. " 1008110,186,301,71,77,1,70,5,"Ārammaṇarasānubhavanaṭṭho rasavasena vutto, vedayitaṭṭho lakkhaṇavasena. " 1008111,186,301,78,86,1,79,7,Sukhadukkhama ajjhattabhāvo yathākkamaṃ tissannaṃ vedanānaṃ sabhāvavasena vutto. 1008112,186,301,87,99,1,74,8,‘‘ Attā vedayatī’’ ti abhinivesassa balavabhāvato nijjīvaṭṭho vedanāya gambhīro. 1008113,186,301,100,110,1,83,9,"Nijjīvāya vā vedanāya vedayitaṃ nijjīvavedayitaṃ, so eva atthoti nijjīvavedayitaṭṭho. " 1008114,186,302,2,5,1,32,2,Sappītikataṇhāya abhinanditaṭṭho. 1008115,186,302,6,10,1,55,4,Balavatarataṇhāya gilitvā pariniṭṭhāpanaṃ ajjhosānaṭṭho. 1008116,186,302,11,15,1,72,4,Itare pana jeṭṭhabhāvaosāraṇasamuddaduratikkamaapāripūrivasena veditabbā. 1008117,186,302,16,26,1,110,8,"Ādānaggahaṇābhinivesaṭṭhā catunnampi upādānānaṃ samānā, parāmāsaṭṭho diṭṭhupādānādīnameva, tathā duratikkamaṭṭho." 1008118,186,302,27,44,1,52,6,‘‘ Diṭṭhikantāro’’ ti( dha. sa.392) hi vacanato diṭṭhīnaṃ duratikkamatā. 1008119,186,302,45,50,1,55,5,Daḷhaggahaṇattā vā catunnampi duratikkamaṭṭho yojetabbo. 1008120,186,302,51,57,1,71,6,Yonigatiṭhitinivāsesukhipanan ti samāse bhummavacanassa alopo daṭṭhabbo. 1008121,186,302,58,63,1,51,5,Evañhi tena āyūhanābhisaṅkharaṇapadānaṃ samāso hoti. 1008122,186,302,64,68,1,29,4,Yathā tathā jāyanaṃ jātiattho. 1008123,186,302,69,74,1,43,5,Tassā pana sannipātato jāyanaṃ sañjātiattho. 1008124,186,302,75,80,1,47,5,Mātukucchiṃ okkamitvā viya jāyanaṃ okkantiattho. 1008125,186,302,81,85,1,35,4,So jātito nibbattanaṃ nibbattiattho. 1008126,186,302,86,89,1,34,3,Kevalaṃ pātubhavanaṃ pātubhāvaṭṭho. 1008127,186,303,2,10,1,82,8,Jarāmaraṇaṅgaṃ maraṇappadhānanti tassa maraṇaṭṭhā eva khayādayo gambhīrāti dassitā. 1008128,186,303,11,19,1,95,7,Uppannauppannānañhi navanavānaṃ khayena kamena khaṇḍiccādiparipakkapavattiyaṃ loke jarāvohāroti . 1008129,186,303,20,25,1,37,5,Khayaṭṭho vā jarāya vuttoti daṭṭhabbo. 1008130,186,303,26,51,1,184,18,"Navabhāvāpagamo hi‘‘ khayo’’ ti vattuṃ yuttoti vipariṇāmaṭṭho dvinnampi vasena yojetabbo, santativasena vā jarāya khayavayabhāvā, sammutikhaṇikavasena maraṇassa bhedavipariṇāmaṭṭhā yojetabbā. " 1008131,186,303,52,56,1,46,4,Avijjādīnaṃ sabhāvo paṭivijjhīyatīti paṭivedho. 1008132,186,303,57,101,1,274,24,Vuttañhetaṃ nidānakathāyaṃ‘‘ tesaṃ tesaṃ vā tattha tattha vuttadhammānaṃ paṭivijjhitabbo salakkhaṇasaṅkhāto aviparītasabhāvo paṭivedho’’ ti.( Dī. ni. aṭṭha. paṭhamamahāsaṅgītikathā; abhi. aṭṭha. nidānakathā) so hi avijjādīnaṃ sabhāvo maggañāṇeneva asammohapaṭivedhavasena paṭivijjhitabbato aññāṇassa alabbhaneyyapatiṭṭhatāya agādhaṭṭhena gambhīro. 1008133,186,303,102,121,1,174,18,Sā {sabbāpī}ti sā yathāvuttā saṅkhepato catubbidhā vitthārato anekappabhedā sabbāpi paṭiccasamuppādassa gambhīratā therassa uttānakā viya upaṭṭhāsi catūhi aṅgehi samannāgatattā. 1008134,186,303,122,153,1,196,25,"Udāhu {aññesampī}ti‘‘ mayhaṃ tāva esa paṭiccasamuppādo uttānako hutvā upaṭṭhāti, kiṃ nu kho aññesampi evaṃ uttānako hutvā upaṭṭhātī’’ ti mā evaṃ avaca mayāva dinnanaye catusaccakammaṭṭhānavidhimhi ṭhatvā. " 1008135,186,304,2,2,1,16,1,Apasādanāvaṇṇanā 1008136,186,305,2,7,1,50,4,Oḷārikan ti vatthuvītikkamasamatthatāvasena thūlaṃ. 1008137,186,305,8,40,1,261,24,"Kāmaṃ kāmarāgapaṭighāyeva atthato kāmarāgapaṭighasaṃyojanāni, kāmarāgapaṭighānusayā ca, tathāpi aññoyeva saṃyojanaṭṭho bandhanabhāvato, añño anusayanaṭṭho appahīnabhāvena santāne thāmagamananti katvā, iti kiccavisesavisiṭṭhabhede gahetvā‘‘ cattāro kilese’’ ti ca vuttaṃ. " 1008138,186,305,41,44,1,20,3,Eseva nayo itaresupi. 1008139,186,305,45,49,1,33,3,{Aṇusahagate}ti aṇusabhāvaṃ upagate. 1008140,186,305,50,114,1,66,7,"Tabbhāvattho hi ayaṃ sahagata-saddo‘‘ nandirāgasahagatā’’ tiādīsu( dī. ni.2.400; ma. ni.1.91,133,460;3.374; saṃ. ni.5.1081; mahāva.14; vibha.203; paṭi. ma.1.34;2.30) viya. " 1008141,186,306,2,21,1,217,13,"Yathā uparimaggādhigamanavasena saccasampaṭivedho paccayākārapaṭivedhavasena, evaṃ sāvakabodhipaccekabodhisammāsambodhiadhigamanavasenapi saccasampaṭivedho paccayākārapaṭivedhavasenevāti dassetuṃ‘‘ kasmā cā’’ tiādi vuttaṃ. " 1008142,186,306,22,29,1,62,6,{Sabbathāvā}ti sabbappakāreneva kiñcipi pakāraṃ asesetvāti attho. 1008143,186,306,30,58,1,219,20,"Ye katābhinīhārānaṃ mahābodhisattānaṃ vīriyassa ukkaṭṭhamajjhimamudutāvasena bodhisambhārasambharaṇe kālabhedā icchitā, te dassento‘‘ cattāri, aṭṭha, soḷasa vā asaṅkhyeyyānī’’ ti āha, svāyamattho cariyāpiṭakavaṇṇanāya gahetabbo. " 1008144,186,306,59,70,1,78,9,Sāvako padesañāṇe {ṭhito}ti sāvako hutvā sekkhabhāvato tatthāpi padesañāṇe ṭhito. 1008145,186,306,71,83,1,69,8,Buddhānaṃ kathāya‘‘ taṃ tathāgato abhisametī’’ tiādikāya paccanīkaṃ hoti. 1008146,186,306,84,92,1,67,7,"Anaññasādhāraṇassa hi vasena buddhānaṃ sīhanādo, na aññasādhāraṇassa." 1008147,186,307,2,13,1,84,8,‘ ‘ Vāyamantassevā’’ ti iminā visesato ñāṇasambhārasambharaṇaṃ paññāpāramitāpūraṇaṃ vadati. 1008148,186,307,14,19,1,35,5,Tassa ca sabbampi puññaṃ upanissayo. 1008149,186,308,2,9,1,38,5,"‘ ‘ Esa devamanussānaṃ, sabbakāmadado nidhi; " 1008150,186,309,2,20,1,46,5,"Yaṃ yadevābhipatthenti, sabbametena labbhatī’’ ti.( khu. pā.8.10)– " 1008151,186,310,2,4,1,9,2,Hi vuttaṃ. 1008152,186,310,5,24,1,142,12,Tasmā mahābodhisattānaṃ sabbesampi puññasambhāro yāvadeva ñāṇasambhārattho sammāsambodhisamadhigamasamatthattāti āha‘‘ paccayākāraṃ … pe… natthī’’ ti. 1008153,186,310,25,39,1,132,10,Idāni paccayākārapaṭivedhasseva vā mahānubhāvatādassanamukhena paṭiccasamuppādasseva paramagambhīrataṃ dassetuṃ‘‘ avijjā’’ tiādi vuttaṃ. 1008154,186,310,40,46,1,42,5,Navahi {ākārehī}ti uppādādīhi navahi ākārehi. 1008155,186,310,47,73,1,139,19,"Avijjā hi saṅkhārānaṃ uppādo hutvā paccayo hoti, pavattaṃ hutvā nimittaṃ, āyūhanaṃ, saṃyogo, palibodho, samudayo, hetu, paccayo hutvā paccayo hoti. " 1008156,186,310,74,77,1,30,3,Evaṃ saṅkhārādayo viññāṇādīnaṃ. 1008157,186,310,78,87,1,77,6,Vuttañhetaṃ paṭisambhidāmagge‘‘ kathaṃ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ? 1008158,186,310,88,125,1,237,26,Avijjā saṅkhārānaṃ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca imehi navahākārehi avijjāpaccayā saṅkhārā paccayasamuppannā’’ tiādi( paṭi. ma.1.45). 1008159,186,311,2,7,1,55,4,Tattha {navahākārehī}ti navahi paccayabhāvūpagamanākārehi. 1008160,186,311,8,15,1,58,6,"Uppajjati etasmā phalanti uppādo, phaluppattiyā kāraṇabhāvo. " 1008161,186,311,16,31,1,94,13,"Sati ca avijjāya saṅkhārā uppajjanti, nāsati, tasmā avijjā saṅkhārānaṃ uppādo hutvā paccayo hoti. " 1008162,186,311,32,40,1,50,7,"Tathā avijjāya sati saṅkhārā pavattanti, nīyanti ca. " 1008163,186,311,41,51,1,58,9,"Yathā ca bhavādīsu khipanti, evaṃ tesaṃ avijjā paccayo hoti. " 1008164,186,311,52,60,1,64,7,"Tathā āyūhanti phaluppattiyā ghaṭenti, saṃyujjanti attano phalena. " 1008165,186,311,61,68,1,46,6,"Yasmiṃ santāne sayaṃ uppannā, taṃ palibundhanti. " 1008166,186,311,69,72,1,40,3,Paccayantarasamavāye udayanti uppajjanti. 1008167,186,311,73,78,1,43,5,Hinoti ca saṅkhārānaṃ kāraṇabhāvaṃ gacchati. 1008168,186,311,79,90,1,117,11,Paṭicca avijjaṃ saṅkhārā ayanti pavattantīti evaṃ avijjāya saṅkhārānaṃ kāraṇabhāvūpagamanavisesā uppādādayo veditabbā. 1008169,186,311,91,96,1,58,5,Tattha tathā saṅkhārādīnaṃ viññāṇādīsu uppādaṭṭhitiādīsupi. 1008170,186,311,97,102,1,30,4,"Tiṭṭhati etenāti ṭhiti, kāraṇaṃ. " 1008171,186,311,103,108,1,29,4,Uppādo eva ṭhiti uppādaṭṭhiti . 1008172,186,311,109,112,1,19,3,Eseva nayo sesesupi. 1008173,186,311,113,126,1,83,9,‘‘ Paccayo hotī’’ ti idaṃ idha lokanāthena tadā paccayapariggahassa āraddhabhāvadassanaṃ. 1008174,186,311,127,146,1,102,14,"So ca ārambho ñāyāruḷho‘‘ yathā ca purimehi mahābodhisattehi bodhimūle pavattito, tatheva ca pavattito’’ ti. " 1008175,186,311,147,158,1,97,7,Acchariyavegābhihatā dasasahassilokadhātu saṅkampi sampakampīti dassento‘‘ diṭṭhamattevā’’ tiādimāha. 1008176,186,312,2,9,1,62,5,Etassa {dhammassā}ti etassa paṭiccasamuppādasaññitassa dhammassa. 1008177,186,312,10,16,1,41,6,So pana yasmā atthato hetupabhavānaṃ hetu. 1008178,186,312,17,29,1,76,7,"Tenāha‘‘ etassa paccayadhammassā’’ ti, jātiādīnaṃ jarāmaraṇādipaccayatāyāti attho. " 1008179,186,312,30,60,1,211,22,"Nāmarūpaparicchedo, tassa ca paccayapariggaho na paṭhamābhinivesamattena hoti , atha kho tattha aparāparaṃ ñāṇuppattisaññitena anu anu bujjhanena, tadubhayābhāvaṃ pana dassento‘‘ ñātapariññāvasena ananubujjhanā’’ ti āha. " 1008180,186,312,61,97,1,325,28,"Niccasaññādīnaṃ pajahanavasena vattamānā vipassanā dhamme ca paṭivijjhantī eva nāma hoti paṭipakkhavikkhambhanena tikkhavisadabhāvāpattito, tadadhiṭṭhānabhūtā ca tīraṇapariññā, ariyamaggo ca pariññāpahānābhisamayavasena pavattiyā tīraṇapahānapariññāsaṅgaho cāti tadubhayapaṭivedhābhāvaṃ dassento‘‘ tīraṇa… pe… appaṭivijjhanā’’ ti āha. " 1008181,186,312,98,107,1,98,9,Tantaṃ vuccati vatthavīnanatthaṃ tantavāyehi daṇḍake āsañjitvā pasāritasuttapaṭṭī tanīyatīti katvā. 1008182,186,312,108,123,1,97,11,Taṃ pana suttasantānākulatāya nidassanabhāvena ākulameva gahitanti āha‘‘ tantaṃ viya ākulakajātā’’ ti. 1008183,186,312,124,136,1,68,8,Saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ yathā nāmā’’ tiādi vuttaṃ. 1008184,186,312,137,149,1,73,11,"Samānetun ti pubbena paraṃ samaṃ katvā ānetuṃ, avisamaṃ ujuṃ kātunti attho. " 1008185,186,312,150,160,1,73,9,"Tantameva vā ākulaṃ tantākulaṃ, tantākulaṃ viya jātā bhūtāti tantākulajātā. " 1008186,186,312,161,170,1,89,9,Majjhimaṃ paṭipadaṃ anupagantvā antadvayapatanena paccayākāre khalitā ākulā byākulā honti. 1008187,186,312,171,181,1,112,10,Teneva antadvayapatanena taṃtaṃdiṭṭhigāhavasena paribbhamantā ujukaṃ dhammaṭṭhiti kathaṃ paṭipajjituṃ na jānanti. 1008188,186,312,182,194,1,49,8,Tenāha‘‘ na sakkonti taṃ paccayākāraṃ ujuṃ kātun’’ ti. 1008189,186,312,195,199,1,48,3,Dve {bodhisatte}ti paccekabodhisattamahābodhisatte. 1008190,186,312,200,209,1,62,7,"Attano {dhammatāyā}ti attano sabhāvena, paropadesena vināti attho. " 1008191,186,312,210,221,1,83,10,Tattha tattha guḷakajātan ti tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne jātaguḷakampi gaṇṭhīti suttagaṇṭhi. 1008192,186,312,222,226,1,38,4,Tato eva gaṇṭhibaddhaṃ baddhagaṇṭhikaṃ. 1008193,186,312,227,234,1,99,6,Paccayesu {pakkhalitvā}ti aniccadukkhānattādisabhāvesu paccayadhammesu niccādiggāhavasena pakkhalitvā. 1008194,186,312,235,263,1,216,21,Paccaye ujuṃ kātuṃ {asakkontā}ti tasseva niccādiggāhassa avissajjanato paccayadhammanimittaṃ attano dassanaṃ ujuṃ kātuṃ asakkontā idaṃsaccābhinivesakāyaganthavasena gaṇṭhikajātā hontīti āha‘‘ dvāsaṭṭhi… pe… gaṇṭhibaddhā’’ ti. 1008195,186,312,264,274,1,72,10,Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā sassatadiṭṭhiādidiṭṭhiyo nissitā allīnā. 1008196,186,313,2,31,1,195,20,Vinanato ‘‘ kulā’’ ti itthiliṅgavasena laddhanāmassa tantavāyassa gaṇṭhikaṃ nāma ākulabhāvena aggato vā mūlato vā duviññeyyāyeva khalitatantasuttanti āha‘‘ kulāgaṇṭhikaṃ vuccati pesakārakañjiyasuttan’’ ti. 1008197,186,313,32,35,1,27,2,{Sakuṇikā}ti kulāvakasakuṇikā. 1008198,186,313,36,42,1,41,5,Sā hi rukkhasākhāsu olambanakulāvakā hoti. 1008199,186,313,43,68,1,168,24,"Tañhi sā kulāvakaṃ tato tato tiṇahīrādike ānetvā tathā vinandhati, yathā tesaṃ pesakārakañjiyasuttaṃ viya aggena vā aggaṃ mūlena vā mūlaṃ samānetuṃ vivecetuṃ vā na sakkā. " 1008200,186,313,69,77,1,22,4,Tenāha‘‘ yathā hī’’ tiādi. 1008201,186,313,78,90,1,64,6,"{Tadubhayampī}ti‘‘ kulāgaṇṭhikan’’ ti vuttaṃ kañjiyasuttaṃ, kulāvakañca. " 1008202,186,313,91,102,1,59,6,{Purimanayenevā}ti‘‘ evameva sattā’’ tiādinā pubbe vuttanayeneva. 1008203,186,314,2,32,1,214,23,"Kāmaṃ muñjapabbajatiṇāni yathājātānipi dīghabhāvena patitvā araññaṭṭhāne aññamaññaṃ vinandhitvā ākulabyākulāni hutvā tiṭṭhanti, tāni pana na tathā dubbiveciyāni, yathā rajjubhūtānīti dassetuṃ‘‘ yathā tānī’’ tiādi vuttaṃ. " 1008204,186,314,33,36,1,31,3,Sesamettha heṭṭhā vuttanayameva. 1008205,186,315,2,12,1,57,7,"{Apāyā}ti avaḍḍhitā, sukhena, sukhahetunā vā virahitāti attho. " 1008206,186,315,13,19,1,65,5,Dukkhassa {gatibhāvato}ti āpāyikassa dukkhassa pavattiṭṭhānabhāvato. 1008207,186,315,20,23,1,30,2,{Sukhasamussayato}ti abbhudayato. 1008208,186,315,24,36,1,96,10,"{Vinipatitattā}ti virūpaṃ nipatitattā yathā tenattabhāvena sukhasamussayo na hoti, evaṃ nipatitattā. " 1008209,186,315,37,40,1,15,2,{Itaro}ti saṃsāro. 1008210,186,315,41,51,1,42,6,Nanu‘‘ apāyan’’ tiādinā vuttopi saṃsāro evāti? 1008211,186,315,52,58,1,76,5,"Saccametaṃ, nirayādīnaṃ pana adhimattadukkhabhāvadassanatthaṃ apāyādiggahaṇaṃ. " 1008212,186,315,59,61,1,35,2,Gobalībaddañāyenāyamattho veditabbo. 1008213,186,315,62,71,1,81,8,Khandhāna ñca {paṭipāṭī}ti pañcannaṃ khandhānaṃ hetuphalabhāvena aparāparaṃ pavatti. 1008214,186,315,72,77,1,48,4,Abbocchinnaṃ {vattamānā}ti avicchedena pavattamānā. 1008215,186,315,78,92,1,80,9,Taṃ {sabbampī}ti taṃ‘‘ apāyan’’ tiādinā vuttaṃ sabbaṃ apāyadukkhañceva vaṭṭadukkhañca. 1008216,186,315,93,109,1,136,10,‘‘ Mahāsamudde vātukkhittanāvā viyā’’ ti idaṃ paribbhamaṭṭhānassa mahantadassanatthañceva paribbhamanassa anavaṭṭhitatādassanatthañca‘‘ upamāya. 1008217,186,315,110,121,1,106,9,Yantesu yuttagoṇo viyā’’ ti idaṃ pana avasabhāvadassanatthañceva duppamokkhabhāvadassanatthañcāti veditabbaṃ. 1008218,186,316,2,2,1,23,1,Paṭiccasamuppādavaṇṇanā 1008219,186,317,2,22,1,110,14,"Iminā {tāvā}ti ettha tāva -saddo kamattho, tena‘‘ tantākulakajātā’’ ti padassa anusandhi parato āvibhavissatīti dīpeti. " 1008220,186,317,23,37,1,93,11,"Atthi {idappaccayā}ti ettha ayaṃ paccayoti idappaccayo, tasmā idappaccayā, imasmā paccayāti attho. " 1008221,186,317,38,41,1,16,3,Idaṃ vuttaṃ hoti– 1008222,186,317,42,59,1,85,12,‘‘ imasmā nāma paccayā jarāmaraṇan’’ ti evaṃ vattabbo atthi nu kho jarāmaraṇassa paccayoti. 1008223,186,317,60,74,1,34,7,Tenāha ‘‘ atthi nu kho… pe… bhaveyyā’’ ti. 1008224,186,317,75,82,1,32,5,Ettha hi‘‘ kiṃ paccayā jarāmaraṇaṃ? 1008225,186,317,83,97,1,171,11,Jātipaccayā jarāmaraṇan’’ ti upari jātisaddapaccayasaddasamānādhikaraṇena kiṃ-saddena idaṃ-saddassa samānādhikaraṇatādassanato kammadhārayasamāsatā idappaccayasaddassa yujjati. 1008226,186,317,98,124,1,184,19,"Na hettha‘‘ imassa paccayā idappaccayā’’ ti jarāmaraṇassa, aññassa vā paccayato jarāmaraṇasambhavapucchā sambhavati viññātabhāvato, asambhavato ca, jarāmaraṇassa pana paccayapucchā sambhavati. " 1008227,186,317,125,136,1,87,7,Paccayasaddasamānādhikaraṇatāyañca idaṃ-saddassa‘‘ imasmā paccayā’’ ti paccayapucchā yujjati. 1008228,186,318,2,13,1,130,10,"Sā pana samānādhikaraṇatā yadipi aññapadatthasamāsepi labbhati, aññapadatthavacanicchābhāvato panettha kammadhārayasamāso veditabbo. " 1008229,186,318,14,18,1,64,4,Sāmivacanasamāsapakkhe pana nattheva samānādhikaraṇatāsambhavoti. 1008230,186,318,19,32,1,91,9,Nanu ca‘‘ idappaccayatā paṭiccasamuppādo’’ ti ettha idappaccaya-saddo sāmivacanasamāso icchitoti? 1008231,186,318,33,67,1,274,27,"Saccaṃ icchito ujukameva tattha paṭiccasamuppādavacanicchāti katvā, idha pana kevalaṃ jarāmaraṇassa paccayaparipucchā adhippetā, tasmā yathā tattha idaṃ-saddassa paṭiccasamuppādavisesanatā, idha ca‘‘ pucchitabbapaccayatthatā sambhavati, tathā tattha, idha ca samāsakappanā veditabbā. " 1008232,186,318,68,74,1,49,6,Kasmā pana tattha kammadhārayasamāso na icchitoti? 1008233,186,318,75,93,1,179,17,"Hetuppabhavānaṃ hetu paṭiccasamuppādoti imassa atthassa kammadhārayasamāse asambhavatoti imassa, attano paccayānurūpassa anurūpo paccayo idappaccayoti etassa ca atthassa icchitattā. " 1008234,186,318,94,122,1,214,21,"Yo panettha idaṃ-saddena gahito attho, so‘‘ atthi idappaccayā jarāmaraṇan’’ ti jarāmaraṇaggahaṇeneva gahitoti idaṃ-saddo paṭiccasamuppādato pariccajanato aññassa asambhavato paccaye avatiṭṭhati, tenettha kammadhārayasamāso. " 1008235,186,318,123,132,1,86,9,Tattha pana idaṃ-saddassa tato pariccajanakāraṇaṃ natthīti sāmivacanasamāso eva icchito. 1008236,186,318,133,161,1,228,22,"Aṭṭhakathāyaṃ pana yasmā jarāmaraṇādīnaṃ paccayapucchāmukhenāyaṃ paṭiccasamuppādadesanā āraddhā, paṭiccasamuppādo ca nāma atthato hetuppabhavānaṃ hetūti vutto vāyamattho, tasmā‘‘ imassa jarāmaraṇassa paccayo’’ ti evamatthavaṇṇanā katā. " 1008237,186,319,2,7,1,80,4,{Paṇḍitenā}ti ekaṃsabyākaraṇīyādipañhāvisesajānanasamatthāya paññāya samannāgatena. 1008238,186,319,8,20,1,51,7,Tameva hissa paṇḍiccaṃ dassetuṃ‘‘ yathā’’ tiādi vuttaṃ . 1008239,186,319,21,59,1,252,31,"Yādisassa jīvassa diṭṭhigatiko sarīrato anaññattaṃ pucchati‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’’ ti, so evaṃ paramatthato nupalabbhati, kathaṃ tassa vañjhātanayassa viya dīgharassatā sarīrato aññatā vā anaññatā vā byākātabbā siyā, tasmāssa pañhassa ṭhapanīyatā veditabbā. " 1008240,186,319,60,75,1,86,10,Tuṇhībhāvo nāmesa pucchato anādaro vihesā viya hotīti‘‘ abyākatametan’’ ti pakārantaramāha. 1008241,186,319,76,99,1,141,17,"Evaṃ abyākaraṇakāraṇaṃ ñātukāmassa kathetabbaṃ hoti, kathite ca jānantassa pamādopi evaṃ siyā, kathanavidhi pana‘‘ yādisassā’’ tiādinā dassito eva. " 1008242,186,319,100,109,1,76,8,Evaṃ {appaṭipajjitvā}ti evaṃ ṭhapanīyapañhe viya tuṇhībhāvādiṃ anāpajjitvā eva. 1008243,186,319,110,118,1,45,4,‘‘ Appaṭipajjitvā’’ ti vacanaṃ nidassanamattametaṃ. 1008244,186,319,119,174,1,278,36,"‘‘ Kiṃ sabbaṃ aniccan’’ ti vutte‘‘ kiṃ saṅkhataṃ sandhāya pucchasi, udāhu asaṅkhatan’’ ti paṭipucchitvā byākātabbaṃ hoti‘‘ kiṃ khandhapañcakaṃ pariññeyyan’’ ti puṭṭhe‘‘ atthi tattha pariññeyyaṃ, atthi na pariññeyyan’’ ti vibhajja byākātabbaṃ hoti, evaṃ appaṭipajjitvāti ca ayamettha attho icchitoti. " 1008245,186,319,175,183,1,72,7,Pubbe yassa paccayassa atthitāmattaṃ coditanti atthitāmattaṃ vissajjitaṃ. 1008246,186,319,184,187,1,32,3,Pucchāsabhāgena hi vissajjananti. 1008247,186,319,188,200,1,56,8,Idāni tasseva sarūpapucchā karīyatīti‘‘ puna kin’’ ti vuttaṃ. 1008248,186,319,201,211,1,43,6,Idhāpi‘‘ yathā’’ tiādi sabbaṃ ānetvā vattabbaṃ. 1008249,186,320,2,22,1,100,13,‘ ‘ Esa nayo sabbapadesū’’ ti atidesavasena ussukkaṃ katvā‘‘ nāmarūpapaccayā’’ tiādinā tattha apavādo āraddho. 1008250,186,320,23,30,1,44,6,"Yasmā dassetukāmo, tasmā idaṃ vuttanti yojanā. " 1008251,186,320,31,66,1,166,16,"Channaṃ vipākasamphassānaṃyeva gahaṇaṃ hoti viññāṇādi vedanāpariyosānā vipākavidhīti katvā anekesu suttapadesu,( ma. ni.3.126; udā.1) abhidhamme( vibha.225) ca yebhuyyena tesaṃyeva gahaṇassa niruḷhattā. " 1008252,186,320,67,71,1,20,3,{Idhā}ti imasmiṃ sutte. 1008253,186,320,72,86,1,80,9,"Ca -saddo byatirekattho, tenettha‘‘ gahitampī’’ tiādinā vuccamānaṃyeva visesaṃ joteti. " 1008254,186,320,87,94,1,65,7,Paccayabhāvo nāma paccayuppannāpekkho tena vinā tassa asambhavato. 1008255,186,320,95,108,1,76,8,Tasmā {saḷāyatanappaccayā}ti‘‘ saḷāyatanapaccayā phasso’’ ti iminā padenāti yojanā. 1008256,186,320,109,131,1,118,13,"Avayavena vā samudāyopalakkhaṇametaṃ‘‘ saḷāyatanapaccayā’’ ti, tasmā‘‘ saḷāyatanapaccayā phasso’’ ti iminā padenāti vuttaṃ hoti. " 1008257,186,320,132,136,1,38,3,{Gahitampī}ti chabbidhaṃ vipākaphassampi. 1008258,186,320,137,141,1,58,3,{Aggahitampī}ti avipākaphassampi kusalākusalakiriyāphassampi. 1008259,186,320,142,146,1,41,3,Paccayuppannavisesaṃ dassetukāmoti yojanā. 1008260,186,320,147,173,1,176,19,"Na cettha paccayuppannova upādinno icchito, atha kho paccayopi upādinno icchitoti ajjhattikāyatanasseva saḷāyatanaggahaṇena gahaṇanti katvā vuttaṃ‘‘ saḷāyatanato… pe… dassetukāmo’’ ti. " 1008261,186,320,174,270,1,436,46,"Na hi phassassa cakkhādisaḷāyatanameva paccayo, atha kho‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso’’ tiādi( ma. ni.3.421,425,426; saṃ. ni.2.44,45;2.4.60; kathā.465,467) vacanato rūpāyatanādirūpañca cakkhuviññāṇādināmañca paccayo, tasmā imaṃ cakkhādisaḷāyatanato atirittaṃ āvajjanādi viya sādhāraṇaṃ ahutvā, tassa tassa phassassa sādhāraṇatāya aññaṃ visesapaccayaṃ pi-saddena avisiṭṭhaṃ sādhāraṇapaccayaṃ pidassetukāmo bhagavā,‘‘ nāmarūpapaccayā phasso’’ ti idaṃ vuttanti yojanā. " 1008262,186,320,271,302,1,183,16,Abhidhammabhājanīye pi imameva paccayaṃ sandhāya‘‘ nāmarūpapaccayā phasso’’ ti vuttanti tadaṭṭhakathāyaṃ( vibha. aṭṭha.243)‘‘ paccayavisesadassanatthañceva mahānidānadesanāsaṅgahattha ñcā’’ ti atthavaṇṇanā katā. 1008263,186,320,303,307,1,41,4,Paccayānan ti jātiādīnaṃ paccayadhammānaṃ. 1008264,186,320,308,317,1,87,9,Nidānaṃ kathitan ti jarāmaraṇādikassa nidānattaṃ kathitaṃ ekaṃsiko paccayabhāvo kathito. 1008265,186,320,318,334,1,93,12,Tañhi tesaṃ paccayabhāve abyabhicārīti dassetuṃ‘‘ iti kho panetan’’ tiādinā upari desanā pavattā. 1008266,186,320,335,338,1,19,2,{Nijjaṭe}ti nijjālake. 1008267,186,320,339,342,1,19,2,{Niggumbe}ti nikkhepe. 1008268,186,320,343,357,1,145,13,"Padadvayenāpi ākulābhāvameva dasseti, tasmā anākulaṃ abyākulaṃ mahantaṃ paccayanidānamettha kathitanti mahānidānaṃ suttaṃ aññathābhāvassa abhāvato. " 1008269,186,321,2,14,1,59,8,98. Tesaṃ tesaṃ paccayānan ti tesaṃ tesaṃ jātiādīnaṃ paccayānaṃ. 1008270,186,321,15,37,1,197,21,"Yasmā paccayabhāvo nāma tehi tehi paccayehi anūnādhikeheva tassa tassa phalassa sambhavato tatho taccho, tappakāro vā sāmaggiupagatesu paccayesu muhuttampi tatho nibbattanadhammānaṃ asambhavābhāvato. " 1008271,186,321,38,43,1,88,5,Avitatho avisaṃvādanako visaṃvādanākāravirahito aññadhammapaccayehi aññadhammānuppattito. 1008272,186,321,44,53,1,45,5,‘‘ Anaññathā’’ ti vuccati aññathābhāvassa abhāvato. 1008273,186,321,54,66,1,66,8,Tasmā‘‘ tathaṃ avitathaṃ anaññathaṃ paccayabhāvaṃ dassetun’’ ti vuttaṃ. 1008274,186,321,67,84,1,92,11,"Pariyāyati attano phalaṃ pariggahetvā vattatīti pariyāyo, hetūti āha‘‘ pariyāyenāti kāraṇenā’’ ti. " 1008275,186,321,85,93,1,53,7,Sabbena sabban ti devattādinā sabbabhāvena sabbā jāti. 1008276,186,321,94,121,1,197,20,"Sabbathā sabban ti tatthāpi cātumahārājikādisabbākārena sabbā, nipātadvayametaṃ, nipātañca abyayaṃ, tañca sabbaliṅgavibhattivacanesu ekākārameva hotīti pāḷiyaṃ‘‘ sabbena sabbaṃ sabbathā sabban’’ ti vuttaṃ. " 1008277,186,321,122,137,1,106,11,Atthavacane pana tassa tassa jātisaddāpekkhāya itthiatthavuttitaṃ dassetuṃ‘‘ sabbākārena sabbā’’ tiādi vuttaṃ. 1008278,186,321,138,145,1,48,6,Imināva {nayenā}ti iminā jātivāre vutteneva nayena. 1008279,186,321,146,166,1,85,9,"{Devādīsū}ti ādi -saddena gandhabbayakkhādike pāḷiyaṃ( dī. ni.2.98) āgate, tadantarabhede ca saṅgaṇhāti. " 1008280,186,322,2,23,1,164,15,"Idha {nikkhittaatthavibhajanatthe}ti imasmiṃ‘‘ kassaci kimhicī’’ ti aniyamato uddesavasena vuttatthassa niddisanatthe jotetabbe nipāto, tadatthajotanaṃ nipātapadanti attho. " 1008281,186,322,24,28,1,21,3,{Tassā}ti tassa padassa. 1008282,186,322,29,35,1,49,5,{Te}ti dhammadesanāya sampadānabhūtaṃ theraṃ vadati. 1008283,186,322,36,43,1,40,7,Seyyathidan ti vā te katameti ceti attho. 1008284,186,322,44,66,1,64,12,"Ye hi‘‘ kassacī’’ ti,‘‘ kimhicī’’ ti ca aniyamato vutto attho, te katameti. " 1008285,186,322,67,69,1,25,2,Kathetukamyatāpucchā hesā. 1008286,186,322,70,73,1,28,2,{Devabhāvāyā}ti devabhāvatthaṃ. 1008287,186,322,74,94,1,104,13,"{Khandhajātī}ti khandhapātubhāvo, yathā khandhesu uppannesu‘‘ devā’’ ti samaññā hoti, tathā tesaṃ uppādoti attho. " 1008288,186,322,95,103,1,18,4,Tenāha‘‘ yāyā’’ ti āha. 1008289,186,322,104,119,1,94,8,"{Sabbapadesū}ti‘‘ gandhabbānaṃ gandhabbatthāyā’’ tiādīsu sabbesu jātiniddesapadesu , bhavādipadesu ca. " 1008290,186,322,120,139,1,114,14,"Yena hi nayena sace hi jātīti ayamatthayojanā katā, jātiniddesapadesova‘‘ bhavo’’ tiādinā bhavādipadesupi so kātabboti. " 1008291,186,322,140,153,1,123,13,Devāti upapattidevā cātumahārājikato paṭṭhāya yāva bhavaggā dibbanti kāmaguṇādīhi kīḷanti laḷanti viharanti jotantīti katvā. 1008292,186,322,154,163,1,82,7,"Gandhaṃ abbanti paribhuñjantīti gandhabbā, dhataraṭṭhassa mahārājassa parivārabhūtā. " 1008293,186,322,164,180,1,141,14,"Yajanti vessavaṇasakkādike pūjentīti yakkhā, tena tena vā paṇidhikammādinā yajitabbā pūjetabbāti yakkhā, vessavaṇassa mahārājassa parivārabhūtā. " 1008294,186,322,181,191,1,47,6,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ amanussā’’ ti avisesena vuttaṃ. 1008295,186,322,192,199,1,56,5,"{Bhūtā}ti kumbhaṇḍā, virūḷhakassa mahārājassa parivārabhūtā. " 1008296,186,322,200,212,1,60,8,Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ ye keci nibbattasattā’’ ti avisesena vuttaṃ. 1008297,186,322,213,215,1,30,2,Aṭṭhipakkhā bhamaratuppaḷādayo. 1008298,186,322,216,218,1,27,2,Cammapakkhā jatusiṅgālādayo. 1008299,186,322,219,221,1,24,2,Lomapakkhā haṃsamorādayo. 1008300,186,322,222,224,1,33,2,Sarīsapā ahivicchikasatapadiādayo. 1008301,186,323,2,22,1,125,15,"‘ ‘ Tesaṃ tesan’’ ti idaṃ na yevāpanakaniddeso viya avuttasaṅgahatthaṃ vacanaṃ, atha kho ayevāpanakaniddeso viya vuttasaṅgahatthanti. " 1008302,186,323,23,37,1,79,10,Ādi -saddeneva ca āmeḍitattho saṅgayhatīti āha‘‘ tesaṃ tesaṃ devagandhabbādīnan’’ ti. 1008303,186,323,38,57,1,115,12,"{Tadattāyā}ti taṃbhāvāya, yathārūpesu khandhesu pavattamānesu‘‘ devā gandhabbā’’ ti lokasamaññā hoti, tathārūpatāyāti attho. " 1008304,186,323,58,65,1,32,3,Tenāha‘‘ devagandhabbādibhāvāyā’’ ti. 1008305,186,323,66,107,1,168,23,"‘‘ Nirodho, vigamo’’ ti ca paṭiladdhattālābhassa bhāvo vuccati, idha pana accantābhāvo adhippeto‘‘ sabbaso jātiyā asatī’’ ti avatvā‘‘ jātinirodhā’’ ti vuttattāti āha‘‘ abhāvāti attho’’ ti. " 1008306,186,324,2,18,1,108,13,"Phalatthāya {hinotī}ti yathā phalaṃ tato nibbattati, evaṃ hinoti pavattati, tassa hetubhāvaṃ upagacchatīti attho. " 1008307,186,324,19,39,1,83,15,"Idaṃ gaṇhatha nan ti‘‘ idaṃ me phalaṃ, gaṇhatha nan’’ ti evaṃ appeti viya niyyāteti viya." 1008308,186,324,40,59,1,82,11,‘‘ Esa nayo’’ ti avisesaṃ atidisitvā visesamattassa atthaṃ dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. 1008309,186,324,60,89,1,157,21,"Nanu cāyaṃ jāti parinipphannā, saṅkhatabhāvā ca na hoti vikārabhāvato, tathā jarāmaraṇaṃ, tassa kathaṃ sā hetu hotīti codanaṃ sandhāyāha ‘‘ jarāmaraṇassa hī’’ tiādi. " 1008310,186,324,90,99,1,68,8,"Tabbhāve bhāvo, tadabhāve ca abhāvo jarāmaraṇassa jātiyā upanissayatā. " 1008311,186,325,2,9,1,39,2,99. {Okāsapariggaho}ti pavattiṭṭhānapariggaho. 1008312,186,325,10,16,1,83,6,Upapattibhave yujjati upapattikkhandhānaṃ yathāvuttaṭṭhānato aññattha anuppajjanato. 1008313,186,325,17,31,1,64,9,Idha {panā}ti imasmiṃ sutte‘‘ kāmabhavo’’ tiādinā āgate imasmiṃ ṭhāne. 1008314,186,325,32,39,1,75,7,Kammabhave yujjati kāmabhavādijotanā visesato tassa jātiyā paccayabhāvatoti. 1008315,186,325,40,51,1,49,7,Tenāha‘‘ so hi jātiyā upanissayakoṭiyāva paccayo’’ ti. 1008316,186,325,52,60,1,62,7,Nanu ca upapattibhavopi jātiyā upanissayavasena paccayo hotīti? 1008317,186,325,61,75,1,94,12,"Saccaṃ hoti, so pana na tathā padhānabhūto, kammabhavo pana padhānabhūto paccayo janakabhāvatoti." 1008318,186,325,76,88,1,58,8,‘‘ So hi jātiyā’’ tiādi vuttaṃ kāmabhavūpagaṃ kammaṃ kāmabhavo. 1008319,186,325,89,92,1,26,3,Esa nayo rūpārūpabhavesupi. 1008320,186,325,93,104,1,64,7,Okāsapariggahova kato‘‘ kimhicī’’ ti iminā sattapariggahassa katattā. 1008321,186,326,2,13,1,69,7,100. Tiṇṇa mpi kammabhavānan ti kāmakammabhavādīnaṃ tiṇṇampi kammabhavānaṃ. 1008322,186,326,14,20,1,76,6,Tiṇṇañca upapattibhavānan ti kāmupapattibhavādīnaṃ tiṇṇañca upapattibhavānaṃ. 1008323,186,326,21,34,1,113,10,"Tathā {sesānipī}ti diṭṭhupādānādīni sesupādānānipi tiṇṇampi kammabhavānaṃ, tiṇṇañca upapattibhavānaṃ paccayoti attho. " 1008324,186,326,35,39,1,22,3,{Itī}ti evaṃ vuttanayena. 1008325,186,326,40,46,1,68,6,Dvādasa kammabhavā dvādasa upapattibhavāti catuvīsatibhavā veditabbā. 1008326,186,326,47,74,1,204,21,"Yasmā kammabhavassa paccayabhāvamukheneva upādānaṃ upapattibhavassa paccayo nāma hoti, na aññathā, tasmā upādānaṃ kammabhavassa ujukameva paccayabhāvoti āha‘‘ nippariyāyenettha dvādasa kammabhavā labbhantī’’ ti. " 1008327,186,326,75,78,1,22,3,Tesan ti kammabhavānaṃ. 1008328,186,326,79,97,1,181,14,"{Sahajātakoṭiyā}ti akusalassa kammabhavassa sahajātaṃ upādānaṃ sahajātakoṭiyā, itaraṃ anantarūpanissayādivasena upanissayakoṭiyā, kusalassa kammabhavassa pana upanissayakoṭiyāva paccayo. " 1008329,186,326,98,125,1,251,18,"Ettha ca yathā aññamaññanissayasampayuttaatthiavigatādipaccayānaṃ sahajātapaccayena ekasaṅgahataṃ dassetuṃ‘‘ sahajātakoṭiyā’’ ti vuttaṃ, evaṃ ārammaṇūpanissayaanantarūpanissayapakatūpanissayānaṃ ekajjhaṃ gahaṇavasena‘‘ upanissayakoṭiyā’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ. " 1008330,186,327,2,22,1,165,14,"101. {Upādānassā}ti ettha kāmupādānassa taṇhā upanissayakoṭiyāva paccayo, sesupādānānaṃ sahajātakoṭiyāpi upanissayakoṭiyāpi viññāṇādi ca vedanāpariyosānā vipākavidhīti katvā. " 1008331,186,328,2,17,1,98,10,102. Yadidaṃ vedanāti ettha {vipākavedanā}ti tameva tāva upanissayakoṭiyā paccayo itarakoṭiyā asambhavato. 1008332,186,328,18,21,1,31,2,{Aññā}ti kusalākusalakiriyavedanā. 1008333,186,328,22,25,1,28,2,{Aññathāpī}ti sahajātakoṭiyāpi. 1008334,186,329,2,13,1,84,6,103. {Ettāvatā}ti jarāmaraṇādīnaṃ paccayaparamparādassanavasena pavattāya ettakāya desanāya. 1008335,186,329,14,18,1,41,4,Purimataṇhan ti purimabhavasiddhaṃ taṇhaṃ. 1008336,186,329,19,81,1,424,46,"‘‘ Esa paccayo taṇhāya, yadidaṃ vedanā’’ ti vatvā tadanantaraṃ‘‘ phassapaccayā vedanāti iti kho panetaṃ vuttan’’ tiādinā vedanāya paccayabhūtassa phassassa uddharaṇaṃ aññesu suttesu āgatanayena paṭiccasamuppādassa desanāmaggo , taṃ pana anotaritvā samudācārataṇhādassanamukheneva taṇhāmūlakadhamme desento āciṇṇadesanāmaggato okkamanto viya, tañca desanaṃ passato appavattanti pasayha balakkārena desento viya ca hotīti āha‘‘ idānī’’ tiādi. " 1008337,186,329,82,91,1,54,7,Dve {taṇhā}ti idhādhippetataṇhā eva dvidhā bhindanto āha. 1008338,186,329,92,97,1,51,4,{Esanataṇhā}ti bhogānaṃ pariyesanavasena pavattataṇhā. 1008339,186,329,98,103,1,50,4,{Esitataṇhā}ti pariyiṭṭhesu bhogesu uppajjamānataṇhā. 1008340,186,329,104,108,1,53,3,{Samudācārataṇhāyā}ti pariyuṭṭhānavasena pavattataṇhāya. 1008341,186,329,109,126,1,144,15,"Duvidhāpesā vedanaṃ paṭicca taṇhā nāma vedanāpaccayā ca appaṭiladdhānaṃ bhogānaṃ paṭilābhāya pariyesanā, laddhesu ca tesupātabyatāpattiādi hotīti. " 1008342,186,330,2,6,1,47,4,Paritassanavasena pariyesati etāyāti pariyesanā. 1008343,186,330,7,14,1,54,6,"Āsayato, payogato ca pariyesanā tathāpavatto cittuppādo. " 1008344,186,330,15,24,1,27,5,Tenāha‘‘ taṇhāya sati hotī’’ ti. 1008345,186,330,25,46,1,207,18,"{Rūpādiārammaṇapaṭilābho}ti savatthukānaṃ rūpādiārammaṇānaṃ gavesanavasena, pavattiyaṃ pana apariyiṭṭhaṃyeva labbhati, tampi atthato pariyesanāya laddhameva nāma tathārūpassa kammassa pubbekatattā eva labbhanato. " 1008346,186,330,47,58,1,38,7,Tenāha‘‘ so hi pariyesanāya sati hotī’’ ti. 1008347,186,330,59,81,1,174,17,"Sukhavinicchayan ti sukhaṃ visesato nicchinotīti sukhavinicchayo, sukhaṃ sabhāvato, samudayato, atthaṅgamanato, nissaraṇato ca yāthāvato jānitvā pavattañāṇaṃ, taṃ sukhavinicchayaṃ. " 1008348,186,330,82,85,1,15,2,{Jaññā}ti jāneyya. 1008349,186,330,86,99,1,96,9,‘‘ Subhasukhan’’ tiādikaṃ ārammaṇe abhūtākāraṃ vividhaṃ ninnabhāvena nicchinoti āropetīti vinicchayo. 1008350,186,330,100,104,1,64,4,Assādānupassanataṇhādiṭṭhiyāpi evameva vinicchayabhāvo veditabbo. 1008351,186,330,105,111,1,45,6,Imasmiṃ pana sutte vitakkoyeva āgatoti yojanā. 1008352,186,330,112,142,1,94,13,"Imasmiṃ pana {sutte}ti sakkapañhasutte.( Dī. ni.2.358) tattha hi‘‘ chando kho, devānaṃ inda, vitakkanidāno’’ ti āgataṃ. " 1008353,186,330,143,147,1,30,3,{Idhā}ti imasmiṃ mahānidānasutte. 1008354,186,330,148,166,1,105,10,‘‘ Vitakkeneva vinicchinātī’’ ti etena‘‘ vinicchīyati etenāti vinicchayo’’ ti vinicchaya-saddassa karaṇasādhanamāha. 1008355,186,330,167,174,1,39,3,‘‘ Ettakan’’ tiādi vinicchayanākāradassanaṃ. 1008356,186,331,2,22,1,133,14,"Chandanaṭṭhena chando, evaṃ rañjanaṭṭhena rāgo, svāyaṃ anāsevanatāya mando hutvā pavatto idhādhippetoti āha‘‘ dubbalarāgassādhivacanan’’ ti. " 1008357,186,331,23,27,1,45,4,Ajjhosānan ti taṇhādiṭṭhivasena abhinivisanaṃ. 1008358,186,331,28,41,1,65,8,‘‘ Mayhaṃ idan’’ ti hi taṇhāgāho yebhuyyena attaggāhasannissayova hoti. 1008359,186,331,42,61,1,80,10,"Tenāha‘‘ ahaṃ maman’’ ti,‘‘ balavasanniṭṭhānan’’ ti ca tesaṃ gāhānaṃ thirabhāvappattimāha. " 1008360,186,331,62,84,1,199,16,"Taṇhādiṭṭhivasena pariggahakaraṇan ti‘‘ ahaṃ maman’’ ti balavasanniṭṭhānavasena abhiniviṭṭhassa attattaniyaggāhavatthuno aññāsādhāraṇaṃ viya katvā pariggahetvā ṭhānaṃ, tathāpavatto lobhasahagatacittuppādo. " 1008361,186,331,85,100,1,111,13,"Attanā pariggahitassa vatthuno yassa vasena parehi sādhāraṇabhāvassa asahamāno hoti puggalo, so dhammo asahanatā. " 1008362,186,331,101,105,1,38,4,Evaṃ vacanatthaṃ vadanti niruttinayena. 1008363,186,331,106,124,1,125,15,"Saddalakkhaṇe pana yassa dhammassa vasena macchariyayogato puggalo maccharo, tassa bhāvo, kammaṃ vā macchariyaṃ, macchero dhammo. " 1008364,186,331,125,142,1,88,11,Macchariyassa balavabhāvato ādarena rakkhaṇaṃ ārakkhoti āha‘‘ dvāra… pe… suṭṭhu rakkhaṇan’’ ti. 1008365,186,331,143,157,1,92,11,"Attano phalaṃ karotīti karaṇaṃ, yaṃ kiñci kāraṇaṃ, adhikaṃ karaṇanti adhikaraṇaṃ, visesakāraṇaṃ. " 1008366,186,331,158,168,1,95,6,Visesakāraṇañca bhogānaṃ ārakkhadaṇḍādānādianatthasambhavassāti vuttaṃ‘‘ ārakkhādhikaraṇan’’ tiādi. 1008367,186,331,169,174,1,55,5,Paranisedhanatthan ti māraṇādinā paresaṃ vibādhanatthaṃ. 1008368,186,331,175,185,1,86,8,"Ādīyati etenāti ādānaṃ, daṇḍassa ādānaṃ daṇḍādānaṃ, abhibhavitvā paraviheṭhanacittuppādo. " 1008369,186,331,186,190,1,24,4,Satthādāne pi eseva nayo. 1008370,186,331,191,195,1,54,4,Hatthaparāmāsādivasena kāyena kātabbakalaho kāyakalaho. 1008371,186,331,196,200,1,53,4,Mammaghaṭṭanādivasena vācāya kātabbakalaho vācākalaho. 1008372,186,331,201,206,1,48,5,Virujjhanavasena virūpaṃ gaṇhāti etenāti viggaho. 1008373,186,331,207,211,1,31,4,Viruddhaṃ vadati etenāti vivādo. 1008374,186,331,212,223,1,106,10,"Tuvaṃ tuvan ti agāravavacanasahacaraṇato tuvaṃ tuvaṃ, sabbete tathāpavattā dosasahagatacittuppādā veditabbā. " 1008375,186,331,224,245,1,57,8,Tenāha bhagavā‘‘ aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavantī’’ ti( dī. ni.2.104). 1008376,186,332,2,31,1,148,15,112. Desanaṃ {nivattesī}ti‘‘ taṇhaṃ paṭicca pariyesanā’’ tiādinā anulomanayena pavattitaṃ desanaṃ paṭilomanayena puna‘‘ ārakkhādhikaraṇan’’ ti ārabhanto nivattesi. 1008377,186,332,32,56,1,235,21,"{Pañcakāmaguṇikarāgavasenā}ti ārammaṇabhūtā pañca kāmaguṇā etassa atthīti pañcakāmaguṇiko, tattha rañjanavasena abhiramaṇavasena pavattarāgo, tassa vasena uppannā rañjanavasena taṇhāyanavasena pavattā rūpāditaṇhāva kāmesu taṇhāti kāmataṇhā. " 1008378,186,332,57,69,1,107,11,"Bhavati atthi sabbakālaṃ tiṭṭhatīti pavattā bhavadiṭṭhi uttarapadalopena bhavo, taṃsahagatā taṇhā bhavataṇhā. " 1008379,186,332,70,89,1,137,13,"Vibhavati vinassati ucchijjatīti pavattā vibhavadiṭṭhi vibhavo uttarapadalopena, taṃsahagatā taṇhā {vibhavataṇhā}ti āha‘‘ sassatadiṭṭhī’’ tiādi. " 1008380,186,332,90,143,1,161,24,"Ime dve {dhammā}ti ‘‘ esa paccayo upādānassa, yadidaṃ taṇhā’’ ti( dī. ni.2.101) evaṃ vuttā vaṭṭamūlataṇhā ca‘‘ taṇhaṃ paṭicca pariyesanā’’ ti( dī. ni.2.103) evaṃ vuttā samudācārataṇhā cāti ime dve dhammā. " 1008381,186,332,144,150,1,68,5,{Vaṭṭamūlasamudācāravasenā}ti vaṭṭamūlavasena ceva samudācāravasena ca. 1008382,186,332,151,156,1,32,4,Dvīhi {koṭṭhāsehī}ti dvīhi bhāgehi. 1008383,186,332,157,172,1,125,13,"Dvīhi avayavehi samosaranti nibbattanavasena samaṃ vattanti itoti samosaraṇaṃ, paccayo, ekaṃ samosaraṇaṃ etāsanti ekasamosaraṇā. " 1008384,186,332,173,183,1,41,6,Kena pana ekasamosaraṇāti āha‘‘ vedanāyā’’ ti. 1008385,186,332,184,189,1,34,5,Dvepi hi taṇhā vedanāpaccayā evāti. 1008386,186,332,190,198,1,36,4,Tenāha‘‘ vedanāpaccayena ekapaccayā’’ ti. 1008387,186,332,199,206,1,64,7,Tato tato osaritvā āgantvā samavasanaṭṭhānaṃ osaraṇa samosaraṇaṃ. 1008388,186,332,207,225,1,114,13,Vedanāya samaṃ saha ekasmiṃ ārammaṇe osaraṇakapavattanakā vedanā samosaraṇāti āha‘‘ idaṃ sahajātasamosaraṇaṃ nāmā’’ ti. 1008389,186,333,2,18,1,108,10,113. {Sabbe}ti uppattidvāravasena bhinditvā vuttā savipākaphassā eva viññāṇādi vedanāpariyosānā vipākavithīti katvā. 1008390,186,333,19,31,1,85,8,Paṭiccasamuppādakathā nāma vaṭṭakathāti āha‘‘ ṭhapetvā cattāro lokuttaravipākaphasse’’ ti. 1008391,186,333,32,35,1,23,2,{Bahudhā}ti bahuppakārena. 1008392,186,333,36,47,1,176,11,Ayañhi pañcadvāre cakkhupasādādivatthukānaṃ pañcannaṃ vedanānaṃ cakkhusamphassādiko phasso sahajātaaññamaññanissayavipākaāhārasampayuttaatthiavigatavasena aṭṭhadhā paccayo hoti. 1008393,186,333,48,61,1,171,13,Sesānaṃ pana ekekasmiṃ dvāre sampaṭicchanasantīraṇatadārammaṇavasena pavattānaṃ kāmāvacaravipākavedanānaṃ cakkhusamphassādiko phasso upanissayavasena ekadhāva paccayo hoti. 1008394,186,333,62,76,1,189,13,"Manodvārepi tadārammaṇavasena pavattānaṃ kāmāvacaravipākavedanānaṃ sahajātamanosamphasso tatheva aṭṭhadhā paccayo hoti, tathā paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattānaṃ tebhūmakavipākavedanānaṃ. " 1008395,186,333,77,99,1,206,21,"Yā pana tā manodvāre tadārammaṇavasena pavattā kāmāvacaravedanā, tāsaṃ manodvārāvajjanasampayutto manosamphasso upanissayavasena ekadhāva paccayo hotīti evaṃ phasso bahudhā vedanāya paccayo hotīti veditabbaṃ. " 1008396,186,334,2,9,1,44,3,114. Vedanādīnan ti vedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇānaṃ. 1008397,186,334,10,13,1,60,2,{Asadisabhāvā}ti anubhavanasañjānanābhisaṅkharaṇavijānanabhāvā. 1008398,186,334,14,22,1,82,8,Te hi aññamaññavidhurena vedayitādirūpena ākiriyanti paññāyantīti ākārāti vuccanti. 1008399,186,334,23,30,1,43,5,{Teyevā}ti vedanādīnaṃ te eva vedayitādiākārā. 1008400,186,334,31,38,1,62,6,Sādhukaṃ {dassiyamānā}ti sakkaccaṃ paccakkhato viya pakāsiyamānā. 1008401,186,334,39,59,1,135,15,Taṃ taṃ līnamatthaṃ {gamentī}ti‘‘ arūpaṭṭho ārammaṇābhimukhanamanaṭṭho’’ ti evamādikaṃ taṃ taṃ līnaṃ apākaṭamatthaṃ gamenti ñāpentīti liṅgāni. 1008402,186,334,60,69,1,83,8,Tassa tassa {sañjānanahetuto}ti tassa tassa arūpaṭṭhādikassa sallakkhaṇassa kāraṇattā. 1008403,186,334,70,74,1,38,4,Nimīyanti anumīyanti etehīti nimittāni. 1008404,186,334,75,84,1,90,8,"Tathā tathā arūpabhāvādippakārena, vedayitādippakārena ca uddisitabbato kathetabbato uddesā. " 1008405,186,334,85,96,1,70,6,{Tasmā}ti‘‘ asadisabhāvā’’ tiādinā vuttamevatthaṃ kāraṇabhāvena paccāmasati. 1008406,186,334,97,110,1,116,12,"Yasmā vedanādīnaṃ aññamaññaasadisabhāvā yathāvuttenatthena ākārādayo, tasmā ayaṃ idāni vuccamāno ettha pāḷipade attho. " 1008407,186,335,2,16,1,124,8,{Nāmasamūhassā}ti ārammaṇābhimukhaṃ namanaṭṭhena‘‘ nāman’’ ti laddhasamaññassa vedanādicatukkhandhasaṅkhātassa arūpadhammapuñjassa. 1008408,186,335,17,31,1,71,8,{Paññattī}ti‘‘ nāmakāyo arūpakalāpo arūpino khandhā’’ tiādikā paññāpanā hoti. 1008409,186,335,32,42,1,79,6,Cetanāpadhānattā saṅkhārakkhandhadhammānaṃ‘‘ saṅkhārānaṃ cetanākāre’’ tiādi vuttaṃ. 1008410,186,335,43,64,1,110,11,Tathā hi suttantabhājanīye saṅkhārakkhandhavibhajane‘‘ yā cetanā sañcetanā sañcetayitattan’’ ti( vibha.249 abhidhammabhājanīye) cetanāva niddiṭṭhā. 1008411,186,335,65,68,1,16,2,{Asatī}ti asantesu. 1008412,186,335,69,73,1,32,4,Vacanavipallāsena hi evaṃ vuttaṃ. 1008413,186,335,74,89,1,129,14,Cattāro khandhe vatthuṃ {katvā}ti vedanā saññā cittaṃ cetanādayoti ime catukkhandhasaññite nissayapaccayabhūte dhamme vatthuṃ katvā. 1008414,186,335,90,101,1,60,7,Ayañca nayo pañcadvārepi sambhavatīti‘‘ manodvāre’’ ti visesitaṃ. 1008415,186,335,102,114,1,110,7,{Adhivacanasamphassavevacano}ti adhivacanamukhena paññattimukhena gahetabbattā‘‘ adhivacanasamphasso’’ ti laddhanāmo. 1008416,186,335,115,118,1,18,2,{So}ti manosamphasso. 1008417,186,335,119,147,1,209,23,"Pañcavokāre ca hadayavatthuṃ nissāya labbhanato rūpakāye paññāyateva, ayaṃ pana nayo idha na icchito vedanādipaṭikkhepavasena asambhavapariyāyassa jotitattāti‘‘ pañcapasāde vatthuṃ katvā uppajjeyyā’’ ti attho vutto. " 1008418,186,335,148,158,1,87,10,Na hi vedanāsannissayena vinā pañcapasāde vatthuṃ katvā manosamphassassa sambhavo atthi. 1008419,186,335,159,179,1,160,15,Uppattiṭṭhāne asati anuppattiṭṭhānato phalassa uppatti nāma kadācipi natthīti imamatthaṃ yathādhigatassa atthassa nidassanavasena dassento‘‘ ambarukkhe’’ tiādimāha . 1008420,186,335,180,184,1,31,3,{Rūpakāyato}ti kevalaṃ rūpakāyato. 1008421,186,335,185,188,1,24,2,{Tassā}ti manosamphassassa. 1008422,186,336,2,14,1,131,11,"Virodhipaccayasannipāte vibhūtatarā visadisuppatti, tasmiṃ vā sati attano santāne vijjamānasseva visadisuppattihetubhāvo ruppanākāro. " 1008423,186,336,15,24,1,76,9,So eva ruppanākāro vatthusappaṭighādikaṃ taṃ taṃ līnamatthaṃ gametīti liṅgaṃ. 1008424,186,336,25,29,1,36,4,Tassa tassa sañjānanahetuto nimittaṃ. 1008425,186,336,30,40,1,72,8,Tathā tathā uddisitabbato {uddeso}ti evamettha ākārādayo atthato veditabbā. 1008426,186,336,41,49,1,82,7,"Vatthārammaṇānaṃ aññamaññapaṭihananaṃ paṭigho, tato paṭighato jāto paṭighasamphasso. " 1008427,186,336,50,57,1,25,3,Tenāha‘‘ sappaṭighan’’ tiādi. 1008428,186,336,58,62,1,31,3,{Nāmakāyato}ti kevalaṃ nāmakāyato. 1008429,186,336,63,66,1,27,2,{Tassā}ti paṭighasamphassassa. 1008430,186,336,67,70,1,32,3,Sesaṃ paṭhamapañhe vuttanayameva. 1008431,186,337,2,11,1,119,8,{Ubhayavasenā}ti nāmakāyo rūpakāyoti ubhayasannissayassa adhivacanasamphasso paṭighasamphassoti ubhayasamphassassa vasena. 1008432,186,338,2,12,1,100,9,Visuṃ visuṃ paccayaṃ {dassetvā}ti byatirekamukhena paccekaṃ nāmakāyarūpakāyasaññitaṃ paccayaṃ dassetvā. 1008433,186,338,13,16,1,18,3,Tesan ti phassānaṃ. 1008434,186,338,17,22,1,36,4,{Avisesato}ti visesaṃ akatvā sāmaññato. 1008435,186,338,23,27,1,39,4,Dassetun ti byatirekamukheneva dassetuṃ. 1008436,186,338,28,40,1,93,11,Eseva {hetū}ti esa chasupi dvāresu pavatto nāmarūpasaṅkhāto hetu yathārahaṃ dvinnampi phassānaṃ. 1008437,186,338,41,55,1,82,10,Idāni taṃ yathārahaṃ pavattiṃ vibhajitvā dassetuṃ‘‘ cakkhudvārādīsu hī’’ tiādi vuttaṃ. 1008438,186,339,2,10,1,61,6,Sampayuttakā {khandhā}ti phassena sampayuttā vedanādayo khandhā. 1008439,186,339,11,16,1,82,5,Āvajjanassāpi sampayuttakkhandhaggahaṇenevettha gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ tadavinābhāvato. 1008440,186,339,17,22,1,34,5,Parato manosamphasse pi eseva nayo. 1008441,186,339,23,27,1,51,3,{Pañcavidhopī}ti cakkhusamphassādivasena pañcavidhopi. 1008442,186,339,28,32,1,28,3,So {phasso}ti paṭighasamphasso. 1008443,186,339,33,36,1,23,2,{Bahudhā}ti bahuppakārena. 1008444,186,339,37,47,1,142,10,Tathā hi vipākanāmaṃ vipākassa anekabhedassa manosamphassassa sahajātaaññamaññanissayavipākasampayuttaatthiavigatavasena sattadhā paccayo hoti. 1008445,186,339,48,54,1,47,5,"Yaṃ panettha āhārakiccaṃ, taṃ āhārapaccayavasena. " 1008446,186,339,55,62,1,55,6,"Yaṃ indriyakiccaṃ, taṃ indriyapaccayavasena paccayo hoti. " 1008447,186,339,63,74,1,100,11,Avipākaṃ pana nāmaṃ avipākassa manosamphassassa ṭhapetvā vipākapaccayaṃ itaresaṃ vasena paccayo hoti. 1008448,186,339,75,87,1,149,10,Rūpaṃ pana cakkhāyatanādibhedaṃ cakkhusamphassādikassa pañcavidhassa phassassa nissayapurejātaindriyavippayuttaatthiavigatavasena chadhā paccayo hoti. 1008449,186,339,88,95,1,94,7,Rūpāyatanādibhedaṃ tassa pañcavidhassa ārammaṇapurejātaatthiavigatavasena catudhā paccayo hoti. 1008450,186,339,96,107,1,105,10,"Manosamphassassa pana tāni rūpāyatanādīni, dhammārammaṇañca tathā ca ārammaṇapaccayamatteneva paccayo hoti. " 1008451,186,339,108,115,1,99,7,Vatthurūpaṃ pana manosamphassassa nissayapurejātavippayuttaatthiavigatavasena pañcadhā paccayo hoti. 1008452,186,339,116,125,1,63,8,Evaṃ nāmarūpaṃ assa phassassa bahudhā paccayo {hotī}ti veditabbaṃ. 1008453,186,340,2,23,1,142,13,115. Paṭhamuppattiyaṃ viññāṇaṃ nāmarūpassa visesapaccayoti imamatthaṃ byatirekamukhena dassetuṃ pāḷiyaṃ‘‘ mātukucchimhi na okkamissathā’’ tiādi vuttaṃ. 1008454,186,340,24,36,1,131,12,Gabbhaseyyakapaṭisandhi hi bāhirato mātukucchiṃ okkamantassa viya hontīpi atthato yathāpaccayaṃ khandhānaṃ tattha paṭhamuppattiyeva. 1008455,186,340,37,49,1,37,6,Tenāha‘‘ pavisitvā… pe… na vattissathā’’ ti. 1008456,186,340,50,56,1,48,6,Suddhan ti kevalaṃ viññāṇena amissitaṃ virahitaṃ. 1008457,186,340,57,77,1,109,15,"‘‘ Avasesan’’ ti idaṃ nāmāpekkhaṃ, tasmā avasesaṃ nāmarūpan ti imaṃ viññāṇaṃ ṭhapetvā avasesaṃ nāmarūpaṃ vāti attho. " 1008458,186,340,78,88,1,109,9,"Paṭisandhivasena okkantan ti paṭisandhiggahaṇavasena, mātukucchiṃ okkamantassa vā paṭhamāvayavabhāvena otiṇṇaṃ. " 1008459,186,340,89,107,1,101,12,"{Vokkamissathā}ti santativicchedaṃ vināsaṃ upagamissatha, taṃ pana maraṇaṃ nāma hotīti āha‘‘ cutivasenā’’ ti. " 1008460,186,340,108,116,1,55,6,"{Assā}ti viññāṇassa, tañca kho viññāṇasāmaññavasena vuttaṃ. " 1008461,186,340,117,130,1,75,8,"Tenāha‘‘ tasseva cittassa nirodhenā’’ ti, paṭisandhicittasseva nirodhenāti attho. " 1008462,186,340,131,134,1,24,2,{Tato}ti paṭisandhicittato. 1008463,186,340,135,155,1,139,15,"Paṭisandhicittassa, tato dutiyatatiyacittānaṃ vā nirodhena cuti na hotīti vuttamatthaṃ yuttito vibhāvetuṃ‘‘ paṭisandhicittena hī’’ tiādi vuttaṃ. " 1008464,186,340,156,162,1,47,5,Etasmiṃ {antare}ti etasmiṃ soḷasacittakkhaṇe kāle. 1008465,186,340,163,181,1,133,16,"Antarāyo {natthī}ti ettha dārakassa tāva maraṇantarāyo mā hotu tadā cuticittassa asambhavato, mātu pana kathaṃ tadā maraṇantarāyābhāvoti? " 1008466,186,340,182,192,1,87,8,Taṃ taṃ kālaṃ anatikkamitvā tadantareyeva cavanadhammāya gabbhaggahaṇasseva asambhavato. 1008467,186,340,193,205,1,48,7,"Tenāha‘‘ ayañhi anokāso nāmā’’ ti, cutiyāti adhippāyo. " 1008468,186,341,2,9,1,86,6,Paṭisandhicittena saddhiṃ {samuṭṭhitarūpānī}ti okkantikkhaṇe uppannakammajarūpāni vadati. 1008469,186,341,10,24,1,137,13,"Tāni hi nippariyāyato paṭisandhicittena saddhiṃ samuṭṭhitarūpāni nāma, na utusamuṭṭhānāni paṭisandhicittassa uppādato pacchā samuṭṭhitattā. " 1008470,186,341,25,31,1,40,5,Cittajāhārajānaṃ pana tadā asambhavo eva. 1008471,186,341,32,48,1,147,13,"Yāni paṭisandhicittena saddhiṃ samuṭṭhitarūpāni, tāni tividhāni tassa uppādakkhaṇe samuṭṭhitāni, ṭhitikkhaṇe samuṭṭhitāni, bhaṅgakkhaṇe samuṭṭhitānīti. " 1008472,186,341,49,66,1,182,15,"Tesu uppādakkhaṇe samuṭṭhitāni sattarasamassa bhavaṅgassa uppādakkhaṇe nirujjhanti, ṭhitikkhaṇe samuṭṭhitāni ṭhitikkhaṇe nirujjhanti, bhaṅgakkhaṇe samuṭṭhitāni bhaṅgakkhaṇe nirujjhanti. " 1008473,186,341,67,109,1,236,31,"Tattha‘‘ bhañjamāno dhammo bhañjamānassa dhammassa paccayo hotī’’ ti na sakkā vattuṃ, uppāde, pana ṭhitiyañca na na sakkāti‘‘ sattarasamassa bhavaṅgassa uppādakkhaṇe, ṭhitikkhaṇe ca dharantānaṃ vasena tassa paccayampi dātuṃ na sakkontī’’ ti vuttaṃ. " 1008474,186,341,110,115,1,62,5,Rūpakāyūpatthambhitasseva hi nāmakāyassa pañcavokāre pavattīti. 1008475,186,341,116,133,1,94,11,Tehi rūpadhammehi tassa cittassa balavataraṃ sandhāyāha‘‘ sattarasamassa… pe… pavatti pavattatī’’ ti. 1008476,186,341,134,143,1,80,7,Paveṇī {ghaṭiyatī}ti aṭṭhacattālīsakammajassa rūpapaveṇī sambandhā hutvā pavattati. 1008477,186,341,144,158,1,116,12,"Paṭhamañhi paṭisandhicittaṃ, tato yāva soḷasamaṃ bhavaṅgacittaṃ, tesu ekekassa uppādaṭhitibhaṅgavasena tayo tayo khaṇā. " 1008478,186,341,159,169,1,87,10,Tattha ekekassa cittassa tīsu tīsu khaṇesu samatiṃsa samatiṃsa kammajarūpāni uppajjanti. 1008479,186,341,170,174,1,36,4,Iti soḷasatikā aṭṭhacattālīsaṃ honti. 1008480,186,341,175,179,1,22,4,Esa nayo tato paresupi. 1008481,186,341,180,193,1,84,9,Taṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ aṭṭhacattālīsakammajassa rūpapaveṇī sambandhā hutvā pavattatī’’ ti. 1008482,186,341,194,209,1,125,14,Sace pana na {sakkontī}ti paṭisandhicittena saddhiṃ samuṭṭhitarūpāni sattarasamassa bhavaṅgassa paccayaṃ dātuṃ sace na sakkonti. 1008483,186,341,210,225,1,151,13,"Yadi hi paṭisandhicittato sattarasamaṃ cuticittaṃ siyā, paṭisandhicittassa ṭhitibhaṅgakkhaṇesupi kammajarūpaṃ na uppajjeyya, pageva bhavaṅgacittakkhaṇesu. " 1008484,186,341,226,241,1,115,13,"Tathā sati nattheva tassa cittassa paccayalābhoti pavatti nappavattati, paveṇī na ghaṭiyateva, aññadatthu vicchijjati. " 1008485,186,341,242,251,1,35,5,Tenāha‘‘ vokkamatiti nāma hotī’’ tiādi. 1008486,186,342,2,5,1,29,2,{Itthattāyā}ti itthaṃpakāratāya. 1008487,186,342,6,13,1,56,6,"Yādiso gabbhaseyyakassa attabhāvo, taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. " 1008488,186,342,14,28,1,82,10,Tassa ca pañcakkhandhā anūnā eva hontīti āha‘‘ evaṃ paripuṇṇapañcakkhandhabhāvāyā’’ ti. 1008489,186,342,29,33,1,49,3,{Upacchijjissathā}ti santānavicchedena vicchindeyya. 1008490,186,342,34,40,1,60,5,Suddhaṃ {nāmarūpamevā}ti viññāṇavirahitaṃ kevalaṃ nāmarūpameva. 1008491,186,342,41,44,1,26,3,Avayavānaṃ pāripūri vuḍḍhi. 1008492,186,342,45,47,1,24,2,Thirabhāvappatti virūḷhi. 1008493,186,342,48,50,1,29,2,Mahallakabhāvappatti vepullaṃ. 1008494,186,342,51,64,1,79,8,Tāni ca yathākkamaṃ paṭhamādivayavasena hontīti vuttaṃ‘‘ paṭhamavayavasenā’’ tiādi. 1008495,186,342,65,73,1,66,7,"Vā -saddo aniyamattho, tena vassasahassadvayādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. " 1008496,186,343,2,18,1,159,11,"{Viññāṇamevā}ti niyamavacanaṃ, ito bāhirakappitassa attano, issarādīnañca paṭikkhepapadaṃ, na avijjādiphassādipaṭikkhepapadaṃ paṭiyogīnivattanapadattā avadhāraṇassa. " 1008497,186,343,19,27,1,24,4,Tenāha‘‘ eseva hetū’’ tiādi. 1008498,186,343,28,34,1,52,6,Ayañca nayo heṭṭhāpi sabbapadesu yathārahaṃ vattabbo. 1008499,186,343,35,50,1,104,11,Idāni viññāṇameva nāmarūpassa padhānakāraṇanti imamatthaṃ opammavasena vibhāvetuṃ‘‘ yathā hī’’ tiādi vuttaṃ. 1008500,186,343,51,69,1,124,14,Paccekaṃ viya samuditassāpi nāmarūpassa viññāṇena vinā attakiccāsamatthataṃ dassetuṃ‘‘ tvaṃ nāmarūpaṃ nāmā’’ ti ekajjhaṃ gahaṇaṃ. 1008501,186,343,70,73,1,25,2,{Purecārike}ti pubbaṅgameva. 1008502,186,343,74,78,1,40,3,Viññāṇañhi sahajātadhammānaṃ pubbaṅgamaṃ. 1008503,186,343,79,113,1,77,9,"Tenāha bhagavā‘‘ manopubbaṅgamā dhammā’’ ti.( Dha. pa.1; netti.90,92; peṭako.13,83) {bahudhā}ti anekappakārena paccayo hoti. " 1008504,186,344,2,3,1,6,1,Kathaṃ ? 1008505,186,344,4,14,1,143,10,Vipākanāmassa hi paṭisandhiyaṃ aññaṃ vā viññāṇaṃ sahajātaaññamaññanissayavipākaāhāraindriyasampayuttaatthiavigatapaccayehi navadhā paccayo hoti. 1008506,186,344,15,21,1,122,6,Vatthurūpassa paṭisandhiyaṃ sahajātaaññamaññanissayavipākaāhāraindriyavippayuttaatthiavigatapaccayehi navadhā paccayo hoti. 1008507,186,344,22,35,1,115,13,Ṭhapetvā pana vatthurūpaṃ sesarūpassa imesu navasu aññamaññapaccayaṃ apanetvā sesehi aṭṭhahi paccayehi paccayo hoti. 1008508,186,344,36,48,1,130,11,"Abhisaṅkhāraviññāṇaṃ pana asaññasattarūpassa, pañcavokāre vā kammajassa suttantikapariyāyato upanissayavasena ekadhāva paccayo hoti. " 1008509,186,344,49,60,1,109,11,Avasesañhi paṭhamabhavaṅgato pabhuti sabbampi viññāṇaṃ tassa nāmarūpassa yathārahaṃ paccayo hotīti veditabbaṃ. 1008510,186,344,61,74,1,114,12,"Ayamettha saṅkhepo, vitthārato pana paccayanaye dassiyamāne sabbāpi mahāpakaraṇakathā ānetabbā hotīti na vitthāritā. " 1008511,186,344,75,86,1,69,7,Kathaṃ panetaṃ paccetabbaṃ‘‘ paṭisandhināmarūpaṃ viññāṇapaccayā hotī’’ ti? 1008512,186,344,87,91,1,18,3,"Suttato, yuttito ca. " 1008513,186,344,92,113,1,94,9,Pāḷiyañhi‘‘ cittānuparivattino dhammā’’ tiādinā( dha. sa. mātikā62) nayena bahudhā vedanādīnaṃ viññāṇapaccayatā āgatā. 1008514,186,344,114,126,1,98,12,Yuttito pana idha cittajena rūpena diṭṭhena adiṭṭhassāpi rūpassa viññāṇaṃ paccayo hotīti viññāyati. 1008515,186,344,127,142,1,110,13,"Cittehi pasanne, appasanne vā tadanurūpāni rūpāni uppajjamānāni diṭṭhāni, diṭṭhena ca adiṭṭhassa anumānaṃ hotīti. " 1008516,186,344,143,159,1,105,11,Iminā idha‘‘ diṭṭhena cittajarūpena adiṭṭhassāpi paṭisandhirūpassa viññāṇaṃ paccayo hotī’’ ti paccetabbametaṃ . 1008517,186,344,160,168,1,89,8,Kammasamuṭṭhānassāpi hi rūpassa cittasamuṭṭhānassa viya viññāṇapaccayatā paṭṭhāne āgatāti. 1008518,186,345,2,21,1,81,9,116. Idha samudaya -saddo samudāya-saddo viya samūhapariyāyoti āha‘‘ dukkharāsisambhavo’’ ti. 1008519,186,345,22,26,1,32,3,{Ekako}ti asahāyo rājaparisārahito. 1008520,186,345,27,33,1,48,6,Passeyyāma te rājabhāvaṃ amhehi vināti adhippāyo. 1008521,186,345,34,39,1,36,5,Yathārahaṃ parisaṃ rañjetīti hi rājā. 1008522,186,345,40,46,1,47,5,{Atthato}ti atthasiddhito avadantampi vadati viya. 1008523,186,345,47,58,1,60,7,‘‘ Hadayavatthun’’ ti imināva tannissayopi gahito vāti daṭṭhabbaṃ. 1008524,186,345,59,68,1,58,5,Ānantariyabhāvato nissayanissayopi‘‘ nissayo’’ tveva vuccatīti. 1008525,186,345,69,77,1,63,7,"Paṭisandhiviññāṇaṃ nāma bhaveyyāsi, netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti attho. " 1008526,186,345,78,85,1,24,3,Tenāha‘‘ passeyyāmā’’ tiādi. 1008527,186,345,86,91,1,31,4,{Bahudhā}ti anekadhā paccayo hoti. 1008528,186,345,92,93,1,6,1,Kathaṃ? 1008529,186,345,94,102,1,121,8,Nāmaṃ tāva paṭisandhiyaṃ sahajātaaññamaññanissayavipākasampayuttaatthiavigatapaccayehi sattadhā viññāṇassa paccayo hotīti. 1008530,186,345,103,113,1,79,9,"Kiñci panettha hetupaccayena, kiñci āhārapaccayenāti evaṃ aññathāpi paccayo hoti. " 1008531,186,345,114,126,1,103,12,Avipākaṃ pana nāmaṃ yathāvuttesu paccayesu ṭhapetvā vipākapaccayaṃ itarehi chahi paccayehi paccayo hoti. 1008532,186,345,127,143,1,116,13,"Kiñci panettha hetupaccayena, kiñci āhārapaccayenāti aññathāpi paccayo hoti, tañca kho pavattiyaṃyeva, na paṭisandhiyaṃ. " 1008533,186,345,144,154,1,128,10,Rūpato pana hadayavatthu paṭisandhiyaṃ viññāṇassa sahajātaaññamaññanissayavippayuttaatthi avigatapaccayehi chadhāva paccayo hoti. 1008534,186,345,155,165,1,110,10,Pavattiyaṃ pana sahajātaaññamaññapaccayavajjitehi pañcahi purejātapaccayena saha teheva paccayehi paccayo hoti. 1008535,186,345,166,183,1,221,17,Cakkhāyatanādibhedaṃ pana pañcavidhampi rūpaṃ yathākkamaṃ cakkhuviññāṇādibhedassa viññāṇassa nissayapurejātaindriyavippayuttaatthiavigatapaccayehi paccayo hotīti evaṃ nāmarūpaṃ viññāṇassa bahudhā paccayo hotīti veditabbaṃ. 1008536,186,346,2,72,1,436,48,"Yvāyamanukkamena viññāṇassa nāmarūpaṃ, paṭisandhināmarūpassa , ca viññāṇaṃ pati paccayabhāvo, so kadāci viññāṇassa sātisayo, kadāci nāmarūpassa, kadāci ubhinnaṃ sadisoti tividhopi so‘‘ ettāvatā’’ ti padena ekajjhaṃ gahitoti dassento‘‘ viññāṇe… pe… pavattesū’’ ti vatvā puna yamidampi viññāṇaṃ nāmarūpasaññitānaṃ pañcannaṃ khandhānaṃ aññamaññanissayena pavattānaṃ ettakena sabbā saṃsāravaṭṭappavattīti imamatthaṃ dassento‘‘ ettakena… pe… paṭisandhiyo’’ ti āha. " 1008537,186,346,73,88,1,100,12,"Tattha {ettakenā}ti ettakeneva, na ito aññena kenaci kārakavedakasabhāvena attanā, issarādinā vāti attho. " 1008538,186,346,89,91,1,30,2,Antogadhāvadhāraṇañhetaṃ padaṃ. 1008539,186,347,2,14,1,114,10,Vacanamattameva {adhikiccā}ti dāsādīsu sirivaḍḍhakādi-saddā viya atathattā vacanamattameva adhikāraṃ katvā pavattassa. 1008540,186,347,15,23,1,23,4,Tenāha‘‘ atthaṃ adisvā’’ ti. 1008541,186,347,24,27,1,28,2,{Vohārassā}ti voharaṇamattassa. 1008542,186,347,28,33,1,37,4,{Patho}ti pavattimaggo pavattiyā visayo. 1008543,186,347,34,61,1,120,13,"Yasmā saraṇakiriyāvasena puggalo‘‘ sato’’ ti vuccati, sampajānanakiriyāvasena‘‘ sampajāno’’ ti, tasmā vuttaṃ‘‘ kāraṇāpadesavasenā’’ ti. " 1008544,186,347,62,67,1,34,4,Kāraṇaṃ niddhāretvā utti niruttīti. 1008545,186,347,68,85,1,69,9,Ekameva atthaṃ‘‘ paṇḍito’’ tiādinā pakārato ñāpanato‘‘ paññattī’’ ti vadanti. 1008546,186,347,86,111,1,64,13,So eva hi‘‘ paṇḍito’’ ti ca‘‘ byatto’’ ti ca‘‘ medhāvī’’ ti ca paññāpīyatīti. 1008547,186,347,112,124,1,108,10,"Paṇḍiccappakārato pana paṇḍito, veyyattiyappakārato {byatto}ti paññāpīyatīti evaṃ pakārato paññāpanato paññatti. " 1008548,186,347,125,129,1,55,4,Yasmā idha adhivacananiruttipaññattipadāni samānatthāni. 1008549,186,347,130,150,1,220,19,"Sabbañca vacanaṃ adhivacanādibhāvaṃ bhajati, tasmā kesuci vacanavisesesu visesena pavattehi adhivacanādisaddehi sabbāni vacanāni paññattiatthappakāsanasāmaññena vuttānīti iminā adhippāyena ayamatthayojanā katāti veditabbā. " 1008550,186,348,2,11,1,55,8,"Atha vā adhi -saddo uparibhāve, upari vacanaṃ adhivacanaṃ. " 1008551,186,348,12,14,1,11,2,Kassa upari? 1008552,186,348,15,19,1,41,4,Pakāsetabbassa atthassāti pākaṭo yamattho. 1008553,186,348,20,24,1,30,4,Adhīnaṃ vā vacanaṃ adhivacanaṃ. 1008554,186,348,25,27,1,12,2,Kena adhīnaṃ? 1008555,186,348,28,29,1,7,1,Atthena. 1008556,186,348,30,39,1,63,7,"Tathā taṃtaṃatthappakāsena nicchitaṃ, niyataṃ vā vacanaṃ nirutti. " 1008557,186,348,40,72,1,276,25,"Pathavīdhātupurisāditaṃtaṃpakārena ñāpanato {paññattī}ti evaṃ adhivacanādipadānaṃ sabbavacanesu pavatti veditabbā, aññathā sirivaḍḍhakadhanavaḍḍhakappakārānameva niruttitā,‘‘ paṇḍito viyatto’’ ti evaṃ pakārānameva ekameva atthaṃ tena tena pakārena ñāpentānaṃ paññattitā ca āpajjeyyāti. " 1008558,186,348,73,84,1,101,11,Evaṃ tīhipi nāmehi vuttassa vohārassa pavattimaggopi saha viññāṇena nāmarūpanti ettāvatāva icchitabbo. 1008559,186,348,85,92,1,17,3,Tenāha‘‘ itī’’ tiādi. 1008560,186,348,93,101,1,61,7,"Paññāya avacaritabban ti paññāya pavattitabbaṃ, ñeyyanti attho. " 1008561,186,348,102,109,1,20,3,Tenāha‘‘ jānitabban’’ ti. 1008562,186,348,110,119,1,67,7,"Vaṭṭan ti kilesavaṭṭaṃ, kammavaṭṭaṃ, vipākavaṭṭanti tividhampi vaṭṭaṃ. " 1008563,186,348,120,123,1,19,2,{Vattatī}ti pavattati. 1008564,186,348,124,137,1,79,9,Tayidaṃ‘‘ jāyethā’’ tiādinā pañcahi padehi vuttassa atthassa nigamanavasena vuttaṃ. 1008565,186,348,138,143,1,53,5,Ādi -saddena itthītipurisātiādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo. 1008566,186,348,144,148,1,75,3,{Nāmapaññattatthāyā}ti khandhādiphassādisattādiitthādināmassa paññāpanatthāya. 1008567,186,348,149,151,1,19,2,Vatthupi ettāvatāva. 1008568,186,348,152,161,1,48,5,Tenāha‘‘ khandhapañcakampi ettāvatāva paññāyatī’’ ti. 1008569,186,348,162,169,1,59,6,"Ettāvatā ettakena, saha viññāṇena nāmarūpappavattiyāti attho. " 1008570,186,349,2,2,1,19,1,Attapaññattivaṇṇanā 1008571,186,350,2,33,1,191,19,"117. Anusandhiyati etenāti anusandhi, heṭṭhā āgatadesanāya anusandhānavasena pavattā uparidesanā, sā paṭhamapadassa dassitā, idāni dutiyapadassa dassetabbāti tamatthaṃ dassento‘‘ iti bhagavā’’ tiādimāha. " 1008572,186,350,34,37,1,19,3,Rūpin ti rūpavantaṃ. 1008573,186,350,38,45,1,38,6,"Parittan ti na vipulaṃ, appakanti attho. " 1008574,186,350,46,52,1,40,6,Yasmā attā nāma koci paramatthato natthi. 1008575,186,350,53,77,1,142,16,"Kevalaṃ pana diṭṭhigatikānaṃ parikappitamattaṃ , tasmā yattha nesaṃ attasaññā, yathā cassa rūpibhāvādiparikappanā hoti, taṃ dassento‘‘ yo’’ tiādimāha. " 1008576,186,350,78,88,1,88,9,"Rūpiṃ parittan ti attano upaṭṭhitakasiṇarūpavasena rūpiṃ, tassa avaḍḍhitabhāvena parittaṃ. " 1008577,186,350,89,92,1,44,3,Paññapeti nīlakasiṇādivasena nānākasiṇalābhī. 1008578,186,350,93,97,1,14,3,Tan ti attānaṃ . 1008579,186,350,98,105,1,80,7,Anantan ti kasiṇanimittassa appamāṇatāya paricchedassa anupaṭṭhānato antarahitaṃ. 1008580,186,350,106,110,1,31,3,{Ugghāṭetvā}ti bhāvanāya apanetvā. 1008581,186,350,111,116,1,59,5,Nimittaphuṭṭhokāsan ti tena kasiṇanimittena phuṭṭhappadesaṃ. 1008582,186,350,117,121,1,29,3,{Tesū}ti catūsu arūpakkhandhesu. 1008583,186,350,122,132,1,47,5,{Viññāṇamattamevā}ti‘‘ viññāṇamayo attā’’ ti evaṃvādī. 1008584,186,351,2,34,1,121,16,118.‘‘ Etarahī’’ ti sāvadhāraṇamidaṃ padanti tadatthaṃ dassento‘‘ idānevā’’ ti vatvā avadhāraṇena nivattitamatthaṃ āha‘‘ na ito paran’’ ti. 1008585,186,351,35,49,1,81,9,"Tattha tattheva sattā ucchijjantīti ucchedavādī, tenāha‘‘ ucchedavasenetaṃ vuttan’’ ti. " 1008586,186,351,50,56,1,42,6,Bhāvin ti sabbaṃ sadā bhāviṃ avinassanakaṃ. 1008587,186,351,57,65,1,33,4,Tenāha‘‘ sassatavasenetaṃ vuttan’’ ti. 1008588,186,351,66,75,1,58,8,"Atathāsabhāvan ti yathā paravādī vadanti, na tathā sabhāvaṃ. " 1008589,186,351,76,82,1,50,5,{Tathabhāvāyā}ti ucchedabhāvāya vā sassatabhāvāya vā. 1008590,186,351,83,86,1,46,3,Aniyamavacanañhetaṃ vuttaṃ sāmaññajotanāvasena. 1008591,186,351,87,97,1,84,8,"{Sampādessāmī}ti tathabhāvaṃ assa sampannaṃ katvā dassayissāmi, patiṭṭhāpessāmīti attho. " 1008592,186,351,98,137,1,154,17,"Tathā hi vakkhati‘‘ sassatavādañca jānāpetvā’’ tiādi.( Dī. ni. aṭṭha.2.118) {iminā}ti‘‘ atathaṃ vā panā’’ tiādi vacanena, anucchedasabhāvampi samānaṃ sassatavādino mativasenāti adhippāyo. " 1008593,186,351,138,142,1,38,3,{Upakappessāmī}ti upecca samatthayissāmi. 1008594,186,352,2,8,1,35,6,Evaṃ samānan ti evaṃ bhūtaṃ samānaṃ. 1008595,186,352,9,27,1,115,12,"Rūpakasiṇajjhānaṃ rūpaṃ uttarapadalopena, adhigamanavasena taṃ etassa atthīti {rūpī}ti āha‘‘ rūpinti rūpakasiṇalābhin’’ ti. " 1008596,186,352,28,45,1,147,14,"{Parittattānudiṭṭhī}ti ettha rūpī-saddopiāvuttiādinayena ānetvā vattabbo, rūpībhāvampi hi so diṭṭhigatiko parittabhāvaṃ viya attano abhinivissa ṭhitoti. " 1008597,186,352,46,51,1,28,5,Arūpin ti etthāpi eseva nayo. 1008598,186,352,52,66,1,106,8,"‘‘ Pattapalāsabahulagacchasaṅkhepena ghanagahanajaṭāvitānā nātidīghasantānā valli, tabbiparītā latā’’ ti vadanti. " 1008599,186,352,67,71,1,44,3,{Appahīnaṭṭhenā}ti maggena asamucchinnabhāvena. 1008600,186,352,72,76,1,46,4,Kāraṇalābhe sati uppajjanārahatā anusayanaṭṭho. 1008601,186,353,2,9,1,64,6,"Arūpakasiṇaṃ nāma kasiṇugghāṭiṃ ākāsaṃ, na paricchinnākāsakasiṇaṃ." 1008602,186,353,10,18,1,33,4,‘‘ Ubhayampi arūpakasiṇamevā’’ ti keci. 1008603,186,353,19,39,1,146,13,"Arūpakkhandhagocaraṃ {vā}ti vedanādayo arūpakkhandhā‘‘ attā’’ ti abhinivesassa gocaro etassāti arūpakkhandhagocaro, diṭṭhigatiko, taṃ arūpakkhandhagocaraṃ. " 1008604,186,353,40,43,1,25,3,Vā -saddo vuttavikappattho. 1008605,186,353,44,55,1,81,10,"Saddayojanā pana arūpaṃ arūpakkhandhā gocarabhūtā etassa atthīti arūpī, taṃ arūpiṃ. " 1008606,186,353,56,72,1,135,14,Lābhino {cattāro}ti rūpakasiṇādilābhavasena taṃ taṃ diṭṭhivādaṃ sayameva parikappetvā taṃ ādāya paggayha paññāpanakā cattāro diṭṭhigatikā. 1008607,186,353,73,90,1,125,15,"Tesaṃ {antevāsikā}ti tesaṃ lābhīnaṃ vādaṃ paccakkhato, paramparāya ca uggahetvā tatheva naṃ khamitvā rocetvā paññāpanakā cattāro. " 1008608,186,353,91,106,1,140,14,Takkikā {cattāro}ti kasiṇajjhānassa alābhino kevalaṃ takkanavaseneva yathāvutte cattāro diṭṭhivāde sayameva abhinivissa paggayha ṭhitā cattāro. 1008609,186,353,107,112,1,44,5,Tesaṃ antevāsikā pubbe vuttanayena veditabbā. 1008610,186,354,2,2,1,21,1,Naattapaññattivaṇṇanā 1008611,186,355,2,15,1,90,7,"119. {Āraddhavipassakopī}ti samparāyikavipassakopi, tena balavavipassanāya ṭhitaṃ puggalaṃ dasseti. " 1008612,186,355,16,22,1,42,6,Na paññapeti eva abahussuto pīti adhippāyo. 1008613,186,355,23,27,1,30,4,Tādiso hi vipassanāya ānubhāvo. 1008614,186,355,28,43,1,76,11,Sāsanikopi jhānābhiññālābhī‘‘ na paññapetī’’ ti na vattabboti so idha na uddhaṭo. 1008615,186,355,44,55,1,56,7,Idāni nesaṃ apaññāpane kāraṇaṃ dasseti‘‘ etesañhī’’ tiādinā. 1008616,186,355,56,65,1,69,8,"Icceva ñāṇaṃ hoti, na viparītaggāho tassa kāraṇassa dūrasamussāritattā. " 1008617,186,355,66,71,1,40,5,Arūpakkhandhā icceva ñāṇaṃ hotīti yojanā. 1008618,186,356,2,2,1,24,1,Attasamanupassanāvaṇṇanā 1008619,186,357,2,11,1,41,4,"121. Diṭṭhivasena samanupassitvā, na ñāṇavasena. " 1008620,186,357,12,17,1,47,5,Sā ca samanupassanā atthato diṭṭhidassanavasena. 1008621,186,358,2,16,1,79,9,‘ ‘ Vedanaṃ attato samanupassatī’’ ti evaṃ āgatā vedanākkhandhavatthukā sakkāyadiṭṭhi. 1008622,186,358,17,38,1,199,16,Iṭṭhādibhedaṃ ārammaṇaṃ na paṭisaṃvedetīti {appaṭisaṃvedano}ti vedakabhāvapaṭikkhepamukhena sañjānanādibhāvopi paṭikkhitto hoti tadavinābhāvatoti āha‘‘ iminā rūpakkhandhavatthukā sakkāyadiṭṭhi kathitā’’ ti. 1008623,186,358,39,50,1,58,7,‘‘ Attā me vediyatī’’ ti iminā appaṭisaṃvedanattaṃ paṭikkhipati. 1008624,186,358,51,59,1,30,4,Tenāha‘‘ nopi appaṭisaṃvedano’’ ti. 1008625,186,358,60,79,1,68,11,‘‘ Vedanādhammo’’ ti pana iminā‘‘ vedanā me attā’’ ti imaṃ vādaṃ paṭikkhipati. 1008626,186,358,80,90,1,98,10,Vedanāsaṅkhāto dhammo etassa atthīti hi vedanādhammoti vedanāya samannāgatabhāvaṃ tassa paṭijānāti. 1008627,186,358,91,101,1,51,6,Tenāha‘‘ etassa ca vedanādhammo avippayuttasabhāvo’’ ti. 1008628,186,358,102,107,1,77,5,Saññāsaṅkhāraviññāṇakkhandhavatthukā sakkāyadiṭṭhi kathitāti ānetvā sambandho. 1008629,186,358,108,121,1,98,9,‘‘ Vedanāsampayuttattā vediyatī’’ ti taṃsampayogato taṃkiccakatamāha yathā cetanāyogato cetano purisoti. 1008630,186,358,122,139,1,163,14,"Sabbesampi taṃ sārammaṇadhammānaṃ ārammaṇānubhavanaṃ labbhateva, tañca kho ekadesato phuṭṭhatāmattato , vedanāya pana vissavitāya sāmibhāvena ārammaṇarasānubhavananti. " 1008631,186,358,140,151,1,62,7,Tassā vasena saññādayopi taṃsampayuttattā‘‘ vediyatī’’ ti vuccanti. 1008632,186,358,152,182,1,172,15,"Tathā hi vuttaṃ aṭṭhasāliniyaṃ‘‘ ārammaṇarasānubhavanaṭṭhānaṃ patvā sesasampayuttadhammā ekadesamattakameva anubhavantī’’ ti,( dha. sa. aṭṭha.1 dhammuddesakathā) rājasūdanidassanena vāyamattho tattha vibhāvito eva. " 1008633,186,358,183,186,1,32,2,{Etassā}ti saññādikkhandhattayassa. 1008634,186,358,187,199,1,73,8,‘‘ Avippayuttasabhāvo’’ ti iminā avisaṃyogajanitaṃ kañci visesaṃ ṭhānaṃ dīpeti. 1008635,186,359,2,10,1,20,3,122. {Tatthā}ti tesu vāresu. 1008636,186,359,11,45,1,124,18,"Tīsu {diṭṭhigatikesū}ti‘‘ vedanā me attā’’ ti,‘‘ appaṭisaṃvedano me attā’’ ti,‘‘ vedanādhammo me attā’’ ti ca evaṃvādesu tīsu diṭṭhigatikesu. " 1008637,186,359,46,72,1,139,17,"Tissannaṃ vedanānaṃ bhinnasabhāvattā sukhaṃ vedanaṃ‘‘ attā’’ ti samanupassato dukkhaṃ, adukkhamasukhaṃ vā vedanaṃ‘‘ attā’’ ti samanupassanā na yuttā. " 1008638,186,359,73,89,1,69,12,Evaṃ sesadvaye pīti āha‘‘ yo yo yaṃ yaṃ vedanaṃ attāti samanupassatī’’ ti. 1008639,186,360,2,27,1,113,12,"123.‘‘ Hutvā abhāvato’’ ti iminā udayabbayavantatāya aniccāti dasseti,‘‘ tehi tehī’’ tiādinā anekakāraṇasaṅkhatattā saṅkhatāti. " 1008640,186,360,28,67,1,236,29,"Taṃ taṃ paccayan ti‘‘ indriyaṃ, ārammaṇaṃ, viññāṇaṃ, sukha, vedanīyo phasso’’ ti evaṃ ādikaṃ taṃ taṃ attano kāraṇaṃ paṭicca nissāya sammā sassatādibhāvassa, ucchedādibhāvassa ca abhāvena ñāyena samakāraṇena sadisakāraṇena anurūpakāraṇena uppannā. " 1008641,186,360,68,84,1,166,13,"Khayasabhāvāti khayadhammā, vayasabhāvāti vayadhammā virajjanasabhāvāti virāgadhammā, nirujjhanasabhāvāti nirodhadhammā, catūhipi padehi vedanāya bhaṅgabhāvameva dasseti. " 1008642,186,360,85,97,1,44,6,Tenāha‘‘ khayoti… pe… khayadhammātiādi vuttan’’ ti. 1008643,186,361,2,6,1,31,3,{Vigato}ti sabhāvavigamena vigato. 1008644,186,361,7,11,1,35,3,{Ekassevā}ti ekasseva diṭṭhigatikassa. 1008645,186,361,12,18,1,49,5,Tīsupi {kālesū}ti tissannaṃ vedanānaṃ pavattikālesu. 1008646,186,361,19,45,1,171,19,"Eso me {attā}ti‘‘ eso sukhavedanāsabhāvo, dukkhaadukkhamasukhavedanāsabhāvo me attā’’ ti kiṃ pana hotī, ekasseva bhinnasabhāvataṃ anummattako kathaṃ paccetīti adhippāyena pucchati. " 1008647,186,361,46,62,1,76,12,Itaro evampi tassa na hoti yevāti dassento‘‘ kiṃ pana na bhavissatī’’ tiādimāha. 1008648,186,361,63,66,1,27,2,{Visesenā}ti sukhādivibhāgena. 1008649,186,361,67,81,1,115,12,"Sukhañca {dukkhañcā}ti ettha ca -saddena adukkhamasukhaṃ saṅgaṇhāti, sukhasaṅgahameva vā tena kataṃ santasukhumabhāvato. " 1008650,186,361,82,86,1,38,3,{Avisesenā}ti avibhāgena vedanāsāmaññena. 1008651,186,361,87,91,1,37,4,Vokiṇṇan ti sukhādibhedena vomissakaṃ. 1008652,186,361,92,102,1,77,9,Taṃ tividhampi vedanaṃ esa diṭṭhigatiko ekajjhaṃ gahetvā attāti samanupassati. 1008653,186,361,103,111,1,73,8,Ekakkhaṇe ca bahūnaṃ vedanānaṃ uppādo āpajjati avisesena vedanāsabhāvattā. 1008654,186,361,112,144,1,240,26,"Attano hi tasmiṃ sati sadā sabbavedanāpavattippasaṅgato diṭṭhigatiko agatiyā ekakkhaṇepi bahūnampi vedanānaṃ uppattiṃ paṭijāneyyāti tassa avasaraṃ adento‘‘ na ekakkhaṇe bahūnaṃ vedanānaṃ uppatti atthī’’ ti āha, paccakkhaviruddhametanti adhippāyo. " 1008655,186,361,145,164,1,148,17,"Etena petaṃ {nakkhamatī}ti etena viruddhattasādhanenapi sabbena sabbaṃ attano abhāvenapi paṇḍitānaṃ na ruccati, etaṃ dassanaṃ dhīrā nakkhamantīti attho. " 1008656,186,362,2,32,1,208,21,"124. Indriyabaddhepi rūpappabandhe vāyodhātuvipphāravasena kāci kiriyā nāma labbhatīti suddharūpakkhandhepi yattha kadāci vāyodhātuvipphāro labbhati, tameva nidassanabhāvena gaṇhanto‘‘ tālavaṇṭe vā vātapāne vā’’ ti āha. " 1008657,186,362,33,36,1,36,2,{Vedanādhammesū}ti vedanādhammavantesu. 1008658,186,362,37,51,1,83,10,‘‘ Ahamasmī’’ ti iminā tayopi khandhe ekajjhaṃ gahetvā ahaṃkārassa uppajjanākāro vuttoti. 1008659,186,362,52,67,1,83,11,‘‘ Ayamahamasmī’’ ti pana iminā tattha ekaṃ ekaṃ gahetvā ahaṃkārassa uppajjanākāro vutto. 1008660,186,362,68,76,1,25,3,Tenāha‘‘ ekadhammopī’’ tiādi . 1008661,186,362,77,86,1,34,5,Tan ti‘‘ ahamasmī’’ ti ahaṃkāruppattiṃ. 1008662,186,362,87,95,1,94,8,Sā hi catukkhandhanirodhena anupalabbhamānasannissayā sasavisāṇatikhiṇatā viya na bhaveyyāvāti. 1008663,186,363,2,23,1,123,12,{Ettāvatā}ti ‘‘ kittāvatā ca ānandā’’ tiādinā‘‘ tantākulakajātā’’ ti padassa anusandhidassanavasena pavattena ettakena desanādhammena. 1008664,186,363,24,47,1,202,18,"Kāmaṃ heṭṭhāpi vaṭṭakathāva kathitā, idha pana diṭṭhigatikassa vaṭṭato sīsukkhipanāsamatthatāvibhāvanavasena micchādiṭṭhiyā mahāsāvajjabhāvadīpaniyakathā pakāsitāti taṃ dassento‘‘ vaṭṭakathā kathitā’’ ti āha. " 1008665,186,363,48,70,1,109,16,"Nanu vaṭṭamūlaṃ avijjā taṇhā, tā anāmasitvā tato aññathā kasmā idha vaṭṭakathā kathitāti āha‘‘ bhagavā hī’’ tiādi. " 1008666,186,363,71,79,1,61,6,"{Avijjāsīsenā}ti avijjaṃ uttamaṅgaṃ katvā, avijjāmukhenāti attho. " 1008667,186,363,80,114,1,211,27,"Koṭi na {paññāyatī}ti‘‘ asukassa nāma sammāsambuddhassa, cakkavattino vā kāle avijjā uppannā, na tato pubbe atthī’’ ti avijjāya ādi mariyādā appaṭihatassa mama sabbaññutaññāṇassāpi na paññāyati avijjamānattā evāti attho. " 1008668,186,363,115,125,1,71,8,"Ayaṃ paccayo idappaccayo, tasmā idappaccayā, imasmā āsavādikāraṇāti attho. " 1008669,186,363,126,130,1,44,3,{Bhavataṇhāyā}ti bhavasaṃyojanabhūtāya taṇhāya. 1008670,186,363,131,134,1,31,2,{Bhavadiṭṭhiyā}ti sassatadiṭṭhiyā. 1008671,186,363,135,157,1,99,14,‘‘ Tattha tattha upapajjanto’’ ti iminā‘‘ ito ettha etto idhā’’ ti evaṃ apariyantaṃ aparāparuppattiṃ dasseti. 1008672,186,363,158,165,1,25,3,Tenāha‘‘ mahāsamudde’’ tiādi. 1008673,186,364,2,12,1,52,4,"126. {Paccayākāramūḷhassā}ti bhūtakathanametaṃ, na visesanaṃ. " 1008674,186,364,13,18,1,46,5,Sabbopi hi diṭṭhigatiko paccayākāramūḷho evāti. 1008675,186,364,19,31,1,71,8,"Vivaṭṭaṃ {kathento}ti vaṭṭato vinimuttattā vivaṭṭaṃ, vimokkho, taṃ kathento . " 1008676,186,364,32,38,1,61,4,"{Kārakassā}ti satthuovādakārakassa, sammāpaṭipajjantassāti attho. " 1008677,186,364,39,46,1,30,3,Tenāha‘‘ satipaṭṭhānavihārino’’ ti. 1008678,186,364,47,65,1,125,13,"So hi vedanānupassanāya, dhammānupassanāya ca sammāpaṭipattiyā‘‘ neva vedanaṃ attānaṃ samanupassatī’’ tiādinā vattabbataṃ arahati. " 1008679,186,364,66,74,1,24,4,Tenāha‘‘ evarūpo hī’’ tiādi. 1008680,186,364,75,79,1,41,3,{Sabbadhammesū}ti sabbesu tebhūmakadhammesu. 1008681,186,364,80,83,1,17,3,Te hi sammasanīyā. 1008682,186,364,84,93,1,68,9,Na aññan ti vedanāya aññaṃ saññādidhammaṃ attānaṃ na samanupassatīti. 1008683,186,364,94,115,1,96,12,"‘‘ Khandhalokādayo’’ ti rūpādidhammā eva vuccanti, tesaṃ samūhoti dassetuṃ‘‘ rūpādīsu dhammesū’’ ti vuttaṃ. " 1008684,186,364,116,119,1,34,3,Na upādiyati diṭṭhitaṇhāgāhavasena. 1008685,186,364,120,166,1,126,10,"‘‘ Seyyohamasmī’’ tiādinā( saṃ. ni.4.108; mahāni.21,178; dha. sa.1121; vibha.832,866) pavattamānamaññanāpi taṇhādiṭṭhimaññanā viya paritassanarūpā evāti āha‘‘ taṇhādiṭṭhimānaparitassanāyapī’’ ti. " 1008686,186,365,2,20,1,91,14,"Sā evaṃ {diṭṭhī}ti sā arahato evaṃpakārā diṭṭhīti yo vadeyya , tadakallaṃ, taṃ na yuttanti attho. " 1008687,186,365,21,30,1,74,8,Evamassa {diṭṭhī}ti etthāpi evaṃpakārā assa arahato diṭṭhītiādinā yojetabbaṃ. 1008688,186,365,31,53,1,102,16,"Evañhi {satī}ti yo vadeyya‘‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā itissa diṭṭhī’’ ti, tassa ce vacanaṃ tathevāti attho." 1008689,186,365,54,69,1,71,11,‘‘ Arahā na kiñci jānātī’’ ti vuttaṃ bhaveyya jānato tathā diṭṭhiyā abhāvato. 1008690,186,365,70,75,1,34,4,{Tenevā}ti tathā vattumayuttattā eva. 1008691,186,365,76,89,1,71,9,Catunnampi nayānan ti‘‘ hoti tathāgato’’ tiādinā āgatānaṃ catunnaṃ vārānaṃ. 1008692,186,365,90,109,1,102,13,Ādito tīsu vāresu saṅkhipitvā pariyosānavāre vitthāritattā‘‘ avasāne‘ taṃ kissa hetū’ tiādimāhā’’ ti vuttaṃ. 1008693,186,365,110,129,1,89,13,"‘‘ Ādito tīsu vāresu tatheva desanā pavattā, yathā pariyosānavāre, pāḷi pana saṅkhittā’’ ti keci. " 1008694,186,366,2,29,1,106,12,"{Vohāro}ti ‘‘ satto itthī puriso’’ tiādinā,‘‘ khandhāāyatanānī’’ tiādinā,‘‘ phasso vedanā’’ tiādinā ca vohāritabbavohāro. " 1008695,186,366,30,47,1,94,13,Tassa pana vohārassa pavattiṭṭhānaṃ nāma saṅkhepato ime evāti āha‘‘ khandhā āyatanāni dhātuyo’’ ti. 1008696,186,366,48,70,1,172,17,"Yasmā nibbānaṃ pubbabhāge saṅkhārānaṃ nirodhabhāveneva paññāpiyati ca, tasmā tassāpi khandhamukhena avacaritabbatā labbhatīti‘‘ paññāya avacaritabbaṃ khandhapañcakan’’ ti vuttaṃ. " 1008697,186,366,71,133,1,298,31,"Tenāha bhagavā‘‘ imasmiṃyeva byāmamatte kaḷevare sasaññimhi samanake lokañca paññapemi lokasamudayañca lokanirodhañca lokanirodhagāminiñca paṭipadan’’ ti.( Saṃ. ni.1.107; a. ni.4.45) paññāvacaran ti vā tebhūmakadhammānametaṃ gahaṇanti‘‘ khandhapañcakan’’ tveva vuttaṃ, tasmā‘‘ yāvatā paññā’’ ti etthāpi lokiyapaññāya eva gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. " 1008698,186,366,134,136,1,17,2,Vaṭṭakathā hesāti. 1008699,186,366,137,148,1,44,7,Tathā hi‘‘ yāvatā vaṭṭaṃ vaṭṭati’’ icceva vuttaṃ. 1008700,186,366,149,158,1,50,5,Tenevāha‘‘ tantākulakapadasseva anusandhi dassito’’ ti. 1008701,186,366,159,182,1,163,16,"Yasmā bhagavā diṭṭhisīsenettha vaṭṭakathaṃ kathetvā yathānusandhināpi vaṭṭakathaṃ kathesi, tasmā‘‘ tantākulakapadasseva anusandhi dassito’’ ti sāvadhāraṇaṃ katvā vuttaṃ. " 1008702,186,366,183,195,1,137,11,"Paṭiccasamuppādakathā panettha yāvadeva tassa gambhīrabhāvavibhāvanatthāya vitthāritā, vivaṭṭakathāpi samānā idha paccāmaṭṭhāti daṭṭhabbaṃ. " 1008703,186,367,2,2,1,25,1,Sattaviññāṇaṭṭhitivaṇṇanā 1008704,186,368,2,19,1,116,10,"127. Gacchanto {gacchanto}ti samathapaṭipattiyaṃ suppatiṭṭhito hutvā vipassanāgamanena, maggagamanena ca gacchanto gacchanto. " 1008705,186,368,20,26,1,53,6,Ubhohi bhāgehi muccanato ubhatobhāgavimutto nāma hoti. 1008706,186,368,27,56,1,149,21,So‘‘ evaṃ asamanupassanto’’ ti vutto vipassanāyānikoti katvā‘‘ yo ca na samanupassatīti vutto so yasmā gacchanto gacchanto paññāvimutto nāma hotī’’ ti vuttaṃ. 1008707,186,368,57,117,1,207,28,"Heṭṭhā vuttānan ti‘‘ kittāvatā ca, ānanda, attānaṃ na paññapento na paññāpetī’’ tiādinā( dī. ni.2.119),‘‘ yato kho, ānanda, bhikkhu neva vedanaṃ attānaṃ samanupassatī’’ tiādinā( dī. ni.2.125 ādayo) ca heṭṭhā pāḷiyaṃ āgatānaṃ dvinnaṃ puthujjana bhikkhūnaṃ. " 1008708,186,368,118,121,1,23,3,Nigamanan ti nissaraṇaṃ. 1008709,186,368,122,125,1,28,3,Nāman ti paññāvimuttādināmaṃ. 1008710,186,369,2,9,1,108,6,Paṭisandhivasena {vuttā}ti nānattakāyanānattasaññitāvisesavisiṭṭhapaṭisandhivasena vuttā satta viññāṇaṭṭhitiyo. 1008711,186,369,10,20,1,147,10,Taṃtaṃsattanikāyaṃ pati nissayato hi nānattakāyāditā taṃpariyāpannapaṭisandhisamudāgatāti daṭṭhabbā tadabhinibbattakakammabhavassa tathā āyūhitattā. 1008712,186,369,21,48,1,153,13,Catasso {āgamissantī}ti rūpavedanāsaññāsaṅkhārakkhandhavasena catasso viññāṇaṭṭhitiyo āgamissanti‘‘ rūpupāyaṃ vā āvuso viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭhatī’’ tiādinā( dī. ni.3.311). 1008713,186,369,49,55,1,71,4,{Viññāṇapatiṭṭhānassā}ti paṭisandhiviññāṇassa etarahi patiṭṭhānakāraṇassa. 1008714,186,369,56,66,1,116,9,"Atthato vuttavisesavisiṭṭhā pañcavokāre rūpavedanāsaññāsaṅkhārakkhandhā, catuvokāre vedanādayo tayo khandhā veditabbā. " 1008715,186,369,67,80,1,71,9,Sattāvāsabhāvaṃ upādāya‘‘ dve ca āyatanānīti dve nivāsaṭṭhānānī’’ ti vuttaṃ. 1008716,186,369,81,91,1,66,6,Nivāsaṭṭhānapariyāyopi āyatanasaddo hoti yathā‘‘ devāyatanadvayan’’ ti. 1008717,186,369,92,97,1,47,5,Sabban ti viññāṇaṭṭhiti āyatanadvayanti sakalaṃ. 1008718,186,369,98,104,1,50,6,Tasmā gahitaṃ tattha ekameva aggahetvāti adhippāyo. 1008719,186,369,105,112,1,99,7,Pariyādānaṃ anavasesaggahaṇaṃ na gacchati vaṭṭaṃ viññāṇaṭṭhitiāyatanadvayānaṃ aññamaññaantogadhattā. 1008720,186,370,2,13,1,75,9,"Nidassanatthe nipāto, tasmā seyyathāpi {manussā}ti yathā manussāti vuttaṃ hoti. " 1008721,186,370,14,22,1,73,8,Viseso hotiyeva satipi bāhirassa kārakassa abhede ajjhattikassa bhinnattā. 1008722,186,370,23,40,1,99,13,"Nānattaṃ kāye etesaṃ, nānatto vā kāyo etesanti nānattakāyā, iminā nayena sesapadesupi attho veditabbo. " 1008723,186,370,41,44,1,19,3,Nesan ti manussānaṃ. 1008724,186,370,45,50,1,43,5,Nānattā saññā etesaṃ atthīti nānattasaññino. 1008725,186,370,51,68,1,143,16,"Sukhasamussayato vinipāto etesaṃ atthīti vinipātikā satipi devabhāve dibbasampattiyā abhāvato, apāyesu vā gato natthi nipāto etesanti vinipātikā. " 1008726,186,370,69,76,1,28,3,Tenāha‘‘ catuapāyavinimuttā’’ ti. 1008727,186,370,77,80,1,44,3,Dhammapadan ti satipaṭṭhānādidhammakoṭṭhāsaṃ. 1008728,186,370,81,87,1,43,5,{Vijāniyā}ti sutamayena tāva ñāṇena vijānitvā. 1008729,186,370,88,95,1,94,7,Tadanusārena yonisomanasikāraṃ paribrūhanto sīlavisuddhiādikaṃ sammāpaṭipattiṃ api paṭipajjema. 1008730,186,370,96,103,1,64,7,Sā ca paṭipatti hitāya diṭṭhadhammikādisakalahitāya amhākaṃ siyā. 1008731,186,370,104,118,1,74,10,Idāni tattha sīlapaṭipattiṃ tāva vibhāgena dassento‘‘ pāṇesu cā’’ ti gāthamāha. 1008732,186,371,2,10,1,82,7,"Brahmakāye paṭhamajjhānanibbatte brahmasamūhe, brahmanikāye vā bhavāti brahmakāyikā. " 1008733,186,371,11,18,1,77,7,Mahābrahmuno parisāya bhavāti brahmapārisajjā tassa paricārakaṭṭhāne ṭhitattā. 1008734,186,371,19,24,1,50,4,Mahābrahmuno purohitaṭṭhāne ṭhitāti brahmapurohitā . 1008735,186,371,25,29,1,44,4,Āyuvaṇṇādīhi mahanto brahmānoti mahābrahmuno. 1008736,186,371,30,50,1,148,16,Satipi tesaṃ tividhānampi paṭhamena jhānena abhinibbattabhāve jhānassa pana pavattibhedena ayaṃ visesoti dassetuṃ‘‘ brahmapārisajjā panā’’ tiādi vuttaṃ. 1008737,186,371,51,65,1,91,11,"{Parittenā}ti hīnena, sā cassa hīnatā chandādīnaṃ hīnatāya veditabbā, paṭiladdhamattaṃ vā hīnaṃ. " 1008738,186,371,66,69,1,30,2,{Kappassā}ti asaṅkhyeyyakappassa. 1008739,186,371,70,86,1,136,14,"Hīnapaṇītānaṃ majjhe bhavattā majjhimena, sā cassa majjhimatā chandādīnaṃ majjhimatāya veditabbā, paṭilabhitvā nātisubhāvitaṃ vā majjhimaṃ. " 1008740,186,371,87,91,1,47,3,{Upaḍḍhakappo}ti asaṅkhyeyyakappassa upaḍḍhakappo. 1008741,186,371,92,102,1,82,8,"{Vipphārikataro}ti brahmapārisajjehi pamāṇato vipulataro, sabhāvato uḷārataro ca hoti. " 1008742,186,371,103,110,1,49,6,"Sabhāvenapi hi uḷāratarova, taṃ panettha appamāṇaṃ. " 1008743,186,371,111,128,1,129,12,"Tathā hi parittābhādīnaṃ, parittasubhādīnañca kāye satipi sabhāvavematte ekattavaseneva vavatthāpīyatīti‘‘ ekattakāyā’’ tveva vuccanti. " 1008744,186,371,129,157,1,241,24,"{Paṇītenā}ti ukkaṭṭhena, sā cassa ukkaṭṭhatā chandādīnaṃ ukkaṭṭhatāya veditabbā, subhāvitaṃ vā sammadeva vasibhāvaṃ pāpitaṃ paṇītaṃ padhānabhāvaṃ nītanti katvā, idhāpi kappo asaṅkhyeyyakappavaseneva veditabbo paripuṇṇassa mahākappassa asambhavato. " 1008745,186,371,158,162,1,25,3,{Itī}ti evaṃ vuttappakārena. 1008746,186,371,163,174,1,45,6,{Te}ti‘‘ brahmakāyikā’’ ti vuttā tividhāpi brahmāno. 1008747,186,371,175,182,1,57,5,Saññāya {ekattā}ti tihetukabhāvena saññāya ekattasabhāvattā . 1008748,186,371,183,191,1,58,8,Na hi tassā sampayuttadhammavasena aññopi koci bhedo atthi. 1008749,186,372,2,7,1,48,5,Evan ti iminā nānattakāyaekattasaññinoti dasseti. 1008750,186,373,2,5,1,27,2,{Daṇḍaukkāyā}ti daṇḍadīpikāya. 1008751,186,373,6,10,1,21,3,{Saratī}ti dhāvati viya. 1008752,186,373,11,17,1,35,4,{Vissaratī}ti vippakiṇṇā viya dhāvati . 1008753,186,373,18,23,1,25,4,Dve {kappā}ti dve mahākappā. 1008754,186,373,24,28,1,23,4,Ito paresupi eseva nayo. 1008755,186,373,29,33,1,20,3,{Idhā}ti imasmiṃ sutte. 1008756,186,373,34,42,1,88,7,"Ukkaṭṭhaparicchedavasena ābhassaraggahaṇeneva sabbepi te parittābhā, appamāṇābhāpi gahitā. " 1008757,186,374,2,47,1,292,32,"Sobhanā pabhā subhā, subhāya kiṇṇā subhākiṇṇāti vattabbe ā-kārassa rassattaṃ, antima-ṇa-kārassa ha-kārañca katvā‘‘ subhakiṇhā’’ ti vuttā, aṭṭhakathāyaṃ pana niccalāya ekagghanāya pabhāya subhoti pariyāyavacananti ‘‘ subhena okiṇṇā vikiṇṇā’’ ti attho vutto, etthāpi antima-ṇa-kārassa ha-kārakaraṇaṃ icchitabbameva. " 1008758,186,374,48,54,1,50,6,Na chijjitvā chijjitvā pabhā gacchati ekagghanattā. 1008759,186,374,55,62,1,64,6,"Catutthaviññāṇaṭṭhitimeva bhajanti kāyassa, saññāya ca ekarūpattā. " 1008760,186,374,63,65,1,44,2,Vipulasantasukhāyuvaṇṇādiphalattā vehapphalā. 1008761,186,374,66,69,1,24,2,{Etthā}ti viññāṇaṭṭhitiyaṃ. 1008762,186,375,2,5,1,37,3,Vivaṭṭapakkhe ṭhitā napunarāvattanato. 1008763,186,375,6,24,1,92,10,‘‘ Na sabbakālikā’’ ti vatvā tameva asabbakālikattaṃ vibhāvetuṃ‘‘ kappasatasahassampī’’ tiādi vuttaṃ. 1008764,186,375,25,48,1,223,20,"Soḷasakappasahassaccayena uppannānaṃ suddhāvāsabrahmānaṃ parinibbāyanato, aññesañca tattha anuppajjanato buddhasuññe loke suññaṃ taṃ ṭhānaṃ hoti, tasmā suddhāvāsā na sabbakālikā, khandhāvāraṭṭhānasadisā honti suddhāvāsabhūmiyo. " 1008765,186,375,49,65,1,195,15,"Iminā suttena suddhāvāsānaṃ sattāvāsabhāvadīpaneneva viññāṇaṭṭhitibhāvo dīpito, tasmā suddhāvāsāpi sattasu viññāṇaṭṭhitīsu catutthaviññāṇaṭṭhitiṃ navasu sattāvāsesu catutthasattāvāsaṃyeva bhajanti. " 1008766,186,376,2,5,1,48,2,{Sukhumattā}ti saṅkhārāvasesasukhumabhāvappattattā. 1008767,186,376,6,20,1,141,12,"Paribyattaviññāṇakiccābhāvato neva viññāṇaṃ, sabbaso aviññāṇaṃ na hotīti nāviññāṇaṃ, tasmā paripphuṭaviññāṇakiccavantīsu viññāṇaṭṭhitīsu avatvā. " 1008768,186,377,2,11,1,47,5,128. Tañca viññāṇaṭṭhitin ti paṭhamaṃ viññāṇaṭṭhitiṃ. 1008769,186,377,12,31,1,96,11,"Heṭṭhā vuttanayena sarūpato, manussādivibhāgato, saṅkhepato,‘‘ nāmañca rūpañcā’’ ti bhedato ca pajānāti. " 1008770,186,377,32,41,1,90,8,Tassā {samudayañcā}ti tassā paṭhamāya viññāṇaṭṭhitiyā pañcavīsatividhaṃ samudayañca pajānāti. 1008771,186,377,42,46,1,24,4,Atthaṅgame pi eseva nayo. 1008772,186,377,47,52,1,33,4,"Assādetabbato, assādato ca assādaṃ. " 1008773,186,377,53,56,1,26,3,Ayaṃ aniccādibhāvo ādīnavo. 1008774,186,377,57,68,1,75,9,"Chandarāgo vinīyati etena, ettha vāti chandarāgavinayo, saha maggena nibbānaṃ. " 1008775,186,377,69,74,1,40,5,Chandarāgappahānan ti etthāpi eseva nayo. 1008776,186,377,75,87,1,100,11,"Mānadiṭṭhīnaṃ vasenāhanti vā, taṇhāvasena mamanti vā abhinandanāpi mānassa paritassanā viya daṭṭhabbā. " 1008777,186,377,88,95,1,43,5,{Sabbatthā}ti sabbesu sesesu aṭṭhasupi vāresu . 1008778,186,377,96,102,1,50,5,{Tatthā}ti upari tīsu viññāṇaṭṭhitīsu dutiyāyatanesu. 1008779,186,377,103,107,1,22,4,Tattha hi rūpaṃ natthi. 1008780,186,377,108,112,1,27,3,Puna {tatthā}ti paṭhamāyatane. 1008781,186,377,113,117,1,28,4,Tattha hi eko rūpakkhandhova. 1008782,186,377,118,125,1,33,5,{Etthā}ti ca tameva sandhāya vuttaṃ. 1008783,186,377,126,134,1,69,8,Tattha hi rūpassa kammasamuṭṭhānattā āhāravasena yojanā na sambhavati. 1008784,186,378,2,36,1,117,18,"Yato {kho}ti ettha to -saddo dā-saddo viya kālavacano‘‘ yato kho, sāriputta, bhikkhusaṅgho’’ tiādīsu( pārā.21) viyāti vuttaṃ‘‘ yadā kho’’ ti. " 1008785,186,378,37,49,1,58,7,{Aggahetvā}ti kañcipi saṅkhāraṃ‘‘ etaṃ mamā’’ tiādinā aggahetvā. 1008786,186,378,50,60,1,108,9,{Paññāvimutto}ti aṭṭhannaṃ vimokkhānaṃ anadhigatattā sātisayassa samādhibalassa abhāvato paññābaleneva vimutto. 1008787,186,378,61,71,1,55,6,Tenāha‘‘ aṭṭha vimokkhe asacchikatvā paññābalenevā’’ tiādi. 1008788,186,378,72,77,1,37,5,Appavattin ti āyatiṃ appavattiṃ katvā. 1008789,186,378,78,97,1,197,18,"Pajānanto vimuttoti vā paññāvimutto, paṭhamajjhānaphassena vinā parijānanādippakārehi cattāri saccāni jānanto paṭivijjhanto tesaṃ kiccānaṃ matthakappattiyā niṭṭhitakiccatāya visesena muttoti vimutto. " 1008790,186,378,98,100,1,15,2,So paññāvimutto. 1008791,186,378,101,112,1,106,9,"{Sukkhavipassako}ti samathabhāvanāsinehābhāvena sukkhā lūkhā, asiniddhā vā vipassanā etassāti sukkhavipassako. " 1008792,186,378,113,117,1,34,3,{Ṭhatvā}ti pādakakaraṇavasena ṭhatvā. 1008793,186,378,118,125,1,57,6,"Aññatarasmin ti ca aññataraaññatarasmiṃ, ekekasminti attho. " 1008794,186,378,126,129,1,27,3,Evañhissa pañcavidhatā siyā. 1008795,186,378,130,148,1,101,14,‘‘ Na heva kho aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharatī’’ ti iminā sātisayassa samādhibalassa abhāvo dīpito. 1008796,186,378,149,160,1,59,7,‘‘ Paññāya cassa disvā’’ tiādinā sātisayassa paññābalassa bhāvo. 1008797,186,378,161,184,1,126,17,"Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā {hontī}ti na āsavā paññāya passanti, dassanakāraṇā pana parikkhīṇā‘‘ disvā parikkhīṇā’’ ti vuttā. " 1008798,186,378,185,193,1,77,8,Dassanāyattaparikkhayattā eva hi dassanaṃ āsavānaṃ khayassa purimakiriyā hoti. 1008799,186,379,2,2,1,20,1,Aṭṭhavimokkhavaṇṇanā 1008800,186,380,2,14,1,58,6,129. Ekassa {bhikkhuno}ti sattasu ariyapuggalesu ekassa bhikkhuno. 1008801,186,380,15,22,1,78,6,Viññāṇaṭṭhitiādinā parijānanādivasappa vatta niggamanañca paññāvimutta nāmañca. 1008802,186,380,23,26,1,32,2,{Itarassā}ti ubhatobhāgavimuttassa. 1008803,186,380,27,39,1,50,8,Ime sandhāya hi pubbe‘‘ dvinnaṃ bhikkhūnan’’ ti vuttaṃ. 1008804,186,380,40,44,1,27,3,{Kenaṭṭhenā}ti kena sabhāvena. 1008805,186,380,45,71,1,114,17,"Sabhāvo hi ñāṇena yāthāvato araṇīyato ñātabbato‘‘ attho’’ ti vuccati, so eva ttha-kārassa ṭṭha-kāraṃ katvā‘‘ aṭṭho’’ ti vutto. " 1008806,186,380,72,97,1,240,22,"{Adhimuccanaṭṭhenā}ti adhikaṃ savisesaṃ muccanaṭṭhena, etena satipi sabbassāpi rūpāvacarajjhānassa vikkhambhanavasena paṭipakkhato vimuttabhāve yena bhāvanāvisesena taṃ jhānaṃ sātisayaṃ paṭipakkhato vimuccitvā pavattati, so bhāvanāviseso dīpito. " 1008807,186,380,98,108,1,105,9,"Bhavati hi samānajātiyuttopi bhāvanāvisesena pavattiākāraviseso, yathā taṃ saddhāvimuttatā diṭṭhippattassa. " 1008808,186,380,109,122,1,130,11,"Tathā paccanīkadhammehi suṭṭhu vimuttatāya , evaṃ aniggahitabhāvena nirāsaṅkatāya abhirativasena suṭṭhu adhimuccanaṭṭhenapi vimokkho. " 1008809,186,380,123,131,1,25,4,Tenāha‘‘ ārammaṇe cā’’ tiādi. 1008810,186,380,132,152,1,137,17,"Ayaṃ {panattho}ti ayaṃ adhimuccanaṭṭho pacchime vimokkhe nirodhe natthi, kevalo vimuttaṭṭho eva tattha labbhati, taṃ sayameva parato vakkhati. " 1008811,186,381,2,39,1,288,29,"{Rūpī}ti yenāyaṃ sasantatipariyāpannena rūpena samannāgato, taṃ yassa jhānassa hetubhāvena visiṭṭhaṃ rūpaṃ hoti, yena visiṭṭhena rūpena‘‘ rūpī’’ ti vucceyya rūpī -saddassa atisayatthadīpanato, tadeva sasantatipariyāpannarūpavasena paṭiladdhaṃ jhānaṃ idha paramatthato rūpībhāvasādhakanti daṭṭhabbaṃ. " 1008812,186,381,40,47,1,23,3,Tenāha‘‘ ajjhattan’’ tiādi. 1008813,186,381,48,51,1,34,3,Rūpajjhānaṃ rūpaṃ uttarapadalopena. 1008814,186,381,52,57,1,42,4,{Rūpānī}ti panettha purimapadalopo daṭṭhabbo. 1008815,186,381,58,66,1,33,4,Tena vuttaṃ‘‘ nīlakasiṇādirūpānī’’ ti. 1008816,186,381,67,80,1,85,11,"Rūpe kasiṇarūpe saññā rūpasaññā, sā etassa atthīti rūpasaññī, saññāsīsena jhānaṃ vadati. " 1008817,186,381,81,84,1,26,2,Tappaṭikkhepena arūpasaññī. 1008818,186,381,85,94,1,36,5,Tenāha‘‘ ajjhattaṃ na rūpasaññī’’ tiādi. 1008819,186,382,2,18,1,94,13,‘ ‘ Anto appanāyaṃ subhanti ābhogo natthī’’ ti iminā pubbābhogavasena tathā adhimutti siyāti dasseti. 1008820,186,382,19,23,1,53,4,Evañhettha tathāvattabbatāpatticodanā samatthitā hoti. 1008821,186,382,24,83,1,412,43,"Yasmā suvisuddhesu nīlādīsu vaṇṇakasiṇesu tattha katādhikārānaṃ abhirativasena suṭṭhu adhimuccanaṭṭho sambhavati , tasmā aṭṭhakathāyaṃ tathā tatiyo vimokkho saṃvaṇṇito, yasmā pana mettāvasena pavattamānā bhāvanā satte appaṭikūlato dahanti tesu tato adhimuccitvāva pavattati, tasmā paṭisambhidāmagge( paṭi. ma.212)‘‘ brahmavihārabhāvanā subhavimokkho’’ ti vuttā, tayidaṃ ubhayampi tena tena pariyāyena vuttattā na virujjhatīti daṭṭhabbaṃ. " 1008822,186,383,2,5,1,21,2,{Sabbaso}ti anavasesato. 1008823,186,383,6,13,1,60,7,Na hi catunnaṃ arūpakkhandhānaṃ ekadesopi tattha avassissati. 1008824,186,383,14,18,1,47,3,{Visuddhattā}ti yathāparicchinnakāle nirodhitattā. 1008825,186,383,19,30,1,111,10,"Uttamo vimokkho nāma ariyeheva samāpajjitabbato, ariyaphalapariyosānattā diṭṭheva dhamme nibbānappattibhāvato ca. " 1008826,186,384,2,11,1,44,4,130. Ādito {paṭṭhāyā}ti paṭhamasamāpattito paṭṭhāya. 1008827,186,384,12,17,1,30,4,"Yāva pariyosānā samāpatti, tāva. " 1008828,186,384,18,32,1,107,11,"{Aṭṭhatvā}ti katthaci samāpattiyaṃ aṭṭhito eva, nirantarameva paṭipāṭiyā, uppaṭipāṭiyā ca samāpajjatevāti attho. " 1008829,186,384,33,44,1,44,7,Tenāha‘‘ ito cito ca sañcaraṇavasena vuttan’’ ti. 1008830,186,384,45,47,1,20,2,Icchati samāpajjituṃ. 1008831,186,384,48,64,1,96,12,Tattha‘‘ samāpajjati pavisatī’’ ti samāpattisamaṅgīpuggalo taṃ taṃ paviṭṭho viya hotīti katvā vuttaṃ. 1008832,186,385,2,24,1,200,17,"Dvīhi bhāgehi {vimutto}ti arūpajjhānena vikkhambhanavimokkhena, maggena samucchedavimokkhenāti dvīhi vimuccanabhāgehi, arūpasamāpattiyā rūpakāyato, maggena nāmakāyatoti dvīhi vimuccitabbabhāgehi ca vimutto. " 1008833,186,385,25,33,1,30,3,Tenāha‘‘ arūpasamāpattiyā’’ tiādi . 1008834,186,385,34,48,1,119,12,"{Vimutto}ti hi kilesehi vimutto, vimuccanto ca kilesānaṃ vikkhambhanasamucchindanehi kāyadvayato vimuttoti ayamettha attho. " 1008835,186,385,49,64,1,114,11,Gāthāya ca ākiñcaññāyatanalābhino upasivabrāhmaṇassa bhagavatā‘‘ nāmakāyā vimutto’’ ti ubhatobhāgavimutto muni akkhāto. 1008836,186,385,65,71,1,38,5,Tattha atthaṃ {paletī}ti atthaṃ gacchati. 1008837,186,385,72,88,1,65,12,Na upeti saṅkhan ti‘‘ asukaṃ nāma disaṃ gato’’ ti vohāraṃ na gacchati. 1008838,186,385,89,112,1,180,21,"Evaṃ muni nāmakāyā {vimutto}ti evaṃ arūpaṃ upapanno sekkhamuni pakatiyā pubbeva rūpakāyā vimutto, tattha ca catutthamaggaṃ nibbattetvā nāmakāyassa pariññātattā puna nāmakāyāpi vimutto. " 1008839,186,385,113,138,1,158,19,"Ubhatobhāgavimutto khīṇāsavo hutvā anupādāya parinibbānasaṅkhātaṃ atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ,‘‘ khattiyo brāhmaṇo’’ ti evaṃ ādikaṃ samaññaṃ na gacchatīti attho." 1008840,186,386,2,29,1,182,20,"‘ ‘ Aññatarato vuṭṭhāyā’’ ti idaṃ kiṃ ākāsānañcāyatanādīsu aññataralābhīvasena vuttaṃ, udāhu sabbāruppalābhīvasenāti yathicchasi, tathā hotu, yadi sabbāruppalābhīvasena vuttaṃ, na koci virodho. " 1008841,186,386,30,52,1,133,15,"Atha tattha aññataralābhīvasena vuttaṃ,‘‘ yato kho, ānanda, bhikkhu ime aṭṭha vimokkhe anulomampi samāpajjatī’’ tiādivacanena virujjheyyāti? " 1008842,186,386,53,67,1,132,10,Yasmā arūpāvacarajjhānesu ekassāpi lābhī‘‘ aṭṭhavimokkhalābhī’’ tveva vuccati aṭṭhavimokkhe ekadesassāpi taṃnāmadānasamatthatāsambhavato. 1008843,186,386,68,75,1,81,7,Ayañhi aṭṭhavimokkhasamaññā samudāye viya tadekadesepi niruḷhāpattisamaññā viyāti. 1008844,186,386,76,86,1,55,6,Tena vuttaṃ‘‘ ākāsānañcāyatanādīsu aññatarato vuṭṭhāyā’’ ti. 1008845,186,386,87,115,1,150,18,"‘‘ Pañcavidho hotī’’ ti vatvā chabbidhataṃpissa keci parikappenti, taṃ tesaṃ matimattaṃ, nicchitovāyaṃ pañho pubbācariyehīti dassetuṃ‘‘ keci panā’’ tiādi vuttaṃ. " 1008846,186,386,116,123,1,52,5,"Tattha {kecī}ti uttaravihāravāsino, sārasamāsācariyā ca. " 1008847,186,386,124,140,1,133,11,Te hi‘‘ ubhatobhāgavimuttoti ubhayabhāgavimutto samādhivipassanāto’’ ti vatvā rūpāvacarasamādhināpi samādhiparipanthato vimuttiṃ maññanti. 1008848,186,386,141,149,1,72,7,"Evaṃ rūpajjhānabhāgena, arūpajjhānabhāgena ca ubhato vimuttoti pāyasamāno." 1008849,186,386,150,166,1,125,11,"‘‘ Tādisamevā’’ ti iminā yādisaṃ arūpāvacarajjhānaṃ kilesavikkhambhane, tādisaṃ rūpāvacaracatutthajjhānaṃ pīti imamatthaṃ ullaṅgeti. " 1008850,186,386,167,174,1,19,3,Tenāha‘‘ tasmā’’ tiādi. 1008851,186,387,2,8,1,81,5,{Ubhatobhāgavimuttapañho}ti ubhatobhāgavimuttassa chabbidhataṃ nissāya uppannapañho. 1008852,186,387,9,16,1,53,6,Vaṇṇanaṃ {nissāyā}ti tassa padassa atthavacanaṃ nissāya. 1008853,186,387,17,23,1,42,5,{Cirenā}ti therassa aparabhāge cirena kālena. 1008854,186,387,24,30,1,49,5,Vinicchayan ti saṃsayachedakaṃ sanniṭṭhānaṃ patto. 1008855,186,387,31,35,1,23,4,Taṃ pañhan ti tamatthaṃ. 1008856,186,387,36,41,1,28,5,Ñātuṃ icchito hi attho pañho. 1008857,186,387,42,54,1,78,11,"Na kenaci sutapubban ti kenaci kiñci na sutapubbaṃ, idaṃ atthajātanti adhippāyo. " 1008858,186,387,55,64,1,86,8,"Kiñcāpi upekkhāsahagataṃ, kiñcāpi kilese vikkhambhetīti paccekaṃ kiñcāpi-saddo yojetabbo. " 1008859,186,387,65,68,1,24,2,{Samudācaratī}ti pavattati. 1008860,186,387,69,91,1,162,15,"Tattha kāraṇamāha‘‘ ime hī’’ tiādinā, tena rūpāvacarabhāvanato āruppabhāvanā savisesaṃ kilese vikkhambheti rūpavirāgabhāvanābhāvato , uparibhāvanābhāvato cāti dassetīti. " 1008861,186,387,92,124,1,183,20,"Evañca katvā aṭṭhakathāyaṃ āruppabhāvanāniddese yaṃ vuttaṃ‘‘ tassevaṃ tasmiṃ nimitte punappunaṃ cittaṃ cārentassa nīvaraṇāni vikkhambhanti sati santiṭṭhatī’’ tiādi,( visuddhi.1.281) taṃ samatthataṃ hotīti. " 1008862,186,387,125,137,1,39,4,Idaṃ suttan ti puggalapaññattipāṭhamāha( pu. pa. niddesa27). 1008863,186,387,138,144,1,69,6,Sabbañhi buddhavacanaṃ atthasūcanādiatthena suttanti vutto vāyamattho. 1008864,186,387,145,154,1,46,7,"Yaṃ pana tattha vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttameva. " 1008865,186,387,155,178,1,257,22,"Aṭṭhannaṃ vimokkhānaṃ anulomādito samāpajjanena sātisayaṃ santānassa abhisaṅkhatattā, aṭṭhamañca uttamaṃ vimokkhaṃ padaṭṭhānaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā aggamaggādhigamena ubhatobhāgavimuccanato ca imāya ubhatobhāgavimuttiyā sabbaseṭṭhatā veditāti daṭṭhabbā. " 1008866,186,388,2,4,1,42,2,Mahānidānasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā. 1008867,186,389,2,5,1,27,1,3. Mahāparinibbānasuttavaṇṇanā 1008868,186,390,2,18,1,98,8,"131. Pūjanīyabhāvato , buddhasampadañca pahāya pavattatā mahantañca taṃ parinibbānañcāti mahāparinibbānaṃ; " 1008869,186,390,19,26,1,91,7,savāsanappahānato mahantaṃ kilesakkhayaṃ nissāya pavattaṃ parinibbānantipi mahāparinibbānaṃ; 1008870,186,390,27,35,1,77,8,mahatā kālena mahatā vā guṇarāsinā sādhitaṃ parinibbānantipi mahāparinibbānaṃ; 1008871,186,390,36,42,1,69,5,"mahantabhāvāya, dhātūnaṃ bahubhāvāya parinibbānantipi mahāparinibbānaṃ; " 1008872,186,390,43,48,1,56,5,mahato lokato nissaṭaṃ parinibbānantipi mahāparinibbānaṃ; 1008873,186,390,49,57,1,105,8,sabbalokāsādhāraṇattā buddhānaṃ sīlādiguṇehi mahato buddhassa bhagavato parinibbānantipi mahāparinibbānaṃ; 1008874,186,390,58,72,1,148,13,"mahati sāsane patiṭṭhite parinibbānantipi mahāparinibbānan ti buddhassa bhagavato parinibbānaṃ vuccati, tappaṭisaṃyuttaṃ suttaṃ mahāparinibbānasuttaṃ. " 1008875,186,390,73,98,1,144,19,"Gijjhā ettha vasantīti gijjhaṃ, gijjhaṃ kūṭaṃ etassāti gijjhakūṭo, gijjhaṃ viya vā gijjhaṃ, kūṭaṃ, taṃ etassāti gijjhakūṭo, pabbato, tasmiṃ gijjhakūṭe. " 1008876,186,390,99,106,1,20,3,Tenāha‘‘ gijjhā’’ tiādi. 1008877,186,390,107,149,1,109,11,"{Abhiyātukāmo}ti ettha abhi-saddo abhibhavanattho,‘‘ abhivijānātū’’ tiādīsu( dī. ni.2.244;3.85; ma. ni.3.256) viyāti āha‘‘ abhibhavanatthāya yātukāmo’’ ti. " 1008878,186,390,150,175,1,126,15,"{Vajjirājāno}ti‘‘ vajjetabbā ime’’ tiādito pavattaṃ vacanaṃ upādāya‘‘ vajjī’’ ti laddhanāmā rājāno, vajjīraṭṭhassa vā rājāno vajjirājāno. " 1008879,186,390,176,181,1,68,5,Vajjiraṭṭhassa pana vajjisamaññā tannivāsirājakumāravasena veditabbā. 1008880,186,390,182,186,1,40,3,{Rājiddhiyā}ti rājabhāvānugatena sabhāvena. 1008881,186,390,187,209,1,115,16,"So pana sabhāvo nesaṃ gaṇarājūnaṃ mitho sāmaggiyā loke pākaṭo, ciraṭṭhāyī ca ahosīti‘‘ samaggabhāvaṃ kathesī’’ ti vuttaṃ. " 1008882,186,390,210,246,1,201,26,"Anu anu taṃsamaṅgino bhāveti vaḍḍhetīti anubhāvo, anubhāvo eva ānubhāvo, patāpo, so pana nesaṃ patāpo hatthiassādivāhanasampattiyā, tattha ca susikkhitabhāvena loke pākaṭo jātoti‘‘ etena… pe… kathesī’’ ti vuttaṃ. " 1008883,186,390,247,250,1,33,2,{Tāḷacchiggalenā}ti kuñcikāchiddena. 1008884,186,390,251,254,1,15,3,Asanan ti saraṃ. 1008885,186,390,255,258,1,29,2,{Atipātayissantī}ti atikkāmenti. 1008886,186,390,259,270,1,104,10,"Poṅkhānupoṅkhan ti poṅkhassa anupoṅkhaṃ, purimasarassa poṅkhapadānugatapoṅkhaṃ itaraṃ saraṃ katvāti attho. " 1008887,186,390,271,274,1,27,3,Avirādhitan ti avirajjhitaṃ. 1008888,186,390,275,280,1,55,4,{Ucchindissāmī}ti ummūlanavasena kulasantatiṃ chindissāmi. 1008889,186,390,281,298,1,72,10,"Ayanaṃ vaḍḍhanaṃ ayo, tappaṭikkhepena {anayo}ti āha‘‘ avaḍḍhiyā etaṃ nāman’’ ti. " 1008890,186,390,299,306,1,45,5,"{Vikkhipatī}ti vidūrato khipati, apanetīti attho. " 1008891,186,391,2,6,1,23,3,Gaṅgāyan ti gaṅgāsamīpe. 1008892,186,391,7,10,1,34,3,Paṭṭanagāman ti sakaṭapaṭṭanagāmaṃ. 1008893,186,391,11,15,1,17,3,{Āṇā}ti āṇā vattati. 1008894,186,391,16,24,1,73,8,Aḍḍhayojanan ti ca tasmiṃ paṭṭane aḍḍhayojanaṭṭhānavāsino sandhāya vuttaṃ. 1008895,186,391,25,29,1,22,3,{Tatrā}ti tasmiṃ paṭṭane. 1008896,186,391,30,33,1,36,2,{Balavāghātajāto}ti uppannabalavakodho. 1008897,186,392,2,5,1,11,2,{Me}ti mayhaṃ. 1008898,186,392,6,9,1,17,2,{Gatenā}ti gamanena. 1008899,186,393,2,2,1,28,1,Rājaaparihāniyadhammavaṇṇanā 1008900,186,394,2,25,1,123,17,"134. Sītaṃ vā uṇhaṃ vā natthi, tāyaṃ velāyaṃ puññānubhāvena buddhānaṃ sabbakālaṃ samasītuṇhāva utu hoti, taṃ sandhāya tathā vuttaṃ. " 1008901,186,394,26,42,1,95,10,"Abhiṇhaṃ {sannipātā}ti niccasannipātā, taṃ pana niccasannipātataṃ dassetuṃ‘‘ divasassā’’ tiādi vuttaṃ. " 1008902,186,394,43,46,1,33,2,{Sannipātabahulā}ti pacurasannipātā. 1008903,186,394,47,50,1,19,3,Vosānan ti saṅkocaṃ. 1008904,186,394,51,73,1,98,13,"‘‘ Yāvakīvan’’ ti ekamevetaṃ padaṃ aniyamato parimāṇavācī, kālo cettha adhippetoti āha‘‘ yattakaṃ kālan’’ ti." 1008905,186,394,74,93,1,98,10,‘‘ Vuddhiyevā’’ tiādinā vuttamatthaṃ byatirekamukhena dassetuṃ‘‘ abhiṇhaṃ asannipatantā hī’’ tiādi vuttaṃ. 1008906,186,394,94,100,1,27,4,"{Ākulā}ti khubhitā, na pasannā. " 1008907,186,394,101,108,1,52,6,{Bhijjitvā}ti vaggabandhato vibhajja visuṃ visuṃ hutvā. 1008908,186,395,2,5,1,41,2,{Sannipātabheriyā}ti sannipātārocanabheriyā. 1008909,186,395,6,11,1,30,4,Aḍḍhabhuttā {vā}ti sāmibhuttā ca. 1008910,186,395,12,15,1,20,2,{Osīdamāne}ti hāyamāne. 1008911,186,396,2,7,1,32,5,Pubbe akatan ti pubbe anibbattaṃ. 1008912,186,396,8,17,1,103,9,Suṅkan ti bhaṇḍaṃ gahetvā gacchantehi pabbatakhaṇḍa nadītitthagāmadvārādīsu rājapurisānaṃ dātabbabhāgaṃ. 1008913,186,396,18,25,1,68,6,"Balin ti nipphannasassādito chabhāgaṃ, sattabhāgantiādinā laddhakaraṃ. " 1008914,186,396,26,31,1,70,5,Daṇḍan ti dasavīsatikahāpaṇādikaṃ aparādhānurūpaṃ gahetabbadhanadaṇḍaṃ. 1008915,186,396,32,35,1,32,3,Vajjidhamman ti vajjirājadhammaṃ. 1008916,186,396,36,50,1,108,10,Idāni apaññattapaññāpanādīsu tappaṭikkhepa ādīnavānisaṃse vitthārato dassetuṃ‘‘ tesaṃ apaññattan’’ tiādi vuttaṃ. 1008917,186,396,51,54,1,34,2,{Pāricariyakkhamā}ti upaṭṭhānakkhamā. 1008918,186,397,2,17,1,137,12,"Kulabhogaissariyādivasena mahatī mattā pamāṇaṃ etesanti mahāmattā, nītisatthavihite vinicchaye ṭhapitā mahāmattā vinicchayamahāmattā, tesaṃ. " 1008919,186,397,18,21,1,18,2,{Dentī}ti niyyātenti. 1008920,186,397,22,28,1,34,5,Sace {coro}ti evaṃsaññino sace honti. 1008921,186,397,29,33,1,33,4,Pāpabhīrutāya attanā kiñci avatvā. 1008922,186,397,34,47,1,68,8,"Daṇḍanītisaññite vohāre niyuttāti vohārikā, ye‘‘ dhammaṭṭhā’’ ti vuccanti. " 1008923,186,397,48,56,1,66,6,"Suttadharā nītisuttadharā , īdise vohāravinicchaye niyametvā ṭhapitā. " 1008924,186,397,57,64,1,87,7,Paramparābhatesu aṭṭhasu kulesu jātā agatigamanaviratā aṭṭhamahallakapurisā aṭṭhakulikā. 1008925,186,398,2,5,1,20,3,Sakkāran ti upakāraṃ. 1008926,186,398,6,22,1,92,11,Garubhāvaṃ {paccupaṭṭhapetvā}ti‘‘ ime amhākaṃ garuno’’ ti tattha garubhāvaṃ pati pati upaṭṭhapetvā. 1008927,186,398,23,41,1,96,12,"{Mānentī}ti sammānenti, taṃ pana sammānanaṃ tesu nesaṃ attamanatāpubbakanti āha‘‘ manena piyāyantī’’ ti. " 1008928,186,398,42,45,1,25,3,Nipaccakāran ti paṇipātaṃ. 1008929,186,398,46,63,1,89,10,"{Dassentī}ti‘‘ ime amhākaṃ pitāmahā , mātāmahā’’ tiādinā nīcacittā hutvā garucittākāraṃ dassenti. " 1008930,186,398,64,70,1,52,6,Sandhāretun ti sambandhaṃ avicchinnaṃ katvā ghaṭetuṃ. 1008931,186,399,2,5,1,29,2,{Pasayhākārassā}ti balakkārassa. 1008932,186,399,6,46,1,192,24,"Kāmaṃ vuddhiyā pūjanīyatāya‘‘ vuddhihāniyo’’ ti vuttaṃ, attho pana vuttānukkameneva yojetabbo, pāḷiyaṃ vā yasmā‘‘ vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihānī’’ ti vuttaṃ, tasmā tadanukkamena‘‘ vuddhihāniyo’’ ti vuttaṃ. " 1008933,186,400,2,30,1,169,20,"Vipaccituṃ aladdhokāse pāpakamme, tassa kammassa vipāke vā anavasarova devatopasaggo, tasmiṃ pana laddhokāse siyā devatopasaggassa avasaroti āha‘‘ anuppannaṃ… pe… vaḍḍhentī’’ ti. " 1008934,186,400,31,38,1,52,7,Eteneva anuppannaṃ sukhan ti etthāpi attho veditabbo. 1008935,186,400,39,54,1,112,10,"‘‘ Balakāyassa diguṇatiguṇatādassanaṃ, paṭibhayabhāvadassanan’’ ti evaṃ ādinā devatānaṃ saṅgāmasīse sahāyatā veditabbā. " 1008936,186,401,2,5,1,22,3,Anicchitan ti aniṭṭhaṃ. 1008937,186,401,6,9,1,23,2,{Āvaraṇato}ti nisedhanato. 1008938,186,401,10,22,1,56,8,Yassa dhammato anapetā dhammiyāti idha‘‘ dhammikā’’ ti vuttā. 1008939,186,401,23,41,1,126,14,"Migasūkarādighātāya sunakhādīnaṃ kaḍḍhitvā vanacaraṇaṃ vājo, migavā, tattha niyuttā, te vā vājenti nentīti vājikā, migavadhacārino. " 1008940,186,401,42,44,1,23,2,Cittappavattiṃ pucchati. 1008941,186,401,45,51,1,54,6,Kāyikavācasikapayogena hi sā loke pākaṭā pakāsabhūtāti. 1008942,186,402,2,14,1,69,7,"135. Devāyatanabhāvena citattā, lokassa cittīkāraṭṭhānattā ca cetiyaṃ ahosi. " 1008943,186,403,2,7,1,47,5,Kāmaṃkāravasena kiñcipi na karaṇīyāti akaraṇīyā. 1008944,186,403,8,20,1,66,7,Kāmaṃkāro pana hatthagatakaraṇavasenāti āha‘‘ aggahetabbāti attho’’ ti. 1008945,186,403,21,26,1,56,4,{Abhimukhayuddhenā}ti abhimukhaṃ ujukameva saṅgāmakaraṇena. 1008946,186,403,27,39,1,54,7,Upalāpanaṃ sāmaṃ dānañcāti dassetuṃ‘‘ alan’’ tiādi vuttaṃ. 1008947,186,403,40,52,1,55,8,Bhedopi idha upāyo evāti vuttaṃ‘‘ aññatra mithubhedāyā’’ ti. 1008948,186,403,53,59,1,40,5,Yuddhassa pana anupāyatā pageva pakāsitā. 1008949,186,403,60,75,1,65,10,"Idan ti‘‘ aññatra upalāpanāya, aññatra mithubhedā’’ ti ca idaṃ vacanaṃ. " 1008950,186,403,76,97,1,100,14,Kathāya nayaṃ {labhitvā}ti‘‘ yāvakīvañca… pe… no parihānī’’ ti imāya bhagavato kathāya nayaṃ upāyaṃ labhitvā. 1008951,186,404,2,6,1,35,3,{Anukampāyā}ti vajjirājesu anuggahena. 1008952,186,404,7,10,1,16,2,{Assā}ti bhagavato. 1008953,186,405,2,7,1,45,5,Kathan ti vajjīhi saddhiṃ kātabbayuddhakathaṃ. 1008954,186,405,8,17,1,92,8,Ujuṃ {karissāmī}ti paṭirājāno ānetvā pākāraparikhānaṃ aññathābhāvāpādanena ujubhāvaṃ karissāmi. 1008955,186,406,2,5,1,37,2,{Patiṭṭhitaguṇo}ti patiṭṭhitācariyaguṇo. 1008956,186,406,6,21,1,100,12,"Issarā sannipatantu, mayaṃ anissarā, tattha gantvā kiṃ karissāmāti licchavino na {sannipatiṃsū}ti yojanā. " 1008957,186,406,22,28,1,38,5,Sūrā {sannipatantū}ti etthāpi eseva nayo. 1008958,186,407,2,7,1,48,5,Balabherin ti yuddhāya balakāyassa uṭṭhānabheriṃ. 1008959,186,408,2,2,1,31,1,Bhikkhuaparihāniyadhammavaṇṇanā 1008960,186,409,2,32,1,142,19,"136. Aparihānāya hitāti aparihāniyā, na parihāyanti etehīti vā aparihāniyā, te pana yasmā aparihāniyā kārakā nāma honti, tasmā vuttaṃ‘‘ aparihānikare’’ ti. " 1008961,186,409,33,47,1,77,9,"Yasmā pana te parihānikarānaṃ ujupaṭipakkhabhūtā, tasmā āha‘‘ vuddhihetubhūte’’ ti. " 1008962,186,409,48,81,1,212,25,"Yasmā bhagavato desanā uparūpari ñāṇālokaṃ pasādentī sattānaṃ hadayandhakāraṃ vidhamati, pakāsetabbe ca atthe hatthatale āmalakaṃ viya suṭṭhutaraṃ pākaṭe katvā dasseti, tasmā vuttaṃ‘‘ candasahassaṃ… pe… kathayissāmī’’ ti. " 1008963,186,410,2,53,1,384,42,"Yasmā bhagavā‘‘ tassa brāhmaṇassa sammukhā vajjīnaṃ abhiṇhasannipātādipaṭipattiṃ kathentoyeva ayaṃ aparihāniyakathā aniyyānikā vaṭṭanissitā, mayhaṃ pana sāsane tathārūpī kathā kathetabbā, sā hoti niyyānikā vivaṭṭanissitā, yāya sāsanaṃ mayhaṃ parinibbānato parampi addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikan’’ ti cintesi, tasmā bhikkhū sannipātāpetvā tesaṃ aparihāniye dhamme desento teneva niyāmena desesi. " 1008964,186,410,54,64,1,48,6,Tena vuttaṃ‘‘ idaṃ vajjisattake vuttasadisamevā’’ ti. 1008965,186,410,65,78,1,69,8,Evaṃ saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthārato dassento‘‘ idhāpi cā’’ tiādimāha. 1008966,186,410,79,92,1,57,8,Tattha‘‘ tato’’ tiādi disāsu āgatasāsane vuttaṃ taṃ kathanaṃ. 1008967,186,410,93,100,1,51,6,"Vihārasīmā ākulā yasmā, tasmā uposathapavāraṇā ṭhitā. " 1008968,186,411,2,9,1,43,5,"{Olīyamānako}ti pāḷito, atthato ca vinassamāno. " 1008969,186,411,10,17,1,67,5,"{Ukkhipāpentā}ti paguṇabhāvakaraṇena, atthasaṃvaṇṇanena ca paggaṇhantā. " 1008970,186,412,2,13,1,49,5,Sāvatthiyaṃ bhikkhū viya pācittiyaṃ desāpetabboti( pārā.565 vitthāravatthu). 1008971,186,412,14,23,1,36,3,Vajjiputtakā viya dasavatthudīpanena( cūḷava.446 vitthāravatthu). 1008972,186,412,24,33,1,42,4,‘‘ {Gihigatānī}ti gihipaṭisaṃyuttānī’’ ti vadanti. 1008973,186,412,34,40,1,36,5,"Gihīsu gatāni, tehi ñātāni gihigatāni. " 1008974,186,412,41,47,1,73,6,Dhūmakālo etassāti dhūmakālikaṃ citakadhūmavūpasamato paraṃ appavattanato. 1008975,186,413,2,8,1,62,5,{Thirabhāvappattā}ti sāsane thirabhāvaṃ anivattitabhāvaṃ upagatā. 1008976,186,413,9,14,1,64,4,{Therakārakehī}ti therabhāvasādhakehi sīlādiguṇehi asekkhadhammehi. 1008977,186,413,15,23,1,51,7,Bahū {rattiyo}ti pabbajitā hutvā bahū rattiyo jānanti. 1008978,186,413,24,37,1,83,9,Sīlādiguṇesu patiṭṭhāpanameva sāsane pariṇāyakatāti āha‘‘ tīsu sikkhāsu pavattentī’’ ti. 1008979,186,414,2,6,1,31,4,Ovādaṃ na denti abhājanabhāvato. 1008980,186,414,7,12,1,73,5,Paveṇīkathan ti ācariyaparamparābhataṃ sammāpaṭipattidīpanaṃ dhammakathaṃ. 1008981,186,414,13,19,1,140,6,Sārabhūtaṃ dhammapariyāyan ti samathavipassanāmaggaphalasampāpanena sārabhūtaṃ bojjhaṅgakosallaanuttarasītībhāvaadhicittasuttādidhammatantiṃ. 1008982,186,415,2,5,1,43,3,Punabbhavadānaṃ punabbhavo uttarapadalopena. 1008983,186,415,6,19,1,74,11,"{Itare}ti ye na paccayavasikā na āmisacakkhukā, te na gacchanti taṇhāya vasaṃ. " 1008984,186,416,2,6,1,46,3,{Āraññakesū}ti araññabhāgesu araññapariyāpannesu. 1008985,186,416,7,42,1,229,26,"Nanu yattha katthacipi taṇhā sāvajjā evāti codanaṃ sandhāyāha‘‘ gāmantasenāsanesu hī’’ tiādi, tena‘‘ anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhāpayato’’ ti ettha vuttasinehādayo viya āraññakesu senāsanesu sālayatā sevitabbapakkhiyā evāti dasseti. " 1008986,186,417,2,21,1,144,14,"{Attanāvā}ti sayameva, tena parehi anussāhitānaṃ saraseneva anāgatānaṃ pesalānaṃ bhikkhūnaṃ āgamanaṃ, āgatānañca phāsuvihāraṃ paccāsisantīti dasseti. " 1008987,186,417,22,27,1,34,4,Iminā {nīhārenā}ti imāya paṭipattiyā. 1008988,186,417,28,34,1,66,5,Aggahitadhammaggahaṇan ti aggahitassa pariyattidhammassa uggahaṇaṃ. 1008989,186,417,35,40,1,57,5,Gahitasajjhāyakaraṇan ti uggahitassa suṭṭhu atthacintanaṃ. 1008990,186,417,41,44,1,28,3,Cintanattho hi sajjhāyasaddo. 1008991,186,418,2,5,1,19,2,{Entī}ti upagacchanti. 1008992,186,418,6,8,1,28,2,Nisīdanti āsanapaññāpanādinā. 1008993,186,419,2,9,1,29,3,137. Āramitabbaṭṭhena kammaṃ ārāmo. 1008994,186,419,10,25,1,94,11,"Kamme ratā, na ganthadhure, vāsadhure vāti kammaratā, {anuyuttā}ti tapparabhāvena punappunaṃ pasutā. " 1008995,186,419,26,35,1,80,9,Iti kātabbakamman ti taṃ taṃ bhikkhūnaṃ kātabbaṃ uccāvacakammaṃ cīvaravicāraṇādi. 1008996,186,419,36,43,1,25,3,Tenāha‘‘ seyyathidan’’ tiādi. 1008997,186,419,44,47,1,41,3,Upatthambhanan ti dupaṭṭatipaṭṭādikaraṇaṃ. 1008998,186,419,48,53,1,60,5,Tañhi paṭhamapaṭalādīnaṃ upatthambhanakāraṇattā tathā vuttaṃ. 1008999,186,419,54,68,1,68,10,Yadi evaṃ kathaṃ ayaṃ kammarāmatā paṭikkhittāti āha‘‘ ekacco hī’’ tiādi. 1009000,186,420,2,7,1,54,4,Karonto {yevā}ti yathāvuttatiracchānakathaṃ kathentoyeva. 1009001,186,420,8,13,1,79,5,Atiracchānakathābhāvepi tassa tattha tapparabhāvadassanatthaṃ avadhāraṇavacanaṃ. 1009002,186,420,14,19,1,40,4,{Pariyantakārī}ti sapariyantaṃ katvā vattā. 1009003,186,420,20,41,1,41,6,"‘‘ Pariyantavatiṃ vācaṃ bhāsitā’’ ti( dī. ni.1.9,194) hi vuttaṃ. " 1009004,186,420,42,49,1,68,6,Appabhasso {vā}ti parimitakathoyeva ekantena kathetabbasseva kathanato. 1009005,186,420,50,53,1,38,3,Samāpattisamāpajjanaṃ ariyo tuṇhībhāvo. 1009006,186,421,2,8,1,57,4,{Niddāyatiyevā}ti niddokkamane anādīnavadassī niddāyatiyeva. 1009007,186,421,9,13,1,41,4,Iriyāpathaparivattanādinā na naṃ vinodeti. 1009008,186,422,2,11,1,70,8,Evaṃ saṃsaṭṭho {vā}ti vuttanayena gaṇasaṅgaṇikāya saṃsaṭṭho eva viharati. 1009009,186,423,2,15,1,115,12,Dussīlā pāpicchā {nāmā}ti sayaṃ nissīlā asantaguṇasambhāvanicchāya samannāgatattā pāpā lāmakā icchā etesanti pāpicchā. 1009010,186,424,2,5,1,37,3,Pāpapuggalehi mettikaraṇato pāpamittā. 1009011,186,424,6,11,1,37,5,Tehi sadā saha pavattanena pāpasahāyā. 1009012,186,424,12,16,1,50,4,Tattha ninnatādinā tadadhimuttatāya pāpasampavaṅkā. 1009013,186,425,2,18,1,52,7,138. Saddhā etesaṃ atthīti {saddhā}ti āha‘‘ saddhāsampannā’’ ti. 1009014,186,425,19,42,1,183,16,"Āgamanīyapaṭipadāya āgatasaddhā āgamanīyasaddhā, sā sātisayā mahābodhisattānaṃ paropadesena vinā saddheyyavatthuṃ aviparītato ogāhetvā adhimuccanatoti āha‘‘ sabbaññubodhisattānaṃ hotī’’ ti. " 1009015,186,425,43,75,1,64,5,Saccapaṭivedhato āgatasaddhā adhigamasaddhā surabandhādīnaṃ( dī. ni. aṭṭha.3.118; dha. pa. aṭṭha.1. suppabuddhakuṭṭhivatthu; udā. aṭṭha.43) viya. 1009016,186,425,76,121,1,99,8,"‘‘ Sammāsambuddho bhagavā’’ tiādinā buddhādīsu uppajjanakapasādo pasādasaddhā mahākappinarājādīnaṃ( a. ni. aṭṭha.1.1.231; dha. pa. aṭṭha.1. mahākappinattheravatthu; theragā. aṭṭha.2. mahākappinattheragāthāvaṇṇanā, vitthāro) viya." 1009017,186,425,122,133,1,70,7,‘‘ Evametan’’ ti okkantitvā pakkhanditvā saddahanavasena kappanaṃ okappanaṃ. 1009018,186,425,134,138,1,43,3,{Duvidhāpī}ti pasādasaddhāpi okappanasaddhāpi. 1009019,186,425,139,145,1,64,6,Tattha pasādasaddhā aparaneyyarūpā hoti savanamattena pasīdanato. 1009020,186,425,146,160,1,99,10,Okappanasaddhā saddheyyavatthuṃ ogāhetvā anupavisitvā‘‘ evametan’’ ti paccakkhaṃ karontī viya pavattati. 1009021,186,425,161,170,1,49,5,Tenāha‘‘ saddhādhimutto vakkalittherasadiso hotī’’ ti. 1009022,186,425,171,176,1,42,4,Tassa {hī}ti okappanasaddhāya samannāgatassa. 1009023,186,425,177,198,1,75,13,"Hirī etassa atthīti hiri, hiri mano etesanti {hirimanā}ti āha‘‘ pāpa… pe… cittā’’ ti. " 1009024,186,425,199,204,1,47,5,Pāpato ottappenti ubbijjanti bhāyantīti ottappī. 1009025,186,426,2,15,1,151,11,"Bahu sutaṃ suttageyyādi etenāti bahussuto, sutaggahaṇaṃ cettha nidassanamattaṃ dhāraṇaparicayaparipucchānupekkhanadiṭṭhinijjhānānaṃ pettha icchitabbattā. " 1009026,186,426,16,22,1,59,6,Savanamūlakattā vā tesampi taggahaṇeneva gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. 1009027,186,426,23,33,1,108,8,"Atthakāmena pariyāpuṇitabbato, diṭṭhadhammikādipurisatthasiddhiyā pariyattabhāvato ca pariyatti, tīṇi piṭakāni. " 1009028,186,426,34,37,1,38,3,Saccappaṭivedho saccānaṃ paṭivijjhanaṃ. 1009029,186,426,38,41,1,53,3,Tadapi bāhusaccaṃ yathāvuttabāhusaccakiccanipphattito. 1009030,186,426,42,49,1,86,7,Pariyatti adhippetā saccapaṭivedhāvahena bāhusaccena bahussutabhāvassa idha icchitattā. 1009031,186,426,50,53,1,23,2,{So}ti pariyattibahussuto. 1009032,186,426,54,59,1,45,5,Catubbidho hoti pañcamassa pakārassa abhāvato. 1009033,186,426,60,74,1,179,13,{Sabbatthakabahussuto}ti nissayamuccanakabahussutādayo viya padesiko ahutvā piṭakattaye sabbatthakameva bāhusaccasabbhāvato sabbassa atthassa kāyanato kathanato sabbatthakabahussuto. 1009034,186,426,75,82,1,98,7,Te idha adhippetā paṭipattipaṭivedhasaddhammānaṃ mūlabhūte pariyattisaddhamme suppatiṭṭhitabhāvato. 1009035,186,427,2,5,1,22,3,Āraddhan ti paggahitaṃ. 1009036,186,427,6,18,1,71,8,Taṃ pana duvidhampi vīriyārambhavibhāgena dassetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. 1009037,186,427,19,26,1,49,5,"Tattha {ekakā}ti ekākino, vūpakaṭṭhavihārinoti attho. " 1009038,186,428,2,7,1,28,3,{Pucchitvā}ti parato pucchitvā. 1009039,186,428,8,27,1,77,11,Sampaṭicchāpetun ti‘‘ tvaṃ asukanāmo’’ ti vatvā tehi‘‘ āmā’’ ti paṭijānāpetunti attho. 1009040,186,428,28,44,1,154,11,Evaṃ cirakatādianussaraṇasamatthasatinepakkānaṃ appakasireneva satisambojjhaṅgabhāvanāpāripūriṃ gacchatīti dassanatthaṃ‘‘ evarūpe bhikkhū sandhāyā’’ ti vuttaṃ. 1009041,186,428,45,52,1,21,3,Tenevāha‘‘ apicā’’ tiādi. 1009042,186,429,2,25,1,128,13,"139. Bujjhati etāyāti‘‘ bodhī’’ ti laddhanāmāya sammādiṭṭhiādidhammasāmaggiyā aṅgoti bojjhaṅgo, pasattho, sundaro vā bojjhaṅgo sambojjhaṅgo. " 1009043,186,429,26,35,1,149,8,{Upaṭṭhānalakkhaṇo}ti kāyavedanācittadhammānaṃ asubhadukkhāniccānattabhāvasallakkhaṇasaṅkhātaṃ ārammaṇe upaṭṭhānaṃ lakkhaṇaṃ etassāti upaṭṭhānalakkhaṇo. 1009044,186,429,36,44,1,95,8,Catunnaṃ ariyasaccānaṃ pīḷanādippakārato vicayo upaparikkhā lakkhaṇaṃ etassāti pavicayalakkhaṇo. 1009045,186,429,45,54,1,97,8,Anuppannā kusalānuppādanādivasena cittassa paggaho paggaṇhanaṃ lakkhaṇaṃ etassāti paggahalakkhaṇo. 1009046,186,429,55,60,1,56,5,Pharaṇaṃ vipphārikatā lakkhaṇaṃ etassāti pharaṇalakkhaṇo. 1009047,186,429,61,67,1,75,6,Upasamo kāyacittapariḷāhānaṃ vūpasamanaṃ lakkhaṇaṃ etassāti upasamalakkhaṇo. 1009048,186,429,68,73,1,67,5,Avikkhepo vikkhepaviddhaṃsanaṃ lakkhaṇaṃ etassāti avikkhepalakkhaṇo. 1009049,186,429,74,84,1,149,10,Līnuddhaccarahite adhicitte pavattamāne paggahaniggahasampahaṃsanesu abyāvaṭattā ajjhupekkhanaṃ paṭisaṅkhānaṃ lakkhaṇaṃ etassāti paṭisaṅkhānalakkhaṇo. 1009050,186,430,2,15,1,130,9,"Catūhi {kāraṇehī}ti satisampajaññaṃ, muṭṭhassatipuggalaparivajjanā, upaṭṭhitassatipuggalasevanā, tadadhimuttatāti imehi catūhi kāraṇehi. " 1009051,186,430,16,33,1,164,11,"Chahi {kāraṇehī}ti paripucchakatā, vatthuvisadakiriyā, indriyasamattapaṭipādanā, duppaññapuggalaparivajjanā, paññavantapuggalasevanā, tadadhimuttatāti imehi chahi kāraṇehi. " 1009052,186,430,34,71,1,131,11,"Mahāsatipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ pana‘‘ sattahi kāraṇehī’’( dī. ni. aṭṭha.2.385; ma. ni. aṭṭha.1.118) vakkhati, taṃ gambhīrañāṇacariyāpaccavekkhaṇāti imaṃ kāraṇaṃ pakkhipitvā veditabbaṃ. " 1009053,186,430,72,96,1,270,15,"Navahi {kāraṇehī}ti apāyabhayapaccavekkhaṇā, gamanavīthipaccavekkhaṇā, piṇḍapātassa apacāyanatā, dāyajjamahattapaccavekkhaṇā, satthumahattapaccavekkhaṇā, sabrahmacārīmahattapaccavekkhaṇā, kusītapuggalaparivajjanā, āraddhavīriyapuggalasevanā, tadadhimuttatāti imehi navahi kāraṇehi. " 1009054,186,430,97,133,1,110,9,"Mahāsatipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.385; ma. ni. aṭṭha.1.118) pana ānisaṃsadassāvitā, jātimahattapaccavekkhaṇāti imehi saddhiṃ‘‘ ekādasā’’ ti vakkhati. " 1009055,186,430,134,150,1,156,10,"Dasahi {kāraṇehī}ti buddhānussati, dhammānussati, saṅghasīlacāgadevatāupasamānussati, lūkhapuggalaparivajjanā, siniddhapuggalasevanā, tadadhimuttatāti imehi dasahi. " 1009056,186,430,151,183,1,93,7,Mahāsatipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.385; ma. ni. aṭṭha.1.118) pana pasādaniyasuttantapaccavekkhaṇāya saddhiṃ‘‘ ekādasā’’ ti vakkhati. 1009057,186,430,184,204,1,192,11,"Sattahi {kāraṇehī}ti paṇītabhojanasevanatā , utusukhasevanatā, iriyāpathasukhasevanatā, majjhattapayogatā, sāraddhakāyapuggalaparivajjanatā , passaddhakāyapuggalasevanatā, tadadhimuttatāti imehi sattahi. " 1009058,186,430,205,238,1,283,23,"Dasahi {kāraṇehī}ti vatthuvisadakiriyā, indriyasamattapaṭipādanā, nimittakusalatā, samaye cittassa paggahaṇaṃ, samaye cittassa niggahaṇaṃ, samaye cittassa sampahaṃsanaṃ, samaye cittassa ajjhupekkhanaṃ, asamāhitapuggalaparivajjanaṃ, samāhitapuggalasevanaṃ, tadadhimuttatāti imehi dasahi kāraṇehi. " 1009059,186,430,239,277,1,97,9,Mahāsatipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.385; ma. ni. aṭṭha.1.118) pana‘‘ jhānavimokkhapaccavekkhaṇā’’ ti iminā saddhiṃ‘‘ ekādasahī’’ ti vakkhati. 1009060,186,430,278,293,1,171,10,"Pañcahi {kāraṇehī}ti sattamajjhattatā, saṅkhāramajjhattatā, sattasaṅkhārakelāyanapuggalaparivajjanā, sattasaṅkhāramajjhattapuggalasevanā, tadadhimuttatāti imehi pañcahi kāraṇehi. " 1009061,186,430,294,322,1,64,6,"Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ mahāsatipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.385; ma. ni. aṭṭha.1.118) āgamissati. " 1009062,186,430,323,330,1,86,7,Kāmaṃ bodhipakkhiyadhammā nāma nippariyāyato ariyamaggasampayuttā eva niyyānikabhāvato. 1009063,186,430,331,346,1,72,9,Suttantadesanā nāma pariyāyakathāti‘‘ iminā vipassanā… pe… kathesī’’ ti vuttaṃ. 1009064,186,431,2,40,1,204,24,"140. Tebhūmake saṅkhāre‘‘ aniccā’’ ti anupassati etāyāti aniccānupassanā, tathā pavattā vipassanā, sā pana yasmā attanā sahagatasaññāya bhāvitāya vibhāvitā eva hotīti vuttaṃ‘‘ aniccānupassanāya saddhiṃ uppannasaññā’’ ti. " 1009065,186,431,41,46,1,41,5,Saññāsīsena vāyaṃ vipassanāya eva niddeso. 1009066,186,431,47,51,1,29,4,Anattasaññādīsu pi eseva nayo. 1009067,186,431,52,64,1,62,7,"Lokiyavipassanāpi honti, yasmā‘‘ aniccan’’ tiādinā tā pavattantīti. " 1009068,186,431,65,84,1,145,14,{Lokiyavipassanāpī}ti pi -saddena missakāpettha santīti atthato āpannanti atthāpattisiddhamatthaṃ niddhāretvā sarūpato dassetuṃ‘‘ virāgo’’ tiādi vuttaṃ. 1009069,186,431,85,115,1,155,18,"Tattha {āgatavasenā}ti tathā āgatapāḷivasena‘‘ virāgo nirodho’’ ti hi tattha nibbānaṃ vuttanti idha ‘‘ virāgasaññā, nirodhasaññā’’ ti vuttasaññā nibbānārammaṇāpi siyuṃ. " 1009070,186,431,116,126,1,36,6,Tena vuttaṃ‘‘ dve lokuttarāpi hontī’’ ti. 1009071,186,432,2,12,1,34,5,"141. Mettā etassa atthīti mettaṃ, cittaṃ. " 1009072,186,432,13,17,1,43,4,Taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ mettaṃ kāyakammaṃ. 1009073,186,432,18,21,1,20,3,Esa nayo sesadvayepi. 1009074,186,432,22,29,1,78,7,Imānipi mettākāyakammādīni bhikkhūnaṃ vasena āgatāni tesaṃ seṭṭhaparisabhāvato. 1009075,186,432,30,47,1,118,12,"Yathā pana bhikkhūsupi labbhanti, evaṃ gihīsupi labbhanti catuparisasādhāraṇattāti taṃ dassento‘‘ bhikkhūnañhī’’ tiādimāha. " 1009076,186,432,48,66,1,173,13,"Kāmaṃ ādibrahmacariyakadhammassavanenapi mettākāyakammāni labbhanti, nippariyāyato pana cārittadhammassavanena ayamattho icchitoti dassento‘‘ ābhisamācārikadhammapūraṇan’’ ti āha. " 1009077,186,432,67,73,1,101,6,Tepiṭakampi buddhavacanaṃ paripucchanaatthakathanavasena pavattiyamānaṃ hitajjhāsayena pavattitabbato. 1009078,186,433,2,24,1,108,14,"{Āvī}ti pakāsaṃ, pakāsabhāvo cettha yaṃ uddissa taṃ kāyakammaṃ karīyati, tassa sammukhabhāvatoti āha‘‘ sammukhā’’ ti. " 1009079,186,433,25,46,1,109,14,"{Raho}ti appakāsaṃ, appakāsatā ca yaṃ uddissa taṃ kāyakammaṃ karīyati, tassa paccakkhābhāvatoti āha‘‘ parammukhā’’ ti. " 1009080,186,433,47,50,1,31,3,Sahāyabhāvagamanaṃ tesaṃ purato. 1009081,186,433,51,57,1,30,4,"{Ubhayehī}ti navakehi, therehi ca. " 1009082,186,434,2,7,1,34,4,{Paggayhā}ti paggaṇhitvā uccaṃ katvā. 1009083,186,435,2,35,1,224,25,"Kāmaṃ mettāsinehasiniddhānaṃ nayanānaṃ ummīlanā, pasannena mukhena olokanañca mettaṃ kāyakammameva, yassa pana cittassa vasena nayanānaṃ mettāsinehasiniddhatā, mukhassa ca pasannatā, taṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ mettaṃ manokammaṃ nāmā’’ ti. " 1009084,186,436,2,33,1,141,17,"Lābhasaddo kammasādhano‘‘ lābhāvata, lābho laddho’’ tiādīsu viya, so cettha‘‘ dhammaladdhā’’ ti vacanato atītakālikoti āha‘‘ cīvarādayo laddhapaccayā’’ ti. " 1009085,186,436,34,38,1,25,3,Dhammato āgatāti dhammikā. 1009086,186,436,39,46,1,22,3,Tenāha‘‘ dhammaladdhā’’ ti. 1009087,186,436,47,58,1,49,7,Imameva hi atthaṃ dassetuṃ‘‘ kuhanādī’’ tiādi vuttaṃ. 1009088,186,436,59,81,1,155,17,"Cittena vibhajanapubbakaṃ kāyena vibhajananti mūlameva dassetuṃ‘‘ evaṃ cittena vibhajanan’’ ti vuttaṃ, tena cittuppādamattenapi paṭivibhāgo na kātabboti dasseti. " 1009089,186,436,82,92,1,94,9,"Appaṭivibhattan ti bhāvanapuṃsakaniddeso, appaṭivibhattaṃ vā lābhaṃ bhuñjatīti kammaniddeso eva. " 1009090,186,437,2,10,1,50,7,Taṃ taṃ neva gihīnaṃ deti attano ājīvasodhanatthaṃ. 1009091,186,437,11,27,1,81,11,Na attanā {bhuñjatī}ti attanāva na paribhuñjati‘‘ mayhaṃ asādhāraṇabhogitā mā hotū’’ ti. 1009092,186,437,28,47,1,95,13,‘‘ Paṭiggaṇhanto ca… pe… passatī’’ ti iminā tassa lābhassa tīsupi kālesu sādhāraṇato ṭhapanaṃ dassitaṃ. 1009093,186,437,48,84,1,194,24,"‘‘ Paṭiggaṇhanto ca saṅghena sādhāraṇaṃ hotū’’ ti iminā paṭiggahaṇakālo dassito,‘‘ gahetvā… pe… passatī’’ ti iminā paṭiggahitakālo, tadubhayaṃ pana tādisena pubbābhogena vinā na hotīti atthasiddho purimakālo. " 1009094,186,437,85,99,1,83,10,Tayidaṃ paṭiggahaṇato pubbe vassa hoti‘‘ saṅghena sādhāraṇaṃ hotūti paṭiggahessāmī’’ ti. 1009095,186,437,100,111,1,64,7,Paṭiggaṇhantassa hoti‘‘ saṅghena sādhāraṇaṃ hotūti paṭiggaṇhāmī’’ ti. 1009096,186,437,112,136,1,192,19,"Paṭiggahetvā hoti‘‘ saṅghena sādhāraṇaṃ hotūti paṭiggahitaṃ mayā’’ ti evaṃ tilakkhaṇasampannaṃ katvā laddhalābhaṃ osānalakkhaṇaṃ avikopetvā paribhuñjanto sādhāraṇabhogī, appaṭivibhattabhogī ca hoti. " 1009097,186,438,2,9,1,65,7,Imaṃ pana sāraṇīyadhamman ti imaṃ catutthaṃ saritabbayuttadhammaṃ. 1009098,186,438,10,31,1,118,16,"Na hi… pe… gaṇhanti, tasmā sādhāraṇabhogitā eva dussīlassa natthīti ārambhopi tāva na sambhavati, kuto pūraṇanti adhippāyo." 1009099,186,438,32,42,1,55,6,‘‘ Parisuddhasīlo’’ ti iminā lābhassa dhammikabhāvaṃ dasseti. 1009100,186,438,43,55,1,77,7,"‘‘ Vattaṃ akhaṇḍento’’ ti iminā appaṭivibhattabhogitaṃ, sādhāraṇabhogitañca dasseti. " 1009101,186,438,56,70,1,66,10,Sati pana tadubhaye sāraṇīyadhammo pūrito eva hotīti āha‘‘ pūretī’’ ti. 1009102,186,438,71,91,1,129,14,"‘‘ Odissakaṃ katvā’’ ti etena anodissakaṃ katvā pituno, ācariyupajjhāyādīnaṃ vā therāsanato paṭṭhāya dentassa sāraṇīyadhammoyeva hotīti. " 1009103,186,438,92,101,1,75,8,Sāraṇīyadhammo panassa na {hotī}ti paṭijagganaṭṭhāne odissakaṃ katvā dinnattā. 1009104,186,438,102,111,1,41,5,Tenāha‘‘ palibodhajagganaṃ nāma hotī’’ tiādi. 1009105,186,438,112,120,1,75,8,Yadi evaṃ sabbena sabbaṃ sāraṇīyadhammapūrakassa odissakadānaṃ na vaṭṭatīti? 1009106,186,438,121,133,1,57,8,No na vaṭṭati yuttaṭṭhāneti dassento‘‘ tena panā’’ tiādimāha. 1009107,186,438,134,149,1,102,11,Gilānādīnaṃ odissakaṃ katvā dānaṃ appaṭivibhāgapakkhikaṃ‘‘ asukassa na dassāmī’’ ti paṭikkhepassa abhāvato. 1009108,186,438,150,153,1,32,3,Byatirekappadhāno hi paṭivibhāgo. 1009109,186,438,154,161,1,22,3,Tenāha‘‘ avasesan’’ tiādi. 1009110,186,438,162,176,1,95,11,"{Adātumpī}ti pi -saddena dātumpi vaṭṭatīti dasseti, tañca kho karuṇāyanavasena, na vattapūraṇavasena. " 1009111,186,439,2,10,1,80,6,"{Susikkhitāyā}ti sāraṇīyadhammapūraṇavidhimhi suṭṭhu sikkhitāya, sukusalāyāti attho. " 1009112,186,439,11,24,1,59,8,Idāni tassā kosallaṃ dassetuṃ‘‘ susikkhitāya hī’’ tiādi vuttaṃ. 1009113,186,439,25,41,1,71,11,"‘‘ Dvādasahi vassehi pūrati, na tato oran’’ ti iminā tassa duppūraṇaṃ dasseti. " 1009114,186,439,42,54,1,95,11,"Tathā hi so mahapphalo mahānisaṃso, diṭṭhadhammikehipi tāva garutarehi phalānisaṃsehi ca anugato. " 1009115,186,439,55,64,1,94,9,Taṃsamaṅgī ca puggalo visesalābhī ariyapuggalo viya loke acchariyabbhutadhammasamannāgato hoti. 1009116,186,439,65,103,1,249,30,"Tathā hi so duppajahaṃ dānamayassa, sīlamayassa ca puññassa paṭipakkhadhammaṃ sudūre vikkhambhitaṃ katvā suvisuddhena cetasā loke pākaṭo paññāto hutvā viharati, tassimamatthaṃ byatirekato, anvayato ca vibhāvetuṃ‘‘ sace hī’’ tiādi vuttaṃ, taṃ suviññeyyameva. " 1009117,186,440,2,17,1,75,10,"Idāni ye samparāyike, diṭṭhadhammike ca ānisaṃse dassetuṃ‘‘ evan’’ tiādi vuttaṃ. " 1009118,186,440,18,26,1,62,7,"Neva issā, na macchariyaṃ hoti cirakālabhāvanāya vidhutabhāvato. " 1009119,186,440,27,32,1,50,5,Manussānaṃ piyo hoti pariccāgasīlatāya visuddhattā. 1009120,186,440,33,55,1,47,8,Tenāha‘‘ dadaṃ piyo hoti bhajanti naṃ bahū’’ tiādi ( a. ni.5.34). 1009121,186,440,56,63,1,90,7,Sulabhapaccayo hoti dānavasena uḷārajjhāsayānaṃ paccayalābhassa idhānisaṃsabhāvato dānassa. 1009122,186,440,64,74,1,106,10,Pattagataṃ assa diyyamānaṃ na khīyati pattagatavasena dvādasavassikassa mahāpattassa avicchedena pūritattā. 1009123,186,440,75,83,1,77,8,Aggabhaṇḍaṃ labhati devasikaṃ dakkhiṇeyyānaṃ aggato paṭṭhāya dānassa dinnattā. 1009124,186,440,84,97,1,117,10,Bhayevā… pe… āpajjanti deyyapaṭiggāhakavikappaṃ akatvā attani nirapekkhacittena cirakālaṃ dānapūratāya pasāditacittattā. 1009125,186,441,2,7,1,38,4,{Tatrā}ti tesu ānisaṃsesu vibhāvetabbesu. 1009126,186,441,8,13,1,36,5,Imāni taṃ dīpanāni vatthūni kāraṇāni. 1009127,186,441,14,20,1,48,5,{Alabhantāpī}ti amahāpuññatāya na lābhino samānāpi. 1009128,186,441,21,27,1,74,6,Bhikkhācāramaggasabhāgan ti sabhāgaṃ tabbhāgiyaṃ bhikkhācāramaggaṃ jānanti. 1009129,186,442,2,16,1,95,9,"Anuttarimanussadhammattā , therānaṃ saṃsayavinodanatthañca‘‘ sāraṇīyadhammo me bhante pūrito’’ ti āha. " 1009130,186,442,17,23,1,49,6,Tathā hi dutiyavatthusmimpi therena attā pakāsito. 1009131,186,442,24,30,1,56,5,"Manussānaṃ piyatāya, sulabhapaccayatāyapi idaṃ vatthumeva. " 1009132,186,442,31,48,1,81,11,Pattagatākhīyanassa pana visesaṃ vibhāvanato‘‘ idaṃ tāva… pe… ettha vatthun’’ ti vuttaṃ. 1009133,186,443,2,15,1,146,10,"{Giribhaṇḍamahāpūjāyā}ti cetiyagirimhi sakalalaṅkādīpe, yojanappamāṇe samudde ca nāvāsaṅghāṭādike ṭhapetvā dīpapupphagandhādīhi kariyamānamahāpūjāyaṃ. " 1009134,186,443,16,19,1,23,2,{Pariyāyenapī}ti lesenapi. 1009135,186,443,20,29,1,97,9,Anucchavikan ti sāraṇīyadhammapūraṇatopi idaṃ yathābhūtappavedanaṃ tumhākaṃ anucchavikan ti attho. 1009136,186,444,2,5,1,34,3,Anārocetvāva palāyiṃsu corabhayena. 1009137,186,444,6,15,1,32,5,‘‘ Attano dujjīvikāyā’’ ti ca vadanti. 1009138,186,445,2,5,1,23,2,{Vaṭṭissatī}ti kappissati. 1009139,186,445,6,16,1,82,9,"Therī sāraṇīyadhammapūrikā ahosi, therassa pana sīlatejeneva devatā ussukkaṃ āpajji. " 1009140,186,446,2,7,1,33,4,Natthi etesaṃ khaṇḍanti akhaṇḍāni. 1009141,186,446,8,20,1,51,8,Taṃ pana nesaṃ khaṇḍaṃ dassetuṃ‘‘ yassā’’ tiādi vuttaṃ. 1009142,186,446,21,27,1,58,6,Tattha upasampannasīlānaṃ uddesakkamena ādi antā veditabbā. 1009143,186,446,28,35,1,21,3,Tenāha‘‘ sattasū’’ tiādi. 1009144,186,446,36,42,1,62,6,Anupasampannasīlānaṃ pana samādānakkamenapi ādi antā labbhanti. 1009145,186,446,43,64,1,125,14,"Pariyante chinnasāṭako {viyā}ti vatthante, dasante vā chinnavatthaṃ viya, visadisūdāharaṇaṃ cetaṃ‘‘ akhaṇḍānī’’ ti imassa adhigatattā. " 1009146,186,446,65,68,1,25,3,Evaṃ sesānipi udāharaṇāni. 1009147,186,446,69,78,1,57,7,"Khaṇḍitabhinnatā khaṇḍaṃ, taṃ etassa atthīti khaṇḍaṃ, sīlaṃ." 1009148,186,446,79,87,1,29,4,‘‘ Chiddan’’ tiādīsupi eseva nayo. 1009149,186,446,88,95,1,74,7,Vemajjhe bhinnaṃ vinivijjhanavasena visabhāgavaṇṇena gāvī viyāti sambandho. 1009150,186,446,96,98,1,24,2,Sabalarahitāni asabalāni. 1009151,186,446,99,101,1,16,2,Tathā akammāsāni. 1009152,186,446,102,106,1,59,4,Sīlassa taṇhādāsabyato mocanaṃ vivaṭṭūpanissayabhāvāpādanaṃ. 1009153,186,446,107,118,1,79,10,"Yasmā ca taṃsamaṅgīpuggalo serī sayaṃvasī bhujisso nāma hoti, tasmāpi bhujissāni. " 1009154,186,446,119,128,1,44,4,Tenevāha‘‘ bhujissabhāvakāraṇato bhujissānī’’ ti. 1009155,186,446,129,132,1,46,3,Suparisuddhabhāvena pāsaṃsattā viññupasatthāni. 1009156,186,446,133,164,1,138,20,"Imināhaṃ sīlena devo vā bhaveyyaṃ, devaññataro vā, tattha‘‘ nicco dhuvo sassato’’ ti,‘‘ sīlena suddhī’’ ti ca evaṃ ādinā taṇhādiṭṭhīhi aparāmaṭṭhattā." 1009157,186,446,165,182,1,99,13,‘‘ Ayaṃ te sīlesu doso’’ ti catūsupi vipattīsu yāya kāyaci vipattiyā dassanena parāmaṭṭhuṃ anuddhaṃsetuṃ. 1009158,186,446,183,185,1,50,2,Samādhisaṃvattanappayojanāni samādhisaṃvattanikāni. 1009159,186,447,2,8,1,78,5,{Samānabhāvūpagatasīlā}ti sīlasampattiyā samānabhāvaṃ upagatasīlā sabhāgavuttikā. 1009160,186,447,9,34,1,143,18,"Kāmaṃ puthujjanānañca catupārisuddhisīle nānattaṃ na siyā, taṃ pana na ekantikaṃ, idaṃ ekantikaṃ niyatabhāvatoti āha‘‘ natthi maggasīle nānattan’’ ti. " 1009161,186,447,35,51,1,81,12,Taṃ sandhāyetaṃ vuttan ti maggasīlaṃ sandhāya etaṃ‘‘ yāni tāni sīlānī’’ tiādi vuttaṃ. 1009162,186,448,2,10,1,53,7,Yāyan ti yā ayaṃ mayhañceva tumhākañca paccakkhabhūtā . 1009163,186,448,11,14,1,25,2,{Diṭṭhī}ti maggasammādiṭṭhi. 1009164,186,448,15,21,1,57,4,"{Niddosā}ti nidhutadosā, samucchinnarāgādipāpadhammāti attho. " 1009165,186,448,22,27,1,44,4,{Niyyātī}ti vaṭṭadukkhato nissarati nigacchati. 1009166,186,448,28,40,1,76,8,Sayaṃ niyyantasseva hi‘‘ taṃsamaṅgīpuggalaṃ vaṭṭadukkhato niyyāpetī’’ ti vuccati. 1009167,186,448,41,54,1,86,10,"Yā satthu anusiṭṭhi, taṃ karotīti takkaro, tassa, yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjanakassāti attho. " 1009168,186,448,55,60,1,80,5,Samānadiṭṭhibhāvan ti sadisadiṭṭhibhāvaṃ saccasampaṭivedhena abhinnadiṭṭhibhāvaṃ. 1009169,186,448,61,78,1,152,15,"{Vuddhiyevā}ti ariyavinaye guṇehi vuḍḍhiyeva, no parihānīti ayaṃ aparihāniyadhammadesanā attanopi sāsanassa addhaniyataṃ ākaṅkhantena bhagavatā idha desitā. " 1009170,186,449,2,14,1,100,7,142. {Āsannaparinibbānattā}ti katipayamāsādhikena saṃvaccharamattena parinibbānaṃ bhavissatīti katvā vuttaṃ. 1009171,186,449,15,47,1,146,22,"{Etaṃyevā}ti‘‘ iti sīlan’’ tiādikaṃyeva iti sīlan ti ettha iti -saddo pakārattho, parimāṇattho ca ekajjhaṃ katvā gahitoti āha‘‘ evaṃ sīlaṃ ettakaṃ sīlan’’ ti. " 1009172,186,449,48,54,1,33,6,Evaṃ sīlan ti evaṃ pabhedaṃ sīlaṃ. 1009173,186,449,55,63,1,37,7,"Ettakan ti etaṃ paramaṃ, na ito bhiyyo. " 1009174,186,449,64,69,1,72,5,Catupārisuddhisīlan ti maggassa sambhārabhūtaṃ lokiyacatupārisuddhisīlaṃ. 1009175,186,449,70,76,1,41,5,Cittekaggatā {samādhī}ti etthāpi eseva nayo. 1009176,186,449,77,113,1,157,18,Yasmiṃ sīle {ṭhatvā}ti yasmiṃ lokuttarakusalassa padaṭṭhānabhūte‘‘ pubbeva kho panassa kāyakammaṃ vacīkammaṃ ājīvo suparisuddho hotī’’ ti( ma. ni.3.431; kathā.874) evaṃ vuttasīle patiṭṭhāya. 1009177,186,449,114,117,1,23,2,{Eso}ti maggaphalasamādhi. 1009178,186,449,118,125,1,52,6,{Paribhāvito}ti tena sīlena sabbaso bhāvito sambhāvito. 1009179,186,449,126,137,1,107,9,"Mahapphalo hoti {mahānisaṃso}ti maggasamādhi tāva sāmaññaphalehi mahapphalo, vaṭṭadukkhavūpasamena mahānisaṃso. " 1009180,186,449,138,144,1,73,5,"Itaro paṭippassaddhippahānena mahapphalo, nibbutisukhuppattiyā mahānisaṃso. " 1009181,186,449,145,159,1,130,11,Yamhi samādhimhi {ṭhatvā}ti yasmiṃ lokuttarakusalassa padaṭṭhānabhūte pādakajjhānasamādhimhi ceva vuṭṭhānagāminisamādhimhi ca ṭhatvā. 1009182,186,449,160,163,1,20,2,{Sā}ti maggaphalapaññā. 1009183,186,449,164,172,1,71,7,Tena {paribhāvitā}ti tena yathāvuttasamādhinā sabbaso bhāvitā paribhāvitā. 1009184,186,449,173,177,1,56,4,Mahapphalamahānisaṃsatā samādhimhi vuttanayena veditabbā. 1009185,186,449,178,188,1,125,8,Api ca te bojjhaṅgamaggaṅgajhānaṅgappabhedahetutāya mahapphalā sattadakkhiṇeyyapuggalavibhāgahetutāya {mahānisaṃsā}ti veditabbā. 1009186,186,449,189,199,1,80,8,"Yāya paññāya {ṭhatvā}ti yāyaṃ vipassanāpaññāyaṃ, samādhivipassanāpaññāyaṃ vā ṭhatvā. " 1009187,186,449,200,207,1,81,7,Samathayānikassa hi samādhisahagatāpi paññā maggādhigamāya visesapaccayo hotiyeva. 1009188,186,449,208,220,1,87,10,"{Sammadevā}ti suṭṭhuyeva yathā āsavānaṃ lesopi nāvasissati, evaṃ sabbaso āsavehi vimuccati. " 1009189,186,449,221,224,1,37,3,Aggamaggakkhaṇañhi sandhāyetaṃ vuttaṃ. 1009190,186,450,2,11,1,58,5,143. Lokiyatthasaddānaṃ viya abhiranta-saddassa siddhi daṭṭhabbā. 1009191,186,450,12,18,1,47,6,Abhirantaṃ abhirataṃ abhiratīti hi atthato ekaṃ. 1009192,186,450,19,25,1,55,5,"Abhiranta-saddo cāyaṃ abhirucipariyāyo, na assādapariyāyo. " 1009193,186,450,26,53,1,159,19,"Assādavasena hi katthaci vasantassa assādavatthuvigamena siyā tassa tattha anabhirati, yadidaṃ khīṇāsavānaṃ natthi, pageva buddhānanti āha‘‘ buddhānaṃ… pe… natthī’’ ti. " 1009194,186,450,54,63,1,82,9,Abhirativasena katthaci vasitvā tadabhāvato aññattha gamanaṃ nāma buddhānaṃ natthi. 1009195,186,450,64,77,1,124,12,"Veneyyavinayanatthaṃ pana katthaci vasitvā tasmiṃ siddhe veneyyavinayanatthameva tato aññattha gacchanti, ayamettha yathāruci. " 1009196,186,450,78,99,1,67,12,{Āyāmā}ti ettha ā -saddo‘‘ āgacchā’’ ti iminā samānatthoti āha‘‘ ehi yāmā’’ ti. 1009197,186,450,100,107,1,38,6,{Ayāmā}ti pana pāṭhe a -kāro nipātamattaṃ. 1009198,186,450,108,120,1,90,11,"Santikāvacarattā theraṃ ālapati, na pana tadā satthu santike vasantānaṃ bhikkhūnaṃ abhāvato. " 1009199,186,450,121,128,1,58,6,Aparicchinnagaṇano hi tadā bhagavato santike bhikkhusaṅgho . 1009200,186,450,129,138,1,40,5,Tenāha‘‘ mahatā bhikkhusaṅghena saddhin’’ ti. 1009201,186,450,139,142,1,62,3,Ambalaṭṭhikāgamanan ti ambalaṭṭhikāgamanapaṭisaṃyuttapāṭhamāha. 1009202,186,450,143,148,1,33,4,{Pāṭaligamane}ti etthāpi eseva nayo. 1009203,186,450,149,155,1,48,5,"Uttānameva anantaraṃ, heṭṭhā ca saṃvaṇṇitarūpattā. " 1009204,186,451,2,2,1,24,1,Sāriputtasīhanādavaṇṇanā 1009205,186,452,2,14,1,34,4,145.‘‘ Āyasmā sāriputto’’ tiādi pāṭhajātaṃ. 1009206,186,452,15,37,1,128,11,"{Sampasādanīye}ti sampasādanīyasutte( dī. ni.3.141) vitthāritaṃ porāṇaṭṭhakathāyaṃ, tasmā mayampi tattheva naṃ atthato vitthārayissāmāti adhippāyo. " 1009207,186,453,2,2,1,21,1,Dussīlaādīnavavaṇṇanā 1009208,186,454,2,24,1,106,12,"148. Āgantvā vasanti ettha āgantukāti āvasatho, tadeva agāranti āha‘‘ āvasathāgāranti āgantukānaṃ āvasathagehan’’ ti. " 1009209,186,454,25,30,1,45,4,Dvinnaṃ rājūnan ti licchavirājamagadharājūnaṃ. 1009210,186,454,31,34,1,17,2,{Sahāyakā}ti sevakā. 1009211,186,454,35,38,1,18,2,{Kulānī}ti kuṭumbike. 1009212,186,454,39,48,1,69,7,"Santhatanti santhari, sabbaṃ santhari sabbasanthari, taṃ sabbasanthariṃ. " 1009213,186,454,49,51,1,27,2,Bhāvanapuṃsakaniddeso cāyaṃ. 1009214,186,454,52,64,1,42,7,"Tenāha‘‘ yathā sabbaṃ santhataṃ hoti, evan’’ ti. " 1009215,186,455,2,47,1,95,14,"149. {Dussīlo}ti ettha du -saddo abhāvattho‘‘ duppañño’’ tiādīsu( ma. ni.1.449; a. ni.5.10) viya, na garahatthoti āha‘‘ asīlo nissīlo’’ ti. " 1009216,186,455,48,62,1,98,12,"{Bhinnasaṃvaro}ti ettha yo samādinnasīlo kenaci kāraṇena sīlabhedaṃ patto, so tāva bhinnasaṃvaro hoti. " 1009217,186,455,63,75,1,83,11,"Yo pana sabbena sabbaṃ asamādinnasīlo ācārahīno, so kathaṃ bhinnasaṃvaro nāma hotīti? " 1009218,186,455,76,83,1,69,7,Sopi sādhusamācārassa parihāniyassa bheditattā bhinnasaṃvaro eva nāma. 1009219,186,455,84,89,1,47,5,Vissaṭṭhasaṃvaro saṃvararahitoti hi vuttaṃ hoti. 1009220,186,456,2,5,1,20,3,Taṃ taṃ sippaṭṭhānaṃ. 1009221,186,456,6,20,1,73,9,{Māghātakāle}ti‘‘ mā ghātetha pāṇino’’ ti evaṃ māghātāti ghosanaṃ ghositadivase. 1009222,186,457,2,5,1,32,3,Abbhuggacchati pāpako kittisaddo. 1009223,186,458,2,6,1,45,4,Ajjhāsayena maṅku hotiyeva vippaṭisāribhāvato. 1009224,186,459,2,6,1,18,2,{Tassā}ti dussīlassa. 1009225,186,459,7,13,1,57,6,Samādāya pavattiṭṭhānan ti uṭṭhāya samuṭṭhāya katakāraṇaṃ. 1009226,186,459,14,20,1,40,5,Āpāthaṃ {āgacchatī}ti taṃ manaso upaṭṭhāti. 1009227,186,459,21,30,1,86,9,Ummīletvā idhalokan ti ummīlanakāle attano puttadārādidassanavasena idha lokaṃ passati. 1009228,186,459,31,38,1,79,7,Nimīletvā paralokan ti nimīlanakāle gatinimittupaṭṭhānavasena paralokaṃ passati. 1009229,186,459,39,47,1,27,4,Tenāha‘‘ cattāro apāyā’’ tiādi. 1009230,186,459,48,60,1,68,8,Pañcamapadan ti‘‘ kāyassa bhedā’’ tiādinā vutto pañcamo ādīnavakoṭṭhāso. 1009231,186,460,2,2,1,24,1,Sīlavantaānisaṃsavaṇṇanā 1009232,186,461,2,11,1,55,4,150. {Vuttavipariyāyenā}ti vuttāya ādīnavakathāya vipariyāyena. 1009233,186,461,12,31,1,105,12,‘‘ Appamatto taṃ taṃ kasivāṇijjādiṃ yathākālaṃ sampādetuṃ sakkotī’’ tiādinā‘‘ pāsaṃsaṃ sīlamassa atthīti sīlavā. 1009234,186,461,32,36,1,33,3,{Sīlasampanno}ti sīlena samannāgato. 1009235,186,461,37,46,1,65,7,Sampannasīlo’’ ti evamādikaṃ pana atthavacanaṃ sukaranti anāmaṭṭhaṃ. 1009236,186,462,2,11,1,47,3,151. {Pāḷimuttakāyā}ti saṅgītianāruḷhāya dhammikathāya. 1009237,186,462,12,16,1,27,3,{Tatthevā}ti āvasathāgāre eva. 1009238,186,463,2,2,1,30,1,Pāṭaliputtanagaramāpanavaṇṇanā 1009239,186,464,2,18,1,96,10,"152. {Issariyamattāyā}ti issariyappamāṇena, issariyena ceva vittūpakaraṇena cāti evaṃ vā attho daṭṭhabbo. " 1009240,186,464,19,29,1,46,6,Upabhogūpakaraṇānipi hi loke‘‘ mattā’’ ti vuccanti. 1009241,186,464,30,46,1,86,11,Pāṭaligāmaṃ nagaraṃ {katvā}ti pubbe‘‘ pāṭaligāmo’’ ti laddhanāmaṃ ṭhānaṃ idāni nagaraṃ katvā. 1009242,186,464,47,50,1,23,2,{Māpentī}ti patiṭṭhāpenti. 1009243,186,464,51,55,1,53,4,Āyamukhapacchindanatthan ti āyadvārānaṃ upacchedanāya. 1009244,186,464,56,67,1,37,6,"‘‘ Sahassasevā’’ ti vā pāṭho, sahassaso eva. " 1009245,186,464,68,78,1,50,6,Tenāha‘‘ ekekavaggavasena sahassaṃ sahassaṃ hutvā’’ ti. 1009246,186,464,79,82,1,41,2,{Gharavatthūnī}ti gharapatiṭṭhāpanaṭṭhānāni. 1009247,186,464,83,98,1,135,13,"Cittāni {namantī}ti taṃtaṃdevatānubhāvena tattha tattheva cittāni namanti vatthuvijjāpāṭhakānaṃ, yattha yattha tāhi vatthūni pariggahitāni. " 1009248,186,464,99,102,1,42,2,{Sippānubhāvenā}ti sippānugatavijjānubhāvena. 1009249,186,464,103,107,1,36,3,{Nāgaggāho}ti nāgānaṃ nivāsappariggaho. 1009250,186,464,108,111,1,24,3,Sesadvayesupi eseva nayo. 1009251,186,464,112,115,1,27,2,{Pāsāṇo}ti appalakkhaṇapāsāṇo. 1009252,186,464,116,122,1,25,4,{Khāṇuko}ti yo koci khāṇuko . 1009253,186,464,123,139,1,165,16,Sippaṃ jappitvā tādisaṃ sārambhaṭṭhānaṃ pariharitvā anārambhe ṭhāne tāhi vatthupariggāhikāhi devatāhi saddhiṃ mantayamānā viya taṃtaṃgehāni māpenti upadesadānavasena. 1009254,186,464,140,146,1,49,5,"Nesan ti vatthuvijjāpāṭhakānaṃ, sabbāsaṃ devatānaṃ. " 1009255,186,464,147,152,1,46,4,Maṅgalaṃ {vaḍḍhāpessantī}ti maṅgalaṃ brūhessanti. 1009256,186,464,153,156,1,37,3,Paṇḍitadassanādīni hi uttamamaṅgalāni. 1009257,186,464,157,165,1,24,4,Tenāha‘‘ atha mayan’’ tiādi. 1009258,186,465,2,15,1,91,9,Saddo abbhuggacchati avayavadhammena samudāyassa apadisitabbato yathā‘‘ alaṅkato devadatto’’ ti. 1009259,186,466,2,5,1,44,3,Ariyakamanussānan ti ariyadesavāsimanussānaṃ. 1009260,186,466,6,30,1,142,14,"{Rāsivasenevā}ti‘‘ sahassaṃ satasahassan’’ tiādinā rāsivaseneva, appakassa pana bhaṇḍassa kayavikkayo aññatthāpi labbhatevāti‘‘ rāsivasenevā’’ ti vuttaṃ. " 1009261,186,466,31,57,1,180,18,"Vāṇijāya patho pavattiṭṭhānanti {vaṇippatho}ti purimavikappe attho dutiyavikappe pana vāṇijānaṃ patho pavattiṭṭhānanti, {vaṇippatho}ti imamatthaṃ dassento ‘‘ vāṇijānaṃ vasanaṭṭhānan’’ ti āha. " 1009262,186,466,58,78,1,103,14,Bhaṇḍapuṭe bhindanti mocenti etthāti puṭabhedanan ti ayamettha atthoti āha‘‘ bhaṇḍapuṭe… pe… vuttaṃ hotī’’ ti. 1009263,186,467,2,6,1,32,3,Ca-kārattho samuccayattho vā-saddo. 1009264,186,468,2,22,1,149,11,153. Kāḷakaṇṇī {sattā}ti attanā kaṇhadhammabahulatāya paresañca kaṇhavipākānatthanibbattinimittatāya‘‘ kāḷakaṇṇī’’ ti laddhanāmā parūpaddavakarā appesakkhasattā. 1009265,186,468,23,26,1,18,3,Tan ti bhagavantaṃ. 1009266,186,468,27,32,1,40,5,Pubbaṇhasamayan ti pubbaṇhe ekaṃ samayaṃ. 1009267,186,468,33,37,1,52,3,{Gāmappavisananīhārenā}ti gāmappavesana nivasanākārena. 1009268,186,468,38,48,1,73,8,"Kāyapaṭibaddhaṃ {katvā}ti cīvaraṃ pārupitvā, pattaṃ hatthena gahetvāti attho. " 1009269,186,469,2,8,1,35,4,{Etthā}ti etasmiṃ vā sakappitappadese. 1009270,186,469,9,14,1,50,4,{Saññate}ti sammadeva saññate susaṃvutakāyavācācitte. 1009271,186,470,2,11,1,69,8,Pattiṃ {dadeyyā}ti attanā pasutaṃ puññaṃ tāsaṃ devatānaṃ anuppadajjeyya. 1009272,186,470,12,27,1,87,10,"‘‘ Pūjitā’’ tiādīsu tadeva pattidānaṃ pūjā, anāgate eva upaddave ārakkhasaṃvidhānaṃ paṭipūjā." 1009273,186,470,28,64,1,244,27,"‘‘ Yebhuyyena ñātimanussā ñātipetānaṃ pattidānādinā pūjanamānanādīni karonti ime pana aññātakāpi samānā tathā karonti, tasmā nesaṃ sakkaccaṃ ārakkhā saṃvidhātabbā’’ ti aññamaññaṃ sampavāretvā devatā tattha ussukkaṃ āpajjantīti dassento‘‘ ime’’ tiādimāha. " 1009274,186,470,65,80,1,96,10,"Balikammakaraṇaṃ mānanaṃ, sampati uppannaparissayaharaṇaṃ paṭimānan ti dassetuṃ‘‘ ete’’ tiādi vuttaṃ. " 1009275,186,471,2,12,1,62,8,"Sundarāni {passatī}ti sundarāni iṭṭhāni eva passati, na aniṭṭhāni. " 1009276,186,472,2,19,1,102,12,154. Āṇiyo {koṭṭetvā}ti lahuke dārudaṇḍe gahetvā kavāṭaphalake viya aññamaññaṃ sambandhe kātuṃ āṇiyo koṭṭetvā. 1009277,186,472,20,31,1,104,10,"Nāvāsaṅkhepena kataṃ uḷumpaṃ, veḷunaḷādike saṅgharitvā valliādīhi kalāpavasena bandhitvā kattabbaṃ kullaṃ. " 1009278,186,473,2,20,1,128,13,"Udakaṭṭhānassetaṃ adhivacanan ti yathāvuttassa yassa kassaci udakaṭṭhānassa etaṃ‘‘ aṇṇavan’’ ti adhivacanaṃ, samuddassevāti adhippāyo. " 1009279,186,473,21,29,1,50,7,Saranti idha nadī adhippetā sarati sandatīti katvā. 1009280,186,473,30,37,1,78,6,"Gambhīravitthatan ti agādhaṭṭhena gambhīraṃ, sakalalokattayabyāpitāya vitthataṃ. " 1009281,186,473,38,42,1,26,3,{Visajjā}ti anāsajja appatvā. 1009282,186,473,43,46,1,25,3,Pallalāni tesaṃ ataraṇato. 1009283,186,473,47,67,1,144,18,"Vināyeva {kullenā}ti īdisaṃ udakaṃ kullena īdisena vinā eva tiṇṇā medhāvino janā, taṇhāsaraṃ pana ariyamaggasaṅkhātaṃ setuṃ katvā nittiṇṇāti yojanā. " 1009284,186,474,2,4,1,32,2,Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1009285,186,475,2,2,1,22,1,Ariyasaccakathāvaṇṇanā 1009286,186,476,2,10,1,19,2,155. Mahāpanādassa rañño. 1009287,186,476,11,18,1,80,6,Pāsādakoṭiyaṃ {katagāmo}ti pāsādassa patitathupikāya patiṭṭhitaṭṭhāne niviṭṭhagāmo. 1009288,186,476,19,29,1,104,9,"Ariyabhāvakarānan ti ye paṭivijjhanti, tesaṃ ariyabhāvakarānaṃ nimittassa kattubhāvūpacāravaseneva vuttaṃ. " 1009289,186,476,30,32,1,36,2,Tacchāvipallāsabhūtabhāvena saccānaṃ. 1009290,186,476,33,72,1,256,28,"Anubodho pubbabhāgiyaṃ ñāṇaṃ, paṭivedho maggañāṇena abhisamayo, tattha yasmā anubodhapubbako paṭivedho anubodhena vinā na hoti, anubodhopi ekacco paṭivedhena sambandho, tadubhayābhāvahetukañca vaṭṭeva saṃsaraṇaṃ, tasmā vuttaṃ pāḷiyaṃ‘‘ ananubodhā… pe… tumhākañcā’’ ti. " 1009291,186,476,73,90,1,140,12,"Paṭisandhiggahaṇavasena bhavato bhavantarūpagamanaṃ sandhāvanaṃ, aparāparaṃ cavanupapajjanavasena sañcaraṇaṃ saṃsaraṇan ti āha‘‘ bhavato’’ tiādi. " 1009292,186,476,91,104,1,90,9,Sandhāvitasaṃsaritapadānaṃ kammasādhanataṃ sandhāyāha‘‘ mayā ca tumhehi cā’’ ti paṭhamavikappe. 1009293,186,476,105,119,1,96,10,Dutiyavikappe pana bhāvasādhanataṃ hadaye katvā‘‘ mamañceva tumhākañcā’’ ti yathārutavaseneva vuttaṃ. 1009294,186,476,120,147,1,245,23,"{Nayanasamatthā}ti pāpanasamatthā, dīgharajjunā baddhasakuṇaṃ viya rajjuhattho puriso desantaraṃ taṇhārajjunā baddhaṃ sattasantānaṃ abhisaṅkhāro bhavantaraṃ neti etāyāti bhavanetti, taṇhā, sā ariyamaggasatthena suṭṭhu hatā chinnāti bhavanettisamūhatā. " 1009295,186,477,2,2,1,37,1,Anāvattidhammasambodhiparāyaṇavaṇṇanā 1009296,186,478,2,47,1,104,15,"156. Dve gāmā‘‘ nātikā’’ ti evaṃ laddhanāmo, ña-kārassa cāyaṃ na-kārādesena niddeso‘‘ animittā na nāyare’’ tiādīsu( visuddhi.1.174; jā. aṭṭha.2.2.34) viya. " 1009297,186,478,48,56,1,20,3,Tenāha‘‘ ñātigāmake’’ ti . 1009298,186,478,57,67,1,69,8,"Giñjakā vuccanti iṭṭhakā, giñjakāhi eva kato āvasathoti giñjakāvasatho . " 1009299,186,478,68,82,1,97,13,"So kira āvāso yathā sudhāparikammena sampayojanaṃ natthi, evaṃ iṭṭhakāhi eva cinitvā chādetvā kato. " 1009300,186,478,83,92,1,35,5,Tena vuttaṃ‘‘ iṭṭhakāmaye āvasathe’’ ti. 1009301,186,478,93,96,1,42,3,Tulādaṇḍakavāṭaphalakāni pana dārumayāneva. 1009302,186,479,2,20,1,108,12,"157. Oraṃ vuccati kāmadhātu, paccayabhāvena taṃ oraṃ bhajantīti orambhāgiyāni, orambhāgassa vā hitāni orambhāgiyāni. " 1009303,186,479,21,28,1,30,3,Tenāha‘‘ heṭṭhābhāgiyānan’’ tiādi. 1009304,186,479,29,35,1,38,5,Tīhi {maggehī}ti heṭṭhimehi tīhi maggehi. 1009305,186,479,36,43,1,54,6,Tehi pahātabbatāya hi nesaṃ saṃyojanānaṃ orambhāgiyatā. 1009306,186,479,44,49,1,53,5,Orambhañjiyāni vā orambhāgiyāni vuttāni niruttinayena. 1009307,186,479,50,62,1,78,8,Idāni byatirekamukhena nesaṃ orambhāgiyabhāvaṃ vibhāvetuṃ‘‘ tatthā’’ tiādi vuttaṃ. 1009308,186,479,63,83,1,174,15,"Vikkhambhitāni samatthatāvighātena puthujjanānaṃ, samucchinnāni sabbaso abhāvena ariyānaṃ rūpārūpabhavūpapattiyā vibandhāya na hontīti vuttaṃ‘‘ avikkhambhitāni asamucchinnānī’’ ti. " 1009309,186,479,84,87,1,40,2,{Nibbattavasenā}ti paṭisandhiggahaṇavasena. 1009310,186,479,88,93,1,58,5,Gantuṃ na denti mahaggatagāmikammāyūhanassa vinibandhanato. 1009311,186,479,94,123,1,347,28,"Sakkāyadiṭṭhiādīni tīṇi saṃyojanāni kāmacchandabyāpādā viya mahaggatūpapattiyā avinibandhabhūtānipi kāmabhavūpapattiyā visesapaccayattā tattha mahaggatabhave nibbattampi tannibbattihetukammaparikkhaye kāmabhavūpapattipaccayatāya mahaggatabhavato ānetvā puna idheva kāmabhave eva nibbattāpenti, tasmā sabbā nipi pañcapi saṃyojanāni orambhāgiyāni eva. " 1009312,186,479,124,133,1,93,8,Paṭisandhivasena {anāgamanasabhāvā}ti paṭisandhiggahaṇavasena tasmā lokā idha na āgamanasabhāvā. 1009313,186,479,134,138,1,75,4,Buddhadassanatheradassanadhammassavanānaṃ panatthāyassa āgamanaṃ anivāritaṃ. 1009314,186,480,2,11,1,93,8,Kadāci karahaci uppattiyā saviraḷākāratā pariyuṭṭhānamandatāya abahalatāti dvedhāpi tanubhāvo. 1009315,186,480,12,15,1,18,3,Abhiṇhan ti bahuso. 1009316,186,480,16,19,1,25,2,{Bahalabahalā}ti tibbatibbā. 1009317,186,480,20,42,1,151,17,"Yattha uppajjanti, taṃ santānaṃ maddantā, pharantā, sādhentā, andhakāraṃ karontā uppajjanti, dvīhi pana maggehi pahīnattā tanukatanukā mandamandā uppajjanti." 1009318,186,480,43,52,1,35,5,‘‘ Puttadhītaro hontī’’ ti idaṃ akāraṇaṃ. 1009319,186,480,53,58,1,49,5,Tathā hi aṅgapaccaṅgaparāmasanamattenapi te honti. 1009320,186,480,59,70,1,47,7,Idan ti‘‘ rāgadosamohānaṃ tanuttā’’ ti idaṃ vacanaṃ. 1009321,186,480,71,74,1,37,2,{Bhavatanukavasenā}ti appakabhavavasena. 1009322,186,480,75,81,1,57,6,Tan ti mahāsivattherassa vacanaṃ paṭikkhittanti sambandho. 1009323,186,480,82,90,1,57,7,"Ye bhavā ariyānaṃ labbhanti, te paripuṇṇalakkhaṇabhavā eva. " 1009324,186,480,91,113,1,132,16,"Ye na labbhanti, tattha kīdisaṃ taṃ bhavatanukaṃ, tasmā ubhayathāpi bhavatanukassa asambhavo evāti dassetuṃ‘‘ sotāpannassā’’ tiādi vuttaṃ. " 1009325,186,480,114,122,1,75,8,Aṭṭhame bhave bhavatanukaṃ natthi aṭṭhamasseva bhavassa sabbasseva abhāvato. 1009326,186,480,123,126,1,19,3,Sesesupi eseva nayo. 1009327,186,481,2,12,1,83,9,Kāmāvacaralokaṃ sandhāya vuttaṃ itarassa lokassa vasena tathā vattuṃ asakkuṇeyyattā. 1009328,186,481,13,23,1,101,9,"Yo hi sakadāgāmī devamanussalokesu vomissakavasena nibbattati, sopi kāmabhavavaseneva paricchinditabbo. " 1009329,186,481,24,56,1,148,22,"Bhagavatā ca kāmaloke ṭhatvā‘‘ sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā’’ ti vuttaṃ,‘‘ imaṃ lokaṃ āgantvā’’ ti ca iminā pañcasu sakadāgāmīsu cattāro vajjetvā ekova gahito. " 1009330,186,481,57,88,1,225,27,"Ekacco hi idha sakadāgāmiphalaṃ patvā idheva parinibbāyati, ekacco idha patvā devaloke parinibbāyati, ekacco devaloke patvā tattheva parinibbāyati, ekacco devaloke patvā idhūpapajjitvā parinibbāyati, ime cattāro idha na labbhanti. " 1009331,186,481,89,103,1,101,13,"Yo pana idha patvā devaloke yāvatāyukaṃ vasitvā puna idhūpapajjitvā parinibbāyati, ayaṃ idha adhippeto. " 1009332,186,481,104,122,1,120,14,Aṭṭhakathāyaṃ pana imaṃ lokanti kāmabhavo adhippetoti imamatthaṃ vibhāvetuṃ‘‘ sace hī’’ tiādinā aññaṃyeva catukkaṃ dassitaṃ. 1009333,186,482,2,13,1,74,8,Catūsu … pe… sabhāvoti attho apāyagamanīyānaṃ pāpadhammānaṃ sabbaso pahīnattā. 1009334,186,482,14,17,1,36,2,{Dhammaniyāmenā}ti maggadhammaniyāmena. 1009335,186,482,18,21,1,47,3,Niyato uparimaggādhigamassa avassaṃbhāvibhāvato. 1009336,186,482,22,29,1,26,3,Tenāha‘‘ sambodhiparāyaṇo’’ ti. 1009337,186,483,2,2,1,31,1,Dhammādāsadhammapariyāyavaṇṇanā 1009338,186,484,2,24,1,108,13,"158. Tesaṃ tesaṃ ñāṇagatin ti tesaṃ tesaṃ sattānaṃ‘‘ asuko sotāpanno, asuko sakadāgāmī’’ tiādinā taṃtaṃñāṇādhigamanaṃ. " 1009339,186,484,25,47,1,167,17,"Ñāṇūpapattiṃ ñāṇābhisamparāyan ti tato parampi‘‘ niyato sambodhiparāyaṇo, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissatī’’ tiādinā ca ñāṇasahitaṃ uppattipaccayabhāvaṃ. " 1009340,186,484,48,59,1,101,10,"Olokentassa ñāṇacakkhunā pekkhantassa kāyakilamathova, na tena kāci veneyyānaṃ atthasiddhīti adhippāyo. " 1009341,186,484,60,68,1,63,6,"{Cittavihesā}ti cittakhedo, sā kilesūpasaṃhitattā buddhānaṃ natthi. " 1009342,186,484,69,99,1,275,26,"Ādīyati ālokīyati attā etenāti ādāsaṃ, dhammabhūtaṃ ādāsaṃ dhammādāsaṃ, ariyamaggañāṇassetaṃ adhivacanaṃ, tena ariyasāvakā catūsu ariyasaccesu viddhastasammohattā attānampi yāthāvato ñatvā yāthāvato byākareyya, tappakāsanato pana dhammapariyāyassa suttassa dhammādāsatā veditabbā. " 1009343,186,484,100,107,1,52,6,Yena {dhammādāsenā}ti idha pana maggadhammameva vadati. 1009344,186,485,2,34,1,197,23,"Avecca yāthāvato jānitvā tannimittauppannapasādo aveccapasādo, maggādhigamena uppannapasādo , so pana yasmā pāsāṇapabbato viya niccalo, na ca kenaci kāraṇena vigacchati, tasmā vuttaṃ‘‘ acalena accutenā’’ ti." 1009345,186,486,2,13,1,65,7,‘ ‘ Pañcasīlānī’’ ti gahaṭṭhavasenetaṃ vuttaṃ tehi ekantapariharaṇīyato. 1009346,186,486,14,19,1,38,5,Ariyānaṃ pana sabbāni sīlāni kantāneva. 1009347,186,486,20,30,1,47,6,Tenāha‘‘ sabbopi panettha saṃvaro labbhatiyevā’’ ti. 1009348,186,487,2,7,1,29,4,Sabbesan ti sabbesaṃ ariyānaṃ. 1009349,186,487,8,16,1,57,6,"{Sikkhāpadāvirodhenā}ti yathā bhūtarocanāpatti na hoti, evaṃ. " 1009350,186,487,17,21,1,31,3,{Yuttaṭṭhāne}ti kātuṃ yuttaṭṭhāne. 1009351,186,488,2,2,1,27,1,Ambapālīgaṇikāvatthuvaṇṇanā 1009352,186,489,2,27,1,138,16,"161. Tadā kira vesālī iddhā phītā sabbaṅgasampannā ahosi vepullappattā, taṃ sandhāyāha‘‘ khandhake vuttanayena vesāliyā sampannabhāvo veditabbo’’ ti. " 1009353,186,489,28,38,1,91,10,Tasmiṃ kira bhikkhusaṅghe pañcasatamattā bhikkhū navā acirapabbajitā ahesuṃ osannavīriyā ca. 1009354,186,489,39,63,1,64,9,Tathā hi vakkhati‘‘ tattha kira ekacce bhikkhū osannavīriyā’’ tiādi( dī. ni. aṭṭha.2.165). 1009355,186,489,64,68,1,56,4,Satipaccupaṭṭhānatthan ti tesaṃ satipaccupaṭṭhāpanatthaṃ. 1009356,186,489,69,77,1,78,7,{Saratī}ti kāyādike yathāsabhāvato ñāṇasampayuttāya satiyā anussarati upadhāreti. 1009357,186,489,78,84,1,47,5,{Sampajānātī}ti samaṃ pakārehi jānāti avabujjhati. 1009358,186,489,85,114,1,73,7,"Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana parato satipaṭṭhānavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.2.373; ma. ni. aṭṭha.1.106) āgamissati. " 1009359,186,490,2,12,1,104,10,Sabbasaṅgāhakan ti sarīragatassa ceva vatthālaṅkāragatassa cāti sabbassa nīlabhāvassa saṅgāhakaṃ vacanaṃ. 1009360,186,490,13,18,1,53,4,{Tassevā}ti nīlāti sabbasaṅgāhakavasena vuttaatthasseva. 1009361,186,490,19,22,1,34,3,Vibhāgadassanan ti pabhedadassanaṃ. 1009362,186,490,23,50,1,186,22,"Yathā te licchavirājāno apītādivaṇṇā eva keci vilepanavasena pītādivaṇṇā khāyiṃsu, evaṃ anīlādivaṇṇā eva keci vilepanavasena nīlādivaṇṇā khāyiṃsūti vuttaṃ‘‘ na tesaṃ pakativaṇṇo nīlo’’ tiādi. " 1009363,186,490,51,58,1,72,6,"Nīlo maṇi etesūti nīlamaṇi, indanīlamahānīlādinīlaratanavinaddhā alaṅkārā. " 1009364,186,490,59,67,1,61,8,Te kira suvaṇṇaviracite hi maṇiobhāsehi ekanīlā viya khāyanti. 1009365,186,490,68,71,1,39,2,{Nīlamaṇikhacitā}ti nīlaratanaparikkhittā. 1009366,186,490,72,75,1,55,2,{Nīlavatthaparikkhittā}ti nīlavatthanīlakampalaparikkhepā. 1009367,186,490,76,79,1,40,2,{Nīlavammikehī}ti nīlakaghaṭaparikkhittehi. 1009368,186,490,80,89,1,42,4,{Sabbapadesū}ti‘‘ pītā hontī’’ tiādisabbapadesu. 1009369,186,490,90,94,1,26,2,{Parivaṭṭesī}ti paṭighaṭṭesi. 1009370,186,490,95,110,1,88,10,"Āharanti imasmā rājapurisā balinti āhāro, tappattajanapadoti āha‘‘ sāhāranti sajanapadan’’ ti. " 1009371,186,490,111,125,1,70,8,Aṅguliphoṭopi aṅguliyā cālanavaseneva hotīti vuttaṃ‘‘ aṅguliṃ cālesun’’ ti. 1009372,186,490,126,129,1,21,2,{Ambakāyā}ti mātugāmena. 1009373,186,490,130,143,1,64,8,"Upacāravacanaṃ hetaṃ itthīsu, yadidaṃ‘‘ ambakā mātugāmo jananikā’’ ti. " 1009374,186,491,2,7,1,42,4,{Avalokethā}ti apavattitvā olokanaṃ oloketha. 1009375,186,491,8,24,1,80,12,Taṃ pana apavattitvā olokanaṃ anu anu dassanaṃ hotīti āha‘‘ punappunaṃ passathā’’ ti. 1009376,186,491,25,41,1,99,10,"{Upanethā}ti‘‘ yathāyaṃ licchavirājaparisā sobhātisayena yuttā, evaṃ tāvatiṃsaparisā’’ ti upanayaṃ karotha. " 1009377,186,491,42,52,1,43,6,Tenāha‘‘ tāvatiṃsehi samake katvā passathā’’ ti. 1009378,186,492,2,25,1,211,19,"‘ ‘ Upasaṃharatha bhikkhave licchaviparisaṃ tāvatiṃsasadisan’’ ti nayidaṃ nimittaggāhe niyojanaṃ, kevalaṃ pana dibbasampattisadisā etesaṃ rājūnaṃ issariyasampattīti anupubbikathāya saggasampattikathanaṃ viya daṭṭhabbaṃ. " 1009379,186,492,26,44,1,101,13,"Tesu pana bhikkhūsu ekaccānaṃ tattha nimittaggāhopi siyā, taṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ nimittaggāhe uyyojetī’’ ti. " 1009380,186,492,45,53,1,88,8,Hitakāmatāya tesaṃ bhikkhūnaṃ yathā āyasmato nandassa hitakāmatāya saggasampattidassanaṃ. 1009381,186,492,54,62,1,24,4,Tenāha‘‘ tatra kirā’’ tiādi. 1009382,186,492,63,71,1,73,6,"{Osannavīriyā}ti sammāpaṭipattiyaṃ avasannavīriyā, ossaṭṭhavīriyā vāti attho. " 1009383,186,492,72,79,1,95,7,Aniccalakkhaṇavibhāvanatthan ti tesaṃ rājūnaṃ vasena bhikkhūnaṃ aniccalakkhaṇavibhūtabhāvatthaṃ. 1009384,186,493,2,2,1,30,1,Veḷuvagāmavassūpagamanavaṇṇanā 1009385,186,494,2,18,1,101,11,163. Samīpe {veḷuvagāmo}ti pubbaṇhaṃ vā sāyanhaṃ vā gantvā nivattanayogye āsannaṭṭhāne niviṭṭhā parivāragāmo. 1009386,186,494,19,23,1,23,3,{Saṅgammā}ti sammā gantvā. 1009387,186,494,24,27,1,16,2,{Assā}ti bhagavato. 1009388,186,495,2,12,1,35,4,"164. {Pharuso}ti kakkhaḷo, garutaroti attho. " 1009389,186,495,13,22,1,76,6,"{Visabhāgarogo}ti dhātuvisabhāgatāya samuṭṭhito bahalatararogo, na ābādhamattaṃ. " 1009390,186,495,23,36,1,110,10,"Ñāṇena {paricchinditvā}ti vedanānaṃ khaṇikataṃ, dukkhataṃ, attasuññatañca yāthāvato ñāṇena paricchijja parituletvā. " 1009391,186,495,37,49,1,108,10,"{Adhivāsesī}ti tā abhibhavanto yathāparimadditākārasallakkhaṇena attani āropetvā vāsesi, na tāhi abhibhuyyamāno. " 1009392,186,495,50,57,1,26,3,Tenāha‘‘ avihaññamāno’’ tiādi. 1009393,186,495,58,75,1,89,10,"{Adukkhiyamāno}ti cetodukkhavasena adukkhiyamāno , kāyadukkhaṃ pana‘‘ natthī’’ ti na sakkā vattuṃ. " 1009394,186,495,76,82,1,44,6,Asati hi tasmiṃ adhivāsanāya eva asambhavoti. 1009395,186,495,83,86,1,24,2,{Anāmantetvā}ti anālapitvā. 1009396,186,495,87,90,1,27,2,{Anapaloketvā}ti avissajjitvā. 1009397,186,495,91,101,1,45,6,Tenāha‘‘ ovādānusāsaniṃ adatvāti vuttaṃ hotī’’ ti. 1009398,186,495,102,106,1,55,3,{Pubbabhāgavīriyenā}ti phalasamāpattiyā parikammavīriyena. 1009399,186,495,107,110,1,57,2,{Phalasamāpattivīriyenā}ti phalasamāpattisampayuttavīriyena. 1009400,186,495,111,115,1,25,2,{Vikkhambhetvā}ti vinodetvā. 1009401,186,495,116,144,1,245,26,"Yathā nāma pupphanasamaye campakādirukkhe vekhe dinne yāva so vekho nāpanīyati, tāvassa pupphanasamatthatā vikkhambhitā vinoditā hoti, evameva yathāvuttavīriyavekhadānena tā vedanā satthu sarīre yathāparicchinnaṃ kālaṃ vikkhambhitā vinoditā ahesuṃ. " 1009402,186,495,145,154,1,40,5,Tena vuttaṃ‘‘ vikkhambhetvāti vinodetvā’’ ti. 1009403,186,495,155,160,1,53,5,Jīvitampi jīvitasaṅkhāro kammunā saṅkharīyatīti katvā. 1009404,186,495,161,166,1,72,5,Chijjamānaṃ virodhipaccayasamāyogena payogasampattiyā ghaṭetvā ṭhapīyati. 1009405,186,495,167,171,1,30,3,{Adhiṭṭhāyā}ti adhiṭṭhānaṃ katvā. 1009406,186,495,172,183,1,56,7,Tenāha‘‘ dasamāse mā uppajjitthāti samāpattiṃ samāpajjī’’ ti. 1009407,186,495,184,205,1,94,12,"Taṃ pana‘‘ adhiṭṭhānaṃ, pavattanan’’ ti ca vattabbataṃ arahatīti vuttaṃ‘‘ adhiṭṭhahitvā pavattetvā’’ ti. " 1009408,186,496,2,9,1,83,6,{Khaṇikasamāpattī}ti tādisaṃ pubbābhisaṅkhāraṃ akatvā ṭhānaso samāpajjitabbasamāpatti. 1009409,186,496,10,16,1,70,6,Puna sarīraṃ vedanā ajjhottharati savisesapubbābhisaṅkhārassa akatattā. 1009410,186,496,17,33,1,80,4,"Rūpasattakaarūpasattakāni visuddhimaggasaṃvaṇṇanāsu ( visuddhi. ṭī.2.706,717) vitthāritanayena veditabbāni. " 1009411,186,496,34,38,1,51,4,Suṭṭhu vikkhambheti pubbābhisaṅkhārassa sātisayattā. 1009412,186,496,39,51,1,59,8,Idāni tamatthaṃ upamāya vibhāvetuṃ‘‘ yathā nāmā’’ tiādi vuttaṃ. 1009413,186,496,52,55,1,19,2,{Apabyūḷho}ti apanīto. 1009414,186,496,56,76,1,261,18,"Cuddasahākārehi {sannetvā}ti tesaṃyeva rūpasattakaarūpasattakānaṃ vasena cuddasahi pakārehi vipassanācittaṃ, sakalameva vā attabhāvaṃ visabhāgarogasañjanitalūkhabhāvanirogakaraṇāya sinehetvā na uppajjiyeva sammāsambuddhena sātisayasamāpattivegena suvikkhambhitattā. " 1009415,186,497,2,14,1,80,11,Gilāno hutvā puna {vuṭṭhito}ti pubbe gilāno hutvā puna tato gilānabhāvato vuṭṭhito. 1009416,186,497,15,31,1,116,11,"Madhurakabhāvo nāma sarīrassa thambhitattaṃ, taṃ pana garubhāvapubbakanti āha‘‘ sañjātagarubhāvo sañjātathaddhabhāvo’’ ti." 1009417,186,497,32,47,1,79,10,‘‘ Nānākārato na upaṭṭhahantī’’ ti iminā disāsammohopi me ahosi sokabalenāti dasseti. 1009418,186,497,48,61,1,121,12,{Satipaṭṭhānādidhammā}ti kāyānupassanādayo anupassanādhammā pubbe vibhūtā hutvā upaṭṭhahantāpi idāni mayhaṃ pākaṭā na honti. 1009419,186,498,2,11,1,44,5,165. Abbhantaraṃ karoti nāma attaniyeva ṭhapanato. 1009420,186,498,12,21,1,82,9,Puggalaṃ abbhantaraṃ karoti nāma samānattatāvasena dhammena pubbe tassa saṅgaṇhato. 1009421,186,498,22,26,1,30,3,{Daharakāle}ti attano daharakāle. 1009422,186,498,27,36,1,82,8,Kassaci {akathetvā}ti kassaci attano antevāsikassa upanigūhabhūtaṃ ganthaṃ akathetvā. 1009423,186,498,37,44,1,51,6,Muṭṭhiṃ {katvā}ti muṭṭhigataṃ viya rahasibhūtaṃ katvā. 1009424,186,498,45,74,1,197,26,"Yasmiṃ vā naṭṭhe sabbo taṃmūlako dhammo vinassati, so ādito mūlabhūto dhammo, mussati vinassati dhammo etena naṭṭhenāti muṭṭhi, taṃ tathārūpaṃ muṭṭhiṃ katvā pariharitvā ṭhapitaṃ kiñci natthīti dasseti. " 1009425,186,499,2,22,1,196,13,"{Ahamevā}ti avadhāraṇaṃ bhikkhusaṅghapariharaṇassa aññasādhāraṇicchādassanatthaṃ, avadhāraṇena pana vinā‘‘ ahaṃ bhikkhusaṅghan’’ tiādi bhikkhusaṅghapariharaṇe ahaṃkāramamaṃkārābhāvadassananti daṭṭhabbaṃ. " 1009426,186,499,23,32,1,47,4,{Uddisitabbaṭṭhenā}ti‘‘ satthā’’ ti uddisitabbaṭṭhena. 1009427,186,499,33,39,1,32,5,Mā vā ahesuṃ bhikkhūti adhippāyo. 1009428,186,499,40,50,1,23,6,‘‘ Mā vā ahosī’’ ti vā pāṭho. 1009429,186,499,51,67,1,85,11,Evaṃ na {hotī}ti‘‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’ tiādi ākārena cittappavatti na hoti. 1009430,186,499,68,81,1,104,9,‘‘ Pacchimavayaanuppattabhāvadīpanatthaṃ vuttan’’ ti iminā vayo viya buddhakiccampi pariyositakammanti dīpeti. 1009431,186,499,82,87,1,56,5,Sakaṭassa bāhappadese daḷhībhāvāya veṭhadānaṃ bāhabandho. 1009432,186,499,88,92,1,54,4,Cakkanemisandhīnaṃ daḷhībhāvāya veṭhadānaṃ cakkabandho. 1009433,186,500,2,7,1,48,5,Tamatthan ti veṭhamissakena maññeti vuttamatthaṃ. 1009434,186,500,8,18,1,85,9,"Rūpādayo eva dhammā saviggaho viya upaṭṭhānato rūpanimittādayo, tesaṃ rūpanimittādīnaṃ. " 1009435,186,500,19,34,1,132,13,"Lokiyānaṃ vedanānan ti yāsaṃ nirodhanena phalasamāpatti samāpajjitabbā, tāsaṃ nirodhā phāsu hoti, tathā bāḷhavedanābhitunnasarīrassāpi. " 1009436,186,500,35,38,1,39,2,{Tadatthāyā}ti phalasamāpattivihāratthāya. 1009437,186,500,39,68,1,167,22,"Dvīhi bhāgehi āpo gato etthāti dīpo, oghena parigato hutvā anajjhotthaṭo bhūmibhāgo, idha pana catūhipi oghehi, saṃsāramahogheneva vā anajjhotthaṭo attā‘‘ dīpo’’ ti adhippeto. " 1009438,186,500,69,76,1,29,3,Tenāha‘‘ mahāsamuddagatā’’ tiādi. 1009439,186,500,77,80,1,29,2,{Attassaraṇā}ti attappaṭisaraṇā. 1009440,186,500,81,86,1,30,3,Attagatikā {vā}ti attaparāyaṇāva . 1009441,186,500,87,97,1,70,9,Mā {aññagatikā}ti aññaṃ kiñci gatiṃ paṭisaraṇaṃ parāyaṇaṃ mā cintayittha. 1009442,186,500,98,99,1,5,1,Kasmā? 1009443,186,500,100,114,1,106,13,"Attā nāmettha paramatthato dhammo abbhantaraṭṭhena, so evaṃ sampādito tumhākaṃ dīpaṃ tāṇaṃ gati parāyaṇanti. " 1009444,186,500,115,123,1,29,4,Tena vuttaṃ‘‘ dhammadīpā’’ tiādi. 1009445,186,500,124,162,1,141,22,"Tathā cāha‘‘ attā hi attano nātho, ko hi nātho paro siyā’’ ti( dha. pa.160,380) upadesamattameva hi parasmiṃ paṭibaddhaṃ, aññā sabbā sampatti purisassa attādhīnā eva. " 1009446,186,500,163,183,1,60,8,"Tenāha bhagavā‘‘ tumhehi kiccaṃ ātappaṃ, akkhātāro tathāgatā’’ ti( dha. pa.276). " 1009447,186,500,184,190,1,49,5,{Tamagge}ti tamayogassa agge tassa atikkantābhāvato. 1009448,186,500,191,199,1,28,4,Tenevāha‘‘ ime aggatamā’’ tiādi. 1009449,186,500,200,204,1,18,3,{Mamā}ti mama sāsane. 1009450,186,500,205,224,1,160,18,Sabbepi te catusatipaṭṭhānagocarā {vā}ti catubbidhaṃ satipaṭṭhānaṃ bhāvetvā brūhetvā tadeva gocaraṃ attano pavattiṭṭhānaṃ katvā ṭhitā eva bhikkhū agge bhavissanti. 1009451,186,501,2,4,1,31,2,Dutiyabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1009452,186,502,2,2,1,24,1,Nimittobhāsakathāvaṇṇanā 1009453,186,503,2,36,1,165,20,"166. Anekavāraṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati, tasmā imaṃ vesālippavesanaṃ niyametvā dassetuṃ‘‘ kadā pāvisī’’ ti pucchitvā āgamanato paṭṭhāya taṃ dassento‘‘ bhagavā kirā’’ tiādimāha. " 1009454,186,503,37,44,1,70,6,{Āgatamaggenevā}ti pubbe yāva veḷuvagāmakā āgatamaggeneva paṭinivattento. 1009455,186,503,45,48,1,42,2,{Yathāparicchedenā}ti yathāparicchinnakālena. 1009456,186,503,49,52,1,23,2,{Tato}ti phalasamāpattito. 1009457,186,503,53,57,1,27,4,Ayan ti idāni vuccamānākāro. 1009458,186,503,58,62,1,56,4,Divāṭṭhānolokanā di parinibbānassa ekantikabhāvadassanaṃ. 1009459,186,503,63,75,1,63,7,{Ossaṭṭho}ti vissaṭṭho āyusaṅkhāro‘‘ sattāhameva mayā jīvitabban’’ ti. 1009460,186,504,2,8,1,66,6,Jeṭṭhakaniṭṭhabhātikānan ti sabbeva sabrahmacārino sandhāya vadati. 1009461,186,505,2,6,1,44,3,{Paṭipādessāmī}ti maggapaṭipattiyā niyojessāmi. 1009462,186,505,7,12,1,48,4,{Maṇiphalake}ti maṇikhacite pamukhe atthataphalake. 1009463,186,505,13,27,1,101,12,"Taṃ paṭhamaṃ dassanan ti yaṃ veḷuvane paribbājakarūpena āgatassa siddhaṃ dassanaṃ, taṃ paṭhamadassanaṃ. " 1009464,186,505,28,45,1,134,15,"Yaṃ vā anomadassissa bhagavato vacanaṃ saddahantena tadā abhinīhārakāle paccakkhato viya tumhākaṃ dassanaṃ siddhaṃ, taṃ paṭhamadassanaṃ. " 1009465,186,505,46,50,1,46,4,Paccāgamanacārikan ti paccāgamanatthaṃ cārikaṃ. 1009466,186,506,2,6,1,41,4,Sattāhan ti accantasaṃyoge upayogavacanaṃ. 1009467,186,506,7,26,1,144,13,"Therassa jātovarakagehaṃ kira itaragehato vivekaṭṭhaṃ, vivaṭaṅgaṇañca, tasmā devabrahmānaṃ upasaṅkamanayogyanti‘‘ jātovarakaṃ paṭijaggathā’’ ti vuttaṃ. " 1009468,186,506,27,30,1,14,2,{So}ti uparevato. 1009469,186,506,31,38,1,48,7,Taṃ pavattin ti tattha vasitukāmatāya vuttaṃ taṃ. 1009470,186,507,2,28,1,72,12,"‘ ‘ Jānantāpi tathāgatā pucchantī’’ ti( pārā.16,165) iminā nīhārena thero‘‘ ke tumhe’’ ti pucchi." 1009471,186,507,29,55,1,135,18,‘‘ Tvaṃ catūhi mahārājehi mahantataro’’ ti puṭṭho attano mahattaṃ satthu upari pakkhipanto‘‘ ārāmikasadisā ete upāsike amhākaṃ satthuno’’ ti āha. 1009472,186,507,56,62,1,66,6,Sāvakasampattikittanampi hi atthato satthu sampattiṃyeva vibhāveti. 1009473,186,508,2,15,1,133,11,"Sotāpattiphale {patiṭṭhāyā}ti therassa desanānubhāvena, attano ca upanissayasampattiyā ñāṇassa paripakkattā sotāpattiphale patiṭṭhahitvā. " 1009474,186,509,2,6,1,18,3,Ayan ti yathāvuttā. 1009475,186,509,7,19,1,54,7,{Etthā}ti‘‘ vesāliṃ piṇḍāya pāvisī’’ ti etasmiṃ vesālīpavese. 1009476,186,509,20,24,1,36,3,{Anupubbīkathā}ti anupubbadīpanī kathā. 1009477,186,510,2,17,1,111,10,167. Udenayakkhassa {cetiyaṭṭhāne}ti udenassa nāma yakkhassa āyatanabhāvena iṭṭhakāhi cite mahājanassa cittīkataṭṭhāne. 1009478,186,510,18,23,1,43,4,{Katavihāro}ti bhagavantaṃ uddissa katavihāro. 1009479,186,510,24,34,1,48,5,{Vuccatī}ti purimavohārena‘‘ udenacetiyan’’ ti vuccati. 1009480,186,510,35,45,1,48,5,{Gotamakādīsupī}ti‘‘ gotamakacetiyan’’ ti evaṃ ādīsupi. 1009481,186,510,46,52,1,52,5,Eseva {nayo}ti cetiyaṭṭhāne katavihārabhāvaṃ atidisati. 1009482,186,510,53,58,1,44,3,{Vaḍḍhitā}ti bhāvanāpāripūrivasena paribrūhitā. 1009483,186,510,59,66,1,63,6,Punappunaṃ {katā}ti bhāvanāya bahulīkaraṇena aparāparaṃ pavattitā. 1009484,186,510,67,83,1,133,14,"Yuttayānaṃ viya {katā}ti yathā yuttaṃ ājaññayānaṃ chekena sārathinā adhiṭṭhitaṃ yathāruci pavattati, evaṃ yathārucipavattirahataṃ gamitā. " 1009485,186,510,84,87,1,35,2,{Patiṭṭhānaṭṭhenā}ti adhiṭṭhānaṭṭhena. 1009486,186,510,88,99,1,122,10,Vatthu viya {katā}ti sabbaso upakkilesavisodhanena iddhivisayatāya pavattiṭṭhānabhāvato suvisodhitaparissayavatthu viya katā. 1009487,186,510,100,107,1,85,5,{Adhiṭṭhitā}ti paṭipakkhadūrībhāvato subhāvitabhāvena taṃtaṃadhiṭṭhānayogyatāya ṭhapitā . 1009488,186,510,108,114,1,51,5,Samantato {citā}ti sabbabhāgena bhāvanupacayaṃ gamitā. 1009489,186,510,115,122,1,20,3,Tenāha‘‘ suvaḍḍhitā’’ ti. 1009490,186,510,123,130,1,68,6,Suṭṭhu {samāraddhā}ti iddhibhāvanāya sikhāppattiyā sammadeva saṃsevitā. 1009491,186,511,2,12,1,44,5,{Aniyamenā}ti ‘‘ yassa kassacī’’ ti aniyamavacanena. 1009492,186,511,13,23,1,53,5,{Niyametvā}ti‘‘ tathāgatassā’’ ti sarūpadassanena niyametvā. 1009493,186,511,24,56,1,112,10,"Āyuppamāṇan ti paramāyuppamāṇaṃ vadati, tasseva gahaṇe kāraṇaṃ brahmajālasuttavaṇṇanāyaṃ( dī. ni. aṭṭha.1.40; dī. ni. ṭī.1.40) vuttanayeneva veditabbaṃ. " 1009494,186,511,57,81,1,247,20,Mahāsivatthero pana‘‘ mahābodhisattānaṃ carimabhave paṭisandhidāyino kammassa asaṅkhyeyyāyukatāsaṃvattanasamatthataṃ hadaye ṭhapetvā buddhānaṃ āyusaṅkhārassa parissayavikkhambhanasamatthatā pāḷiyaṃ āgatā evāti imaṃ bhaddakappameva tiṭṭheyyā’’ ti avoca. 1009495,186,511,82,103,1,131,16,"‘‘ Khaṇḍiccādīhi abhibhuyyatī’’ ti etena yathā iddhibalena jarāya na paṭighāto, evaṃ tena maraṇassapi na paṭighātoti atthato āpannamevāti." 1009496,186,511,104,123,1,113,13,"‘‘ Kva saro khitto, kva ca nipatito’’ ti aññathā vuṭṭhitenāpi theravādena aṭṭhakathāvacanameva samatthitanti daṭṭhabbaṃ . " 1009497,186,511,124,137,1,36,7,Tenāha‘‘ so na ruccati… pe… niyamitan’’ ti. 1009498,186,512,2,13,1,86,9,"{Pariyuṭṭhitacitto}ti yathā kiñci atthānatthaṃ sallakkhetuṃ na sakkā, evaṃ abhibhūtacitto. " 1009499,186,512,14,31,1,109,13,So pana abhibhavo mahatā udakoghena appakassa udakassa ajjhottharaṇaṃ viya ahosīti vuttaṃ‘‘ ajjhotthaṭacitto’’ ti. 1009500,186,512,32,42,1,53,8,"{Aññopī}ti therato, ariyehi vā aññopi yo koci puthujjano. " 1009501,186,512,43,66,1,204,21,"Puthujjanaggahaṇañcettha yathā sabbena sabbaṃ appahīnavipallāso mārena pariyuṭṭhitacitto kiñci atthaṃ sallakkhetuṃ na sakkoti, evaṃ thero bhagavatā kataṃ nimittobhāsaṃ sabbaso na sallakkhesīti dassanatthaṃ. " 1009502,186,512,67,75,1,21,4,Tenāha‘‘ māro hī’’ tiādi. 1009503,186,512,76,103,1,137,15,"Cattāro {vipallāsā}ti asubhe‘‘ subhan’’ ti saññāvipallāso, cittavipallāso, dukkhe‘‘ sukhan’’ ti saññāvipallāso, cittavipallāsoti ime cattāro vipallāsā. " 1009504,186,512,104,117,1,102,11,"{Tenā}ti yadipi itare aṭṭha vipallāsā pahīnā, tathāpi yathāvuttānaṃ catunnaṃ vipallāsānaṃ appahīnabhāvena. " 1009505,186,512,118,121,1,15,2,{Assā}ti therassa. 1009506,186,512,122,135,1,89,11,"{Maddatī}ti phusanamattena maddanto viya hoti, aññathā tena maddite sattānaṃ maraṇameva siyā. " 1009507,186,512,136,142,1,42,5,"Kiṃ sakkhissati, na sakkhissatīti adhippāyo. " 1009508,186,512,143,153,1,62,8,"Kasmā na sakkhissati, nanu esa aggasāvakassa kucchiṃ paviṭṭhoti? " 1009509,186,512,154,164,1,76,8,"Saccaṃ paviṭṭho, tañca kho attano ānubhāvadassanatthaṃ, na vibādhanādhippāyena. " 1009510,186,512,165,178,1,84,9,Vibādhanādhippāyena pana idha‘‘ kiṃ sakkhissatī’’ ti vuttaṃ hadayamaddanassa adhigatattā. 1009511,186,512,179,219,1,318,31,"Nimittobhāsan ti ettha‘‘ tiṭṭhatu bhagavā kappan’’ ti sakalakappaṃ avaṭṭhānayācanāya‘‘ yassa kassaci ānanda cattāro iddhipādā bhāvitā’’ tiādinā aññāpadesena attano caturiddhipādabhāvanānubhāvena kappaṃ avaṭṭhānasamatthatāvasena saññuppādanaṃ nimittaṃ, tathā pana pariyāyaṃ muñcitvā ujukaṃyeva attano adhippāyavibhāvanaṃ obhāso. " 1009512,186,512,220,226,1,54,6,Jānantoyeva vāti mārena pariyuṭṭhitabhāvaṃ jānanto eva. 1009513,186,512,227,245,1,99,12,"Attano aparādhahetuto sattānaṃ soko tanuko hoti, na balavāti āha‘‘ dosāropanena sokatanukaraṇatthan’’ ti. " 1009514,186,512,246,254,1,68,8,Kiṃ pana thero mārena pariyuṭṭhitacittakāle pavattiṃ pacchā jānātīti? 1009515,186,512,255,262,1,50,6,"Na jānāti sabhāvena, buddhānubhāvena pana anujānāti. " 1009516,186,513,2,2,1,22,1,Mārayācanakathāvaṇṇanā 1009517,186,514,2,29,1,145,18,"168. Anatthe niyojento guṇamāraṇena māreti, virāgavibandhanena vā jātinimittatāya tattha tattha jātaṃ jātaṃ mārento viya hotīti‘‘ māretīti māro’’ ti vuttaṃ. " 1009518,186,514,30,33,1,23,3,Ativiya pāpatāya pāpimā. 1009519,186,514,34,37,1,31,3,Kaṇhadhammehi samannāgato kaṇho. 1009520,186,514,38,41,1,35,3,Virāgādiguṇānaṃ antakaraṇato antako. 1009521,186,514,42,47,1,50,5,Sattānaṃ anatthāvahapaṭipattiṃ na muccatīti namuci. 1009522,186,514,48,58,1,75,9,"Attano mārapāsena pamatte bandhati, pamattā vā bandhū etassāti pamattabandhu. " 1009523,186,514,59,79,1,144,16,Sattamasattāhato paraṃ satta ahāni sandhāyāha‘‘ aṭṭhame sattāhe’’ ti na pana pallaṅkasattāhādi viya niyatakiccassa aṭṭhamasattāhassa nāma labbhanato. 1009524,186,514,80,128,1,335,36,"Sattamasattāhassa hi parato ajapālanigrodhamūle mahābrahmuno, sakkassa ca devarañño paṭiññātadhammadesanaṃ bhagavantaṃ ñatvā‘‘ idāni satte dhammadesanāya mama visayaṃ atikkamāpessatī’’ ti sañjātadomanasso hutvā ṭhito cintesi‘‘ handa dānāhaṃ naṃ upāyena parinibbāpessāmi, evamassa manoratho aññathattaṃ gamissati, mama ca manoratho ijjhissatī’’ ti . " 1009525,186,514,129,159,1,163,21,"Evaṃ pana cintetvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā ekaṃ antaṃ ṭhito‘‘ parinibbātu dāni bhante bhagavā’’ tiādinā parinibbānaṃ yāci, taṃ sandhāya vuttaṃ‘‘ aṭṭhame sattāhe’’ tiādi. " 1009526,186,514,160,165,1,51,4,Tattha {ajjā}ti āyusaṅkhārossajjanadivasaṃ sandhāyāha. 1009527,186,514,166,178,1,109,11,Bhagavā cassa abhisandhiṃ jānantopi taṃ anāvikatvā parinibbānassa akālabhāvameva pakāsento yācanaṃ paṭikkhipi. 1009528,186,514,179,187,1,24,4,Tenāha‘‘ na tāvāhan’’ tiādi. 1009529,186,515,2,7,1,58,4,Maggavasena {viyattā}ti saccasampaṭivedhaveyyattiyena byattā. 1009530,186,515,8,15,1,66,6,Tatheva {vinītā}ti maggavasena kilesānaṃ samucchedavinayanena vinītā. 1009531,186,515,16,31,1,163,12,"Tathā {visāradā}ti ariyamaggādhigameneva satthusāsane vesārajjappattiyā visāradā , sārajjakarānaṃ diṭṭhivicikicchādipāpadhammānaṃ vigamena visāradabhāvaṃ pattāti attho. " 1009532,186,515,32,56,1,127,15,"Yassa sutassa vasena vaṭṭadukkhato nissaraṇaṃ sambhavati, taṃ idha ukkaṭṭhaniddesena‘‘ sutan’’ ti adhippetanti āha‘‘ tepiṭakavasenā’’ ti. " 1009533,186,515,57,72,1,96,12,"Tiṇṇaṃ piṭakānaṃ samūho tepiṭakaṃ, tīṇi vā piṭakāni tipiṭakaṃ, tipiṭakameva tepiṭakaṃ, tassa vasena. " 1009534,186,515,73,88,1,64,9,"{Tamevā}ti yaṃ taṃ tepiṭakaṃ sotabbabhāvena‘‘ sutan’’ ti vuttaṃ, tameva. " 1009535,186,515,89,92,1,27,3,Dhamman ti pariyattidhammaṃ. 1009536,186,515,93,104,1,120,10,{Dhārentī}ti suvaṇṇabhājane pakkhittasīhavasaṃ viya avinassantaṃ katvā suppaguṇasuppavattibhāvena dhārenti hadaye ṭhapenti. 1009537,186,515,105,121,1,126,12,Iti pariyattidhammavasena bahussutadhammadharabhāvaṃ dassetvā idāni paṭivedhadhammavasenapi taṃ dassetuṃ‘‘ atha vā’’ tiādi vuttaṃ. 1009538,186,515,122,129,1,73,5,"{Ariyadhammassā}ti maggaphaladhammassa, navavidhassāpi vā lokuttaradhammassa. " 1009539,186,515,130,134,1,49,4,Anudhammabhūtan ti adhigamāya anurūpadhammabhūtaṃ. 1009540,186,515,135,144,1,77,8,"Anucchavikapaṭipadan ti ca tameva vipassanādhammamāha, chabbidhā visuddhiyo vā. " 1009541,186,515,145,152,1,85,7,Anudhamman ti tassā yathāvuttapaṭipadāya anurūpaṃ abhisallekhitaṃ appicchatādidhammaṃ. 1009542,186,515,153,157,1,35,3,{Caraṇasīlā}ti samādāya pavattanasīlā. 1009543,186,515,158,168,1,83,8,"Anu maggaphaladhammo etissāti vā anudhammā, vuṭṭhānagāminivipassanā, tassā caraṇasīlā. " 1009544,186,515,169,176,1,64,7,Attano ācariyavādan ti attano ācariyassa sammāsambuddhassa vādaṃ. 1009545,186,515,177,183,1,53,5,"Sadevakassa lokassa ācārasikkhāpanena ācariyo, bhagavā. " 1009546,186,515,184,188,1,26,3,"Tassa vādo, catusaccadesanā. " 1009547,186,516,2,12,1,86,8,"{Ācikkhissantī}ti ādito kathessanti, attanā uggahitaniyāmena pare uggaṇhāpessantīti attho. " 1009548,186,516,13,21,1,57,6,"{Desessantī}ti vācessanti, pāḷiṃ sammā pabodhessantīti attho. " 1009549,186,516,22,28,1,52,4,"{Paññāpessantī}ti pajānāpessanti, saṅkāpessantīti attho. " 1009550,186,516,29,36,1,58,5,"{Paṭṭhapessantī}ti pakārehi ṭhapessanti, pakāsessantīti attho. " 1009551,186,516,37,41,1,33,3,{Vivarissantī}ti vivaṭaṃ karissanti. 1009552,186,516,42,46,1,36,3,{Vibhajissantī}ti vibhattaṃ karissanti. 1009553,186,516,47,56,1,67,7,Uttāniṃ {karissantī}ti anuttānaṃ gambhīraṃ uttānaṃ pākaṭaṃ karissanti. 1009554,186,516,57,88,1,136,16,Saha {dhammenā}ti ettha dhamma -saddo kāraṇapariyāyo‘‘ hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā’’ tiādīsu ( vibha.270) viyāti āha‘‘ sahetukena sakāraṇena vacanenā’’ ti. 1009555,186,516,89,106,1,149,14,"Sappāṭihāriyan ti sanissaraṇaṃ , yathā paravādaṃ bhañjitvā sakavādo patiṭṭhahati, evaṃ hetudāharaṇehi yathādhigatamatthaṃ sampādetvā dhammaṃ kathessanti. " 1009556,186,516,107,122,1,95,10,"Tenāha‘‘ niyyānikaṃ katvā dhammaṃ desessantī’’ ti, navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ pabodhessantīti attho. " 1009557,186,516,123,143,1,113,15,"Ettha ca‘‘ paññāpessantī’’ tiādīhi chahi padehi cha atthapadāni dassitāni, ādito pana dvīhi padehi cha byañjanapadāni. " 1009558,186,516,144,151,1,74,7,Ettāvatā tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ saṃvaṇṇanānayena saṅgahetvā dassitaṃ hoti. 1009559,186,516,152,172,1,76,10,"Vuttañhetaṃ nettiyaṃ‘‘ dvādasapadāni suttaṃ, taṃ sabbaṃ byañjanañca attho cā’’ ti( netti. saṅkhāre). " 1009560,186,517,2,5,1,62,3,Sikkhattayasaṅgahitan ti adhisīlasikkhādisikkhattayasaṅgahaṇaṃ. 1009561,186,517,6,12,1,74,6,Sakalaṃ sāsanabrahmacariyan ti anavasesaṃ satthusāsanabhūtaṃ seṭṭhacariyaṃ. 1009562,186,517,13,17,1,32,4,Samiddhan ti sammadeva vaḍḍhitaṃ. 1009563,186,517,18,24,1,66,5,{Jhānassādavasenā}ti tehi tehi bhikkhūhi samadhigatajhānasukhavasena. 1009564,186,517,25,31,1,70,6,Vuddhippattan ti uḷārapaṇītabhāvagamanena sabbaso parivuddhiṃ upagataṃ. 1009565,186,517,32,38,1,95,6,Sabbapāliphullaṃ viya abhiññāsampattivasena abhiññāsampadāhi sāsanābhivuddhiyā matthakappattito. 1009566,186,517,39,45,1,60,4,"{Patiṭṭhitavasenā}ti patiṭṭhānavasena, patiṭṭhappattiyāti attho. " 1009567,186,517,46,51,1,49,5,Paṭivedhavasena bahuno janassa hitanti bāhujaññaṃ. 1009568,186,517,52,59,1,33,3,Tenāha‘‘ bahujanābhisamayavasenā’’ ti. 1009569,186,517,60,72,1,74,10,"Puthu puthulaṃ bhūtaṃ jātaṃ, puthu vā puthuttaṃ bhūtaṃ pattanti puthubhūtaṃ. " 1009570,186,517,73,84,1,29,5,Tenāha‘‘ sabbākāra… pe… pattan’’ ti. 1009571,186,517,85,92,1,66,7,Suṭṭhu pakāsitan ti suṭṭhu sammadeva ādikalyāṇādibhāvena paveditaṃ. 1009572,186,518,2,2,1,27,1,Āyusaṅkhāraossajjanavaṇṇanā 1009573,186,519,2,49,1,333,37,"169. Satiṃ sūpaṭṭhitaṃ {katvā}ti ayaṃ kāyādivibhāgo attabhāvasaññito dukkhabhāro mayā ettakaṃ kālaṃ vahito, idāni pana na vahitabbo, etassa avahanatthaṃ cirataraṃ kālaṃ ariyamaggasambhāro sambhato, svāyaṃ ariyamaggo paṭividdho, yato ime kāyādayo asubhādito sammadeva pariññātā, catubbidhampi sammāsatiṃ yathātathaṃ visaye suṭṭhu upaṭṭhitaṃ katvā. " 1009574,186,519,50,93,1,358,33,"Ñāṇena {paricchinditvā}ti yasmā imassa attabhāvasaññitassa dukkhabhārassa vahane payojanabhūtaṃ attahitaṃ tāva mahābodhimūle eva parisamāpitaṃ, parahitaṃ pana buddhaveneyyavinayanaṃ parisamāpitabbaṃ, taṃ idāni māsattayeneva parisamāpanaṃ pāpuṇissati, tasmā abhāsi‘‘ visākhapuṇṇamāyaṃ parinibbāyissāmī’’ ti, evaṃ buddhañāṇena paricchinditvā sabbabhāgena nicchayaṃ katvā. " 1009575,186,519,94,120,1,194,17,Āyusaṅkhāraṃ {vissajjī}ti āyuno jīvitassa abhisaṅkhārakaṃ phalasamāpattidhammaṃ‘‘ na samāpajjissāmī’’ ti vissajji taṃvissajjaneneva tena abhisaṅkhariyamānaṃ jīvitasaṅkhāraṃ‘‘ nappavattessāmī’’ ti vissajji. 1009576,186,519,121,128,1,20,3,Tenāha‘‘ tatthā’’ tiādi. 1009577,186,519,129,133,1,65,4,Ṭhānamahantatāyapi pavattiākāramahantatāyapi mahanto pathavīkampo. 1009578,186,519,134,152,1,87,11,Tattha ṭhānamahantatāya bhūmicālassa mahattaṃ dassetuṃ ‘‘ tadā kira… pe… kampitthā’’ ti vuttaṃ. 1009579,186,519,153,167,1,103,12,"Sā pana jātikkhettabhūtā dasasahassī lokadhātu eva, na yā kāci, yā mahābhinīhāramahājātiādīsupi kampittha. " 1009580,186,519,168,175,1,40,6,Tadāpi tattikāya eva kampane kiṃ kāraṇaṃ ? 1009581,186,519,176,181,1,53,5,Jātikkhettabhāvena tasseva ādito pariggahassa katattā. 1009582,186,519,182,186,1,48,4,Pariggahakaraṇaṃ cassa dhammatāvasena veditabbaṃ. 1009583,186,519,187,193,1,58,6,Tathā hi purimabuddhānampi tāvatakameva jātikkhettaṃ ahosi. 1009584,186,519,194,225,1,117,16,"Tathā hi vuttaṃ‘‘ dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā… pe… mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampatī’’ ti ca ādi( bu. vaṃ.84-91). " 1009585,186,519,226,244,1,112,12,"Udakapariyantaṃ katvā chappakārapavedhanena avītarāge bhiṃsetīti bhiṃsano, so eva {bhiṃsanako}ti āha‘‘ bhayajanako’’ ti. " 1009586,186,519,245,249,1,55,3,{Devabheriyo}ti devadundubhisaddassa pariyāyavacanamattaṃ. 1009587,186,519,250,268,1,104,13,"Na cettha kāci bherī‘‘ devadundubhī’’ ti adhippetā, atha kho uppātabhāvena labbhamāno ākāsagato nigghosasaddo. " 1009588,186,519,269,276,1,18,3,Tenāha‘‘ devo’’ tiādi. 1009589,186,519,277,280,1,12,2,{Devo}ti megho. 1009590,186,519,281,290,1,102,9,Tassa hi acchabhāvena ākāsassa vassābhāvena sukkhagajjitasaññite sadde niccharante devadundubhisamaññā. 1009591,186,519,291,300,1,35,5,Tenāha‘‘ devo sukkhagajjitaṃ gajjī’’ ti. 1009592,186,520,2,27,1,190,20,"Pītivegavissaṭṭhan ti‘‘ evaṃ cirataraṃ kālaṃ vahito ayaṃ attabhāvasaññito dukkhabhāro, idāni na cirasseva nikkhipissatī’’ ti sañjātasomanasso bhagavā sabhāveneva pītivegavissaṭṭhaṃ udānaṃ udānesi. " 1009593,186,520,28,44,1,95,12,Evaṃ pana udānentena ayampi attho sādhito hotīti dassanatthaṃ aṭṭhakathāyaṃ‘‘ kasmā’’ tiādi vuttaṃ. 1009594,186,521,2,16,1,72,10,Tulīyatīti tulan ti tula -saddo kammasādhanoti dassetuṃ‘‘ tulitan’’ ti vuttaṃ. 1009595,186,521,17,19,1,28,2,Appānubhāvatāya paricchinnaṃ. 1009596,186,521,20,32,1,55,8,Tathā hi taṃ parito khaṇḍitabhāvena‘‘ parittan’’ ti vuccati. 1009597,186,521,33,43,1,85,8,"Paṭipakkhavikkhambhanato dīghasantānatāya, vipulaphalatāya ca na tulaṃ na paricchinnaṃ. " 1009598,186,521,44,90,1,223,29,"Yehi kāraṇehi pubbe avisesato mahaggataṃ‘‘ atulan’’ ti vuttaṃ, tāni kāraṇāni rūpāvacarato āruppassa sātisayāni vijjantīti‘‘ arūpāvacaraṃ atulan’’ ti vuttaṃ, itarañca‘‘ tulan’’ ti, appavipākaṃ tīsupi kammesu yaṃ tanuvipākaṃ hīnaṃ, taṃ tulaṃ. " 1009599,186,521,91,99,1,49,7,"Bahuvipākan ti yaṃ mahāvipākaṃ paṇītaṃ, taṃ atulaṃ. " 1009600,186,521,100,113,1,90,11,"Yaṃ panettha majjhimaṃ, taṃ hīnaṃ, ukkaṭṭhanti dvidhā bhinditvā dvīsu bhāgesu pakkhipitabbaṃ. " 1009601,186,521,114,122,1,100,8,Hīnattikavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva appabahuvipākataṃ niddhāretvā tassa vasena tulātulabhāvo veditabbo. 1009602,186,521,123,135,1,60,7,Sambhavati etasmāti {sambhavo}ti āha‘‘ sambhavassa hetubhūtan’’ ti. 1009603,186,521,136,144,1,78,6,"{Niyakajjhattarato}ti sasantānadhammesu vipassanāvasena, gocarāsevanāya ca nirato. " 1009604,186,521,145,150,1,71,5,Savipākaṃ samānaṃ pavattivipākamattadāyikammaṃ savipākaṭṭhena sambhavaṃ. 1009605,186,521,151,171,1,100,12,Na ca taṃ kāmādibhavābhisaṅkhārakanti tato visesanatthaṃ‘‘ sambhavan’’ ti vatvā‘‘ bhavasaṅkhāran’’ ti vuttaṃ. 1009606,186,521,172,177,1,32,3,{Ossajjī}ti ariyamaggena avassajji . 1009607,186,521,178,201,1,195,18,Kavacaṃ viya attabhāvaṃ pariyonandhitvā ṭhitaṃ attani sambhūtattā attasambhavaṃ kilesañca {abhindī}ti kilesabhedasahabhāvikammossajjanaṃ dassento tadubhayassa kāraṇaṃ avoca‘‘ ajjhattarato samāhito’’ ti. 1009608,186,522,2,15,1,59,7,"{Tīrento}ti ‘‘ uppādo bhayaṃ, anuppādo kheman’’ tiādinā vīmaṃsanto." 1009609,186,522,16,39,1,147,15,‘‘ Tulento tīrento’’ tiādinā saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthārato dassetuṃ‘‘ pañcakkhandhā’’ ti ādiṃ vatvā bhavasaṅkhārassa avassajjanākāraṃ sarūpato dassesi. 1009610,186,522,40,52,1,76,8,‘‘ Evan’’ tiādinā pana udānavaṇṇanāyaṃ ādito vuttamatthaṃ nigamanavasena dassesi. 1009611,186,523,2,2,1,20,1,Mahābhūmicālavaṇṇanā 1009612,186,524,2,25,1,97,14,"171. Yanti karaṇe vā adhikaraṇe vā paccattavacananti adhippāyena āha‘‘ yena samayena, yasmiṃ vā samaye’’ ti. " 1009613,186,524,26,33,1,76,5,{Ukkhepakavātā}ti udakasandhārakavātaṃ upacchinditvā ṭhitaṭṭhānato khepakavātā. 1009614,186,524,34,56,1,163,15,"‘‘ Saṭṭhi… pe… bahalan’’ ti idaṃ tassa vātassa ubbedhappamāṇameva gahetvā vuttaṃ, āyāmavitthārato pana dasasahassacakkavāḷappamāṇampi udakasandhārakavātaṃ upacchindatiyeva. " 1009615,186,524,57,62,1,35,4,{Ākāse}ti pubbe vātena patiṭṭhitokāse. 1009616,186,524,63,85,1,175,19,"Puna {vāto}ti ukkhepakavāte tathākatvā vigate udakasandhārakavāto puna ābandhitvā gaṇhāti yathā taṃ udakaṃ na bhassati, evaṃ utthambhentaṃ ābandhanavitānavasena bandhitvā gaṇhāti. " 1009617,186,524,86,100,1,107,13,Tato udakaṃ {uggacchatī}ti tato ābandhitvā gahaṇato tena vātena utthambhitaṃ udakaṃ uggacchati upari gacchati. 1009618,186,524,101,105,1,31,3,{Hotiyevā}ti antarantarā hotiyeva. 1009619,186,524,106,110,1,44,3,{Bahalabhāvenā}ti mahāpathaviyā mahantabhāvena. 1009620,186,524,111,124,1,79,11,"Sakalā hi mahāpathavī tadā oggacchati, uggacchati ca, tasmā kampanaṃ na paññāyati. " 1009621,186,525,2,5,1,35,2,{Ijjhanassā}ti icchitatthasijjhanassa. 1009622,186,525,6,8,1,41,2,Anubhavitabbassa issariyasampattiādikassa. 1009623,186,525,9,13,1,39,3,{Parittā}ti paṭiladdhamattā nātisubhāvitā. 1009624,186,525,14,27,1,50,9,Tathā ca bhāvanā balavatī na hotīti āha‘‘ dubbalā’’ ti. 1009625,186,525,28,32,1,28,4,Saññāsīsena hi bhāvanā vuttā. 1009626,186,525,33,37,1,27,3,{Appamāṇā}ti paguṇā subhāvitā. 1009627,186,525,38,50,1,42,8,Sā hi thirā daḷhatarā hotīti āha‘‘ balavā’’ ti. 1009628,186,525,51,72,1,148,15,"‘‘ Parittā pathavīsaññā, appamāṇā āposaññā’’ ti desanāmattameva, āposaññāya pana subhāvitāya pathavīkampo sukheneva ijjhatīti ayamettha adhippāyo veditabbo. " 1009629,186,525,73,78,1,54,5,Saṃvejento dibbasampattiyā pamattaṃ sakkaṃ devarājānaṃ. 1009630,186,525,79,85,1,53,6,Vīmaṃsanto vā tāvadeva samadhigataṃ attano iddhibalaṃ. 1009631,186,525,86,102,1,140,12,Mahāmoggallānattherassa pāsādakampanaṃ pākaṭanti taṃ anāmasitvā saṅgharakkhitasāmaṇerassa pāsādakampanaṃ dassetuṃ‘‘ so kirāyasmā’’ tiādi vuttaṃ. 1009632,186,525,103,121,1,134,14,"Pūtimisso gandho etassāti pūtigandho, tena pūtigandheneva adhigatamātukucchisambhavaṃ viya gandheneva sīsena, ativiya dārako evāti attho. " 1009633,186,526,2,5,1,26,3,Ācariyan ti ācariyūpadesaṃ. 1009634,186,526,6,31,1,172,20,"Iddhābhisaṅkhāro nāma iddhividhappaṭipakkhādībhāvena icchitabbo, so ca upāye kosallassa attanā na sammā uggahitattā na tāva sikkhitoti āha‘‘ asikkhitvāva yuddhaṃ paviṭṭhosī’’ ti." 1009635,186,526,32,47,1,105,11,‘‘ Pilavantan’’ ti iminā sakalameva pāsādavatthuṃ udakaṃ katvā adhiṭṭhātabbapāsādova tattha pilavatīti dasseti. 1009636,186,526,48,63,1,60,9,Adhiṭṭhānakkamaṃ pana upamāya dassento‘‘ tāta… pe… jānāhī’’ ti āha. 1009637,186,526,64,113,1,351,40,"Tattha kapallakapūvan ti āsittakapūvaṃ, taṃ pacantā kapāle paṭhamaṃ kiñci piṭṭhaṃ ṭhapetvā anukkamena vaḍḍhetvā antantena paricchindanti pūvaṃ samantato paricchinnaṃ katvā ṭhapenti, evaṃ‘‘ āpokasiṇavasena‘ pāsādena patiṭṭhitaṭṭhānaṃ udakaṃ hotū’ ti adhiṭṭhahanto samantato pāsādassa yāva pariyantā yathā udakaṃ hoti, tathā adhiṭṭhātabban’’ ti upamāya upadisati. " 1009638,186,527,2,119,1,529,56,"Mahāpadāne {vuttamevā}ti‘‘ dhammatā esā, bhikkhave, yadā bodhisatto tusitā kāyā cavitvā mātukucchiṃ okkamatī’’ ti( dī. ni.2.18) vatvā‘‘ ayañca dasasahassī lokadhātu saṅkampati sampakampati sampavedhatī’’ ti( dī. ni.2.18), tathā‘‘ dhammatā esā, bhikkhave, yadā bodhisatto mātukucchimhā nikkhamatī’’ ti( dī. ni.2.30) vatvā‘‘ ayañca dasasahassī lokadhātu saṅkampati sampakampati sampavedhatī’’ ti( dī. ni.2.32) ca mahābodhisattassa gabbhokkantiyaṃ, abhijātiyañca dhammatāvasena mahāpadāne pathavīkampassa vuttattā itaresupi catūsu ṭhānesu pathavīkampo dhammatāvasenevāti mahāpadāne atthato vuttaṃ evāti adhippāyo. " 1009639,186,528,2,19,1,96,12,"Idāni nesaṃ pathavīkampanaṃ kāraṇato, pavattiākārato ca vibhāgaṃ dassetuṃ‘‘ iti imesū’’ tiādi vuttaṃ. " 1009640,186,528,20,25,1,59,4,{Dhātukopenā}ti ukkhepakadhātusaṅkhātāya vāyodhātuyā pakopena. 1009641,186,528,26,36,1,78,8,"{Iddhānubhāvenā}ti ñāṇiddhiyā vā kammavipākajiddhiyā vā pabhāvena, tejenāti attho. " 1009642,186,528,37,44,1,66,5,"{Puññatejenā}ti puññānubhāvena, mahābodhisattassa puññabalenāti attho. " 1009643,186,528,45,48,1,35,2,{Ñāṇatejenā}ti paṭivedhañāṇānubhāvena. 1009644,186,528,49,78,1,260,22,"{Sādhukāradānavasenā}ti yathā anaññasādhāraṇena paṭivedhañāṇānubhāvena abhihatā mahāpathavī abhisambodhiyaṃ akampittha, evaṃ anaññasādhāraṇena desanāñāṇānubhāvena abhihatā mahāpathavī akampittha, taṃ panassā sādhukāradānaṃ viya hotīti‘‘ sādhukāradānavasenā’’ ti vuttaṃ. " 1009645,186,529,2,54,1,491,30,Yena pana bhagavā asītianubyañjanapaṭimaṇḍitadvattiṃsamahāpurisalakkhaṇa-( dī. ni.2.33;3.198; ma. ni.2.385) vicitrarūpakāyo sabbākāraparisuddhasīlakkhandhādiguṇaratanasamiddhidhammakāyo puññamahattathāmamahattayasamahaāiddhimahattapaññāmahattānaṃ paramukkaṃsagato asamo asamasamo appaṭipuggalo arahaṃ sammāsambuddho attano attabhāvasaññitaṃ khandhapañcakaṃ kappaṃ vā kappāvasesaṃ vā ṭhapetuṃ samatthopi saṅkhatadhammaṃ paṭijigucchanākārappavattena ñāṇavisesena tiṇāyapi amaññamāno āyusaṅkhārossajjanavidhinā nirapekkho ossajji. 1009646,186,529,55,73,1,135,12,"Tadanubhāvābhihatā mahāpathavī āyusaṅkhārossajjane akampittha, taṃ panassā kāruññasabhāvasaṇṭhitā viya hotīti vuttaṃ‘‘ kāruññasabhāvenā’’ ti . " 1009647,186,529,74,156,1,716,62,"Yasmā bhagavā parinibbānasamaye catuvīsatikoṭisatasahassasaṅkhyā samāpattiyo samāpajji antarantarā phalasamāpattisamāpajjanena, tassa pubbabhāge sātisayaṃ tikkhaṃ sūraṃ vipassanāñāṇañca pavattesi,‘‘ yadatthañca mayā evaṃ sucirakālaṃ anaññasādhāraṇo paramukkaṃsagato ñāṇasambhāro sambhato, anuttaro ca vimokkho samadhigato, tassa vata me sikhāppattaphalabhūtā accantaniṭṭhā anupādisesanibbānadhātu ajja samijjhatī’’ ti bhiyyo ativiya somanassappattassa bhagavato pītivipphārādiguṇavipulatarānubhāvo parehi asādhāraṇañāṇātisayo udapādi, yassa samāpattibalasamupabrūhitassa ñāṇātisayassa ānubhāvaṃ sandhāya idaṃ vuttaṃ‘‘ dveme piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā’’ tiādi( udā.75), tasmā tassa ānubhāvena samabhihatā mahāpathavī akampittha. " 1009648,186,529,157,172,1,84,11,Taṃ panassā tassaṃ velāyaṃ ārodanākārappatti viya hotīti‘‘ aṭṭhamo ārodanenā’’ ti vuttaṃ. 1009649,186,530,2,13,1,72,7,Idāni saṅkhepato vuttamatthaṃ vivaranto‘‘ mātukucchiṃ okkamante’’ tiādimāha. 1009650,186,530,14,25,1,56,6,Ayaṃ {panattho}ti‘‘ sādhukāradānavasenā’’ tiādinā vutto attho. 1009651,186,530,26,37,1,90,10,Pathavīdevatāya {vasenā}ti ettha samuddadevatā viya mahāpathaviyā adhidevatā kira nāma atthi. 1009652,186,530,38,59,1,208,19,"Tādise kāraṇe sati tassā cittavasena ayaṃ mahāpathavī saṅkampati sampakampati sampavedhati, yathā vātavalāhakadevatānaṃ cittavasena vātā vāyanti, sītuṇhaabbhavassavalāhakadevatānaṃ cittavasena sītādayo bhavanti. " 1009653,186,530,60,71,1,137,11,Tathā hi visākhapuṇṇamāyaṃ abhisambodhiatthaṃ bodhirukkhamūle nisinnassa lokanāthassa antarāyakaraṇatthaṃ upaṭṭhitaṃ mārabalaṃ vidhamituṃ– 1009654,186,531,2,11,1,41,6,"‘ ‘ Acetanāyaṃ pathavī, aviññāya sukhaṃ dukhaṃ; " 1009655,186,532,2,19,1,48,6,"Sāpi dānabalā mayhaṃ, sattakkhattuṃ pakampathā’’ ti.( cariyā.1.124)– " 1009656,186,533,2,9,1,68,6,Vacanasamanantaraṃ mahāpathavī bhijjitvā saparisaṃ māraṃ parivattesi. 1009657,186,533,10,13,1,23,3,Etan ti sādhukāradānādi. 1009658,186,533,14,24,1,76,9,"Yadipi natthi acetanattā, dhammatāvasena pana vuttanayena siyāti sakkā vattuṃ. " 1009659,186,533,25,36,1,91,10,"Dhammatā pana atthato dhammasabhāvo, so puññadhammassa vā ñāṇadhammassa vā ānubhāvasabhāvoti. " 1009660,186,533,37,43,1,40,5,"Tayidaṃ sabbaṃ vicāritameva, evañca katvā–" 1009661,186,534,2,10,1,42,5,"‘ ‘ Ime dhamme sammasato, sabhāvasarasalakkhaṇe; " 1009662,186,535,2,20,1,46,5,"Dhammatejena vasudhā, dasasahassī pakampathā’’ ti.( bu. vaṃ.1.166); " 1009663,186,536,2,6,1,30,4,Ādi vacanañca samatthitaṃ hoti. 1009664,186,537,2,10,1,73,7,"Niddiṭṭhanidassanan ti niddiṭṭhassa atthassa niyyātanaṃ, nigamananti attho. " 1009665,186,537,11,19,1,89,7,{Ettāvatā}ti pathavīkampādiuppādajananena ceva pathavīkampassa bhagavato hetunidassanena ca. 1009666,186,537,20,32,1,71,8,‘‘ Addhā ajja bhagavatā āyusaṅkhāro ossaṭṭho’’ ti sallakkhesi pārisesañāyena. 1009667,186,537,33,84,1,367,42,"Evañhi tadā thero tamatthaṃ vīmaṃseyya nāyaṃ bhūmikampo dhātuppakopahetuko tassa apaññāyamānarūpattā, bāhirakopi isi evaṃ mahānubhāvo buddhakāle natthi, sāsanikopi satthu anārocetvā evaṃ karonto nāma natthi, sesānaṃ pañcannaṃ idāni asambhavo, evaṃ bhūmikampo cāyaṃ mahābhiṃsanako salomahaṃso ahosi, tasmā pārisesato āha‘‘ ajja bhagavatā āyusaṅkhāro ossaṭṭhoti sallakkhesī’’ ti. " 1009668,186,538,2,2,1,18,1,Aṭṭhaparisavaṇṇanā 1009669,186,539,2,32,1,103,12,172. Okāsaṃ {adatvā}ti‘‘ tiṭṭhatu bhante bhagavā kappan’’ tiādi( dī. ni.2.178) nayappavattāya therassa āyācanāya avasaraṃ adatvā. 1009670,186,539,33,52,1,144,14,Aññānipi aṭṭhakāni sampiṇḍento hetuaṭṭhakato aññāni parisābhibhāyatanavimokkhavasena tīṇi aṭṭhakāni saṅgahetvā dassento‘‘ aṭṭha kho imā’’ tiādimāha. 1009671,186,539,53,69,1,107,12,‘‘ Āyasmato ānandassa sokuppattiṃ pariharanto vikkhepaṃ karonto’’ ti keci sahasā bhaṇite balavasoko uppajjeyyāti. 1009672,186,540,2,9,1,48,5,"Samāgantabbato , samāgacchatīti vā samāgamo, parisā. " 1009673,186,540,10,13,1,43,3,Bimbisārapamukho samāgamo bimbisārasamāgamo. 1009674,186,540,14,17,1,22,3,Sesadvayepi eseva nayo. 1009675,186,540,18,25,1,55,5,Bimbisāra… pe… samāgamādisadisaṃ khattiyaparisanti yojanā. 1009676,186,540,26,31,1,70,5,Aññesu cakkavāḷesupi labbhateyeva satthu khattiyaparisādiupasaṅkamanaṃ. 1009677,186,540,32,38,1,40,6,Ādito tehi saddhiṃ satthu bhāsanaṃ ālāpo. 1009678,186,540,39,41,1,27,2,Kathanapaṭikathanaṃ sallāpo. 1009679,186,540,42,47,1,48,4,Dhammupasañhitā pucchā paṭipucchā dhammasākacchā. 1009680,186,540,48,72,1,115,10,Saṇṭhānaṃ paṭicca kathanaṃ saṇṭhānapariyāyattā vaṇṇa-saddassa‘‘ mahantaṃ hatthirājavaṇṇaṃ abhinimminitvā’’ tiādīsu( saṃ. ni.1.138) viya. 1009681,186,540,73,96,1,117,14,"‘‘ Tesan’’ ti padaṃ ubhayapadāpekkhaṃ‘‘ tesampi lakkhaṇasaṇṭhānaṃ viya satthu sarīrasaṇṭhānaṃ, tesaṃ kevalaṃ paññāyati evā’’ ti. " 1009682,186,540,97,102,1,44,5,Nāpi āmukkamaṇikuṇḍalo bhagavā hotīti yojanā. 1009683,186,540,103,106,1,30,2,{Chinnassarā}ti dvidhābhūtassarā. 1009684,186,540,107,110,1,29,2,{Gaggarassarā}ti jajjaritassarā. 1009685,186,540,111,118,1,50,7,Bhāsantaran ti tesaṃ sattānaṃ bhāsato aññaṃ bhāsaṃ. 1009686,186,540,119,122,1,17,2,{Vīmaṃsā}ti cintanā. 1009687,186,540,123,146,1,119,17,‘‘ Kimatthaṃ… pe… desetī’’ ti idaṃ nanu attānaṃ jānāpetvā dhamme kathite tesaṃ sātisayo pasādo hotīti iminā adhippāyena vuttaṃ? 1009688,186,540,147,163,1,102,14,"Yesaṃ attānaṃ ajānāpetvāva dhamme kathite pasādo hoti, na jānāpetvā, tādise sandhāya satthā tathā karoti. " 1009689,186,540,164,172,1,35,4,Tattha payojanamāha‘‘ vāsanatthāyā’’ ti. 1009690,186,540,173,187,1,122,13,Evaṃ {sutopī}ti evaṃ aviññātadesako aviññātāgamanopi suto dhammo attano dhammasudhammatāyeva anāgate paccayo hoti suṇantassa. 1009691,186,541,2,13,1,60,8,‘ ‘ Ānandā’’ tiādiko saṅgītianāruḷho pāḷidhammo eva tathā dassito. 1009692,186,541,14,20,1,39,6,Esa nayo ito paresupi evarūpesu ṭhānesu. 1009693,186,542,2,2,1,25,1,Aṭṭhaabhibhāyatanavaṇṇanā 1009694,186,543,2,14,1,41,5,"173. Abhibhavatīti abhibhu, parikammaṃ, ñāṇaṃ vā. " 1009695,186,543,15,21,1,47,5,"Abhibhu āyatanaṃ etassāti abhibhāyatanaṃ, jhānaṃ. " 1009696,186,543,22,28,1,69,6,Abhibhavitabbaṃ vā ārammaṇasaṅkhātaṃ āyatanaṃ etassāti abhibhāyatanaṃ. 1009697,186,543,29,43,1,159,13,"Ārammaṇābhibhavanato abhibhu ca taṃ āyatanañca yogino sukhavisesānaṃ adhiṭṭhānabhāvato, manāyatanadhammāyatanabhāvato vātipi sasampayuttaṃ jhānaṃ abhibhāyatanaṃ. " 1009698,186,543,44,51,1,33,3,Tenāha‘‘ abhibhavanakāraṇānī’’ tiādi. 1009699,186,543,52,57,1,40,4,Tāni {hī}ti abhibhāyatanasaññitāni jhānāni. 1009700,186,543,58,68,1,58,6,‘‘ Puggalassa ñāṇuttariyatāyā’’ ti idaṃ ubhayatthāpi yojetabbaṃ. 1009701,186,543,69,70,1,6,1,Kathaṃ? 1009702,186,543,71,78,1,97,7,Paṭipakkhabhāvena paccanīkadhamme abhibhavanti puggalassa ñāṇuttariyatāya ārammaṇāni abhibhavanti. 1009703,186,543,79,85,1,64,6,Ñāṇabaleneva hi ārammaṇābhibhavanaṃ viya paṭipakkhābhibhavo pīti. 1009704,186,544,2,8,1,51,5,"Parikammavasena ajjhattaṃ rūpasaññī, na appanāvasena. " 1009705,186,544,9,30,1,187,18,"Na hi paṭibhāganimittārammaṇā appanā ajjhattavisayā sambhavati, taṃ pana ajjhattaparikammavasena laddhaṃ kasiṇanimittaṃ avisuddhameva hoti, na bahiddhāparikammavasena laddhaṃ viya visuddhaṃ. " 1009706,186,545,2,7,1,44,3,{Parittānī}ti yathāladdhāni suppasarāvamattāni. 1009707,186,545,8,15,1,21,3,Tenāha‘‘ avaḍḍhitānī’’ ti. 1009708,186,545,16,25,1,91,8,{Parittavasenevā}ti vaṇṇavasena ābhoge vijjamānepi parittavaseneva idaṃ abhibhāyatanaṃ vuttaṃ. 1009709,186,545,26,30,1,39,4,Parittatā hettha abhibhavanassa kāraṇaṃ. 1009710,186,545,31,49,1,120,13,"Vaṇṇābhoge satipi asatipi abhibhāyatanabhāvanā nāma tikkhapaññasseva sambhavati, na itarassāti āha‘‘ ñāṇuttariko puggalo’’ ti. " 1009711,186,545,50,69,1,166,13,"Abhibhavitvā {samāpajjatī}ti ettha abhibhavanaṃ, samāpajjanañca upacārajjhānādhigamasamanantarameva appanājhānuppādananti āha‘‘ saha nimittuppādenevettha appanaṃ pāpetī’’ ti. " 1009712,186,545,70,77,1,69,6,Saha {nimittuppādenā}ti ca appanāparivāsābhāvassa lakkhaṇaṃ vacanametaṃ. 1009713,186,545,78,90,1,69,7,"Yo‘‘ khippābhiñño’’ ti vuccati, tatopi ñāṇuttarasseva abhibhāyatanabhāvanā. " 1009714,186,545,91,95,1,23,3,{Etthā}ti etasmiṃ nimitte. 1009715,186,545,96,102,1,38,5,Appanaṃ {pāpetī}ti bhāvanaṃ appanaṃ neti. 1009716,186,546,2,44,1,263,32,"Ettha ca keci‘‘ uppanne upacārajjhāne taṃ ārabbha ye heṭṭhimantena dve tayo javanavārā pavattanti, te upacārajjhānapakkhikā eva, tadanantarañca bhavaṅgaparivāsena, upacārāsevanāya ca vinā appanā hoti, saha nimittuppādeneva appanaṃ pāpetī’’ ti vadanti, taṃ tesaṃ matimattaṃ. " 1009717,186,546,45,75,1,262,24,"Na hi parivāsitaparikammena appanāvāro icchito, nāpi mahaggatappamāṇajjhānesu viya upacārajjhāne ekantato paccavekkhaṇā icchitabbā, tasmā upacārajjhānādhigamanato paraṃ katipayabhavaṅgacittāvasāne appanaṃ pāpuṇanto‘‘ saha nimittuppādenevettha appanaṃ pāpetī’’ ti vutto. " 1009718,186,546,76,96,1,158,16,"Saha {nimittuppādenevā}ti ca adhippāyikamidaṃ vacanaṃ, na nītatthaṃ, adhippāyo vuttanayeneva veditabbo, na antosamāpattiyaṃ tadā tathārūpassa ābhogassa asambhavato. " 1009719,186,546,97,107,1,123,10,Samāpattito vuṭṭhitassa ābhogo pubbabhāgabhāvanāyavasena jhānakkhaṇe pavattaṃ abhibhavanākāraṃ gahetvā pavattoti daṭṭhabbaṃ. 1009720,186,546,108,129,1,68,8,Abhidhammaṭṭhakathāyaṃ pana‘‘ iminā tassa pubbābhogo kathito’’ ti( dha. sa. aṭṭha.204) vuttaṃ. 1009721,186,546,130,152,1,95,12,Antosamāpattiyaṃ tathā ābhogābhāve kasmā‘‘ jhānasaññāyapī’’ ti vuttanti āha‘‘ abhibhavana… pe… atthī’’ ti. 1009722,186,547,2,15,1,126,10,"{Vaḍḍhitappamāṇānī}ti vipulappamāṇānīti attho, na ekaṅguladvaṅgulādivasena vaḍḍhiṃ pāpitānīti tathā vaḍḍhanassevettha asambhavato. " 1009723,186,547,16,23,1,19,3,Tenāha‘‘ mahantānī’’ ti. 1009724,186,547,24,35,1,120,10,"Bhattavaḍḍhitakan ti bhuñjanabhājanaṃ vaḍḍhetvā dinnabhattaṃ, ekāsane purisena bhuñjitabbabhattato upaḍḍhabhattanti attho. " 1009725,186,548,2,18,1,96,13,"Rūpe saññā rūpasaññā, sā assa atthīti rūpasaññī, na rūpasaññī arūpasaññī, saññāsīsena jhānaṃ vadati. " 1009726,186,548,19,23,1,40,4,Rūpasaññāya anuppādanaṃ evettha alābhitā. 1009727,186,549,2,10,1,55,6,Bahiddhāva uppannan ti bahiddhā vatthusmiṃyeva uppannaṃ. 1009728,186,549,11,103,1,535,61,"Abhidhamme pana‘‘ ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni… pe… appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ ti( dha. sa.220) evaṃ catunnaṃ abhibhāyatanānaṃ āgatattā abhidhammaṭṭhakathāyaṃ( dha. sa. aṭṭha.204)‘‘ kasmā pana‘ yathā suttante ajjhattaṃ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittānītiādi vuttaṃ, evaṃ avatvā idha catūsupi abhibhāyatanesu ajjhattaṃ arūpasaññitāva vuttā’ ti codanaṃ katvā‘ ajjhattarūpānaṃ anabhibhavanīyato’ ti kāraṇaṃ vatvā, tattha vā hi idha vā bahiddhā rūpāneva abhibhavitabbāni, tasmā tāni niyamato vattabbānīti tatrāpi idhāpi vuttāni." 1009729,186,549,104,117,1,71,9,‘ Ajjhattaṃ rūpasaññī’ ti idaṃ pana satthu desanāvilāsamattamevā’’ ti vuttaṃ. 1009730,186,549,118,144,1,145,16,"Ettha ca vaṇṇābhogarahitāni, sahitāni ca sabbāni parittāni‘‘ parittāni suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ ti vuttāni, tathā appamāṇāni‘‘ appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ ti. " 1009731,186,549,145,160,1,116,14,"Atthi hi so pariyāyo parittāni abhibhuyya tāni ce kadāci vaṇṇavasena ābhujitāni honti, suvaṇṇadubbaṇṇāni abhibhuyyāti. " 1009732,186,549,161,164,1,33,3,Pariyāyakathā hi suttantadesanāti. 1009733,186,549,165,181,1,84,8,"Abhidhamme( dha. sa.222) pana nippariyāyadesanattā vaṇṇābhogarahitāni visuṃ vuttāni, tathā sahitāni. " 1009734,186,549,182,186,1,39,4,Atthi hi ubhayattha abhibhavanavisesoti. 1009735,186,549,187,211,1,259,18,"Tathā idha pariyāyadesanattā vimokkhānampi abhibhavanapariyāyo atthīti‘‘ ajjhattaṃ rūpasaññī’’ tiādinā paṭhamadutiyaabhibhāyatanesu paṭhamavimokkho, tatiyacatutthaabhibhāyatanesu dutiyavimokkho, vaṇṇābhibhāyatanesu tatiyavimokkho ca abhibhavanappavattito saṅgahito. " 1009736,186,549,212,223,1,123,10,Abhidhamme pana nippariyāyadesanattā vimokkhābhibhāyatanāni asaṅkarato dassetuṃ vimokkhe vajjetvā abhibhāyatanāni kathitāni ; 1009737,186,549,224,230,1,60,6,sabbāni ca vimokkhakiccāni jhānāni vimokkhadesanāyaṃ vuttāni. 1009738,186,549,231,257,1,201,17,Tadetaṃ ‘‘ ajjhattaṃ rūpasaññī’’ ti āgatassa abhibhāyatanadvayassa abhidhamme abhibhāyatanesu avacanato‘‘ rūpī rūpāni passatī’’ tiādīnañca sabbavimokkhakiccasādhāraṇavacanabhāvato vavatthānaṃ katanti viññāyati. 1009739,186,549,258,299,1,199,26,"‘‘ Ajjhattarūpānaṃ anabhibhavanīyato’’ ti idaṃ katthacipi‘‘ ajjhattaṃ rūpāni passatī’’ ti avatvā sabbattha yaṃ vuttaṃ‘‘ bahiddhā rūpāni passatī’’ ti, tassa kāraṇavacanaṃ, tena yaṃ aññahetukaṃ, taṃ tena hetunā vuttaṃ. " 1009740,186,549,300,322,1,121,14,"Yaṃ pana desanāvilāsahetukaṃ ajjhattaṃ arūpasaññitāya eva abhidhamme( dha. sa.223) vacanaṃ, na tassa aññaṃ kāraṇaṃ maggitabbanti dasseti. " 1009741,186,549,323,331,1,74,8,Ajjhattarūpānaṃ anabhibhavanīyatā ca tesaṃ bahiddhā rūpānaṃ viya abhūtattā. 1009742,186,549,332,338,1,104,6,Desanāvilāso ca yathāvuttavavatthānavasena veditabbo veneyyajjhāsayavasena vijjamānapariyāyakathābhāvato. 1009743,186,549,339,352,1,80,9,‘‘ Suvaṇṇadubbaṇṇānī’’ ti eteneva siddhattā na nīlādi abhibhāyatanāni vattabbānīti ce? 1009744,186,549,353,360,1,68,6,"Taṃ na, nīlādīsu katādhikārānaṃ nīlādibhāvasseva abhibhavanakāraṇattā. " 1009745,186,549,361,376,1,110,12,"Na hi tesaṃ parisuddhāparisuddhavaṇṇānaṃ parittatā, appamāṇatā vā abhibhavanakāraṇaṃ, atha kho nīlādibhāvo evāti. " 1009746,186,549,377,397,1,117,15,"Etesu ca parittādikasiṇarūpesu yaṃ yaṃ caritassa imāni abhibhāyatanāni ijjhanti, taṃ dassetuṃ‘‘ imesu panā’’ tiādi vuttaṃ. " 1009747,186,550,2,6,1,81,3,{Sabbasaṅgāhakavasenā}ti sakalanīlavaṇṇanīlanidassananīlanibhāsānaṃ sādhāraṇavasena. 1009748,186,550,7,10,1,32,2,{Vaṇṇavasenā}ti sabhāvavaṇṇavasena. 1009749,186,550,11,16,1,84,4,{Nidassanavasenā}ti passitabbatāvasena cakkhuviññāṇādiviññāṇavīthiyā gahetabbatāvasena. 1009750,186,550,17,21,1,46,3,{Obhāsavasenā}ti sappabhāsatāya avabhāsanavasena. 1009751,186,550,22,25,1,26,3,Umāpupphan ti atasipupphaṃ. 1009752,186,550,26,29,1,33,3,Nīlameva hoti vaṇṇasaṅkarābhāvato. 1009753,186,550,30,34,1,44,4,Bārāṇasisambhavan ti bārāṇasiyaṃ samuṭṭhitaṃ. 1009754,186,551,2,37,1,256,29,"Ekaccassa ito bāhirakassa appamāṇaṃ ativitthāritaṃ kasiṇanimittaṃ olokentassa bhayaṃ uppajjeyya‘‘ kiṃ nu kho idaṃ sakalaṃ lokaṃ abhibhavitvā ajjhottharitvā gaṇhātī’’ ti, tathāgatassa pana tādisaṃ bhayaṃ vā sārajjaṃ vā natthīti abhītabhāvadassanatthameva ānītāni. " 1009755,186,552,2,2,1,20,1,Aṭṭhavimokkhavaṇṇanā 1009756,186,553,2,11,1,41,4,174. Uttānatthāyeva heṭṭhā atthato vibhattattā. 1009757,186,553,12,27,1,156,14,"Ekaccassa vimokkhoti ghosopi bhayāvaho vaṭṭābhiratabhāvato, tathāgatassa pana vimokkhe upasampajja viharatopi taṃ natthīti abhītabhāvadassanatthameva ānītāni. " 1009758,186,554,2,2,1,24,1,Ānandayācanakathāvaṇṇanā 1009759,186,555,2,9,1,24,2,178. {Bodhī}ti sabbaññutaññāṇaṃ. 1009760,186,555,10,20,1,85,6,Tañhi‘‘ catumaggañāṇapaṭivedhan’’ tveva vuttaṃ sabbaññutaññāṇappaṭivedhassa taṃmūlakattā. 1009761,186,555,21,46,1,88,12,Evaṃ vuttabhāvan ti‘‘ ākaṅkhamāno ānanda tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyyā’’ ti( dī. ni.2.166) evaṃ vuttabhāvaṃ. 1009762,186,556,2,16,1,90,10,179. Tampi oḷārikanimittaṃ kataṃ tassa mārena pariyuṭṭhitacetaso na paṭividdhaṃ na sallakkhitaṃ. 1009763,186,557,2,10,1,39,3,183. {Ādikehī}ti evamādīhi mittāmaccasuhajjāhi. 1009764,186,557,11,13,1,20,2,Piyāyitabbato piyehi. 1009765,186,557,14,17,1,23,2,Manavaḍḍhanato manāpehi. 1009766,186,557,18,21,1,28,2,{Jātiyā}ti jātianurūpagamanena. 1009767,186,557,22,25,1,36,3,Nānābhāvo visuṃbhāvo asambaddhabhāvo. 1009768,186,557,26,33,1,69,6,Maraṇena {vinābhāvo}ti cutiyā tenattabhāvena apunarāvattanato vippayogo. 1009769,186,557,34,59,1,155,15,"Bhavena {aññathābhāvo}ti bhavantaraggahaṇena purimākārato aññākāratā‘‘ kāmāvacarasatto rūpāvacaro hotī’’ tiādinā, tatthāpi‘‘ manusso devo hotī’’ tiādināpi yojetabbo. " 1009770,186,557,60,86,1,121,19,Kutettha {labbhā}ti kuto kuhiṃ kismiṃ nāma ṭhāne ettha etasmiṃ khandhappavatte‘‘ yaṃ taṃ jātaṃ… pe… mā palujjī’’ ti laddhuṃ sakkā. 1009771,186,557,87,102,1,71,11,Na sakkā eva tādisassa kāraṇassa abhāvatoti āha‘‘ netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ ti. 1009772,186,557,103,112,1,84,8,"Evaṃ acchariyabbhutadhammaṃ tathāgatassāpi sarīraṃ, kimaṅgaṃ pana aññesanti adhippāyo." 1009773,186,557,113,134,1,145,15,"‘‘ Paccāvamissatī’’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati satiṃ sūpaṭṭhitaṃ katvā ñāṇena paricchinditvā āyusaṅkhārānaṃ ossaṭṭhattā, buddhakiccassa ca pariyosāpitattā. " 1009774,186,557,135,141,1,53,6,Na hettha māsattayato paraṃ buddhaveneyyā labbhantīti. 1009775,186,558,2,27,1,190,16,184. Sāsanassa ciraṭṭhiti nāma sasambhārehi ariyamaggadhammehi kevalehīti āha‘‘ sabbaṃ lokiyalokuttaravaseneva kathitan’’ ti lokiyāhi sīlasamādhipaññāhi vinā lokuttaradhammasamadhigamassa asambhavato. 1009776,186,559,2,4,1,31,2,Tatiyabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā. 1009777,186,560,2,2,1,19,1,Nāgāpalokitavaṇṇanā 1009778,186,561,2,16,1,90,9,"186. Nāgāpalokitan ti nāgassa viya apalokitaṃ, hatthināgassa apalokanasadisaṃ apalokananti attho. " 1009779,186,561,17,20,1,17,2,{Āhaccā}ti phusitvā. 1009780,186,561,21,31,1,83,9,Aṅkusakalaggāni {viyā}ti aṅkusakāni viya aññamaññasmiṃ laggāni āsattāni hutvā ṭhitāni. 1009781,186,561,32,37,1,40,4,{Ekābaddhānī}ti aññamaññaṃ ekato ābaddhāni. 1009782,186,561,38,72,1,285,29,"{Tasmā}ti gīvaṭṭhīnaṃ ekagghanānaṃ viya ekābaddhabhāvena, na kevalaṃ gīvaṭṭhīnaṃyeva, atha kho sabbānipi tāni buddhānaṃ ṭhapetvā bāhusandhiādikā dvādasa mahāsandhiyo, aṅgulisandhiyo ca itarasandhīsu ekābaddhāni hutvā ṭhitāni, yato nesaṃ pakatihatthīnaṃ koṭisahassabalappamāṇaṃ kāyabalaṃ hoti. " 1009783,186,561,73,78,1,73,5,Vesālinagarābhimukhaṃ akāsi kaṇṭakaparivattane viya kapilanagarābhimukhaṃ. 1009784,186,561,79,86,1,45,7,Yadi evaṃ kathaṃ taṃ nāgāpalokitaṃ nāma jātaṃ? 1009785,186,561,87,89,1,21,2,Tadajjhāsayaṃ upādāya. 1009786,186,561,90,111,1,138,14,"Bhagavā hi nāgāpalokitavaseneva apaloketukāmo jāto, puññānubhāvena panassa patiṭṭhitaṭṭhānaṃ parivatti, tena taṃ‘‘ nāgāpalokitaṃ’’ tveva vuccati." 1009787,186,562,2,22,1,142,15,"‘ ‘ Idaṃ pacchimakaṃ ānanda tathāgatassa vesāliyā dassanan’’ ti nayidaṃ vesāliyā apalokanassa kāraṇavacanaṃ anekantikattā, bhūtakathanamattaṃ panetaṃ. " 1009788,186,562,23,36,1,92,9,Maggasodhanavasena taṃ dassetvā aññadevettha apalokanakāraṇaṃ dassetukāmo‘‘ nanu cā’’ tiādimāha. 1009789,186,562,37,48,1,105,11,Taṃ taṃ sabbaṃ pacchimadassanameva anukkamena kusināraṃ gantvā parinibbātukāmatāya tato tato nikkhantattā. 1009790,186,562,49,62,1,83,8,"‘‘ Anacchariyattā’’ ti iminā yathāvuttaṃ anekantikattaṃ pariharati, tayidaṃ sodhanamattaṃ. " 1009791,186,562,63,75,1,63,8,Idaṃ panettha aviparītaṃ kāraṇanti dassetuṃ‘‘ apicā’’ tiādi vuttaṃ. 1009792,186,562,76,98,1,149,17,"Na hi bhagavā sāpekkho vesāliṃ apalokesi,‘‘ idaṃ pana me gamanaṃ apunarāgamanan’’ ti dassanamukhena bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya apalokesi. " 1009793,186,562,99,107,1,32,4,Tenāha‘‘ apica vesālirājāno’’ tiādi. 1009794,186,563,2,12,1,80,7,"{Antakaro}ti sakalavaṭṭadukkhassa sakasantāne, parasantāne ca vināsakaro abhāvakaro. " 1009795,186,563,13,17,1,95,4,Buddhacakkhudhammacakkhudibbacakkhumaṃsacakkhusamantacakkhusaṅkhātehi pañcahi cakkhūhi cakkhumā. 1009796,186,563,18,24,1,78,6,Savāsanānaṃ kilesānaṃ samucchinnattā sātisayaṃ kilesaparinibbānena parinibbuto. 1009797,186,564,2,2,1,21,1,Catumahāpadesavaṇṇanā 1009798,186,565,2,10,1,25,3,187. {Mahāokāse}ti mahante okāse. 1009799,186,565,11,14,1,40,3,Mahantāni dhammassa patiṭṭhāpanaṭṭhānāni. 1009800,186,565,15,24,1,61,8,"Yesu patiṭṭhāpito dhammo nicchīyati asandehato, kāni pana tāni? " 1009801,186,565,25,27,1,33,2,Āgamanavisiṭṭhāni suttotaraṇādīni. 1009802,186,565,28,52,1,128,15,"Dutiyavikappe apadisantīti apadesā,‘‘ sammukhā metaṃ āvuso bhagavato sutan’’ tiādinā kenaci ābhatassa‘‘ dhammo’’ ti vinicchinane kāraṇaṃ. " 1009803,186,565,53,56,1,14,3,Kiṃ pana tanti? 1009804,186,565,57,61,1,37,4,Tassa yathābhatassa suttotaraṇādi eva. 1009805,186,565,62,66,1,26,4,Yadi evaṃ kathaṃ cattāroti? 1009806,186,565,67,97,1,170,22,"Yasmā dhammassa dve samparāyā satthā, sāvakā ca, tesu ca sāvakā saṅghagaṇapuggalavasena tividhā , evaṃ‘‘ tumhākaṃ mayā yaṃ dhammo paṭiggahito’’ ti apadisitabbānaṃ bhedena cattāro. " 1009807,186,565,98,110,1,51,8,Tenāha‘‘ sammukhā me taṃ āvuso bhagavato sutan’’ tiādi. 1009808,186,565,111,123,1,107,10,Tathā ca vuttaṃ nettiyaṃ‘‘ cattāro mahāpadesā buddhāpadeso saṅghāpadeso sambahulattherāpadeso ekattherāpadeso. 1009809,186,565,124,139,1,62,8,Ime cattāro mahāpadesā’’ ti( netti.18) buddho apadeso etassāti buddhāpadeso. 1009810,186,565,140,143,1,17,3,Esa nayo sesesupi. 1009811,186,565,144,155,1,36,5,Tenāha‘‘ buddhādayo… pe… mahākāraṇānī’’ ti. 1009812,186,566,2,12,1,44,5,188. Neva abhinanditabban ti na sampaṭicchitabbaṃ. 1009813,186,566,13,25,1,58,8,Ganthassa sampaṭicchanaṃ nāma savananti āha‘‘ na sotabban’’ ti. 1009814,186,566,26,38,1,78,9,"{Padabyañjanānī}ti padāni ca byañjanāni ca, atthapadāni, byañjanapadāni cāti attho. " 1009815,186,566,39,46,1,55,6,"Pajjati attho etehīti padāni, akkharādīni byañjanapadāni. " 1009816,186,566,47,52,1,45,4,"Pajjitabbato padāni, saṅkāsanādīni atthapadāni. " 1009817,186,566,53,84,1,192,20,"Aṭṭhakathāyaṃ pana‘‘‘ padasaṅkhātāni byañjanānī’ ti byañjanapadāneva vuttānī’’ ti keci, taṃ na, atthaṃ byañjentīti byañjanāni, byañjanapadāni, tehi byañjitabbato byañjanāni, atthapadānīti ubhayasaṅgahato. " 1009818,186,566,85,91,1,48,5,Imasmiṃ {ṭhāne}ti tenābhatasuttassa imasmiṃ padese. 1009819,186,566,92,98,1,38,5,Pāḷi {vuttā}ti kevalo pāḷidhammo pavatto. 1009820,186,566,99,106,1,44,6,Attho {vutto}ti pāḷiyā attho pavatto niddiṭṭho. 1009821,186,566,107,120,1,97,10,"Anusandhi {kathito}ti yathāraddhadesanāya, upari desanāya ca anusandhānaṃ kathitaṃ sambandho kathito . " 1009822,186,566,121,129,1,86,8,Pubbāparaṃ kathitan ti pubbenāparaṃ avirujjhanañceva visesādhānañca kathitaṃ pakāsitaṃ. 1009823,186,566,130,145,1,93,11,Evaṃ pāḷidhammādīni sammadeva sallakkhetvā gahaṇaṃ sādhukaṃ uggahaṇanti āha‘‘ suṭṭhu gahetvā’’ ti. 1009824,186,566,146,171,1,146,18,"Sutte {otāretabbānī}ti ñāṇena sutte ogāhetvā tāretabbāni, taṃ pana ogāhetvā taraṇaṃ tattha otaraṇaṃ anuppavesanaṃ hotīti vuttaṃ‘‘ sutte otāretabbānī’’ ti. " 1009825,186,566,172,184,1,65,8,Saṃsandetvā dassanaṃ sandassanan ti āha‘‘ vinaye saṃsandetabbānī’’ ti. 1009826,186,567,2,23,1,115,16,"Kiṃ pana taṃ suttaṃ, ko vā vinayoti vicāraṇāya ācariyānaṃ matibhedamukhena tamatthaṃ dassetuṃ‘‘ ettha cā’’ tiādi vuttaṃ. " 1009827,186,567,24,27,1,26,2,{Vinayo}ti vibhaṅgapāṭhamāha. 1009828,186,567,28,41,1,75,9,So hi mātikāsaññitassa suttassa atthasūcanato‘‘ suttan’’ ti vattabbataṃ arahati. 1009829,186,567,42,49,1,55,5,"Vividhanayattā, visiṭṭhanayattā ca vinayo, khandhakapāṭho. " 1009830,186,567,50,60,1,104,10,Evan ti evaṃ suttavinayesu pariggayhamānesu vinayapiṭakampi na pariyādīyati parivārapāḷiyā asaṅgahitattā. 1009831,186,567,61,65,1,64,4,Suttantābhidhammapiṭakāni vā suttaṃ atthasūcanādiatthasambhavato. 1009832,186,567,66,81,1,101,9,"{Evampī}ti‘‘ suttantābhidhammapiṭakāni suttaṃ, vinayapiṭakaṃ vinayo’’ ti evaṃ suttavinayavibhāge vuccamānepi. " 1009833,186,567,82,99,1,92,11,"Na tāva {pariyādīyantī}ti na tāva anavasesato pariggayhanti, kasmāti āha‘‘ asuttanāmakañhī’’ tiādi. " 1009834,186,567,100,120,1,127,15,"Yasmā‘‘ suttan’’ ti imaṃ nāmaṃ anāropetvā saṅgītampi jātakādibuddhavacanaṃ atthi, tasmā vuttanayena tīṇi piṭakāni na pariyādiṇṇānīti. " 1009835,186,567,121,133,1,138,12,Suttanipātaudānaitivuttakādīni dīghanikāyādayo viya suttanāmaṃ āropetvā asaṅgītānīti adhippāye panettha jātakādīhi saddhiṃ tānipi gahitāni. 1009836,186,567,134,144,1,86,9,"Buddhavaṃsacariyāpiṭakānaṃ panettha aggahaṇe kāraṇaṃ maggitabbaṃ, kiṃ vā tena magganena? " 1009837,186,567,145,151,1,66,6,Sabbopāyaṃ vaṇṇanānayo theravādaṃ dassanamukhena paṭikkhitto evāti. 1009838,186,568,2,12,1,66,8,"{Atthī}ti kiṃ atthi, asuttanāmakaṃ buddhavacanaṃ natthi evāti dasseti. " 1009839,186,568,13,49,1,83,10,"Tathā hi nidānavaṇṇanāyaṃ ( dī. ni. ṭī.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā; sārattha. ṭī.1. paṭhamamahāsaṅgītikathāvaṇṇanā) amhehi vuttaṃ ‘‘ suttanti sāmaññavidhi, visesavidhayo pare’’ ti. " 1009840,186,568,50,70,1,112,12,Taṃ sabbaṃ paṭikkhipitvā‘‘ suttanti vinayo’’ tiādinā vuttaṃ saṃvaṇṇanānayaṃ‘‘ nāyamattho idhādhippeto’’ ti paṭisodhetvā. 1009841,186,568,71,94,1,108,17,"Vineti etena kileseti vinayo, kilesavinayanūpāyo, so eva ca naṃ karotīti kāraṇan ti āha‘‘ vinayo pana kāraṇan’’ ti. " 1009842,186,569,2,6,1,24,2,{Dhamme}ti pariyattidhamme. 1009843,186,569,7,11,1,55,3,{Sarāgāyā}ti sarāgabhāvāya kāmarāgabhavarāgaparibrūhanāya. 1009844,186,569,12,15,1,28,2,{Saññogāyā}ti bhavasaṃyojanāya. 1009845,186,569,16,20,1,33,3,{Ācayāyā}ti vaṭṭassa vaḍḍhanatthāya. 1009846,186,569,21,24,1,30,2,{Mahicchatāyā}ti mahicchabhāvāya. 1009847,186,569,25,28,1,32,2,{Asantuṭṭhiyā}ti asantuṭṭhibhāvāya. 1009848,186,569,29,32,1,46,2,{Saṅgaṇikāyā}ti kilesasaṅgaṇagaṇasaṅgaṇavihārāya. 1009849,186,569,33,36,1,25,2,{Kosajjāyā}ti kusītabhāvāya. 1009850,186,569,37,40,1,26,2,{Dubbharatāyā}ti dupposatāya. 1009851,186,569,41,45,1,40,3,{Virāgāyā}ti sakalavaṭṭato virajjanatthāya. 1009852,186,569,46,50,1,46,3,{Visaññogāyā}ti kāmabhavādīhi visaṃyujjanatthāya. 1009853,186,569,51,59,1,61,6,"{Apacayāyā}ti sabbassāpi vaṭṭassa apacayanāya, nibbānāyāti attho. " 1009854,186,569,60,65,1,61,4,{Appicchatāyā}ti paccayappicchatādivasena sabbaso icchāpagamāya. 1009855,186,569,66,69,1,42,2,{Santuṭṭhiyā}ti dvādasavidhasantuṭṭhibhāvāya. 1009856,186,569,70,75,1,71,3,"{Pavivekāyā}ti pavivittabhāvāya, kāyavivekāditadaṅgavivekādivivekasiddhiyā. " 1009857,186,569,76,85,1,72,7,"{Vīriyārambhāyā}ti kāyikassa ceva, cetasikassa ca vīriyassa paggahaṇatthāya. " 1009858,186,569,86,89,1,31,2,{Subharatāyā}ti sukhaposanatthāya. 1009859,186,569,90,105,1,177,14,"Evaṃ yo pariyattidhammo uggahaṇadhāraṇaparipucchāmanasikāravasena yoniso paṭipajjantassa sarāgādibhāvaparivajjanassa kāraṇaṃ hutvā virāgādibhāvāya saṃvattati, ekaṃsato eso dhammo. " 1009860,186,569,106,128,1,186,17,"Eso vinayo, sammadeva apāyādīsu apatanavasena dhāraṇato, kilesānaṃ vinayanato, satthu sammāsambuddhassa ovādānusiṭṭhibhāvato etaṃ satthusāsananti dhāreyyāsi jāneyyāsi, avabujjheyyāsīti attho. " 1009861,186,569,129,141,1,66,8,Catusaccassa sūcanaṃ suttanti āha‘‘ sutteti tepiṭake buddhavacane’’ ti. 1009862,186,569,142,146,1,48,4,Tepiṭakañhi buddhavacanaṃ saccavinimuttaṃ natthi. 1009863,186,569,147,160,1,100,9,Rāgādivinayanakāraṇaṃ tathāgatena suttapadena pakāsitanti āha‘‘ vinayeti etasmiṃ rāgādivinayakāraṇe’’ ti. 1009864,186,570,2,20,1,130,13,"Sutte osaraṇañcettha tepiṭake buddhavacane pariyāpannatāvaseneva veditabbaṃ, na aññathāti āha‘‘ suttapaṭipāṭiyā katthaci anāgantvā’’ ti. " 1009865,186,570,21,66,1,364,35,"Challiṃ {uṭṭhapetvā}ti arogassa mahato rukkhassa tiṭṭhato upakkamena challiyā sakalikāya, papaṭikāya vā uṭṭhapanaṃ viya arogassa sāsanadhammassa tiṭṭhato byañjanamattena tappariyāpannaṃ viya hutvā challisadisaṃ pubbāparaviruddhatādidosaṃ uṭṭhapetvā paridīpetvā, tādisāni pana ekaṃsato guḷhavessantarādipariyāpannāni hontīti āha‘‘ guḷhavessantara… pe… paññāyantīti attho’’ ti . " 1009866,186,570,67,71,1,37,3,{Rāgādivinaye}ti rāgādīnaṃ vinayanatthe. 1009867,186,570,72,81,1,86,9,Tadākāratāya na paññāyamānāni na dissamānāni chaḍḍetabbāni vajjitabbāni na gahetabbāni. 1009868,186,570,82,85,1,23,2,{Sabbatthā}ti sabbavāresu. 1009869,186,571,2,9,1,52,5,Imasmiṃ pana {ṭhāne}ti imasmiṃ mahāpadesaniddesaṭṭhāne. 1009870,186,571,10,25,1,101,11,‘‘ Sutte cattāro mahāpadesā’’ tiādinā vuttampi avuttena saddhiṃ gahetvā pakiṇṇakakathāya mātikaṃ uddisati. 1009871,186,571,26,48,1,151,16,"Ñātuṃ icchito attho pañho, tassa vissajjanāni pañhābyākaraṇāni, atthasūcanādiatthena suttaṃ, pāḷi, taṃ suttaṃ anulometi anukūletīti suttānulomaṃ, mahāpadeso. " 1009872,186,571,49,56,1,64,7,Ācariyā vadanti saṃvaṇṇenti pāḷiṃ etenāti ācariyavādo aṭṭhakathā. 1009873,186,571,57,65,1,59,8,Tassa tassa therassa attano eva mati adhippāyoti attanomati. 1009874,186,571,66,72,1,57,5,Dhammavinicchaye {patte}ti dhamme vinicchinitabbe upaṭṭhite. 1009875,186,571,73,79,1,40,5,{Ime}ti anantaraṃ vuttā cattāro mahāpadesā. 1009876,186,571,80,86,1,58,6,Pamīyati dhammo paricchijjati vinicchīyati etenāti pamāṇaṃ. 1009877,186,571,87,96,1,30,5,Tenāha‘‘ yaṃ ettha sametī’’ tiādi. 1009878,186,571,97,101,1,32,4,Itaran ti mahāpadesesu asamentaṃ. 1009879,186,571,102,110,1,69,8,Puna itaran ti akappiyaṃ anulomentaṃ kappiyaṃ paṭibāhantaṃ sandhāyāha. 1009880,186,572,2,6,1,55,4,Ekaṃseneva byākātabbo vissajjetabboti ekaṃsabyākaraṇīyo. 1009881,186,572,7,12,1,57,4,{Vibhajjā}ti pucchitamatthaṃ avadhāraṇādibhedena vibhajitvā. 1009882,186,572,13,18,1,46,4,{Paṭipucchā}ti pucchantaṃ puggalaṃ paṭipucchitvā. 1009883,186,572,19,27,1,75,7,{Ṭhapanīyo}ti tidhāpi avissajjanīyattā ṭhapanīyo byākaraṇaṃ akatvā ṭhapetabbo. 1009884,186,572,28,50,1,123,14,‘‘ Cakkhuṃ aniccan’’ ti pañhe uttarapadāvadhāraṇaṃ sandhāya‘‘ ekaṃseneva byākātabban’’ ti vuttaṃ niccatāya lesassāpi tattha abhāvato. 1009885,186,572,51,57,1,102,6,Purimapadāvadhāraṇe pana vibhajjabyākaraṇīyatā cakkhusotesu visesatthasāmaññatthānaṃ asādhāraṇabhāvato. 1009886,186,572,58,85,1,183,19,"Dvinnaṃ tesaṃ sadisatācodanā paṭipucchanamukheneva byākaraṇīyā paṭikkhepavasena, anuññātavasena ca vissajjitabbatoti āha‘‘ yathā cakkhu, tathā sotaṃ… pe… ayaṃ paṭipucchābyākaraṇīyo pañho’’ ti. " 1009887,186,572,86,93,1,52,7,Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti jīvasarīrānaṃ anaññatāpañho. 1009888,186,572,94,108,1,136,12,"Yassa yena anaññatācoditā, so eva paramatthato nupalabbhatīti vañjhātanayassa matteyyatākittanasadisoti abyākātabbatāya ṭhapanīyo vuttoti. " 1009889,186,572,109,118,1,80,9,Imāni cattāri pañhabyākaraṇāni pamāṇaṃ teneva nayena tesaṃ pañhānaṃ byākātabbato. 1009890,186,573,2,20,1,175,13,"Vinayamahāpadeso kappiyānulomavidhānato nippariyāyato anulomakappiyaṃ nāma, mahāpadesabhāvena pana taṃsadisatāya suttantamahāpadesesupi‘‘ anulomakappiyan’’ ti ayaṃ aṭṭhakathāvohāro. " 1009891,186,573,21,52,1,246,25,"Yadipi tattha tattha bhagavatā pavattitapakiṇṇakadesanāva aṭṭhakathā, sā pana dhammasaṅgāhakehi paṭhamaṃ tīṇi piṭakāni saṅgāyitvā tassa atthavaṇṇanānurūpeneva vācanāmaggaṃ āropitattā‘‘ ācariyavādo’’ ti vuccati ācariyā vadanti saṃvaṇṇenti pāḷiṃ etenāti. " 1009892,186,573,53,63,1,37,5,Tenāha ‘‘ ācariyavādo nāma aṭṭhakathā’’ ti. 1009893,186,573,64,81,1,212,17,Tisso saṅgītiyo āruḷho eva ca buddhavacanassa atthasaṃvaṇṇanābhūto kathāmaggo mahindattherena tambapaṇṇidīpaṃ ābhato pacchā tambapaṇṇiyehi mahātherehi sīhaḷabhāsāya ṭhapito nikāyantaraladdhisaṅkarapariharaṇatthaṃ. 1009894,186,573,82,85,1,25,3,Attanomati nāma theravādo. 1009895,186,573,86,90,1,47,3,{Nayaggāhenā}ti suttādito labbhamānanayaggahaṇena. 1009896,186,573,91,95,1,43,3,{Anubuddhiyā}ti suttādīniyeva anugatabuddhiyā. 1009897,186,573,96,111,1,106,14,"Attano paṭibhānan ti attano eva tassa atthassa vuttanayena upaṭṭhānaṃ, yathāupaṭṭhitā atthā eva tathā vuttā. " 1009898,186,573,112,124,1,97,11,"Samentameva gahetabban ti yathā suttena saṃsandati, evaṃ mahāpadesato atthā uddharitabbāti dasseti. " 1009899,186,573,125,146,1,143,16,"Pamādapāṭhavasena ācariyavādassa kadāci pāḷiyā asaṃsandanāpi siyā, so na gahetabboti dassento āha‘‘ ācariyavādopi suttena samentoyeva gahetabbo’’ ti. " 1009900,186,573,147,151,1,46,4,Sabbadubbalā puggalassa sayaṃ paṭibhānabhāvato. 1009901,186,573,152,158,1,30,5,"Tathā ca sāpi gahetabbā, kīdisī? " 1009902,186,573,159,164,1,29,4,Suttena samentā {yevā}ti yojanā. 1009903,186,573,165,169,1,21,3,{Tāsū}ti tīsu saṅgītīsu. 1009904,186,573,170,191,1,119,12,‘‘ Āgatameva pamāṇan’’ ti iminā mahākassapādīhi saṅgītameva‘‘ suttan’’ ti idhādhippetanti tadaññassa suttabhāvameva paṭikkhipati. 1009905,186,573,192,197,1,31,5,Tadatthā eva hi tisso saṅgītiyo. 1009906,186,573,198,201,1,21,2,{Tatthā}ti gārayhasutte. 1009907,186,573,202,228,1,177,21,"Na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissantīti veditabbāni tassa asuttabhāvato tena‘‘ anulomakappiyaṃ suttena samentameva gahetabban’’ ti vuttaṃ evatthaṃ nigamanavasena nidasseti. " 1009908,186,573,229,242,1,84,9,Sabbattha‘‘ na itaran’’ ti vacanaṃ tattha tattha gahitāvadhāraṇaphaladassanaṃ daṭṭhabbaṃ. 1009909,186,574,2,2,1,30,1,Kammāraputtacundavatthuvaṇṇanā 1009910,186,575,2,10,1,42,4,189. Sūkaramaddavan ti vanavarāhassa mudumaṃsaṃ. 1009911,186,575,11,35,1,145,17,"Yasmā cundo ariyasāvako sotāpanno, aññe ca bhagavato, bhikkhusaṅghassa ca āhāraṃ paṭiyādentā anavajjameva paṭiyādenti, tasmā vuttaṃ‘‘ pavattamaṃsan’’ ti. " 1009912,186,575,36,46,1,46,5,Taṃ {kirā}ti‘‘ nātitaruṇassā’’ tiādinā vuttavisesaṃ. 1009913,186,575,47,59,1,44,8,Tathā hi taṃ‘‘ mudu ceva siniddhañcā’’ ti vuttaṃ. 1009914,186,575,60,71,1,64,7,Mudumaṃsabhāvato hi abhisaṅkharaṇavisesena ca‘‘ maddavan’’ ti vuttaṃ. 1009915,186,575,72,90,1,122,13,"Ojaṃ pakkhipiṃsu‘‘ ayaṃ bhagavato pacchimako āhāro’’ ti puññavisesāpekkhāya, taṃ pana tathāpakkhittadibbojatāya garutaraṃ jātaṃ. " 1009916,186,576,2,29,1,138,17,"Aññe yaṃ dujjīraṃ, taṃ ajānantā‘‘ kassaci adatvā vināsitan’’ ti upavadeyyunti parūpavādamocanatthaṃ bhagavā‘‘ nāhaṃ tan’’ tiādinā sīhanādaṃ nadati. " 1009917,186,577,2,15,1,70,9,190. Kathaṃ panāyaṃ sīhanādo nanu taṃ bhagavatopi sammāpariṇāmaṃ na gatanti? 1009918,186,577,16,44,1,178,21,"Nayidaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ, yasmā‘‘ sammadeva taṃ bhagavato pariṇāmaṃ gatan’’ ti vattuṃ arahati tappaccayā uppannassa vikārassa abhāvato, aññapaccayassa ca vikārassa mudubhāvaṃ āpāditattā. " 1009919,186,577,45,54,1,36,5,Tenāha‘‘ na pana bhuttappaccayā’’ tiādi. 1009920,186,577,55,70,1,134,14,"Na hi bhagavā, aññe vā pana khīṇāsavā navavedanuppādanavasena āhāraṃ paribhuñjanti aṭṭhaṅgasamannāgatameva katvā āhārassa upabhuñjanato. " 1009921,186,577,71,86,1,78,11,Yadi evaṃ kasmā pāḷiyaṃ‘‘ bhattaṃ bhuttāvissa kharo ābādho uppajjī’’ tiādi vuttaṃ? 1009922,186,577,87,92,1,39,4,Taṃ bhojanuttarakālaṃ uppannattā vuttaṃ. 1009923,186,577,93,104,1,55,7,‘‘ Na pana bhuttapaccayā’’ ti vutto vāyamattho aṭṭhakathāyaṃ. 1009924,186,577,105,124,1,136,14,"Katupacitassa laddhokāsassa kammassa vasena balavatipi roge uppanne garusiniddhabhojanappaccayā vedanāniggaho jāto, tenāha‘‘ yadi hī’’ tiādi. " 1009925,186,577,125,135,1,89,8,"{Patthitaṭṭhāne}ti icchitaṭṭhāne, icchā cassa tattha gantvā vinetabbaveneyyāpekkhā daṭṭhabbā. " 1009926,186,577,136,156,1,115,14,"Gāthāyampi‘‘ sutan’’ ti iminā sutamattaṃ, paresaṃ vacanamattametaṃ, na pana bhojanappaccayā ābādhaṃ phusi dhīroti dasseti. " 1009927,186,578,2,2,1,19,1,Pānīyāharaṇavaṇṇanā 1009928,186,579,2,18,1,77,8,191. Pasannabhāvena udakassa acchabhāvo veditabboti āha‘‘ acchodakāti pasannodakā’’ ti. 1009929,186,579,19,28,1,39,5,Sādurasattā sātatāti āha‘‘ madhurodakā’’ ti. 1009930,186,579,29,43,1,72,9,"Tanukameva salilaṃ visesato sītalaṃ, na bahalanti āha‘‘ tanusītalasalilā’’ ti. " 1009931,186,579,44,48,1,36,3,{Nikkaddamā}ti setabhāvassa kāraṇamāha. 1009932,186,579,49,59,1,80,9,"Paṅkacikkhallādivasena hi udakassa vivaṇṇatā, sabhāvato pana taṃ setavaṇṇaṃ evāti. " 1009933,186,580,2,2,1,30,1,Pukkusamallaputtavatthuvaṇṇanā 1009934,186,581,2,9,1,25,2,192. {Dhuravāte}ti paṭimukhavāte. 1009935,186,581,10,15,1,42,4,{Dīghapiṅgalo}ti dīgho hutvā piṅgalacakkhuko. 1009936,186,581,16,26,1,40,6,Piṅgalakkhiko hi so‘‘ āḷāro’’ ti paññāyittha. 1009937,186,581,27,33,1,50,6,Evarūpan ti dakkhati karissati bhavissatīti īdisaṃ. 1009938,186,581,34,39,1,55,4,{Īdisesū}ti yatra yaṃcāti evarūpanipātasaddayuttaṭṭhānesu. 1009939,186,582,2,20,1,90,9,193. Vicarantiyo meghagabbhato niccharantiyo viya hontīti vuttaṃ‘‘ niccharantīsūti vicarantīsū’’ ti. 1009940,186,582,21,24,1,27,2,{Navavidhāyā}ti navappakārāya. 1009941,186,582,25,38,1,78,9,Navasu hi pakāresu ekavidhāpi asani tappariyāpannatāya‘‘ navavidhā’’ tveva vuccati. 1009942,186,582,39,46,1,52,7,Īdisī hi esā ruḷhi aṭṭhavimokkhapattipi samaññā viya. 1009943,186,582,47,58,1,53,8,"Asaññaṃ karoti, yo tassā saddena , tejasā ca ajjhotthaṭo. " 1009944,186,582,59,64,1,28,5,Ekaṃ cakkan ti ekaṃ maṇḍalaṃ. 1009945,186,582,65,71,1,53,6,Saṅkāraṃ tīrentī paricchijjantī viya dassetīti saterā. 1009946,186,582,72,78,1,60,4,"{Gaggarāyamānā}ti gaggarātisaddaṃ karontī, anuravadassanañhetaṃ. " 1009947,186,582,79,82,1,27,2,{Kapisīsā}ti kapisīsākāravatī. 1009948,186,582,83,90,1,62,5,{Macchavilolikā}ti udake paripphandamānamaccho viya viluḷitākārā. 1009949,186,582,91,94,1,41,2,{Kukkuṭasadisā}ti pasāritapakkhakukkuṭākārā. 1009950,186,582,95,117,1,148,16,"Naṅgalassa kassanakāle kassakānaṃ hatthena gahetabbaṭṭhāne maṇikā hoti, taṃ upādāya naṅgalaṃ‘‘ daṇḍamaṇikā’’ ti vuccati, tasmā daṇḍamaṇikākārā daṇḍamaṇikā. " 1009951,186,582,118,125,1,23,3,Tenāha‘‘ naṅgalasadisā’’ ti. 1009952,186,582,126,139,1,81,9,Deve vassantepi sajotibhūtatāya udakena atemetabbato mahāsani‘‘ sukkhāsanī’’ ti vuttā. 1009953,186,582,140,148,1,36,4,Tenāha‘‘ patitaṭṭhānaṃ samugghāṭetī’’ ti. 1009954,186,583,2,6,1,31,3,{Bhusāgārake}ti bhusamaye agārake. 1009955,186,583,7,35,1,199,22,"Tattha kira mahantaṃ palālapuñjaṃ abbhantarato palālaṃ nikkaḍḍhitvā sālāsadisaṃ pabbajitānaṃ vasanayoggaṭṭhānaṃ kataṃ, tadā bhagavā tattha vasi, taṃ pana khalamaṇḍalaṃ sālāsadisanti āha‘‘ khalasālāyan’’ ti. " 1009956,186,583,36,54,1,100,12,"{Etthā}ti hetumhi bhummavacananti āha‘‘ etasmiṃ kāraṇe’’ ti, asanipātena channaṃ janānaṃ hatakāraṇeti attho. " 1009957,186,583,55,62,1,33,6,So tvaṃ {bhante}ti ayameva vā pāṭho. 1009958,186,584,2,16,1,95,10,194. Siṅgī nāma kira uttamaṃ ativiya pabhassaraṃ buddhānaṃ chavivaṇṇobhāsaṃ devalokato āgatasuvaṇṇaṃ. 1009959,186,584,17,24,1,30,3,Tenevāha‘‘ siṅgīsuvaṇṇavaṇṇan’’ ti. 1009960,186,584,25,47,1,101,14,‘‘ Kiṃ pana thero taṃ gaṇhī’’ ti sayameva pucchaṃ samuṭṭhāpetvā tattha kāraṇaṃ dassento‘‘ kiñcāpī’’ tiādimāha. 1009961,186,584,48,70,1,187,17,"Teneva {kāraṇenā}ti upaṭṭhākaṭṭhānassa matthakappatti, paresaṃ vacanokāsapacchedanaṃ, tena vatthena satthu pūjanaṃ, satthu ajjhāsayānuvattananti iminā teneva yathāvuttena catubbidhena kāraṇena. " 1009962,186,585,2,31,1,157,20,"195. Thero ca tāvadeva taṃ siṅgīvaṇṇaṃ maṭṭhadussaṃ bhagavato upanāmesi‘‘ paṭiggaṇhatu me bhante bhagavā imaṃ maṭṭhadussaṃ, taṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ ti. " 1009963,186,585,32,39,1,49,5,"Paṭiggahesi bhagavā, paṭiggahetvāva naṃ paribhuñji . " 1009964,186,585,40,54,1,55,9,"Tena vuttaṃ‘‘ bhagavāpi tato ekaṃ nivāsesi, ekaṃ pārupī’’ ti. " 1009965,186,585,55,68,1,113,12,"Tāvadeva kira taṃ bhikkhū ovaṭṭikaraṇamattena tunnakammaṃ niṭṭhāpetvā therassa upanesuṃ, thero bhagavato upanāmesi. " 1009966,186,585,69,77,1,57,6,"Hataccikaṃ {viyā}ti paṭihatappabhaṃ, viya -saddo nipātamattaṃ. " 1009967,186,585,78,86,1,82,8,Bhagavato hi sarīrappabhāhi abhibhuyyamānā tassa vatthayugassa pabhassaratā nāhosi. 1009968,186,585,87,96,1,52,7,"{Antantenevā}ti anto anto eva, abbhantarato evāti attho. " 1009969,186,585,97,106,1,34,5,Tenāha‘‘ bahipanassa pabhā natthī’’ ti. 1009970,186,586,2,17,1,93,12,‘ ‘ Pasannarūpaṃ samuṭṭhāpetī’’ ti etenetassa āhārassa bhuttappaccayā na so rogoti ayamattho dīpito. 1009971,186,586,18,25,1,71,7,Dvīsu kālesu evaṃ hoti dvinnaṃ nibbānadhātūnaṃ samadhigamasamayabhāvato. 1009972,186,586,26,34,1,70,8,Upavattane antarena yamakasālānan ti ettha vattabbaṃ parato āgamissati. 1009973,186,587,2,18,1,124,11,196. Sabbaṃ suvaṇṇavaṇṇameva ahosi ativiya parisuddhāya pabhassarāya ekagghanāya bhagavato sarīrappabhāya nirantaraṃ abhibhūtattā. 1009974,186,588,2,5,1,24,2,{Dhamme}ti pariyattidhamme. 1009975,186,588,6,10,1,32,3,{Pavattā}ti pāvacanabhāvena desetā. 1009976,186,588,11,14,1,39,3,Puratova nisīdi ovādappaṭikaraṇabhāvato. 1009977,186,589,2,19,1,123,10,"197. Dānānisaṃsasaṅkhātā {lābhā}ti vaṇṇadānabaladānādibhedā dānassa ānisaṃsasaññitā diṭṭhadhammikā, samparāyikā ca lābhā icchitabbā. " 1009978,186,589,20,32,1,53,10,"Te {alābhā}ti te sabbe tuyhaṃ alābhā, lābhā eva na honti. " 1009979,186,589,33,40,1,73,7,Diṭṭheva dhamme paccakkhabhūte imasmiṃyeva attabhāve bhavā diṭṭhadhammikā. 1009980,186,589,41,54,1,82,9,Samparetabbato pecca gantabbato‘‘ samparāyo’’ ti laddhanāme paraloke bhavā samparāyikā. 1009981,186,589,55,60,1,58,5,Diṭṭhadhammikā ca samparāyikā ca diṭṭhadhammikasamparāyikā. 1009982,186,589,61,66,1,50,4,Dānānisaṃsasaṅkhātā {lābhā}ti dānānisaṃsabhūtā lābhā. 1009983,186,589,67,76,1,72,9,Sabbathā samameva hutvā samaṃ phalaṃ etesaṃ na ekadesenāti samasamaphalā. 1009984,186,589,77,82,1,42,4,{Piṇḍapātā}ti tabbisayaṃ dānamayaṃ puññamāha. 1009985,186,590,2,23,1,158,16,"Yadi khettavasena nesaṃ samaphalatā adhippetā, satipi ekasantānabhāve puthujjanaarahantabhāvasiddhaṃ nanu tesaṃ khettaṃ visiṭṭhanti dassetuṃ‘‘ nanu cā’’ tiādimāha. " 1009986,186,590,24,28,1,84,3,{Parinibbānasamatāyā}ti kilesaparinibbānakhandhaparinibbānabhāvena parinibbānasamatāya. 1009987,186,590,29,60,1,305,24,"‘‘ Paribhuñjitvā parinibbuto’’ ti etena yathā paṇītapiṇḍapātaparibhogūpatthambhitarūpakāyasannissayo dhammakāyo sukheneva kilese pariccaji, bhojanasappāyasaṃsiddhiyā evaṃ sukheneva khandhe pariccajīti evaṃ kilesapariccāgassa, khandhapariccāgassa ca sukhasiddhinimittatāya ubhinnaṃ piṇḍapātānaṃ samaphalatā jotitā." 1009988,186,590,61,72,1,61,7,‘‘ Piṇḍapātasīsena ca piṇḍapātadānaṃ jotitan’’ ti vutto vāyamattho. 1009989,186,590,73,116,1,298,34,"Yathā hi sujātāya‘‘ imaṃ āhāraṃ nissāya mayhaṃ devatāya vaṇṇasukhabalādiguṇā sammadeva sampajjeyyun’’ ti uḷāro ajjhāsayo tadā ahosi, evaṃ cundassapi kammāraputtassa‘‘ imaṃ āhāraṃ nissāya bhagavato vaṇṇasukhabalādiguṇā sammadeva sampajjeyyun’’ ti uḷāro ajjhāsayoti evampi nesaṃ ubhinnaṃ samaphalatā veditabbā. " 1009990,186,590,117,155,1,323,26,"Satipi catuvīsatikoṭisatasahassasamāpattīnaṃ devasikaṃ vaḷañjanasamāpattibhāve yathā pana abhisambujjhanadivase abhinavavipassanaṃ paṭṭhapento rūpasattakādi( visuddhi. ṭī.2.707 vitthāro) vasena cuddasahākārehi sannetvā mahāvipassanāmukhena tā samāpattiyo samāpajji, evaṃ parinibbānadivasepi sabbā tā samāpajjīti evaṃ samāpattisamatāyapi tesaṃ samaphalatā. " 1009991,186,590,156,171,1,121,13,"Cundassa tāva anussaraṇaṃ uḷārataraṃ hotu bhagavato dinnabhāvena aññathattābhāvato, sujātāya pana kathaṃ devatāya dinnanti? " 1009992,186,590,172,181,1,39,5,Evaṃsaññibhāvatoti āha‘‘ sujātā cā’’ tiādi. 1009993,186,590,182,186,1,38,3,{Aparabhāge}ti abhisambodhito aparabhāge. 1009994,186,590,187,192,1,38,4,Puna {aparabhāge}ti parinibbānato parato. 1009995,186,590,193,198,1,48,5,Dhammasīsan ti dhammānaṃ matthakabhūtaṃ nibbānaṃ. 1009996,186,590,199,205,1,33,6,Me gahitan ti mama vasena gahitaṃ. 1009997,186,590,206,214,1,25,4,Tenāha‘‘ mayhaṃ kirā’’ tiādi. 1009998,186,591,2,12,1,63,6,Adhipatibhāvo ādhipateyyan ti āha‘‘ jeṭṭhabhāvasaṃvattaniyakan’’ ti. 1009999,186,592,2,5,1,21,2,{Saṃvare}ti sīlasaṃvare. 1010000,186,592,6,10,1,38,4,Veran ti pāṇātipātādipañcavidhaṃ veraṃ.